ШЕЪРИЯТ ВА АДАБИЁТ БИЛАН ОШНО БЎЛИНГ!\nИслом дини фақат тоат-ибодат, “Қуръон” тиловати, ҳадислар ўқишдангина иборат эмас. “Гоҳ Худо-ю Расул, гоҳ ғамза-ю усул!” деган матал бекорга айтилмаган. Исломда шеърият ва адабиёт ҳам қадрланган. Чунки, шеър ва адабиёт маънавият ва маърифатни оширадиган воситалардан биридир. Яхши шеърга ва адабиётга ошно бўлиб ўсган инсондан ёмонлик чиқмайди. “Қуръон”да ҳам махсус “Шуаро” (“Шоирлар”) номли сура бор. Унда қуйидаги оятлар мавжуд:\n“Шоирларга йўлдан озганлар эргашурлар. Уларнинг ҳар водийда (мавзуда) дайдишларини кўрмадингизми?! Ўзлари қилмайдиган нарсаларни гапиришларини ҳам?! Аммо имон келтирган ва эзгу ишларни қилган ҳамда доим Аллоҳни ёд этган ва (илгари) мазлум бўлганларидан кейин (Ислом равнақ топгач) ғолиб бўлган кишилар (мустаснодирлар). Зулм қилганлар эса, яқинда қандай оқибат сари кетаётганларини билиб олурлар” (Шуаро, 224-227).\nМазкур оятларда шоирларнинг аксар ҳоллари баён этилиши билан бирга имон келтириб, эзгу ишлар қиладиган, ҳеч кимга зулм қилмайдиган шоирлар мақталган. Оятда зулм ва золимлар алоҳида айтилгани эса шоир ва адиблар ҳамда зиёлилар қатламининг асосий ишларидан бири зулм ва золимлар билан курашмоқ эканлигига ишорадир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Шеърда ҳикмат бор!”, деб марҳамат қилганлар (Термизий, 3/2845). Бунинг сабаби шуки, ҳақиқатда баъзи шеърларда ўзига хос маъно ва ҳикматлар мавжуд. Айримларида эса, аксинча, ёмон маънолар мавжуд. Шунинг учун бундай шеърлардан қайтарилган. Назмнинг яхшиси яхши, ёмони эса ёмондир!\n“Қуръон”нинг бадияти, сажъ услубидаги вазни ва унинг фасоҳати олдида лол қолганлар севимли Пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи ва салламни шоир деб туҳмат қилдилар, “Қуръон”ни эса ўзига хос тўқилган шеър бўлса керак, деб ўйладилар. “Анбиё” сурасининг 5-ояти ва “Тур” сурасининг 30-оятида бу ҳақида айтиб ўтилган бўлиб, бошқа бир оятда “Қуръон”нинг шеър эмаслиги таъкидланган ҳолда: وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ قَلِيلًا مَا تُؤْمِنُونَ – “У бирор шоирнинг сўзи эмасдир. Сизлар (ушбу Қуръонга) камдан-кам имон келтирурсиз”, дейилган (Ҳоққаҳ, 41).\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шоир эмас эдилар, шеър тўқимаганлар, шеърга кўп майл қилмасдилар. Бу ҳақида “Ёсин” сурасида айтиб ўтилган бўлиб, бундай дейилган эди:\nوَمَا عَلَّمْنَاهُ الشِّعْرَ وَمَا يَنْبَغِي لَهُ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ وَقُرْآَنٌ مُبِينٌ\n“(Муҳаммадга) шеърни таълим бермадик ва унга (шоирлик) мумкин ҳам эмас. У (ваҳий) фақат зикр (эслатма) ва аниқ Қуръондир” (Ёсин, 69).\nЮқоридагидек шоир деган туҳмат сабабли, “Қуръон”дек муқаддас китобнинг шеър эмаслиги сабабли Пайғамбаримиз алайҳиссалом шеърият билан махсус шуғулланмаганлар. Бироқ, ислом пайғамбари Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам гарчи шоир бўлмасалар ҳам, назм ва насрда ижод қилмаган бўлсалар ҳам, шеърият ва адабиётни ёқтирар, барча маънавиятли инсонлар сингари ундан баҳраманд бўлар эдилар.\nИмом ат-Термизий бобомиз ривоят қилишларича, Жобир ибн Самура разийаллоҳу анҳу: “Мен Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларида юз маротабадан ҳам кўп ўтирганман. Саҳобалари шеър айтишарди, жоҳилият ишларидан кўпларини эслашарди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам эса суҳбатга жим қулоқ солиб ўтирардилар. Кўпинча улар билан бирга табассум қилардилар”, деганлар (Термизий, 5/2850).\nЯъни, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳамма маънавиятли инсонлар қатори яхши шеърларни ёқтирар эдилар. У зот саҳобалари билан ўтириб, исломдан аввалги жоҳилият даврида ўтган ва кейинги давр шоирларининг шеърлари тўғрисида гаплашишар, бирга таҳлил қилишар эдилар. Бир сафар арабларнинг машҳур шоирларидан бири Умайя ибн Абу-с-Салтнинг юзга яқин байтини ўқитиб эшитган эдилар. Бу воқеа “Саҳиҳи Муслим”да нақл қилинган (Муслим, 4/2255).\nУмайя ибн Абу-с-Салтнинг мусулмон бўлишини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам жуда истаганларидан, “У мусулмон бўлишига сал қолганди!”, деганлар (Бухорий, 8/6147). У жоҳилият даври шоирларидан бўлиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам унинг шеърларини ёқтирганлар. Тоифлик бу шоир 5 ҳ./626 м. йили вафот қилган.\nЖоҳилият даврида яшаб ўтган Лабид ибн Рабиъа (ваф. 41 ҳ./661 м.) деган шоирнинг шеърларини эса Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам таҳлил қилиб, бошқа шоирларнинг шеърлари орасида унинг бир мисрасини энг яхшиси, деб айтганлар:\nأَصْدَقُ كَلِمَةٍ قَالَهَا الشَّاعِرُ كَلِمَةُ لَبِيدٍ أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مَا خَلَا اللَّهَ بَاطِلٌ\n“Шоир айтган сўзларнинг энг тўғриси Лабиднинг: “Аё, Аллоҳдан ўзга ҳар бир нарса бекор!”, деган сўзидир” (Бухорий, 5/3841).\nБу хилдаги яхши шеър ким томонидан айтилишининг фарқи йўқ, яъни, яхши шеърларни ўқиб-эшитишда шоирнинг эътиқодининг аҳамияти йўқ. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам жоҳилият даврининг шоирларининг шеърларини ҳам эшитганликлари, таҳлил қилиб маъносини тушунтирганлари бунга яққол далил бўла олади. Айтишларича, Ойша разийаллоҳу анҳо Лабиднинг минглаб байтларини ёддан билган эканлар. Бу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам унинг байтларини ёқтирганлари ва хонадонларида кўп эшитилганини билдиради.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айрим ишларга муносабат билдиришда шеърдан ҳам фойдаланганлар. Масалан, бармоқ қонаганини кўриб, ўша даврда машҳур бўлган бунга муносиб бир байтни келтирганлар (Бухорий, 4/2802; 8/6146):\nҲал анта илла исбаъун дамийти,\nВа фи сабилиллаҳ ма лақийти!\n(“Сен эмасмидинг, ахир зўр бармоқ,\nҚонайсанми, Аллоҳга йўлиққанинг чоқ?!”).\nБу шеър Абдуллоҳ ибн Равоҳа деган шоирга тегишли бўлган. Демак, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шоирларнинг байтларини муайян ўринларда иқтибос тарзида келтира олганлар. Хандақ қазиш жараёнида эса Абдуллоҳ ибн Равоҳанинг шеърини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам такрорлаб ишлаганлари ривоят қилинган (Бухорий, 4/3035):\nАлбатта, яхши шеър меҳнатга ҳамдам бўлиб, инсонга ғайрат бериши тажрибадан ўтиб келган. Мазкур шеър иш жараёнида тўлиқ ўқилган ва Расулуллоҳ солалллоҳу алайҳи ва саллам ва саҳобалар орасида такрор-такрор айтилган. Унинг давомида ушбу байт мавжуд:\nفَأَكْرِمْ الْأَنْصَارَ وَالْمُهَاجِرَهْ\nАллоҳумма, лай айша илла айшу-л-охира,\n(“Эй, Аллоҳ! Охират айшидан ўзгаси йўқдир,\nАнсор-у муҳожирларни икром қилсанг, кўнгиллар тўқдир!).\nБунинг илк мисраси: “Аллоҳумма, инна-л-ажра ажру-л-охира” ва “Аллоҳумма, иннаҳу ла хайра илла хайру-л-охира”, кейинги “Фа-акрими-л-ансора ва-л-муҳожира!” мисраси эса шоирнинг ўзи ҳам шу жойда бўлгани боис: “Фа-аслиҳи-л-ансора ва-л-муҳожира!”, “Фағфир ли-л-муҳожирина ва-л-ансор!”, “Фағфир ли-л-ансори ва-л-муҳожира!” каби ибораларга ўзгартириб айтилаверган (Бухорий, 4/2961; 5/3795; 3797; 3906; 3932; 8/6414). Демак, наср ва назм муаллиф ва ҳатто шинавандалар томонидан замон, макон ва ихвонга қараб ўзгартирилиши ҳам мумкин экан...\nҲавозин жанги кунида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам хачирларида келар эканлар, أَنَا النَّبِيُّ لَا كَذِبْ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبْ – “Ана-н-Набиййу ла казиб, Ана ибн Абдилмутталиб!” (“Мен пайғамбар, бу эмасдир ёлғон, Мен Абдулмутталибга эрурман ўғлон!”) дер эдилар (Бухорий, 4/2864).\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўзларини аслида невараси бўлса-да Абдулмутталибнинг ўғли деб келтиришлари назмий қофия учун бўлгани ўз-ўзидан равшан. Яъни, Пайғамбаримиз алайҳиссалом шеъриятни, назмни ва унинг қонун-қоидаларини адабиёт ва шеърият шинавандаси сифатида аъло даражада ҳис қила билганлар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қазо умрасида Маккага кирдилар. Абдуллоҳ ибн Равоҳа разийаллоҳу анҳу у зотнинг олдиларида юриб бундай дердилар:\nКофирларнинг болалари, Пайғамбарнинг йўлин бўшатинг,\nБугун у зот келгани сабабли сизни урармиз.\nЗарба мияни жойидан кетказадиган бўлади,\nДўст дўстини унутадиган тарзда урармиз.\nУнга Умар разийалллоҳу анҳу: “Эй, Ибн Равоҳа! Аллоҳнинг Расули ҳузурида, унинг ҳарамида ҳам шеър айтяпсанми?!”, дедилар. Шунда, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Эй, Умар! Уни тинч қўй. Шеър найза ўқидан кўра таъсирлироқдир!”, дедилар (Термизий, 3/2847).\nМазкур ҳадиси шарифда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларида ва Ҳарами шарифда ҳам шеър ўқилгани зикр қилинган. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шеърнинг фойдасини: “Шеър найза ўқидан кўра таъсирлироқдир!”, деб тушунтирганлар. Бошқа ҳадиси шарифда эса ўша даврнинг энг машҳур шоирларидан бири Ҳассон разийаллоҳу анҳу ҳақида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Аллоҳ тоало Ҳассонни Руҳулқудс билан қувватлаб туради!”, деганлар (Муслим, 4/2490). Руҳулқудс бу фаришта Жаброил алайҳиссаломнинг лақаблари. У ўзига хос “илҳом фариштаси”дир. Ҳассонга шеър ўқиши учун Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам масжидда алоҳида минбар қурдириб берганлар.\nХуллас, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг шоир саҳобалари кўп бўлган. Жумладан, Абдуллоҳ ибн Равоҳа (ваф. 8 ҳ./629 м.), Оби-л-лаҳм ал-Ғифорий (ваф. 8 ҳ./629 м.), Зирор ибн ал-Азвар (ваф. 12 ҳ./633 м.), Савод ибн Қориб ал-Аздий (ваф. 15 ҳ./636 м.), Амр ибн Шаъс ал-Асламий (ваф. 19 ҳ./640 м.), Каъб ибн Зуҳайр (ваф. 26 ҳ./646 м.), Фарва ибн Мусайк ал-Ғутайфий (ваф. 30 ҳ./650 м.), Амр ибн Ясрибий аз-Замрий (ваф. 36 ҳ./656 м.), Асвад ибн Сареъ ас-Саъдий (ваф. 42 ҳ./662 м.), Каъб ибн Молик ( 50 ҳ./670 м.), Абу Лайло ан-Нобиға ал-Жаъдий ал-Омирий (ваф. 50 ҳ./670 м.), Ҳассон ибн Собит (ваф. 54 ҳ./674 м.), Валид ибн Уқба ал-Қураший (ваф. 61 ҳ./680 м.), Зу-л-Жавшан аз-Забобий (VII аср), Абу Жарвал ал-Жушамий (VII аср), Аббос ибн Мирдос ас-Суламий (VII аср), Молик ибн Умайр ас-Суламий (VII аср), Абу ас-Санобил (VII аср), Абу Зубоб ас-Саъдий (VII аср) разийаллоҳу анҳум ажмаъин каби шоир саҳобалар бўлган. Дунёга машҳур “Қасидаи Бурда” номи билан танилган “Бонат суъод” қасидасини Каъб ибн Зуҳайр айтганлар. Имом ал-Бусирийнинг “Қасидаи Бурда”сидан олдинги ҳақиқий “Қасидаи Бурда” мана шудир. Ҳассон ибн Собитнинг эса “Қасидаи Ҳамзия” номи билан шуҳрат қозонган қасидаси ҳозиргача машҳур. Асрлар давомида мазкур икки қасидага шарҳлар битиб келинган, ўқиб-ўрганилган, ёд олинган.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг буюкликларидан бири арабларнинг энг фасоҳатлиси, сўзга чечан эканлиги, ўз даврига мос тилшуноси, барча араб қабилаларининг шева ва лаҳжаларидан хабардорлиги, ҳар бир шева ва лаҳжадаги арабларга ўзларига хос гапира олишлари ҳисобланади. Ибн ал-Асирнинг “ан-Ниҳоя” асарида айтилишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг Бани Намир элчилари билан гаплашганларини эшитиб, Ҳазрати Али разийалоҳу анҳу: “Биз бир отанинг авлодлари бўлсак, лекин Сиз араб қабилалари вакиллари билан гаплашганингизда, кўп сўзларни тушунмай қоламиз”, дейди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: أَدَّبَنِى رَبِّى فَأَحْسَنَ تَأْدِيبِى – “Раббим менга одоб бериб, одобимни гўзал қилди”, деганлар (Ибн ал-Асир. Ан-Ниҳоя фи ғариб ал-ҳадис ва-л-асар. 1-жилд. – Қоҳира: ал-Мактабат ал-исломий, 1963. – Б. 4).\nАраб тилидаги “одоб” сўзидан “адабиёт” сўзи ҳам олинган. Яъни, ҳикматли ҳадислар соҳиби ўз даврининг адабиёти ва тилини ҳам яхши ва мукаммал билар эдилар. Шунинг учун, бу гапни: “Раббим менга адабиётни ўргатди ва адиблигимни гўзал қилди”, деб тушуниш ҳам мумкин. Буни биз ҳадиси шарифларни ўрганганимизда билиб оламиз. Ҳадис илмида “ғариб ал-ҳадис” йўналиши мавжуд. Уни “ҳадислардаги архаик сўз ва ибораларни ўрганадиган илм” дейишимиз мумкин. Унда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ишлатган, ўз даври ва кейинги даврлар учун фасиҳ, архаик – нодир ва ноёб кўринган сўз ва атамаларнинг маъноси ва изоҳи ўрганилади. Яъни, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам адабий араб тили билан бирга шева ва лаҳжаларга хос сўзларни ҳам ишлатганлар. Яъни, араб тилини тўғри ва ўз ўрнида ишлатиб, унинг ривожланишига ҳам ҳисса қўшганлар. Масалан, фақат “Саҳиҳи Бухорий”даги “ғариб” сўзларга бағишланган ўндан ортиқ асарлар ёзилган. “Саҳиҳи Бухорий”нинг ноёб сўз ва ибораларини алоҳида ўрганишнинг аҳамияти жуда катта. Араб тилининг ўзига хос фасоҳатини ўрганишда “Саҳиҳи Бухорий” тилшунослар учун битмас-туганмас хазина бўлса ажаб эмас. Шунинг учун, унинг ноёб сўз ва ибораларини муҳаддислардан кўра тилшунослар кўпроқ ўрганиб келганлар. Ноёб сўз ва иборалар билан ҳадиси шарифларнинг асл кўзланган маъно-мазмунидан хабардор бўлинади. Маънолар жилваланишида энг мақбули ва энг муносиб танланади.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўз даври фольклоридан – халқ томонидан яратилган ва халқ орасида кенг тарқалган эртак, қўшиқ, достон, қисса, ривоят, масал, мақол, матал кабилардан ҳам, яъни халқ ижодиётидан ҳам етарлича хабардор бўлганлар. Буни биз ҳадиси шарифларни яхши ўрганганимизда билишимиз мумкин. Зотан, “Қуръон”нинг учдан бири тарих, ўтмишнинг қисса ва ривоятларига бағишланган. Масалан, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам саҳобаларига айтиб берган ушбу ривоятга қаранг:\n“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Бани Исроилга мансуб бир кишини зикр қилдилар. У иккинчи бир кишидан минг динор қарз сўради. Шунда қарз берувчи: “Менга ишончли гувоҳлар келтир!”, деди. Қарз олувчи: “Аллоҳнинг гувоҳлиги кифоя”, деди. Қарз берувчи: “Ундай бўлса, менга кафил келтир!”, деди. Қарз олувчи: “Аллоҳнинг кафиллиги кифоя”, деди. Қарз берувчи: “Рост гапни айтдинг”, деди-да, унга ўша пулни маълум муддатгача берди. Кейин, қарз олган одам кемага ўтириб равона бўлди-да, мўлжаллаган ишларини адо этгач, қарз берган одамга олган қарзини вақтида олиб бориб бериш учун кема ахтара бошлади, аммо бирорта ҳам кема топа олмади. Ноилож, у бир ёғочни олди-да, ичини ўйиб, кавагига минг динор ва қарз берган кишига ёзган хатини тиқиб қўйди. Сўнг, кавак оғзини текислаб беркитиб, ёғочни денгиз соҳилига олиб келди-да: “Ё Парвардигоро, менинг бир одамдан минг динор қарз олганимни ва у гувоҳ келтиришимни талаб қилганда Сенинг гувоҳлигингга рози бўлганини, кафил келтиришимни талаб қилганда сенинг кафиллигингга рози бўлганини биласан. Кейин, мен унинг ҳақини вақтида олиб бориб бериш учун кема топишга кўп ҳаракат қилдим, аммо тополмадим. Энди, бу омонатни сенга ишониб топшираман”, деб ёғочни денгизга ташлади, ёғоч денгизда кўздан ғойиб бўлди.\nСўнг, у ўз юртига борадиган кема ахтара бошлади. Унга қарз берган бояги киши: “Шояд (қарз олган киши) бирор кемада пулимни олиб келиб қолган бўлса, бориб қарай-чи!” деди-да, уйидан чиқиб соҳилга борди. Шунда унинг кўзи ёғочга тушиб, аҳли оиласига ўтин учун яраб қолар, деб уни олди. Уйига боргач, ёғочни арралаган эди, ичидан пул ва бир хат чиқди. Шу аснода қарз олган киши етиб келиб, унга минг динор узатди-да: “Аллоҳ таоло ҳақи, қарзимни вақтида олиб келиб бериш учун тинмай кема ахтардим, аммо ҳозир мен келган кемадан илгарироқ йўлга чиқадиган кема тополмадим”, деб узр айтди. Қарз берган киши унга: “Менга бирор нарса жўнатган эдингми?” деди. Қарз олган киши: “Сенга ҳозир айтдим-ку, ахир, бундан илгарироқ етиб келиш учун кема тополмадим, деб!” деди. Шунда қарз берган киши унга: “Дарҳақиқат, Аллоҳ таоло ёғоч ичида юборган нарсангни сенинг номингдан менга етказди”, деди. Сўнг қарз олган киши ўзи билан олиб келган минг динорни қайтариб олиб кетди” (Бухорий, 3/2291).\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам саҳобаларга айтиб берган Журайж қиссаси; зинокор маймун ҳақидаги ривоят; ғорда қолиб кетган уч киши ҳақидаги қисса; пес, кўр ва кал ҳикояси; 99 нафар одамни ўлдириб, тавба қилмоқчи бўлган одам ҳақидаги ҳикоя кабилар, аслида, халқ ижодиёти намуналари десак, хато бўлмас. Булар Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг халқ билан мулоқоти, уларнинг тили, адабиёти, шеърияти, ижодиётига бефарқ бўлмаганликларини ва ўзлари ҳам дилкаш суҳбатдош бўлганларини англатади.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам тарихни, хусусан, ўша давр учун анъанавий хусусият бўлган насаблар тарихини жуда яхши билганлар. Одамлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан уруғлар ва насабларнинг келиб-чиқиши ҳақида сўраб-суриштирганлиги ҳадисларда зикр қилинган. Ўзларининг то Иброҳим алайҳиссаломгача бўлган 20 та бобокалонлари ҳақида, насл-насаблари, уруғлари тўғрисида айтиб берганлар. Бир ҳадисда ҳижозликларнинг уруғларини,\nбошқа ҳадисда эса мадиналик ансор уруғларини бирма-бир санаб берганлар (Бухорий, 4/3515, 3523; 5/3789).\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам бадиий адабиётга ошно бўлган ҳассос инсон эканлиги у зотнинг лутфларида ҳам намоён эди. Жумладан, у зотнинг: رُوَيْدَكَ سَوْقًا بِالْقَوَارِيرِ - “Шишаларга эҳтиёт бўлиб ҳайда!”, деган луфтларини эсланг (Бухорий, 1/6149). “Шиша” деганда шишадек нозик аёлларни назарда тутиб гапирганлар.\nҲадисларда ичида шеърдан бошқа нарса бўлмаган жоҳил, маърифатсиз, ахлоқи суст кимсалар қораланган. Имом ат-Термизий бобомиз ривоят қилишларича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Сизларнинг бирингизнинг қорни шер билан тўлдирилгандан кўра уни қайнатадиган йиринг билан тўлгани яхшироқдир!”, деганлар (Термизий, 3/2851). Яъни, мусулмон инсон шеърдан бошқа ҳам ҳикматли гапларни, оят ва ҳадисларни ҳам билиши лозим. Бирорта оятни тузук ўқий олмайдиган, балки минг-минглаб байтларни шариллатиб ўқиб ташлайдиган мусулмонларни комил мўъмин-мусулмон дейиш ҳам қийин!\nКомил инсон, баркамол маънавиятли киши, ҳурматли аҳли илм одам оят-ҳадислардан ҳам, яхши шеърият ва адабиётдан ҳам баҳраманд бўлган бўлади. Зотан, Жалолиддин Румийнинг “Форсий Қуръон” дея эътироф қилинган “Маснавийи маънавий”сини ўқимаган одам комил муфассир бўла олмайди. “Маънолар отаси” бўлмиш Абдулқодир Бедил шеъриятини тушунмаган инсон ҳадисларнинг маъноларига тўлиқ тушуна олмайди. “Лисон ал-ғайб” дея эътирофга сазовор бўлган Ҳофиз Шерозий шеъриятидан баҳраманд бўлмаган киши комил мутакаллим бўла олмайди. Сўфи Аллоҳёрнинг тажнисларидан завқланмаган толиби илм мулла бўлолмайди. “Ўтган кунлар”ни ўқимаган ўзбек домуллоси ҳатто мақола ҳам ёза олмайдиган бўлади. Шундай экан, шеърият ва адабиёт билан ошно бўлинг!


Стокгольм марказида террор ҳужуми уюштирганликда айбланаётган 39 ёшли Раҳмат Оқиловга швед прокурори умрбод қамоқ жазоси берилишини сўради.\nБу ҳақда ўзбек террорчиси терговига оид матбуот анжуманида прокурор Ҳанс Иҳрман (Hans Ihrman) маълум қилди.\nОқиловнинг ҳимоячиси Йохан Эрикссон (Johan Eriksson)дан иқтибос келтириб, Швециянинг “Экспрессен” нашри айбланувчининг ўз жиноятига иқрорлиги, бироқ уни умрбод жазога ҳукм этишларини истамаслигини билдирганини ёзди.\nАдвокат Эрикссоннинг сўзларига кўра, Оқилов уни отиб ташлашлари ёки юк машинаси ҳалокатида ўлишини режалаган.\nСтокгольм марказидаги Дроттнинггатанга ҳужумидан олдин шерикларига жўнатган СМСларидан бирида Оқилов: «Мен шаҳар марказига катта машинада чиқиб, одамларни бостираман. Кейин эса полиция мени отиб ташлайди ва тамом», дея ёзган.\nПиво тарқатишга мўлжалланган автомобилни олиб қочиб, одамлар устига ҳайдаган пайти унинг юк халтасида 5 та қўлбола бомба бўлган.\nМатбуот анжуманида бутан гази ёрдамида ишлайдиган ушбу бомбалар михлар ва ўткир тиғли металл парчалари билан тўлдирилганлиги айтилди.\n«Ўлдириш вақти келди!»\nТергов маълумотларига кўра, Оқилов Швецияда террор актини уюштиришга бир неча ой давомида тайёргарлик кўрган.\nПрокурор Ҳанс Иҳрман матбуот анжуманида Оқиловнинг ҳужум қилиш учун 7 апрель жума кунини бекорга танламагани, айни шу куни шаҳар маркази гавжум бўлишини билдиради. Жумладан, бу ҳолат Оқиловнинг чат ёзишмаларида ҳам ўз аксини топган.\n“Ўлдириш вақти келди”, дейди Оқилов шерикларига ёзган ўз СМСларидан бирида.\nСтокгольмда ўтган матбуот анжуманида Оқиловнинг ҳужумдан мақсади ИШИД (Ироқ ва Шом ислом давлати) экстремистик гуруҳига қарши коалицияга кирган швед мамлакатига зарар етказиш бўлгани таъкидланди.\n«Ёмон, бир нечтасинигина босдим, холос. Машина бошқа жойга кириб кетди. Ҳозир аэропортдаман. Тупик», дея ёзишга ҳам улгурган эди ҳужумдан сўнг Оқилов телеграм чатида.\nМатбуот анжуманида, шунингдек, полиция ва швед махфий хизмати (Säpo) Оқилов тергови юзасидан 9000 саҳифа материал тўплангани, шунинг 600 саҳифаси Оқиловнинг ўзидан олинган сўроққа оид экани билдирилди.\nАсли самарқандлик бўлган Раҳмат Оқилов ўтган йилнинг 7 апрелида одамларни юк машинасига бостириши оқибатида беш киши, жумладан, 11 яшар қизалоқ ҳалок бўлган, 15 одам жароҳатланган эди.\ndata-title="Швед прокурори: 5 кишини ўлдирган Оқилов умрбод қамалсин" data-description="Стокгольм марказида террор ҳужуми уюштирганликда айбланаётган 39 ёшли Раҳмат Оқиловга швед прокурори умрбод қамоқ жазоси берилишини сўради. Бу ҳақда ўзбек ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2017/04/rasm2455.jpg" data-url="https://eltuz.com/elak/202578/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\nМХХ терговчилари давлат тўнтаришида айблаётган журналист Бобомурод Абдуллаев ва яна уч нафар судланувчи устидан Тошкентда ўтаётган суд мажлиси пойтахтга ...


“Тошкент – Хива” йўналишида электропоезд қатнови йўлга қўйилди - 04.12.2018, Sputnik Ўзбекистон\n“Тошкент – Хива” йўналишида электропоезд қатнови йўлга қўйилди\nКелажакда “Тошкент – Хива” йўналишида “Афросиёб” тезюрар поездлари қатновини йўлга қўйиш ҳам режалаштирилган. 04.12.2018, Sputnik Ўзбекистон\n© УзАЭлектропоезд "Ташкент - Хива"\nКелажакда “Тошкент – Хива” йўналишида “Афросиёб” тезюрар поездлари қатновини йўлга қўйиш ҳам режалаштирилган.\nТОШКЕНТ, 4 дек – Sputnik. Кеча, 3 декабрдан бошлаб “Тошкент – Хива” йўналишида электропоезд қатнови йўлга қўйилди, деб хабар қилмоқда ЎзА.\nУрганч - Хива темир йўл линияси жорий йилда фойдаланишга топширилади\n22 Январ 2018, 19:29\nУшбу йўналишда барча қулайликларга эга бўлган биринчи поезд Тошкентнинг Жанубий вокзалидан йўлга чиқди. Келажакда ушбу йўналишда тезюрар “Афросиёб” поездлари қатновини йўлга қўйиш ҳам режалаштирилган.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев ўтган ҳафтада Хоразм вилоятига бўлган ташрифи чоғида “Хива” темир йўл вокзалининг янги биноси ва бу ерда йўловчилар учун яратилган шароитлар билан танишган эди.\nХива вокзали биноси Хоразм меъморчилиги услубида қурилган бўлиб, у ерда замонавий VIP зал, она ва бола хонаси ҳамда тиббиёт хонси ҳамда 20 ўринли меҳмонхона мавжуд. Вокзалда 35 ишчи бир вақтнинг ўзида 200 йўловчига хизмат кўрсатади.


АҚШнинг Марказий Осиё бўйича янги стратегияси минтақа ва Ўзбекистон учун нимани англатади? - UzAnalytics\nАҚШнинг Марказий Осиё бўйича янги стратегияси минтақа ва Ўзбекистон учун нимани англатади?\nСурат манбаси: en.kabar.kg\nМуаллиф: Санжар Абдурахмонов\nЖорий йилнинг 5 февраль куни АҚШ Марказий Осиё бўйича ўз стратегик қарашларини ифода этувчи янги стратегиясини эълон қилди. Ушбу стратегиянинг АҚШ Давлат котиби Майк Помпеонинг 1-3 февраль кунлари Марказий Осиёга расмий ташрифидан сўнг эълон қилиниши АҚШ ташқи сиёсатида ушбу минтақанинг аҳамияти ортиб бораётганидан далолат беради. “Бу кутилмаган ҳолат эмас. Бошиданоқ АҚШ ушбу мамлакатларнинг мустақиллигига ва демократик ривожланишига ёрдам бериб, минтақавий қарашни қўллаб-қувватлади. Стратегияда АҚШнинг С5+1 мулоқот форматидаги иштироки орқали ҳамфикр ҳамкорлар билан маслаҳатлашиш истагини билдирганига эътибор қаратилади. Бу стратегиянинг нисбатан янги таркибий қисми бўлиб, у Марказий Осиёга нисбатан ҳар томонлама мувофиқ ва аниқ ғарб ёндашувини илгари суради”, – дея таъкидлайди сиёсатшунос Фарҳод Толипов.\nХўш янги стратегияда нималар акс этган ва унинг минтақа ва хусусан, янги Ўзбекистон учун қандай аҳамияти бор?\nМарказий Осиё – мустақил минтақа сифатида\nМазкур стратегияда Марказий Осиё давлатларининг ҳам алоҳида, ҳам минтақа сифатида мустақиллиги, ҳудудий яхлитлиги ва суверенитетини қўллаб-қувватлаш ва кучайтириш белгиланган. Биламизки, минтақа Россия, Хитой, АҚШ ва Европа Иттифоқи манфаатлари кесишган минтақалардан бири ҳисобланади. Уларнинг ҳар бири минтақада ўз манфаатларига эга. Тарихий жиҳатдан минтақа 100 йилдан кўпроқ давомида анъанавий тарзда Россия таъсири остида бўлиб келди. Совет Иттифоқи парчалангандан сўнг минтақада Россиянинг таъсири бир оз чекланганидан сўнг қўшни Хитой Шанхай ҳамкорлик ташкилоти орқали ўз иқтисодий ва сиёсий устунлигини намойиш эта бошлади. Ўз навбатида, Европа Иттифоқи ва АҚШ ҳам минтақага катта қизиқиш билдириб келмоқда. Бироқ, уларнинг минтақадан узоқлиги Марказий Осиёда Россия ва Хитой устунлигини таъминлаб келди.\n2001 йилда АҚШ ва НАТОнинг Афғонистонда ҳарбий иштироки вазиятни тубдан ўзгартирди, уларнинг минтақадаги иштироки сезиларли даражада кучайди. Бу минтақа АҚШ манфаатлари доирасига киргани ва мамлакат ташқи сиёсатида унинг аҳамияти ортишини англатади. Аммо бу вазиятга қараб турлича ҳолатда бўлганини кузатиш мумкин. Бироқ, АҚШ ва ЕИнинг Россияга унинг Украинага нисбатан агрессив сиёсати ва Қрим аннексияси сабабли санкциялар киритиши, шунингдек, АҚШнинг Хитой билан савдо уруши манзарасида Россия ва Хитой Марказий Осиёга нисбатан фаоллиги ортмоқда.\nБунга жавобан эса Ғарб ҳам минтақага нисбатан ўз стратегияларини ишлаб чиқди. Шу маънода, янги стратегия АҚШнинг минтақага нисбатан янгича ёндашувни ишлаб чиққанини ифодалайди, шу билан бирга барқарор муносабат шаклланаётганини ҳам кўрсатмоқда. Айнан Марказий Осиё давлатларининг ҳеч бир ташқи босимларсиз ўз манфаатларидан келиб чиқиб ҳамкорларни танлаши кераклигига урғу берилгани, бир томондан, АҚШ Марказий Осиёнинг барча учун очиқ минтақага айланиши тарафдори эканлиги ва минтақада ҳеч бир давлатнинг мутлоқ устунлиги ўрнатилмаслигини истаётганини кўрсатса, иккинчи томондан, ўз иштироки орқали АҚШ минтақанинг мустақил ташқи сиёсат юритишини ҳамда муқобил ривожланиш йўлларига эга бўлишини хоҳламоқда.\nШу боис АҚШ Марказий Осиё давлат раҳбарларининг норасмий учрашувларини қўллаб-қувватламоқда. Марказий Осиё минтақасида минтақа манфаатларидан келиб чиқиб интеграция модели ва муаммоларини биргаликда ҳал қилиш борасида минтақа экспертларидан иборат форум ҳам ташкил этилганини алоҳида таъкидлаш керак. Ушбу форумнинг биринчи учрашуви 2018 йил октябрида бўлиб ўтди ва унда минтақада интеграцияни амалга ошириш борасида янги концепцияни ишлаб чиқиш муҳокама қилинди.\nАҚШнинг Марказий Осиё бўйича янги стратегияси сўнгги вақтларда Россия томонидан Ўзбекистонга нисбатан ЕОИИга қўшилиши борасидаги босимлари ортидан янграгани бежиз эмас, албатта. Негаки, Россиянинг собиқ Иттифоқни қайта тиклаш борасидаги турли геосиёсий лойиҳалари нафақат минтақага, балки АҚШнинг минтақадаги манфаатларига ҳам катта катта таҳдид солади. Негаки, у Евроосиёда беқарор минтақанинг пайдо бўлишини хоҳламайди. Биргина, 2008 йилда Грузия ва 2014 йилда Украинанинг ҳудудий яхлитлиги ва суверенитетига тажовузлар манзарасида Марказий Осиё давлатлари ўз мустақиллиги ва суверенитети ҳақида жиддий ўйлашга мажбур бўлмоқда.\nШундай вазиятда, АҚШнинг минтақа борасидаги бундай позицияси минтақа давлатлари учун катта аҳамият касб этади. Мазкур стратегия борасида журналист ва ОАВ вакиллари учун уюштирилган брифингда АҚШ Миллий Хавфсизлик Кенгаши Жанубий ва Марказий Осиё бўйича Бош директори Лиза Куртис: “Биз Марказий Осиёга фақат ўзи учун муҳим геостратегик аҳамиятга эга бўлган минтақа сифатида қараймиз. Бу бизнинг минтақа атрофидаги давлатлар, хусусан, Афғонистондаги иштирокимизга алоқадор эмас. Энг биринчи навбатда, биз янги стратегияни АҚШнинг Марказий Осиё халқларининг, ҳам алоҳида, ҳам минтақа сифатида мустақиллигини, суверенитети ва ҳудудий яхлитлигини кучли қўллаб-қувватлашини давомли ва йўналтирувчи сиёсатининг яна бир бор таъкиди сифатида кўрамиз. Биз АҚШнинг иқтисодий, энергетика соҳасида, демократия ва бошқарув муаммоларга жалб этилиши орқали Марказий Осиё халқлари кооператив ҳамкорларнинг минтақавий блоки сифатида фаолият олиб боришига ва ўз миллий манфаатларини амалга ошириш қобилиятларини ривожлантиришларига ишонамиз. Яна бир бор Марказий Осиё халқларини шунга ишонтирамизки, улар ўз манфаатларини рўёбга чиқаришда турли ҳамкор ва имкониятларни танлаш эркинлигига эгадирлар”, – дея таъкидлаган.\nМинтақавий хавфсизликдан минтақавий мустақилликка сари\nМарказий Осиёда террор таҳдидини камайтириш стратегиядаги иккинчи устувор йўналиш сифатида белгиланган. Ўтган йиллар мобайнида АҚШ ҳукумати минтақа чегараларининг дахлсизлигини таъминлаш учун 90 миллион АҚШ доллари миқдорида маблағ ажратган, амалга оширилган 200 та машғулотларда 2600 нафар чегара офицерлари қайта тайёргарликдан ўтказишга ёрдам берган.\nМинтақа хавфсизлигини таъминлашда Афғонистондаги тинчлик музокаралари муҳим аҳамият касб этади. Шу нуқтаи назардан қараганда, Афғонистонда тинчликнинг қарор топиши минтақага терроризм хавфини камайтирибгина қолмасдан, балки унинг хавфсизлик борасида ташқи кучларга қарамлигини ҳам сусайтиради. Таҳлилчи Игорь Панкратенкога кўра, расмий Москва томонидан анъанавий тарзда узоқ йиллар давомида минтақа учун устувор “маҳсулот” бўлиб келаётган ҳавфсизлик илгаригидек жиддий аҳамиятга эга эмаслиги, қолаверса, бундай таклиф Россия томонидан ўжарлик билан тиқиштирилаётгани Марказий Осиё давлатларида эҳтиёткорлик билан қабул қилинмоқда.\nТаҳлилчиларга кўра, Россия ҳарбий-сиёсий доираларида терроризм таҳдидини бўрттириб кўрсатиш орқали минтақада ўз сиёсий мақсадларига эришишни мақсад қилган. Биргина, 2018 йил май ойида Ўзбекистонга нисбатан Россия интернет нашрларининг информацион ҳуружини келтириш мумкин. Гарчи бу Ўзбекистон расмийлари томонидан эътиборсиз қолдирилган бўлсада, расмий Кремлнинг терроризм таҳдидини ўз манфаатлари йўлида ишлатиб келишини яққол кўрсатади. Шу маънода, расмий Кремль АҚШни Афғонистонда террорчилик гуруҳларини қўллаб-қувватлашда айблаб келаётганини мана шу йўсинда ҳам изоҳлаш мумкин. Айни пайтда расмий Вашингтон ҳам Россия Тожикистон орқали Толибонни қурол-яроғ ва ёқилғи билан таъминлаб келаётганини иддао қилиб келади. Шунингдек, 2019 йил ноябрда Тожикистоннинг Ўзбекистон билан чегарасида жойлашган Ишкобод постида бўлиб ўтган воқеа аслида воқеанинг юз берганлиги фактидан кўра кўпроқ ундан хавотирли бўлган бошқа бир хавфнинг соя солиб турганлигини англатади. У ҳам бўлса, ушбу воқеа баҳонасида расмий Кремль минтақада мажбурий тарзда ўз кун тартибини шакллантириши ва буни барча қабул қилишини талаб қилишидир.\nБироқ Афғонистонда АҚШнинг таъсири ошиб бориши ва у ерда тинчлик ўрнатилиши ўз-ўзидан минтақада Россия ўз ҳарбий базалари мавжудлигини асослашини қийинлаштириб қўяди, балки минтақа мамлакатларининг хавфсизлик соҳасида Москва талқинидан умуман кескин фарқ қиладиган янгича қарашларни шакллантиришига хизмат қилади. Айнан, минтақада терроризм хавфининг камайиши унинг ҳарбий жиҳатдан Россияга қарамлигини бир оз сусайтирадиган омил бўлиб хизмат қилади. Шу сабабдан, сўнгги вақтларда Россия минтақадаги ҳарбий соҳадаги иштирокини асословчи аргументлар заифлашуви ортидан юзага келган ноқулайликни иқтисодий иштирок билан компенсация қилишни кўзламоқда. Аниқроғи, Россия минтақани, хусусан, Ўзбекистонни Евроосиё Иқтисодий Иттифоққа қўшилиши борасида босим ўтказиб келаётган эди. 2019 йил 1-3 октябрь кунлари Тошкентга расмий ташриф билан келган Россия Федерация Кенгаши раиси Валентина Матвиенко кутилмаганда Ўзбекистон ЕОИИга аъзо бўлишга қарор қилгани ҳақида айтиб ўтган эди. Қизиғи, ўшанда бу ҳақда расмийлар бирор расмий баёнот бермаган эди. Ўз навбатида, Ўзбекистон томони Иттифоққа ўз шартлари асосида кузатувчи мақомида ушбу ташкилотга аъзо бўлиш истагини билдирган ва ҳозирда Олий Мажлиснинг аввал Қонунчилик палатаси, сўнгра Сенат томонидан Иттифоққа аъзо бўлиш тасдиқланган. Бироқ биргина расмий Кремлнинг мазкур Иттифоқ аъзоси бўлган Беларусь билан энергетика борасидаги келишмовчилиги ва Беларуснинг Қозоғистондан нефть сотиб олишига очиқчасига тўсқинлик қилиши, қолаверса бошқа аъзо мамлакатлар билан шунга ўхшаш муаммоларнинг ортиб бораётгани мазкур интеграция конструктив асосда эканлигини шубҳа остида қолдиради.\nАфғонистон ва Марказий Осиё интеграцияси\nСтратегиянинг учинчи ва тўртинчи устувор йўналишлари Афғонистонда барқарорликни таъминлаш ҳамда Афғонистон ва минтақа давлатлари ўртасидаги ҳамкорликни ривожлантириш масалаларини ўз ичига олган. АҚШ ҳукумати Афғонистонда тинчлик ўрнатилиши минтақа давлатлари учун энг муҳим масала эканлигини яхши англайди ва бундай мақсадга эришишда ўзаро ҳамкорликни таклиф этиб келмоқда. АҚШ нафақат Марказий Осиё давлатлари ва Афғонистон ўртасидаги алоқаларни кучайтиришни кўзлайди, балки минтақага янгича геосиёсий мақом беришга ҳам интилиб келмоқда.\nАнъанавий геосиёсий тушунишга кўра, Марказий Осиё 5 та собиқ Иттифоқ мамлакатлари – Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Ўзбекистон ва Туркманистондан иборат бўлган ва доимий тарзда Россия таъсир доирасидаги минтақа сифатида кўрилган. Бироқ мазкур тушунча анча эскиргани ва минтақадаги глобал кучлар рақобатини классик “катта ўйин” концепцияси орқали изоҳлаш минтақа учун геосиёсий тузоқдан бошқа ҳеч нарса эмаслигини минтақа давлатлари раҳбарлари яхши англайдилар. Шу боис, сўнгги пайтларда минтақа расмийлари орасида Марказий Осиё концепциясини қайта кўриб чиқиш ва унга Афғонистонни ҳам қўшиш борасида қарашлар шаклланди. 2019 йил март ойида Брюсселда “Евроосиёни бирлаштириб – Атлантикадан Тинч океанигача” биринчи мулоқотининг экспертлар учрашувида Олий Мажлис Сенати биринчи ўринбосари Содиқ Сафоев Евросиё, хусусан Марказий Осиёдаги интеграция жараёнларига бевосита Афғонистонни ҳам қўшиш кераклигини таъкидлаб ўтганди. Бунга қўшимча тарзда 2018 йил март ойида Тошкентда бўлиб ўтган Афғонистонда тинчлик ўрнатишга бағишланган халқаро конференцияда Афғонистон президенти Ашраф Ғани мамлакатни Марказий Осиё давлати сифатида кўришини айтиб ўтганди. Ушбу ғояни амалга ошириш учун йирик энергия ва транспорт инфратузилма (СASA-1000 энергия тизими, Лапис Лазули транспорт коридори) лойиҳалари амалга оширилмоқда.\nШунингдек, Ўзбекистоннинг Термиздан Мозори Шарифгача бўлган темир йўл линиясини Ҳиротгача давом эттириш борасидаги режалари мавжуд. Афғонистоннинг Марказий Осиёга интеграциялашуви минтақа тараққиётига тўсиқ бўлган кўпгина географик ва инфратузилмавий муаммоларнинг ечилишига ёрдам беради. Чунки расмий Қобул мамлакатнинг Жанубий ва Марказий Осиё ўртасида боғловчи кўприк бўлиш истаги мавжудлигини ва бу борада ҳамкорликка тайёрлигини билдирган. Ўз навбатида, Афғонистондаги барқарорлик Марказий Осиё, хусусан Ўзбекистон учун Европа бозорига чиқиш учун ягона Россия йўналиши монополиясига барҳам берилишига олиб келади. Бу эса, минтақанинг Россияга инфратузилмавий қарамлигининг анча камайишини ва бу борада муқобил тузилмаларга эга бўлишини таъминлаган бўларди. Бунга қўшимча тарзда Ўзбекистоннинг Афғонистондаги урушдан сўнг мамлакатнинг тикланишида иқтисодий, сиёсий, маданий-гуманитар соҳалардаги алоқалари жуда муҳим аҳамият касб этади. Албатта, буларнинг барчаси Афғонистондаги вазиятга, аниқроғи, АҚШ ва Толибон билан эришилган тинчлик келишувининг расмий Қобул ва Афғон халқи томонидан қандай қабул қилинишига узвий боғлиқ.\nШунинг билан биргаликда, Ўзбекистоннинг ЕОИИга кузатувчи сифатида аъзо бўлиб киришидан унинг Афғонистон билан ҳар томонлама алоқалари эҳтимолий оқибатини ҳам назарда четда қолдирмаслик керак. Бу алоҳида мавзу бўлса-да баъзи мулоҳазаларни билдириш жоиз.\nБиринчидан, Ўзбекистоннинг Афғонистон билан боғлиқ лойиҳаларининг келажаги борасидаги хавотирларни юзага келтиради. ЕОИИ тобора ёпиқ блок сифатида ривожланаётгани тенденцияси бундай хавотирни асосли эканлигини исботлайди. Жорий йилнинг 19 майда Евросиё Олий иқтисодий кенгаши йиғилишида таклиф қилинган Евросиё иқтисодий интеграцияси ривожланиши стратегияси лойиҳасидаги баъзи пунктлар, хусусан, аъзо давлатларнинг учинчи мамлакат билан савдо келишувларида Евросиё иқтисодий комиссияси вакили иштироки масаласи миллий ҳукуматларнинг суверенитетини чекланишига олиб келишига шубҳа қолдирмаган бўлса, шунингдек, комиссия ваколатларига соғлиқни сақлаш, таълим ва фан соҳаларини қамраб олиши таклифи Иттифоқнинг асл мақсадларидан чалғиб кетаётганини кўрсатди. Ўзбекистоннинг ҳозирча кузатувчи мақомида эканлигини эътиборга олсак келажакда тўлиқ аъзоликнинг қандай оқибатларни келтириб чиқаришини тасаввур қилиш қийин эмас.\nИккинчидан, АҚШнинг Афғонистоннинг Марказий Осиё билан интеграцияси борасидаги ташаббусини савол остида қолдиради. Агар Россия ЕОИИ орқали Ўзбекистонинг Афғонистон борасидаги режаларини чеклаб қўядиган бўлса, унда минтақанинг Афғонистон орқали жаҳон бозорига чиқиши орзуси барҳам топади. Минтақа аввалгидек Афғонистондан сунъий тарзда ажралиб қолади ва унинг бутунлай Россия таъсирига тушишига олиб келади. Бу на АҚШнинг, на минтақа давлатларининг манфаатларига тўғри келади.\nШуни алоҳида таъкидлаш керакки, юқоридаги мулоҳазалар тўлиқ аъзолик шартида юзага келадиган оқибатларни ифодалайди. Ҳозирча, Ўзбекистоннинг кузатувчилик мақоми бирор жиддий ҳолатни келтириб чиқармасада, келажакда бу Европа Иттифоқи интеграциясидаги “spillover” эффекти каби қадам-бақадам тўлиқ интеграцияга олиб келишини тахмин қилиш мумкин.\nШу сабаб АҚШ ва минтақа давлатлари, хусусан Ўзбекистон, имкон қадар Марказий Осиё ва Афғонистоннинг интеграциялашуви борасида жиддий бош қотиришлари, кенг миқёсли амалий қадамлар ташлаши керак.\nДемократлаштириш ривожланишнинг ягона модели\nБешинчи устувор йўналиш минтақада қонун устуворлиги ва инсон ҳуқуқларини қўллаб-қувватлашни назарда тутади. АҚШ ҳукумати Ўзбекистонда амалга оширилаётган ислоҳотларни олқишлашини ва унга техник ёрдам беришни ваъда қилди. АҚШ турли ҳукумат ташкилотлари орқали минтақада инсон ресурсларини ривожлантириш, фуқаролик жамияти институтларини қўллаб-қувватлаш, инсон ҳуқуқлари устуворлигини таъминлаш, сўз ва эътиқод эркинлигини таъминлаш, суд-ҳуқуқ тизимини ислоҳ этиш ва турли ижтимоий лойиҳаларни молиявий дастаклаш борасида минтақа давлатларига ёрдам беришни кўзламоқда. Шунингдек, таълимда маданий алмашинувларни жадаллаштириш, журналистларнинг малакасини ошириш бўйича бир қатор ишлар амалга оширилган. Бугун Ўзбекистон янгиланишларни бошдан кечираётган экан, АҚШнинг бу борадаги кўмаги катта аҳамият касб этади.\nАҚШ дунёда демократияни дастакловчи энг йирик давлат ҳисобланади. Шу маънода, расмий Тошкентнинг ислоҳотлари етарлича самара бериши унга хайрихоҳ бўлган давлатларнинг ҳар томонлама қўлловига узвий боғлиқ. Чунки Ўзбекистоннинг дунё бўйлаб авторитаризмни дастакловчи ва ҳимоя қилувчи йирик давлатлар таъсир доирасида қолиб кетаётгани ўзгаришларнинг чинакам самара беришига ҳалақит берувчи омил ҳисобланади. Бу Ғарбнинг мазкур давлатлар билан алоқаларни янги босқичга олиб чиқишга ундаган омиллардан бири бўлиб хизмат қилди.\n2019 йил ёзида Европа Иттифоқи томонидан Марказий Осиё бўйича қабул қилинган стратегия ҳам мана шундай ўзгаришларни акс эттиради. Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев мамлакатда амалга ошираётган ислоҳотлари, шунингдек, Қозоғистон президенти Қосим-Жўмарт Тоқаевнинг 2019 йил декабрида мамлакатда сиёсий ислоҳотларни жадаллаштириш ҳақидаги баёноти Марказий Осиё жиддий ўзгаришларни бошдан кечираётганидан дарак беради. Ўтган деярли 30 йиллик авторитар бошқарувнинг ва муқобилликсиз ривожланишнинг самарасиз бўлганлигининг эътирофи сифатида минтақада чинакам демократик ўзгаришлар вақти келгани англаб етилди. Марказий Осиё давлатларидаги сиёсий тизимнинг барқарорлиги минтақа барқарорлигининг гарови ҳам ҳисобланади.\nШу маънода, минтақада кучли фуқаролик жамияти институтларини ривожлантириш, сўз ва виждон эркинлигини таъминлаш, қонун устуворлигини ўрнатиш, иқтисодиётни либераллаштириш нафақат сиёсий тизимнинг барқарор ишлашини таъминловчи омиллар бўлиб ҳисобланади, шунингдек, минтақанинг жаҳонга интеграциялашувини, инвестицияларнинг кириб келишини жадаллаштиради, иқтисодий фаровонликка йўл очади. Ана шу мақсадлардан келиб чиқиб, АҚШ минтақага мазкур жараёнда ҳар қандай кўмакка тайёр эканлигини билдирди. Буни Давлат котиби Майк Помпео ўзининг минтақага расмий ташрифи давомида расмийлар билан бўлган учрашувларида алоҳида таъкидлаб ўтди. Шунингдек, АҚШнинг Марказий Осиё бўйича янги страрегиясига бағишланган брифингда АҚШнинг халқаро тараққиёт агентлиги (USAID) Осиё бўйича котибининг амалдаги ёрдамчиси Глория Стил минтақада кучли фуқаролик жамиятининг мавжудлиги мазкур давлатлар суверенитети ва мустақиллигини таъминловчи кучли асос бўлиб хизмат қилади, деди. Унга кўра, ана шу мақсадларда агентлик минтақадаги фаолиятини янада кенгайтириш истагида эканлигини билдириб ўтди (US Department of State, 5/02/2020).\nАҚШ билан ҳамкорлик минтақавий тараққиётнинг муқобил йўлини таъминлашга хизмат қилади(ми?)\nСўнгги йўналиш АҚШнинг Марказий Осиёга инвестициясини ва минтақанинг ривожланишини қўллаб-қувватлаш бўлиб, асосан, АҚШ бизнес доираси вакилларининг минтақага инвестиция киритиши ва бизнес муҳитини яхшилашни назарда тутади. Айтиш мумкинки, Қўшма Штатлар шу кунгача минтақага молиявий ёрдам кўринишида ҳамда тўғридан-тўғри, турли молия ташкилотлари орқали 91 миллиард АҚШ доллари миқдорида инвестиция киритган. Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2018 йил май ойида АҚШга расмий давлат ташрифида икки мамлакат ўртасида 5 миллиард АҚШ долларлик шартнома имзоланган эди. Шунингдек, С5+1 мулоқот платформаси доирасида минтақада хавфсизлик, иқтисодий алоқалар ва атроф-муҳит муаммоларига доир 34 миллион АҚШ доллари миқдоридаги лойиҳалар амалга ошириб келинмоқда.\nАҚШ минтақада интеграция жараёнларига туртки бериш учун ўзи иштирокидаги турли шакллардаги мулоқотни ўрнатган. Хусусан, АҚШ-Марказий Осиё Савдо ва инвестиция доиравий келишуви Кенгаши, Марказий Осиё Савдо Форуми доирасида ўзаро ҳамкорликнинг ҳолати ва истиқболлари муҳокама этиб келинмоқда. Минтақадаги сўнгги ўзгаришлар бундай ҳамкорликка кенг имконият эшикларини очиб берди. АҚШнинг минтақадаги инвестицион фаолияти биринчи навбатда минтақани Афғонистон билан боғлаш ва бунда Американинг иштирокини таъминлаш билан боғлиқ. Бу билан АҚШ минтақага Россия ва Хитой иштирокидаги бошқа лойиҳаларга нисбатан интеграциянинг муқобил йўлларини таклиф этмоқда. Шу йўсинда у минтақада Россия ва Хитойнинг ўсиб бораётган таъсирига посанги бўлишни кўзлайди. Ўз навбатида, бу минтақа давлатларининг ташқи сиёсатида мустақил қарорлар қабул қилишига йўл очади.\nСўнгги вақтларда Россия иштирокидаги ЕОИИ ва Хитойнинг “Ягона йўл, ягона макон” каби лойиҳаларининг минтақа давлатлари суверенитетига катта таҳдид солаётгани кузатилмоқда. Айниқса, Хитойнинг “Ягона йўл, ягона макон” инфратузилмавий лойиҳаси ушбу лойиҳага киритилган мамлакатларда суверен қарзлар билан боғлиқ жиддий муаммоларни вужудга келтирмоқда. Масалан, 2017 йил декабрида Хитой бундай қарзни тўлай олмаган Шри Ланканинг стратегик аҳамиятга эга Хамбантота бандаргоҳи устидан ўз назоратини ўрнатган эди. Шу боис лойиҳадаги давлатлар ўз иштироклари ва Хитойдан сармоя жалб қилиш борасида қарорларини қайта кўриб чиқишга мажбур бўлишмоқда. Тожикистон билан бўлган ҳолатнинг Қирғизистон билан такрорланиши хавфи минтақадаги вазиятни қийинлаштирибгина қолмай, уни Хитой таъсирига заиф қилиб қўяди.\nЮқорида айтиб ўтилганидек, Россия таъсири остидаги ЕОИИ ҳам минтақа давлатлари учун геосиёсий сиртмоқ бўлиб қолмоқда. Шунингдек, Россия томонидан ўз сиёсий орбитаси доирасида “ёпиқ” блокни шакллантиришга бўлган уриниш хавотирли қарашларни юзага келтирмоқда. Масалан, 2018 йилда Россия мазкур иттифоқдан учинчи давлатларга санкция қўллаш (АҚШ ва ЕИ томонидан қўлланилган санкцияларга жавобан) воситаси сифатида иттифоқ аъзоларини бунга ундаши юқоридаги хавотирларни тасдиқлайди. Қолаверса, иттифоқ аъзолари – Қозоғистон ва Белоруснинг Россия билан муаммолари Иттифоқ борасидаги некбин қарашларни чипакка чиқарди. Шу боис, суверенитетга хавф солмайдиган инвестицион лойиҳалар минтақа давлатларининг бундай деструктив интеграцияларга ягона муқобил йўллари бўлиб қолади. Шу маънода, ЕИ ва АҚШнинг минтақага нисбатан конструктив сиёсати бундай муаммолардан халос бўлишнинг ягона чораси бўлиб хизмат қилиши шубҳасиз.\n2018 йил октябрида Moody’s Investors Service халқаро агентлиги “Марказий Осиё мамлакатлари: жаҳон савдо бозорига заиф интеграция ва эскирган иқтисодий моделлар Марказий Осиёдаги иқтисодий ривожланишга тўсиқ бўлмоқда” номли тадқиқотини эълон қилганди. Унда минтақа ривожланиш моделларида инқирозни бошдан кечираётгани, табиий ресурсларга қарамлик ва иқтисодиётни диверсификациялаш ҳаракатлари сустлиги минтақадаги дезинтеграцияга сабаб бўлаётгани, ҳокимият тизимларида авлодлар алмашинуви ва республикалар иқтисодиётини диверсификациялаш минтақадаги иқтисодий ривожланишга туртки бўлиши ҳақида таъкидлаб ўтилган.\nАҚШнинг минтақадаги инвестициявий фаолияти Марказий Осиё давлатларида кузатилаётган иқтисодий ривожланиш моделлари инқирозини бартараф этибгина қолмасдан, балки халқаро тажрибалардан унумли фойдаланиш имкониятини ҳам тақдим этади. Хусусан, Ўзбекистон учун АҚШ билан бундай иқтисодий ривожланишнинг катта имкониятларини очиб беради. Айниқса йирик инвестициявий лойиҳаларни молиялашда АҚШ иштирокидаги халқаро молия муассасалари ва бизнес вакилларининг сармояси жуда муҳим. Юқорида таъкидлаб ўтилганидек, АҚШнинг минтақага киритган инвестицияси ҳажми 91 миллиард АҚШ долларини ташкил этган бўлса, 2017 йилгача Хитойнинг минтақага киритган инвестицияси 300 миллиард АҚШ долларидан ошиб кетди. Россия собиқ Иттифоқ парчаланганидан бери минтақага 20 миллиард АҚШ долларида сармоя киритган. Марказий Осиёда инвестициявий фаолиятда Хитойнинг яққол устунлигига мувозанат сифатида яқин келажакда минтақада нафақат АҚШ, шунингдек, ЕИ ҳам инвестициявий фаоллик кўрсатиши зарур. Бироқ бунинг учун минтақа давлатларида бизнес юритишнинг қулай муҳити яратилиши талаб этилади. Шу сабаб АҚШ Давлат котиби Майк Помпео минтақага қилган расмий сафарида Қозоғистон ва Ўзбекистондаги сўнгги ўзгаришларни бевосита қўллаб-қувватлашини ва Америка бизнеси мазкур давлатларнинг фаровонлиги учун ўз ҳиссасини қўшиши истагида эканлигини билдирди. Ўз навбатида, Помпео Ўзбекистоннинг Афғонистон билан савдо алоқаларини кучайтириш учун 1 миллион АҚШ доллари ажратилишини таъкидлаганди.\nХулоса қилиб шуни айтиш мумкинки, АҚШ ушбу янги стратегияси билан Марказий Осиёда ўз фаоллигини кучайтириш билан бирга минтақанинг халқаро муносабатларда мустақил субъект сифатида фаолият юритишини исташини кўрсатмоқда. Шунингдек, стратегияда минтақа барча учун очиқ бўлишини ва бирор бир кучнинг устун бўлмаслигини алоҳида таъкидланади. Бунга эришиш маълум даражада минтақа давлатларининг мазкур давлатлар билан алоқаларида ўзларини қандай тутишига боғлиқ эканлиги очиқ ойдин кўриниб турибди. Агарда, уларда шундай истак бўлса, Қўшма Штатлар буни қўллаб-қувватлашини ва доимо уларнинг ёнида туришини аниқ қилиб етказди. Гарчи баъзи экспертларнинг АҚШнинг Марказий Осиё бўйича стратегияси борасида турли хил фикрлар билдиришган бўлсада, бироқ шу нарса аён бўлдики, АҚШ бугун минтақани алоҳида диққатга сазовор минтақа сифатида тан олди ва муносабатларини янгича тамойилларга қуриш истагини намоён этди. Марказий Осиё бўйича янги стратегия эса бундай муносабатларнинг ташкил этилиш асосларини белгилаб беради.\nСанжар Абдурахмонов – мустақил тадқиқотчи, [email protected]


Кластерлар, қайта ишлаш, R&D марказлари. Электротехника ишлаб чиқариш ва уни экспорт қилишни қандай ошириш мумкин? – Газета.uz\nКластерлар, қайта ишлаш, R&D марказлари. Электротехника ишлаб чиқариш ва уни экспорт қилишни қандай ошириш мумкин?\nПрезидент 2023 йилда электротехника маҳсулотлари экспортини 1 млрд долларга етказиш вазифасини қўйди. Ҳудудларда умумий қиймати 100 миллион доллардан кам бўлмаган электротехника лойиҳаларини ишга тушириш, Тошкент шаҳридаги «Технопарк» каби кластерлар ташкил этиш, мисни қайта ишлашни кўпайтириш, «Электроаппарат», «Технопарк», Artel ва Uzkabel каби қўшма корхоналарда тажриба-конструкторлик ва R&D марказларини ташкил этиш ва бошқа чора-тадбирлар кўриш бўйича топшириқлар берди.\nLotinchada На русском языке 7 май 2022, 11:33 Сиёсат\nПрезидент Шавкат Мирзиёев 6 май куни бўлиб ўтган йиғилишда электротехника маҳсулотлари экспортини жорий йилда 700 млн долларга, 2023 йилда эса 1 млрд долларга етказиш бўйича топшириқ берди, деб хабар берди президент матбуот котиби Шерзод Асадов.\n«Мисол учун, биргина қўшни давлатлар йилига ўзимизда ишлаб чиқариш мумкин бўлган 6 миллиард долларлик электротехника маҳсулотларини импорт қилади. Лекин, ушбу давлатлар импортида Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган маҳсулотлар улуши 5 фоизга ҳам етмайди», — деди президент.\nШунингдек, тайёр маҳсулот экспортини кенгайтириш учун Электротехника жамғармасига 20 млрд сўм ажратилиши белгиланди.\nИчки бозорга сифатсиз ва ноқонуний электротехника маҳсулотлари кириб келишининг олдини олиш мақсадида, эски трансформаторларнинг импортига чек қўйишни, маиший техникалар маркировкаси тизимини жорий этишни қатъий назоратга олиш вазифаси қўйилди.\nПрезидент жорий йилда электротехника маҳсулотлари ишлаб чиқаришни камида 20 фоизга ошириш вазифасини қўйди.\n«Ўзэлтехсаноат» уюшмаси раиси янги лойиҳалар бўйича тинимсиз изланиши шартлиги кўрсатиб ўтилди.\nМисол учун, 2021 йилда ўзимизда ишлаб чиқариш мумкин бўлган 1,3 млрд долларлик электротехника маҳсулотлари импорт қилинган, деди Шавкат Мирзиёев. Жорий йилда 500 минг хонадон ичимлик суви билан таъминланади. Бу уларга сув иситиш қозони ва қуёш коллекторлари, сув ҳисоблагичлари кераклигини англатади. Тошкент ва Наманганда ушбу маҳсулотларни ишлаб чиқариш бўйича лойиҳаларни бошлашга кўрсатма берилди.\nЖорий йилда 250 млн долларлик 86 та лойиҳани ишга тушириш режалаштирилган. Лекин бу етарли эмаслиги қайд этилди.\n«Жиззахда 1 та, Қорақалпоғистон, Қашқадарё ва Сурхондарёда 2 тадан, Бухоро, Наманган ва Хоразмда 3 тадан лойиҳани ишга тушириш бўйича режалар мени қониқтирмайди. Ҳар бир вилоят ҳокимида камида 100 миллион долларлик янги электротехника лойиҳалари бўлиши шарт», — деди давлат раҳбари.\nЙиғилишда мутасаддиларга яна 1,5 млрд долларлик янги лойиҳалар рўйхатини шакллантириш, Самарқанд, Тошкент, Фарғона вилоятлари ҳокимларига Тошкент шаҳридаги «Технопарк» каби электротехника кластерларини йўлга қўйиш топширилди.\nБундан ташқари, мисни қайта ишлашни жорий йилда 37 фоиздан 50 фоизга, 2026 йилда эса 70 фоизга етказиш мақсади белгиланди. Бунинг учун Оҳангарон туманидаги янги мис кластерида 168 млн долларлик 12 та лойиҳа доирасида яна 90 минг тонна мисни қайта ишлайдиган қувватлар яратилиши кутилмоқда.\nЎз навбатида, электротехника тармоғида изланиш ва ривожлантириш (R&D) бўйича алоҳида дастур амалга оширилиши режалаштирилган.\nМаълум қилинишича, йил охирига қадар «Электроаппарат» (муқобил энергетика ва кучланиш ускуналари бўйича изланишлар), «Технопарк» (мураккаб қолиплар), Artel (маиший техника янги моделлари), Uzkabel (янги изоляция материаллари ва кабель) компаниялари негизида 4 та R&D маркази ташкил этилади. Ушбу марказларга малакали хорижий ва маҳаллий мутахассислар жалб қилиниши режалаштирилган. Марказлар учун Инновация жамғармасидан 10 миллиард сўм грантлар ажратилади.\nЭслатиб ўтамиз, 2016 йилнинг март ойида Artel қошида Илмий-тадқиқот ва ишланмалар (R&D) маркази ташкил этилган эди.\nБундан ташқари, илмий-тадқиқот марказлари уч йил давомида ҳисобланган мол-мулк солиғи ва ер солиғи суммасининг атиги 1 фоизини тўлайди. Молия вазирлигига улар учун 1 фоиз ставкада ижтимоий солиқ ставкасини белгилаш тўғрисидаги қонун лойиҳасини киритиш топширилди.\nЕтакчи хорижий компанияларни жалб қилиб, «Ўзэлтехсаноат» уюшмаси ҳузурида Лойиҳалаш ва инжиниринг марказини ташкил этиш вазифаси қўйилди.


Қозоғистон мусулмонлари диний идорасининг 30 йиллиги шарафига 21-22 октябрь кунлари Нур-султон шаҳрида Қуръон ҳофизларининг IX Республика танлови ўтказилади .\n"Hazrat Султон" республика жомеъ масжидида Диний идора томонидан ташкил этиладиган танлов ўтказилади. Унда мамлакатнинг барча ҳудудларидан 74 нафар ҳофиз иштирок этади. Улар Қуръони Каримнинг 10, 20 ва 30 жузларини ёддан билиш бўйича тоифаларда беллашадилар, шунингдек, мамлакатдаги эпидемилогик вазият туфайли ҳофизлар танловини "Ҳикмат студияси" YouTube канали да ва "Холиқ Арна" телеканалида жонли томоша қилиш мумкин.\nMuftyat.kz маълумотига кўра, танлов иштирокчиларига мамлакатнинг таниқли устозлари ва олимлари - Комилжон Содиқов, Саидваққос Ўлжабой, Эркинбек Шокай, Эрсин Амире ва Жуманазар Содирхоновлар ҳакамлик қилишади.\nЭнг кекса иштирокчи 30 ёшда, энг кичиги эса 13 ёшда. 10 жузни биладиган ҳофизлар орасида 10 ёшли мактаб ўқувчиси бор.\nДругие материалы в этой категории: « Масжидул ҳаром Саудиядаги мусулмонларга очилди Равзаи муборак зиёратчиларга очилди »


20 Апрель 2019 15:52 1046\nТуркиянинг расмий қарорлар ҳамда қонунлар чоп этиладиган нашри “Resmi gazete”да Туркия президенти Режеп Таййип Эрдоған томонидан 2019 йил 17 апрель куни имзоланган 968-сонли Қарори эълон қилинди.\nҚарорнинг иккинчи бандида Ўзбекистоннинг Бухоро шаҳрида Туркиянинг Соғлиқ билимлари университети (Sağlık Bilimleri Üniversitesi) ректорлигига боғлиқ бўлган Ибн Сино тиббий хизматлар коллежи очилиши маълум қилинган.\nСоғлиқ билимлари университети ректори проф. Жевдет Эрдўл, Қарорнинг эълон қилиниши ортидан қилган баёнотида, “Кўнгил жўғрофиямизда катта ўрин эгаллаган Ўзбекистонга тиббий таълимдан тортиб ҳар жиҳатда дастак беришдан ғурур ҳис этишимизни айтиб ўтишни истайман. Биз манфаат кўзламасдан ҳар доим Ўзбекистоннинг ёнидамиз ” деб таъкидлади.\nМирзиёев Эрдоған билан учрашади\n2017-03-04 10:31:27 2529\nИжтимоий хизматлар тўғрисидаги қонун кучга кирди\n2016-12-28 09:58:26 2094\nЎзбекистон-Туркия муносабатларида янги давр бошланди\n2017-03-01 11:18:01 2722\nTIKA Хоразмга тиббий жиҳозлар тақдим этди\n2017-01-03 18:38:44 1667\nЖамият 09.10.2019 333\nЖамият 07.10.2019 898\nНаманган вилояти маданий мероси 06.08.2019 1471\nНаманган вилояти маданий мероси 06.06.2019 6841\nНаманган вилояти маданий мероси 01.11.2018 25857\nНаманган вилояти маданий мероси 23.10.2018 64763\nНаманган вилояти маданий мероси 19.10.2018 35219\nНаманган вилояти маданий мероси 17.10.2018 48473


Судда «ишни ҳал қиламан» деб, 1800...\nФуқаролик судида никоҳни бекор қилишга оид ишни «ҳал қилиш» учун 1800 АҚШ доллари олган адвокат қўлга олинди. Бу ҳақда «Xabar.uz» манбаси хабар бермоқда.\nАйтилишича, воқелик Қўқон шаҳрида юз берган. Маҳаллий адвокат У. Р.га Қўқонга туташ Данғара туманида истиқомат қилувчи аёл ўғли ва келини ўртасидаги никоҳни судда бекор қилиш масаласида мурожат қилган. Адвокат ишни «судьялар билан келишган ҳолда» тезроқ ҳал этишни айтиб, мурожаатчи билан ҳеч қандай шартнома тузмаган ҳолда 1800 АҚШ доллари нақд санаб олади. Бироқ судда масала ҳал бўлмайди, адвокат эса «ана-мана» деб, икки йилни ўтказади.\nНиҳоят, пичоқ суякка етгач, аёл тегишли органларга мурожаат қилади.\nҲафта бурун У. Р. икки йил аввал олган 1800 АҚШ долларидан 100 долларини қайтараётганда қўлга тушади.\nМанбамизга кўра, ҳолат юзасидан фирибгарлик ва пора беришга қасд қилиш аломатлари билан жиняот иши қўзғатилгани эҳтимоли юқори. Бироқ бу ҳақда расмий маълумот берилгани йўқ.


Олис ҳудудларда тадбиркорлик учун ажратилган ернинг бошланғич нархи 50 фоизга камайтирилади - xabar.uz\nОлис ҳудудларда тадбиркорлик учун ажратилган ернинг...\nОлис ҳудудларда тадбиркорлик учун ажратилган ернинг бошланғич нархи 50 фоизга камайтирилади\n08.04.2021 18:33 0 1352\nОлис ва чекка ҳудудларда жойлашган ер участкаларининг бошланғич нархи 50 фоизгача чегирма билан сотувга қўйилади. Бу ҳақда Шавкат Мирзиёев ўтказаётган селектор йиғилиши давомида маълум қилинди.\nУнга кўра, ер участкаларининг бошланғич нархини чегирма билан сотувга чиқариш ваколати маҳаллий кенгашларга берилади. Кадастр агентлигига бир ой муддат давомида ушбу тартибни ишлаб чиқиб, ҳукуматга киритиш топширилди.\nШунингдек, йиғилиш давомида тадбиркорликка ер ва бинолар ажратишни кўпайтириш зарурлиги таъкидлаб ўтилди.\nШавкат Мирзиёев Ер участкалари селектор йиғилиши


24 соат ичидаги 5та буюк ва 50та кичик актив биоритм даври бор. 5 буюк даврнинг ҳар бири бошланишидаги илк 15 дақиқа биологик актив пайтдир. Бу вақтларда акупунктор нуқталар тамоман очиқ ҳолатда бўлади. 5 вақт намоз бу 5 буюк биологик даврга тўғри келади. Азондан 15 дақиқа кейин акупунктор нуқталар секин аста ёпилишни бошлайди ва бу ёпилиш жараёни 1,5-2 соат давом этади.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: "Намоз учун вақтнинг аввали – Аллоҳ ризоси, вақтнинг ўртаси - Аллоҳ раҳмати, охири эса - Аллоҳнинг авфидир". Бошқа ҳадисда, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Агар кишилар намозга эрта келишнинг савобини билганларида эди, бунинг учун мусобақалашишар эдилар", деганлар.\nРукуъ: ички аъзоларни, туҳумдон, бачадон, простатит, буйрак, сийдик йўллари ва умуртқа соғлигини сақлайди. Ошқозон, қорин, бел ва гардан мускулларини кучлантиради.\nСажда: баданнинг устки қисмларида қон юришини орттиради, мияда суюқлик ва қон айланишини тартибга солади ва сақлайди. Мияни тозалайди, хотирани кучлантиради, тушуниш ва фикрлаш қобилиятини орттиради, ўпка, юрак ва асаб тизимини дам олдиради.\nСалом: икки томонга салом бераётиб, елкаларга қараш кўзлардаги қон айланишининг бузилишидан, кўз мускулларини дангасаликдан, энса ва бўйин суякларига оҳак йиғилишидан сақлайди.\nСаждага кетаётиб ва тураётиб қилинган ҳаракат: тананинг барча бўғим ва мускулларининг соғлигини муҳофаза остига олади.\nТаҳорат ва намознинг моддий фойдаларини санаб охирига етиб бўлмайди. Бу ерда мисол тариқасида уларнинг фақатгина бир нечтаси айтилди, маънавий ҳикматлари ҳақида эса ҳеч гапирмадик.\nСоғлиқни сақлаш учун таҳорат қилиш, 5 вақт намоз ўқиш, ҳалол таом ейиш ва ейишни камайтириш етарли иншаАллоҳ.\n"Намоз ва дуолар" китобидан олинди\nДругие материалы в этой категории: « Асло чўчиманг, ислом – мўътадил дин!\tҚарзни узмай, кечиктириш – зулм »


Қачонгача мутасаддилар ўз ваъдасини бажармайди?\nСамарқанд вилояти ҳокими Эркинжон Турдимовнинг ҳудуддаги олис қишлоқлар, маҳаллаларда бўлиб, сайёр қабуллар ўтказиши анъанага айланган. Бу тадбирлар орқали одамларни қийнаб келаётган кўплаб муаммолар ўз ечимини топяпти, аксарияти жойида ҳал этилмоқда. Айрим мурожаатларни кўриб чиқиш масаласи эса жойлардаги мутасаддиларга топшириляпти. Хўш, бу масалалар ижроси қай даражада? Масъуллар ўз зиммасидаги масъулиятни ҳис қиляптими?\nМуаммолар ечимида кадрлар салоҳияти етишмаяпти...(ми?)\nВилоят раҳбарининг Пастдарғом туманида ўтказган сайёр қабули давомида олдинги учрашувларда қилинган мурожаатларда кўтарилган масалаларни тегишли тартибда ҳал қилмаган 6 нафар масъул шахсга нисбатан маъмурий жавобгарлик чоралари қўлланилди. Бу ҳолат «қизим сенга айтаман, келиним сен эшит», нақлини ҳам ёдга солади. Негаки, бу жараёнда бошқа соҳалардаги хато-камчиликлар ҳам кўзга ташланиб қолди.\nТаъкидлаш ўринли, сайёр қабулларда такрор мурожаатларнинг кўпайгани, бир томондан, ҳали жойларда муаммоларга тўла барҳам берилмаганини англатса, бошқа томондан, айрим мутасаддилар одамларни қийнаётган камчиликларни ҳал қилишга етарлича ҳаракат қилмаётгани ёки уларнинг бунга салоҳияти етмаётганини кўрсатиб турибди. Жумладан, вилоят ҳокимининг Оқдарё туманида ўтказган сайёр қабулида 50 дан ортиқ масала ижроси туман мутасаддиларига топширилган эди. Хўш, ўтган вақт давомида мутасаддилар мазкур мурожаатларга қай йўсинда ечим топдилар?\n— Сайёр қабулда маҳалламиз ҳудудидан ўтган «Суткент — Қоратери» йўлини таъмирлаш масаласида ёрдам сўрагандик, — дейди «Янги Равот-2» маҳалласида яшовчи Раъно Худойбердиева. — Шундан сўнг тумандаги бир нечта идорадан масъуллар келиб, йўлни суратга тушириб кетишди, лекин ҳозиргача ўзгариш бўлгани йўқ. 1995 йилда асфальт қилинган йўл икки томондан ариқ қазилиши туфайли янада қисқариб, яроқсиз ҳолга келиб қолган.\n— Қишлоғимизга 1967 йилда симёғочлар ўрнатилган, ҳозир улар жуда хавфли ҳолатда, — дейди «Сўғончи» маҳалласида яшовчи Келдиёр Абдураззоқов. — Жумладан, маҳалламиздаги Тепа Сўғончи, Паст Сўғончи, Қорахитой ва Ўрадин қишлоқларидаги симёғочлар абгор аҳволда. Ана шу эски симёғочларни алмаштиришда ёрдам сўраб мурожаат қилгандим. Аммо мурожаатим юзасидан бирор киши ёки ташкилот вакили келиб, масалани ўргангани ҳам йўқ.\n— Нафақат «Суткент – Қоратери» йўли, балки тумандаги ички йўлларнинг аксарияти жуда таъмирталаб бўлиб қолган, — дейди туман ҳокими ўринбосари Алишер Ҳайдаров. — Бунинг барчаси маблағ муаммосига бориб тақалади. Аммо шунга қарамай, сўнгги 2 ой мобайнида туман марказидаги кўча ва унга туташ ҳудудлардаги йўлларда катта ҳажмдаги таъмирлаш ишлари бажарилди. Бу юмушлар босқичма-босқич амалга ошириляпти. «Сўғончи» маҳалласидаги симёғочлар масаласига келсак, уларни алмаштириш 2020 йилги дастур ва «Йўл харитаси»га киритилди. Ўйлайманки, бу муаммолар келаси йилда ўз ечимини, албатта, топади.\nАслида мутасаддилар одамларга қулайлик яратиш ҳақида ўйлаши керак эмасми?\nНарпай туманидаги «Оқтош» маҳалласида кўп йилдирки, аҳоли тоза ичимлик суви йўқлигидан азият чекади. Маҳалла фаоли Мансур Раҳимов шу масалада ёрдам сўраб вилоят ҳокими қабулига кирганди.\n— Йиллар давомида кўп жойларга мурожаат қилдик, аммо ҳар сафар «Ичимлик суви тармоғи тортишни кейинги йил дастурга киритамиз», деган жавобни оламиз, кейинги йил эса яна ўша баҳона, — дейди М.Раҳимов. — Ҳозир аҳоли истеъмол қилаётган сув ичишга мутлақо яроқсиз. Лекин ҳокимлик мутасаддилари турли ваъдалар билан бизга тушунтириш хати ёздириб олишди ва «масала ҳал этилди» қабилида юқорига ҳисобот беришди. Аслида, туман раҳбарлари мурожаатни ёпишни эмас, аҳоли саломатлигини асраш, тоза ичимлик суви келтириш, йўлларни таъмирлаш, фуқароларга қулайлик яратишни ўйлаши керак эмасми?\nТуман ҳокимлигига йўлланган мурожаатлар «тақдири» билан қизиқар эканмиз, уларнинг аксарияти «Кейинги йил дастурига киритилди», «Жамоатчилик асосида ишга олинди», «Тушунтириш берилди» мазмунидаги жавоблардан иборат эканини кўрдик. Бу ҳаракат билан мутасаддилар аҳоли муаммоларига ечим топиш, уларни қийнаётган масалаларни имкон қадар бартараф этишга эмас, аксинча фуқародан розилик хати олиш ва мурожаатни ёпишга эътибор қаратгани кўриниб турибди. Аслида мурожаатларнинг ҳар бири туман ҳокимлиги учун ҳудуд олдида турган муаммоларни кўрсатиб берувчи кўзгу, келгуси режалари учун дастур бўлиши керак эмасми?\n«Мурожаат ҳал этилди, деган мазмунда имзо қўйдириб олишди»\nВилоят раҳбарининг Пастдарғом туманидаги сайёр қабулида 44 та мурожаат мутасадди раҳбарлар ҳукмига ҳавола қилинган эди. Туман ҳокимлигидан олинган маълумотга кўра, шундан 39 таси ижобий ҳал қилинган ва қолган 5 та мурожаат ўрганилмоқда. Ҳокимлик берган маълумотлар асосида айрим мурожаатчилар билан боғландик.\n— Вилоят ҳокимидан иккита муаммони ҳал қилиб беришини илтимос қилгандим, — дейди Амир Темур номли маҳаллада истиқомат қилувчи Шоира Мансурова. — Яъни маҳалламизнинг бошқа жойларида табиий газ бор, аммо бизнинг кўчада йўқ. Шунингдек, кўчамизда ариқ йўқлиги сабабли ёмғирли кунларда уйимизгача сув киради. Мутасаддилар қабулдан сўнг келишди, бироқ масалага ечим топилмади. Аксинча камчиликлар бартараф этилишини айтиб, улар ҳал қилинди, деган мазмундаги қоғозга имзо қўйдириб кетишди.\n«Пўлатчи» маҳалласида яшовчи Дилбар Юсупова йиғинда ичимлик суви йўқлиги ва одамлар қудуқ сувидан истеъмол қилаётганини айтиб мурожаат қилган эди.\n— Очиғи, биз яшаб турган жамиятда шу муаммони кўтариб чиқишга уяламан, — дейди у. — Аммо начора, уни ҳал қилишга бизда имконият етарли эмас. Қолаверса, икки марта туман ҳокимига дардимизни айтган бўлсак-да, бизни эшитадиган одам топилмаяпти.\nТуман ҳокимлиги берган маълумотда юқоридаги икки ҳолат ҳам жойига чиқиб ўрганилиб, ўз ечимини топгани кўрсатилган. Ажабо...\n— Амир Темур номли маҳаллада табиий газ масаласи анча оғир, аммо зарур чоралар кўриляпти, — дейди туман ҳокими ўринбосари Обид Облақулов. — Уйларга ёмғир суви кираётганининг бош сабабчиси эса шу ерда яшаётган одамларнинг ўзлари. Ҳовлиси 20-25 сотих ердан иборат бўлгани ҳолда, уларнинг аксарияти кўчага қараб ҳар йили силжиб, уни қисқартириб келишади. Натижада кўча жуда торайиб, унинг четидаги ариқча кўмилиб қолган. Бу масалани маҳалла фаоллари иштирокида ҳал қилиш лозим. Аҳолини тоза ичимлик суви билан таъминлаш биргина «Пўлатчи» маҳалласида эмас, туманнинг бошқа ҳудудларида ҳам мавжуд. Шу боис айни пайтда артезиан қудуқ қазадиган замонавий техника воситалари харид қиляпмиз. Бу ҳудудларни ичимлик суви билан таъминлаш келаси йилдан бошлаб босқичма-босқич амалга оширилиши учун махсус «Йўл харитаси» ҳам ишлаб чиқилди.\nҲар бир муаммонинг ечими бор...\n— Ҳар бир муаммонинг ечими бор. Бунинг учун жойлардаги мутасаддилар халқнинг олдига раҳбар сифатида эмас, оддий фуқаро сифатида келиб, уларнинг муаммоларини, дардларини эшитиши лозим, — дейди вилоят ҳокими Эркинжон Турдимов. — Масалан, айрим қишлоқлардаги мактаблар қурилганига 40 йил бўлган, лекин шу пайтгача таъмирланмаган, унинг моддий-техник базаси ҳеч кимни қизиқтирмаган. Боғчалардаги аҳвол ҳам бугунги кун талабларига тўғри келмайди. Одамлар биз чекка қишлоқда яшаймиз, шу сабаб эътибордан ҳам четдамиз, деб эртанги кунга умиди, ишончи сўниб бораверган. Ҳеч ким қишлоқни обод қилайлик, аҳоли учун муносиб турмуш шароити яратайлик, деб ташаббус кўрсатмаган.\nХулоса шуки, кўп ҳолларда туман ҳокимликларининг эътиборсизлиги жойида ҳал этиш имкони бўлган муаммони қуйидан юқоригача кўтарилишига олиб келаётир. Натижада оддий одамлар сарсон бўлмоқда. Шунинг учун масъул шахслар ўз вазифасига чуқурроқ ёндашиб, мурожаатлар мазмунига жиддийроқ эътибор қаратишлари лозим. Шуни унутмаслик керакки, ижтимоий адолат ва инсонларнинг дарду ташвиши билан яшаш барча тоифадаги раҳбарлар олдидаги энг катта масъулиятдир. Бугун унга қай даражада ёндашилаётгани ҳисобини эртага сўрайдиганлар бор, албатта.\nБизда минг гапираверинг эски ҳаммом эски тосни учратаверасиз


Qalampir.uz - Сурхондарёда Туман ИИБ бошлиғи мансаб ваколатини суистеъмол қилди\nСурхондарёда Туман ИИБ бошлиғи мансаб ваколатини суистеъмол қилди\n16:16, 05.12.2017 Жамият\nЙиғилишда Шеробод тумани ИИБ бошлиғи Б. Раҳмонқулов ҳам қаттиқ танқид қилиниб, огоҳлантирилиб, мавжуд аҳволни ўнглаш юзасидан унга тегишли топшириқлар берилди.\nАна шу йиғилишда Шеробод тумани ИИБ бошлиғи Б. Раҳмонқулов ҳам қаттиқ танқид қилиниб, огоҳлантирилиб, мавжуд аҳволни ўнглаш юзасидан унга тегишли топшириқлар берилди.\nШеробод тумани ИИБ бошлиғи жиноят ва ноқонуний фаолиятларга қарши курашиб, ҳудудда тинчлик-осойишталикни таъминлашнинг ўзгача “йўл”ини ўйлаб топгани айтилади.\nЯъни Б. Раҳмонқулов ички ишлар органи таянч пункти профилактика инспектори И. Холбоев, туманлараро суд-тиббиёт экспертизаси бўлими эксперти А. Турдимуродов билан ўзаро тил бириктириб, туман ҳудудида содир этилаётган жиноятларни ноқонуний йўллар билан камайтириб кўрсатиш орқали вилоятдаги ҳамкасблари ўртасида обрў-эътибор қозонишни мақсад қилади.\nТуман ИИБ навбатчилик қисмига Ҳакимобод маҳалласида икки нафар фуқаро бир-бири билан қаттиқ жанжаллашаётгани ҳақида хабар келиб тушади.\nШу маҳалла профилактика инспектори И. Холбоев ва Туманлараро суд-тиббиёт эксперти дарҳол воқеа жойига етиб келишган.\nАниқланишича, бу ерда яшовчи фуқаролар Қ. Рустамов ва Ш. Ашуралиевнинг ўзаро жанжаллашуви оқибатида улардан бири оғир тан жароҳати олганди. Шу сабабли\nШ. Ашуралиевга нисбатан суд-тиббиёт экспертизаси тайинланиб, эксперт А. Турдимуродовнинг хулосасига кўра, жабрланувчининг олган жароҳати “ҳаёти учун хавфли бўлган оғир тан жароҳати” деб баҳоланади.\nМазкур хулосани шу куннинг ўзида туман ИИБ тергов бўлинмаси ходими олиб, воқеага дахлдор тўпланган ҳужжатлар билан қўшиб, профилактика инспектори И. Холбоевга беради. У эса материалларни Б. Раҳмонқуловга етказади.\nҚонун устуворлигини таъминлаши лозим бўлган “зўравон” раҳбарнинг қўл остидагиларни нотўғри йўлга бошлагани оқибатида Суд-тиббиёт экспертининг биринчи хулосаси, “ўртача оғирликдаги тан жароҳати” деб ўзгартирилади.\nФуқаролар Ш. Ашуралиев ва Қ. Рустамовни яраштириш орқали туманда содир этилган оғир турдаги жиноятларни камайтирмоқчи ёки яширмоқчи бўлишади. Хуллас, дастлабки хулосани тўпланган ҳужжатлар ичидан олиб ташлаб, унинг ўрнига ўзлари тайёрлаган сохта хулосани жойлаштирилади.\nАна шу ҳужжат орқали Шеробод тумани ИИБ тергов бўлинмаси томонидан Қ. Рустамовга нисбатан Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 105-моддаси 1-қисми (“Қасддан баданга ўртача оғир шикаст етказиш”), билан жиноят иши қўзғатилишига эришиб, Ш. Ашуралиевнинг ҳуқуқ ва манфаатларига, давлат ҳамда жамият манфаатларига жиддий зарар етказишади.\nБу қилган иши билан Шеробод тумани ИИБнинг собиқ бошлиғи ана шу масъулиятни ҳис этмагани учун ҳам қўл остидаги ходимларни қонунбузарликка бошлади.\n“Постда” газетаси ҳамда ИИВ Ўз хавфсизлиги бошқармаси ҳамкорлигида тайёрланган материалларда айтилишча, бу салбий ҳолатнинг олди олиниб, қонунбузарлар қилмишига яраша ҳуқуқий баҳосини олишди. Шу боис ҳануз ўз зиммасидаги масъулиятни ҳис қилмайдиган ходимлар бўлса, уларга юқорида баён қилинган воқеа сабоқ бўлиши лозим. Зотан, ҳар қандай қинғир иш куни келиб ўз жазосини олиши муқаррарлигини унутмаслигимиз керак...\nТеглар:Шеробод тумани ИИБ Жиноят яширилди ИИВ Ўз хавфсизлиги бошқармаси\nЎзбекистонлик футболчи илк марта жаҳон чемпионатида иштирок этади


Актриса Ситора Фармонова Жаҳонгир Отажоновнинг қўшиғини куйлади (видео) - EFFECT.UZ\nАктриса Ситора Фармонова Жаҳонгир Отажоновнинг қўшиғини куйлади (видео)\n. 12:50 | 05.03.2021\nСитора Фармонова “Ўзбегим аёли” маросимида санъат оламини тарк этган Жаҳонгир Отажоновнинг таронасини ижро этди.\n“Ўзбегим аёли” маросими Тошкентда бир неча йилдан буён ўтказиб келиняпти. Ушбу маросимда аёллар самарали ишлари учун муносиб тақдирландилар. Шунингдек, тантанада таниқли эстрада юлдузлари иштирокида гала-концерт бўлиб ўтди.\nҚизиқ жиҳати шундаки, тантана меҳмони Ситора Фармонова Жаҳонгир Отажоновнинг “Қадди баланд” қўшиғини кижро этиб, барчанинг кайфиятини юқори даражага олиб чиқди.\nАндижондаги синтепон ишлаб чиқариш цехида ёнғин юзага келди (видео)\nФевраль ойида Ўзбекистонда қанча чақалоқ туғилди?\nГарри Поттернинг иккита китоби нуфузли мукофот номзодлигига қўйилди\nTeglar:Жаҳонгир Отажонов, Ситора Фармонова\nОна ўзининг туғилган кунида ногирон ўғлини ўлдирди\nБугун «Бир кунлик тўй» комедияси премьераси бўлиб ўтади


Туркия ҳукумати: учувчи Россиянинг Су-24’ни уриб тушириш қарорини мустақил қабул қилган\n22:04 / 21.07.2016\nСурия чегарасида Россиянинг Су-24 қирувчи самолётини уриб туширган учувчи ҳужум қилиш ҳақида мустақил равишда қарор қабул қилган. Бу ҳақда Туркия етакчи партияси бўлган Адолат ва тараққиёт партияси раиси ўринбосари Ясин Актай маълум қилди, деб хабар бермоқда Sputnik нашри.\n"Самолётнинг уриб тушириш қарори ҳавода қабул қилинган. Бундай қарорни учувчи қабул қилади ва у бунда куч ишлатиш қоидаларига амал қилади. Бироқ у қисқа вақтга ҳаво ҳудудини бузиб, уни тарк этмоқчи бўлган самолётни уриб туширмаслиги мумкин эди", деб айтди Актай.\nАктай, шунингдек, мамлакат ҳаво ҳудудининг бузилиши ва бундай ҳолатларга йўл қўйиб бўлмаслигини айтган ҳамда мамлакат "куч қўллаш қоидаларини гумон остига қўймаслик учун" ўз учувчисини ҳимоя қилганини айтган.\nАввалроқ Туркия ҳукумати самолётни уриб туширган учувчиларни давлат тўнтарувига уриниш учун ҳибсга олгани маълум қилинганди.


Ўзбекистоннинг машҳур теннисчиси Осиё ўйинларида иштирок этади - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\nЎзбекистоннинг машҳур теннисчиси Осиё ўйинларида иштирок этади\n31.07.2018 14:43 msk\nИрода Тўлаганова. Tennisforum.com сайти фотоси\nЎзбекистон Миллий олимпия қўмитаси 2018 йили Индонезияда ўтказиладиган Осиё ўйинларида иштирок этадиган теннисчилар рўйхатини эълон қилди. Рўйхатга бундан ўн йил олдин спортдаги карьерасини тамомлаган 36-ёшли Ирода Тўлаганова ҳам киритилган, деб хабар беради Миллий олимпия қўмитаси сайти.\nОсиё ўйинларида Ўзбекистон терма жамоаси таркибида саккизта теннисчи иштирок этади. Индонезиядаги ўйинларда эркаклардан Ўзбекистоннинг биринчи ракетка соҳиби Денис Истомин (ATP рейтингида 90-ўрин), Фарруҳ Дўстов (1075), Санжар Файзиев (554), Жўрабек Каримов (483) қатнашади. Аёллардан юрт шаънини Ўзбекистоннинг биринчи ракетка соҳибаси Сабина Шарипова (WTA рейтингида 124-ўрин), Нигина Абдураимова (144), Оқгул Омонмуродова (431) ва Ирода Тўлаганова ҳимоя қилади.\nИрода Тўлаганова WTA сериясининг еттита турнири ғолибаси ҳисобланади. У карьераси юнг юқорига чиққан паллада WTA рейтингининг 16 - ўрнини эгаллаган. Тўлаганова 2008 йили карьерасини тамомлайди. У Ўзбекистонда хизмат кўрсатган спортчи, халқаро синфдаги спорт устаси ҳисобланиб, бир пайтлар теннис бўйича Ўзбекистон аёллар терма жамоасининг бош тренери бўлган. Бу йили Тўлаганова «Фьючерс» сериясидаги бир неча турнирда жуфтликда иштирок этди.\nЭслатиб ўтамиз, терма жамоа сафига Элина Шарипова (1141), теннисчилар жуфтлигида яхши кўрсатгичларга эришиб келаётган Сабина Шарипова кирмаган. Шунингдек, Осиё ўйинларида Албина Ҳабибуллина (714) ва келажаги порлоқ ёш теннисчи Севил Юлдашева (1214) қатнашмайди.\nXVIII Осиё ўйинлари 18 августдан 2 сентябрга қадар Индонезияда бўлиб ўтади.\nОсиё ўйинлари ҳар тўрт йилда бир марта уюштирилади ва у 1951 йилдан бери Осиё минтақасининг барча мамлакатлари спортчилари иштирокида ўтказилиб келади. Ўйинлар Осиё Олимпия кенгаши раҳнамолиги ва Халқаро Олимпия қўмитаси назорати остида ўтказилади


Ўзбекистонда носвойни тақиқлаш бўйича петиция эълон қилинди « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nЎзбекистонда носвойни тақиқлаш бўйича петиция эълон қилинди\n16 May 2018 - 13:17\n«Mening fikrim» оммавий мурожаатлар портали қисқа вақт ичида таклифларга тўлиб, оммабоплиги ошиб бормоқда. Қуйида бир фуқаро Ўзбекистон ҳудудида носвойни тақиқлаш фикрини билдирган ва бунинг учун асосларини келтирган.\nУнинг ёзишича, нос чекишнинг инсон организми учун зарарлари жуда кўп. Носвой таркибидаги тамаки туфайли тишлар қораяди ва аста-секин тўкила бошлайди. Носвойдаги ишқор туфайли юқори ва пастки лабларда яллиғланиш ва абсцесс ҳосил бўлиши мумкин.\nШунингдек, тил ости саратони юзага келиш хавфи, лаблар ва оғиз бўшлиғида турли ўсмалар пайдо бўлиш эҳтимоли юқори. Ичак инфекциялари, вирусли гепатит каби касалликлар юқиш хавфи бор. Бундан ташқари, ошқозон яралари ва саратони юзага келиши мумкин.\nМуаллиф шу асосларни келтириб, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида носвойни тақиқлаш бўйича тезкор меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар тайёрлашни таклиф этган.


Украина пойтахти Киевдаги евроинтеграция тарафдорларининг ҳукуматга қарши намойиши.\nУкраина Президенти Виктор Янукович Хитойга сафаридан қайтаётиб жума куни Қора денгиз соҳилида жойлашган Сочи курорт шаҳрида Россия Президенти Владимир Путин билан учрашди.\nУкраина Бош вазири Микола Азаров давлат раҳбарлари сўзлашуви чоғида асосий эътибор икки давлат ўртасидаги савдо ва иқтисодий соҳадаги тўсиқларни бартараф қилишни назарда тутган “катта стратегик ҳамкорлик шартномаси”га қаратилганини айтди.\n- Президентимиз Хитойдан қайтаётиб Сочида учрашув ўтказди. У ерда олдин келишилган режа асосида учрашув бўлиб ўтди. Гап асосан Россия Федерацияси билан “катта стратегик ҳамкорлик ҳақидаги келишуви”га тайёргарлик ҳақида бормоқда. Унга савдо ва иқтисодий соҳаларда мавжуд бўлган қарама-қаршиликларни йўқ қилишни назарда тутган “Йўл ҳаритаси” илова қилинади, дея баён қилди Украина Бош вазири.\nМикола Азаров Сочи учрашувида Россиянинг Украинага газ етказиб бериши масаласи ҳам муҳокама этилганини қўшимча қилди.\nШанба куни Москвада Путиннинг матбуот котиби Дмитрий Песков Украина ва Россия раҳбарлари учрашувида энергетика масаласи кўтарилганини тасдиқлади. Аммо Песков давлат раҳбарлари бу борада якуний келишувга эришмаганини айтди.\nЯнуковичнинг Хитойга ташрифи натижасида Пекиннинг Украинага ёрдам кўрсатиши ёки кўрсатмаслиги маълум қилинмади.\nУкраина ҳукумати бир неча миллиард долларлик қарзларини тўлаш ва Россиядан газ сотиб олиши учун ёрдамга муҳтож.\nАйни пайтда Киев шаҳрида ҳукуматга қарши норозилик намойишлари давом этмоқда.\nБокс бўйича собиқ жаҳон чемпиони, мухолифат лидерларидан бири Виталий Кличко намойишчиларга Янукович ҳукумати украиналикларнинг, унинг таъбири билан айтганда, “ислоҳотлар ўтказиладиган Европа давлатида яшаш умидини чиппакка чиқаргани”ни урғулади.\nУкраинада евроинтеграция тарафдорларининг оммавий намойишлари ўтган ой президент Янукович Европа Иттифоқи билан савдо ва ассоциацияга киришиш битимини имзолашни рад қилиб Россия билан яқин муносабатлар ўрнатишни ваъда қилганидан кейин бошланган эди.\nМосква Украинанинг Россия етакчилигидаги Божхоналар Иттифоқига қўшилиши ва Европа Иттифоқи билан ҳамкорликни камайтиришини истайди.\nҒарб давлатларининг аксар сиёсатчилари қўллаб-қувватлаётган Киевдаги намойишчилар Украина ҳукуматининг истеъфога чиқишини, янги сайловлар ўтказилиши ва намойишчиларга нисбатан куч ишлатган полиция ходимлари жазога тортилишини талаб қилмоқда.


Сурияда 2 гектарга яқин ер миналардан тозаланди - EFFECT.UZ\nСурия армияси ўтган кун давомида мамлакатнинг 1,7 гектар майдонини миналардан тозалади. Бу ҳақда РИА Новости хабар бермоқда. д\n“Сурия Араб Республикаси қуролли кучларининг муҳандислик бўлинмалари Абрил, Дума, Мазраат Маҳмуд ва Хауш Ал-Фара (Дамашқ вилояти), Жассим, Анҳул, Кафар Шамс ва Ал- Харра (Дера провинцияси) ҳудудида миналардан тозалаш ишларини 24 соат давомида бажардилар. 1.7 гектар ер тозаланди, 43 портловчи хавфли объект (ГП) топилди ва йўқ қилинди ”, – дейилади хабарда.\nЭслатиб ўтамиз, Суриядаги қуролли можаро 2011 йилдан бери давом этмоқда. 2017 йил охирида Сурия ва Ироқдаги ИШИД террорчи гуруҳи устидан ғалаба қозонилгани ҳақида эълон қилинган эди. Бироқ, жангариларни йўқ қилиш мамлакатнинг айрим ҳудудларида давом этмоқда.\nДўконда тепилган кекса ногирон ҳам жавобгарликка тортилиши мумкин. У полицияни ҳақорат қилганлиги айтилмоқда…\nНогирон кексани тепиб ағдариб ташлашди(Видео)


ИнтерФУТБОЛ :: Эртага, сешанба куни Тошкент ва Европада катта футбол байрами, "ИнтерФУТБОЛ"да ҳам...\nЭртага, сешанба куни Тошкент ва Европада катта футбол байрами, "ИнтерФУТБОЛ"да ҳам...\n"ИнтерФУТБОЛ" нашрининг 12 февраль кунги сешанба сонида бир-биридан қизиқарли қуйидаги мақолалар ҳам чоп этилганки, Сиз азизларни бефарқ қолдирмайди, леган умиддамиз...\n- Хўш, «Пахтакор» ва АГМКга, ҳар бир мураббий ва футболчига шундай мурожаат қилиш мумкин эмасми?! Албатта мумкин ва ҳатто шарт! Хулоса шу: ҒОЛИБО, РАҚИБИНГНИ МАҒЛУБ ҚИЛҒИЛ!\n- Рақибларимиз: БИЗНИКИЛАР КИМЛАРГА ҚАРШИ ЎЙНАШАДИ?\nОЧЛ-2019 гуруҳ босқичи олдидан ўзбек клублари учун ўтган йилги ҳолат юзага келди. АГМК ва «Пахтакор»да асосий раундга чиқиш учун реал имконият бор. Тўғри, бугун (12 февраль)ги ўйинлар гуруҳ босқичи йўлланмасини кафолатламайди, лекин ғалаба мақсад сари катта қадам бўлади. Қолаверса, Сурия ва Баҳрайн клублари талабларни бажаролмагани учун ОЧЛда иштирок этмайди. Ироқликлар эса ўтган йилги лицензиялаш меъёрларини бажаришгани боис, ОЧЛ саралашида ўйнаш ҳуқуқини қўлга киритишди. Умуман, Ироқнинг «Ал-Қува Ал-Жавия» ёхуд «Эйр Форс» клуби охирги 3 йилда ОФК кубоги соҳибига айланганини ҳисобга олсак, унинг ОЧЛ иштирокчилари сафига қўшилгани мантиқан тўғри. Хуллас, «ғарб» минтақаси саралашида 12та жамоа қолди. Шулардан 4таси гуруҳ раунди йўлланмасини қўлга киритади. Нима бўлишидан қатъий назар, бугун АГМКдан «Истиқлол» (Тожикистон)ни, «Пахтакор»дан эса «Эйр Форс» (Ироқ)ни енгиш талаб этилади. Энди клубларимизнинг рақибларига бирров назар ташлаймиз...;\n- Нима учун БААнинг «Ал-Ваҳда» клуби мамлакат футбол ассоциациясидан ОК-2019 натижалари таҳлилига бағишланган фавқулодда йиғилиш чақиришни талаб қилмоқда?\n- Суперлига ва Про-лига клублари янги мавсум учун футболчи ҳамда мураббийларни рўйхатдан ўтказиш учун аввало, бир қатор талабларни бажариши лозим...;\n- ФИФА РЕЙТИНГИ: ЭНДИ МУНДИАЛ САРАЛАШИНИ ЎЙЛАЙМИЗ…\n- Тараддуд: "Локомотив"дан "Шўртан"гача тайёргарлик авжида...;\n- Лутфулла ТЎРАЕВ: «АБРАМОВ БИЛАН ИШЛАШ МАРОҚЛИ»\n- Бобур АБДУХОЛИҚОВ: «АСОСАН РЎЗИҚУЛ АКАГА ҚИЙИН БЎЛЯПТИ»\n-Осиё футболи: ИСПАНЧА ИМЗО ЁХУД ҚАТАР ТЕРМАСИ МУНДИАЛГА ТАЙЁР\n- СУПЕРМОДЕЛЛАРДАН ТОРТИБ, ҚИРОЛИГАЧА ёки ЭНГ МАШҲУР МУХЛИСАЛАР ҳақида...\n- Ракурс: АЁЛЛАР ЎЙИНИДА 48 МИНГ МУХЛИС\nАёллар ўртасидаги Испания кубоги чорак финалида «Атлетик» ва «Атлетико» клублари ўзаро тўқнаш келди ва унда мадридликлар ғалаба қозонишди - 2:0. Расмий қайдномада кўрсатилишича, Бильбаодаги «Сан-Мамес» стадионида ўтган мазкур учрашувни нақ 48121 мухлис бевосита томоша қилди. Ажойиб кўрсаткич! Дейлик, Ла-лигада ўз ўрнига эга бўлган эркаклар жамоаси - «Атлетик» жорий мавсум жонажон стадионидаги бирор ўйинда бу қадар кўп мухлис тўплай олмади...;\n- Гарет Бэйл ва Серхио Рамоснинг "дилдан" чиққан дардлари...\n- ЕНГЛАР ШИМАРИЛДИ, ЭНДИ…ЕВРОПАДАГИ ҚИШКИ ТРАНСФЕРЛАР БОЗОРИ ЯКУНИ. 31 январдан 1 февралга ўтар кечаси Европада қишки футбол бозори ёпилди. Матбуотда энг қимматбаҳо харидлар ҳақида етарлича ёзилди. «ССФ» нашри эса умумий ҳолатга кенгроқ ёндашиб, қайси лигалар вакиллари бозорда фаоллик кўрсатишганини таҳлил қилиб чиқди. Бунда охирги 5 йиллик қишки савдолар ҳажми ўзаро солиштирилди. Асосий хулоса шуки, Европа клублари бу сафар нисбатан камроқ харажат қилибди...;\n- Ана, холос!ИККИ СОАТ 22 НАФАР ФУТБОЛЧИ, МУТЛАҚО ТЕКИН…\nТурк клуби қишки трансферлар бозори ёпилишига атиги икки соат қолган вақтда нақ 22 нафар футболчи билан шартнома тузди. Энг диққатга сазовор жиҳати, бунда 1 «чақа» ҳам сарфлагани йўқ. Гап Туркия футбол тизимида иккинчи ўринда турувчи лиганинг камтарин иштирокчиси «Элязигспор» ҳақида кетмоқда. Қизиқ, турнир жадвалидаги умумий ҳолати ачиниш ҳиссини уйғотадиган жамоа «улгуржи» трансферларни қандай амалга оширди?\n-ДИҚҚАТ, ДИҚҚАТ, ЕЧЛ ЯНА ЙЎЛДА каби эсклюзив мақолалар ҳам ўрин олган...


«Сурхондарё вилояти ҳудудий электр тармоқлари корхонаси»да «Коррупция – жамият кушандаси» мавзусида тадбир ўтказилди.\nТадбирда «Сурхондарё ҳудудий электр тармоқлари корхонаси» АЖ бош директори Маъруф Шамсиддинов, прокуратура ва ички ишлар вакиллари мавзу юзасидан ўз фикр-мулоҳазаларини билдиришди. Қайд этилдики, коррупция бу – ҳар қандай жамиятнинг ривожланишига салбий таъсир кўрсатувчи иллатлардан биридир. Шу боис мамлакатимизда коррупция билан боғлиқ муаммоларни бартараф этиш ва унга қарши кескин курашишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.\nАйни мақсадда республикамизда Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ташкил этилиб, унинг фаолияти самарадорлигини ошириш учун жамоатчилик иштирокини кенгайтириш чора-тадбирлари ишлаб чиқилмоқда. Хусусан, фуқаролар коррупцияга дуч келганларида тегишли давлат органларига мурожаат қилишлари ва бундай ҳолатларнинг олдини олишга ўз ҳиссаларини қўшиши кераклиги алоҳида кўрсатиб ўтилди.\nЙиғилишда «Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қонун лойиҳаси ҳақида атрофлича маълумот берилди.\nМазкур лойиҳага кўра, коррупция тўғрисида ахборот бераётган шахсларнинг ўзи ва яқин қариндошлари давлат томонидан ижтимоий-ҳуқуқий ҳимоя қилиниши кафолатланади. Коррупция тўғрисида ахборот бераётган шахслар тўғрисидаги маълумотлар давлат сири ҳисобланади. Уларни ошкор этиш қонунга мувофиқ тақиқланади.\nЭътиборли томони шундаки, коррупциявий ҳолат тўғрисида ахборот бераётган шахслар Вазирлар Маҳкамаси томонидан рағбатлантирилади.\nУмуман, Сурхондарё ҲЭТКда ҳам яширин иқтисодиётни қисқартириш борасида бир қатор ислоҳотлар олиб борилаётган бўлса-да, айрим камчиликлардан кўз юмиб бўлмаслиги айтиб ўтилди. Хусусан, хизмат давомида соҳа ходимларининг электр энергияси тўлови билан боғлиқ ҳолатларда фирибгарлик қилиб, ўзганинг ҳақини ўзлаштириш ҳолатлари кузатилгани бўйича мисоллар келтирилди.\nШунингдек, соҳада замонавий АСКУЭ ҳисоблагичларининг ўрнатилиши инсон омилини камайтиргани, бунинг натижасида коррупцион ҳолатлар сезиларли даражада камайгани эътироф этилди.\nТадбир давомида жамият ишчи-ходимларининг коррупцияга йўл қўймасликлари, умуман, бу каби ҳолатларга муроса қилмасликлари юзасидан тушунтириш ва тавсиялар берилди.\n«Сурхондарё вилояти ҳудудий электр тармоқлари корхонаси» АЖ ахборот хизмати.


Матбуот анжумани видеосидан кадр\nОдатда ички сиёсий масалалар юзасидан жамоатчилик фикридан ўзини тиядиган Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов тўсатдан хорижда “пистирма”да турган мухолифатчилардан ёзғирди. У 22 октябрь куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида Россиянинг НТВ телеканали журналисти саволига жавоб бераркан, дастлаб тизимли мухолифат нима эканини тушунмади. Кейин эса Ўзбекистондаги ҳукмрон режимни танқид қилаётган ўзбек мухолифатчиларини айблай бошлади.\nКелинг, гап нима ҳақида борганини бир бошдан аниқлайлик ва ҳаммасини бирма-бир хотиржам жавонга терамиз.\nГапни “тизимсиз” мухолифатдан бошлаймиз. Аслида Ўзбекистонда шундай нарсанинг ўзи йўқ. Чунки тизимли мухолифат ҳам йўқ. Парламентда ўтиришга рухсат берилган чўнтак партиялар мутлақо тизимли мухолифат эмас. Чунки улар умуман мухолифат ҳам эмас.\n«Тизимли» ва «тизимсиз» мухолифат атамалари, умуман, фақат авторитар режимларга нисбатан қўлланилади, лекин фақат у ерда ҳеч бўлмаганда ҳақиқатан ҳам фаол мухолифат мавжуд бўлган тақдирда. Масалан, Россия Федерациясида тизимли мухолифат ҳақиқий сиёсий партиялар, КПРФ, ЛДПР ва «Яблоко» партияларидир. Уларнинг сайловда қатнашишига рухсат берилган бўлса-да, босим, сохталаштириш ва овоз бериш натижаларини уйдириш йўли билан уларнинг керакли миқдорда овоз тўплашларига йўл қўйилмайди. Тизимли бўлмагани эса парламентга умуман киритилмагани. Ўзбекистонда ҳалигача бунақаси йўқ. Тахтда фақат хон ва унинг вассаллари бор.\nЖаноб Комилов режимнинг барча танқидчиларини «мухолифат» деган атама остига бирлаштириб, мутлақо хато қилди. Ахир журналистнинг саволида гап фақат мухолифат партиялари ҳақида бораётган эди. Хорижий диаспорамизда эса бу тоифага фақат «Эрк» билан «Бирлик»ни киритишимиз мумкин. Боз устига, «Бирлик» аллақачон фаолият кўрсатмай қўйган, «Эрк» эса ҳозирча жуда заиф ва фаолияти суст тузулмадир.\nХорижий диаспорада сиёсий мухолифатдан ташқари ҳуқуқ фаоллари ва журналистлар ҳам бор. Лекин уларни ҳечам мухолифат дея атамаслик керак. Уларнинг ўз кун тартиби ва иш услублари бор. Ҳукмрон тузумнинг қора ишларини танқид қилишлари ёки фош қилишлари сиёсий мухолифат дегани эмас.\nАммо Комилов айбловининг марказий нишони хориждаги режим танқидчиларига қаратилган бўлиб, улар гўёки ўзларининг шахсий ғарази йўлида ёки Ғарб донорларидан маблағ олиш умидида режимга душманлик қилишмоқда. У буни қаердан билади?\nАслида эса қувғинда юрган бу омма ичидаги саноқли фаолларгина грант олишади ва буни улар Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари бузилишларини ҳужжатлаштиришгани учун олишади.\nСиёсий қочқинларнинг аксарияти эса умуман жим бўлишган ва аллақачон овоз чиқармай қўйишган, масалан, андижонлик қочқинлар. Балки улар сиёсат ёки инсон ҳуқуқларига алоқаси бўлмаган ишлар билан тирикчилик қилаётган бўлишлари ҳам мумкин.\nБунга тузумни тез-тез танқид қиладиган, бироқ ўзи қўриқ хизматида ишлаб ҳаёт кечираётган Алишер Таксановни ёрқин ва типик мисол сифатида келтириш мумкин. Билишимча, унинг бошқа бирор даромади ҳам йўқ.\nВа ниҳоят, Комилов бундай баёнот беради: агар ватанингизга ёрдам бермоқчи бўлсангиз, шу ерга келиб ишланг, сизнинг хавфсизлигингиз кафолатланади. Дарҳақиқат, сўнгги пайтларда бир қанча ўзбек сиёсий қочқинлари ватанларига қайтишди. Бу чиндан ҳам музларнинг эриши аломатими? Мен бундай хулоса қилишга шошмаган бўлардим. Ҳозирча режим учун анча хавфсиз бўлганларгина, уни очиқ танқид қилишни бас қилишганларидан сўнг қайтиб келишди.\nҲозирча биз режимни айбловчилардан бирортаси қайтиб келиб, яна ўз танқидларини давом эттирган бирорта ҳолатни кўрмадик. Аксинча, маҳаллий танқидчиларга нисбатан ҳамон репрессив чоралар қўлланилаётганини кўряпмиз ва бунга мисоллар кейинги пайтларда тез-тез учрамоқда.\nРежим танқидчиларига нисбатан ҳақиқатан ҳам музларнинг эриши ўрнига балки қандайдир ўйин, аллақандай пиар лойиҳа амалга оширилмоқда. Бундан мақсад мамлакатда камчиликларни конструктив танқид қилувчилар учун майдон яратиш эмас, балки, аксинча, аввал режимни танқид қилиб келган қочқинларнинг бир қисмини зарарсизлантириш орқали бундай танқидлар учун майдонни торайтиришдир. Кейин эса, эҳтимол, ҳатто сургунда қолган, ҳалигача фаол бўлганларни обрўсизлантириш мумкин.\nИшончим комилки, жаноб Мирзиёевнинг ўзи ҳаммамизни чақираётган жойда танқидсиз олға силжишнинг иложи йўқ. Унинг ҳаракатини танқид қилувчилар бўлмаса, бу каби «фақат олға!» шиорини у қандай уддалайди? Давлат идоралари фаолиятидаги камчилик ва нуқсонлар танқид қилинмаса, улар қандай аниқланади?\nАлбатта, танқид конструктив бўлиши керак. Бундай конструктив танқид эса сургундаги фаоллар оғзидан етарлича янграмоқда. Коррупцияга, мажбурий меҳнатга чек қўйиш, фермерлар ҳуқуқларини таъминлаш юзасидан реал чоралар кўриш чақириқлари аллақачон янграган. Таклиф этилаётган конструктив чора-тадбирлар рўйхатини яна давом эттириш мумкин.\nШу тариқа жаноб Комилов журналист саволига жавоб бераркан, камида ўзининг лаёқатсизлигини, нохолислигини, ўзи ўйлаб топган нарсани рост деб билишини кўрсатди. Умид қиламанки, ўзбек ҳукумати бундай ёндашувдан воз кечади ва музларни чиндан эритишга киришади.\nсиёсий таҳлилчининг фейсбук саҳифасидан\ndata-title="Жаноб Комилов андозасидаги “музлар эриши”" data-description="<!-- wp:paragraph --> <p>Одатда ички сиёсий масалалар юзасидан жамоатчилик фикридан ўзини тиядиган Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов тўсатдан хорижда ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2021/11/rasm4298411.jpg" data-url="https://eltuz.com/kozqarash/218898/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\nАйрим нашрлар марҳум президентнинг коррупционер қизи Гулнора Каримованинг Швейцария банкларида музлатилган пулларни Ўзбекистон ҳукуматига қайтариш масаласи «ижобий ҳал бўлаётгани» ...


ИИБ йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармасининг катта инспектори янги гувоҳномани қачонгача олиш керакалиги ҳақида маълумот берди » Жиззах вилояти ҳокимлиги расмий ахборот сайти\nЖиззах вилояти ҳокимлиги » Янгиликлар » ИИБ йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармасининг катта инспектори янги гувоҳномани қачонгача олиш керакалиги ҳақида маълумот берди\nВилоят ИИБ йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармасининг катта инспектори капитан Эркин Очилов шу ҳақда маълумот берди.\nКўпчилик ҳайдовчилик гувоҳномаларини алмаштириш қачонгача давом этиши билан қизиқмоқда?\n-2020 йил 31 декабирга қадар эски намунадаги барча миллий ҳайдовчилик гувоҳномалар янги намунадаги миллий ҳайдовчилик гувоҳномасига алмаштириш керак.\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 2 мартдаги қарорига асосан ҳайдовчилик гувоҳномаларининг янги намунага алмаштириш ҳайдовчилар томонидан паспорт ва эски намунадаги ҳайдовчилик гувоҳномаси ҳамда унинг талони тақдим этганда амалга оширилади.\nЭски гувоҳномада амал қилиш муддати кўрсатилмаган ёки муддати хали тугамаган бўлсачи?\n-Эски намунадаги гувоҳнома берилган санасидан ва амал қилиш муддатидан қатъий назар 2020 йил 31 декабиригача янгисига алмаштирилиши шарт, янги намунадаги ҳайдовчилик гувоҳномасининг алмаштириш учун кўп вақт сарифланмайди.\nҲайдовчилик гувоҳномаларининг давлат хизматлари марказларида ҳам олиш имкотятлари яратилган бўлиб, бу эса фуқароларнинг вақтларини тежаш қулай имконият димакдир.\nЭски намунадаги хайдовчилик гувоҳномасининг янгисига алмаштириш учун фуқаролар доимий яшаш жойларидаги ҳудудий давлат хизматлар кўрсатиш марказларига ёки ЙҲХБ нинг тегишли бўлинмаларига ҳайдовчилик гувоҳномаси унинг талони ҳамда фуқаролик паспортининг нусхасини тақдим этишлари лозим.\nГувоҳнома олиш учун тўловлар миқдори қанча ва у неччи йилдан сўнг ва яна алмаштирилади?\n-Ушбу масалада бошқармамизга ҳам кўп мурожаатлар бўлаяпти эски гувоҳнома янгисига алмаштириш учун базовий ҳисоблаш миқдорининг 70% ҳозирда 156 минг 100 сум миқдорида ундирилади.Янги ҳайдовчилик гувоҳномаси 10 йил муддатга берилади.\nШу ўринда такидлаш жоизки янги намунадаги ҳайдовчилик гувоҳномасини 2017 йил 1 октябрдан берилиши йўлга қўйилган бўлиб 2020 йил 31 декабрга қадар эса мажбурий тартибда алмаштирилади.\n2021 йил 1 январдан бошлаб эски намунадаги ҳайдовчилик гувоҳномалари ҳақиқий эмас деб топилади.\nБелгиланган муддат ўтгандан сўнг эски ҳайдовчилик гувоҳнома билан автотранспорт бошқарган шахсларга нисбатан маъмурий жавобгарлик чораси қўлланиланади.\nЯнги гувоҳнома шахсини тасдиқловчи ҳужжат ҳисобланадими?\nҲа, янги намунадаги гувоҳнома эгасининг шахсини тасдиқловчи расмий ҳужжат мақоми берилган.\nБарча хизматлар бир жойда мужассам


By Зубайр Исмоил on 05/23/2020 12 НАМОЗ 20 ҲАЙИТ ФАТВОЛАР\nСавол: Aгар бир уйда уч нафардан кўп эркак бўлса, коронавирус туфайли масжидлар ёпиқ бўлгани учун ҳайит намозини уйда адо этишлари жоизми? Бу ҳолат намозни уйда ўқиш учун етарли узр саналадими? Aгар инсон карантин туфайли ҳайит намозини уйда оиласи билан адо этса, хутба қилиши керакми?\nБиринчидан: Ҳайит намозини ўтказиб юборган ёки бирор узрга кўра унга етиша олмаган киши уни уйда ўқиши ҳанафийлардан ташқари жумҳур уламолар наздида жоиздир.\nИбн Қудома «Aл-муғний» китобида (2/289) айтади: «Ким ҳайит намозини ўтказиб юборса, қазосини ўқиши шарт эмас. Чунки у фарзи кифоядир. Бир жамоат бу фарзни адо этиши уни қолганлардан соқит қилади.\nAгар ҳайит намозининг қазосини ўқийман деса, хоҳласа тўрт ракаат ўқийди. Мазкур тўрт ракаатни ё икки ракаатдан бўлиб ўқиши, ё бир салом билан бирданига тўрт ракаат ўқиши ҳам мумкин.\nБу фикр Aбдуллоҳ ибн Масъуд разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган. У киши: “Ким ҳайит намозини ўтказиб юборса тўрт ракаат намоз ўқисин, ким жума намозини ўтказиб юборса тўрт ракаат намоз ўқисин”, деган. Суфён Саврий ҳам шу фикрни айтган.\nAли разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Aгар бирор кишини касал одамларга имом бўлиб намоз ўқишга буюрсам, тўрт ракаат ўқишга буюрган бўлар эдим”. Ҳар икки саҳобанинг сўзини Саид ривоят қилган.\nИмом Aҳмад раҳимаҳуллоҳ айтади: “Бу фикрни Aли разияллоҳу анҳунинг ҳадиси қувватлайди. У касалларга намозни тўрт ракаат қилиб ўқиб беришга буюрган. Бу намозда хутба қилмайди. Чунки у ҳайит намозининг қазосидир. Шунинг учун ҳайит намози ҳам жума намози каби тўрт ракаат бўлади”.\nХоҳласа, нафл намози каби икки ракаат ўқийди. Бу Aвзоийнинг сўзидир. Чунки бу намоз ҳам нафлдир.\nХоҳласа, ҳайит намозининг асл кўринишида (қўшимча) такбирлар билан адо этади. Буни Исмоил ибн Саид Имом Aҳмаддан нақл қилган, Жузажоний шу фикрни ихтиёр этган. Нахаий, Молик, Шофеий, Aбу Савр ва Ибн Мунзир ҳам шу фикрда бўлган. Улар бу борада Aнас разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган қуйидаги асарга таянишган: “Анас Басрада ҳайит намозини имом билан адо эта олмай қолса, аҳли-оиласи ва хизматкорларини тўплар эди. Сўнг мавлоси Aбдуллоҳ ибн Aбу Утба имом бўлиб, икки ракаат ҳайит намози ўқир, иккала ракаатда ҳам (қўшимча) такбирларни айтар эди” (Бухорий муаллақ кўринишда ривоят қилган).\nЧунки у ҳайит намозининг қазосидир. Қазо эса, бошқа намозларда бўлгани каби, ўз вақтида ўқилган намоз каби ўқилади. Хоҳласа якка ўзи, хоҳласа жамоат билан ўқийди.\nAбу Aбдуллоҳ (яъни Имом Aҳмад)дан: “Уни қаерда ўқийди?” деб сўралди. “Хоҳласа намозгоҳга бориб, хоҳласа бошқа хоҳлаган жойида”, деб жавоб берди Имом Аҳмад». Иқтибос тугади.\nМаълум бўладики, уни имом билан ҳайит намози ўқигандек кўринишда адо этиш жумҳур уламоларнинг фикридир. Шунга кўра, уни асл ҳолатида, яъни қўшимча такбирлар билан икки ракаат адо этади, хутба қилмайди.\nҲолат юқорида баён этилгани каби ўтказиб юборилган қазо ҳолати бўлмаса, намозни асл ҳолатида ўқиш кераклиги янада қатъийлашади. Чунки бу ҳолатда у фарзи кифоя ўрнида турадиган асл намоз деб эътиборга олинади. Бугун одамларнинг ҳолати ҳам шундай. Aгар ҳайит намози – ҳозирда аксар юртларда бўлганидек – намозгоҳ ё масжидларда ўқилмаса, бу ҳолатда ҳайит намозини барчага маълум кўринишидан бошқача адо этиш тўғри бўлмайди. Балки, уйда бўладими, бошқа жойдами, ҳайит намозини асл ҳолатида ўқиши керак бўлади.\nИккинчидан: Шофеий мазҳабида ёлғиз киши уйида ҳайит намози ўқиши суннатдир. Уларнинг наздида бу ҳолат фақат намозни ўтказиб юборган киши учун тааллуқли эмас.\nМузаний «Мухтасар ал-Ум» китобида (8/125) Имом Шофеийдан қуйидагича нақл қилади: «Икки ҳайит намозини якка шахс уйида адо этади. Мусофир, қул ва аёл киши ҳам шундай қилади».\nУларнинг наздида, жамоат бўлиб ўқиган кишилар учун хутба қилиш суннатдир, якка ўзи ўқиган киши хутба қилмайди.\nМоликий мазҳабига кўра, ҳайит намозини ўқиш якка шахс, аёл ва мусофир учун мустаҳабдир, суннат эмас.\nМоликий мазҳаби уламоларидан саналган Муҳаммад ибн Aбдуллоҳ ал-Хураший бундай дейди: «Имом билан ҳайит намозини ўқий олмай қолган киши уни ўзи адо этиши мустаҳабдир. Баъзилар жамоат бўлиб ўқийди, дейишса, баъзилар ҳар ким ўзи ўқийди, дейишган» («Шарҳ ал-Хураший» китобидан қисқартириб олинди, 2/104).\nAйрим уламолар якка ҳолатда ўқишни тўғрироқ деб билганлар («Ҳошият ад-Дасуқий»га қаралсин, 1/401).\nМоликий мазҳабига кўра ҳам агар жамоат бўлиб ўқилса, хутба қилинмайди.\nДемак, шофеий мазҳабига кўра, агар инсон уйида оиласи билан ҳайит намози ўқиса, иккала хутбани адо этиши суннатдир, моликий мазҳабида эса хутба қилинмайди.\nМазкур икки мазҳаб ҳайит намозини уйда ўқиш жоизлигига юқорида ўтган Aнас разияллоҳу анҳунинг ривоятини далил қилишади. Aслида Анас разияллоҳу анҳу ҳайит намозини ўтказиб юбормаган, балки у Басра шаҳри ташқарисида, шаҳардан бир неча мил узоқда яшаган (Ибн Ражабнинг «Фатҳ ал-Борий» китобига қаралсин, 9/76).\nҲанафий мазҳабига кўра, имом билан ҳайит намозини ўқий олмай қолган киши якка ўзи ўқимайди. «Aд-дур ал-мухтор» китобида (2/175): «Aгар ҳайит намозини имом билан ўқишга улгурмаса, уни бир ўзи ўқимайди», дейилган. Шайхулислом Ибн Таймия ҳанафийларнинг шу фикрини ихтиёр этган, Шайх Ибн Усаймин «Aш-шарҳ ал-мумтеъ» китобида (5/156) шу фикрни тўғрироқ деган.\nУчинчидан: Aллома Шайх Aбдураҳмон ал-Баррок фатвосига кўра, бирор юртда вабо тарқалиши ҳамда карантин жорий этилиши сабабли ҳайит намози ўқишнинг имкони бўлмаса, унинг ҳукми ҳайит намозини ўтказиб юборган кишининг ҳукми каби бўлади ва намоз уйда хутбасиз адо этилади.\nУ кишига қуйидагича савол берилди: «Корона вабоси туфайли намозлар уйда адо этилаётган ҳозирги пайтда ҳайит намози тўғрисида қандай фикр билдирасиз? У намоз ҳам уйда ўқилиши керакми? Aгар шундай бўлса, қандай ўқилади?»\nЖавоб: «Aллоҳга ҳамд, Пайғамбаримиз Муҳаммадга ва у кишининг барча асҳобларига салавоту саломлар бўлсин.\nҲозирги кунда бўлганидек, бирон монеъ сабабли масжидларда ҳайит намозини ўқиш имкони бўлмаса, одамларнинг ҳукми ҳайит намозини ўтказиб юборган кишининг ҳукми каби бўлади.\nБу борада уламолар турли фикрларни айтганлар. Баъзилар икки ракаат ўқилади деган бўлсалар, айримлар тўрт ракаат ўқилишини айтганлар.\nЯна баъзилар, ҳайит намози асл кўринишда ўқилади, деганлар. Шу фикр тўғрироқдир. Яъни ҳайит намозини қўшимча такбирлар билан икки ракаат ўқийди, овоз чиқариб қироат қилади, хутба қилмайди. Бошқа намозларнинг қазоси асли каби ўқилганидек, бунда ҳам шундай қилинади. Бу намоз якка ҳолатда ҳам, жамоат билан ҳам ўқилаверади.\nБунга Aнас разияллоҳу анҳунинг амали далил бўлади. У киши ҳайит намозини ўтказиб юборса, аҳли-оиласи ва фарзандларини жамлар, сўнг мавлоси Aбдуллоҳ ибн Aбу Утба барчаларига имом бўлиб, худди шаҳар аҳли ўқийдиган суратда такбирлар билан икки ракаат намоз ўқиб берар эди.\n«Ҳайит намозининг қазоси ўқилмайди» деган гап бу ўринга тўғри келмайди. Сабаби, бизнинг ҳолатимизда ҳайит намози умуман ўқилмаяпти, фарз адо этилмаяпти. Бу ҳолатда ҳайит намозини ўқиш ҳукми бу намозни ўтказиб юборган кишининг ҳолатига қиёсан чиқарилади, валлоҳу аълам».\nҲайит намозини якка ўзи ўқиган киши хутба қилмайди.\nЖамоат билан ўқилса, шофеий мазҳабига кўра икки хутбани адо этиш суннат ҳисобланади. Шайх Aбдураҳмон ал-Баррокнинг юқорида ўтган сўзлари ҳам шу фикрни қувватлайди. Моликий ҳамда ҳанбалий мазҳабига ва ҳозирда узр сабабли ҳайит намозини ўқий олмаётган кишилар намозни ўтказиб юборган киши ҳукмида бўлишини тўғри деб билган олимлар фикрига кўра, ушбу намоз жамоат билан, хутбасиз адо этилади.\nҲайит намози қандай ўқилишига келсак, бу намоз ҳам жума намози каби икки ракаатдан иборатдир. Жума намозидан фарқли ўлароқ, ҳайит намозида қўшимча такбирлар айтилади. Ушбу қўшимча такбирлар сони ва айтилиш ўрни хусусида уламолар ўртасида уч хил фикр бор.\nБиринчи фикрга кўра, биринчи ракаатда такбиратул эҳромдан кейин уч бор, иккинчи ракаатда эса қироатдан кейин, рукудан олдин уч бор қўшимча такбир айтилади. Бу ҳанафий мазҳабининг фикри ҳамда Имом Аҳмаддан бир ривоятдир.\nУчинчи фикрга кўра, биринчи ракаатда такбиратул эҳромдан ташқари етти бор, иккинчи ракаатда эса (қироатдан олдин) қиёмга туриш учун айтилган такбирдан ташқари беш бор такбир айтилади. Бу шофеий мазҳабининг фикридир. Мазкур уч фикр далилларини солиштириб қаралганда бу борада саҳоба разияллоҳу анҳумнинг ихтилоф қилганига гувоҳ бўламиз. Шунга кўра, мазкур уч хил кўринишнинг барчаси жоиздир. Инсон қайси Ислом ўлкасида бўлмасин, бу борада ўша ўлкада ҳукмрон бўлган мазҳабга эргашиши жоиз, иншааллоҳ.\nҲайит намози тонг отгач қуёш бир найза миқдорича кўтарилганидан сўнг, яъни қуёш чиқишидан тахминан 15 дақиқа ўтганидан бошлаб то қуёш заволга оғгунча бўлган муддат орасида ўқилади.\nAvvalgi maqolaҚуръони карим тафсири | #79 | Талоқ сураси, 4-12 оятлар | Шайх Содиқ Самарқандий\nKeyingi maqola Рамазон ҳайитингиз муборак бўлсин!