Абдулҳамид Мухторов. Устоз билан ўтган кунларим - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанАдабиётАбдулҳамид Мухторов. Устоз билан ўтган кунларим\nЧоп этилган 03.04.2019 08.02.2021 МуаллифZiyouz.uz\nКеч, жуда кеч эди.\nЧамаси соат тунги ўн бир яримлар.\nБироқ айни шу пайтда газета навбатчиси бўлган мен ғайрат-шижоат билан Матбуотчилар кўчасида жойлашган 32-уй зиналаридан қўлимда “Маърифат” газетасининг макети ўрамини тутганча биринчи қаватга тушиб келаётган эдим.\n“Шарқ” нашриёти босмахонасига бориб газетани чоп этишга топширишим, кейин эса нишона сонни кўздан кечириб босишга рухсат беришим керак. Шундан сўнг мен учун расман иш тугайди. Агар бунгача соат бир ёки икки бўлиб кетса навбатчи ҳайдовчи ижара хонамга ташлаб кетарди.\nЛифт эшиги олдида масъул котибимиз Фахриддин ака, биринчи ўринбосаримиз Абдусамад ака, яна юзининг деярли ярмини тўсиб олган кўзойнак таққан киши берилиб гурунг қилиб турган экан. Аниқроғи, кўзойнакли одам гапирар, улар эса тинглар эди. Мени кўриб Абдусамад ака “Бўлдими, топширинг. Дежурний ташлаб қўяди”, деди.\nНотаниш кишига салом бердим. Қизиқсиниб қаради-да, Абдусамад акадан сўради:\n– Ким бу жигит?\n– Янгилардан, – деди Абдусамад ака.\n– Ҳа-а, жонтоқми? – деди у киши менга қараб жилмаяр экан.\n– Жонтоқ, жонтоқ, – деди Абдусамад ака ҳам кулимсираб.\nХаёлимдан “рақамли гаплар”, деган ўй ўтди. Гапирилаётган гаплар тушунарсиз бўлса ёки унда қандайдир шаъма бўлса бу “рақамли гап” деган ақидам бўларди.\n– Қаерда ўқийсан, – деб сўради нотаниш киши.\n– ТошДУда – деб жавоб бердим.\nЖавобимга нотаниш киши ҳеч нарса демади. Гўё мени кўрмагандай ҳамсуҳбатларига юзланиб узилган гапини келган жойидан давом эттирди:\n– Ғайбулла акага Маҳмуд …дан (лақабга ўхшаш гап эди, қулоғим яхши илғамади) деб ёзиб бердим, кейин телефон қилаяпти: икки кун ўйлабман ким экан бу деб, дейди…\nНотаниш киши ўз гапидан ўзи мириқиб кулар, ҳамсуҳбатлари ҳам жўр бўлар, одатда эшик олдидан жилмайдиган милиционерлар ҳам расмиятчиликни унутиб уларнинг олдига келганча қизиқсиниб гап пойларди. У кишининг суҳбати қизиқ экан. Ташлаб кетгим келмай анча қулоқ тутиб, кулгуга жўр бўлиб турдим. Фахриддин ака ҳалиям шу ердалигимни кўриб, “Бор эртароқ, нима қилиб турибсан бу ерда”, дегандан сўнг босмахонага жўнадим…\nЭртасига ишхонага келгач Фахриддин акадан кечаги қувноқ киши кимлигини сўрадим.\n– Маҳмуд Саъдий деган одамни эшитганмисан? – саволга савол билан жавоб берди Фахриддин ака.\n– Эшитмаганман, – дедим.\n– Ие, – ҳайрон бўлди Фахриддин ака. – Шундай улуғ муҳаррирни эшитмаганмисан? Э суфе сенга. Қаерда ўқийсан ўзи?\nШу Фахриддин дегани жуда қўпол эди-да. Гапини қаранг, “Нега эшитмагансан, қаерда ўқийсан”миш. Индамасанг Маҳмуд Саъдийни билмаганинг учун уриб олишдан ҳам тоймайди шекилли…\nМен ундан ҳам ўтган қўпол эдим. Бунинг устига муҳаррир деганда Бош муҳаррирни тушунардим. Қолган ҳамма мен учун мухбир, масъул котиб, биринчи ва иккинчи ўринбосардан иборат эди. Қолаверса “Улуғ муҳаррир” ўша пайти биз учун Ҳалим Саидов эди.\nМана бу Фахриддин ака тасаввурнингам онасини учқўрғондан кўрсатди. Ҳалим Саидовдан ҳам улуғ муҳаррир бор экан. Бу қанақаси бўлди?\nРостдан ҳам нега шу пайтгача эшитмаган эдик?\nМен Фахриддин акадан ўтган қўпол бўлиш билан бирга яна қайсар ҳам эдим, ўтакетган қайсар.\nМенга таништирилган янги Улуғ муҳаррирни тан олгим келмай тўнғилладим:\n– Билишга мажбурманми? Нима у киши Рим паспасимидики билсак!\nАна аҳмоқлик. Ана ўлармонлик.\nБилмасанг, билмас эканман, деб қўявер.\nНима қиласан бурнингни кўтариб?!.\nРим папасининг бунга нима алоқаси бор?\nФахриддин акаям боплади, латифа айтиб берди:\n– Бир куни сенга ўхшаган биттаси Устозни танимай қопти. Бундан Устознинг жаҳли чиқибди албатта.\n– Ҳой, менга қара, нега саломлашмай ўтиб кетаяпсан, – деб сўрабди Устоз.\nСенга ўхшаган жавоб қилибди:\n– Сизни танимасам, нима қиламан салом бериб.\nЖавобдан Устоз ажабланибди.\n– Нега? Салом фақат танишларга бериладими? Қизиқ бола экансан-ку. Қолаверса, мени ҳамма танийди.\nБу гапдан энди сенга ўхшаган ажабланибди.\n– Нима олинг-а – дебди Устоз. – Мана қара, – Устоз шундай деб кўчадан ўтиб кетаётган бир йўловчини тўхтатиб сўрабди: – Кечирасиз, биз бу ерда баҳслашиб қолдик, мабодо Сиз мени танимайсизми?\n– Танийман Маҳмуд ака, нима гап, – дебди йўловчи.\nСенга ўхшаган озгина ҳайрон бўлибди. Лекин сир бой бергиси келмай дебди:\n– Бу одам тасодифан танишингиз бўлиши мумкин. Юринг, бошқалардан сўраймиз. Сиз жим турасиз, саволни мен бераман.\nШундай қилиб улар Олой, Чорсу, Ипподром бозорларини айланиб чиқибди. Ҳамма Устозни танибди. Сенга ўхшаган бўлса “бу қўшнингиз, униси қариндошингиз”, деб хит қиворибди Устозни. У кишининг жаҳли чиқибди.\n– Менга қара, думбул, – дебди сенга ўхшаганга. – Мени ҳатто Рим папасиям танийди, ишонмасанг юр Ватиканга.\nСенга ўхшаган ҳам “кетдик”, деб юборибди.\nИккови Ватиканга учишибди. Боришса, папа балконга чиқиб Устозга қўл кўтарармиш.\n– Сен шу ерда туриб тур. Мен у киши билан ичкарида кўришиб, шу ерга олиб келаман. Танийдими-танимайдими, ўзинг сўрайсан, – дебди Устоз сенга ўхшаганга.\nАнча вақт ўтиб Устоз қайтиб чиқса сенга ўхшаган беҳуш ётганмиш. Юзига сув сепиб, ўзига келтириб “нима гап” деса, сенга ўхшаган “Балконда папа билан кўришиб турганингизда, ёнимда турган бир италяндан “балкондагилар ким?” деб сўрасам, “анаву қўл кўтараётганини танимайману, бироқ ёнидаги Ўзбекистонлик муҳаррир Маҳмуд Саъдий” деб жавоб берди” дермиш…\nДориломон кунларнинг бирида Бош муҳарриримиз Ҳалим Саидов йиғилиш ўтказаётган эди. Ўша пайтлари “Маърифат”га ишга олинган ёшлар гуруҳи (ўн чоғли бор эдик) ташаббус кўтарди: яъниким, бизга бир устоз журналист маҳорат дарслари ўтса. Умид шулки, маҳоратимиз ортсин.\nБу гапни ўша йиғилишда кўпчилик номидан камина арз қилдим. Ҳалим акага ҳам маъқул келди. Шу тариқа Устоз Маҳмуд Саъдий таҳририятнинг мажлислар залида бизга журналистика сабоқларини ўта бошлади.\nМен Устозни ўша сабоқлар орқали кашф қилдим.\nУстоз ростакам педагог экан.\nБиз билан ишлашдан асло эринмасди.\nҲаммага бирдек муомала қиларди.\nКимдир “тузукроқ” бирон нима ёзган бўлса, астойдил ҳафсала билан ишлатар, ҳа айнан ишлатар, ўзи ишламас, муаллифни ишлатарди. Муаллифнинг эътиборидан четда қолган жиҳатларини кўрсатиб берар, шуларниям қўшиб кел деб туриб оларди.\nБу кимларгадир ёқар, кимларгадир ёқмас эди.\nБу “ишлов”лардан безиб кетган баъзи бировлар материалнинг баҳридан ўтиб ҳам қўярди.\nТаслим бўлмаганлар эса охир-оқибат зўр материал эълон қилиб мақтовларга сазовор бўларди.\nУстоз тўхтовсиз, қизиқарли тарзда гапирарди. Бошида у кишининг гапини тугатишини кутиб бермоқчи бўлган саволимизни унутиб юборган вақтларимиз бўлди. Кейин билсак, кутиш шарт эмас, гапини шартта белидан тепиб саволингни бераверишинг керак экан…\nСабоқ тугаши маҳалида “Маърифат” газетасида тингловчиларнинг энг яхши материаллари: мақола, очерк, луқма, ҳикоя кабилар бир саҳифа қилиб чоп этилди.\nБу материаллар айни пайтда кўпчилик орасида, айниқса “Маърифат” муштарийларига таниқли бўлиб қолган ижодкорлар Ҳусан Нишонов, Акмал Исломов, Баҳодир Жовлиев, Шерали Нишонов, Шарифа Мадраҳимова, Насиба Эрхонова, Давронбек Тожиалиев ва ҳоказоларга тегишли эди.\nУстоз билан жудаям яқинлашиб кетдим. Бунда қўшни бўлиб яшаганимизнинг ҳиссаси катта. Кўпинча ишдан бирга қайтардик. Шанба-якшанба кунлари ё у кишиникига, ё менинг ижарахонамга келиб адабиёт, журналистика ва таҳрир ҳақида суҳбатлашардик. Ажойиб дамлар эди…\nҲозир кулгим қистайди.\nБир неча саҳифа мақола ёзиб “профессионал журналистман”, мени ким таҳрир қилди, мен таҳрирга муҳтожмасман, мен таҳрир қилмасам бу материал бир тийин, деганларни кўрсам…\nҲа, кулгим қистайди.\nНегаки, бу даъволарнинг барини бир пайтлар мен ҳам қилганман.\nМени таҳрир қиладигани қолмади, мен таҳрир қилганим учун зўр материал чиқди, мен ёзолмайдиган мавзу йўқ, деган даъволар эди улар.\n“Буюклик”да шунчалик даражага чиқдимки, ҳатто ишга жон-жон деб қабул қилган, ёзганларимни ўқиб самимий мақтаган, илҳомлантирган, прописка деган даҳмазага қарамай Тошкентда қолишимга кўмаклашган раҳбариятнинг ҳам асабига ўйнай бошладим…\nИшсиз қолиш қийин экан.\nЛаш-лушларимни йиғиштириб қишлоққа кетмоқчи бўлдим.\n“Ўзбекистон адабиёти ва санъати” газетасига ишга келишни таклиф қилди. Ўзи ҳам ўша жойда ишларди. Биргалашиб ўша пайтдаги Бош муҳаррир Мурод Абдуллаевга кирдик. Кўнглида кири йўқ, самимиятга жуда яқин одам экан. Арзимизни эшитиб хурсанд бўлди. Иш масаласи ҳал бўлди ҳисоб. Аммо иш юришмаса аталадан суяк чиқар, дегани рост шекилли, эртасига ариза кўтариб борсам, Бош муҳаррир ўзгарибди. Бош муҳаррир Аҳмаджон Мелибоев бўлибди.\nТабийки, масала кун тартибидан олинди. Янги Бош муҳаррир кадрлар масаласини кўтаргунга қадар “айланиб” турадиган бўлдим…\n“Кутишга маҳкум этилган Мухторов”, бу гап Устозга тегишли эди.\nШунинг учун кўпни кўрганлар дуо қилганда Аросатдан паноҳ тилайди. Мелибоевнинг кадрлар масаласини қачон кўтаришини кутиб ижарахонамда бекорчиликдан хуноб бўлиб ётганимда Устоз телефон қиларди:\n– Ҳа жонтоқ, ётибсанми? Бугун нима ёздинг? Ҳеч нарса? Материалнинг номими бу? У нима деганинг? Ярамас, кечқурун бораман, бирор нарса ёзиб қўй. Ёзолмаяпман дейсанми? Нима бало, ичиб олганмисан? Йўқ? Унда нега алжирайсан. Каллангни йиғ. Хуллас, бораман.\nШундай қисди-бастилар туфайли “ЎзАС”да анча-мунча материалчаларим чиқиб кетди. Ва ниҳоят Аҳмаджон Мелибоев кадрлар масаласини кўтарди. Аниқ эсимда, Устоз, қадрдон шогирди, моҳир таржимон Аҳмад Отабоев ва мен Бош муҳаррир ҳузурига кирдик.\n– Сен бизда ишламоқчимисан?\nАҳмаджон Мелибоевнинг биринчи берган саволи шу бўлди.\n– Ишламоқчиман, – дангал жавоб бердим мен ҳам.\n“Сиз лозим топсангиз”, “Агар рухсат берсангиз”, “Ниятимиз бор эди”, деб ўтирмадим. Томдан тараша тушгандай қилиб “ишламоқчиман”, дедим.\nЖавобим Бош муҳаррирга ёқмади. Лекин мен бу мулоҳазаларни ўйлаб ўтиргулик аҳволда эмасдим ўшанда. Мелибоевнинг рўпарасида “Ёки ишга олинг, ёки қишлоққа кетиб юбораман. Мендай буюк ёзувчи, мамлакатда танҳо публицистдан мосуво бўласиз ва бунинг учун келажак авлодлар сиздан норози бўлишади”, дегандай ғўддайиб турардим.\nМелибоев “ўйлаб кўришини” айтиб хайрлашди. Яна бир ой “айланиб” туришга тўғри келди…\n“Ўзбекистон адабиёти ва санъати” газетасининг саноқли ходимлари бор эди. Адашмасам ўн бешга етмасдик. Энг қизиғи, бутун республикада, балким Ер шарида ғаройиб ҳодиса сифатида фақат шу газетада битта бўлимда икки бўлим муҳаррири ишларди. Яъни “Танқид, адабиётшунослик” бўлимида Маҳмуд Саъдий ҳам, Аҳмад Отабоев ҳам бўлим муҳаррири деган гувоҳномага эгалик қиларди…\nКаминани фалсафа факултетини тугаллаганим учун “Ижтимоий ҳаёт бўлими”га муносиб кўришди. Устоз билан ёнма-ён хона. Шу тариқа иш бошлаб юбордим. Ўзимни кўрсатмасам бўлмасди. Ахир икки ойлик синов муддати билан ишга олишган…\nРостини айтиш керак. “Маърифат”да беш йилга яқин ишлаб, ёзиш-чизишда унча-мунча тажриба орттирганим учун ўшанда Бош муҳаррирнинг бу ҳаракати менга ҳақорат бўлиб туюлган эди. Ўлганнинг устига тепган дегандай бу муддат тугагандан кейин яна “Синов муддати билан меҳнат шартномаси олти ойга узайтирилсин”, деган мазмунда кадрлар бўлимига топшириқ бўлганини кўриб анча пайтгача қўлим ишга бормай юрди.\nҲозир ўйлайман, ўша пайтда афтидан неандертал одам бўлган бўлсам керак. Ростдан ҳам оҳангим қўпол. Илтимосим буйруққа ўхшаб янграрди. Бетга чопарлик-чи? Устоз бу қусурни “бетгачоптирарлик”, деб атарди. Ҳа йўнилмаган таёқдай эдик, ҳатто ҳозир ҳам…\n“ЎзАС”да кўп ишламадим, икки йилдан сал кўпроқ вақтим ўтди.\nУстоз Маҳмуд Саъдийнинг энг кўп сабоқларини шу ерда олдим.\nБу таҳририятдагиларнинг деярли барчаси ўз ишининг ростмана Усталари эди. Масалан, Бош муҳаррир Аҳмаджон Мелибоев ҳар бир сонга икки ё учта долзарб, мулоҳазали мақолалар берар, ўринбосари Мурод Абдуллаев ижтимоий мавзуларни қойиллатар, “Санъат” бўлими муҳаррири Гулчеҳра Умарова ўз соҳасида лидерлардан бўлса, Аҳмад Отабоев таржима борасида кўпчилик тан берган уста эди. Бироқ уларнинг барчаси Маҳмуд Саъдийга таҳрир борасида йўл бўшатиши аниқ. Ҳар ҳолда мен шунга амин бўлганман.\nБунинг бир неча сабаблари борки, уларни баён қилмасак ўқувчи наздида бу гаплар қуруқ мақтов мақомида қолаверади.\nУстоз қўлёзмани таҳрир қилишга қабул қилиб олар экан, биринчи ўринда муаллиф билан боғланиш имкониятларини пухта ўрганар, қандай манбалардан фойдалангани билан қизиқар, имкони бўлса фойдаланилган манбаларни номма-ном аниқлаб оларди.\nБир йўла таҳрир қилиб кетганини кўрмаганман. Олдин материални ўқиб чиқар, аввало муаллифнинг нима демоқчи эканлигини аниқларди.\nМумтоз адабиёт вакилларидан иқтибос келтирилган ёки бирор-бир илмий далил мисол тариқасида олинган бўлса, албатта, манбасини топиб текшириб чиқарди. Шу ўринда таъкидлаш жоизки, Устозга бу иш кўп ҳам қийинчилик туғдирмасди. Сабаби, у кишининг уйи деярли кутубхона эди. Адашмасам қирқ мингга яқин китоб фонди бор.\nАна энди айтинг-чи, шунча имкони бор муҳаррир зўр бўлмай далилларни текшириш имкони бўлмаган муҳаррирлар зўр бўладими?\nУстозга ҳамиша қойил қолиш мумкин бўлган яна бир жиҳат – у кишининг кечиримлилиги эди. Тўғри, панд берган одамни жуда чиройли қилиб, унча-мунча сўз усталари эплолмайдиган даражада гўрига ғишт қалаб турса-да (одатда кайфияти бўлмаган пайтлар ҳаммасини бир-бир эслаб чиқади), барибир балчиққа қориб ташламасди. Балким, ҳамиша уларнинг ижобий томонларини ростакамига эътироф этарди.\nЁш ижодкор сифатидаги кузатишларим жуда кўпчиликнинг ожиз томони сифатида холислик ва самимият масаласида оқсаганлигини кўрсатади. Кимдир ёқмаса ўшани умуман “кўкартирмайдиган” Устозларни ҳам кўп кўрдим. Қисман ўзимнинг ҳам бошимдан ўтказдим…\nБиринчи китобим публицистик тўплам эди. Унинг китоб ҳолида дунёга келишига ҳам Устоз сабабчи бўлган.\n– Менга қара, ўйлаб кўрсам ижтимоий юки бор, маърифий мазмундаги ишларинг ҳам анчагина бўлиб қолди. Китоб қилишинг керак, – деб қолди бир куни Устоз дабдурустдан.\nУ кишининг гоҳида устимиздан куладиган одати бўлиб, ниманидир нотўғри қилиб қўйсак бу воситадан жуда унумли фойдаланар эди. “Яна бошлади”, деб ўйладим. Аммо у кишининг юзларида жиддийлик зоҳир, қитмирликдан асар йўқ.\nЧамаси уч ой материалларни сараладик. Албатта, шанба-якшанба кунлари. Яна олти ой Устоз таҳрирга вақт сарфлади. Мен эса янги мақол тўқидим: Умуман пул тўланмайдиган ишларни шошилмай таҳрир қилган маъқул!..\nМурод Абдуллаевнинг айтишича, ажойиб китоб бўлди.\nАҳмаджон Мелибоев сўзбоши ёзган бўлса-да, дастхат ёзилган нусхасини олар экан бир-икки варақлаб, индамасдан хонасига кириб кетди. Умуман у кишининг одати шундай шекилли, кейинги китобимни берганимда ҳам шундай йўл тутди…\nЯйрагандан Устоз яйради.\nБирга юрганимизда танишлари кўриниб қолса, “Раҳбаримиз, ёзувчи Абдуҳамид”, деб таништирар, ҳали бирон ўқувчи ўқимаган ҳикоябашараларимнинг янгиларини айтиб кетар, гарчанд бу гаплар ўлгудай ёқиб турган бўлса-да, жўрттага уялгансимон бўлиб турардим…\nБир муддат ишлагандан кейин онгимда ички бир назорат пайдо бўлди. Ёза бошладимми, тамом. Кимдир қулоғимга шивирлай бошларди: “Нимани ёзаяпсан? Ёшингга ярашмайди, уят, ахир шу ёшда катталардай фикрлай бошлаш. Сиёсатга тегиб кетаяпсан. Бош муҳаррирга барибир ёқмайди”.\nТамом. Ҳаммаси расво бўларди. Ё ёзишни йиғиштириб қўярдим, ёки шивирлаётган одамнинг йўриғи бўйича ёза бошлардим. Бу материал энди Устозга ёқмасди.\n– Нима қилдинг, аҳмоқ. Шунақаям ёзадими? Бир тийинга қиммат, ма ол материалингни, қайта ёз!\nКўпинча қайта ёзиш билан ҳам ишларимиз юришмасди. Ниҳоят гап нимадалигини Устоз англади шекилли.\n– Ниманингдир расвосини чиқариш керак бўлса, бемаза муҳаррир топилади. Сен ўзингни-ўзинг расво қилиб ички назорат қилишинг шартамас. Ёзавер, ўзингни қўйиб юбор. Жонивор муҳаррир ҳам маза қилиб қисқартирсин. Бор нарсани пардозлаш қийинмас, йўқ нарса чатоқ, – деб қолди.\nУ кишига кечинмаларимни айтмаган эдим. Қаердан билди, ҳалиям ҳайрон қоламан. Талабалар билан ишлайвериб психолог бўлиб кетган шекилли. Ёки ижодкор сифатида унга бу туйғулар танишмикан?\nШундай бўлса керак!\nГоҳида тумтароқ жумлаларни ўқиб тутақиб қоларди:\n– Нима бу? Уялмай шуни менга ўқитаман деб кўтариб келдингми? Ёзиб тугатибсан, аввал ўзинг ўқиб чиқсанг ўласанми? Ўқидим дейсанми? Қачон ўқидинг? Тугатган заҳоти қайта ўқиб, ҳовлиқиб менга чопиб келавердим де! Суфей сенга. Ҳеч бўлмаса ўн кун ташлаб қўймадингми? Силлиқ ёзиш шунчалик қийин эканми? Жумлаларингни овоз чиқариб ўқи, оҳанг бузилган ерда демак эга-кесим ҳам жойидамас. Шунгаям ҳафсала қилмадингми, номард!\nУстознинг ҳар бир танбеҳи бир ўгит эди…\n– Манави ҳикоянгни қара. Чўпон ҳам, академик ҳам, тентак ҳам, соғ ҳам, ҳаммаси бир хил гапиради-я. Ахир ҳамманинг ўз оҳанги, гапириш услуби бор эмасми? Ҳаётни кузат, ким нимага урғу беради, аҳамият бер, гапираётганда кимнинг мимикаси, кимнинг қўл ҳаракати суҳбатда қандай иштирок этаяпти, – дерди куйиб-пишиб.\nЁзувчи лабораторияси билан таниш деб жуда кўп машҳур ёзувчиларнинг иш услублари, ёзишга тайёргарликлари ҳақида ҳикоя қилувчи китобларини ўқишга берган эди менга. Қанчалик хулоса ололдим ёки йўқ Устозга аён.\nМаҳмуд Саъдий ҳамманинг бир хил услубда ёзишини ёқтирмас эди. Шунинг учун Тоғай Муродга ёки бошқа кимгадир тақлид сифатида ёзилган матнларни кўрганда луғатда бор сўзлардан сўкиш тўқиб сизни обдон сийлаганч хулоса қиларди:\n– Бу услуб яратилди, ўз услубингда ёз номард.\nУ киши кўпинча таҳририятга келган мақолаларнинг ҳаддан ташқари силлиқланишини, бир хил қолипга солинишини кечиролмас эди. Кечиролмасдию, аммо буни ошкор ҳам қилолмасди…\nШундай пайтлари аксарият ҳолларда Аҳмад Отабоевга тутақиб гап уқтириб кетарди. Аҳмад ака табиатан тинчликпарвар бўлгани учун кўпам у кишининг гапини маъқуллаб вақтини зое кетказиб ўтирмасди. “Устоз, –дерди, – ҳамма гапларингиз тўғри, фақат буларни адресга айтишингизни таклиф қиламан”…\n“ЎзАС”дан кетишимга тўғри келди.\nБиров мажбур қилгани йўқ.\nУйланган, икки фарзанднинг отаси сифатида ижара уйда танга санаб кун ўтказолмасдим албатта. Уй-жой қилиш, рўзғорни ўз йўлида тебратиш керак…\nАммо ёзишга нисбатан ўз нуқтаи назаримга эга бўлиб, қатъий хулоса билан тарк этдим таҳририятни. Касбимдан узоқлашмаган ҳолда нашриёт ишлари билан шуғуллана бошладим. Деярли ҳеч нарса ёзмадим. Ёзишга вақт ҳам бўлгани йўқ. Тирикчилик дегани шунақа нарса экан. Елкасини ерга текказиб олмагунча қадрдон муҳитингдан узилиб қоларкансан. Бу узилиш етти йил давом этди. Уйли-жойли, орзу-ҳавасли ҳам бўлдим. Яратганга шукур!\nБу вақт давомида Устоз билан жуда кам кўришдик.\nНашриёт ишларини яхши ташкил қилишда, юзни ёруғ қиладиган асарларни нашр этишда Устоз беминнат ёрдамини аямади…\nХалқимизда саволомуз бир гап бор: қиссадан ҳисса?\nҲеч ким осмондан оёғини узатиб тушмаган. Бирор-бир соҳани эгаллаши учун, мутахассис бўлиши учун албатта Устоздай улуғ зотларнинг қўлловига муҳтожмиз. Шундай экан устоз-шогирдлик анъанаси абадий.\nМаҳмуд Саъдий номи, у кишининг хизмати айни кунга келиб минглаб журналистлар, ёзувчи ва шоирлар қалбидан ҳурмат билан жой олиб, меҳр томчилари сингари сингиб кетган. Устозга чин маънода ҳавас қилса арзийди. Етмиш етти ёшни қаршилаётган бўлишига қарамай ҳануз ижодда бардам, таҳрирда илдам.\nУстоз Маҳмуд Саъдийнинг руҳиятида ўктамлик устун. Биз у кишидан шу фазилатни ўрганишга ҳаракат қилдик. Аммо Устоздек ўктам бўлолганимиз йўқ. Нега, деб сўрашингиз мумкин. Жавоби оддий. Ўктам бўлиш учун Устозникидек кутубхона, у кишининг дунёқарашидай дунёқараш, илмидек илм зарур. Агар таъбир жоиз бўлса, у кишини адабиёт бўйича “маълумот тўплами”га қиёслаш мумкин…\nЭнди эса азиз ўқувчи бевосита Устозга мурожаат этишга изн бергайсиз:\nШогирдларингиз сафи мингга яқинлашиб қолган бир пайтда асло шаштингиз пасаймасин!\nОилангиз, шогирдлар, муштарийлар ва мухлислар бахтига саломат бўлинг!\nР.S: Агар бу ёзганларимизнинг эга-кесими ғашингизга тегса, айбга буюрманг. Устоз ҳақида ёзганда қўл қалтирар экан!..\nБир гуруҳ шогирдларингиз номидан,\nАбдулҳамид Абдуаҳад ўғли\nРукнларАдабиётТегларАбдулҳамид Мухторов, Маҳмуд Саъдий\n← Аввалги Аввалги Алиназар Эгамназаров. Тўхтасин Жалолов ҳаётидан лавҳалар (1996)\nКейинги → Кейинги: Наим Каримов. 1937-1938 йиллардаги “Катта қирғин”нинг фожиали оқибатлари


ЁШЛАР ГИЁҲВАНДЛИККА ҚАРШИ!\nЎзбекистон “Адолат” СДП Бухоро шаҳар кенгаши “Ёш адолатчилар” қаноти ва Бухоро Давлат университети ташаббуси билан партиянинг “Ватан келажаги ёшлар қўлида” лойиҳаси доирасида “Гиёҳвандлик — умр заволи” мавзусида давра суҳбати ташкил этилди.\nТадбирдан кўзланган мақсад ёшларни турли зарарли иллатлардан ҳимоя қилиш, уларга гиёҳванд моддалар, гиёҳвандликнинг турлари ҳақида тушунча бериш, ушбу салбий иллатнинг асоратлари, оқибатлари ҳақида маълумот бериш экан, сўзга чиққан ҳар бир нотиқ келажагимиз эгаларига салбий иллатга қарши курашишнинг тарбиявий аҳамияти ҳақида ҳам тўхталиб ўтди.\nБухоро вилоят наркология диспансери тарғибот ва ташвиқот ишлари бўйича бош шифокори ўринбосари Азамат Файзиевнинг маълумотига кўра, вилоятда 2018 йил давомида гиёҳвандликка чалинган шахсларни аниқлаш ва диспансер назоратига олиш бўйича бирламчи касалланиш пасайган. Жумладан, 2017 йилда гиёҳванд моддаси билан касалланганлар сони 223 нафарни ташкил этган бўлса, жорий йилда 90 нафарни ташкил этади. Вилоят Наркология диспансери томонидан 12459 нафар ўсмир наркологик тиббий кўрикдан ўтказилди. Олиб борилган профилактик ишлар натижасида ўсмирлар диспанцер рўйхатида мавжуд эмас. Гиёҳвандликка чалинганларнинг 6 нафари рўйхатга олинган бўлса, 137 нафари рўйхатдан чиқарилди.\nТадбир давомида партия Бухоро шаҳар кенгаши ходимлари ҳам сўзга чиқиб, партия томонидан ёшларнинг сиёсий онги ва ташаббусини ошириш мақсадида қилинаётган амалий ишлар, кўрик-танловлар ҳақида маълумотлар беришди.\nГиёҳвандликнинг оқибати ҳақидаги видеоролик эса барчани ўз ҳаёти ва тақдирига нисбатан бепарволик билан қарамасликка чақирди. Давра суҳбати сўнгида ёшлар ўзларини қизиқтирган саволларига соҳа мутахассислари томонидан жавоб олишди.


Каримов мулозимларни фаолроқ бўлишга ундади\n30 ноябр 2020, Тошкент вақти: 12:29\n13 февралдаги ҳукумат мажлисида Ислом Каримов қирғиз ва тожик ГЭС каскадлари барпо этилиш оқибати беш-олти йилдан билинишини қайд эта туриб, ҳукумат аъзолари ва парламент депутатларини Ўзбекистон миллий манфаатларини фаолроқ ҳимоя қилишга чақирди.\n“Ўзбекистоннинг сувдан фойдаланиш имконлари хавф остида ва мамлакат халқаро ҳуқуқий меъёрлар доирасида бундан фаолроқ ҳимояланиши керак”.\nБу иқтибос Ўзбекистон президенти Ислом Каримовнинг 13 феврал куни Вазирлар Маҳкамаси йиғинида сўзлаган нутқидан олинди.\n- Албатта, қўшниларимиз Покистон ва Афғонистонга арзон электр энергияси сотишни истайдилар, аммо гап келажак авлод ҳақида кетяпти!\nЎзбекистон сувсиз қолса, болаларимиз ва набираларимизнинг кўзига қандай қилиб қараймиз? Бу ер бизнинг еримиз, уни тарк этмоқчи эмасмиз, деди Ўзбекистон президенти.\nЎзбекистон раҳбарияти Тожикистон ва Қирғизистонда янги ГЭСлар қурилишига норозилик билдириб келади.\nМарказий Осиёнинг икки йирик дарёси бошида турган Тожикистон ва Қирғизистон эса ўзларининг энергияга бўлган эҳтиёжини қондириш учун сув бошида гидроэлектростанциялар қуриш режасида.\nБундай ГЭСларнинг қурилиши эса иқтисодиётида деҳқончилик ва пахтачиликнинг ўрни катта бўлган ҳамда аҳоли зич яшайдиган Ўзбекистонда суғориш сувлари танқислиги юзага келтириши, Ўзбекистон далаларини сув билан таъминлашни хавф остида қолдириши мумкин. Ислом Каримов ўз чиқишида бу масалага алоҳида тўхталди.\n- Қирғизистон билан Тожикистон битта оддий масаладан воз кечаяпти. Яъни бизни асосий таклифимиз шуки, барака топкур, гидроэлектрстанцияларни қурмоқчи бўлсангиз, бош устига.\nНимага деганда, гидроресурс деймиз, гидроэнергия деймиз, яъни сув орқали оладиган энергия, бу албатта газни ёндириш ҳисобидан оладиган энергиядан камида уч-тўрт карра арзон.\nЎзбекистонни асосий таклифи шундан иборатки, қурмоқчи бўлсангиз, барака топкур, Амударёда Роғунни қурасизми, у ёқда Сирдарёни бошида Қамбаротани қурасизми - бош устига!\nБизлар ҳам қатнашишга тайёрмиз, ўзимизни ҳиссамизни қўшишга тайёрмиз, лекин ақлни ишлатиш керак.\nКим кўр-кўрона бунақа иншоотларни қуришга киради? Бу эртага бутун ҳудудни, авваломбор пастда шу сувга эҳтиёжини, ҳаёт-момотини ўйлаб, биз улар ҳаққини талаб қилишга ҳаққимиз борми-йўқми?\nТакрор айтаман, миллион-миллион одамлар бунга муҳтож, улар қандай яшайди, эртага тепадан тушадиган сув камайса ёки экология бузилса, нима бўлади? - деди Ўзбекистон президенти Ислом Каримов.\nШунингдек, Ўзбекистон президенти Ислом Каримов ҳукумат мажлисида қўшни мамлакатларда гидротехник иншоотларнинг қурилиши борасида Россия тутган позициядан ҳам таажжуб изҳор этди.\nЯнвар ойида Россия президенти Дмитрий Медведев "Марказий Осиёнинг бир мамлакатида ГЭСлар қуриш жараёнида минтақадаги қўшни ўлкалар манфаатларини ҳам назарда тутиш лозим"лигини таъкидлаган ва "агар бу каби лойиҳаларда барча тарафларнинг розилиги бўлмаса, Россия уларда иштирок этмаслигини" билдирган эди.\nРоссия президентининг бундай баёноти ортидан Тожикистон президенти Медведев билан учрашувни қолдирган ва бу Душанбе раҳбарининг норозилиги сифатида кўрилган эди.\nАммо 3 феврал куни Медведев Россия Қирғизистон энергия сектори, жумладан, баҳс-мунозарага сабаб бўлаётган Норин дарёсига ГЭС каскади қурилиши учун 1,7 миллиард долларлик сармоя ажратиш режасини эълон қилди.\nКузатувчиларга кўра, бу режа Россия президентининг Тошкентда Каримовни қўллаб қилган баёнотига зид келади.\nЎзбекистон раҳбари ўз чиқишида Қирғизистон ва Тожикистондаги ГЭС каскадларининг барпо этилишининг оқибатлари дарҳол эмас, балки беш-олти йиллардан кейин пайдо бўлишини қайд эта туриб, масала БМТ меъёрлари доирасида экспертиза қилиниши керак деган таклифни илгари сурди.\n- Авваламбор халқаро мезонларга қараб, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг конвенцияларига қараб, халқаро экспертизани ўтказинглар.\nБетараф одамларни тўпланглар, биладиган одамларни тўпланглар. Бу лойиҳаларни экспертизадан ўтказинглар.\nНима ҳисобидан ва қандай қурилади ва энг муҳими, қурилганидан кейин қандай оқибатларга олиб келади. Сув камаядими-йўқми? – дея риторик савол ташлади Ислом Каримов.\nСовет давридаги марказлашган сув таъминоти ва суғориш тизимлари, минтақа мамлакатларининг географик жойлашуви Марказий Осиё давлатларини бир-бирига ўзаро боғлаб қўйган.\nСув муаммоси минтақа барқарорлигига хавф солувчи муаммо сифатида ҳам кўрилади.\nМосквалик сиёсий шарҳловчи Андрей Грозин фикрича, Ўзбекистон, Тожикистон ва Қирғизистон ўртасидаги муаммони ҳал этиш, энг аввало, шу мамлакатларнинг ўзига боғлиқ.\n- Тошкент ҳам, Душанбе ҳам бир хил қатъият билан “фақат мени қўллаб-қувватланг”, демоқда. Россия эса буни хоҳламайди. Чунки агар Россия Роғун ГЭСини қурса, бошқа лойиҳалар, жумладан, Ўзбекистон билан келишилган газ лойиҳалардан кечиши керак бўлади.\nАгар эътиборни Ўзбекистонга қаратса, Тожикистондаги иқтисодий манфаатларини унутиши керак бўлади, дейди Андрей Грозин.\nБир неча йил илгари Туркманистон ҳам Қорақум саҳросида қиймати 5 миллиард доллар бўлган улкан сунъий кўл қуриш режасини эълон қилган ва бу қўшни мамлакатларда норозиликлар уйғотганди.


Аҳоли зиёратгоҳ ва қабристонларни ободонлаштирмоқда - zarnews.uz\nАйни кунларда вилоятимиз ҳудудларида зиёратгоҳ ва қабристонларни тозалаш ва ободонлаштириш ишлари уюшқоқлик билан олиб борилмоқда.\nЖумладан, Оқдарё туманидаги Алишер Навоий номли маҳалла фуқаролар йиғини ҳудудидаги «Даҳбед», "Жарқишлоқ" қабристонлари ва атрофида ташкил этилган ободонлаштириш, тозалик ишларида ташкилотчилар, маҳалла аҳли ҳамда қатор ташкилот аъзолари иштирок этмоқда. Ободонлаштириш ишларида 400 га яқин аҳоли қатнашмоқда. Натижада ҳудуд шох-шаббалардан, қабристон атрофи чиқиндилардан тозаланяпти, ариқ йўллари очиляпти.\n– Эрта тонгдан ҳашар бўлишини эшитиб, маҳалламиз ва қўшни Бозоржой, Даҳбед, Пахтабод маҳаллаларидан ёш-у қари келишди, – дейди Алишер Навоий номли маҳалла раиси Ражаб Жумаев. – Ҳашар, айниқса, қабристонлар тозалиги ва ободончилиги учун ўтказиладиган ҳашар инсонга меҳр-оқибат, одамийликдан сабоқ берувчи бебаҳо тарбиявий аҳамиятга эга тадбир саналади. У ўзаро меҳр-оқибат ришталарини боғлайди. Буни англаган маҳалладошларимиз ҳашарда бирдамликларини кўрсатишмоқда.\nОбодонлаштириш тадбирларида Самарқанд вилояти бош имом хатиби Зайниддин Эшонқулов ҳамда Оқдарё тумани ҳокими Ф.Абилов иштирок этмоқда.


Рўзиқул Бердиев "Станоевич билан бир жамоада ўйнаган легионер ҳужумчини таркибга жалб этмоқчимиз" 20-09-2021, 12:50 | Zamin.uz\n00:27 / 05.07.2021\nРўзиқул Бердиев: "Станоевич билан бир жамоада ўйнаган легионер ҳужумчини таркибга жалб этмоқчимиз"\nCoca-Cola Суперлиганинг 12-туридан ўрин олган "Насаф" – "Сўғдиёна" (1:0) учрашувидан сўнг мезбонлар бош мураббийи Рўзиқул Бердиев ўз фикрларини билдириб ўтди.\n- Бугунги ўйин курашларга ва ҳиссиётларга бой тарзда ўтди. Биз ҳеч қачон футболчиларга майдонда ҳиссиётга берилинглар ёки уришинглар деб кўрсатма бермаймиз. Бугун футболчиларимиз ўзларини ноодатий тутишган бўлса, бу бўйича жамоамиз номидан узр сўраймиз. Улар тегишли тартибда қизил карточка билан жазоланишди. Бу холат кейинги ўйинларда натижамизга таъсир кўрсатиши мумкин.\nБугун ҳақиқатан етакчи жамоалар ғалаба учун ҳаракат қилишди. Умуман олганда, ёмон ўйин бўлмади деб ўйлайман. "Сўғдиёна" яхши шаклланган, тажрибали жамоа, улар бежиз юқори ўринларда юрганлари йўқ. Бугун таркибимизда айрим футболчиларда шамоллаш аломатлари борлиги учун ўзгаришларга қўл урдик. Йўқотилган очколарни бугунги каби қийин ўйинларда тиклашимизга тўғри келяпти.\n- Хусайин Норчаевнинг жароҳати жиддий эмасми?\n- Ўйлайманки, жиддий эмас. Ҳозир жамоамиз шифокоридан сўрадим, мускулларини озроқ жароҳатлаб олибди. Насиб бўлса, Норчаев кейинги ўйингача тикланади.\n- Умар Эшмуродовда ҳам қўли билан боғлиқ жароҳат бордек кўринди...\n- Йўқ, Умар Эшмуродовда ҳам шамоллаш аломатлари бор эди, қўли билан боғлиқ эмас. Шунга қарамай, у жасорат кўрсатиб майдонга чиқди.\n- Кенжабоевни "Насаф"га қайтариш варианти кўриб чиқилдими?\n- Мухлисларга айтмоқчиман, биз Кенжабоевни агенти билан боғландик. Агар у жамоамизга қайтса хурсанд бўлишимизни айтдик, бироқ негадир у "Қизилқум" таклифини маъқул кўрди.\n- Ойбек Бозоровни захирада қолдирилиши иккинчи бўлимда жамоа ўйинини кучайтириш учун амалга оширилган услуб эдими?\n- Йўқ, Қўқондаги ўйиндан сўнг Бозоровда ҳам шамоллаш аломатлари бор эди. У икки кун машғулотларда қатнашмади. Шу сабаб уни захирада қолдирдик, агар асосий таркибда тушганида 30 дақиқа ичида унда чарчоқ аломатлари кўриниб қоларди. Фикримча, ҳаммаси тўғри бўлди.\n- "Сўғдиёна" жамоаси футболчилари ва мураббийининг ҳаракатларини қандай баҳолайсиз?\n- Улуғбек Бақоевни яхши биламан. Жамоаси ҳам ўзи каби характерга эга. Бу каби ўз характерига эга бўлган жамоаларга мағлубият ёқмаслиги аниқ. Бугун улар биринчи мағлубиятни қабул қилиб олишди, шу сабаб ҳиссиётларга берилган бўлишлари мумкин. Уларни айбламаган бўлардим.\n- Абдувоҳид Неъматов бугун асабий кўринди. Бу ўйин суръати билан боғлиқми?\n- Ўйин суръати билан ҳам боғлиқ. Мен футболчилардан майдонда спорт қонунларига амал қилган холда курашишларини талаб қиламан.\n- Трансфер ойнаси очиляпти. Қандай режалар мавжуд?\n- Ислом Кенжабоевни таркибда кўришни жуда ҳам истагандик, чунки қанотларни кучайтиришимиз керак. Яқин кунларда Марко Станоевич билан бир жамоада ўйнаган легионер ҳужумчини таркибга жалб этмоқчимиз. Аниқ бўлса, сиз журналистлар орқали мухлисларга етказамиз.\n20-09-2021, 12:07, Спорт\n20-09-2021, 12:30, Спорт\n20-09-2021, 12:50, Спорт\nЯнгиликлар » Спорт » Рўзиқул Бердиев: "Станоевич билан бир жамоада ўйнаган легионер ҳужумчини таркибга жалб этмоқчимиз"\nБугун “Рома” ўйнайди. Моуриньо аламли мағлубиятдан кейин Шомуродовга имкон берадими?\nБугун, 10:28, Спорт


Тўй ва маросимлар ҳар кимники, қонун эса ҳамманики - Ўзбекистон овози газетаси\nЖорий йилнинг 14 сентябрь куни Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва Сенати Кенгашларининг қўшма қарори қабул қилиниб, «Тўй-ҳашамлар, оилавий тантаналар, маърака ва маросимлар, марҳумларнинг хотирасига бағишланган тадбирларни ўтказиш» тартиби тўғрисидаги низом тасдиқланди.\nНизомга мувофиқ, тўйлар, оилавий тантаналар, маърака ва маросимлар фақат бир кун (дафн этиш маросими бундан мустасно) соат 06:00 ва 23:00 оралиғида ўтказилиши белгилаб қўйилди. Ҳудудларнинг шароитларидан келиб чиққан холда, халқ депутатлари туманлар ва шаҳарлар Кенгашлари томонидан ош бериш маросимининг вақти алоҳида белгиланади. Соат 23:00 дан кейин тўйлар, оилавий тантаналар, маърака ва маросимларни давом эттиришга йўл қўйилмайди.\nШунингдек, тўйлар, оилавий тантаналар, маърака ва маросимларда 200 нафаргача, мазкур тадбирлар муносабати билан ошга 250 нафаргача киши қатнашади. Қўшалоқ тўйларда 250 нафаргача, у билан боғлиқ ош бериш маросимида эса 300 нафаргача киши иштирок этиши мумкин.\nУшбу маросимлар ҳар бир халқнинг ўзига хос удуми ҳисобланади. Бу каби анъаналарнинг бўлгани яхши албатта, аммо меъёр ва мезонга амал қилиш одатнинг чиройи эканлигини унутмаслик керак.\nАфсуски, узоқ йиллардан буён тўйларимиздаги ортиқча дабдабабозлик ва исрофгарчиликнинг олдини олиш энг оғриқли муаммоларимиздан бири бўлиб келаётган эди. Бунинг бевосита инсон онги ва феъл атвори билан боғлиқлигини инобатга олсак, масаланинг нечоғли аҳамиятли эканини англаш мумкин.\nАслини олганда ортиқча исрофгарчилик ва кимўзарликни тартибга солиш жамиятда ўзини ҳурмат қилган ҳар бир фуқаронинг бурчи эмасми?\nШу ўринда бир ўтмишни ёдга олайлик: 30-40 йил олдин дабдабали тўйлар бўлмаган, юртга ош 20-30 кг гуруч билан ўтган. Келин-куёв базмлари 100-150 нафар одам билан ўтказилган эмасмиди? Маҳалла бош-қош бўлиб, оқсоқоллар билан келишиб тўй куни ва тадбирлари биргаликда белгиланганмасмиди? Тўйга, маросимга чиқа олмаган бемор ва камхарж оилаларнинг уйларига кириб хабар олиниши ҳам узоқ йиллик одатларимиздан бири эди аслида.\nҲозирчи, катта тўй кошоналарида 200 кило гуручда ош дамлаб, кечқурунги базмда ёки оилавий тадбирлар ва маъракаларни ўтказишда 500-600 кишига дастурхон тузалмоқда. Бу тўқликка шўхлик эмасми? Ён қўшнимиз қийналиб яшасаю биз исрофгарчиликка йўл қўйсак. Ҳатто эҳсон ҳақида ўйламай, ундан ҳабар олмасак. Қани биздаги инсонийлик бурчи?\nБугун никоҳ тўйларнинг сарф-харажатларини ҳам тартибга солиш барчамиз учун алоҳида долзарб масала бўлиб турибди. Президентимиз айтганидек, қиз болани келин қилиб узатиш оддий ўқитувчи, шифокор ёки ишчи учун қанчалик қийинчилик туғдиришини қуда тараф билар эканми? Билади, билиб туриб айримлар бизнинг турмушимизга ёт нарсаларни келин тарафга юклайди. Яъни келин-куёв яшайдиган уйларни ясаттиради, янги гиламлар тўшатади, ойналарга пардалар остиради, ошхона ҳам мебель ва жиҳозлар билан тўлдирилади. Камига куёв тарафдагилар уялмасдан олиб келинган янги мебелларни чет элникими ёки ўзимизда ишлаб чиқарилганми шунга қараб қудаларига баҳо бериши ҳам одатий тусга айланиб боряпти. Шундай майда масалалар ортидан жанжал чиқариб, хатто тўйни бузишгача бориб етилаётгани онг, фаросат ва маънавий дунёмизнинг қандай даражагача тушиб қолганини кўрсатмоқда.\nАслида бу харажатлар куёв тарафнинг бўйнида эмасми? Авваллари шундай бўлганку. Нега ҳозирга келиб бу қадар одатлар ўзгариб кетди. Ҳамма бефарқ, келинга бериладиган маҳрни қўяберинг, ундан оғиз ҳам очилмайди. Бизнинг ҳозирги кунда йигитларимиздаги ғурур қаёққа кетди? Наҳотки келин тарафдан келадиган нарсаларга кўз тикиб ўтиради?\nМаъракалардаги сарф-харажатлар, исрофгарчиликларни ҳам тартибга солиш, ота-она ва яқинларни эса борида қадрлаш, кўнглини олишимиз керак. Улардан бу дунёда меҳримизни аямайлик. Охиратлари учун ўтганларнинг ҳақига қилинган дуо, тиловат керак, холос.\nХулоса ўрнида шуни таъкидлаш керакки, қўшма қарорда тўйлар ва маъракалардаги сарф-харажатларни қисқартириш, номақбул ҳолатлар ва исрофгарчиликнинг олдини олиш масалалари қамраб олинган. Демак, вазият шу даражага етдики, мана шу қарорга эҳтиёж туғилди. Урф-одат ва удумларимиз тартибга солиниши зарур. Буни барчамиз чуқур англаган ҳолда масалага жиддий ёндашишимиз лозим. Кимдир «шахсий ишим», «тўйимга аралашишга ҳақингиз йўқ» ёки яна бошқа важларни кўрсатади. Лекин одамлар орасида шов-шув тарқатиб, ўзини кўз-кўз қилаётган шахслар кимларнингдир уйи бузилиши, саломатлигидан айрилиши, баъзида аянчли ҳолат билан тугайдиган можароларга сабаб бўлиб қолаётганини унутмаслиги лозим. Ҳар бир ишда меъёр бўлиши талаб этилади. Исрофгарчиликни жуда катта гуноҳ эканини ҳам ҳамиша ёдда сақлаш керак. Ўлмас қадрият ва анъаналаримиз қадрсизланмаслигининг бош шарти шу, деб ҳисоблайман.


Бўлим: ЕВРОПА / Футболчилар / Воқеалар Рукн: Янгиликлар «Манчестер Юнайтед» ярим ҳимоячиси Хуан Мата янги йил байрами муносабати билан кам таъминланган оилалар фарзандларига совға улашди. Болажонлар турли ўйинчоқлар, «МЮ» атрибутикаларига эга бўлишди. Мата эса миллионлар ўйини оламида ҳар доим ҳам пул муҳим ўрин тутмаслигини исботлади. Хуан фаолияти давомида ҳамиша муҳтожларга ёрдам берган, шу боис уни нафақат ажойиб ўйини, балки майдондан ташқаридаги ишлари учун ҳам ҳурмат қилишади. Bombardir.ru жаҳонда испаниялик футболчидан ҳимматлироқ инсон йўқ, деб ҳисоблаб, бу фикрни турли далиллар билан изоҳлади.\nЯқинда бутун дунё бўйлаб хабар тарқалди: Хуан Мата клуб автобусига шошилиш ўрнига ёш ишқибознинг олдига келиб, унга дастхат қолдирди, биргаликда суратга тушди, хуллас, ногирон йигитчани хурсанд қилди. Шундан сўнггина автобус томон югурди. Ёш мухлиснинг кўзидаги қувонч аломатлари футболда пул, солиқлар ва йирик базмлар энг асосийси эмаслигини яна бир карра исботлади.\nЎзгача фанат билан сурат\nХуан Мата ҳамиша «МЮ»нинг ёш мухлисларини қувонтиришга кўниккан. «Норвич»га қарши кечган ўйиндан сўнг болакайнинг олдига келиб, уни қучоқлади. Ҳойнаҳой, жажжи мухлис бу онларни узоқ вақтдан буён орзу қилади. Шунингдек, испаниялик ярим ҳимоячи унинг отаси билан суҳбатлашди. Бутун ўтган вақт давомида Хуаннинг юзидан табассум аримади. Тан олайлик, аксарият футболчилар ишқибозлар қаршисида жиддийликка урғу қаратишади. Фақат Мата улардан фарқланади.\nСобиқ клуби ёдида\nИшқибозларнинг Мата учун нақадар муҳимлиги тушунарли. Айнан улар учун футболчи «Манчестер Юнайтед» расмий сайтида махсус блогни ишга туширган. Ушбу саҳифа орқали ҳар бир ўйиндан кейинги таассуротлари билан ўртоқлашиб, мухлисларга қўллаб-қувватлаганликлари учун раҳмат айтади. Шунингдек, Хуан собиқ клубида рўй бераётган воқеаларга ҳам бефарқ эмаслигини билдиради. Масалан, «Валенсия»даги ўзгаришлар ҳақида шундай ёзганди: «Бу жамоада мураббий алмашди. Аслида, Пако Айестаранни бўшатишганидан афсусландим. У ўз ишининг устаси. Мутахассиснинг кейинги ишларига омад тилайман. «Валенсия»даги вазият ижобий тус олаётганидан хурсандман, жамоа қаторасига иккинчи ғалабасини қўлга киритди...»\nМата «МЮ»га ўтгани учун «Челси» мухлислари ғазабига дучор бўлиши мумкин эди, аммо лондонлик ишқибозлар ундан ранжишмади. Чунки испаниялик футболчи уларга вазиятни тушунтирди. Хуан «аристократлар» сафини тарк этиши аниқ бўлгач, фанатларга очиқ хат йўллади. Унда жумладан шундай сўзлар ёзилганди: «Сизлар «Челси»ни қўллаб-қувватлашга муносибсизлар. Икки марта йил футболчиси бўлганимда, менга ишонч билдирганингизни асло унутмайман. Бу билан фахрланаман ва ҳамиша ёдимда тутаман. Менга билдирган муносабатингиз учун миннатдорман. Бу ажойиб эди».\nҲа, у шеърлар ҳам ёзади. Тез орада ўз тўпламини чоп эттирмоқчи. Шу каби ижодкор футболчилардан яна бирортасини танийсизми? Ипаниялик ярим ҳимоячининг бу хусусияти тўсатдан пайдо бўлмаган - «Валенсия»да тўп сураётган кезлари ҳам Мата жамоанинг турли зиёфат кечаларида шеърлар ўқирди. Яқинда Испания телеканалларидан бирига Чарльз Буковскининг «Кўк қуш» номли ижод намунасини ўқиб берганди.\nФутболдаги бизнесга муносабат\nМата футболдаги пуллар ҳақида гапириб, жамоатчиликни ҳайратга солгани эсингиздами? Буни ёдда тутиш лозим:\n«Манчестер Юнайтед» иштирокидаги ўйинлар чиптаси 40 фунт туради. Бу арзон эмас. Одамлар замонавий футболга қарши эканликларини айтишса, уларни тўғри тушунаман. Миллионлар ўйинидаги бизнес клуб хўжайинлари мухлислардан муҳимроқ эканига ишорадек. Авваллари бундай эмасди: матбуотчилар тазйиқи бўлмаган, ҳеч ким улуш ундиришга уринмаган...\n...Футболнинг бизнесга айланаётгани ёқмаяпти. Бу ўйинни яхши кўраман. Шуғулланиб, мусобақалашишни ёқтираман. Бизнес футболга таъсир ўтказмаслиги учун маошимнинг қисқартирилишига ҳам розиман...\n...Футболчиларнинг оддий аҳолидан фарқли равишда бундай кўп пул олишлари нотўғри».\nАсосийси - фанатлар\nМата ўйиндан кейинги интервьюларда нима дейди? Унинг таъкидларидан кўп нарсани тушуниб олиш мумкин: «Ишқибозларимиз учун хурсандман, чунки улар энг ёрқин ғалабаларга арзийдилар», «Биз ҳаммасини мухлислар учун қиламиз. Қийин мавсумни ўтказдик, лекин улар бахтиёр бўлишга ҳақлилар», «Қарсаклар учун «Челси» фанатларига миннатдорчилик билдирмоқчиман», «Ишқибозларга ўзлари муносиб бўлган нарсани беролмаётганимиздан афсусдаман», «Ажойиб мухлисларимиздан узр сўраймиз. Улар учун фақат кучли ўйнашимиз шарт»...\nБолалар ва шифохоналар\n«Манчестер Юнайтед» футболчилари тез-тез болалар шифохоналари ва онкологик марказларни зиёрат этишади. Одатда, болалар билан тушилган суратда энг кўп намоён бўлувчи футболчи ким эканлигини топинг-чи?\nХайриядан ҳузур олади\nЎтган ҳафта Мата Wood Street Mission жамғармаси томонидан ташкил этилган хайрия тадбирида иштирок этди. «МЮ» футболчиси муҳтож оилаларнинг болаларига 500та ўйинчоқ тарқатди. Шунингдек, Динсгейт кўчасида жойлашган марказга ташриб буюриб, кичкинтойларга «Манчестер Юнайтед» шарфларини шахсан ўзи топширди.\nКиритилди: 12:03, 12.01.2017. Ўқилди: 8278 марта. Фикрлар: 2 та.\nАзар тарихдаги энг яхши футболчи кимлигини айтди\n«Алвидо, мафтункор футбол!» - Хаби Алонсо фаолиятини тугатмоқда\nДуглас Коста жароҳатидан тикланиб олди ва «Реал»га қарши ўйнайди\nДоннарумма Италия терма жамоасида Буффоннинг рекордини янгилади\nРоналду Европа терма жамоалари тўпурарлари рейтингида 3-ўринга чиқиб олди\nАндрес Иньеста, Испаниядан назар\nРамос: "Пике "Реал" тарихини ўзгартириб, клуб эришган совринларни тортиб ололмайди"\nМбаппе: "Реал"? Ҳозир "Монако" ўйинчисиман, аммо ҳамма нарса бўлиши мумкин"\nРоналду португалиялик мухлисларга Евро-2016 кубогини кўрсатди (фото)


Ўзбекистонда доллар яна кўтарилди\nМарказий банк хорижий валюталарнинг сўмга нисбатан янги қийматини белгилади. Доллар курси ўтган ҳафтага нисбатан 23,50 сўмга ошди.\nТОШКЕНТ, 11 ноя – Sputnik. Марказий банк хорижий валюталарнинг сўмга нисбатан 12 ноябрдан бошлаб янги қийматини белгилади.\nДоллар курси ўтган ҳафтага нисбатан 23,50 сўмга кўтарилди ва 9 490,77 сўм ташкил қилди.\nЕвро эса 115,18 сўмга пасайди ва 10 455,03 сўмни ташкил қилди.\nРоссия рубли 0,31 сўмга камайиб, 148,82 cўмни ташкил қилди.


Бугун Исроил Бош вазирининг ўринбосари Эҳуд Олмерт Фаластин раҳбари Ясир Арафатни ҳокимиятдан четлаштириш учун Арафатга қарши суиқасд уюштириш Исроил ҳукумати олдида турган имкониятлардан бири эканини айтди.\n19 январ 2021, Тошкент вақти: 13:55\nОлмертнинг Исроил радиосига айтишича, Исроил ҳукумати Арафатни Фаластиндан ҳайдаб чиқариш ëки унга қарши суиқасд уюштириш имкониятларини кўриб чиқмоқда:\n“Жаноб Арафат қотилдир. Исроил ҳукумати ҳозирги шарт-шароитлардан келиб чиқан ҳолда, қотиллар ва қотилларни рағбатлантирувчилар ҳамда ҳужумларни уюштирувчиларга қарши чора-тадбирлар кўриш ва агар зарур бўлса, уларни йўқ қилиш ҳақида қарор берди. Арафат бундан мустасно эмас”, - деди Исроил Бош вазирининг ўринбосари Эҳуд Олмерт.\nФаластин расмийси Саеб Эрекат бундай фикрлаш ва ҳаракат қилиш ҳукуматга эмас, балки мафияга хос эканини таъкидлади.\nАйни пайтда, АҚШ Давлат котиби Колин Пауэл Арафатни ўлдириш ëки уни Фаластиндан ҳайдаб чиқариш ҳақидаги таклифларни рад этди. Унга кўра, бундай ҳаракат араб ва мусулмон дунëсида кескин норозиликларга сабаб бўлади.


Россия прокурорлари яна мухолифатчи Навальний изига тушди\n18 январ 2018, Тошкент вақти: 21:01\nРоссия прокурорлари давлатга қарашли камида икки ширкатдан мухолифатчи Алексей Навальний қўл урган бўлиши мумкин бўлган ноқонуний ишлар ҳақида маълумот беришни сўраган. Навальнийнинг ўзи бундай сўров бошқа бир неча ширкатга ҳам юборилганини айтди.\n28 апрель куни юборилган расмий мактубда Бош прокуратуранинг юқори лавозимли расмийси давлатга қарашли “Аэрофлот” ширкати директоридан Навальний “қўл ўрган ҳар қандай ноқонуний ҳаракатлар” ҳақида маълумот беришни сўраган. Навальний 11 май куни ушбу мактуб нусхасини ўз сайтида эълон қилди.\n“РБК” газетасининг хабар беришича, исми ошкор қилинмаган Бош прокуратура ходими хатнинг ҳақиқий эканлигини тасдиқлаган. Газетага кўра¸ айни мазмундаги сўров давлатга қарашли“Роснефть” ширкатига ҳам юборилган.\nДавлат тизимларидаги коррупцияни фош қилиш билан шуғулланиб келаëтган Навальний “Аэрофлот” директорлар кенгаши аъзоси бўлган.\nНавальний Путин ҳокимиятидаги қудратли шахслардан бири Игорь Сечин раҳбарлик қилувчи“Роснефть”ни бир неча марта коррупцион шартномаларни имзолашда айблаган.\nРоссия расмийлари мунтазам равишда Навальнийни мўлжалга олиб келади. Мухолифатчи 2011-12 йилларда бўлиб ўтган аксилҳукумат намойишларни уюштиришда муҳим роль ўйнаган.\nҲозирги кунда Навальний молиявий жиноятлар учун икки шартли жазо муддатини ўтамоқда. Мухолифатчи ва уни қўлловчилар бу айбловлар ортида сиёсий сабаблар бор, деб ишонишади.\nИнсон ҳуқуқлари бўйича Европа суди февраль ойида Навальнийга қарши очилган ишларнинг бирида унинг адолатли суд муҳокамасига бўлган ҳуқуқи бузилган, деб топди ва Россия ҳукуматини Навальнийга 56 минг евро тўлашга буюрди. Россия суднинг бу ҳукмидан норози эканини ва шикоят аризасини беришини билдирди.\nНавальний ўз сайтида прокурорлар ўзи коррупцияда айблаб, тергов қилган бошқа ширкатларга ҳам бундай хат юборишгани ҳақида ёзди. Бу ширкатлар орасида “ВТБ”, “Газпром”, “Транснефть” ширкатлари бор.\n“РБК” газетасининг хабар беришича, федерал прокуратура ичидаги манба Навальний қўл урган бўлиши мумкин бўлган қонунбузарликлар ҳақида маълумот сўраб ўнлаб ширкатга мурожаат қилинганини айтган.


Сочида Атамбоев ва Путин учрашди\nҚР Президенти Алмазбек Атамбоев Сочи шаҳрига буюрган амалий ташрифи мабойнида 14 сентябр куни Россия президенти Владимир Путин билан учрашди.\nДавлат раҳбари маъмуриятининг Ахборот сиёсати бўлими тарқатган хабарга кўра, учрашув чоғида Алмазбек Атамбоев икки томонлама ҳамкорлик билан боғлиқ масалаларни муҳокама қилаётганидан хурсандлигини айтди:\n- Икки томонлама масалалар юзасидан гаплашиб олиш учун яратилган ҳар бир имконият – бу муҳимдир. Мен хурсандман, ҳар гал тушунишимни яширмайман. Ўтган галги Москвадаги учрашувимизда биз муҳожирларнинг ҳайдовчилик ҳуқуқлари ва бошқа масалаларни муҳокама қилган эдик. Буларнинг ҳаммаси ҳал бўлмоқда. Бу каби масалалар менинг ваколат муддатим тугагунга қадар ҳал бўлишини истардим. Декабрга қадар яна бир неча бор учрашишимиздан хурсандман. Биз мамлакатларимиз ўртасида эришилган муносабатлар бундан кейин ҳам ривожланиши учун барча ишларни қилишимиз керак деб ўйлайман.\nЎз навбатида Владимир Путин икки мамлакат ўртасидаги долзарб масалаларни муҳокама қилиш имконияти бўлган бу учрашувдан хурсанд эканлигини билдирди:\n"Биз мунтазам учрашиб турамиз, бу яхши. Чунки гаплашадиган масалалар кўп. Муносабатларимиз ҳажми, ҳамкорлигимиз ошиб бормоқда. Шу сабабли ҳам зудлик билан ҳал қилиниши керак бўлган долзарб масалалар бор", - дея баёнот берди Россия раҳбари ва мамлакатлар ўртасидаги савдо айланмаси ошиб бораётганини, барча йўналишлар бўйича олдинга силжишлар мавжудлигини таъкидлаб ўтди.\nВладимир Путиннинг сўзларига қараганда, Қирғизистоннинг Евросиё Иқтисодий иттифоқига қўшилиши билан бирлашманинг бошқа аъзолари билан иқтисодий алоқаларнинг фаоллашуви кузатилмоқда. "Бу ижобий трендлардир, бироқ шу билан бирга биз айрим масалаларга эътибор билан қарашимиз керак", - деди Россия раҳбари.


Ўзгараётган пуллар, ўзгармаётган тизим ва 3 054 180 — X-News\n21:52 / 19.12.2021\nМуомаладаги пулларнинг турлари 6 ойда 2 баробарга ошяпти, қандай қилиб? “Валютчик”ларга рухсат бериш: Антимонополия VS Марказий банк? Ҳоким фермернимас, фермер ҳокимни сўкканида нима бўларди? Xpress ҳафталигида шу ва бошқа мавзуларда сўз боради.\n22 декабрдан бошлаб Ўзбекистонда янги намунадаги 50 минг ва 100 минг сўмлик купюралар муомалага чиқади. Банк тизимида ишлайдиганлар ёки шу тизимда танишлари борлар чоршанба куни эрталабдан янги пулларни интернетдаги профилларида биринчилардан бўлиб кўз-кўз қилишлари мумкин.\nДемак, буёғига нақд пул билан муомала қилишда ҳушёрроқ бўлаверасиз. Ахир қоғоз пулларнинг хиллари 6 ой ичида 2 баробарга кўпайиб кетди.\nҚанақасига дейсизми? Шунақасига. 14 июнгача муомаладаги купюраларнинг турлари 5 тагина эди холос. 22 декабрдан бошлаб эса уларнинг сони 11 тага етади.\nАслида купюраларни дизайн жиҳатдан эмас, номинал қиймати жиҳатидан санаганда, халқаро стандартга мос – банкнотлар сони жами 7та. Мисол учун, доллар ва евро банкнотлари ҳам 7 хил. Лекин ҳам янги, ҳам эски намунадаги пуллар бир вақтда амал қилаётгани сабаб сўм купюралар сони 11тагача чиқиб кетяпти.\nБунга сабаб, менимча, Марказий банк негадир янги пуллар чиққанида эскиларини муомаладан йиғиштириб олишга шошилмаяпти. Агар янги пулларни етказиб беришга улгуришмаётган бўлса, янги 50 ва 100 минг сўмликни чиқаришни кейинроққа суриб турса бўлмасмиди? Ахир 11 хил пулнинг борлиги одамларга ноқулайлик туғдириши аниқ-ку.\nНақд пул бўйича буёғига ҳушёрроқ бўлаверишга яна бошқа сабаб ҳам бор. 10, 20 ва 50 минг сўмлик пуллар ранги бир-бирига анча ўхшаш. 20 минг сўмлик бир пачка пулнинг ичига 1-2та 10 минг сўмликлар қўшилиб қолса, билмай қолиш мумкин. Устига устак айни шу учта банкнотнинг ўлчами ҳам теппа-тенг.\nЎлчамлар ҳақида гап кетганда пуллар ихчамлашаётганини айтиб кетмасак бўлмайди. Ҳажм жиҳатдан янги пуллар уч гуруҳга бўлинади. 1-гуруҳ энг кичик пуллар: 2 минг ва 5 минг сўмликлар. 2-гуруҳ – 10 минг, 20 минг ва 50 минг сўмликлар. 3-гуруҳ – 100 сўмлик энг каттаси. Пулларнинг узунлиги гуруҳдан гуруҳга 5 миллиметрдан ошиб боради.\nШу билан бирга, бу олтита янги пулнинг ҳаммасининг эни тенг – 69 миллиметр. Бу – доллар купюраларидан 3 миллиметрга катта дегани. Ҳамён ишлатишга одатланганлар учун бу яхши янгилик. Чунки эски сўмлар долларга мўлжаллаб ишлаб чиқарилган ҳамёнларга сиғмас эди.\nАйни шу ҳажм томондан доллар билан яна бир марта солиштириб кетсак. Яхши биласиз, доллар купюраларининг ҳаммаси номинал қийматидан қатъи назар тенг ўлчамда. Янги сўмларнинг эса фақат эни бир хил, узунлиги эса айтиб ўтганимиздек уч хил.\nДизайнига келсак, янги банкнотларнинг ҳаммаси Буюк ипак йўли мавзусига бирлаштирилди. Барча купюраларнинг орқа томонида такрорланадиган учта элемент бор: сопол идишлар, шойи матолар ва археологик ёдгорликлар. Пулларнинг олд томонига эса тарихий обидаларнинг расми туширилган.\n6та янги пулнинг ҳар бири маълум бир ҳудудга бағишланган. 2 минг сўмликда Бухоро, 5 минг сўмликда Самарқанд, 10 минг сўмликда Тошкент, 20 минг сўмликда Қорақалпоғистон, 50 минг сўмликда Сурхондарё, 100 минг сўмликда эса Хоразм тарихи тасвирланган.\nМинг сўмлик пулнинг тақдири эса ҳозирча номаълум. 2001 йилдан бери ишлатиб келинаётган, кирилл алифбосидаги ягона купюра бўлиб қолаётган минг сўмликлар келгусида тангага айланадими ёки у ҳам янгиланадими, ҳозирча аниқ маълумот йўқ.\nШу ўринда савол туғилиши мумкин. Пуллар ўзи нега янгиланяпти? Расмийларнинг айтишича, бунга иккита сабаб бор: купюраларни битта тематикага бирлаштириш ва замонавий ҳимоя элементларини қўллаш.\nНега бу ҳақда, масалан, 2019 йилда – 100 минг сўмлик банкнот муомалага киритилган пайтда ўйлаб кўрилмаган, деган савол бор. Яна бошқа бир масала – пулларни янгилаш харажатлари қанча? Бу саволларга ҳозирча жавоб йўқ.\nДарвоқе, сал қолса битта хатони деб пулларни янгилаш харажатлари ошган бўларди. Маълум бўлишича, 22 декабрдан муомалага киритиладиган янги намунадаги 50 минг сўмликда ал-Ҳаким ат-Термизий мақбарасининг тасвири туширилган, лекин тасвир остига Абу Исо ат-Термизий мақбараси деб ёзиб қўйилган.\nШанба куни Марказий банк бу хато пуллар муомалага чиқмасидан олдин тўғриланишини маълум қилди.\nВалютафурушларга рухсат бериладими?\nПуллар ҳақида гап кетаркан, ҳафта охиридаги янгиликка эътиборингизни қаратамиз. Ўзбекистонда ниҳоят “валютчиклар” фаолиятига рухсат берилиши мумкин.\nМуҳокамага қўйилган президент қарори лойиҳасида, тадбиркорларга валюта савдоси билан шуғулланиш ҳуқуқини бериш кўзда тутилган.\nБундан мақсад – ноқонуний валюта савдосини легаллаштириш. Ҳозир қонунга биноан валюта савдоси билан фақат банклар шуғулланиши мумкин. Лекин кўпчилик банклар шанба-якшанба кунлари ва байрамларда ишламайди. Иш кунлари эса валюта айирбошлаш шохобчалари соат 6дан кейин ёпилади.\nАлбатта, бу ҳали лойиҳа. Уни Монополияга қарши курашиш қўмитаси ишлаб чиққан. Бу қўмитанинг кўплаб лойиҳалари шу пайтгача лойиҳалигича қолиб кетганини унутмаслик керак.\nУндан ташқари, бу масалага Марказий банкнинг муносабати аниқ эмас. Регулятор хусусий валютафурушлар фаолиятига рухсат берилмаслиги керак деган позициясини бир неча йилдан бери айтиб келади.\n2019 йили Марказий банк раиси ўринбосари Бобур Абубакиров бунинг сабабини қуйидагича тушунтирган эди:\n“Айрим давлатлар, масалан Россия ва Тожикистонда бу амалиёт жорий қилинган, лекин ўзини оқламаган. Яъни хусусий секторга валюта айирбошлаш ҳуқуқи берилиши улар томонидан мазкур ваколатнинг суиистеъмол қилинишига олиб келган. Жумладан, қалбаки валюта сотилиши, нореал курслар қўйилиши, асоссиз равишда катта комиссия тўловлари ундирилиши кузатилган ва албатта, охирига келиб бундан аҳоли азият чеккан”.\nБу фикрларда жон бордир албатта, лекин фақат Россия ва Тожикистоннинг негатив тажрибасига қараш ҳам тўғри эмас. Ахир хусусий валютафурушлар муаммосиз ишлаб турган ривожланган давлатлар кўп-ку.\nБизнингча, Марказий банк раиси ўринбосари айтган ҳолатлар, масалан, валюта айирбошлаш учун ҳаддан ташқари юқори курслар қўйилиши ёки катта миқдорда комиссия ундирилиши каби ҳолатлар рўй бериши мумкин, қачонки етарли даражада рақобат бўлмаса. Агар валюта олди-сотди қилиш учун лицензия олиш ҳаддан ташқари мураккаб ва амалда иложсиз қилиб қўйилса, рақобат ҳам бўлмаслиги аниқ.\nУндан ташқари, қора бозор ҳозир ҳам бор, минглаб одамлар долларни кўчада майдалаяпти, лекин Марказий банк расмийси айтганидек қалбаки долларлар муаммоси авж олиб кетгани йўқ-ку?\nКескин қимматлашган бензин бирозгина арзонлашди\nШанба куни “Ўзбекнефтгаз” барча шохобчаларида Аи-80 бензини нархини 6850 сўмдан 6500 сўмга туширганини эълон қилди. Бундан ташқари, компания шохобчаларда тушдан кейин Аи-80 тугаб қолишига қарши чора кўришга ҳам ваъда берди.\nЭсингиздами, нарх осмонга чиққан пайтларда Антимонополия қўмитаси “айрим ишлаб чиқарувчиларнинг ички бозордаги монопол мавқейи” нархга таъсир қилганини айтган эди. Қўмита гарчи аниқ номларни тилга олмаган бўлса ҳам, бензин қимматлашишига бозорнинг манипуляция қилингани сабаб бўлганини билдирганди. Бу, содда қилиб айтганда, айримлар “ўйин қилган” дегани.\nБизнингча, Антимонополия қўмитаси ўша манипуляторлар кимлигини очиқ айтиши керак. Фақат шугина эмас, бензин бозори бўйича батафсил ўрганишлар натижалари, айниқса импорт бўйича маълумотлар тўлиқ очиқланиши лозим. Ўзбекистонга бензин олиб кираётганлар орасида рақобатни оширишга оид таклифлар киритилса, ундан ҳам яхши.\nҲоким фермерни сўкди. Ҳеч қанақа жавобгарлик йўқ\nБу ҳафта Хоразм вилояти Янгибозор тумани ҳокими Ўктамбой Қурбонов экани айтилаётган шахс роса сўкингани эшитилган аудио тарқалди. Ҳокимиятнинг ўзи бу масалада изоҳ беришдан бош тортди.\nБиласизми, бу ерда муҳими ҳокимнинг сўкингани эмас. Ўктамбой Қурбонов октябр ойида Ўзбекистондаги 205 та туман-шаҳар ҳокимлари орасидан иккинчи энг яхшиси деб топилгани ҳам аҳамиятсиз. Унинг укаси президент маслаҳатчисининг ўринбосари бўлиб ишлаши ҳам у қадар муҳим эмас.\nМуҳими – ҳоким кимни сўккани. Айтишларича, Қурбонов ғалла режасини бажармагани учун фермерни ҳақоратлаган. Бу эса, минг афсуски, иқтисодиётимизнинг ҳақиқий мотори бўлиши мумкин бўлган соҳа ҳалигача ҳокимларнинг чангалида эканини яна бир марта кўрсатиб қўйди.\nИккинчи муҳим жиҳат шундаки, бу аудиога ҳеч қанақа реакция бўлгани йўқ. На ҳуқуқий, на сиёсий жавобгарлик масаласи кўтарилмади. Қонунларимизда мансаб ваколатидан четга чиқиш деган моддалар борлигини биров эсламади, тадбиркорларни ҳимоя қиладиган ташкилотлардан овоз чиқмади.\nЭнди савол. Худди шу вазиятда ҳоким фермерни эмас, фермер ҳокимни сўкканида нима бўларди?\nБузилишга тушган “Қўйлиқ” бозори бу ҳафтанинг ҳам энг асосий мавзуларидан бири бўлди. Ниҳоят расмийлардан садо чиқди. Лекин доимгидек, берилган изоҳлар яна янги саволларни ўртага чиқарди.\n“Бозорни кўчирмасак бўлмайди”, деди Бектемир тумани ҳокими Тапил Маҳамадзиёев. Ҳурматли ҳоким, айтинг-чи, Қўйлиқни кўчирмасак бўлмас экан, буни бозорчиларга аввалроқдан айтиб қўйса бўлмасмиди?\nБозорга кираверишда катта қилиб: “Бозор 1 йилдан кейин бузилади, фалон жойга кўчирилади” деб нега эълон ёзиб қўйилмаган? Дабдурустдан ҳаммани мажбурлаб қувиш шартмиди?\nҲозир биз бозорчиларни хабардор қилиш ҳақида гапирдик, лекин қизиғи, оддий савдогарлар уёқда турсин, ҳатто бозор маъмурияти ҳам бу ҳақда огоҳлантирилмаган. Буни “Қўйлиқ” деҳқон бозори директорининг ўринбосари Қодиржон Нормирзаев маълум қилди.\nБозор кўчирилишига қарши чиқиб йўлни тўсганлардан 5 нафари қамоққа олинганини эшитган бўлсангиз керак. Биз ҳуқуқбузарликни оқламоқчи эмасмиз, лекин айтмоқчимизки, минглаб одамлар тирикчилик қилаётган бозорни кўчириш ҳақида гап кетаркан, бу ҳақда аввалроқ эълон қилинганида балки бунақа кўнгилсизлик рўй бермаган бўлармиди?\nБундан ташқари, бозор бирданига эмас, босқичма-босқич кўчирилади деган Бектемир ҳокими яна бир саволга жавоб бериши керак: Food City'га кўчиб ўтиш ҳақида савдогарлардан нега огоҳлантириш хатлари олинган? Бу хатдаги 1 январгача деган муддатни ким белгилаган?\nСаволлар кўп. Жавоблар эса янги саволларни уйғотаверади. Биз эса шу ҳафта маълум бўлган битта рақам билан дайжестга якун ясаймиз: Россия Федерацияси Ички ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, 2021 йилнинг январ ойидан сентябр ойигача 3 054 180 нафар Ўзбекистон фуқароси ишлаш мақсадида Россияга борган.\n19:37 / 23.01.2022\n«Муаммо ҳали очиқ» — блогерларнинг ҳафта мавзулари\nШимолдаги қўшҳокимлик якуни, жанубдан эсган шамол ва маҳаллий «қовун»лар. Ҳафтанинг асосий мавзулари\n16:12 / 16.01.2022\n«Омон қолган дарахтлар учун медал» – блогерларнинг ҳафта мавзулари


Хитой тутуни Хабаровскни ҳам қуршаб олди - www.Voydod.net\nХитой тутуни Хабаровскни ҳам қуршаб олди Bo'limi: Новости Мира\n5 18 октябр куни Россиянинг Хабаровск ўлкасини тутун қоплаб олди. Мазкур ҳодиса Хитой ва Яҳудий автоном округидаги ўрмон ёнғинлари сабаб юзага келди. ХХР бир нечта ўнлабёнғин ўчоқлари рўйҳатга олинган бўлиб, уларнинг аксари – Фудзинь шаҳри яқинидадир.\nФақат шамол йўналишини ўзгартирган тақдирдагина тутун шаҳарни тарк этишимумкин. Бу фақатгина 19 октябрдан кейин рўй бериши кутилмоқда. Бунинг устига Хабаровск ўлкасининг худудидаёнғинлар рўйҳатга олинмаган.Манба:www.darakchi.uz Barcha izohlar: 0


Бугунги замонавий футболда тиббиётнинг ўрни жуда катта аҳамият касб этяпти. Майдонда тўп сураётганларнинг соғлиги ҳамма вақт биринчи ўринда. Агар соғлиги кўтармаса шунча ҳаракати ва меҳнати бефойда. Шу сабабли спорт тиббиёти шифокорларининг билим ҳамда савияларини ошириш ҳам охирги пайтларда жуда оммалашди ва шу билан бирга бунга жиддий эътибор қаратиляпти.\nЎзимизда ҳам малакали шифокорлар бор ва шунга яраша футболчилар орасида мижозлари ҳам талайгина. Масалан, ўзбек футболида машҳур шифокорлардан бири – Аброр Пирриев бўлса, яна бири бу – Алишер Абдураҳмонов. Ҳозирда у Ўзбекистон U-23 терма жамоаси ва “Олимпик” клубининг бош шифокори саналади.\nМалакали шифокор фаолияти мобайнида “Даугавпилс” (Латвия), “Шўртан”, “Насаф”, “Машъал”, Қашқадарё болалар ва ўсмирлар футбол академияси, “Андижон” ва Ўзбекистон U-19 термасида ишлаган.\nАбдураҳмоновни ҳозирги кунда ўзбек футболида ҳам тутган ўрни катта. Айниқса, ўз касбидан келиб чиқиб футболчиларнинг соғлигини назорат қилиш, уларни даволашда анча кўзга ташланиб қолган. Шу кунгача у киши анча йўлни босиб ўтди. Касби тақозосига кўра кўп нарсаларни кўрди ва ўрганди.\nСоҳасининг етук мутахассиси. Кўпчиликни ёқимли маънода ажаблантиришдан чарчамайдиган шифокор. Шу сабабли Абдураҳмоновнинг хизматига кўпчилик қизиқиш билдиради. Шунингдек, фаолияти мобайнида ҳам турли қизиқ воқеалар ҳамда саргузаштларни ҳам бошидан кечирган. Лекин у бу ҳақида доим ҳам айтавермайди. Агар Алишер ака билан фаолияти ҳақида гаплашадиган бўлсангиз, унинг ҳаётий воқеалари жуда ҳам қизиқ туюлади. Куни кеча ушбу шифокор Sports.uz мухбирига фаолияти давомидаги бир қатор қизиқарли воқеаларни айтди.\n“Адашмасам, 2008 йилда “Шўртан” жамоаси билан ўша пайтдаги бош мураббий Виктор Пасулько бошчилигида ёзда Германия давлатининг Битбург шаҳрига ўқув-машғулот йиғинини ўтказишга бордик, - дея гап бошлади Абдураҳмонов. - Ўз даврининг таниқли футболчиларидан бўлган Руди Фёллернинг шахсий футбол мактабида шуғулланганмиз. У ерда ёш футболчиларга яратилган шароитни кўриб жуда ҳавас қилганман. Қачон бизда ҳам ёш ўйинчиларга шундай шароитлар бўларкин, дея орзу қилгандим.\nУ ерда болалар футболини чуқур ўргандим. Ёшларни кузатдим. Машғулотларига бордим. Ошхонада қандай таомланиши мени ҳайрон қолдирган. Ўшанда йогурт, творог, пишлоқ каби масҳулотлар АВСЕД группа витаминлари билан тўйинтирилган. Яъни, ўша маҳсулотлар устига қанақа витамин сақлаши муддати ёзиб қўйилган.\nҚандай витаминлар қабул қилиши, жароҳат ва микрожароҳатларни қандай даволашларини улардан ўргандим. Виктор Пасульконинг катта ўғли футбол ўйнаб жароҳат олган экан, ўнг оёқ тўпиқ қисмидан. 3 ой давомида немис шифокорларида даволанган. Бу орада оғриган шишлари қайтган. Ўшанда мени кўриб сиз шифокормисиз, деб сўради. Менга оёқ тўпиғининг таги оғриётганини ва шу боис яхши боса олмаётганини айтиб, даволай оласизми?, - деди. Уни ушлаб текшириб кўрдим. Қарасам, тўпиғини тагида каттагина гематома турибди. Яъни, қон қотиб қолган. Гематома бўлган жойини қаттиқроқ ушласам, оғриқдан додлаб туриб кетди. 1987 йил Латвия Республикасининг Даугавпилс шаҳрида ҳарбий госпиталда травмотология бўлимида ишлаб юрганимда худди шундай жароҳат олган футболчи келганди. Уни оддийгина даволаш услуби – витамин В12 2 гр, прозерин 2 гр, дексаметазон 2 гр, лидокаин 2%2 гр аралашмаси билан ўша гематомани ўзига укол қилиб даволагандим.\nЎша вақтлар Собиқ иттифоқ даври эди. Рига шаҳрига малака оширишга юборишди. Олдимга футболчилар даволанишга кўп келишни бошлашди. Улар мени “Даугавпилс” жамоасига таклиф қилишди. Мен бу пайтда армия хизматида эдим. Бир қанча муддат армия спорт клуби Даугавпилсда ишладим.\nХуллас, Виктор Пасульконинг ўғли менга сиз мени даволай олмайсиз, чунки айрим немис клубларининг шифокорлари ҳам даволай олишмаган деди. Эсимда, уни онаси ҳам шифокор экан. Мен эса уни даволадим ва ўғлини оёққа туриб тузалганини кўрган. Ўшанда Пасулькони олдига кириб, у “супер доктор”, деб айтганди. Шунингдек, ўшанда яна нима деганини биласизми? Сени ўша мақтаган клубларингни шифокорлари уч ойда даволай олишмаганди. Ўзбек шифокори бир ҳафтада даволаб ўғлимизни футболга қайтарди. Тиббиёт биринчи Ўзбекистонда ривожланганини мана исботи, ахир Ибн Сино ўзбек бўлган, деганди.\nПасулько ҳам раҳмат айтиб роса хурсанд бўлганди. Менга нимадир илтимосинг бўлса, сўра, ёрдам бераман, деб айтган. Натижада ундан бир немис таржимонини топиб Германия бундеслигаси клубларининг иш фаолиятини ўрганиб, тажриба орттиришда ёрдам беришини сўрадим.\nМураббий тўғри ўйлабсан, деди ва хурсанд бўлди. Бу эса ўзбек футболига фойда бўлади, деб фикримни тасдиқлаганди.\nРуди Фёллер орқали “Боруссия” Дортмунд ва “Кёльн” клублари базаларига бориб, уларнинг шифокорларидан ўзимга керакли бўлган жароҳат ва микрожароҳатларни қандай даволаш, қандай иш юритишни ўргандим.\n2017/2018 йилда Қашқадарё вилоятимизда болалар ва ўсмирлар футбол академиясини Нурали Султонов бошчилигида очдик. Ўша футбол академиясида Германияда ўрганганларим бўйича ишни ташкиллаштирдик. Болалар ва ўсмирлар футбол академияси Республика биринчилигидаги чемпионатда совринли ўринларни олдик. Кўплаб тарбияланувчиларимиз “Шўртан” ва “Насаф” жамоаларида ўйнашяпти.\nКейин Ўзбекистон U-17 терма жамоасига тажрибали шифокор керак бўлганлиги сабабли ўша вақтдаги Ўзбекистон миллий терма жамоаси бош шифокори ва ҳозирги кунда ЎФА тасарруфида очилган тиббий қўмита раиси Аброржон Пирриев болалар футболида ишлагансиз, дея менга таклиф киритди. Натижада Тошкентга келиб шу болалар билан ишлашга рози бўлдим.\nРавшан Сайфиддинович Эрматов ЎФА биринчи вице-президенти бўлганидан сўнг Алишер ака биз сизга ишонамиз, футболда тажрибага эгасиз, шу сабабли Ўзбекистон U-19 ни берсак буларни 2024 йили Парижда бўлиб ўтадиган Олимпиадага тайёрлашда ёрдам берасиз деб айтди. Мана шу ўйинчилар билан олтинчи йилдирки биргаман.\nБеш йилдан буён Республика спорт тиббиёти илмий амалий маркази шифокорлари билан биргаликда футболчиларни ҳар бирини ўрганиб, илмий томонлама ёндашиб иш олиб боряпмиз. Натижаларимиз ҳозирча ёмон эмас. Футболчиларимиз Суперлигада яхши иштирок этишяпти.\nБундан ташқари, Равшан Эрматовни 2010 йили жаҳон чемпионатига ўзим тайёрлаганман. Швейцарияда ҳакамларни чуқурлаштирилган тиббий текширувдан ўтказилганида дунё бўйича 100 нафар ҳакамни ичидан энг соғломи ўзбек ҳаками бўлган. Швейцариядан Эрматовнинг ўзи менга қўнғироқ қилиб, ушбу хабарни айтганди. Балки ЖАРдаги мундиалда ўзбек ҳакамларини очилиш ўйинга тайинлашларига соғлигининг меъёрдалиги ҳам сабаб бўлгандир, - дея хотираларини эслади Алишер Абдураҳмонов.


ОДАМНИНГ ЯРАТИЛИШИ — XUTBA.UZ\n08 04 2019 - 9:33 / - Китоб\nБиринчи инсон Одам алайҳиссаломдир. Шунингдек, Одам алайҳиссалом набийларнинг ҳам биринчиси ҳисобланади. Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло Ўзининг ҳикмати ила ер юзида инсонни яратиб, Ўзига ўринбосар қилишни ирода этди. Шу билан бирга, ана шу Ўзи яратган ўринбосарига ер юзидаги барча нарсалар ва имкониятларни беминнат хизмат қилдириб қўйишни хам ирода этди. Аллоҳнинг алоҳида лутфи ила ва барча имтиёзларга эга қилиб яратилган ана шу жонзот Одам деб аталди.\nАллоҳ субҳанаҳу ва таоло Одамни тупроқдан яратди. Сўнг унга Ўз руҳидан, яъни Ўзи яратган руҳдан жон пуфлади. Одамга Ўзи бу дунёда яратиб қўйган хар бир нарсанинг номини ўргатди, фаришталарни унга сажда-таъзим қилишга амр этди. Одамга сажда қилишдан бош тортган, Аллоҳнинг амрига бўйсунмаган иблисни эса лаънатлаб, Ўз хузуридан қувди.\nБу ҳақда Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло қуйидаги оятни нозил этиб, шундай баён қилган:\n«Эсла, Роббинг фаришталарга: «Мен ер юзида халифа қилмоқчиман», деди. Улар: «Унда бузғунчилик қиладиган, қон тўкадиган кимсани (халифа) қиласанми? Ҳолбуки, биз Сени ҳамдинг ила поклаб ёд этиб ва Сени муқаддаслаб турибмиз», дедилар. (У Зот) «Мен сиз билмайдиган нарсани биламан», деди» (Бақара сураси, 30-оят).\nУшбу оятдан маълум бўляптики, Аллоҳ таоло Одамни Ўзининг ер юзидаги ўринбосари — халифаси бўлишини ирода этган экан. Демак, инсонга улкан ишонч билдирилган, у улуғ Аллоҳнинг халифаси бўлишдек олий мақомга лойиқ қўрилган. Бундай марҳаматнинг ўзига яраша буюк масъулияти ҳам бор. Инсон шуни англаган ҳолда, уни халифа қилиб қўйган Зотнинг буюрганларини бажармоғи, яратган Зот муносиб кўрган олий мақомга доғ туширмасликка ҳаракат килмоғи керак.\nФаришталарнинг «Унда бузғунчилик қиладиган, қон тўкадиган кимсани (халифа) қиласанми?» деган гапларидан билинадики, улар ўзларигагина маълум йўл билан инсоннинг ер юзида фасод, бузғунчилик қилиши ва қон тўкишини, айни чоғда, улар фаришталик табиати билан ўзлари айтиб турган тасбеҳу ҳамдларни ва қилиб турган улуғлашларни ушбу махлуқотларнинг яратилиш мақсади деб билганлар. Аммо Аллоҳнинг илми бошқа, фаришталар буни билмайдилар. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло: «Мен сиз билмайдиган нарсани биламан», деди. Яъни одамлардан баъзиларининг бузғунчилик қилиши ёки қон тўкиши ер юзида халифа яратиш иродасига тўсиқ бўла олмайди. Шунингдек, фаришталарнинг тасбеҳ ва ҳамд айтиб, Аллоҳни ҳамиша улуғлаб туришлари ҳам У Зотни улардан бошқа мавжудотни яратишдан тўса олмайди.\n«…ва Одамга исмларнинг барчасини ўргатди, сўнгра уларни фаришталарга кўрсатиб: «Агар ростгўйлардан бўлсангиз, манавиларнинг исмларини менга айтиб берингчи», деди» (31-оят)\nАллоҳ таоло Одамни Ўзининг ер юзидаги халифаси қилаётган пайтда унга улуғ бир сирни бергани ушбу оятдан билиниб турибди. У ҳам бўлса Одамга исмларнинг барчасини ўргатишидир. Яъни инсон ўзини ўраб турган барча ашёларнинг белгиси сифатида исмни, маънони ишлатади. Ҳис қилинадиган, жисмга эга бўлган нарсаларни фахмлаш Учун нутқий рамзларни ишлатиш қудрати инсон ҳаётидаги энг улуғ қудратлардан бири ҳисобланади. Акс ҳолда, бировга тоғни тушунтирмоқчи бўлсангиз, уни тоғнинг олдига олиб бориб айлантириб кўрсатишдан ўзга чора бўлмас эди. Агар Аллоҳ таоло инсонга ушбу қобилиятни бермаганида, ер юзида ҳаётни тасаввур қилиш анча қийин бўларди.\nРивоятларда келишича, «Бунинг исми от, буниси туя, мана бу қуёш, бу эса юлдуз», деб хатто кичкина нарсаларгача ўргатилган. Яъни Одамнинг ер юзида халифа бўлишининг асосий сабабларидан бири илм олишга истеъдодининг борлигидир. Ҳозирда инсоннинг илм ёрдамида борлиқнинг сирларини кашф этаётгани ҳам ўшанда берилган қобилият натижасидир.\nАллоҳ таоло Одамга исмларнинг барчасини ўргатганидан кейин уларни фаришталарга рўбару қилди ва: «Агар «Унда бузғунчилик қиладигаи, қон тўкадиган кимсани (халифа) киласанми?» деган даъволарингиз рост бўлса, Менга ушбу нарсаларнинг исмларини айтиб беринглар», деди. Фаришталар у нарсаларга исм қўйишдан ожиз қолдилар ва ўз ожизликларини тан олиб:\n«Ўзинг поксан! Бизда Сен билдиргандан бошқа илм йўқ. Албатта, Сен Ўзинг билувчисан, ҳакимсан», дедилар» (32-оят).\nФаришталар шу ўринда юксак одоб мисолини кўрсатдилар. Билмаган нарсаларини сўзсиз «Билмаймиз» деб айтдилар. Билмаган нарсасини тан олиб, вақтида «Билмайман» дейиш ҳам катта одоб, ҳам катта илм ҳисобланади.\nШунда Аллоҳ таоло Ўзининг ер юзидаги халифаси -Одамнинг устунлигини намоён этиш учун:\n«Эй Одам, уларга буларнинг исмларини айтиб бер», деди. Уларга ўшаларнинг исмларини айтиб берган чоғида: «Сизларга осмонлару ернинг ғайбини биламан ва сизлар ошкор қиладиган нарсаларни хам, беркитган нарсаларни ҳам биламан, демабмидим?» деди» (33-оят).\nШу билан Одамнинг фаришталардан устунлик тарафи намоён бўлди. У ҳам бўлса, илм-маърифат эди. Инсон ер юзида бузғунчилик қилиши ва қон тўкиши ҳам мумкин, илоҳий неъмат бўлмиш илмни ўз ўрнида ишлатиб, фаришталардан устун бўлиши хам мумкин.\nСўнг Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло Одам Атонинг чап қовурғасидан у зот алайҳиссалом учун жуфти халол — Момо Ҳаввони яратди. Уларга жаннатдан жой ато этиб, унда фароғатда яшашларини таъминлади. Улар жаннатда маълум бир муддат яшадилар.\nАллоҳ таоло уларга жаннатдаги ҳамма меваларни тановул қилишга руҳсат бериб, фақат биттагина дарахт мевасини (синов учун) ман қилди.\nОдамни ва унинг зурриётларини то қиёматгача иғвога солишни, тўғри йўлдан адаштиришни ваъда қилган лаънати иблис Одам Ато ва Момо Ҳаввони тинмай иғво қилиб, уларни ман қилинган дарахт мевасидан ейишга олиб келди. Ушбу ходисадан кейин Одам алайҳиссалом билан Момо Ҳавво Аллоҳга тавба қилдилар. Аллоҳ тавбаларини қабул қилди ва уларни ер юзига туширди.\nЖаброил алайҳиссалом Одам алайҳиссаломга ер юзида яшаш, ҳаёт кечириш, меҳнат қилиш, жумладан, дехдончилик, зироат ишлари, экин-тикинларни суғориш каби ишларни ўргатди. Одам алайҳиссалом ўз жуфтлари билан экин экиб, зироатчилик билан шуғулландилар. Ўз ҳаётлари учун зарур бўлган маҳсулотларни етиштириб, ҳосил олиб, кун кечирдилар. Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло Одам Ато ва Момо Ҳаввога фарзандлар ато этди.\nТарихчилар Одам Ато ва Момо Ҳавво ер юзининг қайси ҳудудига тушганлари тўғрисида ихтилоф қиладилар. Бу борада турли-туман ва жуда кўп гаплар айтилган. Одам Ато ва Момо Ҳавво Арабистон яриморолига туширилган, деган фикр эгалари кўпчиликни ташкил этади. Яна Ҳиндистондаги тоғ яқинига туширилган, деганлар ҳам бор.\nЯратилишининг илк давридан бошлаб инсон ўзининг комил ва гўзал суратида бўлган. Баъзи динсизлар айтганидек, аввал содда жонзот бўлиб, сўнг маймунга ва ниҳоят одамга айланмаган. Балки Аллоҳ таоло уни энг гўзал суратда, энг чиройли ҳилқатда яратган. Бу ҳақиқатни Аллоҳ таоло Қуръони Каримда алоҳида таъкидлаб, Тийн сурасида шундай марҳамат қилади:\n«Биз инсонни энг гўзал тузилишда яратдик» (4-оят).\nАллоҳ таоло инсонни ҳам жисмонан, ҳам ақлан, ҳам руҳан энг яҳши ҳолатда яратгани ҳаммага маълум.\nШундан сўнг инсоният тарихидаги энг машҳур, оламшумул воқеалардан бири — Қобил ва Ҳобил воқеаси рўй берди. Бу воқеа ер юзида содир этилган энг биринчи гуноҳ, энг биринчи жиноят сифатида эсланади.\nҚобил ва Ҳобил Одам алайҳиссаломнинг тўнғич фарзандларидан эди. Ўша вақтдаги содда ҳаётга мосланган содда шароитда фарзандлар (илоҳий ҳикматга кўра жуфт ҳолда) бир ўғил, бир қиз бўлиб туғилар эди. Кейинги фарзандлар ҳам худди шундай — бир ўғил, бир қиз туғилган. Улар вояга етган пайтда ер юзида улардан бошқа одам бўлмагани сабабли, Аллоҳ таолонинг Ўзи жорий қилган шариат коидасига кўра, биринчи тўғилишдаги ўғил иккинчи туғилишдаги қизга уйланиши, иккинчи жуфтлик ҳам худди шундай алмашиб турмуш қуриши йўлга қўйилган. Бу фақат ўша илк даврга ҳос руҳсат бўлган. Аллоҳ таоло бошқа инсон зоти йўқ илк даврдаёқ инсонларнинг кўпайишини шу тарзда ирода этган. Бунинг учун эса оила қўриб яшашни ҳаётнинг бош қонуни қилиб қўйган.\nТарихчилар Қобилнинг тўнғич фарзанд бўлгани, у юқоридаги қонуниятга зид равишда ўзи билан бирга туғилган синглисига уйланишни ҳоҳлагани, шунда Ҳобил унга қаршилик қилгани ва шу тариқа уларнинг орасида низо пайдо бўлганини таъкидлайдилар. Шундан сўнг Қобил ва Ҳобил Аллоҳ субханаҳу ва таоло учун қурбонлик қилишади. Ҳобил қўчкор қурбонлик қилади ва Аллоҳ таоло уни қабул этади. Қобилнинг қилган қурбонлиги эса қабул бўлмайди. Шунда Қобил хасад қилиб, Ҳобилни ўлдириб қўяди. Мана шу башарият ер юзида содир этган биринчи жиноят ҳисобланади.\nАллох таоло Моида сурасида марҳамат қилади:\n«Уларга Одамнинг икки ўғли хабарини ҳақ ила тидоват қилиб бер. Ўшанда икковлари қурбонлик килганларида, бирларидан қабул қилинди, бошқасидан қабул қилинмади. «Мен сени ўлдиражакман», деди. (Наригиси) деди: «Аллоҳ тақводорлардангина қабул қилади. Агар мени ўлдириш учун қўл кўтарсанг ҳам, мен сени ўлдириш учун қўл кўтармайман. Мен оламларнинг Робби Аллоҳдан қўрқаман. Менинг гуноҳимни ҳам, ўзингнинг гуноҳингни ҳам олиб кетиб, шу сабабдан дўзах аҳлидан бўлишингни хоҳлайман. Ана ўша золимларнинг жазосидир». Нафси унга биродарини ўлдиришни яҳши кўрсатди. Бас, уни ўлдирди. Шу сабабдан зиён кўрувчилардан бўлди» (27-30-оятлар).\nҚуръони Каримда Одам Атонинг вафотлари ҳақида гап йўқ. Бу ҳакда тарихчилар ўз мулоҳаза ва илмий изланишларининг натижаларини қуйидагича баён қиладилар.\nОдам Ато, бир ривоятга кўра, минг йил яшаб, сўнг вафот этганлар ва имом Табарий, Ибн Асир, Яъқубий ва бошқа олимларнинг ривоятларига кўра, Маккаи мукаррамадаги Абу Қубайс тоғи ёнига дафн қилинганлар. Одам алайҳиссаломни ювиш, кафанлаш, жанозаларини ўқиш, қабрларини қазиш ва дафн қилиш ишларини фаришталар амалга оширганлар.\nБаъзилар у зотнинг Ҳиндистондаги бир тоғ яқинига дафн қилинганларини айтишади.


Туризм ва маданий мерос вазирига ўринбосарлар тайинланди – Bugun.uz\nЖамият - 16:15 · 26.04.2022\nТуризм ва маданий мерос вазирига ўринбосарлар тайинланди\nШавкат Мирзиёевнинг тегишли қарори билан туризм ва маданий мерос вазирига ўринбосарлар тайинланди. Бу ҳақда вазирлик ахборот хизмати «Bugun.uz»га хабар берди.\nТайинловга кўра, Бахтиёр Ибрагимов туризм ва маданий мерос вазирининг халқаро туризмни ривожлантириш, ички ва зиёрат туризми масалалари бўйича ўринбосари лавозимига тайинланди. Бунга қадар Ташқи ишлар вазирлигида департамент директори лавозимида фаолият юритган.\nНусратилла Зикриллаев туризм ва маданий мерос вазирининг инвестициялар, туризм кластерлари ва лицензиялаш масалалари бўйича ўринбосари лавозимига тайинланди. Бунга қадар Президент Администрацияси масъул ходими вазифасида ишлаган.\nБотиржон Шаҳриёров туризм ва маданий мерос вазирининг оммавий тадбирлар ва маданий мерос масалалари бўйича ўринбосари лавозимига тайинланди. Бунга қадар Бухоро вилояти ҳокимининг туризм, спорт, маданият, маданий мерос ва оммавий коммуникациялар масалалари бўйича ўринбосари лавозимида фаолият юритган.\nЭслатиб ўтамиз, 18 февраль куни Қонунчилик палатасида ўтказилган мажлисда Туризм ва спорт вазирлиги иккига ажратилгани ва уларга раҳбарлар номзоди маъқуллангани хабар қилинганди.


Тарихнинг очилмаган сирлари: Чингизхоннинг қабри қаерда? - zarnews.uz\nРивоятда айтилишича, Чингизхон дарё остида дафн этилган. Одамлар топа олмасликлари учун ҳатто, унинг қабри дарё ўзани ўзгартирилиб, дарё остида қолдирилган. Бошқа бир манбада таъкидланишича, мўғул хони дафн этилганидан сўнг унинг қабрини минглаб отлар билан топталган ва у дафн этилган жойдаги излар йўқ қилинган. Бу ишда иштирок этган барча жангчи ва қуллар ўлдирилган. Ўз навбатида, дафн маросимида иштирок этганларни ўлдирган жангчилар ҳам узоқ ушлаб турилмаган. Шу тариқа 10 минг жангчи ва қуллар ўлдирилган ва Чингизхоннинг сўнгги манзили қаерда эканлиги ҳақидаги маълумотлар йўқотилган.\nЮқорида келтирилган маълумотларнинг тўғри ёки нотўғрилиги аниқ эмас. Бироқ Чингизхоннинг сўнгги манзилини археологлар, тарихчилар, хазина изловчилар ва бошқа соҳа вакиллари узоқ йиллардан буён изламоқда.\nМўғулистон пойтахти Улан-Батор яқинида Чингизхон от устида ўтиргани акс эттирилган ўлкан ҳайкал жойлашган. Шунингдек, Хитойнинг Эжен-Хоро (Ички Мўғулистон) вилоятида Чингизхон мақбараси мавжуд. Булар хон хотираси учун ўрнатилган ёдгорлик, холос.\nЧингизхон дафн этилган жой тўғрисида сайёҳ ва тадқиқотчи Марко Поло шундай дейди: “Билинглар, Чингизхон авлодидан бўлган барча ҳукмдорларни улар қаерда вафот этганидан қатъий назар ўлкан Олтой тоғига дафн этишади. Ҳатто юз кун йўл юрилса ҳам уни ўша ерга олиб келишади ва дафн этишади”.\nМанбаларда келтирилишича, Чингизхон 1227 йилда навбатдаги ҳарбий юришида Тангут қироллиги пайтахти Чжунсинни (Хитойнинг ҳозирги Иньчуан шаҳри) қамал қилган вақтда вафот этади. Ҳукмдорнинг ўлими сабаби аниқланмаган. Фақат у ўз салтанатини учинчи ўғли Угедейга васият қилгани аниқ.\nЧингизхоннинг вафоти билан боғлиқ бир нечта ривоятлар ва фаразлар мавжуд. Яъни, Чингизхон вафотидан сўнг содиқ жангчилар ўз ҳукмдори жасадини шимол томон олиб кетишган. Аммо хоннинг қаерга дафн этилгани ҳозиргача номаълум қолмоқда. Ёзиб қолдирилган битикларга кўра, Чингизхоннинг қабрида кўплаб қимматбаҳо буюмлар бор ва у ерда мисли кўрилмаган хазина яширинган бўлиши мумкин.\nФорс ёзувчиси, тарихчи ва давлат арбоби Рашид ад-Дин келтирган маълумотда Чингизхон шахсан ўзи кўрсатган жойга дафн этилган. Хон кунларнинг бирида Онон дарёси қирғоғи бўйида ов қилган. Ўша маскандаги бир жой унинг диққатини жалб қилган ва у сокинлик ва хотиржамликни ҳис этган. Бир донагина дарахт қад кўтарган ушбу жойда туриб шундай деган: “Мени дафн қилишга шу маскан тўғри келади. Бу жойни эслаб қолинг ва белгилаб қўйинг”.\nXIX аср мўғулшуноси Я.Шмиднинг таъкидлашича, ҳукмдорни Мўғулистонгача олиб боришмаган. Чунки унинг одамлари мумиёлашни билишмаган, йўл эса олис бўлган.\nРоссиялик тадқиқотчи ва сайёҳ М.К.Козлов томонидан 1923-1926 йилларда Хангай тоғлари ёнидаги Хон-Кокшун тепалигида қадимий мақбара аниқланди. Шунингдек, у ерда қадимий шаҳар харобалари топилди. Харобадаги тошга ёзилган битикда шаҳар 1275 йилда Чингизхон невараси Хубилай томонидан барпо этилгани таъкидланган. Тадқиқотчилар ўлкан тошлар орасидан Чингизхоннинг 30 авлоди дафн этилган қабристонни аниқлашди.\nБу ердаги тадқиқотлар давом этаётган бир вақтда, маҳаллий аҳоли тинмай археологик ишлар олиб борилишига қаршилик қилишди. Маҳаллий халқ археологларни тинмай башорат ҳақида огоҳлантиришарди: “Агар уни мангу уйқусидан безовта қилсангиз, ватанингиз бошига кулфатлар ёғилади”.\nУшбу қаршиликлар туфайли бу ердаги тадқиқотлар тўхтатилди. Шунингдек, мўғул расмий ҳукумати ҳам кенг қамровли тадқиқотларга тўсқинлик қилди. Шунингдек, 1990 йилларда ташкил этилган мўғул-япон илмий тадқиқоти ҳам тўхтатилди.\nЧингизхон қабрининг қаерда жойлашганлиги тўғрисида бир нечта тахминлар бўлишига қарамасдан, хонинг сўнгги қўнимгоҳи Мўғулистоннинг шимолида - Россия билан чегарадош ҳудудда жойлашган Брхан-Халдун тоғида эканлиги ҳақидаги тахмин ҳақиқатга яқинроқ. Чунки Чингизхон бу ерни муқаддас деб билган. Бу жойлар ҳозирги кунда ҳам мўғуллар учун табаррук саналади.\nБугун америкалик, япониялик, франциялик ва бошқа мамлакатлар тадқиқотчилари замонавий технологиялар ёрдамида мазкур ҳудудни синчиклаб ўрганишмоқда.\nПьер-Анри Жискар бошчилигидаги франциялик тадқиқотчилар бу борада арзирли ютуқларга ҳам эришди. Улар ушбу тоғли ҳудудни учар дронлар ёрдамида ўрганиб, ҳудуднинг рақамли моделини тузиб, таҳлил ўтказди. Ўтказилган таҳлилдан сўнг тош ва қоялар тагида, дафн қилинган мўғул зодагонларининг қабрлари мавжуд бўлган ўлкан тепаликни топишди. Уларнинг хон қабри айнан шу ерда эканлигига ишончи комил. Аммо Мўғулистон ҳукумати масканда кенг кўламли тадқиқот олиб борилишига рухсат бермаяпти.


Самарқанд тиббиёт институти талабаси пахта қурбони бўлди\nСамарқанд Давлат тиббиёт институтининг Каттақўрғон туманида пахта тераётган тўртинчи курс талабаси Фируз Рофиев автоҳалокат қурбони бўлди. Озодлик манбаларига кўра, талаба йигит ўтирган автомобил ярим кечаси трактор билан тўқнашиб кетган. "Жигули" автомобили ҳайдовчиси касалхонага ётқизилгани айтилмоқда.\nСамарқанд Давлат тиббиёт институти тиббий педагогика факультетининг тўртинчи курс талабаси 27 яшар Фируз Рофиев 11 октябрь куни ўзи пахта тераётган ҳудудда автоҳалокат қурбони бўлган.\nБу ҳақда хабар қилган Озодлик манбасига кўра, фожиа Самарқанд вилояти Каттақўрғон туманининг Дурбеш қишлоқ фуқаролар йиғини ҳудудида содир бўлган:\n“Бу воқеа йўлда, кечаси соат 11ларга яқин содир бўлган. Фируз деган йигит талабалар терган пахтани қабул пунктига топшириш учун “Жигули” автомашинасида кетаётган бўлган. Ҳайдовчининг кўзини қаршидан келаётган автомобил чироғи қамаштирганми, у пахта ортиб кетаётган трактор прицепининг тагига кириб кетган. Талаба йигит ўша жойнинг ўзида ҳалок бўлган, ҳайдовчи эса жароҳат олиб касалхонага ётқизилган”, деди манба.\nСамарқанд Давлат тиббиёт институтининг исми сир қолишини сўраган мулозими шундай воқеа бўлганини тасдиқлар экан, талаба кетаётган автомобил тракторга қарама-қарши томондан келиб урилганини айтади:\n“Талаба ўтирган Жигули прицепнинг тагига кириб кетгани йўқ. У йўлда кетаётган МТЗ-80 тракторига қарама-қарши томонидан келиб урилган. Бу воқеани институт раҳбарияти яширишга ҳаракат қилмоқда. Раҳбарият пахта штабидагиларга бу ҳақда ҳеч кимга маълумот бермасликни тайинлаган”, деди институт ўқитувчиларидан бири.\nЎзбекистонда 2015 йилги пахта териш режаси 15 октябрь куни бажарилган бўлса ҳам, теримга сафарбар этилган олийгоҳ ва коллежлар ўқувчилари ҳамон пахта даласида қолмоқда.\n15-16 октябрь кунлари Ўзбекистонда ёққан ёмғир ҳам талабаларни уйларига қайтаришга сабаб бўлолмади.\nБу йилги пахта териш мавсумида, мажбурий пахта теримига чиқарилган ҳашарчиларнинг тракторлар билан боғлиқ тунги йўл-транспорт ҳодисаларида ҳалок бўлиши кўп кузатилди.\nНаманган вилояти Тўрақўрғон тумани Шаҳанд қишлоғида пахта ортиб кетаётган трактор 23 сентябрь куни12 ёшли болани уриб юборди. Ўқувчи бола воқеа жойининг ўзидаëқ жон берган.\n2014 йилнинг 17 сентябрь куни эса Андижон вилоятининг Олтинкўл туманида тунда пахта ортиб кетаётган тракторнинг прицепига Нексия автомобилининг келиб урилиши оқибатида бир киши ҳалок бўлди, уч киши оғир жароҳат билан касалхонага ётқизилди. Расмийларга кўра, трактор шатакка олган прицепларнинг ташқи ёритгич чироқлари ёнмаган.


«Реал» декабрь ойида Кантени етарлича машҳур эмаслиги учун сотиб олишга рози бўлмаган » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nКомментариев: 0 Просмотров: 209 Дата: 13-03-2016, 15:28 «Реал» жамоаси скаутлари ўтган йилнинг декабрь ойида жамоа раҳбариятига жорий мавсумда АПЛ кашфиётларидан бирига айланган, «Лестер» жамоасининг ёш ярим ҳимоячиси Н'Голо Кантени сотиб олишни таклиф қилишган. Таҳлилчиларнинг фикрича, жамоанинг ҳужум учлиги ортида уларни бутун ўйин давомида қўллаб-қувватлаб турадиган, ўйин давомида 13 км масофа босиб ўта оладиган жисмонан етук ярим ҳимоячи етишмаяпти. Айни вақтда бу вазифани бажариши керак бўлган Модрич ва Кроос эса ўйин давомида толиқиб қолишмоқда. El Pais нашрида ёзилишича, Кантедан ташқари скаутлар мадридликлар раҳбариятига бундеслигада муваффақиятли мавсум ўтказаётган «Герта» жамоаси хавбеки Владимир Даридани ҳам таклиф қилишган. Хабар қилинишича, мадридликлар менежменти бу қишки трансферлар вақтида бу футболчиларни улар етарли даражада машҳур бўлишмагани учун сотиб олмасликка қарор қилган. Маълумот учун, 24 ёшли франциялик Н'Голо Канте жорий мавсумда «Лестер»нинг асосий футболчиси бўлмоқда. Таянч ярим ҳимоячиси сифатида ҳаракатланаётган бу футболчи ўз амплуасида тенгсиз бўлиб турибди. У 28 ўйинда 1 гол урган ва 3 марта шерикларини голли узатма билан таъминлаган. Бундан олдинроқ, ушбу футболчи учун «Арсенал» ва «Челси» томонидан қизиқиш мавжудлиги ҳақида хабар қилинганди. Унинг жамоа билан шартномаси 2019 йилгача тузилган, тахминий трансфер суммаси 20 млн фунтни ташкил этади. - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


Мирзиёевнинг Каримов хотирасини абадийлаштириш ҳақидаги қарорига бир нечта ўзбек зиёлиларнинг қарши чиқиши ортидан тармоқда уларни бадном қилишга уринишлар бошланди.\nҚарши ва тарафдорлар ўртасида даҳанаки жанг давом этаркан 10 март куни президент Шавкат Мирзиёев Туркманистонда бўлиб, Каримов ҳайкалининг тантанали очилишида қатнашди.\nКўчалар, университету заводлар, санъат саройларидан ташқари, Халқаро Тошкент аэропортига Каримов номини беришни кўзлаган қарорга дастлаб шоир Жамол Камол, бастакор Зоҳид Ҳақназаров ва олим Баходир Мусаевлар танқидий қарашларини билдиришганди.\nЖамиятшунос олим Баҳодир Мусаев, уларга ҳақорат ёғдираётганларни касал бир жамият дея атайди. Барча замонларда бўлгани каби, жамиятнинг энг яхши вакиллари бор ва уларга қараб халқ ҳақида хулоса қилиш лозим дейди у.\nЎзбекистонлик бошқа бир зиёли Анвар Хусаинов фикрича бу ҳуружлар каримовчилик даври иллатидир.\nКанадада яшовчи андижонлик ёзувчи Ғафур Йўлдошев Халқаро аэропортга Каримов номининг берилишига аслида кўпчилик қарши эканини айтади.\nШу йилнинг 25 январида имзоланган қарор, профессор Ҳақназаровнинг фикрича Мирзиёевнинг Каримов хотирасига бўлган шахсий муносабатинигина англатади.\nАэропортни номлашда Элтуз сухбатдошлари Жамол Камол таклифини кўпроқ қўллашларини билдиришади.\nОлий аҳлоқ ва инсоний принциплардан келиб чиқиб Каримов номи фақат ёмонлик хотираси сифатида эсланиши лозим, дейди Баҳодир Мусаев.\nКаримов буйруғи билан руҳий даволанишга мажбурланган унинг жияни Жамшид Каримовнинг шифохонадан чиққанидан кейинги сувратига ишора қилиб, “менинг ҳар бир юртдошим, агар унинг виждони ўлмаган бўлса, унинг кўзларга боқиб, менинг фикримга қўшилиши керак” дейди у.\ndata-title="Зиёлилар Каримовнинг улуғланишига қарши" data-description="Мирзиёевнинг Каримов хотирасини абадийлаштириш ҳақидаги қарорига бир нечта ўзбек зиёлиларнинг қарши чиқиши ортидан тармоқда уларни бадном қилишга уринишлар бошланди. Қарши ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2017/03/rasm2380.jpg" data-url="https://eltuz.com/video/199120/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\nАввал ҳам айтганмиз, “Қишлоқ ҳаёти” ажойиб газета. Қишлоқ одамларига, деҳқонларга экинни қачон экиш, гўнгни қачон қаерга ишлатиш борасидаги қиймати ...


Наврўз байрами арафасида Nest One кўп функцияли мажмуаси қизиқарли янгиликлар ва имтиёзлар ҳақида баён қилишга ошиқмоқда.\nNest One ўз мижозларининг қулайлиги ва фаровонлигини юқори қадрлайди, шунинг учун у келажакда унда истиқомат қиладиган аҳолининг афзалликлари ва истакларини инобатга олади. Тўлов режалари ва имтиёзларнинг мослашувчанлиги батафсил айтилажак маълумотларнинг кичик бир қисми, холос.\nNest One'даги кўчмас мулк сизнинг келажагингиз учун фойдали сармоядир. Ўзбекистоннинг биринчи осмонўпар биносидаги янги офис, савдо дўкони ёки хонадон – бу, бутунлай янгича ҳаёт. Сизни ўзингизга қулай шартларда келажагингизга сармоя киритишга таклиф қиламиз. 24 ойгача бўлган муддатда, ортиқча тўловларсиз ва 24% гача кафолатланган чегирмалар ҳамда бошқа ёқимли совғалар билан қулай тўловлар жадвалини танлашга имкон берадиган муддатли тўловларнинг шахсий режаларидан фойдаланинг.\nШахсий муддатли тўлов режаси нимани англатади?\nКўп функцияли мажмуада ҳар қандай кўчмас мулкни сотиб олаётганингизда, Nest One тезкор жамоаси айнан сиз учун қулай бўлган шахсий муддатли тўлов режасини ҳисоблаб чиқиши мумкин. Сиз ойлар сонини, саналарни, дастлабки тўлов миқдорини ўзингиз танлашингиз, ойлик миқдорни тақсимлашингиз ва ниҳоят ортиқча тўловларсиз ҳамда фоизларсиз тўлов жадвалини тузишингиз мумкин.\nЧегирмалар ва якка тартибда тўлаш режалари Ўзбекистон фуқаролари ҳамда чет эл фуқароларига ҳам тақдим этилади.\nЎзингиз учун қулай шартларда янги ҳаётингизга маблағ киритинг!\nАгар сиз Ўзбекистондаги биринчи осмонўпар бино қурилиши жараёнини ўз кўзингиз билан кўришни истасангиз, ҳаволадан фойдаланиб якшанба кунги экскурцияларга ёзилишингиз ёки nestone.uz сайтига кириб, ўрнатилган видеокамералар орқали реал вақт режимида қурилиш майдончасининг умумий кўринишини кузатишингиз мумкин.


Ўзбекистон ҳали ҳам ЕОИИга қўшилиш тўғрисида якуний қарор қабул қилгани йуқ\n15 Mart 09:12 / Published in Ўзбекистон янгиликлари\nЎзбекистонда улар ҳали ҳам ЕОИИ фойдасига ҳал қилинган қарорнинг тўғрилигига шубҳа қилишади\nЕОИИга (Евроосий иқтисодий иттифоқ) қўшилиш тўғрисида Ўзбекистонни ташвишга солаётган асосий муаммо мамлакат мустақиллигини қай даражада йуқотиши бўлиб қолмоқда. ЕОИИга қўшилгандан сўнг, мамлакат ҳар қандай ҳолатда нодавлат ташкилот фойдасига баъзи эркинликларини йуқотади, савол туғилмоқда — қай даражада?\nЎзбекистон Сенати раҳбарининг биринчи ўринбосари Содиқ Сафаев интервюсида ЕОИИга қўшилиш борасидаги хавотирларини билдирди. Унинг сўзларига кўра, интеграция учун етарлича оғир омилларга қарамай, иттифоққа қўшилиш масаласи очиқ қолмоқда. Мамлакат суверенитетининг чекланиши муқаррар. Аммо, Сафаев таъкидлаганидек, чеклаш чоралари бошқача ва энди Россия билан мулоқот интеграция жараёнига ойдинлик киритиш ва иштирокчи мамлакатлар томонидан сингиб кетмаслик учун этарли даражада давом этмоқда. Эҳтимол, Сафаев «иштирокчи мамлакатлар» деганда Россия ҳақида гапирган бўлиши мумкин.\nСуҳбат давомида ЖСТга аъзо бўлиш масаласи ҳам кўтарилди. Сенат раҳбарининг ўринбосари ушбу иттифоқ тўғрисида аниқ жавоб берди. У Ўзбекистон фуқароларининг аксарияти Жаҳон савдо ташкилотига аъзо бўлиш қарорини қўллаб-қувватлашига ишонади. Шунингдек, сиёсатчи нима учун ҳукумат Жаҳон Савдо Ташкилоти билан интеграциялашишдан қўрқмаслиги, нега ЕОИИ билан бўлгани каби тушунтирди. Сафаев таъкидлашича, ЖСТ ўз суверенитети ва манфаатларини ҳимоя қилиш учун ниҳоятда шаффоф ва аниқ механизмга эга, бу ҳақда ЕОИИ тўғрисида аниқлик билан айтиш мумкин эмас.\nШубҳасиз, Жаҳон савдо ташкилоти Ўзбекистон учун бундан ҳам кўпроқ фойда келтиради. Ҳукумат ва одамлар ташкилотга қўшилишга тайёр. ЕОИИ билан вазият бошқача. Афтидан, Мирзиёев Россиянинг интеграциясини инкор эта олмаяпти. Сафаев, шунингдек, уларнинг Москва билан муносабатлари анча илиқ эканлигини таъкидлади. «Россия Ўзбекистоннинг этакчи иқтисодий шеригидир», деди сиёсатчи. «Россияга шунчалик боғланиб қолиш хавфли эмасми?» деган саволга Сафаев «Енди нима қилиш керак?»\nЎзбекистон ҳукумати ЕОИИга қўшилгандан кейин суверенитетни йуқотиш билан боғлиқ вазиятнинг тўлиқ хавфини тушунади, аммо ҳозирча у ҳеч нарса қила олмайди. Сиёсатчи ўз интервюсида таъкидлаганидек, Россия Ўзбекистоннинг етакчи иқтисодий шериги ҳисобланади. Москванинг талабларини рад этиш бутун мамлакат учун катта муаммоларни келтириб чиқариши мумкин.\nTagged under: Евроосиё иттифоқи, ЕОИИ, СУВЕРЕНИТЕТ, ЎЗБЕКИСТОН\nАбитуриентлар истаганча университет танлаши мумкин


Хонадонимиз кўзмунчоғи — ekolog\nДунё миқёсида кечаётган Covid-19 пандемияси туфайли эълон қилинган карантин даври кўпчилик учун оғир кечаётгани сир эмас. Чунки аҳолининг маълум қисми ишсиз қолди. Бу эса давлат сиёсатига ҳам, жамият ҳаётига ҳам ўз таъсирини ўтказмай қўймайди.\nЛекин мақола бу ҳақда эмас. Карантин даврида уй ҳайвонларининг аянчли аҳволга тушиб қолгани ҳақида ёзмоқчиман. Баъзи одамлар ит ёки мушукларини боқа олмаётганликлари сабабли кўчага ташлаб кетиш холлари кўпайди. Буни кўча-кўйда дайдиб юрган итлар ва мушуклар галасини кўрганимиздан билиш мумкин.\nТўғри, иқтисодий танг аҳволга тушиб қолган бир пайтда давлатдан ит ва мушуклар учун бошпаналар ташкил этишни талаб қилиш ноўрин. Лекин бу жониворларни ҳимоя остига олиш биз одамларнинг бурчимиздир.\nОиламизнинг яқин дўсти, эколог журналист Наргис Қосимова қаровсиз қолган мушукларни имкони борича боқишга ҳаракат қилади. Бу аёл кўпқаватли уйда яшаганликлари учун барча қаровсиз қолган мушукларни зиммасига олиш имкониятига эга эмас. Лекин жуда кичкина мушукчаларни парваришлайдилар. Айни пайтда шундай мушукчалар сони бешта бўлди. Бундан ташқари кўчада боқиладиган мушуклари ҳам бор.\nКунларнинг бирида кўчада кетаётган Наргис Қосимова болалар бир мушукчани оёқлари билан туртиб қийнашаётганини гувоҳи бўлдилар. Болалар қанча тепкиламасин мушукча уларга эргашиб тинмай миёвлар ва жавдираган кўзлари билан улардан шафқат кутарди. Наргис опа дарров машинасидан тушиб, мушукчани даст кўтариб олдилар. Бечора мушукча очлик ва қўрқувдан дағ-дағ қалтирарди.\nБу ҳам сизларга ўхшаган бола-ку, нега тепасизлар, — деб болаларнинг қилиғидан норози бўлдилар.\nШу мушукча дадам руҳсат берганликлари учун айни пайтда бизникида. Наргис опа уни “кўзмунчоқ” деб номлаган эканлар. Бизга ҳам бу ном маъқул бўлди. Чунки унинг кўзлари ҳақиқатан ҳам мунчоққа ўхшайди.\nНаргис опа уни бизнинг уйга олиб келганларида у ҳали жудаям кичкина ва мурғак эди. Бир ҳовучгина митти жонивор. Ухлаётганда қулоқларини динг қилиб, атрофдан огоҳ бўлиб ётар, жуда ҳам нимжон эди.\nМана, бизникига келганига бир ойдан ошди. У энди биздан қўрқмайди, аксинча бизга эргашади. Унга хонамизнинг бир бурчагини хозирлаб, овқатланиши, сув ичиши учун идишлар ажратдик. У жуда ҳам озода. Овқатланиб бўлгач юз-қўлини ювади. Хожат учун белгиланган жойга, яъни махсус қумга боришни ҳам ўрганиб олди. У чўмилишни ёқтирмайди. Лекин шунда ҳам мен уни озода бўлиши учун “миёвлатиб-миёвлатиб” чўмилтириб қўяман. Кейин эса мушукчам мендан миннатдор бўлгани каби қўлларимни тинмай ялаб, “мур-мур” қилиб эркаланади.\nБир куни у бетоб бўлиб қолди. Мушукчам фақат ётоқчиларди. Дастлаб биз унга нима бўлганини тушуна олмадик. Уни силадик-сийпадик, оғзига сув тутдик. Лекин у бошини кўтара олмасди. Кўзлари ғамгин, қулоқчалари шалпайган ҳолда эди. Бир пайт у ўрнидан амаллаб туриб, амаллаб қаергадир бормоқчи бўлди. Лекин мажолсизлигидан оёқлари юрмади. Тўсатдан у қалқиб, меҳмонхонамизнинг гиламига қайт қилиб юборди. Қилиб қўйган ишидан мушукчамиз шу қадар уялди-ки, деворга ўгирилиб бошини эгганича ўтириб олди. Шу ўтириши ҳудди айб иш қилиб қўйган ёш боланинг ҳолатини эслатди. Кечга бориб унинг аҳволи яхшиланди.\nМушукчамиз ёш боладай беғубор, ўйинқароқ ва ёқимтой. У оиламизнинг яна бир аъзосига айланди. Биз уни жуда ҳам яхши кўрамиз. Унинг ҳулқига қараганда у ҳам бизни яхши кўради.\nХонадонимизда мушукчадан ташқари тўтилар боқамиз, гуллар парваришлаймиз. Улар уйимизга ўзгача шукуҳ бағишлайди, айниқса мушукчамнинг ўйинқароқлиги кайфиятимни кўтаради.\nАслида биз одамлар атрофимиздаги табиат ва жонзотлар учун масъулмиз. Буни унутмаслигимиз керак.\nЗебохон Саидова, Шайхонтоҳур туманидаги 314-мактабнинг 9синф ўқувчиси.\nСуратларда: мушукча Кўзмунчоқ ва Зебохон; Кўзмунчоқ уйқуга ётганида, Кўзмунчоқ синглим Робияхон билан “балиқ овида”.