“ҚАСР ДЕБ ҚУРГАНИНГ МОЛХОНА ЧИҚДИ” « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n“ҚАСР ДЕБ ҚУРГАНИНГ МОЛХОНА ЧИҚДИ”\n30 November 2019 - 16:47\nБу мисраларни ëзган шоир Владимир Маяковский “Нима яхшию, нима ëмон?” деган саволга жавоб излайди. Умуман, классик адабиëт самовий фалсафа ва тасвирий санъат асарларида нима яхши ва ниманинг ëмонлиги аллақачон кўрсатиб берилган. Бизга иш қолдиришгани ҳам йўқ. Масалан, нидерланд рассоми Брейгел ëмонлик тимсолларини ўз суратларида тасвирлайди.\nҚул бўлишдан кўра, эркинлик маъқуллигини барча тасдиқлайди. Ҳатто Навоийдан мисра ўқиб беришади.\nБироқ суҳбатни давом эттирсангиз, дарров Горбачёвни ëмонлай бошлашади. Нега десангиз, “Ҳа, у сотқин. СССРни йўқ қилди”, дейишади.\n“Ҳозиргина мустақилликни мақтаб турган эдингиз, ўша мустақиллик Горбачёвнинг улуғ сиëсий иродаси билан бўлди”, десам индамайди.\nЯқинда “Элтуз” мухбири совет даврининг барча ёмонликларини кўрган, Сталин репрессиясини шахсан бошидан кечирган, дунёда кам қолган кекса ёзувчиларнинг бири 98 яшар Шукрулло билан суҳбатлашди. Суҳбатимизни чет эл хабарлар билан давом қилдирамиз.\nДиний ташкилотлар, яъни масжид ва мадрасалар 2020 йилнинг охирларидан бошлаб Миллий гвардия томонидан қўриқланади. Қарорга асосан, масжидларда “хавотир тугмачалари” ўрнатилади. Биров “нито движуха” қилса ëки чатаноғини кериб ваҳобийча намоз ўқиса, Имомберди брат шундоқ тугмани босса, тамом. Вертолётда қора маскалилар келиб чужой элементни энасиникига киргизворади.\nМирзиёевнинг навбатдаги меҳмони – Россиядан келган аралаш жанглар санъати устаси Ҳабиб Нормуҳаммедов камбағал эмас. У ўз жанглари учун миллионлаб доллар олади ва, албатта уни Ўзбекистонда олий тоифали меҳмон сифатида кутиб олишади. Мирзиёев куёвига ҳасад қилувчиларнинг ёзишича, у Ҳабибга уч килолик олтин буюм совға қилган. (фото)\nМамлакатга мактаб, боғча, текис йўл, тез-арзон интернет ва кўприклар керак. Муз саройига ўрис нағмачиларни келтириб, ўрисча ашула айтаëтган президент қизлари ва куëвларининг кўнгилхушлиги миллат ва давлат учун оғирлик қилмоқда. Агар биз ривожланмоқчи бўлсак, бу башанг оломонни кажавадан улоқтиришимиз керак.\nКейинги икки ой ичида гаплашганим юзлаб ўзбеклар “бизга эркинлик керак эмас, қорнимиз тўйса бўлгани”, дея бир хил гапни турли тарзда айтишди.\n“Россия бизни босиб оладими, байроғимизни юлиб олиб ерга ташлаб, бизни қул қиладими, бизга барибир. Қорин тўқ, чўнтак бут бўлса бўлгани”, дейишди.\nУлуғ шайх Ғаззолий одам билан ҳайвонни солиштиради: “Ҳайвон қорни очса, овқат ейди. Чарчаса, ухлайди. Ҳирси қўзиса, жуфтига қўшилади. Одам ҳам айни ишларни қилади. Аммо унда бир фарқ бор, – у ҳам бўлса, ақл заковотдир”.\n“Томимизда кимнинг байроғи ҳилпираса бизга барибир”, деган гапни уялмасдан айтадиган замонларга ҳам етдик. Устозим, марҳум шоир Матназар Абдулҳаким “Манқуртлар учун тўкин дастурхон байроқ бўла олади”, деган эди. Кейин бу фикрни Матназар оға ўз шеърларида кўп марта “Бу юртнинг байроғи супрадир”, дея ифода қилди.\nМатназар оға одамлардаги иккиюзламачиликни севмас эди.Ҳозиргина “мен Темур авлодиман, Бобурнинг неварасиман” деб турган одамнинг бирдан “ўрисга қул бўлсак, қорнимиз тўяди. Кетни қисган бой бўлади”, деб турланишидан Матназар оға ошкора ҳазар қилар эди.\n“Мақтовларга берилганда эрк,\nЙўқдир бирор ҳалол жойимиз”.\nМатназар оғанинг 2008 йилда ëзган бир шеъри бор. Бу шеър Ўзбекистонда 2008 йили чоп қилинган “Жавзо ташрифи” китобига киритилган. Бу шеър мамлакат чеккасида кўринмасгина бўлиб ўтирган шоир қалб кўзи билан мамлакат сиëсий вазиятини сиëсатшуносдан кўра аниқроқ кузатганига далилдир:\n“Булбуллар кетгандир бу гўзал ердан¸\nШум кампир эгалик қилмоқда мулкка”.\n“Боғлар — чўл, тоғларинг талқона чиқди,\nҚаср деб қурганинг — молхона чиқди”.\nҒаззолий айтганидек, қорни очса, овқат ейдиган, чарчаса, ухлайдиган, ҳирси қўзиса, жуфтига қўшиладиган ҳайвон. Россиядаги кампирларни зўрлаган ўзбек мардикорлари ҳикоясининг эса матбуотда сийқаси чиқиб бўлди.Бугун марҳум шоир оғамиз Матназар Абдулҳаким шеърияти призмаси орқали кўринган манзара шундай.\nКомил Яшиннинг “Инқилоб тонги” спектаклидаги мазлум ролини ўйнаган Амин Турдиев “Аҳволимиз томошабопми?” дейди. Спектаклдаги бу жумла айтилганидан кейин руслар Бухорони ишғол қилади.Бухоро бир олма каби узилиб русларнинг қўлига тушади. Чунки амир баччабозлик, овқат ейиш ва ўғирликдан бошқа нарсани ўйламаган.Чунки муллалар давлатчилик ва миллий манфаатни куфр деб билишган. Чунки оддий халқ авом, бойлар жоҳил, аскарлар эса оч бўлган.\n“Сипоҳи пора истар,\nБир чора замон борму”.\nБу чора “миллатпарварлик” деган сийқа калимага жой бўлганига Матназар оға чин дилдан ишонар эди.Матназар оғанинг энг севган ҳикояси улуғ ислом олими Нажмиддин Кубронинг мўғулларга қарши қўлида қурол олиб курашгани ҳақида:\n“Дин аҳллари ва айниқса сўфийларнинг ўз ичига ëшуруниб, миллат учун курашмагани айтилади.Боз устига, муллалар чор аскарларига Тошкент дарвозасини очиб бергани таъна-дашном билан эсланади.\nАммо сўфий Нажмиддин Кубро қўлига қилич олиб, босқинчилар билан курашиб, ўз давлати ва миллатини ҳимоя қилади.Тенгсиз курашда Нажмиддин Кубро мўғуллар санчган ўнлаб найзалар заҳмидан йиқилар экан, сўнг дамда панжалари билан душман байроғини ғижимлайди.Миллат қаҳрамони Нажмиддин Кубро ерга йиқилар экан, ўзи билан бирга душман туғини ҳам ерпарчин қилади.\nМатназар оға учун, қолаверса, мен каби у кишининг укалари учун бу ватанпарварликнинг гўзал ҳикояси эди.Гарчи Чингизхон Нажмиддин Куброга кўп пул ҳамда лавозимлар ваъда бериб, эвазига фақат бир нарса – қаршилик қилмасликни сўраган эди.Аммо Шайх Нажмиддин Кубро ўз давлатини босқинчилардан ҳимоя қилишни душман қўлидан эҳсон олиб тирик яшашдан афзал деб билди.\n“Бобом Шайх Нажмиддин Кубро қўлида,\nЧириб-чириб ëтар Урганч йўлида”, – деб ëзган эди марҳум шоир оғамиз…


«Аёз бобо» эртак-фильми актёрларининг тақдири қандай кечди (фото) - Daryo\n10:43, 23.01.2021 34297\n«Аёз бобо» эртак-фильми актёрларининг тақдири қандай кечди (фото)\n«Аёз бобо» эртак-фильмининг премьераси 1964 йилда бўлган. Орадан ўтган 57 давомида асосий қаҳрамонлар турли тақдирларни бошдан кечирган.\n«Аёз бобо» фильмини суратга олиш вақтида Наталья атиги 15 ёшда эди ва шу картина унинг дебютига айланган. Шундан сўнг ёш актриса бир неча фильмларда роль ижро этган. 20 ёшига тўлганида эса актрисалик карьерасини тарк этишга қарор қилган ва ўзини балетга бағишлаган. Кейинчалик яна экран ва театрга қайтган актриса ҳозирда 72 ёшда.\nЭдуард эртак-фильмда Иван роли билан танилган. Шундан сўнг актёр тез-тез турли хил лойиҳаларга таклиф қилинган. Аммо бир қатор муваффақиятсизликлар унинг карьерасига путур етказган. 1983 йил Эдвард валюта фирибгарлиги учун ҳибсга олинган. Бир неча йилдан сўнг озод қилинган актёр саломатлиги ёмонлашгунга қадар театрда ишлашни давом эттирган. Эдуард ҳаётининг сўнгги йилларини психоневрологик пансионатда ўтказган. Актёр 2003 йил 66 ёшида вафот этган.\nГарчи Инна Чурикованинг ўзи ўша қиёфани ёқтирмаса ҳам, унинг қаҳрамонини томошабинлар жуда яхши кўрар эди. Ўша вақтларда у актрисалик фаолиятини тугатишни ҳам истаган. Иринанинг театр ва кинода ўнлаб роллари қолган. Актриса ҳозирда 77 ёшда бўлишига қарамай, ҳанузгача саҳналарда уни кутадиган мухлислари бор.\n«Аёз бобо» фильмидаги ёқимтой актриса — Наталя Седихнинг ҳаёти қандай кечди?\n«Аёз бобо», «Қор маликаси» каби машҳур фильмлардаги актёр болаларнинг ҳозирги кўриниши (фото)\nАлёнушка, Аёзбобо ва Кашей: Совет эртак-фильмлари қаҳрамонларининг фожиали тақдири (фото)\n12:26 Бугун 9625\n12:10 Бугун 993\n12:02 Бугун 3414\n12:00 Бугун 3566\n13:10, 24.02.2021 109098\n19:27, 23.02.2021 92141\n13:23, 24.02.2021 89855\n22:37, 23.02.2021 82959


Россиядан пул ўтказмалари камаймоқда\nРоссиядан пул ўтказмалари сезиларли даражада камаймоқда - МБ раиси\nЎрта муддатли истиқболда ҳозир кузатилаётган йўқотишлар таркиби ўзгариши ва валюта тушумлари қайта тикланиши кутилмоқда - МБ\nТОШКЕНТ, 18 мар - Sputnik. Март ойида Россиядан Ўзбекистонга пул ўтказмалари сезиларли даражада камайди, деб хабар қилди Марказий Банк раиси Мамаризо Нурмуродов. Нурмуродов айтишига кўра, пул ўтказмалар ҳажми камайишига нафақат доллар курси, балким ноаниқлик шароити ҳам сабаб бўлган. - Бироқ, пул ўтказмаларининг қисқариши фақат рублнинг қулаши туфайли содир бўлганлигини ҳали ҳам аниқ айтиш қийин. Катта эҳтимол билан, юқори даражадаги ноаниқликлар бу ерда катта роль ўйнайди, бу меҳнат мухожирларининг пул жўнатиш ёки юбормаслик қарорларига таъсир қилади.Шу билан бирга Нурмуродов ўрта муддатли истиқболда ҳозир кузатилаётган йўқотишлар таркиби ўзгариши ва қайта тикланиши кутилаётганини маълум қилди.Россия ва Қозоғистон валюталарининг долларга нисбатан курслари кескин камайиши, албатта Ўзбекистон сўмига ҳам босим ўтказмоқда. Сўнгги бир ой ичида сўм курси 4% арзонлашиши кузатилмоқда. Лекин Ўзбекистон Марказий банки валюта алмашув операцияларига ҳеч қандай чеклов ўрнатиш нияти йўқлигини маълум қилди. МБ раиси хулосасига кўра, келажакда сўмнинг кескин қадрсизланишини кутиш керак эмас. Ҳозирги вазият асосан аҳолининг ваҳималари оқибати.\n11:32 18.03.2022 (янгиланди: 11:34 18.03.2022)\nТОШКЕНТ, 18 мар - Sputnik. Март ойида Россиядан Ўзбекистонга пул ўтказмалари сезиларли даражада камайди, деб хабар қилди Марказий Банк раиси Мамаризо Нурмуродов.\nНурмуродов айтишига кўра, пул ўтказмалар ҳажми камайишига нафақат доллар курси, балким ноаниқлик шароити ҳам сабаб бўлган.\n– Март ойидан буён Россиядан пул ўтказмалари ҳажми сезиларли даражада камаймоқда. Хусусан, 2022 йил март ойининг биринчи ярмида Ўзбекистонга юборилган пул ўтказмаларининг умумий ҳажми ўтган йилнинг мос даврига нисбатан сезиларли пасайиши кузатилмоқда, - деди МБ раиси.\n- Бироқ, пул ўтказмаларининг қисқариши фақат рублнинг қулаши туфайли содир бўлганлигини ҳали ҳам аниқ айтиш қийин. Катта эҳтимол билан, юқори даражадаги ноаниқликлар бу ерда катта роль ўйнайди, бу меҳнат мухожирларининг пул жўнатиш ёки юбормаслик қарорларига таъсир қилади.\nШу билан бирга Нурмуродов ўрта муддатли истиқболда ҳозир кузатилаётган йўқотишлар таркиби ўзгариши ва қайта тикланиши кутилаётганини маълум қилди.\n"Россияда санкциялар натижасида юзага келган иқтисодий вазият ўрта муддатли истиқболда пул ўтказмалари манбаларида таркибий ўзгаришлар ва ички бозоримизда хорижий валюта таклифининг тикланиши кузатилади", - деди раис.\nРоссия ва Қозоғистон валюталарининг долларга нисбатан курслари кескин камайиши, албатта Ўзбекистон сўмига ҳам босим ўтказмоқда. Сўнгги бир ой ичида сўм курси 4% арзонлашиши кузатилмоқда. Лекин Ўзбекистон Марказий банки валюта алмашув операцияларига ҳеч қандай чеклов ўрнатиш нияти йўқлигини маълум қилди.\nМБ раиси хулосасига кўра, келажакда сўмнинг кескин қадрсизланишини кутиш керак эмас. Ҳозирги вазият асосан аҳолининг ваҳималари оқибати.


Педагогический опыт — idum.uz\nЖаҳонда муаллим бўлмаса агар\nҲаёт ҳам бўлмасди гўзал бу қадар. (Абу Абдуллоҳ Рудакий)\nМен ҳам барча касбдошларим каби ўз педагогик фаолиятим давомида касбий маҳоратимни доимий ошириб боришга, педагогик фаолиятимга ижодий ёндашишга ҳаракат қиламан.. Педагогик фаолиятимни “Дарс муқаддас”, “Ўрган-ўргат”, “Узлуксиз ва узвий”, “Мураккаб фан-ўрганаман”, “Пухта режа-самарали натижа” тавсия ва тадбирлари ҳамда “Яхши муаллим-сифатли таълим” инновацион-педагогик тавсиялар мажмуаси асосида шакллантиришга ҳаракат қилмоқдаман.\nПедагогик фаолиятнинг асосини дарс ташкил этади. Ўқитувчи муваффақиятининг биринчи шарти дарс босқичларини тўғри режалаштиришдир. Дастлаб дарснинг мавзуси ва мазминидан келиб чиқиб, дарс мақсадларини, яъни таълимий, тарбиявий ва ривожлантирувчи мақсадларни белгилаб оламан. Шунингдек, бугунги кунда компетенциявий ёндашувга асосланган Давлат таълим стандартлари талабидан келиб чиққан ҳолда, мавзу юзасидан ўқувчиларда шакллантирилиши лозим бўлган муайян компетенцияларни белгилаб оламан.\nДарснинг туридан келиб чиқиб, яъни янги билимларни шакллантирувчи, ўқувчилар БКМ ларини ривожлантирувчи, умумлаштирувчи, назорат қилувчи-дарс усули ва шаклларини аниқлаб оламан.\nДарс шакллари: Дарсларни мусобақа дарси, ижод дарси, синов дарси, ижодий ҳисоботлар дарси, семинар дарс ва саёҳат дарс шакллари асосида ташкил этаман.\nДарс усуллари: Дарсларни ноанъанавий таълимнинг интерфаол, инновацион усуллари асосида ташкил этаман, чунки бу усулдаги дарсларда ўқувчи ўқув жараёнининг ҳаракатлантирувчи кучига айланади, ўқувчиларда мустақил фикрлаш ўсади, ижодкорлик шаклланади, мустақил ишлаш кўникмалари ҳосил бўлади, энг муҳими, мантиқни, моҳиятни англаб этишга, фикрларни асослай олиш, олган билимларини амалиётда қўллаш кўникмаларининг шаклланишига, коммуникатив, маданий, ахборотдан фойдаланиш каби компетенцияларнинг шаклланишига олиб келади. Бу эса олдимизга қўйган бош мақсадимиз-интеллектуал салоҳиятли комил инсонни тарбиялашда муҳим омил бўлади.\nДарс жараёнида “Ақлий ҳужум”, “Кластер”, ”БББ”, “Венн диаграммаси”, “Синквейн”, “Ролли ўйин”, «Танқидий фикр», “Кичик гуруҳларда ишлаш”, “Ҳар ким ҳар кимга ўргатади”, “ФСМУ технологияси” каби интерфаол усуллардан ўринли фойдаланаман. Бу усуллар ўқувчиларни уқиб олиш кўникмаси билан қуроллантириш, уларнинг ахборот олиш ва ишлов бериш усулларини эгаллашларига ёрдам беради, фикрларни ривожлантиришга йўналтиради, ўқувчиларни ўйлашга ўргатади. Ўқувчилар усуллардан фойдаланиб ўқув материалларини таҳлил қиладилар, солиштирадилар, умумлаштирадилар ва фарқлайдилар. Шу билан биргаликда, мен ўқувчиларимнинг қизиқишларини ўстириш, уларни ижодий ва мустақил фикрлашга ўргатиш, уларда оғзаки ва ёзма нутқни ривожлантириш, эгаллаган билим, кўникма ва малакаларини амалиётда қўллай олишни шакллантириш мақсадида ўз фаолиятимда турли метод ва усулларни қўллайман.\nЎтган мавзуни мустаҳкамлаш босқичида: Ўтган мавзуни мустаҳкамлашда «Икки қисмли кундалик» дидактик ўйинини қўллайман. Ушбу дидактик ўйин ўқувчиларда зеҳнни чархлайди.7-синфда “Алишр Навоий. –ган қўшимчали сифатдошларнинг қўлланиши” мавзусини ўтишда бу ўйин жуда қўл келади. Ўқувчиларга Алишер Навоийнинг ҳаёти ҳамда ижоди слайд, видеолавҳа намойиш этилади. Ўқувчиларнинг хотираларини синовдан ўтказиш мақсадида уларни икки гуруҳга бўламиз. Биринчи гуруҳ вакиллари “Алишер Навоийнинг ҳаёт йўли”, иккинчи гуруҳ вакиллари эса “Навоий ижодига бир назар” сарлавҳаси остида маьлумотларни тақдим этишади. Жавоблар дарс давомида берилган маьлумот билан бир қаторда, қўшимча манбаларни келтириш ҳам айни муддаодир.\nНеъматова Хулкар — «Менинг педагогик тажрибам» хужжатини батафсил кўриш ёки юклаб олиш учун ушбу белгига босинг:Юклаб олмоқ\n🔥157 раз просмотрено


Барча солиқ тўловчиларнинг диққатига! » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nБарча солиқ тўловчиларнинг диққатига!\n08 июл, 18:40 3 571 Жамият\n- 2019 йил 1 октябрдан бошлаб ўзи ишлаб чиқарган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларига ва Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқарилган озиқ-овқат маҳсулотларига нисбатан белгиланган қўшилган қиймат солиғи бўйича имтиёзлар бекор қилинади;\n- 2019 йил январь ойидан сентябрь ойигача 1 миллиард сўмдан ортиқ пул айланмаси (тушуми)га эга бўлган ёки 50 гектардан ортиқ қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер майдонларига эга бўлган ягона ер солиғи тўловчилари қўшилган қиймат солиғи тўловчилари ҳисобланадилар ва белгиланган тартибда қўшилган қиймат солиғи тўловчиси сифатида рўйхатдан ўтишлари шарт. Бунда 2019 йил 1 октябрдан бошлаб белгиланган пул айланмаси (тушуми) чегаравий даражасига етган ягона ер солиғи тўловчилар ушбу даражага эришилган ойдан кейинги ойнинг 1 санасидан бошлаб қўшилган қиймат солиғини тўлашга ўтади;\n- пахта хом ашёсини ишлаб чиқарувчилар 2019 йил ҳосилидан бошлаб қўшилган қиймат солиғини тўлашга ўтадилар. Бунда уларга 2018 йилнинг 1 октябридан илгари бўлмаган вақтда ҳақиқатда олинган ва пахта хом ашёсини етиштириш учун ишлатилган товарлар (иш, хизматлар) учун тўланган қўшилган қиймат солиғи суммасини ҳисобга олиш ҳуқуқи берилади.\nҚўшилган қиймат солиғи бензин нархи ошишига олиб келадими? 04 июл, 22:50\nПрезидент фармони «пайнетчилар» масаласини ҳал этди 28 июн, 23:26\n«Пайнетчилар» муаммосига ечим таклиф этилди 23 июн, 22:40\nСолиқ имтиёзлари ўрнига тўлов муддатини кечиктириш таклиф этилмоқда 23 июн, 09:47


4 октябрь куни Ўзбекистонда қандай об-ҳаво кутиляпти? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n4 октябрь куни Ўзбекистонда қандай об-ҳаво кутиляпти?\n03 октябрь 2019, 14:42\nТошкент шаҳрида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 5-10 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 10-12 даража илиқ, кундузи 23-25 даража иссиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 3-8 даража илиқ, кундузи 20-25 даража иссиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 8-13 даража илиқ, кундузи 22-27 даража иссиқ бўлади.\nТошкент, Жиззах, Сирдарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 8-13 даража илиқ, кундузи 20-25 даража иссиқ бўлади.\nСамарқанд вилоятида ҳаво ўзгариб туради, кечга томон баъзи жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 8-13 даража илиқ, кундузи 20-25 даража иссиқ бўлади.\nҚашқадарё вилоятида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 11-16 даража илиқ, кундузи 20-25 даража иссиқ бўлади.\nСурхондарё вилоятида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 11-16 даража илиқ, кундузи 20-25 даража иссиқ бўлади.\nАндижон, Наманган, Фарғона вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 5-10 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 8-13 даража илиқ, кундузи 20-25 даража иссиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғади. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 3-8 даража, кундузи 13-18 даража илиқ бўлади.\nЯнгиликлар » Ўзбекистон » 4 октябрь куни Ўзбекистонда қандай об-ҳаво кутиляпти?\n14:10 29 сентябрь куни Ўзбекистонда қандай об-ҳаво кутиляпти?\n11:00 Дам олиш кунлари Ўзбекистонда қандай об-ҳаво кутиляпти?


Ўзбек тили ва адабиёти университети ректори Шуҳрат Сирожиддинов Kun.uz мухбири билан суҳбатда олийгоҳнинг 2016 йилда очилиш тарихи ҳақида гапириб ўтди.\nРектор бу ҳақда гапираркан, биринчи президент Ислом Каримов, ўша пайтда бош вазир бўлган Шавкат Мирзиёев ва ўзи ўртасида президент кабинетида кечган суҳбатни эсга олди.\nШуҳрат Сирожиддиновга кўра, президент Каримов Ўзбекистонда таълим, тил, адабиёт ва маданият чуқур «жарликка» тушиб қолганини яхши тушунган.\n«Ўзбек тили ва адабиёти университетининг очилишидан олдинги воқеаларни нафақат мен, балки бутун халқимиз билиши керак деб ўйлайман.\nБир куни Ислом Абдуғаниевич мен билан Шавкат Миромоновични ҳам қабулига чақирганди. Ўша пайтда мен Миллий университет ректори эдим. Ўртамизда 2,5 соат суҳбат бўлди. Бу суҳбатда кўпроқ Ислом Абдуғаниевич гапирди.\nУ киши қуйидагилар ҳақида гапирди:\n«Биз сиёсатда, иқтисодда мустақил бўлдик. Тинчликни сақлаш, иқтисодни кўтариш ва халқнинг ўзига ишончини орттириш учун уриндик. Булар биринчи навбатдаги вазифалар эди. Аммо бир нарсада ортда қолдик. Бу мени жуда кўп қийнайди. Буни бажаришнинг энди вақти келди.\nБиз маданиятимизни кўтаришимиз керак. Адабиётимизни кўрсатишимиз керак. Биздаги маданият эса бевосита таълим, илм ва фан билан боғлиқ.\nБиз жаҳон халқлари орасида ўз маданиятимизни қайта тиклашимиз керак».\nИслом Абдуғаниевич бу ишларни амалга ошириш учун биринчи навбатда тил ва адабиётни ривожлантириш кераклигини яна такрорлади. Ўзбек тили обрўйини ошириш ҳақида гапирди.\n«Биз ўзбек тили учун 1989 йилда қонун қабул қилганмиз. Аммо жуда кўп камчиликларга йўл қўйдик. Мана, энди вақти келдики, биз бу хатоларни тузатишимиз керак.\nБунинг учун яхши кадрлар керак», – деди у киши. Яхши эслайман, Ислом Абдуғаниевич бу гапларни ниҳоятда куюнчаклик билан гапирди.\nЎйлашимча, ёш ва мустақил давлат бўлиш, четдан турли таҳдидлар, миллатнинг қаддини кўтариш, иқтисодий ва бошқа катта масалалар исканжасидан чиқиб кетиш, бир томондан уруш хавфи (Афғонистондаги нотинчликлар назарда тутилмоқда – таҳр.) билан бирга бу масалаларни ҳам Ислом Абдуғаниевич жуда яхши тушунган.\nЎша суҳбатда Ислом Каримов кадрлар муаммоси ва таълимнинг ортда қолиб кетганини айтди. Тил ва саводхонлик муаммолари ҳам таъкидланди. У киши бу ортда қолишнинг сабабларини ҳам тушунтириб берди. Яъни ҳаммаси айланиб, давр мураккабликларига боғланди.\n«Кадрлар тайёрлашимиз керак. Бизга янги авлод керак. Тилнинг фидойилари, тилни, адабиётни тушунадиганлар керак. Тил ва адабиётини билмаган инсон қандай қилиб маданиятини кўтаради?» – деди Ислом Каримов.\nУ киши ўша даврнинг кадрларидан қониқмаган. Албатта, қониқмаган. Чунки халқимиз ҳам билади, ўша даврларда таълимдан сифат кетди. Саводсизлик урчиди. Ўзбек тили ва адабиёти фани университетлардан деярли олиб ташланди. Ҳеч ким китоб ўқимай қўйди. Тилга эътибор сусайиб кетди. Маънавият ишлари қуруқ назарияга айланиб қолди. Амалиётда эса хўжакўрсинга бўлаверди.\nБуларнинг ҳаммаси бориб-бориб бошқа халқлардан фарқли маданиятга эътиборсизликка олиб келди. Ислом Каримов шулар ҳақида гапириб, бизга вазифалар берди.\nБиринчи президент шу суҳбатда университетни «Тил ва адабиёт деб номлаймиз ва бу албатта Алишер Навоий номи билан боғланиши керак. Чунки Алишер Навоий туркий тил имкониятларини бутун дунёга кўрсатиб берган», – деди.\nУ киши мендан «туркий тил билан турк тилининг фарқини биласизми?» – деб сўраб ҳам қўйдилар.\nЎша пайтда Алишер Навоий номи Самарқанд давлат университетида эди.\nИслом Абдуғаниевич менга: «Мана, сиз Миллий университетда ректорсиз, бу университет энди нанотехнологиялар билан ривожланади. Миллат масалалари, миллий масалалар бу университетда ўрганилади, ривожлантирилади», – деди.\nШунинг учун ҳам Ўзбек тили ва адабиёти университети – миллат университети. Миллий университет шу бўлиши керак, аслида.\nБиринчи президент суҳбат давомида тил, адабиёт, тарих ва фалсафа масалаларини ҳам жуда куюнчаклик билан кўтарди. Бу ишлар тил ва адабиётдан бошланиши кераклигини айтди», – дейди Шуҳрат Сирожиддинов.


АҚШ курдларнинг “Исломий Давлат”га қарши эришган ютуқларни олқишлади\n03 декабр 2020, Тошкент вақти: 00:42\nИроқдаги курд пешмерга жангчилари.\n23 июнь куни Обама маъмурияти Сурияда курдларнинг “Исломий Давлат”га қарши курашда эришган ютуқларни Ироқда жангарилар босиб олган ерларни қайтариб олиш учун намуна ўлароқ олқишлади.\nИкки ҳафта аввал курд кучлари Сурияда ҳарбий базани ҳамда Туркия билан чегарага яқин жойлашган ҳамда “Исломий Давлат” учун маҳсулот ва ажнабий жангари олиб кириш йўли сифатида хизмат қилган муҳим шаҳарни қўлга киритди. Эндиликда курдлар “Исломий Давлат” маркази ҳисобланмиш Раққа шаҳрига яқин ерларни эгаллаб бормоқда. 23 июнь куни улар Раққадан атиги 50 километр масофада жойлашган Айн Исса шаҳрини жангарилардан қайтариб олдилар.\n“Исломий Давлат”га қарши АҚШ ҳаво ҳужумлари ва маълумот бўлишиш орқали эришилган ютуқлар жангарилар Сурия ва Ироқнинг бошқа ҳудудларида қўлга киритган ютуқлар кетидан рўй берди. Шу йилнинг баҳорида Рамадий шаҳри Ироқ қўшинлари шаҳарни тарк этиши ортидан жангарилар қўлига ўтди.\nКурд жангчилари шимолий Ироқ ва Сурияда эришган ютуқларга қуруқликдаги қўшинлар билан бир йилдан бери давом этиб келаётган ҳаво ҳужумлари мувофиқлиги сабаб бўлгани айтилмоқда.\nОқ Уй матбуот котиби Жош Эрнест: “Ўйлайманки, бу АҚШ учун жанг майдонида ИШИД билан курашадиган моҳир, иштиёқли ва самарали ҳамкорга эга бўлиш ўта муҳим эканлигини кўрсатади”, деди. Бу билан котиб америкалик айрим ҳарбий қўмондонларнинг Ироқдаги аскарларнинг жанг қилиш иштиёқи ҳақидаги хавотирларига шама қилди.\nЭрнест курдлар эришган ютуқларга Вашингтон ўтган йили Туркияни АҚШ қуроллаган курд пешмерга жангчиларини суриялик курдларга Кобани шаҳрини жангарилардан қайтариб олишга ёрдам бериш учун чегарадан ўтказиб юборишга кўндириш орқали қисман ҳисса қўшганини айтди. Кобани шаҳрини қўлдан бой бериш “Исломий Давлат” учун катта мағлубият бўлган эди.\nКурдлар ҳам Сурияда, ҳам шимолий Ироқда “Исломий Давлат”га қарши кучли рақиб сифатида бирлашган бўлса-да, Суриянинг бошқа ҳудудларида Вашингтон олдида рақиб шиа ва сунний арабларни бирлашиб жанг қилишга ундашдек мушкул вазифа турибди. Бундан ташқари, эронлик жангчилар ҳамда маслаҳатчилар ҳам эътиборга олиниши керак.\nЭрнестнинг айтишича, АҚШ Ироқ ҳарбийларини кучайтиришдек “қийин ишга” жуда кўп ресурс ажратмоқда. Эрнест яна курдлар яшайдиган ерларда эришилган ижобий натижалар “ўша қийин иш нима учун муҳим эканлигини” кўрсатишини айтди.\nПентагон ва курдларнинг матбуот котиби бу сафар Раққага ҳужум уюштирилиши мумкинлиги ёки йўқлиги ҳақида маълумот беришдан бош тортди.\nПентагон матбуот котиби полковник Стив Уоррен: “Биз кейинги режаларимиз қандай эканлигини очиқламаймиз. Табиийки, асосий мақсадимиз ИШИДни бутунлай ҳайдаб чиқариш”, деди.\nАҚШ расмийлари курд кучлари эришган позицияларини мустаҳкамлашлари учун вақт кераклигини, “Исломий Давлат” муваффақиятсизликдан кейин тезкорлик билан қайта тикланишини қўшимча қилишди.\nАмерикалик манба Reuters агентлиги билан қилган суҳбати давомида: “ИШИД бардошли куч бўлиб чиқди. Гуруҳ мағлубиятга жавобан бошқа ерларда ҳужум уюштириб келади”, деди.\nУоррен курд жангчиларининг Раққа ва Туркия ўртасидаги йўлни босиб олиши “Исломий Давлат” эгаллаб олган ерларга қурол ва чет эллик жангариларни олиб боришни мушкуллаштиришини айтди.\nАммо АҚШ расмийлари жангари гуруҳда бошқа йўллар ҳам борлигини, гуруҳ ҳали иҳоталаниб қолиш хавфига дуч келмаганини билдиришди.\nУшбу мақола Нодир Атаев томонидан ўзбек тилига ўгирилди.


ЖССТ: Европа ва Марказий Осиё яна «COVID-19 пандемиясининг марказида»\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) 4 ноябрь куни Европада сўнгги тўрт ҳафта ичида COVID-19 билан касалланганлар сони 55 фоизга ошганини маълум қилди.\nТашкилот огоҳлантиришича, агар бу тенденция давом этса, 2022 йил бошига қадар Европа ва Марказий Осиёда яна ярим миллионга яқин ўлим содир бўлиши мумкин.\nЖССТнинг соғлиқни сақлаш бўйича фавқулодда вазиятлар дастури директори Майк Раян пайшанба куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида, дори мавжудлигига қарамай, айрим Европа мамлакатларида эмлашнинг энг юқори кўрсаткичлари бўлмагани фонида касалланишнинг ўсиши кузатилганини айтди. У содир бўлаётган воқеаларни дунё учун «огоҳлантириш зарбаси» деб таърифлади.\nАйниқса, Шарқий Европа вакциналарга шубҳа ва нотўғри маълумотлар сабаб бўлган эмлашнинг паст кўрсаткичлари фонида ўсиб бораётган касалликлар билан курашишда давом этмоқда. Россия ва Украина ўлим ва COVID-19 ҳолатлари бўйича кунлик янги рекордлар ҳақида хабар беришади.\nАввалроқ пайшанба куни ЖССТнинг Европа бўйича минтақавий директори Ханс Клюге минтақа давлатлари яна «COVID-19 пандемиясининг эпицентрида» эканини айтди. ЖССТ Европа бюросига 53 та давлат киради — Европа қитъаси давлатларидан ташқари, Марказий Осиё давлатлари ҳам.\n«Бугун Европа ва Марказий Осиёдаги ҳар бир давлат COVID-19 нинг қайта тикланишининг реал таҳдидига дуч келмоқда ёки унга қарши курашмоқда. Вируснинг мамлакатларда тарқалишининг ҳозирги суръати катта ташвиш уйғотмоқда», деди Клуге. Унинг сўзларига кўра, сўнгги бир ҳафта ичида коронавирус туфайли касалхонага ётқизилганлар сони икки баравар кўпайган. Клюгенинг сўзларига кўра, агар бу тенденция давом этса, 2022 йил февралига қадар Европа ва Марказий Осиёда коронавирус билан боғлиқ яна ярим миллионга яқин ўлим содир бўлиши мумкин.


Наманганда 500 кишилик тўй тўхтатилди (Видео) - Darakchi\nЖАМИЯТ 19.11.2019, 16:24\nЖойларда баъзи фуқаролар оилавий тадбирларни дабдаба билан ўтказишни қўшнилар, қариндошлар танқидидан, умуман олганда, жамоатчиликнинг босимидан халос бўлиш воситаси сифатида тушунмоқда. Ваҳоланки, бундай тадбирлар яқин қариндошлар ўртасида зиддиятлар пайдо бўлишига олиб келмоқда. Шунингдек, Айрим фуқаролар дабдабали тўй маросимларига катта маблағ сарфланиши туфайли қарзга ботмоқда ва қарзни узиш мақсадида чет элга ишлаш учун чиқиб кетмоқда.\nБундай ҳолатларга барҳам бериш мақсадида Наманганда мутасаддилар томонидан кўплаб тушунтириш ва тарғибот тадбирлари олиб бориляпти. Натижада 500 кишига мўлжалланган тўй қисқартирилди. Бу ҳақда “Замон” информацион дастурида маълум қилинди.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенати Кенгашларининг қўшма қарорига биноан “Тўйлар, оилавий тантаналар, маърака ва маросимлар ўтказилишини тартибга солиш тўғрисида”ги низом эълон қилинган эди.\nФарғоналик 42 ёшли фермер ўз дала шийпонининг тўсинига осилган ҳолда топилди


1919 йил туғилган. Совет Армиясига 1939 йил Янгийўл тумани ҳарбий бўлими томонидан чақирилган. Катта сержант, 131-танк бригадаси 263-танк батальони оғир танклар ротаси механик-ҳайдовчиси. Донбассдаги жангларда кўрсатган қўрқмаслиги ва жасорати учун Совет Иттифоқи Олий кенгаши Президиумининг 1943 йил 22 февралдаги фармонига кўра катта сержант Чариков Михаил Павловичга вафотидан сўнг Совет Иттифоқи қахрамони унвони берилган.\n1911 йил Запарожье вилоятида туғилган. Совет Армиясига Қорақалпоғистон Автоном Республикаси Тўрткўл тумани ҳарбий бўлими томонидан чақирилган. Капитан, 230-ўқчи дивизияси 990-ўқчи полк ўқчи батальон командири. Қизил Байроқ ва Қизил Юлдуз орденлари билан тақдирланган. Қахрамонлиги ва ҳарбий маҳорати учун Совет Иттифоқи Олий кенгаши Президиумининг 1945 йил 31 майдаги фармонига кўра капитан сержант Чепурин Филипп Федоровичга Совет Иттифоқи қахрамони унвони берилган.\n1914 йил туғилган. Урушгача Фарғонада яшаб ишлаган. Совет Армиясида 1935 йилдан. Катта лейтенант, 69-қирув авиаполк қисми командири. Герман-румин фашистларига қарши фронтда жанговор топшириқларни аъло даражада бажаргани ва бунда кўрсатган қахрамонлиги ва жасорати учун Совет Иттифоқи Олий кенгаши Президиумининг 1942 йил 10 февралдаги фармонига кўра катта лейтенант Череватенко Алексей Тихоновичга Совет Иттифоқи қахрамони унвони берилган.\n1919 йил Тюмень вилояти Казанск тумани Гагарье қишлоғида туғилган. Совет Армиясида 1940 йилдан. Хизматга Тошкентнинг Фрунзе ҳарбий бўлими томонидан чақирилган. Қизил армиячи, 149-ўқчи дивизия 479-ўқчи полк 3-ўқчи батальон ўқчиси. Днепрни кечиб ўтишда кўрсатган қахрамонлиги ва жасорати учун Совет Иттифоқи Олий кенгаши Президиумининг 1943 йил 30 октябрдаги фармонига кўра қизил армиячи Черемнову Якову Дмитриевичга вафотидан сўнг Совет Иттифоқи қахрамони унвони берилган.\n1913 йил туғилган. Совет Армиясида 1931 йилдан. Чақирувга қадар Сурхандарё вилоятида яшади ва ишлади. Гвардия подполковник, 89-гвардия ўқчи дивизияси артеллерия командири. Қизил Байроқ, I даражали Ватан уруши, Богдан Хмельницкий ва Қизил Юлдуз орденлари билан тақдирланган. Артеллерия ҳужумини аъло даражада ўтказгани учун Совет Иттифоқи Олий кенгаши Президиумининг 1945 йил 27 февралдаги фармонига кўра гвардия подполковник Чернишев Сергей Ивановичга Совет Иттифоқи қахрамони унвони берилган.\n1913 йили Тошкентда туғилган. Совет Армиясида ўз хохишига кўра 1931 йилдан. Хасан кўли ёқасидаги жанглар қатнашчиси. 1940 йил Качинск учувчилар мактабини тугатган. Гвардия полковниги, 19-қирув авиаполки командири. Учта Ленин ордени, бешта Қизил Байроқ ордени, Қизил Юлдуз ордени ва бир қанча медаллар билан тақдирланган. Қомондонликнинг ҳарбий топшириқларини намунали бажаргани ва бунда жасорат кўрсатгани учун Совет Иттифоқи Олий кенгаши Президиумининг 1944 йил 19 августдаги фармонига кўра гвардия полковниги Чупиков Павел Федоровичга Совет Иттифоқи қахрамони унвони берилган.


Kutubxona - Asad Dilmurod. Kunsuluv (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Asad Dilmurod. Kunsuluv (hikoya) / Kiril\nМуаллифАсад Дилмурод Асар номиКунсулув (ҳикоя)\nТуркумларКутубхона  Xалқлар - Ўзбек/мустақиллик адабиёти Бўлимлар - Миллий адабиёт  Муаллифлар - Асад Дилмурод  Услуб - Наср Шакл - Ҳикоялар Ёзув - Кирил\nТилЎзб Ҳажм57KBБезатишUzgen (admin@kutubxona.com) Қўшилган2011/11/15 Манбаhttp://www.ziyouz.com/index...\nLotin yozuvda Асад Дилмурод\nҲалигина томчилаб турган ёмғир челаклаб қуймоқда.\nХуфтон яқин: элас-элас қоронғилик чўкаётир...\nҚошлари ўртасига тугун тушган Зайниддин мовий «Нексия»сини шитоб ҳайдаб борарди. Хаёлида гоҳо тим қора кўзлари жиққа ёшга тўлган Наима гавдаланар ва кўкси сим-сим ачишар эди.\nАсли сабру қарори чириган арқон каби ногаҳон тўзғиб кетишига Наима ўзи сабабчи, ахир, гоҳ ошкора, гоҳ пинҳона қитиқ патига теганиб келгани ёлғонми? Аксига, бошқа эрмак тополмагандай, можаро тутантириғига қайнонаси Ойша хола ҳам гугурт чаққани-чаққан...\nТунов куни чойхонада уч-тўрт улфати билан паповхонтўра олдидан қиттай-қиттай тортувди. Лаънати кайф нима балоларни ёдига солмади дейсиз. Бирдан дарди янгиланиб, шом аралаш ланг очиқ дарвозадан сўлтанглаб — кирди, ошхонага борди-да, овкатга уннаётган Наима томоғига санчқи тиради.\nЭрталаб боши лўқиллаб уйғонди, мусибатни билгач, аввал ичкиликни ўйлаб чиқарган манфур кимсани, кейин тегманозик хотинини кўтара қилиб роса ёғлади. Ҳурматини сақламабдими, бас, араз-ўраз қанақа бўлишини кўрсатиб қўйсин. Тавбасига таянтирмаса, бошида дўпписини қия қўндириб бекор юрган экан, шундай қилсинки, ўзи акажон деб ялиниб келсин ва икки букилиб пойида йиқилсин!..\nЧамаси, тез-тез тутаб-ёниб турадиган ғалвадан Наима тўйиб кетган экан, орадан икки ҳафта ўтди ҳамки, қора бермади. Мана энди кўр бўлиб, ортидан йўртиб бораётир. Остонадаёқ Ойша хола таъна тошларига дуч келишини ўйлаб оғринди. Чироқни ёқаркан, ғира-шира қоронғилик пардасини қиймалаётган ёруғлиқда элас-элас қора кўрди. Сел юваётган асфалт йўл гирдида, шаррос куяётган ёмғир остида, юпун кийинган бир аёл сурувдан адашган қўзичоқдай жунжикиб турарди. Аранг кафтларини кўксига қовуштириб, дағ-дағ учаётганига қараганда ўлгудек совқотган ва ҳолдан тойган!..\nАёл қўл кўтармагани учунгина эмас, ўз дарди ўзига буткул етиб-ортиб ётгани сабабли тўхтамади. Фақат ғилдираклар кўлмак сувини шундоқ ҳам ивиган, қотмагина гавдага чиппа ёпишган кўйлакка шалоп эткизиб сачратиб ўтгандан кейин беихтиёр тормозни босди.\nҲамон дир-дир учаётган, ёмғир кўмган дунёни эмас, ҳатто ўзини ҳам унутган аёл шиғиллаганча тисланган машинага эътибор қилмади. Яна баттар ажабсинган Зайниддин чўзиқ сигнал берди. Шундан сўнг у ҳадик аралаш қиялатиб қаради, ийманибгина эшик дастасига узаларкан, улкан тарвуздай дўмпайиб турган қорни кўзга якқол ташланди.\n— Синглим, йўл бўлсин? Музлаб қопсиз-ку!\nТинмай ураётган ёмғир ва ҳаво заҳри аёлнинг эти тугул ҳатто суягига қадар ўтиб кетган эди. Бутун вужуди карахт бўлиб, оёқ-қўли аранг қимирларди. Рангини йўқотган юпқа лаблари япроқтсай титранар, кўкси оғир-оғир кўтарилиб тушар, танглайига ёпишган тили айланмас эди.\nАёл бир оздан кейин тўкилгудек ҳолда хўрсинди, дўмпайган қорнини авайлаб ушлаганча, гавдасини аста ўриндиқ суянчиғига ташлади. Пича исиди чоғи, кулча бети хиёл қизилланиб, мунг чўккан йирик-йирик кўзлари кул остидаги чўғдай йилтиради.\n— Мен Зарбандга кетаётувдим... — яна жимликни бузди Зайниддин, ғалати йўловчини гапга солиш илинжида. — Сиз айтмадингиз борар жойингизни.\nАёл кафтларини бетига босди-да, ҳиқичоқ тутиб узоқ йиғлади, сўнг аранг ўзини ўнглаб, чайнала-чайнала кўнар жойи — умидхонаси йўклигани айтдими-эй, ё фалаксан!..\nМаълум бўлдики, муттаҳам саёқ эр тайини йўқ бир манжалақи билан топишган, инсофга чакирса, дабдурустдан уч талоқсан деган, бугун бўкиб ичган-да, бўғиб ўлдиришига сал қолган, бошпўрти ва яна бошқа керакли қоғозлари, ҳатто эсдалик суратлари жамланган бахмал муқовали албомини тандирга тиқиб ёқворган!..\n— Исмингиз нима? — гулдираб сўради Зайниддин, Художон, ўзимники каммиди, деган қайғули фикрни дилидан кечираркан. — Борар жойингиз бўлмаса, исмингиз ҳам йўқми?\n— Исмим бор, — деди у хиқиллаб, — Кунсулув!\n— Қайдам. Мен бечора етим ўсганман!\n— Ана холос.\n— Вой, эсим қурсин... Ҳа, пешонам шўр экан, адо бўлдим анави гўрсўхтани дастидан, — деди анчадан кейин Кунсулув ғилтиллаб. — Шаҳарда Машҳура деган дугонам бор. Тикувчилик цехида бирга ишлаган эдик.\nЗайниддин сездирмайгина уф тортди, ахир, икки оёғи бир этикка тиқилиб турган пайтда, айниқса бунақа ёмғирда шаҳарга бориб-келиш ёқадими? Камида икки соат вақт йўқотади. Лекин энди аллақачон ғишт қолипдан кўчди. Тишини тишига босмаса — ўлгани яхши!..\nФақат Кунсулув нега бунча безовта, нима учун бу қадар ваҳимали боқаётир мунг тўла кўзлари!? Биров бўғаётгандек энтикиб-энтикиб аранг нафас олмоқда, ажин тушган торгина пешонасини маржон-маржон тер қоплаган, зулукдек қошлари ўртаси тугунли!..\n— Нима бўлди, Кунсулув?\nБироқ аёл жавоб берадиган аҳволда эмасди: дўмпайган қорнини асабий силаб, бир қисқа, бир чўзиб ингранди. Шу заҳоти оҳакдай оқарган бетига бир зўриқиш қалқидики, буни ногаҳон қайршшб кўрган йигит юраги орқасига тортиб кетди. Нимагадир ақли етди-да, ортиқ чурқ этмай газни босди. Хиёл силтаниб олган машина шамол каби елиб, тез орада ёмғирда чўмилаётган шаҳарга кирди.\nЗайниддин тўрт қаватли ғиштин иморат ҳовлисида Кунсулувни бир амаллаб машинадан туширди. Оёғида зўрға турган аёл хайр маъносида бош ирғади, кейин нимадир демоқчи бўлди, аммо улгурмади, қайта кучланган тўлғоқ бутун борлиғини жунбишга солди. Оппоқ кийинган ходималар чуғурлаб замбилга ёткизишганда ҳушини йўқотди. Шаддодлиги билиниб турган, қошлари қиличдек ўйноқлаётган дўмбоққина жувон кутилмаганда амирона буюрди: узоқлаб кетманг-а, акамулло!..\nЗайниддин илжайиб ҳовлидан узилди, бекат дўкончасидан маъданли сув олиб қақраган томоғини ҳўллагач, машинаси эшигани очди, аммо шу заҳоти қайтариб ёпди. Ахир, борар жойига бари бир кечикди, шундай экан, бир соат-ярим соат нимани ҳам ўзгартиради. Яна озгина чидасин, асакаси кетмас, хушхабарни эшитгандан кейин хотиржам жўнайди. Айтганча, ҳали Машҳурага хабар бериши керак, агар чиндан қадрдони бўлса ёлғизлатиб қўймас.\n— Ҳай, акамулло, ҳушига келмаяпти хотинийиз!..\nКўп аломат экан-ку бу ойимтилла!? Мундоғ аввал сўраб-суриштирса бирон жойи камиб-нетиб қоладими!? Тағин ёнига тирғала келиб, қўлига бир парча коғоз тутқизгани ва қайси дорихона қайси кўчада жойлашганини бидирлаб тушунтира кетгани ортиқча!..\nАсли ўзиям, Ойша хола айтганидек, латтайи гўр-да, ахир, ўша коғозни нима учун бетига кайтариб отмади. Бўш-баёвлигидан топди: уйқуга чўмаётган шаҳарнинг у тарафидан-бу тарафини кўзлаб беармон елди. Ҳатто ёнилғиси тугаб, турли русумли уловлар тизилган шохобчада тарс ёрилгудек аҳволда навбат кутди, қисқаси, туғруқхонага кайтганда вақт кичик саҳардан ошган эди. Камини бўсағада нари-бери диққати ошиб одимлаётган дўмбоқ жувон тўлдирди. Бир заҳрини сочиб, хумордан чиқишни чўтловди-ю, қургур имкон бермади, дори-дармон солинган елимхалтани қўлтиқтаб зипиллай кетди. Ноилож бўзариб, чўчибгина аёл аҳволини сўраганда, ҳатто бурилиб қарамай: «Сабрдан қисмасин-да, акамулло!» — дея боплаб чимчилади. Энди беихтиёр чап ёноғи аралаш чап қоши пириллаб учаверди, ҳей, тавбангдан кетай, сабр жониворнинг уйи тамом куйди-ку!\nЗайниддин чалғиш ва бирпас овуниш ниятида майда-майда томчилар инган, неон чироқлари ёруғида биллур каби товланаётган қизил-сариқ атиргул япроқларига тикилди. Баҳонада Наима тикандан қўрқишини эслаб кулимсирар экан, бўсағада бояги пари кўринди. Қиёфасини аввалгидек жаҳл ёки истеҳзо эмас, афсус-надомат ифодаси қоплаган, сурма тортилган қалин киприклари нам!..\nМинг азобу минг таҳлика билан чақалоқни кесиб олишибди, шундай шошилинч тадбир қўллашмаса, янга бечоранинг ҳаёти бутунлай хавф остида қоларкан. Кўпни кўрган, қўли енгил шифокор, бўлим мудираси Роҳат Комиловна кам бўлмасин, муқаррар ажал билан бир неча соат терлаб-пишиб мардона олишиб, охири ғолиб келган. Шунақа, азалдан дуо кетган, туғиш баъзилар ўйлагандай осон эмас, ҳар доим ҳомиладор аёл жон талашиб нариги дунёга бориб қайтади. Ҳар ҳолда янганинг Худога бир айтгани бор экан, бечора азоб тортса-да, эсон-омон қутилди. Энди сиз шукур қилинг ва бемалол уйингизга бораверинг, фақат эрта барвақтроқ хабар олишни унутмасангиз кифоя!..\nЯнга дейвуриб куйдирди-ку бу қақажон, канақа янга, ҳей, фалак!?\nЗайниддин хиёл тўрсайиб жовдирарди, қулт-қулт ютиниб қўяётган ҳамшира нигоҳи билан нигоҳи тўқнашди-ю, дилидаги малол ва ғашлик ўрнини ачинишга ўхшаш нарса эгаллади. Чўнтагида қолган-қутган пулини қоқиштириб узатгач, имиллаб машинаси сари юраркан, нуқул хаёлида жарроҳлик устолида беун ётган аёл гавдаланар эди...\nЎлгудек очиққан ва тинкаи мадори қуриган Зайниддин тонг шафағи уфқни ола-чалпоқ бўяб, чор атрофни даканг хўрозлар қичқириғи тутганда таниш дарвозани устма-уст қоқди. Ҳозироқ рўпарасида ранг-рўйи синиққан Наима пайдо бўлишини, мунғайган кўзларидан шашқатор ёш тўкиб пойига йиқилишини ўйларкан, юраги потирлай кетди. Оёғи куйган товуқдек типирчилаб турганда, умиди пучга чиқди: тирқишдан хўмрайганча Ойша хола мўралади...\n— Уялмай кепсиз-да, куёвтўра? — кесатди қайнона, жаҳлини аранг босиб. — Кайси инсофли эркак кўчага ҳайдаб қўяди хотинини?\n— Нимага унақа дейсиз, онажон? — деди Зайниддин, иложи борича овозини юмшатиб. — Энди... бир эркалик қилмоқчи бўлган-да! Ўзи билан гаплашай.\n— Йўлийиздан қолманг. Судга ариза бериб келган!..\nКампиршо қўл сермади, совға-салом солинган тўрхалтани, бир четга ирғитиб, бурнини жийирди. Ер ёрилмади, куёвтўра тушиб кетмади. Сал наридан Наима барини ими-жим кузатмоқда, у ҳам онасига ўхшаб милтиқ ўқлаб олган шекилли?\nЗайниддин ипакдай эшилиб, узрни қалаштирди, ит ётишу мирза туришдан тўйганини ҳам қистирди. Қайда, Наима арзини эшитмади, тош сувратига кириб, етти ёт бегонадай тескари ўгирилди. Қайнонаси захарлаб ташлабди-да миясини, эринг — эр эмас, оғзидан оши тўкилиб кетадиган овсару ландовур ёки сендай беозор куш кадрини билмаган муттаҳам, илоё, уруғ-аймоғи билан қирилсин, деб кўпиргани эҳтимолдан холи эмас.\nАллабир ғубор қоплади шуурини, ичи тимдаланиб, ўй-фикри шу кадар чуваландики, машинани қачон жилдиргани, қачон қишлоғига кирганини тузукли эслолмасди. Жонида жон колмаганди, чўзилиб ётгиси келарди бирон-бир хилватда. Ёки номаълум ёкдарга бадар кетсами!? Кўкси увалгудек хўрсиниб, истар-истамас молхона сари бурилди, боши лўкиллаб турганига қарамай, кун бўйи икир-чикир юмушларга ўралашди. Зарбанд кўчаларида сарғайгани, ахийри, қайнонаси билан хотини қаҳрига учраб қайтганини укалари тугул ҳатто ўзидан ҳам яширишга уринар, гоҳо лабларини қонатгудек тишларди-да, хаёлан кимгадир мушт ўқталар эди.\n— Ака, Зарбанд бир қадам. Носир амаки билан Шойим бахшини элчи киб жўнатсак, — эрталаб нонушта пайти ноўнғай жимликни бузди Салоҳиддин. — Ҳар ҳолда дўст-душман олдида яхшимас. Давралар тўрини бермай юрган одамсиз.\n— Маъкул фикр, — дарҳол кесди Низомиддин, қиртишланган жағига кафтини тираб. — Кеннойим аразлаган бўлсаям ҳурматини жойига қўйиш керак.\nАнчайин тўлиқиб ўтирган Зайниддин, чурк этмай, сўлғин нигоҳини бир нуқтадан узмай, босиб-босиб чой ҳўплайверди. Офтоб қорайтирган энли бетида сен чурвақаларга куним колгани йўқ тарзидаги кесатиқ-зарда зухурланди. Кечадан бери ўзини қуриб-қакшаган, сароб пардасига ўралган ўзанда кўраётир, эси борида этагини йиғиштирмаса, бир умрлик айрилиқ тушиши мумкин ўртага. Ҳозироқ яна Зарбандга отланади, бир йўлини қилиб, она-бола билан тил топишади, токи суддан аризани қайтариб олишсин.\nБу ёғи қандоғ бўлди: дарвозага отнинг калласидай думалоқ қулф осилган-ку! Аламидан кўкарди ва ҳовлига йўламайсан дегандай безрайган кулфни бир тепди. Атак-чечак бола етаклаган ўрта ёшли кўшни жувондан ҳаммасини ипидан-игнасигача билди-да, тишларини ғичирлатди. Имондан айрилгур жодугар бир амаллаб судни тезлаштириш пайида. Одамови Наима эса аврашига лаққа учгану йўлга тушган...\nКечиккани учун ўзини-ўзи ёмон кўриб пўнғиллади, яна пароканда хаёллар оғушида бемажол бораркан, тўсатдан ёмғир ола-тасир қуйиб юборди. Майсалаган дала-қир ва тап-тақир асфалтни савалаётган томчиларга тикила-тикила Наимани, кейин... сел остида ивиган ва совқотиб қолган Кунсулувни эслади. Ниҳоят, Зарбанддан узоқлашар экан, шағал тош тўкилган, туман марказига элтадиган йўлга совуққина назар солди. Чакки бўлди, туппа-тузук режаси бузилди, энди шаҳарга тушгани ва Кунсулув аҳволини суриштиргани маъқул!..\nЗайниддин Машҳура яшайдиган маҳаллани топди, лекин томи қизғиш лахтакчалар билан ёпилган, ҳовлиси ёғоч панжара билан ўралган уйни учратмади, бир баҳонада бузиб юборилган бўлса керак. Қисқа муддат иккилангач, бозор бўйлаб айланди, у-бу нарса харид қилди. Туғруқхона эшигида бандасидан ўтадиган ношукурчилик қимматга тушишини муҳокама қилиб паришон турганда тунов куни зир югуртирган таниш ҳамшира кўринди. Аввал, одатича, қошларини қиличдек ўйнатди, сўнг лаби-лабига тегмай шунақа бобилладики, йигит бечора тарс ёрилаёзди. Ахир, юраги тошдан эканлигини биринчи бор шу қақажондан эшитди-да!..\n— Синглим, мен сиз ўйлаган одам эмасман, — деди ахийри, сабр косаси тўлиб. — Тил тортмай ўлайки, баданим эсканлайдиган бўлди сизга йўлиқсам!\n— Шунақами? Роҳат Комиловнага айтасиз арзийизни!..\nЗумда Зайниддин ўзини ола-була патгилам тўшалган, лоланусха шиша қандилли жимжит ва кенг-мўл хонада кўрди. Хона тўридаги оромкурсида бемалол журнал варақлаб ўтирган тахминан элликни қоралаган тўлагина хушрўй аёл қошида каловланиб қолди. Жиғу бийрон ҳамшира билгану билмаганини қалаштириб жўнагандан кейин у гажақпарини тузата-тузата чимирилди.\nҲозир яна маломат тошлари ёғилишини сезган Зайниддин ҳамон қафасга тушган мусичадек жавдирар, ўзини қай йўсин ҳимоялаш чорасини қидирар эди. Ахийри, тўсатдан дилида бир журъат уйғонди-да, ёмғир сел бўлиб ёққан куни рўй берган воқеани сўйлашга киришди. Аллабир шубҳа комида тили зўрға айланар, гўё бари-барини қайта бошдан кечираётгандек энтикар, ғовлаган калласида, ким ишонарди бу афсонага, деган фикр айланишар эди.\nДиққати ошган Зайниддин аъзои баданидан аста-секин қора тер қуйилди. Ҳайтовур сўзлари, узуқ-юлуқ янграган бўлса-да, дилидан чиқибди шекилли, Роҳат Комиловна юзидан таҳдидли кўланкалар ариди, салдан кейин бир-бир босиб дераза сари юрди, ташқарини жимгина кузатгач, изига қайтди-да, устол ғаладонидан буклоғли қоғоз олди.\n— Сизга аталган, яхши йигит, — деди кейин хўрсиниб, оромкурсига оғир чўкаркан. — Тавба қилдим-эй. Хўш, ҳалиги... Ўликни тегишли идора саранжом қилади. Қизалоқни етимхонага берамиз. Меҳрдан қисилса ҳам бир кун одам бўлар!..\nҚинғир-қийшиқ битилган мактубдан гўё уришдан тўхтаёттан юрак садоси элас-элас эшитиларди. Фавқулодда эзгин ва залварли садо Зайниддин ич-ичида чўкиб ётган армон билан қўшилиб кетгандек бўлди. Ва буни бутун вужуди билан якқол туйди, туяркан, тунов куни тўлгоқ пайтида Кунсулув ўзига нажот истаб ўксинибгана боққани ва недир тилаги бўғзида қолганини хотирлади.\n— Опа, тушундим. Шу... Ҳалиги, иложи борми... марҳумани мен тупроққа қўйсам!? — деди ниҳоят иккиланиброк, мактубни кўйин чўнтагига соларкан.\n— Гўдагини қарамоғимга олсам!..\n— Ўйлаб гапиряпсизми?\n— Бола масаласи нозиклигини биламан. Лекин йўли топилса керак. Орамизда қолсин, қуруқ қўймайман. Номард бўлай камида барра пўстин ёпмасам!..\nРоҳат Комиловна нигоҳини номаълум нуқтадан узди ва бир малолли чимирилди: пўстинга бало борми, укажон? Айни пайтда аёллик қалби орқали ниманидир пайқади. Ҳозиргина янграган огир-босиқ товушда недир шикасталик — тақдирнинг совуқ бир шарпаси зоҳир эмасми? Ҳали унча эътибор бермаган экан: мўлтирабгина чақнаётган чоғир кўзлар нақадар ҳорғин ва нақадар маъюс!..\nЭҳтиёткорлик зарар қилмас, деган ўйга борди чоғи, мудира норасида масаласида аниқроқ жавоб айтмади. Айни пайтда, ҳалиги таклифдан кўнгли ўсганини ҳам яширмади. Ҳозирча майитни берадиган бўлди. Ҳар ҳолда йигит шунисига ҳам шукур қилди. Майли, аввал расм-русуми билан шўрлик марҳумани тупроққа топширсин-чи, кейин мурувватли Эгам бир томонга бошқарар. Чамаси, опахон аччиқ-чучукни татиб улгурган аёл, эрта тағин бош эгиб келса, қўллаб юборса керак.\nУмуман, Зайниддин бариси ҳамирдан қил суғургандек осон кўчишига умид боғлади. Мудира билан хайрлашаётган чоғда ҳам Тангри мадади билан оғири енгил бўлишига қарийб шубҳа қилмади, тинмай ураётган ёмғир сели кўллаган ҳовлига чиқди-ю, бирдан бўшашди. Кўз олдидан гоҳ Наима, гоҳ қайнонаси, гоҳ укалари липиллаб ўтаркан, гўё зимзиё чоҳга қулади. Фақат энди орқага йўл йўқ: бас, қамишдан бел боғлаши, оёғи қолиб оғзи билан юрадиган мунофиқларга зарба бериши, ҳар қанақа ивир-сивир ғийбатлардан баланд туриши керак.\nҚишлоққа кирганда қил сиғмасди юрагига, машинани дарвозахонада қантарар экан, бадани увишиб совуқсиради, айвонга етгунча шаррос қуяётган ёмғирда ивиди. Тарновлардан шариллаб тегирмон-тегирмон сув оқарди. Осмон яна гумбирлатиб пўстак қокди. Ёғаверсин, истаганича ёғаверсин, барака-да, деб қўйди ичида. Сал ўтиб укалари кўрингач, қувониш ўрнига, қовоғи солинди. Сояйи давлатида семириб юрган бу баччағарларга арз-ҳол қилиш ўлимдан ҳам оғир эди. Фурсатни бой бермаслик ниятида охири ноилож ёрилди.\n— Ё қудратингдан! Яна бир қайтаринг! — қошлари бир-бири устига сапчилаб гулдиради Салоҳиддин. — Тузук эшитмадим, яна бир қайтаринг.\n— Нимасини қайтараман?\n— Э-э, ғужала қилмай аниқроқ гапиринг-да, ака! — орага ҳамишагидек суқма қошиқдай сўқилди Низомиддин. — Кимни кўмамиз деяпсиз?\n— Айтдим-ку, узоқ қариндош... кунидан қолган бир бева!\nАжабо, оғзидан шу сўзлар чиққан пайт ичида нимадир узилгандай туюлдими? Ростдан ҳам ўша палла бағри ҳовуч-ҳовуч чўғ ёпишгандай куйишиб, намдан қароқлари хиралашди. Хилватда ёлғиз бўлса, ўкириб йиғларди-ёв. Буқадай хезланишни биладиган укалари дарду ҳолини қаёқдан тушунишсин? Уялмай-нетмай маъноли кўз уриштириб, башараларини буриштириб ўтиришди. Ҳатто хизмат бор-йўқлигини суриштиришга ҳам ярамай жуфтакларини ростлашди. Гумроҳлар баттар бўлишсин, чиндан ҳам ўшаларга куни қолган эмас. Ҳозир ўзи зипиллаб мачитга ўтади, мулла Ҳайит билан маслаҳатлашади, ёрдамчиси Муса тракторчини хабаркаш килиб тайинлайди.\nУст-боши ивиб, итдек чарчаб-толиқиб қайтди-ю, сўлжайган гавдасини таппа юпқагина кўрпачага ташлади, ҳамиша қотиб ухлайдиган одам тошта қадар мижжа қоқмади. Ўлгур хаёли чуваланиб, ҳар хил қиёфалар ўғирлайди ҳушини. Ажабки, баъзан олисда, ғира-шира парда ортида мудира кўриниш берар, ногаҳон у билан ғойибона мунозарага киришар эди.\nАхийри, зориқтирган тонг ёришди, ёру биродарлар тўпланиб улгурмай, биқинида махсус нишон зарбланган сутранг чўзинчоқ машина кўринди. Каттаю кичикни қизиқтирган, аммо кимлиги номаълум майит келди, майит билан англаш маҳол бир мотам келди. Ҳар ким ўзича одоб билан қўл боғлаб, ўзича ҳассакашлик қилди. Кимдир ичи ачиб ёш тўкди, кимдир номига оҳ чекди, кимдир чеккада килт этмай бўзариб турди, кимдир маломат билан шуғулланди, жумладан, ойдек-ойдек келинлари — Ирода билан Хайринисо кечроқ, одамлар бирин-сирин тарқалишгач, ошхонада ҳасратлаша кетишди.\nБири тоғдан, бири боғдан сайради, қисқаси, овсинлари Наимахон онаси қорнидан бахтиқаро бўлиб тушган, бир балони сезганки, араз-ўразни катта қилиб кетиб қолган бечора! Бемаврид омонатини топширган анови хонимча Худо урган ёсуман экан: тиригини эмас, ўлигини кўрсатгани кўп аломат ҳодиса! Бевафо дунёсига илоё ўт тушсин, ахир, яхши-ёмон урчиб ётган шаҳарда қайси бировининг кундоши йўқлигига ким кафил?!..\nМуздан-да совуқ, тиғдан-да қаттол ғийбатга гувоҳ ўтган Зайниддин тарсиллатиб бир урди пешонасига, мийиғида аламли куларкан, миясига қайноқ қон тепчиб, кўз олдида сонсиз тангачалар жимирлади. Ҳамон дилини ёритиб турган умид чироғи сўнгандек бўлди, руҳи-жони ва вужуди қақшаб, тун бўйи ўзи билан ўзи олишди, аниқроғи, кўпроқ хаёлан Роҳат Комиловна билан тортишди.\nТонготарда сал-пал тинган ёмғир, моторни юргизган ҳамоно, яна савалай кетди. Ростдан ҳам осмон тешилди-ёв, деб ғудранди. Шаҳарга етгунча ҳам, туғруқхона ховлисига кирганда ҳам шубҳа домида эди. Мўъжаз лавҳа осиғлиқ таниш эшикни секин тиқирлатиб қия очганда юраги гупиллаб тепарди. Оромкурсида журнал варақлаб ўтирган Роҳат Комиловна сокин жилмайганини кўриб андак руҳланди. Чиндан ҳам мудира чеҳраси сал-пал нурланди-да, жаноза қандай ўтгани билан қизикди, сўнг, муддаосини айтиб улгурмай, беихтиёр никоҳ қоғозини сўради. Ана шунда кўкси бир тотли сирқираб, жовиллаб ёш тиқилди бўғзига. Маълумотнома тайёр бўлган ҳамоно мудирани раҳмату ташаккурга кўмиб ташлади.\nАжабо, машинаси эмас, гўё ўзи қанот боғлади: зувиллаб қишлоққа келди, фуқаролар йиғини идорасидан гувоҳнома ундирди, қўлига мўлтираб қараган котибни дурустгина сийлагач, Зарбанд сари учди. Йўл-йўлакай анчадан бери устара тегмай нишлаган соқолини силай-силай бир кулар, бир тўрсаяр эди. Ҳали шундоқ ҳам оғриб ётган бошида қора калтак синиши мумкин. Бемаслаҳат қадам босгани учун айниқса Наима шунчаки манглайидан ўпибгина, қулогини шунчаки бурабгина қўймаса керак.\nАна, у тирс-тирс томчилар тегаётган войиш остида бир қултум сув билан ютгудек бўлиб, зулукдай қошларини хиёл чимириб, ним қизил юпқа лабларини қимтиганча ўй сурмоқда, ранг-рўйи ҳамон ўша: анчайин заҳил тортган, маъюсгина боқаётган тубсиз қароқлари нафрат ва гина-гидирга лим-лим!\nНаима қадам товушини эшитиб илкис сесканди, бир зум ҳайрат ичра бўзариб қолгач, тутқич беришни истамаган кийикдай шитоб тисарилди ва елкаси билан кўкимтир темир устунга урилди. Нохуш ҳолат енгил-энгил орзиқаётган йигит учун айни муддао бўлди, жадал умтилиб нозик белидан кучди-да, даст кўтара бориб машинага тикди. Шу заҳоти кабина ҳавоси фарангий атрнинг муаттар бўйига беланди.\n— Бу нима қилиқ, босқинчи? — йиғламсираб-юлқиниб қичқирди Наима. — Сизни кўргани кўзим, отгани ўқим йўқ!\n— Худо хайр бергур, аввал эшитсанг-чи! — деди Зайниддин, тезликни оширар экан. — Отиш бўлса қочмас!\n— Тўхтатинг, тушаман! — Наима баралла ҳўнграворди ва бирдан рул чамбарагига ёпишди. — Тўхтатинг! Мен бахтикаро бепуштни бошингизга урасизми? Битта зормондани кўмган бўлсангиз, яна биттасини топиб олгандирсиз!\nИззат-нафси симиллаб кетса-да, Зайниддин индамади. Наима кўксида уйилиб қолган аламларини тўкиб, ҳар сўзини бигиз қилиб санчганда ҳам миқ этмади. Фақат ҳар замонда ён тарафдан синикқан бетига тикилиб хўрсинар, ўзи каби унинг ақлу идрокини ҳам босиб ётган армон нечоғли залварли эканлигини чамалар эди.\nНолий-нолий толиқди чамаси, Наима охири жим бўлди, ҳатто юрагини бўшатгани туфайли бир оз осуда тортди. Машина қўш табақали дарвоза бўсағасида тўхтаганда аввал эътибор бермади, кейин пештокда илинган лавҳани илғади-да, яна авзойи ўзгарди. Дили тубидан ногаҳон бодраган хўрсиниқ дунёни кўмиб ташлагандай туюлди. Бағри чокланган Зайниддин ўкраб юбораёзди. Ахийри, чидолмай чўнтагидан ҳалиги хатни олиб узатди-да, дарвоза сари йўналди. Ҳовли тўрига бўйнини қисиб шошиларкан, гўё олисдан эшитилаётган овоз юраги торларига тегиб-тегиб кетар эди.\n«Зайни ака, сизни атиги бир марта кўрдим. Эрим ҳайдаган ёмғирли кунда. Тақдирим шу экан, армон билан кетяпман. Ўлигим кўчада қолиши ёки охират азобидан қўрқмайман. Фақат биргина фалокат — ёруғ дунёга келган гўдагим хору зор бўлишидан қўрқаман. Илоё, Худойим ундан шафқатини аямасин!..»\nАллабир сеҳр оғушида Зайниддин гоҳ ҳушига келиб, гоҳ ҳушини йўқотаётган, ғам-андуҳга ботган ва чор-ночор қўлига қалам олган Кунсулув ҳолатини тасаввур қилди. Шўрлик аёл армони ёнида недир умид ҳам ола кетганига ўзини ўзи ишонтирди-да, бир ҳайиқиб, бир дадил таниш эшикка яқинлашди. Ичкари бўсаға ўнг тарафида жойлашган постида жонсарак турган навбатчи кампирга тортина-тортина муддаосини айтгач, сабрсизлик билан кута бошлади.\nҲадемай пояндоз тўшалган йўлакда оқ халат кийган, қировлаган бўлиқ сочлари ажин тегмаган тиниқ бетига мувофиқ тушган Роҳат Комиловна кўринди. Бугун мудира чиройи ҳам, қадам олиши ҳам бошқача эканлигини пайқаш қийин эмасди: кўнглини ёритган шам ёғдуси шундоқ ранг-рўйига кўчганди. Ёнма-ён одимлаётган дўмбоқ ҳамшира йўргак кўтариб олган бўлиб, қувончдан кўзлари пориллар ва тинмай бидирлар эди.\n— Қаранг, акамулло, миттигина-я! Вай, ўзим ўргилай, дадажонга бир кулон-кулон қиб бейсинла! Кулон-кулон!..\nЗайниддин ўзини йўқотиб қўйгандек саросимада: боши узра гўё чақмоқ чақиб, юраги қинидан отилиб чиқаёзган! «Эй, Художон, мадад бергил, мадад!» — деб такрорларди нуқул кўнглида. Салдан кейин шошилиб чўнтагини ковлади. Мудира, у жимгина илжайиб узатган ҳужжатларни кўздан кечираркан, бағри тўлиб қолгани билан қутлади, қошу кипригига гард қўндирмай ўстиринг, яхши жойларга узатинг қабилида эзгу тилаклар айта-айта зинага қадар кузатиб қўйди.\nРоҳат Комиловна билан хайрлашган чоғдаёқ шундоқ кўз олдида ёруғ олам бутунлай ўзгариб кетгандек туюлди. Ушоқ жоннинг иссиқ нафаси фақат дилини эмас, гирд-атрофини ўраган дунёни ҳам ажаб бир инқилобга ғарқ айлаган эди. Йўргак ҳароратини бутун вужуди билан теран ҳис этар, қўрқиб-қўрқиб қадам босар, сархуш каби гандираклар ва боши гириллаб айланар эди. Назарида ҳозир ўзини жамики тирик жон тўлиб-тошиб муборакбод қиларди, ҳатто дарахт шохларида қўниб чуғурлашаётган сон-саноқсиз қушлар ҳам!..\nШошилмайгина аланглаб йўрғалаётган Наимани кўриб аллақаеридир жизиллаб кетди, ҳаяжонини босолмай, оғзи қулоғига етиб, недир муддаода аста чақалоқ бетини очди, очаркан, энди фақат дунё эмас, кўнгли ҳам янада бошқача ёришгандек бўлди.\nНотаниш аёл хатини ўқигандан кейин Наима ўпкаси тўлиб анча йиғлаган чоғи — кўзлари қизарган, қовоқлари кўпчиган эди. Тамшаниб қўяётган гўдакка нигоҳи тушган ҳамоно бир энтиқди, унинг рангпар чеҳрасига маҳлиё бўлиб узоқ термилгач, пучуқ бурунчасига аста бармогини теккизди, бир майин майсалаган қошларига ҳам теккизди.\n— Вай, намунча ширин? — деди шивирлаб. — Исми нима?\n— Кунсулув! — жавоб қайтарди Зайниддин. — Ярашибдими?\nНаима мамнун бош ирғади-да, кифти тоғдек баланд кўтарилган эридан чақалоқни авайлаб олди. Шу заҳоти гўё қачондан бери рутубат чўкиб ётган кўнглига чироқ ёқилиб, сийнасига баҳор офтоби нуридай илиқ ва ёқимли шарора қуйилди.\nТез орада темир тойчоқ шаҳарни ортда қоддирди ва трасса бўйлаб елиб кетди, олисдан ёмғирда тозарган қиру адирлар этагида ястанган қишлокдари кўзга ташланди, шунда нигоҳи қувнаган Наима кўксида ҳалиги шарора яна кўпирди, яна ғалати орзиқди-да, киприксиз кўзларини чирт юмган Кунсулувни интиқланиб қучди...\nЗайнидтсин ҳозироқ укаларига бор гапни айтмоқчи эди, лекин улар панадан-панага қочиб юришганини эслаб айниди. Эгаси кўчиб кетгандек ҳувиллаб ётган ҳовлида дастлабки онларда Наима ўзини бегонадек тутаётганини сезиб анқовсиради, ҳатто ўзи ҳам анча муддат тараддудланиб қолди. Неча йиллик гурмушларига шоҳид ўтган уй гўё қовоқ уйиб бўзарар, устига устак, чор-атроф аллатовур бефайз туюлар, айвон-ошхона ва бўлмалар қўқиб-тўзиб ётар, оёқ босгани жой йўқ эди.\nНогаҳон Кунсулув чириллаб йиғлаб юборгач, кутилмаган ҳодиса рўй берди: ҳовли-ҳарам гўё осмону фалакдан емғир ўрнига сим-сим ёғилаётган шуълага чайина бошлади.\nНаима дарҳол кукундан қуюққина сут ҳозирлади, эмизғини Кунсулув оғзига соларкан, нимадир қовушмай ўнғайсизланар, сийнаси ости бир ғалати ачишар эди. Ҳадемай чақалоқ мириқиб тўйди, осуда тортиб беозоргина ухлаб қолгач, Наима ўзи каби патак-паймона бўлган, бир жойда ўтиролмай жавдираётган эрига қараб кулимсиради. Ушбу дамда гўё икковлон тақдир кўндаланг қилган фавқулодда қийин имтиҳондан бир амаллаб ўтган эди.\nБарака топгур Наима анчагина уқувли чиқди: тез орада ўзини дадил ва эмин-эркин тутадиган бўлди. Одам таниб, ҳатто юпқагина лабларини буриб жилмайишни одат қилган Кунсулув ёнида руҳи бир енгил, суяги бир тетик эди. Энди у чиндан овунчоғига айланди. Сира бағридан қўймасди, жилдираб боқадиган кўзларидаги маъсумлик жонига қувват бағишларди. Эмизғини қизғанибгина сўраётганда бирдан тўлиқиб кетар, ухлатар чоғи берилиб алла айтар, ёқимли оҳанглар тошиб-тошиб юраги тўридан янграр эди.\nЗайниддин эрта-кеч Наимани зимдан қизиқсиниб кузатади, кейинги кунларда у ёшариб кетганини сезиб, кўнглида ўралиб ётган чигиллар ечилиб боради. Ақл бовар қилмас севинч ва ғурурдан боши кўкда! Қолаверса, энди ўзи ҳам бошқа одам: қадам олишлари ўзгарди, кўз ўнгида андуҳ, ғам-ғурбат ва изтиробдан айри ажиб олам ўрнашди. Фақат гоҳо Ойша хола ёдига тушиб мунғайиб қолади, ахир, кампиршо можаро қўзғаши ва кўнгилларини хуфтон қилиши эҳтимолдан холи эмас. Охири хавотирини бўлишди. Бор вақтини гўдакка сарфлаб ҳатто ўзини унутган хотини ҳам аввал сал бўшашди, кейин жўяли маслаҳат берди: дангал бўласиз энди, дадаси!\nТўғриси ҳам шу эди. Яна ҳам тикроқ тутди қаддини. Зарбанд сари ғизиллаб жўнади. Бари бир, ишқилиб орқаси тутиб қувламасин-да, деган ўй тинчлик бермасди. Аммо бекор ташвиш чекибди: Ойша хола бўсағада қулоч ёзиб қаршилади. Кўпдан бери биринчи марта куёвини ўтқизгани жой тополмай шошди. Елиб-югуриб дастурхон тузагач, барини эшитганини яширмади, ҳатто биронта суюнчи сўраб остонасига қадам босмагани учун гиналади. Яна ҳам қизиғи, жўнар пайти сўрамай-нетмай аста машинасига қўнди, шу кунгача бориб қизини қутламагани, неварасини эркаламагани учун айбдор эканини қайта-қайта таъкидлади.\nОйша хола ошиқиб бўсаға ҳатлаган паллада гўё пешонасида қуёш балқиган, бўйи бир қарич ўсган эди. Ҳозиргина уйғонган норасидани энтикиб бафига босаркан, елкалари аста-аста титраниб, ажин тилимлаган ёноқларидан милдираб ёш думалади.\nҚайнонаси қурмагур уйи тўрини бермай қўйди, Наима билан бирга эртаю-кеч Кунсулув ёнидан жилмасди. Соат сайин тўлишиб бораётган гўдак кулгиси ва йиғиси узоқ газаклаган армонини аллақачон кўксидан суриб ташлаган эди. Ҳарқалай кампир қушдек енгил тортгани Зайниддин учун алоҳида мукофот бўлди ва баҳонада шу мушфиқ жон онаси ўрнида она эканлигини ҳам эътироф этди. Кўклам адоғида уни бош-қош қилиб қирқни ўтказгач, дилига тугиб қўйган ниятини ушатиш учун киришиб, бир шанбада барчани бешиктўйга чорлади. Дўсту душман кўзига сарфу харажат борасида қисинмади, муҳими, сўзида туриб, хотирида бир фаришта каби ўрнашган Роҳат Комиловнани йўқлади. Опахонни иззат-икром билан машинасида миндириб келди-да, эгнига ял-ял товланадиган барра пўстин ёпди.\nМаърака кеч соат ўнга яқин тарқади, укалари қора бермаганини айтмаса, роса тартибли ўтди. Ярим тунгача тенгқур жўралари билан яна эзиб-эзиб ҳангомалашди. Ахийри, улар ҳам жўнаганда, ўлардай чарчаган бўлиб, оёкда аранг турарди. Даҳлизда, Кунсулув беланган бешик ёнида суҳбатлашиб ўтирган Наима билан қайнонасига хайрли истаклар айтиб, жимгина ётоққа кириб чўзилди ва ҳаял ўтмай киприклари юмилди.\nТуш кўрсаки, айни тонг палласида бир шивалаб, бир челаклаб ёмғир ёғармиш, марҳума — юпқагина кийинган Кунсулув, лабларида илиқ бир табассум, кенг дала бўйлаб урина-сурина одимлармиш, нари томондан тулдор шамсия тутган Наима илдамлаб келармиш, Кунсулув унта бир дона атиргул ва бир дона олма узатиб ғойиб бўлганмиш!..\nАломат туш гўё тасаввурига тоабад накшланди. Эртаю кеч хаёлидан Наимани қаршилаш ниятида ёмғирда ивиб, кула-кула, аллабир муштокдик билан ошиқаётган Кунсулув сира жилмас эди. Хар сония у гўё ёнгинасида нафас олаётгандек туюлар ёки панадан ҳар бир ҳаракатини диққат билан таъқиб қилар эди...\nБугун Зайниддин даладан анча барвақт қайтди, аллакачон атак-чечак бўлиб қолган, қорасини кўрган заҳоти қўл чўзиб талпинадиган Кунсулувни соғинган эди. Ҳозироқ эркатойини тўйиб-тўйиб бағрига босишни, ёруғ дуненинг тугамайдиган ташвишларидан бир тсам узоқроққа чекинишни ўйлаб дарвозадан кирди-ю, анграйганча тўхтади.\nАхир, бурма ёқали саккиз тепки атлас кўйлак кийган Наима рўпарасида қизил гулдек очилиб-сочилиб турар, сурма сурилган тубсиз кўзлари ҳам сирли, ҳам ғамзали боқаётган эди. Салдан кейин ҳайратини яна ҳам ошириб, хандон кула-кула, ҳовли ўртасида хиромон айлана бошлади.\n— Нордон олма егим келяпти, нордон олма, акажон!..\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Asad_Dilmurod._Kunsuluv_(hikoya)_/_Kiril&oldid=2525" dan olindi\nTurkumlarAsarlarOʻzbek mustaqillik adabiyotiMilliy adabiyotAsad DilmurodNasrHikoyalar\tAdabiy Shakllar


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Лузумий\nРукни: Мунаввар олам\nАбдулҳамид Лузумий (1900–1977) қатағонга учраб 1937 йили саккиз йилга қамалади, сўнг эллигинчи йиллар бошида қатағоннинг иккинчи гирдобига ҳам тушиб, уч йил сургун азобини тортади.\nЛузумий ёшлик чоғларида Собирхон эшон мактабида таълим-тарбия олади. У бадиий адабиётга ихлосли, асарлари мумтоз сўз санъатимиз руҳига уйғун эди. Афсус, шоир қадри билинмайдиган замонда яшаб ўтди. Лузумий ўзини Навоийнинг камтарин шогирди ҳисоблаб, ғазалларидан бирида бундай ёзади:\nГар Навоийни менга устоз десам ёлғон эмас,\nЯъни, мен шогирдининг шогирдининг шогирдиман...\n1977 йили шоир жанозасида ҳозир бўлган Зиёвуддинхон ибн Эшон Бобохон “Абдулҳамид ака вафот этиб, Ислом динининг етук билимдони, доно тарғиботчисидан, камтарин бир инсондан айрилдик. Худо раҳматига олсин”, деб дуо қилади.\nҚуйида унинг шеърларидан ўқиймиз.\nСИБИРДА АЙТИЛГАН МУНОЖОТ\nЭй кўнгил, кўклам чиқиб, ўтлар кўкарди, боқ, боқ,\nГул очилди тоғ аро қизил-қизил ҳам оқ-оқ.\nҲар тараф ҳар қайси қуш ўз куйига айлар наво,\nБир тараф булбул фиғону, бир тараф зоғ ғоқ-ғоқ.\nКўкда турналар учарлар, нағма солиб қур-қур,\nТоғда каклик қичқирурлар бир-бирига қоқ-қоқ.\nШод эмас бир жонивор йўқдурки, ҳатто сувга боқ,\nБалиқ ўйнар шўлп-шўлпу бақа сўйлар воқ-воқ.\nҲам учарлар, ҳам қўнарлар, ҳам сузарлар сув уза,\nҒозу ўрдак шодликдан қичқиришиб жоғ-жоғ.\nЎйнашурлар, куйлашурлар жониворлар жуфт-жуфт,\nЁрим элда, мен Сибирда йиғлашурмиз тоқ-тоқ.\nЭ Худо, қолдик жудолик кечасида зўр-зўр,\nЛутф этиб, вуслат чироғин ўртамизга ёқ-ёқ.\nЭй Лузумий, йиғлама, яхши-ёмон иш Тангридин,\nЙўқ ажаб бўлса карам, бир кун куларсан чоғ-чоғ.\nТОШКЕНТДАГИ ОШНОЛАРГА САЛОМ\nТошкент бориб, сабо, айт ошноларга салом,\nҚон қотишмай, жон қотишган ақраболарга салом.\nГар тиши тушган, оқарган сочлари, ранг ўзгариб,\nҲусни хулқ ила безалган дилраболарга салом.\nСўзлари дард аҳлига доридин ортиқроқ шифо,\nДардмандлардин ўшал соҳибшифоларга салом.\nЎртада ёлғиз муҳаббат, ўзга йўқдир муддао,\nДиллари ойинадек аҳли сафоларга салом.\nЧун Лузумийнинг саломини етурсанг барига,\nСўнг алардин ҳам кетур биз бенаволарга салом.\nЗуҳриддин Исомиддинов нашрга тайёрлади.\n839 марта ўқилган.


Ўзбекистонга АИ-95 русумидаги бензини ва Европа стандартларига жавоб берадиган дизел ёқилғисини импорт қилиш режалаштирилмоқда.\nТОШКЕНТ, 27 дек – Sputnik. Ўзбекистонга АИ-95 русумидаги бензини ва Европа стандартларига жавоб берадиган дизел ёқилғисини импорт қилиш режалаштирилмоқда. Бу ҳақда "Ўзбекнефтгаз" АЖ Матбуот хизмати маълум қилди.\nАйтилишича, АИ-95 русумидаги импорт бензини ҳамда Европа стандартларига жавоб берадиган дизел ёқилғиси 2020 йилнинг январ ойи бошидан автомобилга ёқилғи қуйиш шохобчаларида сотила бошланади.\nШунингдек, автомобилга ёқилғи қуйиш шохобчалари тармоғи орқали сотиладиган нефт маҳсулотлари турларини кўпайтиришга қаратилган ишлар давом эттирилади.\nҚолаверса, 2020 йилнинг сентябрига қадар Мўйноқ ва Денов шаҳарларида бугунги кун талабларига жавоб берадиган замонавий, кўп ёқилғили шохобчаларни қуриш режалаштирилган.\nБундан ташқари, ҳар бир шохобчада автомашиналар юқори сифатли ёқилғи билан таъминланади, электр автомобилларига хизмат кўрсатиш учун шароитлар яратилади, мижозларга қулайлик яратиш мақсадида минимаркетлар қурилади.\nЛаборатория учун махсус автомобиль жиҳозланиб, жойлардан намуналар олиб аҳолига сотиладиган нефт маҳсулотлари сифатини ушбу машина текширади.\nИстеъмолчилар учун яна бир қулайлик яратилди. Яъни эндиликда уларнинг ҳуқуқлари бузилишининг олдини олиш мақсадида куну-тун ишлайдиган "ишонч телефони" (71-200-01-24) ташкил этилди ва барча автомобилга ёнилғи қуйиш шохобчаларида бу ҳақда эълон илиб чиқилди.


ИнтерФУТБОЛ :: Жамолиддин Шарипов: «ЎФФ янгиланиши сабаб режаларимиз ўзгариб кетди»\nЖамолиддин Шарипов: «ЎФФ янгиланиши сабаб режаларимиз ўзгариб кетди»\nФутзал бўйича 2018 йилги мавсум ҳам худди футболда бўлгани каби янги формат асосида ўтади.\nРежага кўра, март ойида старт оладиган Ўзбекистон чемпионатида олий лига жамоалари илк маротаба уй-сафар тизимида иштирок этишади. Афтидан, ҳозирги ҳолатда ички биринчиликда узоқ танаффус юзага келадиган кўринади.\nФевраль ойида ўтказиладиган Осиё чемпионатида қатнашадиган термамиз учун эса бу яхши ҳолат эмас. Расмий учрашувлар йўқлиги сабаб футзалчиларимиз ўйин амалиётисиз қолиб кетишяпти.\nШунга қарамай, клублар ҳамда термамиз ўқув-машғулот йиғинларини тўхтатмаяпти. Биз Ўзбекистон чемпиони - «Олмалиқ» жамоаси етакчи футзалчиси Жамолиддин Шариповдан интервью олдик.\n- Жамолиддин, «Олмалиқ»нинг янги мавсумга тайёргарлиги қандай кетяпти?\n- Аслида машғулотларга август ойидаёқ киришгандик. Шу пайтгача чемпионат баҳслари сентябрь ёки октябрь ойидан бошланарди. Лекин ЎФФнинг бироз кутилмаган қарори туфайли янги мавсумга март ойидан старт бериладиган бўлди.\nБунинг натижасида олий лига клубларининг режалари ўзгариб кетди. Шунга биноан янги йилдан машғулотларни бошлаймиз.\n- Таркибда ўзгаришлар борми?\n- Ҳа. Тажрибали футзалчиларимиз бошқа клубларга ўтиб кетишди. Масалан, Артур Юнусов «Локомотив», Дилшод Ирсалиев «Пахтакор» билан шартнома имзолади. Ўз ўрнида, сафимизга қўшилганлар ҳам бор.\n«Ардус»дан Даврон Абдураҳмонов янги мавсумни «Олмалиқ» таркибида бошлашга яқин турибди. «Металлург»да ижара асосида ўйнаган Суннат Куралов жамоамизга қайтди. Янги йилдан бошланадиган йиғинимизда яна кўплаб футзалчиларнинг кўрикдан ўтиши кутиляпти.\n- Юқорида ЎФФнинг янгилиги ҳақида гапирдингиз. Футзалчилар уни қандай қабул қилишди?\n- Шахсан мен учун бу жуда қизиқ туюлмоқда. Барча футзалчилар қатори чемпионат бошланишини сабрсизлик билан кутяпман. Унинг қанчалик самарали бўлишини, албатта, вақт кўрсатади.\n- Жамоалар узоқ вақт ўйин амалиётисиз қолиб кетишяпти. Мартгача ҳали анча вақт бор. Бу зарарга ишламасмикан?\n- Ушбу масалада бир нима дейиш қийин. Лекин футзалчи учун ўйин амалиёти жуда муҳим.\nАлбатта, чемпионат бошлангунига қадар ўртоқлик ўйинлари ўтказилади. Лекин назорат баҳслари барибир, расмий учрашувлар ўрнини боса олмайди. Хуллас, янги тизимга кўникишга мажбурмиз.\n- «Олмалиқ»нинг ўтган йилги иштироки клуб раҳбарияти томонидан муҳокама қилиндими?\n- Ҳа, Олмалиқда мавсум якунларига бағишланган йиғилиш ва унинг якунида катта концерт дастури бўлиб ўтди. Клубимиз раҳбарлари чемпионлик билан табриклашди, совға-саломлар улашилди.\n- Янги мавсум учун режалар тасдиқландими?\n- Бизга бу ҳақда айтишмади. Шу кунларда ўз базамизда янги мавсумга тайёргарлик кўриш учун йиғиламиз. Бўлажак йиғинда режалар билан таништиришса керак.\n- Жамоа билан шартномангиз қанча муддатга имзоланган?\n- Битим якунига етганди. Яқинда клуб раҳбарияти ва мураббийлар штаби билан келишган ҳолда келишувни яна бир йилга узайтирдик.\n- Қолган жамоалар ҳам таркибларини сезиларли даражада кучайтиришяпти. Шу маънода, янги мавсумдан нималар кутяпсиз?\n- Ўтган йили «олтин дубл»га эришдик. Лекин чемпион бўлишдан кўра, уни ҳимоя қилиш қийинроқ, дейишади. Табиийки, шунга монанд тарзда тайёргарлик кўрамиз. Ҳозирдан ҳеч иккиланишсиз айтишим мумкинки, келаси мавсум ҳар қачонгидан ҳам шиддатли ўтади.\nБиринчи галда чемпионатимиз янги тизим асосида ўтказилади. Қолаверса, бизга рақобатчи бўлиши кутилаётган жамоалар сиз айтгандек, таркибларини кучайтириб олишди. Айниқса, «Пахтакор» бу борада фаоллик кўрсатди.\n- Терма жамоадаги фаолиятингиз якунландими?\n- Худди шундай. Колумбияда ўтган жаҳон чемпионатидан сўнг терма таркибида сезиларли ўзгаришлар рўй берди. Тажрибали футзалчилар фаолиятларини якунлашди. Уларнинг ўрнини ёшлар эгаллашди. Бу нормал ҳолат.\nЧунки кейинги мундиалга қадар янги жамоани шакллантириб бориш лозим. Ҳозирдан ўзгаришлар амалга оширилса, ёшлар мундиалнинг саралаш баҳсларига қадар тайёр бўлишади. Шуни тўғри тушунган ҳолатда дўстларим қатори мен ҳам термадаги фаолиятимни якунладим. Лекин клубда ўйнашда давом этаман.\n- Хосе Мария Мендездан кейинги терма жамоанинг ўйинлари ҳақида нима дейсиз?\n- Сўнгги йилларда қўлга киритилган муваффақиятларда Пулписнинг хизматлари катта. Айнан унинг қўл остида жамоа футзалимиз тарихида илк бор жаҳон чемпионатида қатнашди.\nБугунги кунда бош мураббий Баҳодир Аҳмедов испаниялик мутахассиснинг ишини худди ўша йўналишда давом эттирмоқда. Унга Нодир Элибоев яқиндан ёрдам беряпти.\n- Осиё чемпионати қуръаси ҳақида фикрингиз қандай?\n- Бу гуруҳдан чиқишимиз керак, чунки рақиблар биздан кучли эмас. Ёпиқ иншоотлардаги Осиё ўйинларида японларни мағлуб этишни уддаладик. Лекин ўйинлар осон кечмайди.\nҚитъа чемпионатининг финал босқичига кучсиз жамоалар чиқмаган. Уларнинг ҳар бири ўз олдига улкан мақсадлар қўйгани аниқ. Албатта, биринчи галдаги вазифа - гуруҳдан чиқиб олиш.


ФОСИҚЛАР КИМЛАР? | Muslimaat.uz\nМанзилингиз:Муслимаат»Муслима»Руҳий тарбия»ФОСИҚЛАР КИМЛАР?\nBy Muslimaat.uz on Iyun 8, 2019 Руҳий тарбия\nАллоҳ субҳанаҳу таоло халойиқни яратди ҳамда уларни ҳидоятга бошлаб, тўғри йўлни кўрсатишлари, зулматлардан нурга, куфр ва исёндан иймону ҳақиқат нурига чиқаришлари учун расул ва набийларни элчи қилиб юборди. Расул ва набий алайҳимуссаломлар уларни залолатдан кейин ҳидоятга бошладилар. Эргашишлари учун Аллоҳ таоло амр қилган нарсаларни уларга баён қилдилар, бироқ баъзи халқлар юз ўгириб, ўзларига зулм қилдилар. Улар тийилмаган, жиловланмаган, огоҳлантирмайдиган, Аллоҳ таоло таъқиқ қилган нарсаларни назарига илмайдиган ҳавойи нафс ва шаҳватларига эргашдилар. Бундай одамлар ким ўзи? Аллоҳ субҳанаҳу таоло фосиқлар деб васфлаган кимсалар кимлар? Фосиқлар деб кимларга айтилади? Уларнинг сифатлари қандай? Фисқнинг ҳукми ва турлари қандай?\nЛуғавий ва истилоҳий бир қанча ифодалар билан фосиқни таърифлаш мумкин. Қуйида ана шуларнинг баёни келади:\n· Фосиқнинг луғавий таърифи: фисқ луғатда исённи ва Аллоҳ субҳанаҳу таолонинг амрини тарк этишни англатади. У ҳақ йўлдан чиқишдир. Айтиладики, فسق, يفسق, فسقا, فسوق лафзлари диндан чиқишни ҳамда маъсиятга мойилликни ифодалайди. Яна «Роббининг амридан фосиқ бўлди», дейилади. Бу эса У Зотнинг тоатидан бурилиб, бош тортди, деганидир. Фисқ – буйруқдан четга чиқиш. Фосиқ ва фиссиқ киши – фосиқликда бардавом бўлган кишидир. Аёлларнинг фосиқаси – ахлоқсиз фожиралар. Фосиқ – ҳақдан, тақводан ва тўғри йўлдан узоқлашган фожир шахсдир. Араб тилида фосиқнинг кўплик шакли فسقة ёки فاسقة дир.\n· Фосиқнинг истилоҳий таърифи: банданинг тоатлардан чиқиши ҳамда маъсиятларни қилишда ҳаддан ошишидир.\nФақиҳлар наздида фосиқ – кабира гуноҳларни қиладиган, сағийра гуноҳларни қилишда қатъий туриб оладиган бандадир.\nФосиқлар – Аллоҳ субҳанаҳу таолонинг иймон ва солиҳ амалларни бажариш борасидаги буйруқларини тарк этувчилардир.\n· Фисқнинг ҳукми: Ислом дини фисқни ҳаром қилган, чунки унда Аллоҳ субҳанаҳу таолонинг аҳкомларидан чиқиш, буйруқларига хилофлик қилиш ва таъқиқларидан узоқлашмаслик бор. Ислом шариатидаги фосиқнинг жазоси эса, фақиҳлар матнда келтирганларидек, ҳад ва таъзирини бериш билан бўлади.\nАллоҳ субҳанаҳу таоло Қуръони Каримда фосиқларнинг сифатини зикр этиб, шундай марҳамат қилади:\n«Улар Аллоҳнинг аҳдини боғланганидан сўнг бузадиган, Аллоҳ боғланишга буюрган нарсаларни кесадиган, ер юзида фасод қиладиган зотлардир. Ана ўшалар ютқазувчилардир» (Бақара сураси, 27-оят).\nБузиш – тузилгандан сўнг бўшатиб юборишдир. Аллоҳнинг аҳди – Аллоҳ субҳанаҳу таоло Ўзига иймон келтириб, итоат қилиш ҳамда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга бўйсуниш борасида инсонларга топширганларидир.\nҚуйидагилар фосиқларнинг сифатларидир:\n• Аллоҳга иймон келтирмаслик ҳамда У Зотни ягона деб билмаслик билан Аллоҳнинг аҳдини бузиш.\n• Аллоҳ субҳанаҳу таолога итоат қилмаслик ҳамда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга бўйсунмаслик.\n• Аллоҳ субҳанаҳу таолонинг иймон, тавҳид, тоат, силаи раҳмни бардавом қилиш борасидаги амрларни бузиш.\n• Ер юзида фасод қилиш. Бу эса Аллоҳ таолога иймон келтиргандан кейин куфр келтириш, маъсиятларни қилиш ҳамда Аллоҳ субаҳанаҳу таолонинг ғазабини келтирадиган мункар ишларни бажариш билан бўлади.\nИслом шариатида фисқнинг икки тури бор. Қуйида уларнинг баёни келади:\nКатта фисқ. У яна катта ширк ва катта куфр деб ҳам юритилади. Фисқнинг бу тури Ислом динидан чиқариб, иймоннинг сифатини йўқ қилади. Аллоҳ таоло бу ҳақда шундай марҳамат қилади:\n«Чунки улар Аллоҳга ва Унинг Расулига куфр келтирдилар ҳамда фосиқ ҳолларида ўлдилар» (Тавба сураси, 84-оят).\nАллоҳ таоло яна бундай марҳамат қилади:\n«Шундан кейин ҳам ким куфр келтирса, бас, ана ўшалар ўзлари фосиқлардир» (Нур сураси, 55-оят).\nКичик фисқ. Унинг кичик куфр, кичик ширк деган номлари ҳам бор. Фисқнинг бу тури иймоннинг аслини зое қилмайди ҳамда Ислом динидан чиқармайди. Бу ҳақда Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:\n«Эй иймон келтирганлар! Агар фосиқ хабар келтирса, аниқлаб кўринглар» (Ҳужурот сураси, 6-оят).\nУ Зот таоло шундай марҳамат қилади:\n«Олди-сотди қилганингизда гувоҳ келтиринг ва ёзувчи ҳам, гувоҳ ҳам зарар тортмасин. Агар (аксини) қилсангиз, албатта, бу фосиқлигингиздир. Аллоҳга тақво қилинг ва Аллоҳ сизга илм берадир. Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчи Зотдир» (Бақара сураси, 282-оят).\nФосиққа тааллуқли ҳукмлар\nФақиҳлар фосиққа тааллуқли бўлган бир қанча масалалар баёнини келтирганлар. Қуйида мана шунга алоқадор ва тартибланган аҳкомлар келтирилади:\n· Намозда фосиқнинг имомлик қилиши. Намозда фосиқнинг имомлик қилиши борасидаги ҳукмда фақиҳлар орасида ихтилоф бор. Ҳанафий мазҳаби фақиҳлари намозда фосиқ мусулмоннинг имомлик қилишини кароҳиятли жоиз, деб келтирганлар.\nМоликий мазҳаби фақиҳлари наздида бу мўътамад бўлиб, фосиқ имом ортидаги намоз кароҳиятли тўғридир. Агар унинг фисқи намозга алоқадор бўлса, у ҳолда тўғри бўлмайди.\nШофеъий мазҳаби фақиҳлари эса фосиқ имом ортидаги намоз кароҳиятли жоиздир, дейишади. Агар фосиқ имом фисқда ўзи каби бўлса, кароҳияти йўқ, аммо унинг фисқи очиқ бўладиган бўлса, кароҳиятлидир, деб келтирганлар.\nҲанбалий мазҳабида эса фосиқ имомнинг ортида намоз ўқиш мутлақо тўғри бўлмайди. Унинг фисқи эътиқодий масалаларга тааллуқли бўладими ёки ҳаром қилинган ишларни қилишга алоқадор бўладими, тенг ҳолатдадир. Бунга Аллоҳ таолонинг қуйидаги қавли далилдир:\n«Ахир, мўмин бўлган одам фосиқ бўлган одамдек бўлурми?! Тенг бўлмаслар» (Сажда сураси, 18-оят).\nЯна айтадиларки, фосиқ имомнинг ортида намоз ўқиб, иқтидо қилувчиларнинг зиммасида намозларини қайтадан ўқиш бор.\n· Ҳадис ривояти. Мусулмон уламоларининг жумҳури Набий соллаллоҳу алайҳи васалламдан ҳадис ривоят қиладиган кимсага фисқдан саломат бўлишини шарт қилиб қўйганлар.\n· Фатво. Ислом шариатининг жумҳур фақиҳлари фисқ ўз соҳибини фатво чиқаришдан ман қилади, шунингдек, фосиқнинг фатвоси қабул қилинмайди, деган ижтиҳодда тўхталганлар.\nҲанафий мазҳабининг баъзи фақиҳлари эса фатвоси қабул қилинишини келтирганлар.\nГувоҳлик. Фақиҳлар фосиқнинг гувоҳлиги мақбул эмаслигига иттифоқ қилганлар ва бунга Аллоҳ таолонинг қуйидаги қавлини далил қилиб келтирганлар:\n«Ва сиздан икки адолатли кишини гувоҳ қилинглар. Ва гувоҳликни Аллоҳ учун қилинглар» (Талоқ сураси, 2-оят).\nАдолат – гувоҳда мавжуд бўлиши лозим бўлган шартдир. Шунингдек, Аллоҳ таоло яна бундай марҳамат қилади:\n«Эй иймон келтирганлар! Агар фосиқ хабар келтирса, аниқлаб кўринглар, бир қавмга билмасдан мусибат етказиб қўйиб, қилганингизга надомат чекувчи бўлманглар» (Ҳужурот сураси, 6-оят).\n· Никоҳдаги валийлик. Ҳанафий ва моликий мазҳаби фақиҳлари фосиқ шахснинг никоҳдаги валийлигини жоиз валийлик, деб келтирганлар, фақат моликий мазҳаби фақиҳлари унинг никоҳдаги валийлигини кароҳиятли, деб айтганлар. Шунингдек, улар яна одил валийнинг валийлиги фосиқнинг валийлигидан авлороқдир, деганлар.\nШофеъий ва ҳанбалий мазҳаби фақиҳлари эса фосиқнинг валийлиги билан никоҳ боғланмайди, деганлар.


"Кўзинг ибрат била оч" китоби, Сўфи Оллоёр\nШеърлар, назм, Афоризмлар, ҳикматлар, тақдирлар\nСўфий Оллоҳёр Туркистон халқлари орасида мутасаввуф шоир ва адиб сифатида кенг шуҳрат қозонган буюк алломаларимиздан биридир. У зоти покнинг исми Оллоҳёр, падари бузрукворларининг исми шарифлари Оллоҳқулидир. Сўфий мартабаси у кишининг шариат ва тариқат йўлидаги эътиқод ҳамда хизматлари учун берилган.\nТасаввуф адабиётининг йирик вакили Сўфий Оллоҳёр ижоди ҳозирги давр киишларини тарбиялашда маънавий хазинадир. Ушбу китобда шоирнинг бир туркум лирик шеърлари ҳамда ахлоқий-таълимий руҳдаги асарларидан парчалар жамланган.\nУлуғ муаллим ва мураббий\n(Сўфий Оллоҳёр қиёфасига чизгилар)................................................. 3\nЛирик мероси................................................................................. 22\nСўфий Оллоҳёрнинг адабий-бадиий ва фалсафий мероси.................... 30\nСўфий Оллоҳёр ғазалларидан намуналар............................................ 37\nШеърий мактублар............................................................................ 63\nСўфий Оллоҳёрнинг форсча-тожикча газалпари.................................. 68\nМуножоти эшони сўфий...................................................................... 85\nСабот ул-ожизиндан ҳикматлар........................................................... 92\n«Сўфий Оллоҳёрга замон боқажак» сўнгги сўз ўрнида.......................... 98\nҚисқача луғат................................................................................... 102\nКузинг ибрат била оч


Янги қонун: ишонч, хотиржамлик ва дахлдорлик ҳисси\nСуҳбат 21 сентябр 2020 157\nҚарийб тўрт йил мобайнида 108 мингдан зиёд юртдошимизнинг орзуси ушалди. Бу ватанли бўлиш, Ўзбекистонда тенг ҳуқуқли яшаш, ўз уйида доимий рўйхатдан ўтиш нияти эди.\nҚарийб тўрт йил мобайнида 108 мингдан зиёд юртдошимизнинг орзуси ушалди. Бу ватанли бўлиш, Ўзбекистонда тенг ҳуқуқли яшаш, ўз уйида доимий рўйхатдан ўтиш нияти эди. Бугун улар бахтиёр кайфиятда юртимиз тараққиёти йўлида меҳнат қилмоқда. Халқчил ислоҳотлардан миннатдор. Президентимизнинг ташаббуси билан амалга татбиқ этилган фуқаролик масалаларига оид қонунчилик такомиллаштирилгани ҳали яна кўплаб ватандошларимиз ҳаётида туб бурилиш ясаши табиий.\nГап шундаки, мамлакатимизда фуқаролик масаласига, паспорт тизими ислоҳотларига доир яна бир муҳим тарихий ҳужжат – 28 йил амалда бўлган, бугунги замон талабларига жавоб бермайдиган “Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги тўғрисида”ги қонун 2020 йил 13 март куни янги таҳрирда қабул қилинди ва 15 сентябрдан тўлиқ кучга кирди.\n– Мазкур қонун билан қандай янги тартиблар жорий этилди?\nАлишер ҲАМРОЕВ, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Мудофаа ва хавфсизлик масалалари қўмитаси раиси ўринбосари:\n– 2020 йил 24 январда Президентимиз Олий Мажлисга йўллаган Мурожаатномасида фуқаролик масалаларига оид қонунчиликни такомиллаштириш зарурлигини алоҳида таъкидлаган, хусусан, мамлакатимизда узоқ вақтдан буён яшаб келаётган, лекин Ўзбекистон фуқароси ҳуқуқий мақомига эга бўла олмаётган юртдошларимизнинг бу муаммосини қонуний ҳал этиш бўйича вазифаларни белгилаб берган эди. Шунингдек, давлатимиз раҳбарининг 2018 йил 25 октябрдаги “Хорижда истиқомат қилаётган ватандошлар билан ҳамкорлик соҳасида Ўзбекистон Республикаси давлат сиёсатини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорида ҳам бу масалага эътибор қаратилганди.\nУшбу вазифалар ижросини таъминлаш мақсадида қабул қилинган “Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги тўғрисида”ги янги қонун 10 боб, 58 моддадан иборат бўлди.\nЭндиликда мамлакатимизда узлуксиз 5 йил яшаган хорижий давлат фуқаролари, агар хорижий давлат фуқаролигидан чиқишни расмийлаштирган бўлса, шунингдек, яшаш гувоҳномасига эга фуқаролиги йўқ шахсларга умумий тартибда, хорижий давлат фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс ҳисобланган ватандошларга соддалаштирилган тартибда Ўзбекистон фуқаролиги тақдим этилади. Алоҳида ҳолларда Президент ташаббуси билан ҳам фуқаролик берилади.\nЎзбекистон Республикаси фуқаролиги йўқотилишига асос сифатида хорижда яшовчи шахснинг узрли сабабларсиз консуллик ҳисобига турмаслик муддати 3 йилдан 7 йилга узайтирилди.\nЎзбекистон фуқаролигига қабул қилиш шарти сифатида давлат тилини мулоқот учун етарли даражада билиш бўйича талаблар киритилди. Бу энг кўп муҳокамаларга сабаб бўлмоқда. Аввало айтиш жоизки, фуқаролик беришда давлат тилини билишга талаб қўйиш халқаро тажрибада ҳам кузатилади. Мантиқан ёндашганда эса қайсики юртда доимий яшаш истагини билдириб, фуқароликка қабул қилинган шахс давлат тилида мулоқот қилишни билмаса, қандай яшайди ахир?! Албатта, қонунда фуқароликка қабул қилинаётган шахс давлат тилини мукаммал билиши талаб этилмайди, шунчаки мулоқот даражасида билса бўлди. Бу мезонни Вазирлар Маҳкамаси белгилайди ва талаблар тест шаклида баҳоланади.\nҚонун билан эр-хотиннинг никоҳдан кейин 1 йил биргаликда яшаш шарти ҳамда шу муддатда ажрашиб кетишса доимий рўйхатдан чиқариб юборилиш тартиби ҳам бекор қилинди. Эндиликда фуқаролик ҳолати далолатномаларини ёзиш органлари томонидан туғилганлик тўғрисидаги гувоҳномани расмийлаштириш чоғида фарзандни отаси ёки онасининг доимий яшаш жойи бўйича автоматик тарзда Ички ишлар вазирлиги “Манзил” тизими орқали рўйхатга олиш механизми яратилди. Шунингдек, оилага тарбияга олинган (патронат) шахсларни тутинган ота-онасининг доимий яшаш жойи бўйича рўйхатга қўйиш имконияти яратилди.\nЯшаш жойи бўйича доимий ва вақтинча рўйхатдан ўтмасдан яшаш муддати 10 кундан 15 кунга узайтирилди. Доимий яшовчи ҳамда яшаш гувоҳномасига эга чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг хорижга кетиши учун ҳужжатларини расмийлаштириш тартиби соддалаштирилиб, кўриб чиқиш муддатлари чет эл фуқаролари учун 7 иш куни, фуқаролиги бўлмаган шахслар учун 15 кун этиб қисқартирилди. Шу вақтгача чет эл фуқароларига кетиш ҳужжатлари 1 ой, фуқаролиги бўлмаган шахсларга 2 ой давомида расмийлаштирилар эди.\nМамлакатнинг бошқа ҳудудларида доимий пропискага эга бўлган Ўзбекистон фуқаролари томонидан Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятидаги янги қурилган уйларда кўчмас мулк олди-сотди шартномаларини расмийлаштириш учун давлат божининг алоҳида ставкаси бекор қилинди. Рўйхатга туриш учун фуқаро эмас, уй-жой мулкдори ўзига қулай ва яқин бўлган ички ишлар органига бориб, шу куннинг ўзида фуқаронинг доимий рўйхатга олинишини расмийлаштириши мумкин бўлади.\nЯнги қонунда фуқаролик масалаларига доир ишларни юритиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ваколат доирасига бевосита тегишли бўлмагани сабабли Парламент ваколатлари қонун ҳужжатида акс эттирилмаган. Эндиликда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталари “Ўзбекистон Республикаси фуқаролиги тўғрисида”ги қонун ижроси назоратини “Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати тўғрисида”ги ва “Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси тўғрисида”ги қонун ҳужжатларига асосан “Парламент назорати” шаклида амалга оширади.\nВазирлар Маҳкамаси эса ўз ваколат доирасида “Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси тўғрисида”ги қонуннинг 8-19-моддалари асосида давлат бошқаруви тизимга кирувчи идораларнинг фуқаролик тўғрисидаги ишларни юритиш фаолиятини ташкил этиш чораларини кўради.\n– Фуқароликни бериш ва доимий рўйхатга қўйиш тартиби қай тарзда амалга оширилади? Бунинг учун қандай ҳуқуқий асос ва ҳужжатлар талаб қилинади?\nУлуғбек МУХАМЕДОВ: Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг Миграция ва фуқароликни расмийлаштириш бош бошқармаси бошлиғи: