Ўзбек ва тожик дўст, президентлар-чи? - BBC O'zbek\nImage caption Ислом Каримов ва Имомали Раҳмон бошқаруви даврида ўзбек-тожик муносабатлари совуқлашди.\nЎзбекистон Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комиловнинг Тожикистонга сафари Шанхай Ҳамкорлиги аъзолари учрашуви доирасида ўтади.\nШунга қарамай, бу сафар икки мамлакатда ҳам энди ўртадаги муносабатлар яхшиланади, деган умидларни уйғотмоқда.\n"Ташқи ишлар вазиримизнинг Шанхай доирасида бўлса-да, Тожикистонга бориши аҳамиятли қадам" - дейди Тошкентдан сиёсатшунос Фарҳод Толипов - "Умид қиламанки, бу энди икки давлат раҳбарлари учрашувига ҳам йўл очади".\nСиёсатшунос олим визалар бекор қилиниши, йўллар очилиши, борди-келди ва савдо-сотиқ кучайиши ҳамда икки давлат орасида парвозлар қайта тикланишига умид қилади.\nМуаммолар бир уюм...\nЎзбек олими ҳал этилиши муҳимлигини эслатган ҳолатлар Тошкент ва Душанбе ўртасидаги совуқ алоқалардан бир неча мисол, холос.\nТаҳлилчилар жараённи секин-асталик билан, аввало дипломатик доираларда маслаҳат ва мулоқотни йўлга қўйишдан бошлаш зарур, деб айтадилар.\nЛекин турли геосиёсий ва, айримлар фикрича, шахсий сабаблар боис, Ўзбекистон ва Тожикистон муносабатлари ўтган йиллар давомида таранглашиб келди.\nНиҳоят, Тожикистон электр токи олиш ниятида улкан Роғун ГЭСини қуриш режасини эълон қилиши билан сувталаб пахта экадиган Ўзбекистон бунга кескин қарши чиқди.\nImage caption Ўзбекистон-Тожикистон чегаралари кўпинча ёпиқ, очиқ бўлганда ҳам виза керак.\nАммо аҳвол шу даражага етдики, Ўзбекистон президенти Ислом Каримов сув муаммолари боис минтақада уруш чиқиши мумкинлигидан огоҳлантирди.\nЛекин таҳлилчиларга кўра, дунёда, хусусан, собиқ Совет ҳудудларида шиддат билан ўзгараётган геосиёсат минтақага ҳам таъсир этмоқда.\n"Қримнинг Россияга қўшиб олиниши, Россия-Украина ўртасидаги ҳозирги можаролар бизнинг минтақага, хусусан, Тожикистон ва Ўзбекистон муносабатларига ҳам таъсир этмоқда" - дейди Душанбедан сиёсатчи Суҳроб Шарипов.\n"Аммо бу ўзгариш бизнинг алоқаларимизни жипслаштириш учун ижобий таъсирга эга бўлади".\nТожикистонлик сиёсатчига кўра, икки мамлакат ўртасида интеграция етишмайди, аммо ўзбек ва тожик халқлари ҳозир айнан ана шу жараённи қайта бошлашга тайёр. Фақат энди давлатлар ҳам истак-ирода кўрсатиши лозим.\n"Аслида икки давлат орасидаги муаммолар ташқи таъсирлар ва кучлар туфайли юзага келган" - дейди Суҳроб Шарипов - "Бундайин умумий хавфлар эса ҳамон мавжуд".\nШу ўринда, Афғонистондан НАТО кучлари чиқиб кетиши, қуролли гуруҳлар фаоллашуви, гиёҳванд моддалар айланиши ва Россиянинг собиқ СССР ҳудудларида юритаётган сиёсати айнан ана шу ташқи хавфлар сирасига киритилади.\nImage caption Ўзбекистон чегарада қўйган минада Ғозивойнинг рафиқаси нобуд бўлган. Бундай мисоллар кўп.\nИчки хавфлар эса, ишсизлик, қашшоқлик, коррупция, инсон ҳуқуқлари аҳволи ёмонлашаётгани ва очиқ жамият тузиш жараёнидаги сунъий тўсиқлар, деб кўрилади.\nЎзбекистон ва Тожикистон алоқалари яхшиланиши, айниқса, ташқи дунёга чиқадиган аксар йўллари Ўзбекистондан ўтадиган Тожикистон учун ўта муҳим.\nЛекин Ўзбекистон ҳам ўзи истеъмол қиладиган сувининг ярмига яқинини Тожикистондан келадиган дарёлардан олади.\nЎзбеклар сувга жуда эҳтиёжманд, чунки мамлакат суғорма деҳқончиликка асосланган ва аҳолиси катта.\nМинтақадаги бошқа тўртта қўшни мамлакатда яшовчи одамлар сонини жамлаб ҳисоблаганда, Ўзбекистон аҳолиси сони билан деярли бир хил.\nБундай ҳолатда, тарафлар муроса-мадора йўлини топишга мажбур кўринадилар.\nАммо ҳозирги ташриф совуқ муносабатларни илитишга ишора бермайди, деган фикрлар ҳам бор.\n"Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирининг Тожикистонга сафар қилиши Шанхай ташкилоти доирасидаги бир хўжакўрсин сафар" - дейди ўзбекистонлик собиқ дипломат Алишер Таксанов - "Агар муносабатларни ҳақиқатдан яхшиламоқчи бўлишса, президентлар сафар қилиб, учрашиши керак".\nЖаноб Таксановга кўра, Ўзбекистон тарафи ўртадаги муаммоларни ҳал қилиш йўлида аллақачон музокараларни бошлаши зарур эди. Аммо бундай бўлмади.\n"Ўзбекистон ҳам Роғунни назорат қилсин"\nImage caption Роғун ГЭСи қурилиши Ўзбекистон ва Тожикистон муносабатларини янада таранглаштирди\nЁқилғи бойликлари йўқ Тожикистон ўзидаги дарёлардан электр қуввати олиш ниятида. Бу учун улкан Роғун ГЭСини қуришни истамоқда.\nКўп миллиардли айни лойиҳани амалга ошириш учун эса ташқаридан моддий ёрдам зарур. Энг асосийси, Ўзбекистон Роғун ГЭСи қурилишига қарши.\nТошкентнинг қўрқишича, зилзила тез-тез юз берадиган ҳудудда дунёдаги энг баланд тўғонни қуриш хатарли.\nШунингдек, тўғонни ишга тушириш учун муҳим бўлган улкан сув омборига бир неча йил давомида сув тўплаш жараёнида Амударё сатҳи кескин пасайиб, Ўзбекистоннинг Сурхондарё, Қашқадарё, Бухоро ва Хоразм вилоятларида сув муаммоси кескинлашиб, одамлар ҳаёти оғирлашади.\nЧунки Роғун Амударёга қуйилувчи Вахш дарёси устида тикланмоқда.\nДемак, Тожикистон ва Ўзбекистон тарафи икки хил ўзаро зид манфаатларни илгари сурар экан, бу масалада келишувга келиш осон кечмайдиган кўринади.\n"Тўғри, масалалар фундаментал фарқ қилади" - дейди Фарҳод Толипов - "Лекин музокаралар орқали муаммоларга ечим топса бўлади".\nАйни дамда, қатор кузатувчилар Ўзбекистон аслида Роғун ГЭСини назорат қила олиши мумкин деган фикрдалар.\n"Ўзбекистон Роғун ГЭСи ҳиссаларини сотиб олсин ва ўшанда бу борада бемалол ўз сўзини айта олади ҳамда ГЭС устидан муайян маънода назорат юритишга қодир бўлади" - дейди Душанбедан Суҳроб Шарипов.\nImage caption Ўзбеклар ва тожиклар жуда яқин халқ. Икки мамлакатда ҳам улар дўст-қариндош бўлиб яшаб келишади.\n"Керак бўлса, қачон ё қанча сув олиш масалалари ҳам ҳал бўлади ва Ўзбекистон ўзининг энг қақраган сувсиз ҳудудларига ҳам керакли сувни олиб бораверади".\nХалқлар дўст, раҳбарлар-чи?\nТаҳлилчиларга кўра, ўзаро дўст ва ёнма-ён яшаб келган ўзбек ва тожик халқлари ҳар вақт жипс алоқаларни қайта тиклашга тайёрлар.\n"Аммо ҳамма гап давлатлар даражасида бу муносабатларни йўлга қўйишга қолган" - дейди Суҳроб Шарипов.\nҚатор таҳлилчиларнинг ўйлашича, икки давлат президентлари ўртасидаги ўзаро муносабатлар ҳам давлатлар орасидаги ришталарга салбий таъсир қилмоқда.\n"Бу ҳақиқатдан узоқ бўлса керак" - дейди кескин оҳангда Суҳроб Шарипов - "Чунки Ислом Каримов ўта тажрибали президент, Имомали Раҳмон ҳам сўнгги йиллар кўп тажриба орттирди".\n"Қолаверса, давлат раҳбарлари барибир ўз халқи ва давлати манфаатларидан келиб чиқиб иш юритишга мажбурлар".\nЛекин айнан ана шу халқ қўшниси билан яқинлашишни истаса ва мамлакат манфаати қўшнилари билан яқин муносабатларга боғлиқ бўлса, у ҳолатда бу икки давлат раҳбарлари ишлари шунга мос кечмоқдами, деган саволга суҳбатдошимиз жавоби қисқагина бўлди.\n"Бу ерда сиёсий оҳангни ўзгартириш керак".\nТожикистондаги ўзбек фаоли Салим Шамсиддинов ҳануз топилмаган


Истанбулда кучли бўрон оқибатида одамлар ҳалок бўлмоқда (фото ва видео)\nТуркиянинг Истанбул шаҳрида кучли бўрон оқибатида тўрт киши ҳалок бўлди. 19 киши жароҳат олгани айтилмоқда. Бу ҳақда бугун, 29 ноябрь куни NTV телеканали хабар берди.\nКечирасиз, мен ногирон эмасман...\n«Ким айтади, мени ногирон деб. Ҳассага таяниб юрганимга, бир оёғимни боса олмаганимга шундай деяпсизми? Агар шундай бўлса, бир тадбиркор қилган ишни бажаряпман-ку! Менинг фаолиятим қайси тадбиркорникидан кам? Агар мен ногирон бўлсам, уйимда оилавий боғча очиб, 18 нафар кичкинтойга таълим-тарбия берармидим,...\nКучли довулда қолиб кетган ўнлаб одамлар бедарак йўқолди\nҲиндистоннинг Мумбай шаҳрида юз берган кучли довулдан кейин ўнлаб одамлар бедарак йўқолган. Бу ҳақда BBC News хабар бермоқда.\nЧорвачилик тармоқлари учун катта имконият ва рағбатлар берилади\nИчки истеъмол бозорини гўшт, сут, тухум ва бошқа чорвачилик маҳсулотлари билан барқарор таъминлаш, ички ва ташқи бозорларда рақобатбардош маҳсулотлар ишлаб чиқаришни кўпайтириш долзарб вазифалардан саналади. Шу боис, кейинги йилларда чорвачилик, паррандачилик ва балиқчиликни ривожлантиришга доир муҳим қарорлар қабул қилинмоқда.\nУкраинада об-ҳаво ёмонлиги туфайли 189 та аҳоли пункти электрсиз қолди\nДовулли шамол туфайли Украинанинг марказий ва ғарбий қисмидаги деярли икки юз аҳоли пункти электрсиз қолди. Бу ҳақда Украина давлат фавқулодда вазиятлар хизмати сайтида хабар берилди.\nСиёсат, диний низолар, иқлим: 2020 йилни тарихга муҳрлаган воқеалар\n2020 йилда дунё аҳли соғлиқни сақлаш соҳасида мисли кўрилмаган инқирозни, баҳсли сайловларни ва турли табиий офатларни бошдан кечирди. "Халқ сўзи" нашри 2020 йилни тарихга муҳрлаган воқеаларга назар солди.\nМетеорологларнинг таъкидлашича, шамолнинг ўртача тезлиги сониясига 29 метрни ташкил этган.\nДовулларнинг йилдан-йилга кучайиб бориши, ўз-ўзидан қўшимча иқтисодий зарар келтиради. Аммо бошқа хавфлар ҳам бор.\nБундай халқни енгиб бўлмайди\nКоронавирус пандемияси билан бошланган карантин ниҳоясига етмасдан юртимизда кутилмаганда эсган кучли шамол Бухоро ва унга ёндош вилоятларимизга катта талафот етказгани қалбларимизни анча хун қилган эди.


ФСБ муҳожирлар ҳуқуқлари ҳимоячиси Валентина Чупикни Россиядан чиқариб юборади. Унга 2051 йилгача қайтиш тақиқланади.\nХавфсизлик кучлари Шереметево аэропортида муҳожирларга ёрдам берадиган «Тонг Жахони” («Эрталабки дунё») нотижорат ташкилот раҳбари Валентина Чупикни ҳибсга олди. У бу ҳақда “Новая газета» ва “Медиазона” га хабар беришга муваффақ бўлди.\n«Мен Шереметево аэропорти, Ф терминалидаги махсус ҳибсхонада ўтирибман. Ҳужжатларим олиб қўйилгани учун мени қаерга олиб кетишлари номаълум», — деди ҳуқуқ ҳимоячиси “Новая газета» га.\nЧупикнинг сўзларига кўра, ФСБ ходимлари унга Россиядаги қочқинлик мақомидан чиқиш тўғрисидаги билдиришномани топширишган. Шунингдек, унга 30 йилга мамлакатга кириш тақиқланган. Кейинчалик у алоқани тўхтатди, деб ёзади газета.\nЭнди Чупик Ўзбекистон фуқароси бўлгани сабаб Ўзбекистонга депортация қилиниши мумкин. Ҳуқуқ ҳимоячиси Андижон воқеаларидан кейин Россияга кўчиб ўтди: 2005 йилда ҳукумат қўшинлари шаҳарнинг бош майдонида адолат талаб қилиб тўпланган тинч аҳолига ўқ уздилар. Ҳуқуқ ҳимоячиларига кўра, 500 дан ортиқ одам ўлган.\nЧупик кўп йиллардан буён Москвада яшайди ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларининг босими ва бошқа муаммоларга дуч келган муҳожирларга бепул юридик ёрдам кўрсатади.\nМедиазонанинг ёзишича, Чупик «Қочоқлар тўғрисида»ги қонун («қочқин деб тан олиш учун атайлаб ёлғон маълумот ёки ёлғон ҳужжатларни тақдим этиш») асосида қочқинлик мақомидан маҳрум қилинган.\nРоссия ФСБ ҳозирча Чупикнинг ҳибсга олиниши ҳақида расмий изоҳ бермади.


Трастбанкда “Сирли мижоз” амалиёти натижаси ўрганилди - «Трастбанк» ХАБ\nЯнгиланган сана: 4 Октябр 2021, 18:27\nҲар соҳада бўлгани сингари банк хизматларига бўлган талаб ҳам замонга хос равишда ортиб бормоқда. Мижозлар ҳам, ўз навбатида, банк хизматларига бўлган эҳтиёжларини қондириш учун энг сифатли маҳсулот таклиф эта оладиган банкни танлашга интилади. Шу сабабли мижозларга хизмат кўрсатиш сифатини ошириш – банк ривожланиши учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга.\nТрастбанк маҳсулот ва хизмат сифатини мукаммаллаштириш учун доим ҳаракатда. Жумладан, мижозларга кўрсатилаётган хизмат сифатини ташқи маркетинг компанияси томонидан “Сирли мижоз” усули орқали мунтазам баҳолаб бориш тизими йўлга қўйилган. “Сирли мижоз” тажрибаси банкларнинг хизмат кўрсатиш жараёнидаги мавжуд камчиликларни бартараф этишга ва мижозларга хизмат кўрсатиш сифатини янада оширишга хизмат қилади.\n“Трастбанк” ХАБ Бошқарув Раисининг фармойишига кўра, Мижозларга хизмат кўрсатиш стандартларини жорий этиш комиссияси ташкил этилди, шунингдек, Сотув китоблари (Sales Book) чоп этилди. Филиал ходимларининг мижозларга хизмат кўрсатишини доимий назорат қилиш – комиссиянинг асосий вазифаси этиб белгилаб қўйилди.\n2021 йилнинг 20 ва 23 сентябрь кунларида Трастбанк Амалиёт бошқармаси, “Тошкент”, “Дархон” ва “Яккасарой” филиаллари ходимлари учун мижозларга хизмат кўрсатиш сифатини баҳолаш бўйича “Сирли мижоз” малакаси ёрдамида ўтказилган ўрганиш натижалари юзасидан семинар ташкил этилди.\nАмалий семинарда мижозларга хизмат кўрсатиш жараёнида йўл қўйилган камчиликлар ва ютуқлар хақида айтиб ўтилиб, чоп этилган Сотув китоблари (Salеs Book) ёрдамида мижозларга хизмат кўрсатилиши тартиб ва қоидалари тушунтирилди.\nБанк мижозларига хизмат кўрсатиш даражасини доимий баҳолаб бориш – кўрсатилаётган хизмат сифатини такомиллаштириш, қолаверса, мижозлар билан самарали ҳамкорликни йўлга қўйишда муҳим асос ҳисобланади.\nМанба: кўрсатилмаган / Кўришлар: 244\nОхирги янгиланиш: 28 Январ 2022, 09:54 (GMT+5)


Жорий йил Бразилияда ҳисоб бўйича 46-Америка кубоги ўтказилди. Бундан бир аср олдин футбол бутун дунё бўйлаб тараққиёт йўлига тушган бўлсада, терма жамоалар миқёсидаги турнирлар кейинроқ оммалашди. Дейлик, 1930 йили илк жаҳон чемпионати ташкиллаштирилишига қадар жаҳон спорти нақ 7 марта Олимпиада ўйинларига гувоҳ бўлганди (биринчиси 1900 йили). Америка кубогига келсак, бу турнир биринчи марта 1916 йилнинг июлида ташкил қилинган. Тўғри, ўша мусобақада атиги 4та жамоа қатнашган ва у 6та ўйинни ўз ичига олган. Уругвай ва Аргентина миллий жамоалари Чили термасини тегишлича 4:0 ва 6:1 ҳисобида мағлуб этган. Уругвайликлар бунга қадар Бразилия термасидан ҳам устун келишган ва уларни охирги турда дуранг ҳам қаноатлантирарди. Хуллас, аргентиналикларга қарши кечган баҳсда 0:0 ҳисобини ушлаб қолган Уругвай термаси Американинг илк чемпионига айланади.\nУмуман олганда, Америка кубогида узоқ вақт иштирокчилар сони ва муддат масаласида қандайдир аниқ мезон кузатилмаган. Яъни чемпионатда баъзан 4та ёки 5та, гоҳида ҳаттоки, 3та жамоа қатнашади. Оралиқ муддат эса 1-2 йилдан тортиб, 6 йилгача чўзилади. Фақат 1975 йилга келиб, турнир катта ва жиддий бурилишга юз тутади. Биринчидан, чемпионат нақ 8 йиллик танаффусдан кейин ўтказилганди. Иккинчидан, унда КОНМЕБОЛнинг бугунги барча 10та аъзоси (Бразилия, Аргентина, Уругвай, Чили, Парагвай, Колумбия, Венесуэла, Боливия, Перу ва Эквадор) қатнашади. Учинчидан, мусобақа номи расман ўзгартирилади - Жанубий Америка чемпионати Америка кубогига айлантирилади. Шунинг баробарида турнир формуласи мутлақо ноодатий бўлади: 9та жамоа 3та гуруҳда «уй-сафар» тизимида ўзаро ўйнаб чиқади. Якунда гуруҳ ғолиблари ярим финалга йўл олишади. Бу босқичда улар қаторига Уругвай термаси қўшилади. Ярим финалда ҳам икки ўйинлик тизимга амал қилинади. Боз устига, финал 3та ўйиндан иборат бўлади - Колумбия ва Перу термалари навбати билан ўз майдонида ғалаба қозонади, бетараф ҳудудда ташкиллаштирилган 3-баҳсда эса перуликлар ягона гол эвазига устун чиқишади. Шу тариқа яна 5та турнирда 10та иштирокчи ғолиблик учун курашади. 1987 йилга келиб, Америка кубогини битта мамлакатда ўтказиш ва мезбонни алфавит бўйича танлашга келишиб олинади. Хуллас, турнир Аргентинага ишониб топширилади. Яна 2та ўйинлик тизимдан ҳам воз кечилади. Натижада учрашувлар сони 13тага тушади: гуруҳ босқичи - 9та, ярим финал - 2та, финал ва 3-ўрин учун - 2та.\nАмерика кубоги-89да тизим яна ўзгаради. Бунда 10та жамоа икки гуруҳга бўлинади ва якунда кучли 4та иштирокчи финал босқичида қатнашади. Ўшанда Бразилия термасининг супержуфтлиги - Ромарио-Бебето бирга 9та гол уриб, жамоаси ғалабасини таъминлаганди. 1993 йили «Копа Америка» ниҳоят, ҳозирги формат шаклига кирди. Яъни меҳмон жамоалар ҳисобига иштирокчилар сони 12тага етказилди ва улардан 3та гуруҳ шакллантирилди - стандарт меъёр. «Плей-офф» раундлари сони ҳам бошқа аксарият турнирларники билан тенглаштирилди - чорак финал, ярим финал ва финал плюс 3-ўрин учун ўйин. Дарвоқе, аслида Жанубий Америкадаги давлатлар сони 13та. Демакки, Суринам, Гайана ва Франция Гвианаси термалари ҳам «Копа Америка»га қўшилиши мумкин эди. Бироқ бу жамоалар КОНМЕБОЛ эмас, КОНКАКАФга аъзо бўлган. Нега? Бунинг расмий сабаби тайин эмас, фақат бир неча фаразлар бор:\n1. КОНМЕБОЛ аъзоларидан Венесуэла термаси узоқ вақт аутсайдер мақомида юрган, лекин бу жамоа охирги 20 йилда бош мусобақанинг тўлақонли иштирокчисига айланибгина қолмай, ярим финалга ҳам чиқди. Суринам ва Гайана термаларида эса бундай даражага чиқишнинг иложи йўқ. Демакки, уларнинг мутасаддилари ўта кучли рақиблар билан рақобатлашишни маънисизлик сифатида баҳолаган бўлишлари мумкин.\n2. Суринам ва Гайана маданият бобида Кариб ҳавзасидаги мамлакатларга яқинроқ.\n3. Кариб ҳавзасидаги жамоаларга қарши ўйнаш харажати анча кам.\nХуллас, КОНМЕБОЛ якунда меҳмон жамолар чақириш ғоясини маъқуллайди. Бунда аввалига 2та шартга амал қилинади:\n1. Меҳмон жамоа Жанубий Америкадан узоқ бўлмаслиги керак.\n2. Меҳмон жамоа курашни кучайтириб, турнирга қизиқишни ошириши керак.\nХуллас, «ўгай» жамоалар ҳисобига ўйинлар сони кўпайтирилди, «интрига» оширилди. Ҳар ҳолда, гуруҳда ҳаттоки, 3-ўрин учун кураш ҳам маъно касб эта бошлади (зеро, 3-поғона орқали 1|4 финалга чиқиш имконияти туғилди.\n1999 йилги турнирда Жанубий Америка ҳудуди яқинидан жамоа чақириш тамойилидан четга чиқилди. Яъни турнирда Мексика термасидан ташқари, Япония миллий жамоаси ҳам иштирок этди. Мана, орадан яна 20 йил ўтиб, КОНБЕМОЛ ҳар икки «бегона»ни Осиёдан топди - Япония ва Қатар термалари. Яъни ОК-2019 финалчиларини «Копа Америка» иштирокчилари қаторида кўрдик. КОНМЕБОЛ расмий сайтида бунга оддий изоҳ берилди: «Айнан Япония ва Қатар терма жамоаларини чақирганимиз боиси шуки, ОФК ўз аъзоларининг турниримизда қатнашишига катта қизиқиш билдирди. Қолаверса, бизнинг мақсадимиз футболни бутун дунёда бирдек ривожланишига ҳисса қўшишдир». КОНМЕБОЛ президенти Алехандро Домингес ҳам шу мазмунда гапириб, Осиё футболи билан дўстона алоқалар мустаҳкамланишига умид боғлади. Айтганча, Америка кубоги-2020да энди Қатар ва Австралия термалари иштирок этади - яна ОФК вакиллари.


Мамлакатимиз раҳбари номидан биродар афғон халқига Ўзбекистоннинг дўстона ёрдами сифатида йўлга тушган эзгулик поезди – инсоният учун умумий офатга айланган коронавирусга қарши курашда биринчи навбатда зарур бўладиган маҳсулотлардан шакллантирилган. Тиббий ниқоблар, ҳимоя комбинезонлари, касалликни аниқлашга ёрдам берадиган тепловизор, пирометрлар, ун, ёғ, гуруч, хўжалик совуни, шунингдек, афғон болалари учун кийим-кечак маҳсулотларидан иборат инсонпарварлик юки Ангрен-Тошкент-Термиз-Мозори-Шариф йўналиши бўйлаб жўнаб кетди.\n– Бугун ер юзининг ҳеч бир мамлакати йўқки, бошқа давлатлар тақдирига бефарқ қараётган бўлсин, – дейди Фавқулодда вазиятлар вазирлиги матбуот хизмати ходими Самандар Ҳикматуллаев. – Зеро, коронавирус инфекцияси бутун дунё аҳолисини умумий хавф остига қўйди. Ушбу касалликка қарши барча мамлакатлар биргаликда курашсагина офатни енгиш мумкин. Ўзбекистоннинг афғон халқига кўрсатаётган кўмаги мана шу ҳамжиҳатликнинг яққол мисолидир.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон Республикаси Президентининг топшириғига мувофиқ, шу пайтгача коронавирусдан энг кўп азият чеккан бир қатор мамлакатлар, жумладан, Хитой Халқ Республикаси ва Эронга инсонпарварлик ёрдами жўнатилган эди.


Россия билан бўлган қизғин баҳс мобайнида Белоруссияда «қора олтин» топилди / Telegraf.uz | Ахборот-таҳлилий портали\tНуқтаи назар\nРоссия билан бўлган қизғин баҳс мобайнида Белоруссияда «қора олтин» топилди\nАндрей Резчиков “Россия билан бўлган қизғин баҳс мобайнида Белоруссияда “қора олтин” топилди” номли мақолада Минск Гомель вилояти ҳудудида 1,7 млн. тонна ҳажмга тенг нефть конини топиб олди.\n«Белоруснефть» компанияси хабарига кўра, топилган янги нефть кони “катта чуқурликда жойлашгани ва паст фоизли коллекторга” эга бўлгани учун қазиб олиниши қийин захира манбаси қаторига киради. Бироқ аномал юқори босимга эга пласт қазиб олиш ишларини енгиллаштиради. Кузатувчиларинг фикрича, янги коннинг ҳажми унчалик катта эмас. Беларусь нефтчилари томонидан етказилган ушбу хушхабар Минск ва Москва ўртасидаги муносабатлар бироз кескинлашган даврга тўғри келди. Ўтган йилнинг охирида А.Лукашенко Петербургда бўлиб ўтган бир нечта саммитларда иштирок этмади ва бу билан уларни кворум (янгитдан сайлаш) ҳуқуқидан маҳрум қилди. Бундан ташқари, декабрь ойида Минскда бир вақтнинг ўзида Россияни тарғиб этувчи тўрт нафар блогер ҳибсга олинди.\nДарвоқе, ўтган йили Минск Москвадан жуда ҳам зарур бўлган кредитни ҳамда 6 млн. тоннага тенг нефтни олмади. Россия 2016-2024 йилларда Белоруссияга ҳар йил 24 млн. тонна нефтни етказиб беришни режалаштирган эди. Аммо Минск газ учун бўлган харажатларни ўз вақтида тўлашни тўхтатди ва шу билан бирга нархни арзонлаштиришни сўраган. Натижада «Белнефтехим» ўтган йилнинг учинчи чорагида дастлабки режадан фарқли ўлароқ, ҳажми 2,25 млн. тонна паст бўлган нефтни қабул қилиб олди.\nМазкур вазиятда Белоруссия ҳукумати Россия нефти ўрнига бошқа манба топиши зарур бўлиб қолди. Октябрь ойида А.Лукашенко ўзининг баёнотида Теҳрондан арзонлаштирилган нархда нефтни харид қилиб олиши ҳақида айтган эди. Ноябрь ойида Белоруссия раҳбари Бокуга ташриф уюштирди ҳамда И.Алиев билан бўлган учрашувда Минск имтиёзли шартлар остида Озарбойжон нефтини қайта ишлашга тайёрлиги борасида сўзлаган.\t11.01.2017 | 267


Президент Шавкат Мирзиёевнинг минтақавий хавфсизликни таъминлаш ва афғон муаммосини ҳал этиш масалалари юзасидан стратегик қараши қандай? — Абдулазиз Камилов билан эксклюзив интервью - Халқ сўзи\n10:54 29 Февраль 2020 Сиёсат\nЖорий йилнинг 29 февралида Қатар пойтахти Доҳа шаҳрида АҚШ ва “Толибон” ҳаракати ўртасида узоқ кутилган ва афғон халқи учун умуммиллий ярашув жараёнини бошлаши мумкин бўлган “тинчлик келишуви”нинг имзоланиши кутилмоқда. Бу эса ўнлаб йиллар давом этган урушга чек қўйиш ва тинчлик сари қўйилган чинакам қадам бўлади.\nУшбу шартноманинг имзоланиши Афғонистон ҳукумати, ички сиёсий кучлар ва қуролли мухолифат вакилларининг бўлажак учрашуви олдидан муайян бир умид бағишлайди.\nКўриниб турибдики, юзага келаётган ижобий ўзгаришлар кўп жиҳатдан минтақада шаклланган ўзаро ҳамжиҳатлик муҳити билан боғлиқдир.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Марказий Осиё, хусусан, Афғонистонда “тинчлик, барқарор ривожланиш ва яхши қўшничилик ҳудуди”ни ташкил этишни мамлакат ташқи сиёсатининг устувор йўналиши сифатида белгилаб берганлиги ушбу муҳитни яратишда муҳим роль ўйнади.\nЎзбекистон раҳбарининг изчил ташқи сиёсати ва қатъий қарорлари натижасида минтақадаги ўзаро ишончсизлик йўқолиб борди, қўшни давлатлар ўртасидаги қарама-қаршиликлар бартараф этила бошлади, ҳамкорлик ва ҳамфикрликка асосланган янги сиёсий муҳит вужудга келди.\nТошкент Афғонистонни минтақамизнинг ажралмас қисми, деб билади, шунинг учун ҳам бу мамлакатда тинчлик ўрнатиш учун саъй-ҳаракатлар олиб бориш жуда муҳимдир.\nМарказий Осиёнинг бардавом ривожланиши Афғонистондаги вазиятнинг барқарорлашиши билан бевосита боғлиқдир. Ўзбекистон Президенти бир неча бор таъкидлаганидек,“Афғонистон муаммосини ҳал этмасдан туриб, тинч ва гуллаб яшнаётган Марказий Осиё ҳақида гапириш мумкин эмас”.\n2018 йилнинг март ойида Тошкентда республика раҳбарияти ташаббуси билан Афғонистон бўйича юқори даражадаги халқаро конференция Ўзбекистоннинг афғонлараро тинчлик жараёнини фаоллаштиришга қўшган муҳим ҳиссаси бўлди. Тадбирда Ўзбекистон ва Афғонистон Президентлари, БМТ Хавфсизлик Кенгашининг доимий аъзоси бўлган барча давлатлар, минтақанинг етакчи мамлакатлари ва нуфузли халқаро ташкилотлар вакиллари иштирок этди.\nТошкент конференциясида сўзга чиққан Ўзбекистон Президенти Афғонистон можаросини ҳал қилишга йўналтирилган аниқ стратегик қарашларни баён этди ва афғон муаммосини тинч йўл билан ҳал қилиш бўйича халқаро саъй-ҳаракатлар фаоллашишида “тамал тоши” бўлган “Тошкентнинг Афғонистон бўйича сиёсати”нинг устувор йўналишларини белгилаб берди.\nФорумнинг асосий натижаси Афғонистонда тинчлик ва барқарорликни ўрнатишнинг асосий тамойиллари бўйича минтақавий ва глобал даражада тўлиқ консенсусни ўзида муҳрлаган Тошкент декларациясининг бир овоздан қабул қилиниши бўлди.\nAҚШ ва “Толибон” ҳаракати ўртасидаги музокараларда эришилган натижалардан келиб чиқиб, Афғонистонда тинчлик ўрнатиш жараёнида Ўзбекистоннинг фаол қатнашишига янада кўпроқ эҳтиёж сезилмоқда.\nБиз Афғонистон муаммосини сиёсий йўл билан ҳал этишнинг асосий жиҳатлари хусусида Ўзбекистоннинг қарашлари ва республикамизнинг минтақавий хавфсизликни таъминлашга қўшаётган ҳиссаси ҳақида Ўзбекистон ташқи ишлар вазири Абдулазиз Камилов билан суҳбатлашдик.\n— Ўзбекистоннинг афғон можаросини ҳал этиш бўйича халқаро саъй-ҳаракатларга шу қадар фаол киришишига нима сабаб бўлди, ваҳолонки, ушбу низо ечимини топишдан манфаатдор бўлган мамлакатларнинг ҳаммаси ҳам Тошкент конференцияси каби нуфузли тадбирни ташкил этишга қадар бундай изчил ҳаракатларни амалга оширишга тайёр эмас эди?\n— Шуни унутмаслик лозимки, бизнинг Афғонистон билан умумий чегарамиз бор. Биз кўп асрлик муштарак тарихга эгамиз, халқларимиз тақдири бир-бири билан чамбарчас боғлиқ. Президент Шавкат Мирзиёев таъкидлаганидек, “минг йиллар давомида Ўзбекистон ва Афғонистон халқлари ягона маданий-тамаддун маконида ривож топганлар”. Қандай қилиб биз Афғонистонда нормал ҳаёт тезда тикланишидан манфаатдор бўлмаслигимиз мумкин?\nТасаввур қилинг — биз XXI асрда яшаяпмиз ва ўтган асрда бошланган уруш деярли 40 йилга яқин давом этмоқда. Икки миллионга яқин одамлар унинг қурбонига айланди ва Афғонистоннинг Қочоқлар ишлари бўйича вазирлиги маълумотига кўра, яна олти миллион киши мамлакатни тарк этган.\nАлбатта, бугунги кунда бизга нафақат қочоқларнинг ватанига қайтишини, балки уларнинг Афғонистонда тинч ҳаётни барпо этиш жараёнида фаол иштирокини таъминловчи умумий минтақавий стратегия лозим.\nМарказий Осиё давлатлари билан чегарадош ҳудудларда ҳар йили ўнлаб қуролли тўқнашувлар содир этилади. Шундай вақтлар ҳам бўлдики, ҳатто ҳарбий ҳаракатлар бизнинг чегарамизга туташ ҳудудларгача етиб келди. Буларнинг барчаси бизни хавотирга солмаслиги мумкин эмас.\nБундан ташқари, ИШИД жангарилари Яқин Шарқдан қувиб чиқарилиши натижасида Афғонистон ҳудудида трансмиллий террорчи ташкилотлар паноҳ топа бошлади. Бу нафақат минтақавий, балки глобал хавфсизликка ҳам жиддий таҳдид сола бошлади.\nБиз хавфсизлик бўлинмас экани ва уни фақат муштарак саъй-ҳаракатлар орқали таъминлаш мумкин, деган мавқедан келиб чиқамиз.\nЎзбекистон раҳбари “Афғонистон хавфсизлиги — бу Ўзбекистоннинг хавфсизлиги”, дея бир неча бор баёнот берганлар. Афғонистон бўйича сиёсатимизда биз нафақат ушбу мамлакатнинг келажаги, балки умумий хавфсизлигимиз, терроризм, ақидапарастлик ва зўравонликдан холи дунё учун курашмоқдамиз.\nШу билан бирга, Афғонистонда тинчликни таъминлаш — бу фақатгина хавфсизлик муаммоларини ҳал қилишдангина иборат эмас.\nАфғонистон масаласида биз “defensive approach” деб аталувчи ҳимоя ёндашувига асосланмаймиз. Биз минтақамизда вазият қанақа эканлигини яхши идрок этишимизга ишончимиз комил, шунинг учун “ўйинчи”ларнинг бири ғалаба қозонса, иккинчиси мағлуб бўладиган бирон-бир “нолга тенг ўйинларда” иштирок этишга интилмаймиз. Биз прагматикмиз ва яхши қўшни бўлишни хоҳлаймиз.\nФақатгина 100 йил олдин ўрнатилган чегараларга қарамай, халқларимиз ўртасида 3 минг йиллик тарихга эга муносабатлар мавжуд.\nАмударё бўйлаб ўрнатилган чегаралар ҳеч қачон одамларнинг борди-келдиси, савдо-сотиқ қилиши ҳамда маданиятлар ва динимизнинг ўзаро уйғунлашувига тўсиқ бўла олмаган.\nТинч Афғонистон Марказий Осиё учун энг қисқа йўл орқали денгиз коммуникацияларидан фойдаланиш, транспорт йўлакларимизни диверсификация қилиш ва шу билан маҳаллий маҳсулотларни экспорт қилиш учун кенг бозорларни очиш имкониятларини таъминлашга қодир.\nҲозирги босқичда у ерда қандай жараёнлар содир бўлаётганини аниқлаш муҳим эди. Бу фуқаролар урушими ёки ҳукуматнинг террорчиларга қарши курашими? Бу халқаро низоми ёки глобал “ўйинчи”лар фаол иштирокидаги минтақавий можароми? Ёки ушбу муаммо Афғонистоннинг гиёҳванд моддалар, қурол-аслаҳа ва одамлар савдосининг тўсиқсиз, трансҳудудий “очиқ зонаси”га ва халқаро террорчилик ташкилотлари учун “қулай маконга” айлантирилганлиги билан изоҳланадими?\n— Минтақадаги қўшни давлатлар ва дунёнинг етакчи мамлакатларининг саъй-ҳаракатларисиз ушбу низони ҳал этиб бўлмаслиги таъкидланди. Шунинг учун ҳам айнан Тошкент конференциясида халқаро ҳамжамиятнинг “Толибон” ҳаракати (ТҲ) билан ҳеч қандай муқаддам шартларсиз тўғридан-тўғри мулоқотни йўлга қўйишга тайёрлиги намоён этилди. Янада батафсилроқ айтсак, айнан шу ерда — Ўзбекистонда биз “Толибон”ни тинчлик музокаралари жараёнига жалб этиш учун туртки беришга муваффақ бўлдик. Сизга маълумки, бизнинг шерикларимиз ҳам кейинчалик ТҲ вакиллари билан уларнинг мавқеларини яхшироқ тушуниш ва муросага эришиш мақсадида бир неча даврадан иборат музокараларни ўтказдилар.\nБундан ташқари, халқаро ҳамжамият тинчлик жараёнини фақат Афғонистонга қўшни бўлган давлатларнинг фаол иштирокида амалга ошириш мумкинлигини англаб етди. Шу боис ҳам афғонлараро ярашувнинг асосий тамойиллари бўйича минтақавий консенсусни таъминлаш муҳим эди. Шунингдек, гўё турли ихтилофлари бўлган давлатлар — Покистон ва Ҳиндистон, Эрон ва Саудия Арабистони, Қатар ва Бирлашган Араб Амирликлари бир-бирлари билан ўзаро келишиб олишлари зарур эди. Бундан ташқари, Туркиянинг алоҳида мавқеи ҳам мавжуд... Буларнинг барчасини афғон муаммосини муштарак идрок этиш асосида бирлаштириб олишга муваффақ бўлинди.\nТошкент конференцияси ўтказилганидан сўнг Вашингтон, Москва ва Пекиннинг мавқелари сезиларли даражада бир-бирига яқинлашди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев таъкидлаганидек, “тинчликка интилишнинг асосий шарти — бу Афғонистон учун минтақавий ва халқаро миқёсда келишилган, яхлит ва кенг қамровли тинчлик дастурини ишлаб чиқиш ва амалга оширишдир”.\nАнжуманда қабул қилинган Декларация мамлакатда миллий тотувликка эришиш, халқаро терроризм, наркотрафикка қарши кураш, шунингдек, минтақавий иқтисодий ҳамкорлик учун ўзига хос “Йўл харитаси” бўлди. Ҳужжатда Афғонистоннинг барқарор ривожланиши, афғон халқининг турмуш фаровонлигини ошириш ҳамда уларни минтақа ва дунё миқёсида амалга оширилаётган бунёдкорлик жараёнларига жалб этишнинг шарт-шароитлари белгиланди.\n— Сиз қайд этганингиздек, афтидан, конференцияда турли мамлакатларнинг муросага келишлари учун олдиндан жиддий ва пухта чора-тадбирларни амалга ошириш керак бўлган эди. Тошкент форумига қандай тайёргарлик кўрилгани ҳақида айтиб берсангиз.\n— Авваламбор, конференция арафасида Президент Шавкат Мирзиёев афғон муаммосини катта давлатлар раҳбарлари: Россия Федерацияси Президенти Владимир Путин, АҚШ Президенти Дональд Трамп, Хитой Раиси Си Цзиньпин ҳамда Европа Иттифоқи раҳбарияти, Марказий Осиё мамлакатлари, Ҳиндистон, Покистон ва Эрон давлатлари бошлиқлари билан шахсан ва мукаммал равишда муҳокама қилдилар.\nАммо анжуманга тайёргарлик ушбу учрашувлардан анча олдин — афғон дўстларимиз билан яқин ҳамкорликдан бошланди. Аслида, бу бизнинг биргаликдаги катта ишимиз бўлди. Эслатиб ўтаман, Тошкент конференциясини икки президент — Шавкат Мирзиёев ва Ашраф Ғани жаноблари очиб беришди.\nПрезидент топшириқларига мувофиқ, Афғонистондаги асосий ички сиёсий кучлар вакиллари, хусусан, Бош вазир А. Абдулла, Афғонистоннинг собиқ президенти Ҳ. Карзай, “Афғонистонни озод қилиш Ислом иттифоқи” партияси раҳбари А. Сайёф, “Афғонистон Ислом партияси” раҳбари Г. Ҳикматёр, Афғонистон Олий тинчлик кенгаши раиси К. Халилий, “Афғонистон миллий ислом ҳаракати” бошқаруви кенгаши аъзоси Б. Дўстум, “Миллий ислом жабҳаси” етакчиси С. Гилоний, “Афғонистон ислом жамияти” бошқарув кенгаши аъзолари Ю. Қонуний ва М. Исмоилхон, Балх вилояти собиқ ҳокими А. Нур, “Толибон” ҳаракатининг Қатардаги сиёсий ваколатхонаси раҳбари мулла А. Станикзай, А. Бародарва бошқалар билан ҳам тўғридан-тўғри алоқалар ўрнатилди.\nШу ўринда таъкидлаш жоизки, Тошкент бу йўналишдаги барча қадамларини расмий Кобул билан келишилган ҳолда амалга оширмоқда. Биз доимо “барқарор тинчликни ўрнатиш бўйича сиёсий жараёнлар фақат афғонлар томонидан ва Афғонистон халқи раҳбарлигида олиб борилиши лозим”, деган асосий тамойилга содиқ қоламиз.\nАфғон йўналиши бўйича фаол минтақавий ҳамкорликка яна бир мисол сифатида Самарқандда бўлиб ўтган “Ҳиндистон — Марказий Осиё” вазирлар мулоқотига биринчи марта Афғонистоннинг жалб этилганини келтириш мумкин.\n— Сизнингча, Афғонистон “совуқ уруш” даврида бўлганидек, дунёнинг ривожланган йирик давлатлари манфаатларининг тўқнашуви учун яна майдон бўлмай қолдими?\n— Ҳа, ҳақиқатан ҳам, афғон можароси аввалдан икки дунё тизимлари ўртасидаги геосиёсий қарама-қаршиликнинг самараси бўлди. Ўзбекистон Республикаси Президенти “уруш олови” афғон халқига ташқаридан олиб кирилганини ва уруш бу халқнинг танлови эмаслигини” очиқдан-очиқ айтди.\nҲозирга қадар йирик куч марказлари ўз манфаатлари йўлида Афғонистонда тўқнаш келмоқдалар.\nМожарога янги иштирокчиларнинг доимий равишда жалб этилиши афғон низосининг мисли кўрилмаган даражада чуқурлашишига олиб келди.\nАфсуслар бўлсинки, ўн йиллар давомида афғон муаммосини ҳарбий куч орқали ҳал қилиш мумкинлиги тўғрисида турли хаёлпараст фикрлар мавжуд эди. Энг ачинарлиси шуки, ақлбовар қилмайдиган даражада инсоний қурбонлар ва улкан иқтисодий ҳамда сиёсий талафотлардан сўнг ушбу ёндашув боши берк кўчага киритиб қўйганлиги англаб етилди.\n— Сиз ўзингиз айтгандек, тинчликни кўриш учун, биринчидан, ушбу мақсад бутун афғон жамияти, барча этник гуруҳлар ва сиёсий ҳаракатларни бирлаштирувчи ягона, умумий ғояга айланиши керак. Иккинчидан, хавфсизлик ва иқтисодиёт соҳаларидаги вазифаларнинг самарали ечимини топа оладиган барқарор умуммиллий ҳукумат тузилиши керак.\nАфғонистон самарали минтақавий ҳамкорлик майдонига айланиши зарур.\nАйтиб ўтганимдек, бугунги кунда Афғонистон, афсуски, ҳали ҳам жаҳон ва минтақа давлатларининг қарама-қаршилик ҳамда рақобат майдони бўлиб қолмоқда. Биз Ўзбекистонда мазкур ёндашув ўзгариши керак, деб ҳисоблаймиз.\nАфғонистон барчамизга умумий тил топишни, миллий манфаатларимизни мослаштиришни, муроса қилишни ва ўзаро ҳамжиҳатликка эришишни ўрганиш учун қулай имконият бермоқда.\nЎз навбатида, Ўзбекистон ҳам Афғонистондаги Сурхон — Пули-Хумри электр узатиш линияси ва шу каби бошқа кенг миқёсли инфратузилмавий ҳамда ижтимоий жиҳатдан аҳамиятли лойиҳаларни амалга оширишни бошлаб юборди. Электр узатиш линияси Кобулни Марказий Осиёнинг ягона энергетик тизимига улайди. Бундан ташқари, Сурхон — Пули-Хумри электр узатиш линияси “CASA-1000” лойиҳасининг таркибий қисми бўлиши ва электр энергиясини Покистон ҳамда Жанубий Осиё мамлакатларига етказиб бериш учун замин яратади.\nЎзбекистон Афғонистонни минтақавий интеграцияга жалб қилишга имкон берувчи транспорт-логистика лойиҳаларини амалга оширишдан манфаатдордир.\nШу муносабат билан Афғонистон Президенти Ашраф Ғанининг Афғонистондан Ўзбекистон ва Қозоғистон орқали Хитойга биринчи контейнер поезди йўлга қўйилганига бағишланган тантанали тадбирда айтган сўзларини таъкидлаб ўтишни муҳим, деб ҳисоблайман. А. Ғани Ўзбекистоннинг транзит юк ташиш ва минтақада транспорт-коммуникация йўналишларини ривожлантириш борасидаги кўмагини юқори баҳолади ва афғон юкларининг Хитойга транзитида кўрсатилган ёрдам учун Ўзбекистон раҳбариятига самимий миннатдорлигини билдирди. “Дўстим Президент Шавкат Мирзиёевга Афғонистон халқи ва ҳукуматига мамлакатни қайта тиклаш ва ривожлантириш борасида кўрсатилаётган ёрдам учун самимий миннатдорлигимни билдираман”. Фикримча, бу Афғонистоннинг иқтисодий инфратузилмасини қайта тиклашда Ўзбекистон кўрсатаётган амалий ёрдам учун афғон халқи томонидан берилган энг юқори баҳодир.\n— Тинчлик битимидан сўнг, яъни тинчликка эришилган кейинги даврда (“post-peace period”) Афғонистоннинг узоқ муддатли ривожланиши ҳақида сўз бораркан, Ўзбекистоннинг афғон сиёсати устувор йўналишлари қандай бўлади?\n— Ўзбекистон ўзининг афғон сиёсатида доимо самимий бўлиб келган. Бу давлатга нисбатан бизда бирон-бир сиёсий ёки яширин мақсадлар йўқ. Биз фақатгина битта, жуда оддий ва прагматик тамойилга амал қиламиз: “Қўшнинг тинч — сен тинч”. Бунинг устига, Марказий Осиё — бу бизнинг умумий уйимиз, Афғонистон эса унинг ажралмас қисми эканлигига аминмиз, шунинг учун биз фақат бирга бўлган тақдирдагина жадал ривожланишимиз мумкин.\nБу бизнинг асосий ва пировард мақсадимиз. Биз ҳеч қачон бошқа ниятни кўзламаганмиз, доимо бетараф мавқени эгаллаб келганмиз ва бу давлатнинг ички ишларига аралашмаганмиз.\nНатижасини кўриб турибсиз, Ўзбекистон Афғонистоннинг барча сиёсий кучлари, шу жумладан, “Толибон” ҳаракати орасида ўз обрў ва эътиборига эга. Уларнинг барчаси республикамизнинг бу мамлакатда тинчлик ўрнатишга қаратилган самимий саъй-ҳаракатларини тан олади ва қўллаб-қувватлайди.\n— Бугунги кунда толибларни бўлажак давлат бошқарувига жалб қилиш энг долзарб масалалардан бири бўлиб қолмоқда. Ўзбекистон биринчилар қаторида 1999 йилда “Толибон” ҳаракати билан алоқалар ўрнатиб, шу кунгача мулоқот сақланиб келмоқда. Кўпчилик ҳам бу ёндашувни\n— Толиблар афғон жамиятининг бир қисми ва Афғонистон фуқаролари сифатида ўз давлатининг келажагини белгилашда иштирок этишлари лозим деган тамойилга асосланганмиз.\nШу маънода, толиблар билан мулоқот нафақат мақсадга мувофиқ, балки ўта зарур ҳамдир. Бироқ ҳар қандай тинчлик жараёнининг бошланиши “Толибон” ҳаракатининг ҳар қандай террорчилик фаолияти ва зўравонликдан воз кечиши, АҚШ билан имзоланган битим моҳиятида кўзда тутилганидек, ўт очишдан воз кечишга, албатта, риоя қилишни тақозо этади.\n— АҚШ ва “Толибон” ҳаракати ўртасида битим имзоланиши катта қизиқиш уйғотибгина қолмай, тез орада тинчлик ўрнатилишига умид туғдиради. Тинчлик жараёнини янада илгари суриш учун яна қандай амалий чора-тадбирларни кўриш керак?\n— 18 йилдан буён тўхтамаётган жанглардан сўнг АҚШ ва “Толибон” ҳаракати ўртасида битим имзоланиши, албатта, бутун минтақа учун муҳим воқеадир. Бунинг Афғонистондаги тинчлик учун аҳамиятини баҳолаш мушкул вазифа.\nШу муносабат билан имкон қадар тезда ҳукумат ва мухолифат делегацияларини шакллантириш, Афғонистонни тинч йўллар билан қайта тиклаш барча масалалари бўйича конструктив мулоқотни бошлаш жуда муҳимдир. Бу жараён ҳар қандай ташқи аралашувдан холи бўлиши керак. Бир сўз билан айтганда, Афғонистон тақдири афғонларнинг ўз қўлидадир.\nСуҳбатимиз якунида Ўзбекистон Президентининг Афғонистон бўйича Тошкент конференциясида айтган қуйидаги сўзларини келтирмоқчиман: Афғонистоннинг келажаги халқаро ҳамжамиятнинг барчамиз учун умумий бўлган таҳдид ва хатарларга қарши курашишга ожиз эканини кўрсатадиган мисолга айланиб қолмаслиги лозим.\nУшбу сўзлар ўшанда кенг миқёсли халқаро анжуман иштирокчиларининг ҳеч бирини бефарқ қолдирмаган эди. Бугунги куннинг асосий вазифаси ҳар қандай қийинчиликларга қарамасдан Афғонистон халқига тинчлик ва фаровонлик йўлида қатъий туриш учун ёрдам беришдан иборат.\nБунда Афғонистон доимо ўзининг дўст қўшниси — Ўзбекистонга ишониши мумкин.


UNO қаҳвахонаси Сизнинг хизматингизда!\nБизнинг UNO қаҳвахонамиз ўз ишини давом эттирмоқда ва етказиб бериш хизматимиз ҳар доимгидай Сизни мазали таомлар билан хурсанд қилишга шай.\nUNO қаҳвахонаси егуликлар рўйхати хилма-хиллиги билан тилга тушган. Таомномамизда биринчи таомлар – такрорланмас салатлар ва мазали шўрвалар бўлса, иккинчи таомлар – стейклар, товуқ, мол гўштидан, хонбалиқдан тайёрланган егуликлар мавжуд.\nШунингдек таомномамиз мазали бургерлар ва сэндвичлар, ёқимли пасталар билан бойитилган.\nАгар сиз уйингизда нонушта тайёрлашга эринсангиз, уни ҳам бизга буюртма беришингиз мумкин. Танловингизга кўра америкача, французча, инглизча ва бошқа турдаги нонушталар тайёрлаб берамиз. Қаҳвахонамиз омлетлари ва қуймоқлари таъми узоқ вақт унутилмайди.\nШунингдек, юпқа хамирдан дид билан тайёрланган қайноқ пиццалар ва албатта кўплаб десертлар – круассанлар, вафлилар, чизкейк ва бошқа ширинликларнинг катта танлови мавжуд.\nМамлакатимиздаги вазиятдан келиб чиқиб, бизнинг барча ходимларимиз эҳтиёткорликка ва гигиенанинг барча қоидаларига қатъий риоя қилган ҳолда ишлаяптилар. Қўллар мунтазам ювиляпти, антисептиклар сепиляпти, қўлқоп ва ниқобдан фойдаланиляпти. Ходимлар тана ҳарорати тез-тез ўлчаб турилибди.\nШунингдек биз корхонамиздаги ҳар бир буюмни мунтазам тарзда жиддий дезинфекция қилиб боряпмиз.\nЎзингизни ва яқинларингизни асранг! Уйда қолинг ва бизнинг етказиб бериш хизматимиз Сизга ғамхўрлик қилади.\nExpress 24 & Bringo иловаси орқали буюртма беришингиз мумкин. 3 км радиусда етказиб бериш бепул. Курьерлар тиббий ниқоб таққан ҳолда ҳаракатланадилар.\nШу боис қуйидаги рақам орқали хотиржамлик билан етказиб бериш хизматидан фойдаланишингиз мумкин: 951776767\nStarbucks 5 қаватли қаҳвахона очишни режалаштирмоқда\nБухородаги тарихий ҳудудда қаҳвахона ва туристик ахборот маркази қуриш учун дарахтлар кесилмайди\nЎзбекистон бозорида Gloria Jean's Coffees халқаро каҳвахона тармоғи очилмоқда\nЙирик қаҳвахоналар тармоғи Ўзбекистон бозорига киришни режалаштирмоқда


Ҳаловат қалбга зарур неъмат - Favvora | билим чашмасидан отилган фаввора\n2016-05-06 1867 Ko'rilgan Хазиналар очқичи 6\nҲаловат – одам боласининг қалбига Хақ Таъоло инъом қилиб берадиган неъматлардан биридир. Усиз бошқа неъматлар тотиши ва оромга бурканиши мумкин эмас. Гўёки тузсиз таом қанчалар кўриниши кўркам бўлмасин, у ейишга яроқсиз бўлгани каби ҳаловатсиз ҳаёт инсонга ҳузур олиб келиши мушкулдир. Баъзи тоифа инсонлар борки, улар ҳаловатни молу-дунё кўплигида деб ўйлайди. Лекин ҳаётда эса мол-дунёси бисёр инсонлар эса,\nҳаловатсиз равишда истиқомат этади. Агар моли дунёда манфаат олиб келган тақдирда ҳам, уни тўғри тасарруф эта олмаса, у энди қиёматдаги ҳасрат-надоматни олиб келади.\nБаъзи тоифа инсонлар эса, соғликни ҳаловат деб ўйлашар, аммо соғ-саломат одамнинг бошида жуда кўп ташвиш ва қайғулар ғужғон ўйнаши мумкинки, буни тўла равишда – ҳаловат деб бўлмайди.\nҲаловат – инсоннинг бу ҳаёти билан бирга охиратида ҳам сокинликни олиб келадиган ишлар ортидадир. У ишлар Аллоҳга таслим бўлгандан кейинги гўзал амаллардир. Ҳақиқий иймон сохиби – намоз ўқиб, илм ўрганиб, муҳтожларга ёрдам кўрсатиб қалбида ҳаловат топади. Уйи қаср бўлиб битганидан, ҳамёнида пул-ақчалари кўпайётганига ҳаловатланиб, сурурга кетмайди.\nҲаловат қандай инъом?\nБаъзи тоифа инсонларнинг ҳаловат ҳақидаги ўйи қандай?\nҲақиқий иймон сохибининг ҳаловат топиши қандай бўлади?


36520 Ўқиш режими + -\nОдоб улуғ фазилатларга эришишга сабаб бўладиган асосий восита ҳисобланади. Шу сабабли ҳар бир замон ва маконда инсонлар маълум бир одобларга риоя қилишга муҳтож бўладилар. Ана шу эътибордан динимизда энг оддий нарсаларга нисбатан бўладиган одобдан тортиб, Аллоҳ таолога нисбатан бўлган одобгача батафсил баён қилиб қўйилган. Мазкур одобларни ўрганиб, уларни ўзининг ажралмас сифатига айлантириб олган мўмин банда дунёда ҳам, охиратда ҳам саодатли ҳаётга эришади.\nДинимизга тааллуқли машҳур одоблар «Ислом одоблари энциклопедияси» номли китобда ҳам жамланган. Бу одоблар мўминларнинг дунёда саодатли ҳаёт кечиришлари ва охиратда жаннатга эришишларига сабаб бўлади, деган ниятда сиз азизларга ҳам илиндик.\nМаълумки, аксириш инсонлардан ҳар доим содир бўладиган иш бўлиб, Аллоҳ таоло ҳузурида маҳбуб саналади. Аксириш Аллоҳ таолога, эснаш эса шайтонга нисбат берилади. Бу икки иш бир-бирига тескаридир. Яъни инсон аксирганида бутун танаси енгиллашиб, тетиклашади ва тоат-ибодатларга рағбат юзага келади. Эснаш эса ғафлат ва дангасаликка сабаб бўладиган малолланишдан юзага келади.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Акса уриш Аллоҳ таолодан, эснаш эса шайтондандир. Қачон бирортангиз эснаса, қўлини оғзига қўйсин. Агар (эснаган пайтда): «Ооҳ, ооҳ» деса, шайтон унинг ичида кулади. Аллоҳ таоло акса уришни яхши кўради, эснашни ёмон кўради», – дедилар» (Термизий ривоят қилган).\nАксириш ва эснаш ҳақида шариатда тегишли кўрсатмалар бор. Мазкур кўрсатмаларни ўрганиб, уларга риоя қилиш кўплаб яхшиликларга сабаб бўлади. Қуйида аксиришга тегишли бўлган одоблар баён қилинади:\nБиринчи одоб – аксирганда қўли ёки кийимини оғзига қўйиш.\nАксирган киши қўли ёки кийими билан оғзини ёпиши суннат амаллардан ҳисобланади.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам аксирганларида қўлларини ёки кийимларини оғизларига қўярдилар ва у билан овозларини пасайтирардилар (Ровий «хофаза» ва «ғозза» сўзларида шак қилган)» (Абу Довуд ва Термизий ривоят қилишган).\nАксиришда бундай қилишнинг ҳикмати шуки, гоҳида аксирганда оғиз ва бурундан чиққан баъзи нарсалар сабабли бошқаларга азият бериш ёки юқумли касалликларнинг тарқалишига сабаб бўлиб қолиш мумкин. Ушбу суннатга амал қилиш билан шу каби бошқаларга азият беришдан сақланилади. Зеро, мусулмон киши бошқаларга азият бериши ёки уларни ўзидан узоқлаштириши жоиз эмас. Барча ишларда энг яхши йўл Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг юрган йўлларидир.\nИккинчи одоб – аксирганда овозни пасайтириш.\nБу амал ҳам Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қилган ишларидир. Чунки аксиришда жуда баланд овоз чиқариш одобсизликка далолат қилади ва қайсидир маънода ўзгаларга азият бериш ҳисобланади. Шунинг учун ҳадиси шарифда аксиришда овозни пасайтиришга тарғиб қилинган:\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Сизлардан бирортангиз аксирса, икки кафтини оғзига қўйсин ва овозини пасайтирсин», дедилар» (Абу Довуд ривоят қилган).\nБаланд овозда аксирганда атрофдаги инсонлар азият чекиши мумкин. Шу боис бу ишдан сақланиш ва Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг кўрсатмаларига амал қилиш лозим.\nУчинчи одоб – аксиргандан кейин Аллоҳга ҳамд айтиш.\nТиббиёт олимларининг айтишича, инсон тўсатдан келадиган аксириш сабабли турли хил касалликларга чалиниши ва шунингдек, бу нарса инсоннинг асаб тизимига салбий таъсир кўрсатиши мумкин экан. Баъзан бундай аксириш инсоннинг ўлимига ҳам сабаб бўлиб қолар экан. Америкалик табиблардан бири кўп инсонларда текшириш ўтказганидан сўнг мусулмон бўлган. Бу табиб аксириш гоҳида тўсатдан келадиган ўлимга, кўр ва шол бўлиш ва бошқа шу каби ўн беш хил зарарга олиб бориши мумкинлигини кашф қилди. У «Аксирган киши нима сабабдан Аллоҳга ҳамд айтади?» – деган саволга жавоб топганидан сўнг Исломнинг нақадар буюк дин эканини тан олиб, мусулмон бўлган. Шунингдек, 20-асрнинг 90-йилларида Қоҳирада чоп этилган газеталардан бирида қоҳиралик бир кампир тўсатдан аксириб, шу сабабли вафот этгани айтилган.\nАксиргандан кейин Аллоҳга ҳамд айтиш шариат кўрсатмалари қаторидан жой олишининг сабаби шу ва бундан бошқа сабаблар бўлиши ҳам мумкин. Бунинг ҳақиқати Аллоҳнинг Ўзига аён. Лекин Аллоҳ таоло аксирган кишини бу каби зарарлардан сақлар экан, бунинг учун у Аллоҳга ҳамд айтиши лозим\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Сизлардан бирингиз аксирса, «Алҳамду лиллааҳ» (Аллоҳга ҳамд бўлсин), деб айтсин. Унинг биродари эса унга «Ярҳамукаллооҳ» (Аллоҳ сенга раҳм қилсин), десин. Биродари унга «Ярҳамукаллоҳ», деб айтса, у «яҳдийкумуллооҳу ва юслиҳу баалакум (Аллоҳ сизларни ҳидоят қилсин ва ишларингизни ислоҳ қилсин), деб айтсин», дедилар» (Бухорий ривоят қилган).\nТўртинчи одоб – Аллоҳнинг неъматларини мушоҳада қилиш ва уларнинг шукрини адо этишдан ожизлигини ўйлаш.\nАллоҳ таоло бандаларга кўплаб неъматлар ато этган. Бу ҳақда Қуръони Каримда шундай дейилган:\n«Агар Аллоҳнинг неъмат(лар)ини санасангиз, саноғига ета олмайсиз. Ҳақиқатан, Аллоҳ кечиримли ва раҳмлидир» (Наҳл сураси, 18-оят).\nШариатимизда инсон қайси ишни қилишга буюрилган бўлса, демак, бу иш унинг учун бу дунёда ёки охиратда манфаатли бўлади. Нимани қилишдан қайтарилган бўлса, демак, бу амал инсонга дунё ёки охиратда зарари бор бўлади. Шунга кўра аксириш ҳам Аллоҳ таолонинг неъматларидан бири бўлиб, бунинг остида ҳам инсонга керакли бўлган фойдалар мавжуддир. Шунга кўра аксириб, Аллоҳга ҳамд айтган киши қалби билан Аллоҳ уни ёмонликдан саломат қилгани ва ундан азиятни кетказганини ҳис қилиши ва Аллоҳнинг неъматлари шукрини адо қилишда ўзининг ожизлигини мушоҳада қилиши лозим. Зеро, бу амал уни Холиққа нисбатан тавозели бўлиш, Унга бўйсуниш ва Унга муҳтож эканини ҳис қилишга ундайди.\nБешинчи одоб – аксириб, Аллоҳга ҳамд айтган кишига «ташмит» айтиш.\nМусулмон киши аксирганида унга ташмит айтиш унинг ҳақларидан бири ҳисобланади. Ташмит айтиш – Аксиргандан сўнг «Алҳамду лиллааҳ», – деб айтган кишига «Ярҳамукаллоҳ» (Аллоҳ сенга раҳм қилсин), деб айтишдир. Бошқалар ташмит айтишлари учун аксирган одам «Алҳамду лиллааҳ», – деб айтиши керак бўлади. Биродари унга ташмит айтганидан сўнг аксирган киши «Яҳдийкумуллооҳу ва юслиҳу баалакум» (Аллоҳ сизларни ҳидоят қилсин ва ишларингизни ислоҳ қилсин), деб айтади.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албатта, Аллоҳ таоло аксиришни яхши кўради ва эснашни ёмон кўради. Агар (киши) аксириб, Аллоҳга ҳамд айтса, уни эшитган ҳар бир мусулмонга унга ташмит айтмоғи лозим бўлади...» дедилар» (Бухорий ривоят қилган).\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Сизлардан бирингиз аксирса, «Алҳамду лиллааҳ»(Аллоҳга ҳамд бўлсин), деб айтсин. Унинг биродари эса унга «Ярҳамукаллооҳ» (Аллоҳ сенга раҳм қилсин), десин. Биродари унга «Ярҳамукаллооҳ», деб айтса, у «Яҳдийкумуллооҳу ва юслиҳу баалакум» (Аллоҳ сизларни ҳидоят қилсин ва ишларингизни ислоҳ қилсин), деб айтсин», дедилар» (Бухорий ривоят қилган).\nШариат қайси бир ишга буюрган бўлса, албатта ўша ишда банда учун манфаат бўлади. Қайтарган ишда эса албатта бирорта зарар бўлади.\nОлтинчи одоб – аксиргандан сўнг Аллоҳга ҳамд айтмаган кишига «ташмит» айтмаслик.\nАксирган кишига ташмит айтилиши учун аввало у Аллоҳга ҳамд айтиши керак бўлади. Аксириб, Аллоҳга ҳамд айтмаган киши ёнидаги биродаридан ташмитни талаб қилишга ҳаққи йўқ. Чунки бу киши аксиришдан кейин суннат бўлган «Алҳамду лиллааҳ», дейишни тарк қилди. Шунинг учун у кишига ташмит айтилмайди.\nАбу Мусо розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг: «Сизлардан бирингиз аксириб, Аллоҳга ҳамд айтса, унга ташмит айтинглар, агар Аллоҳга ҳамд айтмаса, унга ташмит айтманглар», деяётганларини эшитганман» (Муслим ривоят қилган).\nАнас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Икки киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларида аксиришди. У зот улардан бирига ташмит айтдилар ва бошқасига ташмит айтмадилар. (У зот) ташмит айтмаган киши: «Фалончи аксирди, сиз унга ташмит айтдингиз ва мен (ҳам) аксирдим, менга ташмит айтмадингиз?» деди. Шунда у зот: «Бу Аллоҳга ҳамд айтди ва сен эса Аллоҳга ҳамд айтмадинг», дедилар» (Муттафақун алайҳ).\nАммо баъзида аксирган одам Аллоҳга ҳамд айтмаса ҳам, кишилар инсонлардан уялганларидан унга «Ярҳамукаллоҳ», деб ташмит айтишади ёки «Соғ бўлинг», деб қўйишади. Бу суннатга амал қилиш эмас. Ҳақиқий суннат Аллоҳга ҳамд айтган кишига ташмит айтишдир.\nБаъзи аҳли илмлар бу борада шундай дейишган: «Аксирганда доим Аллоҳга ҳамд айтадиган кишидан баъзан ҳамд эшитилмаса ёки лабини қимирлатиб қўйган бўлса ҳам, яхши гумон қилиб, унга ташмит айтилаверади». Лекин юқоридаги ҳадисларга амал қилган ҳолда, ҳамд айтмаган кишига ташмит айтмаслик яхшидир. Зеро, барча ҳамд айтмаган кишиларга, у ичида ҳамд айтган, деб даъво қилиш мумкин бўлиб қолади. Валлоҳу аълам.\nХулоса ўрнида шуни айтиш мумкинки, ким аксирса ва ҳамд айтиш билан тилини ҳаракатлантирса-ю, унинг соқовлиги сабабли ёки бошқа сабабга кўра овози эшитилмаса ва унга ҳамд айтди, деб ишонилса, у ташмитга ҳақли бўлади. Аммо ишонилмаса, унга ташмит айтилмайди. Чунки у Аллоҳга ҳамд айтишни эсдан чиқариб қўйган бўлади.\nЕттинчи одоб – аксиргандан сўнг Аллоҳга ҳамд айтишни унутган кишига уни эслатиб қўйиш.\nМусулмон киши ўз дўстига доимо яхшиликни раво кўриши ва унга яхши ишларда ёрдамчи бўлиши керак. Дўсти бирор амалда ноқисликка йўл қўйса ёки эсидан чиқариб қўйса, унга эслатиб туриши лозим бўлади. Шунга кўра бир киши аксирса ва Аллоҳга ҳамд айтмаса, унга эслатиб қўйилади. Ривоят қилинишича, бир куни Абдуллоҳ ибн Муборак раҳматуллоҳи алайҳ бир кишининг аксирганини, лекин Аллоҳга ҳамд айтмаганини кўриб қолади ва унга: «Аксирганда нима дейиш керак?» дейди. У киши: «Алҳамду лиллаҳ», деб жавоб беради. Шунда Абдуллоҳ ибн Муборак раҳматуллоҳи алайҳ: «Ярҳамукаллоҳу», дейди.\nКиши биродарига бирор нарсани эслатишда ширин сўз ва чиройли услуб билан айтиши лозим. Чунки яхшиликни эслатаман деб, кўнгилга озор бериб қўйиш ҳам мумкин. Шунга кўра аксириб, Аллоҳга ҳамд айтишни унутиб қўйган киши илм аҳлидан ёки ҳурматли киши бўлса, унга тўғридан-тўғри айтмасдан, балки чиройли услуб билан эслатиш керак бўлади.\nСаккизинчи одоб – уч мартадан кўп аксирган кишига «ташмит» айтмаслик.\nОдатда шамоллаган киши кўп аксиради. Унинг ҳар бир аксиришига ташмит айтилаверадиган бўлса, ёнидаги кишиларга машаққат бўлиб қолади. Шунинг учун унга уч мартагача ташмит айтилади, сўнгра айтилмайди.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан марфуъ ҳолида ривоят қилинади: «Сизлардан бирингиз аксирса, унинг ёнидаги шериги унга ташмит айтсин. Агар учтадан зиёда бўлса, у шамоллагандир. Учтадан кейин ташмит айтилмайди» (Абу Довуд ривоят қилган).\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: У ҳадисни Набий алайҳиссаломга кўтарган: «Биродарингга уч марта ташмит айт. Ундан зиёда бўлса, у шамоллагандир» (Абу Довуд ривоят қилган).\nСалама ибн Акваъ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: У Набий соллаллоҳу алайҳи васалламдан эшитди: «Бир киши у зотнинг ҳузурларида аксирди. У зот унга: «Ярҳамукаллооҳу», дедилар. Сўнгра, яна аксирди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «(Бу) киши шамоллагандир», дедилар» (Муслим, Термизий ва Абу Довуд ривоят қилишган).\nДемак, шамоллаш, тумов, аллергия каби хасталиклар сабабли инсон кўп аксирадиган бўлиб қолса, унга уч мартагача ташмит айтиш суннат бўларкан. Аксириш учтадан кўпайиб кетса, унга ташмит айтилмайди. Балки, ташмитнинг ўрнига касаллигидан соғайишини айтиб дуо қилиш мустаҳаб бўлади. Аммо бирор кишида учтадан кўп аксириш одати бўлса, унга ташмит айтилаверади.\nТўққизинчи одоб – мусулмон бўлмаган киши аксириб, Аллоҳга ҳамд айтса ҳам, унга «ташмит» айтмаслик.\nМусулмон бўлмаган киши аксирганида унга ташмит, яъни «Ярҳамукаллоҳ» (Сизга Аллоҳнинг раҳмати бўлсин), дейилмайди. Балки, унинг ўз ҳолатига кўра жавоб берилади. Зеро, Аллоҳнинг раҳмати фақат мусулмон кишига бўлади. Бу ҳақда ҳадисда шундай дейилган:\nАбу Мусо розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Яҳудийлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларида, у зот уларга «Ярҳамукаллоҳ», дейишларидан умид қилиб, сохта аксирар эдилар. У зот: «Яҳдийкумуллооҳу ва юслиҳу баалакум (Аллоҳ сизларни ҳидоят қилсин ва ишларингизни ислоҳ қилсин)», дер эдилар» (Абу Довуд ва Термизий ривоят қилишган).\nДемак, ғайридин одамга ташмитдан кўра Аллоҳнинг ҳидояти муҳимлиги учун Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай жавоб берганлар.\n Марфуъ ҳолида дегани, саҳоба бу ҳадисни Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга кўтарган бўлади, яъни, бу ҳадис Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сўзидир. Саҳобанинг сўзи эмас.\nТарбияАёл киши ўзига жуфт танлашда ва унга муносабат қуришда отаси унга бўлган муносабатни эсга олиб қуради.Агар отасининг муносабати унга ёшлигида яхши бўлса, давоми...\n17:35 / 07.07.2020 1400\n14:44 / 13.08.2020 2133\nMuslimaat.uz сайтида эълон қилинган йиллик танловдан Тарбия нима Тарбияrdquo сўзи арабча робаrdquo феълидан олинган бўлиб, ўстирдиrdquo, зиёда қилдиrdquo, раҳбарлик қилдиrdquo давоми...\n21:00 / 16.02.2020 2268\n21:00 / 12.02.2020 4146\n18:02 / 07 май 1287\n22:01 / 30 апрель 1227\n21:44 / 12 март 3989\n12:00 / 09 март 3483\n21:00 / 03 март 3009\n11:17 / 14.01.2020 157180


Янги Ўзбекистон имижи халқаро майдонда қандай юксалади? – Beruniy Alimov\nЯнги Ўзбекистон имижи халқаро майдонда қандай юксалади?\nГлобал медиа майдонда кузатилаётган ахборот тенгсизлиги, халқаро медимонополиялар тўқнашуви, боз устига рақиб мамлакатлар, минтақалар ўртасида содир бўлаётган узлуксиз ахборот хуружлари, қарама-қаршиликлар, мафкуравий тўқнашувлар авж олаётган, бунинг оқибатида сиёсий-иқтисодий муносабатлар чигаллашаётган ҳозирги замонда имижни қасддан бузиш механизмларини пайқаш қийин бўлмай қолмоқда.\nҚизиғи, турли давлатларнинг муайян бир мамлакат ҳақидаги ОАВда тарқатадиган ахборотлари бир-бирига умуман ўхшамаслиги ҳам оддий ҳолга айланди. Шундай сабабларга кўра ҳам давлат имижини баҳолашда имижнинг барқарорлигига, яъем константа хусусиятига, аниқлигига, ижобий ва салбий баҳоларнинг нақадар холислиги ва мутаносиблигига алоҳида эътибор беришга тўғри келади. Глобал муносабатлар чуқурлашар экан, мавжуд сиёсий ва иқтисодий рақобат шароитларида имиж орқали дўст қиёфасидан душман қиёфасини ясаш ёки аксинча бўлиши ҳолатлари тез-тез учраши ҳам табиийлик касб этмоқда.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 январдаги ПФ-60-сонли Фармонида медиа соҳасини тизимли ислоҳ қилиш баробарида жаҳон ҳамжамиятида мамлакатимиз имижини оширишга қаратилган ахборот етказиш самарадорлигини ошириш масаласига алоҳида эътибор қаратилган. Ҳужжатда 2022-2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегиясини “Инсон қадрини улуғлаш ва фаол маҳалла йили”да амалга ошириш бўйича Давлат дастурига мувофиқ қатор муҳим мақсад ва вазифалар белгилаб берилди.\nБир қарашда, сўнгги йилларда кенг кўламли демократик ислоҳотлар, ахборот глобаллашуви жараёнларига мос равишда Янги Ўзбекистоннинг ўз мукаммал қиёфаси, янгича медиа имижини яратиш борасида салмоқли ишлар амалга ошириш мумкин. Бунда медиа маконда Ўзбекистон мавзусининг алоҳида мавқе ва миқёсга кўтарилиши, мамлакатимизнинг ички ва ташқи имижини ошириш билан боғлиқ илмий-амалий ва ижодий масала сифатида мутахассислар томонидан тадқиқ этилиши халқаро журналистика мезонлари кесимида ҳамда миллий қадриятларимиз билан боғлиқ ҳолда баҳо беришнинг кенг имкониятларини ривожлантиришда муҳим аҳамият касб этади.\nБироқ, бу борада бажарилган ишлардан кўра, амалга оширилиши кутилаётган ишлар кўпроқ, назаримизда.\nКузатишлар шуни кўрсатадики, МДҲ ва Шарқ мамлакатлари, хусусан, Россия, Қозоғистон, Хитой, Япония, Жанубий Корея, Сингапур, Малайзия, Ҳиндистон, Туркия, Миср, БАА каби давлатларнинг оммавий ахборот воситаларида Ўзбекистонга доир хабарлар ва мақолалар тез-тез эълон қилиб борилмоқда. Бироқ Ғарб давлатлари, хусусан, АҚШ ва Буюк Британия медиа ҳудудида Ўзбекистонга оид салмоқли таҳлилий матбуот чиқишлари нафақат ўтган асрнинг 90-йилларида, балки ҳозирги даврга келиб ҳам етарли даражада эмас. Уларнинг аксариятида “Ўзбекистон” калит сўзи Ғарб ва Россия ўртасидаги турли сиёсий ва иқтисодий минтақавий рақобат билан боғлиқ муаммолар ёритилган мақолаларда учрайди. Шунингдек, Афғонистондаги ҳозирги вазият, наркотик моддаларнинг ноқонуний айланиши, терроризм хавфига оид умумий мавзуларда ҳам мамлакатимиз номи тилга олинади. Булар қаторида, яъни Ғарб медиа маконида Россиянинг Ўрта Осиёдаги фаоллигидан ташқари гўёки эҳтимолдаги Хитой экспансияси тўғрисидаги турли хавотирлар йўғрилган чиқишларни учратиш мумкин.\nЖорий асрнинг интеллектуал аср эканлиги, ҳар қандай замонавий тараққиёт ва юксалиш замирида илм-фан ютуқлари қатори интеллектуал салоҳият ётиши исбот талаб қилмайдиган аксиома. Хусусан, ижтимоий-гуманитар соҳадаги илмий салоҳият мавжуд зиёли қатламнинг жамиятда кечаётган ислоҳотларга, воқеа-ҳодисаларга муносабатида акс этади. Бундай муносабатлар майдони эса оммавий ахборот воситаларидир.\nМатбуот воқеа-ҳодисалар ҳақида ахборот, маълумот етказиш билан чекланмайди, балки мавжуд ҳолатни таҳлил, тадқиқ қилади, хулосалар чиқаради, таклиф-мулоҳазаларни кенг жамоатчилик муҳокамасига тақдим этади. Жамоатчилик вакилларини баҳс-мунозарага ундайди. Том маънодаги оммавий коммуникация шу тариқа шаклланади. Миллий интеллектуал салоҳият шахснинг, миллатнинг, халқнинг, жамиятнинг ва албатта давлатнинг энг катта бойлиги ҳисобланади.\nУшбу нуқтаи назардан Ўзбекистон имижини шакллантириш ишида ахборотнинг нафақат етказилиши, балки унинг аудитория онгига таъсири жараёни, яъни кўтарилаётган масаланинг назарий-когнитив аспектларини тадқиқ қилиш муҳимдир. Шу маънода россиялик мутахассис И.Василенконинг, “Ҳозирги шароитда исталган давлатнинг кучи ва таъсири унинг ахборот маконидаги ўрни билан бевосита боғлиқдир” деган сўзларига қўшилиш мумкин. И.Сушненкова эса масалага қуйидагича янада чуқурроқ ёндашган: “Бугун жаҳонда у ёки бу субъектнинг муваффақиятли фаолият олиб бораётганлигини унинг ахборот маконида қандай тақдим этилганлиги ва унинг қандай имижга эга эканлиги билан баҳолаш мумкин”.\nСиёсий лидер имижининг мамлакат медиа имижи билан боғлиқлиги\nСуверен Ўзбекистон ўзини дунё ҳамжамиятининг тенг ҳуқуқли ва тенг овозли субъекти сифатида тақдим этиш баробарида, ривожланишнинг ўзига хос, бетакрор йўлини танлади. Демократик жамият қуриш – миллий тараққиёт стратегиясининг асосини ташкил этди ва бу жараёнда бош ислоҳотчи вазифасини давлат раҳбари ўз зиммасига олди.\nҲар қандай мустақил давлатнинг жаҳонга юз тутиши, халқаро медиа маконда тилга олиниши муқаррар равишда давлат раҳбарининг номи билан боғлиқ бўлади. Сиёсий етакчилик насиб этган шахснинг ҳаётий маслаги, нуқтаи назари, тажрибаси, билими, ватанпарварлиги ва ҳоказо фазилатлари давлат мустақиллигининг дастлабки палласида жиддий синовдан ўтади. Синовдан ўтибгина қолмай, давлат раҳбари – етакчиси образи яратила бошланади.\nГарчи “образ” атамаси кўпроқ бадиий асарлар таҳлилига хос бўлса-да, Шавкат Мирзиёев ҳақида, хусусан унинг фавқуллодда омилкорлиги, довюрак, таваккалчи иқтисодий реформаторлиги, мураккаб сиёсий вазиятлардаги устамонлиги нафақат журналистлар, балки таниқли олимлар, халқаро таҳлилчилар назарида юқори баҳоланмоқда.\nШтаб квартираси Сеулда жойлашган Осиё журналистлари ассоциацияси (ОЖА) Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевни “2018 йил одами” деб эълон қилди. Мамлакатимиз раҳбари сиёсий йўналиш бўйича ғолиб, деб эътироф этилганлиги ҳақида “Халқ сўзи” газетаси ва ЎзА – Ўзбекистон миллий ахборот агентлиги Жанубий Кореянинг “The Korea Times” нашрига асосланиб хабар берди. ОЖА вакиллари эътирофича, Шавкат Мирзиёев 2016 йил декабрда Ўзбекистон Президенти лавозимига киришганидан то ҳозирги вақтгача инсон ҳуқуқларини таъминлаш, иқтисодий ислоҳотларни амалга ошириш, очиқ сиёсат юритиш, шу жумладан, сиёсий маҳбусларни озод этишда юксак натижа кўрсатиб келмоқда. Шу билан бирга, Ўзбекистон раҳбари қўшни давлатлар билан фаол ҳамкорлик алоқаларини ўрнатган ҳолда, Марказий Осиёда тинчлик-тотувликни асрашга катта ҳисса қўшмоқда.\n2016 йили Ўзбекистондаги сайловларда Шавкат Мирзиёев Президент этиб сайланганидан сўнг Буюк Британия Ташқи Ишлар вазири ўринбосари – Европа ва Америка масалалари бўйича вазир Алан Дункан у билан учрашган илк ғарблик сиёсатчилардан бўлди. BBC билан суҳбатда сэр А.Дункан Ўзбекистондаги ислоҳотлардан кўпроқ нарсалар кутилаётганини қайд этди. Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев билан сайловлардан икки кун ўтиб, юз берган учрашувини эслар экан, Британия сиёсатчиси унинг ўта “хушмуомала, очиқ ва суҳбатлашиш учун осон шахс” сифатида таассурот қолдирганлигини айтган. “Унда ортиқча кибр йўқ эди. Ўзини жуда табиий ва самимий тутарди.\nАҚШдаги Кеннан институти ҳамда Уилсон Марказининг илмий ходими, сиёсатшунослик фанлари бўйича фалсафа доктори Эдуард Лемон “Mirziyoyev’s Uzbekistan: Democratization or Authoritarian Upgrading?” (“Мирзиёевнинг Ўзбекистони: демократлаштиришми ёки авторитар янгиланишми?”) сарлавҳали мақоласида Ўзбекистонда олиб борилаётган сўнгги сиёсий ислоҳотлар ва ўзгаришларни таҳлил қилади.\nЎзбекистон улкан ислоҳотлар даврини бошдан кечирмоқда. Шавкат Мирзиёев бошчилигидаги янги ҳукумат вазиятни юмшатиш, бозор иқтисодиётини рағбатлантириш, хорижий инвестицияларни жалб қилиш, қўшни мамлакатлар билан алоқларини қайта тиклаш ва раҳбарлик лавозимларига ёш технократларни тайинлаш каби бир қатор ислоҳотларни амалга оширди.\n2020 йил 17 февраль куни BBC ўзбек хизмати сайтида эълон қилинган “Шавкат Мирзиёев Қирғизистонда Йилнинг одами деб топилди” сарлавҳали мақолада “бунақаси мустақил Ўзбекистон тарихида кузатилмаган. Шавкат Мирзиёев ўтган уч йилнинг ўзида яхши қўшничиликка асосланган минтақавий сиёсати билан ҳатто халқаро миқёсда тилга тушиб улгурган. Ана шу қисқа вақтнинг ичида Ўзбекистонни дунёга тан олдиришга муваффақ бўлган”, дейилади. BBC таъкидлашича, мукофотни шахсан Президент Ш.Мирзиёев топшириғи билан Тошкентдан етиб борган Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири биринчи муовини қабул қилиб олган. Тантанали расмий маросимнинг ўзи эса, Ўзбекистоннинг Бишкекдаги элчихонасида бўлиб ўтган. Янги Ўзбекистон Президентининг номзодини бу мақомга Қирғизистондаги “Ала-Тоо айымдары” аёллар экологик ҳаракати илгари сурган.\nШавкат Мирзиёв давлат раҳбари сифатидаги фаолиятини ички ресурслар (интеллектуал, технологик, энергетик ва бошқалар)дан оқилона фойдаланишга асосланган янги дастурлар таклифи билан бошлаганлигининг ўзи унинг сиёсий имижини бир неча бор оширди. У мустақил Ўзбекистоннинг кейинги ўн йилларга мўлжалланган иқтисодий ва сиёсий тараққиёти стратегиясини белгилаб берди. Энг муҳими, олиб бораётган ана шу фаолияти баробарида Шавкат Мирзиёв миллий лидернинг янгича қиёфасини яратди. Ўзининг турфа фикрларга очиқлиги, ҳокимият бошқарувининг барча бўғинлари фаолиятини профессионал жиҳатдан яхши билиши, руҳий ва маънавий лидерлик қобилиятини кенг намойиш этиш баробарида жаҳон медиа маконида Ўзбекистоннинг замонавий имижини шакллантирди ва уни бир неча бор кўтаришга эришди.\nДавлат етакчисида кучли раҳбарлик, ташкилотчилик қобилияти билан бирга халқ эътиборини тортиш, мавжуд реалликни холис баҳолаш, тегишли қарорларни ўз вақтида қабул қилиш, воқеалар ривожини олдиндан кўра билиш, одамларга тўғри йўлни кўрсатиш, нотиқлик маҳорати ва бетакрор харизма каби муҳим жиҳатлар мавжуд бўлмоғи керак.\nҲар қандай ёш мустақил давлат ўзининг мустақил тараққиёт йўлини белгилаб олиш, ислоҳотлар стратегиясини бошлаш, белгиланган режаларни амалга ошириш, мамлакатда замонавий демократик жамият барпо этишдек улкан мақсадларни ўз олдига қўяди. Бироқ кенг омма бошланаётган ижтимоий-сиёсий ва ҳоказо ўзгаришларга бирдан тайёр бўлмайди. Мустақилликнинг дастлабки ўтиш даври, босқичи яна кўплаб мураккабликларни келтириб чиқаради. Мана шундай ҳолатда жамият, давлат том маънодаги лидерга, етакчи кучга зарурият, эҳтиёж сезади.\nДунёнинг, башарият ҳаётининг қайси йўлдан бориши, истаймизми-йўқми, етакчи тафаккурлар мажмуаси томонидан ишлаб чиқиладиган чора-тадбирлар йўналишига боғлиқ. Шу жумладан сиёсий муҳит ҳам. Ана ўша етакчи тафаккур, ўша сиёсий муҳитга мос равишда давр ва сиёсий шарт-шароитга муносиб етакчиларни юзага чиқаради. Илмий-сиёсий тилда ифодаланадиган бўлса, замонавий сиёсат персонафикацияланган характерга эгадир ва айнан ана шу персонафикациянинг муваффақиятли бўлишида лидерларнинг нафақат сиёсий омилкорлиги, балки уларни бошқа лидерлардан ажратиб турадиган шахсий хусусиятлари ҳам муҳим аҳамият касб этади.\nЖаҳон медиа маконида Ўзбекистон тутган йўлнинг ўзига хослиги, унинг афзалликлари ҳамда ютуқлари тўғрисида кўплаб материаллар эълон қилинди. Ўша матбуот материаллари ўтган тарихан қисқа даврда Ватанимизнинг ички имижи шаклланишида катта аҳамият касб этди. Ички имиж негизида ташқи имиж барпо этилди. Таъкидламоқ зарурки, мамалакатимизда тараққиётнинг ўзига хос миллий моделини муваффақиятли амалга ошириш баробарида давлат, давлат раҳбари ва халқ имижи яхлит бир жараён, воқелик сифатида шаклланди, ривожланди ва дунё жамоатчилиги томонидан тан олинди. Ўзбекистоннинг ўзигагина хос бўлган тараққиёт моделининг ҳаётга жорий этилиши натижасида маъмурий буйруқбозликка асосланган совет тизими ўрнига миллий давлатчилик асослари билан боғлиқ мустаҳкам ҳуқуқий база яратилди.\nХалқаро алоқаларнинг ахборот таъминоти қандай?\nҲозирги даврда Ўзбекистон Республикасининг дунёнинг қирққа яқин давлатларида фаолият олиб бораётган элчихоналари томонидан ана шу мамлакатлардаги маҳаллий ОАВ вакиллари учун матбуот анжуманлари, брифинглар, пресс-турлар ташкил қилиб келинмоқда.\nШунингдек, турли маҳаллий тилларда Ўзбекистон ҳаётига доир пресс-релизлар, анонслар, бюллетенлар ва бошқа шакллардаги ахборотлар тайёрланиб, улар мунтазам равишда оммавий ахборот воситаларига тарқатилмоқда. Булардан ташқари, барча дипломатик ваколатхоналарнинг расмий сайтлари фаолият кўрсатмоқда. Уларда, табиий, мамлакатимиз раҳбари олиб бораётган сиёсат, ислоҳотлар самараси ва бошқа фаолият қирралари мунтазам таништирилади.\nБироқ шуни унутмаслигимиз керакки, ҳозир мавжуд имкониятлар шароитида миллий ахборот воситаларимиз, шу жумладан ташқи ахборот-коммуникация воситаларимиз халқаро медиа монополияларга рақобатчи кучга айланиш даражасида эмас. Шу боис ҳам халқимиз, мамлакатимиз, давлатимиз ва албатта давлатимиз раҳбари шаънига қарата тарқатиладиган ахборотларнинг нечоғли холис эканлигига ҳушёр бўлмоғимиз, зарур вақтларда эса мамлакатимизда хорижий ахборотларга маърифатли ахборотлар билан жавоб қайтариш тизими йўлга қўйилмоғи керак бўлади.\nАлоҳида қайд этиш керакки, Президентимизнинг хорижий мамлакатларга расмий ва давлат ташрифлари чоғида ана шу давлат ҳудудида фаолият олиб бораётган марказий ОАВда Ўзбекистон ҳақида қатор материаллар берилади. Булар, биринчидан, ана шу ташриф учун информацион фон ҳисобланса (яъни, ташриф чоғидаги тантанали кутиб олиш ва қабул маросимлари, расмий учрашувлар, икки томонлама ва кўп томонлама музокаралар, симпозуимлар ҳақидаги хабарлар, мақолалар, теле-радио репортажлар), иккинчидан мазкур материаллар орқали мамлакатимиз ҳаёти билан боғлиқ турли янгиликлар, хусусан, эришилаётган оламшумул ютуқларимиз тўғрисида батафсил маълумотлар тарқатилади. Бу эса ўз навбатида Ўзбекистонни хорижий мамлакатлар жамоатчилигигига яқиндан таништиради, қолаверса, давлатимизнинг халқаро медиа макондаги нуфузини оширади.\nХалқаро алоқалар доирасидаги алоқаларни ёритиш баробарида мамлакатда амалга оширилаётган демократик ислоҳотларни чуқурлаштириш, фуқаролик жамиятини мустаҳкамлаш, аҳолининг турмуш даражасини ошириш, ҳаётнинг иқтисодий, гумантар аспектларига катта эътибор қаратилиши туфайли Ўзбекистон Республикасининг жаҳон медиа маконидаги имижи ижобий томонга ўзгариб бориши тўлиқ таъминланиши керак.\nИчки ва ташқи медиа имиж ўзаро боғлиқми?\nМамлакат имижига оид ички ва ташқи ОАВда берилаётган материаллардаги фарқни қисқартириш масаласи долзарблигича қолмоқда. Тўғри, халқаро ҳамжамият, чет эл оммавий ахборот воситалари, нодавлат-нотижорат ташкилотлар ҳамда тадқиқот марказлари билан ҳамкорликда Ўзбекистоннинг демократия йўлидан бораётган, иқтисодий жиҳатдан ривожланаётган суверен давлат сифатидаги образини шакллантириш мақсадида салмоқли ишлар амалга оширилди.\nМамлакатнинг ташқи медиа макондаги нуфузи авваламбор унинг ички ахборот маконидаги имижининг узвий давоми эканлигини тан олган ҳолда шуни алоҳида қайд этиш ўринлики, миллий матбуот ва публицистика мамлакат имижини шакллантиришда ўзига хос роль ўйнайди. Бинобарин, Ўзбекистон журналистикаси жаҳон ахборот макони архитектоникасига ҳақли аъзо сифатида киришни истар экан, мақолаларнинг тили, уларнинг яратилиш услуби ва жанрлари ҳам дунё матбуотида қабул қилинган замонавий шакл ва форматларга мослашмасдан иложи йўқ.\nМасалан кўпсўзлилик, жимжимадорлик, баландпарвозлик, ортиқча ҳамду санога йўл қўйишлардан ҳозирги хориж матбуоти воз кечганига анча вақтлар бўлган. Ўз ўқувчиларимизнинг диди-савияси ҳам, талаби ҳам ўша халқаро андозалар руҳида ўзгариб бораётгани кундек равшан бўлиб қолди.\nҲар қандай медиа контент таркибидаги ахборот – сўз ва иборалар, графикалар, овоз ёки видеотасвирлар воситасида реципиент онгига кириб, ўрнашиб олади. Натижада ўқувчи хотирасида маълум бир воқеанинг акси, предметнинг образи ёки алоҳида ҳудуднинг имижи ҳосил бўлади. Эътиборли жиҳати шундаки, тил имкониятлари имиж билан боғлиқ коммуникация жараёнлари, яъни PR, реклама ва журналистика амалиётида беқиёс ўринга эга. Шу ўринда рус олими В.Таранов қайд этганидек, одамлар тасаввуридаги ҳар қандай ҳудуд имижи асосан ОАВ тарқатган хабарлар асосида шаклланади.\nАхборот технологияларининг мисли кўрилмаган тараққиёти, хусусан, глобал интернет тармоғи шу пайтгача кишилар онгида шаклланиб келган анъанавий оммавий ахборот воситалари кўламини мутлақо кенгайтириб юборди. Бунинг натижасида мавжуд ахборот макони – бизнинг мисолимизда миллий журналистика “ҳудуди”, чегаралари тубдан ўзгарди. “Ичкари”дан “ташқари”га ва аксинча “ташқари”дан “ичкари”га ахборот оқимлари ҳажми, суръати тасаввур қилиб бўлмас даражада ортди.\nМамлакатнинг имижини сифат жиҳатдан ўзгартириш, унга ижобий таъсир ўтказиш механизмларини жорий этиш масалалари ўз долзарблиги ва республикамиз тараққиётидаги ўрни билан аҳамиятлидир. Бу борада амалга ошириладиган барча ишларга концептуал ёндашиш зурурлигини билдиради.\nЗамонавий журналистиканинг ҳосиласи бўлган медиаобраз назарий жиҳатдан имижмейкингнинг медиаимиж каби тушунчасига айнан мос тарзда юзага келади. Фикримизча, бунда лингвокогнитив моделлаштириш методикасидан фойдаланиш кутилган самарани бериши мумкин.\nНафақат мамлакат, балки ҳудудлар, вилоятлар ва туманлар кесимида ҳам имижни моделлаштириш жараёнини янги аспектларда тадқиқ қилиш тавсия этилади.\nҲозирги медиа муҳитда бирор бир ҳудуд ёки мамлакат рамзи, унинг имижига даҳлдор воқеликни идрок этиш жараёнида билиш фаолияти ижрочиси, яъни субъекти ва ушбу фаолият объектининг ўзаро қарама-қаршилигига асосланган “субъект-объект муносабати” пайдо бўлади. Бу эса имижга когнитив аспектда қараш имкониятини беради.\nАйримлар “имиж – бу журналистиканинг вазифаси эмас, бу масала билан сиёсатшунослик фани шуғулланади”, деган тор доирадаги фикрни илгари суради. Ваҳоланки, айнан журналистиканинг ўз функцияларига кўра: ахборот тарқатиши, таҳлил қилиши ва айниқса, таъсир этишини инобатга оладиган бўлсак, айнан ОАВ орқали ҳар қандай мамлакат имижини бор ёки йўққа чиқариш осон эканлигини инкор этиб бўлмайди, назаримизда.\nШундай экан, хорижий ва миллий оммавий коммуникация воситаларида Ўзбекистоннинг янги қиёфаси, унинг образи, имижини шакллантиришга қаратилган хилма-хил мақола, шарҳ, суҳбат ва ҳоказо матубот материалларини атрофлича ўрганиш, тадқиқ ва таҳлил қилиш ҳам ижтимоий-сиёсий, ҳам маънавий-маърифий, ҳам миллий-психологик жиҳатлардан алоҳида аҳамиятга эгадир. Бироқ, шуни ҳам эътиборга олиш зарурки, одамлар салбий ахборотни қизиқиш билан ва тезроқ қабул қиладилар, ижобий ахборотга эса нисбатан эътиборсиз муносабатда бўладилар. Психологлар бу ҳақда жуда кўп тадқиқотлар олиб борганлар.\nРоссиялик олимлар Т.Глушкова ҳамда О.Зайцева билдирган фикрга кўра, объектнинг медиа образини яратишда стереотип ва фрейм каби когнитив структуралардан фойдаланиш мақсадга мувофиқ бўлади. Стереотип дефинициясига таъриф берадиган бўлсак, у бирон бир нарса, предмет ёки бизнинг ҳолатимизда мамлакат, яъни Ўзбекистон образи билан боғлиқ барқарор, ўзгармайдиган, соддалаштирилган, схематик тушунчани ўз ичига олади. Стереотиплар амалиётда салбий ёки ижобий бўлади. Албатта имижни юксалтиришда ижобий стереотиплардан самарали фойдаланиш мумкин бўлади.\nАхборот соҳасидаги ислоҳотлар қандай давом этади?\nҲаёт бир жойда турмаганидек, уни акс эттирувчи журналистика ҳам ривожланишдан тўхтамайди. Керак бўлса, жамиятдаги бор ўзгаришлардан бир қадам олдида юради. Унинг фаолиятигиа тегишли қонунчилик базаси эса янада илдамроқ қадам ташлаши кераклигини даврнинг ўзи кўрсатиб турибди.\nПрезидент фармонида республикада кейинги 5-6 йил ичида жорий этилаётган том маънодаги демократлашув жараёнларини чуқурлаштириш, қонунчилик базасини янги даражага олиб чиқиш, хусусан, республикада ахборот очиқлигинии кенгайтиришга хизмат қилувчи ягона ахборот кодескини ишлаб чиқиш баробарида аҳолининг ахборот истеъмолига бўлган маданиятини ошириш, умуман юритимизда замонавий медиа муҳитни такомиллаштириш борасида олиб борилаёган тизимли ислоҳотларни давом эттиришга алоҳида эътибор қаратилган.\nДавлат дастурида бу каби муҳим масалалар атрофлича қамраб олинган бўлиб, унда қуйидаги мақсад ва вазифалар аниқ-равшан белгилаб берилган.\nХусусан, “таъсирчан жамоатчилик назоратини амалга оширишнинг ташкилий-ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш” масаласи 12-мақсадда кўрсатилган. Уни сифатли бажариш учун мамлакатимиздаги оммавий ахборот воситаларининг роли ва журналистларнинг касбий фаолияти ҳимоясини янада кучайтириш кераклиги таъкидланади.\nБунда, биринчидан, фуқароларни қийнаётган муаммолар ҳамда ислоҳотларнинг самарадорлигини ўрганишда оммавий ахборот воситалари билан ҳамкорлик қилиш тартибини жорий қилиш;\nИккинчидан, оммавий ахборот воситаларининг фаолиятига ноқонуний аралашганлик ва тўсқинлик қилганлик, шу жумладан мансабдор шахслар томонидан цензура ўрнатиш, таҳририят ходимларига босим ва тазйиқ ўтказиш, материаллар ва техник воситаларни улардан ғайриқонуний равишда олиб қўйиш ҳаракатлари содир этилгани учун жавобгарликни янада кучайтириш кўзда тутилади.\nЖамиятда миллатлараро тотувлик ва динлараро бағрикенглик муҳитини мустаҳкамлаш ҳақидаги 74-мақсадда эса хорижий тилларда фаолият юритаётган ва миллатлараро муносабатлар соҳасида давлат сиёсатини ёритаётган оммавий ахборот воситаларини давлат томонидан қўшимча қўллаб-қувватлаш чораларини кўриш лозимлиги белгиланган. Унда, жумладан, “O’zbekiston”, “Звезда Востока” ва “Амударё” журналлари, “Еркин Қарақалпақстан”, “Нурлы жол”, “Овози тожик”, “Мекан” ва “Достук” газеталарининг моддий-техник базасини яхшилаш кўзда тутилган.\nШунингдек, соҳага оид материалларни оммавий ахборот воситаларида ёритиш бўйича танловлар, грантлар ташкил этиш ва ўтказиш масаласи ўртага қўйилган.\nМазкур мақсад доирасида оммавий ахборот воситалари, журналистлар ва блогерларни пресс-турларда иштирок этиш, уларга бериладиган ижтимоий буюртмаларни қоплаш тартибини белгилаш ҳам назарада тутилмоқда.\nФуқароларнинг ахборот олиш ва тарқатиш эркинлиги борасидаги ҳуқуқларини янада мустаҳкамлаш учун қандай ишлар амалга оширилиши кераклиги 89-мақсадда атрофлича очиб берилган. Нафақат ахборот реципиентлари, яъни қабул қилувчилар, балки уни яратувчи журналистлар ҳамда блогерлар учун ҳам муҳим аҳамиятга эга бўлган ахборот соҳасини тартибга солувчи ягона тизимлаштирилган норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш, албатта кўпчилигимиз учун соҳага доир муҳим тарихий янгилик бўлиши керак.\nУнда, хусусан, замон талаблари асосида ахборот соҳасидаги қонунчиликни такомиллаштириш, аниқроқ айтганда, ахборот соҳасини тартибга солишга қаратилган мавжуд қонунларни Ўзбекистон Республикаси Ахборот кодекси шаклида унификация қилиш назарда тутилмоқда. Бу ҳужжат, табиийки миллий медиа қонунчилигини жаҳон стандартларига яқинлаштириш баробарида, мавжуд айрим ҳужжатларнинг ноўрин талқин қилинишига чек қўяди.\nДунё мамлакатларидаги каби Ўзбекистонда ҳам том маънодаги ахборот эркинлигига эришилаётганлиги исбот талаб қилинмайдиган ҳолат. Бироқ ана шу эркинликка барча баробар тайёрми? Йўқ, албатта. Бундан 10-15 йил олдин медиа ва ахборот саводхонлиги ҳақида гап кетганда, кўпчилик “ҳа, бу журналистиканинг муаммоси экан-да”, деган эди. Аммо ахборот маданияти нафақат ОАВнинг, балки бутун бир жамиятнинг муаммоси эканлигини бугун ҳаётнинг ўзи кўрсатиб турибди. Яъни жамиятдаги каттаю-кичик соҳада яратилаётган эркинликдан оқилона фойдалана олмаяпти. Очиқчасига айтшганда, ахборот маконидаги “оқ”ни “қора”дан, яъни рост хабарни фейкдан ажратишга қийналаётгани рост.\nШу сабабдан ушбу ҳужжатда фуқароларнинг ахборот коммуникация воситаларидан фойдаланиш маданиятини ошириш масаласи қўйилганлиги айни муддао бўлди, назаримизда. Унда, жумладан, турли ёш тоифаси учун мўлжалланган ўқув курслари ҳамда онлайн дастурларни оммалаштириш, халқ таълими ва профессионал таълим тизимининг тегишли дарсликларига медиа саводхонлик бўйича мавзуларни жорий қилиш кераклиги таъкидланган.\nАхборотни эркинлаштириш жараёнида юзага келаётган яна бир масала борки, у ҳам бўлса фуқаролар ҳақидаги шахсий маълумотлар уларнинг ихтиёрисиз тарқалиб кетиши хавфига оиддир. Шу сабабдан Давлат дастурида шахсий ва сир сақланиши лозим бўлган маълумотларни Интернет тармоғида ошкор қилиш билан боғлиқ дахлсизлик ҳуқуқи бузилишининг олдини олиш масаласи кўндаланг қўйилган. Бунда, жиноят ва маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексларнинг дахлсизлик ҳуқуқлари билан боғлиқ моддаларига тегишли қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш тўғрисидаги қонун лойиҳасини тайёрлаш назарда тутилмоқда.\nБулардан ташқари фуқаролар ҳаётига тобора дахл қилаётган кибержиноятчиликнинг олдини олиш тизимини яратиш зарурати кўрастилган. Айни мақсадда 2023-2026 йилларга мўлжалланган Ўзбекистон Республикасининг киберхавфсизлик стратегиясини ишлаб чиқиш, бунда, “UZ” домен зонаси Интернет-маконининг киберхавфсизлигини таъминлашнинг асосий йўналишларини ҳамда электрон ҳукумат, энергетика, рақамли иқтисодиёт тизимларини ва муҳим ахборот инфратузилмасига тааллуқли бошқа йўналишларни ҳимоя қилиш бўйича комплекс вазифалар белгиланган.\nФуқароларимизнинг шахсий маълумотларини ҳимоялаш мақсадида замонавий коммуникацион дастурлар ҳамда миллий ижтимоий тармоқ ва мессенжерлар яратиш масаласи яна кун тартибига чиқмоқда. Хусусан, миллий ижтимоий тармоқ ва мессенжерлар ҳамда ахборот коммуникацион дастурлар яратиш. Бунда соҳанинг етук мутахассислари ва йирик тадбиркорларни миллий коммуникация платформаларини яратишга жалб қилиш ҳамда маълумотларни узатиш ва қайта ишлашнинг замонавий талабларига мос дастурий таъминот ва техник воситалар билан таъминлаш масаласи қўйилган.\nШунингдек, АКТ соҳасида миллий маҳсулот яратиш тизимини рағбатлантириш ва қўллаб-қувватлашнинг самарали механизмларини ишлаб чиқиш. Айни мақсадда яратилган дастур ҳамда миллий ижтимоий тармоқ ва мессенжерларни аудиториясининг қамрови ортишига қараб солиқ имтиёзларни бериш тизимини йўлга қўйиш кераклиги назарда тутилган.\nБу борадаги яна бир муҳим жиҳат – миллий коммуникация платформаларини аҳолимиз орасида оммалаштириш баробарида миллий ижтимоий тармоқ ва мессенжерларни замонавий дизайн ҳамда техник талаблар асосида янгилаб боришни йўлга қўйиш, шунингдек, фойдаланувчилар ўртасида миллий ижтимоий тармоқ ва мессенжерларни тарғиботи бўйича амалий чоралар кўриш ва фуқароларнинг шахсий маълумотлари хавфсизлигини таъминлаш каби муҳим вазифалар қўйилган.\nУмуман олганда, мамлакатда медиа тизимни равнақ топтиришга оид миллий қонунчиликнинг тобора такомиллашиб бораётгани оммавий ахборот воситаларини янада ривожлантириш учун қулай шарт-шароит ва омиллар яратиш, шу аснода медиа тузилмаларнинг мустақиллигини таъминлаш, ахборот соҳасини ривожлантиришда, давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари фаолияти устидан жамоат назоратини ўрнатиш борасида уларнинг ролини ошириш муҳим аҳамият касб этмоқда.\nБир сўз билан айтганда, юқорида назарда тутилган ОАВ соҳасидаги миллий қонунчиликнинг янада такомиллашуви халқаро ахборот маконида мамлакатимиз нуфузининг ошишига бевосита хизмат қилади.\nМамлакат имижи янада мустаҳкамланиши керак\nПрезидент Ш.Мирзиёев БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясидаги нутқ сўзлар экан, “Биз аждодларимизнинг донишмандлик анъаналарига амал қилиб, теран англаган ҳолда, қатъий ислоҳотларни амалга оширмоқдамиз, мамлакатимизнинг янги қиёфасини шакллантириш йўлидан бормоқдамиз”, – деган эди.\nМазкур ғоянинг мантиқий давоми сифатида йиллар давомида ўз ечимини кутаётган ишлар бўйича конструктив режалар ишлаб чиқилмоқда. Хусусан, Янги Ўзбекистон тараққиёт стратегиясининг 98-мақсади айнан ушбу йўналишга қаратилган бўлиб, унда жаҳон ҳамжамиятида республикамиз имижини оширишга қаратилган ахборотлар етказиш самарадорлигини ошириш масаласи муҳим топшириқ сифатида илгари сурилган.\nДарҳақиқат, мамлакат имижини ривожлантириш жараёнида ахборот агентликлари асосий роллардан бирини ўйнайди. Чунки улар аудитория қамрови ва тарқатилаётган контентнинг салмоғи, кўтарилаётган мавзуларнинг жиддийлиги билан бошқа миллий ОАВ платформаларидан фарқ қилади. Уларни образли қилиб айтганда “асосий ахборот фабрикарлари, яъни ишлаб чиқувчилари” деб аташ мумкин.\nДавлат дастурида “Дунё” ахборот агентлиги фаолиятини ривожлантириш ва уни ҳар томонлама қўллаб- қувватлаш чораларини амалга ошириш масаласига алоҳида эътибор қаратилгани бежиз эмас. Унда ушбу агентликнинг хориждаги мухбирлик пунктларини кўпайтириш ва фаолиятини кучайтириш ҳамда ходимларининг ижтимоий-моддий ҳимоясини кучайтириш, соҳага замонавий лойиҳаларни амалга ошириш малакасига эга мутахассисларни жалб этиш назарда тутилмоқда.\nШунингдек, жаҳондаги етакчи ахборот агентликлари билан ҳамкорликни ривожлантириш бўйича тегишли ишлар амалга оширилади. Хусусан Ўзбекистондаги ахборот агентликлари ходимларини дунёнинг етакчи ахборот агентликларида малака оширишини таъминлаш ҳамда мамлакатимиз ҳаётига оид туркум мақола, кўрсатув ва эшиттиришларни жаҳоннинг етакчи ахборот агентликлари орқали оммалаштириш вазифаси белиланган.\nБу жараёнда республикамизда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар, унинг бой тарихи ва маданиятидан сўзловчи сифатли медиа контентларни тайёрлаш, уларни мавжуд барча коммуникация каналлари орқали жаҳон аудиториясига мунтазам тарқатиш яхши самара беради. Ана шу мақсадда Ўзбекистон имижини жаҳон майдонида илгари суришни назарда тутувчи чора-тадбирлар мажмуини тайёрлаш ва амалга ошириш, мамлакатимизда ислоҳотлар холис ахборот тарқатишни самарали давом эттириш масаласига алоҳида урғу берилган.\nЖумладан Ўзбекистон Республикасининг хориждаги дипломатик ваколатхоналари учун мамлакатимизнинг тарихи, замонавий тараққиёти, сайёҳлик салоҳияти, маданияти ва санъатига оид юқори сифатли фото, видео ва босма материалларни мунтазам тайёрлаш ва етказиб бериш зарурлиги қайд этилган.\nБундан ташқари Ўзбекистон тарихи ва замонавий тараққиёти, маданияти ва санъати, тарихий шаҳарлари, анъана ва урф-одатлари тарғиб қилинган китоблар, маълумотномалар ва қўлланмалар хорижда нашр этилишини ташкил этиш кераклиги таъкидланган бўлиб, ушбу асарларнинг хорижий мамлакатларда тақдимотларини ўтказиш, уларни чет эл мамлакатлар парламент, ҳукумат ва эксперт доиралари ўртасида тарқатиш кўзда тутилган.\nДарвоқе, ҳар қандай мамлакат имижининг ўлчов мезонлари қаторида туризм соҳаси алоҳида ўрин тутади. Бунда хусусан, хорижликларнинг мамлакатни бориб кўришга бўлган қизиқишлари, маҳаллий шарт-шароитлар, табиатнинг гўзаллиги ва инсон қўли билан яратилган диққатга сазавор жойларнинг мавжудлиги эътиборга олинади.\nБританиялик профессор Ш.Акинернинг қайд этганидек, “туризм миллий имижни ривожлантириш мумкин бўлган тармоқлардан бири ҳисобланади. Чунки у хорижликларни маҳаллий аҳоли билан тўғридан-тўғри алоқага киритади. Натижада ана шу сайёҳлар онгида улар ташриф буюрган жамиятлар ҳақида ўз шахсий таассуротларининг шаклланишига сабаб бўлади”.\nШуни маънода Давлат дастурида Ўзбекистон тарихи, маданияти, санъати ва сайёҳлик салоҳиятининг хорижда ўтказилаётган кўргазма ва экспозициялари сонини ошириш масаласи кўтарилган. Айни мақсадда хорижий оммавий ахборот воситалари вакиллари ва туристик нашрлар вакиллари учун мунтазам медиа-турлар ташкил этиш ҳам кутилган самарани беришига урғу берилган. Бундан ташқари, Ўзбекистоннинг сайёҳлик брендини хорижда тарғиб қилиш бўйича кенг реклама кампаниясини ўтказиш бўйича ҳам топшириқлар берилган.\nБританиялик олим С.Анҳольт фикрига кўра, мамлакат имижини мустаҳкамлаш жараёнида оммавий ахборот воситалари билан бир қаторда – бошқарув, экспорт, туризм, маданият ва мерос, инвестиция ва имиграция, одамлар ҳам муҳим роль ўйнайди.\nАйтиш зарурки, мамлакат имижини шакллантиришда ҳозирги пайтда оммавий коммуникация воситаларидан ташқари турли халқаро форматда ўтказиладиган иқтисодий форумлар, илмий-амалий анжуманлар, сиёсий учрашувлар, музокаралар, маданий кўргазмалар ҳам муҳим роль ўйнайди.\nХорижий давлатларда ўзбек тили, маданияти ва миллий анъаналаримизни кенг оммалаштириш, гуманитар алоқаларни мустаҳкамлашдан иборат бўлган Алишер Навоий халқаро институтини ташкил этишни тезлаштириш масаласи ўртага қўйилгани айни муддаодир. Хусусан, хорижий давлатларда ўзбек тили, маданияти ва миллий анъаналаримизни кенг оммалаштиришга қаратилган, шу жумладан, Алишер Навоий халқаро институтини ташкил этиш бўйича аниқ таклифлар тайёрлаш бўйича топшириқ берилгани эътиборга моликдир. Бунда, маданий ва миллий анъаналарни хорижий мамлакатларда тарғиб этиш бўйича халқаро тажрибани ўрганиш ва таклифларни киритиш кўзда тутилган.\nЧет элларда Алишер Навоий ижодига бағишлаб ижодий кечаларни ташкил этиш баробарида хорижлик ёзувчилар, шоирлар ва ижодкорлар, адабиётшунослар билан ҳамкорлик алоқаларини ўрнатиш ва Алишер Навоий ижодига бағишлаб ташкил этиладиган учрашув ва анжуманларга уларни фаол жалб этиш мақсадга мувофиқ эканлиги айтилмоқда.\nЮқоридагилар билан бир қаторда мамлакат имижига бевосита ижобий таъсир этувчи яна бир нечта ташкилий ишларни амалга ошириш бўйича топшириқлар берилганки, улар ҳам, сўзсиз, дунё жамоатчилиги олдида республикамиз нуфузини мустаҳкамлашга хизмат қилади.\nЖумладан хорижий мамлакатларда ахборот кампанияларини ўтказиш, хусусан, жаҳоннинг нуфузли оммавий ахборот воситаларида ва медиамаконида Ўзбекистон ҳақидаги материалларни эълон қилишни ташкил этиш учун дипломатик ваколатхоналаримизга молиявий ресурслар ажратилиши режалаштирилмоқда.\nАйни мақсадда республиканинг турли соҳалардаги ютуқлари ҳақида чет эл оммавий ахборот воситаларида ва медимаконида мунтазам мақолалар чоп этиш ва видеоконтент узатиш, шунингдек, турли соҳалардаги эришилаётган ютуқларни кенг тарғиб қилиш учун брифинглар, давра суҳбатлари, конференция ва семинарлар ўтказиш кутилган натижаларни бериши мумкинлиги айтилган. Масалан, АҚШнинг етакчи таҳлилий институтлари, “ақл марказлари” билан ҳамкорликни мустаҳкамлаш, уларнинг базаларида республикадаги ислоҳотларга бағишланган тақдимотларни ташкил қилиш кўзда тутилган.\nЖаҳон майдонида Ўзбекистоннинг ижобий имижини илгари сурадиган хорижий PR-агентликлари ва лобби тузилмалари билан, шунингдек, халқаро\nахборот майдонида нуфузли ва таъсирга эга бўлган хорижий оммавий ахборот воситалари билан Ўзбекистон ҳақидаги батафсил муаллифлик материалларини даврий асосда нашр етиш бўйича узоқ муддатли шартномалар тузиш белгиланган.\nҲақиқатан ҳам экспертлар доирасидаги ўзаро алоқаларни ривожлантириш, турли соҳа вакилларига тегишлигича маълумотларни тўғридан-тўғри етказиш зарурати мавжуд. Жумладан, Европа мамлакатларининг сиёсий-дипломатик, савдо-иқтисодий, ишбилармон, маданий-гуманитар ва таҳлилий доиралари вакиллари билан доимий музокаралар олиб бориш, уларга Ўзбекистондаги кенг кўламли ислоҳотлар тўғрисида холис ахборот етказиш ҳам кутилган самарани бериши муқаррар.\nБунинг учун, Давлат дастурида турли форматлардаги давра суҳбатлари, брифинглар ва бошқа тадбирларни ташкил этиш, Янги Ўзбекистонда амалга оширилаётган жадал ва кўламдор ислоҳотлар тўғрисида туркум мақолалар, тайёрлаш, кенг тарғибот-ташвиқот ишларини олиб бориш лозимлиги қайд этилган.\nХорижда мақсадли тарғибот тадбирларини ташкил этиш масаласи ҳам эътибордан четда қолмаган. Хусусан, “Ўзбекистон маданият кунлари”, давра суҳбатлари, кўргазмалар ва фестивалларни ўтказиш билан боғлиқ ташкилий ишларга алоҳида этибор қаратилган. Ўзбекистоннинг барча соҳалардаги ютуқлари ҳақида хорижий оммавий ахборот воситаларида мунтазам равишда видеофильмлар намойишларини ташкиллаштириш зарурати қайд этилган.\nЮқоридагилардан ташқари, медиа материалларнинг янада таъсирчан бўлиши ва уларнинг кўпроқ ўқувчилар оммасига етиб бориши учун хорижий\nмамлакатлар медиа тузилмалар вакиллари орасидан энг нуфузли журналистларни танлаб олиш ҳамда улар билан ҳамкорликни йўлга қўйиш, халқаро аудиторияни холис, айни пайтда қизиқарли ва тезкор маълумотлар билан таъминлаш вазифаси ҳам четда қолмаган.\nБулардан ташқари хорижий давлатларда Ўзбекистон маданияти ва санъатини тарғиб этишга қаратилган тадбирларни ташкиллаштириш назарда тутилмоқда.\nДавлат дастурида чет элларда Ўзбекистонни қўллаб-қувватлаш ва ислоҳотларни рағбатлантириш учун ватандошлар ресурсларини жалб қилишга масаласига ҳам алоҳида ўрин бериллан бўлиб, унда хорижий давлатларда ватандошлар иштирокида Ўзбекистон Республикасининг халқаро майдондаги имижини оширишга қаратилган тадбирлар ташкил этиш кўзда режалаштирилган.\nМамлакатнинг халқаро медиа имижини мустаҳкамлашда Ўзбекистондаги оммавий ахборот воситаларининг халқаро миқёсдаги алоқалари ҳам муҳим роль ўйнайди. Шу сабабдан миллий ва хорижий оммавий ахборот воситаларининг ўзаро ҳамкорлиги ва соҳада мавжуд муаммоларни ўрганиш, уларни бартараф этиш ҳамда истиқболларини белгилаб олиш учун қулай медиа-майдон яратиш зарурати эътироф этилган ҳолда халқаро ва миллий оммавий ахборот воситалари, журналист ва экспертлар иштирокида ўзаро фикр алмашиш имконини яратиш мақсадида халқаро “Медиафорум” ташкил этиш белгиланган.\nХалқаро ахборот маконида муносиб ўрин эгаллаш, Ўзбекистоннинг ижобий имижини фаол илгари суриш механизмлари, воситалари ва каналларини биргаликда ишлаб чиқиш, халқаро майдонда PR-шериклик лойиҳаларини амалга ошириш бўйича ҳамкорлик ўрнатиш ҳам кутилган самарани бериши табиий. Бунинг учун етакчи хорижий ОАВ билан алоқаларни кенгайтириш, ижодий ҳамкорлик алоқаларини ўрнатиш баробарида чет эллик журналистлар учун пресс-турлар ташкил этиш, матбуот анжуманлари ўтказиш ва уларнинг натижалари бўйича мақолалар, репортаж ва кўрсатувлар тайёрлаш бевосита медиа имижга таъсир этувчи омиллардан саналади. Шунингдек, мамлакатимиз ҳаётидаги муҳим воқеаларни ҳамда Ўзбекистон раҳбариятининг минтақавий ва халқаро миқёсдаги ташаббусларини ёритадиган PR-тадбирларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш зарурлиги дастурда алоҳида кўрсатиб ўтилган.\nУмуман олганда Ўзбекистон ўзининг ижобий имижини шакллантириш учун етарли даражадаги куч ва салоҳиятга эга бўлган мамлакатдир. Лекин бу борадаги ишларга мавжуд ёндашувни концептуал жиҳатдан янги босқичга олиб чиқиш лозимлигини вақт кўрсатмоқда ва бу борадаги вазифалар Янги Ўзбекистон стратегиясида аниқ-равшан очиб берилан.\nАна шу мақсад атрофида бирлашган ҳолда давлат бошқаруви органлари, турли вазирлик ва ташкилотлар, муассасалар Ахборот хизматларининг медиа макондаги мамлакат имижини шакллантиришга йўналтирилган ишларини қайта кўриб чиқиш, уларни баҳолаш, тегишли хулосалар ҳамда тажриба асосида янада фаоллаштириш жоиз.\nАйни пайтда ҳанузгача ишлатилмаган заҳиралар ва қатор долзарб масалалар борки, улардан фойдаланиш ёки ҳал этиш орқали мамлакат имижини шакллантиришнинг “умум иши” эканлигини кўпчилик томонидан англанишига эришиш мумкин. Чунки аёвсиз рақобат даврида мамлакатнинг ижобий имижи ва брендини кучайтиришга йўналтирилган навбатдаги сифат босқичига чиқиш учун давлат, фуқаролар, ишбилармон доиралар бир ёқадан бош чиқаришлари шарт.\nАвваламбор, ижобий имижни шакллантиришга тизимли ва комплекс ёндашув талаб этилмоқда. Бу соҳада тушунчаларни умумлаштириш, устивор йўналишлар, мақсад ва вазифаларни белгилаб олиш, амалга ошириш услублари ва шаклларини ишлаб чиқиш ва уларни сўзсиз бажаришимиз керак.\nАна шу ишларни амалиётга тадбиқ этиш учун нафақат давлат маблағлари, балки мамлакатдаги етакчи экспертлар ҳамда бизнес доиралар имкониятларидан ҳам кенг фойдаланиш мумкин. Булардан ташқари, фуқаролик жамиятининг барча қатламлари “имиж сиёсати”ни амалга оширишда фаол иштирок этишлари мақсадга мувофиқдир.\nБунда мамлакатда тўпланган тажриба ва ўрганилган хорижий манбаларга асосланган ҳолда стратегияда белгиланган масалаларга алоҳида эътибор қаратиш ва уларни самарали амалга ошириш зарур.\nЯнги медиа таълим маркази директори,\n“Янги Ўзбекистон” газетаси, 2022 йил 9 апрель.


Шавкат Мирзиёев: Ишимизга одамларнинг кўзи билан баҳо беришимиз керак | O'zbekiston Respublikasining Avstriyadagi elchixonasi\nДавлатимиз раҳбари дастлаб Олтинкўл туманидаги “Кўҳна водий баҳори” фермер хўжалигида бўлиб, ғалла ва ғўза ривожини кўздан кечирди.\n- Иқлим шароити юртимизга ўхшаш хорижий давлатларда пахтадан 70 центнергача ҳосил олишади. Қандай қилиб? Илм билан, ақл билан. Андижонда ер камлигини ҳисобга олиб, ундан икки карра самарали фойдаланиш зарур. Ишсиз, даромади етарли бўлмаган минглаб одамлар бор. Ишимизга ўшаларнинг кўзи билан баҳо беришимиз керак, - деди Президент.\nДавлатимиз раҳбари ғўза қатор ораларига соя экиш бўйича Андижон тажрибасини яратиш бўйича кўрсатмалар берди.\n- Фермер далага режа учун эмас, даромад учун кириши керак. Соя экилса, битта майдондан икки баробардан зиёд даромад олиш, яна кўпроқ одамларни иш билан таъминлаш мумкин. Ундан олинадиган мой ҳам, омихта ем ҳам жуда сифатли, бозорбоп. Тўғри, бу қийин. Лекин қайси иш осон? - дея савол қўйди Шавкат Мирзиёев.\n“Кўҳна водий баҳори” фермер хўжалигининг умумий ер майдони қарийб 76 гектар. Жорий йилда ғалланинг ҳар гектаридан 20, пахтадан 10 центнердан қўшимча ҳосил етиштириш режалаштирилган. Ғалла ҳосилдорлиги 81 центнер бўлиши кутилмоқда.


Давлатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёев Нурсултон Назарбоевни Қозоғистон Республикаси биринчи Президенти куни билан самимий табриклади.\nМулоқотда Президент Нурсултон Назарбоев раҳбарлигида Қозоғистон давлат қурилиши ва мустақил тараққиётнинг мустаҳкам асосларини барпо этишда салмоқли натижаларга эришгани таъкидланди.\nДавлат раҳбарининг ташаббуслари туфайли Қозоғистон халқаро майдонда эътирофга сазовор бўлди, жаҳон ҳамжамиятининг обрўли аъзосига, барқарор ва тараққий этаётган давлатга айланди.\nЎзбекистон ва Қозоғистон давлат раҳбарлари икки томонлама ҳаморликнинг бугунги ҳолати ва истиқболларини ҳам муҳокама қилдилар. Якунига етаётган йилда мамлакатларимизнинг сиёсий, савдо-иқтисодий ва маданий-гуманитар соҳалардаги муносабатлари салмоқли даражада кенгайгани таъкидланди.\nЎзаро товар айирбошлаш ҳажми сезиларли даражада ўсди, қўшма савдо уйлари ва замонавий корхоналар ташкил этилди, минтақалараро ҳамкорлик фаол ривожланмоқда.\nЎзбекистон ва Қозоғистон Президентлари Марказий Осиё мамлакатларининг ўзаро ишонч, ҳурмат ва томонлар манфаатларини ҳисобга олиш асосидаги ҳамкорликни ривожлантириш бўйича саъй-ҳаракатларини қатъий қўллаб-қувватлашини билдирдилар.\nДавлат раҳбарлари, шунингдек, халқаро аҳамиятга молик алоҳида масалалар ҳамда янги 2018 йилга мўлжалланган икки ва кўп томонлама ҳамкорлик юзасидан фикр алмашдилар.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Қурилиш ташкилотлари фаолиятини такомиллаштириш, бунёдкорлик ишларини сифатли амалга ошириш масалалари муҳокама қилинди\tПрезидент: Аэропорт Ўзбекистоннинг остонаси. Шу боис бу ерда меҳмонлар учун барча шароит ва қулайликлар бўлиши керак »