Катта тафовут футболчилар савиясига салбий таъсир этадими? / CHAMPIONAT.asia\n00:12“Неймар “Лион”га қарши баҳсда “ПСЖ”га ёрдам бера олмайди 0 23:08“Пахтакор” Туркиядаги сўнгги назорат учрашувни ғалаба билан якунлади 31 22:58Испания чемпионати. “Атлетико” ўз уйида ғалабани сақлаб қола олмади 5 22:53Германия Бундеслигаси. “Фрайбург” “РБ Лейпциг” устидан иродали ғалабага эришди, “Байер” “Хоффенхайм”га имконият қолдирмади ва бошқа натижалар 3 22:22Англия чемпионати. “МЮ” сафарда, “Арсенал” ўз уйида ғалабага эришди ва бошқа натижалар 21 21:53Жавоҳир Соҳибов ва россиялик футболчи "Навбаҳор"га келди 29 21:38Дунёнинг энг қиммат ярим ҳимоячилари 29 20:59Карикатура: Антонио Конте Диего Костасиз қийналмоқда 13 20:42“Андижон” назорат учрашувида “Цементчи”ни мағлуб этди 7 20:32"Ливерпуль" "Реал" юлдузига 100 миллион евро тўлашга тайёр 23 20:04ПСЖ Гвардиолани ўзига оғдириб олмоқчи 15 20:00"Арсенал" - "Кристал Пэлас". LIVE ҳисоб 44 20:00"Бернли" - "Манчестер Юнайтед". LIVE ҳисоб 31 19:36Омар Моманидан янги карикатура: Қирол қайтди, унга соғлиқ тилаймиз! 22 19:25U-23 Осиё чемпионати. Барча ярим финалчилар маълум 47\nКатта тафовут футболчилар савиясига салбий таъсир этадими?\n10 ноя 09:22\nФутбол ҳозир катта таъсир кучига айланган. Жаҳонда бу спорт турига эътиборнинг кескин ортиши туфайли АҚШдек футбол ўйнамайдиган юртда ҳам қисқа йилларда футбол ривожланиб улгурди.\nАввал крикет ўйнаб юрган ҳиндлар болалар футболига катта маблағ сарфлашмоқда. Европа ва Жанубий Американинг тараққий этган мамлакатларида ҳам миллионлар ўйинини кучайтириш учун ташкил этилаётган ишлар кўлами йилдан-йилга кўпайиб бормоқда. Шу сабабли бундай вазиятда футболи тараққий этмай қолган давлатлар худди ривожланишдан тўхтаб қолгандек кўринади. Чунки бошқалар кучайгандан кейин ўша жамоа кучсизланади ва футболнинг савиясизлиги вужудга келади. Муваффақиятларга эришиш учун дастлаб ўша ҳудудда футболни ривожлантиришга ҳаракат қилиш керак. Шундагина терма жамоа ва миллий чемпионат ҳам кучаяди. Футболнинг янада тараққиётга эришишида мамлакат лигалари ўртасидаги фарқнинг ўта катта бўлмаслиги муҳим ўрин тутади.\nЕвропанинг футболи ривожланган давлатларига назар ташласак, олий ва ундан кейинги дивизион ўртасида катта фарқ йўқлигини кўрамиз. “Верона”, “Вильярреал”, “Герта”, “Саутгемптон” сингари клублар юқори дивизонга энди қайтишган ёки унда иккинчи мавсумини ўтказаётган бўлсалар ҳам бемалол етакчиларга жиддий қаршилик туғдиришяпти. Японияда эса таркибни деярли ўзгартирмасдан туриб биринчи дивизиондан чиққан 2 жамоа кейинги йилларда мамлакат чемпиони бўлишга эришди. Бизда эса биринчи лигадан чиққан жамоа таркибни кучайтирмаса, қандай аҳволга тушиб қолишини кўриб борамиз. Тўғри, ҳозирча ушбу мавсумда дебютантларнинг ҳар иккиси олий лигада ўрнини сақлаб қолиш имкониятига эга. Бу ҳолат бизни хурсанд бўлишга ундайди. Лекин барибир олий ва биринчи лига ўртасида жуда катта фарқ борлигини ҳеч ким инкор этмайди.\nЭътибор қилинг, сўнгги йилларда олий лигага биринчи лигадан чиққан қайси жамоа ўзининг аввалги таркибининг ўзагини сақлаб қолган ҳолда юқори лигада қолишни уддалади ёки ўртамиёна ўринлардан бирини банд этди? Бизда хориждагидек таркибни ўзгартирмасдан ҳеч олий лигада иштирок этмайди. Охирги мавсумларда биринчи лигадан чиққан жамоалар ўз таркибларини камида саксон фоизга ўзгартиришмоқда. Бундай рақам Европа ёки Жанубий америкалик, наинки Осиёнинг бир неча мамлакатларидаги футбол мутахассислари ва ишқибозларини ажаблантириши мумкин. Ўша давлатларда юқори лига билан ундан пастки лига орасидаги фарқ катта ёки сезиларли даражада эмас. Ҳар ҳолда, пастки лиганинг дастлабки олти-етти жамоаси юқори дивизионнинг ўртамиёналари билан бемалол жиддий кураш олиб бора олади. Бизда эса сўнгги пайтларда бундай воқеаларга умуман гувоҳ бўлмаяпмиз. Бемалол айтишимиз мумкинки, агар олий лиганинг ўртамиёна жамоаси биринчи лиганинг пешқадамига қарши ўйнаса, қийинчиликсиз йирик ҳисобда ғалаба қозона олади. Шундай ҳолатлар қуйи лигада футбол савиясининг юқори эмаслигидан дарак беради. Бундан ташқари, мана шундай вазият нималарга салбий таъсир қилишини алоҳида мисолларда кўриб ўтамиз.\nЮҚОРИ САВИЯЛИ ФУТБОЛЧИЛАР ИНҚИРОЗИ\nАввало, тафовут катта бўлган ҳолларда футболчиларнинг икки гуруҳга яққол ажралиб қолишини айтиш мумкин. Мисол учун, ўзимизда аксарият вазиятларда олий лига йўлланмасини қўлга киритган клублар таркибларини тубдан ўзгартиришга ва ўз сафига олий лигада тўп сурган футболчиларни қўшиб олишга ҳаракат қилишади. Натижада ўйинчилар икки тоифага ажралиб қолади - олий ва биринчи лига футболчилари. Эътибор қилсак, олий лигадан тушиб кетган жамоа футболчилари келаси йилни яна юқори лигада ўтказишмоқда. Демак, орадаги савия жуда катта фарқни ташкил этяпти. Ёки мураббийлар биринчи лигада ўйнаганларга ишонч билдиришни исташмаяпти. Яқиндагина “Машъал” клуби раҳбарларидан бири газетамизга интервью бериш асносида келаси йил камида 8 нафар футболчи билан шартнома имзоланиши ҳақида гапирганди. Демак, келаси йил мубораклик тарбияланувчиларга имконият кам берилади. Бу гапдан шундай хулоса чиқариш мумкин. Шу сабабли бўлса керак, биринчи лигада тўпурарлар қаторида юрган ҳужумчилар ҳам, ишончли ўйин намойиш қилаётган бошқа футболчилар ҳам олий лига клубларидан ўрин ола билишмаяпти. Албатта, аксарият ҳолларда. Ўтган мавсумда биринчи лигадан олий лига жамоасига ўтган футболчилар бўлди, бироқ у қадар кўп миқдорда эмас. Бу борада Европанинг энг кучли чемпионатларида вазият юқори даражада. Япониядаги мисолни эса келтириб ўтдик. У ерда имкон борича футболчилар ўртасидаги тафовутни уларнинг ёшлигидан йўққа чиқаришга уринишади. Натижада бу кейинчалик жамоаларнинг кучайишига ижобий таъсир қилади. Миллий терма жамоалар таркибларига кўз ташласак, Италия, Франция, Германияда ўртамиёна ва аутсайдер клублардан бош жамоага футболчилар таклиф этилишини кўрамиз. Японияда эса биринчи дивизиондан ҳам баъзида ўйинчилар синаб кўрилади.\nБиздаги бундай аҳволга жамоаларнинг иқтисодий кўрсаткичлари орасидаги фарқ ҳам сезиларли даражада таъсир кўрсатади. Пул йўқ жойда яхши жамоа тузиш қийин. Тузса бўлади, аммо бунинг учун катта ҳаракат ва интилиш зарур. Ҳозирча интилишлар талаб даражасида эмас. Айнан мана шундай ҳолатлар кейинчалик мавсум оралиғида ўтишларнинг, яъни трансферларнинг ҳаддан зиёд кўп миқдорда қайд этилишига сабабчи бўлади. Бунга бир тарафдан клублар футбол академияларининг ҳеч бўлмаганда қониқарли ишламаслигини билдирса, иккинчи томондан лигалар ва футболчилар ўртасидаги фарқ худди ер билан осмонча эканлигини исботлаб туради. Ҳатто, таркибини кучайтираётган дебютантлар ҳам анча қийналиб қолишяпти. Бошқа жамоалар ўз етакчиларини қўйиб юборишга рози бўлишмайди. Ўртамиёна ёки захирада ўтирган футболчилар олий лигада ўртамиёна поғоналарни таъминлашга имконсиз бўлиб қолишган. Деярли ҳар йили олий лигадан тушиб кетган жамоа ўйинчилари кейинги йилни олий лигага чиққан жамоалар сафида бошлашига ҳам кўникиб қолганмиз. Биринчи лигадан олий лигага кўникиб кетган ўйинчилар сони бармоқ билан санарли даражада оз. Юқори савияга кўникиб кетгани эса деярли йўқ. Бу жуда катта муаммо. Турли йиллар мобайнида "Вобкент", "Цементчи", "Гулистон" ва бошқа клублар таркибда кўп ўзгаришлар қилмасдан яна қуйи лигага равона бўлганлар. Мисол учун, Англия ёки Германияда юқори лигага қўшилган жамоалар ўзларининг аввалги таркиблари билан анча кучли ўйин намойиш этиб беришади. Афсуски, ҳозиргача биз бундай воқеага деярли гувоҳ бўлмадик. 1997 йилда эса Германияда йигирманчи энг кутилмаган ҳолатлардан бири рўй берганди. Ўшанда иккинчи бундеслигадан бундеслигага йўлланма олган "Кайзерслаутерн" "Бавария", "Боруссия" ҳамда "Вердер" сингари етакчиларни ортда қолдириб, мамлакат чемпионлигига эришганди. Демак, бу ерда лигалар орасидаги фарқ жуда сезиларли даражада эмас. Айни пайтгача эса юртимизда бундай жамоалар бўлмаган. "Самарқанд-Динамо", "Академия" сингари клублар бир уринишда бешинчи ўринни забт этишган, лекин уларнинг таркиби саксон фоизга ўзгариб кетган. Бир йилдаёқ халқаро мусобақаларда қатнашишни уддалаб бўлган "Бунёдкор" тўғрисида ҳам шундай дейиш мумкин. Тўғри, жамоа дебютант эди, бироқ футболчилар эмас. Биз бу билан олий лигага йўл олган жамоаларнинг ўз таркибларини маҳоратли ёки тажрибали футболчилар билан кучайтириб олишига қаршилигимизни айтмоқчи эмасмиз. Бу каби воқеалар клуб ҳал қиладиган ишлар саналади. Лекин бунда футболдан кўра жамоа кучайиши кўпроқ бўлади. Бизда айнан жамоа ўйин савиясининг ўзи ўсиши ортидан ижобий натижага эришганлар йўқ. “Локомотив” ҳам таркибини тажрибали футболчилар билан тўлдириб олгани эвазига ўтган мавсумда бронза медалларига эга чиққанди.\nЛига ва футболчилар ўртасидаги фарқнинг ошиши олий лигага эндигина чиққан жамоаларга иқтисодий жиҳатдан қўшимча муаммолар ҳам туғдиради. Янги ўйинчиларни сотиб олиш ёки таркибни тубдан янгилаш арзонга тушмаслиги барчага маълум. Эҳтимол, дебютантлар юқоридаги сабаб туфайли шундай йўл тутишаётгандир. Таркибнинг янгиланавериши эса жамоанинг характери йўқолишига, аниқроғи бундай характернинг умуман пайдо бўлмаслигига олиб келади. Хориж терма жамоалари ёки клублари ҳақида суҳбатлашар экансиз, уларнинг номи айтилиши билан биринчи навбатда кўз олдингизга ўша жамоа намойиш этадиган ўйин услуби, характери, етакчи футболчилари кўз олдингизга келади. Ўзимизнинг олий лигада эса бундай жамоалар сони нари борса, беш ёки олтитани ташкил этади. Ундан ортиқ эмас. Масалан, "Милан" деганда дарвозаси дахлсизлигини сақлашга катта эътибор берадиган, майдонда кенг ўйин намойиш этишга интиладиган, ҳар қандай қийин вазиятлардан чиқиб кета оладиган жамоа кўз олдингизда гавдаланади. Ўзбекистонда ҳозирча “Пахтакор”, “Бунёдкор”, “Насаф”, “Нефтчи”, “Олмалиқ” сингари жамоаларда шундай хусусиятлар мавжуд. “Навбаҳор” ва “Андижон” футболчиларни ҳаддан зиёд алмаштиравериши оқибатида ўзига хос бўлган ўйин услуби ва характерини йўқотиб қўйди.\nКУБОККА ҚИЗИҚИШНИНГ ЙЎҚОЛИШИ\nЛигалар орасидаги фарқдан энг катта зарар кўрадиган яна бир мусобақа - ўша мамлакат кубоги турнири. Европада қуйи дивизион вакили ёки аутсайдерларнинг ҳал қилувчи босқичларга етиб келишини кузатамиз. “Уиган” қуйи дивизионга тушиб кетаётган ҳолда Англия Кубогини қўлга киритди. Бизда эса бир неча йиллардан буён фақат олий лиганинг етакчилари ярим финалга етиб келиши одатга айланган. Ҳар йили камида кучли олтиликдаги жамоалар бу мусобақада ўзаро беллашувларда ярим финалда тўқнаш келишади. Тан олиш керак, Ўзбекистон Кубогида йилдан-йилга интрига йўқолиб бораяпти. Жамоалар учун кубокдаги ҳал қилувчи ўйинлар қизиқдир, лекин ишқибозлар учун эмас. Охирги марта қачон сенсация юз берганини ҳам унутиб юборганмиз. Агар биринчи лига жамоалари ҳам кубокка жиддий эътибор қаратиб, бор кучлари билан тўп суришганда, балки мухлислар худди Европада бўлгани каби кўплаб кутилмаган натижаларга гувоҳ бўлишлари ва кубок ўйинларини орзиқиб кутишлари мумкин эди. Эҳтимол, биринчи лига жамоалари Ўзбекистон Кубогида муваффақиятли ўйнашга ҳаракат қилаётган бўлишлари мумкиндир, аммо лигалар ўртасидаги катта тафовут бунинг натижаларда акс этишига умуман йўл қолдирмаяпти. Натижада нимчорак финалдан бошлаб учрашувлар олий лига клубларининг ўзаро баҳсларига айланиб қолмоқда. Бу қизиқишни тушириб юборади деб, юз фоиз ишонч билан фикр билдириш ҳам нотўғри бўлар, шунга қарамай қуйи лига жамоаларининг унда яхшироқ иштирок этишлари мусобақа савиясини оширишини ҳеч ким инкор этмаса керак. Россияда аввал лигалар савияси бир-биридан катта фарқ масофада эмаслигини кузатардик, бироқ охирги пайтларда юқори лигадаги жамоалар бюджетининг сезиларли ортиши ва таркибга кучли легионерларнинг жалб этилиши туфайли бу тафовут ортгандек туюлмоқда. Лекин жамоалар кубокдаги биргина ўйинда буни билдирмаслик учун имконлари борича ҳаракат қилишяпти. Айнан шу омил кўплаб давлатларда кубок ўйинлари алоҳида қадрланишига сабаб бўлади. Бироқ бизда асло бундай эмас. Охирги йилларда аксарият ишқибозлар кубокка фақат ярим финал босқичидан эътибор қаратмоқда. Улар олдинги босқичларни кўрмасдан ҳеч нарса йўқотмасликларини жуда яхши билишмоқда.\nФУТБОЛ ВА ТЕРМА ЖАМОАГА ТАЪСИРИ\nБунинг энг сўнгги ва энг катта салбий таъсири, шубҳасиз, ўша мамлакат футболи ҳамда терма жамоага бўлади. Япония ва Эронда жамоалар савияси катта фарқ қилмайди. Эронда ҳозир ҳам аниқ гранд номини айтиш қийин, Японияда эса чемпион жамоа келаси мавсумда зўр-базўр ўз ўрнини "J" лигада сақлаб қолишига гувоҳ бўламиз. Энг муҳими, мана шундай ҳолатда футболчилар ўртасида терма жамоага номзод бўлишга ва асосий таркибдан жой олишга бўлган кураш анча кескин тус олади. Рақобат катта бўлган жойда ўсиш юзага келиши ўз-ўзидан тушунарли. Лигалар ўртасидаги фарқ қисқаргач, юқори дивизионда ўйнаётган клублар орасидаги фарқ ҳам қисқаради. Бу табиий ҳол, чунки юқорига ҳаракат қилган пайтда кимдир яққол равишда бошқалардан ўзиб кета олмайди. Ўзиб кета олса ҳам, бунга осонлик билан эриша олмайди. Бизда бундай вазият юз бергудек бўлса, футболимиз ва терма жамоаларимиз улкан фойда кўришади. Биринчидан, футболимизда ривожланиш кўпроқ намоён бўла бошлайди. Иккинчидан эса, термаларимиз, айниқса миллий терма жамоамиз қитъада тезроқ етакчи жамоалардан бирига айланиш имкониятига эга бўлади. Қолгани мураббийларнинг фаолиятига боғлиқ бўлган ишга айланади. Бунга чора сифатида академияларда ишлаш тизимини ўзгартириш зарур. Эҳтимол, бу борада бир неча сон аввал ёзиб ўтганимиз Япония тизимидан ўрнак олишимиз лозимдир.


ХАЛЫҚ ҲӘМ ЭКОНОМИКА ТАРМАҚЛАРЫН ҚОЛЛАП-ҚУЎАТЛАЎ ИЛАЖЛАРЫ БЕЛГИЛЕНДИ - Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси1\nӨзбекстан Республикасы Президенти Шавкат Мирзиёевтиң басшылығында 19-март күни коронавирус пандемиясының халықтың турмыс дәрежеси ҳәм экономика тармақларына унамсыз тәсирин жумсартыў мәселелерине бағышланған видеоселектор мәжилиси болып өтти.\n– Бүгинги шараятта санаат кәрханалары, исбилерменлер ҳәм экспортёрлар бизлерден анық ҳәм нәтийжели илажлар күтпекте. Сол себепли экономикада есап-санақ исленип атырған жоғалтыўлардың орнын қаплаў ушын резерв жаратыў ҳәм макроэкономикалық турақлылықты тәмийинлеў ҳүкиметтиң тийкарғы ўазыйпасы болыўы зәрүр, – деди Шавкат Мирзиёев.\nБул бағдардағы жумысларды нәтийжели шөлкемлестириў мақсетинде Президентимиз коронавирус пандемиясы ҳәм глобаллық кризисли қубылыслардың экономика тармақларына унамсыз тәсирин жумсартыў бойынша биринши гезектеги илажлар ҳаққында пәрман қабыл етилди. Ҳүжжетке тийкарланып, Кризиске қарсы қор дүзилип, онда 10 триллион сум қәлиплестириледи.\nМәжилисте пәрманда белгиленген әҳмийетли ўазыйпаларды әмелге асырыў, пандемияның экономикаға унамсыз тәсирин жумсартыў мәселелери додаланды.\nКоронавирус тарқалыўының алдын алыў, емлеўханаларды дәри-дәрмақ, қорғаў ҳәм диагностика қураллары менен тәмийинлеў, карантин қәрежетлерин өз ўақтында қаржыландырыў зәрүр екенлиги атап өтилди.\nЕлимизде коронавирусқа қарсы гүресиў жумысларына дерлик 5,5 мың медицина хызметкери тартылған. Оларды материаллық ҳәм руўхый қоллап-қуўатлап, мийнет ҳақысына қосымша 120 процент үстеме төлеў бойынша көрсетпелер берилди.\nКеселликке шалынғанларды өз ўақтында анықлаў ҳәм профилактикаға итибарын күшейтиў буның ушын барлық аймақлық жуқпалы кеселликлер емлеўханаларын экспресс-тестлер менен тәмийинлеў әҳмийетли екенлиги атап өтилди.\nИшки ислер министрлиги ҳәм Миллий гвардияға карантинге алынған пуқараларды қадағалаўды тәмийинлеў жүкленди.\nКоронавирустың тәсири ең жоқары болған экономика тармақларына салық дем алыслары ҳәм кредит қарызлары бойынша жеңилликлер бериў, бюджет ссудаларын ажыратыў бойынша ўазыйпалар белгиленди.\nМәселен, мийманхана бизнесинде 90 миллиард сум муғдарында, транспорт-логистика тараўында 650 миллиард сум муғдарында, улыўма аўқатланыў мәкемелеринде 180 миллиард сум муғдарында, сыртқы саўда кәрханаларында 3,6 триллион сум муғдарында кредитлерди қайтарыў имканияты төменлемекте. Туристлик фирма ҳәм мийманханалар ҳәр бир турист ушын күнине 2-3 доллардан туризм жыйымын төлеп келмекте.\nСол себепли усы кәрханалардың кредит мүддетлерин созыў, туристлик жыйымлардың өндирилиўин ўақтынша тоқтатыў бойынша көрсетпе берилди. Ҳәкимлерге экономикалық қыйыншылыққа дус келген кәрханалардан жергиликли салықларды өндириўди 6 айға шекем кешиктириў ўәкиллиги бериледи.\nМәмлекетимиз басшысы атап өткениндей, пандемия себепли жумысын тоқтатқан исбилерменлерге банклер арқалы процентсиз бюджет ссудалары ажыратылады. Ҳәкимлерге экономикалық қыйыншылыққа дус келген кәрханалардан салықларды өндириўди 6 айға шекем кешиктириў ўәкиллиги бериледи.\nСондай-ақ, жеке тәртиптеги исбилерменлердиң дәрамат салығы, фермерлердиң суў салығы 50 процентке шекем азайтылады. Онда жергиликли бюджеттеги жоғалтыўлар республикалық бюджеттен қаплап бериледи.\nЖылдың ақырына шекем салық тексериўшилерине мораторий жәрияланады ҳәм қыйналған кәрханаларға салық қарызлары ушын пеня есаплаў тоқтатылады. Бундай қыйын шараятта исбилерменди бирде-бир тексериўши тәшиўишке салмайды.\nХалықаралық саўдадағы жағдайды есапқа алып, экспорт-импорт бойынша кешиктирилген қарызға жәрийма қолланбаў, «жасыл коридор»лардан өнимди өткериўди көбейтиў, жүк тасыўда жүзеге келип атырған мәселелерди оператив шешип барыў бойынша тапсырмалар берилди.\n– Ҳәзирги жағдайда айырым кәрханалардың салық түсетуғын базасының азайыўы тәбийғый. Бирақ бул жетиспеўшилик нелердиң есабынан қапланыўы бойынша жуўапкерлерде күнделикли таллаў ҳәм сораў болыўы шәрт, – деди Президент.\nМәжилисте халықты социаллық қорғаў мәселесине де айрықша итибар қаратылды. Карантинге жабылған мәкемелердиң хызметкерлери, карантиндеги пуқаралар ҳәм оларға қараўшылардың ҳуқықларын тәмийинлеў, социаллық напақа алыўшылардың санын кеминде 10 процентке ямаса 60 мыңға арттырыў бойынша ўазыйпалар қойылды.\nКарантиндеги перзентлерине қарап атырған ата-аналарды жумыстан босатыўға пүткиллей жол қойылмайды. Оларға ўақтынша мийнетке жарамсызлық напақасы жүз процент төлеп бериледи.\nМектепке шекемги билимлендириў мәкемелери ҳәм улыўма билим бериў мектеплериниң жумысы тоқтап турған дәўирде тәрбияланыўшылар ҳәм баслаўыш класс оқыўшыларының ата-аналарына ямаса олардың орнын басыўшы шахсларға жыллық мийнет дем алысынан пайдаланыўдың жыллық режесине қарамастан жыллық мийнет дем алысы усынылады.\nЭкономикалық белсендилик төменлеген ўақытта халықтың бәнтлиги мәселеси айрықша итибар талап етеди. Сол себепли Кризиске қарсы қордан Жәмийетлик жумыслар қорына қосымша 200 миллиард сум ажыратылады. Бул қаржылар адамларды жумыс пенен тәмийинлеў, буның ушын мәҳәллелерде қосымша инфраструктуралық объектлер қурыўға бағдарланады. Сондай-ақ, Исбилерменлик жумысын қоллап-қуўатлаў мәмлекетлик қорына 500 миллиард сум қосымша қаржы берилип, жумыс орынларын жарататуғын бизнес субъектлерге жәрдемлеседи.\nУсы илажларды сапалы орынлаў мақсетинде Бас министрдиң басшылығында Кризиске қарсы республикалық комиссияның дүзилетуғыны белгиленди. Бул комиссия 22-марттан баслап еки ай даўамында ҳәр бир район ҳәм қалада коронавирусқа қарсы гүресиў, санаат, хызмет көрсетиў, саўда, транспорт, логистика ҳәм басқа да кәрханаларды турақлы ислетиў мәселелерин шешип барады.\nМинистрлер Кабинети жанындағы Мәмлекетлик резервлерди басқарыў комитетине базарлардағы баҳаның өзгериўин бақлап барып, бар резервтен қосымша өнимлерди саўдаға шығарыў бойынша тапсырма берилди.\nМәжилисте додаланған мәселелер бойынша жуўапкерлер мәлимлеме берди.


Диний сабоқ ўртасида порно-ролик намойиш этилгани учун Zoom’ни судга беришди - Terabayt.Uz\nДиний сабоқ ўртасида порно-ролик намойиш этилгани учун Zoom’ни судга беришди\nКоронавирус пандемияси даврида ўта оммалашган Zoom сервиси ҳимояси заифлиги туфайли хакерлар ҳужумига кўп учрамоқда. Ундан бизнес мақсадларида фойдаланиш SpaceX’дан NASA’га қадар кўплаб компания ва корхоналар томонидан тақиқланган. Яна...\nСан-Франциско шаҳридаги лютеран черкови Zoom сервисини судга бўрди, деб ёзади CNN. Сабаби – черковда Инжилни ўрганиш бўйича онлайн дарс ўтишаётганида, хакерлар ҳужум қилиб, видеоконференциянинг орасида порнографик лавҳаларни намойиш этишган.\nМазкур диний сабоқ 6 май куни ўтказилаётган бўлиб, унинг асосий иштирокчилари кексалар эди. Видеосуҳбат бошланганидан 42 дақиқа ўтиб, хакерлар унга уятсиз лавҳалар тиқиштиришган.\nЧерков судга берган аризада таъкидланишича, Zoom фойдаланувчиларнинг хавфсизлиги ва ҳимояланганлигини эмас, балки ўз фойдаси ва даромадини биринчи ўринга қўймоқда. Маҳаллий журналистларнинг ёзишларича, диний муассаса бу бўйича дастлаб Zoom маъмуриятига мурожат этган. Лекин компания бирор жавоб бермагач, устидан ёзиб судга беришган.\nZoom сервиси вакиллари эса даъвонинг асоссиз эканлигини, компания бу ҳолатга бефарқ қарамаганлигини таъкидлашмоқда. Уларнинг сўзларига кўра, маъмурият ўша куннинг ўзидаёқ жиноятчининг шахсини аниқлаб, сервисдан блоклаган, кейин эса ҳуқуқни муҳофаза этувчи идораларга бу ҳақида хабар берган.\nКомпания мазкур нохуш ҳолат юзасидан узр сўраган ва сервис хавфсизлигига янада жиддий ёндашишга сўз берган.\n#видео алоқа #иловалар #веб-сервислар #онлайн таълим #онлайн сервислар #Zoom


Конфедерациялар кубоги бошқа турнирга алмаштирилиши мумкин\n10:16 / 26.05.2017\nФИФА Конфедерациялар кубоги мусобақасини ислоҳ этишни режалаштирмоқда.\nAs нашри тарқатган хабарга кўра, терма жамоалар ўртасидаги мусобақа ўрнида клублар иштирокида қитъалараро турнир ташкил этилиши мумкин.\nФИФА раҳбари Жанни Инфантино Конфедерациялар кубоги ва декабрда ўтадиган клублар ўртасида жаҳон чемпионати мақсадга қанчалик мувофиқлигини кўриб чиқиш кераклиги ҳақида гапирган эди.\nЯнги турнир Қитъалараро кубок деб аталиши, унда 16 ёки 24 клуб қатнашиши мумкин: Чемпионлар лигасининг охирги икки йилдаги ғолиблари ва финалчилари, Либертадорес кубоги ва Европа Лигаси ғолиблари, шунингдек, Осиё, Африка ҳамда Шимолий ва Марказий Америкадаги клублараро мусобақалар ғолиблари. Турнир икки йилда бир марта ўтказилиши режалаштирилмоқда.\nАйни вақтда Жанубий Америка футбол конфедерацияси (КОНМЕБОЛ) билан музокаралар олиб борилмоқда. Янги турнир туфайли Америка Кубоги Европа чемпионати билан бир вақтда ўтказилишига эришиш зарур бўлади.\nШу тариқа, Россияда ўтадиган Конфедерациялар кубоги-2017 тарихда энг сўнггиси бўлиб қолиши мумкин. Конфедерациялар кубоги-2017 турнир 17 июндан 2 июлга қадар Москва, Санкт-Петербург, Қозон ва Сочи шаҳарларида ўтказилади.\nЖанни Инфантино Конфедерациялар кубоги\n«Вазиятни ўзгартириш вақти келди». ФИФА президенти баёноти\nФИФА президенти Жанни Инфантино Ўзбекистонга ташриф буюради\nФИФА президенти трансферлар нархларини «каламушлар пойгаси» деб атади


Daily Archive: Yanvar 12, 2019\nСариқ касаллиги деб ном олган вирусли гепатит касаллиги юқумли бўлиб, уларнинг бир неча турлари мавжуд. Вирусли гепатитнинг А ва Е турлари одамга оғиз орқали юқади ва кўпроқ болаларда учрайди. Касалликка кўп...\nНАЗОКАТ, ёш она: Ёшлигимда бундай касалликка чалинмаганман. Мен эрта турмушга чиқдим. Она бўлдим… Фарзандли ҳам бўлдим… Боламга яхши қарайман деб, ўзим болалик қилдим шекилли, қанча уринмай, бунинг уддасидан чиқишга қийналдим. Вақтлар...\n2018 йилнинг 30 декабридан 2019 йилнинг 7 январигача Ҳиндистоннинг Мумбай шаҳрида шахмат бўйича йирик “IIFL Wealth 4th Mumbai International GM Chess Tournament” турнири бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистон шарафини сирдарёлик халқаро гроссмейстер Сарвиноз...


Кўз ҳаракати сиз ҳақингизда кутилганидан кўпроқ билиб олиш имконини беради\nАйтрекинг, яъни кўз ҳаракатини кузатиш инсон ҳақида батафсил маълумот тўплаш имконини беради. Гап фақат у қаерга қараётгани ва нимани ўйлаётгани ҳақида эмас. Кўздан инсоннинг жинси, ирқи ва ҳатто вазнини билиб олиш мумкин.\nGoogle, Apple ва Microsoft сингари технология гигантлари фойдаланувчилари ортидан кузатишда гумонланаётгани янгилик эмас. IT-компаниялар бугун сайтларга кирувчилар ва турли дастурлар фойдаланувчилари ҳақида мисли кўрилмаган даражада маълумот тўплайди. Улардан дастурий тизимлар ва маҳсулотларни яхшилашда фойдаланилиши айтилади. Аммо, ушбу маълумотлар ҳар доим ҳам ноқонуний фойдаланишдан ишончли ҳимояланмаган, реклама агентликлари ва оддий қаллобларга сотилади. Бинобарин, бугун бундай маълумотлар муҳим қийматликка айланган.\nКейинги йилларда корпорациялар ўзларининг кўзни кузатишга мўлжалланган технологик маҳсулотларини амалиётда қўллашни бошлади. Аввал улардан яхши ва "сезгир" камералар анча камёблиги ҳамда қимматлиги боис фақат лаборатория илмий изланишлари учун фойдаланилган. Энди бўлса, айтрекинг учун юқори аниқликка эга видеокамералардан тўлиқ фойдаланиш мумкин.\nКўз ҳаракатларини кузатиш нима инсон диққатини кўпроқ тортаётгани: нигоҳи нимага қадалгани; у қандай объектга фақат бирров назар ташлагани; қайсиларига эса умуман эътиборсиз бўлганини билиш имконини беради. Лекин бу ҳаммаси эмас.\nКичик унсурлар - нигоҳ солиш тезлиги, қорачиқнинг торайиш ёки кенгайиши, шунингдек, қовоқ қанча кенг очилгани, кўз ҳаракатланаётган объект ортидан қанчалик равон кузатаётгани кабилар орқали инсон ҳақида ғоят кўп нарса билиб олиш мумкин.\nБундан ташқари, айтрекинг тизими юз ифодаси, қошлар ҳаракати, кўз тузилиши, ажин миқдори ва тери рангини ҳам ҳисобга олади.\nМавзуга оид адабиётлар инсон ҳақида кўзни кузатиш тизими орқали олиш мумкин бўлган маълумотларнинг тўла рўйхатини шакллантириш имконини беради: биометрик кўрсаткичлар, жинси, ёши, миллати, вазни, характер тоифаси, дори воситалари ва наркотик истеъмоли бўйича тажрибаси, кайфияти, қўрқиши, қизиқиши, қобилияти...\nКўз ҳаракати ҳатто аутизм, Паркинсон ва Альцгеймер касалликлари, мияга хоҳишга зид фикр ўрнашиб қолиши ҳамда шизофрения каби психологик ва руҳий тартибсизликдан ҳам дарак бериши мумкин.\nКўз - қалб ойинаси. Инсонлар бир-бирининг кўзларига боқиб кўп нарсани англаб олиши мумкин. Унда ускунанинг афзаллиги нимада?\nГап шундаки, кўзни кузатиш тизимида кенг фойдаланиладиган сунъий идрок инсон нигоҳида шифрланган илғаб бўлмас тафсилотларни ойдинлаштириши мумкин.\nҲар бир инсондаги тус ва қиёфа ранг-баранглиги худди бармоқ излари каби ноёб ҳодиса. Шу жумладан, кўз қорачиғи (торайиш ва кенгайиш) реактивлиги, қарашдаги ўзига хослик ва назарнинг кўчиб юриш тезлиги ҳақида ҳам шундай дейиш мумкин. Назарияда бу биометрик маълумотлар фойдаланувчи шахсини хатосиз аниқлаш имконини беради.\nАввал ўтказилган илмий тадқиқотларда кўзни кузатувчи тизим иштирокчиларнинг психологик тести натижаларини аввалдан била олиши мумкинлиги тасдиқланган. Улар асабийлашиш, ўзига хослик, виждонлилик, самимийлик даражасини таҳлил қилиш имконини беради. Айрим тизимлар инсондаги фобия (қўрқув синдроми), ҳамкорлик учун афзаллик, қизиқиш ва ҳатто касбий билимдонликни ҳам аниқлаши мумкин.\nСунъий идрок имкониятлари рўйхатини яна давом эттириш мумкин, бироқ умумий тасвир аллақачон намоён бўлди. Биз ўзимиз ҳақда ниманидир билмаслигимиз мумкин, аммо бу маълумот тижорий тизимда очиқ бўлади. Аммо ҳаммаси кўринганидай осон эмас.\nБиринчидан, барча юқорида қайд этилган маълумотлар "стерилланган" лаборатория шароитида олинади. Йиғилган маълумотлар сифати билан нима юз бериши, тизим қачон ҳақиқий ҳаётга кўчирилиши ҳозирча номаълум. Бироқ, шуниси аёнки, аниқ маълумотларни тўплаш анча қийин бўлади.\nИккинчидан, ушбу технологиянинг афзаллиги ҳақида унутиш ярамайди. Қурилма унга нигоҳ қаратилмаган вақтда энергияни тежайди, функция ҳар қачонгидан кўра етарли персонализация қилади. Ишлаб чиқарувчилар эса маҳсулот ва хизматлари фойдаланувчилар учун ҳақиқатда афзаллик келтиришини таъминлагач, мижозларга таклиф этишни мўлжаллаяпти.\nАлбатта, бунда таъқиб қилиш хавфи, маълумотларни ўғирлаш ва ҳийлагарлик кайфиятидаги фойдаланувчилар ҳам ошиб кетади. Шунингдек, компаниялар тўпланган маълумотлар хавфсизлигини мустақил тарзда зарур даражада назорат қила олмаслиги аниқ.\nШарҳ муаллифининг фикрича, бундай вазиятда давлат фуқароларининг шахсий маълумотлари ҳимоясини ўз назорати остига олиши керак. Бу жабҳадаги қонунчилик эса маълумотлар тўплаш технологияларига нисбатан жуда секин ривожланаяпти.


5 йил аввал 1292 siyrat.uz\nҲазрати Иброҳим алайҳиссалом хотинлари Ҳожар ва ўғиллари Исмоил ила сувсиз, экинсиз ва тоғлар билан ўралган водийда жойлашган Макка шаҳрига келди. Бу келишдан мақсад, дунёни эгаллаб олган бутпарастликдан қочиб, ёлғиз бир Аллоҳга ибодат этадиган махсус бир марказ қуриб, халқни у ерга чақириш эди. Бу шаҳарнинг ҳидоят манбаи ва халқнинг сиғинадиган жойи бўлишини истаганди. Аллоҳ унинг бу амалини қабул айлади. У маконни муборак қилди. Она ва боладан иборат бу муборак оила учун замзам сувини насиб этди. Ҳолбуки Иброҳим алайҳиссалом уларни қуп-қуриқ, оламдан ажраб қолган бир ерга ташлаб, уларни Аллоҳга омонат қолдирганди. Замзам қудуғи чиқди ва Аллоҳ унинг сувига баракот берди. Инсонлар ҳозир ҳам ундан ичмоқдалар, уни табаррукан дунёнинг тўрт томонига олиб кетмоқдалар.. Исмоил вояга етди. Бир кун ҳазрати Иброҳим Аллоҳга бўлган севгисининг фарзандига бўлган севгисидан афзал эканлигини ва тушида кўрганларини бажо келтириш учун ўғли Исмоилни қурбонлик қилишни истади. Исмоил отасига рози бўлиб, унинг ўзини қурбонлик қилиш истагини маъқуллади. Бунинг эвазига Аллоҳ унга фидя ўлароқ қурбонлик юборди. Аллоҳга даъват қилишда отасига ёрдамчи бўлиши учун шундай қилинди. У охирги Пайғамбарнинг отаси бўлсин дея, бу лутфга эга бўлганди!... Ҳазрати Иброҳим Маккага қайтиб келдилар. Ота ва бола Аллоҳнинг уйи бўлган Каъбани қуришни бошла- дилар. Бутун тилаклари бу уйнинг Аллоҳ томонидан қабул қилиниб, баракотли қилиши, иккисининг Исломда яшаб, Исломда вафот этишлари ва Исломнинг ўзларининг вафотларидан сўнг кесилиб қолмаслиги эди. Албатта, бутун тилаклари, Аллоҳнинг ўз зурриётларидан бир Пайғамбар юбориши ила даъватларининг янгиланиши ва бошлаган ишларининг камолга етишлиги эди... «Эсланг: Иброҳим:«Эй Парвардигор, бу шаҳарни тинч шаҳар қилгин ва унинг аҳлларидан Аллоҳга ва охират кунига ишонувчиларни турли мевалар билан ризқлантиргин», деганида, Аллоҳ таоло: «Кофирларни ҳам бир оз фойдалантириб, сўнгра дўзах азобига дучор қиламанки, бу энг ёмон оқибатдир», деди. Эсланг: Иброҳим Исмоил билан биргаликда Байтуллоҳнинг пойдеворини кўтариб (дедилар): «Парвардигоро, биздан (ушбу қилган амалимизни) ўзинг қабул айла. Шубҳасиз, сен эшитгувчи, билгувчисан. Парвардигоро, бизни ўзингга бўйсунгувчилардан қилгин ва зурриётларимиздан ҳам ўзингга итоат қиладиган кишилар чиқаргин. Ва бизга (қиладиган) ибодатларимизни ўргатгин ва тавба-тазарруларимизни қабул эт! Шубҳасиз, сен тавбаларни қабул қилгувчи, раҳимлисан. Парвардигоро, уларнинг орасига ўзларидан бўлган, уларга оятларингни тиловат қилиб берадиган, китоб ва ҳикматни (Қуръон ва ҳадисни) ўргатадиган ва уларни поклайдиган бир Пайғамбарни юбор! Шубҳсиз, сен қудрат ва ҳикмат соҳибисан» (Бақара сураси 126-129). Аллоҳ Иброҳим ва Исмоилнинг зурриётига барака берди. Оилалари кўпайди. Адноннинг фарзандлари кўп бўлди. Аднон ҳазрати Исмоилнинг набираларидандир. Унинг зурриёти ичида Фахр ибн Молик дунёга келди. Унинг зурриётидан эса Қусай ибн Килоб кўзга кўринган зот бўлди. Байтуллоҳнинг ва Макканинг бошқарув ишларини қўлига олди. Ўзига ишонган бошлиқлардан бўлди. Каъбани бошқариш унинг қўлида эди. Шу билан биргаликда Каъбанинг калитлари ҳам унда турарди. Шунингдек, Замзам ҳам унинг ихтиёрида эди ва Аллоҳнинг меҳмонлари ҳожиларнинг таомини ҳам у берарди... Қусай ибн Килоб турли воқеалар музокараси учун йигилган мажлисларни ҳам бошқарар ва тортишма- ларни у назорат этарди. Урушларда байроқ кўтариш ҳам унга оид эди... Шундай қилиб, у Маккадаги шарафли мақом ва мартабаларнинг ҳаммасини ўз қўл остига олганди. Унинг фарзандлари орасида Абду Маноф шарафли ва закий эди. Ҳошим эса отаси Абду Манофнинг тўнғич ўғли, ҳамда қавмининг каттаси − кўз қорачиғи эди. «Рифода» (ҳожиларни ҳаж мавсумида таом билан таъминлаш) ва «Сиқоя» (ҳожиларга сув бериш) унинг қўл остида эди. У Абдулмутталибнинготаси эди. Абдулмутталиб Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг боболаридир. Абдулмутталиб амакиси Мутталиб ибн АбдуМанофдан сўнг «Рифода» ва «Сиқоя» га эга бўлди. Оталарининг ҳеч бири эришмаган мақомга Абдулмуталиб эришди. Қавми уни жуда ҳам севарди. Фахр ибн Молик авлодларини «Қурайш» деб аташарди. Бу исм бутун исмлардан ғолиб келди ва бу қабила «Қурайш» номи билан шуҳрат топди. Бутун араблар, қурайшнинг олий насабини тасдиқламишлар, саййидликларини, тилларининг софлилиги, аёлларининг иффатлилиги, ахлоқларининг гўзаллилиги ва шижоатларини эътироф этдилар. Қурайш арабларнинг йўлбошчиси эди...\nМаккада бутпарастликнинг зоҳир бўлиши


Самарқандда "Спортни сев, спорт билан яша!" шиори остида спорт тадбирлари бўлиб ўтди - zarnews.uz\nСамарқандда "Спортни сев, спорт билан яша!" шиори остида спорт тадбирлари бўлиб ўтди\nКаттақўрғон туманидаги болалар ва ўсмирлар спорт мактабида бадиий гимнастика бўйича туманлараро мусобақа ўтказилди.\nБулунғур, Пайариқ, Қўшработ, Оқдарё, Иштихон, Каттақўрғон, Нарпай ва Каттақўрғон шаҳрининг ёш гимнастикачи қизлар иштирок этган мусобақада мезбон гимнастикачи Нозима Саидрасулова фаол иштирок этиб, фахрли биринчи ўринни қўлга киритди.\nМусобақа ғолиб ва совриндорлари диплом, медаль ва эсдалик совғалар билан тақдирланди.\nСамарқанд туманида каратэ-до бўйича "Ҳоким кубоги" очиқ чемпионати бўлиб ўтди.\nМусобақада республиканинг барча вилоятлари ҳамда Қорақалпоғистон Республикасидан 200 нафарга яқин спортчи ғолиблик учун баҳс олиб борди.\nВилоят жисмоний тарбия ва спорт бошқармаси, вилоят анъанавий каратэ-до федерацияси ҳамда туман ҳокимлиги ҳамкорлигида ўтказилган мусобақа якунида биринчи ўринни мезбонлар эгаллади. Иккинчи ўрин ғолиби Тойлоқ тумани спортчилари бўлди. Қорақалпоғистонликлар учинчи ўрин билан кифояланди.\nСамарқанд шаҳрида армрестлинг бўйича Ўзбекистон чемпионати ўтказилди.\nУнда 2000-2002 йилларда туғилган 100 нафардан ортиқ ёшлар ўзаро баҳс олиб борди. Мусобақада самарқандликларнинг қўли баланд келди. Тошкент шаҳри спортчилари иккинчи ўринни эгаллаган бўлса, учинчи ўрин навоийликларга насиб этди.\nСамарқанд шаҳрида спортнинг у-шу тури бўйича 8-16 ёшдаги ўғил ва қизлар ўртасида Ўзбекистон чемпионати ўтказилди.\nБарча вилоятлардан келган 300 нафарга яқин спортчи орасидан умумжамоа ҳисобидан самарқандликлар биринчи ўринни қўлга киритди. Иккинчи ва учинчи ўринларни Бухоро ҳамда Навоий вилоятлари ёш спортчилари эгаллади.\nСамарқанд шаҳридаги гимнастика бўйича ихтисослаштирилган болалар-ўсмирлар спорт мактабида спорт акробатикаси бўйича ёшлар ўртасида Ўзбекистон чемпионати ўтказилди.\nМусобақада барча вилоятлардан 100 нафарга яқин ўғил болалар ва қизлар иштирок этди. Муросасиз кечган баҳс якунида вилоятимиз гимнастикачилари биринчи ўринга сазовор бўлди. Тошкент шаҳридан келган спортчилар иккинчи бўлишди. Учинчи ўрин фарғоналикларга насиб этди.\nСамарқанд шаҳридаги Сартепа спорт мажмуасида спорт гимнастикаси бўйича 2005-2014 йилларда туғилган болалар-ўсмирлар ўртасида Самарқанд шаҳар очиқ биринчилиги ўтказилди.\nМусобақада мезбон спортчилардан ташқари Қорақалпоғистон Республикаси, Хоразм, Наманган, Навоий, Қашқадарё вилоятларидан келган жами 140 нафардан ортиқ спортчи ғолиблик учун баҳсга киришди.\nМусобақа натижасига кўра, вилоятимиз вакиллари ўз маҳоратларини кўрсатиб биринчиликни эгаллади.\n“Волейбол ойлиги” доирасида ўтказилган ўсмирлар ўртасидаги мусобақанинг финал босқичи бўлиб ўтди.\nУнда туман ва шаҳар босқичларида ғолиб бўлган жамоа ўзаро беллашди. Қизиқарли кечган мусобақа якунида Булунғур тумани жамоаси биринчи ўринни қўлга киритди. Иккинчи ўринни СамДУ жамоаси, учинчи ўринни Ургут тумани жамоаси эгаллади.\nЖорий йилнинг февраль ойида Самарқанд вилояти футбол маҳорат мактаби (футбол академияси) 2020/2021 ўқув йилида бўш қолган ўринларга ҳамда жорий назорат имтиҳонлари ўтмаган ўқувчилар ўринларини тўлдириш мақсадида ўқувчиларни қабул қилиш бўйича касбий (ижодий) имтиҳонларни биринчи босқичи бўлиб ўтди.\nУнда тарбияланувчилар ва номзодлар футбол бўйича ўз маҳоратини намойиш этди. Улар орасидан 19 нафар энг маҳоратлилари танлаб олинди.


МАКСУДА АЗИЗОВНА ВАРИСОВАНИНГ\nМаксуда Азизовна Варисова 1961 йил 20 январда Тошкент шаҳрининг Учтепа туманида зиёли оилада туғилган. Миллати – ўзбек. Олий маълумотли, 1984 йили Тошкент давлат тиббиёт институтини тугатган. Шифокор-терапевт мутахассислигига эга.\nМеҳнат фаолиятини 1984 йилда Тошкент давлат тиббиёт институти клиникасида интерн-шифокор лавозимида бошлаган. Ўтган йиллар давомида туман даражасидан республика миқёсигача бўлган турли вазифаларда меҳнат қилган.\n1987-1989 йилларда Тошкент шаҳри Учтепа туманидаги 6-сонли поликлиникада шифокор-терапевт, 1989-2013 йилларда Тошкент вилояти Зангиота тумани “Назарбек” қишлоқ врачлик пунктида шифокор-терапевт, 2013-2018 йилларда ушбу поликлиника мудири сифатида фаолият кўрсатди.\nШифокорлик фаолияти билан бир пайтда 2009-2014 йилларда халқ депутатлари Зангиота туман Кенгаши депутати, 2015-2019 йилларда халқ депутатлари Тошкент вилоят Кенгаши депутати, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати аъзоси сифатида ҳам мамлакатни сиёсий, ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш, демократик ислоҳотларни амалга ошириш, халқимиз манфаатлари ҳимоясини кучайтиришга хизмат қиладиган муҳим қонун ҳужжатларини қабул қилиш жараёнларида фаол иштирок этиб, самарали фаолият олиб борди.\nМ.А.Варисова 2018 йилдан Ўзбекистон Халқ демократик партияси Марказий Кенгаши раиси ўринбосари этиб сайланди. Ўтган давр мобайнида партиянинг марказда ва жойлардаги ташкилий кадрлар салоҳиятини сезиларли даражада оширди, партия электоратини ўйлантираётган ижтимоий-иқтисодий масалаларни ечишда партия ташкилотларининг халқ депутатлари маҳаллий Кенгашларидаги партия гуруҳлари билан ҳамкорлигини яхшилашга қаратилган комплекс чора-тадбирларни амалга оширди.\n2019 йилда Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати этиб сайланди. Ҳозирда Фуқаролар соғлиғини сақлаш масалалари қўмитаси раиси ўринбосари, парламент қуйи палатасининг Оила ва аёллар масалалари комиссияси раиси лавозимида фаолият юритиб келмоқда.\nМ.А.Варисова оилали, уч нафар фарзанди бор.\n2018 йилда мамлакатимизда оналик ва болаликни муҳофаза қилиш, соғлом авлодни камол топтириш ва ахлоқий муҳитни таъминлашда улкан ҳисса қўшгани учун I даражали “Соғлом авлод учун” ордени билан тақдирланган.\nДастур Ўзбекистон Халқ демократик партиясининг устувор йўналишларига асосланади. Дастурнинг асосий мақсади – мамлакатимизда ижтимоий тенглик ва халқ демократияси мезонларига мос келадиган давлат ва жамият барпо этишдир.\nУшбу вазифанинг ҳал этилиши, биринчи навбатда, аҳоли кенг қатламлари фаровонлиги таъминланишини назарда тутади. Бунда, ҳар бир оила ўзининг бирламчи ҳаётий эҳтиёжларини қондириши учун, жумладан, қулай уй-жой, узлуксиз энергия таъминоти, табиий газ ва ичимлик суви, сифатли озиқ-овқат, замонавий таълим ва малакавий тиббий хизматдан фойдаланиши учун етадиган даромад манбаига эга бўлмоғи керак.\nИккинчидан, бундай давлатни шакллантириш барча соҳаларда ижтимоий адолат ва ижтимоий тенгликни қарор топтиришни англатади. Бу ўз навбатида нафақат ҳуқуқий тенглик, балки ижтимоий мавқеи, мулкий ҳолати ва даромадидан қатъий назар, ушбу ҳуқуқларни амалга оширишда барча учун тенг имкониятлар яратишни тақозо этади.\nУчинчидан, бу – фуқароларнинг демократик институтлар орқали аҳолининг ижтимоий кайфиятига, зарур ҳаётий эҳтиёжларини амалга оширишга таъсир кўрсатадиган қонун ҳужжатлари лойиҳаларини тайёрлаш, жамоатчилик экспертизаси ва муҳокамаларида кенг иштирок этишини таъминловчи демократиядир.\nАсосий мақсадга эришиш учун ижтимоий, иқтисодий ва сиёсий вазифаларни ҳал қилиш бўйича қуйидаги устувор йўналишлар таклиф этилади.\nI. Аҳоли манфаатларини таъминлашга қаратилган кучли ижтимоий сиёсат юритиш\nБиз аҳоли манфаатларини таъминлашга қаратилган кучли ижтимоий сиёсат юритиш тарафдоримиз. Шу мақсадда қуйидагиларни амалга ошириш зарур, деб ҳисоблаймиз:\n- ижтимоий нафақалардан юқорироқ меҳнат ҳақи тўланадиган барқарор иш ўринлари билан таъминлаш, меҳнатга лаёқатли аҳолининг шахсий ташаббуслари ва уддабуронлигини рағбатлантириш;\n- аҳолини сифатли озиқ-овқат маҳсулотлари, кундалик эҳтиёжи билан боғлиқ ҳамёнбоп товар ва хизматлар, арзон уй-жой ва коммунал хизматлар билан таъминлаш;\n- аҳолининг кам таъминланган қатламларига бепул, сифатли ва тўлақонли бирламчи тиббий ёрдам кўрсатиш;\n- пенсия ва ижтимоий нафақа олувчиларнинг ҳаётий эҳтиёжларини тўлақонли қондиришни кафолатлайдиган пенсия ва ижтимоий таъминотнинг мақбул тизимини шакллантириш;\nШу мақсадда, давлат ҳар бир инсоннинг ижтимоий хизматлардан тўла ва бепул фойдалана олишини қонунчилик даражасида ва амалда кафолатлаш учун барча чораларни кўриши зарур, деб ҳисоблаймиз.\nБиз, ижтимоий ҳимоя қилиш тизими барча муҳтож фуқароларни тўлиқ қамраб олиши зарур, деб ҳисоблаймиз.\n- пенсионерларнинг ҳаёт даражасини яхшилаш, уларнинг ижтимоий фаоллигини кучайтириш;\n- кам таъминланган, лекин, боқимандалик кайфиятида юрган фуқароларни жамиятимизнинг фаол иштирокчисига айлантириш;\n- ёлғиз кексалар, ота-она қарамоғисиз қолган болалар ҳамда ўзгалар парваришига муҳтож ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳаётий эҳтиёжларига эътиборни кучайтириш, шу мақсадда “Мурувват”, “Саховат” ва “Меҳрибонлик” уйлари фаолиятини янада яхшилаш;\n- “Меҳрибонлик” уйларини битириб чиққан ёшларни уй-жой билан таъминлаш, ишга жойлаштиришнинг самарали механизмларини жорий этиш;\n- илғор давлатлар тажрибасидан келиб чиқиб, давлат-хусусий ҳамда ижтимоий шериклик асосида аҳолига ижтимоий хизматлар кўрсатиш амалиётини кенг ривожлантириш.\nШунингдек, ногиронлиги бўлган шахсларнинг талаб ва эҳтиёжлари, қонуний ҳуқуқ ва манфаатларини таъминлаш, бу борадаги тизимни тубдан яхшилаш мақсадида илғор хорижий тажрибани инобатга олган ҳолда, қуйидаги чораларни кўриш зарур:\n- миллий қонунчиликни БМТнинг Ногиронлар ҳуқуқлари бўйича конвенциянинг тамойиллари ва меъёрларига мувофиқлаштириш;\n- Мамлакатимизда БМТнинг Ногиронларга нисбатан умумжаҳон ҳаракатлар дастурини амалга ошириш бўйича зарурий чоралар кўриш;\n- ногиронлар жамиятларига давлат субсидияларини ажратиш.\nII. Ижтимоий йўналтирилган иқтисодий сиёсат – кучли ижтимоий сиёсат асосидир\nБиз иқтисодий сиёсатнинг ижтимоий самарадорлигини таъминлашда қуйидагиларни устувор вазифалар, деб ҳисоблаймиз:\n- ўрта муддатли истиқболда кам таъминланган аҳоли қатламлари улушини камида 2 баравар қисқартириш мақсадида камбағалликни бартараф этиш бўйича самарали ишларни амалга ошириш;\n- юқори қўшимча қийматга эга секторлар ва меҳнат талаб қиладиган тармоқларга алоҳида эътибор қаратган ҳолда, иқтисодиётнинг инновацион илғор технологияларга асосланган ишлаб чиқариш тармоқларини жадал ривожлантириш мақсадида самарали молиявий ва солиқ имтиёзларини қўллаш;\n- ўрта муддатли истиқболда иш ҳақи даражасини яшаш минимумидан камида 1,5 баравар юқори бўлган (ўзини-ўзи банд қилиш ва хусусий тадбиркорликдан олинадиган даромадлар ҳисобига) меҳнатга лаёқатли аҳолининг барқарор иш ўринларида бандлигини таъминлашга эришиш.\nИжтимоий йўналтирилган иқтисодиётда давлатнинг асосий тартибга солувчилик ролини янада мустаҳкамлаш зарур, деб ҳисоблаймиз. Бунда:\n- умумхалқ аҳамиятига эга иқтисодиёт тармоқларининг бошқарувида давлат иштирокини мустаҳкамлаш;\n- ҳар бир инсоннинг бирламчи ҳаётий эҳтиёжларига етадиган истеъмол саватчаси қийматини белгилаш, шу асосда яшаш минимумини қонуний жиҳатдан мустаҳкамлаш;\n- озиқ-овқат маҳсулотлари ва кундалик эҳтиёждаги бошқа товарларни ишлаб чиқариш соҳасида давлат томонидан тартибга солиш чораларини қонуний жиҳатдан мустаҳкамлаш;\n- ҳудудларнинг барқарор ривожланиши учун давлат даромадларини тенг ва адолатли тақсимлаш, ҳудудий дастурларни амалга ошириш учун давлат бюджети, бошқа ички ва ташқи манбалардан қўшимча молиявий ресурсларни сафарбар этиш;\n- муайян ҳудудларга импорт товарларини олиб кирганлик учун божхона тўловларидан тушган маблағларнинг бир қисмини маҳаллий бюджетларга йўналтириш, шу орқали импорт ўрнини босадиган ишлаб чиқаришларни ривожлантириш бўйича махсус туман ва шаҳар инвестициявий фондларини яратиш;\n- “ишлаб чиқариш ипотекаси”ни, яъни тижорат банкларининг инвестициявий ресурслари ҳисобига тайёр корхоналар ташкил этиш ва келгусида тадбиркорлик субъектларига кредит ёки лизинг асосида бериш механизимларини амалиётга киритиш;\n- импорт ўрнини босадиган ижтимоий аҳамиятга молик товар ва хизматларни ишлаб чиқариш бўйича асосли бизнес-лойиҳаларни амалга ошириш учун имтиёзли кредитларни жорий этиш лозим.\nФикримизча, ички бозорни ўзимизда ишлаб чиқарилган юқори қўшимча қийматга эга товарлар билан тўлдириш барқарор иқтисодий ривожланишнинг асосий омилларидан биридир.\nМаҳаллий ҳокимликлар даражасида ҳаёт учун муҳим ва хавфсиз озиқ-овқат маҳсулотлар ҳамда кундалик зарур товарларни ишлаб чиқариш бўйича ўрта муддатли ҳудудий дастурларни шакллантириш ва тасдиқлаш лозим.\nМазкур дастурларни ҳудудларда иш ўринлари ташкил этишга доир давлат буюртмалари ҳамда ўрта махсус, олий маълумотли мутахассисларни тайёрлаш дастурларига мувофиқлаштириш зарур.\nШунингдек, ҳудудий ривожлантириш дастурларида маҳаллий саноатнинг ўсиши билан бир қаторда қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштиришнинг самарадорлигини ошириш, бу борада ер ва сув ресурсларидан самарали фойдаланиш масалаларига алоҳида эътибор қаратиш лозим. Бунда:\n- қишлоқ хўжалигида натижадорликни ошириш имконини берадиган хўжалик юритиш шаклларини жорий қилиш, шу асосда озиқ-овқат маҳсулотларини ишлаб чиқаришнинг барқарор ва самарали тизимини яратиш;\n- қишлоқ инфратузилмаси, қишлоқ хўжалиги тадқиқотлари ва технологияларини ривожлантиришга сармоя киритилишини кўпайтириш;\n- қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилари ҳамда қайта ишлаш корхоналари ўртасида кооперацияни ривожлантириш керак.\nУшбу вазифалар ҳал қилиниши орқали қуйидаги мақсадларга эришамиз:\n- ички бозорни арзон озиқ-овқат маҳсулотлари ва ижтимоий аҳамиятга молик товарлар билан тўлдириш, ушбу маҳсулот ва товарлар нархлари кескин ўсиб кетишини олдини олиш;\n- қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш ҳамда уларни қайта ишлаш корхоналарида барқарор ва юқори ҳақ тўланадиган янги иш ўринлари яратиш;\n- аҳоли, айниқса, ёшларни иш билан таъминлаш самарадорлигини ошириш.\nБиз иқтисодиётни либераллаштириш ва эркин бозор муносабатлари жамиятни ижтимоий ривожлантириш мақсадларига эришиш кафолатини бермайди, деб ҳисоблаймиз. Шу боис давлат ва жамият томонидан иқтисодий ривожланишни назорат қилиш ҳамда тартибга солиш бўйича демократик тизимни шакллантириш лозим. Бунда:\n- давлат ташқи қарзлари ҳамда инвестициялар устидан жамоатчилик назоратининг самарали тизимини яратиш, инвестиция сиёсатида жамият манфаатлари ҳимоясини таъминлаш лозим.\nIII. Сифатли озиқ-овқат маҳсулотлари, кундалик эҳтиёждаги товар ва хизматларнинг ижтимоий мақбуллигини таъминлаш\nИжтимоий аҳамиятга молик товар ва хизматлар нархлари ва тарифлари норматив ҳужжатларда белгиланган меъёрлардан ошиб кетмаслиги учун ушбу нархларни шакллантириш устидан давлат ва жамоатчилик назоратини қатъий ўрнатиш лозим.\nШу мақсадда қуйидаги чораларни кўриш зарур:\n- илғор хорижий тажриба ҳамда универсал халқаро ҳужжатларнинг тавсиялари ва меъёрларини ҳисобга олган ҳолда, ишлаб чиқариш соҳасида давлат томонидан тартибга солиш чора-тадбирларини қонуний жиҳатдан мустаҳкамлаш;\n- аҳолининг кам даромадли қатламларини ҳаёт учун зарур арзон ва сифатли озиқ-овқат маҳсулотлари билан таъминлаш бўйича мақсадли давлат дастурларини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий қилиш;\n- саноат ва қишлоқ хўжалиги тармоқларини ички истеъмол бозорини мамлакатимизда ишлаб чиқарилган кундалик зарур озиқ-овқат маҳсулотлари ва товарлар билан тўлдиришга йўналтириш;\n- мамлакатимизда ишлаб чиқариш ресурси ва имконияти бўлмаган озиқ-овқат маҳсулотлари, бошқа кундалик зарур товарларни импорт қилиш бўйича солиқ ва божхона тизимида мослашувчан чораларни амалга ошириш.\nБундан ташқари, ривожланган мамлакатлар тажрибасидан келиб чиққан ҳолда, кам даромадли оилалар ва аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламларига кундалик эҳтиёждаги озиқ-овқат маҳсулотлари ва товарларни арзон нархларда сотадиган ижтимоий дўконлар тармоғини яратиш бўйича хайрия фаолиятини ривожлантиришга кўмаклашиш зарур.\nIV. Уй-жойлар ва коммунал хизматларнинг ижтимоий мақбуллигини таъминлаш\nБиз аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламлари, жумладан, ногиронлиги бўлган шахслар, ногирон фарзандларни тарбиялаётган ота-оналар, оғир ижтимоий аҳволга тушган аёллар учун арзон уй-жойлар қурилишини янада кенгайтиришга эришишни режалаштираяпмиз.\nУшбу масалани ҳал этишда қуйидагиларни амалга ошириш лозим:\nV. Аҳолининг барча қатламларига юқори сифатли ва тўлақонли тиббий ёрдам кўрсатиш\nБирламчи тиббий ёрдам сифати, айниқса, кам таъминланган аҳолига малакали бирламчи тиббий хизмат кўрсатиш тармоғини ривожлантиришда қуйидагиларни устувор йўналишлар, деб ҳисоблаймиз:\n- мулкчилик шаклидан ва молиялаштириш манбаларидан қатъий назар, барча тиббиёт муассасаларида бепул тақдим этиладиган, давлат томонидан кафолатланган мажбурий тиббий хизматлар рўйхатини қонуний жиҳатдан мустаҳкамлаш;\n- аҳолини, жумладан, кам таъминланган оилаларни, ногиронлиги бўлган шахсларни, бошқа ижтимоий-демографик заиф гуруҳларни юқори технологияларга асосланган тиббий ёрдамдан фойдаланган ҳолда, ҳар йили бепул кўрикдан ўтказишни ташкил этиш;\n- аҳолининг алоҳида тоифалари, жумладан, пенсионерлар, ногиронлиги бўлган шахсларга тақдим этиладиган дори воситалари, медикаментлар, протезлаш воситалари ва бошқа тиббий-ижтимоий хизматларни бепул тақдим этиш тизимини такомиллаштириш;\n- “Дори-дармонлар ва тиббий воситалар нархларини давлат томонидан тартибга солиш тўғрисида”ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш ва қабул қилиш.\nVI. Ёшларнинг сифатли таълимдан тенг фойдаланишини таъминлаш\nМактабгача, ўрта, касб-ҳунар ва олий таълимда аҳолининг барча қатламларига тенг имкониятлар яратиш учун қуйидаги чораларни кўриш зарур:\n- 6 ёшга тўлган болаларни бошланғич таълимга мажбурий бир йиллик тайёрлов билан бепул тўлиқ қамраб олиш, ҳар бир аҳоли пунктида мактабгача таълим муассасаларини очиш;\n- мактаб ва мактабгача таълим муассасаларидаги ўқувчилар ва тарбияланувчиларни сифатли ва соғлом озиқ-овқат билан кафолатли таъминлаш;\n- бепул олий таълим бериш тизимини тартибга солишнинг замонавий механизмларини қонуний жиҳатдан мустаҳкамлаш ва амалиётга жорий этиш. Шунингдек, талабаларнинг дарсни ўзлаштириши ва уларнинг инновацион фаолиятда иштирок этишига қараб, стипендиялар миқдорини белгилаш, турар-жойларга муҳтож талабаларни қулай яшаш шароитлари билан таъминлаш;\n- кам таъминланган оилаларнинг иқтидорли фарзандларини таълим олишини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш;\n- олис қишлоқлардаги болалар учун мўлжалланган маданият муассасалари, спорт иншоотлари, “Баркамол авлод” марказлари, мусиқа ва санъат мактабларининг фаолиятини янада ривожлантириш;\n- ногиронлиги бўлган болаларни қўллаб-қувватлашни янада кенгайтириш, уларга маънавий-маърифий соҳада тенг имкониятларни таъминлаш. Махсус адабиётларни, жумладан, овоз жўрлигидаги Брайль алифбоси асосида ҳам чоп этиш ва харид қилиш, инклюзив таълимни ривожлантириш, шу соҳада фаолият кўрсатаётган ўқитувчиларга имтиёзлар тақдим этиш.\nVII. Халқ демократияси ва ижтимоий тенглик\nБиз мамлакатда халқ демократияси тизимини шакллантириш тарафдоримиз. Бу аҳолининг барча, жумладан, ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламларининг давлат ва жамият ҳаёти, суд-ҳуқуқ тизимида тенглик асосида иштирок этишини таъминлаш демакдир.\nШу билан бирга, барча инсонларнинг ёши, жинси, ногиронлиги, миллати, дини ва ижтимоий келиб чиқишидан қатъий назар, ижтимоий, иқтисодий ва сиёсий ҳаётда фаол иштирок этишини қўллаб-қувватлаш ва рағбатлантириш зарур.\nУшбу мақсадларда биз қуйидагиларга эришиш керак деб ҳисоблаймиз:\n- мамлакат ичида ижтимоий тенгсизликнинг барча кўринишларига барҳам бериш;\n- аҳолининг ҳаётий эҳтиёжларини амалга ошириш билан боғлиқ меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини жамоатчилик муҳокамаси ва жамоатчилик экспертизасидан ўтказиш мажбурийлигини қонунчиликда мустаҳкамлаш;\n- мамлакатимиз ижтимоий-иқтисодий ҳаётининг энг муҳим жабҳалари, аҳолининг ҳаётий эҳтиёжларига дахлдор бўлган ва жамоатчиликда алоҳида қизиқиш уйғотадиган масалалар бўйича ижро ҳокимияти томонидан қарорлар қабул қилишда, парламентдаги сиёсий партиялар фракциялари ҳамда халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлардаги партия гуруҳлари билан жамоатчилик маслаҳатшувини ўтказиш механизмини жорий этиш;\n- аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламлари қонунлар ва бошқа меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларининг муҳокамасида эркин иштирок этиши учун зарур шарт-шароитлар яратиш;\n- давлат бошқарувида фуқаролик жамияти институтларининг бевосита иштирокини кенгайтириш.\nФуқароларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича суд механизмларининг мақбуллигини таъминлаш, қонун устуворлигини янада мустаҳкамлаш, ҳуқуқлар, мажбуриятлар ва имкониятлар тенглигига қатъий амал қилиш суд-ҳуқуқ соҳасини ислоҳ этишдаги устувор йўналишлар ҳисобланади.\nШу мақсадда қуйидагиларни амалга ошириш зарур:\n- одил судловни амалга оширишда фуқароларнинг судларда Халқ маслаҳатчилари сифатида тўлақонли иштирок этишини таъминлаш;\n- фуқароларнинг осойишталиги ва жамият хавфсизлигини таъминлаш йўналишида кўнгилли Халқ посбонлари фаолиятини ривожлантириш;\n- камситишларга қарши қонунчиликда белгиланган меъёр ва қоидаларнинг амалда, айниқса, аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламларига нисбатан тўлиқ ва сўзсиз бажарилишини таъминлаш;\n- ҳуқуқи бузилган кам даромадли фуқароларнинг ҳимоя қилишда адвокатура ва юридик хизматларнинг ижтимоий мақбуллигини таъминлаш;\n- аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламлари учун ҳуқуқий ёрдам ва хизмат кўрсатиш бўйича ижтимоий мақбул бўлган тизим яратиш, уларга бепул маслаҳат берадиган “юридик клиника”лар тармоғини ривожлантириш;\nVIII. Фуқаролик жамиятини ривожлантириш ва ижтимоий барқарорликни таъминлаш\nБиз мамлакатимизда эркин фуқаролик жамиятини янада ривожлантириш тарафдоримиз. Ушбу мақсадда қуйидагиларни амалга ошириш зарур, деб ҳисоблаймиз:\n- аҳоли муаммоларини ҳал этишнинг энг самарали ва адолатли шакли сифатида маҳалла тизимини ривожлантириш, маъмурий, ижтимоий, экологик, маданий ва бошқа муаммоларни ҳал этишда унинг тўлиқ иштирокини таъминлаш;\n- қабул қилинаётган қонунлар ва қонун ҳужжатлари, давлат бошқаруви органлари фаолияти натижаларини ошкора ва конструктив муҳокама этишда фуқаролик жамияти институтлари иштирокини кенгайтириш;\n- долзарб иқтисодий ва ижтимоий вазифаларнинг ҳал этилишига таъсир кўрсатиш масалаларида сиёсий партиялар, уларнинг депутатлик бирлашмалари ҳуқуқ ва ваколатларини янада ошириш бўйича аниқ чоралар кўриш;\n- давлат органлари ва фуқаролик жамияти институтлари ўртасидаги ижтимоий ҳамда давлат-хусусий шериклик амалиётини кенг ривожлантириш;\n- жамоатчилик назорати, давлат бошқаруви ва ижтимоий лойиҳаларни амалга оширишда фуқаролик жамияти институтлари ҳамда фуқароларнинг бевосита иштироки даражасини ошириш.\nЁшларга оид давлат сиёсати ёшларнинг мамлакат сиёсий ҳаётидаги фаол иштирокини таъминлашга хизмат қилиши лозим. Салоҳиятли ёшларга сиёсий партиялар, фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари тизимида ишлашни рағбатлантириш зарур.\nДавлат органлари фаолиятига аҳолининг ижтимоий кайфиятига таъсир кўрсатадиган муаммоларни олдиндан аниқлаш ва уларни самарали ҳал қилишни таъминлайдиган замонавий “ижтимоий диагностика” услубларини жорий қилиш керак, деб ҳисоблаймиз. “Ижтимоий диагностика” натижаларига кўра, тегишли қарорлар қабул қилиниши ҳамда тезлик билан бажарилиши зарур.\nIX. Халқаро сиёсат\nБиз Ўзбекистоннинг халқаро мавқеини мустаҳкамлаш, бошқа мамлакатлар билан ўзаро манфаатдорлик ва тенг ҳуқуқлилик асосида ҳамкорлик ва шерикчиликни фаол ривожлантириш, яхши қўшничилик, минтақавий хавфсизлик ва барқарорликни таъминлаш тамойиллари асосида Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги мамлакатлари билан муносабатларни ривожлантиришга йўналтирилган ташаббускор халқаро сиёсат юритиш тарафдоримиз.\nУшбу йўналишда қуйидагиларни амалга оширишга алоҳида эътибор қаратиш зарур, деб ҳисоблаймиз:\n- Ўзбекистоннинг инсон ҳуқуқлари соҳасидаги халқаро ҳужжатларга қўшилиши масалаларини кўриб чиқиш. Инсон ҳуқуқлари масалалари бўйича халқаро ва минтақавий ташкилотлар ҳамда хорижий мамлакатлар билан ҳамкорликни кучайтириш, шу жумладан, инсон ҳуқуқлари бўйича мулоқотларни мунтазам равишда ўтказиш;\n- БМТнинг Барқарор ривожланиш мақсадлари ва инсон ҳуқуқлари масаласи юзасидан халқаро ҳамкорлар билан ўзаро манфаатли алоқаларни кучайтириш;\n- минтақавий барқарор ижтимоий ривожланиш, муқобил энергетика ва замонавий тиббиёт соҳаларида инновацион дастурлар ҳамда лойиҳаларни биргаликда амалга ошириш мақсадида Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги мамлакатлари билан ҳамкорликни кучайтириш;\n- чет элда меҳнат қилаётган фуқароларимизнинг манфаатлари ва ҳуқуқларини ҳимоя қилиш мақсадида ташқи меҳнат миграцияси соҳасида халқаро ҳамкорликни янада ривожлантириш. Шу асосда тартибга солинган, хавфсиз, бошқариладиган меҳнат миграцияси сиёсатини амалга ошириш.\nТашқи сиёсат вазифаларини самарали амалга ошириш мақсадида қуйидаги ижтимоий-сиёсий механизмларни таклиф этамиз:\n- парламентлараро алоқа институтларини ривожлантириш;\n- гуманитар, маданият, санъат, илм-фан, спорт ва туризм, нодавлат ташкилотлар ҳамда партиялараро алоқалар соҳаларида “халқ дипломатияси” усулларини қўллаш;\n- мамлакатнинг халқаро нуфузини мустаҳкамлаш, инвестициявий жозибадорликни кенг тарғиб қилиш мақсадида халқаро ахборот ресурсларидан фаол фойдаланиш.\nСайлов жараёнларидаги бизнинг шиорларимиз:\nБарчага ғамхўрлик – давлатнинг бурчи!\nХалқ демократияси – тараққиёт асоси!\nИжтимоий барқарорлик – фаровонлик гарови!\nИжтимоий тенглик ва адолат тарафдоримиз!\nИшсизларга – иш ўринлари!\nБепул таълим, бепул соғлиқни сақлаш!\nИқтисодий ресурслар – барча учун!\nКамбағалликка барҳам берайлик!\nҚорақалпоқ тилида ўқинг\nҚорақалпоқ тилида плакат


Мустақил Ўзбекистон: 'Кўпчилик ҳолларда касалларнинг қўлларига қараб ўтирасиз...' - BBC News O'zbek\nНавбатдаги қаҳрамонимиз ўзбекистонлик шифокор Акбар:\n3 - ҳикоя\nАкбар мустақилликнинг илк йилларида қўлига шифокорлик дипломини олган.\nУ сўзини бошларкан, Ўзбекистон мустақилликка эришгач, соғлиқни сақлаш соҳасида ижобий ўзгаришлар бўлгани, замонавий технологиялар кириб келгани, компьютерлашган тизимларга ўтилганини инкор этмайди.\nЛекин шифокор, ўз ўрнида, бирор бир илмий иш қилишнинг қийинлиги, бу нарсалар бўлим бошлиғи ёки бош врачнинг кайфиятига боғлиқ экани, уларга нимадир қилиш, қанақадир йўл топиш кераклиги, яхши ишлаганингиз учун сизга ҳеч ким рағбат кўрсатмаслигини айтади.\n"Яхши ишингиз, тўғриси, ҳеч кимга керак ҳам эмас..."\nШифокорларнинг иқтисодий аҳволи ҳақида сўз кетганда, у кўпчилик ҳолларда беморларнинг қўлларига қараб туришларига тўғри келишини айтади.\n"Вилоятларда ишлаб юрган касбдошларимдан эшитаман, ҳаттоки, туғрухонага борган хотин ўзи билан чойшабларини олиб бориши керак, баъзи ҳолларда, дейлик, қиш пайтларида уч-тўрт кун ётадиган бўлса, эри ё яқинлари кўмирми, ўтинми олиб боришлари лозим. Шу тарафлама мен бунақа ўзгаришлардан норозиман".\nЎзбекистонлик шифокор собиқ Шўролар тузуми даврида бу каби ҳолатлар ҳақида эшитмаганликлари, беморлар ҳамиша биринчи ўринда бўлишганини таъкидлайди.\n"Мисол учун беморнинг қўлидан бир нарса олиш, ундан бир нарса сўраш бу - жиноятга ўхшаган нарса бўлган. Бу нарса учун одамлар жазоланган. Ҳозир бу - қанақадир бир тижоратга ўхшаб қолди. Мажбурчилик ҳар доим бор. Бу сир эмас. Бу нарса доимо хаёлингизда туради".\nШифокор сўзларида давом этаркан, иқтисодий аҳволингиз бундай бўлгач, илмий ишлар қилиш, кўпроқ ўқиб, ўз устингизда ишлаш - бунақа нарсаларга вақтингиз ҳам, ҳафсалангиз ҳам қолмайди, дейди.\n"Мустақиллик даврида ижобий бир нарсага эришдим, деб айтишим қийин, тўғриси, фақат кун кечириш учун ишлаш билан оворамиз".\nБуларнинг барчаси сабаб, у ўзининг шифокор касбини танлаш қароридан доимо афсус чекишини ҳам яширмайди.\n"Диплом олиш арафасида баъзи домлаларимизнинг ишларини ташлаб кетганликларини кўриб, қўрқувга тушганмиз. Шахсан ўзим фан номзоди бўлган домламнинг "Ипподром" бозорида шиппак сотиб ўтирганини кўрганман. Бу каби ҳолни кўриш мен учун жудаям даҳшатли бўлган".\nЎша пайтда, "Йўқ, мен яхши ўқийман, мен ақллиман, менинг аҳволим яхши бўлади, деб ўйлаганман. Ўзимни ўзим юпатганман. Лекин аслида ўзимни ўзим алдаган бўлиб чиқдим, дейди у.


15:24 28.03.2020 (Янгиланган 17:08 28.03.2020)\nТОШКЕНТ, 28 мар - Sputnik. Ўзбекистонда коронавирус туфайли вафот этган аёл ҳақида янги тафсилотлар эълон қилинди.\nНаманган вилояти ҳокими маҳаллий телевидения орқали чиқиши вақтида вилоятдаги коронавирус бўйича аҳвол ҳамда коронавирусга чалинган 72 ёшли аёл ўлими ҳақида батафсил тўхталган.\n"Вилоятимизда коронавирусга чалинганлар сони олтитани ташкил қилмоқда, - деди афсус билан Хайрулла Назаров. - Туркия давлатидан, Саудия Арабистонидан Умра Ҳажини амалга ошириб келган фуқароларимизни текшириш жараёнида битта оиладан 5 киши, яна бир оиладан бир кишида - жами олти кишида ушбу касаллик аломатлари аниқланди. Уларнинг бир нафари - 72 ёшли онахонимиз ушбу вирус натижасида оламдан ўтдилар".\nМаълум бўлишича, ушбу онахоннинг қизи Саудия Арабистонига Умра сафарига Туркия орқали борган ва у ердан 12 март куни қайтиб келган. Анъанага кўра, Умра ёки Ҳаж сафаридан қайтган кишини яқин қариндошлари ва оила аъзолари келиб кўради. Ҳокимнинг айтишича, аёл 231 нафар киши билан мулоқотда бўлган.\nНатижада, ушбу оиланинг беш нафар аъзоси, шу жумладан, Саудия Арабистонига борган аёлнинг ўзи ҳам, коронавирусга чалинган. Улар орасида вафот этган онахон, опаси, қизи (мактаб ўқувчиси) ва набираси бор. Ҳозирда бошқа қариндошлар текширилмоқда.\nКоронавирусдан вафот этган киши қай тарзда дафн этилади - Фатво ҳайъати\nЎзбекистон Ҳукумати 24 февраль санасидан Саудия Арабистонига боришни вақтинча тақиқлаган эди.\n"Мана сизга натижа. Биринчидан, касалликнинг юқиши, иккинчидан ўлим ҳолати, учинчидан, онахонни сўнгги манзилга унинг оила аъзолари кузатмагани. Мен ўйлайманки, бу Наманган аҳолисига жуда қаттиқ таъсир қилди. Шахсан менга бу жуда қаттиқ таъсир қилди", - деди ҳоким.\nҲозирги пайтда Ўзбекистонда коронавирусга чалинганлар сони 104 кишини ташкил қилмоқда, уларнинг 2 нафари вафот этган.


52 ЭЛЧИ ВА МАСЛАҲАТЧИ ТАШРИФИДАН СЎНГ ҚАШҚАДАРЁДА ҚАНДАЙ ЎЗГАРИШ БЎЛАДИ?\nСалоҳият ва имконият\n9 январь куни Ташқи ишлар вазирлиги ҳамда Ўзбекистон Республикасининг хориждаги дипломатик ва консуллик ваколатхоналари бир гуруҳ вакиллари Қашқадарёда бўлишди.\nВилоятнинг иқтисодий ва экспорт салоҳиятини кучайтириш, истиқболли лойиҳаларни амалиётга татбиқ этиш каби мақсадлар кўзланган ташриф доирасида ҳудуднинг инвестиция, туристик имкониятлари хусусида маълумот берилди, йирик тадбиркорлик субъектлари ҳамда зиёрат туризми масканларига сафар уюштирилди. Шунингдек, вилоят ҳокимлигида, Қарши шаҳридаги IT-технопарк, корхоналарни соғломлаштириш ва хусусийлаштириш клиникасида учрашувлар ўтказилди.\nМамлакатимизнинг Саудия Арабистони, Афғонистон, Бирлашган Араб Амирликлари, Малайзия, Эрондаги дипломатик ва консуллик ваколатхоналари вакиллари Қарши туманидаги Абул Мўъийн ан-Насафий мажмуасини зиёрат қилишди. Улар Қашқадарё зиёрат туризмини хорижда тарғиб этишга тайёр эканини билдиришди.\nҚарши шаҳрида фаолият бошлаган корхоналарни соғломлаштириш ва хусусийлаштириш клиникасида тадбиркорларга иқтисодий-молиявий ва юридик маслаҳатлар бериш, информацион хизматлар кўрсатиш учун яратилган шароитлар, Қашқадарёдаги йирик корхоналар ва тадбиркорлар томонидан ишлаб чиқарилаётган маҳсулотларнинг доимий кўргазмаси билан яқиндан танишилди.\n- Қарши шаҳрида жойлашган "SULTON TEX GROUP" хусусий корхонасига қарашли тикув фабрикасини бориб кўрдик, - дейди Ўзбекистоннинг Озарбайжондаги фавқулодда ва мухтор элчиси Баҳром Ашрафхонов. - Корхонада асосан болалар, аёллар ва спорт кийимлари тикилаётган экан. Ўйлайманки, бу маҳсулотлар Озарбайжонда катта қизиқиш уйғотади.\nЎзбекистонлик элчилар IT-технопаркда ёшлар билан билан мулоқот қилиб, уларнинг таклифларини тинглади. Ўз ўрнида йигит-қизларга ўз фаолиятлари хусусида ҳам сўзлаб беришди.\nСитора Ҳамдамова Бирлашган Араб Амирликларидаги элчимизга вилоятдаги олий таълим муассасалари ҳамда Абу-Дабида жойлашган Халифа университети ҳамкорлигини йўлга қўйишни сўради.\n- Албатта, бунинг имкони бор, - деди элчи Бахтиёр Ибрагимов. - Бунгача Тошкент давлат техника университети билан ҳамкорлик йўлга қўйилган эди. Ушбу таклиф бўйича ҳам ҳаракат қиламиз.\nАйтиш ўринли, ташриф давомида маҳаллий ҳокимликлар, тадбиркорлик субъектлари вакиллари тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларни жалб қилиш, истиқболли лойиҳаларни йўлга қўйиш бўйича музокаралар олиб боришди.\nЖумладан, Китоб тумани ҳокимлиги масъулларининг Ўзбекистоннинг Буюк Британия, Эрон, Россия, Япония, Малайзия, Польша давлатидаги элчилар билан суҳбатлари натижасида Польша иштирокида картошкачилик маркази ташкил этиш, Эронга калава ип экспорт қилиш ва лак-буёқ ишлаб чиқариш бўйича инвесторлар жалб қилиш тўхтамига келинди.\nДеҳқонобод ҳокими Зоир Алиқулов Ҳиндистондаги элчи билан туманда етиштирилаётган коврак маҳсулотини қайта ишлашни, Бельгиядаги элчи билан бентонит ва Тожикистондаги вакилимиз билан доломитни қайта ишлашни муҳокама қилган бўлса, Украинадаги элчи билан чорвачиликни ривожлантириш учун хорижлик инвесторларни топиш масаласида келишиб олди. Қолаверса, Индонезиядаги элчига калий заводи лойиҳалари бўйича маълум қилинган бўлса, Эрондаги элчи билан писта плантацияларини кўпайтириш бўйича фикрлашилди. Россиядаги элчидан Оқрабод қишлоғида жойлашган эски консерва заводини қайта тиклаш борасида инвестор топишда кўмак сўралди.\nШу куни элчи ва маслаҳатчилар учун маданий дастур ҳам ташкил этилиб, турли миллат вакиллари урф-одат, анъаналарини акс эттирувчи чиқишлар, мумтоз ва анъанавий куй-қўшиқлар ижро этилди.


Samsung Galaxy A51'нинг тўлиқ тавсифи билан танишамиз: Лаборатория синовлари — дисплей, аккумулятор автономлиги, аудио сифати - Terabayt.Uz\nSamsung Galaxy A51'нинг тўлиқ тавсифи билан танишамиз: Лаборатория синовлари — дисплей, аккумулятор автономлиги, аудио сифати\n1. Samsung Galaxy A51'нинг тўлиқ тавсифи билан танишамиз: Кириш\n2. Samsung Galaxy A51'нинг тўлиқ тавсифи билан танишамиз: Дизайн\n3. Лаборатория синовлари — дисплей, аккумулятор автономлиги, аудио сифати\n4. Samsung Galaxy A51'нинг тўлиқ тавсифи билан танишамиз: Қадоқдан Android 10 ва One UI 2\n5. Samsung Galaxy A51'нинг тўлиқ тавсифи билан танишамиз: Камера борасидаги сезиларли ўзгаришлар\n6.5 дюймли Infinity-O Super AMOLED\nGalaxy A51'га 6.5 дюймли Super AMOLED дисплей ўрнатилган бўлиб, панель резолюцияси 1080х2400, форма фактори эса 20:9 га тенг. Панель Infinity-O ечимида ишланган, яъни селфи камера учун томчисимон эмас, балки айлана тирқиш очилган. A51 ва A71 компаниянинг флагман бўлмаган, бироқ Infinity-O дисплейли илк смартфонларидан бўлди. Экраннинг Мослашувчан ёруғлик ёқилгандаги максимум ёруғлиги 636 нитга тенглиги ўлчанган. Минимум ёруғлик даражаси бўлса 1.8 нит. Natural режими sRGB рангларини тўлиқ ҳолда кўрсатишга қаратилган; ранг фарқи ўртача 1.8 deltaE'ни ташкил қилади. Аммо 100% Яшилда эса оғиш даражаси 5.4 га тенг.\nSamsung Galaxy A51 автономлиги\nGalaxy A51, A сериясининг аксарият вакиллари ва А50 каби, 4 000 мА/соатли аккумуляторда ишлайди.\nWi-Fi орқали интернетдан фойдаланилганда қурилма қуввати 13 соат 30 дақиқага етади. Смартфоннинг тўлиқ қуввати билан 14:22 соат видео томоша қилиш мумкин. Қувват 22 соат қўнғироқ амакга ошириш имконини беради. Умумий олганда, Galaxy A51'нинг автономлик вақти 86 соатни ташкил қилади. Қадоқ таркибидаги адаптердан фойдаланиб, Galaxy A51'ни 2:14 соатда тўлиқ қувватлаш мумкин. Ярим соатда заряд миқдори 0% дан 35% га чиқади.\nЭндиги навбат аудио жек орқали овоз сифатини текширишга келди. Samsung Galaxy A51 актив ташқи кучайтиргич билан жуда сифатли товуш ҳосил қила олди ва овоз баландлиги ҳам юқори даражада бўлди.\nҚулоқчинда товуш баландлиги юқори ҳолида қолди, бироз қўшимча бузилишлар ҳамда озроқ стереофоник шовқин кузатилди. Барча ҳолатларни ҳисобга олганда, ўрта тоифадаги қурилма учун бу – аъло натижа.\nКейинги саҳифа: Қадоқдан Android 10 ва One UI 2


"Барселона": Бу кетишда Месси билан янги шартнома тузилмайди!\n12 январь, 2017, 12:56\nТрансфер мавсуми қизғин паллага кираётган бир пайтда "Барселона" ва жамоа етакчиси Лионель Месси ўртасидаги янги шартнома масаласи футбол жамоатчилигининг эътиборида турибди. Бир неча ойдан бери давом этаётган музокараларда томонлар муросага кела олмаяпти.\n"Барселона" бош директори Оскар Грау Лионель Мессининг янги шартномасига доир барча вазиятни рўйи рост айтиб берди.\n- Лионель Мессининг янги шартномаси борасида пухта ўйлаб, кейин бир қарорга келиш керак, - деди Оскар Грау. - Клуб бюджетининг 70 фоиздан ортиғини футболчилар маоши учун сарфлай олмайди. Биз келиши учун бошқа йўл топишимиз керак. "Барселона" дунёнинг энг зўр ўйинчиси клубда қолишини истайди. Лекин биз Мессини ушлаб қоламиз, деб ақлимизни йўқотиб қўймаслигимиз керак.\nЛионель Мессининг Каталония клуби билан амалдаги шартномаси 2018 йилнинг ёзида якунланади. 29 ёшли футболчи янги шартнома учун жуда катта маош талаб қилаётгани айтилмоқда.


Шимолий Корея қуролсизлантирилган ҳудудда ёппасига ўт очиш тизимларини жойлаштирди\n09:40 / 24.04.2016\nШимолий Корея қуролсизлантирилган ҳудудда чегара бўйлаб 40 км лик таъсир доирасига эга 300 та реактив ёппасига ўт очиш тизимини жойлаштирди. Бу ҳақда ҳарбий доиралардаги манбага иқтибос келтирган ҳолда "Рёнхап" ахборот агентлиги хабар бермоқда.\nМаълум қилинишича, тизимларнинг калибри 122 мм ни ташкил қилади. Шундай диаметрдаги снарядлар Жанубий Кореянинг Йонпхёндо ороли 2010 йилда ўққа тутилганда ишлатилган, бироқ энди бу снарядларнинг таъсир доираси 2 баробарга ошган.\nМанбанинг айтишича, бундай снарядлар Кёнгидо оролининг катта қисмига зиён етказиши ва назарий жиҳатдан Сеулдаги президент саройига етиб бориши мумкин.


Ислом Каримов ҳақидаги ҳужжатли фильм тайёр...\n17.01.2018 14:09 0 2335\nАввал хабар берганимиздек, Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев раислигида видеоселектор йиғилиши бўлиб ўтди. Унда «Xabar.uz» ахборот-таҳлилий порталининг мухбири ҳам қатнашди.\nУнинг маълумот беришича, Ислом Каримов хотирасига бағишланган мақолалар танловига 900 та ижодий ишлар келиб тушган. Шунингдек, «Мустақиллик меъмори» номли ҳужжатли фильм ҳам тайёр бўлиб, юбилей кунлари барча марказий телеканалларда намойиш этилади.\nМухбиримизнинг хабарига кўра, Ислом Каримов таваллуди билан боғлиқ тадбирларда хориждан ҳам вакиллар иштирок этади.\nЎзбекистон Шавкат Мирзиёев Ислом Каримов


Муштумзўр ҳоким « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n12 September 2017 - 17:06\n(Mактаб директорларини калтаклади)\n“Озодлик” радиосининг хабар беришича, Kun.uz сайти Сирдарё вилоятининг Сайхунобод туманида август ойи охирида рўй берган воқеа акс этган видеони эълон қилган.\nВидеода “Сайхунобод туман ҳокими Носиржон Маҳмудович Эгамбердиев”, деб тақдим қилинган шахс тумандаги мактабларнинг директорларини бир қаторга териб олиб, бир чеккадан калтаклагани тасвирланган. Мактаб директорлари эса Мустақиллик байрамига ўқитувчиларни олиб бормагани учун калтакланаётгани кўринади.\n«Бечора районо мудирини итдек қиламан, аслида сен ҳам айбдор. Нега районингни ҳурмат қилмайсан?», дея бақиради директорларни калтаклаётган киши.\nУ директорлардан бирининг юзига ураркан, «Ватан мустақиллиги сенинг мустақиллигинг эмасми? Байраммасми?» дея бақириб, ҳақоратлашда давом этади.\nKun.uz нашрининг ўз манбасига таяниб хабар қилишича, туманда Мустақиллик байрами аввалига 25 август кунига белгиланган, кейин байрам куни 27 августга қолдирилган.\nНашр хабаридан иқтибос:\n«Мактаб директорларининг айримлари байрам учун йиққан одамларини 27 август куни ҳам такроран байрам ҳудудига олиб кела олишмаган, айримлари байрам қайси кунга қолдирилганидан бехабар ҳам бўлишган. Натижада 27 август куни байрамда томошабин кам бўлган. Вилоят ҳокими эса байрам юқори савияда ташкиллаштирилмаган, деб Носиржон Эгамбердиевга хайфсан берган. Шундан сўнг, туман ҳокими мактаб директорларидан «аламини олган», деб ёзади ўз манбасига таянган кун уз нашри.\nНашрнинг қўшимча қилишича, Носиржон Эгамбердиев Сайхунобод туманига 2016 йилнинг октябрида ҳоким этиб тайинланган. Бунга қадар у Сирдарё вилояти ўрта махсус, касб-ҳунар таълими бошқармаси бошлиғи бўлиб ишлаган.


Дастурлаш ҳақида (билмаганларга) - Terabayt.Uz\nДастурлаш ҳақида (билмаганларга)\nКўпчилик дўстларимдан соҳамни дастурлашга ўзгартирсаммикин деган фикрларни эшитаман. Айниқса, чет элга чиққанларнинг кўпчилиги бундай ҳаёлга борган. Улар учун бу соҳанинг баланд-пастини соҳани ўзгартиришдан аввал билиш фақат фойда келтиради деган ўй билан ушбу мақолани ёзишга қарор қилдим.\nДастурлаш — бу сизнинг бирор бир муаммони ҳал қилиш учун компютернинг улкан имкониятларини фойдаланиш қобилияти. Бунинг учун сиз компютерга буйруқ бера олишингиз керак. Лекин бу эшитилганичалик осон иш эмас. Компютер масалани ҳал қилишда ҳар қандай инсондан тез лекин у инсончалик “фаросатли” эмас. Масалан, укангиз ёки синглингизга жуда оддий туюлган чой дамлашни 2 оғиз сўз билан буюрасиз. Компютерга бундай содда буйруқ кетмайди: чой дамлаш қанақа жараён эканлигини тушунтиришингиз, вазифани бажариш жараёнида қандай деталлардан қай тарзда фойдаланишни икир-чикиригача тушунтиришингиз керак. Менимча, нима демоқчилигимни тушундингиз.\nДастурчи ҳам яхши ижодкор, ҳам кучли мантиқли бўлиши керак. Рассом ёки ҳайкалтарош каби ижодкор аҳлининг илҳоми келмай сиқилиб, ичкиликка берилганини киноларда ёки ҳаётда кўрган бўлсангиз керак. Дастурчиларда худди шунақа ҳолат кўп бўлади:\nИшни топшириш мухлати жуда яқин лекин катта қисми ҳали тайёрмас?\nКутилмаган муаммо чиқди ва уни умуман ечимини тополмаяпсиз?\nКўпчилик дам олиш кунлари дам олади, ёзда оромгоҳларга кетади. Сизда бундай имконият жудаям кам бўлади. Сабаби: тинимсиз ўз устингизда ишлашингиз, янги нарсаларни ўрганишингиз керак. Ҳиндистоннинг бир шаҳарчасидаги йигит ҳам сизнинг рақобатдошингиз. Бу соҳа умуман чегара билмайди.\nЖуда қўрқитиб юбормадимми?)) Энди яхши томонларини айтсам:\nҲеч бирор нарса яратиб кўрганмисиз? Агар яратмаган бўлсангиз, хафа бўлмангку, лекин бу дунёга ҳали келмапсиз?\nБорган сари билимингиз ортиб бораётганини, устозим Шранет тарифлари билан айтганда, компютернинг худосига айланиб бораётганингизни сезасиз.\nМенимча, агар ушбу хусусиятлар сизда бўлса, сиз дастурлаш соҳасига ўтишни эплайсиз:\nМактаб пайтингизда математика, информатика ёки физика каби фанларга қизиққан ва яхши ўқиган бўлсангиз?\nҚандайдир ғоянгиз бору, уни ўзингиз амалга оширишни истайсиз?\nТасаввур қилинг, бу соҳа “мода”дан қолди ва унақа катта ойлик ҳам тўланмай қўйди. Шундаям ўзгартиришни истасангиз (бундай дейишимга сабаб дастурлашни бошлаганингиздан анчагача яхши маош олишдан умидингизни узинг)?\nУмуман олганда, агар сиз дастурлашни севсангиз, бу эркаликларини кўтариш унчалик қийинмас (ичиб-чекиш ҳам шартмас).\nЭнди тасавур қилайлик, бу сизга қийиндай туюляпти: осонроғи ва тезроқ пул топиш мумкин бўлган бошқа шунга ўхшаш касблар йўқми? Бор, бу ҳақида кейинги сафар.


Beeline Club уч миллионлик рақамдан ўтди\nТошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) -- Ягона алоқа оператори “Билайн” (Unitel МЧЖ ва Buzton ҚК) Beeline Club бонусли дастурига уч миллионинчи иштирокчи қўшилганлиги ҳақида хабар беради.\nЭндиликда Beeline Club 3 000 000 дан ортиқ кишини бирлаштиради. Лойиҳанинг ҳамкорлик тармоғида – Gold ва Platinum имтиёзли карталар бўйича чегирма берувчи Ўзбекистоннинг 10 та шаҳаридаги 150 та компания, балларга алмаштириладиган бонуслар қаторида эса – мулоқот дақиқалари, маҳаллий ва халқаро SMS, шунингдек GPRS-пакетлар ва шу кабилар бор.\n“Beeline Club илгаридагидек компания тарихидаги энг кенг кўламли лойиҳа бўлиб қолмоқда, – воқеани шарҳлайди Unitelнинг Жамоатчилик билан алоқалар хизмати Катта менежери Ораз Абдуразаков. – Бугунги кунда бонусли дастур “Билайн”нинг Ўзбекистондаги абонентларини, уларнинг мулоқотини қулай ҳамда арзонроқ қилган, шунингдек улар учун янги имкониятларни очган ҳолда, деярли ярмини бирлаштиради”.


Бекободда тарбияланувчилари овқатдан заҳарланган болалар боғчаси вақтинча ёпилди\n14 апрел 2021, Тошкент вақти: 03:08\nБекободда тарбияланувчилари овқатдан заҳарланган 15-сонли болалар боғчаси фаолияти вақтинча тўхтатилди.\nДастлабки текширув натижаларига қараганда, боғчанинг овқат тайёрлаш блоки ва гуруҳларда санитария қоидаларига риоя қилинмагани аниқланди.\nМактабгача таълим вазирлиги болалар боғчасида овқатдан заҳарланиш ҳолати чуқур ўрганиб чиқилишини маълум қилди.\n27 сентябрь куни Тошкент вилоят ҳокимлиги овқатдан 11 нафар бола заҳарланганини билдирган эди. Сўнгги хабарларда эса уларнинг сони 19 нафарга етгани айтилмоқда.\nБилдирилишича, касалхонага олиб келинган 3 боланинг ҳолати ўрта оғирликда, 15 нафариники қониқарли, бир бола уйга жўнатилган.


Маълумки, мамлакатимизда етиштирилаётган пахта хом ашёсининг 13 фоизи, қазиб олинаётган газнинг 64, нефтнинг 67, газ конденсатининг 87 фоизидан ортиғи, шунингдек, ғалла ва мева-сабзавотнинг катта қисми вилоятимиз ҳиссасига тўғри келади. Бу эса уларни шу ернинг ўзида чуқур қайта ишлашни ташкил этиш учун айни муддао. Ана шундан келиб чиқиб, бугун бир қатор қувватлар устида иш олиб борилаяптики, ушбу лойиҳалар билан танишгач, вақт келиб улар нафақат вилоят, балки мамлакат саноати ўсишига ҳам сезиларли ижобий таъсир ўтказа олишига амин бўласан киши.\n2016 йил 29 декабрда Ўзбекистон Республикаси Президентининг Шўртан газ-кимё комплекси метан тозалаш базасида синтетик суюқ ёнилғи ишлаб чиқариш инвестиция лойиҳасини амалга оширишга доир қарори қабул қилинган эди.\nАйни пайтда "Oltin yo'l GTL" номи билан аталувчи мазкур завод Ғузор туманининг Шўртан қўрғонида бунёд этилмоқда. У йилига 3,5 миллиард кубометр газни қайта ишлаб, 863,4 минг тонна дизель ёнилғиси, 304 минг тонна авиакеросин, 395,5 минг тонна нафта ва 11,2 минг тонна суюлтирилган газ ишлаб чиқариш имконини беради.\nОбъектнинг созлаш-ишга тушириш ишлари келгуси йилнинг учинчи чорагида амалга оширилиши, тўртинчи чорагида эса завод тўлиқ фаолият бошлаши кутилаяпти.\nСаноат гигантлари ҳам энди ҳамкоримиз\n"Indorama group" компанияси Жануби-Шарқий Осиёдаги энг йирик саноат субъектларидан ҳисобланади. У 1976 йилда ташкил этилган бўлиб, бош қароргоҳи Сингапурда жойлашган, жаҳоннинг кўплаб давлатларида йирик корхоналари мавжуд.\nКомпания тўқимачилик, бундан ташқари нефть ва газ-кимё тармоқлари, полиэстер ва синтетик матолар, кимёвий ўғитлар ишлаб чиқариш йўналишига ихтисослашган йирик қувватларига эга.\nЭътиборли томони, мазкур субъект эндиликда мамлакатимиз, хусусан вилоятимизда ҳам ўз фаолиятини бошлади. Айни пайтда мазкур компания тасарруфидаги "Индорама агро текстиль" масъулияти чекланган жамияти Касби ва Нишон туманларидаги қарийб 11 минг гектар ер майдонида пахта етиштирмоқда. Олинган хом ашё компаниянинг юртимиздаги корхоналарида қайта ишланиши кўзда тутилган.\n2017 йилда Қарши тумани Қоратепа қишлоғида "LT Textile International" хорижий корхонаси иш бошлади.\nЭнг замонавий технологиялар асосида жиҳозланган мажмуада пахта толасидан ип-калава ишлаб чиқарилмоқда.\nАҳамиятли томони, бу - лойиҳанинг биринчи босқичи, холос. Иккинчи босқичда шу ернинг ўзида тайёрланган ип-калавадан тайёр мато ишлаб чиқариш йўлга қўйилади. Умумий қиймати 100 миллион АҚШ долларини ташкил этадиган ушбу лойиҳа ҳам келгуси йил ишга туширилиши режалаштирилган.\nШунингдек, 2020 йилдан корхона кластер тизимига ўтади. Яъни, вилоят ҳудудидан 40 минг гектар ер олиб, 300 миллион АҚШ доллари сарфлаш эвазига зарур қишлоқ хўжалиги техникаларини харид қилиш, керакли инфратузилмани шакллантириш ҳамда кучли мутахассисларни жалб этиш орқали олий навли пахта толаси етиштириш мақсад қи-линган.\nҲар учала лойиҳа тўлиқ амалга оширилгач, корхона яратган иш ўринлари миқдори қарийб 2,5 мингтага етади.\nДеҳқонобод калий заводи нафақат вилоятдаги, балки мамлакатимиздаги энг йирик саноат корхоналаридан биридир. У Марказий Осиёдаги калийли ўғитлар ишлаб чиқарадиган ягона завод ҳисобланади.\nЗаводнинг хом ашё қазиб олиш ва ишлаб чиқариш қуввати йилдан-йилга тизимли равишда ошиб бормоқда. Мисол учун, корхона фаолият бошлаган илк йилларда маҳсулот экспорти ҳажми 30 минг тоннага ҳам етмаган бўлса, ўтган йили бу кўрсаткич 230 минг тоннадан ошди. Айни вақтда 18 мамлакатга товар экспорти амалга оширилмоқда.\nЗаводда бир қанча технологияларни янгилаш, ишлаб чиқарилаётган маҳсулот турларини кўпайтириш устида иш олиб борилаяпти. Яқин вақт ичида ишлаб чиқарилаётган маҳсулот тури ҳам, миқдори ҳам ошади. Натижада иш ўринлари сони яна 900 тага кўпайиб, 3 мингга етади.\nКелтирганимиз - бор-йўғи 4 мисол. Лекин ислоҳотлар самараларини тасаввур этиш учун етади. Мана эътибор қилинг, ана шу лойиҳалар асосида 10 минг нафар атрофида одам доимий ишли бўлади (кўпчилик ҳозирдан ишлаяпти). Шунинг ортидан доимий даромадга эришади, ҳаёти фаровонлашади, рўзғори бутланади. Бу каби йирик лойиҳалар эса вилоятимизда ўнлаб, мамлакатимизда юзлаб амалга оширилаяпти. Саноат соҳасидаги ислоҳотлардан қанча аҳоли бевосита манфаатдор эканини шундан тасаввур этаверинг. Қувонарлиси, мамлакатимизда бу каби ўзгаришлар ҳамма соҳада кечаяпти.


15:06 09.09.2019 (Янгиланган 15:10 09.09.2019)\nАқтауда икки ёшнинг турмуш қуриши ижтимоий тармоқларда қизғин муҳокама қилинмоқда. Ёш келинчик пост ёзиб қолдирди ва турмуш қуришининг сабабларини келтириб ўтди.\nТОШКЕНТ, 9 сен — Sputnik. Қозоғистоннинг Ақтау шаҳрида 15 ёшли ўсмирлар турмуш қурди. Бу ҳақда Sputnik Қозоғистон хабар қилди.\nАқтауда икки ёшнинг турмуш қуриши ижтимоий тармоқларда қизғин муҳокама қилинмоқда. Коллежда таҳсил олаётган жуфтлик ёш бўлишларига қарамасдан қолган умрларини биргаликда ўтказишга қарор қилишган.\nЁш келинчак уни ўғирлаб кетишгани ва уйга қайтиш иснод эканини айтган.\n“Иккаламиз ҳам 2004 йилда туғилганмиз. 15 ёшдамиз. Турмуш ўртоғимнинг ота-онаси билан Ақтауда яшайман. Биз уч-тўрт ой учрашиб юрдик, кейин турмуш қуришга аҳд қилдик. Албатта, аввалига ота-оналаримиз қарши эди. Мени ўғирлаб кетишди. Ота уйига қайтиб келган қиздан ёмони йўқ деганларидек, мен қолишга қарор қилдим. Бунинг устига, биз бир биримизни севамиз”, - дея ёзган қозоғистонлик ёш келинчак.\nТўйдаги суратлари билан иштимоий тармоқда бўлишган. Суратлар санасига эътибор қаратиб, икки ёшнинг висол оқшоми 2019 йил июль ойида бўлиб ўтганини фаҳмлаш мумкин. Айримларнинг фикрига кўра, ёшлар никоҳларини расмий равишда қайд эттиришмаган, шариат қонунларига биноан турмуш қуриш билан кифояланишган, холос.\nҚозоғистонда 18 ёшдан оила қуриш мумкин. Рўйхатга олувчи органлар никоҳ ёшини узрли сабабларга кўра икки йилдан ортиқ бўлмаган муддатга камайтиришлари мумкин. Никоҳ ёшига тўлмаганларнинг оила қуришига фақат она-оналар ёки қонуний вакилларнинг ёзма розилиги асосида рухсат берилади.\nБир неча кун илгари Эронда 11 ёшли қизчани турмушга берилиши қизғин муҳокамаларга сабаб бўлганди.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистонда президент қарори билан никоҳ ёши эркаклар ва аёллар учун 18 ёш этиб белгиланган.


Қадим ер юзи тили бу — бизнинг тил!\n7 oy oldin Behzod 714\n“Тили қисиқ” деган ибора бор. Жонли мулоқотда бу гап: “юзи шувит”, “бўйни эгик”, “муттаҳам” каби “айб”ли кишиларга нисбатан бир сифат тарзида ишлатилади. Гарданида ўз вақтида қайтара олмаган қарзи ёки кечирилмайдиган гуноҳи бўлган касларнинг ҳам бировлар олдида “тили қисиқ” бўлади. Бинобарин, бундай одамларнинг давраларда эмин-эркин ўтиришга, гапга аралашишга “бети чидамайди”, бошқалар унга бировлар билан суҳбатлашиш, баҳслашишни “сенга ким қўйибди?” қабилида қарашади ва тўғри ҳам қилишади.\nШубҳасиз, ҳар бир миллат — алоҳида оламдир. Худога минг қатла шукр-ки, бу даҳри-дун аро бизнинг бирор-бир миллат олдида тили қисиқ жойимиз йўқ. Бизнинг тил бутун дунё аҳлига энг кўп ўзак сўз тарқатган бой, қамрови кенг, чиройли забон ҳисобланади. Аммо ушбу тил билан биз қачон фахрлана бошлаймиз? Қачон она тилимиз жаҳон минбарларида бор жозибаси билан жаранг сочади? Қачон бошқа миллат вакиллари ўзлари интилиб, эҳтиёжмандликдан таржимонлар тайёрлаб, тилимизнинг инжа сирларини, ижодиётимиз сеҳри-ю фольклоримиз санъатини ўрганиш учун диёримизга ташриф буюришади?\nШу кунларда она тили сиёсатимизнинг бош масалаларидан бирига айланган бир пайтда, ўз она тилини менсимаётган, давлат тили бўлиб барқарорлашувини истамаётган айрим — ер юзида одам мақомида оёқ босиб юрган, ўзида бир жуфт кўз ва бир жуфт қулоқни жо қилган ҳамда ичида озига бўлса ҳам мағзи бўлган мияси бор бошни елкага ортмоқлаган, боз устига тариқдек бўлса-да, фаҳм-фаросат, ор-номус дегич туйғулардан ҳам мосуво бўлмаган тилдош, элдош орқадошларимга сўровим бор:\n— Қачонлардир шу атрофда туркийми, ўзбекми деган ном билан ўтиб кетган аждодлар руҳи чирқирашидан қўрқмайсизми?\nҚўрқмасангиз, гап йўқ. Мабодо қўрқаман десангиз, унда эшитинг. Энди ёлғон-яшиқ, ялтоқлик, лаганбардорлик, мақтанчоқлик, жиззакилик каби “тузсиз фазилат”ларингизни ташлаш керак. Ворисларга ҳамият ҳамда самимият мулкини мерос қолдиришга жаҳд қилиш, бунинг учун турли тутириқсиз ва мантиқсиз баҳоналардан воз кечиш лозим.\nУнутманг, ёппа оми ва лоқайд, беғужур миллатнинг тили “кун келиб ўлимга маҳкум”. Билгичларга қулоқ берсангиз, не бир тиллар таг-туги билан бу ҳаёт саҳнидан йўқ бўлиб кетганини англайсиз. Тил эса жонли миллат дегани. Фанда қайд этилишича: “Муайян ҳудудда истиқомат қилувчи, урф-одатлари, турмуш тарзи бир-бирига ўзаро яқин бўлган ва битта тилда гаплашадиган аҳоли қатламига миллат дейилади”. Бизнингча, бу мукаммал таъриф эмас. Ким қайси тилда туш кўрса, дард чекканда қай тилда нола чекса, янаям жўнроқ айтганда, онаси ва оила аъзолари билан мунтазам равишда қандай тилда суҳбатлашса, ўша миллатга мансуб бўлади. Шахснинг паспортида зикр этилган миллати ҳужжат соҳибининг асл табиатига ҳамиша ҳам мос келавермаслиги, ҳатто унинг ўзига ибтидоий аждоди ёқмаслиги ҳам мумкин.\nЎзбекистон Республикасининг “Давлат тили тўғрисида”ги Қонуни расман қабул қилинганига 30 йил бўлди. Аслида бундай Қонунга ҳожат бўлмаслиги керак, яъни ҳар бир давлатда бошқарув ўз миллатининг тилида амалга оширилиши табиий ҳолат деб қаралиши лозим. Аммо бундан бир аср муқаддам собиқ иттифоқ “доҳий”лари томонидан ғаразли ниятда, сунъий равишда чалкаштириб ташланган не-не миллатлар тақдири ҳали-ҳамон ўнгланолмай келмоқда. Хусусан, тилларидаги кичкина фарқлари асос қилиб олиниб, турли “…истонлар”га ажратилиб, бошқа эл-элатлар вакилларини ҳам аралаштирган ҳолда чуқур режа тузилган, токи улар мулоқотида ягона бир тилга зарурият туғилсин, шу тилни билганларга яхшироқ яшаш ва ишлаш имконияти эҳтиёж бўлиб сингсин дейилган. Ўтган 70 йилда бу режа ортиғи билан уддаланди. Эндиликда, ғариб ва ўта қашшоқлашган тил меросхўрлари ўз “…истон”ларининг давлат тили тўғрисидаги қонунларини чиқариб-да, бирор-бир самарага эришишлари жуда қийин кечмоқда.\nЎшанда, Қонун ниҳоятда эҳтиёткорлик билан ишлаб чиқилган ва объектив ва субъектив сабабларга кўра бу ерда истиқомат қилиб турган бошқа миллат ёки бошқа тил вакилларининг кўнглига тегиб кетмасликка астойдил ҳаракат қилинган. Ваҳоланки, биз андишани рўкач қилиб авайлаётган миллатларнинг қайғусини ейдиган ўз давлатлари, у ерда эса ўз тиллари ривожи билан шуғулланадиган махсус мутасаддилари бор. Қисқаси биз ғамини чекаётган тиллар бизнинг кўмакка муҳтожлиги йўқ.\nХуллас, Қонун билан идораларда иш юритув давлат тилида, шунингдек, кўпчилик мулоқотда бўладиган тилда олиб борилиши белгилаб қўйилди. Бу ҳуқуқий меъёр, айниқса, амалдаги раҳбарларга қўл келди. Чунончи, катта-кичик ташкилот бошлиқларининг қарийб аксари давлат тилини нафақат билмайдиган, менсимайдиган, ҳатто бу тилда гаплашишдан ор қиладиган “маданиятли, саводли” кадрлардан танлаб қўйиб келинган эди. Уларнинг ислоҳ қилиниши эса кўзда тутилмади. Миллий Истиқлол энг аввало, миллий тилни озодликка чиқариши шартмасмиди? Нега Қонун ижросини таъминлаш чораси фаромуш қилинди?\n“Давлат тили тўғрисида”ги қонунга қўшимча ва ўзгартиришлар киритиляпти экан. Бошқа қонунларга киритилган ўзгаришларда катта ижобий силжишлар кузатилмоқда. Демак, бу саъй-ҳаракат ҳам депутатлар томонидан мазмунли ва муваффақиятли амалга оширилишидан умид қилиш мумкин. Ҳарқалай, безовта қилаётган таклифларни жамоатчилик эътиборига етказиш зарар қилмас.\nҚонунда давлат тили — ўзбек тили деб эмас, ўзбек адабий тили деб белгиланиши керак назаримда. Адабий тил аввало, турли шева ҳамда лаҳжаларда гаплашувчи, бир қадар тарқоқ мазкур миллатни бирлаштирувчи қудратга эга. Токи, кундалик турмушда бир-бирларининг сўзларини, қилиқларини калака қилиб юрар экан, элда бирдамлик бўлиши мушкул. Ижтимоий тармоқларда жавлон ураётган блогерлардан тортиб, марказий телевидение телесухандонларигача, радио тўлқинлари орқали шоу уюштиргич бошловчилардан то тадбирлар тамадасигача фақат ва фақат адабий тилда сўзлашлари талаб этилиши лозим. Бу гўзал тилни ўрганишга ҳамма интилиши, нафақат ўзбек, балки шу диёрда яшаётган бошқа юртдошлар ҳам бу тилни севиб истифода этишларига эришиш чоралари кўрилиши керак. Бунинг учун энг аввало ҳокимият жиловдорлари шу тилда туш кўришлари, шу эл дардини чуқур англашлари зарур бўлади. Айни дамда амалдаги адабий тил ўзбек тили имкониятларини тўлиқ қамраб олмаган, яъни туб аҳоли шеваларида истеъмолда бўлган муқобил омоним ва синоним сўзлар, нақл, ибора ва ишоралар мазкур доирадан четда қолиб кетган.\nДавлат тилининг равнақи учун яна нима қилмоқ керак?\nҚонун ижросини таъминлаш чора-тадбирлари юзасидан алоҳида дастур, хусусан, махсус низом ёки йўриқнома ишлаб чиқилиши мақсадга мувофиқ кўринади. Бу ҳужжатда: маиший хизмат, тиббиёт, савдо, ижтимоий ҳимоя, банк каби соҳа ходимларининг оддий аҳоли билан мулоқоти, оммавий ахборот воситаларидаги чиқишлар, кинодаги сўзлашувлар, мажлис-йиғинлар, барча иш юритув фақат адабий тилда (шунингдек, Қорақалпоғистонда қорақалпоқ тилида ҳам) олиб борилиши қатъий белгилаб қўйилиши, олийгоҳларга кириш имтиҳонларидан бири, яъни асосийси ўзбек тили ва адабиётидан ёзма бўлиши, давлат бошқаруви мансабдорларининг адабий тилни қай даражада билиши салоҳияти ҳамда жамоатчилик олдида қиладиган маърузасини агар ўқиб берадиган бўлса, ўша маъруза матнини айнан ўзи ёза олиши қобилияти ҳам соҳа мутахассислиги билан бир қаторда синовдан ўтказилиб, ундан кейин лавозимга тайинланиши масаласи ўйлаб кўрилиши зарур. Албатта, бошқа хорижий тилларни билган ходим рағбатлантирилиши, муайян имтиёзларга эга бўлиши лозим, аммо унинг ушбу муваффақиятлари ўзбек адабий тилини (бозор, маиший тилини эмас) эл қатори билганидан кейингина ҳисобга олиниши керак.\nЮқорида зикр этилган Дастур (йўл харитаси) тўлиқ амалга киритилиб, натижаси сезилмагунича, Давлат тили қонуни бузилганда маълум бир санкциялар қўлланилиши, ҳолатни расмийлаштириш тартиб-қоидалари жорий қилиниши ва фаолият билан шуғулланувчи махсус Тил инспекторлари тайинланиши мақсадга мувофиқ бўлади.\nЎзбекона бағрикенглик ва андиша билан бундай ислоҳотни амалга ошириш мумкинми, нима дейсиз,менинг, мунисгина-мўмингина тилдошим? Майли, манави шеърни ҳам пичирлаб ўқиб қўя қолинг:\nЭй, сиз, очун олимлари, билиб олинг,\nҚулоғингизга бир гапни илиб олинг.\nЭнг кўҳна ҳам, энг кекса тил, у қайси тил?\nШак-шубҳасиз (бу бизнинг тил) – бу биззи тил.\nЯратганнинг илк яратган инсони ким,\nЎйлаб кўринг номи қайси тилда муқим?\nҲур гўдакнинг “инга”сида недир маъни,\n“Мамма” деган сўзни излаб топинг қани?\nОдам Ато бани башар отаси-ку,\nҲаво – ҳаёт, бор мавжудот асоси-ку.\nҲар саволга мантиқ мезон бўлса асл,\nБарча тиллар илдизи тил – бу биззи тил.\nТарих титинг, майли, Тош асридан келинг,\nТўзғиб ётур йўлда тиллар тилим-тилим.\nҒордан чиқар: ғудур-ғудур – овчи тили,\nҚирда, ана, жангчи ботир – довчи тили.\nСевги тили – ошиқ тили, қўшиқ тили,\nИлму урфон… энг бошида бешик тили.\nЮлдузи тил бўлар балки, келгуси тил,\nБироқ қадим ер юзи тил, бу биззи тил.\nҲол Муҳаммад Ҳасан,\nPrevious Ўзликни англаш саодати\nNext Тарих бугуннинг хизматида ёки учинчи Ренессанс пойдеворини яратиш мўъжизаси


Трубинода ҳам ўзбеклар ҳақини ололмаяпти\nҲақини ололмаётган ўзбекистонликлар қишнинг совуғида музлаган ерни 6 километр масофагача қазиб берган.\nМосква вилояти Шчелково туманида меҳнат қилган 27 ўзбекистонликка иш ҳақи берилмаётир. Иш берувчи билан, одатга кўра, оғзаки келишиб чув тушган ўзбекистонлик меҳнат муҳожирлари ўз ҳақлари учун курашни давом эттиришларини айтмоқда.\nПодмосковьенинг Трубино қишлоғи ёнидан ўтган 6 километр узунликдаги кабел трассасида 3 ой давомида алоқа кабели учун хандақ қазиган ўзбек меҳнат муҳожирларига иш ҳақини ололмай икки ойдан бери сарсон бўлиб юрибди.\nОзодликка мардикорлар номидан мурожаат қилган андижонлик Иномжон Исоқов кабел траншеяларини қазишга буюртма берган “Связьтранснефть” ширкати уларни ёллаган иш берувчи корхонага (ўзбекистонликлар ҳатто бу ташкилот номини ҳам билмайди-таҳр.) бажарилган иш учун пулни декабрдаёқ ўтказганини айтади.\n- Биз “Связьтранснефть”да траншея қазиган эдик. Бу Трубино деган жойда, ўрмонни ичида 6 километрли траншея қазиган эдик. Кейин 6 километр кабел ташладик, кўмдик. Бир сўм пулимизни бермади.\nЎзбеклар траншея қазимоқда\nИномжон Исоқовнинг айтишича, ўзбекистонлик меҳнат муҳожирлари ва иш берувчилари ўртасида одат бўлиб қолгани каби, бу сафар ҳам қоғозда шартнома тузилмаган.\n- Йўқ, шартнома бўлмаган, оғзаки бўлган. 27 киши ишлаганмиз. Ундан ҳозирга келиб – ишга кириб кетишди қолганлари – 15 киши ишга киргани йўқ. 22 октябрдан 22 декабргача иш бўлди-да. Келишув оғзаки бўлган, бизни ёллаган лақаби Тамара, аслида Саидова Хейда исмли чеченка посредник бўлган. У перечисление пулини олганим йўқ, дейди.\nИномжон Исоқовнинг айтишича, икки ойдан бери иш берувчисидан ҳақини ололмаётган мардикорлар ишга буюртма берган “Связьтранснефть” ширкатига ҳам мурожаат қилишган.\n- Мен ширкатнинг Генералний директорига телефон қилсам “28 декабрда перечисление билан пулни ўтказдим”, деяпти,- дейди Озодликка ўзбек ишчиларига бригадирлик қилган андижонлик Иномжон.\nИномжон Исоқовнинг сўзларига кўра, бу ишда ўртада турган Хейда ва унинг бевосита раҳбари Валерий Павлович Луженец Трубинода музлаган ерни узунлиги 6 километр, эни ярим метр, чуқурлиги 70 сантиметр қилиб, қўл билан қазиган ва унга кабел ётқизиб кўмган ўзбек мардикорларига тўлиқ бажарилган иш учун 2 миллион рубл (таҳминан 70 минг АҚШ доллари-таҳр.) тўлашга келишган.\n“Улар бизга бир тийин ҳам бермасдан чиқариб юборди”, дея давом этади марҳаматлик Иномжон ака.\n- 27 куни декабрда бизни хонамиздан чиқариб юборди, 3 кун совуқда қолдик ва 30 куни Москвани Вихиносига етиб келдик. Ҳозир бир тийинимиз йўқ, квартирага тўлагани ҳам пул йўқ. Кеча “Олдинга пул бер”, деди уй эгаси... Шу ташкилотнинг бизга берган ордери бор, менга машина берган доверенность бор, “Связьтранснефть”ни яна битта документи бор, ўзимиз олган видеозапислар бор, овозларни ёзиб олганмиз телефонга. Керак бўлса исботлаб берамиз. Луженец деган иш берувчимиз 27чи декабрда пулни бераман деган.Биз "Гражданское содествие”, яъни “Фуқаровий кўмак” ташкилотига мурожаат қилдик, улар болларга 2000 сўмдан ёрдам қилди. Бизга иш берувчи 25 мингдан аванси билан беришни ваъда қилган,- дейди Шчёлковода алданган 27 нафар ўзбек мардикори номидан гапирган бригадир Иномжон Исоқов.\nИномжон Исоқовдан олинган ҳужжатларга кўра, ўзбеклар қазиган ҳандақ ўрмон орқали ўтадиган Ярославл-Москва нефт магистрали ёнидан ўтадиган оптик-толали кабел учун бажарилган.\n"Транснефть" ширкатининг шўъба корхонаси ҳисобланган “Связьтранснефть” вакиллари ҳақиқатан Ярославл-Москва трассасидаги бажарилган иш учун пул декабрда ўтказилганини тасдиқлашди.\n“Связьтранснефть”дан 6 километр узунликдаги траншеяни қазиш ишларини ўз зиммасига олган қурилиш фирмасини бошқараётган Валерий Луженец Озодлик билан суҳбатда бу ишни бажаришга бошқа фирмани ёллагани ва ҳеч қандай ўзбекларни танимаслигини таъкидлади.\n- Менга бир фирма ишлаган. Уларни ёллаган шу фирма билан гаплашинг. Мен уларни ёлламаганман. Тушунарлими? Бу фирманинг номини эса ўзларидан сўранг, мен сизга айтмайман,- дея гапни қисқа қилди пудратчи Валерий Луженец.\nТраншеяни қазиётиб қўлидан жароҳат олган мардикор йигитлардан бирига иш берувчи ҳатто даволаниш учун пул ажратмаганини гапириб берди ўзбекистонлик йигитлар.\nҚўли синган ўзбек\nИномжон Исоқов уларни бевосита ишга ёллаган чеченистонлик Ҳейда Саидовани топиб бўлмаётганини айтади.\nЎзбек мардикорлари Озодлик таҳририятига иш берувчи билан иш ҳақи тўғрисидаги телефон суҳбатлари ёзиб олинган аудиоси ва телефон камерасига ёзиб олинган ҳандақ қазиш, кабел ётқизиш ишлари видеосини тақдим этдилар.\nҲозирда ночор аҳволда қолган ва бир тийинсиз янги йилни кутиб олган меҳнат муҳожирлари иши билан Москвадаги “Фуқаровий кўмак” ташкилоти шуғулланмоқда. Ҳуқуқ ташкилоти ишчилар яшаётган квартира ижарасининг ярим ҳақини тўлаб беришга розилик берди.\nЎзбекистонлик меҳнат муҳожирларининг Россияда бундай вазиятга тушиб қолиши тез-тез учраб туради.\nОзодлик Волгоград вилоятида ҳам ўз ҳақини ололмай сарсон юрган 200 га яқин мардикор ҳақида хабар қилган эди.