«Иш атайин уюштирилган, деган шубҳа кўп…» – Расул Кушербаев автоблогер Бобур Ғаниевнинг ушланиши ҳақида - xabar.uz\n«Иш атайин уюштирилган, деган шубҳа кўп…»...\n«Иш атайин уюштирилган, деган шубҳа кўп…» – Расул Кушербаев автоблогер Бобур Ғаниевнинг ушланиши ҳақида\n02.10.2021 16:50 0 4994\nОлий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати Расул Кушербаев автоблогер Бобур Ғаниевнинг ушланиши ва унга қўйилган айбловлар юзасидан бир қатор саволларни ўртага ташлади.\nБобур Ғаниев исмли блогер Учтепа туманида ИИБ ходимларини «мент», деб ҳақорат қилгани ва шахсий телефонида порнографик материаллар борлиги учун ушлангани ҳақида хабарлар тарқалмоқда. Яна блогер жамоат тартибини бузди, деган айб ҳам қўйилган.\nҚизиғи фуқарони сўроқ қилиш жараёни видеоси тармоқларга атайин тарқатилаяпти.\nВиждон нималигини билмайдиган ва бунинг учун блогерлардан кўп танқидга учрайдиган судья ва прокурорлар ҳам ишлаётган бир вақтда блогернинг жамоат тартибини бузмаганини исботлаш кўрсаткичи нолга тенг.\nШу боис, иш атайин уюштирилган, деган шубҳа кўплиги сабабли процессуал қоидалар доирасида қуйидаги саволларга жавоб берилиши керак бўлади.\nБиринчидан, қандай қилиб ИИБ ходимлари қўлига блогернинг телефони тушиб қолди? Телефондан жиноят қуроли сифатида фойдаланилиб ИИБ ёки бошқа шахсларга тан жароҳати етказилганми?\nИккинчидан, телефон нима учун тинтувдан ўтказилди? Бу тинтув эмас, кўздан кечириш, дейилса телефоннинг ост-устига қаралади холос. Яъни унинг пичоқ, тўппонча, нон эмас, айнан телефон эканлигига ишонч хосил қилиш учун кўрилади. Бу ўринда ИИБ ходимлари фуқаронинг телефонидан қандайдир ноқонуний материал топиш мақсадида тинтув ўтказишган кўринади. Тинтув учун эса санкция керак.\nИИБ ходимларига санкциясиз тинтув ўтказишга ҳуқуқ берилганмиди?\nУчинчидан, телефонни тинтувдан ўтказиш қандай усул ва тартиб бўйича олиб борилди, тартиб борми ўзи?\nТўртинчидан, эркак ва аёл ўртасидаги жинсий алоқага доир видео ва тасвирларнинг вояга етган фуқаро телефонида бўлиши мумкинмаслиги қайси қонунда белгиланган?\nБешинчидан, аҳлоқ нормаларига тўғри келмаса-да, эр-хотин сифатида аёл ва эркак ўртасидаги жинсий алоқа ноқонуний бўлмагани ҳолда, вояга етган инсон учун бу каби тасвирларни ўз телефонида бўлиши қандай ҳуқуқий жавобгарликка сабаб бўлади?\nОлтинчидан, ҳақорат қилиш деганда, фуқаро айнан қандай сўзларни ишлатган бўлиши лозим. Масалан, ИИБ ходимларини каламуш, дейиш ҳақоратга кирмайдию, «мент» сўзи кирадими. Бу қаерда белгиланган?\nЮқоридаги саволларга аниқ ва асосли жавоб берилиши шарт. Акс ҳолда блогернинг ҳуқуқбузарлигига доир ҳаракатларнинг қонунийлиги бўйича шубҳалар йўқолмайди. Бўлмаса истаган фуқарони йўқ жойдан жиноятчига чиқариш мумкин.\nУмид қиламизки, Учтепа тумани ИИБ ходимлари Президент кафиллигидаги Конституциямизда белгилаб қўйилган сўз эркинлигидан фойдаланиб, танқид қилаётган фуқароларни қўрқитиб, эркинликларини бўғиш мақсадида ўзлари жиноятга йўл қўйишмаган.\nАгар шундай бўлиб чиқса, бундай ИИБ ходимлари бор жамиятда яшаётганимдан уяламан, – деб ёзади депутат.\nРасул Кушербаев Бобур Ғаниев


ЎзА - Хитой армиясида ҳарбийлар сони қисқартирилади\nХитой армиясида ҳарбийлар сони қисқартирилади\n05.03.2018 12:39 Чоп этиш версияси\nХитой ҳукумати мамлакат халқ-озодлик армияси ҳарбийлари сонини 300 минг нафарга қисқартириш бўйича чораларни якунига етказди. Бу ҳақда Умумхитой халқ вакиллари мажлиси давомида ХХР Давлат Кенгаши раҳбари Ли Кэцян баёнот берган. Хитой Қуролли кучлари ҳарбийлар сони бўйича ҳамон дунёдаги энг йирик армия саналади. Мамлакатда фуқаролик уруши охирлари ва ХХР га асос солинган 1949 йил 1 октябрда 5, 5 миллион ҳарбий хизматчи бўлган. Кейинроқ бу рақам қисқариб борди, бироқ ҳудудий ва ички сиёсий низолар вақтида яна ошиб борди.\n1951 йил-Корея уруши вақтида 6,27 млн., 1975 йилдаги Маданий Инқилоб даврида эса 6,1 млн. аскар ва офицерлар бўлган.\nСўнгги йилларгача Хитой қуролли кучлари 2,3 миллион киши деб ҳисобланаётган эди. 2015 йилда эса мамлакатда кенг кўламли ҳарбий ислоҳотлар ҳақида эълон қилинган. Хитой халқ-озодлик армияси ҳарбийлари сонининг 300 минг нафарга қисқартириш чораси ҳам унинг доирасида амалга оширилди. 2020 йилгача якунланадиган ислоҳотлар доирасида армиянинг ташкилий штат тузилмасига ўзгартишлар киритиш ҳам назарда тутилган.


Бизнес оламидаги «камазчи» ҳақида... - Zamin.uz\nБизнес оламидаги «камазчи» ҳақида...\nФото: «Admiral Markets»\nРаҳматли Ҳожибой Тожибоевнинг ғўзапоя сотиб бойиб кетган фермерлар ҳангомасидаги камазчи эсингиздами, аслида энг зўр бой ўша. На ери, на пахтаси, на ғўзапояси бор, лекин бой. Ерга ишламайди, лекин каллани ишлатади — худди Уоррен Баффетт мисоли...\nБаффетт ҳам нефть қазимайди, телефон/компьютер чиқармайди, газланган ичимлик сотмайди, турган гапки, ғўза ҳам етиштирмайди. Бироқ жаҳондаги тўртинчи энг катта бой.\nЖаҳонда бойлар кўп. «$100 миллиардлик бойлар» эса саноқли, атиги тўрт нафаргина эди: Жефф Безос («Amazon»), Илон Маск («Tesla», «SpaseX»), Бернар Арно («Louis Vuitton Moët Hennessy») ва Билл Гейтс («Microsoft»)дан иборат «эксклюзив клуб» Уоррен Баффеттнинг янада бойиши ҳисобига кучли бешликка айланди.\n90 ёшли Баффетт раислик қилаётган «Berkshire Hathaway» инвестиция компанияси акциялари рекорд даражада ўсиб, унинг шахсий бойлиги 100 млрд. доллардан ошди.\nУоррен Баффетт бизнес оламида, айниқса, сармоялар соҳасида, ҳеч шубҳасиз, энг таниқли инсон. Бир неча ўн йиллардан бери жаҳон бойлари рейтинги етакчилари қаторида барқарор ўрнини сақлаб келмоқда. Узоқни кўзланган, тўғри киритилган сармоялар, ёшлигида ишга ҳаммадан аввал келиб, ҳаммадан кейин кетиб юрганида орттирилган тажрибалар маҳсули бу.\nУоррен Баффетт 2010 йилда бутун бойлигини бешта хайрия ташкилотига беғараз ўтказишини эълон қилган. Ўшанда унинг шахсий бойлиги 37 млрд АҚШ долларига тенг эди. Уоррен Баффетт сармоя киритмаган соҳа қолмаган ҳисоби, улуши бор компаниялар сони саноқсиз.\nБаффеттнинг энг йирик сармоялари:\nХабарларга кўра, Ричмонд федерал захира банки (АҚШ) Баффеттнинг компаниясига «Bank of America»даги улушини 24,9 фоизгача оширишга рухсат берган. 2020 йилнинг учинчи чорагида «Berkshire» портфели бугунги кундаги энг керакли дори — коронавирусга қарши вакцина ишлаб чиқараётган «Pfizer» компанияси акциялари қўшилиши билан янада семирди. Буёқда «Sprint» билан бирлашган «T-Mobile» телеком-гиганти акциялари, қолаверса, «Berkshire Hathaway»нинг ўз акциялари сотиб олиниши режалаштирилган, хуллас, Баффеттнинг «камази»га йўллар очиқ. “Замин” янгиликларини “Twitter”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Дунё » Бизнес оламидаги «камазчи» ҳақида...


Ғалабалар бардавом бўлсин!\nХалқаро даражадаги спорт устаси, касбий боксчи Бобуржон Мўминовнинг жанглари, спортда босиб ўтган йўли ҳақида “Жанубий Қозоғистон” газетасида мақолалар берганимизни муштарийларимиз яхши билишади. Уларни ўқиган ҳамюртларимиз спортчининг, айниқса, касбий боксдаги ютуқларидан фахрланиб, фарзандини, кимдир набирасини бокс тўгарагига берган бўлса, ажаб эмас.\n2016 йилдан буён АҚШнинг Флорида шаҳрида истиқомат қилаётган боксчининг нуфузли беллашувларидан аввал ҳаваскор боксдаги йўли ҳақида айтиб ўтиш жоиз.\n2007 йилда Қозоғистон чемпиони бўлган қаҳрамонимиз 2011 йилда ҳам Астана шаҳрида ўтган Қозоғистон кубоги мусобақасида ғалаба қозонди. 2013 йилда Болгария пойтахти София шаҳрида ўтган халқаро турнирда ғолиб чиқди, 2014 йилда эса ҳарбийлар орасида жаҳон чемпионлигини қўлга киритди.\n2016 йили Бобуржон касбий спортга қадам қўйди. Шундан буён океан ортида яшаётган боксчи дебют жангини 2016 йилнинг 16 ноябрида АҚШда маҳаллий боксчи Эндрю Жеймс Липтонга қарши ўтказди. Албатта, ўтиш жараёнида, биринчи жангга тайёргарлик, мунтазам жисмоний машқлар, кетма-кет ғалабалар спортчининг кучли ирода эгаси эканлигини исботлаб берди. У Липтон ва иккинчи рақиби, америкалик Энтони Овербиларни биринчи раунддаёқ таслим этди. Кейинги учта жанг АҚШ ва Аргентинада уюштирилиб, уларнинг барчасида ҳамюртимиз касбий боксга шунчаки ўтмаганлигини исботлади. Уларда икки нафар америкалик ва уругвайлик, аргентиналик чарм қўлқоп устаси мағлуб қилинди.\n2018 йилда Бобуржон Мўминов учта жанг ўтказди. Улардан иккитаси Қозоғистонда уюштирилди. Чунки, бу вақтга келиб Бобуржон қозоғистонлик мутахассисларнинг оғзига тушиб улгурган эди. Дастлаб, грузиялик Георги Блидазе нокаутга учради. 15 сентябрда Ақтўбе шаҳрида WBC Asia Boxihg Council Continental ва NBA intercontinental камари учун 10 раундлик жангнинг 2-раундида Анзор Гамгебели “ер тишлади”. Август ойида АҚШда маҳаллий боксчи Браян Тиммонс 1-раунддаёқ қулади.\nАмерикада яшаб, ўзининг касбий боксдаги маҳорати ва нуфузини ошириб бораётган Бобуржон Мўминовнинг навбатдаги жангини 24 март куни ўтказиш белгилаб қўйилган. Лекин рақиби кимлиги ҳали номаълум. Биз ҳамюртимизга касбий боксдаги тўққизинчи жангида ҳам ғалаба тилаб қоламиз.\nХуршид ҚЎЧҚОРОВ, 2019-02-12, 11:23 196\nЭътибор ва ғамхўрлик ифодаси 21\nТоғ-чанғи курорти қурилади 34\nЗеҳнли полициячи – 2019 24\nСаёҳат хавфсиз бўлади 47\nТуркистон шарқона услубда янгиланмоқда 28\nБандлик масаласи – Президент эътиборида 56\n''Jas Turkistan – 2019'' марафони – Туркистонда 44\n“Туркистон” фильми – тарихга эҳтиром 40\nМамлакат равнақи йўлида... 37\nКелес туманида тадбиркорларга хизмат кўрсатиш маркази очилди 35\nСпортчи ва мураббийлар муносиб тақдирланди 38\n''Birge'' умуммиллий акцияси бошланди 33\nҲамширалар шарафланди 45\n''Fалаба марафони'' 25\nБейбарс – “Туркистон қоплони”! 39\nЁш чемпион 52\nАл-Бухорий – учинчи бор жаҳон чемпиони! 139\n“Янгиланган Туркистон” футбол турнири: журналистлар майдонда 85\nТОКИО ОЛИМПИАДАСИГА ТАЙЁРГАРЛИК 114\nТуркистонда мини-футболдан ''Премьер-лига'' 109


26 февраль, 2021, 12:00\n“Манчестер Сити” раҳбарияти Хосеп Гвардиола жамоани бошқараётганидан бери трансферларга бир миллиард еврога яқин маблағ сарфлади. Бу сумманинг учдан биридан кўпроғи ҳимоячиларни олишга кетди. Ҳозир, “шаҳарликлар” захира ўриндиғи премьер-лигада энг узуни ҳисобланади.\nХосеп Гвардиола янги вазифаларга мослаша олмаган барча футболчиларни ёзда жамоадан кетказишини маълум қилди.\n- Барча ўйинчиларимиз бу ерда узоқ йиллар қолишга лойиқ. Уларнинг ўзига хос сифатлари борлигига шубҳа йўқ. Лекин йилдан йилга вазият ўзгариб боради. Чунки янги вазифаларга мослашиб, ўз ишини уддалайдиган футболчилар келмоқда. Бироқ, янгиликни қабул қила олмайдиганлар ҳам йўқ эмас. Ана шундай ўйинчилар жамоани тарк этиши керак, - деди Гвардиола.\n“Манчестер Сити” айни пайтда премьер-лигада пешқадамлик қилмоқда ва энг яқин таъқибчиларини 10 очкога ортда қолдиряпти.


Тошкентда маршрутка «КамАЗ» ва трейлер билан тўқнашди: жароҳатланганлар бор - UzNews.uz\nМазкур ЙТҲ 31 июль куни пойтахтимизнинг Яшнобод тумани ҳудудида содир бўлди. 99-маршрутканинг ҳайдовчиси ва 12 нафар йўловчи турли тан жароҳатлари олдилар.\n31 июль куни соат 11:40 да "102" рақамига Тошкент шаҳри Яшнобод туманидаги Оҳангарон шоссесида «Газель» русумидаги автомобильнинг ("Кичик тараққиёт бизнес" МЧЖга қарашли 99-маршрутка) 34 ёшли ҳайдовчиси Дилшод А. йўл четида тўхтаб турган 59 ёшли Рустам Б. бошқарувидаги «КамАЗ» русумли юк автомобили билан тўқнашув содир этганлиги ҳақида хабар келиб тушган.\nШундан кейин «Газель» ҳаракатланишда давом этган, аммо 24 ёшли Дониёр А. бошқариб кетаётган трейлер билан тўқнашиб, ёнбошига ағанаб кетган.\nЙТҲ чоғида микроавтобусда бўлган 12 нафар йўловчи ва ҳайдовчи тан жароҳатлари олган ва тиббий ёрдамга мурожаат қилган. Қурбонлар йўқ.\nИИББ хабарида ЙТҲ сабаблари текширув давомида аниқлаштирилгани айтилмоқда.


Ўзбекистонда алоқасиз тўлов тизимига старт берилди\n02.05.2019 14:40 0 2085\nЖорий йилнинг 1 май куни Тошкент шаҳрида HUMO янги тўлов тизими карталари чиқарила бошлади. 2019 йилнинг якунига қадар Банклараро миллий процессинг маркази бутун республикани қоплашни режалаштирилган.\nЖорий йилнинг 1 майидан бошлаб Банклараро миллий процессинг маркази (БМПМ) аҳоли учун HUMO тўлов тизимининг карталарини чиқара бошлади. Пойтахт аҳолиси HUMO карталари орқали алоқасиз тўловларни биринчилардан бўлиб амалга ошириш имкониятига эга бўладилар.\nМазкур тўлов тизимини синаш мақсадида дастлабки карталар жорий йилнинг апрель ойида Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ва бошқа 20та банк ходимлари учун чиқарилганди. Аввал хабар берилганидек, Тошкент шаҳрида NFC-модуллари билан жиҳозланган 47 мингтадан кўп HUMO терминаллари ўрнатилди.\nЖорий йил якунига қадар республиканинг бошқа ҳудудларини қамраб олиш ва терминаллар сонини 250 мингтагача кўпайтириш режалаштирилган. Энди Тошкент шаҳри ва республиканинг бошқа ҳудудлари аҳолиси картани фақатгина терминалга теккизган ҳолда алоқасиз ва пинсиз тўловларни амалга ошириш имкониятига эга бўлади. Бунда 50 минг сўмгача бўлган харидларни амалга оширишда ПИН-кодни киритиш талаб этилмайди, бироқ хавфсизлик мақсадида ПИН-коди киритилмаган ҳолда амалга оширилган ииккита транзакциядан кейинги тўловлар учун ПИН-кодни киритиш талаб этилади.\n«Алоқасиз тўловлар моҳияти, авваламбор, унинг қулайдигидадир. Бизнинг барча терминалларимиз ва карталаримиз NFC-модуллари билан жиҳозланган. Яъни, истеъмолчи картани фақатгина терминалга теккизган ҳолда харидларни амалга ошириши мумкин. Биз харидорлар ўз карталарини кассирларга узатиб, ПИН-кодини маълум қилишларига қаршимиз. Ахир банк картасининг биргина рақамини маълум қилиш шахсий маълумотдан фойдаланиш эҳтимоли демакдир. Шу муносабат билан бизнинг барча турғун терминалларимиз сурилма клавиатуралар билан жиҳозланган бўлиб, карта эгаси унинг ёрдамида ПИН-кодни ўзи киритиши мумкин бўлади», — дейди БМПМ директори Шуҳрат Қурбонов.\nШунингдек, БМПМ директори хабар беришича, жорий йилнинг сентябрь ойига қадар 5 млн. дона карта чиқарилиши, жорий йил якунига қадар эса HUMO тизими бутун мамлакат учун оммабоп қилиниши режалаштирилган. Иш ҳақини ўтказиш учун карталар очиш бепул амалга оширилади, бошқа карталар қиймати эса ҳар бир банкнинг тегишли тарифларига боғлиқ бўлади. Бошқа карталар жумласига кредит, овердрафт, кобрендинг карталари ва бошқалар киради.\nHUMO карталарини очиш учун тизимнинг Тошкент шаҳридаги исталган иштирокчи-банки филиалига мурожаат қилиш мумкин.\nтўлов тизими Ҳумо\nИқтисодиёт 03/12, 15:08\nЎзбекистон бўйлаб Mastercard карталаридан тўловлар қабул қилина бошланди\nИқтисодиёт 17/10, 14:04\nHumo банкоматлари орқали Mastercard карталаридан нақд пул ечиш йўлга қўйилди\nЖамият 07/10, 18:46\nЭнди метрога жетонсиз ҳам кирса бўлади


2021 йил 9 февраль, Тошкент - 2021 йил 9 февралда болаларга робототехника ва дастурлаш кўникмаларини ўргатишга мўлжалланган Albert ва Genibot ақлли роботларини топшириш маросими бўлиб ўтди. Корея Республикасидан келган ҳамкорлар Ўзбекистоннинг МТТга 275 та робот ва 350 та ўқув қўлланмасини совға қилдилар.\nДунё ахборот технологиялари даврига қадам қўйди. Дастурий таъминот билан ишлаш, компьютерлар тилида гапириш ва буйруқ бериш қобилияти мажбурий бўлиб қолди. Биз болаларимиз эгаллаган кўникмалар замон талабларига жавоб беришини истаймиз ”, - деди МТВ ҳузуридаги Ахборот ва педагогик технологиялар инновацион маркази директори Оятилло Раҳматиллаев.\n«Келажак робототехника ва автоматлаштирилган саноатга тегишли бўлади. Биз Ўзбекистонда ушбу тараққиётга дахлдор эканлигимиздан мамнунмиз ҳамда Корея ва Ўзбекистон нафақат робототехника соҳасида, балки инновация соҳасида ҳам самарали ҳамкорлик қилишига умид қиламиз", - деди KIRIA компанияси президенти Чонил Мун.


Бешариқлик фермернинг ғалласига комбайн келди\n00:18 / 13.07.2018 17367\nБундан икки кун аввал, 10 июль куни KUN.UZ сайтида, Фарғона вилояти, Бешариқ туманидаги “Баҳромжон” фермер хўжалигининг ғалласи пишиб, етилиб, тўкилиб кетаётгани, лекин туман ҳокимлиги ҳосилни йиғиштириб олиш учун комбайн беришга тўсқинлик қилаётгани ҳақидаги мақола эълон қилинган эди.\nKUN.UZ мухбирлари Фарғонанинг чекка туманига бориб, хўжалик раҳбари билан муаммоли ҳолат бўйича суҳбатлашиб қайтган, тайёрланган фоторепортаж ва видеолавҳа мутасадди ҳамда ўқувчилар ҳукмига ҳавола қилинган эди.\nУнда фермер хўжалиги бир ой олдин, 10 июнь куни мавжуд 54 гектар майдондаги ғалланинг 34 гектари ўрилиши билан режани бажаргани, режа бажарилгач ғалла отряди комбайнлари билан бошқа хўжаликнинг буғдойини ўргани ўтиб кетиб, қолган 20 гектар пайкалдаги ғалла ўрилмай нобуд бўлаётгани айтилган.\nТаҳририяти мухбирлари туман машина трактор паркига бориб, 7 та комбайнни бўш турганига гувоҳи бўлган. Хўжалик раҳбари Бахтиёр ака далага комбайн беришмаётганига сабаб излаб туман ҳокими эшигини кўп бора бефойда тақиллатганини билдирган эди.\n“Халқ ризқи бўлган буғдой кунига тўкилиб, увол бўлиб ётса-да, шартнома асосида хизмат кўрсатувчи МТП комбайн жўнатмаса? Маълумотларга кўра, “Баҳромжон” фермер хўжалигидан ташқари, яна бошқа фермер хўжаликларида ҳам худди шу муаммо бор. “Ғайратжон Орипов” хўжалигида ҳам ўн гектар майдон комбайн кутиб ётибди. Гектарлаб майдонлардаги минг машаққат эвазига етиштирилган буғдой йўқотиляпти”, дейилган эди мақолада.\n11 июль куни фарғоналик фермер алоқага чиқди ва муаммолари бартараф этилгани ҳақида хабар берди.\n“Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси хўжалигимиздаги мавжуд муаммога эътибор қаратди ва туман прокуратураси кўмакка келди. МТП буғдой даламизга шу куннинг ўзидаёқ комбайн жўнатгач, ҳосилни йиғиштириш ишлари бошланди. Ярим кун давомида 20 гектар ернинг ярмини ўриб бўлдик. Фермер хўжалиги ишчилар номидан мутасаддиларимизга ўз миннатдорчилигини билдиради”, - дейди Бахтиёр ака.\nХўжалик аъзолари ғалла майдонида ўрим кетаётгани ҳақидаги фотосурат ва видеолавҳани юборишган.\nKUN.UZ таҳририяти Республика Бош прокуратурасига сайт орқали эълон қилинган муаммоли ҳолатга тез фурсатда эътибор қаратгани учун ўз миннатдорчилигини билдиради.


Эксперт: “Ўзбекистонда полигонлар йўқ, чиқинди уюмлари бор холос”\n09:49 / 01.08.2019 10110\n"Ўзбекистонда чиқинди полигонлари мавжуд эмас. Шунчаки йиғиб қўйилган чиқинди уюмлари бор холос", - дейди "Айкан инвест" консалтинг компанияси раҳбари, мустақил эксперт Гулчеҳра Насирлаева. Эксперт Ўзбекистонда чиқиндини утилизация қилиш тизимининг қониқарсиз аҳволдалиги, мавжуд полигонлар талабга жавоб бермаслиги хусусида ўз фикрларини Kun.uz'га баён қилди.\n─ Ўзбекистон утилизация тизими борасида жаҳон стандартларига етишига ҳали анча бор. Полигон белгиланган тартибда ўраб олинган бўлиши, тарозилар ўрнатилиши, чиқиндини утилизация қилиш тизими, ерости сувларининг ҳолатини аниқлаш бўйича фильтрация тизими йўлга қўйилган бўлиши керак. Лекин ҳудудлардаги чиқинди полигонлари мутлақо талабга жавоб бермайди. Улар жуда ҳам ёмон аҳволда. Полигон учун белгиланган санитар меъёрлар мавжуд, ҳар қандай чиқиндихонани ҳам полигон деб айтиш тўғри эмас. Биздагилар эса шунчаки чиқинди уюми холос. Минг афсуски, улар турли касалликларни тарқатувчи манба бўлиб хизмат қилмоқда, — дейди у.\nГулчеҳра Насирлаевага кўра, чиқиндига нафақат экологик муаммо сифатида ёндашиш, балки улардан тижорий мақсадларда ҳам фойдаланиш мумкин.\n— Ҳозирда маиший чиқиндилар таркибида чиримайдиган чиқиндилар ҳиссаси ортиб боряпти. Чиримайдиган чиқиндилар атроф-муҳитни зарарлайди, ўзидан метан газини чиқаради. Бу эса, ўз навбатида, иқлим ўзгаришларига туртки беради. Бошқа томондан, бу чиқиндиларга тижорий нуқтаи назардан ҳам ёндашиш, уни қайта ишлаб, сотиш ҳам мумкин. Давлат, хусусан, экология қўмитаси бу йўналишга кўпроқ хусусий сектор вакилларини жалб қилиши лозим.\nГерманияда пластик ва шиша идишларни қабул қилиб оладиган автоматлар мавжуд. Улар олган баклажкаси эвазига белгиланган миқдорда чек беради. Бу чек орқали дўконларда ўша қийматда харидни амалга оширишингиз мумкин. Бизнинг аҳолимиз учун ҳам шунга ўхшаш хизматлар йўлга қўйилса, мақсадга мувофиқ бўлар эди. Чиқинди утилизацияси фойдали йўналишга айланиб улгурган. Хусусий корхоналар утилизация билан шуғулланиб, қандай фойда олиши, бу фаолиятни бошлаш учун қандай имтиёзларга эга бўлишини билса, утилизация масаласини ҳал этишда ҳукуматга ёрдам бериши мумкин.\n“2019-2028 йиллар даврида Ўзбекистон Республикасида қаттиқ маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш стратегияси" қабул қилинган бўлиб, унда чиқиндини йиғиб олиш, саралаш, қайта ишлаш йўналишида вазифалар белгиланган.\nЭкспертнинг фикрича, стратегияда муҳим вазифалар кўрсатилган, лекин уларни бажариш бўйича аниқ механизмлар мавжуд эмас.\n— Мақсадлар бор, вазифалар белгиланган, фақат уларни бажариш босқичига келганда муаммо туғилади. Бундай муаммолар энг қуйи бўғиндан тортиб, идора ва вазирликлар даражасида ҳам учрайди. Зарарли чиқиндиларни утилизация қилиш бўйича жуда кўп гапирилади. Аммо катта зарар манбаи бўлган электр чиқиндилар, мисол учун, батарейкаларни йиғиб олишнинг аниқ механизми мавжуд эмас. Батарейкаларни кундалик ҳаётимизда жуда кўп ишлатамиз. Улар Ўзбекистон ҳудудига кўп олиб кирилади. Батарейканинг ҳар бир донаси тупроққа катта зарар келтиради, у ўзида оғир металларни сақлайди. Бу мавзу кўп кўтарилган, уни ҳал қилиш кераклигини ҳамма билади. Лекин айнан қандай ҳал қилиш бўйича механизм йўқ. Ҳал қилувчи воситаларни тўғри татбиқ қилишни йўлга қўйиш керак, балки бунинг учун хорижий экспертларни жалб қилиш керакдир. Стратегияда жуда фойдали пунктлар келтирилган. Лекин бу ишларни қандай, қай йўналишда амалга оширишни ўйлаб кўриш керак, − дейди у.\n«Махсустранс» чиқиндиларни қайта ишлаш соҳасида Қарағанда билан ҳамкорлик бошлади\nЭкологик хавфли маҳсулот ва чиқиндилар турлари рўйхати тасдиқланади


«Lacetti» юк машинасининг орқасидан «етиб» олди. Ҳайдовчи реанимацияга ётқизилган - UzNews.uz\n«Lacetti» юк машинасининг орқасидан «етиб» олди. Ҳайдовчи реанимацияга ётқизилган\nСамарқандлик фуқаро бошқарувидаги «Lacetti» «MAN» русумли юк машинасининг орқа томонидан бориб урилган.\nФото:Сирдарё вилояти ИИБ\nБугун, 29 июль куни Сирдарё туманида аянчли йўл транспорт ҳодисаси содир бўлган. Ҳодиса юзасидан Сирдарё вилояти ИИБ ЙҲХБ матбуот хизмати томонидан батафсил маълумот берилди.\nМаълум бўлишича, 2020 йил 29 июл куни соат 07:30 ларда Самарқанд вилояти Нарпай тумани Манғит қишлоғида яшовчи, 1993 йилда туғилган Ш.М. ўз бошқарувидаги «Lacetti» русумли 85 S 297 EA давлат рақам белгили автомашинани Сирдарё тумани худудидан ўтган М-34 автомобиль йўлининг 100 кмда Термез – Тошкент йўналиши бўйича бошқариб кетаётиб, ўзидан олдинда ҳаракатланиб кетаётган фуқаро Самарқанд вилояти Булунғур тумани Илончи қишлоғида яшовчи 1986 йилда туғилган М.А. бошқарувидаги «MAN» русумли 80 801 СВА давлат рақам белгили автомашинасининг орқа томонидан бориб урилган.\nНатижада «Lacetti» русумли автомашина йўловчиси Самарқанд вилояти Нарпай туманида туғилган 1982 йилда туғилган С.Қ. тан жароҳати олиб Сирдарё тумани Марказий шифохонаси жонлантириш бўлимига ётқизилган.\nҲолат юзасидан Сирдарё тумани ИИБ ҳузуридаги Тергов бўлинмаси томонидан терговга қадар суриштирув ишлари ўтказилмоқда.


ЎЗБЕК ТИЛИГА ДАВЛАТ ТИЛИ МАҚОМИ БЕРИЛГАНЛИГИГА 30 ЙИЛ ТЎЛДИ - «Ўзбекконцерт» давлат муассасаси\nЎЗБЕК ТИЛИГА ДАВЛАТ ТИЛИ МАҚОМИ БЕРИЛГАНЛИГИГА 30 ЙИЛ ТЎЛДИ\nБарчамизга яхши маълумки, бугун юртимизда ўзбек тилига давлат тили мақоми берилганлигининг 30 йиллиги кенг нишонланмоқда. Шу муносабат билан мамлакатимиз бўйлаб, турли ташкилотлару муассасаларда, корхоналару идораларда давлат тилининг аҳамияти ва унинг қадр-қиммати ҳақида давра суҳбатлари, турли тадбирлар ташкил этилмоқда.\nЗотан, тил инсонларнинг ўзаро алоқа воситаси сифатида инсониятга берилган энг бебаҳо неъматларидан бири ҳисобланади. Шунинг учун ҳам у ниҳоятда қадрли ва ардоқли. Қолаверса, тил ҳар бир миллат ўзлигининг ажралмас белгиси сифатида унинг тарихи, маданияти, қадриятлари ва урф-одатларини акс эттириб туради.\n“Ўзбекконцерт” давлат муассасаси бутун халқимизни сана муносабати билан самимий табриклайди. Ҳамиша юртимиз тинч, осмонимиз мусаффо ва ҳаётимиз фаровонликка тўла бўлсин! Ўзбекона лутф, халқона қадриятлар ва самимиятга тўла тилимиз жозибаси доимо кўнгилларимизни ғурур ва ифтихорга тўлдириб турсин! Байрамингиз муборак бўлсин, азиз юртдошлар!


Қиз боланинг чин уйи – "Тасвир" нашриёт уйи\n– Ким бор, аяжо-он? — Дилсўз қия очиқ дарвозадан ичкарига қадам қўя туриб овоз берди. — Аяжон, келинпошша…\n– Келавер, қизим, бу ердаман!.. — Дилором ҳовли бурчагида жойлашган ҳаммомдан бошини чиқариб жавоб қилди. — Эрталабдан келишларингдан айланай-да, ўзимнинг она қизим… — Қўлини сочиққа артганча уст-бошини тўғрилаб қизига пешвоз чиқди. Дилсўз онасини қучди:\n– Ассалому алайкум, аяжон. Яхшимисиз? Дадам яхшимилар? Укам, келинпошша…\n– Шукр, қизим. Ҳаммамиз яхшимиз. Ўзинг, куёв, болалар, қайнота-қайнонанг яхшими? Соғ-саломат ишлаб юрибсанми?\n– Ҳа, шукур, ҳаммамиз яхшимиз. Бугун дарсим тушдан кейин бошланади. Куёвингизни ишга, болаларни мактаб–боғчасига кузатиб, сизга иссиқ нон билан кабоб олиб келдим, аяжон. Келин чой қўйворса, аёллар ўтириб бир кабобхўрлик қилардик…\n– Ўзим чой қўяман, жоним. Келин кеча онасиникига кетганди…\n– Онасиникига?! Тинчликми, нега? Беш кун олдин келганимда ҳам уйда йўқ эди, онасиникига кетганди, тинчликми, аяжон? Мен билмайдиган бирор гап борми ёки?!\n– Болам-эй, — қизининг қўлидагиларини олиб уйга бошлади Дилором. — Янги келин ахир, уям сенга ўхшаб онасининг ёлғиз қизи, тез-тез хабар олиши керак. Онасини соғинади-да, болам.\n– Аяяя!.. — Дилсўз қизишиб кетди. — Мен ҳам келин бўлганман, мен ҳам сизни соғинганман, айтганингиздай сизларнинг ёлғиз қизингизман. Бунинг устига келинингизга ўхшаб етти маҳалла нарига эмас, шундоқ кўчамизнинг бошига келин бўлиб тушганман. Тўйдан кейин бир ой деганда, “Чорлар” қилганингизда келгандим. Удумларимизга кўра узатилган қиз онасиникига “Чорлар”га келганида ётиб қолиши керак. Лекин сиз ётиб қолишимга рухсат бермагандингиз. “Сен энди бу уйга фақат меҳмонсан, чин уйинг — эрингнинг уй. Ота уйингдан сенга наф йўқ” дегандингиз. Уч болали бўлибманки, шу гапингиз эсимдан чиқмайди…\n– Тўғрисиям шу-да қизим. — Дилором хижолат чеккандай кулимсиради: — Ичкарига кир, қизим, остонада туравермай.\n– Тўғрисиям шу бўлса, аяжон, келинингизга ҳам айтсангиз-чи? Келин бўлиб тушганига уч ой бўлгани йўқ, қачон келсам онасиникида бўлади. Эҳ, укагинам-а, қандай қизлар тегмасди укамга…\n– Яна бошладингми? — Дилором ҳам қаҳр, ҳам ранжиш оҳангида эътироз қилди. — Жон қизим, тинч келиб, тинч кетгин! Биламан, ишинг қийин, ўқитувчилик доимий асабийлашишни тақозо қилади. Лекин уйга келганингда инжиқлигингни олиб келма…\n– Инжиқлик қилмаяпман, аяжон… — Дилсўз қўлини ювгани ҳаммомга ўтиб, тағин жиғибийрон бўлди: — Ая, ҳали ўзингиз кир юваётганмидингиз?!\n– Оббо… — Дилоромхон айб иш устида қўлга тушгандай талмовсиради. — Бир- иккита қўл сочиқчалар, дастурхонлар… Одам ҳаракат ҳам қилиб туриши керак-ку?..\n– Дадамнинг кўйлаклари, Фарҳоднинг шими, свитери… Дастурхон билан сочиқчалар, денг…\nДилсўзнинг кўзи ёшга тўлди.\n– Одам нима учун келин қилади, ая? Бошқаларнинг келинини қаранг, ая, сочи — супурги, қўли — косов. Мен уни хизматкор қилинг демаяпман, ҳеч бўлмаса келинлик вазифасини бажарсин!\n– Бўлди! Бу уйнинг бекаси битта, Дилсўз, мен! Сен чиққан қизсан, ўрнингни билиб келиб-кетгин! Келин хизматкор эмас, ўғлимнинг хотини, уқдингми?!\nДилсўз индамади. Чой дамлади. Дастурхон ёзди. Таом устида она-қизнинг гапи қовушмади. Бир оздан кейин онаси билан хайрлашиб, уйдан кўнгли хира чиқди. Онаси ҳам аслида ўзидан ўтганини ўзи билади. Ўғлини ўйлайди. Яна икки ўғли бор уйланадиган. Одамлар нима дейди, ҳар доим қайноналарни айбдор қилиб ўрганган ғийбатчилар “битта келин билан чиқишолмади”, деб маломат қилади. Гап-сўз…\n– Ойижон, бунча оғир бу халталарингиз, нима солдингиз? — Нигина онаси қўлига берган халталарнинг оғирлигидан малолланди.\n– Оғир эмас, болам, тўртта патир, аканг Россиядан юборган шоколадлардан оз-оздан солдим… Қайнатилган гўшт, олма-анор…\n– Ойижон, уйимизда ҳам бор бу нарсалар. Куёвингиз хафа бўладилар. Қайнонамнинг ҳам кўнгилларига ҳар гап келиши мумкин.\n– Ёлғиз қизимсан-да, нима қилай, илинаман. Сенсиз томоғимдан ўтмайди.\n– Тушунаман. Лекин мен ҳар доим уйдан нарса ташисам, куёвингиз хафа бўладими, дейман…\nНигина онаси билан хайрлашиб, такси тўхтатиб ўтирди. Юраги харсанг тош осилгандек юкли эди. Ўн кун ичида икки марта ота уйига келиб кетди. Тўйига уч ой тўлди, уч ойдан бери онаси кунда тўрт марта қўнғироқ қилади. Икки гапнинг бирида “Чарчамадингми? Иш кўпми? Яхши овқатланаяпсанми? Ҳеч ким сени хафа қилмаяптими?”… Бу саволлар аввалига Нигинага ғамхўрликдай туюлар, хуш ёқарди. Кейинчалик онасининг сўроқ-саволлари ғашига тегадиган, янги уйга ўрганиб-кўниб кетишига халақит бераётганини ўйлаб, кўнгли хижил тортадиган бўлди. Бирор тансиқроқ овқат қиладиган бўлса ҳам, онаси Нигинага қўнғироқ қилади. Уйига меҳмон келса, Россияда ишлаётган акалари қўнғироқ қилса, пул жўнатса ҳам, онасини уни чақириб олаверади. Тағинам қайнонаси яхши, кулибгина қўяди: “Майли, қизим, бориб кела қолинг, онангиз соғингандир”, деб. Янгалари уч-тўрт ойлаб онасиникига бормайди. Бечоралар эри узоқда, қайнонасидан рухсат олиш учун минг истиҳола билан гап очса, онаси қовоқ-тумшуқ билан рухсат беради. Сўнг буни гапириб ҳам юради, “Уйда шунча иш турибди, қўғирчоқдай кийинди-ю, она уйнинг йўлини тутди”, деб.\nНигина йўл бўйи шуларни ўйлаб келаркан, келинлик уйи остонасидан хижолатлик билан ичкарига қадам қўйди. “Агар бирор ишни қилганингда ичингда, ўзингдан, виждонингдан уялиш ҳиссини туйсанг, демак хато қилаяпсан”. Бир китобда шундай фикрни ўқиган эди. Ҳа, у хато қилаяпти. Меҳрибон қайнонаси, ғамхўр қайнотаси, севимли жуфти, қайнбўйинлари уни ҳурмат қилишади, яхши кўришади. Нигина уларнинг меҳр-муҳаббатини қадрламаётгандек ҳис этди ўзини. Уйида иш қайнаб ётгани ҳам йўқ. Ҳафтада бир-икки уй тозалаш, ҳар куни бир марта ҳовли супуришни айтмаса, кун бўйи китоб, газета-журнал ўқиб вақтини ўтказади. Тўйдан кейин куёви ишга ҳам қўймади.\n– Бир оилага ҳамшира керак, ўзимизга, қўни-қўшнига ҳамширалик қиласиз, — деди Фарруҳ. — Туман марказига қатнаб ишлаш осон эмас, ёзнинг жазирамаси, қишнинг совуғи бор. Қийналиб юришингизни истамайман. Сиз менинг жуфти ҳалолимсиз. Опам, укаларимни ўз жигарларингиздай кўриб, ота-онамнинг ҳурматини ўрнига қўйиб, хизмат қилсангиз бўлгани. Сиздан бошқа ҳеч нарса талаб қилмайман…\nУнаштирилганларида Фарруҳдан бу гапларни эшитганида, Нигинанинг юраги қувонч ва саодатдан ҳапқириб кетганди. Онасига уйда ўтириши ҳам ёқмаяпти:\n– Уйда ўтириб қоласанми? Чўри бўласан-да! Эрта-индин қайнингга ўқиган, ишлайдиган келин туширишса, кўнглинг кемтик бўлиб ўтирасанми?..\n– Қайтага менга уйда ўтириш ёқади, ойижон. Мен ишсиз эмасман. Ҳамшираман. Чеварман. Уйда ўтириб ҳам ишласам бўлаверади… — Нигина куёвнинг талаби ўзига маъқул келганини яширмади…\n… — Келдингизми, келинжон?.. — Нигина ошхонадан чиқиб келган қайнонасини кўриб хижолатданми, хаёлга берилганиданми, талмовсираб қолди. Бир лаҳзалик тараддуддан сўнг салом бериш кераклигини эслади:\n– Ассалому алайкум, ойижон! Яхшимисиз? Яхши ўтирибсизларми?..\n– Шукур, келинжон. Биз яхшимиз. Онангиз, дадангиз яхши эканларми?\n– Шукур… — Нигина юзини яширишга уринди. — Салом айтиб юборишди.\n– Саломат бўлишсин. Энди овқатни сузмоқчи бўлиб тургандим. Фарруҳбек ҳам ишдан қайтди. Дадангиз, укаларингиз ҳам бугун эртароқ қайтишди. Қайнатма солиб қўйгандим. Ҳаммамиз йиғилишдик, энди овқатни сузсам ҳам бўлади…\nҚайнонасининг овозида зарда ёки пичинг оҳанги сезилмасди. Қўлидагиларни ошхона қўйиб, ўзларининг уйига кирди. Эри ётоқда чўзилиб ётган экан. Саломига ўрнидан қўзғалмай алик олди.\n– Нигина, — Фарруҳ ўрнидан турди. — Кеча менга қўнғироқ қилиб онангникига бормоқчилигингни айтганингда, рухсат бермагандим, онамга айтиб кетибсанми?\nНигина талмовсираб қолди.\n– Онамнинг кўнгли бўш, сени хафа қилишни хоҳламаган. Лекин мен хафа бўлдим. Сенга айтган эдим-а, онангнинг уйидан егулик олиб келма, нима егинг келса, ўзимга айт, олиб келаман, деб. Ҳозир яна оғир халта кўтариб келдинг. Ойда икки марта онангни кўриб келишингга рухсат беришимни айтгандим, бир ой ичида бу бешинчи бора ота уйингга бориб келишинг. Шунақами?\n– Онам соғинганларини айтиб, чақиртирдилар…\n– Нигина, Дилсўз опам узатилганида биз ўсмир бола эдик. Онам “Чиққан қиз чиғириқдан нари, қиз боланинг чин уйи — эр уйи” деб опамга ҳар келишида уқтирардилар. Бирор тансиқ овқат пиширсалар, биздан бериб юборардилар. Узатилган қиз ҳадеб ота уйининг йўлини тутаверса, янги уйга кўникиши қийин бўлади. Сенга гапларим ғалати туюлаяптими? “Аёлларга ўхшаб гапиряптилар?” деб ўйлаётгандирсан. Лекин мен бу гапларни сенга айтганим бошқача, онам ё опамдан эшитганинг оғир ботади. Онам гапирмайдилар, сенга озор беришни истамайдилар. Опамда ҳам бизнинг оиламизга аралашиш ҳуқуқи йўқ. Шунинг учун ўзим айтаяпман, агар оила қилишни, бахтли хонадон бекаси бўлишни истасанг, икки куннинг бирида ота уйингнинг йўлини тутишни тўхтат. Сен энди оилали аёлсан. Ўз уйинг, рўзғоринг, ўз ташвишларинг бор. Бугун-эрта укам уйланса, қозонимиз бўлак бўлади. Мен “Қачон онасиникидан қайтиб, менга бир қошиқ ёвғон тутади?” деб кутиб ўтираманми? Ота уйинг ортда қолди. Уйланишимдан олдин тоғам: “Бир пайтлар никоҳ кечасида куёв келинчакни остона олдига олиб келиб урмоқчи бўлган, келин қочиб уйга кирса, хосиятли, уйим-жойим дейдиган бўлади, остона ҳатлаб чиқиб қочса, ҳар куни тугунини кўтариб, “Онамникига кетаман!”чи бўлади, деб ирим қилишган” дегандилар. Мен бир аёл билан икки дунёда бахтиёр бўлиш учун уйланганман, Нигина. Шуни ёдингда тут! Илтимос, сендан, бошқа бу мавзуда гаплашмайлик!..\nНигина хижолатликдан йиғлаб юборгулик ҳолатда ётоққа чўкди. Эри ҳақ. Пешонаси ярқираган экан, шундай хонадон, қайнота-қайнона, Фарруҳдай йигит учради. Бу бахтни қадрлаб, авайлаши керак…\nКечки овқат устида Дилором келини, қудаларини алқаб, дуо қилиб қудағай бериб юборган егуликларни дастурхонга тортар экан, Нигинанинг кўнглидаги ғашлик тумандай тарқаб кетди…


Серетидтм Эвохалер – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Серетидтм Эвохалер\nПрепаратнинг савдо номи: Серетидтм Эвохалертм\nТаъсир этувчи моддалар (ХПН): сальметерол/флутиказон пропионати\nДори шакли: ингаляция учун аэрозоль\nБир доза қуйидагиларни сақлайди:\nфаол моддалар: 36,3 мкг сальметерол ксинафоати (25 мкг сальметеролга эквивалент),\n125 мкг ёки 250 микрограм флутиказон пропионати;\nёрдамчи моддалар: пропеллент гидрофторалкан 134a (HFA 134а) (GR106642X) 75 мг гача.\nТаърифи: оқ ёки деярли оқ суспензия.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Астмага қарши воситалар. Адренергик воситалар астмага қарши воситалар билан мажмуада.\nСальметерол ва флутиказон пропионати турли таъсир механизмларига эга. Сальметерол касаллик симптомларини олдини олади, флутиказон пропионати эга ўпка функциясини яхшилайди ва касалликни зўрайишини олдини олади. Сальметерол/флутиказон пропионати бета-агонист ва ингаляцион кортикостероидларни бир вақтда қабул қиладиган пациентлар учун муқобил даволаниш усули бўлиши мумкин. Иккала препаратнинг тегишли таъсир механизмлари қуйида кўриб чиқилади.\nСальметерол – узоқ (12 соатгача) таъсир этувчи, рецепторнинг ташқи домени билан боғланувчи узун ён занжирига эга бўлган бета2-адренорецепторларнинг селектив агонистидир.\nСальметеролнинг ушбу фармакологик хусусиятлари гистамин томонидан индукция қилинган бронхоконстрикцияга қарши янада самарали ҳимояни ва қисқа таъсирли бета2-агонистларнинг тавсия этилган дозаларига нисбатан узоқроқ, камида 12 соат давом этувчи бронходилатацияни таъминлайди.\nФлутиказон пропионати тавсия этилган дозаларда ингаляцион усулда юборилганда ўпкада яққол яллиғланишга қарши таъсир этиши сабабли, тизимли буюриладиган кортикостероидларга хос ножўя реакцияларсиз, астма касаллигининг клиник симптомларини камайишига ва уларнинг зўрайишлари тез-тезлигини пасайишига олиб келади.\nIn vitro шароитдаги синовлар сальметерол одамнинг ўпка тўқималаридан гистамин, лейкотриенлар ва D2 простагландини каби семиз ҳужайраларининг медиаторларини ажралиб чиқишини кучли ва узоқ вақт таъсир этувчи ингибитори эканлигини намойиш этади.\nСальметерол одамда ингаляцион аллергенларга бўлган жавобнинг эрта ва кечки босқичларини сусайтиради; охиргиси битта доза юборилгандан сўнг 30 соатдан ортиқ, яъни бронходилатация самараси тугаб бўлган вақтда ҳам давом этади. Сальметеролни бир марта юборилиши бронхиал дарахтнинг гиперфаоллигини сусайтиради. Бу сальметеролни бронхолитик самарасидан ташқари, қўшимча клиник таъсирга эга эканлигидан далолат беради, лекин бу таъсирининг клиник аҳамияти охиригача аниқланмаган. Ушбу таъсир механизми глюкокортикостероидларнинг яллиғланишга қарши самарасидан фарқ қилади.\nИнгаляцион флутиказон пропионатини ҳатто максимал тавсия қилинган дозаларда узоқ вақт давомида қўлланганда катталарда ҳам болаларда ҳам буйрак усти бези гормонларининг бир суткалик секрецияси норма чегарасида қолади. Бошқа ингаляцион ГКС воситаларини қабул қилаётган беморларни флутиказон пропионатини қабул қилишга ўтказилгандан сўнг, перорал кортикостероидларни илгариги ва жорий вақти-вақти билан қўлланишидан қатъий назар, буйрак усти бези гормонларининг бир суткалик секрецияси аста-секин нормаллашади. Бу флутиказон пропионатини ингаляцион қўллаш фонида буйрак усти бези функциясини тикланишини англатади. Флутиказон пропионати узоқ вақт давомида қўлланганда буйрак усти бези пўстлоғининг заҳирадаги функцияси ҳам норма доирасида қолади, бу ҳақида тегишли стимуляция синамаларига жавобан ишлаб чиқарилаётган кортизол миқдорини нормал ошиши далолат беради. Олдинги даволаш натижасида юзага келган адренал заҳирани камайиши узоқ вақт сақланиши мумкинлигини ҳисобга олиш зарур (Махсус кўрсатмалар бўлимига қаранг).\nСальметеролни ва флутиказон пропионатини бир вақтда ингаляцион юбориш ҳайвонларда ва одамларда қўлланганда ушбу моддалардан ҳар бирининг фармакокинетикасига таъсир этмайди.\nФармакокинетикани ўрганиш учун, ҳар бир компонентни алоҳида кўриб чиқилган.\nДори воситаларининг ўзаро таъсирини ўрганиш бўйича 15 нафар соғлом кўнгиллилар иштирокидаги плацебо назоратли кесишган тадқиқот жараёнида сальметеролни (суткада икки марта ингаляцион 50 микрограмм) ва CYP3A4 ингибитори кетоконазолни (бир суткада бир марта перорал 400 микрограмм) 7 кун давомида бирга қабул қилинганда, қон плазмасида сальметеролнинг миқдори сезиларли даражада ошганлиги қайд этилди (Сmax 1,4 баробар ва – AUC 15 баробар ошган). Дозалар такрор буюрилганда сальметеролни тўпланишини ошиши кузатилмади. Сальметерол билан кетоконазолни бирга қабул қилиш, QT интервални узайиши ёки синусли тахикардия сабабли учта текширилувчида бекор қилинди. Қолган 12 нафар беморларда сальметерол билан кетоконазолни бирга қабул қилиш юрак уришига, қондаги калий миқдорига ёки QT интервали давомийлигига клиник аҳамиятли таъсир этмади (Махсус кўрсатмалар ва Дориларнинг ўзаро таъсири бўлимига қаранг).\nСальметерол ўпка тўқимасида маҳаллий таъсир этади ва шу сабабли терапевтик самараси унинг плазмадаги миқдорига боғлиқ бўлмайди. Сальметеролнинг фармакокинетикаси бўйича маълумотлар чекланган, чунки уни терапевтик дозаларида ингаляцион юборилгандан сўнг препаратнинг плазмадаги жуда паст (тахминан 200 пг/мл ва ундан кам) бўлган концентрациясини аниқлаш техник жиҳатдан қийин. Сальметерол ксинафоати мунтазам қўлланганда тизимли қон оқимида гидроксинафтол кислотаси аниқланади ва унинг барқарор концентрацияси тахминан 100 нг/мл гача етади. Бу концентрациялар токсикликни ўрганиш юзасидан тадқиқотларда кузатилган мувозанатли концентрациялар даражасидан 1000 марта пастдир. Узоқ муддат (12 ойдан ортиқ) қўлланганида нафас йўлларининг обструкцияси бўлган беморларнинг ҳолатига салбий таъсир этиши кузатилмаган.\nМавжуд бўлган ингаляцион мосламаларнинг ҳар бири бўйича флутиказон пропионатининг мутлоқ биокираолишлиги ингаляцион ва вена ичига юбориладиган шаклларининг фармакокинетик маълумотлари қиёсий тадқиқот доирасида баҳоланган. Соғлом текширилувчиларда Аккухалер/Дискус ёрдамида юборилган флутиказон пропионатининг мутлоқ биокираолишлиги 7,8%, Дискхалер ёрдамида юборилганда – 9,0%, Эвохалер ёрдамида юборилганда – 10,9% ни ташкил этган; сальметерол билан бирга Эвохалер кўринишида юборилган флутиказон пропионати учун – 5,3% ва Аккухалер/Дискус кўринишидаги учун – 5,5% ни ташкил этган. Астма ёки ЎСОК билан касалланган беморларда ингаляцион флутиказон пропионатининг тизимли таъсири камроқ кузатилади. Қон тизимига сўрилиши асосан ўпкада юз беради, айни пайтда бошида тез, сўнгра эса секинлашади. Ингаляция йўли билан юборилган дозанинг бир қисми ютиб юборилиши мумкин, лекин препарат сувда кам эриши ва жигар орқали бирламчи ўтишда жадал метаболизмга учраши оқибатида унинг тизимли таъсири жуда паст бўлади. Перорал қабул қилинганда флутиказон пропионатининг мутлоқ биокираолишлиги 1% дан камни ташкил этади. Ингаляция йўли билан юборилган доза миқдори билан флутиказон пропионатининг тизимли таъсири ўртасида тўғри пропорционал боғлиқлик бор.\nФлутиказон пропионати мувозанат ҳолатида катта тақсимланиш ҳажмига эга (тахминан 300 л). Флутиказон пропионати плазма оқсиллари билан нисбатан юқори даражада боғланиш хусусиятига эга (91%).\nIn vitro шароитдаги синовлар, сальметерол цитохром Р450 3А4 (CYP3А4) таъсирида a-гидроксисальметеролгача (алифатик оксидланиш) жадал метаболизмга учрашини намойиш этади. Сальметерол ва эритромициннинг соғлом кўнгиллиларга буюрилишини ўрганиш юзасидан такрорий тадқиқотлар эритромицинни 500 мг дозада суткада уч марта буюрилганда фармакодинамикада клиник аҳамиятли ўзгаришларни намойиш этмаган. Бироқ, сальметерол билан кетоконазолнинг ўзаро таъсирини ўрганишда плазмада сальметеролнинг концентрациясини сезиларли ошиши кузатилган (Махсус кўрсатмалар ва Дориларнинг ўзаро таъсири бўлимига қаранг).\nФлутиказон пропионати асосан цитохром Р450 тизимининг CYP3А4 изоферменти иштирокида, фаол бўлмаган карбоксил кислота метаболити ҳосил бўлиши билан кечадиган метаболизм натижасида тизимли қон йўлларидан тез чиқарилади. CYP3A4 маълум ингибиторларини бир вақтда қўллаганда флутиказон пропионатининг тизимли таъсири ошиши мумкинлиги сабабли эҳтиёткорликка амал қилиш керак.\nФлутиказон пропионати плазмада юқори клиренсга (1150 мл/мин) ва тахминан 8 соатни ташкил этувчи якуний ярим чиқарилиш даврига эга. Флутиказон пропионатининг буйрак клиренси юқори эмас (< 0,2%) ва метаболит кўринишида 5% дан камни ташкил қилади.\nАстма (Нафас Йўлларининг Қайтувчан Обструкцияси)\nСеретидтм Эвохалертм астма (Нафас Йўлларининг Қайтувчан Обструкцияси) касаллигида базис даволаш учун, шу жумладан.\nузоқ таъсир этувчан бета-агонистлар ва ингаляцион кортикостероидларнинг самарали қувватловчи дозаларини қабул қилаётган беморларга;\nингаляцион кортикостероид билан даволаниш жараёнида касаллик симптомлари сақланаётган беморларга;\nбронходилататорлар билан мунтазам равишда даволанаётган ва ингаляцион кортикостероидларга муҳтож беморларга буюрилади.\nСеретидтм Эвохалертм ўпканинг сурункали обструктив касаллигида (ЎСОК), шу жумладан бронхит ва ўпка эмфиземасида эришилган самарани бир маромда тутиб туриш учун кўрсатилган.\nСеретидтм Эвохалертм умумий ўлим кўрсаткичини пасайишини намойиш қилган.\nСеретид™ Эвохалер™ фақат ингаляцион равишда қўллаш учун мўлжалланган.\nОптимал самарага эришиш учун препаратни ҳатто симптомлари бўлмаганида ҳам мунтазам қўллаш керак.\nШифокорлар препаратнинг дозаси оптимал бўлиши учун пациентни мунтазам кўрикдан ўтказишлари керак. Дозани фақат шифокорнинг тавсиясига кўра ўзгартириш лозим.\nПрепаратнинг дозасини касаллик симптомлари юқори даражада назорат қилинишини таъминлайдиган самарали бўлган энг паст дозагача аста-секин пасайтириш керак. Агар суткада Серетидтм Эвохалертмнинг иккита ингаляцияси касаллик симптомлари назоратини таъминласа, энг паст самарали доза суткада 1 ингаляцияни ташкил қилади.\nПациентга препаратни касаллик оғирлигига мос келувчи салматерол-флутиказон-пропионатининг худди шундай дозасини сақловчи дозада буюриш керак.\nАгар ингаляцион кортикостероидлар билан ўтказилаётган монотерапия пациентда касалликни адекват даражада назорат қилишга эришишнинг имкони бўлмаса, кортикостероиднинг дозасига терапевтик жиҳатдан эквивалент бўлган сальметерол-флутиказон пропионатини қўллаган ҳолда мажмуавий даволашга ўтиш бронхиал астма назорати яхшиланишига олиб келиши мумкин. Ингаляцион кортикостероидлар билан монотерапия бронхиал астмани адекват назорат қилиш имкониятини таъминлаётган пациентларга сальметерол-флутиказон пропионати билан ингаляцион даволашга ўтиш бронхиал астма устидан назоратни сақлаб қолган ҳолда, кортикостероиднинг дозасини пасайтириш имконини бериши мумкин.\nКатталар ҳамда 12 ёш ва ундан катта болалар\n25 мкг сальметерол ва 50 мкг флутиказон пропионатининг иккита ингаляцияси суткада икки марта буюрилади\n25 мкг сальметерол ва 125 мкг флутиказон пропионатининг иккита ингаляцияси суткада икки марта буюрилади\n25 мкг сальметерол ва 250 мкг флутиказон пропионатининг иккита ингаляцияси суткада икки марта буюрилади.\n4 ёш ва ундан катта болалар:\n25 мкг сальметерол ва 50 мкг флутиказон пропионатининг иккита ингаляцияси суткада икки марта буюрилади.\n4 ёшгача бўлган болаларда Серетид™ Эвохалерни™ қўллаш тўғрисида маълумотлар йўқ.\nКатта ёшдаги пациентлар учун тавсия этиладиган энг юқори доза суткада икки марта 25 мкг сальметерол ва 250 мкг флутиказон пропионатининг иккита ингаляциясини ташкил этади.\nКекса ёшдаги пациентларда ёки буйрак ва жигар функциясини бузилиши бўлган пациентларда дозага тузатиш киритишга зарурат йўқ.\nСеретид™ Эвохалер™ ни ишлатиш бўйича йўриқнома\nИнгалятор созлигини текшириш:\nИнгаляторни биринчи марта ишлатиш олдидан ёки ингалятор бир ҳафта ва кўпроқ ишлатилмаган бўлса, қалпоқчанинг ён қисмига бироз босиб, мундштук қалпоқчаси ечиб олинади, ингалятор яхшилаб силкитилади ва унинг ишлашига ишонч ҳосил қилиш учун препаратни ҳавога икки марта пуркалади.\nҚалпоқчанинг ён қисмига бироз босиб, мундштук қалпоқчаси ечилади.\nИнгалятор, шу жумладн мундштукни, у тоза эканлигига ишонч ҳосил қилиш учун ичи ва сирти (ёт заррачалар йўқлиги юзасидан) кўздан кечирилади.\nЁт заррачаларни йўқлигига ишонч ҳосил қилиш ва ингалятор ичидаги модда бир текис аралашиши учун ингаляторни яхшилаб чайқатиш керак.\nИнгаляторни кўрсатгич ва катта бармоқ орасига тубини юқорига қилиб вертикал ҳолатда жойлаштиринг, бунда катта бармоқ мундштук остидаги асосда жойлашиши лозим.\nИложи борича чуқур нафас чиқаринг. Мундштукни тишлар орасига жойлаштириб, уни тишламай, лаб ёрдамида яхшилиб қисиб олинг.\nОғиз орқали максимал чуқур нафас олиб, бир вақтнинг ўзида дори воситасини пуркалишини амалга ошириш учун ингаляторнинг юқори қисмига босиш керак.\nНафасни иложи борича кўпроқ ушлаб туринг, ингаляторни оғиздан чиқаринг ва бармоқни ингаляторнинг юқори қисмидан олинг. Нафасни қанчалик узоқ ушлаб туриш мумикн бўлса, шунча ушлаб туринг.\nАгар ингаляцияни давом эттириш лозим бўлса, ингаляторни вертикал ҳолатда ушлаб туриб, тахминан 30 секунд кутиб туриш керак, сўнгра эса 3-7 босқичларни такрорлаш лозим.\nИнгаляциядан сўнг оғиз бўшлиғини сув билан чайиш ва сувни туфлаб юбориш лозим.\nМундштукнинг ҳимоя қалпоқчасини зич ёпинг.\nҚалпоқча тўғри ёпилганда шақ этган товуш эшитилади. Агар шақ этган товуш эшитилмаса, қалпоқчани айлантириб, куч ишлатмасдан яна ёпишга ҳаракат қилиш керак.\nДиққат! 5, 6 ва 7 босқичларни бажараётганда шошилиш мумкин эмас. Нафас олишни иложи борича секин, бевосита ингалятор клапанига босиш олдидан бошлаш керак. Жараён тўғри бажарилганига ишонч ҳосил қилиш учун, илк бор кўзгу олдида бир неча марта машқ қилиш тавсия этилади. Ингаляция вақтида ингалятордан ёки оғиз бурчакларидан пайдо бўлувчи «тутунча», ингаляция нотўғри бажарилаётганини кўрсатади ва шунинг учун 2 босқичдан бошидан бошлаш керак.\nАгар шифокор ингаляторни ишлатиш бўйича бошқа кўрсатмалар берган бўлса, унда уларга амал қилиш керак. Агар ингаляторни ишлатиш бўйича қийинчиликлар пайдо бўлса, шифокорга мурожаат қилиш керак.\nКичкина болалар ингалятордан фойдаланишда катталар ёрдамига мухтож бўлишлари мумкин. Бола нафас чиқаришини буюриш керак ва нафас олишни бошлаш вақтида ингаляторни ҳаракатга келтириш керак. Ингаляторни ишлатиш техникасини бирга машқ қилиш мумкин. Каттароқ ёшдаги болалар ёки қўллари кучсизлашган катталар ингаляторни иккита қўллари билан ушлашлари керак, бунда иккала кўрсатгич бармоқлар ингаляторнинг юқори қисмида, иккала катта бармоқлар эса – асосида, мундштукдан пастда бўлиши керак.\nМундштукдан ҳимоя қалпоқчасини ечиб олиш керак.\nКонтейнерни пластик қурилмадан чиқарманг.\nМундштукнинг ичини ва ташқарисини, шунингдек пластик корпусни қуруқ мато ёки дока билан яхшилаб артиш керак.\nМундштукни қалпоқча билан ёпинг.\nМЕТАЛЛ КОНТЕЙНЕРНИ СУВГА СОЛМАНГ.\nСеретидтм Эвохалертм воситаларининг ҳар бир компонентига боғлиқ бўлган барча ножўя таъсирлар қуйида келтирилган. Иккита компонент мажмуаси қўлланганда ҳар бир компонентни алоҳида қўллаш билан қиёслаш натижасида қўшимча ножўя таъсирлар аниқланмаган.\nНожўя таъсирлар аъзолар тизимларининг тоифасига ва учраб туриш тез-тезлигига қараб келтирилган. Учраш тез-тезлиги: жуда тез-тез (≥1/10), тез тез (≥1/10 дан <1/100 гача), баъзан (≥1/100 дан <1/1000 гача), кам ҳолларда (≥1/1000 дан < 1/10 000 гача) ва жуда кам ҳолларда (<1/10 000) даражаларида белгиланади. Учраш тез-тезлиги кўрсаткичларининг аксарияти астма касаллиги юзасидан 23 та ва ЎСОК юзасидан 7 та клиник тадқиқотлар жараёнида аниқланганди. Ножўя таъсирларнинг ҳаммаси хам клиник тадқиқотлар жараёнида аниқланмаган. Клиник тадқиқотлар давомида қайд этилмаган ножўя таъсирларнинг тез-тезлиги спонтан олинган маълумотлар асосида ҳисоб чиқилган.\nТез-тез: оғиз бўшлиғи ва ҳиқилдоқ кандидози, пневмония (ЎСОКли беморларда)\nБаъзан: тери аллергик реакцияси, диспноэ.\nКам ҳолларда: анафилактик реакциялар\nТизимли таъсирлар юз бериши мумкин (Махсус кўрсатмалар бўлимига қаранг)\nКам ҳолларда: Глаукома\nМоддалар алманишуви ва озиқланиш томонидан:\nБаъзан: қўрқув ҳисси, ўйқуни бузилиши.\nКам ҳолларда: хулқдаги ўзгаришлар, шу жумладан ўта юқори фаоллик ва таъсирчанлик (асосан болаларда)\nЖуда тез тез: бош оғриғи (Махсус кўрсатмалар бўлимига қаранг)\nБаъзан: тремор (Махсус кўрсатмалар бўлимига қаранг).\nБаъзан: юрак уриши тезлашиши (Махсус кўрсатмалар бўлимига қаранг), тахикардия, липилловчи аритмия\nКам ҳолларда: юрак аритмияси, шу жумладан суправентрикуляр тахикардия ва экстрасистолия.\nНафас тизими, кўкрак қафаси аъзолари ва умуртқа билан кўкс оралиғи томонидан\nТез-тез: овозни бўғилиши /дисфония.\nЖуда кам ҳолларда: томоқни ачишиши (таъсирланиши).\nТери ва териости тўқималар томонидан\nБаъзан: қонталашлар ҳосил бўлиши\nСуяк-мушак ва бириктурувчи тўқима тизими томонидан:\nТез тез: мушакларни тиришиши, артралгия.\nҚуйидагича намоён бўладиган ўта юқори сезувчанлик реакциялари, шу жумладан:\nКам ҳолларда: ангионевротик шиш (асосан юз шиши ва орофарингеал шиш) ҳамда бронхоспазм.\nКузатилиши мумкин бўлган тизимли таъсирлар қўйидагилардан иборат бўлиши мумкин (Махсус кўрсатмалар бўлимига қаранг)\nКам ҳолларда: Кушинг синдроми, Кушингоид симптомлар, буйрак усти безли функциясини сусайиши, болалар ва ўсмирларда ўсиш жараёнини секинлашиши, суяк тўқимасининг минерал зичлигини пасайиши.\nКам ҳолларда: парадоксал бронхоспазм (Махсус кўрсатмалар бўлимига қаранг).\nСеретидтм Эвохалертм ни анамнезида препаратнинг компонентларига нисбатан юқори сезувчанлиги бўлган беморларга қўллаш мумкин эмас (Таркиби бўлимига қаранг).\nПациентларда, бу ҳақиқатдан зарур ва асосланган бўлган ҳолларидан ташқари ҳолларда носелектив ва селектив бета-блокаторларни қўллашдан сақланиш лозим.\nФлутиказон пропионатини ингаляцион усулда юборилганда жигардан «биринчи ўтишда»ги фаол метаболизми ва ичакларда, жигарда цитохром Р450 3А4 тизими ферментлари иштирокидаги юқори тизимли клиренси туфайли қон плазмасидаги унинг концентрациялари жуда паст бўлади. Шунинг учун, флутиказон пропионатининг клиник аҳамиятли дорилар билан ўзаро таъсир эҳтимоли кам.\nСоғлом кўнгиллилардаги дориларнинг ўзаро таъсири юзасидан ўтказилган тадқиқот, ритонавир (юқори даражада фаол цитохром Р450 3А4 ингибитори) плазмада флутиказон пропионатининг концентрациясини сезиларли даражада ошириши мумкинлигини, бу эса мувофиқ равишда зардобда кортизолнинг концентрациясини пасайишига олиб келишини кўрсатди. Постмаркетинг қўллаш доирасида флутиказон пропионатини интраназал ёки ингаляцион усулда ритонавир билан бирга қабул қилган пациентларда дориларнинг клиник аҳамиятли ўзаро таъсирлар кузатилган, бу кортикостероидларнинг тизимли самараларига, шу жумладан Кушинг синдроми ва буйрак усти бези функциясини сусайишига олиб келган. Шундай қилиб, ритонавир препаратини ва флутиказон пропионатини бирга қўллашдан, пациент учун кутилган фойда кортикостероидларнинг бўлиши мумкин бўлган тизимли ножўя самаралари хавфидан устун бўлган ҳоллардан ташқари ҳолларда сақланиш керак.\nЦитохром Р450 3А4 бошқа ингибиторларини қўллаш юзасидан тадқиқотлар флутиказон пропионатининг тизимли экспозициясини зардобда кортизолнинг концентрацияси сезиларли пасайтирмаган ҳолда, бир оз (эритромицин) ва ўртача (кетоконазол) ошишини намойиш этди. Шундай бўлсада, цитохром Р450 3А4 кучли ингибиторларини (масалан, кетоконазолни) ёндош буюрилганда эҳтиёткорликка амал қилиш лозим, чунки флутиказон пропионатининг тизимли таъсири ошиши эҳтимоли мавжуд.\nКетоконазол ва сальметеролни бирга қўлланиши плазмада сальметеролнинг концентрациясини сезиларли даражада (Сmax – 1,4 баробар ва AUC – 15 баробар) ошишига сабаб бўлган ва бу QT интервални узайишига олиб келиши мумкин (Махсус кўрсатмалар ва Фармакокинетикаси бўлимига қаранг).\nСеретидтм Эвохалертм ўткир симптомларни бартараф этиш учун мўлжалланмаган, чунки бу каби ҳолатларда тез ва қисқа таъсир этувчи ингаляцион бронходилататорни (масалан, салбутамолни) қўллаш лозим. Пациентларни улар ўткир симптомларни бартараф этиш учун мўлжалланган препаратни доимо ўзи билан олиб юриши зарурлиги ҳақида хабардор қилиш зарур.\nСимптомларни енгиллаштириш учун қисқа таъсир этувчи бронходилататорларни илгарига қараганда тез-тез қўлланаётгани касалликнинг назорати салбий томонга ўзгарганлигидан далолат беради ва бундай вазиятларда пациент шифокорга мурожаат қилиши лозим.\nБронхиал астма устидан назоратни бирдан ва авж олиб ёмонлашиб бориши пациентнинг ҳаёти учун хавф туғдириши мумкин ва бундай вазиятларда пациент шифокорга мурожаат қилиши керак. Кортикостероиднинг дозасини ошириш талаб этилиши мумкин. Агар Серетидтм Эвохалертмнинг қўлланаётган дозаси касалликни адекват назорат қилишни таъминламаса, пациент шифокорга мурожаат қилиши лозим.\nАстмаси бўлган пациентларда касалликни зўрайиши хавфи мавжудлиги туфайли, Серетидтм Эвохалертм билан даволашни кескин тўхтатиш мумкин эмас, препаратнинг дозасини шифокор назоратида аста-секин пасайтириш керак. ЎСОК билан хасталанган пациентларда препаратни бекор қилиш декомпенсация симптомлари билан кечиши мумкин ва шифокор кузатувини талаб этади.\nКлиник тадқиқотларда Серетидтм Эвохалертм қабул қилаётган ЎСОК билан хасталанган пациентларда пневмония касаллигини кўпайиши ҳақида маълумотлар олинган (Ножўя таъсирлари бўлимига қаранг). Шифокорлар ЎСОК да пневмонияни ривожланиши мумкинлигини унутмасликлари лозим, чунки ЎСОК ни зўрайиши ва пневмониянинг клиник манзаралари кўпинча бир бирига ўхшаш.\nКортикостероидлар сақлаган барча ингаляцион препаратлар сингари, Серетидтм Эвохалертм ни хам фаол ва нофаол шаклдаги ўпка туберкулёзи бўлган пациентларга эҳтиёткорлик билан буюриш лозим.\nТиреотоксикозда Серетидтм Эвохалертм ни эҳтиёткорлик билан буюриш лозим.\nСимпатомиметиклар гуруҳига мансуб ҳар қандай препаратларни қабул қилинганда, айниқса терапевтик дозалар оширилганда, систолик артериал босимни ошиши ва юрак қисқаришлари сонини ошиши каби юрак-қон томир тизими томонидан кўринишлар ривожланиши мумкин. Шу сабабли анамнезида юрак-қон томир касалликлари бўлган пациентларга Серетидтм Эвохалертмни эҳтиёткорлик билан буюриш керак.\nБарча симпатомиметик препаратлар терапевтик дозадан юқори бўлган дозаларда қон зардобида калийнинг даражасини транзитор пасайишини чақириши мумкин. Шунинг учун қон зардобида калий даражасини пасайишига мойиллиги бўлган пациентларга Серетидтм Эвохалертм ни эҳтиёткорлик билан буюриш керак.\nҲар қандай ингаляцион кортикостероид, айниқса юқори дозаларда узоқ вақт ишлатилганда, тизимли самараларни чақириши мумкин; бироқ, қайд этиш лозимки, бундай симптомларни юз бериш эҳтимоли, перорал кортикостероидлар билан даволашдаги симптомлардан анча камдир (Дозани ошириб юборилиши бўлимига қаранг). Юз бериши мумкин бўлган тизимли таъсирлар Кушинг синдроми, кушингсимон симптомлар, буйрак усти бези функциясини сусайиши, болалар ва ўсмирларда ўсишни секинлашиши, суяк тўқимасининг минерал зичлигини пасайишини, катаракта ва глаукомани ўз ичига олади. Шунинг учун бронхиал астмани даволашда дозани симптомларни самарали назоратини таъминлайдиган энг паст дозагача пасайтириш муҳимдир.\nСтрессни чақириши мумкин бўлган шошилинч ҳолатларда ва режали ҳолатларда, буйрак усти бези функциясини сусайиши мумкинлигини ёдда тутиш ва кортикостероидлар билан оптимал даволашни кўриб чиқиш лозим (Дозани ошириб юборилиши бўлимига қаранг).\nИнгаляцион кортикостероидларни узоқ вақт қабул қилаётган болаларнинг бўйини мунтазам ўлчаб туриш тавсия қилинади.\nБуйрак усти бези функциясини сусайиши мумкинлиги туфайли, перорал кортикостероидлардан ингаляцион флутиказон пропионати билан ингаляцион даволашга ўтказилган пациентларни алоҳида эҳтиёткорлик билан даволаш ва уларда буйрак усти бези функциясини мунтазам назорат қилиш лозим.\nИнгаляцион флутиказон пропионати билан даволаш бошланганидан сўнг тизимли кортикостероидларни аста-секин бекор қилиш керак ва бундай беморлар стресс вазиятларида пациент, уларга қўшимча равишда кортикостероидни юбориш зарур бўлиши мумкинлиги кўрсатувчи пациентнинг махсус карточкасини доимо ёнида олиб юриши лозим.\nҚонда глюкоза даражасини ошиши ҳақида жуда кам хабарлар мавжуд (Ножўя таъсирлари бўлимига қаранг) ва шунинг учун қандли диабети бўлган беморларга препаратни буюрилганда буни ёдда тутишлари лозим.\nПострегистрацион даврда флутиказон пропионати ва ритонавирни қабул қилган пациентларда кортикостероиднинг тизимли самараларига, шу жумладан Кушинг синдроми ва буйрак усти бези функциясини сусайишига олиб келувчи дори воситаларнинг клиник аҳамиятли ўзаро таъсири тўғрисида хабарлар олинган. Шунинг учун ритонавир препаратини ва флутиказон пропионатини бирга қўллашдан, пациент учун кутилган фойда кортикостероидларнинг бўлиши мумкин бўлган тизимли ножўя самаралари хавфидан устун бўлган ҳоллардан ташқари ҳолларда сақланиш керак (Дориларнинг ўзаро таъсири бўлимига қаранг).\nБронхиал астма бўйича ўтказилаётган даволашга қўшимча равишда қабул қилинаётган сальметеролнинг (Серетидтм Эвохалертм компонентининг) хавфсизлигини ўрганиш юзасидан америкада ўтказилган йирик клиник тадқиқот (SMART) бронхиал астма сабабли ўлим билан якунланган ҳолатлар сони сальметерол гуруҳида плацебога нисбатан юқори эканлигини кўрсатди. Афроамерика ирқига мансуб пациентларда сальметеролни қабул қилишда нафас олиш тизими томонидан жиддий салбий ҳолатлар ёки касаллик ўлим билан якун топиши хавфи, бошқа пациентларга қараганда, плацебога нисбатан тахминан кўпроқдир. Фармакогенетик омиллар ёки бошқа сабабларнинг моҳияти номаълум. SMART тадқиқоти ингаляцион кортикостероидларни қўллаш астма сабабли юз берган ўлим хавфига таъсир этиш-этмаслигини аниқлашга қаратилмаган.\nДори воситаларининг ўзаро таъсирини ўрганиш юзасидан тадқиқотларда, тизимли кетоконазолни бирга қўллаш қон плазмасида сальметеролнинг экспозициясини ошириши қайд этилган. Бу QT интервални узайишига олиб келиши мумкин. CYP3A4 кучли ингибиторларини (масалан, кетоконазолни) сальметерол билан бир вақтда қўлланганда эҳтиёткорликка амал қилиш тавсия этилади (Дориларнинг ўзаро таъсири ва Фармакокинетикаси бўлимларига қаранг).\nБошқа ингаляцион препаратларни қўлланганда бўлгани каби, бевосита қўллагандан сўнг авж олиб борувчи ҳансирашни кучайиши билан намоён бўлувчи парадоксал бронхоспазм кузатилиши мумкин. Бундай ҳолатда зудлик билан тез ва қисқа таъсир этувчи ингаляцион бронходилататорни қўллаш керак. Серетидтм Эвохалертм ни дарҳол бекор қилиш, пациентнинг аҳволини баҳолаб, заруратга қараб, муқобил даволашни бошлаш лозим (Ножўя таъсирлари бўлимига қаранг).\nБета2-агонистларнинг фармакологик таъсири билан боғлиқ бўлган тремор, юрак уришини субъектив ҳис этиш ва бош оғриғи каби ножўя таъсирлар ҳақида хабарлар мавжуд. Бироқ, бу ҳолатлар қисқа муддатли характерга эга бўлиб, уларни намоён бўлиши мунтазам даволашда камайиб боради (Ножўя таъсирлари бўлимига қаранг).\nАвтотранспортни, механизмларни бошқариш қобилиятига ва когнитив кўникмаларга таъсири\nСеретидтм Эвохалертмнинг транспорт воситаларини ва бошқа механизмларни бошқариш қобилиятига таъсири борасида махсус тадқиқотлар ўтказилмаган, бироқ иккала компонентнинг фармакологияси бирон-бир таъсирни тахмин этмайди.\nСеретидтм Эвохалертм, сальметерол ва/ёки флутиказон пропионати препаратларининг дозаларини ошириб юборилиши ҳолатлари бўйича мавжуд маълумотлар қуйида келтирилган.\nСалметерол-флутиказон пропионатини тавсия этилгандан юқори дозада қўллаш тавсия этилмайди. Дозани буюриш тартибини мунтазам қайта кўриб чиқиш ва дозани симптомларнинг самарали назоратини таъминлаш учун тавсия этилган энг паст дозагача пасайтириб бориш жуда муҳимдир (Қўллаш усули ва дозалари бўлимига қаранг).\nСальметеролнинг дозаси ошириб юборилганда кутиладиган симптомлар ва белгилари хаддан ташқари бета2-адренергик стимуляцияга хос бўлиб, тремор, бош оғриғи, тахикардия, систолик артериал босимни ошиши ва гипокалиемияни ўз ичига олади. Флутиказон пропионати тавсия этилганидан юқори дозада ингаляцион юборилганида юз берадиган доза ошириб юборилишидаги ўткир ҳолат гипоталамо-гипофизар-буйрак усти безлари тизимининг функциясини вақтинчалик сусайишини чақириши мумкин. Одатда бу бирон-бир шошилинч чораларни кўришни талаб қилмайди, чунки буйрак усти безининг нормал функцияси бир неча кун давомида қайта тикланади.\nСеретидтм Эвохалертм узоқ вақт давомида тавсия этилганидан юқори дозада қабул қилинганида буйрак усти бези пўстлоғи функцияси сезиларли сусайиши мумкин. Препаратни тавсия этилганидан юқори дозада узоқ вақт давомида (бир неча ой ёки йиллар давомида) қабул қилинганда асосан болаларда, кам ҳолларда учраган ўткир адренал криз ҳолатлари таърифланган. Ўткир адренал криз онгни чалкашиши ва/ёки тиришишлар билан кечувчи гипогликемия кўринишида намоён бўлиши мумкин. Ўткир адренал кризни юз беришига хизмат қилувчи вазиятларга жароҳат, жарроҳлик аралашуви, инфекция ёки препаратнинг таркибига кирувчи флутиказон пропионатининг дозасини кескин пасайтириш каби ҳолатлар киради.\nСальметерол ва флутиказон пропионатининг дозасини ошириб юборилишини специфик даволаш усули йўқ. Доза ошириб юборилганда тутиб турувчи даволашни ўтказиш ва пациентнинг ҳолатини назорат қилиш лозим.\nИнгаляция учун 125/25 мкг ва 250/25 мкг дозаланган аэрозоль.\n120 дозадан дозаловчи клапан билан таъминланган, ичи флюорополимер билан қопланган алюмин қуймали контейнерда (баллонларда). Тайёр контейнер (клапан билан таъминланган) чангдан ҳимояловчи қопқоқчали аэрозол бошча (пурковчи учлик) дан иборат пластик актуатор қўйилади ва ингалятор тўлиқ комплектдан иборат.\nИнгалятор (Эвохалер™) №1 тўлиқ тўпламда қўллаш бўйича йўриқнома билан бирга картон қутига жойланган.\nБарча ишлаб чиқарилиш шакллари ҳар бир мамлакатда бўлмаслиги мумкин.\nМузлатилмасин. Қуёш нурларини тўғридан-тўғри тушушидан сақлансин.\nМундштукни ҳимоя қалпоқчаси билан зич ёпинг.\nАэрозоль баллончаларда кўпчилик ингаляция учун воситалардаги каби, баллончалар совутилганда препаратнинг терапевтик самараси пасайиши мумкин.\nКонтейнер тешилмасин, синдирилмасин ёки ҳатто у бўш бўлса ҳам ёқилмасин!\nОлдингисиСЕРЕТИД АККУХАЛЕР /ДИСКУС09.06.2018


Исломда фарзанд саломатлиги – КУН УЗ\nГлавная / Маданият / Исломда фарзанд саломатлиги\nAnvar 11.05.2018\tМаданият Comments Off on Исломда фарзанд саломатлиги 22 Показы\nАллоҳ таолога беадад ҳамду санолар бўлсинки, жонажон юртимизни ободлиги, халқимиз тинчлиги ва фаровонлиги йўлида олиб борилаётган олийжаноб ва савобли ишлар йил сайин ортиб бормоқда. Жорий 2016 йилнинг мамлакатимизда “Соғлом она ва бола йили” деб эълон қилиниши ҳам ана шу хайрли ишларнинг бир кўринишидир.\nБарчамизга яхши маълумки, динимиз Ислом инсон соғлигига жиддий аҳамият қаратади. Бундан 14 аср муқаддам динимиз сиҳат-саломатликни сақлашнинг барча кўринишларини мукаммал баён этган ва бу борада керакли тавсия ва кўрсатмалар берган. Унда тозалик ва озодаликка юксак эътибор берилиши, фитрий суннатлар бўлмиш тирноқларни олиш, кераксиз туклардан баданни тозалаб туриш, хатна қилдириш каби нарсаларга буюрилиши, соғликка зарар берадиган ишлардан қайтариб: “لا ضرر ولا ضرار” “Исломда ўзига ва бировга зарар бериш йўқ!” каби сўзларнинг буюк шиорга айланиши, бинобарин, соғликка зарар етказадиган ҳар қандай нарсанинг ҳаром қилиниши ва бошқа кўплаб соғлиқни сақлаш борасида беқиёс аҳамиятга эга бўлган ҳадису оятлар сўзимизнинг ёрқин далилидир.\nФарзандининг ҳам жисман, ҳам ақлан соғлом бўлиб вояга етиши ҳарқандай ота-онанинг кўзини қувнатиб, кўнглига чексиз сурур бағишлаши табиийдир. Лекин, бу нарса унинг тарбияси ва парваришидан масъул бўлган шахслар устига бироз машаққат, эътибор ва давомли меҳнат юклайди. Зеро, бу доимий равишда фарзанд соғлигидан хабардор бўлиш, уни касалга чалинишдан, шикастланишдан муҳофаза қилиш, бордию хасталаниб қолса, дарҳол керакли чора-тадбирларни кўриш каби ишларни тақозо қилади.\nМаълумки, муқаддас динимиз Ислом кишиларнинг соғлик-саломатликларига жиддий аҳамият қаратган. Соғлиққа зарарли бўлган ҳарқандай нарсани таъқиқлаган. Турли хил маст қилувчи ичимликлар, наркотик моддалар каби инсон онги ва жисмига катта хатар туғдирувчи нарсаларнинг динимизда қатъий ҳаромлиги ҳам фикримизнинг ёрқин далилидир.\nДарҳақиқат, ҳар бир ота-она ўз фарзандини соғлом ва баркамол, заковатли, бахтли бўлишини Аллоҳдан тилайди ва шу йўлда узлуксиз ҳаракат қилади. Жондан азиз фарзандни вояга етказиш, унинг ҳаётда муносиб ўрин эгаллашига эришиш барча ота-оналарнинг энг улуғ ва энг муқаддас орзуси экани ҳаммамизга яхши аёндир.\nДинимизнинг бола соғлиғига бўлган эътибори энг бошидан бошланади. Бола туғилишидан олдин бошланади. Динимизда маст қилувчи ичкиликлар, ақлга зарар берувчи турли-туман наркотик моддалар истеъмол қилишнинг ҳаром қилиниши бунинг яққол исботидир. Аллоҳ таоло марҳамат қилиб айтади:\n“وَلَا تَقْرَبُوا الفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ”\nЯъни: “фаҳш-бузуқ ишларга яқинлашмангиз, уларнинг ошкорасига ҳам махфийсига ҳам!”(Анъом сураси: 151-оят).\nБўлажак ота-онадан бирининг наркотик моддалар истеъмол қилишнинг она қорнидаги болага зарари илмий жиҳатдан исботини топган ҳақиқатдир. Бу нарса ҳомиланинг нуқсонли бўлиб қолишига, боланинг ақлий заиф бўлиб туғилиши ва ҳоказоларга олиб келади.\nЭнди, қачонки, ҳомила соғлом ҳолда камолига етиб, бола дунёга келгач, динимиз яна ота-онага муайян кўрсатма ва йўл-йўриқлар бериш орқали, боланинг соғлиғига ғамхўрлик қилади. Жумладан Бақара сурасининг 233 оятида бундай дейилади:\n“وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ”\nяъни: “Оналар болаларини тўла икки йил эмизадилар. (Бу муддат) эмизишни камолига етказишни истовчилар учундир”.\nОна сутининг бола соғлиги учун энг муҳим, энг афзал ва энг мукаммал ҳамда беқиёс озуқа эканлиги замонавий илм томонидан ҳам исботланган нарсадир. Она сути боланинг соғлом ҳолда вояга етиши учун зарур бўлган барча фойдали ва керакли модда ва витаминларни ўз ичига олади.\nШундай экан ота-оналар фарзандларини ҳар-хил сунъий озуқалардан кўра табиий, она сути билан катта қилишга эътибор қаратишса нур устига нур бўларди.\nШунингдек, ота-оналар фарзандларини вақтида айрим хавфли касалликларга қарши эмланишига ҳам эътибор қаратишлари мақсадга мувофиқдир. Ҳатто баъзи уламолар бу нарсаларни ота-она зиммасида вожиб, агар тарк қилса, гуноҳкор бўлади ҳам дейишади.\nШу билан бир қаторда фарзандларимизни ёшликларидан бошлаб, соғлиқ учун фойдали бўлган ишларга одатлантириш, масалан, эрталаб ва кечқурун тишларни тозалашга, тирноқларни вақтида олишга, вақтида чўмилиш, овқатдан олин қўлни ювиш ва ҳоказолар каби ишларга ўргатиб боришлари ҳам мақсадга мувофиқдир.\nОилаларнинг ўзаро аҳиллиги, ота-она, эр-хотин ўртасидаги соғлом муҳит, шубҳасиз, соғлом бола тарбиясида муҳим аҳамият касб этади. Айниқса, қиз болаларни тарбиялаш, уларнинг замонавий билим ҳамда касб-ҳунарларни эгаллашига ёрдам беришимиз, турмуш, оила масъулиятини ҳис қилиш, ёшига етмасдан уларни эрта турмушга бериш, турли тўй-ҳашам, урф-одат ва маросимларимизни ихчам ҳамда тартибли ўтказиш ҳам шубҳасиз азиз фарзандларимиз баркамол инсон бўлиб етишишларида нақадар аҳамиятли эканини эсдан чиқармаслик керак.\nФарзандларнинг келажакда гўзал аҳлоқли ва чиройли тарбияли бўлишида ота-она фарзанди ҳаққига қиладиган хайрли дуоларнинг ўрни ҳам беқиёсдир. Чунки дуо ибодат мақомида. Аллоҳ таоло ҳар бир ишда Ўзидан ёрдам сўрашимизни яхши кўради. Бундан ташқари, ота-онанинг фарзанди ҳаққига қилган дуоси мустажобдир.\nТарбия ҳақида Имом Ғаззолий (р.ҳ.) бундай деганлар: “Бола ота-она қўлида бир омонатдир. Қалби турли нақш ва расмлардан пок, нима нақш солинса, қабул қилади, нимага мойил қилинса, мойил бўлаверади. Агар яхшиликка ундалса ва ўргатилса, яхшилик узра ўсиб-улғаяди. Натижада дунё ва охиратда саодатли бўлади. Ота-онаси ҳамда унга одоб ва таълим берганларнинг барчаси савобига шерик бўлишади. Агар ёмонликка ундалса ёхуд ҳайвон каби бўш қўйилса, ёмонликка учрайди, ҳалокатга юз тутади ва унинг тарбиясидан масъул киши зиммасига гуноҳкорлик тушади”.\nДинимиз саломатликни муҳофаза қилишга чорлаши билан бир қаторда кучли ва соғлом бўлишга ҳам тарғиб этади. Бу хусусда Пайғамбаримиз Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) шундай марҳамат қилганлар:\n” اَلْمُؤْمِنُ الْقَوِيُّ خَيْرٌ وَ أَحَبُّ إِليَ اللهِ مِنَ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ ”\nяъни: “Бақувват мўмин киши яхши ва у Аллоҳ таоло наздида заиф мўминдан севимлироқдир”. (Имом Муслим ривояти).\nФарзандларни ёшликларидан чиниқтириш, соғлиққа фойдали машғулотларга ўргатиш юқоридаги ҳадиси шариф далолати билан динимиз тарғиб қилган ишлар сирасига киради.\nАлбатта фарзандининг жсимонан соғлом бўлиб вояга етиши ҳар бир ота-онана қалбига сурур ва хурсандчилик олиб келади. Бунинг аксича, носоғлом, ногирон фарзанд ота-она учун бир умрлик ғам-андуҳ манбаи бўлади. Тарбиянинг ҳам бу ўринда аҳамияти каттадир. Фарзанд жисмонан соғлом бўлгани билан тарбияси носоғ бўлса, бу ҳам ота-она қалбини тиғлайдиган, бир умр ҳаловат бермайдиган мусибатли ҳолатдир. Қолаверса, яхши тарбия берилмаган, маънавияти паст фарзандлар улғайса жамиятга ҳам улардан катта зарар етади.\nШу боис, киши ўғил-қизини кичик ёшдан тарбиялаб, одоб бермоғи керак. Бола маълум ёшга етгач, унга баъзи нарсаларни қабул қилдириш қийин кечади. Бунда оила раиси оила аъзоларининг баъзи айбларини кечириши керак бўлади. Заиф ва кичиклар айб қилишлари мумкин. Шунинг учун уларни қўрқитишдан кўра кечириш яхшироқдир.\nСўзлашув тарбияси ҳам бола камолотида муҳим ўрин тутади. Одатда, ўғил-қизлар бир ярим-икки ёшдан гапира бошлашади. Уларга кичиклигидан сўзларни тўғри талаффуз қилишни, фасоҳатли гапиришни, катталарга мурожаат қилиш одобларини ўргатиш, сўкиниш ва беҳаё сўзларни ишлатишнинг ёмонлигини тушунтириш лозим.\nМеҳнат тарбияси бериш учун болага ҳалол касб билан кун кўриш ҳақида насиҳатлар қилинади, турли касб-ҳунарлар ўргатилади, меҳнатга муҳаббат уйғотиш учун болалигидан унга турли майда юмушлар буюриб турилади. Агар бунга ўзи қодир бўлмаса, бирор ус тозга берилади.\nБола қалбига ёшлигиданноқ имон, эътиқод уруғларини сепиш лозим. Чунки имони, диёнати, виждони бўлмаган бола жоҳил, нодон, ёвуз, жамият ва эл манфаатларини назар-писанд қилмайдиган худбин кимса бўлиб ўсади. Давлатимиз ва миллатимиз учун бундай кимсалар эмас, балки қалби тоза, уйғоқ, илмли ва мўмин инсонлар зарурдир. Болани шу йўсинда тарбиялаш ҳамманинг вазифаси бўлиши керак.\nИслом фарзанд\t2018-05-11\nTags Ислом фарзанд\nПред. Тошкентда энди фақат касалланган дарахтлар кесилишига рухсат берилади. Шаҳардаги дарахтларнинг 60 фоизи касалланган\nСледующая СУЛАЙМОН (АЛАЙҲИССАЛОМ) ВА ШАМОЛ\nДӯст ҳақида тожикча шеър Бархез, то ниҳем сари худ ба пои дӯст, Ҷонро фидо кунем, …


Виктор Жалиловнинг “Андижон”даги ҳаёти бошланди\n20 декабрь, 2018, 11:22\nТажрибали мутахассис Суперлига дебютантига ёрдам беради.\n18 декабрь куни Ўзбекистонда номдор ва таниқли бўлган мутахассис Виктор Жалилов Андижонга келди. Клубда спорт директори лавозимига тайинланган Виктор Романовичнинг "Андижон” жамоасидаги фаолияти бошланди. Мураббийлик фаолияти давомида кўплаб муваффақиятларга эришган мутахассисни Андижонда мухлислар чиройли тарзда кутиб олдилар. Шўрбулоқ даҳасидаги футболга ихтисослаштирилган мактаб-интернатида футбол жамоатчилигига Виктор Жалилов расман таништирилди. Дастлаб Андижон вилояти ҳокимлигининг вакили Шавкатбек Нишонов йиғилганларга “Андижон” клубининг янги спорт директори – Виктор Жалилов ҳақида етарлича маълумотларни бериб ўтди. Шундан кейин “Андижон” клуби вице-президенти Маъруф Абдисаломов шундай деди:\nҲозирги қилаётган ишларимиз футболимизни юксалтириш билан боғлиқ. Академиямизда ёшлар билан ишлаш тизимини асосий ўринга олиб чиқмоқчимиз. Виктор Жалилов “Андижон” клубида спорт директори лавозимида иш бошлади. Шу билан бирга футбол академиямизга ҳам ўзи бош-қош бўлади. Бизга бундай инсонлар керак деб ҳисоблаймиз. Бош мураббийимизнинг икки томонида тажрибали мутахассислар бўлса, бу иш унумдорлигини ҳам оширади. “Андижон”ни яна жон сақлаб қолиш учун курашадиган жамоа бўлиб қолишини хоҳламаймиз. Шу боис кўриб турганингиздек, тажрибали мураббийларни таклиф қилдик. Қолаверса, айни пайтда “Соғлом авлод” стадионимизда ҳам кенг кўламдаги ишлар олиб борилмоқда. Стадионимиз бутунлай янгича қиёфага киради. Вилоятимиз ҳокими бундай ишларга жиддий қарамоқда. 2019 йилда стадион таниб бўлмас даражада ўзгаради, - дея фикр билдирди, Абдисаломов.\nШундан сўнг “Андижон” клубининг янги спорт директори Виктор Жалиловга сўз берилди.\nСўзим бошида мени ишга чақиришгани ва ишонч билдирганлари учун вилоят раҳбарияти, клуб мутасаддиларига ўз миннатдорчилигимни билдираман, - дея гап бошлади Виктор Романович. - Умид қиламанки, футболда тўплаган тажрибаларим эвазига “Андижон”да зиммамга юклатилган вазифани тўлиқ адо этаман. Мураббий сифатида “Навбаҳор”, “Пахтакор” ва миллий терма жамоада ишлашга улгурдим. Ўйлайманки, ўтган йиллар давомидаги тўплаган тажрибам ва билимим янги иш жойимда қўл келади. Ахир Суперлигага кўтарилган “Андижон” олдига катта вазифалар қўйилган.\nБиринчи навбатда вазифаларни бажаришда ишқибозларнинг қўллаб-қувватлашлари қўл келишини алоҳида таъкидлаб ўтган бўлардим. Асосийси, вилоят раҳбариятининг бевосита аралашувисиз олдинга силжишнинг иложи йўқ. Вилоят ҳокими Шуҳратбек Қўшоқбоевичнинг саъйи-ҳаракатлари эвазига “Андижон” тобора юксалмоқда. Бундай қўллаб-қувватлаш ҳисобига фақат олдинга интилиш керак. Ўзаро келишувга эришмасдан олдин шу масала юзасидан суҳбатлашган чоғимизда нафақат “Андижон”ни, балки бутун вилоят футболини янги даражага олиб чиқиш ҳақида атрофлича келишиб олдик. Аввало, ёшларни қанотимиз остига олган ҳолда улар билан жиддий шуғулланишимиз керак бўлади. Албатта, катта мақсадлар сари босиб ўтиладиган йўл осон бўлмайди. Устига-устак про-лига билан Суперлига ўртасидаги савияда сезиларли фарқ бор.\nФутбол ичида анча йиллардан бери юрганимиз учун ишни нимадан бошлашни биламиз. 10 декабрдан бошлаб Элдор Сакаев ва Маъруф Абдисаломов билан боғланган ҳолда режаларни тузишга киришганмиз. Ҳар қандай жамоада кузатилгани каби “Андижон” ҳам Суперлигада ўз иштирокини мухлисларга ёқадиган даражада давом эттиришга ҳаракат қилади. Ҳозир энг муҳими, жамоани қандай шакллантиришдан иборат. Шаклланган жамоа билан эса кўп ишларни бажариш, мусобақа жадвалида юқори поғоналардан жой эгаллаш имкони бўлади. Андижон футболига бефарқ бўлмаганларнинг кўмагисиз белгиланган вазифаларни бажариш мушкул. Эртанги жамоа шундай даражага чиқиши учун ҳозирдан пойдевор қуриш ҳақида ўйлаш, ёшларни тарбиялаш хусусида қайғуриш, уларни руҳлантириш керак, - деди Виктор Жалилов.\nШу тариқа Жалилов Андижонда қизғин ишга шўнғиб кетди. Бундан ташқари, украиналик мутахассис Амет Мемет ҳам “Андижон”да ишлашга розилик билдирганидан хабарингиз бор. У жамоага янги йилдан қўшилади. Айтиш мумкинки, Амет Абдуллаевич Элдор Сакаевга яқиндан ёрдам беради. Хуллас, мураббийлар штабидан кўнгил тўқ. Бу ёғи эса энди таркибдаги ўзгаришларга боғлиқ. Айни пайтда селекция ишлари қизғин тарзда давом этяпти. Воқеалар ривожини эса кузатишда давом этамиз.


Шолини кўчат усулида етиштириш технологияси – Tadbirkor-Fermer\nШолини кўчат усулида етиштириш технологияси\nОсиё давлатларининг асосий қисмида шоли етиштиришда кўчат усули мухим ўринни эгаллайди. Дунё миқёсида экиладиган шоли майдоннинг 85-90% да шу усул қўлланилади. Шоли кўчат усулида етиштирилганда тўғридан-тўғри экишга нисбатан кўпгина афзалликларга эга:\nШоли уруғи кўчатхоналарда экилиши кўчатхоналарда экилиши муносабати билан кеч кузга қолмасдан йиғиштириб олиш имконини яратади.\nКўчат усули хар бир ердан унумли фойдаланиб, икки марта (буғдой-шоли) ғалла ҳосили олиш имкониятини яратади.\nшоли уруғининг 60-70% иқтисод қилинади.\nШолининг ўсув даврининг 30-35 куни кўчатхонада ўтиши муносабати билан сув сарфи 20-25%га қисқаради.\nШоли ҳосилдорлиги эса тўғридан-тғ0ри экканга нисбатан 15-30% юқори бўлади.\nШолини кўчат усулида етиштиришнинг асосий камчилиги қўл меҳнатини кўп талаб қилишидир.\nРеспубликамизда шолини бу усулда етиштириш 1993-1995 -йилларда ишлаб чиқилди. А.А.Шокиров, Г.Н. Раҳимов, У.Х.Тилавов маълумотларига кўра, асосий экин сифатида шоли экиладиган майдонлар бўйича қуйидаги агротехник тадбирлар амалга оширилиши лозим. тошкент, Сирдарё, Сурхондарё, Хоразм, Андижон, Наманган, Фарғона вилоятларида «Авангард» нави, Қораполғистон Республикасида «Нукус» нави асосий экин сифатида кўчатхоналарга 1-10 майда экилади. Асосий майдонга 10-20 июнда кўчат кўчириб экилади. Республикамиз бўйича барча хўжаликларда ҳосилдорликни ёппасига 30-40 %га бемалол ошириш учун ички интенсив имкониятлар мавжуд бўлиб, улардан энг асосийси шолини кўчат усулида механизатсия билан етиштиридир.\nЖаҳон миқёсида шоликлар кўчат усулининг уруғни бевосита экиш усулидан моҳият эътибори билан бундай фарқ қилишига, унинг афзалликлари ниҳоятда кўплигига ишонч ҳосил қилиб ва фойдали барча жиҳатларни ҳисобга олиб, бу усулнинг оғирлигини, ташвишларининг бир қисмини механизатсия зиммасига юклаш борасида ҳар хил мосламалар, экиш механизмлари яратганлар, синаб кўрганлар, қўллаганлар ва бу жараён узлуксиз давом эттирилиб келинмоқда.\nКўчат усули уруғ экиш усулидан қуйидаги фойдали жиҳатлари билан фарқ қилади:\nИшни 20-30 кун аввал бошлаш мумкин ва бунда энг кечпишар шоли навларини ҳам континентал иқлим минтақаларида экиш ва юқори ҳосил олиш имконияти кафолатланган.\nбир ой давомида катта майдонни ўғитлаш, суғориш, ўтоқ қилиш ташвишлари ўз-ўзидан бартараф этилади, яъни шоли кўчатлари кўчатхонада камида 1 ой ўстирилиб, сув ва ўғит билан кўчатхонада кичик майдончада тўлиқ таъминланади ва 25-30% ўғит иқтисод қилинади.\nАнъанавий уруғ экиш усулида Ўзбекистон бўйича тавсияларга биноан бир гектар майдонга 200-220 кг шоли уруғи экилса, кўчат усулида 65-70 кг уруғ сарфланиб, ҳар бир гектаридан 150 кг уруғ иқтисод қилинади ва кўпгина чет мамлакатларда 1 гектар ерга 30-35 кг уруғ сарфланади ва кейинги ҳолат шоличилик ИТИ тадқиқотларида ҳам исботланади.\nБир ой мобайнида шоли ўсимлиги кўчатхонада кичик майдонда парваришланиши туфайли бериладиган умумий сув мэъёрининг 30%дан ошиғи тежалади.\nКўчат усулида ўстирилган шолининг ҳосилдорлиги уруғдан экилган шолига нисбатан ҳар доим камида 25-30% ортиқ бўлади. Бу маълумотларни кўпгина адабий манбалар ҳам тўлиқ тасдиқлайди.\nТакрорий экин сифатида кузги ғалладан бўшаган майдонларда шолини кўчат усулида экиб бемалол ҳосил олиш имконияти мавжуд бўлиб, шоли тўлиқ пишириб етилиши учун талаб этиладиган очиқ-иссиқ кунлар сони ва зарур фойдали ҳарорат етарлидир.\nШоли кўчатлари ўтказилаган пайтда бўйи 15-25 см бўлиб, дала эса бегона ўтдан тоза бўлади ва бегона ўтга қарши махсус курашишнинг айрим ҳолларида эҳтиёжи бўлмайди ёки кескин қисқаради.\nУруғдан ўстирилган шоли ҳолларда ўғли ортиқчалик қилса, ғовлаб ётиб қолади ва табиийки ўз-ўзидан ҳосил ёқолади. кўчатдан ўстирилган шоли эса ҳеч қачон ётиб қолмайди, чунки пояси ёғон, бақувват, тупланиш даражаси юқори бўлиб, ташқи шамол таъсирларига ниҳоятда бардошлидир.\nҚўлда экиш учун кўчат тайёрлаш\nКўчатлар махссус далаларда етиштирилади. Дала эса кузда 25 см чуқурликда шудгор қилинган, яхшилаб текисланган ва гектарига 30-40 т чиритилган гўнг солинган, етарли даражада аммофос билан ўғитланган соз тупроқли унумдор ер бўлиши, сув сатҳини бир меъёрда ушлаб туришга мос ҳамда керак пайтда оқизиб юбориш учун бошқа майдонларга нисбатан баландроқ жойдан танланиши лозим.\nЕр уруғ сепишга тайёр ҳолга келтирилгач гектарига 40-50 кг соф азот, 40-50 кг фосфор ва 50 кг калий берилиб аралаштирилади.\nЎзбекистонда экишга тавсия этилган барча янги навлари кўчат усулида экишга яроқли бўлиб, асосий экин сифатида экиш учун кечпишар (UzROS 7-13, Лазурный, Мустақиллик), ўртапишар (Авнгард, Истиқбол, ИскандарИстиқлол), такрорий экин сифатида экиш учун ўртапишар ва эртапишар (Нукус-2, Гулзор, Жайхун, маҳаллий Арпа шоли) шоли навларини экиш мумкин.\nШолини асосий экин сифатида экиш учун апрель ойининг биринчи ўн кунлигида, такрорий экин сифатида эса май ойининг иккинчи ярмида кўчат тайёрлашга киришилади. Бунда 1 гектар майдонга 20-22 млн. дона уруғ ёки 650-700 кг уруғ 1-2 кун сувда ивитилиб сепилади. Бу майдондаги кўчатлар 10 гектар асосий майдонга кўчирилиб ўтказиш учун етарлидир.\nКўчат ёши, яъни кўчириб асосий далага ўтказиладиган шоли майсаларининг кўчатзорда туриш даври эртапишар навларда 25-30 кун, ўртапишар навларида 30 кунгача, кечпишар навларда эса 35 кунгача бўлиши мақсадга мувофиқдир. Кўчатларни кўчириб олинишидан 4-5 кун олдин гектарига 50 кг соф ҳолда азот билан озиқлантирилса, улар бақувват бўлиб янги ерга тезроқ ўрганиб кетади.


“Танқиддан лицензияланганмиз!” ёхуд раҳбарларнинг ОАВ танқидига муносабати\n16:52 / 10.06.2017\nГазетада коммунал соҳа фаолияти танқид қилинди. Сўнгги пайтларда аҳолидан тез-тез мурожаат тушаётган ҳолат эди. Ўша тизим раҳбари билан бир тадбирда учрашиб қолдик. Муомаласи совуққина.\n— Шу мақолани беришдан аввал бир оғиз маслаҳатлашмабсиз-да, — деди оғринганини яширмай.\n— Ака, мухбирлар соҳангиздаги камчиликларни ёритиб, аслида сизларга наф келтиришяпти. Баҳонада чекка-чекка ҳудудлардаги муаммолардан, ходимларингизнинг оёқ босишидан хабардор бўляпсиз, — дедим.\nБу гапим раҳбарга ёқмади:\n— Ҳарқалай… газеталарингизга анча-мунча обуна бўлганмиз...\nҚизиқ, раҳбар обуна бўлганини рўкач қилиб, бизнинг соҳадаги камчиликларга кўз юминг, демоқчими ёки еган оғиз уялар қабилида иш тутяптими? Бу иддаодан газета фақат обуна бўлмаганларнигина танқид қилиши мумкин, деган хулоса келиб чиқмайдими?\nОдатда бирор фирма маҳсулоти реклама қилинаётганда «Хизматлар лицензияланган» деб кўрсатилади. Бу билан маҳсулотнинг сифатига кафолат беришади. Ахир бундай таърифни давлат ташкилотига қиёслаш кулгили эмасми? Ҳеч биримиз камчиликлардан холи эмаслигимизни қаршимдаги одам тушунмади.\nИккинчи ҳолат. Халқ таълими бошқармасининг матбуот анжумани ўтказиляпти. Бошқарма бошлиғи соҳадаги ютуқлар ва қилиниши лозим бўлган ишлар юзасидан тайёрланган маълумотини ўқиди. Шундан сўнг журналистлар савол берди. Раҳбар бу саволларга очиқ чеҳра билан жавоб қайтара бошлади. Саволларга айнан мутасадди ходимларнинг жавоби ҳам олинди.\nТабиийки, савол ҳам ўринли, жавоб ҳам кўнгилдагидек бўлса, иккала томоннинг ҳам кайфияти кўтарилади. Бир-бирини ўзаро ҳурмат қила бошлайди. Аслида бундай ҳурматнинг бўлгани яхши.\nМасаланинг иккинчи томони шундаки, ўша анжуманда оммавий ахборот воситалари ва тизим ходимларининг «юзи исиди». Бошқарма бошлиғи ҳам хурсанд ҳолда журналистлар билан ҳамкорликни кучайтириш, ахборот алмашиш лозимлиги, тизим фаолиятини самарали ёритилиши тарафдори эканлигини билдирди. Ҳатто соҳа фаолиятини энг яхши ёритганлиги учун ОАВ ходимлари ўртасида танлов ўтказиш таклифини ўртага ташлади. Сир эмас, бу таклиф айрим журналистлар томонидан қўллаб-қувватланди ҳам.\nТўғри, рағбат баъзида одамга куч берар, аммо шу ўринда кишини мушоҳадага ундайдиган бошқа жиҳатлар ҳам бор. Масалан, таълим тизимини энг яхши ёритган журналистлар рағбатлантирилди, дейлик. Табиийки, бу ташаббус тизимнинг ўзидан чиқяпти. Демак, ҳакамлар ҳайъати ҳам таълим соҳаси ходимларидан бўлади. Ўз-ўзидан соҳа ходимлари ижобий маънодаги материалларга хайрихоҳ. Бу дегани — журналистни танқидий руҳдаги мақолаларни ёзишдан, камчиликларни кўришдан чеклаб қўяди. Натижада, яна еган оғиз уялар, мақоли эсга олинади... Обуна бўлганлик тўғрисидаги иддаолар юзага чиқади.\nМасала шундаки, кўпчилик раҳбарлар газетанинг, журналистиканинг жамият ҳаётида тутган ўрни, журналистнинг ҳуқуқ ва вазифаларини тўғри тушуниб етмаяпти. Баъзан обуна бўлганлигини пеш қилиб, баъзан бошқа йўллар билан танқиддан, очиқ гапдан қочишга ҳаракат қиляпти. Камчилик кўрсатилганда, журналист билан зиддиятга боряпти.\nҚизиғи, бугун шундай бир даврга келдикки, энди муаммони узоқ яшириб ўтиришнинг имкони йўқ. Бунга халқимизнинг кайфияти ҳам мослашиб боряпти. Муаммони кўтаришнинг ўнлаб йўллари пайдо бўлди. Журналистика бу усулнинг биргинаси, холос. Фарқи шундаки, ОАВ нафақат муаммони кўтариш, балки таклиф бериш, вазиятни холис ва тўғри баҳолаш имкониятига эга. Бу албатта, журналистдан ҳам катта маҳорат талаб қилади.\nҲурматли обунамизга ҳисса қўшаётган раҳбарлар! Сизнинг газетага обуна бўлишингиз — бу сизни танқид қилмаслик учун тўлов эмас, тушунинг. Бунинг учун газета маърифат тарқатади, сизга керакли бўлган ахборотларни вақтида етказиб туради. Ўз навбатида, миннат қилмайди…\n«Жомбой тонги» газетаси муҳаррири в.б\n08:27 / 08.07.2021\nКомил Алламжонов — шов-шув кўтарган китоби, Саида Мирзиёева билан тандеми ва сиёсий амбициялари йўқлиги ҳақида\n20:30 / 03.07.2021\n“ОАВ ишига аралашиб, у нотўғри, бу тўғри дейиш давлатнинг иши эмас” — Танзила Норбоева\n20:53 / 27.06.2021\nЖурналистика қандай бўлиши керак? — ОАВ вакиллари билан соҳа муаммолари ва истиқбол ҳақида суҳбат\n14:29 / 27.06.2021\n«Одамлар ўз фикрини ўзлари билдириши керак, журналистдан қалқон бўлишини кутишмасин» — Навбаҳор Имомова билан суҳбат


AҚШнинг 60 минг кишилик махфий қўшини қандай топшириқларни бажаради? - Zamin.uz\n22:20 / 17.05.2021\nАҚШ охирги ўн йил ичида кўп минг кишилик махфий армиясини яратди, унинг аъзолари мамлакат ичкарисида ҳам, ташқарисида ҳам Пентагоннинг турли топшириқларини бажаради. Бу Newsweek нашрининг икки йиллик журналистик текшируви натижасида маълум бўлди.\nAмерикадаги газетанинг ёзишича, махфий тармоқ жами 60 минг кишини ўз ичига олади. Лекин агентларнинг ҳақиқий сони бундан ҳам кўп бўлиши мумкин. Дастурга 130 га яқин хусусий ташкилотлар, шунингдек, ўнлаб таниқли бўлмаган ва махфий давлат ташкилотлари киради. Newsweek ҳисоб-китобларига кўра, ҳар йили яширин армияни таъминлашга 900 миллион доллардан кўпроқ маблағ сарфланади. Бу пуллар сохта исмлар остида ҳаракат қиладиган агентлар учун қалбаки ҳужжатлар тайёрлаш, уларнинг номидан ҳисоб-китоблар ва солиқларни тўлаш ҳамда ниқоблаш воситалари ва махсус кузатув мосламаларини яратиш учун ишлатилади.\nҚайд этилишича, махфий тармоқ ходимларининг қарийб ярми махсус операция кучлари агентлари саналади. Улардан баъзилари уруш зоналарида, масалан, Покистон ва Ғарбий Aфрикада террорчиларни таъқиб қилади, лекин кўпинча улар AҚШга дўст бўлмаган мамлакатларда, масалан, Эрон ва Шимолий Кореяда миссия бажариш учун жалб этилади. Махфий армия таркибига турли мамлакатларда яширин ишлайдиган ҳарбий разведка мутахассислари ҳам киради.\nБундан ташқари, газета ёзишича, махфий тармоқ ичида Интернетда мавжуд маълумотларни тўплаш ва киберхавфсизлик билан шуғулланувчи минглаб мутахассислар фаолият кўрсатади. Ушбу бўлим аъзолари Пентагоннинг махфий миссияларида қатнашувчи барча ташкилот ва одамлар тўғрисидаги маълумотларни яширишга ёрдам бериб, бутун тармоқ хавфсизлигини таъминлаш билан шуғулланадилар.\nШу тариқа, Newsweek таъкидлашича, Пентагонда ишлайдиган жосуслар расмий Вашингтон мунтазам равишда шунга ўхшаш жиноий операцияларни амалга оширишда айблаб келаётган Россия ва Хитой агентлари билан бир хилда ҳаракат қилишади. “Замин” янгиликларини “Twitter”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Дунё » AҚШнинг 60 минг кишилик махфий қўшини қандай топшириқларни бажаради?\nНиқоби йўқ шахслар транспорт воситалари салонига чиқарилмайди\nАртем Дзюба: "Психология — заиф нуқтамиз, босим остида ўйнашни билмаймиз. Европаликлар бундан завқланади, биз эса..."\nКеча, 19:59, Спорт\nКеча, 19:28, Дунё\nАртем Дзюба: "Бизда ҳамма қарорлар — орқага. Бизда дарвозабон — плеймейкер"\nКеча, 18:04, Спорт\nКеча, 17:34, Спорт\nКеча, 11:39, Жамият\nКеча, 12:23, Спорт\nКеча, 13:06, Спорт\nКеча, 11:08, Дунё\nКеча, 13:45, Жамият


Мурод Исмоилов: «Фарғона футболини асраб қолиш учун келдим» / CHAMPIONAT.asia\nМурод Исмоилов: «Фарғона футболини асраб қолиш учун келдим»\n08 янв 15:27\nУзоқ вақтдан сўнг кутилганидек Мурод Имиоилов “Нефтчи”нинг бош мураббийи этиб тайинланди.\nМаълумки, “Нефтчи” бош мураббийига осон бўлмайди. Бир тарафдан бир қатор етакчи футболчилар жамоани тарк этган бўлса, иккинчи тарафдан Фарғоналик футбол ишқибозлари стадионни тўлдириб, жамоадан натижа талаб қилишлари табиий холат. Биз куни кеча вилоятдаги ҳамроҳим Иброҳимжон Солихонов билан биргаликда жамоа қароргоҳида хозир бўлдик ва ўзимизни қизиқтирган саволларга Мурод Исмоиловдан шахсан ўзидан самимий жавобларни олишга муваффақ бўлдик. Қуйида ушбу мазмунли суҳбатни сиз футболсеварларга тортиқ этдик.\n― Авваламбор, куни кеча нишонлаган таваллуд айёмингиз билан “СА” жамоатчилиги номидан муборакбод этамиз!\n― Эътиборингиз учун катта раҳмат.\n― Мурод ака, айтингчи, “Пахтакор” жамоасини тарк этиб Фарғонага келдингиз. Буни ўзингиз қандай баҳолайсиз, олдинга силжишми ёки аксинча?\n― Очиғини айтганда, қизиқ ва қийин савол бердингиз. Киши ҳар қайси жамоада иш олиб борадиган бўлса, унинг олдига қандайдир вазифалар қўйилади. Бу эса, ундаги масъулиятни янада оширади. Саволингизга келадиган бўлсак, “Пахтаор”да ким бош мураббий бўлишидан қатъий назар унинг олдига чемпион бўлиш вазифасини юклатилади. Бу борада “Нефтчи”даги холатни айтиб ўтишга хожат йўқ. Трибуналарни тўлдириб ўтирган минглаб – минглаб мухлислар, айниқса раҳбариятнинг футболга бўлган эътибори анча жиддий. Улар ҳам футболни севадилар! Айни пайтда олдимизга қўйилаган вазифаларни билганингизда эди, сиз ҳам олдинга ташланган катта қадам бўлди дея тортинмай айта олардингиз.\n― Таклифни қандай қабул қилдингиз?\n― Жамоа таклиф билан чиққан пайтида, “Пахтакор” билан амалда шартномам бор эди. Мен у ерда мураббий сифатида улғайдим, футболни баъзи сир–асрорларини ўша ерда ўргандим. Биронта жамоадан таклиф келадиган бўлса, ўша тарафга кетиб қолишни умуман нотўғри деб билардим. Чунки Тошкентлик мухлислар билан ҳам орамизда узиб бўлмас ришталар (мураббийга нисбатан мухлислардан бўлган хурмат назарда тутиляпти) бор эди. Аммо вазият эса умуман бошқача. Ўзим туғулиб ўсган, киндик қоним тўкилган маконнинг футболини асраб қолиш, вилоятимиз жамоасининг олдинги нуфузини қайтадан тиклаш масаласи турганди. Бунга рад жавобини беришим эса бу ердагиларга, қайсидир маънода футболга нолойиқ хурматсизлик бўлиши мумкин эди. Шу ва шунга ўхшаш жиҳатларни ўртага ташлаган холда жамоа раҳбарияти олдига кириб, бўлиб ўтаётган вазиятни тушунтириб бердим. Улар тўғри тушунган холда Фарғонага келишимга қаршилик қилишмади. Келишувимиз борасида эса икки жамоа раҳбарияти ҳал қиладиган масала бўлганлиги учун буни шу ерда очиқ қолдирамиз. Аммо шуни алоҳида таъкидлаб ўтишим лозимки, “Нефтчи”дан бошқа жамоадан таклиф бўлганида уни ўйлаб ўтирмасдим. “Пахтакор”да ишлашни давом эттирган бўлардим. Чунки, у ерда аҳил жамоани шакллантириб бораётгандим. Биз футболчилар билан ажойиб муомалада эдик. Улар мени қаттиқ хурмат қилишарди. Мен ҳам бунга ўз навбатида жавоб қайтарардим. Умид қиламанки, тез орада Фарғонада ҳам бундай жамоани туза оламиз.\n― Раҳбарият олдингизга кучлилар сафига киришни вазифа қилиб қўйдими ёки парчаланиб бораётган жамоа таркибини тиклаш вазифасини қўйишдими?\n― Юқорида айтиб ўтганимдек, бу ерда раҳбариятдан тортиб мухлислар ҳам футбол билан ҳамнафас. Қолаверса, Фарғона ўзбек футболининг ватани саналади. Бу эса янада кучли бўлишингни талаб қилади. Айни пайтда жамоамиз бошидан, фақатгина Аллоҳга аён бўлган холатларни бошидан ўтказмоқда. Олдимиздаги вазифа борасида айтадиган бўлсам, сиз санаб ўтган ҳар иккала вазифани ҳам бизни олдимизга топшириқ қилиб белгилаб беришган. Бу ерга етиб келгунимга қадар, жамоанинг асосий фигураларидан кўпчилиги кетиб улгуришганди. Энди уларни ортга қайтаришга уринмаймиз ҳам. “Оқ фотиҳа” ила уларга омад тилаймиз. Жамоада эса истеъдодли ва босабр футболчилар қолди. Атрофимиздаги шунча инсонлар футбол учун мана шундай эътиборда экан, худо хоҳласа ҳар иккала натижани уларга тақдим этамиз дея қўрқмай айта оламиз.\n― Жамоа ўзагини кимлар ташкил қилишини ва жамоа сардорлиги кимга топширишингизни олдиндан айта оласизми?\n― Олдиндан ҳеч нарса дея олмайман. Аммо шуниси маълумки, жамоа ўзагини, эндиги мавсумдан бошлаб футбол ва мухлисларни хурмат қиладиган истедодли футболчилар ташкил қилади. Жамоанинг янги сардори ким бўлишини эса вақт кўрсатади. Жамоа сардори ҳақиқий сардор бўлиши керак. У ҳар тарафлама қолганларга ўрнак бўлиши лозим. Одоб–ахлоқи, бошқалар олдида ўзини тутиши ҳамма–ҳаммаси унда мужассам бўлиши шарт деб ўйлайман. Шундай экан, бу номни кейинроқ айтишимизга тўғри келади. Хозирча бирон нима дея олмайман. Аммо шундай тоифадагилар жамоамизда етарлича топилади.\n― Жамоага келганингиздан бери, биринчи навбатда қилиниши лозим бўлган, нималарга урғу бердингиз?\n― Кучли жамоа тузишни истаган ҳар бир мураббий энг аввало ички муҳитни аъло даражага олиб келиши лозим. Ички муҳит кўнгилдагидек бўлгандагина исталган натижага эришиш мумкин. Жамоага келганимдан буён энг аввало, футболчиларни бир–бирлари билан бир оиланинг фарзандидек, ҳудди ака–укалардек бўлишни уқтиряпман (жисмоний машғулотлардан ташқари). Менимча, футболчиларимиз бу борада қийин топшириқ олишмади. Улар бундай бўлишлари қийин кечмайди. Чунки футболчиларнинг айтарли барчаси ўзларини шундай тутишади. Бу эса қайсидир маънода бизнинг ишимизни ҳам енгиллаштиради.\n― Жамоага футболчиларнинг ташрифи тўхтадими ёки ҳали кутилмаган янгиликлар бўлиши мумкинми?\n― Жамоамиз мутасаддилари асосан маҳаллий ёшларни текширишиб, уларни синовдан ўтказишмоқдалар. Ўзим ҳам биринчи навбатда маҳаллий футболчилар орасидан иштиёқманд, ғайратда бошқалардан устун, масъулиятни ҳис қила оладиган, идеал футболчиларни кузатиб боряпман. Шундай экан, жамоамиз таркибини тўлдириш учун керакли бўлган футболчиларни таклиф қиламиз. Яқин кунларда уларнинг номлари ҳам ошкора қилиниб қолади.\n― Мурод ака, келинг суҳбатимиз тусини бироз ўзгартирамиз. Ўзбек футболига нима етишмаяпти–ки, халқаро майдонларда камчиликлар кўзга ташланиб қолмоқда?\n― Жуда ажойиб ва оғриқли савол. Ўзимнинг тажрибаларимдан келиб чиқиб айтишдан олдин, бошқа мутахассислардан олган маълумотларга қараганда, футболчиларимизнинг жисмоний холати, рақибларимизникига нисбатан паст экан. Ҳақиқатда ҳам шундай. Футболчиларимиз жисмоний холатда хорижийлардан бироз оқсашмоқда. Аммо футболчида кузатиш мумкин бўлган бошқа холатлардан кўнгил тўқ. Шундай экан футболчиларимиздаги бу холатни аъло даражага олиб чиқиш керак. Аммо ҳар кимда ҳам бундай бўлавермайди. Чунки, ҳар кимга Аллоҳ таоло берган шижоат ва унинг чегараси бор. Буни банда ўзгартира олмайди.\n― Унда бу муаммони қандай қилиб бартараф этиш мумкин?\n― Жуда қийин. Аммо бартараф этиш мумкин. Шундай қилиш керакки, болани ёшлигидан тарбиялаб бориш керак. Ҳар ким ҳам биз айтаётган бола бўла олмайди. Ёш болаларга қарасангиз, уларнинг айримларида тиниб–тинчимаслик хислати бор. Югуришади, ўйнашади аммо ҳа деганда чарчаб қолавермайди. Мана шундайларни боғчалардан топиб, бирин кетин териб бориш керак. Масалан, боғчадан (мактабгача таълим муассасаларидан) юз нафар шундай болакайни топдингиз. Уларни қизиқтириш учун, баъзи кичик ўйинларни ўйнатиб қизиқтириб бориш керак. Футбол эмас албатта. Мактабга бориш пайтида эса саралаб олинади ва айтайлик улардан элликтаси қолди. Мактабда эса режимли машғулотлар билан аста–секин футболга кириб борилади. Кейинги саралаш эса, таркибни янада сийраклашишига олиб келади. Айтайлик, бу саралашдан қарийб йигирма нафар ёшлар имтиҳонни аъло тугатди. Улардан энди футбол жамоаси тузиб бемалол катта футболга олиб кириш мумкин. Катта футболдаги бошқа амалларни бу жараённинг ўзидаёқ мутахассислар ўргатиб боришади. Бундайларни тўпланганидан кейин халқаро майдонларда ҳам рақибдан чўчимай бемалол ўйнаш мумкин. Чунки, бундай тоифадагилар учрашув сўнгига келиб чарчаб қолишмайди. Ўйиннинг сўнгига қадар бир маромда тураверади. Югуришда ҳам, тўпга ҳаракат қилишда ҳам айниқса, рақибнинг хужумини бузиб қайта хужум ташкилашда катта ўрин эгаллашади.\n― Мурод ака, самимий ва мазмунли суҳбатингиз, қолаверса мана шундай вақтда ҳам вақтингизни қизғанмаганингиз учун жамоатчилик номидан катта раҳмат деб қоламиз. Жамоангиз ва ўзингиз келгуси фаолиятингизга омад ва зафарлар тилаб қоламиз. Бу масъулиятли ва ҳайрли ишингизда Яратгандан нусрат ато этилишини чин қалбдан сўраймиз!\nРўзали Қурбонов ва Иброҳимжон Солихонов суҳбатлашишди.


16:43 / 06.03.2017\n11–12 март кунлари Ўзбекистонда анъанавий тарзда умумхалқ хайрия ҳашари ташкил этилади. Бу ҳақдаги фармойиш Вазирлар Маҳкамаси томонидан эълон қилинган. «Кун.uz» манбаси берган маълумотга кўра, айни дамда маҳаллаларда ҳашарга тайёргарлик кўрилмоқда.\nҲашар март—апрелда мамлакатнинг бутун ҳудудлари бўйича эълон қилинган ободончилик ва кўкаламзорлаштириш ойлиги доирасида ўтказилади.\nҲашар давомида маҳаллалалар, аҳоли пунктлари, кўп қаватли ва хусусий уйлар атрофлари, гузарлар, майдонлар, зиёратгоҳлар, кўчалар, тротуарлар, ариқлар ва болалар майдончалари ободонлаштирилади ва тозаланади. Маҳалла ва аҳоли яшайдиган даҳаларда гул, мевали ва манзарали дарахт кўчатлари экилиб, бўш турган жойларда яшил ҳудудлар ташкил қилинади.\nСамарқандда зиёлилар пахта йиғим-теримида зарбдор 30 кунлик эълон қилишди\nТошкентда “Наврўз” боғи қурилади