Буюк стратег | huquqburch.uz\nВатанимиз тарихида ҳуқуқий давлат ҳақидаги қарашларнинг юзага келиши ва\nривожланиши, унинг ҳуқуқий манбаларига доир муайян билим ва тушунчаларга эга бўлиш ҳам назарий, ҳам амалий жиҳатдан муҳимдир. Миллий давлатчилигимизнинг ҳуқуқий асослари, хусусан, соҳибқирон Амир Темур давридаги давлат ва ҳуқуққа оид адолатли тамойилларни татбиқ ва тарғиб этиш, шубҳасиз, жамиятда сиёсий ва ҳуқуқий маданият юксалишига хизмат қилади.\nСўнгги йилларда мамлакатимизда ватанпарварлик тарбияси ва тарғиботига муносабат тубдан ўзгарди. Ватанпарварликни тарғиб қилишнинг самарали механизмлари ишлаб чиқилди, бу борада техник ва технологик воситаларнинг имкониятларидан тўлақонли фойдаланиш тизими йўлга қўйилди. Айниқса, ёшларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялашга доир ишлар самарадорлигини ошириш ва фаоллаштириш, бу борадаги ишларга фуқаролар, давлат ва нодавлат-нотижорат ташкилотлари ҳамда фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини янада фаол жалб этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 23 февралдаги «Ёшларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялаш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида»ги қарорининг қабул қилиниши мазкур йўналишдаги муҳим қадамлардан бири бўлди.\nҲарбий санъат тарихи Амир Темурни жаҳоннинг энг буюк саркардаларидан бири деб тан олади. Буюк саркарданинг ғалабалари негизида нима туради? Бу савол кўплаб тарихчилар, ҳарбий соҳа мутахассислари учун тадқиқот мавзуси бўлиб келмоқда. Умумий тарзда айтиш мумкинки, бунга унинг ҳамиша адолатга таянгани, туғма стратеглиги, руҳий жиҳатдан кучли шахслиги, ҳарбий тактика ва давлат бошқаруви борасидаги юксак салоҳияти, қатъият ва шиддат билан, мукаммал режа ва маслаҳат асосида иш тутиши кабилар асос бўлган.\n1996 йил апрель ойида Амир Темур таваллудининг 660 йиллигига бағишланган тадбирлар доирасида Лахўр шаҳрида ўтказилган конференцияда покистонлик таниқли олим Ҳаниф Рамей давлат тузиш, ҳарбий тарбия бериш тартибини Амир Темурдан ўрганиш лозимлигини таъкидлаб, унинг жаҳонгирлиги вайронкорликка эмас, бунёдкорликка қаратилганига урғу беради.\nОлим, шунингдек, соҳибқироннинг ҳарбий тарбияга оид қарашлари негизида ҳам шу ғоя мужассам эканига эътибор қаратади. Дарҳақиқат, саркарда ҳарбий тарбияни инсонпарварлик тарбияси билан уйғунлаштиради.\nБу нималарда намоён бўлади?\nСоҳибқироннинг ҳарбий истеъдоди ва ҳарбий тарбияга оид қарашлари икки йўналишда: моҳир ҳарбий ташкилотчи ва машҳур саркарда тарзида намоён бўлди.\nТарихий манбалардан маълумки, соҳибқирон ўз замонасининг тенгсиз найзабози, қиличбози, курашчиси бўлган. Буюк жаҳонгир бунга талабчан устозлар сабоғи, тинимсиз машқлар ва албатта туғма истеъдоди сабаб эришган. Болалигидан зийрак ва эпчил Темурбек моҳир чавандоз ва мерган камончи сифатида ҳам танилади. Кейинчалик буюк саркарда ва улкан салтанат ҳукмдори ўзининг жисмоний ва ҳарбий тарбияга оид қарашларида ёшларни кучли, мард ва жасур кишиларга зўр ҳурмат-эътибор руҳида тарбиялаш, ватанпарвар, садоқатли ҳарбийларнинг ҳурматини жойига қўйиш зарурлигини таъкидлаган. Буни ёшларни шундай фазилатларга эга қилиб тарбиялашда муҳим деб ҳисоблаган. У қўшинга қабул қилинаётган аскарларнинг маънавий сифатларига ҳам эътибор беришга чақиради ва «очкўз, лоқайд, зиқна, ёвуз ва нафси ёмон кишиларни хизматга чақирмасликни» уқтиради.\nСоҳибқирон қўшиндаги интизом ва аскарларнинг жисмоний ҳолатини муҳим деб ҳисоблайди. Интизомсиз қўшиннинг ғалабасига ишониб бўлмаслиги, тартиб-интизом, жанговар шайликнинг аҳамияти нечоғли муҳимлигини у тўғри англаган. Амир Темур отлиқ қўшин ва чопқир отларга алоҳида эътибор берган, чунки ўша давр ҳарбий қўшинларида отлиқ аскарлар асосий куч ҳисобланиб, аскарларнинг от устида туриб найзабозлик, қиличбозлик қилиши, ёй отиши, душман кучига чап бериши ҳал қилувчи аҳамият касб этган. Лашкарни мунтазам тоза қонли жангчи отлар билан таъминлаб туришга кучли эътибор берилган. Бунинг учун соҳибқирон давлати девонида «сипоҳсолар», «мирохур» каби лавозимлар жорий этилган бўлиб, улар энг сара синчи-сайисларни жамлаган. Зотдор тойлар келтирилиб, улардан жанговар отлар тайёрланган.\nШунингдек, пиёда аскарларни чиниқтириш учун муттасил жисмоний машқлар ўтказиш, қурол ва қуролсиз жанг сирларини ўргатиш, яккакураш усуллари – қўл ва оёқ кучи билан йиқитиш маҳорати, жангчиларнинг чидамлилиги ва чаққонлигини оширишга эътибор беришни уқтирган.\nАмир Темур даврида кураш, кўпкари, от пойгаси, найза ва камондан отиш, ов, човгон ўйини сингари оммавий спорт машғулотлари нафақат ҳарбийлар, оддий халқ орасида ҳам кенг тарқалган эди.\nСоҳибқирон ёшларни эртанги кун ватан ҳимоячилари, салтанат таянчи сифатида кўрар\nэкан, уларнинг жисмонан соғлом ва бақувват, ҳарбий илмлар, қурол-аслаҳалардан фойдаланишда моҳир этиб тарбиялаш зарур деб ҳисоблайди. Ғалабалар шарафига ўтказилган тадбирлар, турли-туман тантанали маросим ва тўйлар муносабати билан хилма-хил мусобақалар уюштиришга жисмоний тарбияни оммалаштириш воситаси сифатида қараб, унинг тарбиявий аҳамиятини юқори баҳолаган. Бундай маросим ва мусобақалар том маънода оммавийлик касб этиши учун уларда барча аҳоли ва қўшин табақалари вакилларининг иштироки талаб қилинган. Мусобақа ғолибларига мукофотлар берилган, истеъдодли, шижоатли йигитлар сараланган. Жисмоний тайёргарликка оммавий қизиқиш уйғотишнинг таъсирчан усули самарали жорий қилинган.\nТемур армияни барпо этишда ички тузилиши томонидан Чингизхон тузган қўшин тизими ва тузилишига маълум даражада яқин бўлиши баробарида, ўзига хос жиҳатлари билан фарқланиб туришига аҳамият беради. Амир Темур армиясининг тузилиши қадимий давлатчилигимиз анъаналарининг давоми бўлиб, асрий тажрибаларга таянган ҳолда ташкил этилган. Қўшин тузилишида у яратган бир қанча самарали тажриба ва низомлар улкан мамлакатни барпо этиш ишларига яқиндан ёрдамлашди.\nСадоқатни юксак баҳолаган соҳибқирон ўз «Тузуклари»да шундай дейди: «Қайси бир сипоҳий туз ҳақи ва вафодорликни унутиб, хизмат пайтида ўз соҳибидан юз ўгириб, ҳузуримга келган бўлса, ундай одамни ўзимга энг ёмон душман деб билдим. Чунончи, Тўхтамишхон билан бўлган урушда унинг амирлари менга ҳар турли хабар ва шикоятлар ёзиб, ўз ҳукмдори, яъни менинг душманим бўлмиш Тўхтамишхон берган туз ҳақини унутдилар, вафодорлик ва ҳақларини бир чеккага йиғиштириб қўйиб, ҳузуримга паноҳ истаб келганлари учун уларни лаънатладим, ўзимга «булар ўз хожасига вафо қилмагач, менга қилармиди?» деб ўйладим». Шу билан бирга, ғаним сипоҳидан бирор одам ўз валинеъматига сидқидилдан хизмат қилиб, уруш кунларида унга қарши қилич кўтарган бўлса ҳам, ундай одамга нисбатан лутф-марҳаматлар кўрсатди. Қошига паноҳ истаб келганда, уни қадрлади.\nАмир Темур авлодларга васият тариқасида сипоҳ ҳақида, унинг тизими, тартиби, маоши, кийим-кечаги-ю қурол-яроғигача бўлган масалаларни батафсил баён қилган. Унинг сипоҳ ҳақидаги таълимотлари ҳозир ҳам ўз қимматини йўқотгани йўқ. Шу боис уни ўрганиш, билиш ҳозирги замон армиясини бошқаришда муҳим аҳамиятга эгадир.\nБуюк саркарданинг жисмоний ва ҳарбий тарбияга оид қарашлари бугунги кунда ҳам ёшларимизни ватанпарвар қилиб тарбиялашда, айниқса, ҳарбий соҳа вакилларининг ўз хизматларига сидқидилдан ёндашиши, ҳарбий интизомни мустаҳкамлашда ўзига хос дастуриламал вазифасини ўтайди.\nМавзу юзасидан айрим фикр-мулоҳазаларни таклиф сифатида билдиришни лозим топдик:\n• Ўзбекистон ҳудудида хизмат ўтаётган ҳарбий хизматчилар қасамёдига «Темур тузуклари» ғояларини сингдириш – бу ватан ҳимоясига чоғланган ёшларимиз қалбида буюк аждодлар хотираси ва даҳосига эҳтиром туйғуларини мустаҳкамлайди.\n• Ҳарбий таълим муассасалари тингловчи ва курсантлари учун «Амир Темур» номли давлат стипендиясини таъсис этиш – бу истеъдодли ёшларимизни янада рағбатлантиришга асос бўлади.\n• Муддатли ҳарбий хизматчиларга нисбатан «навкар» тарихий атамасини қўллаш ва муомалага киритиш лозим. Навкар – хизматга янги келган маъносини билдирса, аскар – ўз ишининг устаси деган маънони билдиради. Шу сабабли, муддатли ҳарбий хизматчиларни «навкар» деб номлаш, шартнома асосидаги ҳарбий хизматчиларни эса «аскар» деб аташ мақсадга мувофиқ.\nҲарбий-техник институти доценти, юридик фанлар номзоди.


2015-2019 йилларда 150 инвестиция лойиҳаси амалга оширилиб, 9,8 миллиард доллар маблағ ўзлаштирилади - Уч илдиз\nЎзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлигида мамлакатимизда 2015-2019 йилларда\nмуҳандислик-коммуникация ва йўл-транспорт инфратузилмасини ривожлантириш ва модернизация қилиш дастурининг амалий ижросига бағишланган матбуот анжумани бўлиб ўтди.\nМамлакатимизда транспорт коммуникациялари, замонавий телекоммуникация тизимларини ривожлантириш, муҳандислик-инфратузилма объектларини барпо этиш бўйича изчил чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Муҳандислик-коммуникация ва йўл-транспорт инфратузилмасини ривожлантириш ҳисобига мамлакатимиз саноат салоҳияти самарадорлиги янада ошмоқда.\nБиринчи Президентимиз Ислом Каримовнинг 2015 йил 6 мартдаги қарорига мувофиқ қабул қилинган2015-2019 йилларда муҳандислик-коммуникация ва йўл-транспорт инфратузилмасини ривожлантириш ва модернизация қилиш дастурининг ижроси мамлакатимизда бу борада амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларнинг узвий давоми бўлади. Мазкур дастур автомобиль йўлларини қуриш ва реконструкция қилиш, темир йўл ва ҳаво транспортини янада ривожлантириш, электр ва сув таъминоти тизимларини модернизациялаш, иқтисодиёт тармоқларига илғор ахборот-коммуникация технологияларини жорий этиш каби кенг кўламли мақсад ва вазифаларни қамраб олган.\nДастур доирасида 2015-2019 йилларда 150 инвестиция лойиҳаси бўйича 9,8 миллиард доллар миқдоридаги маблағ ўзлаштирилиши кўзда тутилган. 2015 йилда ва 2016 йилнинг ўн ойида 1,3 миллиард АҚШ долларига яқин маблағ турли лойиҳаларга йўналтирилди. Жумладан, Мароқанд – Қарши ва Самарқанд – Бухоро темир йўл участкалари электрлаштирилиб, мазкур йўналишларда юқори тезликда ҳаракатланувчи электропоезд қатнови йўлга қўйилди. Қорақалпоғистон Республикаси, Бухоро, Қашқадарё ва Сурхондарё вилоятлари ҳудудларидаги 376 километр автомобиль йўллари қайта таъмирланди.«Ўзбекистон ҳаво йўллари» миллий авиакомпанияси тизимида ҳам қатор ишлар амалга оширилди. «Ўзбекистон ҳаво йўллари» миллий авиакомпанияси учун «Boeing 787-800» русумли самолёт ва «Ми-8 МТВ-1» русумидаги вертолёт харид қилиниб, фойдаланишга топширилди. Пойтахтимизда янги «Тошкент-4» халқаро йўловчи терминалини барпо этиш, компания авиапаркини замонавий авиалайнерлар билан янгилаш ва бойитиш лойиҳалари шулар жумласидандир.\n– Дастурда ҳудудлар кесимида электр энергиясини тақсимлаш тизимини такомиллаштиришга ҳам алоҳида эътибор қаратилган, – дейди Иқтисодиёт вазирлиги бошқарма бошлиғи Рустам Наримов. – Унга мувофиқ 2015-2019 йилларда 25 минг километрдан зиёд электр таъминоти тармоқлари ҳамда 5 мингта трансформатор пунктини қуриш ва модернизация қилиш режалаштирилган. Миллий мобиль алоқа оператори тармоғи ривожлантирилиб, 12 минг километр оптик толали алоқа тармоғи қурилиши режалаштирилган. Бу йўналишда коммутация марказлари модернизация қилиниб, рақамли телевидение тармоғини кенгайтириш орқали мамлакатимизнинг энг чекка ҳудудларида жойлашган аҳоли пунктлари ҳам қамраб олинади.\nАҳоли турмуш даражасини юксалтириш мақсадида ичимлик суви ҳамда канализация тармоқларини қуриш ва янгилаш бўйича ҳам муайян ишлар белгиланган. Жумладан, 8 минг километрдан ортиқ ичимлик суви, 350 километрдан зиёд санитар тозалаш тармоқларини модернизация қилиш мўлжалланган.\n2015-2019 йилларда муҳандислик-коммуникация ва йўл-транспорт инфратузилмасини ривожлантириш ва модернизация қилиш дастури пировард натижада мамлакатимиз саноат салоҳияти ва аҳоли фаровонлигини янада оширади. Замонавий йўл-транспорт ва муҳандислик-коммуникация инфратузилмасининг барпо этилиши иқтисодиётни таркибий ўзгартириш ва технологик янгилашга кенг шароит яратади, жадал ривожланишга туртки бўлади. Бунинг самарасида ташкил этиладиган янги иш ўринлари ёшлар бандлигини таъминлашда муҳим омил бўлади.Тадбирда журналистларнинг саволларига мутахассислар жавоб берди.\nNext story Шавкат Мирзиёев: Ижтимоий муаммоларни ҳал этиш учун 15 дастур қабул қилинади\nPrevious story Адибнинг порлоқ юлдузи


Тулада қора қоғозга ўралган тожикистонликлар ўлими сабаби аниқланди\nТула вилоят ҳуқуқ тартибот идоралари газдан заҳарланиб ўлган 5 нафар муҳожирни ишга ёллаган ва уларнинг мурдаларини автобус бекатига ташлаб кетган иш берувчини ҳибс этди. Терговчилар тожик муҳожирлари қувурдан нефть ўғирлаш учун Орел вилоятидан Тулага лаҳм қазиган қурилиш бригадаси ишчиси эканини маълум қилди.\n2015 йилнинг 11 июлида Россиянинг Тула вилояти Ленинский тумани Беликово қишлоғи яқинидаги автобус бекатида қора целлофан пакетга ўралган ҳолда уч мурда топилган эди. Кейинроқ Москва вилоятининг Ступино туманида қора қоғоз халтага ўралган яна иккита жасад аниқланди.\nРоссия Ички ишлар вазирлигининг Тула вилояти бўйича бошқармаси оператив-қидирув натижасида ўлганларнинг шахси ва ўлим сабаби аниқланганини маълум қилди.\n- Тафтиш натижасида полициячилар бу одамлар битта бригада ишчилари эканини аниқлади. Дастлабки маълумотларга кўра, улар нефть маҳсулотларини ўмариш мақсадида нефть қувурига томонга қаратиб яширинча туннел қазиган ва, тахминларга кўра, шу жойда ис газидан заҳарланиб ўлган. Уларни ишга ёллаган шахс жиноят изини йўқотиш мақсадида ўликларни Тула ва Москва вилоятларига олиб чиққан ва целлофан пакетга ўраб ташлаб кетган. Ҳозир исми ошкор этилмаётган бу шахс ҳам ҳибсга олинди, унинг жиноятга алоқадорлиги текширилмоқда, деди Тула вилояти бўйича полиция бошқармаси ахборот хизмати бошлиғи муовини майор Сергей Сергеичев.\nАйрим манбалардан муҳожир йигитлар ўлимига алоқадорликда гумонланаётган А.А. исмли бу тадбиркор Орел вилояти фуқаросидир.\nТула вилояти бўйича Тергов қўмитаси Россия Федерацияси Жиноят Кодексининг 105-моддаси 2-қисми “а” банди (икки ёки ундан ортиқ шахсни ўлдириш) бўйича жиноий иш очди.\n17 июлга қадар полиция мигрантларнинг тўрт нафари шахсини аниқлади.\nРоссия оммавий ахборот воситаларида барча нобуд бўлганлар Ўзбекистон фуқаролари экани тўғрисида хабарлар тарқатилаётганига қарамасдан, Озодлик заҳарланган меҳнат муҳожирлари Тожикистон фуқаролари экани тўғрисида маълумот олди.\n- Ёрматов Хуршед Шарифович, 11.08.1988 й., Ҳамадони, Хатлон вилояти,\n- Халифаев Самандар Салимович, 31.03.1989, Ҳамадони, Хатлон вилояти,\n- Дилшодов Солеҳжон Одилович, 1982 й., Қумсангир, Хатлон вилояти,\n- Нодиров Фирдавси Ашурович, 1980й., Данғара, Хатлон вилояти.\nТожикистоннинг Россиядаги элчиси Исомуддин Сатторов 5 нафар тожикистонлик ўлими юзасидан олиб борилаётган терговни шахсан назоратига олганини маълум қилди. У республиканинг Меҳнат ва миграция вазирлиги, консуллик ва бошқа хизматларни ҳалокатга учраган фуқаролар яқинларига кўмаклашишга чақирди.\nКуни кеча полиция ўлганлардан сўнггиси ҳам тожикистонлик 1988 йилда туғилган Шаҳром Набиев экани тўғрисида хабар қилди.\nБу ҳақда Озодликка қўшимча маълумот берган Тожикистоннинг Москвадаги элчихонаси расмий вакили Муҳаммад Эгамзод Ёрматов ва Халифаев жасадлари самолёт билан аллақачон Тожикистонга юборилгани, қолганлар терговчилар талаби билан экспертиза ишлари учун олиб қолинганини билдирди.\nСуҳбатдош йилига 1,5 миллион Тожикистон фуқароси Россияга иш излаб келаётгани, улардан тахминан минг нафари цинк тобутларда ортга қайтаётганини айтди.


АҚШ президенти глобал илиқлашувни тўхтатишга қаратилган Париж шартномасидан чиққанини эълон қилди\n18 январ 2022, Тошкент вақти: 10:21\nДональд Трампнинг Парижда 2015 йил июлида қабул қилинган иқлим ўзгариши олдини олиш бўйича шартномадан чиқиш қарори АҚШ ҳамкорлари томонидан ҳам, рақиб давлатлар томонидан ҳам кескин танқид қилинди. АҚШ иқлим ўзгаришига сабаб бўлувчи моддаларни атмосферага чиқариш бўйича дунёдаги иккинчи йирик давлат ҳисобланади.\nПрезидент Дональд Трамп 1 июнь куни Оқ Уйда қилган чиқишида ўз қарорини шарҳлар экан, иқлим ўзгариши бўйича Париж шартномаси АҚШ манфаатларига зид келишини, бу шартнома АҚШга нисбатан адолатсизлик тимсоли эканини алоҳида таъкидлади.\n- Америка ва унинг ватандошларини ҳимоя қилиш бўйча менга юкланган юксак вазифани бажаришим учун Қўшма Штатлар иқлим ўзгариши бўйича Париж шартномасидан чиқади. Айни пайтда Париж шартномасига қўшилиш учун ёки Қўшма Штатлар, унинг корхоналари, унинг ишчилари, одамлари ва солиқ тўловчилари учун адолатли бўлган мутлақо янги шартлар асосида янги шартнома тузиш йўналишида музокаралар олиб борилади, - деди Трамп.\nАҚШ президентининг бу қарори халқаро ҳамжамиятнинг кескин танқидига учради. Франция, Германия ва Италия раҳбарлари қўшма баёнотида “Биз шартнома қайта кўриб чиқилмайди, деган қатъий ишончдамиз”, деб билдирилди.\nБироқ Трамп ўз нутқи давомида АҚШ янги шартномага эриша олмаса ҳам ҳеч нарса йўқотмаслигини билдирди:\n-Биз шартномадан чиқдик, лекин музокараларни олиб борамиз. Биз бу шартнома адолатли бўлиши учун ҳаракат қиламиз. Агар бунга эриша олсак жуда яхши бўлади. Эриша олмасак ҳам ҳеч нарса ўзгармайди, - деди Трамп 1 июнь куни Оқ Уйда сўзлаган нутқида.\nФранция президенти Эммануэль Макрон Трамп билан 1 июнь кунги телефон суҳбатида ҳам “шартнома қайта кўриб чиқилмайди”, деб қатъий таъкидлади.\nЕвропа комиссияси президенти Жан-Клод Юнкер эса Трампнинг қарорини “жиддий хато” сифатида баҳолади.\nХитойнинг Синьхуа агентлиги АҚШнинг Париж шартномаисдан чиқишини “глобал даражадаги омадсизлик” деб шарҳлади.\nРоссия ҳукумати “Трамп қарорини ҳурмат қилишини”, бироқ Москва АҚШ ортидан Париж шартномасидан чиқишни режалаштирмаётганини эълон қилди.\nТрампнинг қарори Қўшма Штатларда ҳам баҳсларга сабаб бўлмоқда. Конгрессдаги республикачилар Трамп “АҚШ учун манфаатсиз бўлган шартномадан чиқиб жасорат кўрсатди”, десалар, демократлар “бу қарор экология учун фожеа бўлди”, деб ҳисобламоқдалар.\nИқлим ўзгаришининг олдини олиш бўйича Париж шартномаси собиқ президент Барак Обама ташаббусларидан бири эди. АҚШнингг кўплаб штатлари ва шаҳарлари губернаторлари Трампнинг бу қарорига қарши ҳаракат қилишларини ҳамда атмосферага заҳарли газларни чиқариш миқдорини камайтиришларини айтмоқдалар.\nАҚШ 195 давлат имзолаган Париж шартномасидан чиқиш ортидан бу шартномага қўшилмаган Сурия ва Никарагуа каби давлатлар қаторидан жой олди.\nПариж шартномаси 2015 йилда атмосферани ифлослантираётган асосий давлатлар томонидан маъқулланиб, 2016 йил 22 апрелида Нью-Йоркда имзоланган эди.


Олис қишлоқда корхона иш бошлади\nАвваллари чекка қишлоқда ишлаб чиқарилган маҳсулотлар хорижга экспорт қилинади деса ҳеч ким ишонмасди. Бугун бу оддий ҳақиқатга айланди. Фарғона вилоятида бундай корхоналар сони кўпайиб бормоқда.\nРиштон туманидаги “Бўжай” маҳалла фуқаролар йиғинида иш бошлаган ”Roshidon baraka chevari” масъулияти чекланган жамияти янги имконият эшикларини очди. “Ўзпахтасаноат” акционерлик жамияти ҳомийлигида иш бошлаган корхона бир вақтнинг ўзида 150 дан зиёд ёшларни иш билан таъминлади.\n– Саккиз йилдан буён ишсиз эдим, – дейди Гулчеҳра Алиева. – Туман аҳоли бандлигига кўмаклашиш маркази тавсияси билан иқтисодиёт ва сервис касб-ҳунар коллежида малака оширдим. Бу ерда меҳнат қилиш, дам олиш билан боғлиқ барча қулайликлар яратиб берилган. Эндиликда уй, оила, фарзандларим тарбиясидан ажралмаган ҳолда фойдали меҳнат билан банд бўлганимдан хурсандман.\nАйни кунда риштонлик ёшлар ишлаб чиқараётган турфа либосларнинг илк намуналари Россия, Қозоғистон мамлакатларига экспорт қилиш учун ҳозирлаб қўйилди.\n– Шу кунга қадар Ёзёвон ва Риштон туманларида мана шундай замонавий ишлаб чиқариш қувватлари ишга туширилди, – дейди “Фарғона барака чеварлари” масъулияти чекланган жамияти раҳбари Даврон Жўрабоев. – Айни кунларда Фарғона, Бағдод, Бувайда ва Ўзбекистон туманларида ҳам қулай ва ихчам ишлаб чиқариш тармоқларини қуриш, жиҳозлаш билан боғлиқ ишлар поёнига етмоқда. Бу чекка ва олис қишлоқларда 2 минг 400 дан ортиқ кафолатли иш ўринлари яратиш имкониятини беради.\nЯнги корхонанинг очилиш маросими катта тантанага айланди. Фарғона вилояти ҳокими Ш.Ғаниев бу каби ишлаб чиқариш тармоқлари хотин-қизларнинг бандлигини таъминлашда муҳим ўрин тутишини таъкидлади.\nТадбирда иштирок этган кенг жамоатчилик вакиллари ишлаб чиқариш жараёнлари, ишчи-хизматчилар учун яратиб берилган қулайлик ва имкониятлар билан танишдилар.


21:46 24.08.2018 Ҳавола олиш\nЎзбекистон Халқ таълими вазири шунингдек, таълим стандартининг янгиланиши янги дарсликларни тақазо этишини маълум қилди\nТОШКЕНТ, 24 авг - Sputnik, Дилшода Раҳматова. 2019-2020 ўқув йилидан Ўзбекистон янги таълим стандартларини жорий этишни режалаштирмоқда. Бу ҳақда жума куни ХПК сессиясида Халқ таълими вазири Шерзод Шерматов маълум қилди.\nВазир замонавий мактаб ўқув дастурлари тўлалигича замон талабларига мос ҳолда кўриб чиқилиши кераклигини таъкидлади.\n"Афсуски, амалдаги ўқув дастурлари кўпроқ болаларнинг ёд олиши учун мўлжалланган. Замонавий дунё мутлақо бошқача талабларни қўймоқда. Биз ахборот технологиялари даврида яшамоқдамиз. Агар илгари ўқитувчи ахборот маркази бўлган бўлса, бола ўзи учун керакли барча маълумотни ўқитувчидан олган бўлса, айни дамда ўқувчининг ахборот оладиган манбалари кўп - булар Интернет, телевидение ва бошқа турдаги оммавий ахборот воситалари. Шундай экан, эндиликда ўқитвчиларнинг асосий вазифаси тўғри билим олишни ўргатиш бўлиши керак", - деди Шерматов.\nТаъкидланишича, айни вақтда Ўзбекистон Таълим вазирлиги ЮНИСЕФ халқаро ташкилоти билан ишни бошлаган.\n"Улар бизга ўз экспертларини берган. Шунингдек, бошқа халқаро ташкилотлардан ҳам мутахассисларни жалб этганмиз. Экспертлар гуруҳи таълим стандартларимизни тўлиқ қайтадан кўриб чиқишади. Кейин ушбу таълим стандартларидан дарсликлар ва дарсликларга қўйиладиган талаблар ишлаб чиқилади. Таълим стандарти ўзгариши дарсликларнинг ҳам ўзгаришига олиб келади", - деди вазир.\nШерматовнинг айтишича, дарсликлар масаласида "қайтадан велосипед ихтиро қилиш"нинг ҳожати йўқ.\nЖаҳонда инглиз тили, математика, физика ва бошқа фанлардан жуда кўплаб яхши дарсликлар мавжуд. Уларни Ўзбекистон учун адаптация қилиш мумкин, деди Халқ таълими вазири\nШерматовнинг айтишича, янги таълим стандартларига ўтиш, бу катта меҳнат ва вақт талаб қиладиган жараён. Шу боис у босқичма-босқич амалга оширилади ва ушбу ўзгаришлар кейинги ўқув йилидан жорий этилишни бошлайди.


Ғусл қилиш қоидаларини биласизми?\nДинимизда покликка алоҳида эътибор қаратилади. Қуръони каримнинг бир неча ўринларида қалб, тана, кийим ва таомлар поклиги масаласига оид оятлар нозил бўлган. Жумладан, Бақара сурасининг 222-оятида: “Албатта, Аллоҳ чин тавба қилувчиларни ва обдон покланиб юрувчиларни севади”, дейилади.\nШунингдек, Пайғамбаримиз Муҳаммад мустафо (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Пок бўлинглар, пок бўлмаган киши жаннатга кирмайди”, деб огоҳлантирганлар. Биз бугун покланишнинг асоси – ғусл ҳақида тўхталамиз. “Ғусл” сўзи арабча бўлиб, “ювмоқ” маъносини англатади.\nАллоҳ таоло “Моида” сурасининг 6-оятида шундай мархамат қилади:\nАгар жунуб бўлсангиз, обдон покланингиз (чўмилингиз)!\nКелинг, энди ғуслни вожиб қиладиган нарсаларни билиб олсак. Улар қуйидагилар:\nманийнинг ўрнидан шахват ва қувват билан отилиб чиқмоғи;\nэрнинг олати аёлнинг фаржи ё дубурига алоқа қилмоғи;\nэҳтилом (яъни уйқудан уйғонган эр ва аёлнинг ўз баданида ё ич кийимида нам куриши) бўлиши;\nҳайз курган аёлда ҳайзнинг тўхташи;\nнифосдан халос бўлмоғи.\nДемак, шулардан биронтаси бўлиши билан имкон борича тезроқ ғусл қилиш керак бўлади. Ғуслда дастлаб қўллар яхшилаб ювилгач, бадандаги нажосатлар ювилади, сўнгра қўлларни ювиб, таҳорат қилинади. Яъни оғиз, бурун сув билан кейин юз-қўллар тирсақлари билан қўшиб уч мартадан ювилади. Қўллар сув билан намланиб, бошга масҳ тортилади. Агар сув тўпланадиган жой бўлса оёқ ювилмайди.\nҒуслнинг фарзи 3 та бўлиб, улар қуйидагилар:\nОғизга сув олиб уч марта яхши ғарғара қилиш;\nБурунни уч марта ювиш(ачиштириб);\nАввал бошдан, кейин ўнг ва чап елкадан уч мартадан сув қуйиш. Ҳар қуйганда баданнинг сув тегмай қолиш эҳтимоли бўлган (киндик, қулоқ, қўлтиқ ости, тирсак, тўпиқ, қобоқ, қўлдаги узук остлари каби) жойларига ишқалаб сув етказилади.\nҒусл охирида оёқлар ювилиб, пок нарса устига қўйилади. Агар аёллар сочларини ўрган бўлсалар, ўримини ечиши шарт эмас, балки ўша ўрим устидан сув қўйиши кифоя. Агар ўрмаган бўлсалар, албатта ювишлари шарт. Ғуслни мукаммал қилиш керак. Чунки Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) “Ҳар бир сочнинг ва ҳар бир терининг устида жанобат бор”, деб огоҳлантирганлар. Демак, эркакми-аёлми, бошими ё бошқа аъзоларими – бутун танага сув теккизиши шарт. Тирноқларда лак бўлса, уни кетказиш лозим. Агар эркак ё аёл оғир хаста ҳолида жунуб бўлиб, сувда чўмилганда хасталиги ортиб кетадиган бўлса ёки мутлақо имкониятсиз бўлса, бундай кишилар иложи борича нажосатлардан тозаланиб, таяммум қилишлари дуруст.\nХулоса қилиб айтганда, ибодатлар қабул бўлишининг муҳим шартларидан бири, бу поклик ва озодалик экан. Жунубликни кетказиш учун, покиза бўлиб ибодатларни адо этиш учун қилинадиган ғусл ҳам шуларнинг энг асосийси экан.\n2359 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Раҳмат ойи келмоқда\tУлар учун жаннатда “Ҳамд уйи” барпо этилади »


Қозоғистон президенти “Союз ТМА-16М” космик кемаси экипажи билан учрашди\n14:25 / 12.09.2015\nРоссиялик Геннадий Падалки, қозоғистонлик Айдин Аимбетов ва даниялик астронавт Андреас Могенсендан иборат “Союз ТМА-16М” космик кемаси экипажи Қозоғистон пойтахтига етиб келди. Улар билан Қозоғистон президенти Нурсултан Назарбоев ҳамда республика раҳбарияти вакиллари учрашди.\nТантанали маросим экипаж капсула Қарағанда вилоятига муваффақиятли қўнганидан сўнг Россия ҲҲК вертолётида етиб келган Остона халқаро аэропортида бўлиб ўтди.\nАимбетов орбитага кўтарилган учинчи қозоғистонлик бўлди. У 2015 йилнинг 4 сентябрь куни “Союз ТМА-18М” коинот кемасида Халқаро космик станцияга етиб бориб, республика космик дастури доирасида бир қатор тадқиқотларни амалга оширди.\nУнгача 1991 йил октябрда Тохтар Аубакиров ҳамда 1994, 1998 ва 2001 йилларда Мусабаев уч маротаба қоинотда турли тадқиқотларни олиб борган эди.


ТОШКЕНТ, 11 мар — Sputnik. Ўзбекистоннинг Биринчи президенти хотирасини абадийлаштириш мақсадида Бухоронинг марказий кўчаларидан бирига Ислом Каримов номи берилди, деб хабар қилди Ўзбекистон президенти матбуот-хизмати.\nХабарда айтилишича, ушбу кўча қиёфасини ўзгартириш, унинг икки томонида замонавий бинолар барпо этиш бўйича 3-йилга мўлжалланган лойиҳа ишлаб чиқилди.\nТошкентнинг энг узун кўчасига Ислом Каримов номи берилди\nМирзиёев ушбу кўча Ислом Каримов номига муносиб бўлиши, қурилиш ишларини салоҳиятли пудратчи ташкилотлар бажариши зарурлигини таъкидлади.\nЎзбекистон раҳбари Ислом Каримов ва Ибн Сино кўчалари кесишган жойда бунёд этиладиган Универсал спорт мажмуаси лойиҳасини кўздан кечирган.\n2018-йилда фойдаланишга топшириладиган ушбу мажмуада 15 спорт тури бўйича мамлакат ва халқаро миқёсдаги мусобақаларни ўтказиш имконияти яратилади. Ундан учта машғулотлар зали, бассейн, теннис корти, 3 минг 500 томошабинга мўлжалланган зал ўрин олади. Мажмуа спортчиларни тайёрлаш, мураббийлар малакасини ошириш, спорт методикаси бўйича намунавий марказ бўлади.\nМирзиёев, Бухоро, Ислом Каримов


«Ўзинг айбдорсан»: зўравонлик қурбонларини нимада айблашади • NeMolchi.uz\nBosh sahifa Jabrlanganlarga maslahat «Ўзинг айбдорсан»: зўравонлик қурбонларини нимада айблашади\n«Ўзинг айбдорсан»: зўравонлик қурбонларини нимада айблашади\nБундай ҳолатга илгари учрамаганман\nҲар бир онгли инсон ҳужумга қарши кўплаб қуролларга эга, аммо жабрдийда негадир улардан фойдаланмайди.\nКўп ҳолларда зўравон инсон ўзини оппоқ қилиб кўрсатишга ҳаракат қилади, у қурбонни айблаш, барча хатоларни унинг елкасига ортиш билан шуғулланади. Жамиятда ўзи ёмон бўлгандир-ки, шунча балоларга учраса, деган фикрни шакллантиришга уринади. Бундай шароитда зўравон инсоннинг найранглари одамларнинг эсидан чиқиб кетади ва инобатга олинмайди: фақат «зўравонлик» ва «қурбон» ҳақида муҳокамалар кетади. Аммо муаммонинг туб негизи айнан зўравоннинг ҳаракатларида бўлади, аслида уни айблаш, муҳокама қилиш, тарбиялаш, тергаш керак.\nШундай кийинганда, нимани ўйлаганди?\nЗўравон учун аёлнинг кийими, калта юбкалари шунчаки баҳона. Эркак шунчалик иродасиз деб ўйлайсизми, улар табиатан аёлдан кўра қатъиятли бўлади-ку. Биргина калта юбкани кўриб, наҳот ўзини бошқара олмаса. Бу бироз нотўғри. Акс ҳолда эркаклардан жуда зўр полициячилар, қўриқчилар ва спортчилар чиқмас эди. Аёлнинг ўзини айблаш орқали, зўравон эркаклар худди мана шундай аёлларга зўравонлик қилишга ҳаққим бор, деган маънони беришга ҳаракат қилади. Бу оддий қопқон.\nЭхтиёт чоралари ишламаслиги мумкин\nХавфсизлик қоидалари афсуски шошилинч вазиятларда ишламай қолади. Смартфондаги огоҳлантирув тугмаси босилганда биринчи бўлиб ёрдамга келмоқчи бўлган инсонларнинг ўзи зўравон бўлса-чи, қоронғу гаражлардан қўрқиб ёруғ кўчаларда юрасиз, лекин тиқилинч автобусда сизни шилқимлардан бири кутиб туради. Демак, қурбон инсон доимо огоҳ бўлиб юриши керак экан, деган тушунча пайдо бўлади. Аммо бу инсоннинг асабларини чарчатади.\nЗўравонлик кутилмаган жойдан чиқади\nЗўравонлик жой ва вақт танламайди. У бой ва камбағал, ақлли ва ақлсиз, болалар ва катталар орасида, катта ва кичик шаҳарларда, кунинг исталган вақтида кутилмаган вазиятларда юз бериши мумкин. Қолаверса, аёллар орасида менинг атрофимдаги эркаклар бундай эмас, деган фикр бўлади. Кейин баъзи эркаклар нима учун зўравонликни ҳар доим эркакларга ёпиштириб қўясизлар, деб ажабланади. Тўғри, зўравон аёллар ҳам бўлиши мумкин, лекин жинсий зўравонлик айнан эркаклар орасида кўп учрайди. Эркакларнинг обрўйини аёллар эмас, балки айнан зўравон эркаклар туширади. Жамиятда бу каби эркакларни айблаш ўрнига гоҳида қурбонга айланган аёлнинг овозини ўчиришади, дардингни достон қилишдан нима фойда, деб оғзига уришади. Аммо зўравонлик ҳақида индамай туриш мумкин эмас. Бу бало мени четлаб ўтади, дейдиганлар огоҳ бўлишлари учун. Қолаверса, айбдорлар жазосини топиши, дард чекканлар занжирдан халос бўлиши учун.\nВаҳима қилманг, жинсий зўравонликка учрамабсизку\nОдамлар онгида фақат жинсий зўравонлик даҳшатли деган тушунча шаклланиб қолган. Бошқа муаммолар эса худди оғриқ бермайдигандай. Номусга тегиш бу зўрлаш бўлса, унга интилиш ҳам ўз қурбонига анча-мунча стресс келтиради. Бундай ҳаракат давомида аёл киши қанча салбий ҳисни қалбидан кечиришини ўйлаб кўринг. Даҳшатга тушишдан тортиб нафратгача. Йиллаб сақланадиган қалб оғриғи-чи, руҳий жароҳатлар, оғриқли хотиралар. Иш жинсий зўравонликкача бориб етмаган бўлса ҳам, аёл учун ўчмас доғ тушиб бўлди. Йигитларнинг оддий “гап отишлари”, айёрлик билан қарашлари, кўз қисишлари, кези келганда, қизларга тегиниб кетишлари ҳам аёлнинг жамиятда ўрни пасайганидан далолат беради. Аёлни аввало она, опа, жуфти ҳалол, сингил ёки қиз сифатида ҳурматлаш керак.\nТурли зўравонликлар, хираликлар ҳақида аёл киши ҳеч қачон ёлғон гапирмайди. Ким ўзини шарманда қилишни истайди?! Жамиятда жинсий зўравонлик ҳақидаги мурожаатларнинг саноқли қисми ёлғон бўлиб чиқади. Аксариятида ҳақиқат бор. Афсуски, бу каби ҳақиқий воқеаларнинг ярми ота-оналар қистови билан яширин қолади. Шу сабабдан барчаси ҳам ҳуқуқ-тартибот органларигача етиб бормайди. Жинсий зўравонлик қурбони бу ҳақда бировга хабар бериши учун ўзида жуда катта кучни жамлаши, бутун иродасини йиғиши керак. Чунки у воқеасини ошкор этиш орқали, ҳаётини синдириши ҳам мумкинлигини яхши англайди. Бундай аёлга бошқа эркаклар ёмон кўз билан қарайди, уни ишдан бўшатиши, яқинлари воз кечиши мумкин, фарзандлари эса бошини кўтара олмай қолади. Шуларни ўйлаган кўпчилик зўравонлик қурбонлари индамай юришни афзал билишади.\nЎзининг хулқ-атвори енгил-да\nАёлнинг феъли бироз ўйноқи, кайфияти очиқ ёки табассумсевар бўлса, бу унга зўравонлик қилиш керак дегани эмас, албатта. Аммо атрофдагилар бундай ўйламайди. Аёл жиддий ва одобли бўлсагина, уни ҳурмат қилиш керак, деган тушунча нотўғри. Чунки атрофимизда бир гапириб ўн куладиган, кўп дўстлари эркаклар орасидан бўлган аёллар ҳам йўқ эмас. Жинсий зўравонликка учраган аёлларни муҳокама қилишганда, дарров “ўзининг феъли қанақа эди” деб сўрашади. Бир одамнинг “сал ўйноқироқ эди” деган жумласи етарли. Аммо ҳар доим танганинг икки томонини кўришга одатланиш керак. Ўйин-кулгини севувчи аёлга зўравонлик қилиш мумкин, деган тушунчани ҳам баъзи одамлар миясидан чиқариши лозим. Ўз хоҳишича яшаш, кайфиятини кўтариб вақт ўтказиш, кўнгил очиқликнинг оқибати зўравонликка олиб боришига йўл қўймаслик зарур.\nЎзини ҳимоя қилишни билиш керакми?\nНеча фоиз аёл зўравоннинг қўлидан ўз кучи билан чиқиб кетишга эришган экан, буни биз билмаймиз. Аммо қаршилик кўрсатиб, эрини ўлдириб қўйган ва қамоққа тушган ёки зўравон қўлида нобуд бўлган аёллар ҳақида эшитганмиз. Жисмоний тайёргарлик яхши, лекин аёллар барибир эркаклардан заифроқ, қолаверса, ҳамма аёллар ҳам спорт билан шуғулланавермайди, кейин аёлнинг либоси жисмоний қаршилик учун қулай бўлмаслиги мумкин. Афсуски гуруҳ бўлиб зўравонлик қиладиган йигитлар ҳам йўқ эмас. Бундайларга қаршилик кўрсатишни ўрганиш учун бутун умр тайёргарлик кўриб юриш керак. Демак, зўравонга қарши туриш учун аёл ҳаёт тарзини бутунлай ўзгартиришига ва бутун вақтини шунга бағишлашига тўғри келади. Лекин бунга вақт борми?!\nБиз энг мақбул йўлни айтамиз: Келинг, аёлларга насиҳат қилаверишдан ўзимизни тиямизда, яхшиси зўравонлар камайсин деб ният қиламиз, жамият эса бундай воқеаларга кўз юмишни тўхтатсин.


Қозоғистон лотин алифбосига ўтишга қарор қилди - BBC News O'zbek\nImage caption Кирилчадан лотинчага ўтишга ҳали узоқ вақт керак.\nШу кунларда Қозоғистонда лотин алифбосига ўтиш тўғрисидаги дастур қабул қилинди.\nЎзбекистонда эса мана сал кам икки авлод мактабларни лотин ҳарфларида тугатди. Лотин ҳарфига тўлиқ ўтиш даври анча олдин тугаганига қарамай, газеталаримиз ҳали-ҳануз кирил ҳарфида чоп этилмоқда. Қолаверса барча хужжатлар ҳам асосан кирил ҳарфида тўлдирилади.\nҲозирга келиб, кирил ва лотин ҳарфида ўқиганлар орасида анчайин узилиш вужудга келди.\nСабаби кирил ҳарфида ўқиганлар учун лотин ҳарфида ёзилган сўзларни ўқиш анчайин қийин, баъзида кўзларни жимирлаштириб юборади. Асосан, иккиталаб “ч” ва “ш” ҳарфи келган сўзларни ўқисанг киши. Эндиликда улар 4та ҳарф билан ёзилиши керак. Ҳалиги тутуқ белгиси билан келган ҳарфларни асти қўяверасиз… Юмшоқ “ҳ” ва қаттиқ “х” ҳам бир қатор муаммолар туғдирмоқда.\nМасалан, «ц» ҳарфининг мавжуд эмаслиги хам, кўпгина кулгили ҳолатларни келтириб чиқармокда: “kolbasa sexi” ёзуви…\nШуни соддалаштириш мақсадида, шу тутуқ белгиларини олиб ташлаш мақсадга мувофиқ бўлармиди, деган ҳаёлга келсам тарихий бир чўпчак эсга тушади:\nКирил ҳарфидаги ўзбек тилидан “қ” ҳарфини олиб ташлаб ўрнига “к” ҳарфидан фойдаланиш хақида Москвада анжуман бўлибди. Унда бир қатор ўзбек зиёлилари ҳам қатнашибди. Шунда мажлисни бошқараётган раис (албатта ўша даврларда бўлганидек рус инсон) деярли хулосага келиб “қ”ни йўққа чиқарай деган экан. Кеч бўлиб кетгани учун, масалани кўриб чиқишни эртага қолдиришибди. Эртаси куни, мажлисда машҳур бир адиб кўринмабдилар. Бир фурсат ўтиб, кечикиб келибдилар. Шу билан "қ” ҳарфи сақланиб қолган экан.\nБу чўпчакни айтишдан мақсад, шу лотин алифбосини тузаётганда, шунақа зукко адибларимиз иштирок этмай, тезда “юмолоқ ёстиқ” қилинганми дейман-да?!\nҚозоғистонда лотин ҳарифига ўтиш жараёни шошилмай амалга оширилади деб умид қилиб қоламиз.


Бизнинг «ўзбек» холамиз - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nЧоп этилган 10 Май 2018\tКӯришлар: 1085\nТожик ва ўзбек халқлари этник нуқтаи назардан бир-бирига шунчалик яқинки, бундай ҳолатни дунёнинг бошқа халқларида учратиш мушкул. Яратган бу икки халқни жаннатмакон диёрда яратиб, кўнгилларига самимий меҳр-муҳаббатни жойлаганки, таърифига қалам ожиз. Биз мана шундай меҳр-муҳаббатга йўғрилган самимийликка Душанбе шаҳрида бўлиб ўтган икки дўст ва биродар мамлакат раҳбарлари - муҳтарам Эмомали Раҳмон ва муҳтарам Шавкат Мирзиёевлар учрашувида гувоҳ бўлдик.\nИкки биродар халқ асрлар давомида бир-бирини меҳмонга чорлаб, бир дастурхондан нон ейишган. Улар ўртасидаги қуда-андачилик анъанаси эса, қадим замонлардан буён давом этиб келмоқда. Ҳар биримизнинг икки мамлакатда қариндош-уруғимиз ва ёру дўстларимиз бор. Сизларга тожик ва ўзбекларининг қардошлиги ҳақида сўзлаб бермоқчи бўлган ҳикоя реал ҳаётдан олинган ва жуда ибратлидир.\nОнам раҳматли 1923 йилда Янгибозор (ҳозирги Ваҳдат шаҳри)да дунёга келган. Ўша йили инқилобни қабул қилган ва ОГПУ ходими бўлган отасини, яъни бобомни амирнинг собиқ доруғаси бўлганлиги учун отиб ташлашади. Онам ўгай ота уйида вояга етади. Биз-фарзандлар улғайганимиз сари, онамизнинг баъзида "опам", деб кўз ёш қилишларининг гувоҳи бўлардик. Онамизнинг ўгай отасидан икки акаси борлигини билардигу, опаси борлигини билмасдик. Мен журналист бўлганлигим сабабми, онамнинг кўз ёш қилишларига акаларим каби тоқат қилиб туролмасдим.\nКейинчалик билсак, онамнинг икки амакисини ҳам амир амалдорлари бўлганлиги сабабли, инқилоб ғалабасидан сўнг, отиб ташлашган экан. Лекин уларнинг биридан қиз қолади. Онам Қаҳҳорбек амакисидан Тошби исмли қиз қолганлигини қишлоқнинг кекса кишиларидан эшитади. Бироқ унинг қаерда эканлигини ҳеч ким билмайди. Шу гап сабаб бўлиб, онам қариндошларини излашга тушади. Натижада қуйидагича маълумотни қўлга киритади: "Тошби 1922 йилда дунёга келган. 1925 йилда ота-онаси вафотидан сўнг, Янгибозор болалар уйида тарбияланган. 1930 йилда уни бошқа етим болалар қатори Ўзбекистоннинг Андижон шаҳри болалар уйига юборишган".\nШундан бошқа бирор маълумот йўқ эди, бизда…\nЙиллар ўтди. Онам, қолаверса, менинг ҳам қидиришларим натижа бермади. 1974 йилда Андижонга иккинчи сафарим вақтида архивдан шундай маълумот топдим: "Тошби Қаҳҳорова 1940 йилгача Андижон шаҳар болалар уйида тарбияланиб, еттинчи синфни битиргандан сўнг, мустақил ҳаётга қадам қўйган". У ҳақида бошқа маълумот тополмадим. Чунки Иккинчи жаҳон уруши бошланиши билан болалар уйини бошқа жойга кўчириб, унинг биносини ҳарбий госпиталга беришган экан. Шундай бўлса-да, биз ҳеч қачон умид узмадик.\n1975 йилда эса, холамнинг тирик эканлиги ҳақида эшитдик. Бу қувончли хабарни катта акам Нўъмон топиб келди. У ўша йиллари Қумсангир (ҳозирги Жайҳун) ноҳиясининг 11-автобазасида ҳайдовчи бўлиб ишларди. Иш тақозоси туфайли, қўшни республикаларга тез-тез бориб келарди. Акам шундай сафарлардан бирида бироз дам олиб, йўл чарчоғини чиқариш мақсадида, Бухоро шаҳрининг Ангурзор, деган жойида тўхтайди. Акам Ўзбекистоннинг барча минтақаларида бўлганлиги сабаб, ҳар бир ҳудуд аҳолисининг дастурхон қилиш одатини яхши биларди. Бухорода андижонча пиширилган паловни еган акам ошпазни сўраб-суриштиради. "Ошни Сотиболди, деган ҳамшаҳрингиз пиширган, Нўъмон ака", - дейди ҳайдовчи дўстларидан бири. Сотиболди асли ўзимизнинг Қўрғонтепа шаҳридан бўлиб, ўша ерда ишлар экан. Акам у билан учрашиб, узоқ суҳбатлашади ва оила аъзолари билан қизиқади. Сотиболди отаси Аҳмаджон, онаси Тошби эканлиги, улар асли андижонлик бўлиб, ўтган асрнинг 50-йиллари Вахш водийси ерларини ўзлаштириш учун Қўрғонтепа шаҳрига кўчиб келишганини айтганида, акам у Тошби холамизнинг ўғли эканлигини сезади. Нўъмон акам ва Сотиболди бир-бирини бағрига босиб, "биз қариндошмиз, бўлалармиз", - дея севинч кўз ёшларини тўхтата олишмайди. Акам Сотиболдидан Қўрғонтепа шаҳридаги манзилини билиб, уйга қайтади.\nНўъмон акам келгандан кейин, хушхабарни фақат менга айтди ва бу қариндошчилик аниқ бўлмагунча, онам билмаслиги кераклигини уқтирди. Чунки ўша пайтлар онам оғир касал эди.\nБиз Қўрғонтепа шаҳрига бориб, асли андижонлик бўлган Аҳмаджон ака Мўсоевнинг уйини топдик. Қад-қомати ва юз тузилишидан онамга ўхшаб кетадиган ўрта ёшлардаги аёл бизни илиқ кутиб олди. "Хуш омадетон, болаларим, меҳмонхонага киринглар", - деди ёқимли бир оҳангда бизни таклиф қилиб. Биз ўзимизни йўқотиб қўйгандик. Мен бу аёл онам амакисининг қизи - Тошби холам эканлигига ишонч ҳосил қилдим, лекин Нўъмон акам унинг ўзбекча гапираётганидан шубҳаланаётганди.\nТошби холам олдимизга дастурхон ёзди, таом келтирди, чой дамлади. - Бемалол хўрда шинетон, фарзандонам, ҳоло ҳозир пиракиам расида меоянд, - деб қўли кўксида ташқарига чиқди холамиз.\n- Бу аёл холамиз, эшитдингми, овози ҳам онамизникига ўхшаш, у ҳам қиблагоҳни "пиракї" дейди, - деди фикридан қайтиб, сабри чидамасдан пиёладаги чойни ҳўплаётган акам.\nМен тоқат қилиб туролмадим. Меҳмонхонадан чиқиб, холамга юзландим:\n- Опажон, сиз Тошби хола эмасмисиз?..\n- Ҳа, мен Тошбиман, нима эди, ўғлим? - бу саволдан бироз сергакланди холам.\n- Биз шу исмли холамизни қидириб юрибмиз. Сотиболди сизнинг ўғлингизми?\n- Худди ўзи, Сотиболдижон менинг тўнғич ўғлим… номим Тошби, отам - Қаҳҳорбек, укаси - Расулбек.\n- Биз Расулбекнинг невараларимиз, холажон, - деди суюнганидан Нўъмон акам.\nХоламиз бизни бағрига босиб, зор-зор йиғлади. У ҳам орзусига етиб, амакисининг қизини топганидан Яратганга шукрона айтарди: -"Ўлай сизларга, болаларим, қандай топдингиз ўзбек холангизни. Худога минг бор шукр, синглимни топдим", - дея юз-кўзларимиздан ўпарди, холам…\nКейинчалик холамнинг айтишича, у уруш йиллари болалар уйининг йўлланмаси билан Андижон шаҳридаги тўқувчилик цехларидан бирига ишга киради. У ерда Аҳмаджон Мўсоев номли ўзбек йигити билан танишиб, 1945 йилда оила қуришади. 50-йилларда А. Мўсоев бошқа андижонликлар қатори Вахш водийсини ўзлаштириш учун Қўрғонтепа шаҳрига кўчиб келади. Холам иккаласи баркамол фарзандларни вояга етказишади. Ўтган йиллар давомида Тошби холам ҳам қариндош-уруғларини кўп қидиради. Бироқ ҳеч қайсисини тополмайди. Охир оқибат, қидирувлари натижа бермаганидан сўнг, тақдирига тан беради…\nТошби холамни Қумсангирга олиб келиб, онам билан учраштирдик. Улар жуда бахтли эдилар. Биз холамникига ва улар эса, бизникига тез-тез бориб-келадиган бўлдик. Ўртадаги қариндош-уруғчилик ва борди-келди янада мустаҳкамланди.\nОнам Тошби холамни жуда яхши кўрарди. Уларнинг муносабати бир ота-онадан туғилган опа-сингиллар каби эди. Орадан ўн йиллар ўтиб, 1984 йилда онам дунёдан ўтди. Тошби холам эса, 1989 йилда вафот этди. Кейинги беш йил мобайнида, Тошби холамиз биз учун онам ўрнида она эди…\nБурҳон САЛМОНОВ, журналист.\nБугун: 25-01-2022 10:58:39


16:21 / 17.04.2017 21110 pdf Ўқиш режими + -\nЮмуш билан бир киракаш машинага ўтирдим. Ҳайдовчи тўлиб турган эканми, ҳали нафасимни ростламай туриб юрагидагиларни тўкиб сола бошлади:\n– Уч кун олдин машинамга бири ўрта ёшдаги, иккинчиси ёшроқ жувон – икки аёл ўтирди. Каттаси сипороқ кийинган экан-у, аммо кичигининг кўйлаги мени тамоман лол қолдирди. Енги йўқ, ёқаси очиқ, ўзи ниҳоятда ҳарирлигидан ичкаридаги сийнабандию кўксидаги ҳуснбузарларигача бемалол кўриниб турар, бунинг устига ўзи ҳомиладор ҳам эди. Иккови атирни мўл ишлатганидан салонда нафас олиш қийинлашиб, бошим айланиб кетди. Бу қадар беҳаёликдан ўзимни тутиб туролмай, каттасига нимадир дегим келди:\n– Кеннойи, ёнингиздаги қизингизми?\n– Йўқ, келиним, аёллар консультациясига олиб кетяпман. Нимайди?\n– Шунчаки сўрадим, кийинишлари жа рисоладан чиқиб кетган экан?\n– Ҳой шопир, йўлингга қара, энди ақл ўргатмаган бир сен қолувдинг... Қонимни қайнатиб нима қиласан? Қанақа кийинтириш бу менинг ишим, санга оғирлиги тушмасин...\nБу “қалампирли” суҳбатдан кейин иккови машинамдан тушиб кетди. Аммо кўнгилсизликнинг оғриғи аначагача тинчлик бермай қийнади.\nМана бу эса Тошкент шаҳридаги маҳалла оқсоқолларидан бирининг гапи: “Маҳаллада турадиган бир йигит маслаҳат сўраб келиб қолди. Нима эмиш, отаси келинига кўз олайтираётганмиш, тагдор гаплар қилиб ҳоли-жонига қўймаётган эмиш. Йигит ишдалигида бир неча бор беҳаё сўзлар билан келинига тегажаклик қилибди, гоҳ ширин гапириб, гоҳ пўписа билан ишратга чорлашга уринибди. Анчагача номус қилиб, турмушини ўйлаб, “сир”ни яшириб келган келин иш жиддийлашганидан кейин ҳаммасини эрига айтиб берибди. Йигит эса нима қилишини билмай боши қотиб, менга юрагини ёрган экан.\nОлдинига йигитга раҳмим келди. Кейин эса боплаб таъзирини бериб қўйишдан ўзимни тия олмадим: “Менга қара, болам, ҳаммасига ўзларинг айбдорсан. Хотининг дадангнинг олдида очиқ-сочиқ, сочини силкиллатиб тинмай ўтиб турса, қайнота-келин қучоқлашиб-ўпишиб кўришишдан ҳазар қилмаса, буларни кўриб-билиб туриб ҳам ҳамиятинг қўзимаса, ҳар бало бўлади-да! Ўғил бўлиб, сўққабош отангни бир йил бўлсаям уйлатиб қўйишни ўйламасанг, норғул эркак киши чидай олармиди?! Бунинг устига шайтон ҳам бекор ўтирмагандир, ахир?”\nЭнди наманганлик кекса бир муаллиманинг мана бу сўзларига қулоқ солинг: “Сир эмас, айрим хонадонларда ёш келинлар қариндош эркаклар, куёвнинг дўстлари, қўни-қўшни ҳузурида бадани кўриниб турадиган ҳарир либосларда, кўкси очиқ, енгсиз кўйлакларда, хушбўй атирларга «чўмилиб» бемалол юришаверади, ҳатто бир дастурхон атрофида ўтиришаверади. Эшитишимча, қайнота ва келинлар қучоқлашиб, ўпишиб кўришадиган хонадонлар ҳам бор эмиш. Ахир, «шайтон ҳамиша ҳамроҳ» деганларидай, табиатан қизиққон, эҳтиросли ўзбек эркаклар бундай ҳолатлар олдида ўз ҳис-туйғуларини жиловлай олишлари мушкул-ку!”.\nБундай кўнгилсиз воқеаларнинг бугунги кунимиздаги нохуш манзарага айланиб бораётгани кўпчиликка сир эмас. Лекин бизлардаги “менга нима”, “бошқалар билан нима ишим бор” қабилидаги лоқайдликлар, юқоридаги каби ахлоқсизликларни кўриб ҳам индамай кўз юмиб кетишларимиз, фарзандлар тарбиясини ўз ҳолига, “либерал” муаллимлар ва ўзлари ҳаёдан йироқ “мураббий”ларга ташлаб қўйганимиз туфайли миллатнинг кийинишидаги бу қадар бузилишлар, Ғарбга тақлид қилишлар тобора хатарли тус олиб боряпти.\nБу борада телевидение, интернет ҳам, тинмай беҳаёликни тарғиб қилаётган сериаллар, газет-журнал ва китоблар ҳам яхшигина “хизмат” қилиб, ўз ҳиссасини қўшяпти. Ёшларнинг ахлоқига нисабатан бефарқлигимиз қимматга тушмоқда. Коллеж ва лицей талабаларидан аксариятининг қўл телефонларида беҳаё тасвирлар ва фильмларнинг борлиги, кўплаб қизларнинг тўйгача бокираликни номаҳрамларга “топшириб” қўяётганлари ҳам ана шу ахлоқсизликларнинг аччиқ мевасидир. Ёш қизларнинг турмуш қурмай туриб туғиб қўйишлари, отанинг ўз қизига, аканинг синглисига, қайнотанинг келинига шаҳватини қондириш мақсадида “кўз олайтириши” каби қабиҳ ҳодисалар ҳам ахлоқ борасидаги хато-камчиликларимизнинг аянчли натижасидир. Бу ахлоқсизликларнинг келиб чиқишига кўп жиҳатдан қизларимизнинг очиқ-сочиқ юришлари, беҳаёларча кийинишлари сабаб бўлаётгани ҳеч кимга сир эмас. Маҳалла оқсоқоллари, хотин-қизлар шўъбаларининг фаолалари миллий кийимдаги сипо ва ҳаёли, иффатини сақлаш учун рўмол ўраган қизларни таъқиб қилиш ва “таъзирини бериш” ўрнига беҳаёларча кийинаётган, ғарбдагиларга тақлидан очиқ-сочиқ ҳолда калта иштонигача кўрсатиб юрган, пардоз-андози, иффатсизлиги билан ҳатто ажнабийларни ҳам бир чўқишда қочираётган “қиз”ларга нисбатан тарбиявий чоралар кўришса, юқоридаги каби расвогарчиликлар юз бермаган бўлармиди!\nФарзандлар тарбиясидаги камчиликлар, улардан кўпларининг кийиниш борасидаги исломий талаблардан бехабарлиги, айниқса қизларнинг кийинишда сериалларнинг қаҳрамонларига, ажнабий модапарастларга тақлид қилишлари, беҳаёларча очиқ-сочиқлик жамиятда катта бузғунчилик ва муаммоларни келтириб чиқараётгани ҳақида ҳамма ташвишланиб гапирмоқда. Бу ишнинг масъуллари бўлмиш ота-оналар, муаллим ва мураббийлар, ҳуқуқ органлари, маҳалла фаолларининг тинчини бузиб, бошини қотираётган “ахлоқсизлик муаммоси”нинг ечимини ҳар ким ўзича ахтаряптию, лекин ҳеч ким бунинг асл сабабларини аниқлашни истамаяпти. Бу нохуш ҳолатнинг асл сабаблари бутунлай бошқа ёқда: асрлар бўйи инсонларни ахлоқ ва инсоф, ҳаё ва иффат доирасида тутиб келган дин билан қўрқитишнинг кучайиб кетганига, даҳрийлик замонининг динни ёмонотлиқ қилишдаги “ўрта аср қолоқлигига бошлаши”, “аёлларни хўрлаб, ҳуқуқлардан маҳрум қилгани”, “рўмолга киритиб, тўрт девор ичига қамаб қўйиши” каби сафсаталари исканжасидан ҳамон чиқиб кета олинмаётганига бориб тақалади. Ваҳоланки, динимиз аёлнинг қадри ва шаънини, ахлоқи ва иффатини энг қаттиқ ҳимоя қилувчи таълимотдир. Ислом дини “Аёл киши эри учун ўзини сақлаши лозим” деб таълим беради. Аллоҳ таоло Ўз Китобида шундай дейди: «Уйингизда қарор топинг, жоҳилиятнинг олдинги очиқ-сочиқлиги каби очиқ-сочиқ юрманг» (Аҳзоб сураси, 33-оят).\nМинг афсуски, бугунги аёлларимизнинг кийинишларидаги қусурлар Исломдан аввалги жоҳилият замонини эслатиб юборяпти. У пайтда аёллар очиқ-сочиқ, ясан-тусан қилиб, эркаклар эътиборини тортишга интилишарди. Улар иффат ва шарм-ҳаё билан кийинишни билишмас, чиройларини кўз-кўз қилишда ўзаро мусобақалашишар, соч ўримларини, бўйинларини, томоқларини, қулоқларидаги тақинчоқларини, ҳатто кўксиларини очиб юришар эди. Ўзларини “бозорга солиб”, таналари ва зеб-зийнатларини кўз-кўз қилишга уринишарди. Шу боис Ислом дини биринчи кунларданоқ аёлларни бундан қайтариб, кийинишда ахлоқ ва иффатга риоя этишга буюрди. Пайғамбар алайҳиссалом «Яланғоч бўлишдан сақланинглар, чунки фақат қазои ҳожат ва аҳлига яқинлашиш пайтидагина ажраладиган зотлар (яъни фаришталар) сизлар билан доимо биргадир», деб таълим бердилар (Термизий ривояти). Бошқа бир ривоятда эса, «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ўз хотининг ва чўрингдан бошқасидан авратингни беркит”, дедилар. Бир киши “Эй Аллоҳнинг Расули, агар бир киши ўзи холи бўлса-чи?” деб сўраганида у зот соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳ таборака ва таоло Ундан ҳаё қилишга ҳақлироқдир”, дедилар» (Ибн Можа ривояти).\nМуслима аёлга баданини номаҳрам эркаклардан тўсиб юриш Аллоҳ томонидан буюрилган. Мўмина-муслималар ўз шарафларини сақлаш учун Аллоҳнинг амрига итоат этиб, авратларини номаҳрам эркаклардан беркитишлари шарт. Бунинг учун эса муслима юзи ва икки кафтидан бошқа бутун танасини тўсиб турадиган кийим киймоғи лозим. Шунингдек, кийим юпқа, баданга ёпишган ва тор бўлмаслиги ҳам зарур. Умуман, аёлларнинг либоси номаҳрам эркакларнинг эътиборини жалб қилмайдиган даражада бўлиши керак.\nОиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилган ҳадисда ривоят қилинишича, ҳазрати Оишанинг опалари Асмо бинти Абу Бакр унинг олдига юпқа кийим билан кирганида у ерда ўтирган Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам юзларини ўгириб олганлар ва: «Эй Асмо, аёл киши ҳайз кўрадиган бўлганидан кейин ундан мана бу ва мана бундан бошқа жойи кўринмаслиги керак», деб, икки кафтлари ва юзларига ишора қилганлар. Ҳанафий мазҳаби уламолари аёл кишига юз ва кафтларини очиб юришга изн беришар экан, юз ва қўлни зийнатламай, табиий ҳолда тутишни шарт қилиб қўйишади. Аёлларнинг кийинишлари, зеб-зийнатлари номаҳрам – бегона эркакларнинг кўзини ўйнатишга, шаҳвоний ҳисларини қўзғашга, фитна чиқишига ва зинога йўл очилишига сабаб бўлмаслиги керак.\nЖамиятда зино ва бошқа бузуқликларнинг пайини қирқиш учун аёлларнинг иффатли кийинишлари ва ўзларини тутишларини жорий қилиш зарур бўлади. Жамиятдаги ахлоқ, одоб, маънавият кўп жиҳатдан қизларнинг иффатига, ҳаёсига, маънавиятига боғлиқ. У эртага она бўлади, фарзандлар тарбиясига масъул шахсга айланади, бир хонадонга бекалик қилади. Агар унинг ўзи беҳаё, расво, ахлоқсиз бўлса, у тарбиялаган боладан нимани ҳам кутиш мумкин? Баъзи аёллар номаҳрамлар эътиборини тортиш учун қўлидан келган-келмаган барча ясан-тусанни қилади, ўзида бўлмаса, қўшнисидан олиб бўлса ҳам тақинчоқ тақишга, кийим кийишга интилади. Уйда, эри ҳузурида эса бир аҳволда бўлиб юради. Аслида эса бунинг акси бўлиши, аёл бегоналар кўзидан ўзини асраб, бор гўзаллигини, иффатини эрига намойиш қилиши керак.\nХотин-қизларимизнинг очиқ-сочиқ юришлари, кийинишда динимиз талабларидан бутунлай четга чиқиб кетганлари катта, тузатиб бўлмас мусибатларга сабаб бўлаётир. Охирги вақтда аёлларнинг баданларини очиб юришлари нафақат зинога, балки эркакларнинг жинсий заифлигига сабаб бўлаётгани ҳақида мутахассислар ташвиш билан жар солишяпти. Шунингдек баданни очиб юриш туфайли, айниқса, серқуёш ўлкаларда аёллар кўкрак саратони каби турли касалликларга чалинаётганлари ҳақида бонг ураётганлар ҳам кўп. Хайриятки, бу ҳақиқатни аёлларимизнинг ўзлари ҳам тушуна бошлашди.\nЎтказилган сўровларга кўра, аксарият қизларимиз кийинишда, ўзини тузашда, пардоз-андозда асосан ғарбдаги урф-одатлардан андоза олишармиш. Ҳали ҳаёт тажрибасига эга бўлмаган ғўр ва билими ҳаминқадар қизларимизнинг “Ойнаи жаҳон” орқали тинимсиз берилаётган сериалларнинг қаҳрамонлари, ёмғирдан кейинги қўзиқорин каби потирлаб чиқаётган “эстрада юлдузлари”, ажнабийларча ҳаёт тарзини танлаган айрим “замонавий” хонимларнинг туриш-турмушига, кийинишига тақлид қилишаётгани аянчлидир. Агар қизлар ўзлари ҳавас қилаётган ўша хонимчаларнинг ахлоқи энг тубан, ўзлари бузуқлик муаммолари қаршисида бошларини қаёққа уришни билолмай ҳасратда юришганини билганларида уларга асло эргашмаган бўлишарди. Сўзимнинг қуруқ бўлмаслиги учун бир-икки мисол келтириб ўтсам.\n“Эскилик сарқити” дея диндан, ахлоқдан, ҳаё ва иффатдан воз кечган, шайтон васвасасига учиб, фаҳш ишларга эрк бериб юборган ғарб дунёси бугун ана шу йўқотишларининг кулфатини надомат билан чекиб ётибди. Ҳаммаёқни фаҳш китоб-журналлар, расм ва филмлар босиб кетган. Ахлоқ, оила, ҳаё, муҳаббат, садоқат деган тушунчалар поймол бўлган. Беҳаёлик, бузуқлик, фоҳишабозлик, бесоқолбозлик ва бошқа фаҳш ишлар авжига минган. Инсонлар ҳайвоний ҳирс домидан чиқолмай ҳайрон. Бунинг оқибатида ёш-ёш қиз-жувонлар бир ҳовуч бузуқ пулдорларнинг эрмаги, кўнгил хуши, ҳирсини қондириш манбаига айлантирилган. Эрсиз аёллар, отасиз болалар, эрта туғиб қўйишлар, сон-саноқсиз аёлларнинг танфурушликни касб қилиб олишлари, ёш-ёш қизчаларнинг бегоналар томонидан, ҳатто (астағфируллоҳ!) ўз оталари, акалари, қариндошлари томонидан зўрланиши ана шу беҳаёлик, бузуқлик, шармандаликларнинг аччиқ мевасидир. Бу фожиаларни тўхтатишга, изга солишга ҳар қандай ҳокимиятлар ҳам, қонунлар ва ҳуқуқий идоралар ҳам, сиёсий арбоблар ва олимлар қодир бўла олишмаяпти.\nЭнди Олмонияда таҳсил олаётган Шоҳида исмли талаба қизнинг сайтимизга ёзган алам тўла мактубидан бир парча келтирамиз: “Олмонияга янги борганимда ёшлар ўтиришида бошланган ўйинда йигит-қизларнинг мусобақада қатнашиш ҳуқуқини қўлга киритиш учун жарима тарзида кийимларини бирин-кетин ечиб ташлашаётганини кўриб, “оҳ” тортиб юборгандим. Ўйин шартларига кўра, ким бунда кўпроқ жонбозлик кўрсатса, ўша ғолиб бўларкан. Мусобақа ниҳоясига бориб, унинг деярли барча қатнашчилари фақат калта иштонда қолишди. Калта иштонларини ҳам ечиб ташлашмаганига шукр... Гоҳо бирорта талаба қиз ёки йигит ғирт маст бўлиб олади-да, бутун ётоқхона бўйлаб шир яланғоч ҳолда югуриб қолади. Бундай беҳаёликка Олмонияда ҳам, Швейцарияда ҳам кўп марта гувоҳ бўлдим. Соддалигимга бориб, қўшни дугоналаримнинг бироз “томи кетган” биридан: “Кўчада қип-яланғоч юришни тақиқлайдиган қонун йўқми?” деб сўрасам, у тутоқиб кетиб: “Сан Ўзбекистонингда ёки ислом давлатида эмассан! Аллақачон кўникиш керак эди!” деб бобиллади. Лейпциг шаҳридаги тил ўрганиш курсида ўқиётганимда кўл бўйига саёҳатга чиқдик. “Олмониядаги қумлоқларнинг (пляж) деярли ярми ёввойи пляж мақомида” деб огоҳлантиришди. Маълум бўлишича, бундай пляжларда одамлар шир яланғоч ҳолда чўмилишаркан. Мен Олмониянинг ҳамма аралаш ҳолда, ҳатто ёш болалари билан қип-яланғоч ҳолда чўмилишадиган ҳаммомлари ҳақида гапириб ҳам ўтирмайман. Бу ҳақда немисларнинг ўзлари сўзлаб беришди ва “Бунинг нимаси ёмон?” дея таажжубга ҳам тушишди. Бундай ҳолатлар аллақачон замонавий Оврупа маданиятининг ажралмас қисмига айланиб бўлганини тушунганимдан кейин булар мени даҳшатга ҳам солмай қўйди...”\nБундай мисоллар тўлиб-тошиб ётибди, уларга эътироз билдириш ҳам қийин. Энди бу муаммони ҳал этишнинг исломий йўли қолди, холос. Ғарб оламига тақлид қилиб, кийинишда ўзини “бузиб-ёраётган” аёл-қизларимизнинг ўзлари ҳам, уларнинг кийинишига (йўқ, аслида ечинишига) томошабин бўлиб турган ота-оналари ҳам, бир вақтлар ёшларга насиҳат қилиб, ўз ибрати билан беҳаёликлардан қайтарган, эндиликда эса ўз ҳузурида ўпишиб турганларни кўриб ҳам сукутни афзал кўраётган кекса отахон-онахонлар ҳам, бор куч-ҳаракатини йигит-қизларни фаҳш-бузуқликлардан, кийинишдаги, ахлоқдаги ҳаёсизликлардан қайтаришга эмас, “рўмолли қизлар сонини камайтириш”га сарфлаётган мураббий ва фаолалар ҳам, ҳуқуқ-тартибот ходимлари ҳам ана шу кулфатнинг асл сабабларини ўрганиб, ҳаё пардасининг кун сайин йиртилиб бориши олдини олишга асосий эътиборни қаратишса, яхшироқ ва тўғрироқ бўларди.\n18:05 / 17.04.2017 3039\nУшбу китобимизнинг асосий мақсадига назар соладиган бўлсак, ваҳдатул вужуддан сўз очмасак ҳам бўлар эди. Чунки, бу китобда биз сунний тасаввуфдан сўз давоми...\n2340 05:00 / 28.02.2017\n2123 05:00 / 28.02.2017\nтўртинчи мақолаМуоқаба ndash нафсни камчилиги учун жазолаш.Инсон нафсини қанчалик тергамасин, барибир баъзи маъсиятлардан ва камчиликлардан четланиб қола олмайди. давоми...\n520 13:00 / 12 сентябрь\n5301 09:16 / 17.04.2017


Тошкентдаги собиқ «Тўқимачилар маданият саройи» 35,5 млрд сўмга реконструкция қилинади - Anhor\nAnhor Все посты Тошкентдаги собиқ «Тўқимачилар маданият саройи» 35,5 млрд сўмга реконструкция қилинади\nТошкентдаги собиқ «Тўқимачилар маданият саройи» 35,5 млрд сўмга реконструкция қилинади\nИсточник: Павел Петухов/Живой журнал\nТошкент шаҳар ҳокимлиги 35,5 млрд сўмга Яккасарой тумани, Бобур кўчаси, 45 манзили бўйича жойлашган бинони реконструкция қилишга ва унга туташ ҳудудни ободонлаштиришга тендер эълон қилди. Тендерда Discover Invest компанияси ютиб чиқди. Бунга блогер Davletov эътибор қаратади.\nКомпаниянинг 67% Исроилов Исмоил Эркиновичга тегишли, шунингдек унга Zo’r TV, Kolorpak компанияларида ҳам улушлар тегишли.\nИсроиловнинг Whitecity Construction МЧЖ компанияси Тошкент вилоятининг Қибрай туманида 43,75 га майдонда Tashkent Pharma Park инновацион-ишлаб чиқариш фармацевтика кластерини яратиш билан шуғулланмоқда.\nСаломатликка оғир зарар етказиб, Россияда яшириниб юрган фуқаро Ўзбекистонга топширилди


Arctic Sea савдо кемаси йўқолган эмас эди\n26 июн 2022, Тошкент вақти: 06:59\nМалта расмийларининг баёнотига қараганда, Arctic Sea савдо кемаси аслида йўқолган эмас эди, қаердалиги у изланган уч ҳафта давомида муайян хизматларга маълум эди.\nБаёнотда айтилишича, Швеция, Финляндия ва Малта хавфсизлик хизматлари Arctic Sea кемасининг барча ҳаракатларини синчиклаб кузатиб турган.\nБироқ бу ҳақдаги информацияни кема экипажи – россиялик 15 фуқаронинг ҳаётини хавф остида қолдирмаслик мақсадида ошкор қилмаган.\nКема йўқолганидан буён оммавий ахборот воситалари уни қандайдир қароқчилар босиб олгани ва шундан сўнг бедарак йўқолгани тўғрисида хабар бериб келаётган эди.\nArctic Sea кемаси сешанба куни топилди.\nКемани босиб олган 8 киши – Эстония, Латвия ва Россия фуқаролари қўлга олинди.


MDC Grand – бармоқ изи сканери ва HD-дисплейга эга энг ҳамёнбоп смартфон! - Terabayt.Uz\nMDC Grand – бармоқ изи сканери ва HD-дисплейга эга энг ҳамёнбоп смартфон!\nЗамонавий флагман смартфонларда турли инновацион технологиялар, одамлар кутган ва кутмаган, ҳатто хаёлига ҳам келмаган имкониятлар бисёр. Лекин, оддий фойдаланувчи буларнинг неча фоизини амалда ишлатади, деб ўйлайсиз? Ҳа, яшанг – бу технологияларнинг нари борса ярмигина кундалик ҳаётда керак бўлади, амалий фойда беради. Хўш, унда ўртача инсоннинг эҳтиёжларини қондиришга бемалол етадиган смартфон қандай бўлиши керак?\nБизнингча, одатий смартфон ўзида қўнғироқлашиш ва ёзишиш қулай бўлган телефон, керакли ишларингизни қайд этиб борадиган ва эслатиб турадиган органайзер, ҳеч қачон панд бермайдиган будильник, юқори аниқликдаги камера, шунингдек, керакли файлларингизни сақлаш учун тўлақонли дискни мужассам этса етарли. Биз айнан шунақа смартфонга дуч келиб қолдик ва у сизга ҳам маъқул келишига ишонган ҳолда, қисқача таништиришга қарор қилдик. Бу – Ўзбекистонга янги кириб келган MDC брендининг Grand русумли қурилмасидир.\nРомсиз экрани олд панелни буткул қоплаши – бугунги кунда смартфонсозликдаги энг урфга кирган жиҳатлардан биридир. MDC Grand смартфонини яратишда дизайнерлар айни шу хусусиятга ҳам эътибор беришган. Гаджетни қўлингизга олганингизданоқ бу сезилади, шунингдек, вазни ҳам салмоқли экани мазкур смартфоннинг яратилишида енгил, арзон материаллар қўлланмаганидан далолат беради. Телефон ўлчамлари 147x70x10 миллиметрни, вазни эса 162 граммни ташкил этади.\nMDC Grand корпусининг юза томонини деярли буткул эгаллаган дисплей тепасида 2 мегапикселли олд камера ва бошқа тегишли датчиклар жойлашган, пастида эса моддий «Уйга» тугмачаси йўқ – у ҳам сенсор тугмача сифатида экран панелига интеграция қилинган.\nОрқа панелининг юқори қисмида 8 мегапикселли асосий камера, унинг остида фоточақноқ, янада пастда бармоқ изи сканери ўрин олган. Пастки чап бурчагига яқин жойда эса динамик тирқишчалари кўзга ташланади. Корпуснинг юқори қиррасида қулоқчин учун 3.5 миллиметрлик тирқиш ҳамда одатий USB 2.0 порти жойлашган.\nЮқори технологияларни ўзида жамлаган MDC Grand смартфонининг 5,5 дюймли экрани замонавий трендларга кўра ишланган – томонлари ўзаро 18:9 нисбатда. Экран сенсори аниқ ва тезкор ишлаши эътиборга лойиқ.\nHD технологияси (1280x640 пикселли) шарофати билан бу дисплей рангларни жуда яхши етказиб бера олади. Бунда контрастнинг аниқлиги, экранга бурчак остида қараганда ҳам ранглар ўз тусини йўқотмаслигини алоҳида таъкидласа арзийди.\nКучли ҳимоя остида\nҚурилмангизда сақланадиган турли файллар – ҳужжатлар, сурат ва видеолавҳалар, контактлар ва бошқа шахсий маълумотларингизнинг хавфсизлиги сиз учун қанчалик муҳим? Улар турли тасодифларга кўра бегона шахснинг қўлига тушиб қолмаслиги учун смартфонингизни қандай ҳимоялайсиз?\nMDC Grand билан эса бу борада хавотирга ўрин йўқ, зеро, унда смартфонни блоклашнинг, ичидаги маълумотларни бегоналардан ҳимоялашнинг бир қанча тури мужассамлашган. Жумладан, замонавий ва тезкор бармоқ изи сканери шахсий маълумотларингиз дахлсизлигини максимал даражада таъминлай олади.\n«Ички дунёси» ҳам яхши\nТашқи кўриниши билан бирга, MDС Grand техник хусусиятларига кўра ҳам ўз нарх тоифасидаги смартфонлар орасида ажралиб туради. Унга 1.3 гигагерц частотада ишловчи тўрт ядроли MTK6580 процессори ўрнатилган. Тезкор хотираси 2, доимий хотираси эса 16 гигабайт ҳажмга эга. Агарда смартфонда кўпроқ суратга ва видеога оладиган ёки унинг хотирасида кўп файл сақлайдиган бўлсангиз, буям муаммо эмас – 128 гигабайтгача ҳажмли microSD-карта қўйиш имкони бор.\nУшбу телефонда иккита SIM-карта жойи мавжуд, учинчи авлод – 3G уяли алоқа тармоғини қўллаб-қувватлайди. Сунъий йўлдош орқали навигациянинг GPS, AGPS, симсиз алоқа ва маълумот алмашиш учун эса Wi-Fi 802.11 b/g/n ҳамда Bluetooth 4.0 интерфейслари мавжуд.\nСмартфон илғор Android 7 Nougat операцион тизими бошқаруви остида ишлайди, унинг аккумулятори 3000 мА/соат сиғимга эга.\nДемак, фарқи фақат нархида!\nЮқорида кўрганингиздек, MDC Grand хусусиятлари ўрта нарх тоифасидаги смартфонларга тўғри келади. Масалан, Ўзбекистонда катта талаб билан, 943 000 сўмдан бошлаб харид қилинаётган Xiaomi Redmi 4A моделидан MDC Grand смартфони камида ўзининг бармоқ изи сканери ҳамда экрани билан устун, деганидир. Лекин... кутилмаган факт – MDC Grand бор-йўғи 664 000 сўмдан сотилмоқда!\nТағин, тўловни хоҳласангиз нақд пулда, истасангиз пластик карта орқали, ёки хоҳишингизга кўра бирор онлайн тўлов тизими воситасида амалга ошириш имкони мавжуд. Ушбу смартфон сотувга чиқарилган онлайн дўкон бутун Ўзбекистон бўйича элтиб бериш хизматини ҳам йўлга қўйганлиги – яна бир имкониятдир.\nАйни дамда ушбу смартфон тилларанг ва қора корпусларда тақдим этилмоқда. Хўш, MDC Grand – флагман қиёфали, кўп функцияли смартфонга буюртма берасизми?\n#андроид смартфон #MDC Grand


Шимолий Кореяда бўлган самолёт ва кемаларга ярим йил АҚШга келиш тақиқланди\n08:01 / 22.09.2017\nШимолий Кореяда бўлган самолёт ва кемаларга ярим йил давомида АҚШга ташриф буюриш тақиқланди. Бу ҳақда Оқ уйнинг АҚШ президенти Дональд Трампнинг Шимолий Кореяга нисбатан санкцияларни кучайтириш ҳақидаги фармонига изоҳ берилган баёнотида айтилган.\nТақиқлов, шунингдек Шимолий Кореяга 180 кун ичида ташриф буюрган кемадан бошқа кемага юкни ўтказишга ҳам қўлланади.\nҚарор, шунингдек, АҚШ молия вазирига давлат котиби билан маслаҳатлашувдан кейин Шимолий Кореядаги қурилиш, энергетика, молия хизматлари тақдим қилиш, балиқчилик, ахборот технологиялари, ишлаб чиқариш, тиббиёт, тоғ саноати, тўқимачилик ва транспорт соҳалари билан боғланган шахсларга нисбатан санкциялар киритиш ваколатини беради. Шунингдек, Шимолий Кореядаги исталган порт, аэропорт ёки қуруқликдаги чегара назорат-ўтказиш пунктига эгалик қилиш, уни назорат қилиш ва ундан фойдаланиш, Шимолий Кореяга исталган товар, хизмат ва технологияларни экспорт-импорт қилиш тақиқланади.\nОқ уйнинг фикрича, "Шимолий Корея ҳукуматининг иғвогар, беқарорлаштирувчи ва репрессив ҳаракатлари ва сиёсий йўналиши АҚШ миллий хавфсизлиги, ташқи сиёсати ва иқтисодиётига мунтазам таҳдид солади".\nҲужжатда айтилишича, Вашингтон Шимолий Корея ядро ва ракета дастурига йўналтирадиган исталган даромадга қарши курашади.\nАҚШ Шимолий Корея кема самолёт


Газета Норма маслахатчи / 2016 год / № 20 / Суд иши\nБош пудратчи (МЧЖ) ва буюртмачи (ХК) 2015 йил апрелида тахминий қиймати 800 млн сўмлик турар жой қурилишига бош пудрат шартномасини туздилар. Унга кўра МЧЖ ёрдамчи пудрат ташкилотларини жалб этган ҳолда объектнинг қурилиш-монтаж ишларини бажариш ва уни буюртмачига топшириш, у эса ишни қабул қилиб, ҳақини тўлаш мажбуриятини зиммасига олди. Буюртмачи шартнома имзоланган кундан бошлаб 20 банк куни давомида назарда тутилган сумманинг 25%ини олдиндан тўлаши керак эди. Турар жой қуриш учун ер участкаси Тошкент шаҳар ҳокимининг 2014 йил ноябрдаги қарори билан ажратилиб, 5 йиллик муддатга ижарага берилган эди. 2015 йил май ойида буюртмачи бош пудратчига хат йўллаб, унда ҳокимнинг қарори билан ер участкаси давлат эҳтиёжлари учун олиб қўйилганлигини хабар қилди. Шу сабабли шартномани бекор қилишни сўради ва тегишли битимни жўнатди. МЧЖ бунга рад жавоби бериб, 40 млн сўм бўнакни тўлашдан асоссиз равишда бош тортганлик учун жарима тўлашни талаб қилди. Ушбу талабларга қўшилмаган буюртмачи 2015 йил июлида хўжалик судига шартномани бекор қилиш, 1 302 400 сўм давлат божи ва 7 200 сўм почта харажатларини ундириш тўғрисидаги даъво билан мурожаат этди.\nСуд жараёни давомида МЧЖ ХКдан 40 млн сўм бўнак, 400 минг сўм давлат божи ва 7 200 сўм почта харажатларини тўлашдан асоссиз равишда бош тортганлиги учун жарима ундириш тўғрисида қарши даъво тақдим этди.\n– Биз турар жойни қуришни режалаштириб, 2015 йил апрелида МЧЖ билан бош пудрат шартномасини туздик. Бироқ май ойида Тошкент шаҳар ҳокимининг қарори билан ер участкаси давлат эҳтиёжлари учун олиб қўйилди. Шу сабабли бош пудратчига Фуқаролик кодексининг 349-моддаси маъносига кўра шартномани ижро этиб бўлмаслиги боис уни бекор қилишни сўраб мурожаат этдик, бироқ рад жавоби олдик. Мазкур объектда қурилиш ишларини бажариб бўлмаслигини ва биз жавоб бермайдиган ҳолатлар юзага келганлигини ҳисобга олиб, суддан шартномани бажариб бўлмаслиги сабабли бекор қилиш ҳақида ҳал қилув қарори қабул қилишини сўраймиз.\n– Буюртмачи ер участкаси олиб қўйилиши мумкинлигидан хабардор бўлган, бироқ, виждонсизларча иш тутиб, биз билан шартнома тузган. Шуни ҳисобга олган ҳолда, биз шартнома қоидаларига кўра 5% миқдорида, ёки 40 млн сўм бўнак тўлашдан асоссиз равишда бош тортганлиги учун жарима тўлашни талаб қилдик ва даъвогарга қарши даъво тақдим этдик. Шу сабабли суддан даъвони рад этишини ва қарши даъвони қондиришини сўраймиз.\nБиринчи инстанция суди иш материалларини ўрганиб, даъвогарнинг важ-далиллари ва жавобгарнинг эътирозларини тинглаб ва муҳокама қилиб, қарши даъвони кўриб чиқиб ва томонларнинг унга доир фикрларини тинглаб, қонун ҳужжатлари қоидаларини таҳлил қилиб, бош пудратчининг судга шартномани бекор қилиш ҳамда давлат божи ва почта харажатларини ундириш тўғрисидаги даъво билан мурожаат қилишига сабабчи бўлган далиллар тасдиғини топди ва жавобгарнинг қарши даъвосини асоссиз деб ҳисоблади.\nФКнинг 260, 333, 349,382–385-моддаларига асосланган ҳолда биринчи инстанция суди:\nшартномани бекор қилиш бўйича даъво талабларини тўлиқ қондириш;\nқарши даъвони қондиришни рад этиш;\nХўжалик процессуал кодексининг 95-моддасидан келиб чиқиб, суд харажатларини жавобгардан тўлиқ миқдорда ундириш тўғрисида ҳал қилув қарорини қабул қилди.\nАпелляция ва кассация инстанциялари судлари ушбу ҳал қилув қарорини ўзгартиришсиз қолдирдилар.\nФКнинг 666-моддаси 1-қисмига мувофиқ, қурилиш пудрати шартномаси бўйича пудратчи шартномада белгиланган муддатда буюртмачининг топшириғи билан муайян объектни қуриш ёки бошқа қурилиш ишини бажариш мажбуриятини олади, буюртмачи эса пудратчига ишни бажариш учун зарур шароит яратиб бериш, ишни қабул қилиш ва келишилган ҳақни тўлаш мажбуриятини олади.\nФКнинг 333-моддаси 1-қисмига мувофиқ, қарздор айби бўлган тақдирда мажбуриятни бажармаганлиги ёки лозим даражада бажармаганлиги учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. Шу сабабли қарздор мажбурият бажарилмаганлиги ёки лозим даражада бажарилмаганлиги учун жавобгар бўлмаса, кредитор неустойка тўлашни талаб қилишга ҳақли бўлмайди. Кўрилаётган ишда шартнома бажарилмаганлигида даъвогарнинг айби кўринмайди, чунки у Тошкент шаҳар ҳокимининг қарорига асосан ер участкаси давлат эҳтиёжлари учун олиб қўйилганлиги оқибати саналади.\nФКнинг 349-моддаси 1-қисмига мувофиқ, агар тарафлардан биронтаси ҳам жавоб бермайдиган вазият туфайли мажбуриятни бажариш мумкин бўлмай қолса, у бекор бўлади. Келтирилган вазиятда мазкур модда меъёрлари қўлланади.\nСуднинг ҳал қилув қарорига кўра шартнома бекор қилинишининг асосларидан бири вазиятнинг жиддий ўзгариши ҳисобланади. Вазиятнинг тарафлар олдиндан кўра билганларида шартномани умуман тузмасликлари ёки анча фарқ қиладиган шартлар билан тузишлари мумкин бўлган даражада ўзгариши унинг жиддий ўзгариши ҳисобланади.\nАгар тарафлар вазиятнинг жиддий ўзгариши муносабати билан шартномани бекор қилиш ҳақида келиша олмаган бўлсалар, шартнома манфаатдор тарафнинг талаби билан суд томонидан бекор қилиниши мумкин, агар айни вақтда қуйидаги шартлар мавжуд бўлса:\n4) иш муомаласи одатларидан ёки шартноманинг моҳиятидан вазиятнинг ўзгариши хавфига манфаатдор тараф учраши кераклиги англашилмаса (ФКнинг 383-моддаси). Бундан ташқари, ФКнинг 385-моддаси 2-қисмига мувофиқ, шартнома бекор қилинганида тарафларнинг мажбуриятлари бекор бўлади.\nУшбу ҳолатларни ҳисобга олиб, шунингдек даъвогар ФКнинг 384-моддасига мувофиқ шартномани судгача бекор қилиш таомилига риоя этганлигини эътиборга олиб, суд даъво талабларини қондириш ва қарши даъво талабларини қондиришни рад этиш тўғрисида ҳал қилув қарорини тўғри қабул қилган.\nШунга эътибор бериш лозимки, бош пудратчи ФКнинг 383-моддаси 4-қисмига асосан етарли далиллар мавжуд бўлганда шартномани бекор қилиш оқибатларини аниқлаш ва тарафларнинг ушбу шартномани бажариш билан боғлиқ харажатларини улар ўртасида адолатли тақсимлаш тўғрисидаги талаб билан қарши даъво тақдим этиши мумкин эди. Яъни у шартномани бажаришни бошлаганини ва ҳужжатлар билан тасдиқланган (ахлатни олиб чиқиш, дарахтларни кесиш, махсус техникани ижарага олиш ва бошқа) харажатларни қилганлигини исботлаши лозим эди.


Доллар сотиб олишда чеклов борми? — Review.uz\nДоллар сотиб олишда чеклов борми?\nЖисмоний шахсларга тижорат банклари томонидан чет эл валютасини сотиш ва сотиб олиш бўйича ҳеч қандай чекловлар ўрнатилмайди.\nДоллар сотиб олишда чеклов борми? Айтишларича, одамлар банкка келиб доллар учун навбатда туришмоқда. Афтидан, қўлида жамғармаси борлар сўмнинг қадрсизланиши, доллар курси ошиб кетишидан хавотирда. Улар орасида валюта олди-сотдисида чекловлар бўлишидан ҳадиксираётганлар ҳам бор.\nБугунги кунда жисмоний шахслар томонидан тижорат банкларидан чет эл валютасини сотиб олиш ёки сотиш бўйича ҳеч қандай чекловлар ёки тўсиқлар ўрнатилмаган. Шунингдек, келгусида ҳам жисмоний шахсларга тижорат банклари томонидан чет эл валютасини сотиш ва сотиб олиш бўйича ҳеч қандай чекловлар ўрнатилмайди, деб хабар бермоқда Марказий банк матбуот хизмати.\nБугунги кунда миллий валютадаги муддатли депозитлар бўйича банклар томонидан таклиф этилаётган фоиз ставкалари ўртача 20-21 фоиз атрофида шаклланган. АҚШ доллари курсининг йил бошидан 5-6 фоизга ошганлигини инобатга олиб ҳисоблаганда ҳам миллий валютадаги депозитларнинг иқтисодий жиҳатдан афзаллигини кўриш мумкин.\nШу нуқтаи назардан, инфляциянинг келгусида пасайиб бориши шароитида миллий валютадаги депозитлар жозибадорлиги ва улар бўйича ижобий реал фоиз ставкалари сақланиб қолади.


Ҳозирги кунда 1,6 млн аҳоли ишсиз — Сенат\nҲозирги кунда республикада 1 миллион 600 минг аҳоли бандлигини таъминлаш талаб этилмоқда. Бу ҳақда Сенат ялпи мажлисида Ёшлар, маданият ва спорт масалалари қўмитаси раиси Бахтиёр Сайфуллаев маълум қилди.\n«Ҳозирда юртимизда 1 миллион 600 минг аҳоли бандлигини таъминлаш талаб этилаётган бўлса, уларнинг 805 мингдан ортиғи 16-30 ёшдаги ишсизлар. Шунингдек, 2021 йилда меҳнат бозорига жами 560 минг битирувчи кириб келади. Натижада, жорий йилда ёшлар бандлигини таъминлаш учун эҳтиёж 1 миллион 365 мингдан ортиқни ташкил қилади. Айнан шунинг учун ҳам жорий йилдаги давлат дастурида ёшларни қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор берилган», деди Бахтиёр Сайфуллаев.\n13 апрел кунги видеоселекторда президент ёшларга фақат кредит бериш билан иш битмаслиги, уларнинг ишлаши учун шароитлар ҳам яратиб бериш лозимлигини таъкидлаганди.\n«Бир нарсани тушунинглар, ёшлар муаммоларини фақатгина Ёшлар агентлиги ёки Ёшлар иттифоқининг ўзи ҳал қилади, деб ўйласак, хато бўлади. Ҳали олдимизда бу борада ўз ечимини кутаётган кўплаб вазифалар турибди. Ёшлар бандлигини таъминлаш ва уларга муносиб даромад олиши учун шароит яратиб бериш – энг муҳим вазифа ҳисобланади. Яна бир бор такрорлайман, бу борадаги энг катта имконият ва захирамиз, бу – тадбиркорлик, айниқса, кичик ва ўрта бизнесдир», деган президент.\nБиринчи чоракда 12 минг нафар «ёшлар дафтари»га кирганларга 255 миллиард сўм кредит ажратилгани маълум қилинди.\nАҳоли бандлигига кўмаклашиш бўйича президент қарори қабул қилинди. 2021 йилда 457 мингта доимий янги иш ўринлари ташкил этилади\nЭлектрон тижорат ўзини ўзи банд қиладиганлар фаолият турларига қўшилиши мумкин


Пайгамбарлар киссаси 2 "."\nАллоҳ таоло «ас-Саффот» сурасида: Албатта, Лут ҳам юборилган Пайғамбарлардандир»,деб узотнинг пайғамбарликларини тасдиқлайди.\n«Лут қавми Пайғамбарларни ёлғончи қилди».\nЎшанда уларга биродарлари Лут деди: «Қўрқмайсизларми?! Албатта, мен сизларга ишончли Пайғамбарман. Бас, Аллоҳдан қўрқинглар ва менга итоат қилинглар. Мен сизлардан бунинг учун ҳақ-ажр сўрамасман. Менинг ажрим фақатгина Роббул Оламийн зиммасидадир».\nАллоҳ таоло «Анкабут» сурасида бу ҳақда қуйидагиларни айтади: «Ва Лутни (ҳам юбордик). Ўшанда у ўз қавмига: «Албатта, сиз ўзингиздан олдин ўтгани оламлардан ҳеч ким қилмаган фоҳиша ишни қилмоқдасиз».\n«Сизлар эркакларга яқинлик қилиб, йўлни кесасизми ва тўплантиларингизда мункир иш қилурмисиз?!» деди. Унинг қавмининг жавоби: «Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга Аллоҳнинг азобини келтир», дейишдан бошқа бўлмади».\n«У: «Эй Роббим, менга бузғунчи қавмларга қарши Ўзинг нусрат бер», деди».\nЎтган қиссалар мазмунидан Пайғамбарлар ўз умматларига бир хил даъват ила келганини ва қавмлар эса, уларни турли ҳийла ва баҳоналар ила инкор қилганларини билиб олган эдик. Лут алайҳиссалом қиссаларида, у зот дафъатан ўз қавмларининг улкан қабиҳ ишлари-баччабозликларини қоралашга бошлайдилар.\nАлбатта, сизлар аёлларни қўйиб, эркакларга шаҳват ила яқинлик қилмоқдасизлар. Йўқ! Сизлар исрофчи қавмсиз!» деганини эсла».\nАллоҳ таоло инсонни эркак ва аёл жинсида яратди. Ҳар бирига ўзига хос аъзолар ва хусусиятлар берди. Жумладан, инсон наслини бардавом этиш учун ҳар бирини ўзига хос таносул аъзолари билан яратди. Инсон наслини эркак ва аёлнинг қўшилиши натижасида пайдо бўладиган қилди. Бу қўшилишдан икковлари ҳам табиий лаззат оладиган бўлдилар. Бунинг учун уларда зарур аъзолар-ҳис-туйғу, ҳужайралар ва шу каби анвойи моддаларни халқ қилди. Ушбу қўшилишдан ҳосил бўладиган лаззат ва рағбатга нисбатан бўлган қизиқишни фарзанднинг ғоят қаттиқ азоб билан туғилиши, унинг тарбияси каби машаққатларни ҳам унутадиган даражада қудратга айлади.\n«Қавмнинг жавоби: «Уларни қишлоғингиздан чиқариб юборинг, чунки улар жуда ҳам покиза бўлаверадиган одамлар экан», дейишларидан бошқа нарса бўлмади».\nИнсофни кўринг. Инсон табиатига мувофиқ иш қилган, ҳалолу пок бўлиб, бошқаларни покизаликка чақирган кишилар юртларидан ихрож қилинар эканлар. Уларнинг «айблари» битта-жуда ҳам покиза одам бўлганликлари. Инсонийлик қиёфасини йўқотган қавм шу даражага етар экан-да. Ўзлари инсоният бўйнига тавқи лаънат бўлиб осиладиган амалларни тап тортмай қилаётганлари етмаганидек, уларга ўхшашни хоҳламаган, инсонлигини йўқотмаган, Аллоҳнинг амрида юришга ҳаракат қилганларни покизаликда айблайдилар.\n«Бизнинг элчиларимиз Иброҳимга хушхабарни келтиришганида: «Албатта, биз ушбу шаҳар аҳлини ҳалок қилгувчидирмиз. Албатта, унинг аҳли зулм қилгувчилардан бўлдилар», дедилар».\n«У: «Унда Лут бор-ку?!» деди. Улар: «Биз унда ким борлигини яхши билурмиз. Биз, албатта, унга ва унинг аҳлига нажот берурмиз. Магар унинг хотини ҳалок бўлгувчилардан бўлгандир», дедилар».\n«Элчиларимиз Лутга келишганида, у улар сабабли маҳзун бўлди ва келишларидан юраги сиқилди. Улар: «Сен хавфсирама ва маҳзун ҳам бўлма, албатта, биз сени ва аҳлингни қутқаргувчилармиз. Магар хотининг ҳалок бўлгувчилардан бўлгандир».\n«Улар ундан меҳмонларини топширишни сўрадилар. Бас, кўзларини кўр қилдик. Менинг азобим ва огоҳлантиришларимни тотиб кўрсинлар».\nХизр а.с тўгрисида гаплар нихоятда кўп, бу гапларнинг ичида хакикатга якинидан хакикатга узоклари кўп. Кўпчиликнинг ичида Хизр а.с абадий бир зот бўлиб, у киши кимга кўринса, кимга назарлари тушса ўша банданинг хохлаган нарсасини ёрдам берар эканлар, Хизр а.снинг бош бармокларининг суяги йўк экан, фалон ерда пистончига кўринган эканлар, ундок бўлган экан, бундок бўлган экан каби гаплар нихоятда кўп.\nБундай гапларнинг тез-тез кўзгалиб туриши, таркалиб туриши, кўпчиликдан уламоларга ушбу саволга ўхшаш саволларнинг берилиши хам хаммага маълум.\nУламоларимиз мулохаза киладиларки, Хизр а.с тўгрисидаги саволлар, миш-мишлар, гап-сўзлар одамларда бир зумда бойиб кетиш, бир зумда ўз мушкулотларини хал килиб олиш ва шунга ўхшаган харакатсиз, тезрок максадига эришиш кайфияти таркалган пайтда, ривожланган пайтда кўпаяди.\nАна шу муаммоларни ечиш ёки максадига осонлик билан эришиш иштиёкидаги кишилар Хизр а.с ни излаб коладилар.\nХизр а.с тўгрисида уламоларимиз хам кўп тортишганлар. Бу саволдаги каби «Хизр а.с бўлганмилар?» каби савол жуда кам учрайди, чунки бўлганлари тўгрисида хеч кандай ихтилоф йўк. Хизр а.с бўлганлар, у киши хакида кисса Куръони Каримнинг «Кахф» сурасида келган.\nБу киссани муфассир уламоларимиз «Мусо а.с ва солих банда киссаси» деб атайдилар. Чунки Куръонда Хизр а.с «Хизр а.с» номи билан аталмаган балки «солих банда» деб атаган. Ана шу киссада Мусо а.с бир куни Бани Исроил ичида ваъз-насихат, маъруза килиб турганларида кишилардан бири «Эй Мусо, дунёда сиздан хам билимдонрок одам борми?» деган саволни беради. Шунда Мусо а.с жавоб бера олмай бир оз ўйланиб коладилар. Мана шу холатдан кейин Аллох субхану ва таоло «Хар бир билувчининг устидан билувчирок бордир» деган хабарни бериб, Мусо а.с га у кишидан кўра билимдонрок одам борлиги, уни излаб топиш зарурлиги, топгандан кейин у кишидан баъзи бир нарсаларни ўрганишларини хабарини беради.\nАна шундан кейин Мусо а.с хизматчи йигитлари билан бирга озик-овкатларни олиб йўлга чикадилар ва Аллох айтган жойда халиги солих бандани излаб топадилар ва ўша ерда Мусо а.с «Аллох ўргатган нарсалардан менга ўргатгин» деб илтимос киладилар. Солих банда «Лекин менинг шартларим кийин, бунга сабр килишинг керак, чидашинг керак» дейдилар. Мусо а.с сабр килишга ваъда берадилар.\nУлар сувнинг бўйида туриб гаплашган бўладилар, кемага чикилади, кетаётиб солих банда кемани тешиб кўяди. Шунда Мусо а.с сабр кила олмай «Бизга яхшилик килган, сафаримизда ёрдам берган, сувдан ўтказиб кўяётган одамнинг кемасини нимага тешасиз, нимага унга зарар етказасиз» деган маънода эътирозли савол берадилар. Шунда солих банда «Мен сенга сабр кила олмайсан демаган эдимми» дейди. Мусо а.с узр сўраб, бундан кейин бесабрлик килмасликка ваъда берадилар. Курукликка чикиб кетаётсалар бир тўп болачалар ўйнашаётган экан. Шу болаларнинг ичидан бир ўгил болани чакириб халиги солих банда бир уриб ўлдириб кўяди. Мусо а.с яна чидай олмасдан «Бегунох болани нимага ўлдирдингиз?» деган эътирозли саволни беради. Солих банда «Мен сенга сабр кила олмайсан демаган эдимми» деб яна айтади.\nШунда Мусо а.с «Энди яна бир бор узр сўрайман, бундан кейин шартни бузсам айб ўзимда бўлади» деган гапни айтадилар. Ана ўша вокеадан кейин бир ерга борадилар, у ернинг ахолисидан таом сўрайдилар, ўзларининг мусофир эканликларини айтадилар. Лекин у жойнинг ахолиси мехмон килмайди, таом бермайди. Чарчаб-хориб, шахарнинг ташкарисига чикиб ўтирганларида кўзлари бир йикилиб кетай деб турган деворга тушади. Солих банда туриб Мусо а.с ни хам чорлаб халиги деворни йикитиб, кайта уриб кўядилар.\nШунда Мусо а.с яна сабр косалари тўлиб «Кизик одам экансиз, хеч бўлмаса шу деворларини уриб кўйганимизга хак сўрасангиз бўлар эди» дейди ва солих банда «Энди хаддинг битди, энди сен мен бу ишларни нима учун килганимни хакикатини билгин» деб ўтган уч ходисанинг хикматини баён килиб берадилар.\n«Биринчиси: кемани тешишга боис, ўша куни подшохнинг буйруги чиккан эди, буйрукка биноан хар бир бутун кемани давлат ихтиёрига олиниши лозим эди, кемачининг шу кемасидан бошка ризку-рўз топишга воситаси йўк эди, шунинг учун кемани тешиб, айбдор килинди, токи кема ўша камбагал одамнинг мулки бўлиб колсин, подшохликка ўтмасин, тешик бўлса хам шу кемадан фойдаланиб бола-чакасини бокишга, оиласини тебратишга маблаг топиб турсин. Сиртдан караганда зарарли нарса бўлиб кўринади, лекин аслида кемачи учун фойдали иш килинган.\nУриб ўлдирилган бола бўлса катта бўлганида кофир бўлиб, осий бўлиб, ота-онасига ор-номус келтирадиган, кулфат, мусибат келтирадиган бўлиши керак эди. Лекин Аллох таоло уларга ахли солих бўлганлари учун бу келажакда безори бўладиган боланинг ўрнига яхши бола беришни ирода килди, ва бу болани кичиклигидаёк ўлдириб кўйди, кейин уларга яхши фарзандларни ато килди.\nДевор ходисасига келинганда эса деворнинг остида икки етим боланинг хазинаси кўмилган эди. Уларнинг отаси ахли солих бўлган эди. Шунинг хурматидан етим болалар вояга етгунича уларнинг хазинасига бегоналарнинг кўзи тушмаслигини ирода килган Аллох деворни бузиб, кайта уриб кўйишга амр килди».\nМана шу кисса тафсилоти билан Куръони Каримда келган. Лекин аввал айтганимиздек, Мусо а.сга устоз бўлган зотни Куръони Карим «Хизр» деб атамаган, балки «солих банда» деб атаган. Ана шу оятларнинг тафсирида Имом Бухорий келтирган ривоятда солих бандани «Хазр» деб аталади, биз «Хизр» деб ўрганиб колганмиз. Ана шундан Хизр а.с борлиги, Куръонда «солих банда» номи билан эсга олинганлиги ва сахих хадисларда «Хизр» номи билан танилганликлари, машхур бўлганликлари келиб чикади.\nКишилар мана шу киссадан «Хизр а.с Мусо а.с дан кейин яшаб колди, Ийсо а.с ни хам кўрдилар, ундан кейин Мухаммад а.с даврларида хам яшадилар ва хозир хам яшамокдалар» деган гапни айтадилар ва у кишининг бархаётлиги Киёмат кунигача давом этади» дейдилар.\nВа аввалги айтиб ўтганимиздек, турли киссаларни, деди-дедиларни, ривоятларни келтирадилар. Лекин ўшаларга карасак хеч ким «Хизр а.с менга кўринди, мен Хизр а.с.ман деб айтди, менга фалон нарсани килди» деган хеч кандай ривоят йўк. Балки ривоятларнинг кўплари «фалончига кўринган эмиш, пистончига ундок килган эмиш, яна бировга бундок килган эмиш» деган миш-мишлардан иборат, аник хабарга асосланган бирон нарса йўк.\nАна шунинг учун кейинрок баъзи бир ёлгон гаплар тўкилганлиги хам бор. «Хизр а.с борлар, доим бўладилар, одамларга кўриниб туради» деган уламоларимиз хам бор. Бу гапни кўпрок ахли тасаввуфлар айтишади. Лекин очик-ойдин Хизр а.с нинг бархаёт эканликлари, Киёматгача бокий колишлари ва одамларга кўриниб туришлари тўгрисида на Куръонда, на Хадисда, на мўътамад уламоларнинг илмий бахсларидан далил келтира олмайдилар.\nАгар мабодо хозирги кундаги баъзи бир кишилар далил келтиришаётган бўлса хам, у далиллар нотўгри, тўкима, заиф хадислардан олинганлиги маълум.\nБу хакида «Алманорул мунис фил хадисис сахихил вал заиф» деган китобда очик-ойдин илмий бахслар келган. Ана шу китобда Хизр а.с тўгрисида бир ривоятни зикр килиб, уни нотўгри эканлиги исбот килинган. Эмишки, Расулуллох с.а.в масжидда турган эканлар ортларидан бир гап эшитиб колибдилар. Одамлар бориб карашса ўша гапирган одам Хизр а.с эмишлар.\nИккинчи бир тўкима, ёлгон, хадис бўлмаса хам хадис деб аталган нарсада «Хизр ва Илёс а.с лар хар йили учрашиб турадилар» деган хадис бор.\n«Арафотда Жиброил, Микоил ва Хизр а.с учрашиб туради» деган тўкима хадис бор. Буларнинг хаммаси тўкима эканлиги, асоссиз эканлиги, мўтаъмад, эътиборли хадис олимлари томонидан фош этилган. Иброхим ал-Харбий р.а дан «Хизр а.с доимо бархаёт эмишлар, бокий эмишлар» деган гап бор, нима дейсиз бу тўгрисида» дейилганида, одамларнинг ичига бундай гапни шайтон илко килган-ташлаган, бу шайтоннинг гапидир» деган жавобни берганлар. Буюк ватандошимиз, мухаддисларнинг имоми, мўминларнинг хадис бўйича амири Имоми Бухорийдан Хизр а.с ва Илёс а.с хакида сўраб, «уларнинг икковлари тирикмилар» деб савол берилган экан. Шунда Имоми Бухорий хазратлари мархамат килиб: «Бу кандок бўлиши мумкин, батахкик Набий с.а.в «Ла ябко аъла расими ати санатин мин ман хувал явма аъла зохирил арзи ахадун» деганларку деган эканлар. Яъни бу билан Имоми Бухорийнинг ўзлари ва Имоми Муслим ривоят килган бир хадисни Хизр а.с ни бархаёт эмасликларига, ва у киши Киёматгача бокий колмасликларига далил килиб келтирган эканлар. Бу хадиснинг маъноси шуки: «Янги юз йил кирганда, яъни бир аср бўлганда ер юзида турган кишилардан бирортаси колмайди» деган эканлар. Бу сахих хадис, Пайгамбар с.а.в дан келган хадис, Имом Бухорий ва Имом Муслимлар ривоят килган хадис. Демак, юз йилнинг ичида бирор киши колмайди деган бўлсалар, ўша хадис айтилганидан бери неча марта юз йиллар ўтиб кетди, ким колиши мумкин? Хизр а.с кандок килиб колишлари мумкин?\nУнда Расули Акрам а.в нинг хадислари нотўгри бўлиб чикади-ку, агар у киши коладиган бўлсалар, тирик бўладиган бўлса» деган эканлар Имом Бухорий.\nБошка катта уламолар хам Хизр а.с нинг бархаёт эмасликларига, у кишини Киёматгача бокий колишлари мумкин эмаслигига «Анбиё» сурасидан далил келтирадилар: «Сендан олдин Биз хеч бир башарга абадийликни килганимиз йўк. Агар сен ўладиган бўлсанг, улар абадий колурларми?» деган оят. Мана шу оятда хеч ким абадий колиши мумкин эмаслиги таъкидланмокда. Модомики, Мухаммад с.а.в вафот этар эканлар, Аллохнинг афзал махлуки, Аллохнинг афзал Пайгамбари, барча пайгамбарларнинг сарвари вафот этар эканлар, бошкаларнинг колиши мумкин эмас.\nАхли Сунна ва-жамоатнинг кўзга кўринган уламолари яна бир далилни келтирадилар, бу далил нихоятда кучли далил хисобланади: Агар Хизр а.с бардавом хаёт бўлсалар, Киёмат кунигача бокий колсалар бизнинг Пайгамбар с.а.в нинг хузурларига келишлари керак эди, у кишига иймон келтиришлари керак эди, у кишига байъат килишлари керак эди, у зоти бобаракотдан таълим олишлари керак эди ва бирга харакат килишлари лозим эди. Бу ишларнинг килинмаганлигининг ўз Хизр а.с нинг бархаёт эмасликларига далилдир.\nХизр а.с нинг бархаёт эмасликларига далиллардан яна бири - Бадр уруши куни Пайгамбар с.а.в Аллох таолога илтижо килиб, тазарру килиб килган дуоларида «Аллохумма ин тахлик хазихил асабату ла туъбадифул арзи» деганлар. «Эй Аллохим, агар мана шу тўп одамлар халокатга учраса, Сенга ер юзида ибодат килинмас», деганлар. Яъни ўзлари билан душманга карши жанг килишга хозирланиб турган 313 кишини кўрсатиб туриб, Аллохи таолонинг пайгамбари юкоридаги гапларни айтганлар. Ана ўша 313 кишилик Бадр урушининг катнашчилари исмлари, оталарининг исмлари, кабилаларининг исмлари билан сийрат китобларимизда бирма-бир эслаб ўтилганлар, ёзилганлар. Ана ўшаларнинг ичида Хизр а.с йўклар. У киши ташкарида турсалар, Набий бўлсалар, солих банда бўлсалар, Аллохга ибодат килиб турсалар, Пайгамбаримиз ва 313 кишилик гурух халокатга учрасалар, «Ер юзида Аллохга ибодат киладиган колмайди» дейишлари мумкин эмас эди.\nБас, мана шу нарсаларни ўйлаб кўриш керак бўлади. Хизр а.с башар бўлсалар абадий бархаёт бўлишлари мумкин эмас.\nУламоларимиз дейишади: «Агар у киши абадий бархаёт дейдиган бўлсак, Куръони Каримнинг оятларини инкор килган бўламиз. Чунки Куръонда Аллох таоло: «Биз сендан олдин башарга абадийликни килганимиз йўк. Агар сен вафот этсанг, ўлсанг улар абадий колурларми?» деб турибди.\nАллох таоло бошка бир оятда «Хар бир жон ўлим шаробини тотгувчи» деяпти, ана шу оятларга хилоф бўлиб колади.\nАгар «Хизр а.с бархаётлар, Киёматгача бокийлар» дейдиган бўлсак юкорида зикр килинган хадиси шарифларга хилоф бўлиб колади» дейди уламоларимиз. Агар аввалда айтганимиздек, Хизр а.с доимий тирик бўлсалар Пайгамбар с.а.в хузурларига келиб байъат килишлари, имон келтиришлари лозим эди.\nМана шу лозимликни Пайгамбар с.а.в ўзларининг бошка бир хадисларида баён килганлар. Бу хадисни Имом Ахмад ибн Ханбал р.а, улуг сахобий Жобир ибн Абдуллох р.а ривоят килганлар: «Пайгамбар с.а.в : Аллохга касамки, агар Мусо хозир тирик бўлса менга эргашишдан бошка нарса килиши мумкин эмас» дедилар. Уламоларимиз айтадиларки, тасаввур килайлик, Хизр а.с пайгамбар эканлар, лекин пайгамбар бўлганларида хам Мусо а.с дан афзал бўлишлари мумкин эмас. Мусо а.ски Расулуллох а.с га эргашишлари лозимки, хадисга биноан, Хизр а.с нинг келиб эргашишлари лозим ва лобуд бўлган.\nМана бу нарсани яхши ўрганишимиз керак. Агар Хизр а.с валий бўлсалар унда хам келишлари керак эди. Чунки Абу Бакрдек улуг валий инсонлар Расулуллохга эргашганлар, у кишига уммат бўлганлар. Мана шу маъноларни айтиб уламолар, мухаддислар, фукахоларнинг кўплари «Хизр а.с бархаёт» деган гаплар заиф эканлиги, уларни ривожлантиришнинг фойдаси йўк эканлигини айтадилар.\n«Хизр а.с набий бўлганмилар, валий бўлганмилар» деган саволга ихтилофли бўлганлиги учун икки хил жавоб берилган: баъзилари валий десалар, бошкалари набий деганлар. Лекин «набий» деганларнинг гаплари кучли бўлади, чунки ўша Хизр а.с киссасида келган оятларда, Хизр а.с тилидан, сураи «Кахф»да : «Мен буни ўзимча килганим йўк» дейилган гап бор. Демак, ўзича килмаган бўлса Аллох таолодан вахий келган бўлади, ана ўша вахийга эргашиб килган бўладилар, вахий келган одам эса албатта набий бўлади.


18:39 18.04.2017 (Янгиланган 19:11 18.04.2017) Ҳавола олиш\nПитер метросидаги терактлар Россия жамиятига Марказий Осиёдан келган қонуний ва ноқонуний мигрантлар томонидан келиб чиқадиган муаммоларни кўрсатиб берди. Шунингдек, бу муаммоларни ҳал қилишнинг қийинлигини ҳам.\nФХХ (ФСБ) Петербург теракти юзасидан қидирувларни давом эттирмоқда. Куни кеча улар тахминий ташкилотчи — гўёки Акбаржон Жалиловни ҳудкушликка тайёрлаган Аброр Азимовни қўлга олдилар. Гап Марказий осиёликларнинг яширин гуруҳи ҳақида бормоқда.\nБу фош этилган илк яширин гуруҳ эмас. Москва вилоятида "ГТА бандаси" иши бўйича олиб борилган тадбирларда яна бир гуруҳ зарарсизлантирилгани ёдимизда — унинг таркибида ҳам Марказий осиёликлар бор эди. Россиялик экспертларнинг айтишларича, Россияда Марказий Осиёдаги барча террорчилик гуруҳларининг шохобчалари мавжуд. Ва уларга Ўзбекистон, Тожикистон, Қирғизистондан Россияга келган гастарбайтерлар аъзо ҳисобланади.\nБегона жамиятга келган вақтдаги руҳий зўриқиш, ижтимоий ўрнини топа олмаслик, ҳимояланмаганлик ҳисси уларнинг диний тарғиботга осон берилишига сабаб бўлади. Ҳозирда Россияда бу муаммони қандай ҳал қилиш борасида баҳс-мунозара авжига чиққан. Айрим қизиққонлар муаммони ҳал қилишнинг кескин ва бир қарашда тўғридек кўринувчи усулини таклиф қилишмоқда. Биринчидан, Россиядан бир неча миллион ноқонуний мигрантларни ҳамда унчалик муҳим деб ҳисобланмаган бир қисм қонуний мигрантларни чиқариб юбориш. Иккинчидан, Марказий Осиё мамлакатлари билан визасиз режимни бекор қилиш.\nБироқ бир қарашда тўғридек кўринган бу чоралар Россия дуч келган муаммо учун ечим эмас. Бунинг устига, бу чоралар янги, янада хавфли муаммоларни келтириб чиқариши мумкин.\nКулрангдан оқ схемага ўтиш\nРоссиядан ноқонуний ва қонуний меҳнат мигрантларини чиқариб юбориш уларнинг меҳнатига таянувчи қатор соҳалардан иборат Россия иқтисодиёти учун жиддий муаммоларни келтириб чиқариши мумкин. Ҳа, айрим ҳудудларда Марказий осиёлик мигрантлар ўрнига россияликларни ишлатиш бўйича тажрибалар қўлланмоқда, лекин бу саноқли ҳолат. Россия минтақаларидаги гастарбайтерларни тўлалигича маҳаллий аҳоли билан алмаштириш учун комплекс ва узоқ муддатга мўлжалланган дастурни (масалан, улар учун арзон уйлар бозорини ташкил этиш) амалга ошириш даркор. Бундай дастур ҳозирча йўқ экан, гастарбайтерлардан воз кечишнинг имкони йўқ.\nҚонунбузилиши учун жазони кучайтириш ва миграция қонунчилигига нафақат мигрантлар, балки уларни ёлловчиларнинг ҳам амал қилишларини қатъий назорат остига олиш самаралироқ бўлади. Ҳеч кимга сир эмаски, россиялик тадбирколарнинг аксарияти мигрантларни кулранг схема бўйича, солиқ тўламасдан ва Меҳнат кодексига амал қилмасдан ишга олишади. Оқибатда бу мигрантлар нафақат солиқ идорасидан четда қолишади, балки ҳимоясиз ҳам қолишади (уларга ойлаб маош тўламасликлари мумкин).\nМасалан, Москва ҳалқа йўли ва Ярославл шоссеси кесишмасида "мардикор бозори" бор. У ерда шоссе бўйлаб кунлик меҳнатга ёлланувчи Марказий осиёликлар туришади.\nУлар "хўжайин"ларнинг суиистеъмолликларидан мутлақо ҳимояланишмаган — уларнинг аксариятини ёлловчилар шунчаки "отишади". Ҳуқуқни муҳофаза қилувчилар буни билишади, лекин муаммони ҳал қилишмайди, балки, мигрантлар айтганидек, ўзлари ҳам уларнинг меҳнатидан фойдаланишади. Агар бу муаммо ҳал қилинса ёки ҳеч бўлмаганда озгина тартибга солинса, Россия иқтисодиётига ҳам яхши бўлади ва мигрантлар ҳам ишли бўлишади.\nСавол туғилади — нима учун уларни ишга жойлаштириш керак? Нега уларни уйларига қайтариб бўлмайди, мамлакатлари иқтисодиётини ривожлантириб бўлмайди? Чунки у ерда етарлича иш ўринлари йўқ, лекин бу маҳаллий ҳукуматнинг муаммоси-ку ахир.\nАфсуски, мазкур вазиятда маҳаллий ҳукуматнинг муаммоси Россиянинг ҳам муаммоси ҳисобланади. Агар Марказий Осиё республикаларидан бирортасида ижтимоий портлаш (агарда бу портлашни экстремистлар бошлашса) юз берса, домино тамойили бўйича бошқа мамлакатларда ҳам жиддий муаммолар пайдо бўлади: а) Россия ҳудудига миллионлаб қочоқлар оқиб келади ва б) Россиянинг биқинида "Сомали" пайдо бўлади.\nРоссия Марказий Осиёдаги самарасиз ички сиёсатнинг асирига айланган. Шунинг учун Кремль Марказий Осиёдан кўплаб мигрантларни қабул қилишга тайёр.\nХусусан, Владимир Путин Тожикистонга ташрифи чоғида ушбу мамлакатнинг арзимаган қоидабузарликлар учун Россияга кириши тақиқланган фуқароларини амнистия қилишга ваъда берди. Гап тахминан 200 минг киши — "талабалар ва ноқонуний фаолият юритмаган фуқаролар тоифаси" ҳақида бормоқда, дея тушунтириш берди РФ бош вазирининг биринчи ўринбосари Игорь Шувалов.\nМосква албатта, бу муаммони нафақат ортиқча иш кучини қабул қилувчи ролида ҳал қилиши лозим, балки Марказий Осиё давлатларини иқтисодий ислоҳотларга бошлаши, иқтисодиётни модернизация ва либерализация қилишда ёрдам бериши зарур. Бунда Кремль, маълум бўлганидек, "режим алмаштириш" билан шуғулланмайди, иқтисодий қўллаб-қувватлашга сиёсий талабларни тиқиштирмайди ва ўз ҳурматини сақлайди (шу сабабли учинчи дунё мамлакатлари билан муносабатлари муаммосиз ривожланади).\nБу ерда албатта, мураккаб стратегик танлов қабул қилишга тўғри келади.\nТанлов қабул қилинар экан, Россия ҳукумати ҳам, Россия жамияти ҳам ва мигрантларнинг ўзлари ҳам барча учун умумий муаммо — гастарбайтерларнинг диний гуруҳларга қўшилишини ҳеч бўлмаса камайтириш бўйича қатор чораларни кўришларига тўғри келади.\nҲукумат меҳнат ва миграция қонунчилигига амал қилинишини назорат қилишни кучайтириш билан бирга гастарбайтерларнинг Россия жамиятига киришиб кетишлари бўйича чораларни қўллаб-қувватлаши лозим. Масалан, келган мигрантларни жамиятга мослаштириш бўйича лойиҳаларни молиялаш, уларни Россия қонунчилиги билан таништириш, дам олишларини ташкиллаштириш кабилар. Шунингдек, Марказий Осиё давлатларида ёшларга рус тилини ўргатиш бўйича лойиҳаларни молиялаштириш.\nЖамият эса ўз юртларини ташлаб пул топиш учун келган бу инсонларга дўстона муҳит яратишда ёрдам бериши даркор. Ҳеч бўлмаса кўчада тожикистонлик кўча супурувчи билан, ишхонада қирғиз фаррош билан саломлашиш лозим, ҳар қандай турдаги камситишлар (масалан, "квартира фақат славянларга" берилиши ҳақидаги эълонлар учун жарима солиш)га чек қўйиш керак.\nМигрантларнинг ўзлари эса меҳмонга келганликларини, уларнинг нафақат уйдагилар учун ишлаб пул топишлари, балки россияликларнинг ватандошларига нисбатан муносабатлари уларнинг Россияда ўзларини тутишларига боғлиқлигини ёдда тутишлари лозим.\nАгарда ҳукумат, жамият ва мигрантлар муаммоларни биргаликда ҳал қилсалар, бундан ҳамма манфаатдор бўлади.\nМуаллифнинг фикри таҳририят нуқтаи назарига мос келмаслиги мумкин.


Мудофаа саноати бўйича давлат қўмитаси раисига...\n28.03.2020 11:13 0 1617\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 26 мартдаги тегишли қарори билан Жамол Турсунов Мудофаа саноати бўйича давлат қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари – Мудофаа саноати комплексини ривожлантириш департаменти бошлиғи лавозимига тайинланди. Бу ҳақда «Xabar.uz»га қўмита матбуот хизмати хабар берди.\nЖамол Турсунов 1981 йили Самарқанд шаҳрида туғилган. 2002 йилда Самарқанд олий ҳарбий автомобиль қўмондон-муҳандислик билим юртини, 2012 йилда Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари Академиясини тамомлаган.\nХизмат фаолиятини 2002 йилда Мудофаа вазирлигининг Тошкент гарнизонида жойлашган ҳарбий қисмида техник бўлим бошлиғи лавозимидан бошлаган. 2019 йилга қадар Мудофаа вазирлиги тизимида, жумладан бош муҳандис, хизмат, бўлим ва бошқарма бошлиғи лавозимларида хизмат қилиб, етарли малака ва тажриба тўплаган. 2019-2020 йилларда вазирлик марказий аппарати бош бошқармаси бошқарма бошлиғи бўлган. 1-тоифали ҳарбий мутахассис.\nтайинлов давлат қўмитаси Мудофаа саноати Жамол Турсунов


Хонанда Воҳиджон Исоқов уйлангани ва тўйига белгиланганидан кўпроқ меҳмон ташриф буюргани учун БҲМнинг 5 баравари (1 миллион 115 минг сўм) миқдорида жарима белгилангани ҳақидаги хабар кўплаб баҳс мунозараларга сабаб бўлганди. Жумладан Kun.uz сайтида ҳам “Ҳайдовчига беш миллион, артистга бир миллион жарима: мантиқ қаерда қолди, қонунийлик-чи?” сарлавҳали мақола эълон қилинди.\nБугун, 23 сентябрь куни Тошкент шаҳар Давлат санитария-эпидемиология назорати маркази хонандага аслида 4,46 миллион сўм миқдорида жарима солинганини билдирди. Вазиятга изоҳ олиш учун Тошкент шаҳар давлат санитария эпидемиология назорати бошқармаси бошлиғи ўринбосари Абзалжон Олимжонов билан суҳбатлашдик.\n– Нега хонанда билан боғлиқ жаримага оид икки хил хабар тарқалди? Ёки жамоатчилик босимидан сўнг қарор ўзгартирилдими?\n– Йўқ, хонандага БҲМнинг 5 баравари (1 миллион 115 минг сўм) миқдорида жарима белгилангани ҳақидаги хабар ҳаққоний бўлмаган. Воҳиджон Исоқовга битта жарима солинган ва унинг миқдори бошиданоқ 4,46 миллион сўм бўлган.\n– Лекин бу 1,115 миллион сўмлик жарима ҳақидаги хабар ҳам расман тарқалди-ку.\n– Тўғри, аммо унинг манбаси бизнинг ташкилот эмас. Биз бундай жарима ҳақида ҳеч қаерда маълумот бермаганмиз, бунақа миқдордаги жариманинг ўзи бўлмаган ҳам.\n– Нега хонандага жарима кечикиб қўлланилди?\n– Бунинг объектив сабаблари бор – аслида бу ишга 17 сентябрдаёқ киришилган. Ходимларимиз хонандага қўнғироқ қилганларида акаси жавоб берган, ўзи билан боғланиш иложи бўлмаган. 18 сентябрда ходимларимиз маълумотномага имзо қўйдириш учун Воҳиджон Исоқовнинг уйига борганларида хонанда тўйга кетганлигини айтган уйидагилар маълумотномани имзоламаганлар.\n19 сентябрь куни хонанданинг ўзи билан боғланиб, дам олиш кунлари ўтганидан кейин, 21 сентябрда бевосита ўзига қарор нусхаси етказилган ва имзоланган.\n– Хонанда жаримани тўлашдан бош тортмадими?\n– Йўқ, тўлашини билдирди. Агар 15 кун ичида ўз ихтиёри билан тўлаб юборса, 30 фоизли чегирмага эга бўлади. Борди-ю тўламаса, ҳужжатлар МИБга топширилади, кейинги қонуний чораларни улар кўришади. Лекин, ўйлайманки, иш бунгача бормайди ва Воҳиджон Исоқов маъмурий жаримани ўз вақтида тўлайди.\nБу борада Маданият вазирлиги ҳам баёнот берган, унда «...юртимизда яшаётган ҳар бир фуқаро, қандай касб эгаси бўлишидан қатъий назар маълум ҳуқуқ ва мажбуриятларга эга. Уларнинг шахсий ҳаётини назорат қилишга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ. Жумладан, Маданият вазирлиги ҳам санъаткорларнинг шахсий ишларига аралашиш ваколатига эга эмас...\n...Табиийки, санъат аҳли миллионлаб мухлисларнинг нигоҳида ва диққат марказида бўлади. Лекин, бу унга қандайдир имтиёз эмас, аксинча улкан жавобгарлик ва масъулият юклайди», - дейилганди.