10 May 2012 - 15:24\nКейин Истаҳр, Фасо ва Доро Бижард фатҳ қилинди.\nСария ибн Зунайм қўл остидаги мусулмон аскари душман билан жанг қиларкан, қуршовга қандай тушиб қолганини билмай қолди. Шу онда Мадинада, минбарда нутқ сўзлаётган Ҳазрати Умарнинг кўзлари муҳораба майдонига йўналди. Буюк Мавлонинг қудрати билан у кишига шундай икром кўрсатилиб, жангнинг бориши ойнаи жахондаги каби намоён бўлди. Мўминларнинг сиқилиб қолганини кўрган Ҳазрати Умар гапларини бўлдилар:\n— Сария! Тоққа юр! Тоғ тарафга юр! — дедилар-да, яна маърузаларини давом эттирдилар.\nЛашкарбоши Сария ва жанг қилаётган аскарлар Ҳазрати Умарнинг гапларини эшитиб, дарҳол тоққа чекинди ва йўналишини ўзгартирди. Бу билан улар муқаррар мағлубиятдан қутулиб, ҳатто ғалабага эришишди.\nҲазрати Умарга жанг майдонини кўрсатган, шубҳасиз, Аллоҳ эди. Овозларини ўша ергача эшиттирган ҳам ўша Буюк Қудрат Эгасидир. Бу ҳар нарсага қодир Аллоҳнинг севимли бандасига кўрсатган икроми бўлиб, Ҳазрати Умарнинг кароматлари эди.\nҲазрати Умар гапларини тугатиб бўлиб, нега бундай деганларини тушунтириб берар эканлар: “Мен каромат соҳибиман”, деган эмаслар. Буни Аллоҳнинг икроми деб қабул қилиб, ҳамду сано ва шукр айтдилар.\nУшбу ғалаба Аллоҳнинг мусулмонларга туҳфаси эди. Лекин унда Ҳазрати Умарнинг ҳиссалари бор. Шу сабаб лашкарбоши Сария ғанимат моли орасидаги жавоҳирларга тўла иккита халтани қўшинга кўрсатиб:\n— Рози бўлсангизлар, мана шу икки халтани ғанимат молидан ташқари ҳисоблаб, халифа номларига юборайлик, — деди.\nВакил Мадинага етиб келганида, Ҳазрати Умар дастурхон бошида эдилар. У киши тик турганча, хизматкори Йарфога: “Гўшт олиб кел!” дея амр берардилар. Қўлларида эса асо. Вакил уни биринчи бор кўрганида чўпонга ўхшатиб юборди. Ҳазрати Умар янги меҳмонни кўриб: “Қани ўтиринг!” дея дастурхонга таклиф қилдилар. Меҳмон ҳам ўтириб, тотина бошлади. Овқатдан кейин дастурхон атрофидагилар тарқала бошлашди. Ҳазрати Умар ҳам уйларига йўл олдилар. Ҳалиги одам Ҳазрати Умарга эргашди.\n— Кирсам майлими, мўминлар амири?\nҲазрати Умар бу одамнинг ҳануз кимлигини танимаган эдилар. Икковлари ўтиришди. Ҳазрати Умар меҳмонга ичи чивиққа тўлдирилган, ҳар бир оддий оилада мавжуд ёстиқни узатдилар, сўнг.\n— Умму Гулсум! Бизга овқат бер! — дедилар.\nЗавжалари озгина зайтун мойи, нон ва туз келтирди. Ҳазрати Умар келтирилган нарсаларни дастурхонга қўяр эканлар, ичкарига қараб дедилар:\n— Хотин, дастурхонга келмайсанми?\n— У ерда бегона одам ўтирибди, шекилли?\n— Ҳа, мусофир бор.\n— Жаъфарнинг ўғли Талҳа хотинларига тузукроқ кийим-бош олиб беришган. Бегонанинг олдига чнкишимни истасангиз, сиз ҳам менга олиб беринг.\n— Сенга Али ибн Абу Толибнинг қизи, халифа Умар ибн Ҳаттобнинг хотини деган ном камлик киляптими?\n— Булар кўпчилик олдига чиқишимга камлик қилади.\nҲазрати Умар унга жавоб бермай, мусофирга юзландилар:\n— Дастурхонга каранг, меҳмон! У шу аҳволидан рози бўлганида яхшироқ емак берган бўларди.\nДарҳақиқат, элчи ўзи одатда ейдиган емиши Амирул мўмининникидан яхшироқ эканининг гувоҳи бўлди.\nОвқатдан кейин Ҳазрати Умарнинг амрларига биноан ичимлик келтиришди. Унга ичимлик ҳам ёқмади, лекин у Ҳазрати Умарнинг ейиш-ичишдаги одобларига ҳайрон қолди. Еб-ичиб бўлишгач, Ҳазрати Умар дастурхонга “Едириб-ичирган Аллоҳга ҳамд бўлсин!” дея дуо қилдилар. Ҳазрати Умар дуони ҳам, ўзгача бир ихлос билан айтди. Холбуки, вакилга овқат ҳам ичимлик ҳам ёқмаган эди. У халифанинг дастурхони анча тўкин бўлса керак деб ўйлаб хато қилган эди.\nЭнди у ўзини Ҳазрати Умарга танитиш пайти келган эди. У ўзини Сария ибн Зунайм юборганини айтиб, ғалаба қозонганларининг хушхабарини етказди.\n— Мен сизларга тоққа қараб юришни буюрган эдим, — дедилар.\n— Ҳа, биз эшитдик ва ўша тарафга юрдик. Акс ҳолда бизни муқаррар ўлим кутиб турган эди.\nКейин вакил жавоҳирларни чиқариб, уларнинг тақсимга киритилмаганини, барчанинг рози-ризолиги билан лашкардан ҳадя эканини айтди.\nБироқ Ҳазрати Умар унамадилар:\n— Дарҳол олиб бориб, Сарияга топшир буларни. Сотиб, тақсимлайверсин.\nВакилнинг чарчаган туяси олиниб, ўрнига бақувват туя берилди. Бу орада вакилга Ҳазрати Умарнинг хутба пайтида: “Сария, тоққа юр!” деганлари ҳақида саволлар бериб, қониқтирадиган жавоб олдилар.\nШундан сўнг Кирмон, Сижистон, Қандаҳор ва Мукрон фатҳ қилинди. Мукрон ҳақида хабар етиб келгач, Ҳазрати Умар қўмондон Ҳакам ибн Амр билан Сухайлга: “Ҳаракатни тўхтатинг! У ёғига ҳеч ким бир қадам ҳам жилмасин!” деб буйруқ бердилар.\nБир ҳаж хотираси\nҲазрати Умар ҳар йили ҳажга борардилар. Шу баҳона одамларни бир жойда кўрар, муаммо ва шикоятларини тинглар эдилар. Ҳаж мавсумида барча волий ва ҳокимлар ҳам Маккага етиб келишлари лозим эди. Бу ҳар бир ҳаж мавсумига тегишли буйруқ эди.\nҲар сафар махсус одамлар ҳожилар орасида юриб, баланд овозда:\n— Амирул мўминин шикоятларингизни тингламоқчи, деб адолат ўрнатилиши учун одамларни халифанинг ҳузурларига чорлашарди.\nҲазрати Умар бир куни тўпланган одамларга қарата шундай дедилар:\n— Эй инсонлар! Мен одамларимни сизларга яхшилик ва савобга йўл кўрсатсинлар, ҳақ-ҳуқуқларингизни ҳимоя килсинлар, деб юборганман. Сизларни урсинлар, ҳуқуқларингизни поймол қилсинлар ёки ўлдирсинлар, деб юборганим йўқ. Орангизда волийидан шикояти борлар чиқиб гапирсин, талабини қондирамиз.\nБир одам олдинга чиқди:\n— Сиз юборган волий ноҳақдан юз қамчи урди.\nҲазрати Умар волийга юзландилар:\n— Демак, сен уни юз дарра урдириб, савалатдинг. Сабаб?\nВолий индаёлмай қолди. Шикоятчи ҳақ бўлиб чиқди. Ҳазрати Умар қўлларидаги асони унга узатдилар:\n— Ҳаққингни ол!\nҲазрати Умарнинг гапларида ҳазил аломатлари кўринмасди. Буни Амр ибн Ос жуда яхши тушунарди. Ўғли бир қибтийни уриб, Мисрдан Мадинага чақирилган, қилган иши учун жавоб берган эди. Устига-устак Амр ўғли қандай жазоланганлигининг гувоҳи бўлган эди. Бу сафар ҳам шундай бўлиши турган гап. У Ҳазрати Умарнинг олдларига чиқди:\n— Мўминлар амири, волийларингизга бу муомала оғир келади. Ундан ташқари сиздан кейин ҳам бу одат тусига кириши мумкин.\nҲазрати Умар Амрнинг гапига эътибор бермадилар:\n— Мен Расулуллоҳнинг соллаллоҳу алайҳи ва саллам шахсан ўзларидан қасос олишга амр берганларига гувоҳ бўлганман. Бир волий учун бошқача чора қўллолмайман, — дедилар. Ҳалиги одамга бошла, деган ишларини қилдилар.\nАмр ишни шундай қолдиришни истамади.\n— Хўп, биз бу одамни рози қилсак ва у ҳаққидан воз кечса, унга нима дейсиз?\n— У ўзи рози бўлиб, ҳаққидан кечса, майли.\nАмрга шунинг ўзи кифоя эди. У даъвогарга яқинлашди.\n— Ҳар бир қамчи учун қанча пул хоҳлайсан?\n“Савдо” икки юз динор билан битди. Даъвогар Ҳазрати Умарнинг олдларига келиб:\n— Ҳаққимни олдим, мўминлар амири, — деди.\nТавоф пайтида Ҳазрати Умар бир аёлнинг ноласини эшитиб қолдилар. У: “Аёллар борки, лабларига муздек сув тутилади, кўзларидан қувонч порлайди. Аёллар борки, унга балчиқ сув беришади. Агар у Аллоҳдан қўрқмаганида, уйидан қочиб кетарди, дерди.\nҲазрати Умар ёнларидаги одамга:\n— Шу аёлни кетидан кузатиб юр. Тавоф қилиб бўлгач, ёнимга олиб кел, — дедилар.\nБир оздан кейин аёл Ҳазрати Умарнинг ҳузурларига келди.\n— Тавоф қилаётиб шеър айтаётганингни эшитдим. Дуо қилиш керакмасми ўша пайт?\n— Сиз ҳақсиз, мўминлар амири. Бу Аллоҳнинг уйидир, дуо қилиш лозим. Лекин инсонни гапиртирадиган унинг дарди-ку, бундан кўз юмиб бўлмайди.\nҲазрати Умар янглишмаган эди. Бу аёл шеърни кайфу сафо учун эмас, дарду аламдан айтган экан.\n— Оиланг борми?\n— Эрингнинг исми нима?\nАёл эрининг исмини ва кабиласини номини айтди.\n— Ҳажга бирга келганмисизлар?\nҲазрати Умар ёнидагиларга караб, унинг эрини топиб келишни буюрдилар.\nБир оз ўтиб, эри ҳам келди. Ҳазрати Умар у билан гаплашаётганларида, оғзидан бадбўй ҳид келарди. Аёлнинг нима демоқчилигини англаб етдилар.\n— Сенга таклифим бор. Агар бу аёлни талоқ қилсанг, беш юз дирҳам берамиз. “Йўқ” десанг, бу аёлнинг оҳи бошингга етади — дедилар.\nҲазрати Умар эркакка беш юз дирҳам беришни буюрдилар. Аёл хурсандчиликдан кулиб: “Аллоҳ сиздан рози бўлсин мўминлар амир!” – деди.\nҲазрати Умар бир гуруҳ одамларни кўрдилар. Афтидан, улар қаердандир ейишга бирор нарса келишини кутаётган эдилар.\n— Кимсизлар? Бу ерда нима қиляпсизлар? — деб сўрадилар Ҳазрати Умар.\n— Бу ерда Қуръон ўқиймиз. Биз таваккул қилган бандалармиз. Аллоҳнинг берганига рози бўлиб, шукр қиламиз, — деди.\nУ бу гапи билан Ҳазрати Умардан олқиш олмоқчи эди. Аксинча, Ҳазрати Умар унинг гапидан ғазабландилар:\n— Сизлар Аллоҳга таваккул қилган одамга ўхшамайсизлар. Аксинча, бошқача тааккул қилган (берсанг, ейман, урсанг, ўламан дейдиган) одамсизлар. Сизлар нон эмас, калтак ейишни истайсизлар, — дедилар ва ҳар доим ёнларида юрадиган асолари билан уларнинг гарданига туширдилар.\n— Ҳеч қачон ризқингизни изламай туриб, “Аллоҳим, ризқимни бер, – дея дуо қилманглар. Осмондан олтин ё кумуш ёғиб қолмайди. Аллоҳ кимгадир бошқага берганидан кўпроқ беради. Нима Аллоҳнинг: “Энди қачон намоз адо қилингач, ерга тарқалиб, Аллоҳнинг фазлу марҳаматидан (ризқу-рўз) истайверинглар. Аллоҳни кўп зикр қилинглар, шояд нажот топурсизлар”, деганини эшитмаганмисизлар?\nБоягилардан хрч бири эътироз билдиролмади. Зеро, қаршиларида турган инсон давлат раҳбаригина эмас, балки исломни энг яхши тушунган одам ҳам эди. На хайдаб юбора оладилар, на илм жиҳатдан ундан устун эдилар. “Демак, таваккулни танбаллик деб нотўғри тушунибмиз-да”, деб ўйлашди улар.\nЭнг ачинарлиси, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳн ва саллам вафотларидан ҳали кўп ўтмай, мана шунака ботил фикрлар пайдо бўла бошлаган эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қайси ишни аввал яхшилаб ўйлаб олмай туриб, таваккул йўлини тутдилар? Ахир Қуръонни Аллоҳнинг ўзи асрашини билатуриб, одамларга ёдлатиб, керак бўлса, ёздириб қўймаганмидилар? Бадрда ғалаба ваъда қилинганига қарамай, душманни ер тишлатиш учун қўлдан келган ҳар қанча тадбирни қўлламаганмидилар? Исломнинг қиёматга қадар туришни билсалар-да, ҳаётнинг турли тиканли йўлларида азоб-уқубатларига бардош бермаганмидилар?\nЭнди манави одамлар бир чеккага ўтириб олиб, “олма пиш, оғзимга туш”, дейишни таваккул дейишяпти. Валлоҳу аълам, келажакда ҳали яна нималар юз беради?\n— Эй Қуръон ўқиганлар, сизлар ризқингизни ўзингиз изланг. Одамларга юк бўлманг, — деб гапларини тугатдилар.\nБуларни гапирар экан, Ҳазрати Умар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг шундай деганларини эсладилар: “Энг яхшиларингиз дунёсини ўйлаб, охиратини бир чеккага сурмаган, охиратини деб, дунёсидан воз кечмаганларингиздир”. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг бу муборак сўзлари Бухорий, Муслим ва бошқа ҳадис китобларида ишонарли санадлар орқали ривоят қилиниб, Каломуллоҳдаги амрларга уйғундир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам жуда кўп марта: “Аллоҳим, бизга дунёда ҳам энг яхшисини, охиратда ҳам энг яхшисини бер. Бизни жаҳаннам азобидан ўзинг сақла”, дуо қилмаганмидилар?!\nҲаж тугагач, Ҳазрати Умар волийларни тўплаб, шундай дедилар:\n— Маълумки, мен сизларни борган ўлкаларингиз аҳолисига зулм киласиз, уларни ҳақ-ҳуқуқларидан маҳрум этасиз, ҳе йўқ, бе йўқ, кўнгилларига озор етказасиз, арзимас хатолари учун қамайсиз, деб юбормаганман. Сизлар яхшилик ва фазилат пешқадамлари бўлишингиз лозим. Ҳақдорларнинг ҳақларини кечиктирмай беринглар. Уларни ҳайдаманглар. Ҳайдасанглар, уриб таналарини оғритган, шахсияти ва обрў-эътиборини оёқости қилган бўласизлар. Уларни кўп мақтаб ҳам юборманглар. Йўқса, талтайиб кетишади. Ана ундан кейин эркаликлари орқасидан келиб чиқадиган фитналарнинг олдини ололмай қоласизлар. Эшикларингиз улар учун очиқ бўлсин. Олдингизга келиб, дардларини, шикоятларини бемалол айтсинлар. Шунақа қилмасангиз, кучлилар заифларни эзади, сизлар эса бундан бехабар қоласизлар. Одамларни бир-биридан устун куйиб, айирманглар. Акс ҳолда, бир қисмининг ҳуқуқларини паймол этиб, адолатсизлик қилган бўласизлар.\nЛаёқатсиз ва заиф кишиларни, қўрқоқларни жангга юборманглар. Жангда мағлубиятга сабабчи бўласизлар. Энди юртларингизга боринглар.\nАбу Саид Мақбурий хотираларини шундай эслайди: “Мен бир қул эдим. Хўжайиним билан маълум миқдордаги пул эвазига озод бўлишни келишиб олдим. Яна қарзимни тўлагунча ҳар қурбон ҳайитида қўй ҳам бериб туришим керак эди. Қўлимга етарлича пул тушиб, уни ҳожамга олиб бордим. Лекин у қабул қилмади, бўлиб-бўлиб тўлашимни айтди. Ҳеч нарса демай, Ҳазрати Умарнинг ҳузурларига бордим ва вазиятни тушунтирдим. Йарфани чақирдилар.\n— Манави пулни Байтулмолга топшир, — дедилар ва менга ўгирилдилар:\n— Хожанг истаган пайт келиб, пулини олиб кетсин. Истаса, бўлиб-бўлиб, истаса, ҳаммасини бирдан. Сен эса озодсан.\nБир йилдан кейин молимнинг закотини олиб келдим.\n— Байтулмолдан пул олдингми? — дедилар.\n— Унда буни олиб кетавер, — дедилар Ҳазрати Умар. Шу тариқа олиб келган закотим билан олишим керак бўлган маошга ҳисобладилар. (“Ибн Саъд, Табақот”).\nДовюрак қўмондон, кураги ерга тегмаган паҳламон Сайфуллоҳ — Холид ибн Валид ажал шабадасига йўлиқди.\nЖоҳилиятда ҳам, Исломни қабул қилгандан кейин ҳам мағлубият нималигини билмаган Холид ибн Валид фоний дунё билан видолашиб, Аллоҳ ҳузурига йўл олди.\nУнинг онаси, Жаъфар ибн Абу Толибнинг хотини Асмо, Ҳамзанинг хотини Лубоба, Аббос ибн Абдулмутталибнинг хотини Лубобатул Кубро ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг завжаи мухтарамлари Маймуна бир оиланинг кизлари эдилар. Яъни, Маймуна онамиз Холидга хола бўлади.\nХолид ибн Валид ҳижрий саккизинчи йили сафар ойининг бошларида Исломга кирган эди. Мусулмонлар сафидаги илк жанги мутъада мислсиз қаҳрамонлик кўрсатди. Ўшанда Холиднинг қўлида тўққизта қилич синди. Мадинада саҳобаларга жангдаги вазиятни гапириб ўтирган Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Зайд ибн Ҳориса, Жаъфар ибн Абу Толиб, Абдуллоҳ ибн Равоҳаларнинг кетма-кет шаҳид кетганларини айтатуриб: “Энди туғни Аллоҳнинг қиличларидан бири олди”, деб, бундан буён Холид “Сайфуллоҳ — Аллоҳнинг қиличи”, деб сифатланишини маълум қилган эдилар.\nЖуда иқтидорли бўлиш билан бирга, раҳбарларига эҳтиром кўрсатишни, фитна-фасоддан узоқ бўлишни ҳам биладиган Холид бош қўмондонликдан бўшатилганида қўшин олдида чиқиш қилиб:\n— Сизларга умматнинг амини қўмондон этиб тайинланди, — деган эди.\nИстаса қўлидан кўп иш келарди. Лекин у Абу Убайданинг қўл остида Ислом ва мусулмонларга хизмат қилишни катта шараф деб билди. Кечагина амрига мунтазир бўлиб турган Абу Убайданинг ёнида қўл қовуштириб туриш унга малол келмади.\nВафотига яқин кунларда кўзлари ёшланадиган бўлиб қолди.\n— Ўлимдан қўрқаяпсанми, Абу Сулаймон, — деб сўрашди.\n— Йўқ, — деди у. — Шунча жанг кўрдим, шаҳид бўлишни орзу қилардим. Баданимда қилич тегмаган, ўқ кирмаган, найза яламаган жой қолмади. Энди қўрқоқларнинг кўчасида байрам бўлади, чунки ортиқ Холидни кўришмайди. Холид мол-мулкини қуйидагича тақсимлади:\n— Менинг бир отим ва қуролим бор. Отни уста чавандозга, қуролимни яхши фойдалана оладиган одамларга вақф қиламан. Бу ишни Умар ибн Ҳаттоб менинг номимдан қилсин.\nКураги ерга тегмаган моҳир жангчи ажал домига осонлик билан тушди. Холиднинг муборак руҳи Аллоҳ сари сафар қиларкан, Химс шаҳридан тахминан икки фарсах узоқликдаги қишлоқ замини азиз инсоннинг жасадини бағрига олди.\nХолиднинг ўлими ҳақидаги хабар Мадинага етиб келгач, қариндошларидан бўлган аёллар унинг уйига тўпланиб, аза очди. Бу ҳақда Ҳазрати Умарга етказилганда, у киши:\n— Ёқа йиртмай, сочларини юлмай йиғлашсин, — дедилар. (Ибн Касир, “Ал-бидоя”)\nҲижратнинг 20-йили шаъбон ойида Мадина аҳли ғуссага тушди. Ботини зоҳиридан пок, зоҳири ботинидан гўзал бир инсон энди ёруғ дунёда яшамайди.\nАбу Ҳурайранинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилган уч жумлалик гаплари шу инсонга тегишли эди. Адаб ва фазилат соҳиби бўлган Жанобимиз шундай деган эдилар: Абу Бакр қандоқ яхши одам, Умар ибн Ҳаттоб қандоқ яхши одам, Усайд ибн Хузайр қандоқ яхши одам” (Ибн Саъд, «Табақот»).\nБунақанги гап ҳар ким ҳақида ҳам гапирилмайди. Айниқса, тиллари ботил гапни талаффуз қилмайдиган Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам бировни аслидагидан кўтариб ё камситиб гапиришлари умуман мумкин эмас. Усайднинг Ҳазрати Абу Бакр ва Умарлар билан биргаликда тилга олиниши унинг юқори мақом соҳиби эканидан даракдир.\nҚачон, қаердан ва қандай кучда эсиши номаълум бўлган ажал ели бу сафар Усайднинг эшигини Қоқиб: “Қани, Пайғамбар дастурхонига марҳамат”, дея ўлим шарбатини тутди. Усайд чорасиз шарбатни сипқориб, ҳар ким бир кун келиб қўшиладиган карвон аъзосига айланди.\nЎзидан кейин яхши хотиралар қолдирган Усайд иймони бут ҳолда: “Ўлим шарбатини тотиб, Аллоҳ ҳузурига қўрқмай йўл оламиз”, дея ҳаёт билан видолашди. Шу тариқа умрининг сўнгги йигирма икки йилини иймон ва ислом йўлида сарфлаган яна бир азиз инсон Мадина аҳолиси рўйхатидан ўчирилиб, Бақиъ қабристони аҳлига бориб қўшилди.\nУсайд хат-саводли, яхши суза оладиган, булардан ташқари, моҳир мерган ҳам эди. Араблар бу уч малака соҳибини “етук” деб атарди. Лекин Усайд ўзининг мард ва жасурлиги, фидокор ва самимийлиги билан ҳурмат қозонган эди. Унинг бу етуклиги наригиларидан афзалроқ эди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳали Маккада эканликларида Мадинадагиларга Исломни ўргатиш учун Мусъаб ибн Умайрни юборган эдилар. Аммо у қилаётган ишлар Усайдга ёқмади. У Мусъабни Мадинадан ҳайдаб чиқариш мақсадида найзасини кўтариб, унинг олдига келди: “Ҳали оқу қорани танимайдиган ёшларимизни йўлдан урмасдан, яхшиликча шаҳримиздан кет”, деди. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам усулларини яхши ўрганган Мусъаб унга қуйидагича жавоб қилди:\n— Беш-ўн дақиқа ёнимизда ўтириб, суҳбатимизга қулоқ, сол. Ёқмаса, истагингни бажо келтираман.\nМусъабнинг овозидаги самимият ва ширинсуханлик Усайдни ўтириб эшитишга ундади. Унинг сўзларини бир оз тинглаб, тиловат қилинган Қуръондан мумдек эриган Усайд кўп ўйланмай бир қарорга келди\n— Шу динга кириш учун нима қилишим керак?\nМусъабни ҳайдаб солиш учун келган, аммо унинг хушхулқлиги туфайли гўёки уйқудан уйғонгандек бўлган Усайд қалбида куфрнинг тош қотган парчалари эриди, куфр ва ширк ботқоғидан чароғон олам томон қадам ташлади.\nУсайд, аслида, Мадинада яшайдиган Авс қабиласининг бошлиғи эди. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан иккинчи марта Ақобада учрашган мўминлар орасида ҳам бор эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам танлаган ўн икки нақибнинг (вакил) бири Усайд эди.\nУсайд Бадр жангида қатнаша олмади. У Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга Бадрдан қайтаётганларида пешвоз чиқди: “Расулуллоҳ! Мен жанг бўлишидан бехабар қолибман. Билганимда жангга мен ҳам борардим”. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Тўғри гапирдинг”, деб, унинг ичию таши бир хил холис мўминлигини эътироф қилган эдилар.\nБундан кейин Усайд жанглардан қолиб кетмаслик учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ёнларидан жой олиб, у зотдан бир қадам ҳам нари жилмади. Ухуд жангида кўпчилик бир тарафга ёпирилганда, ҳатто жанг майдонини тарк этганда, Усайд Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ёнларида туриб, у кишини ҳимоя қилган оз сонли кишилардан бир эди. (Ибн Саъд «Табақот»)\nАгар Ислом тарихида фақат яхши хотиралар қолдирган инсонларнинг рўйхати тузиб чикилса, Усайд бу рўйхатнинг илк қаторларидан жой олиши шубҳасиз.\nВафот этганида, ювмоқчи бўлганлар унинг баданида жуда кўп яра изларини кўришди. Бу яралар ўғрилик, каллакесарлик, йўлтўсарлик ёхуд иззат-нафс сабабидан орттирилмаган эди. Уларнинг ҳар бири Аллоҳнинг номи устун бўлиши, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ва Исломни мудофаа қилиш каби энг шарафли йўлда душман тарафидан қолдирилган эди.\nХудо билади, қайси яра қайси мушрикнинг қиличи ёки найзасининг нишонаси экан. Ўша зарбалар Усайдни яралаш учун эмас, балки ўлдириб, маҳв этиш мақсадида урилган эди. Танадаги яраларнинг еттитаси Ухуд жангида орттирилган эди. Эртага бу яралар Илоҳий Маҳкамада тилга кириб, ҳар он унинг Аллоҳ йўлида қурбон бўлишга тайёр ҳолда яшаганига гувоҳлик беради. Агар гуноҳкор банданинг қўл-оёқлари, териси қилган номаъқулчиликларига шоҳидлик берса, Усайд ибн Хузайр ва унга ўхшаганларда бунинг акси бўлади.\nЮвиш ва кафанлаш ишлари ниҳоясига етгач, Усайднинг жасади иккита тахта устига қўйилди. Шу дам Ҳазрати Умар келдилар:\n— Уни елкамга қўйинглар.\n— Ўзимиз олиб борамиз, мўминлар амири!\n— Йўқ. Ўзим кўтариб боришни истайман. Қани, бўлақолинглар!\nОдамлар келиб: “Бисмиллаҳи ва ъала миллати Расулиллаҳ” дея, Усайднинг жасадини Ҳазрати Умарнинг елкаларига ортишди. Абдул Ашхал аҳлининг кўз ёшлари имом Умарнинг елкаларида қайтмас сафарга чиққан азиз йўловчи учун тўкилди. Ортда аччиқ ва ширин хотиралар қолди. Усайд бу кун кетаётган эса-да, умрбод Абдул Ашхал халқининг қалбида яшайди. Зеро, у умр бўйи қурол кучи билан эмас, мардлиги ва фозиллиги билан Авснинг каттаси бўлди. Шундай инсоннинг орадан кетиши кўзларни намлаб, кўнгилларга титроқ солди.\n— Чарчагандирсиз, мўминлар амири, изн берсангиз, биз ҳам кўтарайлик.\n— Йўқ,. Чарчасам ҳам, ўзим кўтараман.\nҲазрати Умарнинг бундай йўл тутишлари Усайдга бўлган ҳурмат ва муҳаббатдан эди. Қуёш тиғида қадрдон дўстини елкасида кўтариб йўлга тушган Форуқнинг соқоллари тер ва кўз ёшларидан ҳўл бўлди.\nОрқадан келаётганлар йўқлиги ҳали анча вақтгача билинадиган Усайдга Аллоҳнинг раҳматини сўрар эканлар, кўзларидан дув-дув ёш тўкилар эди.\n“Усайд”нинг маъноси “кичкина арслон”, дегани. Лекин мусулмонлар буюк арслондан ажралишаётганини билиб туришарди. Бақиъ қабристонига кетаётганлар кўз ўнгида бир неча йил аввалги ширин хотиралар гавдаланди. Ўшанда икки дўст — бири шу онда абадий оламга йўл олмоқда — масжидга келиб, шом намозини ўқиб бўлиб: “Хуфтонни ҳам Расулуллоҳ билан ўқиб кета қолайлик”, дейишди.\nХуфтондан кейин бир оз Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан суҳбат қурган бу икки бахтиёр кимса тун қоронғусида уйлари томон йўлга тушишди. Йўлда биттасининг қўлидаги асодан нур таралиб, йўлни ёрита бошлади. Худди шамчироққа ўхшаб! Манзилга яқинлашиб, икки дўст ўз уйи томон йўл олишгач, нур ҳам иккига бўлиниб, манзилларига етиб олишгунча сўнмади. Буюк Қудрат Соҳибининг икроми бўлган бу воқеа Аббод ва Усайднинг хотираларида бир умр муҳрланиб қолди.\nОдамлар Усайднинг шундай деганини эслайдилар: “Мен Қуръонни тинглаб ёки ўқиб, ундан ҳосил бўлган ажиб завқ билан яшашни истайман. Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам хутба ўқиётганларида ундан ҳосил бўлган ажиб туйғуларим билан яшашни истайман. Мен бир жаноза ортидан юргандаги орзиқиш туйғуси билан яшашни истайман”.\nБу орзу-ниятлар самимий эди. Усайд ҳар доим ҳам шу ҳис-туйғулар билан яшолмаса-да, шундай яшашга ҳаракат қиларди.\nУсайд кетганларнинг охиргиси эмасди. Бугун унинг ортида қолганлар эртага у босган изларни босадилар. Бир нарса аниқ эдики, иймон ва кўнгил кишиси энди орада йўқ. Унинг каби бўлиш яна бирон кимга насиб қилармикан?\nЖамоат шу туйғулар ичида қабристонга кириб борди. Ҳазрати Умар ҳар қадамида ажру савобга ноил бўлган шунча йўлдан кейин дўстининг жасадини елкасидан туширди. Ўзлари жанозага имомлик қилдилар. Ниҳоят Усайднинг муборак вужуди лаҳадга қўйилиб, ҳозир бўлган малакларга топширилди.\nУсайднинг тўрт минг дирҳамлик қарзи бор эди. Ерларини сотиб қарзини тўлашмоқчи бўлишди. Бундан хабар топган Ҳазрати Умар унамадилар:\n— Дўстимнинг аҳли оиласини ночор ҳолда ташлаб қўймайман.\nЕрдан олинган ҳосил сотилиб, минг дирҳам келиб тушди. Ҳазрати Умар қарз берганларни чақириб, ҳар йили минг дирҳамдан тўлаб боришини таклиф этдилар. Улар рози бўлишди. Шу тариқа тўрт йил мобайнида қарзлар тўланиб бўлди. (“Табақот”)\nАллоҳим, сен Усайдга раҳматинг билан муомала қилишингга шубҳа йўқ. Лекин уни жонидан ортиқ кўрганлар, ортидан кўз ёш тўкиб, қалби орзиқанлар бор… Ўшаларни ҳам чексиз раҳматингдан бенасиб қолдирма! Омин!\nАбу Суфён ибн Ҳорис\nҲижрий 20-санада Абдулмутталиб авлодининг кўз ёши тинмади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг катта амакилари Ҳориснинг ўғли Абу Суфён ҳам омонатини топширди.\nУ Макка фатҳидан бир неча кун аввал ислом душманларининг олдинги сафида туриб фаолият кўрсатган ва шеърлар битиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга қаттиқ озор берган эди. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам ўша фатҳга қадар икки кишидан ранжиган эдилар. Улардан бири Қурайшнинг раиси бўлса, бошқаси амакиваччалари эди. Шу даражада ранжиган эдиларки, Маккага яқинлашганларида:\n— Эй Аллоҳнинг расули, Абу Суфён ва Абдуллоҳ ибн Умаййа Исломга киришди. Сизнинг зиёратингизга келиб, кечирим сўрашмоқчи, — дейишганда рози бўлмай, келишларига рухсат бермаган эдилар.\nШунда Умму Салама онамиз орага тушиб:\n— Ахир улар сизнинг қариндошларингиз. Кечирақолинг, — деганларида, Жанобимиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам:\n— Улардек қариндошларим йўқ, — деб жавоб қилдилар.\nҲаётларида ҳали ҳеч кимга нисбатан бундай демаган Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бу билан улардан қай даражада хафа эканликларини ошкор қилган эдилар.\nБироқ Умму Салама онамиз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни Абдуллоҳ ибн Умаййа билан Абу Суфённи кечиришга кўндирдилар.\nШундан кейин чин мусулмон бўлишга ҳаракат қилган Абу Суфён Ҳунайнда катта жасорат кўрсатди. У Ислом қўшини пароканда бўлган пайтда отларини душман қўшини томон сурган, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ёнларидан жой олган икки инсоннинг бири эди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳеч кимга қилмагани совуқ муомалаларинг айнан Абу Суфёнга қилганларининг жиддий сабаби бор эди. Ваҳий келмасдан аввал ўрталарида яқин қариндошлик-дўстлик ришталари бор эди. Лекин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам янги дин ҳақида оғиз очганларидан кейин ишонган тоғлари ашаддий душманлик қилишга ўтди. У тез-тез Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам ва мўминларни мазах қилиб ҳажвий шеърлар битарди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ундан шу даражада тўйган эдиларки, ҳатто масжидда курси қўйдириб, Абу Суфёнга жавоб ёзган Хассон ибн Собитни чақириб: “Сўйла, Ҳассон. Жаброили амин сен билан биргадир”, дея уни қўллаб-қувватлаган дамлари ҳам бўлган.\nАбу Суфён Бадр жангида тирик қолиб, Маккага биринчилардан бўлиб қочган эди. Жанг тафсилотларини эшитиш учун таёғига таяниб келган Абу Лаҳаб жияни Абу Суфённинг гапларини эшитиб паришон бўлди: “Амакижон, Худо ҳаққи, биз улар билан урушганимиз йўқ. Шундоқ ортимизга ўгирилдигу қочиб қолдик. Улар баъзиларимизни ўлдириб, баъзиларимизни асир олишди. Уларнинг ортида қандайдир от минган, қанотли жонзотлар бор эди. Нималигини билолганим йўқ. Уларга етиб олиш, куч синашиш, ҳатто улардан қочиб қолишнинг ҳам имкони йўқ эди”.\nАбу Суфён ҳаётининг сўнгги ўн икки йилини исломиятда яшади. Пайғамбаримизнинг: “Ислом аввалги гуноҳларни кетказади”, деган гаплари худди Абу Суфён учун айтилгандек эди. У Исломни қабул қилгунча, кўп одамнинг бошига ит азобини солди. Лекин мусулмон бўлгач, хавас қилгудек умр кечирди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи вг салламнинг: “Ҳамза қолдирган бўшлиқни тўлдирасан, деган умиддаман”, деганлари аввалги ака-укачилик ҳаётини бошланишидан дарак эди.\nХандақ жангини кўрганлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг Ҳазрати Алига қилич тутказиб, Амр ибн Абду Вадга қарши чиқарарканлар: “Аллоҳим, Бадрда Убайдани, Ухудда Ҳамзани олдинг. Алини менга бахшида эт”, деганларини яхши эслашади. Дуода номи зикр қилинган Убайда Абу Суфённинг иниси эди. Абу Суфён мусулмон бўлиб, Убайданинг соғинчини кетказиб, аламни бартараф қилди.\nУмрининг сўнгги йилида ҳаж қилган Абу Суфён эхромдан чиқаётганда соч олдираркан, бирдан сергак тортди. Бошидан каттагина эт парчаси кесилиб кетган эди. Яхшигина қон йўқотган Абу Суфён ҳаждан қайтгач, тўшакка михланди. Ниҳоят, бир куни ортидагиларни армонда қолдириб, охират оламига рихлат қилди. Бундан тўрт ойча аввал иниси Навфал ҳам вафот этиб, Абдулмутталиб хонадонини мотамга кўмган эди.\nСафиййа бинти Абдулмутталиб\nЎлим куни, унинг вақти ва жойи ҳеч кимга маълум эмас. Одамлар бир куни Зубайр ибн Аввомнинг кўзларидан оқиб, соқолини юваётган ёшларини кўриб ҳайратда қолдилар. Шу пайтгача қанчадан-қанча қонли муҳорабаларда қатнашган, ҳаётини кўп маротаба жон бозорига олиб чиққан бу жасур инсонни нима йиғлатди экан?\n— Тинчликми, Зубайр? Нима бўлди? .\n— Онам… Онам энди йўқ. Аллоҳнинг раҳматига қовушди. Ҳазрати Сафиййа Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг аммалари ичида ягона иймон келтиргани эди. Бунга шубҳа йўқ. Баъзи ривоятларга кўра, Арва ва Отиқа исмли аммалари ҳам мусулмон бўлишган.\nИслом тарихида илк маротаба жангда эркак душманни ўлдирган аёл ҳикоямиз қаҳрамони Сафиййа бўлади. Хандақ жангида аёллар ўтирган уй атрофида яширинча айланиб юрган яҳудий унинг қиличи остида боши кесилган эди.\nҲазрати Сафиййа бир пайтлар Абу Суфённинг укаси Ҳорис билан турмуш қурган, ундан кейин Аввом ибн Хувайлидга теккан, Ислом тарихида ўзига хос ном қолдирган ва ҳаётлик чоғидаёқ жаннат муждасини олган Зубайр ибн Аввом шу турмушдан дунёга келган эди.\nАбдулмутталиб авлодларидан бўлган Муқаввим, Ҳажл ва шаҳидлар сардори Ҳазрати Ҳамза билан Сафиййа бир онадан дунёга келишган. Оналарининг исми Хола бинти Вуҳайб ибн Абдуманнофдир.\nҲижратнинг йигирманчи йилида етмиш уч ёшида вафот этган Сафиййа розийаллоҳу анҳо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан тенгдош бўлса керак. Пайғамбаримизнинг баъзан “Сафиййа”, баъзан “Аммажон”, дея мурожаат қилишлари фикримизга далилдир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бу аммаларини жуда яхши кўрганларига шубҳа йўқ.\nЮвиб кафанланган Ҳазрати Сафиййа кўпгина саҳобаларни бағрига олган Бақиъ қабристонига келтирилди. У кираверишдан чапга эллик қадам юргандан сўнг, деворнинг шундоқ ёнгинасига дафн этилди (раҳматуллоҳу алайҳо ва авлодиҳо).\nБилол ибн Абу Рабоҳ\nҲижратнинг 20-йили Ҳазрати Билол учун бошқача, мўминлар учун бошқача сана бўлади. Чунки у оғриб қолиб, ҳаётдан умидини узган эди. Энди Билолга йиғлашдан ўзга чора йўқ.\n— Ўлимдан шунчалар қўрқасизми, Билол?\n— Йўқ! Бундай фикрни асло хаёлингизга келтирманг. Мен ҳаётим тугаб бораётгани учун эмас, дўстларим дийдорига мушарраф бўлиш севинчи туфайли йиғлаяпман. Ахир неча йилдан бери айрилиқда бўлган севганим ёнига кетяпман.\nҲа, у иймон келтирганидан бери ошиб борган муҳаббат боғлаб турган Саййидул анбиё соллаллоҳу алайҳи ва саллам истиқболи умиди билан обидийда қилмоқда эди.\nҲазрати Билолнинг кўзига Расулуллоҳ вафотларидан кейин дунё қоронғу кўриниб қолган эди. Мадинани тарк этиб, Шом тарафга жиҳод қилгани кетмоқчи, лекин Абу Бакр рухсат бермаганлари учун пойтахтда қолган эди. Билол ўн йиллик айрилиқдан сўнг, ниҳоят, висол онлари ҳам етиб келганини ҳис қилди.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам бир куни унга: “Тушимда жаннатга кирибман, у ерда сенинг оёқ кийимларинг товушини эшитдим”, деган эдилар. Ҳазрати Билол кўпроқ Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг мана бу гапларини эсларди: “Инсон севгани билан бирга бўлади”.\nБилол Аллоҳни севарди. Аллоҳ учун Расулуллоҳни севарди. Ҳеч бир севги Аллоҳ ва Расулининг севгисидан устун келмаган. Бошқа ҳар қандай севги ёки нафрати доимо Аллоҳ ва Расулининг севгисига йўл берган. Билол ўн йил давом этган ҳижронда бир кун ҳам севгилисини унутмади. Бошини ёстиққа қўйганда ҳам у билан бирга бўлар, уйқудан уйғонганда ҳам ақлига биринчи бўлиб келадиган унинг тимсоли эди. Мана шу хаёллар ва севги туфайли тушларида ҳам фақат у зотни кўрарди. Бир суҳбатда Пайғамбаримиз ҳақларида сўз бораркан: “Бирор кеча йўқки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни тушларимда кўрмасам”, деган эди Билол. Шундай экан, ўлим у учун севимли кишисига етиштирадиган хайрли йўл эди. Тез орада ўлим фариштаси келиб, унинг жонини олади ва Саййидул анбиё ҳузурига олиб боради. Ниҳоят, кутилган дамлар келди. Унинг муборак жасади яхши-ёмон одамларни бағрига олган “Бобуссағир” ёнидаги қабристонга кўмилди.\nБир куни Салама бозор айланиб юрган эди. Бозорчилар жойларини тозаламай кетганларидан тартибсиз бир аҳволда эди. Шу пайт бозорга кириб келган Ҳазрати Умар Саламанинг у ерда юрганини кўриб, қўлидаги асони у томон кўтардилар ва: “Манави ерни тозалаб қўй”, дедилар. Асо Саламага тегмади, фақат кийимини ялаб ўтди.\nСаламанинг фикрича, бу ишни буюриш учун Ҳазрати Умар қўл кўтаришлари шарт эмасди. Шунчаки “Қил! ” деганларида ҳам бажону дил қилиб қўярди. У бозорни тозалаб, кейин кетди.\nОрадан бир йил ўтиб, ўша воқеа Саламанинг ёдидан кўтарилди. Бир куни у Ҳазрати Умарни кўриб қолди:\n— Бу йил ҳаж қилиш ниятинг борми, Салама?\n— Ҳа, мўминлар амири, бу йил Байтуллоҳни зиёрат қилишни дилимга тукканман.\n— Унда мен билан юр!\nҲазрати Умар Саламани уйларига бошлаб келдилар ва қўлига олти юз дирҳамлик ҳамён тутқаздилар.\n— Буни ҳажнинг ҳаражатларига сарфларсан, — дедилар Ҳазрати Умар, — яна шуни ҳам билиб қўйки, бу пул ўтган йили сени урганим учун.\n— Мўминлар амири, нима ҳақида гапираётганингизни эслолмадим.\n— Мен эса унунтганим йўқ. («Тарихи Табарий»)\nАбу Сулаймон исмли бир одам шундай деган эди: “Мадинага кириб, дуч келган эшикдан ичкарига кирдим. Қарасам, Умар эски-туски кийимларни кийиб олиб, туяларга ем берарди. («Тарихи Табарий»)\nҲазрати Умар Утба ибн Абу Суфённи Кинона қабиласига закот йиғиб келишга юбордилар. Утба қайтиб келгач, тушган молларни топширди.\n— Манавилар-чи, Утба?\n— Кетаётганимда тижорат мақсадида озгина маблағ олиб кетган эдим. Ўша ерда тижорат қилиб, шуларни ишлаб топдим.\nУтбанинг гапи Ҳазрати Умарга ёқмади.\n— Бунақа вазифани бажаришга кетаётиб, ўз молингни бирга олиб кетсанг, яхши бўлмайди, — дедилар ва молларни Байтулмолга қўшиб юбордилар.\nОрадан вақт ўтиб, Ҳазрати Усмон даврларида шу мавзуда гап очилганда, у киши Абу Суфёнга:\n— Умарнинг Утбадан олган мол-мулкини, истасанг, қайтариб бераман, — дедилар. Абу Суфён бунга унамади:\n— Сен ўзингдан аввал ўтган сафдошингга қарама-қарши иш қилсанг, одамларнинг сен ҳақингдаги фикрлари ўзгаради. Бу яхши эмас. Иложи борича, ўзингдан аввалгилардан фарқли йўл тутма. Чунки сендан кейингилар сендан фарқли иш қилишади.\nАлпқомат кўринишга эга бўлган Ҳазрати Умар Мадина кўчаларини айланиб юрган эдилар. Йўлда ўйнаётган болалар у кишини кўриб, жуфтакни ростлашди. Фақат бир бола қочмай, жойида тураверди. Ҳазрати Умар довюрак болакайнинг ёнига келиб, нега қочмаганини сўрадилар:\n— Айб иш қилмаганман, қолаверса, йўл ҳам сиз ўтолмайдиган даражада тор эмас, — дея жавоб берди болакай.\nҲазрати Умар унинг жавобидан хурсанд бўлдилар. Аста бошини силаб, сўрадилар:\n— Кимнинг ўғлисан, исминг нима?\n— Зубайр ибн Аввомнинг ўғли Абдуллоҳман.\nҲазрати Умар нутқларининг бирида шундай деганлар:\n— Кучли бўлиш бугуннинг ишини бугун қилиб, эртага қолдирмасликдир. Ишончли одам бўлиш учун эса, ботинни зоҳир билан бир қилиш керак. Эй одамлар, Аллоҳдан қўрқинглар, Аллоҳдан қўрқиш Унинг таъқиқларига бўйсуниш билан бўлади. Ким художўй бўлса, Аллоҳнинг паноҳидадир.\nАллоҳнинг китобини ўрганинглар, таниласизлар. Ўрганганингизга амал қилинглар, Қуръон аҳлидан бўласизлар.\nАқлли инсон яхшиликни ёмонликдан ажрата олган одам эмас. Ҳақиқий ақл соҳиби, иккита ёмон ишдан қайси бирининг зарари кўпроқ эканини билолган одамдир.\nДининг бўлса, ҳурматинг бор, дегани. Ақлинг бўлса, ўзлигинг ва насабинг бор, дегани. Яхши хулқинг бўлса, мурувватинг бор, демак. Булар йўқ бўлса, эшакдан ҳам ёмон, дегани.\nЗиёратларига келган бир одамга:\n— Қавмингни каттаси ким? — деб савол бердилар.\n— Бекорларни айтибсан, агар ҳақиқатда каттаси бўлганингда, ҳозир “мен” демаган бўлардинг.\nУч нарса дўстингга бўлган муҳаббатингни унинг юрагига янада яқин қилади. Ундан олдин салом беришинг, ўзи яхши кўрган исм ёки лақаби билан чақиришинг, йиғилишларда унга жой олиб қўйишинг.\nБир куни Ҳазрати Умар шоир Набиға Жаъдийнинг олдига бордилар. У анча қариб қолган эди.\n— Шеърларингиздан бир ўқиб берсангиз.\nНабиға ўқиб берди.\n— Шу шеърлар сизникими?\n— Ҳа, меники.\n— Мен Хаттобнинг туяларини ўтлатиб юрганимда бу шеърларни қанча такрорлаганимни билсайдингиз.\nТили кесилган шоир\nҲазрати Умар бир куни шоир Хутайъани ҳузурларига чақиртирдилар. Бу одамга тилни тийишни ўргатиб қўйиш керак эди. У шеър ёзиб, мусулмонларнинг устидан куларди. Ҳазрати Умар эса бундан кўз юма олмасдилар.\nХутайъа қўрқиб келган жойидан кулиб чиқиб кетди. Қўлида уч ярим минг дирҳамлик пул ҳам бор эди. Эвазига ҳеч кимнинг иззат-нафси ва номусига тил теккизмайди, мусулмонларни ранжитадиган гап айтмайди. Агар у халифа ҳузурида берган сўзида турмаса, бошқа чора кўрилиши маълум қилинган эди.\n— Эшит Хутайъа, мен бир пайтлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг Абу Аззага омонлик берганларини кўрганман. Лекин у ваъдасига вафо қилмай, иккинчи марта қўлга тушганида ва тилини тийиб юришини айтганида, Расулуллоҳ унга шундай деган эдилар: “Йўқ, Абу Азза, энди юзингни Каъбага суриб, яна Муҳаммадни алдадим деёлмайсан. Чунки мусулмон бир илонни икки марта босмайди”. Ҳа, Хутайъа, агар бу пул жим қилолмаса, Хаттобнинг ўғли чакагингни ўчиришнинг бошқа йўлларини ҳам билади”.\nҲазрати Умарнинг қатъият билан айтган бу гаплари Хутайъа учун етарли бўлиши керак. У оқни қорадан ажрата оларди. Ундан кейин: “Йўқ, мен бошимни кундага қўйиб бўлса-да, бировнинг шаънига ёмон гаплар айтавераман”, деёлмас, айниқса, қўлига тутказилган уч ярим минг дирҳамдан воз кечолмасди.\nУ Ҳазрати Умарнинг жиддий одамлигини биларди.\nЎша замон матбуот органи ҳисобланган шоирни тийиб қўйиш тўғримиди? Миллат тилини тамсил қилган одам гапиролмаса, бу қандоқ бўлди? Бу жиҳатдан унга эркинлик бериш тўғри эмасмиди”, деган каби эътирозлар ноўриндир. Чунки Ҳазрати Умар шеърни яхши кўрардилар. У киши: “Болаларингизга шеър ўргатинг. У араб миллатининг маданий меросидир”, деганлар. Гоҳида ўзларича шеър ўқир, шоирларни чақириб, улар билан суҳбат қурар, шеърларини тинглар эдилар. Лекин “Шеър айтяпман деб, инсонларнинг иззат-нафсига теккан, адолатсиз гапларни айтган шоирлар ҳам жазосини олиши, қолаверса, уларда ҳам масъулият ҳисси бўлиши керак.\nҲазрати Аббоснинг ўтитлари\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг дуоларини олган Абдуллоҳ ибн Аббос ёш бўлишига карамай, ўша дуонинг баракоти билан кўпгина саҳобалардан илм бобида ўзиб кетди. У Қуръонни яхши биларди. Шу сабаб Ҳазрати Умар уни мажлисларда ёнларига ўтқазардилар.\nЎғличалик билим эгалламаган, лекин яхшигина ҳаёт тажрибасига эга бўлган Ҳазрати Аббос буни мамнуният билан қарши олса-да, ёшлари орасидаги анча фарқ бўлишига қарамай, Ҳазрати Умарнинг унга ўз тенгдошидек муомала қилишлари, баъзида савол сўраб, раъйини билишлари Абдуллоҳнинг мағрурланиб кетишига, ёшлигига бориб, эҳтирос ичида хатолик содир этиб кўйишига сабаб бўлмасмикин, деб андиша ҳам қиларди.\nҲазрати Аббос бир куни ўғлини ёнига чорлади:\n— Ўғлим, эшит, Умарнинг ҳурмат билан мажлисларда сени тўрга ўтқазаётганини кўрдим. Ақлингни йиғ! Хато қилиб қўйма! Сенга озгина панд-насиҳатим бор. Айтганларимга риоя қилишингни истайман. Умарнинг сенга айтган сирини зинҳор бировга айтма. Унинг ёнида бировнинг ғийбатини қилма. Ёлғон гапирма. Буюрганларини сўзсиз бажар. Унга хиёнат қилишни хаёлингга ҳам келтирма.\nБулар Абдуллоҳга айтилган ўгитлар эса-да, Ҳазрати Умар учун ҳам яхши натижалар келтирарди.\nАбдуллоҳ отасининг ўгитларига содиқ қолиб, орадан анча йил ўтиб, хотираларини айтиб бераркан, шуларни ҳам эслади. Уни тинглаган Имом Шаъбий бу ўгитларнинг ҳар бирини минг тиллодан ҳам афзал санаб, ёзиб олади.\nЗар қадрини заргар билади. Абдуллоҳ ибн Аббоснинг қадрини ҳам Ҳазрати Умардек чуқур илм ва бебаҳо тажриба эгаси биларди. Зеро, бир куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам тушларида бир коса сут ичганларини ва қолганини Ҳазрати Умарга узатганларини айтган, тушларининг таъбирини сўрашганида, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Илмга йўйдим”, деган эдилар.\nБир кеча Ҳазрати Умар Мадинани айланарканлар, бир аёлнинг йиғлаётганини эшитдилар. Аслида бу йиғи эмас, кўпрок, дод-фарёдга ўхшарди. Аёл жон аччиғида бақираётган эди. Ҳазрати Умар овоз келаётган тарафга югурдилар. Чодир олдига келиб, ичкарига бош суқдилар.\n— Нима гап, қизим? Нега йиғлаяпсан?\n— Кўряпсиз-ку, дард тутиб қолди. Ейиш-ичишга ҳеч нарса йўқ. Аҳволим чатоқ, оғриққа зўрға чидаяпман. Ёрдам берадиган одам ҳам йўқ.\nҲазрати Умар кўз ёшларини тия олмадилар. Уйларига шошилдилар. Эшикдан кира солиб, аёллари Умму Гулсумга:\n— Бир яхшилик қилмайсанми? Аллоҳ бунинг учун сенга ажр-савоб берди, — дея вазиятни тушунтирдилар.\n— Хўп. Вақтни ўтказмай борайлик унда.\nҲазрати Умар озгина ун ва ёғ, Умму Гулсум эса зарур ашёларни олиб, аёлнинг ёнига шошилишди. Умму Гулсум чодирга кириб кетди. Ҳазрати Умар аёлнинг эри билан ташқарида кутиб турдилар.\nБир оз ўтиб ичкаридан Умму Гулсумнинг овози эшитилди:\n— Мўминлар амири, шеригингизга хушхабар беринг, ўғилли бўлди!\nХушхабарни эшитган эр севиниш ўрнига кўпроқ шошиб қолди.\n— Мўминлар амири, мен сизни оддий одам деб ўйлабман, — дея қайта-қайта узр сўрар, халифага кўрсатилиши керак бўлган ҳурматни жойига қўя олмагани учун уялаётган эди. Ҳазрати Умар уни хижолатдан қутқардилар:\n— Қўявер, аҳамияти йўқ.\nЗотан, аҳамияти бўлганида, энг аввал ўзлари танитардилар. Кийинишда, ўзини тутишу муомалада доимо оддий инсонлар қатори бўлишга интилган Ҳазрати Умар ўзларини танитмасалар, у одам ямоқли кийим кийиб олган бу кишининг халифалигини қайдан ҳам билсин?\nҲазрати Умар жуда эпчил одам эдилар. Масалан, бир қўллари билан отнинг қулоғини, бошқаси билан ўзларининг қулоқларини ушлаб туриб, отга мина олардилар.\nМен учун энг севимли киши хато ва нуқсонларимни айтган инсондир!\nБирор нарсадан ғазабланганларида Буюк Парвардигор эслатилса ёки “Умар, Аллоҳдан кўрқ”, дейилса, ёхуд ояти карима ўқилса, жаҳл устида қилмоқчи бўлган ишларидан тийилардилар.\nҲазрати Умар бир куни Қуръон ўқиётган одамни кўрдилар. У киши кўзларини юмиб олиб, бутун борлиғи билан ўқиётган эди. У зот шу оятлар оҳангига чўмдилар. Шу даражада берилиб тингладиларки, гўё бутун олам бўйлаб фақат Аллоҳнинг каломи янграр эди. У одам Тур сурасини тиловат қиларди: “Парвардгорингнинг азоби, шубҳасиз, албатта воқеъ бўлгувчидир. Унинг учун бирор дафъ килувчи — тўсиқ йўқдир”. Одамлар шу тоб Ҳазрати Умарнинг ерга қулаганларини кўриб қолишди. Дарҳол уйларига олиб бориб ётқизишди. Оз вақт ўтиб, Ҳазрати Умар ўзларига келдилар, тилларида: «Инна азаба роббика лавақеъ», оятини такрорларди.\nШундан кейин ўша кунги ҳолат бир ой давом этиб, Ҳазрати Умарнинг юзларида қўрқув, даҳшат ва ҳаяжон гоҳ-гоҳида зоҳир бўлиб турди.\nҲазрати Умарни доим уммати Муҳаммад олдидаги масъулияти ўйлантирарди. Баъзан йиғлай туриб: “Фурот қирғоғида бир туя йўқолса, Аллоҳ унинг ҳисобини Умардан талаб қилади”, дердилар. Бу шикоят эмас, масъулиятни ҳис этиб айтилган гап эди.\nҲазрати Умар гоҳида ўзларини ҳисобга тортиб, қилган-қилмаган ишларини кўз олдларига келтирар, ҳаёт ҳисоб-китобли эканини тез-тез ўйлар эдилар. Ўша пайт ичларида нимадир чирт узилар, “Ҳаётнинг қадрига етмадим”, дея ачинар эдилар. Ердан бир сомонни олиб, у ёқ-бу ёғини айлантириб, шундай дердилар:\n— Қанийди, мен шу сомон ўрнида бўлсайдим, қанийди, ҳеч нарса бўлсайдим. Қанийди, онам мени дунёга келтирмасайди. Қанийди, ўзи каби номи ҳам унутилиб кетадиган оддий одам бўлсайдим…\nБу гаплар адабиёт дурдоналари эмас. Ўзини кўрсатиш учун гапираётган риёкорнинг гапи ҳам эмас. Зеро, Ҳазрати Умар буларни гапираётганларида ёнларида кимдир бор-йўқлигига қараб ўтирмасдилар. Юқоридагиларни: “Аллоҳ ҳузурида ҳисоб беришдан олдин, ўзингизга ҳисоб беринг. Амалларингиз илоҳий тарозуга қўйилмасдан олдин, уларни ўз тарозингизда тортиб кўринг. Буюк ҳисоб-китоб кунига тайёр туринг”, деган ва шуларни ҳаёт тарзига айлантирган инсон айтаётган эди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳаётлик чоғларида ҳузурларига бориб:\n— Расулуллоҳ Хайбарда унумдор ерим бор. Менимча, бундан яхшироқ мулким йўқ. Шу ерни нима қилишимни маслаҳат берсангиз? Истасангиз, ернинг ўзи менга тегишли бўлиб қолаверади, ундан олинган ҳосилни Аллоҳ ризоси учун садақа қиламан. Ё бўлмаса, бутунлай садақа қилай, — деб сўраган эдилар.\nҲазрати Умар ўша ерларини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг кўрсатмаларига биноан бошқа бировга сотмаслик, ҳадя қилмаслик, фарзандларига мерос қолдирмаслик шарти билан садақа қилдилар. Бунга “вақф” дейилади. Ердан тушган даромад мискинларга, Ҳазрати Умарнинг қариндошларига, қулларни озод қилишга, мусофирларга ва умуман Аллоҳнинг йўлида сарфланадиган бўлди.\nБу ерга қараб турадиган одам ўзлаштириши мумкин эмас, аммо ҳосилидан ейишига, меҳмонга келганлар олдига қўйишига ижозат бор эди.\nШу тариқа Ҳазрати Умар тарихда илк вақф қилган инсон сифатида ҳам қоладиган бўлдилар. У киши бошлаб берган бу йўлни юз йиллар мобайнида яна минглаб инсонлар ҳам босиб ўтиб, инсоний ва исломий фикрлар ўз соҳибини малакларга хос гўзалликларга ноил қилишини исботлаб беришади.\nҲазрати Умар бир куни ҳажжомни чақиртирдилар. Бошларидан қон олдирмоқчи эдилар. Ҳажжом ишни энди бошламоқчи ҳам эдики, Ҳазрати Умар аксириб юбордилар ва пичоқ бошларини кесиб кетди. Ҳажжом қўрқанидан учиб тушди. Лекин Ҳазрати Умар унга қирқ дирҳам бериб, жўнатиб юбордилар.\nҲазрати Умар имомликка ўтганларида ортларида Қуръонни яхши биладиган биттаси бўлишини истардилар. Мабодо, ўқиётган оятларида тўхтаб қолсалар ёки бир оятни тугагунча ўқиёлмасалар, ортларидаги инсон луқма ташлаб, ёдга солиб қўярди.\nБаъзан “ат-тахиййот”дан кейин ўрниларидан туришни унутсалар, ортларидаги одамнинг ишораси билан турардилар, гоҳида сажда қилишни унутсалар, ишора билан саждага кетардилар.\nБир куни суҳбатда дўстларига:\n— Худо хоҳласа, яшаб турсам, бир йилимни бошқа одамлар орасида ўтказаман. Инсонларда Мадинагача олиб келолмайдиган муаммолари бўлса керак, деб ўйлайман. Менимча, улар волийларга етказсалар-да, волийлар менга айтишмайди. Икки ой Шомда тураман, одамлар дардини тинглайман. Сўнгра Жазирага (Фурот ва Дажланинг юқори қисми) бориб, у ерда ҳам икки ой туриб келаман. Кейин Миср, Баҳрайн, Куфа, Басрага ҳам бориб, икки ойдан туриб келаман, одамлар билан мулоқот киламан. Валлоҳи, бу мен учун жуда яхши, баракали йўл бўлади, — дедилар.\nУ киши яна одамларнинг маошини жамиятдаги ўрни ёки иймон келтирган-келтирмаганига қараб эмас, қандай инсон эканига қараб тайин қилишни режалаштирган эдилар. Афсуски, бу орзуларининг рўёбга чиқишига бир сабаб халақит бериб қолди…\nҲазрати Умар ҳузурларига келтирилган ўғрининг қўлини кесишни буюрдилар. Ўғри ҳам ўзини ҳимоя қилишнинг бошқа йўлига ўтди:\n— Қўлимни кесишга ҳаққингиз йўқ, Мен қадар (тақдир) қурбониман, ахир. Ўша қадар мени ўғирлик қилишга мажбур этди.\nҲазрати Умар хотиржамгина:\n— Албатта! Бизни ҳам қўлингни кесишга мажбур қилган ўша қадардир, — дея жавоб қилдилар.\nҲазрати Умар бир одамни асолари билан урганларида у беихтиёр:\n— Қусай! Қаердасан, келсанг-чи! — деб бақириб юборди.\nБу жоҳилият бақириши эди. Унинг ёнида турган Абу Суфён:\n— Эй болам, бир пайтлар шунақа бақирсанг, чақирган одамларинг келарди… — деди.\nУ бу гапи билан ўша кунларни устун қўяётгандек эди. Ҳазрати Умар уни:\n— Ўчир! Отасиз қолгур! — дея тўхтатдилар. Абу Суфён оғзини юмди ва қўлини лабларига босиб, “Мана, ёпдим”, дегандек ишора қилди.\nҲазрати Умар кўз кўриб, қулоқ эшитмаган воқеалар гувоҳи бўла бошладилар. Бир аёл иддаси тугамай, турмушга чиқибди.\nАёлнинг исми Тулайҳо Асадиййа эди. Эри Рушайд уни талоқ қилганидан кейин шаръан ўтиши керак бўлган муддатни кутиб ўтирмай, бошқасига эрга тегди. Ваҳоланки, у ажрашган эридан ҳомила бор-йўқлигини аниқлаши, бўлса, бола туғилгунча кутиши лозим эди. Ҳазрати Умар:\n— Икковини ҳам олиб келинг, — дедилар. Тулайҳо билан эри олиб келинди.\n— Турмуш қурдингларми?\n— Сен уч поклик муддати тугагунча кутишинг керак. Шу вақт ичида бошқасининг никоҳига кириш у ёқда турсин, ўзаро келишиб ҳам қўёлмайсан. Нега бундай қилдинг?\nАёл жавоб бермади. Эркакдан ҳам тайинли гап чиқмади. Чиқиши ҳам мумкин эмасди.\n— Никоҳингизни бекор қиламан. Маҳрга берилган молнии Байтулмолга оламан. Жазо тариқасида бундан буён бир-бирингиз билан турмуш қуролмаслигингизни айтиб қўяй. Бораверинглар.\nУларнинг ўзаро турмуш қуролмасликлари Ҳазрати Умарнинг шахсий фикрлари эди. Аслида улар қайта турмуш қуришлари мумкин.\nБир куни Ҳазрати Умар масжидда жамоат билан суҳбатлашиб ўтирган эдилар, нохуш товушдан хушёр тортдилар. Кимдир ўзи истамаган ҳолда таҳоратини синдириб қўйган эди. Ҳазрати Умар гапларида давом этдилар. Лекин таҳорати синган киши турмагач:\n— Ўша ишни қилган одам бориб, таҳорат олиб келсин, — дедилар.\nУ одам барибир турмади. Шу орада Жарир ибн Абдуллоҳ Бажалий вазиятни ўнгламоқчи бўлди:\n— Ҳаммамизга таҳорат олишни буюра қолинг.\nҲазрати Умар унинг ақлли ва беозор фикрига қойил қолдилар:\n— Тўғри гапирдинг, Жарир, — дедилар. — Мен сени жоҳилият даврида ҳам, Исломни қабул қилганингдан кейин ҳам доимо мулойим инсон деб биламан.\nКейин жамоатга юзландилар:\n— Кани, туринглар, ҳаммамиз таҳорат оламиз.\nКун қизигандан кизиди. Араблар “самум” деб атайдиган шамол эсарди. Бу шамол арабларнинг юрагини олиб қўйган эди.\nШундай кунларнинг бирида Ҳазрати Усмон жуда муҳим иш билан сафарга отландилар. Туяларига миниб, орқаларига қулларини мингаштирдилар ва йўлга тушдилар.\nЗакотга берилган туялар сақланадиган жойга етганларида, туя йўрғалатиб кетаётган одамни кўрдилар. Одам бошини яхшилаб танғиб олган эди. Шамол ва жазирамага қарамай, жон-жаҳди билан ҳаракат қилар, у ёқ-бу ёққа югуриб, ташқарида қолиб кетган туяларни ичкарига олиб киришга уринарди.\n— Қизиқ… Бу одам ким?\nҲазрати Усмоннинг саволлари жавобсиз қолди. Хожаси танимаган одамни қули қайдан билсин? Бир оз юрганларидан кейин таниб қолишди: Амирул мўминин Умар-ку! Ҳазрати Усмон ҳайрат билан қараб туриб, ич-ичларидан тан бердилар ва: “Қойил! Мана бу инсонни баҳодир, эпчил деса бўлади”, деб юбордилар.\nҲазрати Умар бир чеккада тин оладиган, мажбур бўлмагунча ташқарига чиқмайдиган шу дамда соя-салқинда дам олиб ўтирсалар, нима бўларди? Ким нима дея оларди у кишига?!\nУ кишини бу ишни қилишга ундаган нарса Виждон эди. Зеро, мўминлардан олинган, яна мўминлар учун хизмат қилиши кўзда тутилган ушбу туялар нобуд бўлса, мўминлар зарар кўрарди. Аллоҳ эса мўминларнинг бошига тушган кулфатларнинг ҳисобини Умардан талаб қилади.\nҲазрати Умар яна ўша виждон амри билан ёнларига бир шерик олиб, Мадинага келтирилган туя ва қўйларнинг ёши, рангини дафтарга қайд этиб қўярдилар. Бир куни Ҳазрати Усмон билан Ҳазрати Алини ёнларига олиб, закотга берилган моллар турган жойга бордилар. Ҳазрати Умарнинг ўзлари туяларнинг оғзини очиб текширар, тишларини санаб, дўстларига уларнинг ёшини айтар, Ҳазрати Али билан Ҳазрати Усмон ёзиб боришар эди. Шу дам Ҳазрати Али Қуръонда келган Шуайб алайҳиссаломнинг қизлари айтган бир жумлани эслаб, “Эй ота, уни (чорваларингни боқишга) ёллагин. Зеро, сен ёллаган энг яхши киши кучли, ишончли кишидир” (Қасас сураси. 26-оят), оятини ўқидилар ва Ҳазрати Умарга ишора қилдилар.\nҲафс ибн Абу Ос Ҳазрати Умарни кўргани келди. Дастурхон ёзилди, лекин Ҳафс ўтирмади:\n— Нега бизнинг таомимизни емаяпсан, Ҳафс?\n— Ростини айтишга изн беринг, амирул мўминин. Сизнинг овқатингиз бемаза ва тўйими йўқ, Томоғимдан зўрға ўтади. Ваҳоланки, менинг ейдиганим уйимда тайёр турибди. Ҳар ҳолда мазаси бор, еса бўлади. Бир оздан кейин уйимга бориб, ўша овқатни ейман.\nҲазрати Умар Ҳафсга қўйни сўйиб, мазали кабоб тайёрлаш учун барча қилинадиган ишларни айтиб:\n— Сен шу қўйдан жайроннинг қонидек қип-қизил кабоб тайёрлашни билмайди деб ўйлайсанми, Ҳафс. Бунга имкониятим етмайдими? Ҳа, мен буларни биламан. Агар охиратдаги неъматларнинг камайишидан қўрқмаганимда, сизлардек яшардим, — дедилар.\nБир куни Рабиъ ибн Зиёд Ҳорисий Ҳазрати Умарнинг олдларига ҳисобот бергани келди. Унга ҳам Ҳазрати Умарнинг дастурхонлари ёқади. Зеро, у киши кундалик ейдиган нарсаларни ўртага қўйган эдилар.\n— Мўминлар амири, сиз яхши ямоққа, башанг кийинишга, учқур уловга энг лойиқ инсонсиз, — деди.\nРабиъ ҳақ эди. Бу уммат орасида ҳозир қайси тарафдан қаралса ҳам, унинг ўрнини тўлдира оладиган одам йўқ. Бу асҳоби киром томонидан ҳеч бир баҳс-мунозарасиз қабул қилинган ҳақиқат эди.\n— Раҳмат, Рабиъ! Ҳақ гапни айтдинг!\nЭҳтимол, Рабиъ шунақа гапни кутгандир. Бироқ Ҳазрати Умар доимо ёнларида олиб юрадиган асолари билан Рабиъни тушириб қолдилар.\n— Бу гапни Аллоҳ ризоси учун айтяпсан, деб ўйламайман. Менга хушомад қилиб, мендан фойдаланмоқчисан, холос. Сени ақлли инсон деб ўйлардим. Афсус! Мен билан одамлар нимага ўхшайди, биласанми?\n— Йўк, билмайман.\n— Сафарга чиққан бир гуруҳ одамларни тасаввур қил. Улар ўртага пул ташлаб, емиш олдилар ва ичларида ўзлари ишонган одамга ўша емишни сақлаш учун топширдилар. Энди ўша одам емишнинг яхшисини ўзига олиб, ёқмаганини шерикларига қолдирса, тўғри иш қилган бўладими?\n— Волийларим ва халқимга нисбатан менинг аҳволим ҳам худди шундай.\nҲазрати Умар дарё-денгизни хушламасдилар. У киши Мадина ва ўзга юртларда турган қўшинлар ўртасида сув бўлмаслигини истардилар. Миср волийи Амр ибн Осга мактуб ёзиб, денгиз ҳақида маълумот сўраганларида, қуйидаги жавобни олдилар:\n“Шох устидаги чумолини тасаввур қилинг. Шох синса, чумоли ўлади”. Амр шох деганда кемани, чумоли билан кемадагиларни назарда тутган ва кема чўккудек бўлса, қутулиб бўлмаслигини айтмоқчи эди. Буни ўқиган Ҳазрати Умар денгиз сафарларини ёқтирмай қолган, “Аллоҳ мусулмонларни денгизга чикармаганим учун сўроқка тутмас”, дер эдилар.\nТунда Мадинани айланар эканлар, бир аёлнинг гаплари Ҳазрати Умарнинг диққатини тортди: “Бир пиёла шароб ёки Наср ибн Ҳажжож билан бир кеча бўлишнинг наҳот иложи бўлмаса”, деган маънода шеър ўқирди у.\nҲазрати Умар бомдод намозини ўқиб бўлиб, дарҳол Наср ибн Ҳажжож кимлигини билиб, ҳузурларига олиб келишни буюрдилар. Бир оздан кейин кириб келган одам Ҳазрати Умарнинг ҳайратланишларига сабабчи бўлди.\n— Наср ибн Ҳажжож сенмисан?\n— Ҳа. Шундоқ.\n— Қайси қабиладансан?\n— Бани Сулаймдан.\nҲазрати Умар ёнидагиларга қараб, унинг сочини калта қилишни буюрдилар. Унинг пешоналари очилиб, келишган барно йигитга айланди. Кейин бошига салла кийгизишни буюрдилар Амр бажарилди. Наср янаям очилиб кетди. Худо билади, у шундай ҳусни билан яна қанча аёлнинг хушини олиб, тунни бедор ўтказишга мажбур қилади?\n— Мен турган шаҳарда сенинг яшашга ҳаққинг йўқ, Ибн Ҳажжож!\nНасрга етарлича пул ва мол-мулк бериб, Мадинани тарк этишни ва Басрага кетишни буюрдилар.\nЯна бир тун Ҳазрати Умар одатларига кўра, шаҳар айланардилар. Бир неча аёллар йиғилиб олишиб, суҳбатлашаётган эди.\nШу орада улардан бирининг: “Мадинада энг барно эркак ким?’ дейиши Ҳазрати Умарни жойларида таққа тўхтатди. Кетмай жавобни кута бошладилар.\n“Абу Зиъб бўлса керак”, деди бошқа аёл.\nҲазрати Умар унинг жавобини эшитиб, тез-тез юриб кетдилар. Эртасига Абу Зиъб қидириб топилди ва ҳузурларига келтирилди. У ҳақиқатдан ҳам келишган эркак эди.\n— Абу Зиъб (эркак бўри) сенмисан?\n— Ҳа. Менман.\n— Валлоҳи, сен ростдан ҳам аёллар учун бўри экансан. Ҳазрати Умар бу гапни икки-уч марта такрорладилар, сўнг сўзларида давом этдилар:\n— Худо ҳаққи, мен турган шаҳарда турмайсан.\n— Мўминлар амири, Мадинани тарк этишим шартми?\n— Унда мени амакиваччамнинг ёнига юборинг.\n— Амакиваччанг ким?\n— Наср ибн Ҳажжож.\nУнга йўл ҳаражатлари берилиб, Басрага жўнатилди.\nҲазрати Умарнинг авваллари ақл-заковати ва нутқига қойил қолган, Басра волийи Абу Мусо Ашъарийга: “Фикрларидан фойдаланиб, муҳим ишларда у билан маслаҳатлаш”, деганлари Зиёд ҳақида фикрлари ўзгарган эди. Абу Мусога ёзган бир мактубларида Зиёдни вазифасидан озод қилишни буюрдилар.\nОхирги йилларда ҳаётидан қониқиш ҳосил қилган Зиёд Ҳазрати Умарнинг мактубини ўқиб ўзини йўқотиб қўйди. Ҳолбуки, Мадинага борганда у зотнинг олқишига сазовор бўлган эди. Бу ерда қандайдир англашилмовчилик бор эди унинг назарида.\nЗиёд йўлга чиқди. Бир неча кунлик азоб-уқубатли сафардан кейин Мадинага етиб келиб, амирул мўмининнинг ҳузурига кирди.\n— Мўминлар амири, мени бўшатибсиз деб эшитдим.\n— Ҳа, Зиёд, шундай қилдим.\n— Нега? Эплай олмаганим учунми ёки хиёнат сабаблими?\n— Икковиям эмас. Сен жуда ақлли инсонсан. Шу ақлинг халқ бошига бало келтирмасин, деб андиша қилдим. Бўшатишимнинг асл сабаб шу.\nЗиёд индамай чиқиб кетди. Йиллар давомида қутулолмаган хорлик унинг устига келган эди.\nҲолбуки, холис ва ҳалол меҳнат қилиб, Басра халқи ва расмийларига сидқидилдан хизмат этди. Энди эса, бунга жавоб тариқасида, бор-йўғи ақли-заковати келтириши мумкин бўлган кулфат баҳона вазифасидан озод қилинди.\nҚизиқ, Ҳазрати Умарни бу фикрга ундаган Зиёднинг Муғийра ибн Шўъба ҳақидаги асоссиз фикримиди? Акалари қасам ичиб гувоҳлик берган воқеаларга Муғийра оддий гаплар билан уларнинг гувоҳлигини чиппакка чиқарган эди. Балки у кишига Аллоҳ тарафидан Зиёднинг келгуси ҳаёти ҳақида қандайдир илҳом берилгандир. Яхшигина тажриба соҳиби Ҳазрати Умарда олдиндан сеза олиш қувватлари бўлгани ҳам бор гап.


Кореялик сайёҳнинг иқрори – Jurnalist\nКореялик сайёҳнинг иқрори\ntemur2021-06-08T10:25:55+05:007 Iyun, 2021|Умумий янгиликлар, Халқаро алоқалар|\nСўнгги йилларда вилоятимизда туризм салоҳияти юқори бўлган ҳудудларнинг ўзаро боғлиқлигини таъминлаш орқали туристлар саёҳати учун қулай шарт-шароитлар яратиш, вилоятнинг ўзига хос табиий ҳудудларида янги туризм йўналишларини ташкил этиш, туристлар оқимини янада кўпайтириш, замонавий туристик инфратузилманинг жадал ривожланишини таъминлашга қаратилган комплекс чора-тадбирлар босқичма-босқич амалга оширилмоқда.\nМаълумки, Бўстонлиқ тумани жуда катта сайёҳлик салоҳиятига эга. Туманнинг бетакрор табиати, гўзал манзаралари, шифобахш об-ҳавоси азалдан маҳаллий ва хорижий сайёҳларни жалб қилиб келган. Бу борада Президентимизнинг 2020 йил 27 августда қабул қилинган “Бўстонлиқ туманида бошқарувнинг алоҳида тартибини жорий этиш орқали туризмни жадал ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони катта ўзгаришларга йўл очиб берди. Фармонга кўра, ҳудудга янги-янги инвестициялар киритилиши ҳисобига замонавий меҳмонхоналар, маданий кўнгилочар марказлар, яшил дам олиш ҳудудлари ва яна кўплаб сайёҳлик хизматлари йўлга қўйилмоқда.\n– Бўстонлиқни дунё брендлари билан беллаша оладиган дам олиш мажмуасига айлантириш учун хорижий компаниялар билан яқин ҳамкорликни йўлга қўйиб, тажрибали мутахассисларни таклиф қилганмиз, – дейди “Turon resort and spa” масъулияти чекланган жамияти бош директори Саид Юнусхўжаев. – Ҳозирда яна бир 100 ўринли “Heaven’s Garden” меҳмонхонаси қурилиб, фойдаланишга топширилди. Жорий йил охиригача мажмуанинг иккинчи босқичини ишга тушириш режалаштирилган.\nМазкур сайёҳлик мажмуаси Оқтош қишлоғи яқинидаги тоғлар бағрида қурилган. Бу ерда меҳмонлар ва дам олувчилар учун барча шароитлар яратилган. Хоҳловчилар ҳудуд яқинида жойлашган Угом-Чотқол табиат миллий боғида сайр қилиб, 2 минг 200 дан ортиқ наботот олами билан яқиндан танишишлари ва керакли маълумотларни олишлари мумкин.\n– Бу ерга келишни анчадан бери ният қилгандим, – дейди кореялик сайёҳ Ли Чон Хен. – Сабаби, Бўстонлиқнинг довруғи Кореягача етиб борган. Очиғи, бу ердаги об-ҳаво, табиатнинг гўзаллиги, тоғларнинг ҳайбати, сувининг ширинлиги, таомларнинг мазаси мени лол қолдирди. Саёҳат баҳона жуда кўп мамлакатларда бўлганман. Аммо, бу галги таассуротларим ўзгача…\nДарҳақиқат, Бўстонлиқ мана шундай ўзига хос томонлари билан вилоятимиз сайёҳлик салоҳиятини яққол намоён этмоқда. Айниқса, ҳозирги ёзнинг жазирама кунларида ҳудудга сайёҳлар оқими янада кўпайган.\nМанбаа: «Тошкент ҳақиқати» газетаси\nҲ. УБАЙДУЛЛАЕВ олган суратлар


Қайси вазир (ҳоким) ўзбек тилида равон...\nАҳолининг айни шу масаладаги фикрини ўрганиш мақсадида Oyina.uz портали телеграм каналида сўровнома ўтказди. Унда 30 544 нафар иштирокчи ўзи маъқул кўрган номзодга овоз берган.\nСўровнома натижалари қуйидагича:\nАхборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазири Шуҳрат Содиқов – 5 476 та;\nАдлия вазири Русланбек Давлетов – 3 805 та;\nИчки ишлар вазири Пўлат Бобожонов – 3 327 та;\nИнвестициялар ва ташқи савдо вазири Сардор Умурзоқов – 2 056 та;\nТашқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов – 1 871 та;\nХалқ таълими вазири Шерзод Шерматов – 1 314 та;\nҚурилиш вазири Ботир Зокиров – 975 та;\nОлий ва ўрта махсус таълим вазири Абдуқодир Тошқулов – 804 та;\nМудофаа вазири Баҳодир Қурбонов – 789 та;\nМаданият вазири Озодбек Назарбеков – 686 та;\nФавқулодда вазиятлар вазири Турсинхан Худайбергенов – 629 та;\nТранспорт вазири Илҳом Маҳкамов – 507 та;\nИнновацион ривожланиш вазири Иброҳим Абдураҳмонов – 180 та;\nҚишлоқ хўжалиги вазири Жамшид Ходжаев – 180 та;\nСоғлиқни сақлаш вазири Абдуҳаким Ҳожибоев – 151 та;\nБандлик ва меҳнат муносабатлари вазири Нозим Ҳусанов – 112 та;\nИқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазири Жамшид Қўчқоров – 106 та;\nТуризм ва спорт вазири Азиз Абдуҳакимов – 105 та;\nМолия вазири Темур Ишметов – 63 та;\nМаҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазири Раҳмат Маматов – 61 та;\nУй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазири Шерзод Ҳидоятов – 39 та;\nЭнергетика вазири Алишер Султонов – 33 та;\nСув хўжалиги вазири Шавкат Ҳамроев – 22 та.\nЎзбек тилида энг равон гапирадиган ҳокимни аниқлаш мақсадида ўтказилган сўровномада эса овозлар сони қуйидагича бўлди:\nҚобил Турсунов (Навоий) – 2 482 та;\nЭркинжон Турдимов (Самарқанд) – 1 662 та;\nЗойир Мирзаев (Қашқадарё) – 525 та;\nШуҳрат Абдураҳмонов (Андижон) – 412 та;\nТўра Боболов (Сурхондарё) – 380 та;\nФарҳод Эрманов (Хоразм) – 371 та;\nШавкат Абдураззақов (Наманган) – 335 та;\nХайрулла Бозоров (Фарғона) – 328 та;\nЖаҳонгир Ортиқхўжаев (Тошкент ш.) – 247 та;\nБотир Зарипов (Бухоро) – 218 та;\nЭргаш Солиев (Жиззах) – 122 та;\nҒофуржон Мирзаев (Сирдарё) – 96 та;\nДаврон Ҳидоятов (Тошкент вил.) – 75 та.\nЭслатилишича: ҳеч бир сўровнома мутлақ ҳақиқатни акс эттирмайди, тугал хулоса чиқаришга асос бўлмайди.\nЎзбек тили вазир\nЖамият 22/11, 20:20\nЖамият 15/11, 14:26\nЯнги вазир тонгги соат 04:30да шошилинч йиғилиш ўтказди


«Наврўз маликаси» танлови - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nЧоп этилган 18 Март 2017\tКӯришлар: 1110\nДавлат ҳокимияти Хатлон вилояти ижроия органи Хотин-қизлар ва оила ишлари бошқармаси ташаббуси билан халқаро Наврўз байрами ҳамда Ёшлар йилига бағишлаб, вилоят шаҳар ва ноҳияларида «Наврўз маликаси» танлови икки даврда ўтказилди.\nТанловнинг якунловчи босқичи Тожикистон Энергетика институти залида вилоятнинг 25 шаҳар ва ноҳиялари вакиллари иштирокида ташкил этилди.\nТанлов якунига кўра, «Наврўз маликаси» бош соврини Данғара ноҳиясидан бўлган Бунафша Маҳмадиевага насиб этди. Шунингдек, Қўрғонтепа, Кўлоб, Сарбанд, Фархор, Вахш, Ҳамадоний, Жалолиддин Балхий, Восе, Хуросон ва Жайҳун шаҳру ноҳиялари вакиллари совринли ўринларни эгаллашди.\nТанловда фаол иштирок этганлар ташкилий комитетнинг хотиравий туҳфалари билан тақдирланишди.\nКўчат ўтқазиш маъракаси\nМиллий бирлик байрамининг 20 йиллигини муносиб кутиб олиш мақсадида, жорий йил бошидан Кўлоб шаҳрида дам олиш кунлари ҳашарлар ташкил этилиб, хиёбону кўчалар ҳамда маҳаллаларда манзарали дарахтлар кўчатлари ўтқазиб келинмоқда. Давлат ҳокимияти Кўлоб шаҳри ижроия органи режасига кўра, кўчат ўтқазиш мавсуми якунигача шаҳарда 40 минг туп манзарали ва сояли дарахт кўчатлари ўтқазилиш кўзда тутилган.\n- Шаҳар маданият-истироҳат боғи ишчилари ҳашарга чиқишиб, боғнинг янги бунёд этилган қисмлари, жумладан, Давлат Герби олдида арча дарахти ва турли манзарали гуллар кўчатини ўтқазишди, - деди Кўлоб шаҳри раиси ўринбосари Саидмурод Исмоилзода.\nДавлат ҳокимияти шаҳар ижроия органи ва тадбиркор аёл Гулсунби Иброҳимованинг берган маълумотларига кўра, шаҳарда гуллар дўкони ўз фаолиятини бошлади.\nМатбуотчилар байрами тантанаси\nКўлоб шаҳрида Тожик матбуотининг 105 йиллигига бағишланган тантанали йиғилиш бўлиб ўтди. Йиғилишда Кўлоб шаҳри раиси Хайрулло Амонулло журналистларни касбий барамлари билан қутлаб, тожик матбуотининг жамиятдаги ўрни муҳим эканлигини таъкидлаб ўтди. Айниқса, матбуот ходимлари истиқлолият ютуқларини акс эттиришда фаол эканликларини қайд қилди.\nШунингдек, йиғилишда таниқли журналистлар Турко Дикаев, Аҳмад Иброҳим, Зафар Мирзоён ва бошқалар сўзга чиқиб, матбуотчиларнинг бир асрдан ортиқроқ фаолияти тўғрисида сўз юритдилар. Улар Миллат пешвосининг қалам аҳлига ғамхўрликларини алоҳида таъкидлашди.\nШаҳар раиси Хайрулло Амонулло журналистларга Ифтихорнома ва хотиравий совғалар топширди.\nВилоятда янги журнал\nДавлат ҳокимияти Хатлон вилояти ижроия органи ҳамда Хотин-қизлар ва оила ишлари бошқармаси ташаббуси билан «Бонувони Хатлон» журнали таъсис этилди. Журналнинг биринчи сони Оналар байрами ва Матбуот куни арафасида ўқувчилар қўлига тегди.\nДавлат ҳокимияти вилоят ижроия органидан хабар беришларича, журналнинг илк сони 1000 нусхада чоп этилиб, келгусида унинг тиражи оширилади.\n- Журнал вилоят аёллари ҳаётини инъикос этишда муҳим ўрин эгаллаб, аёлларнинг ҳамдами, ҳамрозига айланишига шубҳа йўқ, - деди вилоят Хотин-қизлар ва оила ишлари бошқармаси бошлиғи Раъно Раҳимзода.\nДолзарб мавзулардаги йиғилишлар\nСоғлом турмуш тарзини шакллантириш вилоят маркази мутахассислари «Ҳайати Шафақ» нодавлат ташкилоти билан ҳамкорликда Қабодиён ноҳиясининг Тахти Сангин қишлоқ жамоати ҳудудидаги «Авесто» қишлоғи аҳолиси ва деҳқон хўжалиги меҳнаткашларини жалб этган ҳолда, «Соғлом озиқ-овқат» мавзусида йиғилиш ўтказишди. Бу ҳақда давлат ҳокимияти вилоят ижроия органидан хабар берилди.\nШунингдек, Хатлон вилояти Репродуктив саломатлик маркази мутахассислари «Томирис» жамоатчилик ташкилоти билан биргаликда Қўрғонтепа шаҳрида меҳнат муҳожирлари оилалари ва аёллари билан учрашув ўтказишди. Манбанинг маълум қилишича, аҳолининг репродуктив саломатлик соҳаси бўйича хизмат кўрсатиш маърифатини ошириш мақсадида, «Бизнинг мусоҳаба» рукни остида мутахассис иштирокида маҳаллий телевидениеда махсус кўрсатув намойиш этилди.\nБугун: 25-10-2020 18:08:26


Тажриба етишмаяпти – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Спорт / Тажриба етишмаяпти\nАпрел 20, 2017\tСпорт Изоҳ қолдириш 786 Кўрилди\nЎзбекистон чемпионатининг биринчи лигаси жамоалари тўртинчи тур учрашувларини ниҳоясига етказишди. Термизнинг “Сурхон” командаси чемпионат дебют ўйинларига қатнашаётганини фақат олқишламоқ керак. Лига дебютанти “Сурхон” чемпионат мусобақаларини чакки бошламади. Вакилларимиз дастлабки учрашувда Тошкентнинг “Локомотив БФК” аъзолари билан учрашиб, жанговар дурангга эришдилар. Наманган вилояти Уйчи туманининг “Хотира-1979” клуби билан кечган учрашув ҳам жанубликларнинг деярли ғалабаси билан тугади, дейиш мумкин. Чунки ўйин 1:1 ҳисобида тугади ва термизликлар сафардан бир очко ундириб қайтишди. Термизнинг “Алпомиш” ўйингоҳида кечган Андижоннинг “ЎздонгЖУ” клуби билан ўйинда ҳисоб очилмади. Мухлислар “Сурхон”нинг ёш ўйинчиларидан Қувасойнинг “Цементчи” билан ўйинидан фақат ғалаба кутишганди. Афсуски, “Сурхон” таркибида маҳоратли ҳужумчилар йўқлиги билиниб қолаяпти. Жамоада ҳимоя жипс, ярим ҳимоячилар ҳам тўп етказиб беришда анча тажрибали. Бироқ ҳужумчи йўқлиги туфайли жамоа рақиблар дарвозасига тўп кирита олмаяпти. Футболда “Сен урмасанг, сенга уришади”, деган ақида бу гал ҳам ўз исботини топди. Ўйин жараёнида термизликлар кетма-кет ҳужум уюштирдилар, лекин рақиб дарвозасини нишонга ола билишмади. “Цементчи” футболчилари эса ўйин якунланишига саноқли дақиқалар қолганда вужудга келган бир имкониятдан унумли фойдаланиб, мезбонлар дарвозасига гол киритишди ва Термиздан уч очколик бўлиб қайтишди.\nФутболчиларимиз галдаги икки учрашувни сафарда ўтказишади. Дастлаб Муборакнинг “Машъал-2” жамоаси меҳмони бўлишса, кейинги турда Бухоронинг “Нурафшон” командаси билан куч синашадилар.\nОлдинги Банк — замонавий бинода\nКейинги Китобдан яхши ёр ўлмас…


Саудия Арабистони терма жамоаси Тошкентда йиғин ўтказади\n5 октябрь, 2021, 18:40\nТеглар:Саудия Арабистони | Дзюдо\nУлар пойтахтимизга етиб келишди.\nМаълумки, Ўзбекистон дзюдо федерацияси дунё давлатлари билан кенг ҳамкорлик ришталарини йўлга қўйган. Ушбу ҳамкорлик доирасида турли мамлакат терма жамоаларининг халқаро қўшма ўқув-машғулот йиғинлари ташкил этиб келинмоқда. Шу кунгача Тошкентда Грузия, Франция, Россия, Словения, Тожикистон, Қозоғистон, Миср каби ўндан зиёд давлатлар дзюдо терма жамоаларининг машғулотлари ўтказилди. Ўз навбатида Ўзбекистон терма жамоаси дзюдочилари Грузия, Исроил, Альбания сингари давлатларда ташкил этилган машғулотларда қатнашишди.\nБугун тонг саҳарда эса юртимизга дзюдо бўйича Саудия Арабистони терма жамоаси етиб келди. Исмоил Сиддиқ бошчилигидаги делегация таркибидан 20 киши жой олган бўлиб, уларнинг 15 нафарини дзюдочилар ташкил этади. Саудия Арабистони терма жамоаси бош мураббий Дани Жорж. Шунингдек, Раниа Салваж мураббийлигидаги аёллар терма жамоаси ҳам Тошкентда машғулот ўтказади. Саудияликларнинг ўқув-машғулот йиғини 15 октябрга қадар давом этади.


Трейдерлар учун Энди иш бошлаётганлар учун Ҳамкорлар учун Сервисы компании Танаффуз қил О компании\nИнстаТрейд компаниясининг мукофотлари девори\nИнстаТрейд - Форекс бозорида етакчи жаҳон брендларидан бири. ИнстаТрейд бренди остида турувчи компаниялар барча калит сегментларида барқарор рақобат позициясига эга. Компаниялар гуруҳи бизнес журналлар ва махсус кўргазма лойиҳаларидан нуқонсиз сифат, хавфсизлик, инновация ёндашуви ва таклиф ва хизматларнинг кенг танлови учун кўплаб нуфузли мукофотларни олишган.\nИнстаТрейд ўзининг нуфузли мукофотлар тўпламини тўлдирди. IBM корпорацияси ИнстаТрейдни Марказий ва Шарқий Европада энг яхши Форекс брокери деб тан олди. Таъкидлаш жоизки, бу бизнинг тўпламдаги IBMдан олинган учинчи мукофотдир.\nИнстаТрейд яна битта муҳим мукофотнинг соҳиби бўлди. Компания AtoZ Markets Forex Awardsдан "2020 йилда Осиёнинг энг фаол брокери" мукофотини олди. AtoZ Markets ҳамжамияти бу номинацияда ғолибни аниқлади. Овоз бериш 2020 йилнинг 20 январидан 20 февралига қадар ўтди. Трейдерларнинг сўрови, брокерларнинг интервьюлари, сайтда тақдим этилган маълумот каби мезонларга асосланган ҳолда баҳолашга мувофиқ номзодлар илгари сурилди.\nУ вақтда, Форекс-саноатда рақобат рекорд даражада юқори бўлганда ИнстаТрейд мукофот олди. Бизни тан олган ва овоз берган трейдерларга миннатдорчилик билдирамиз! Келгусида ҳам Осиё ва бутун дунёдан мижозлар учун энг яхши сервисни тақдим этишга интиламиз.\nИнстаТрейд компанияси халқаро ишбилармон нашриётнинг версияси бўйича "Шарқий Европанинг энг яхши брокери - 2019" бўлганлигини маълум қилишдан хурсанд. Компания шу йилларда олинган ўзининг мукофотлари қутисини навбатдаги марта тўлдирди, уларнинг қаторида "ForexCopy учун энг яхши савдо платформаси", "Энг яхши ECN брокери", "Энг яхши бошқарилувчи аккаунт" ва бошқалар.\nIAFT Awards 2019 мукофоти молия хизматларини тақдим этиш тизимида янги етакчиларни, жумладан бизнинг компания аниқлади. ИнстаТрейд "Энг яхши бошқарилувчи аккаунт" номинациясида ғолиб бўлди. Бу бизнинг муваффақиятлар қутимиздаги янги оддий мукофот эмас, балки минглаб миннатдор мижозларнинг компания юқори стандартларини тан олишдир.\nИнстаТрейд хизматларни тақдим этиш соҳасида янги фахрий унвонга сазовор бўлди. Компания Le Fonti Awards версияси бўйича 2019 йилда Осиёнинг энг яхши Форекс-брокери деб тан олиндид.\nLe Fonti Awards – ҳар йиллик мукофот, уни бизнес, банк иши ва брокерлик хизматлари соҳасидаги энг яхшилар олади. Ғалабага номзодларнинг муваффақиятларини юздан ортиқ ТОП-менежерлар ва экспертлар баҳолайди. ИнстаТрейд қутисида Le Fonti Awardsнинг мукофотлари мавжуд. Дунёнинг етакчи экспертларнинг мукофотлари компания тўғри йўналишда ҳаракатланаётгани ва мижозларнинг ишончини кутишлари мумкинлигини тасдиқлайди.\nИнстаТрейд дунёдаги энг нуфузли мукофотлардан бири - UK Forex Awards томонидан тан олинди.\nИнстаТрейд компанияси "Криптовалютани савдо қилиш учун энг яхши Форекс-платформа" номинациясида мукофотга сазовор бўлди.\nИнстаТрейд ютуқлари рўйхатида янги мукофот пайдо бўлди - халқаро ишбилармон журнал версияси бўйича "Осиёда энг яхши ECN-брокери". IBM мукофотини биз биринчи марта оляпмиз. Мукофотни белгилашнинг тўлиқ жараёни компаниялар фаолиятини синчковлик билан таҳлил қиладиган экспертлар томонидан қатъий назорат қилинишини таъкидлаш жоиз.\nИнстаТрейд компанияси мана бир неча йилдирки Осиёда энг яхши брокер ҳисобланади ва бу мукофот бизнинг етакчилигимизни навбатдаги тасдиқловчи мукофот бўлиб хизмат қилади.\nИнстаТрейд брокери - Le Fonti Awards версияси бўйича Европада 2018 йилнинг Форекс-брокери номинациясида ғолиб бўлди.\nLe Fonti Awards — бизнес, банк иши ва брокерлик хизматлари соҳасида дунёнинг энг нуфузли мукофотларидан бири. Ўз таркибига 120 дан ортиқ экспертларни олган жюри ИнстаТрейдни танлади. Компания бутун дунё бўйича трейдерлар ўртасида оммабоп эканини мукофот тасдиқламоқда, биз билан Осиё, Европа ва сайёранинг бошқа чеккаларидан трейдерлар савдо қилишади. Фаол трейдерларнинг сони аллақачон 7 000 000 рақамидан ошиб кетди!\nEuropean CEO версияси бўйича ИнстаТрейд - Best ECN Broker 2017\n2017 йилда ИнстаТрейд брокери Форекс-трейдинг соҳасида энг нуфузли халқаро мукофотлардан бирини – Best ECN Broker 2017ни яна бир марта олди, уни топширишни Британиянинг European СЕО бизнес-журнали ўтказади.\nИнстаТрейд Le Fonti Awards версияси бўйича "Европада йилнинг энг инновацион Форекс-брокери" бўлди.\nShowFx World халқаро жамоаси "Энг яхши платформа ForexCopy-2017" номинациясида ИнстаТрейдни ғолиб деб топди.\n"ИнстаТрейд" брокери экспертларнинг юқори баҳосига сазовор бўлди ва "Динамика ва муваффақият" тоифасида лауреат бўлди. "ИнстаТрейд" брендига бўлган ишончи ва жорий йилда муваффақиятларини тан олишганлиги учун профессионал ҳамжамиятга ташаккур билдирамиз. Ўз навбатида, брокернинг жамоаси эришилган ютуқларда тўхтамоқчи эмас ва ўзининг савдо сервислари ва хизматларини такомиллаштиришни режалаштирмоқда, ўз мижозларининг молиявий савдоҳонлигини оширишга кўмаклашиш ва шунингдек муваффақият томон динамик тарзда ҳаракат қилишга интилади!\n2016 йилда ИнстаТрейд компанияси машҳур бизнес-журналлардан бешта мукофотни қўлга киритди ва улардан охиргиси — UK Forex Awards версияси бўйича Best Social Trading Broker 2016. Нуфузли халқаро мукофотни тақдим этиш маросими анъанавий равишда Лондонда бўлиб ўтди, унинг иштирокчилари валюта бозорининг энг яхши брокерлари бўлди.\nИнстаТрейд компанияси "Энг яхши ижтимоий брокер" (Best Social Trading Broker) номинациясида ғолиб бўлди - бу биз олаётган британия мукофотлари UK Forex Awards доирасида тўртинчи статуеткадир.\nИнстаТрейд брокери ҳудудий мукофотга лойиқ топилди ва Шарқий Европа ҳудудида трейдинг хизматларини тақдим этувчи энг яхши Форекс-компанияси бўлди. Шарқий Европада етакчилик позицияси учун мукофотни бизнинг компания тўртинчи марта олмоқда - аввал ўхшаш ҳудудий мукофот IAIR Awards ва ShowFX номида топширилган.\nБу йили ИнстаТрейд компанияси "Осиёнинг йил Форекс-брокери" (Forex Broker of the Year Asia) номинациясида ғолиб бўлди, у яна бир бор мазкур ривожланаётган регионда ўзининг устунлигини тасдиқлади.\n2016 йилда хизматларнинг юқори сифати билан биргаликда савдо қилиш учун ечимларнинг кенг тўплами бизнинг компанияга халқаро тан олинишни олиб келди - ИнстаТрейд Британиянинг European CEO машҳур журнали томонидан топшириладиган European CEO Awards мукофотига яна бир бор сазовор бўлди.\n2016 йилнинг октябри бизнинг компания мукофотлар қутисини яна битта ютуқ билан тўлдирди, Британиянинг International Finance Magazine - International Finance Awards нуфузли нашрининг "Осиёнинг энг яхши ECN-брокери" номинациясида мукофотни олди. Биз аввалгидек бизнинг Осиёлик мижозларимиз учун ишончли ҳамкор бўлиб қолмоқдамиз, IFAнинг навбатдаги мукофоти ИнстаТрейд бу минтақада биринчи рақамли, миллионлаб трейдерлар танлайдиган брокер эканлигини яна бир бор тасдиқлади.\nБизнинг компаниянинг трейдинг соҳасидаги замонавий ишланмалари бу соҳада энг яхши деган ном учун курашиш имконини берди. 2015 йилнинг янги маҳсулотлари — InstaTrade MobileTrader, WebTrader ва InstaCredit — Осиё ва бошқа минтақалар трейдерлари орасида энг юқори талабли маҳсулотлар деб тан олинди.\n2015 йилнинг 29 августида Сингапурда ShowFx Asia халқаро конференциясида InstaTrade WebTrader савдо платформаси "Энг яхши Веб-платформа - 2015" мукофоти билан тақдирланди.\n2015 йил ёзининг охирида Сингапурда ShowFx Asia халқаро конференцияси бўлиб ўтди, унинг доирасида InstaTrade Mobile Trader мобил иловаси "Энг яхши Форекс-иловаси - 2015" энг юқори мукофот билан тақдирланди.\nШундай қилиб, тадбир доирасида Форекс бозорида тақдим этилаётган сервислари ва хизматларининг сифати соҳасида энг яхши компаниялар белгилаб ўтилди. Shanghai 2015 Forex Expo версияси бўйича ИнстаТрейд компания "Осиё-Тинч океани минтақасида энг яхши брокер - 2015" номинациясида мукофотга лойиқ топилди.\nМашҳур ишбилармон нашрнинг версияси бўйича ИнстаТрейд компанияси ўзининг мукофотлари қутисини навбатдаги марта тўлдириб "Осиёнинг энг яхши ECN брокери - 2014" номинацияси бўйича мукофотга сазовор бўлди. Бу брокер International Finance Magazineдан олган иккинчи мукофоти. Нашрнинг вакиллари таъкидлаганидек, компаниянинг устуворлиги - бу дунё молия бозорларидан фойдани чиқаришга йўналтирилган юқори сифатдаги инвестиция хизматларини кўрсатишдир.\n9 ва 10 май кунлари Шанхайда бўлиб ўтган The China International Online Trading Expo (CIOT Expo) ҳар йиллик молиявий кўргазмаси версияси бўйича ИнстаТрейд компанияси Осиё минтақасида энг яхши брокер деб топилганидан хабар беришдан хурсанд. Шундай қилиб, компания Осиёнинг форекс-хизматлари майдончасида ўзининг етакчилигини яна бир бор тасдиқлади, ахир ИнстаТрейд компанияси "Осиёнинг энг яхши брокери" мукофоти билан мана ўнинчи марта тақдирланмоқда.\nCIOT Expo вакиллари ИнстаТрейд брокери ҳар йили тақдим этилаётган таклиф ва хизматларнинг ишончлилиги ва бенуқсон сифатини тасдиқлашини, унинг инновацион сервислари Осиё минтақаси трейдерлари ўртасида аввалгидек энг оммабоп бўлиб қолаётганини таъкидлаб ўтишди.\nМашҳур ишбилармон нашрнинг версияси бўйича ИнстаТрейд компанияси яна бир бор ғолиб бўлди, бу сафар уч "Шарқий Европанинг энг яхши брокери" номинациясида ғолиб бўлди. Мазкур мамлакатнинг молия бозорида ўзининг мавжудлигини фаол ривожлантириб, ИнстаТрейд компанияси иккинчи марта Европалик ҳамкорлари ва мижозларининг ишончини оқламоқда.\nIFM мукофотига ишнинг юқори натижаларини ҳақиқатдан намойиш қиладиган, молия ва трейдинг саноатини ривожлантириш ишга бебаҳо улуш киритаётган компанияларгина сазовор бўладилар. Номзодлар тўғрисида маълумотни саралаш ва синчковлик билан таҳлил қилгандан сўнг турли хил номинациялардаги ғолиблар маълум қилинди. ИнстаТрейд компанияси, албатта, мукофотларсиз қолмади, у Best Forex Broker Asia Pacific номинациясида шубҳасиз ғолиб деб топилди.\n2013 йил кузининг бошида Лондонда UK Forex Awardsдан турли номинацияларда нуфузли мукофотларни топшириш маросимини ўз ичига олган тантанали кечки овқатланиш бўлиб ўтди. Бугунги кунда UK Forex Awards нафақат Ғарбий Европада, балки бутун дунёда ҳам энг нуфузли мукофотлардан ҳисобланади. Профессионал трейдерлардан ташкил топган малакали жюри иштирок этган верификациядан ўтган овоз бериш натижалари бўйича "Энг яхши ECN-брокери" номинациясида ИнстаТрейд компанияси зафар билан ғалабага эришди.\nНавбатдаги "Энг яхши ECN-брокери" номинациясида ғалаба қозониш ИнстаТрейд учун унинг тўғри йўлда кетаётганинг тасдиғидир. Етакчи позицияларни тан олиниши нафақат мижозлар ва ҳамкорларнинг ишончини, балки ИнстаТрейд компанияси молия бозорлари соҳаларида етакчи экспертларнинг ҳурматига сазоворлигини ҳам билдиради.\n2013 йил кузда молиявий дунёда European CEO Awards нуфузли халқаро мукофоти ИнстаТрейд брокерини "Йилнинг энг яхши глобал ритейл-брокери" деб тан олди. European CEO Awards мукофоти бир неча йил аввал Европа компанияларининг ўрта ва йирик топ-менежерларига мўлжалланган асосан мақолаларни нашр қилишга ихтисослашган Британиянинг European CEO бизнес ва иқтисодиёт тўғрисидаги оммабоп нашри томонидан таъсис этилган.\nEuropean CEO Awards мукофотининг жюриси тарихда иккинчи марта ИнстаТрейд компаниясига брокернинг ритейл-сегментидаги хизматлари ва муваффақиятини таъкидлаган ҳолда мукофотни топширмоқда. Эслатиб ўтамиз, 2011 йилда European CEO Awards мукофоти ИнстаТрейд компаниясига "Энг яхши ритейл-брокер" (Best Retail Forex Broker) мукофотини топширган.\nИнстаТрейд компанияси бутун дунё бўйича мумкин бўлган барча соврин ва мукофотлар ҳосилини йиғишни давом эттирмоқда. 2013 йилда ИнстаТрейд брокери Британиянинг ишбилармон журнали World Finance томонидан таъсис этилган World Finance нуфузли ҳар йиллик мукофоти доирасида Best Broker Northern Asia номинациясида ғолиб бўлди.\nОхирги бир неча йиллар давомида ИнстаТрейд компанияси Осиё минтақаси давлатларининг молия бозорларидаги унинг фаолиятини ажратувчи кўплаб мукофотлари олди. Best Broker Northern Asia соврини дунёнинг энг динамик тарзда ривожланаётган минтақасида ИнстаТрейд брокерининг кучли позицияларини фақат мустаҳкамламоқда.\nИнстаТрейд – World Finance Awards версияси бўйича Осиёда 2010 йилнинг энг яхши брокери\nИнстаТрейд компанияси 2013 йил апрелда бўлиб ўтган The China International Online Trading Expo (CIOT expo)) кўргазмаси якунлари бўйича Осиёнинг энг яхши брокери деб тан олинди. ИнстаТрейд 5 йил давомида Осиё минтақасида энг яхши брокер мақомини сақлаган ҳолда ўхшаш мукофотни 9-марта олмоқда.\n2012 йил февралда Сингапурдаги кўргазма якунлари бўйича ShowFx Asia халқаро кўргазма бренди ИнстаТрейд брокерини Осиёнинг энг яхши брокери деб тан олди. Мана яна бир йил компания Осиёнинг энг яхши брокери ва дунёдаги етакчи брокерлардан бири номини муносиб тарзда олиб юрди.\nВақт ўтиши билан ИнстаТрейд доимий тарзда мукаммаллашиб ва вақт билан ҳамнафас тарзда ўзининг кўп сонли рақобатчилари ўртасида ўзининг етакчилик позицияларини фақат кучлироқ мустаҳкамламоқда. Компания тақдим этадиган сервислар ва хизматларнинг кенг спектри ИнстаТрейд билан ҳамкорлик қиладиган трейдерлар томонидан юқори баҳоланади.\n2012 йилнинг ноябри ИнстаТрейд компанияси учун ShowFx World халқаро кўргазмалар брендидан "МДҲнинг энг яхши брокери" нуфузли мукофотни олиш билан нишонланди. Тақдим этилган сервислар ва хизматларнинг энг юқори сифати ва кенг диапазони туфайли ИнстаТрейд бир неча йилдирки ҳам МДҲ, ҳам Осиё мамлакатларида энг яхши брокер номига бир неча марта сазовор бўляпти.\nИнстаТрейд компанияси нафақат мукофот экспертлари кенгашининг юқори баҳоларини олди, балки showfxworld.com кўргазма брендининг онлайн-овоз бериш якунлари бўйича ҳам энг яхши деб топилди. Биз мукофотнинг ташкилотчилари ва бизга овоз берган ҳар бир одамга, билдирилган ҳурмат ва ишонч учун хурсандчилик билан ўз ташаккурларимизни изҳор қиламиз.\n2012 йил мартда Global Banking & Finance Review ахборот-таҳлил портали ИнстаТрейд компаниясини Осиёнинг энг яхши брокери деб номлади. Мукофотнинг мустақил жюрилари, уларга нуфузли молиявий экспертлар киради, ИнстаТрейдда кучли рақибларнинг йўқлигини хулоса қилди.\nИнстаТрейд компанияси 2013 йил 5-7 март кунлари Гуанчжоуда бўлиб ўтган "Инвестициялар ва молия" 10-халқаро кўргазмада 2012 йилда Осиёнинг энг яхши брокери деб тан олинди. Мижозларга хизмат кўрсатишнинг жуда юқори сифати, инновация технологиялари ва тақдим этилаётган сервисларни замонавий жиҳозлаш мана бир неча марта жаҳон Форекс-хизматлари бозорида ИнстаТрейд компаниясининг илғор позицияларини оқлаган.\nМазкур мукофотни топшириш ИнстаТрейд учун мижозлар ва шериклар билан ҳамкорликка тегишли компания сиёсатининг тўғрилиги ва мақсадга мувофиқлигини тасдиқловчи яна бир муҳим воқеа бўлди.\n2012 йил кузда Киевда бўлиб ўтган ShowFx 2012 кўргазмасининг якунлари бўйича ShowFx World кўргазмалар бренди ИнстаТрейд компаниясини Шарқий Европанинг энг яхши брокери деб тан олди. Киевдаги кўргазмада Форекс-брокерлари ва молия бозорининг бошқа иштирокчиларининг катта миқдори иштирок этди, ва рақаобатга қарамай, айнан ИнстаТрейд компаниясига кўргазманинг ташриф буюрувчилари ва жюрисининг бундай катта баҳони бердилар.\nШарқий Европанинг энг яхши брокери сифатида ИнстаТрейд компаниясининг тан олиниши компаниянинг мазкур регионда 2012 йилда олиб борилган ишларининг натижаси бўлди.\n2013 йил ИнстаТрейд компанияси учун форекс-савдо соҳасидаги навбатдаги халқаро мукофотни олишдан бошланди. Италиянинг нуфузли IAIR Awards мукофоти ИнстаТрейд компаниясига 2012 йил якунлари бўйича "Энг яхши ритейл-брокер" (Best Retail Forex Broker) номинациясида совринни топширди.\nГонконгда олинган IAIR Awards мукофоти Компания учун алоҳида аҳамият касб этади. Биринчидан - бу мукофот янги 2013 йилда олинди, иккинчидан эса, бу ИнстаТрейд брокерига хизмат ва сервисларининг сифатига берилган юқори баҳонинг тасдиғидир.\nМазкур мукофот ИнстаТрейднинг Осиё минтақасида етакчилик позицияларини таъкидловчи бешинчи халқаро мукофот бўлиб улгурди. Мукофотни расмий топшириш катта миқдордаги иштирокчиларни йиғди, улар орасида ҳам номзодлар ва мукофотнинг келгуси ғолиблари, ҳам меҳмонлар, шунингдек молия бозорининг деярли барча соҳаларидан вакиллар бўлдилар.\n2011 йил ноябрида дунёнинг энг обрўли молиявий кўргазмаларидан бири "Forex & Investment Summit" томонидан ИнстаТрейд компанияси 2011 йилда энг яхши чакана Форекс-брокер деб тан олинди ва "Best Retail FX Provider Award 2011" мукофотини олди. Абу-Дабидан олинган мукофот ИнстаТрейд халқаро брокери учун жорий 2011 йилдаги муҳим тўртинчи мукофот бўлди.\n"Best Retail FX Provider Award 2011" мукофотини олиш - бу бутун дунёдан трейдерларнинг ИнстаТрейд брокерининг нафақат хизматлари ва сервисларининг сифатига берган баҳоси, балки ИнстаТрейд компания ўз мижозларига қулай, сифатли ва ишончли молиявий хизматларни такдим этиб тўғри йўналишда ривожланаётганининг тасдиғидир.\nИнстаТрейд халқаро брокери ўзининг ғалаба юришини нафақат Осиё минтақаси, балки бошқа дунё бозорлари бўйича давом эттирмоқда. Мана учинчи йил кетма-кет ИнстаТрейд компанияси Британиянинг обрўли нашри World Finance Media таъсис этган World Finance Awards нуфузли мукофоти версияси бўйича Осиёнинг биринчи рақамли Форекс-брокери деб тан олинмоқда.\n2011 йилнинг май ойида энг нуфузли «Иордания Экспо» яқин шарқ кўргазмаларининг ташкилотчиларидан бири ИнстаТрейд компаниясини "Чакана бозорда энг яхши Форекс-брокери" деб тан олишди.\nКўргазма ўзига қатор тадбирларни киритган эди: Иордания ҳукумати ҳам амалдорлари, ҳам бутун дунёдан брокерларнинг вакиллари, жумладан ИнстаТрейд компаниясининг вакиллари иштирок этган конференция; қатор номинациялардан энг яхши молия бозори, жумладан Форекс бозори компанияларига мукофотларни топшириш. Анъана бўйича ИнстаТрейд компанияси келажакда ҳам инновацион сервис ва хизматларни жорий этиш бўйича суръатини пасайтирмаслик мажбуриятини ўзига олади, ва воқеанинг асосий қаҳрамонлари - ўзининг мижозларига ташаккур билдиради, уларсиз мукофотларни олишнинг имкони бўлмаган бўлар эди.\n2011 йил кузда European CEO Awards нуфузли халқаро мукофоти ИнстаТрейд компанияси "Йилнинг энг яхши ритейл-брокери" деб тан олди. European CEO мукофоти Европа компанияларининг етакчи раҳбарларига мўлжалланган материалларга ихтисослашган Британиянинг European CEO Awards нашри томонидан ташкил этилган. Муаллифлар жюриси ўзининг қарори билан ИнстаТрейд компаниясини Форекс бозорида валюта трейдинги хизматлари бозорини ривожлантиш хизматларини тан олди.\nEuropean CEO Awards мукофоти маъмурияти ИнстаТрейд халқаро брокери хизматларининг сифати, мижозга йўналтирилганлигини ва компания маҳсулотларининг универсаллигини таъкидлади. ИнстаТрейд компаниясининг сервислари ва хизматлари Европанинг Форекс-бозорида нафақат энг сифатли эканлиги, балки ҳам савдо шартлари, ҳам фойдаланиш бўйича оддийлиги бўйича тан олинган.\nИнстаТрейд халқаро компанияси энг сўнгги савдо воситалари, замонавий трейдинг технологияларини жорий этиб ва ўзининг хизматлари рўйхатини кенгайтириб форекс-брокерлари бозорида ўзининг етакчилик позициялари мустаҳкамлашни давом эттирмоқда. ИнстаТрейд компаниясининг юқори ўсиш кўрсаткичлари, барча йўналишлари бўйича ривожланиш динамикаси, шунингдек ишончлилик ва кафолатларини 500 000 дан ортиқ мижозлар баҳолашга улгурдилар.\nИнстаТрейд компаниясининг охирги вақтларда эришган муваффақиятлари нафақат трейдерлар ва ҳамкорлар, балки Европанинг етакчи ишбилармон нашрлари томонидан таъкидланган. Мана кетма-кет икки йилдирки Британиянинг обрўли World Finance журнали ўзининг молия дунёсидаги аҳамиятли "World Finance Awards" мукофоти ИнстаТрейд компаниясини 2010 йилда Осиёнинг биринчи рақамли брокери деб тан олди ва тегишли мукофотни топширди.\n2009 йилнинг ноябрида ShowFx Asia халқаро кўргазма бренди ShowFx Asia Makaysia Expo 2009 кўргазмаси якунлари бўйича онлайн - брокер ИнстаТрейд компаниясини Осиёнинг энг яхши брокери деб эътироф этди.\nКўргазмада кўплаб брокер ва дилинг марказлари иштирок этди, бироқ айнан ИнстаТрейд халқаро онлайн брокери тадбирнинг бош соврини - "Осиёнинг энг яхши брокери" номига муносиб бўлиш шарафига эга бўлди. Ғолибни танлашда бутун дунё бўйича ShowFx World кўргазмалари сериясини ташкиллаштирувчи - компания менеджменти сифатида, шунингдек мустақил экспертлар иштирок этди. Бундан ташқари, ғолибни аниқлашда showfxworld.com кўргазма бренди сайтида овоз бериши мумкин бўлган брокерлик хизматларининг фойдаланувчилари - трейдерлар ҳам бевосита таъсир кўрсатдилар.\nБугунги кунда ИнстаТрейд компанияси Европа ва Осиё минтақасида онлайн форекс - брокерлар бозорида етакчилардан бири ҳисобланиши ҳеч ким учун сир эмас. 2009 йил октябрда Лондонда World Finance журнали 2009 йил учун World Finance Awards ҳар йиллик танловининг натижаларини сарҳисоб қилди, унинг натижалари бўйича ИнстаТрейд компанияси "Осиёнинг энг яхши брокери" номинациясида ғолиб дет тан олинди.\nМазкур мукофот ИнстаТрейд компаниясининг Осиё ва дунёнинг бошқа минтақаларида олиб борган самарали иши, шунингдек тақдим этилаётган хизматларнинг энг юқори сифати натижаси бўлди. Сўнгги вақтда ИнстаТрейд компаниясининг осиё минтақасидаги тадбиркорлик фаолияти сезиларли даражада ўсди: компания ваколатхоналарининг сони кўпаймоқда; семинар ва тренинглар ташкил этилмоқда; Куала-Лумпурда тўғри сотувлар офиси очилди; Осиё мамлакатларидан мижозлар учун қўшимча онлайн сервислар яратилмоқда.\n2009 йилнинг декабрида ShowFx World халқаро кўргазма бренди ShowFx World Moscow Expo 2009 кўргазмаси якунлари бўйича онлайн-брокер ИнстаТрейд компаниясини энг яхши брокер деб эътироф этди.\nКўргазмада кўплаб брокер ва дилинг марказлари иштирок этди, бироқ айнан ИнстаТрейд халқаро онлайн брокери тадбирнинг бош соврини - "Энг яхши брокер" номига муносиб бўлиш шарафига эга бўлди. Ғолибни танлашда бутун дунё бўйича ShowFx World кўргазмалари сериясини ташкиллаштирувчи - компания менеджменти сифатида, шунингдек мустақил экспертлар иштирок этди. Бундан ташқари, ғолибни аниқлашда showfxworld.com кўргазма бренди сайтида овоз бериши мумкин бўлган брокерлик хизматларининг фойдаланувчилари - трейдерлар ҳам бевосита таъсир кўрсатдилар.\nАлеш Лопрайс – InstaTrade Loprais Team жамоасининг пилоти\nПойга - иш ҳам хобби ҳам эмас, бу InstaTrade Loprais Team ралли жамоасининг пилоти ва PR-менежери Алеш Лопрайс учун оила тарихи ва яшаш услуби. Олти карра «Париж-Дакар» ралли-рейди чемпионининг жияни, Алеш биринчи марта пойгачи юк машинасига етти ёшлигида ўтирди ва ўзи учун ҳаётда қандай йўлни танлаши кераклигини қатъий танлади. Пойгачининг медаллар жавонида бугун «Дакар», «Марказий-Европа раллиси», «Ипак йўли» раллиларида совринли ўринлари. Loprais Team мақомли ҳомийси халқаро ИнстаФорекс брокери пойгачига йирик мусобақаларда бошни айлантирувчи ғалабага эришишни тилайди!\nInstaTrade Loprais Team ралли таркиби – Чехиялик пойгачи Алеш Лопрайс билан ҳамкорик натижаси, у учун пойгалар хобби ҳам иш ҳам эмас, бу яна унинг оиласининг тарихи. «Париж-Дакар» ралли-рейди олти карра чемпионининг жияни Алеш ўзининг йўлини унга етти ёш тўлганда танлаган. InstaTrade Loprais Team 2012 йилдан бери ёрқин натижаларни кўрсатмоқда. Спорт тажрибаси ва хатарга бориш қобилиятининг кўпайтмаси ва вазиятни баҳолаш маҳорати жамоани раллида албатта янги ютуқларга етаклайди, жумладан афсонавий «Дакар» раллисида.\nCopyright © 2007-2022 InstaTrade. Барча ҳуқуқлар ҳимояланган. Молиявий хизматлар InstaFintech Group томонидан тақдим этилади.


“Хиром айла”: Тошкентда рақс спорти бўйича чемпионат бўлиб ўтди\nЎзбекистон пойтахтида 21 февраль куни рақс спорти бўйича навбатдаги “Tashkent Open 202” мусобақаси бўлиб ўтди.\nМусобақаларда болалар, ўсмирлар ва катталар қатнашди. Улар турли рақс жанрларидаги мукофот учун ўзаро баҳслашишди.\nБу йилги мусобақада 200 нафардан зиёд иштирокчи қатнашди. Аммо коронавирус пандемияси сабаб киритилган чекловлар бошқа мамлакатдан бўлган иштирокчиларнинг қатнашишига имкон бермади.


ДавАктив минг кв. м.гача бино-иншоотларни бериш ваколатини ҳокимларга “тортиқ” қилмоқчи | Qalampir.uz\nДавАктив минг кв. м.гача бино-иншоотларни бериш ваколатини ҳокимларга “тортиқ” қилмоқчи\nЖамият\t10 Декабрь 2019 20:44 3538\nБугун, 10 декабрь куни Давлат активларини бошқариш агентлиги биносида тадбиркорлар ва агентлик вакиллари ўртасида йиғилиш ўтказилди.\nТадбир агентлик директор ўринбосари Тўлқин Набиев, юридик бошқарма раҳбари Улуғбек Газиев, республиканинг турли ҳудудларидан 50 га яқин тадбиркорлар ва ОАВ вакиллари иштирок этди.\nЙиғилишда тадбиркорларнинг мулкчилик, хусусийлаштириш соҳасидаги муаммолари масаласига урғу берилди.\n“Тадбиркорлар ҳозир катта кучга айланган. Улар иқтисодиётимизнинг асосини ташкил қилади. Ҳаммамизнинг мулкимиз дахлсиздир. Мулкдорларни давлат мулкини ҳусусийлаштирган ва янгидан ўзи ташкил қилганларга бўлиш мумкин. Хусусийлаштирилган корхоналарни икки турга ажратиш мумкин. Президент қарор ва фармонлари доирасида дастурлар билан ва Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари қарорлари билан берилиши мумкин. 2 минг кв м.гача бино-иншоотларни вилоят ҳокимлари бериши мумкин. 5 минг кв м.гача бино-иншоотларни хусусийлаштириш вилоят халқ депутатларининг ваколатидадир. Шу кеча-кундузда тажриба тариқасида туман, шаҳар ҳокимлари ҳам 1 минг кв м.гача бино-иншоотларни бериш ваколати масаласи бўйича таклифлар ишлаб чиқиляпти. Бу ҳам бюрократик тўсиқларни олиб ташлаш учун қадам дейиш мумкин.\nКонституциямизнинг 53-моддасидаги хусусий мулк дахлсизлиги Президент қарорларида ҳам мустаҳкамланди. Мазкур тартибни бузган мансабдорларга жавобгарлик назарда тутилди. Шу сабабли, хусусийлаштириш натижаларини қайта кўриб чиқиш тартибига мутлақо чек қўйилди.\nБиз хусусийлаштиришда тадбиркорларнинг ҳуқуқларини тиклашда ҳамма саъй-ҳаракатларни қиламиз. Бу ишни ОАВ ва блогерларсиз бажариш иложсиз. Биз улардан миннатдормиз. Бизларни танқид қилиб, камчиликларни кўрсатиб беряпсизлар. Буни танқид эмас, биз учун дастуруламал бўлиши керак. Чунки биз кўрмаган хато ва камчиликларни улар кўрсатишяпти”, дейди агентлик директор ўринбосари Тўлқин Набиев.\n20 Сентябрь 18:17 59656\n20 Сентябрь 13:55 47108\n22 Сентябрь 15:47 26422\n20 Сентябрь 22:27 24263\n21 Сентябрь 12:00 24098


"Янги ҳукумат қатъий иқтисодий ислоҳот ўтказиши керак" - BBC News O'zbek\n"Янги ҳукумат қатъий иқтисодий ислоҳот ўтказиши керак"\nImage caption "Асака" акциядорлик тижорат банкининг филиалларидан бири\nЎзбекистон Марказий банки тарқатаётган хабарларга кўра, мамлакатдаги барча тижорат банклари устав капиталининг камида 15 фоизлик улушини хорижий сармоядорларга сотиш мақсадида халқаро молия институтлари билан музокаралар олиб бормоқдалар.\nЎтган йили Ўзбекистон ҳукумати акциядорлик ширкатларидан хорижий инвесторларни жалб қилишни талаб қилган, бу борада бир неча қарор чиқарилган эди. Қарорларда мазкур талабларни бажармаган раҳбарлар лавозимидан бўшатилиши кераклиги таъкидланганди.\nЎзбекистонда 26 тижорат банки фаолият юритади. Уларнинг учтаси давлат тасарруфида бўлиб, ўн биттаси акциядорлик-тижорат, еттитаси хусусий ва бештаси хорижий молия иштирокидаги банклардир. Маҳаллий матбуотда бу амал хусусийлаштириш жараёнининг навбатдаги босқичи деб таърифланмоқда.\nБироқ, баъзи таҳлилчилар, Ўзбекистонда фаолият юритаётган банкларни қанчалар тижорий деб аташ мумкин, деган саволни қўядилар. Иқтисодий шарҳловчи Алишер Таксанов ҳам ана шу таҳлилчилардан биридир.\nАлишер Таксанов: Дарҳақиқат, уларни тижорат банклари деб аташ қийин. Чунки бир тарафдан, улар тужжорий вазифаларни бажариб, аҳоли ва муасассалар билан иш олиб бормоқдалар. Улар кредит ажратиш, хорижий валютани сотиш ва алмашиш курсини қўллаб-қувватлаш каби амалиётлар билан банд бўлишлари керак. Бошқа тарафдан, улар мустақил тужжорий сиёсат юргизолмайдилар. Чунки улар ҳукумат ва Марказий банкнинг директиваларига риоя қилишлари лозим. Мисол учун, улар ўз вақтида маошларни одамларга беришмайди, маблағларни нақд пулларга айлантирмайдилар. Одамларнинг маошларини пластик картага ўтказганлари билан банкоматларнинг ишлашларига ёрдам беришмаяпти. Шунинг учун, бу банкларни тижорий маънода тўлиқ мустақил деб атаб бўлмайди.\nImage caption "Халқ банк" давлат тижорат банки\nБи-би-си: Демак, бу Марказий банкнинг сўнгги йўл-йўриқларини амалга ошириш билан, улар ўз ички тижорий манфаатларидан келиб чиқмаётганларини намоён этадиларми?\nАлишер Таксанов: Одатда, ҳар қандай банк хорижий сармоядор капиталини ё-да чет эллик менеджерни ўзида сақлашни истайди. Чунки бу хорижий молия институтлари билан алоқалар қанчалик ривожланганидан далолат бўлиши мумкин. Иккинчидан, устав жамғармасига ташқаридан активларни жалб қилиш ва пул муомаласи билан боғлиқ янги технология ва «ноу-хау»ларни олиб кириш учун ҳам яхши йўлдир. Сўзсиз, тижорат банкларининг қизиқиши ўта кучли бўлиши мумкин. Бироқ, бошқа томондан, мазкур банкларнинг ҳақиқий қиймати нимада? Ҳукуматнинг тўлиқ измида бўлган банк ўзига даромад олиб келувчи вазифалар эмас, балки ҳукумат сиёсатинини дастаклашни афзал кўришга мажбурдир.\nБи-би-си: Хорижий инвесторлар-чи? Уларнинг қизиқиши борми?\nАлишер Таксанов: Назаримда, чет эллик банклар катта қизиқиш кўрсатмайди, чунки, исталган вақтда ҳукумат уларнинг мол-мулкини тортиб олиб қўйиб, активларини мусодара қилиши мумкин ва хорижий сармоядорлар пул айланмаси устидан тўлиқ назоратни ушлаб туролмайдилар деб ўйлайман. Ҳар холда, Марказий банк бутун амалиётни қаттиқ назорат қилади.\nБи-би-си: Эҳтимол, республикада янги раҳбарият ҳокимиятга келиб, анчадан бери кутилаётган конвертация арафасида айнан ушбу амаллар орқали ислоҳотларни йўлга қўймоқчидир, шундай бўлиши мумкинми?\nАлишер Таксанов: Бундай бўлиши мумкин. 25 йил мобайнида мамлакатда қаттиқ ва буйруқ билан бошқариладиган иқтисодиёт шаклланиб бўлган. Бундай иқтисодий тизим либерализация ёки бозор иқтисодиётидан узоқда туради. Буни англаб олган йирик ва ўртача инвесторлар аллақачон Ўзбекистонда ишламайдилар. Токи либераллаштириш юз бермагунча, хусусий мол-мулкнинг муҳофазаси тасдиқланмагунча ва ётқизган маблағлар қонунан ҳимояланмагунча, хорижий инвесторлар Ўзбекитсонга қайтиб бормайдилар. Агар мазкур ишлар амалга оширилса, хорижий сармоядорлар янада қизиқишиб, қайтиб келишса конвертация юз бериши мумикн. Хорижий капитални жалб этиш учун янги ҳукумат қатъий иқтисодий ислоҳотлар ўтказиши керак.\nБи-би-си: Асосий ислоҳотларни ўтказмасдан нима сабабдан бундай ҳаракатларни олдинга суришяпти? Бундан манфаат нимада?\nАлишер Таксанов: Барибир қандайдир ислоҳот амалга оширилади деб ўйлайман. Чунки олдинги сиёсат билан ҳозирда яшаб бўлмайди. Қаттиққўл тизим мамлакатни стагнацияга олиб бориб, аҳоли орасида ижтимоий тангликни кучайтиради. Янги ҳукумат реал аҳволни тушуниши керак ва бозор иқтисодиёти механизмларини йўлга қўйиши лозим. Шунинг учун, балки, директив, яъни йўл -йўриқлар орқали билан бўлса ҳам, банкларга чет эллик шерикларни топишга рухсат берилган.\nБи-би-си: Нафақат Ғарб, балки кўпроқ Россия ва Болтиқбўйи ширкатлари ҳам Ўзбекистон бозорида ўзларини чет эллик сармоядорлар дея тақдим этишлари мумкин ва бу ҳолатни сиз қандай шарҳлаган бўлардингиз?\nАлишер Таксанов: Назаримда, бундай алоқаларни ўрнатишда коррупцион манфаатларни ҳам инобага олиш керак. Мисол учун Ўзбекистондан капитални чет элга олиб чиқаётган шахсларнинг тор бир даврасига хизмат қилаётган банкларнинг мавжудлиги сир эмас. Ташқаридан келаётган сармоялар ниқоби остида, эҳтимол, Ўзбекистонга музлатилган пулларни ҳам қайтариб беришлари мумкин. Яъни, шу орқали ўзбеклар ўз пуллари билан ўзларини сармоялашлари эҳтимоли йўқ эмас.


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Тошкентдаги ЙТҲлар акс этган тасвирлар пайдо бўлди. Ҳушёр бўлинг! (Видео)\t15:51, 06 май 2016\tБугун интернетда Тошкентда ўрнатилган кузатув камераларидан суратга олинган йўл транспорт ҳодисаларининг видеолари тарқалди. Мазкур ЙТҲлар пойтахтимизнинг Марказий кўчаларида аксарият ҳолларда ҳайдовчиларнинг қоидага риоя қилмаганликлари, тезликни оширганликлари ва энг асосийси ҳушёр бўлмаганликлари оқибатида содир бўлганлигини кўриш мумкин.\nМазкур видеони сайтга жойлашдан асосий мақсад, ҳайдовчиларда ҳушёрликни оширишдир.