30.09.2021 12:00 0 2790\n2021 йил 29 сентябрь. «ЮэСэМ Телеком» ва МегаФон ўзбекистонлик шериклари билан биргаликда Digital Holding қўшма корхонасинининг тузиш босқичини якунлашди. Бугун Ўзбекистон давлат активларини бошқариш агентлигида қўшма корхона тузиш бўйича якуний ҳужжатлар тўплами имзоланди. Digital Holding компаниясига илгари Ucell бош директори лавозимини эгаллаган Владимир Кравченко раҳбарлик қилади.\nDigital Holding Марказий Осиёдаги энг йирик телекоммуникация бозорида технологик етакчига айланишни мақсад қилган. Компаниянинг фаолияти Ўзбекистон Республикасида телекоммуникация хизматларидан фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш ва сифатини яхшилашга, хусусан халқаро стандартларга мос рақамли инфратузилмани шакллантириш, шунингдек маълумотларини сақлаш ва қайта ишлаш, рақамли маркировка ва алоҳида турдаги товарлар ҳаракатини назорат қилишда илғор технологиялар ва тизимларини жорий этишга қаратилган бўлади.\nҚўшма корхона таркиби Ucell алоқа операторининг 100% устав капитали, USM шўъба корхоналари —CRPT Turon ва ICS Holding Uzbekistan ни ўз ичига олади. Шунингдек, Россия томони Digital Holding компаниясини ривожлантириш учун 100 миллион доллар сармоя киритади. Қўшма корхонанинг 51% улуши МегаФон ва «ЮэСэМ Телеком» қўшма корхонаси «Диджитал Инвест»га, 49% эса Ўзбекистон Давлат активларини бошқариш агентлигига тегишли бўлади.\nUcell (COSCOM МЧЖ)нинг янги бош директори лавозимига илгари Россияда МегаФоннинг минтақавий ривожланиш бўйича директори лавозимида ишлаган Андрей Шишковский тайинланди.\nICS Holding Uzbekistan компаниясини Андрей Майгур бошқаради.\nАнатолий Бачикалов CRPT Turon бош директори лавозимини сақлаб қолади.\n«Digital Holding» қўшма корхонасининг яратилиши «МегаФон» ОАЖ сингари кучли ўйинчининг бозорга келиши илғор технологик ечимлар жорий этилишига хизмат қилади. Мамлакат раҳбарияти томонидан соҳа олдига иқтисодиёт тармоқлари рақамли трансформацияси, хусусан мобил алоқани келгусида ривожлантириш бўйича катта вазифалар қўйилган.\nРақамли иқтисодиёт иқтисодий ўсишнинг асосий бошқарувчи кучи сифатида белгиланган. Шунинг учун мобил алоқа ва интернет хизматлари сифатини ошириш, электрон тижорат тизимлари, рақамли хизматлар ва дастурий маҳсулотларни ривожлантиришни жадаллаштириш кўзда тутилмоқда», - дейди Ўзбекистон Республикаси Бош вазири маслаҳатчиси Олимжон Умаров.\n«Ишончим комилки, МегаФон ва шерикларимиз «ИКС Холдинг» ва ИТРМ экспертизаси, шунингдек қўшма корхона ташкил этиш босқичида шаклланган профессионал гуруҳ холдингга мамлакатда етакчи ўринларни эгаллашга ва ҳам абонентларга, ҳам ишбилармонларга энг илғор технологияларни таклиф қилиш имконини беради. МегаФондан биз ўзбекистонлик ҳамкасбларимизга ўз тажрибамиз, технологияларимиз ва муваффақиятли кейсимизга тўлиқ фойдаланиш имкониятини тақдим этамиз», - деди МегаФон бош директори Хачатур Помбухчан.\n«ЮэСэМ Телеком» — USM холдинг компаниясининг рақамли бўлинмаси. МегаФон телекоммуникация оператори ва «ИКС Холдинг» ИТ гуруҳини 100% назорат қилади. «ЮэСэМ Телеком»нинг асосий эгалари USM (акцияларнинг 80%), Иван Стрешинский (10%) ва Антон Черепенников (10%).\nМегаФон - бутун Россия рақамли имкониятлар оператори ва Ookla халқаро компаниясининг Россиядаги мобил Интернетнинг энг юқори тезлиги учун бериладиган мукофоти беш карра соҳиби. Компания IT ва телекоммуникация соҳаларини бирлаштиради, мобил ва стационар алоқа, Интернетга мобил ва кенг полосали уланиш, рақамли телевидение ва ОТТ видео контенти, инновацион рақамли маҳсулотлар ва хизматлар учун хизматлар кўрсатади. Компаниянинг Россиядаги хизматларидан 72 миллион мижоз фойдаланади.\n«ИКС Холдинг» — Россиянинг кўп тармоқли IТ-гуруҳи бўлиб, бешта субхолдинг — YADRO, Nexign, «Цитадель», «Криптонит» ва «Форпост»ни — ўзида бирлаштирилган 30 та компания киради. «ИКС Холдинг» фаолиятининг устувор йўналишлари — йирик корхоналарни рақамли трансформация қилиш, ахборот хавфсизлиги, маълумотларни сақлаш тизимида ахборот хавфсизлиги, криптография ва квант ҳисоблаш, машинасозлик ва нейрон тармоқлари, блокчейн технологиялари ва сунъий интеллект. Холдинг телекоммуникация операторлари учун энг йирик IТ -провайдер ҳисобланади ва Россиянинг энг йирик IТ - ишлаб чиқарувчилари рейтингида 3 -ўринни эгаллайди.\nUcell - GSM, UMTS, LTE ва 5G стандартларидаги уяли алоқа оператори бўлиб, Ўзбекистон уяли алоқа бозорида етакчи саналади. Компаниянинг хизматларидан 8 миллион абонент фойдаланади. 2021 йил 1 август ҳолатига кўра, аҳоли пунктларида қамров 97,8% (GSM); 73,2% (UMTS); 73,4% (LTE). Ucell - 5G стандартини Ўзбекистонда илк бор синаб кўрган компания.\nМингбулоқда 3 мингдан ортиқ янги ишчи ўрни яратилди\nИқтисодиёт 07/12, 11:12\nХорижий валютада олинган кредитлар мижоз истагига кўра миллий валютага ўтказилмоқда — Микрокредитбанк\nЖамият 06/12, 18:27


Ҳусни Муборак шу ҳафта озод қилиниши мумкин\nEgypt -- Ousted President Hosni Mubarak sits inside a dock at the police academy on the outskirts of Cairo, April 15, 2013\nМисрдан олинган хабарларга кўра, мамлакатнинг собиқ президенти Ҳусни Муборак жорий ҳафтада озодкликка чиқарилиши мумкин.\nМиср адлия расмийларига кўра, душанба куни Қоҳира суди коррупцияга оид айбловлар билан ҳибсда бўлган 85 ёшли Муборакни озод қилиш тўғрисида қарор қабул қилган. Муборакнинг адвокати ўз мижози икки кун ичида озодликка чиқишини кутаётганини билдирди.\nБироқ суд Муборакнинг икки ўғли Гамал билан Алаани қамоқда қолдириш тўғрисида қарор қилгани айтилмоқда. Муборак ўғиллари ҳам давлат маблағларини ўзлаштирганликда айбланмоқда.\nСобиқ презиентнинг ўзи ҳам яна иккита жиноят ишида айбланувчи сифатида ўтмоқда. Суд маҳкама бошлангунига қадар Муборак очиқда бўлиши мумкин, дея қарор қилган.\nЎтган йили у 2011 йилдаги исён пайтида намойишчиларни ўлдиришда иштирок этганликда айбланиб, умрбод қамоққа ҳукм қилинган эди. Лекин шу йилнинг январь ойида аппеляция маҳкамасида бу айбловлар бўйича оқланган эди.\n2011 йилдаги инқилоб пайтида ҳокимиятдан ағдарилган Муборак ноқонуний тарзда даромад олганлик бўйича яна бир иш бўйича ҳам тергов қилинмоқда. Лекин унинг адвокати бу иш тез орада ҳал қилинишига ишончи комил эканини айтмоқда.


Тошкентдаги элчихона қурилишида пул ўғирлаганликда гумонланаëтган қозоқ элчиси ишдан бўшатилди\nҚозоғистон президенти матбуот хизмати эълон қилган расмий баëнотга кўра¸ мамлакатнинг Ўзбекистондаги элчиси Ерик Утембаев ўз вазифасидан озод қилинди.\n2018 йили иқтисодий жиноятда гумонланган Утембаев Ўзбекистондаги элчилик ваколатини бажаришдан вақтинча четлатилган эди.\nҚозоғистон коррупцияга қарши кураш агентлиги ўтган йил октябрида элчи Утембаевнинг катта миқдордаги пулни ўзлаштирганликда гумонлаётгани ҳақида расмий баëнот берган эди.\nБу баëнотга кўра¸ Утембаев Қозоғистоннинг Тошкентдаги янги элчихонаси биносини қуриш жараëнида қилинган ишларга оид сохта ҳужжатларга қўл қўйганлик ва ноқонуний ҳаракатлари орқали давлат хазинасига 380 минг АҚШ долларига яқин зиëн етказганликда гумонланмоқда.\n52 яшар Утембаев 2016 йил апрелида Қозоғистоннинг Ўзбекистондаги элчиси этиб тайинланган.\nПрезидент Назарбоев фармони билан Чимкент ҳокими ва собиқ сенатор Дархон Сотиболди Қозоғистоннинг Ўзбекистондаги янги элчиси этиб тайинланди.


Иш ҳақини қандай ҳисоб-китоб қилиш лозим | BUXGALTER.UZ\nИш ҳақини қандай ҳисоб-китоб қилиш лозим\n– иш ҳақини ҳисоблаш учун кадрларга доир ҳужжатлар;\n– иш ҳақи тўлаш қоидалари;\n– вақтбай ҳақ тўлаш:\n– байрам кунлари, тунги вақт учун вақтбай иш ҳақи;\n– вақтбай ҳақ тўлашда МҲЭКМ;\n– натижаларга қараб меҳнатга ҳақ тўлаш:\n– дам олиш ва байрам кунлари, тунги вақт учун ишбай ҳақ тўлаш;\n– ишбай ҳақ тўлашда МҲЭКМ.\nИш ҳақини ҳисоб-китоб қилиш учун кадрларга оид қандай ҳужжатлар керак\nХодимнинг иш ҳақини тўғри ҳисоблаш учун қуйидаги маълумотлар керак:\nянги қабул қилинган ходимлар учун – ходим иш бошлаган сана, лавозими ва меҳнатга ҳақ тўлаш тизими. Буларни буйруқдан, меҳнат шартномасидан билиб олиш мумкин;\nходим учун белгиланган меҳнатга ҳақ тўлаш тизими. Бу меҳнат шартномасида, меҳнатга ҳақ тўлаш тўғрисидаги низомда, жамоа шартномасида ёки бошқа ички ҳужжатда белгиланади;\nмаош ҳажми, тариф ставкаси. Ушбу маълумотлар штат жадвалида, меҳнат шартномасида қайд этилади;\nвақтбай меҳнатга ҳақ тўлашда – ой давомида амалда ишлаган вақт. Ушбу маълумот иш вақтини ҳисобга олиш табелида акс эттирилади;\nишбай тизимда – ишлаб чиқарилган маҳсулотлар ёки кўрсатилган хизматлар ҳажми, ишбай ҳақ нархлари. Ушбу маълумотлар бажарилган ишлар нарядида, меҳнат шартномасида, меҳнатга ҳақ тўлаш тўғрисидаги низомда қайд этилади;\nходим таътилда ёки «касаллик таътилида» бўлганми, ходим иш жойида бўлмаганлигининг бошқа сабаблари. Булар ҳақида сиз, таътил тўғрисидаги буйруқдан, меҳнатга лаёқатсизлик варақасидан, иш вақтини ҳисобга олиш табелидан билиб оласиз;\nмукофотлаш ёки ундириш ҳақида. Бу моддий рағбатлантириш тўғрисидаги Низомда, мукофотлаш тўғрисидаги буйруқда, ундириш тўғрисидаги буйруқда қайд этилади;\nишдан бўшатилган ходимлар бўйича – ходим ишни тўхтатган сана. Буни буйруқдан билиб олиш мумкин;\nиш ҳақини ҳисоблаш учун зарур бўлган бошқа маълумотлар.\nУшбу ҳужжатлар меҳнатга ҳақ тўлаш харажатларини тасдиқлаш учун ҳам зарур ҳисобланади. Уларнинг нусхаларини иш ҳақи ҳисоб-китобига илова қилган ҳолда, алоҳида папкага тикинг. Ҳужжатларнинг асл нусхалари ходимлар бўлимида ёки бошқа бўлимларда сақланиши керак.\nАгар компанияда ходимлар ҳисобини юритиш бўйича дастур ўрнатилган бўлса, у ҳолда ходимлар бўлими унга маълумотларни киритиб боради, бухгалтерия эса улар асосида ҳисоб-китобларни амалга оширади.\nИш ҳақи ҳисоб-китобининг умумий қоидалари\nХодимларнинг меҳнатга ҳақ тўлаш тизимига боғлиқ равишда ҳар ойда иш ҳақини ҳисобланг – вақтбай, ишбай ёки вақтбай-ишбай. Бунда қуйидаги қоидаларга риоя қилинг:\n1) меҳнатга ҳақ тўлаш шартлари ходим ва иш берувчи ўртасидаги келишув асосида белгиланади. Бу шуни англатадики, ташкилот раҳбари бухгалтерга, ходимнинг у билан тузилган меҳнат шартномаси ва корхонада амалда бўлган ички ҳужжатларни бузган ҳолда, иш ҳақи миқдори тўғрисида оғзаки кўрсатмалар беришга ҳақли эмас.\nРаҳбар оғзаки равишда бош ҳисобчига, ушбу ойда ёмон ишлаган ходимнинг иш ҳақини камайтиришни буюради\nБош ҳисобчи ушбу талабни бажариши лозимми?\n– Меҳнат шартномасида ёки ички ҳужжатда кўзда тутилган, меҳнатга ҳақ тўлаш шартларини ўзгартириш бўйича оғзаки фармойишлар ноқонуний ҳисобланади, у ижро этилмайди.\nРаҳбар қуйидагиларни амалга ошириши лозим:\nходимга жарима шаклида интизомий жазо тайинлаш тўғрисида буйруқ чиқариши\nиш ҳақининг ўзгарувчан қисмини камайтириш тўғрисида буйруқ чиқариши керак, агар у жамоа шартномаси бўйича бундай якка ҳуқуққа эга бўлса.\n2) иш ҳақи белгиланган энг кам миқдордан паст бўлиши мумкин эмас ва тижорат тузилмаларида у бирор-бир максимал даража билан чекланмайди. Агар ходим меҳнат меъёрлари ва меҳнат мажбуриятларини тўлиқ бажарган бўлса, унга ойлик иш ҳақини белгиланган меҳнат ҳақининг энг кам миқдоридан (МҲЭКММҲЭКМ) (2021 йил 1 февралдан – 747 300 сўм) кам бўлмаган миқдорда ҳисобланг\n3) меҳнатга ҳақ тўлашнинг тизимлари ва шакллари, мукофотлар, қўшимча тўловлар, устамалар, рағбатлантириш тўловлари меҳнат ва жамоа шартномаларида, иш берувчи томонидан қабул қилинган бошқа ички ҳужжатларда белгиланади;\n4) меҳнатга ҳақ тўлаш, одатда, пул шаклида амалга оширилади. Натура шаклида меҳнатга ҳақ тўлаш тақиқланади, Ўзбекистон Республикаси ҳукумати томонидан белгиланган ҳоллар бундан мустасно . Иш ҳақини натура шаклида ўзи ишлаб чиқарган қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ва улардан қайта ишланган маҳсулотлар билан шартномавий нархларда тўлаш мумкин. Улар ходимларнинг ёзма аризаси бўйича ижтимоий солиқ қарздорлиги бўлмаган тақдирда берилади (19.03.2002 й. ВМнинг 88-сон қарори, 1-б.) Иш ҳақини тақиқланган шаклларда тўлаш мансабдор шахсларга БҲМнинг 10 дан 15 бараваригача жарима солишга сабаб бўлади .\n5) табиий-иқлим шароитлари оғир ва ноқулай жойларда меҳнатга ҳақ тўлашга туман коэффициентлари ва устамалар белгиланади ;\n6) меҳнат шартномасидаги томонларнинг келишуви билан ўрнатилган меҳнатга ҳақ тўлаш миқдори, жамоа шартномасида ёки келишувда белгиланганидан кам бўлиши мумкин эмас .\nҚайд этилган қоидалар ташкилий-ҳуқуқий шакли, фаолият тури ва солиқ солиш тизимидан қатъи назар, барча тадбиркорлик субъектлари учун мажбурийдир.\nВақтбай меҳнатга ҳақ тўлашда иш ҳақини қандай ҳисоб-китоб қилиш лозим\nВақтбай меҳнатга ҳақ тўлаш тизимида ходимларга улар ҳақиқатда ишлаган вақтига ҳақ тўланг.\nБунда ходимлар меҳнатига ҳақ тўланиши мумкин:\nўрнатилган лавозим маошидан келиб чиққан ҳолда;\nкунлик ёки соатлик тариф ставкалари бўйича.\nТашкилот ходимларининг лавозим маошлари ёки тариф ставкалари миқдорини меҳнатга ҳақ тўлаш тўғрисидаги низомда ёки штатлар жадвалида, агар улар сизда қўлланиладиган бўлса, белгиланг.\nШтатлар жадвалини ишлаб чиқинг ва тасдиқланг. Микрофирма ва кичик корхоналар учун штатлар жадвалини қўллаш шарт эмас. Лекин, иш берувчи учун бу қулай восита ҳисобланади, яъни:\nкомпаниянинг ташкилий тузилишини аниқ кузатиш имконини беради;\nтаркибий бўлинмаларнинг штатлар сонини ва ҳар бир лавозим бўйича штат бирликлари сонини мустаҳкамлайди;\nтаркибий бўлинмалар ходимларининг меҳнатига ҳақ тўлаш тизимини кузатишга имкон беради;\nбўш иш ўринларини кузатишни ва ушбу бўш иш ўринлари учун кадрлар танлашни амалга оширишни осонлаштиради.\nШунинг учун, агар, сизда штатлар жадвали мавжуд бўлмаса, уни ишлаб чиқинг ва раҳбар буйруғи билан тасдикланг. Шу билан бирга, қонунчиликда штатлар жадвали бўлиши мажбурий бўлмаганлиги сабабли, назорат қилувчи органлар унинг мавжуд бўлишини талаб қилиш ҳуқуқига эга эмас.\nВақтбай ойлик меҳнатга ҳақ тўлашда иш ҳақини қандай ҳисоб-китоб қилиш лозим\nОйлик лавозим маоши белгиланган ходим томонидан календарь ойидаги барча иш кунлари ишланган ҳолатда, унга иш ҳақини тўлиқ ҳажмда ҳисобланг. Aгар, у, ойда тўлиқ ишламаган бўлса, унда иш ҳақини фақат ишланган кунлар учун ҳисобланг. Ушбу ҳолатда, у қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:\nИш ҳақи = Ходим маоши : ойнинг иш кунлари сони × ҳақиқатда ишланган кунлар сони.\nВақтбай ойлик меҳнатга ҳақ тўлашда иш ҳақининг ҳисоб-китоби\nХодимнинг маоши – 1 700 000 сўм.\nИшланган ойда иш кунлар сони – 20 кун.\nХодим уч иш кунига иш ҳақи сақланмаган таътил олади. Демак, у бир ойда 17 кун ишлади.\nЖШДС чегирилмаган ҳолдаги ҳисобланган иш ҳақи ҳисоб-китоби қуйидагича:\n1 700 000 : 20 х 17 = 1 445 000 сўм.\nВақтбай кунлик ёки соатлик меҳнатга ҳақ тўлашда иш ҳақини қандай ҳисоб-китоб қилиш лозим\nКунлик тариф ставка (кунлик тўлов) белгиланган ходимга иш ҳақини ойда у ишланган кунлар сонидан келиб чиқиб, қуйидаги формула бўйича ҳисобланг:\nИш ҳақи = Ойдаги ҳақиқатда ишланган кунлар сони × кунлик тариф ставка.\nВақтбай кунлик меҳнатга ҳақ тўлашда иш ҳақининг ҳисоб-китоби\nХодимнинг кунлик тариф ставкаси – 200 000 сўм.\nОй давомида у 20 кун ишлади.\n200 000 × 20 = 4 000 000 сўм.\nАгар, ходимга соатлик тариф ставка (соатлик тўлов) белгиланган бўлса, у ҳолда иш ҳақини ойда у ишланган соатлар сонидан келиб чиқиб, қуйидаги формула бўйича ҳисобланг:\nИш ҳақи = Ойдаги ҳақиқатда ишланган соатлар сони × соатлик тариф ставка.\nВақтбай соатлик меҳнатга ҳақ тўлашда иш ҳақининг ҳисоб-китоби\nХодимнинг соатлик тариф ставкаси – 10 000 сўм.\nОй давомида у 168 соат ишлади.\n10 000 × 168 = 1 680 000 сўм.\nКорхонада қабул қилинган мукофотлаш тизимига мувофиқ, ходимга қўшимча мукофот ҳисобланг.\nДам олиш кунларида ишланган ва байрам (ишламайдиган) кунлар мавжуд бўлган ой учун вақтбай иш ҳақини қандай ҳисоб-китоб қилиш лозим\nОйлик маоши белгиланган ходимнинг иш ҳақи, ойдаги ишланмайдиган байрам кунларининг сонига боғлиқ бўлмайди. Шунинг учун, агар, ходим...


“Кутубхонага йўлни биласизми?” акцияси 07.09.2017 09:33\n2017 йил 6 сентябрь куни Аҳмад Фарғоний номидаги Фарғона вилоят ахборот-кутубхона марказининг хизмат кўрсатиш бўлими ходимлари “Кутубхонага йўлни биласизми?” акциясини ўтказдилар. Акциянинг мақсади – кутубхона имиджини кўтариш, янги китобхонларни жалб қилиш, китобга ва мутолаага қизиқишни ошириш.\nАкция Аҳмад Фарғоний номидаги дам олиш ва истироҳат боғида ўтказилди. АКМ ходимлари кун давомида “Кутубхонага йўлни биласизми?” сўрови ўтказдилар. Акция шартларига кўра, кутубхона қаерда жойлашганлигини кўрсатган, китоб унинг ҳаётида қандай аҳамият касб этиши каби саволларга аниқ ва тўлиқ жавоб берганларга кутубхонадан фойдаланиш учун бир йиллик билет ва АКМ буклети топширилади. Аҳмад Фарғоний номидаги вилоят ахборот-кутубхона маркази қаерда жойлашганлигини билмаганлар учун кутубхона манзили, барча таркибий бўлимлар телефон рақамлари ва қисқача тарихи битилган буклет тақдим этилди.\nАкция ниҳоясида таҳлил натижаларига кўра, кутубхона қаерда жойлашганлигини биладиганлар ва билмайдиганлар сони ( 47.5 % - биладиганлар, 47 % билмайдиганлар) тенг бўлиб, 5 % дан ортиғи қаердадир кутубхонани кўрганлар, лекин қаердалигини айтишга қийналдилар. Барча саволларга акция иштирокчиларидан атиги 2 % тўғри жавоб берди ва уларга кутубхонадан фойдаланиш учун бир йиллик аъзолик билети ва АКМ буклети топширилди.\nУшбу ноодатий акция биринчи марта ўтказилганлиги сабабли биз кутган натижани бермаган бўлиши мумкин. Бироқ бу нафақат китобни, мутолаани тарғиб қилишга, балки шаҳримизда бой ресурсларга эга, ўқиш, билимини ошириш, бўш вақтни кўнгилли ўтказиш учун барча шароитлар яратилган ва ўз китобхонларини доимо кутиб қоладиган кутубхона борлигини эслатишга асос бўлади, деб ҳисоблаймиз.


Президент собиқ сафдоши тақдирига бефарқ қолмоқда\nТожикистон ҳукуматига қарши хатти-ҳаракатларда айбланиб, 15 йилга озодликдан маҳрум этилган собиқ ички ишлар вазири Ёқуб Салимовнинг яқинлари унинг соғлиғидан хавотир билдирмоқда.\nЁқуб Салимов устидан ҳукм ўқилганига 2,5 йилдан ортиқроқ вақт ўтганига қарамай, у қамоқхонага ўтказилмаяпти ва ҳамон вақтинчалик сақлаш изоляторида ушлаб турилибди.\nУнинг онаси Ашурби Салимова Тожикистон президентига очиқ хат йўллаб, Имомали Раҳмондан мамлакат қонунлари доирасида ўғлининг ҳуқуқларини ҳимоялашни сўраган эди.\nБироқ собиқ вазирнинг яқинлари Душанбеда ўтказилган матбуот анжуманида мамлакат президенти бу мурожаатни эътиборсиз қолдирганини билдирди.\nЁ.Салимовнинг укаси Аминжон Салимовнинг айтишича, вақтинчалик сақлаш изоляторида акасига ҳеч қандай тиббий ёрдам кўрсатилмаётгани сабабли унинг соғлиғи кескин ёмонлашган.\n“Тожикистон ҳуқуқ-тартибот идоралари вакиллари биз ҳар уч ойда акамиз аҳволидан хабардор бўлиш ҳуқуқига эгалигимизни айтган эди. Бироқ беш ойлаб унинг ёнига кириш мумкин бўлмай қоляпти. Ички низолар чоғида ва президентга уюштирилган суиқасдда Ёқуб оғир тан жароҳати олганди. Бироқ бугун унинг саломатлиги ҳукумат раҳбарларини ташвишга солмаётгани аламлидир. Ҳукуматдан бизнинг ягона талабимиз Тожикистон қонунларига амал қилинган ҳолда Ёқубни қамоқхонага кўчириш, холос”,- деди Аминжон Салимов.\nБироқ Тожикистон бош прокурори Бобожон Бобохонов Ёқуб Салимовнинг қамоқхонага кўчирилиши салбий оқибатлар келтириб чиқариши мумкинлигига ишора қилди.\n“Жиноятчи қаерда сақланишидан қатъи назар, у барибир жиноятчидир ва қилмиши учун жавоб бериши керак. Айрим маҳбусларнинг қамоқхонага кўчирилиши у ерда маҳкумлар исёнига сабаб бўлиши мумкин. Шу нуқтаи назардан ҳам маҳбуслар иши бўйича идоралар уни (Ёқуб Салимовни) жамиятдан узоқда тутиб туришни афзал билади”,- деди Бобожон Бобохонов.\nУнинг бу гапидан Ёқуб Салимов бутун жазо муддати давомида изоляторда сақланади, деган маънони англаш қийин эмас эди.\nМустақил кузатувчилар эса Тожикистон ҳукумати мулозимлари ва тегишли идоралари масъуллари Ёқуб Салимовнинг қамоқхонага ўтказилишидан чўчишини таъкидламоқда.\nҲуқуқшунос Раҳматулло Зоиров сўзларига кўра, бир вақтлар Тожикистон ҳукуматидаги энг нуфузли кишилардан ҳисобланган ва бугун унинг ашаддий душманига айланган Ё.Салимов давлат сири билан боғлиқ маълумотларни бошқа маҳбуслар билан ўртоқлашишидан ҳукумат мулозимлари манфаатдор эмас.


Америкалик ҳарбийлар: “Ҳарбий хизмат боримиздан айирди, давлат эса жим”\nБугун юртимиз масжидларида имом-хатиблар "Ширк – кечирилмас гуноҳ" мавзусида мавъиза қиладилар. Бу ҳақда ЎМИ расмий сайтида хабар берилди.\nяъни: “Эй, қавмим! Аллоҳга сиғинингиз! Сизларга Ундан ўзга илоҳ йўқдир”, – дегандир ("Аъроф" сураси, 59-оят).\nАллоҳ таоло Ўзига ширк келтиришдан Қуръони каримнинг кўплаб ояти карималарида қайтарган. Жумладан, "Наҳл" сурасининг 51-54 оятларида шундай деган:\nяъни: “Аллоҳ: “Икки (сохта) илоҳни маъбуд қилиб олмангиз! Албатта, У ягона илоҳдир! Бас, Мендангина қўрқингиз!” – деди. Осмонлардаги ва Ердаги барча нарсалар Унинг мулкидир. Дин (итоат қилиш) Унгагина (бўлиши) вожибдир. Аллоҳдан ўзгасидан қўрқасизми?! Сизларда қайси бир неъмат бор бўлса, албатта, у Аллоҳдандир. Шунингдек, қачон сизларга мусибат етса ҳам фақат Унгагина ёлворасизлар. Сўнгра (У) сизлардан (ўша) мусибатни даф этгач, сизларнинг орангиздан бир тўда (кимсалар чиқиб) Парвардигорларига ширк келтирурлар” ("Наҳл" сураси, 51-54-оят).\nяъни: “Албатта, Аллоҳ Ўзига ширк келтириш (гуноҳи)ни кечирмагай ва (лекин) ана шундан бошқа (гуноҳлар)ни Ўзи хоҳлаган (банда)ларидан кечирур. Ким Аллоҳга ширк келтирса, демак, у улкан гуноҳни тўқиб чиқарибди” ("Нисо" сураси, 48-оят).\nяъни: “...Бас, кимки Парвардигори билан мулоқотда бўлишдан умидвор бўлса, у ҳолда эзгу амал қилсин ва Парвардигорига ибодат қилишда ҳеч кимни (Унга) шерик қилмасин!” ("Каҳф" сураси, 110-оят).\nяъни: “Аллоҳни қўйиб, қиёмат кунигача ҳам (дуони) мустажоб қила олмайдиганларга илтижо қиладиган кимсадан кўра ким ҳам адашганроқдир?! Ҳолбуки, у (жонсиз бут)лар ўша(мушрик)ларнинг дуоларидан ғофил (бехабар)дирлар” ("Аҳқоф" сураси, 5-оят).\nБаъзи оят ва ҳадисларда маълум бир гуноҳларни қилганларни кофир деб аталган. Масалан, Қуръони каримда шундай дейилади: “Аллоҳ нозил қилган нарса (оятлар) билан ҳукм қилмаганлар – ана ўшалар кофирлардир” ("Моида" сураси, 44-оят). Бу оятнинг тақозосига кўра, оятларга мувофиқ ҳукм чиқармаган киши гўё кофир саналади, деб ўйлаш мумкин. Лекин Ибн Аббосдан шу оят хусусида нақл қилинадики, Аллоҳнинг ҳудуди (ҳукмлари)дан бирортасини инкор этмай иқрор ва тасдиқ этган ҳолда уларга мувофиқ ҳукм қилмаса кофир бўлмайди, балки фосиқ (гуноҳкор) бўлади.\nПайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ла илаҳа иллаллоҳ” деган кишидан тийилиш(унинг моли, обрўси ва жонига талофат етказмаслик) имоннинг аслидир. Бундай кишини ҳеч бир гуноҳи учун кофир санамаймиз, уни бирор гуноҳ амал сабабли Исломдан чиқармаймиз...”, – дедилар (Имом Абу Довуд ривояти). Яъни, имон калимасини айтиб, зоҳирида мусулмончиликка амал қилиб турган одамни гуноҳи туфайли Ислом динидан чиқармаймиз.\nКиритилди: 12:21 12.10.2018. Ўқилди: 566 марта. Фикрлар сони: 0 та.\nҚидирувга берилган 44 ёшли аёл Тошкентда қўлга олинди


Қуйида Фотиҳа сурасининг Қуръони Карим ва ҳадиси шарифларда келган исмларидан баъзиларини келтириб ўтамиз:\n«Уммун» сўзи арабча бўлиб, «она, асос, сабабчи» маъноларини англатади. Бу ерда ушбу сўз «асл» мазмунини англатиб келмоқда. Зеро, Фотиҳа Қуръоннинг аслини-асосини ўзида мужассам қилган. Макка шаҳри ҳам «Уммул қуро» (Қишлоқлар онаси ёки асли) деб юритилади. Чунки у барча диёрларнинг асоси бўлиб, қиёмат куни мана шу жойдан Ер қўпорилади.\nШунингдек, мазкур сура «Уммул Қуръон»нинг маъносини англатувчи «Уммул Китоб», «Асос»каби исмлар билан ҳам аталади.\nУбай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилади: «Фотиҳа сураси «Сабъул масоний»дир» (Доримий «Сунан»да ривоят қилган).\nХоҳ фарз, хоҳ нафл бўлсин, Фотиҳа сураси намознинг ҳар бир ракъатида такрор-такрор ўқилади. Етти оятдан иборат ушбу қисқа сурани мўмин киши ҳар куни камида 30-32 марта такрорлайди. Агар бошқа нафл ибодатларни ҳам қўшсак, ҳисоб бундан ортиб кетади. Лекин шунча такрор қилинишига қарамай, Фотиҳа сураси, умуман Қуръони Карим тиловатидан банда зерикмайди. Ҳар қанча фасоҳат ва нозик дид билан ёзилган шеър ҳам такрорланавергач, кишини зериктириши, қизиқишини сўндириши мумкин. Лекин Қуръони Карим бундай эмас. Уни ўқиган сайин кишининг муҳаббати зиёда бўлаверади. Мисол учун, мана шу Фотиҳа сурасини олиб қўрайлик. Кунига ўртача 30-32 марта қайтариладиган мазкур сурани ёши 70-80 га чиққан киши неча бора такрорлашини бир тасаввур қилиб кўринг-а!\nБаъзи муфассирларнинг айтишича, Фотиҳа сураси икки марта – биринчи бор Маккада, сўнг яна бир бор Мадинада нозил қилинган. Шу сабаб ҳам «Сабъул масоний» – етти оятдан иборат икки марта нозил қилинган сура деб аталади.\n4. Суратус солат (намоз сураси). Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтади: «Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг: «Аллоҳ таоло: «Намозни Ўзим ва бандам ўртасида иккига тақсимладим...» деган», деб айтганларини эшитганман» (Муслим ривояти).\nМолик, Аҳмад, Шофеий ва жумҳур фақиҳлар намоз дуруст бўлиши учун Фотиҳа сурасини ўқиш фарз, деганлар. Уларнинг ҳужжатлари қуйидаги ривоятлар. Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Фотиҳатул Китобни ўқимаган киши учун намоз йўқдир», дедилар» (Муттафақун алайҳ). Бу бобда шунга ўхшаш ривоятлар жуда кўп. Абу Ҳанифа эса намозда Фотиҳа сурасини ўқиш вожиб, деган фикрни билдирган. Нима бўлганда ҳам ҳар бир ракъатида Фотиҳа сураси ўқилмаган намоз мукаммал бўлмайди. Бунинг сабабини Фотиҳа сурасининг тафсирини ўрганиб чиққач, чуқурроқ англаб етамиз.\nАбдулмалик ибн Умайр ривоят қилади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Фотиҳатул Китоб ҳар бир дардга шифодир», дедилар» (Доримий «Сунан»да ривоят қилган).\nФотиҳа сураси, аввало, маънавий касалликларга, эътиқоддаги тойилиш ва залолатга шифо, қалб иллатларига даводир. Қолаверса, у танадаги касалликларни ҳам даволовчидир. Буни қуйидаги ривоят мисолида кўриб чиқамиз.\nАбу Саид (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: «Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам) саҳобаларидан бир нечтаси сафарга чиқди ва арабларнинг турар жойидан бирида қўниб топиб, улардан меҳмон қилишларини сўрашди. Аммо (қабиладагилар) бундан бош тортишди. Шу орада ўша қабила бошлиғини (чаён) чақиб олди. Улар қўлларидан келган барча чораларни ишга солсалар-да, бирон наф чиқмади. Шунда улардан бири: «Анави гуруҳ олдига боринглар. Шояд, уларда наф беридаган бирон нарса бўлса!» деди. Бас, улар саҳобалар олдига боришди ва: «Эй сизлар, қабила бошлиғимизни (чаён) чақиб олди. Ҳарчанд уринсак ҳам, бирон натижа чиқмади. Сизлардан биронтаси бунга даво топа оладими?» деди. Шунда (саҳобалардан) бирлари: «Ҳа, Аллоҳга қасамки, мен дам соламан. Лекин Аллоҳга қасамки, биз сиздан меҳмон қилишингизни сўраганимизда, сизлар бош тортдингиз. Энди бирон мукофот тайин қилмагунингизча ҳаргиз дам солмайман», деди. Бас, улар бир тўда қўй эвазига келишиб олишди. Ҳалиги киши «Алҳамду лиллааҳи роббил-ъаламийн»ни ўқиб, унга суфлаб (дам сола) бошлади. Бемор киши ҳеч нарса бўлмагандек соғ бўлиб қолди. Шундан сўнг (қабила бошлиғи): «Келишган аҳдингизни бажаринглар!» деди. (Саҳобалардан) бири: «Тақсимланглар!» деди. Дам солган киши бўлса: «Шошманглар! Аввал Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига бориб, бу нарсани у Зотга айтайлик ва нимага буюришларини кутайлик», деди. Улар Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурларига етиб келиб, бўлган воқеани айтишганида, у Зот (дам солган кишига қараб): «У (Фотиҳа) дам солиш (сураси) эканини қаердан билдинг?» деб сўрадилар ва кейин: «Тўғри қилибсизлар. (Қўйларни) тақсимланглар ва ундан менга ҳам улуш ажратинглар», деб кулиб қўйдилар» (Бухорий, Муслим, Сунан соҳиблари, Аҳмад, Ибн Ҳиббон, Байҳақий ва Дароқутний ривояти).\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) тахминан, ўттиз кишини сафарга юборган эдилар. Улар кечаси бир қавм манзилига тушдилар. Аксига олиб, қабиладагилар уларни меҳмон қилгилари келмади. Шу орада қабила бошлиғини чаён чақиб олди. Шунда қабиладаги баъзи кишилар саҳобаларда чаён чақишига шифо бўладиган нарса борлигини билиб қолишди ва улар олдига вакилларини юборишди. Қабиладагилар келиб ўз мақсадларини айтишгач, саҳобалардан бири туриб: «Ҳа, менда бунга даво бўладиган нарса бор. Мен дам соламан», деди. Улар ўттизта қўй эвазига битим тузишди. Бас, у уч (ёки етти) марта Фотиҳа сурасини ўқиб, дам солди. Шунда чаён заҳридан бехуш ётган қабила бошлиғи ҳеч нарса кўрмагандек ўрнидан туриб кетди. Улар вазифани аъло даражада бажариб, қўйларни қўлга киритишди ва сут билан сийланишди. Кейин саҳобаларда ундан улуш олиш умиди пайдо бўлди. Аммо дам солган киши ҳали тақсимлашга эрта экани, аввал Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васалламдан бунинг, яъни дам солиш эвазига мукофот олиш ҳукмини билиш кераклигини таъкидлади. Улар Мадинага келиб, бўлиб ўтган ишни Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га зикр қилишганда, у Зот дам солган саҳобийга қараб: «Фотиҳа сураси билан дам солишни қаердан биласан?» деб сўрадилар. У: «Қалбимга илҳом қилинди», деб жавоб берди. Шундан сўнг Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) улар тутган йўл тўғрилиги, Фотиҳа сураси билан дам солиш ва бунинг эвазига ҳақ олиш жоизлигини айтдилар.\n9. Асос (асл, манба).\nБир киши Шаъбийга бел (ёки биқин) оғриғи билан шикоят қилди. Шунда у: «Сен ўзингга асосул Қуръон – Фотиҳатул Китобни лозим тутгин. Чунки мен Ибн Аббоснинг: «Ҳар бир нарсанинг асоси бор. Дунёнинг асоси − Макка. Чунки шу жойдан Ер қўпорилади. Осмонларнинг асоси − Ариба. У еттинчи осмондир. Ернинг асоси Ажиба. У энг пастки – еттинчи қаватдаги ердир. Жаннатларнинг асоси − Адн жаннати. У жаннатларнинг энг яхшисидир. Дўзахнинг асоси − жаҳаннам. У еттинчи пастликда жойлашган бўлиб, барча табақалар унга асосланган. Инсониятнинг асоси − Одам. Пайғамбарларнинг асоси − Нуҳ. Бани Исроилнинг асоси − Яъқуб. Китобларнинг асоси − Қуръон. Қуръоннинг асоси − Фотиҳа. Фотиҳанинг асоси − «Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм»дир. Агар бетоб бўлсанг, ўзингга Фотиҳани лозим тут. Шунда шифо топасан», деганини эшитганман», деди (Ушбу ривоятни Қуртубий тафсирда келтирган).\nАбу Умома ал-Боҳилий (розияллоҳу анҳу) Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилади: «Тўрт оят Арш остидаги хазинадан тушган. Улардан бошқа биронтаси тушмаган. Улар: «Уммул Китоб, – У Зот: «Албатта, у Бизнинг даргоҳимиздаги Асл Китобда (Лавҳул Маҳфузда) юксак (мартабали) ва ҳикматли (Китобда)дир», деб айтган – Оятул курсий, Бақара сураси ва Кавсар (сураси)дир» (Табароний «Кабийр»да ривоят қилган).\nБундан ташқари, Фотиҳа сурасининг «Вофия», «Кофия», «Воқия», «Шофия», «Нур», «Суроту таълимил масъала», «Суротул муножот», «Суротут тавфийз» каби исмлари ҳам бор.\n Фотиҳа сурасининг ушбу номи борасида уламолар ўртасида ихтилоф бор. Жумладан, Анас ибн Молик, Ҳасан Басрий ва Ибн Сийринлар Фотиҳа сурасини «Уммул Қуръон» деб аташни кариҳ кўришган. Аммо Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)дан қилинган ривоятлар бу исм жоиз эканини кўрсатади. Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилади: «Алҳамду лиллаҳ «Уммул Қуръон», «Уммул Китоб», «Сабъул масоний» ва «Қуръонул аъзийм»дир» (Термизий ривоят қилган ва санадини ҳасан-саҳиҳ, деган).\n Абдулмалик ибн Умайр ибн Сувайд Абу Амр ал-Лахмий тобеинлардан. Ҳижрий 33 йилда туғилиб, 136 йилда вафот этган. «Сиҳоҳи ситта» соҳибларининг барчаси ундан ҳадис ривоят қилишган. Ибн Ҳажар Абдулмаликни ишончли ровий эканини айтиб ўтган. Насоий ва бошқалар унинг иллати (камчилиги) йўқлигини зикр қилишган.


Манзилингиз:Муслимаат»Илм ва амал»Рўза»Шаъбон ойи рўзаси\nBy Muslimaat on\t May 28, 2016 Рўза\n«Шаъбоннинг ўртасидаги кеча келса, унинг тунини бедор ўтказинглар, кунининг рўзасини тутинглар. Чунки ўшанда Аллоҳ қуёш ботиши пайтида дунё осмонига тушади ва тонг отгунча:\n«Қани, истиғфор айтувчи борми? Уни мағфират қилурман. Қани, ризқ сўровчи борми? Унга ризқ берурман. Қани, мубтало борми? Унга офият берурман. Фалончи қани? Пистончи қани?» дейди», дедилар».\nШарҳ: Ҳазрати Алидек улуғ саҳобий бунчалик аҳамиятли гапни ўзларидан чиқариб айтмайди. Албатта, бу ҳақда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан бир нарса эшитганлар ва ўша эшитганларини ўз иборалари билан ифода этганлар.\nУшбу ривоятдан Шаъбон ойининг қоқ ярмининг кечаси ҳам, кундузи ҳам улуғ ва баракотли вақтлар эканлиги келиб чиқади.\nШу сабабдан ҳам ҳазрати Али розияллоҳу анҳунинг тавсияларига биноан, кундузни рўза, кечасини бедорликда, ибодат билан ўтказишга ҳаракат қилиш керак бўлади.\n. Ойша онамиз розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади:\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васалламни кечалардан бирида йўқотиб қўйдим. Сўнг у кишини излаб, чиқдим. Қарасам, у Зот Бақиъда бошларини кўтариб, осмон томонга қараб турган эканлар:\n«Эй Ойша, Аллоҳ ва унинг Расули сенга зулм қилишидан хавф қилдингми?» дедилар.\n«Сиз баъзи аёлларингизга боргансиз, деб гумон қилган эдим», дедим.\n«Албатта, Шаъбоннинг ярмидаги кечада Аллоҳ дунё осмонига тушади ва Калбнинг қўйлари жуни ададидан кўпроқни мағфират қилади», дедилар».\nИбн Можа, Термизий ва Аҳмад ривоят қилганлар.\nШарҳ: Бақиъ – Мадинаи мунавварадаги машҳур қабристон. Мадинада вафот этган барча саҳобалар шу қабристонга дафн этилганлар. Зотан, Мадинаи мунавварада бошқа қабристон йўқ ҳам.\n«Калб» – машҳур араб қабиласи бўлиб, Бани Калб қабиласи ўша вақтда энг қўйи кўп қабила бўлган. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Шаъбон ойининг яримида Аллоҳ таоло жуда ҳам кўп гуноҳларни мағфират қилишини ифодалаб, ана шу қўйларнинг жуни ададидан ҳам кўпроқ, деб эсга олганлар.\nЎйлаб кўрадиган бўлсак, бир дона қўйнинг жун толаларини санаб, саноғига етиб бўлмайди. Араб қабилалари ичидаги энг кўп қўйли қабиланинг барча қўйларининг жун толаси қанча бўлишини тасаввур қилаверинг. Бу эса ўша кечанинг жуда ҳам фазилатли эканлигига далолатдир.\n2. Ойша онамизда қизғаниш борлиги. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бошқа хотинларининг олдига кетган бўлсалар керак деб, ортларидан излаб чиқишлари шуни кўрсатади. Бу эса айб эмас, балки табиий бир ҳол. Балки меёрида бўлса, аёл кишининг зийнати ҳам.\n3. Пайғамбар алайҳиссаломнинг Ойша онамиз розияллоҳу анҳонинг руҳий ҳолатларини яхши тушунганликлари.\n4. Шаъбон ойининг ярмидаги тун фазилатли кеча эканлиги.\n6. Шаъбоннинг ярмидаги кечада бедор бўлиб, ибодат, истиғфор ва дуо билан машғул бўлиш кераклиги.\n«Албатта, Аллоҳ Шаъбоннинг ярмидаги кечада қараб, жамики махлуқотларини мағфират қилур. Магар мушрик ва хусуматчи бундан мустаснодир», дедилар».\nИбн Можа ва Аҳмад ривоят қилганлар.\n1. Шаъбоннинг ярмидаги кеча фазилатли эканлиги.\n2. Мазкур кечада Аллоҳ махлуқотларига назар солиб, ҳаммаларининг гуноҳларини кечириши.\n3. Мушриклик ва хусуматчилик ниҳоятда ёмон нарса эканлиги.\nДемак, Шаъбон ойи яримлаганда ибодат қилиб, мазкур ваъда қилинган ажру савоб ҳамда мағфиратлардан баҳраманд бўлиб қолиш керак. Ана шундай фазилатли вақтда гуноҳнинг мағфират қилинишига монеълик қилувчи мушриклик ва хусуматчиликдан узоқлашиш лозим.\n«Ҳадис ва Ҳаёт» 9 жуз «Рўза китоби»дан


Бозорларда ёғ, тухум ва шакар нархи кескин ошишининг сабаби айтилди | Qalampir.uz\nЖамият\t01 Октябрь 09:06 36766\nЖорий йил сентябрь ойининг оҳирги ўн кунлигида ички бозорлардаги айрим турдаги истеъмол товарлари нархларининг кескин ошиши кузатилди. бу ҳақда Монополияга қарши курашиш қўмитаси ички бозордаги асосий турдаги истеъмол товарларининг чакана нархлари бўйича олиб борган мониторинги натижасига асосан хабар берди.\nХусусан, кунгабоқар ёғининг чакана нархи сентябрь ойининг бошига нисбатан 11 500 сўмдан 15 000 сўмга (ўсиш 30 фоиз), шакар маҳсулотининг нархи 6 000 сўмдан 7 000 сўмга (ўсиш 15 фоиз), ҳамда парранда тухуми нархи 1000 сўмдан 1300 сўмга (ўсиш 30 фоиз) ошганлиги кузатилди.\nУшбу истеъмол товарлари нархлари ошиши сабаблари қуйидагилар билан боғлиқ бўлган:\nА) Кунгабоқар ёғи бўйича.\nРеспубликада бугунги кунда 40 дан ортиқ кунгабоқар ёғи ишлаб чиқарувчи корхоналар мавжуд.\nШу билан бирга, жорий йилнинг 9 ойи давомида 177 минг тонна кунгабоқар ёғи импорт қилинган бўлиб, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 13 фоизга кўп.\nКунгабоқар етиштирувчи асосий йирик давлатлардан бири ва республикага импорт қилинадиган маҳсулотнинг асосий қисми тўғри келган Россия Федерациясида кунгабоқар ҳосили жорий йилда ўтган йилга нисбатан 12 фоизга кам бўлиши кутилмоқда.\nРоссияда 2019 йилда 15,3 млн тонна кунгабоқар етиштирилган бўлиб, 2020 йилда ушбу кўрсаткич 13,5 млн тонна атрофида прогноз қилинмоқда.\nБу эса ўз навбатида маҳсулотнинг нархларига таъсир этди, хусусан Россия бозорида август ойида бир тонна кунгабоқар ёғи 750-800 долларни ташкил этган бўлса, ўтган ҳафтада нархлар 985-1050 долларни ташкил этиб, нархлар ўртача 30 фоиз ошган.\nБундан ташқари, Россия ички бозорида маҳаллий ишлаб чиқарувчилар учун кунгабоқарнинг етишмаслиги сабабли маҳсулот экспортининг 4 йилга чекланиши масаласининг кўриб чиқилиши ҳам маҳсулот нархларининг шаклланишига таъсир қилган.\nБ) Тухум маҳсулоти бўйича.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 19 июндаги ПФ–6011-сонли Фармонига мувофиқ четдан келтирадиган парранда озуқа ва озуқа қўшимчалари, ветеринария препаратлари учун жорий йилнинг 1 октябридан қўшилган қиймат солиғи тўланиши кўзда тутилмоқда, бу эса ўз навбатида ушбу маҳсулотлар нархларининг 15 фоиз ошишига олиб келишини инобатга олиб, бозор иштирокчилари ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда нарх белгиламоқда.\nПарранда озуқа базасининг асосий қисмини буғдой, соя шроти ва маккажўхори хом ашёси ташкил этиб, ушбу маҳсулотларнинг нархлари йил бошидан ўртача 10 фоизга ошган.\nМасалан, юқоридаги маҳсулотлар ичида соя шроти асосан импорт маҳсулот ҳисобланиб, йил бошида 1 кг нархи 0,47 долларни ташкил этган бўлса, бугунги кунда 0,51 долларни ташкил қилмоқда.\nЖорий йил июн-июль ойлари мобайнида 14 дан ортиқ йирик паррандачилик корхоналарида боқилаётган 1,8 млн. бош қари товуқлар янги жўжаларга алмаштирилганлиги, маҳсулот ишлаб қиқариш ҳажмини кескин камайишига олиб келган.\nБундан ташқари, валюта курсининг йил бошидан 8,5 фоизга кўтарилиши ҳам импорт кунгабоқар ва соя шроти ҳамда бошқа озуқавий қўшимчалар нархининг ошишига таъсир қилган.\nШунингдек, “Паррандасаноат” уюшмаси томонидан ўтказилган ижтимоий сўровлар натижаларига кўра жорий йилда аҳолининг истеъмол саватида тухумга бўлган талаб 12 фоизга ошганлиги маълум бўлганлиги ҳам маълум қилинган.\nВ) Шакар маҳсулоти бўйича.\nБугунги кунда республикада 2 та корхона шакар ишлаб чиқариш билан шуғулланиб келади, уларнинг йиллик ишлаб чиқариш қуввати 690 минг тоннани ташкил қилади, бунда ишлаб чиқаришда асосан импорт асосида олиб келинадиган шакар хом ашёсидан фойдаланилади.\nБундан ташқари, 100 дан ортиқ юридик шахслар томонидан шакар маҳсулоти мунтазам импорт қилиниб келинмоқда. Хусусан, ўтган йилнинг 9 ойи давомида 82 минг тонна шакар импорт қилинган бўлса, жорий йилнинг мос даврида ушбу кўрсаткич 288 минг тоннани ташкил этди.\nШу билан бирга, қўшни давлатларда ноқулай об-ҳавонинг шакар етиштириш учун зарур бўлган қандлавлаги хом-ашёси сифатига кескин таъсири туфайли бу йилги ҳосилнинг паст бўлиши кутилмоқда.\nНатижада, август ойининг бошида 1 кг шакарнинг нархи ўртача 29 рубльни ташкил этган бўлса, бугунги кунда 39 рубльни ташкил этмоқда (ўсиш 34 фоиз). Яъни, шакар нархининг ошишига импортдан келтирилаётган шакарнинг нархи кўтарилиши сабаб бўлган.\nБугунги кунда, “Хоразм шакар” МЧЖ ва “Ангрен шакар” МЧЖларда 40 минг тонна тайёр шакар заҳиралари мавжуд бўлиб, мунтазам равишда биржа орқали сотилиб келинмоқда. Жорий йилнинг август ойида махаллий шакарнинг улгуржи нархи биржа савдоларида ўртача 5840 сўм бўлган ва ҳозирги кунда 6585 сўмни ташкил қилмоқда.\n27 Октябрь 12:45 36166\n26 Октябрь 11:42 32611\n26 Октябрь 22:22 30872\n26 Октябрь 20:44 30858\n27 Октябрь 09:58 28710


НИМА ҚИЛСАК ЗУРРИЁТИМИЗ НАМОЗХОН БЎЛАДИ? - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Жамият Оила НИМА ҚИЛСАК ЗУРРИЁТИМИЗ НАМОЗХОН БЎЛАДИ?\n12 ёшли қизимга намоз ўқишни ўргатсам-да, у намозга шошилмас эди. Менинг мажбурлашим билан зўр-базўр намозни адо қиларди.\nБир куни азон овози янгради. Қизимга намоз ўқишини эслатдим, сўнгра қизалоғим жойнамозни тўшади-ю, намоз ўқимади. Мени билдирмасдан кузатганимни сезмаган қизимдан сўрадим:\n— Намоз ўқидингми.?\n— Ҳа, ўқидим” — деди.\nЖаҳлга эрк бериб, қизимни юзига шапалоқ тортиб юбордим.\nМен кеча-ю кундуз ўйлана бошладим:\nНега фарзандим бундай?\nНима қилсам ибодатда қоим бўлади?\nҚачон ўзи намозга шошилади?\nСаволларни чегараси йўқ эди ва Аллохга кечалари йиғлаб дуо қилиб, уларни ҳидояти ва инсофини сўрар эдим.\nБир куни дугонамникига мехмонга бордим. Бир пайт азон овози янгради. Фарзандлари ҳамма ишини ташлаб ибодатга шошила бошладилар. Мен у ҳолни кўриб ҳайратландим ва дугонамдан аста сўрадим..\n— Фарзандларингга қандай тарбия бердингки, ибодатга бунчалар шошилишади.?\nДугонам бундай деди:\n— Мен турмушга узатилишимдан аввал, менга онажоним (раҳматли) бир дуони ўргатганлар. У дуони хожанг(эр) билан бирга доим ўқиб, Аллохдан фарзанд сўранглар. Ҳомила пайдо бўлмай туриб, пайдо бўлгандан сўнг ва туғилгандан кейин ҳам доимий шу дуони тилдан қўйманлар, деганлар.\nМен ўша дуони никоҳ бўлган кунимдан тилимдан қўймайман. Аллоҳга ҳамдлар бўлсинки, мана мевасини кўрдим.\nМен шошилиб у дуони сўрадим ва айб ўзимда эканини хис қилдим…\nАзиз диндошим! Сиз ҳам у дуо қайси дуо экан, деб қизиқмоқдасиз. Эшитинг…. у дуо:.\n“Эй Раббим, мени ва зурриётларимни намозни тўкис адо этадиганлардан қилгин. Эй Раббимиз, дуони қабул этгин” (Иброҳим сураси, 40-оят).\nХом гапга пишиқ жавоб. ТОМОҒИГА ТОШ ТИҚИЛГАНДЕК БЎЛДИ


Рой Ҳожсон: «Кейинги ўйинда бошқа ҳужумчилар туширишим мумкин»\n12:48 / 12.06.2016\nАнглия терма жамоаси бош мураббийи Рой Ҳожсон Россияга қарши ўйиндан кейинги матбуот анжуманида журналистларнинг саволларига жавоб қайтарди.\n«Менда футболчиларда қандай бўлса, шундай ҳиссиётлар. Очиғини айтганда, биз қаттиқ хафамиз. Биз ғалаба учун ўйнадик ва унга яқин эдик. Ўйинга қўшиб берилган дақиқаларда гол ўтказиб юбордик ва бу аччиқ қалампир каби таъсир қилди. Футболда шунақаси ҳам бўлиб туради.\nЭнди бу ўйин тасвирларини кўриб чиқамиз ва бундан кейинги ўйинлар учун фойдали жиҳатлар олишга ҳаракат қиламиз. Умид қиламанки, биз бу голни тезда ёддан чиқара оламиз.\nБилардим, Дайер жарима зарбаларини жуда зўр тепади, машғулотлар вақтида бунга кўп гувоҳ бўлганман. Гол рақиб майдони томонида қилинган кучли босим натижасида юзага келди, бу вазиятда рақиблар футболчиси қўполлик ишлатишга мажбур бўлганди.\nЛаллана, Стерлинг ва Кейн учлиги Стерлинг – Уэлбек – Руни учлиги каби ўйнади. Биз кейинги учликдан саралаш босқичи ўйинларида фойдаланганмиз. Биз ҳужум чизиғининг ҳаракатларидан қониқиш ҳосил қилдик, улар бугун жуда зўр ўйнаган бўлишсада, кейинги ўйинларда майдонга бошқа ҳужумчи туширишим мумкинлигини истисно этмайман.\nРуни ҳақида гапирадиган бўлсак, у ўйинни юқори суъратда ўтказди. У ҳаракат қилди. Жуда кўп ҳаракат қилди. Ҳа, биз учинчи ўйинчи алмаштиришдан фойдаланишимиз ва натижа бошқача бўлиши ҳам мумкин эди, лекин охирги дақиқада муаммо пайдо бўлиши ва ғалаба бой берилиши мумкинлиги хаёлга ҳам келмаганди», – деган Ҳожсон.


Қабр зиёратига доир муҳим маълумотлар\nҲанафий мазҳабида қабрлар зиёрати мандуб амаллардандир. Аввало ниятни тўғриламоқ, ихлос билан, холис Аллоҳ учун ўтганларнинг яхши амалларини хотирлаб зиёрат қилмоқ лозим. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Исломнинг илк даврларида қабрларни зиёрат қилишни таъқиқлаган эдилар.\nЧунки унда баъзи жоҳилия даврининг одатлари сақланиб қолган бўлиб, айрим қабилалар мақтаниш ва ғурурланиш учун ўликларининг қаҳрамонликларини санаб, бақир-чақир қилар, ошкора йиғи-сиғига зўр берар эдилар. Ислом одоб ва аҳлоқи инсонлар қалбига ўрнашгач, қабрлар зиёратига изн берилди. Қабрларни зиёратига даъват қиладиган энг машҳур даражада саҳиҳ бўлган ҳадиси шарифлар мавжуддир. Уларда қабр зиёратининг хосияти ҳақида бундай дейилади:\nМен сизларни қабрлар зиёратидан қайтарган эдим. Энди, уларни зиёрат қилаверинглар! Чунки, у охиратни эслатади, сизларга ўлимни эсга солади. Чунки, у қалбни юмшатади, кўзни ёшлантиради. Cизларга унда ибрат бор. У дунёда парҳезкор қилиб қўяди” (Муслим, Термизий, Абу Довуд, Ибн Можа, Ҳоким, Табароний ривоятлари).\nУшбу ҳадисдан маълум бўладики, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам нафақат изн бердилар, балки бу ишга амр қилдилар, тарғиб этдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Қабр зиёрати охиратни эслатади, дунёда зоҳид қилади”, деганлар. Яъни, охиратни эслатиб, дунёга ҳирс қўйишдан сақлайди. Инсон зиёратга бориб, ўзини ўнглайди, дунёнинг бир ўткинчи эканлигини эслайди, одамзотдан ўзи қилган яхшиликлари қолишини англайди. Тўпланган мол-дунёлар инсонга вафо қилмаслиги, бу дунёдан улардан бирор нарса олиб кета олмаслиги, фақатгина инсоннинг хайрли амаллари қолиши зиёрат асносида кўнгилдан ўтади. Қабрларни зиёрат қилиш ўлимни эсламоқ, дунё муҳаббатини кетказмоқ, манманлик ва мақтаниш, ғурурланишни тарк этмоқ учун машруъ қилинган (яъни шариъатда рухсат қилинган)дир.\nЭркаклар учун қабр зиёрати мустаҳаб, савобли амалдир. «Риёзу-с-солиҳийн» нинг туркий шарҳида эса аёллар учун ҳам қабр зиёратининг зарари йўқ, деганлар. Фақат бунда фитнадан холи бўлиш, ислом ахлоқи ва интизомига, зиёрат одобига риоя қилиш шартдир.\n«Аёлларга оид фиқҳий масалалар» китобида эса: «Охиратни эсламоқ учун қабрни зиёрат қилмоқ эркак ва аёлга мандубдир (раводир, савоблидир)» дейилган. (289-саҳифа).\nАҳмад Изуддин ал-Байянунийнинг «Таҳорат ва намоз ҳукмлари» китобининг «Қабрларни зиёрат этиш ва улар ҳаққига дуо қилиш» бобида бундай дейилади:\n«Қабрларни зиёрат қилиш эркаклар учун жоиз бўлганидек, агар фитна хавфи бўлмаса, охиратни эслаб, ўлимдан ибрат олиш учун аёллар ҳам зиёратга борсалар жоиз. Агар зиёрат сафар масофасида бўлса, унда, албатта, маҳрам бўлиши шартдир» (147-саҳифа).\nҲанафий мазҳабига оид фиқҳий манбаларда эса аёлларнинг қабрларни зиёрат қилиши жоиз, дейилган. Зотан, аёллар ҳам ўз ота-оналари ҳамда қариндошлари қабрларини зиёрат қилишга ҳақлидирлар. Бунга бир неча далиллар мавжуд. Оиша онамиз розияллоҳу анҳо: “Қабрларни зиёрат қилганимда нима дейман?”, деб сўраганлар. Шунда, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ассалом, ъала аҳл ад-диёр мин ал-мўъминин ва-л-муслимин!”, деб саломлашасан”, деганлар. Буни муҳаддислардан Имом Муслим ва Имом ан-Насоий раҳимаҳумуллоҳ ривоят қилганлар.\nКим бўлишидан қаттий зиёратда ниятни тўғриламоқ лозим. Умар (р.а.) дан ривоят қилинади. Пайғамбар (с.а.в.) айтадилар:\n“Албатта, барча амаллар ниятга қараб эътибор қилинади. Ҳар бир киши ўз ниятига етгусидир. Бас, кимки (Маккадан Мадинага) Аллоҳ таоло ва унинг Пайғамбари учун ҳижрат қилса, унга Аллоҳ ва Расули учун ҳижрат қилганлик савоби ёзилур. Ҳар ким дунё учун ҳижрат қилса – дунёга, аёл учун ҳижрат қилса аёлга етгусидир. Бас, нимани ният қилиб ҳижрат қилса, ўшани эътиборга олинади”.\nНият қилиш луғатда “қасд қилиш ва ирода” маъноларини англатади. Демак, қабр зиёрат қилаётганларнинг ниятига эътибор қилинади. Агар зиёратчининг нияти ўтганларни хотирлаш, уларга савоб йўллаш қолаверса, ўлимни эслаш, ундан ибратланиш бўлса, бу жуда савобли иш бўлади.\nҚабр зиёрати Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганларидек, “қалбни юмшатади, кўзни ёшлантиради”. Халқимизда:“Кўнглинг чўкса, бозорга бор! Кўнглинг кўтарилса, мозорга бор!”, деган нақл бор. Инсон ҳаётда ўзи билмаган ҳолда манманликка, кибру ҳавога берилиб қолиши мумкин. Инсон ўз айбу нуқсонларини гоҳида кўрмай қолади. Шунинг учун ундай одамларга қабр зиёрати жуда фойдали. Айниқса, бой-бадавлат инсонлар, мансаб курсисига ўтирганлар қабрларни кўпроқ зиёрат қилиб туриши керак. Қабрлар зиёрати пайшанба, жума, шанба, душанба кунларида бўлса яхши. Зиёрат тик турган ҳолатда бўлади.\nДругие материалы в этой категории: « Нишонга урилган гаплар: Ақл билан мансабга эришиш мумкин. Мансаб билан ақлга эришиб бўлмайди.\tУнутилаётган суннатлар (17-суннат): Таҳоратли ҳолда ётиш »


Шаъбон Рамазон муқаддимасидир – oliymahad.uz\nШаъбон Рамазон муқаддимасидир\nШаъбон ойи ҳижрий-қамарий ойларнинг саккизинчиси бўлиб, у рамазондан аввалги ой ҳисобланади. Бу ойнинг бундай ном билан аталиши пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломнинг бешинчи боболари Кулоб ибн Мурра яшаган давр, яъни 412-милодий йилга бориб тақалади. У вақтларда араблар ҳар бир ойни ўша кунда рўй берган муҳим воқеа-ҳодиса ва ҳолатларга қараб номлар эдилар. Масалан, кетма-кет келувчи жумодал-увла ва жумодал-охира (биринчи жумодо ва кейинги жумодо) ойларини ўша вақт қишнинг энг совуқ пайтига тўғри келиб, сувлар ва ерлар музлаб қолганлиги учун шундай номлаганлар. Жумодо сўзи музлаш, қотиш маъносини англатувчи “тажаммада” феълидан олинган. Ойларга ном берилаётган даврда Рамазон ойи ёзнинг жазирамасига тўғри келганлиги боис, унинг номини қаттиқ қизиб, чўғ бўлиш маъносини англатувчи “рамаз(ун)” сўзидан олганлар. Худди шунга ўхшаб, шаъбон ойининг номланишида ҳам ўзига хос рамзий маъно бор эди. Унинг номланиш сабаби борасида турли хил қарашлар мавжуд бўлса-да уларнинг бари тарқалмоқ маъносини ўз ичига олувчи “ташаъъаба” сўзидан олинганлигини ривоятлар тасдиқлайди. Зеро, айнан шу ой кирганда араблар сув қидириб, турли йўллар ва дараларга тушиб, тарқалиб кетардилар. Яна бир қавлга кўра бу вақтда араблар тарқоқ ҳолда турли ғорларга кириб олар эканлар. Бошқа бир қавлга биноан араблар шаъбондан битта олдинги уруш ҳаром қилинган ражаб ойида уруш-юришларни тарк этиб, уйда ўтириб қолганликлари боис шаъбон келиши билан яна жангу жадалларда қатнашиш учун тарқалиб кетарканлар. Шунингдек, шаъбон ойи ражаб билан рамазон ўртасида бамисоли шоҳ каби ўсиб чиқиб, уларни бир-биридан ажратиб турганлиги учун ҳам шундай ном билан аталган деган сўзлар ҳам бор.\nШаъбон мусулмонлар қошида ғоят аҳамиятли ва муборак саналган ойлардан бири ҳисобланади. У рамазондан битта олдинги ой бўлганлиги туфайли ҳам унда рамазон ойини муносиб кутиб олишга тайёргарлик кўрилади. Кўп нафл рўзалар тутилади. Қуръони карим тиловатига киришилади. Хайрли амалларга қўл урилади. У рўзаси фарз бўлган рамазон ойи учун бамисоли фарз намозларини ҳаммаёғидан ўраб турувчи ва нуқсонлардан ҳимоялаб турувчи аввалги ва кейинги суннатлари кабидир. У рамазоннинг муқаддимасидир. Бу ойда нафл рўзалар тутиш билан машғул бўлган киши Рамазон рўзасини ортиқча машаққат ва қўрқувсиз бошлайди. Балки, бу иш унга бирмунча енгил бўлиб қолади. Натижада фарз бўлган рамазон рўзасига ғайрат ва шижоат билан киришади.\nНабий соллаллоҳу алайҳи ва саллам бу ойда кўп нафл рўза тутардилар. Оиша онамиздан (разияллоҳу анҳо) ривоят қилинади (мазмуни): “Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам нафл рўзаларни тутишни бошлаганларида шундай кўп тутардиларки, ҳатто энди доим рўза тутиб юрсалар керак, деб ўйлаб қолардик. Кейин рўза тутишни тўхтатардилар ва шундай узоқ пайт тутмай юрардиларки, ҳатто энди рўза тутмасалар керак, деб айтардик. Расулуллоҳни рамазондан бошқа бирор ойни тўлиқ рўзадор бўлиб ўтказганларини кўрмадим. Ва у кишини шаъбондан бошқа бирор ойда шаъбондагичалик кўп нафл рўза тутганларини ҳам кўрмадим” (Бухорий: 1833-ҳадис; Муслим: 1956-ҳадис;).\nШаъбон ойида кўп нафл рўза тутишга доир шу ва бошқа ҳадиси шарифлар мазкур ойда нафл рўзаларни кўпайтириш мустаҳаб эканлигига далолат қилади. Оиша онамиздан нақл қилинган баъзи ҳадиси шарифларда ҳатто шаъбоннинг ҳамма кунида рўза тутишлари, ривоят қилинган. Аммо, Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг рамазондан бошқа бирор ойда тўлиқ рўза тутмаганликлари ҳақида бошқа ривоятлар ҳам мавжудлиги туфайли уламолар юқоридаги сўзни Набий алайҳиссалом шаъбонда тўлиқ бўлмаса-да бироқ аксар қисмида рўзадор бўлганликларига йўядилар. Зеро, бирор нарсанинг аксарини “ҳаммаси” дея ифода этиш араблар тилида жоиз ва учраб турадиган нарсадир.\nНабий соллаллоҳу алайҳи ва саллам нима учун бу ойда бошқа ойлардагидан кўра кўпроқ рўзадор бўлишларининг сабаби эса қуйидаги ҳадиси шарифда очиқланади.\nУсома ибн Зайд (разияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: “Ё Расулуллоҳ, бирорта ойда шаъбондагидек (кўп) рўза тутганингизни кўрмадим”, дедим. У зот: “Бу шундай ойки, одамлар Ражаб билан Рамазон ўртасида ундан ғафлатда қолишади. Ҳолбуки, унда амаллар оламлар Хожасига кўтарилади. Шундай экан, амалларим рўзадор бўлган ҳолимда кўтарилишини яхши кўраман”, дедилар” (Имом Насоий, Абу Довуд ва Ибн Хузайма ривоятлари).\nУшбу ҳадисдан олинадиган сабоқлардан бири шуки, одамларда икки буюк ой – ражаб ва рамазоннинг ўртасида келувчи шаъбон ойига нисбатан унинг фазилатларидан ғофиллик мавжуд бўлган экан. Зеро, ражаб уруш ҳаром қилинган муқаддас ойлардан бири, рамазон эса рўзаси фарз қилинган, унда Қуръони карим нозил бўлган ва энг улуғ тунни ўз ичига олган ойдир. Шаъбон эса уруш ҳаром қилинган ойлардан эмас ва рамазон каби кўп фазилатларга эга ҳам эмас. Шу нарса, одамларни мазкур ойга нисбатан эътиборсизроқ бўлишга ундаб қўйиши мумкин. Аммо, бу хато бўлиб, шаъбоннинг ҳам ўзига яраша фазилатлари бисёрдир. Улардан бири ҳам бўлса, унда барча бандаларнинг амаллари Аллоҳга арз қилинишидир. Шунингдек, мазкур ой юқорида санаб ўтилган ва қуйида зикр қилинажак яна бошқа фазилатларга ҳам эгадир.\nШаъбон қорилар ойи\nТобеинлардан Салама ибн Куҳайл ал-Хазрамий, ал-Куфий айтади: “одамлар шаъбон ойи кирганда бошқа ишларини ташлаб, ўзларини Қуръони карим тиловатига, унинг тафаккурига ва унга амал қилишга бағишлар эдилар. Шу боис ҳам бу ой қурролар ойи, деб аталди”.\nШаъбон ойининг ўртасидаги кеча ёхуд бароат тунининг фазилати\nШаъбон ойининг ўртасидаги кечанинг фазилати борасида кўплаб ривоятлар келган бўлиб, уларнинг ичида саҳиҳлари ҳам, заифлари ҳам бор. Аммо умумий маънода мазкур ривоятлар бу кечанинг алоҳида фазилатга эга эканлиги ва у кечани ибодат, зикру тасбеҳ ва истиғфор билан иҳё қилиш савобли бўлишига далолат қилади.\nМуоз ибн Жабал разияллоҳу анҳу Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилади: “Аллоҳ таоло шаъбоннинг ўртасидаги кечада махлуқотларига юзланади ва ҳамма бандаларини мағфират қилади. Илло, мушрик ёки бир-бири билан жанжалда бўлган кишилар бундан мустасно” (Байҳақий, Табароний, Ҳайсамий ва бошқалар ривояти).\nАбу Саълаба ал-Хушаний разияллоҳу анҳу Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилади: “Шаъбоннинг ўртасидаги кеча келганда Аллоҳ бандаларига назар солади. Ва мўминни мағфират қилади, кофирларга эса вақт беради. Бир-бирига кек сақлаган гина эгаларини эса токи ўзлари уни (яъни гина кудуратни) тарк қилмагунларигача гиналари билан ташлаб қўяди” (Байҳақий, Табароний ва Ибн Қонеъ ривоятлари).\nМазмунан юқоридаги ҳадиси шарифлар билан бир хил бўлган яна кўплаб ривоятлар ҳам келган.\nМазкур кеча ҳақида уламоларнинг сўзларидан намуналар:\nМуҳаммад Анваршоҳ Кашмирий (вафоти: 1353ҳ) раҳимаҳуллоҳ айтади: “Бу кеча яъни бароат кечасининг фазли борасида саҳиҳ ривоятлар собит бўлган. Аммо, у ҳақда баъзи китобларнинг эгалари зикр қилган заифу мункар гапларнинг эса асли йўқ” (“ал-арфу-ш-шазий шарҳу сунани-т-термизий”: 2/172).\nМулло Хисрав Ҳанафий номи билан танилган Муҳаммад ибн Фаромуз (вафоти: 885ҳ) “дурару-л-ҳуккаам шарҳу ғурори-л-аҳкаам” китобида шундай дейди: “Рамазоннинг охирги ўн кечасини, икки ҳайит кечаларини, зулҳижжанинг ўнинчи тунини ва шаъбоннинг ўртасидаги кечани (ибодат билан) иҳё қилиш, мандуб (яъни тарҳиб этилган ва хуш кўрилган, мустаҳаб) амаллар сирасига киради”.\nИбн Нужайм Мисрий-Ҳанафий номи билан донг таратган аллома Зайниддин ибн Иброҳим ибн Нужайм (вафоти: 970ҳ) айтади: “Ворид бўлган ҳадисларга биноан Рамазоннинг охирги ўн кечасини, икки ҳайит кечаларини, зулҳижжанинг ўнинчи тунини ва шаъбоннинг ўртасидаги кечани (ибодат билан) иҳё қилиш, мандуб амаллардан саналади” (“ал-баҳр ар-роиқ”).\nИмом Муҳаммад ибн Идрис Шофеий раҳимаҳуллоҳ (вафоти: 204ҳ) айтадилар: “бизга етиб келган (осорлар)га кўра дуо бешта кечада (тез) ижобат бўлар экан. Улар: Жума кунининг оқшомида, Азҳо байрамининг оқшомида, Фитр ҳайитининг оқшомида, ражаб ойининг илк кечасида ва шаъбон ойининг ўртасидаги кечада” (Имом Шофеий: “ал-Умм”: 1/264).\nЯна кўплаб уламою аҳли илмлар шаъбон ойининг ўртасидаги кечада ибодат билан машғул бўлишнинг фазилатли эканлигини ўз китобларида қайд этганлар. “ал-мавсуъа ал-фиқҳийя” номли фиқҳий энциклопедиянинг “иҳёул-лайл” (тунни ибодат билан жонлантириш) бобида шундай дейилади: “Фуҳақоларнинг жумҳури шаъбон ойининг ўртасидаги кечани иҳё қилиш мандуб эканлигини қабул қилишган. Жумҳурга кўра, Шаъбон ойининг ўртасидаги кеча уни (ибодат билан) қоим қилиш мустаҳаблиги билан ажралиб туради. Зеро, унинг фазли ҳақида саҳиҳ ҳадислар ворид бўлган”.\nШайх Ваҳба Зуҳайлий шундай дейди: “икки ҳайит кунининг кечалари, қадр тунини иҳё қилиш учун рамазоннинг охирги ўн кунининг кечалари, зулҳижжанинг ўн кечаси ва шаъбоннинг ўртасидаги кечани иҳё қилиш мандуб саналади. Бу эса мазкур кечаларни тўлиқ қамрайдиган ёки уларнинг аксар вақтини ўз ичига оладиган ҳар қандай ибодат билан амалга ошади. Зеро, бу ҳақда саҳиҳ ҳадислар собит бўлган” (“ал-фиқҳ ал-ислаамий ва адиллатуҳу”: 2/299).\nЮқоридагилардан хулоса қиладиган бўлсак, бароат кечаси деган ном билан машҳур бўлган шаъбон ойининг ўртасидаги кеча яъни ойнинг 14-кунидан 15-кунига ўтар кечани ибодат билан тирилтириш улуғ ажру савобларни қўлга киритишга сабаб бўладиган фазилатли кечалардан ҳисобланади. Шунингдек, мазкур кечанинг фазилатли оқ-ойдин кечаларга (айёмул бийз) тўғри келиши туфайли кундузлари рўзадор, кечалари эса ибодатда қоим бўлиш туфайли фазилат устига фазилат бўлиб, ажру савоблар ҳам қат-қат орттириб берилади, валлоҳу аълам.\nТошкент ислом институти ўқитувчиси Султонхўжаев Алишер\n331300cookie-checkШаъбон Рамазон муқаддимасидирno\nОлдингиОлий ўрин соҳибига Президент совғаси – Ласетти топшириладиКейингиИброҳим қорининг Эрон Қуръон мусобақасида қачон иштирок этиши маълум бўлди


БЕМИННАТ ЗИЁ – Сирдарё вилояти касаба уюшмалари ташкилотлари бирлашмаси Кенгаши\nОнажоним “Ёш китобхон” республика танлови ҳақида эшитибоқ, менга қўнғироқ қилдилар. Жуда хурсандликлари овозларидан билиниб турарди:\n– Китоб ўқиш, улар ҳақида суҳбат қуриш камайиб, буни ҳатто эскилик, бекорчилар машғулоти, деб атайдиганлар кўпайган даврда бу ташаббус яхши иш бўлибди. Ёшим тўғри келганда бир ўзимни синаб кўрган бўлардим,- дедилар.\nВолидамнинг куйиниш ва суюниш сабабларини яхши тушунаман. Ҳаммаси китобга меҳр қўйганларидан. Биз ҳали кичиклигимизда уйимиздаги китобларнинг ҳаммасини ўқиб бўлгач, журнал, газеталарни ўқибдилар. Улар ҳам қолмагач, яна бир бошдан ўқишни бошлабдилар.\nЁдимда, бемор бўлиб бир ҳафта касалхонада ётиб қолдилар. Соғайиш билан бирга янги китоб ҳам ўқиб қайтгандилар. Ўша китоб қўлма қўл ўқилган экан.\nЎтган йили ўзим ҳам муолажа қабул қилдим. Онамга ҳар ишда ўхшашга интилганимдан ўзим билан янги китоб олдим. Мен мутолаа билан машғул эканман, атрофимдагиларнинг, шифокор – ҳамшираларнинг менга ҳаваси келди. “Ҳаммадан ҳам мана шу қиз тўғри даволанаяпти, тез соғаяди”, -дейишди.\nЧиндан ҳам атрофимдагилар қўлларидан телефон тушмай “юрак тугунини ёзаётганлар” эди. Лекин турли ғийбатлардан баттар хуноблари ошиб кетганлигини кўрдим.\nКўчамиз бошида бир онахон яшайди. Ёшлиги келинлар кўчага чиқавермайдиган вақтларга тўғри келган. Шундай бўлса-да, туман кутубхонасига қайниси номидан аъзо бўлибди. Китоб номларини ёзиб берар эканлар, қайниси дарров келтириб бераркан. Ҳозир 60 дан ошган бўлсалар ҳам кўзойнаксиз нина тутадилар, китоб ўқийдилар. Давраларда шеърлар айтадилар.\nҲамкасбим хуноби ошиб, телевизорни ёмонлаб кетди. Кеча ўтакаси ёрилишига сал қолибди. Эмишки, оқшомда келини ҳовлидан югуриб уйга кириб кетибди. Чиқавермагач, набирасидан хавотир олиб кирса, хотиржам сериал томоша қилаётганмиш.\nБугун китоб тарғиботи, айниқса, фарзандлар, ёшлар мутолаасига жиддий эътибор қаратилмоқда. Маҳаллаларда китобхон оилалар аниқланмоқда. Куни кеча вилоятларда “Навоий ворислари” номли кўрик – танлов бўлиб ўтди. Унда ғолиб ўқувчи 50 миллион сўм пул мукофотига сазовор бўлди. Бу рағбатлар келажакда самара беришига шубҳа йўқ. Китоб ўқиш билан қалблар беминнат, тугамайдиган зиё масканига айланаверсин.\n← ЧАҚАЛОҒИ БИЛАН ИШ БОШЛАДИ\nПРЕЗИДЕНТ МУРОЖААТНОМАСИНИ ЎРГАНАМИЗ →\n26/03/2021 sirdaryo ФАОЛИЯТДА ЯКДИЛЛИК БЎЛСА…da fikr bildirishni o'chirish


Ғайбуллоҳ ас-Салом. Руҳий ҳолат ва бадиий ижод (1990) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҚайта қуриш даври матбуотиҒайбуллоҳ ас-Салом. Руҳий ҳолат ва бадиий ижод (1990)\nИнсон хилқатининг моҳияти ва унинг фаолияти ҳақида ўйлаганимизда, дафъатан А. П. Чеховнинг мана бу сўзлари хотирамизга келади:\n— Одамга, аслида, икки метр жой бўлса бас, дейишади. Йўқ, икки метр жой мурдага кифоя. Инсонга эса бутун ер юзи керак.\nЯна Чеховнинг қуйидаги сўзлари ибратли:\n— Агарда ҳар бир киши, кўп эмас, ерга атиги биттадан ниҳол қадаб чиқса, бутун ер юзи боғбўстонга айланган бўлар эди.\nНақадар самимият билан айтилган истак! Бундай қараганда, оддий, жўн гапдай, лекин замирида қанчадан-қанча маъно бор. Энди шу гапни, масалан, таржимачилик ишимизга тадбиқ этиб кўрайлик. Агар жаҳон адабиётидан биттадан энг сара китобни ўгирсак, таржима китобларининг сони ва салмоғи беқиёс ошади.\nБиз ҳаммавақт яхши таржима ҳақида гапирамиз. Лекин таржимани ким яратади? Таржимон. Таржимон эса тайёр ҳолда осмондан тушмайди. Бу ҳам шоир, носир ва драматург сингари, санъаткор, истеъдод соҳиби. Истеъдод эса илоҳийдир. Мактабда ўқитиб шоир «тайёрланмаганидай», мактабда ўқитиб таржимон ҳам чиқазиб бўлмайди. Жуда ҳам ўзига хос санъат. Инжиқ санъат.\nБиз адибларимиз билан суҳбатлашганимизда, улар ўз таржимонларидан кўнгиллари унчалик тўлмаётганини айтишади. Албатта, ўзга халқ шоирини пухта-мукаммал таржималарда ўқишга не етсин. Лекин ҳаммавақт ҳам шундай бўлавермайди-да.\nШоир Эркин Воҳидов билан Абдулла Орипов ўз асарларининг бошқа тилларга чинакам воҳидона ва чинакам орифона таржима қилинмаётганидан нолишади. Эркин, олайлик, Сергей Есениннинг дилбар шеъриятини ўзбек тилига жуда нозик таржима қилди. Бироқ рус таржимонлари орасида Есениндай бир забардаст шоир Эркинни шундай маҳорат билан русчага ўгира олмади. Эсиз. Абдулла Қаҳҳор А. П. Чеховни ўзбек халқига танитди. Лекин рус таржимонлари орасида Чеховдай бир зукко адиб Абдулла Қаҳҳорни қиёмига етказиб таржима қилиб бермади. (Константин Симонов бундан мустасно. У «Синчалак»ни рус тилида жуда яйратиб юборган!)\nБундай олганда, ўзбек ёзувчиларининг асарлари русчага ва қардош халқлар тилларига ўгирилмаяпти, деб бўлмайди. Олайлик, Абдулла Ориповнинг ўша «Биринчи муҳаббатим» шеърини тўрт-беш киши русчага таржима қилган. А. Преловский, С. Иванов ва бошқалар. Булар жилла ёмон таржималар ҳам эмас. Хусусан, Сергей Ивановнинг таржимаси хийла мукаммал таржима. Бироқ шуниси борки, ҳар қандай мукаммал (адекват) таржима ҳам аслият (оригинал)нинг ўрнини юз фоиз босолмайди. Нима бўлгандаям аслият аслият-да!! Шу боис, менинг хоҳишим шундай бўлардики, Эркин Воҳидов, Абдулла Орипов ва бошқа ўзбек шоирлари гўзал шеърларни ёзаверсинлар, таржимонлар басма-басига уларни ўгираверишсин, лекин ҳеч қачон аслият уфқини забт этишолмасин!\n…Аммо бизга яхши таржималар керак, албатта.\nАгар мендан: «Бугунги кун таржималарининг асосий иллати нимада?» деб сўрасалар, мен: «Бу, аксарият, бадиий таржиманинг бадиий ижод соҳаси эканлигини унутиб қўйиш, бадиий асарга хос жамики хислат ва фазилатлар таржима асарига ҳам дахлдор эканлигини етарлича тушунмасликдан йўл қўйилаётган нуқсонларда ўз ифодасини топмоқда», — деб жавоб қилган бўлар эдим.\nШунинг учунки, бизда истаган одам истаган нарсани тап тортмай таржима қила олади! «Бу нарсани таржима қилишга тишим ўтмайди мени!» — дейишга журъат этадиган бир мард деярли йўқ.\nБиз жуда яхши «материалистлармиз». Ҳамма нарсани моддий борлиқдан, моддиюнчиликдан келтириб чиқарамиз. Айрим танқидчиларимиз шеъриятни салкам илғор дунёқараш, илғор таълимотни қофияга солишдан иборат бир иш, деб тушунади. Адабиётнинг синфийлиги ва фирқавийлигини бу зайлда, ўта ибтидоий бир тарзда, 60— 70 йил олдинги тасаввурлар андазасида талқин қилиш билан ҳозирги сўз санъати обидаларини ўқиб бўладими? Бундай ақидапарастлик, нақлбозлик исканжасида туриб, Чингиз Айтматов, Евгений Евтушенко, Расул Ҳамзатов, Нодар Думбадзе, Олжас Сулаймонов, Анор асарларини идрок этиш мумкинми?\nҲа, биз жуда чапдаст моддиюнчилармиз. Бироқ шеърият — моддий ашё эмас, балки руҳий ғизо жумласига киради. Уни, шеърий нафосатни кўкрак билан эмас, қалб билан «қабул қилинади».\nБадиий ижод ижодкорнинг руҳий ҳолати билан чамбарчас боғлиқ. Ижодкорнинг руҳий ҳолати эса турғун эмас, ўзгариб турувчи ҳолат. Турғунлик ижодкорнинг инқирозга учраганидан дарак беради. Бинобарин, турғунлик ҳолати, илғор дунёқараш билан омухталанган ҳолда, қанчалик юқори поғонада воқе бўлмасин, бу ижодкорнинг қотиб қолгани, инқирозга юзтубан кетганини кўрсатади. Ёки аксинча, ижодкор ўзининг тетик, барҳаёт руҳий ҳолатини сақлаб қолгани ҳолда, атроф-муҳитнинг ўзи турғунликка гирифтор бўлган экан, бу адабнинг эмас, балки уни ўраб турган ўша муҳитнинг юзтубан кетганлигидан далолатдир.\n«Ёш руҳияти», деймиз. Бу нима? Турли ёшда киши турлича руҳий ҳолатда бўлади. Бу эса унинг ижодига муқаррар таъсир қилади.\nАлишер Навоий бутун умри давомида ёзган шеърларини бошқа бирон белги-аломат асосида эмас, балки умр фаслларига кўра жамлаганини биламиз: «Хазойинул маъоний», ёки «Чор девон»га — ёшлик, йигитлик, ўрта ёшлик ва кексаликда ёзилган шеърий асарларини жамлаган. Чунончи:\n— туфулият (ёшлик) — 7—8 дан 20 ёшгача бўлган давр;\n— шабоб (йигитлик) — 20—35 ёшгача бўлган давр;\n— куҳулат (ўрта ёшлик) — 35—45 ёшгача бўлган давр;\n— кексалик — 45—60 ёшгача бўлган давр.\nУмр фаслларига кўра руҳий ҳолатнинг ўзгариши ва бу табиий кайфиятнинг бадиий ижодга таъсири таржима санъатига ҳам дахлдор. Чунончи, муаллиф 25 ёшда ёзган асарни 60 ёшлик кекса мутаржимнинг, ёки аксинча, муаллиф 60 ёшда ёзган асарни 25 яшар мутаржимнинг тушуниши, ҳазм қилиши ва ўгириши қийин. Ва бу табиий ҳол. Муаллиф-мутаржим муносабатида бундай ёш тафовутидан ташқари, улар яшаган давр орасида ҳам катта фарқ бўлса-чи? Айтайлик, бу фарқ минг йиллар сарҳадига бориб тақалса, бундай ҳолда давр ва умр тафовути бадиий ижодда жуда жиддий табиий тўсиқни юзага келтириши турган гап.\nБир вақтлар Абдулҳамид Чўлпон юксак шоирона кайфиятлар билан юрган кезларида А. С. Пушкиннинг «Евгений Онегин» шеърий романини аруз вазнида таржима қилмоқчи бўлган. Тасаввур қилинг: Пушкин — арузда! Қанийди энди, бу жуда ажойиб иш бўлар эди-ку! (Дарвоқе, асримиз бошларида «Балиқчи ва балиқ ҳақида эртак» асари, чиндан ҳам, маснавийда ўгирилганди). Кейинчалик, Чўлпонга ўша орзусини эслатганларида, бу таклифни энди у рад этган. Нега? «Менинг ҳозирги кайфиятим «Евгений Онегин»ни аруз тугул, росмана таржима қилишга ҳам чоғ эмас», деган. Адабиётдан узоқ, бадният шахслар шоирни тушунармиди?! Войдод, мусулмонлар, Чўлпон Пушкинни таржима қилишни истамаяпти! — деб айюҳаннос солишган. Аслида эса, айни ўринда ўзбек шоири минг чандон ҳақ эди. Чунки шеър қориндан эмас, қалбдан отилиб чиқадиган лахча чўғ эканлигини бошқалар қаёқдан билсин!\nЮлдузи юлдузига тўғри келган соҳибқирон шоирларгина бир-бирларини таржима қилсин. Ҳолбуки, бизда кўпинча юлдузи юлдузига тўғри келиш-келмаслигидан кўра, таржимага тўланадиган қалам ҳақи миқдорининг тўғри келиш-келмаслиги назарда тутилади ва бунинг натижасида ўзбекчага ўгирилган ҳар учта китобдан иккитасини аслиятга муқобил, мукаммал (адекват) таржима деб бўлмайди.\n← Аввалги Аввалги Ғайбуллоҳ ас-Салом. Мусибат нимадан бошланди? (1990)\nКейинги → Кейинги: Кулаш Аҳметова (1946)