Ўзбек-тожик музокаралари иш бермади, 'Қайроққум' масаласи очиқ қолди - BBC News O'zbek\nЎзбек-тожик музокаралари иш бермади, 'Қайроққум' масаласи очиқ қолди\nЖорий йилда Тожикистон ва Ўзбекистон орасида Қайроққум сув омбори сувидан фойдаланиш борасида шартнома тузилмаган. Бу борада Суғд вилояти сув хўжалиги мутахассислари билдиришган.\nОлдинги йиллар бундай шартнома экин суғориш мавсуми арафасида тузилар эди. Тожикистон, Ўзбекистон, Қозоғистон Сув ва суғориш хўжалиги вазирликлари раҳбарлари ёки вакиллари Хўжандда тўпланиб, Қайроққум сувидан фойдаланиш масаласини ҳал қилишар эди.\nТаклиф қабул қилинмаганда, "Биз Қайроққум суви эвазига Ўзбекистон олдига Тожикистонга учинчи мамлакатдан келаётган электр токини ўтказиш ва Тожикистондан учинчи мамлакатга узатиладиган электр қувватини ўтказишни таклиф этдик," дейди Тожикистон Мелиорация ва сув ресурслари вазири муовини Султон Раҳимов.\nЛекин Ўзбекистон ҳали бу таклифни қабул қилган эмас. Демак, Қайроққум сувидан фойдаланишга оид шартнома ҳам имзоланмаган. Бу эса, ўз навбатида, тожик томонининг Қайроққумдан ўзи истаган миқдорда сув ташлашини англатади.\nГарчи ўтган йили Душанбе Ашхобод билан Туркманистондан Тожикистонга электр энергияси узатишга келишган бўлса-да, лекин Тожикистонга бу электр қуввати етиб келмади.\nКузатувчиларнинг айтишларича, бунга Ўзбекистоннинг Тожикистонга ўз ҳудуди орқали Туркманистон электр энергиясини ўтказмагани сабаб бўлган.\nАйни бир пайтда Ўзбекистон Марказий Осиё ягона электр ўтказиш тармоғидан чиққанлигини эълон этганди.\nТожикистон Фанлар академиясининг энергетика бўйича етакчи мутахассиси Георгий Петров фикрича, Сирдарё сувидан фойдаланиш масаласи кенгроқ кўламда ҳал этилмоғи жоиз.\n"Бу масалани ҳал этишда Қирғизистондаги Тўхтағул сув омборини ҳисобга олмасдан бўлмайди. Тўхтағул, Ўзбекистондаги Андижон ва Тожикистондаги Қайроққум сув омборлари бир-бирига боғлиқ равишда сув тўплайди ва ўтказади," дейди Георгий Петров.\nГеоргий Петров айрим кузатувчиларнинг Роғун ГЭСи қурилишига оид келишмовчиликлар Қайроққум сувидан фойдаланишга ҳам ўз таъсирини ўтказаётир, қабилидаги фикрларига қўшилмаслигини изҳор этди.\n"Роғун Амударё ҳавзасида, Қайроққум эса Сирдарё ҳавзасида эканлигини эсдан чиқармаслик зарур. Айни бир пайтда ҳозирги ёз ойларида Сангтўда-1 ГЭСи энергиясидан фойдаланиш муаммоси юзага келмоқда," дейди энергетик олим.\nУнинг фикрича, Тожикистонда ишлаб чиқариладиган энергияни сотиш учун эски электр узатиш тармоқларини тиклаш ва янги тармоқларни қуриш зарур. Ана шунда яна қўшни мамлакатлар орасида қиш ва ёз ойларида кимга қанча зарурлигига қараб, электр қуввати алмаштириш ўзаро манфаатлар асосида амалга оширилади.\nҲозирда Тожикистон Афғонистонга электр сотмоқда, ўз ўрнида бу қўшни мамлакатга электр узатиш миқдорини кўпайтириш масалалари кўрилмоқда.\nХалқаро банк эса, Қирғизистон-Тожикистон- Афғонистон- Покистон- Ҳиндистон электр узатиш тармоғи лойиҳасини кўриб чиқмоқда.\n"Бу масала ҳал этилмаса, қуриладиган Қамбарота ва Роғун ГЭСларида тайёрланадиган электр қувватини сотиш масаласи ўртага чикиши мумкин," дейди Георгий Петров.\nҚайроққум сув омбори нима учун сақланмоқда?\nАйрим ерларда эни 20 километр, узунлиги 55 километрдан ортиқроқ бўлган, бир томони Ўзбекистоннинг Бешариқ тумани билан туташиб кетган Қайроққум сув омбори Сирдарё сувини тўсиш натижасида вужудга келган.\nУмумий майдони 500 квадрат километрдан ортиқроқ бўлган сунъий денгизга сув тўплаш бундан 53 йил муқаддам бошланиб, икки йил деганда у сувга тўлган.\nЛойиҳа муддати бўйича эллик йилдан сўнг сув омбори вазифасини ўтаб бўлиши ва ўрни қуритилиб, экинзорга айлантириш мўлжалланган эди.\nҚайроққум сув омбори мавжуд экинзорларни суғоришдан ташқари, Ўзбекистон ва Қозоғистонда 300 минг гектардан ортиқ янги ерни ўзлаштиришга ҳам мўлжалланган эди. Бу ерлар ўзлаштирилиб, ҳозирда Қайроққумда тўпланаётган сув билан суғорилмоқда.\n"Барқи Тожик" Очиқ ҳиссадорлик холдинг ширкатининг Суғд вилоятидаги вакили Иномжон Сангиновнинг айтишича, "Қайроққум ГЭСи Суғд вилоятидаги ягона иқтидорли электр қуввати ишлаб чиқариш манбаи саналади. Унинг иқтидори 126 мегаваттдир. Ўрта ҳисобда йилига 688 миллион киловатт-соат энергия ишлаб чиқаради. Бу ГЭС вилоятнинг электр энергияга бўлган талабини 20 фоизгача қондиради".\nАйни шу электр қувватининг Шимолий Тожикистонга ва сунъий денгизда тўпланаётган сувнинг асосан Ўзбекистон ва Қозоғистон экинзорларини суғориш учун зарурлиги боис, Қайроққум сув омбори ҳалигача қуритилган эмас.\nЛекин мутахассисларга кўра, сунъий денгиз тобора лойқаланиб, чўкиндиларга тўлиб, сиғими камаймоқда.\nБу йилги устма-уст ёғингарчиликлар боис Қайроққум сунъий денгизи тўлиб-тошган.\nФавқулодда ҳолатлар ва аҳоли мудофааси хизмати мулозимларининг айтишларича, агар сув қўйиб юборилмаса, денгиз тошиб, қирғоққа яқин аҳоли манзилларини босиш хавфи ҳам йўқ эмас.\nҲозирда ўтган йилнинг шу даври билан солиштирганда Қайроққумдан икки бараварга яқин кўп сув ташланмоқда.\nЛекин Қайроққум ГЭСи раҳбарларига кўра, гарчи ёзнинг биринчи кунидан Ўзбекистон экинзорлари учун сув қўйиб юбориш бошланган бўлса, бу йил ҳали-ҳозирча бу борада бирон-бир кўрсатма бўлган эмас.


Ўзбекистонда бу йил Рамазон ҳайити намози ўқиладими? | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n7280 16:00 19.05.2020\n“Azon.uz” ахборот-таҳлилий портали мухбири Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати раҳбари Комилжон Бурҳоновга мурожаат қилди.\n“Айни пайтда мазкур масала юзасидан муфтий Усмонхон Алимов ҳазратлари бошчилигида нуфузли уламолар қаттиқ бош қотиришяпти. Коронавирусга қарши курашиш Республика махсус комиссияси ва Соғлиқни сақлаш вазирлигининг хулосалари, ҳатто об-ҳавонинг қандай бўлиши каби омиллар, шунингдек, атрофимиздага қўшни давлатлардаги эпидимиологик вазият ва бошқа жиҳатларни ўрганиб охирги хулосага келинади. Ҳозирча Рамазон ҳайити намози ўқилиши ёки ўқилмаслиги тўғрисида аниқ гапни айтиш қийин. Агар Ҳайит намози ўқиладиган бўлса, унинг тартиблари ҳақида маълумот берилади.\nЎқилмаслиги жоиз деб топилса, унда ҳам Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг аниқ кўрсатмалари ёйинланади.\nСаудия Арабистонида ҳайит намози ҳам уйда ўқилиши мумкин\nЯна шуни қўшимча қилишим мумкинки, бугунги кунда масжид ва бошқа диний муассасалар фаолият юритмаяпти. Ўзбекистон мусулмонлари идораси ходимлари, имом-домлалар, қорилар Қуръон хатми билан, саловат ва тасбиҳлар айтиш билан банд. Юртимизга келаётган синовларни, балоларни даф этишда хайрли дуоларимиз билан камарбаста бўлиш ҳаракатидамиз. Бугун ҳам “Uzrеport” телеканали орқали тўғридан тўғри эфирда хатмона бўлиб ўтади. Унда ҳамма хатми Қуръонларнинг якуни, яъни хатми Қуръондан кейинги дуолар ижобат бўлади, дейилган қавлларга мувофиқ элу юртимиз, мусулмонлар ҳақига дуойи хайр қилиш режалаштирилган. Ҳаммани шу жараёнда биз билан бирга бўлишга чақириб қоламан” деди Комилжон Бурхонов.\nАбдулазиз Муборак ёзиб олди.\nЎзбекистон ҳайит намози масжид Махсус мусулмонлар мусулмонлари идораси\n1360 23:09 30.05.2020\n791 22:19 30.05.2020\n724 16:30 30.05.2020\n3991 15:21 30.05.2020\n1589 12:14 30.05.2020\n6024 19:00 29.05.2020


Интернетда McLaren’нинг янги суперкари сурати пайдо бўлди\n19:10 / 02.03.2017\nИнтернетда McLaren компаниясининг янги суперкари расмий тасвири пайдо бўлди. Машина 720S деб номланади. Carscoops’нинг маълум қилишича, машинанинг илк суратини Bloomberg ахборот агентлиги чоп этган, бироқ кейинроқ сурат унинг сайтидан ўчириб ташланган.\nАввалроқ маълум қилингандек, McLaren 720S иккита твин-скролл турбинали 4 литрли V8 двигатели билан жиҳозланади. Двигателнинг қуввати 720 от кучини ташкил қилиши тахмин қилинмоқда.\nБритания компанияси суперкар жойидан 200 км/соат тезликка 7,8 сонияда тезлашиши, буундай тезликдан тўхташи учун 4,6 сония ёки 117 метр масофа талаб қилинишини маълум қилди. Бу кўрсаткич 650S суперкариникидан 6 метр камроқни ташкил қилади. 720S айнан 650S купесининг вориси бўлади.\nБундан ташқари, суперкар бошқарувчи электроникада махсус дрифт-режим, мотор бўлимини ёритиш тизими, айланиб турувчи асбоблар панели билан жиҳозланади. Асбоблар панелининг бир варианти ўзидан кенгайтирилган маълумотли катта дисплейни, иккинчиси эса фақатгина тахометр, спидометр ва танланган узатма кўрсатиладиган трек режими учун кичик экранни акс эттиради.\nМашинанинг суратлари аввалроқ ҳам интернетда пайдо бўлганди. Жумладан, январда интернетда моделнинг ёпиқ намойишида олинган сурати пайдо бўлган. Бироқ бу сурат ташриф буюрувчилардан бири томонидан суратга олингани сабаб расмий эмасди.\n20:20 / 22.02.2018\n13:15 / 10.01.2018\nДубайда дунёдаги энг тезкор суперкар яратиш устида иш олиб борилмоқда\n08:20 / 12.11.2017


Ҳуқуқ фаоллари Чинозда юқори синф ўқувчилари пахтага чиқарилганини иддао қилишмоқда\n23 май 2022, Тошкент вақти: 13:25\nЧиноз туманидаги "Textile Technologies Group" кластери даласидан 25 сентябрь куни олинган сурат\nЎзбекистон Инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари алянси фаоллари сўнгги ҳафтада Наманган, Фарғона, Сирдарё вилоятлари далаларида мактаб ўқувчилари пахта тераётганига гувоҳ бўлганликларини айтишмоқда.\nТашкилот раҳбари Елена Урлаеванинг Озодлик билан суҳбатда айтишича, 25 сентябр куни Тошкент вилояти Чиноз туманидаги "Textile Technologies Group" кластерига қарашли далада мактаб ўқувчилари пахта тераётганига ўзи гувоҳ бўлган.\n- 25 сентябр, "Textile Technologies Group" пахта далаларидамиз. Бу ерда дарс вақти юқори синф ўқувчилари пахта теряпти. Ҳозир карантин, дарс борми, йўқми, билмаймиз. Уларга яқинлашишимиз билан қочиб кетишди. Кейин милиция келди. Узоқдан суратга олишга улгурдик. Бундан олдин Сирдарёнинг Сардоба, Наманганнинг Поп тумани, Чодак қишлоғида ҳам шундай манзарани кузатгандик, - дейди Урлаева.\nОзодлик ўқувчилар пахта тераётгани юзасидан Чиноз тумани халқ таълими бўлимига боғланди.\nЎзини бўлим бошлиғининг ёрдамчиси, деб таништирган мулозим ўқувчилар ота-онасига ёрдамлашаётган бўлишини истисно қилмади, лекин мактаблар томонидан болалар буйруқ билан ёппасига чиқарилмаганини айтди.\n- Пахта мавсумида ота-оналари пахта теримига чиқишаётган бўлса, кўмаклашаётган бўлишлари мумкин. Лекин мактаб томонидан қаттиқ тайинланяпти - болаларни чиқарманг, деб. Ота- оналарга ҳам тушунтиряпиз, болаларни чиқарманг , деб. Бизга бу бўйича тепадан қаттиқ топширилган, ўқувчилар умуман пахтага чиқарилмайди, - деди ХТБ мулозими.\nЧиноз туманидаги "Textile Technologies Group" кластери раҳбариятидан ҳуқуқ фаолининг иддаолари юзасидан изоҳ олиш имкони бўлмади.\nЎзбекистондаги мажбурий меҳнат ҳолатларини кузатиб борувчи Берлинда жойлашган "Ўзбек форуми" ташкилоти бундан олдин Қашқадарё вилояти Косон туманидаги тўртта мактабнинг юқори синф ўқувчилари пахтага чиқарилгани ҳақида хабар қилганди.\nКосонликларнинг айтишича, шанба-якшанба кунлари тумандаги 34, 62, 73, 92 - сон мактабларнинг ўқувчилари куни билан далада, бошқа кунлари 1-2 соат ўқиб, кейин пахта теримига чиқариляпти.\nАммо Озодлик суҳбатлашган 34 ва 73 сон мактаб директорлари ўқувчилар пахтага чиқарилганини рад қилишди.\nКосон туманидаги 34-сон мактаб директори Асқар Пирматов ўқувчилар юз фоиз масофадан таълим олаётганини айтди.\n- Мактаб ремонти учун пулга эҳтиёжимиз йўқ, ўзи 2018 йилда қурилган мактаб. Ўқувчиларни чиқаришдан манфаатдор эмасмиз, қайтанга гап эшитамиз. Ҳозир ўқиш масофадан, ўқувчилар уйда қолган холда ўқитиляпти. Юз фоиз ўқишда. Бизда ўқитувчилар ҳам ўқувчилар ҳам пахтага чиқарилмайди. Шундай қатъий талаб бор. Ота-оналари ҳам чиқаришга ҳаққи йўқ, - деди Пирматов.\nБундан ташқари, хусусий фермерларга болалар меҳнатидан фойдаланиш ҳам қаттиқ тақиқланди.\nЎзбекистон президенти шу йилнинг январида ҳукумат мажлисида сўнгги йилларда болалар меҳнатига барҳам берилганини таъкидлаб ўтганди.\n"Биз юз йилги тизимни икки йилда олиб ташладик. Бирорта мактаб ўқувчиси пахтага бораётгани йўқ. Албатта, бу оғир эди, лекин шу қарорни қабул қила олдик. Бўлар экан-ку", деганди Шавкат Мирзиёев.


Иқтисодиёт 18:55 / 18.04.2019 31745\n2019 йилнинг биринчи чорагида олтин Ўзбекистоннинг асосий экспорт маҳсулотига айланди. Бундан Давлат статистика қўмитаси маълумотлари дарак беряпти.\nЯнварь-март ойларида экспорт ҳажми 4,1 млрд долларни ташкил этди, ундан 1,2 млрд доллари ёки умумий тузилмадан 29,8 фоизи олтин ҳиссасига тўғри келди. Иккинчи ўринда энергия ташувчилар ва нефть маҳсулотлари - 751 млн доллар (18,2%), учинчи - хизматлар 666 млн доллар (16,1%). Пахта толаси 110 млн долларга (2,7%), тўқимачилик маҳсулотлари 116 млн долларга (8,9%) сотилди.\nБундан олдин, сўнгги уч йил ичида Ўзбекистон 220 тонна олтин экспорт қилгани маълум бўлганди. Олтин экспорти 2016 йилда 70 тоннани ташкил этган. Қиймат жиҳатидан бу 2,7 млрд доллардан ортиққа тенг. 2017 йилда қимматбаҳо металл экспорти 80 тоннани ёки 3,1 миллиард долларни ташкил этди.


Блогистон - Озодлик радиоси\n22 май 2022, Тошкент вақти: 00:45\nЎзбек зиёлилари Россиянинг Украинага уруши ҳақида нима дейди?\nЎзбекистон ҳукумати ҳозиргача Россиянинг Украинадаги ҳаракатларини уруш деб атагани йўқ; расмий баёнотларда фақат "Украинадаги вазият" ҳақида сўз боради. Тошкент Украинадаги вазият юзасидан "нейтрал ва босиқ" позицияни эгаллаганини айтади. Шу йил 17 мартида Ўзбекистон Сенатида Украина ҳудудий яхлитлигини дастаклашларини айтган Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов орадан бир ой ўтиб истеъфога чиқарилди. Айни пайтда Ўзбекистон Украинага гуманитар ёрдам йўллаган.\nЭркин Аъзам, ёзувчи:\nЭркин Аъзам, ёзувчи.\n"Россия суверен давлат ҳисобланмиш Украинага бостириб кирди. Бунинг учун ҳар қанча сабабу баҳонаси топиб кўрсатилмасин, қўшни мамлакатга қурол кўтариб киришни оқлабу ёқлаб бўлмайди.\n21 асрда яшаб туриб ҳам инсониятнинг бир қисми ҳалигача ғор тафаккури ва тасаввури билан яшаётганлигининг исботи бу. Демак, башар аҳли қаршисида улғайиш томон чўзилган машаққатли узун йўл турибдики, уни босиб ўтиш керак бўлади.\nУлуғбек Ҳамдам, ёзувчи.\nАгрессияни ҳатто кўнгилда ёқлаш ҳам унга овоз бериш билан, агрессорнинг ёнида туриш билан баробар. Аслида, бундай агрессиялар кўнгилда агрессияга мойилликдан келиб чиқади. Ёмонликка, бузғунчиликка, урушга мойилликни йўқ қилиш учун эса, дунё миқёсида жуда катта маърифий ишлар олиб бориш кераклиги ҳам билиниб қолди.\nДунёда ҳали-ҳамон қўпол куч бирламчи эканлиги мени ташвишга солади. Инсониятнинг бунёдкор руҳга эга сара фарзандлари эмас, балки бузғунчиликка мойил, тафаккур бобида қуйи табақага тегишли тасодифий вакилларининг ҳокият тепасига келиб қолиши замонавий дунёнинг чинакам фожиаси.\nЧунки юз йил олдинги диктатор истаса ҳам ер шарини ўз ўқи орбитасидан чиқариб юбора олмасди, бугун эса, ҳозирги қуроллар билан курраи заминни бир эмас, минг карра тескари айлантириб юбориш мумкин.\nЯъни қарийб 7.5 миллиардни ташкил қиладиган ер аҳолисининг тақдири бир ёки бир неча кишининг кайфиятига қараб қолаётгани аянч. Бунга ҳеч қандай замону ҳеч қайси маконда йўл қўйиб бўлмайди.\nКамина юртимиз мустақилликка ноил бўлиб, энди атак-чечак қилиб юра бошлаган 90-йилларда “Мувозанат” деган роман қоралаганман. Асар ҳозиргача 7 марта нашр бўлди.\nУнда мустақиллик бизга Яратганнинг тортиғи бўлди, энди уни асраб, ҳимоя қилиш ва асралганни ривожлантириш ўз қўлларимизда; бунинг учун модда ва руҳ ўртасидаги мувозанатга эришмоғимиз лозимки, бунинг бирламчи шарти – илғор тафаккурли, бунёдкор руҳли инсонларни жамиятнинг тўрисига, яъни бошқарув нуқталарига олиб келадиган тизим яратишдир, дейилган.\nБунга яна қўшимча қилиб шуларни айтишим керакки, бугун давлатимиз ўзининг мудофаа қудрати устида кўпроқ қайғурмоғи, суверенитетни сақлаб қолишнинг замонавий йўлларию воситалари нима бўлса, ана ўшаларга эга бўлмоғи шарт, деб биламан. Яъни мамлакат мустақиллигини энди наинки амалда, балки сўзда ҳам бой бериб бўлмайди.\nСиз мендан бир ўзбек зиёлиси сифатида уруш, мустамлакачилик ва мустақиллик масалаларига қандай қарайсиз, дея сўрар экансиз, бу саволга менинг катта жавобим ана шу романда батафсил айтилган. Кичик жавобни эса, юқорида андак баён қилдим. Не бахтки, улар ўртасида ихтилоф йўқ. Соғ бўлинг!"\nБернора Қориева, балетмейстер, СССР ва Ўзбекистон халқ артисти:\n"Йўқ, йўқ, мен сиёсатга аралашмайман. Мен ўзимнинг ишимни қиляпман, мен классик балетни сингдираётган шогирдларим бор. Менинг ёшимда энг муҳими ўзимнинг касбимдан бир яхши нарса қолдириш. Шунинг учун ҳозир фақат ўзимнинг ишим билан шуғулланяпман. Сиз айтган мавзунинг ҳар бир мамлакатда ўз мутахассислари бор, ҳар бир яхши ёки ёмон иш учун улар жавоб беришади".\nБернора Қориева, балетмейстер, СССР ва Ўзбекистон халқ артисти\nКаримберди Тўрамурод, ёзувчи, журналист:\nБу ҳеч қанақа амалиёт ҳам эмас, кимларнидир қутқариш операцияси ҳам эмас, айни босқинчилик урушининг ўзгинасидир!\nЖуда кўпчилик украинлар, афсуски, ёши улуғ кишилар умрларида иккита фашистик босқинчиликни бошларидан кечирмоқдалар!\nКаримберди Тўрамурод, ёзувчи, журналист.\nЭнг ёмони, Иккинчи жаҳон урушида немис фашистларидан кўрмаган ваҳшийликларни бугун ўз диндошлари, "дўст ва оғалари" бўлган рус фашистларидан кўришмоқда!\nБутун дунёда бу урушни қоралашмоқда ва урушни бошлаганларни лаънатлашмоқда!\nУруш Украинага мислсиз вайронагарчиликлар келтирди. Энди вайронага айланган шаҳарларни тиклаш амримаҳол.\nБундан ҳам ёмони, одамлар, болалар нобуд бўлди, минглаб инсонлар майиб-мажруҳ бўлди, жуда катта аҳоли ватанларини ташлаб кетишга мажбур бўлди.\nРус босқинчилари ўзлари суратга олиб, тарқатаётган зўрлашлар, қийноқлар бутун дунёдаги нормал фикрловчи одамларни ларзага солди.\nМен ҳам бу видеолавҳаларни кўрдим ва бу ишни қилганларни лаънатладим!"\nФаррух Зокиров, Ўзбекистон Халқ артисти:\nКарим Баҳриев, шоир ва журналист:\nБир зиёли сифатида золимларга қаршиман ва мазлумлар томонидаман. Агар Украина Россияга бостириб кирганда, унинг халқини қирганда, Украинага ҳам қарши бўлардим. Бораётган жараённи тўлақонли уруш деб ҳисоблайман. “Ҳарбий операция” деб вертолётдан тушган тўрт-беш десантчининг маҳбусни озод қилиши каби бир неча соатллик ёки икки-уч кунлик операцияга айтилади.\nЎн минглаб, балким юз минглаб қуролли аскарлар билан БМТ аъзоси бўлган суверен бир давлатга бостириб кириш, минглаб инсонларни, бир неча юзлаб болаларни ўлдириш жиноят ҳамдир. Аслида масала музокараларда имкон қадар тез ҳал этилиши керак ва ҳал этилади, чунки беш йиллаб давом этган урушлар ҳам музокаралар ва шартномалар билан тугаган.\nБаъзи нобакор аёллар эрига таъсир ўтказиш учун боласини уради ёки қабиҳ қайноналарнинг қизим, сенга айтаман, келиним сен эшит, деган гапи бор. Музокаралар оҳангига қарасак, бу аслида Россия ва АҚШ ҳамда Европанинг низосидир, чунки Украинанинг олдига қўйилаётган асосий талаб НАТОга аъзо бўлмаслик ва ўз худудида унинг ҳарбий базаларини жойлаштирмасликдир.\nРоссия қудратли бўлса, бевосита НАТОга айтсин, АҚШ билан, НАТО билан урушсин-чи?! Аслида дунё Молдовадан Днестрбўйи тортиб олинганда, Гуржистондан Абхазия ажратилганда, Украинадан Қрим босиб олинганда деярли жим ўтирди ва мана, ниҳоят, суверен Украинанинг ярми ямлаб борилмоқда. Украинада барча постсовет давлатларнинг тақдири ҳал бўлмоқда. Ё босқинчи ўз ўрнига қўйилади ва эгалланган худудлар қайтарилади ёхуд бошқаларнинг сираси ҳам келади.\nДаъвога эътибор беринг: “Украинага қурол ва ёрдам бериш, операциянинг чўзилишига олиб боради”, - эмиш.\nЯъни Украина заиф, қуролсиз бўлса, босиб оламиз ва таслим қиламиз, агар уни кучлантирсанглар, уруш чўзилади ва қурбонлар бадтар кўпаяди, дейилмоқда.\nБошқача айтганда, бир қудратли давлат бошқа қудратли давлатга яқинимдаги, манфаатларим доирасидаги кичик давлатга тегма, демоқда. Афғонистон ҳам, Сирия ҳам шу манфаатлар майдони бўлган ва бўлмоқда.\nБМТ дунёни мавжуд чегараларда тан олиниши ва бошқа ҳеч кимнинг ҳеч кимга худуд даъвоси қонуний эмаслигини эътироф этиши лозим. Ким бунга қарши ҳаракат қилса, бутун дунё бирлашиб, тўхтатиши керак.\nДаъволар ҳаммада бор, масалан, мен Ўзбекистонни Амир Темур давридаги чегарасида тиклаш тарафдори бўлишим мумкин. Нега эллик йил - юз йил олдинги салтанат тикланар экан-у, уч юз-беш юз йил олдинги салтанат тикланмаслиги керак. Меъёр қайда?!\nХато аслида СССР тугаганида БМТнинг Россияни ворис деб эътироф этишида бўлган. СССР таркибида бор барча давлатлар СССРнинг вориси эди ва БМТнинг Хавфсизлик Кенгашига аъзо қилиниши ҳамда вето ҳуқуқига эга бўлиши керак.\nХалқаро ҳамжамият тинчлик учун реал замин яратиши лозим ва ҳеч бир худудда диктаторлик тузумлари мавжуд бўлишига, бир давлатнинг бошқасини тобе қилишига, шу билан бирга муайян давлатнинг ичидаги халқ ҳокимият эгаларига тобе бўлишига, қул қилинишига кўз юммаслиги, керак".\nШоир ва журналист Карим Баҳриев.\nЭлдор Азимов, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби, “Туркистон” номли камер оркестри бадиий раҳбари ва дирижёри:\n“Жуда чўнқир қарасак бу эскитдан пайдо бўлган муаммо. Мен сизга тўғрисини айтаман. Армияда хизмат қилганимда мен билан анчагина украиналик йигитлар хизмат қилган. Гапнинг очиғи, улар менга ёқмаган. Уларнинг муомаласи, бошқаси, айниқса русларни “кацапа” (кацапа – қассоб, таҳр) дегани ёқмаган. Шундан хулоса чиқараверинг. Менинг назаримда Россиянинг Украинага босқини тўғри бўлган. Ўртадаги муаммони вақтида ҳал қилишганда яхши бўларди. Шу, мен ўзимнинг фикримни айтдим!”\nEldor Azimov, uzbekistan\nЖавоб шу. Навоийдан ўтказиб нима ҳам дердик.\nЁр ўлунг бир-бирингизгаким, эрур ёрлиғ иш”.\nUzbek poet Isajon Sulton\nСирожиддин Саййид, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси раиси, халқ шоири:\n“Бир юмуш билан бандмиз. Ҳозир жуда бандман. Кейин гаплашамиз”.\n(Озодликнинг бошқа куни қилган қўнғироқлари жавобсиз қолди)\nЎзбекистон Ёзувчилар уюшмаси раиси Сирожиддин Саййид.\nҲожиакбар Ҳамидов, хонанда:\n"Кўпчилик қатори ўзини ақлли билган одам урушнинг ёмонлигини, урушнинг даҳшатлигини, уруш одамга фақат бахтсизлик келтиришини билади. Энди мен сиёсатга аралашмайман, вақтим ҳам йўқ. Илмда, санъатда, ёзув чизиш, дарслик тайёрлаш, шу ўзимнинг ишим билан овораман. Тўғри тарих фани сиёсий фан, лекин бизнинг асосий ишимиз халқимизнинг болларига дарсни бериш. Энди, мен сиёсатдан узоқроқдаман, ўғил бола гапни айтиб қўя қолай. Мен таъриф берганим билан ҳеч нарсани ўзгартира олмайман, бўлаётган воқеалар ўз изида кетаверади".\nҲожиакбар Ҳамидовнинг "Наво" телеканалидаги концертидан скриншот.\nЗафар Солижонов, журналист, блогер:\n"Ёвузлигини бошқа номда ниқоблаш Кремлга теккан касаллик ва Кремль ўзгармаган. Биз уни яхши таниймиз ва эслаймиз. Кремль қанчалик уринмасин дунё жамоатчилиги кўз олдида Украинага бостириб кирган бир босқинчи сифатида гавдаланаверади. Путин Россияси бегуноҳ минглаб мазлумлар, аёллар, болалар қотили. Буни оқлаш учун камида манқурт ёки хоин бўлиш керак. Мен босқинчилик урушига қаршиман, уруш зудлик билан тўхтатилиши керак. Уруш бошлаганлар халқаро судда жавоб бериши шарт.\nКремль бир вақтлари Ўрта Осиёни истило қилиш вақтида ҳам "ихтиёрий қўшиб олиш" деган бошқа иборани қўллаган. Юз минглаб содда ва чапани халқимизни қириб ташлаш, қуролсиз мард-ўғлонларимиз жасадларини симёғочга илиб чиқиш ва ёш келинларни бева қилиш вақтида айнан шу номдан фойдаланган. Мажид Ҳасаний бу ҳақда фактлар келтирган. Тарихни қанчалик алдашга уринмасин миллатлар учун улар босқинчи номи билан ёдда қолди. Ислоҳотчи эмас".\nЎзбекистонлик блогер, журналист Зафар Солижонов.\nАбдулазиз Муборак, журналист.\nҚисқача айтганда мустақил давлатга нисбатан босқинчилик ҳаракати бу! Аммо ушбу ҳаракат 2022 йилнинг 24 февралида эмас, 2014 йилдан бошланган. Украинлар тарафини олиб айюҳаннос солаётган дунё мамлакатларининг Фаластин, Сурия, Ироқ, Афғонистон, Ливия каби мусулмон диёрларда бўлган босқинчилик ҳаракати ва унинг вайронакор оқибатларига нисбатан бефарқ бўлгани эса, алоҳида масала.\nЎзбекистонлик журналист Абдулазиз Муборак.\nБаҳодирхон Элибоев, инсон ҳуқуқи ҳимоячиси, журналист:\nБу уруш. Сўзсиз уруш бу! Бу масалада Россия ОАВси айтаётган фикрларга қўшилиб болмайди. Қанақа операция ҳақида гап кетади агар бошқа бир суверен давлат ҳудудига бостириб кириш ҳақида гап кетаётган болса.\nПутин ахборот урушига етарлича баҳо бермади. Умуман Собиқ Иттифоқ давлатлари ҳамма нарсани куч ҳал қилади деб ахборот майдонига етарлича эътибор бермайдилар. Агар гап Украинадаги рус миллатли фуқароларга бўлган зулм ва дискриминация ҳақида кетганида 8 йил давомида бу ҳақда бонг уруши керак эди. Шундай қилиши керак эдики, 8 йил давомида Украинадаги этник озчиликка нисбатан руҳий, сиёсий ва бошқа барча кўринишдаги босимлар бўлаётганини дунё жамоаатчилиги билиб бориши керак эди. Афсуски, собиқ тузумдагилар доим ўз халқини халқаро сиёсатдан узоқ ушлаб келишган. Ва бу Россияни ахборот урушида мағлубиятига сабаб бўлди. Энди у денацификация шиори остида кириши жуда кўпчиликда ҳайронликка сабаб бўлиши аниқ эди.\nЁки худди шу мантиқдан, айримлар биладики Ғарб Украинани бундай урушга олдиндан тайёрлаб келган. Ҳарбий дарслар ўтиб, керакли қуролларни ишлатишдан сабоқ бериб келган. Ҳатто инсониятга қарши вируслар ишлаб чиқиш ҳақидаги гаплар кўтариляпти. Биолабораторияларни Ҳантер Байден ва бошқа Ғарбдаги элитага алоқадор кишиларнинг молиялашиши хавотирли. Бу масалада ҳам етарлича ахборот тарқатилмагани учун демилитаризация деган гаплари кўпчиликка ғалати эшитилди.\nҲар қандай урушга ҳар қандай ақли бор одам қарши чиқиши аниқ. Гап бу ерда фақат Украина-Россия ўртасидаги урушда эмас. Бизга таниш бўлмаган майда давлатлар орасида уруш бўлсаям соғлом фикрли одам бунга қарши гапириши аниқ. Лекин бу уларнинг позицияси қандайлигини билдирмайди. Путин ҳам, Зеленский ҳам, Байден ҳам урушга қаршимиз дейди. Лекин уруш давом этаверади. Демак, гап урушда эмас, унинг сабабларида экан. «Нега бу уруш келиб чиқди?» деган саволга жавоб топилса, ҳаммаси аён бўлади-қолади.\nЎзбекистон ташқи сиёсатда фикр фаолларини босимга олганича йўқ. Ҳар ким ўзи тўғри деб билган позициясида фикрини билдирмоқда. Кимдир бу урушда қарши томонлар сифатида Россия ва Украинани эмас, балки Ғарб ва Россияни кўряпти. Украинага Ғарбнинг қармоғига илиниб қурбон бўлаётган мамлакат деб қараяпти.\nФикрлар турличалиги шу урушда янаям яққол кўриниб қолди. Назаримда, Ўзбекистон ҳукумати ёзарларнинг муносабатларига ортиқча эътибор беришмаяпти. Чунки ҳар ким ўзи маъқул кўрганнинг томонида туради ва ҳукумат қайси бирининг оғзини ёпади? Ғарб деса миллионлаб мигрантлар бор ва Ватандаги қанча оила шу Россия таклиф қилган иш ўринлари орқали қозонини қайнатмоқда. Америка уммон ортидан келиб бизга ёрдам берармиди дегувчилари ҳам бор. Афғонистондаги қочишдан кейин Америкага ишонч пасайган.\nҒарбнинг истаган пайтда ўзидаги пулларни музлатиб қўйиши мумкинлиги бошқа давлатларни ҳам ўйлантириб қўйгани ҳақида гаплар бор.\nБошқа мамлакатлар деганда қайси давлатлар назарда тутилаётгани муҳим. Бугун дунё тартиби ўзгараётган палладамиз. Ғарб истаган пайтда ўзига эътироз билдирган ёки қарши чиққан давлатга босим қила оладиган кунлардамиз. Мисол учун Туркияни олайлик. Америка Юнонистон ва Туркияга бир хил муносабатдами? Сурия ва Ироқ шимолидаги «Пенcэ Килит» ҳарбий операцияси орқали Американинг ПКК ва ЙПД нинг қўллаётганига қарши чиқяпти. Эвазига Америак Юнонистонни гиж-гижлаш билан овора. Қолаверса туркларни арманларга нисбатан геноцид қилганлигини гапириб юрибди. Бу НАТОнинг аъзоси болган Туркияга нисбатан хавотирли сиёсат деб қаралади. Мақсади эса яқин ойларда аниқ бўлади ҳам.\nЁки Араб давлатларини олайлик, у ерда ҳам худди шундай ҳолат кузатилмоқда. Покистон Россия билан муносабатларини тиклайман деса озига ҳайрихоҳ болган одамни ҳукумат тепасига келтириб қўйди.\nХитойнинг Тайван бошоғриғини айтмасаям бўлади энди.\nАфрикадаги кўплаб давлатлар Украинадаги воқеалар орқали оўларига бўлган зулмларни эслашмоқда.\nШунинг учун Туркия президенти «дунё 5 тадан катта» деган иборани ишлатди. Яъни бундан кейин дунё сиёсатини бешаланг ҳал қилмайсан деган ўзига хос хабарни йўллади.\nБири истаса Косовони мустақиллигини тан оларкан, бошқаси Донбассни тан оларкан... Зўрку а?! У давлат халқлари нимани хоҳлайди, биров суриштирмайдиям.\nАхборот уруши авжига чиққан пайтида имкон қадар ҳушёр болиш керак. Сиз билан биз ахборот яратувчилармиз. Ахборотни еб кетадиганлардан эмасмиз. Шундай экан, қайси ахборот қаердан чиқяпти ва қачон чиқяпти қарашимиз керак. Украина ёки унга ҳайрихоҳ давлатданми? Россия ёки унинг манфаатларига хизмат қилувчи томондан чиқяптими? Буларга қарашимиз керак бўлади. Шунинг учун уруш пайтида воқеа жойларига имкон қадар ўта холис болган тарафларни жалб қилиш керак. Европа мутахассисларини жалб қилиш бу ҳали холислининг белгиси эмас. Чунки 40 тача Европа давлати бирлашиб Россияни қанақа қилиб тиз чўктирсак экан деб бош қотириб турганда улардан холис фикр чиқишига шубҳа бор. Ёки Украинани қанақа қилиб енгсам экан деб турган Россия комиссиясининг холислигига ростдан шубҳа болиши аниқ.\nФарғоналик инсон ҳуқуқи ҳимоячиси, ўқитувчи Баҳодирхон Элибоев\nШораҳмат Қурбонов, блогер:\nИккинчи жаҳон урушида 50 миллион инсонни ёстиғини қуритган фашизимни яна авж олишига йўл қўйиб бўлмайди.\nАна, Украина армияси аскарларига бир боқинг, баданига фашистлар атрибутларини чизиб ташлашган, фашистлар “хочи”ни тушириб олган расмлари интернетда тўлиб ётибди.\nМен фашизим ва нацизимнинг ер юзидан йўқ бўлишини истайман. Россиянинг бу борада қилаётган ишларини тўла қувватлайман.\nФашизим-инсоният танасига чиққан яра, мараз. Уни кесиб олиб ташлаш керак. Бошқа иложи йўқ. Йўқса бутун организм ўлимга маҳкум бўлади. Тўғри, қон чиқади, оғриқ бўлади, лекин шундай қилиш керак.\nМен Украинада бўлаётган ишларни 10 йилдан ортиқ пайтдан бери кузатиб келаман.\nҲозирги Россиянинг Украинада ўтказаётган “денацификация” ва “демилирация” ҳарбий амалиётига олиб келган сабабларни ҳам яхши тушунаман.\nУкраинанинг Россия билан можароси 2008 йилдан бошланган. Асосан газ нархи ва Европага кетаётган газ транспортировкаси шартомасини қайта кўриб чиқиш талаблари ва Украинанинг Россиядан олган 3 миллард долларлик давлат қарзини қайтармаслик можароси ҳамон эсимда.\nОлий Рададаги депутатларнинг бир бирини дўппослашлари, олигархлар фойдасига қабул қилинган қонунлар можаролари, баъзи депутатларни ҳатто буюрма билан ўлдириб юборилганлари ҳам ҳукуматга "криминал шахслар” кириб келгани белгиси бўлганди.\n2012 йиллардан Украинада Иккинчи жахон уруши натижаларини қайта кўриб чиқиш, уруш қаҳрамонлари номини ўчириш, ёдгорликларни таҳқирлаш ҳолатлари кўпайиб кетди. Немис-фашист армиясига ҳизмат қилган сотқинларни "қаҳрамон” миллат озоздлиги учун курашганлар” деб тескари талқинлаш бошланди. Бунда Ғарбдаги кучларнинг моддий ва маънавий қўллови очиқ-ошкора бўлди.\nФакелли юришлар, фашистик рамзлар, фашизм ғоялари кенг ёйилди, Гитлернинг "Майн Кампфф” китоби тарғиб қилина бошлади. Ёшларга фашизм ғоялари сингдирила бошланди.\n2014 йилдаги Ғарбнинг очиқ ошқора қўллови, ёлланма қотиллар, фашистик ташкилот аъзолари ёрдамида ,,Рангли инқилоб” уюштирилди.\nБу ўзгаришларга, тартибларга қарши чиққан халқ террор қилинди. Одессада фашист ва банлерачилар тузимига қарши тинч намойишга чиққан юзлаб одамлар ўлдирилди, ,,Профсоюзлар уйи” га қамаб, тириклайин ёқиб юборилди.\nДонбасс ва Луганскда бу зулмларга қарши чиққан халқ устига қуролли бандалар юборилди.Шафқатсиз қотилликлар, қирғин бошланди.\nЛекин Ғарб ва АҚШ бу хунрезликларга кўз юмиб, миқ этмай туришди!\nСаккиз йилдан бери Украинада бандерачи фашистлар томонидан юзлаб, минглаб тинч аҳоли ўлдирилди, журналистлар, сиёсатчилар қатл этилди, тинч аҳоли ўққа тутилиб, устига бомбалар ёғдирилди. Биров ғинг демади!\nУкраинадаги миллионлаб русларни она тили тақиқланди, фарзандлари мактабларда она тилида сабоқ олишдан маҳрум этилди. Рус миллатлиларни камситиш, хўрлаш, миллатчилк қилиб зулм кўрсатиш авж олиб кетди.\nЖахон тан олган рус адабиёти вакиллари Пушкин, Лермонтов, Толстой, Чехов кабиларни номи ҳам, асарлари ҳам таъқиқланди. Уларга ўрнатилган ёдгорлик ва ҳайкаллар бузиб ташланди".\nUzbek bloger Shorahmat Qurbonov\nДилором Каримова, актриса, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими.\n“Россия Украинага босқинини махсус операция деб атаганига бутун дунё таажжубда. Бу уруш, қирғинбарот уруши. Мен энг аввало аёлман, онаман. Оналар ҳеч қачон уруш тарафдори бўлмаган. Бу уруш оналар қалбига отилган ўқ бўлди. Албатта, она сифатида бу урушга бутун вужудим билан қаршиман. Агар мен эркак бўлиб яралганимда украинлар тарафида уришаётган грузиялик, белоруслик, чеченлар ёки бошқа миллат вакиллари қаторида қўлимга қурол олиб урушган бўлар эдим.\nРоссия шовинист бўлганидан кейин, дунёда ўзидан энг буюк миллат ясаб олганидан кейин, кўз кўр бўларкан, қалб кўр бўлар экан. У ўзининг энг қадрдон биродарини ҳам танимас экан, ота-онасини ҳам билмас экан. Тахт учун, ҳукмронлик учун курашганлар отани ҳам ўлдирган, ака-укаларини ҳам ўлдирган. Россия ҳам ҳозир дунёда ўзининг қудратлилигини намойиш қилиш учун худди шу вазифани бажаряпти.\nМен рус зиёлиларига қараб туриб жудаям хафа бўлиб кетяпман. Бунга битта мен эмас, бутун дунё хафа бўляпти. Биз рус адабиёти, санъатини катта бир ҳурмат билан, ҳайрат билан қабул қилардик. Мана шу миллатнинг баъзи зиёлилари Путиннинг бу агрессиясини маъқуллаб турибди. Миллатнинг ойдинлари эса чет элга чиқиб кетмоқда, чунки уларнинг урушни қораловчи чақириқлари қамоқлар билан якун топмоқда.\nМен Россияда бутун халқ урушга қарши бўлиб, уруш бўлмасин, болаларимизни урушга бермаймиз деб кўчаларга чиқади, деб ўйлаган эдим. Йўқ бундай ҳодиса бўлмади. Россиядаки шундай бўлмагандан кейин, бизда нима бўлади экан деб ўйлайманда.\nТўғри уруш бошланган биринчи кунда бизнинг бир қанча ёзувчиларимиз, шоирларимиз, адабиётчиларимиз ўз сўзларини ижтимоий тармоқларда айтдилар. Лекин мени ҳайрон қолдираётган нарса шуки, жуда кўпчилик шу даражада бефарқ, шу даражада лоқайдки, буни кўриб оғир ўйга толаман. Лекин улар ҳам онаку, мен қатори аёлларку, мен улардан бир бошқа жиҳатим билан фарқ қилмайманку. Ўзининг фаразндини уларнинг ўрнига қўйиб кўрмасмикин, дейман.\nБундан ташқари ер жойининг бир жойида бомба портласа унинг чанги менга келади. Бир жойда уруш бўлса унинг таъсири айланиб-айланиб менга келади. Менга ҳеч нарса бўлмаяптику деб, бунақа лоқайд ўтириш ниҳоятда калтабинлик. Барибир уришнинг ўзими, таъсирими бизга ҳам келади. Шунинг учун лоқайд бўлмаслигимиз керак, қўлимизга қурол олиш имкони бўлмаса ҳам ҳеч бўлмаганда “ бўлмасин уруш, йўқ бўлсин уруш” деб ҳайқиришимиз керак. Айнан ана шу лоқайдлик мен учун жуда оғриқли нуқта ва мен бундан жуда қаттиқ риёзат чекяпман”.\nРаҳимжон Раҳмат, адабиётшунос.\nРоссиянинг Украина давлатига ҳарбий босқини ҳеч қандай махсус амалиёт эмас, балки росмана урушдир. Балки Путин, тезда Киевни ишғол этамиз, ҳукуматни алмаштирамиз, бу жараён қисқа вақтни олади ва уни махсус амалиёт деса бўлади, деб ўйлагандир. Одам ҳар нарсани ўйлаши, хаёл қилиши мумкин, лекин реаллик, реал вазият, реал имкон деган гап ҳам бор.\nУкраинадаги уруш иккинчи жаҳон урушидан кейинги энг йирик урушдир. Мана,кўрдик, Россия ҳарбийлари Украинанинг деярли ҳамма томонидан бостириб кирди-ку, буни нимаси локал ҳарбий амалиёт бўлсин. Шаҳарлар теп-текис бўлди, минглаб тинч аҳоли ўлди, миллионлаб украинлар қочоққа айланди. Украинанинг руслар кўпроқ яшайлиган шаҳарлари вайрон бўлди-ку, хўш, бунинг нимаси махсус ҳарбий амалиёт экан. Россия Украинага уруш очди ва уларнинг озод ва демократик давлатини ер юзидан супуриб ташлашга қасд қилди.\nУруш икки ойдан бери давом этяпти ва у яна анча чўзилиш эҳтимоли бор. Уруш рус халқига ҳам оғир келганини биламиз. Россия, тарихдан маълумки, ҳар доим кучсиз қўшни давлатларга ҳарбий агрессия уюштириб келади. Мен уруш бошланган биринчи кундан бошлаб Украина тарафида эдим, ҳозир ҳам ўз позициямда муқимман. Мен Россияга, рус халқига қарши эмасман, балки Путин агрессиясига қаршиман.\nUzbek poet Rahimjon Rahmat.\nЖаҳонгир Қосимов, кинорежиссёр:\n“Энди мен бир нарса дея олмайман, чунки мен сиёсатчи эмасман. Лекин бировнинг уйига босқинчилик билан кирган одам яхши одам эмас. Қонунчиликда ҳам шундай. Масалан, сизнинг минг нарсангизни олиб қўйган бўлса ҳам сиз босқинчилик қилолмайсизку. Чунки у ерда хотини бор, бола-чақаси бор. Муаммони бошқача йўл билан ҳал қилса ҳам бўлади.\nМен табиатан пацифистман, умуман урушга қаршиман. Бир донишманд урушлар бўлади, одамлар ҳалок бўлади, вақт ўтади, уруш бошлаган икки катта одам сулҳ тузади, аммо одамлар ўлади, болалар етим бўлиб қолади, деган экан. Барибир бу уруш бугунми, эртагами, тинчийди, аммо ўлган одамларни ҳеч ким қайтара олмайди, шуниси ёмон. Илоҳим, тинчлик бўлсин!”\nЖаҳонгир Қосимов, кинорежиссер. Видеодан скриншот.\nМалика Иброҳимова, актриса, Ўзбекистон Халқ артисти:\n“Биз урушдан кейин туғилган авлод бўлсак ҳам иккинчи жаҳон урушидан қайтмаган одамларнинг фарзандларини яхши танийман, улар билан мактабда ўқиганман. Болалигимдан мен тушларимда урушни кўриб чиқардим, қўрқиб кўрпани устимга ёпиб олардим. Бизларнинг авлодда урушнинг даҳшати, урушнинг қўрқуви кучлироқ бўлса керак деб ўйлайман. Онам 17 ёшларида ҳарбий госпиталда ишлаганлар. Онамни “солнышка” дейишган экан. Улар доим уруш даҳшатларини гапириб ўтирардилар.\nУкраинада уруш бошланди деган гапни эшитиб, қотиб қолдим. Ёмон даҳшатга тушдим. Қандай қилиб 21 асрда битта жойни бориб, портлатиб, танклар кириб, одамларни ўлдириши мумкин? Мана шуни тушинишга миям ишламай қолди. Ақлга сиғмайдиган воқеа деб ўйлайман буни. Бу ваҳшийликдан ҳам даҳшат. Львовга бомбалар тушди деганда, мен йиғладим. Мен ўша ерларда юрганман, кўрганман, чиройли. Одамлари яхши. Киевнинг архитектураси бетакрор. Бундай гўзал жойларни қандай қилиб вайрона қилиш мумкин.\nМалика Иброҳимова. "Маҳалла" канали видеосидан скриншот.\nАли Ҳамраев, кинорежиссёр.\n“Менинг фикрим шундай. Дунёнинг ҳеч қаерида уруш бўлмасин. Россияда бўлмасин, Украинада бўлмасин, Ўзбекистонда, Афғонистонда бўлмасин, ҳеч қаерда бўлмасин. Одамларнинг касаллиги борда, ҳайвонлиги чиқяптида урушни бошлаб. Менинг асосий фикрим шу, сиёсатга ҳеч аралашмайман. Менинг қалбимга озодлик керак бўлганидек, ҳар бир халққа озодлик керак. Шу озодлик учун мен ишлайман ва яшайман”.\nАли Ҳамроев, кинорежиссёр.\nСанжар Шодиев, актёр:\n“Шахсий фикримни айтсам, биргина мен эмас, мендан бошқа ҳамма ҳам урушни хоҳламайди. Бегуноҳ кўп инсонларнинг қурбон бўлаётгани ачинарли ҳолат. Бу уруш бутун дунё иқтисодиётига салбий таъсир қилади ва бу таъсир бошланди ҳам. Ижтимоий тармоқларни кузатиб бораман, Россия ўзини ҳақ деб билади, Украина эса ватанимни ҳимоя қиляпман, деяпти. Мен энди бирор томонни оқламоқчи эмасману, барибир бостириб кириб битта халқнинг бир-бири билан уруш қилиши хато йўл”.\nСанжар Шодиев, актёр. МувадВидео, скриншот\nТоҳир Саидов, актёр:\n“Ҳозир мен озгина хастароқ эдим, каллам ҳам ишламаяпти, ўзим ҳам гапиролмаяпман. Муносабатим, дунёнинг ҳеч ерида уруш бўлмасин, тинчлик бўлсин. Уруш умуман яхши нарса эмас, бир кунлик уруш бўлган жойда қирқ кунлик насиба кетади деб, бобларимиз тўғри айтиб кетган. Россиянинг нима сабабдан бостириб кирганини шарҳлолмайман”.\nТоҳир Саидов, актёр. МиллийТВдан скриншот.\nШубҳасиз, бугун жаҳон ҳамжамияти эътибори Россия ва Украина можаросига қаратилган. Дунёдаги барча соғлом кучлар Россиянинг Украинага нисбатан ҳақсиз зўровонликларига қарши уюшган ҳолда “ЙЎҚ” демоқда.\nБу айни пайтда сайёрамизда янги бир умид, янги бир тўлқин бўй кўрсатаётганлигини англатади. Ишонаманки, энди башарият дунёнинг қайси бир бурчагида бўлмасин, қайси ирқ, қайси дин вакилларига қарши ноҳақликлар юз бермасин бир овоздан фаол ўз муносабатини билдиради ва вақтида бунга чек қўя олади.\nТашқаридан қараганда кўпдек таассурот уйғотаётган Россия тарафидаги кишиларнинг аксари ҳақиқатдан хабарсиз кишилардир. Улар ҳам тез орада ўзларининг адашган эканликларини англаб етадилар.\nБаҳром Ирзаев, тарих фанлари бўйича фалсафа доктори.\nРассом Даврон Йўлдошев\n1990 йилнинг 20 июн кунини яхши эслайман. Ўша куни Ўзбекистон мустақиллиги ҳақида баëнот қабул қилинган эди.\nОлий кенгашдаги "Эрк" демократик партияси фракцияси ва янада тўғрироғи партия лидери Муҳаммад Солиҳнинг қаттиқ ҳаракатлари боис қабул қилинган бу баëнот Ўзбекистонни СССРдан мустақил давлат деб эълон қилди.\n"Эрк" Демократик партиясининг Хоразмдаги фаоли сифатида мен ҳам миллат тарихида бир марта бўладиган бу тарихий баëнот қабул қилинишига озроқ ҳисса қўшганимдан ғурурланганим эсимда.\nНиҳоят 20 июн куни Олий кенгаш сессиясини канали омбур билан бураладиган "Горизонт" деган рангли телевизорда томоша қилдим.\nХудфондга (Рассомлар идораси) бориб¸ "оғайнилар Ўзбекистон мустақил бўлди" деб бақирдим.\n"Слава КПСС" деган шиорни тунукага ëзаëтган шрифтовик менга бир телбага қарагандай бефарқ тикилди ва бармоғини пешонасига ниқтаб "жинни бўлдингми" ишоратини қилди.\nУлар қўлларидаги совет герби туширилган 5 тийинни чипта олиш учун узатишар эди. Сал ўзига тўқлари эса бошқалар учун ҳам тўлаб қўйиб¸ "Шерпажон опа сиза тўладим" деб бақиришар эди.\nДавроннинг кўзлари "Дача" филмидаги йўқотган пулини топган қахрамон каби севинчдан чарақлади.


The New York Times нашри 2019 йилда саёҳат қилиш керак бўлган йўналишлар рўйхатига Ўзбекистонни ҳам қўшди, бунда визасиз режим ва Буюк Ипак йўли бўйлаб чегараларнинг очилгани алоҳида устунлик сифатида қайд этилди. Бу ҳақда Кун.уз интернет нашри хабар берди.\n"Қачонлардир Буюк Ипак йўли бўйлаб саёҳат қилишни истаган бўлсангиз, ҳозир бунинг айни вақти. Ушбу тарихий йўлнинг энг диққатга сазовор ҳудудларини ўз ичига олган Ўзбекистонда қатор ислоҳотлар кузатилмоқда", - дейилади манбада.\nШу ўринда расмий валюта айирбошлаш тизимининг такомиллашгани, авиачипталарни банд қилиш ва виза учун онлайн ариза бериш имкониятлари Ўзбекистондаги энг яхши ислоҳотлар сифатида эътироф этилган.\nБундан ташқари, Америка ва 100 дан ортиқ бошқа давлатлар фуқаролари учун 30 кун муддатга амал қилувчи визасиз режим алоҳида қайд қилинган.\n"Ўзбекистон ва Қозоғистон сайёҳлар учун ягона виза устида ишламоқда. Минтақавий ва ҳаво ташувлари ҳам яхшиланди. Шу билан бирга, қўшни мамлакатлар билан чегаралар очилди, Марказий Осиё давлатлари пойтахтлари ўртасидаги парвозлар қайта тикланди ҳамда Тошкент ва Нью-Йорк шаҳарлари ўртасидаги рейслар сони оширилди", - деб ёзади The New York Times.\nБундан ташқари, нашрда Тошкентда нисбатан янги Hyatt Regency меҳмонхонаси сафига қатор бошқа халқаро меҳмонхоналар тармоқлари очилиши режалаштирилаётгани, илк тоғ-чанғи курорти ва янги туристик зоналар фаолияти йўлга қўйилиши кутилаётгани қўшимча қилинган.\nThe New York Times'нинг "2019 йилда саёҳат қилиш учун тавсия этилган йўналишлар рўйхати"дан шунингдек Панама, Тунис, Санта-Барбара (АҚШ), Лас-Вегас (АҚШ), Сальвадор (Бразилия), Нью-Йорк (АҚШ), Доҳа (Қатар), Батуми (Грузия) каби 52 йўналиш ўрин олган.\n618 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Тожикистон Ўзбекистондаги исломий таълим муассасалари билан ҳамкорликни ривожлантиради\tБрунейда Қуръон мусобақаси бошланди »


Эътиқодсиз ўқитувчининг маънавий қиёфаси бўлмайди\n13:41 / 04.02.2017\nКадрлар тайёрлаш миллий дастури ва “Таълим тўғрисида”ги Қонуннинг қабул қилинганига кейинги йилда 20 йил тўлади. Одатда бундай шароитда ўтган даврга бир назар ташланади, эришилган ютуқлар, йўл қўйилган хато ва камчиликлар сарҳисоб қилинади. Таҳлил қилиш натижалари эса бизни янги марраларга етаклайди, мавжуд муаммоларни ҳал этишга ундайди.\nКадрлар тайёрлаш миллий дастури ва “Таълим тўғрисида”ги Қонунда ўқитувчи-мураббийлар олдига катта вазифалар қўйилди, зеро таълим-тарбиянинг сифати самарадорлик даражаси энг аввало уларнинг истеъдоди, ўз касбига нисбатан меҳр-муҳаббати, зиммасига юклатилган масъулиятни англаб етишига боғлиқ. Шу ўринда мустақилликнинг илк йилларида мактаблар, умуман, барча таълим муассасаларида аҳволнинг ўта оғирлиги, ўқитувчиларнинг “қорин ғами”да ишдан бўшаб кетишлари, пировард натижада таълим тизимининг мутлақо издан чиқиш хавфи пайдо бўлганлигини эслашимиз муҳимдир.\nМана, ўша кунлар ҳам ўтиб кетди. Бугун бундан 19 йил аввал мақсад қилган “портлаш эффекти” юз берди. Ўзбекистонда таълим тизими мутлақо янги шакл ва мазмунда шаклланди. Унинг тажрибаси халқаро миқёсда ўрганилмоқда. Таълим тизимидаги “портлаш эффекти” ижтимоий-иқтисодий, сиёсий, маънавий мафкуравий соҳаларда ҳам айнан шундай “эффект”ни пайдо қилмоқда.\nАйни пайда, кўп юз минг кишилик ўқитувчи-муаллимлар орасида ўзининг том маънодаги маънавий қиёфасини топа олмаётган, тобора тезлашиб бораётган замон талабларидан ортда қолаётганлар ҳам борлигини эсдан чиқармаслик муҳимдир. Яна ҳужжатларга мурожаат қилайлик. “Таълим тўғрисида”ги Қонунда таълим соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий принциплари сифатида таълим-тарбиянинг инсонпарварлиги, демократик характердалиги, таълим тизимининг дунёвийлиги кўрсатилган. Шунингдек, мазкур ҳужжатда юксак ахлоқий фазилатларга эга бўлганларгина педагогик фаолият билан шуғулланиш ҳуқуқига эгалиги қайд этилади. Бошқача сўз билан айтганда, “Таълим тўғрисида”ги қонунда-педагогнинг ижтимоий- маданий,мафкуравий қиёфаси чизиб борилган.\nТаълимнинг турли тизимлари ўқитувчи-мураббийлари билан бўлган учрашувлар, суҳбатлар чоғида, афсуски, айрим домлаларимиз талаб этилган “қиёфа”га эришмаганликларини кўриш мумкин. Аслида бундайлар барча даврларда ва жамиятларда “меҳнат қиладилар”, борликларини сездириб турадилар. Шу ўринда улуғ шоир Чўлпоннинг “Адабиёт надир?”, деб номланган мақоласидаги қуйидаги фикрга мурожаат қилишни маъқул кўрдик: “Бизни уламо ва эшонларимиз тўн киймоқдан, авомларимиз чойхоналарга чиқиб чой ичмоқдан ва зиёлиларимиз эса Оврўпо кийимларидан ва қийматлик папирўсларидан лаззат олурларки, “адабиёт нима?” десанг, жавобида юқорида айтилганига “яъни, масалан”дан бошқа жавоблари йўқдир. Мана шунинг учундирки, кундан-кунга руҳимиз тушиб, келадирғон истиқболимизга умидсиз қараб, бошқа миллатлар каби шод ва умидли яшамаймиз ва бизда шодлик руҳ бўлмагани учун бир ишни қиламиз деб энди ўйлаганимизда ўй йўқ-фикрлар чочилиб, ақлларимиз паришон бўлиб кетар” (Чўлпон. Адабиёт нодир. –Тошкент, 1994. 37-бет).\nХўш, ўқитувчининг маънавий қиёфаси қандай шаклланади, унинг таркибий қисмлари нималардан иборат, ушбу жараёнда устувор аҳамият бериладиган йўналишлар нималардан таркиб топади?\nФикримизча бугунги ўқитувчи маънавий қиёфасини энг аввало жамият, унинг қонуниятлари, барпо этилаётган мамлакат ҳакидаги билимлар билан тўлдириш лозим. Демократик, ҳуқуқий, инсонпарвар давлат билан тоталитар-мустабид, маъмурий – буйруқбозликка асосланган мамлакатни, дунёвий давлатнинг диний давлатдан фарқини билмасдан, мамлакат конституцияси, унинг асосий принциплари, инсон ва фуқароларнинг асосий ҳуқуқлари, эркинликлари, бурчлари, давлат ҳокимиятининг ташкил этилиши каби масалалар тўғрисида мукаммал билимга эга бўлмаган ўқитувчини маънавий жиҳатдан етук Шахс дейиш қийин. Айниқса 2010 йил ноябр ойида қабул қилинган “Мамлакатимизда демократик ислоҳатларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепцияси”ни, унинг барқарор ривожланиб бораётган иқтисодиётга асосланган очиқ демократик ҳуқуқий давлат барпо этиш, инсон, унинг манфаатларини ҳимоя этиш борасидаги аҳамиятини англаб етмасдан ҳар қандай киши ўзини маънавий жиҳатдан шаклланган, дейишга ҳаққи йўқ. Бу нарса, айниқса, ўқитувчи-мураббийларга кўпроқ тегишли ҳисобланади.\nШу маънода ўқитувчининг замонавий ижтимоий–гуманитар фанларни чуқур, ҳар томонлама ўрганиши талаб этилишини қайд этиш лозим. Айниқса, тарих, фалсафа, адабиёт, маданиятшунослик, маънавият асослари каби фанлар ўқитувчи маънавий қиёфасини шакллантиришнинг муҳим омилидир. Минг афсуслар билан тан олиб айтиш лозимки, Алишер Навоий ва Бобур ғазалларини ёд олмасдан, уларни таҳлил этиш даражасига етмасдан филология факультетларини битириб, “Ўзбек тили ва адабиёти ўқитувчиси” деган ихтисосликка эгалар камми?\nШу нуқтаи назардан, мен ўқитувчи маънавий қиёфасини шакллантиришда миллий маданий меросимиз, қадриятларимиз, анъанларимизни чуқур ва пухта ўзлаштириш устувор аҳамиятга эга эканлигини қайд этмоқчиман. Бунинг учун, фикримча, дастлабки методологик-концептуал манба сифатида 2014 йил 15-16 май кунлари Самарқанд шаҳрида бўлиб ўтган “Ўрта асрлар Шарқ алломалари ва мутафаккирларининг тарихий мероси, унинг замонавий цивилизация ривожидаги роли ва аҳамияти” мавзусидаги халқаро конференция ҳужжатлари, айниқса, мамлакат биринчи Президенти Ислом Каримовнинг мазкур анжумандаги маърузаси билан танишиш муҳимлигини эслатишни лозим топдим.\nМуҳаммад ибн Мусо Хоразмий, Аҳмад Фарғоний, Абу Райҳон Беруний, Мирзо Улуғбек каби математик, астрономлар, Абу Али ибн Сино каби табиб-донишмандлар, Низомиддин Шомий, Хондамир, Шарафиддин Али Яздий каби тарихчилар, Абу Наср Фаробий, Абу Абдуллоҳ Хоразмий, Фахриддин Розий сингари файласуфлар, Юсуф Хос Ҳожиб, Аҳмад Югнакий, Алишер Навоий, Захриддин Муҳаммад Бобур, Маҳмуд Қошғарийдек адиблар, тилшуносларнинг асарлари билан озиқланмасдан туриб ўқитувчи ўз маънавий оламини шакллантириши қийин. Ҳўш, юқорида номлари тилга олинган буюк зотлар, мутафаккирларнинг бизга қолдирган буюк мероси нимадан иборат? Энг аввало ўз ватани ва халқига содиқлик, адолатли жамият барпо этиш, комил инсонни тарбиялаш ўрта асрлар Шарқ алломаларининг маънавий-аҳлоқий қиёфасини ташкил этган. Ана шу анъаналарнинг давом этиши эса бугунги замонавий ўзбек ўқитувчиси – мураббийининг энг устувор мақсади бўлиши лозим.\nЎқитувчининг маънавий қиёфаси тизимида эътиқод масаласи алоҳида ўринга эга. Маълумки, эътиқод инсон ўзи танлаган мақсадини, ишонган қадриятини тафаккур тарзи орқали енгилмас кучга айлантириш воситаси ҳисобланади. Эътиқод ўз-ўзидан пайдо бўлмайди, шаклланмайди. Назаримизда, инсон эътиқодини шакллантиришга кўмак берувчи қуйидаги омилларни эътиборга олиш тўғри бўларди: билим, ғоя, тажриба, эҳтиёж ва ҳиссиёт. Ушбу омилларнинг муштараклиги, шубҳасиз, инсонда юксак эътиқодни шакллантиради. Инсонинг кучи, қудрати унинг эътиқодида билинади.\nЎқитувчи маънавий қиёфасининг муҳим бўлагини ҳам эътиқод ташкил этади. Эътиқод келишувчанлик, мослашувчанликни инкор этади. Шу маънода ўқувчи ўқитувчининг фақат ва фақат ўз эътиқодига суянган ҳолда берган билимигагина ишонади. Ўқитувчининг эътиқоди теран фикр, воқеа-ҳодисаларни илмий жиҳатдан таҳлил этиш асносида юзага келган хулоса натижасида шаклланади. Дарсда, расмий давраларда мустақиллик, озодлик тўғрисида сабоқ бериб, кўчада, норасмий давраларда совет даврида гугуртнинг бир тийинлигини, Москвага самолёт чиптаси нархи 56 сўм эканлигини гапириши бундай “домла”нинг нафақат совет даврини қўмсаши, айни пайтда, унинг эътиқодсизлигидан даракдир. Бугунги ўқувчи оқ билан қорани, тўғри билан нотўғрининг фарқини жуда тез илғайди. Эътиқоди суст ўқитувчининг гапига у ишонмайди, ундан безади.\nЎқитувчининг эътиқодини безайдиган яна бир муҳим омил бор. Бу унинг гўзал феъл-атворидир. Феъл-атвор инсон томонидан эгалланган билим билан бевосита боғлиқ бўлсада, аммо у кўпроқ аждодлар мероси, ота-она, оила тажрибасига ҳам боғлиқдир. Ҳусайн воиз Кошифий инсондаги гўзал феъл-атворнинг нишонасини 10 нарсада кўради. Улар қуйидагилардан иборат: биринчи нишонаси – яхшилик; иккинчиси – инсофли бўлиш; учинчиси – бошқа одамдан айб қидирмаслик; тўртинчиси бирор кишида ножўя ҳаракат кўрса, уни яхши йўлга бошлаш; бешинчиси – бир одам ўз айбига иқрор бўлиб узр этса, узрини қабул қилиш; олтинчиси – бошқалар учун машаққатни ўз устига олиш; еттинчиси – фақат ўз манфаатини эмас, ўзгалар ва жамият манфаатини ҳам ҳурмат қилиш; саккизинчиси – очиқ юзли, ширин сўзли бўлиш; тўққизинчиси – мулойим ва тавозели бўлиш; ўнинчиси – муҳтожларнинг ҳожатларини чиқариш. (Дурдоналар хазинаси. – Тошкент, 1999. 8-бет).\nШубҳасиз, юқорида санаб ўтилган хислатлар ҳар бир инсоннинг, айниқса, ўқитувчининг маънавий қиёфасини тўлдириб туриши муҳимдир. Ўқитувчининг ютуғи ўзи берган билимнинг қумга сингиб кетган сув каби йўқолишини эмас, аксинча, унинг реал ҳаётдаги рўёбини кўришидадир. Бошқача сўз билан айтганда, кимки, жумладан, ўқитувчи ўз фикри, мулоҳазаси, ғоясининг реал кучга айланганлигини ўз ўқувчисининг билими, тўғри ҳатти – ҳаракати, теварак – атрофга муносабатида кўриш бахтига муяссар бўлса, ундай кишини ўз мақсадига эришган сифатида баҳолаш мумкин. Конфуцийнинг шогирдларидан бири Зижанг ўз устозидан инсон ўзининг таълимотини қай йўсинда ҳаётга тадбиқ этиши мумкинлигини сўрайди. Устоз эса шундай жавоб беради: “Сўзлаганда самимий ва ростгўй бўлсанг, ҳаракатларингда меҳрибон ва эҳтиромли бўлсанг, ҳатто ёввойи халқлар мамлакатида ҳам таълимотингни тадбиқ эта оласан. Сўзлаганда самимий ва ростгўй бўлмасанг, ҳаракатларингда меҳрибон ва эҳтиромли бўлмасанг, ҳатто ўзингнинг ерингда ҳам таълимотингни юргаза олмайсан” (Конфуций. Суҳбат ва мулоҳазалар. – Тошкент, 2014. 145-бет).\nУшбу фикрларнинг тубида айни ҳақиқат ётибди. Демак, ўқитувчининг маънавий қиёфаси унинг маънавий жасорати асосида шаклланади. Тор даражада ўйлаш, фикрлаш, ижтимоий фаолсизлик, янгиликка қизиқишнинг сустлиги, ҳақиқатни англаб етишдаги сабрсизлик – буларнинг бари маънавий жасоратни сўндиради. Шу маънода республика ва жаҳон миқёсидаги фан олимпиадалар, танловларда ўқувчиси ғолиб бўлган ўқитувчилар, ҳар куни ўз шогирдларига илм-фаннинг янгиликларини ўргатишга, уларда чексиз миллатпарварлик ва ватанпарварлик ғояларини сингдиришга ўзини масъул деб билган ҳар қандай устоз – муаллим аслида маънавий жасорат кўрсатган инсондир.\nФикримизча ўқитувчи-муаллим маънавий қиёфасининг шаклланишига кучли ижобий таъсир кўрсатувчи омиллардан яна бири бу – унинг ўзига қўядиган талабидир. Қачонки инсон ўзига юксак талаблар қўймас экан, унда ўзидан қониқиш ҳисси пайдо бўлаверади. Талаб ҳар биримизда соғлом эҳтиёжни юзага келтиради. Шу маънода кимки ўзига юксак талаблар қўйсагина у ўзининг том маънодаги мукаммаллигига эришиши мумкин. Бу гапнинг мазмуни шундан иборатки, бугунги дунё тобора ўзгариб бормоқда. Глобаллашув ҳаёт суръатларини тезлатиб юборди, мамлакатлар тақдирида бир-бири билан боғлиқлик жиҳатлари кўпайиб кетмоқда. Бир мамлакатнинг муаммоси тезликда бошқа мамлакат муаммосига айланмоқда. Шу тарзда яшаш, тирикчилик муаммосини ҳал этиш, тинчлик-хотиржамликни таъминлаш учун гўёки мусобақалар бошлангандек. Ҳақиқатдан ҳам шундай.\nЎқитувчининг маънавий қиёфаси хусусида фикр билдира туриб унинг фаолиятида ижод масаласи алоҳида ўрин эгаллашини айтмаслик хато бўлади. Ҳа, дарҳақиқат, ўқитувчи ижодкор. Ижод қилиш, кашф этиш, янгилик яратиш инсон табиатидаги энг катта мўъжиза ҳисобланади. Инсон ёпиқ жамиятда ижод қила олмайди. Шу маънода совет мустабид тизими шароитида, яъни ёпиқ жамиятда унинг аъзолари, айниқса ўқитувчилар ўзларининг ижодкорлик кучидан маҳрум бўлдилар, моддий манфаатларга интилиб яшашга устувор аҳамият берилди.\nУмуман, инсоннинг, ҳусусан, ўқитувчи-мураббийларнинг маънавий қиёфаси жамиятда таркиб топган ижтимоий-сиёсий, маънавий-мафкуравий муҳитга кўп жиҳатдан боғлиқ. Одатда мустабид жамиятларда, юқорида қайд этилгани каби, ёпиқ муҳитларда Миллатнинг энг зиёли қатлами ҳисобланган қисми ўқитувчилар фаолияти мафкуравий жиҳатдан кучли назоратда бўлади. Бу нарсага барчамиз гувоҳмиз. Аммо, мустақиллик йилларида жамиятнинг ўзи ўқитувчи маънавий қиёфасини шакллантиришдан манфаатдор бўлмоқда. Бу – очиқ жамиятнинг талаби ҳисобланади.\nБуюк мутафаккир шоиримиз Мир Алишер Навоий бундай деган эди: “Илмда замонасининг ягонаси бўлса-ю, жоҳилларга қарши курашмаса, бундан нима фойда?” (Алишер Навоий. Ҳикматлар. – Тошкент, 2014. 118-бет). Жуда тўғри ўйлаб топилган фикр. Бугун Ўзбекистонлик ўқитувчи-мураббийлар ҳам илмда замонасининг илғорлари, ҳам ўз билимларини миллат ва мамлакат келажаги бўлган ёшларга беришдан манфаатдор бўлган инсонлардир. Аслида уларнинг маънавий қиёфаси Ўзбекистоннинг бугунги кундаги қиёфасининг, тоборо ўзгариб, ривожланиб бораётган мамлакатимиз қиёфасининг аксидир.\nАбдуҳалил Маврулов, тарих фанлари доктори, профессор


06.09.2017. Ўзбекистон Республикасининг чегараолди вилоятлари ҳокимлари ва Қирғизистон Республикаси Ҳукуматининг чегараолди вилоятлардаги ваколатли вакиллари Кенгашини ташкил этиш тўғрисида\nЎзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Қирғизистон Республикаси Ҳукумати ўртасида\nЎзбекистон Республикасининг чегараолди вилоятлари ҳокимлари ва Қирғизистон Республикаси Ҳукуматининг чегараолди вилоятлардаги ваколатли вакиллари Кенгашини ташкил этиш тўғрисида\nБишкек, 6 сентябрь 2017 йил\n(Ўзбекистон Республикаси учун 2017 йил 6 сентябрдан кучга кирган)\nЎзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Қирғизистон Республикаси Ҳукумати, кейинги ўринларда «Томонлар» деб аталувчилар,\n1996 йил 24 декабрда имзоланган Ўзбекистон Республикаси ва Қирғизистон Республикаси ўртасида абадий дўстлик тўғрисида Шартномага амал қилган ҳолда,\nикки давлат чегараолди вилоятлар ўртасида дўстлик, яхши қўшничилик ва ҳамкорлик алоқаларини янада ривожлантириш мақсадида,\n1. Икки томонлама ҳамкорликнинг устувор масалаларини самарали ҳал қилиш ҳамда икки давлат ўртасидаги алоқаларни сифат жиҳатидан янги босқичга олиб чиқиш мақсадида Томонлар Ўзбекистон Республикаси ва Қирғизистон Республикаси бош вазирлари бошчилигида Ўзбекистон Республикасининг чегараолди вилоятлари ҳокимлари ва Қирғизистон Республикаси Ҳукуматининг чегараолди вилоятлардаги ваколатли вакиллари Кенгашини (кейинги ўринларда «Кенгаш» деб юритилади) ташкил этадилар.\n2. Кенгаш таркибига Ўзбекистон томонидан Андижон, Фарғона ва Наманган вилоятлари ҳокимлари, Қирғизистон томонидан Қирғизистон Республикаси Ҳукуматининг Баткен, Жалолобод ва Ўш вилоятларидаги ваколатли вакиллари киради.\nКенгаш таркибига, шунингдек Томонлар давлатларининг манфаатдор идоралари ва жамоат ташкилотлари вакиллари ҳам киради.\n3. Кенгаш мажлисларида таклиф қилинган шахслар (келишув асосида) иштирок этишлари мумкин.\n4. Кенгаш заруриятга кўра доимий ёки вақтинчалик асосда ишчи гуруҳлар тузиши мумкин.\n5. Кенгаш мажлислари бир йилда камида икки маротаба ва навбат билан Томонлар давлатлари ҳудудида ўтказилади.\nКенгаш доирасида кўриб чиқиш таклиф этилаётган ҳужжатлар лойиҳалари ва материаллар мажлисдан камида бир ой аввал юборилиши лозим.\nВилоятлар раҳбарлари Кенгаш мажлисида бевосита уларнинг вакиллари ҳисобланадилар.\n6. Мажлис фаолиятига ҳудудида Кенгашнинг навбатдаги учрашуви ўтказилаётган давлатнинг Бош вазири раислик қилади, башарти Кенгаш бошқача тарзда қарор қабул қилмаса.\n7. Ортга қолдириб бўлмайдиган масалаларни кўриб чиқиш учун Томонлардан бирининг ташаббусига мувофиқ навбатдан ташқари Кенгаш мажлислари чақирилиши мумкин.\nКенгашнинг навбатдан ташқари мажлислари ташаббус кўрсатган давлат ҳудудида ёки Томонлар келишувига мувофиқ ўтказилади.\n8. Кенгаш қуйидаги функцияларни амалга оширади:\nмунтазам равишда уч йиллик муддатга қабул қилинадиган Ўзбекистон Республикаси билан Қирғизистон Республикаси чегараолди вилоятлари ўртасида ҳамкорликни янада чуқурлаштириш ва кенгайтириш бўйича Қўшма тадбирлар режасининг амалга оширилишини мониторинг қилиш;\nчегараолди вилоятлар ўртасида барча соҳалардаги икки томонлама муносабатлар ҳолатини доимий мониторинг ва таҳлил қилиш, шунингдек Ўзбекистон Республикаси билан Қирғизистон Республикаси ўртасида ўзаро муносабатларни яхшилашга қаратилган таклифлар ишлаб чиқиш;\nчегараолди вилоятларнинг ҳар томонлама ҳамкорлигини ривожлантириш учун қулай шароитлар яратиш юзасидан тавсиялар тайёрлаш;\nсавдо-иқтисодий ва инвестициявий ҳамкорликни ривожлантириш ва чуқурлаштириш;\nинновация, фан, маданият, таълим соҳаларида, шу жумладан тилни ривожлантириш, соғлиқни сақлаш, спорт, туризм ва бошқа ўзаро манфаатли бўлган соҳаларда қўшма лойиҳалар ҳамда минтақалараро дастурларни амалга оширишга кўмак кўрсатиш;\nминтақа бошқаруви ва ҳудудларни стратегик ривожлантириш соҳаларида мутахассислар билан алмашинув;\nюзага келаётган масалаларнинг ўз вақтида ҳал этилиши юзасидан тавсиялар ишлаб чиқиш.\n9. Кенгаш қарорлари консенсус асосида қабул қилинади ва икки нусхада тузиладиган Баённома шаклида расмийлаштирилади.\nКенгашнинг қабул қилинган қарорларини бажариш мақсадида манфаатдор вазирликлар, идоралар ва ташкилотлар томонидан уларнинг ижроси юзасидан режалар ва дастурлар қабул қилинади.\n10. Қабул қилувчи давлат Кенгаш мажлисини ўтказиш билан боғлиқ харажатларни қоплайди, Кенгаш мажлисининг ўтказилиши учун зарур ахборот, моддий-техник, транспорт ва бошқа ташкилий шароитларни яратади.\nЮборувчи Томон, башарти Томонлар ўртасида бошқа аҳдлашув бўлмаса, Кенгаш мажлисида иштирок этиш учун Кенгашнинг миллий аъзолари қисмини юбориш бўйича харажатларни қоплайди.\n11. Мажлис давомидаги ва улар оралиғидаги даврда Кенгаш фаолиятини мувофиқлаштириш Ўзбекистон Республикаси ва Қирғизистон Республикаси ташқи ишлар вазирликлари томонидан амалга оширилади.\n12. Кенгаш ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси ва Қирғизистон Республикаси иштирокчи ҳисобланган ва ўрнатилган тартибда кучга кирган халқаро шартномалар ҳамда мазкур Меморандумга амал қилади.\n13. Кенгашнинг ишчи тили рус тили ҳисобланади.\n14. Томонларнинг ўзаро розилиги асосида мазкур Меморандумга унинг ажралмас қисми ҳисобланган алоҳида баённомалар билан расмийлаштириладиган ўзгартиш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.\n15. Мазкур Меморандум номуайян муддатга тузилади ва имзоланган санадан кучга киради.\nБишкек шаҳрида 2017 йил 6 сентябрда икки асл нусхада ўзбек, қирғиз ва рус тилларида тузилди, бунда барча матнлар бир хил кучга эга. Мазкур Меморандумни талқин қилишда рус тилидаги матн қўлланилади.