36950 Ўқиш режими + -\nТоғ чўққисида бир она бургут яшарди. У бўлажак авлоди соғлом, етук бўлсин деб айнан шу ерни танлаган эди. У ҳар гал тухумларига қараганда орзулар қилар, ширин хаёллар сурар эди. Бир куни у егулик учун овга чиқиб кетганида тоғда шамол туриб, ошиённи қаттиқ силкитган эди, тухумлардан бири индан юмалаб, пастга тушиб кетди. Тоғнинг тагида бир макиён ҳам тухум тўплаётган эди. Бургутнинг тухуми юмалаб келиб, товуқнинг тухумларига қўшилиб қолди. Она товуқ уни ҳам тухумларига қўшиб, босиб ётаверди. Вақти-соати келиб, жўжалар бирин-кетин тухумни ёриб, ёруғ дунёга кела бошлашди. Бургутнинг тухумини ҳам бир бургутча ёриб чиқди. У ҳам ўзини товуқ деб билар, жўжаларни туғишганларим деб ўйлар, уларнинг ичида ўзини жуда бахтиёр ҳис қилар эди. Унинг кўз очиб кўрган жигарлари шулар эди-да...\nОна бургут йўқолган тухумини кўп излади. Соатлаб осмонда парвоз қилиб, ўткир кўзлари билан боласининг ё тиригини, ё ўлишини ахтарди. Ниҳоят, товуқлар ичида юрган полапонини кўриб қолди. Не кўз билан кўрсинки, тоғлар узра парвоз қилиб, қушлар подшоҳи бўлади деб орзу қилиб юрган полапони товуқлар орасида ўралашиб, гўнг титиб, улар билан дон талашиб юрар эди. У бургут авлодидан эканини англамас, жўжалар каби ахлат титар, юриш-туриши ҳам уларга ўхшар эди. Улардек пилдираб югурар, уларга ўхшаб чийиллашга ҳаракат қиларди. Бу нохуш манзарани кўрган она бургутнинг юрак-бағри эзилиб кетди, бутун вужуди ларзага келиб, кўзларидан ёш қуйилди. Тоғлар чўққисидан пастга шўнғиб, боласининг ёнига келиб қўнди. Ҳовлида донлаб юрган товуқларга сичқоннинг ини минг танга бўлиб кетди. Бургут боласига яқинлашиб, унга ўзини таништира бошлади: «Болажоним! Мен сенинг онангман! Худога шукр, тирик экансан! Сенинг асл маконинг ҳу анави тоғнинг чўққисида, болам. Сен бургут авлодисан! Юр, мен сени асл маконингга олиб кетаман». Қўрқувдан юраги ёрилаёзган, қочмоқчи бўлган, лекин жўжалар қочиб кирган тешикларга сиғмай, ташқарида қолиб кетган полапон она бургутнинг сўзларини эшитишни ҳам истамас, унинг гапларидан ҳадиксираб турар, онаси яқинлашган сари ундан қочар, «Йўқ, сен менинг онаммассан! Мени алдаяпсан, менинг онам ана», деб товуқни кўрсатмоқчи бўлар, лекин топа олмас эди.\nНиҳоят, бечора товуқ ҳурпайганча югуриб келиб, «боласини» бургутдан ҳимоя қилмоқчи бўлиб, беҳуда урина бошлади. Она бургут боласини қанотига олиш учун яқинлашса, у ўзини товуқнинг қўйнига отарди. Товуқлар ичида ўзини хотиржам ҳис қилиб юрган бургутча ўз онасини душман деб ўйларди. Она бургут ҳар қанча ялинмасин, тушунтирмасин, боласи унинг сўзларига кўнмади, ишонмади. Кечгача қилган насиҳатлари натижа бермагач, бургут ноилож уйга қайтишга мажбур бўлди. Лекин у ноумид бўлмади, «Майли, асосийси – тирик экан. Боламнинг томирларида бургут қони оқяпти, у бир кун ўзлигини танийди, мен эса унга ёрдам қилишим керак», деб аҳд қилди. У ҳар куни тоғ этагига тушиб, боласининг олдига ҳали у тарафдан, ҳали бу тарафдан келиб, унга аслиятини эслатишга ҳаракат қилаверди. У ҳар сафар боласига шундай насиҳат қиларди:\n«Болажоним, қара, сенинг жуссанг анави жўжалардан анча катта. Қанотларинг ҳам, оёқларинг ҳам, тумшуғинг ҳам бошқача. Мана, қара, сен худди менга ўхшайсан, чунки бизнинг авлодимизсан. Товуқдек яшаш бизга тўғри келмайди, болажоним. Биз бургутлар бундай ахлат титиб юрмаймиз, бировнинг берган донига семирмаймиз. Биз ризқни ўзимиз топиб еймиз. Тумшуғимизни, чангалларимизни кўргин, ов қилишга мўлжалланган. Биз энг лазиз, покиза гўштлар билан таомланамиз. Бировнинг берган сарқитини еб-ичмаймиз. Биз бу оламда қушларнинг подшоҳимиз. Сен бундай пастқам, ҳавоси булғаниб кетган жойларда яшашинг дуруст эмас.\nҲу анави қояни кўряпсанми? Сенинг Ватанинг ана шу ерда. Сенинг бутун аждодларинг ўша ерда яшаб ўтишган. У ер покиза, ҳавоси буткул ўзгача, мусаффо. Тинимсиз шабада эсиб, тоғдаги гулу гиёҳларнинг ҳиди келиб туради. Биз у ердан бутун қитъани кузатамиз, томоша қиламиз. Тепаликдан дунё тамоман бошқача, ғоятда чиройли кўринади. Сен ҳозир шу тор ҳовлини дунё деб ўйлаяпсан, аслида бу олам жуда кенг, жуда гўзал. Бундай тор жой сенинг дунёқарашингни ҳам торайтириб юборади, товуқларга ўхшаб фикрлайдиган бўлиб қоласан. Товуқлардек яшаш бургут учун ор ҳисобланади, болам. Мен сенга айтсам, бундай ҳаётдан биз учун ўлим яхши!\nАжододларинг ерда яшашни ўзига эп кўрмаган, улар ҳамиша баландликларга интилган, юксак қояларда, тоғ чўққиларида истиқомат қилишган. Сен уларнинг парвозини кўрганингда эди... Болам! Сен ҳам уча оласан. Сен учишинг керак, тоғлар узра парвоз қилишинг керак, оламни сайр этишинг керак..\nҲа, айтган-ча, сенинг ака-укаларинг бор, улар ҳам катта бўлиб қолишган. Улар ҳам сени жуда соғинган. Уларни кўрсайдинг, ўзингнинг бургут эканингни, товуқлар сенинг тенгинг эмаслигини билиб олар эдинг. Эҳ, болажоним-а... Хуллас, гапирсам гап кўп, яхшиси, мен билан юр, ҳаммасини ўз кўзинг билан кўрасан».\nКунлар ўтиб, она бургутнинг сўзлари боласига таъсир қила бошлади. У аста-секин ўзининг ростдан ҳам товуқларга ўхшамаслигини сеза бошлади. Ўзлигини англаган сари товуқларнинг фаросатсизлигини, еб-ичишдан бошқа дарди йўқлигини тушуниб борарди. Бургутча аста-секин ўзи яшаётган бу тор, исқирт муҳитдан жиркана бошлади, қалбида бургутлардек мардона яшаш, улардек парвоз қилиш орзуси уйғонди. Аммо товуқлар билан юравериб, қанотлари кучсиз бўлиб қолган, учиш нималигини билмас эди. Бунинг устига, товуқлар тинмай қақиллаб, унинг кўнглига васваса солар, бургутларнинг ёвузлиги ҳақида гап сотар, «Фалон куни қўшни ҳовлидаги фалон товуқнинг жўжасини бургут еб кетибди» деб, уни қўрқитишар, бургут кўринган заҳоти тирақайлаб қочиш кераклиги уқтиришарди. Унинг парвоз қилмоқчи бўлиб, қанот қоққанини кўрган айрим товуқлар: «Сен учишни осон деб ўйлама! Сал хато қилсанг, ерга қулаб, чилпарчин бўласан-а!», дейишарди. Бошқаси эса: «Баландлик жуда қўрқинчли бўлади, тинчгина ерда юраверсанг-чи», деб ақл ўргатарди. Яна бири эса: «Учадиган бўлсанг, товуқлар сендан юз ўгиради, билиб қўй», деб пўписа ҳам қиларди.\nШу тариқа бургутча икки ўт орасида қолди. Лекин она бургутнинг сўзлари унинг юрагига аланга солиб улгурган эди. Ниҳоят, ўзлигини топишга бўлган иштиёқ унга тинчлик бермай қўйди. У нима бўлса ҳам учишга, эшитганларини ўз кўзи билан кўриб, ўзи хулоса чиқаришга қарор қилди. Она бургутга: «Учгим келяпти. Лекин учишни билмайман-ку?» деди. Хурсанд бўлиб кетган она бургут: «Болажоним, Аллоҳ сенга жуда кучли қанотлар берган. Сен уларни қоқсанг бас, аста осмонга кўтарилиб бораверасан. Мени яхшилаб кузат, менга ўхшаб қанотларингни силкитаверсанг, уча бошлайсан. Қоида шу ‒ аждодларингдек павоз қилиш учун улардек қанот қоқишинг керак. Хайриятки, товуқлар сени қанотларингдан айира олмабди», деди.\nБургутча онаси ўргатгандек қанотларини қоқа бошлади ва аста-секин осмонга юксалиб борди. У ердан кўтарилган сари дунёни кенгроқ кўра бошлади, шу кунгача қанча улуғ неъматлардан маҳрум бўлиб яшаганини англаб етди. У онасига ташаккурлар айтар экан, «Раҳмат сизга, онажон! Сиз мени қутқармаганингизда, бу олийлик менга насиб бўлмас эди, товуқлар билан ер титиб ўтиб кетар эдим. Энг ёмони, уларнинг гапига ишониб, ўз аждодимга душман бўлиб қолишим, қардошларимдан нафратланадиган, қўрқадиган бўлиб қолишим мумкин эди!» деди.\nОна бургут бунга жавобан шундай деди: «Ташаккурга ҳожат йўқ, болажоним. Мен ўз бурчимни адо этдим. Сенинг бургут бўлиб яшашингни орзу қилгандим, бугун шу орзуимга етдим, менга мана шу мукофотнинг ўзи етади. Сенга насиҳатим шуки, бургут бўлиб дунёга келдингми, бургутлардек яша! Шуни билгинки, бир бошга бир ўлим, ўзлигингни топа олмай яшагандан кўра ўлиб кетган афзал. Бировларнинг ер титиб топган нарсасини еб, ҳаёт кечиргандан кўра очликдан мардларча ҳалок бўлганинг яхши. Аслингни асло унутма, аждодларингга муносиб ҳаёт кечир, шундагина азиз бўласан. Ҳеч қачон пасткашларга эргашма, уларга ошно бўлма, акс ҳолда манқурт бўлиб қоласан. Ҳамиша ўзлигингни англашга, ўзингни топишга, Аллоҳ берган имкониятларингни, ички қувватинги ишга солишга ҳаракат қил. Ўзингни кашф эт, иқтидорингни ишлат, болам».\n«Онажон, ‒ деди енгил парвоз қилиб кетаётган буругутча ‒ нега товуқлар менинг парвозимни исташмади, учишимга қарши чиқишди? Ахир учиш ёмон ёки қўрқинчли иш эмас экан‑ку?»\nОна бургут мийиғида кулиб: «Чунки улар ўзлари уча олмайди‑да, болажоним. Шунинг учун сенинг ҳам ўзларидек ерда юрсанг, хотиржам бўлишади. Ҳасад ёмон иллат, ундан ҳамиша ҳазар қилгин. Улар тарбия кўрмаган, қаноти шикастланган бир‑иккита қушни кўриб, ўзларича хулоса чиқаришади. Товуқлар бургутнинг парвозини қаердан билсин?» деди.\nСўнг шундай деди: «Сенга сўнги насиҳатим шуки, яхшиларга ёндашгин, буюклар даврасига интилгин. Зинҳор пасткашларга яқин бўлмагин, чунки улардек бўлиб қоласан. Ҳар ишни ўз вақтида қилишга ўрган, кечга сурма, азму қарор қилган ишингда эса натижага эришмагунингча тўхтама. Мен сени ўз вақтида топмаганимда ёки сенга ҳақиқатни англатишдан чекинганимда, сен товуқлар ичида қолиб кетар эдинг. Сени менга қайтариб берган Роббимга ҳамдлар бўлсин!».\nҲасанхон Яҳё Абдулмажид эркин таржимаси\n00:33 / 02.02.2018 2192\n09:33 / 19.01.2017 1626\n22:56 / 27.04.2019 975\n22:19 / 25.02.2017 2771


Тарихий ҳақиқатни қарор топтириш — муҳим маънавий вазифамиздир\nНом — номус демакдир\nОна юртимиз 1991 йил 31 августда ўз давлат мустақиллигини қўлга киритганидан сўнг халқимиз, миллий тарихимиз ва қадриятларимизга нисбатан тарихий адолатни тиклаш энг муҳим ва устувор вазифаларимиздан бирига айланди. Муҳтарам Президентимиз Ислом Каримовнинг ўша суронли йилларда айтган қуйидаги фикрлари бу борадаги фаолиятимизда доимий дастуриламал бўлиб келмоқда: “Бизнинг олий мақсадимиз — мустақиллик эди. Мустақилликнинг олий мақсади – ўзбек халқининг иззатини жойига қўйишдир”.\nМаълумки, дунёдаги ҳар қайси халқнинг иззат-ҳурматини жойига қўйиш, унга нисбатан ҳақиқатни қарор топтириш аввало унинг қадр-қиммати, миллий ўзлиги ва ғурурини, тарихи, тили, дину диёнати ва бошқа муқаддас қадриятларини тиклашдан бошланади.\nШу нуқтаи назардан қарайдиган бўлсак, Ўзбекистонда бу йўналишдаги ишлар мустақилликдан олдин — 1989 йилнинг июнь ойида, Ислом Каримов республикамиз раҳбари этиб сайланган кунлардан бошланганини алоҳида таъкидлаш лозим. Айнан ўша ўта мураккаб ва таҳликали даврда мустабид тузум томонидан халқимизга нисбатан “пахта иши”, “ўзбеклар иши” деган сохта ва уйдирма айбловлар асосида олиб борилган сиёсий кампаниялар, тазйиқ ва таъқибларга қарши очиқ кураш бошлангани тарихий манбалардан, хусусан, Юртбошимизнинг “Ўзбекистон мустақилликка эришиш остонасида” китобидан яхши маълум.\nСобиқ СССРнинг катта-катта минбарларидан туриб эл-юртимизнинг ҳақ-ҳуқуқи, шаъни ва ғурури ҳимоя қилинган, динимиз, миллий қадриятларимизни тиклаш йўлида дастлабки мардона қадамлар қўйилган ўша йилларни албатта ҳеч қачон унутиб бўлмайди. Айниқса, ўзбек тилининг давлат ва жамият ҳаётидаги қонуний ўрни ва мақомини жойига қўйиш бўйича кечган кескин кураш ва баҳс-мунозаралар халқимизнинг тарихий хотирасида ҳамиша сақланиб қолади. Президентимизнинг бевосита ташаббуси ва раҳбарлиги остида 1989 йил 21 октябрда ўзбек тилига давлат тили мақомини бериш тўғрисидаги қонун қабул қилингани ижтимоий-сиёсий ҳаётимизни тубдан ўзгартирган буюк воқеа бўлган эди. Чунки айни шу асосда ўзбек тили қонуний ҳимоя ва кафолатга, давлат ва жамият ишларида кенг қўлланиш имкониятига эга бўлди. Мустақиллик йилларида ана шу қонун талабларини ҳаётимизга жорий этиш бўйича улкан ишлар амалга оширилди. Бунинг тасдиғини мазкур Қонуннинг муҳим талаби бўлган жойларга ном бериш — топонимика масаласида ҳар бир ҳудуднинг тарихи, урф-одат ва қадриятларини чуқур ўрганиш асосида, тарихий адолат тамойилларидан келиб чиққан ҳолда олиб борилаётган ишлар мисолида яққол кўриш мумкин.\nҲақиқатан ҳам, бугунги кунда юртимизнинг қайси шаҳар ва қишлоғига борманг, уларнинг ҳудудидаги янги-янги бинолар, кўркам боғ ва хиёбонлар, кўча ва майдонлар билан бирга уларга узукка кўз қўйгандек ярашиб турган гўзал номларни кўриб, дилимиз яйрайди.\nЭътиборга сазовор жиҳати шундаки, бу борада ҳар бир жойнинг қадимий номини тиклаш билан бирга, айнан мустақиллик йилларида бунёд этилган замонавий масканларга халқимизнинг орзу-интилиш ва манфаатлари, бугунги қадриятларини ифода этадиган янги, мазмундор номлар қўйилмоқда. Узоққа бормасдан, Ватанимизнинг юраги, олтин остонаси бўлмиш Тошкент шаҳри, унинг марказий қисмини олайлик. Бу ерда кейинги йилларда барпо этилган Мустақиллик ва эзгулик монументи, Бахтиёр она ҳайкали, Эзгулик аркаси, Хотира майдони, Мотамсаро она ҳайкали, Сенат биноси, Тасвирий санъат галереяси, Маърифат маркази, Ёшлар ижод саройи, Амир Темур хиёбони, “Ўзбекистон” халқаро анжуманлар саройи каби гўзал ва бетакрор обидаларни, ҳеч шубҳасиз, уларга берилган ана шу номлардан айри ҳолда тасаввур этиб бўлмайди. Улар бизнинг тарихимиз, бугунги ҳаётимизнинг ажралмас бир қисмига айланиб кетди.\nМутахассисларнинг қайд этишича, мустақиллик йилларида Тошкент шаҳрида, унинг маҳалла ва гузарларида юзлаб, минглаб тарихий топонимик атамалар тикланган. Ҳар бир ном — бутун бир қомус, қанча-қанча аждодларимизнинг тарихий хотираси демакдир. Жумладан, 1992 йилнинг май ойида Тошкент шаҳрининг Ленин райони — Миробод, Куйбишев райони — Мирзо Улуғбек, Киров райони — Юнусобод, Фрунзе райони — Яккасарой ва Октябрь райони — Шайхонтоҳур тумани сифатида қайта номлангани пойтахтимизнинг миллий қиёфасини тиклашда катта аҳамиятга эга бўлди. Бундай атамалар нафақат луғат бойлигимиз, балки тарихий хотирамизни тиклаш, биз кимнинг, қандай буюк зотларнинг авлоди эканимизни доимо ёдда тутиб яшашга хизмат қилаётгани билан ҳам қадрлидир.\nЭсингизда бўлса, ХХ аср бошида Ўзбекистонга экспорт қилинган қонли социалистик инқилобнинг бошида турган “доҳий”лар — М. Фрунзе, М. Калинин, 14 Туркистон комиссарлари, Полторацкий, Урицкий, Морозов, Першин каби юртимиздан мутлақо узоқ ўлкаларда туғилиб, яшаб ўтган инсонларнинг номлари, ҳайкаллари илгари ҳар бир кўча ва майдонда қаршингиздан чиқар эди. “Улуғ доҳий” Лениннинг баҳайбат ҳайкаллари эса ҳар бир шаҳар ва туман марказида, деярли ҳар бир ташкилот ҳовлисида “Тўғри йўлдан боряпсиз, ўртоқлар!” дегандек барчага йўл кўрсатиб турарди.\nБу гаплар бугунги ёшлар учун балки кулгили бир эртакдек туюлар. Лекин бундан атиги 25 йил олдин улар ҳаётимизнинг реал ва аччиқ ҳақиқати эди.\nБарча соҳалар қатори тил соҳасида, жойларга ном бериш масаласида ҳам пухта ўйлаб олиб борилган ислоҳотлар туфайли биз ана шундай кулгили, ўзлигимизни таҳқирлайдиган ачинарли ҳолатдан бутунлай халос бўлиб, бой тарихимиз, бетакрор қадриятларимиз, бугунги озод ва эркин ҳаётимиз, тараққиёт ва юксалиш суръатларимизга ҳар томонлама муносиб бўлган, айтганда одам уялмасдан, ғурур-ифтихор билан айтадиган гўзал номларга эга бўлдик.\nЯна бир муҳим томони шундаки, жойларга ном беришда шошмашошарликка берилмасдан, чуқур ўйлаб, халқимиз билан фикрлашиб, босқичма-босқич иш олиб борилмоқда. Бундан бир неча йил олдин Тошкент шаҳрининг собиқ Акмал Икромов ва Собир Раҳимов туманларининг номлари Учтепа ва Олмазор деган тарихий атамалар билан ўзгартирилгани ҳам шундан далолат беради.\nХалқимиз ибораси билан айтганда, ҳамма нарсанинг исми жисмига мос бўлгани маъқул. Бугунги кунда бутун юртимиз каби Тошкент шаҳри ҳам тобора очилиб, янгиланиб бораётган экан, унинг туманлари, кўчалари, маҳалла ва гузарларига қўйилган янги номлар албатта ҳар томонлама ярашади. Лекин очиқ тан олишимиз керак, ана шу номларни фахр билан санаганимизда, афсуски, бир туман номига келиб, тилимиз андак тутилиб, қоқилиб, ўзимизда қандайдир ўнғайсизланиш сезишимизни очиқ айтиш лозим. Бу — Ҳамза туманининг номи.\nМаълумки, Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий ўз вақтида лирик шеърлар, ғазаллар, маърифий китоблар, драмалар муаллифи сифатида танилган. Айни пайтда у юртимизда шўролар ҳокимияти ўрнатилганидан сўнг мустабид тузум мафкурасининг курашчиси ва тарғиботчисига айлангани, вафотидан кейин эса узоқ йиллар давомида “ўзбек совет адабиёти ва маданиятининг асосчиси” каби баландпарвоз таърифлар билан сохта улуғлаб келингани ҳам ҳақиқат.\nҲамза аслида ким эди?\nСовет даврида нашр қилинган ўзбек адабиёти ва маданиятига доир китобларда Ҳамза ҳақида кўп ва хўп ёзилган. Лекин бу гапларда ҳақиқатдан кўра ёлғон, уйдирма сероб экани вақт ўтиши билан тобора аён бўлиб бормоқда.\n“Отам Ниёз ўғли 1836 йилда туғилиб, 16 ёшида деҳқонлиғин ташлаб, Бухорога бориб, эскича халқ дўқтири бўлуб қайтғандур, — деб ёзади Ҳамзанинг ўзи таржимаи ҳолида. — Шу йили Аввалда менинг онамга уйланиб, Ҳўқанд келиб турғун бўлгандур. Мана мен шул оиладан 1889 йилда туғулиб, форсчага том саводли бўлиб, 1899 йилдан 1906 йилгача мадрасада эски усул билан дарс ўқишда давом этдим” (Ҳамза. Тўла асарлар тўплами, 4-жилд, Т.: “Фан” 1989 йил, 203-бет).\n1980 йилда чоп этилган “Ўзбек совет энциклопедияси”да Ҳамза ўқитувчи, актёр, режиссёр, маориф бўлими раҳбари бўлгани, театрлар ташкил қилгани, дарслик ва қўлланмалар ёзгани, республикада ер-сув ислоҳотларини ўтказишда, хотин-қизлар озодлиги учун курашда, маданий инқилобни амалга оширишда фаол қатнашгани таъкидланади.\n“1910 йилда Қашқар дарвоза маҳалласида биринчи марта усул савтия мактаб очдим. Шу кундан муаллимликка киришдим. 1911 йилда Ҳўқандда мактаб очиб, бир йил давом этгандан кейин 50 сўм ақча тўлаб, Афғонистон, Ҳиндустон, Макка, Мадина, Шом, Бейрут билан саёҳат қилиб, Стамбулға ўқишға келган бўлсам ҳам, ўзим билетсиз қочуб борған учун, отам ҳамда бир рус қизидин уйланған оилам юборган очулик (аччиқ демоқчи — М.Қ.) хатларидан қўрқуб қайтдим”, — деб ёзади Ҳамза юқорида зикр этилган таржимаи ҳолида.\nҲамза 1919-1920 йилларда “Қизил Шарқ” агитпоезди таркибида “босмачи”ларга қарши курашаётган Қизил армия қисмларида хизмат қилади. У Бухоро, Хоразм, Қорақалпоғистон, Қўқон, Фарғона, Шоҳимардонда ишлайди. Артель тузади. “Қизил чойхона” қуради.\n8 март куни хотин-қизлар митингини ўтказиб, нутқ сўзлайди. Шоҳимардонда шўролар доҳийси В. Ленинга ҳайкал ўрнатишда ташаббускор бўлади, қабристонни ёптиради.\nЎрни келганда айтиш жоизки, Ҳамзанинг хотин-қизларга, жамият таянчи бўлган оилага шахсий муносабати ҳам ибрат оладиган даражада эмас эди. У биринчи хотини — Аксинья Уваровадан 1915 йил 1 февралда қиз фарзанд кўради. Савдохон деб исм қўйилган қизалоқ бир ёшга ҳам тўлмасдан вафот этади. Ҳамза рус хотинидан ажрашгач, Ҳанифа исмли қиз билан ишқий муносабатда бўлади. 1923 йил Зайнаб Аҳмаджонова деган аёлга уйланади. Бу оиласидан Аббосхон исмли ўғил кўради. Аббосхон Иккинчи жаҳон урушида ҳалок бўлади.\nҲамза 1929 йил 18 март куни Шоҳимардонда тошбўрон қилиб ўлдирилади. У “инқилоб солдати сифатида ҳалок бўлди”, деб ёзади бу ҳақда ҳамзашунос олим Ю. Султонов.\nЎзбек совет адабиёти тарихида Ҳамза сингари бениҳоя таърифу тавсиф этилган шоир ва адиб бўлмаган. Унинг асарлари СССР ҳудудидаги деярли барча халқларнинг тилларига таржима қилинган. У ҳақида ҳужжатли ва бадиий полотнолар, рассомлик, ҳайкалтарошлик асарлари, кинофильмлар яратилиб, унинг ҳаёти, ижоди қанча-қанча диссертацияларга мавзу бўлди. Республикамизнинг бадиий адабиёт соҳасидаги энг юксак давлат мукофоти — “Ўзбекистон халқ шоири” унвони ҳам биринчи бўлиб, 1926 йили айнан шу ижодкорга берилди. Адабиётшунослик фанида “ҳамзашунослик” деган бутун бир илмий йўналиш шаклланди.\nЮртимиздаги шаҳар ва туманлар, колхоз ва совхозлар, мактаблар, маданият масканлари, кўча ва хиёбонларга Ҳамзанинг номи, орқа-олдини ўйламасдан, қаторлаштириб қўйилаверди. Шоҳимардонда Фарғона вилоят ўлкашунослик музейи филиали, Ҳамзанинг мемориал музейи (1957 йили) ва шоирга мақбара (1950 йили) барпо этилди. ЎзССР ҳукумати 1964 йилда ўзбек адабиёти ва санъати соҳасидаги ютуқларни тақдирлаш учун Ҳамза номидаги республика давлат мукофотини таъсис этди. 1967 йилдан бошлаб бу мукофотнинг нуфузи янада оширилди. Энди у ЎзССРда адабиёт ва санъат, архитектура соҳаларида етук ижодий ютуқларга эришган илм-фан ва маданият намояндаларига 7 ноябрь — Улуғ Октябрь байрами арафасида тантанали равишда топшириладиган бўлди.\n1968 йилнинг бошида Тошкент шаҳрида Ҳамза тумани ташкил этилди. Тошкентда 1978 йили унга маҳобатли ҳайкал ўрнатилди. Сирдарё вилоятининг Сирдарё районидаги Ҳамза номидаги колхоз ҳудудида жойлашган қишлоққа ҳам Ҳамза номи берилди. Наманган вилоятининг Учқўрғон районидаги қишлоқлардан бири ҳам Ҳамза деб аталди. Фарғона областидаги Ванновский посёлкасига 1963 йилда Ҳамза номи қўйилди.\n1931 йили Тошкент шаҳридаги ўзбек давлат драма театрига Ҳамза номи берилди. Пойтахтимиз метросининг марказий бекатларидан бири ҳам унинг номи билан аталди.\nАйни вақтда шоирнинг таваллуд саналари ҳам доимо кенг нишонланар, катта мафкуравий байрам тусини олар эди. Масалан, Ҳамзанинг 70 йиллигига бағишланган тантанали кеча Москвада, Иттифоқ уйининг Колонналар залида “Совет халқи буюк ўзбек шоирини шарафлайди” деган шиор остида, олиймақом дабдабалар билан ўтказилган.\n1961 йилда “Ҳамза” бадиий фильми, кейинчалик — 1977 — 1984 йилларда эса “Оловли йўллар” номли кўп серияли фильм суратга олинди. Айниқса, “Оловли йўллар” фильми учун ўша пайтдаги энг номдор режиссёр, сценарист, оператор ва санъаткорлар жалб этилади. Бу фильм бошдан охиригача “Ҳамза — Туркистонда социализмнинг толмас курашчиси” деган ғояни тарғиб этишга қаратилгани билан характерлидир.\nҲамзанинг номини байроқ қилиб, ана шундай сохта эпопеялар яратиб, қанча-қанча кишилар илмий ва ижодий унвонлар, давлат мукофотлари олишга эришади.\nЎша мустабид замонда бошқа бирорта ўзбек совет шоири муяссар бўлмаган бундай юксак, шу билан бирга, сохта “эҳтиром”нинг сабабини СССР Ёзувчилар Союзининг раиси Н. Тихонов мухтасар қилиб ифода этган эди: “Ҳамза барча замонлар ва халқларнинг муқаддас байроғи – Октябрь байроғига садоқат тимсоли бўлиб қолди” (Н. Тихонов. “Шарқ юлдузи” журнали, 1969, 3-сон).\nБугун, ўзимиз гувоҳ бўлиб турганимиздек, етмиш йилдан зиёд давом этган бундай дабдабаю асъасалар Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий ҳақидаги асл ҳақиқатни барибир ўзгартиролмади. Даврлар, буюк ўзгариш ва янгиланишлар бўронида барча ёлғон гаплар фош бўлиб, ҳақиқат, адолат барибир юзага чиқмоқда.\nМана, бугун, орадан йиллар ўтиб, оддий одамдан сохта доҳий ясашга қаратилган бундай хатти-ҳаракатларнинг тагида узоқни кўзлаган ғаразли мақсадлар ётганини англамоқдамиз. Яъни бундай сиёсат замирида “Маҳаллий халқлардан чиққан ёзувчи, зиёли инсон социализмга, Кремль юлдузларига мана шундай садоқат билан хизмат қилиши керак” деган маккорона бир ғоя борлигини, ўйлаймизки, тушуниш қийин эмас.\nАлбатта, бундай чуқур ўйланган мафкуравий ҳийлаю найранглар ўз вақтида анча иш берди, миллион-миллион одамларни тўғри йўлдан чалғитиб, мустабид мафкурага қарам ва муте қилди. Собиқ шўро ҳудудида қанча-қанча “пролетар шоирлари”, “инқилоб куйчилари”нинг етишиб чиқиши учун замин яратди.\nТарих ва замон сабоқлари\nВақт — олий ҳакам, ҳамма нарсани ўз ўрнига қўяди. Ҳамза ҳақида бундан 40-60 йил илгари айтилган гаплар ўша пайтларда қанчалик тантанавор эшитилган бўлса, бугун шунчалар аянчли ва кинояли бўлиб туюлади.\nМисолларга эътибор берайлик: “Эрта тонгда қуёшни улуғлаб булбул хониш этганидек, ўз халқининг булбули — шоир Ҳамза ҳам озодлик ва бахт қуёши — Улуғ октябрни зўр қувонч билан кутиб олди ва унинг ғояларига тамомила содиқ бўлиб қолди...\nУлуғ Октябрь Социалистик революцияси натижасида озодликка эришган ўзбек меҳнаткашларининг беҳад қувончи ва революцион ғайратини ифодалашга киришар экан, Ҳамза буни янада ёрқин ва таъсирлироқ қилиб беришга интилди. Бу масалада у В. В. Маяковский традициясини давом эттирди” (Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий. Асарлар. Икки жилдлик. Биринчи жилд. Шеърлар. /Сўзбоши. ЎзССР Давлат бадиий адабиёт нашриёти. –Т.: - 1960.15, 16-бетлар).\n“У коммунистик партиянинг тарғиботчиси ва шоирига айланди”, “Ҳамза ўзбек адабиётида биринчи бўлиб революционер ва коммунист образини, улуғ Ленин образини яратди” (Л. Қаюмов. Инқилобий драма. ў. ўулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти. —Т.: 1970. 73-бет).\n“Социалистик революция Ҳамзани давр тўлқинининг тепасига кўтарди. Унинг фаолияти ва шахсиятидаги мутлақо янги мазмун ана шу билан белгиланади” (Сын революции. Деятели литературы о Хамзе. —Т.: Изд-во лит-ры и искусства имени Гафура Гуляма. 1979, 104-стр).\nҲамзанинг номи коммунистик мафкурага садоқат билан хизмат қилишнинг тимсолига айланди. Буни унинг номига қўшиб айтилган мана бу эътирофлардан ҳам билса бўлади: “Ҳамза — революция жарчиси”, «Ҳамза — жанговар атеист”. “Ҳамза — революция рицари”. “Ҳамза — жангчи коммунист”. “Ҳамза — революция солдати”. “Ҳамза — Октябрь инқилоби куйчиси”. “Ҳамза — марксист”. “Ҳамза — коммунистик партиянинг тарғиботчиси ва шоири”... (Бу таърифлар таниқли олимлар, атоқли ёзувчи ва шоирларнинг Ҳамза ижодига бағишланган давлат тадбирларида қилган маърузаларидан, нуфузли газета, журнал ва тўпламларда чоп этилган мақолаларидан олинган — М.Қ).\nБеихтиёр ўйлаб қоламиз, Маҳмудхўжа Беҳбудий, Чўлпон, Мунаввар қори, Абдулла Қодирий, Ибрат, Авлоний сингари маърифатпарвар боболаримизнинг номларига ҳам шундай сифатлар қўшиб айтилса, халқимиз бунга ишонармиди? Бу ҳақда фикр юритганда, қизил мафкура бежиз айнан Ҳамза шахсини байроқ қилиб кўтармаганига ишонч ҳосил қиламиз. Унинг ўзи ёзган, юқорида зикр этилган таржимаи ҳолида бир жойда узоқ вақт муқим ишламагани, кўп ҳолларда бойлар ва бойваччаларнинг қаршилигини баҳона қилиб, ўзини ҳар томонга уриб кўргани қайд этилади. Жумладан, у қуйидагиларни ёзади: “1915 йилда яна мажлис чақириб, китобхона, қироатхона каби масалаларни ҳал қилиб, “ўайрат” исминда китобхона очтирдим. Бундин мақсад бугунгача ёзилган асарларимни баъзиларин ўз сармоям билан бостирған бўлсам ҳам, улар майдароқ бўлиб бошқаларин шул китобхона исминдин босдириш эди. Лекин китобхонамиз очилгандан сўнг, 1910 йилдан бери меним мажлис ва мактабларимға бутун кучи билан қарши келиб турған бойвачча унсурлар кириб қолиб, асарларим уёнда турсин, ўзимни ҳам суруб чиқардилар...\n1917 йил февраль инқилоби киргандан кейин турли ташкилотларда хизмат қилиб юриб келганман. “Кенгаш” номинда журнал чиқардим. “Кенгаш”нинг 2-номерига ёзиладурғон баъзи мақолаларимнинг бойлар, уламолар шахсига доир бўлғаниға бойвачча унсурлар қарши туруб, чиқардилар. Ундан сўнг ўзим алоҳида ташкилот очиб, “Ҳуррият” журнали чиқардим. Бу ҳам шундай қаршулик орқасида 5-номеридаёқ мендан олдилар. Ундан сўнг потребитель (матлубот ташкилоти демоқчи – М.Қ.) очдик. Ундан ҳам мақсад камбағалларни тўплаш эди. У ҳам қўлдан кўчди. Ундан “Шўрои ислом”нинг озуқа шўъбасига кириб олиб, “Иттиҳод таъмин жамияти” ташкил этдик.\nБир ёқда 1917 йилнинг 28 майида Қаландархонада 400 га яқин рабочийларни тўплаб, зўр намойиш қилиб, рабочий, меҳнаткашлар жамияти ташкил қилдик. Ахийри бунга ҳам бойвачча унсурлар кириб, буни ҳам булғашдилар” (Ҳамза. Тўла асарлар тўплами, 4-жилд, Т.: “Фан” 1989 йил, 205-бет).\nКўриб турганингиздек, Ҳамзанинг ушбу сўзларида мулкдор ва тадбиркор инсонларга нафрат, ғазаб сезилиб туради. У ўз ҳаётидаги омадсизликлар учун ҳам айнан шу тоифани сабабчи деб билади. Тадбиркор ва мулкдор одамларни маърифат йўлида хизмат қилдириш, уларнинг сармоясини мактаб ва кутубхоналар очиш, газета-журналлар чиқариш, дарсликлар чоп эттиришга йўналтиришга бел боғлаган жадид маърифатпарварларидан фарқли равишда Ҳамза бундай ижтимоий гуруҳ тимсолида фақат душманларни кўради. Қисқача айтганда, у онгу тафаккури, ҳаётий қарашлари билан пролетар мафкурасига жуда яқин одам бўлганини юқоридаги мисоллардан ҳам сезиш, англаш мумкин, деб ўйлаймиз.\nАрхив ҳужжатларида Ҳамзанинг большевиклар партияси тарғиботида қанчалик жонбозлик кўрсатганига гувоҳ бўлган кишиларнинг фикрлари ҳам сақланган. “Мен Қўқоннинг Эски вокзал кўчасида Ҳамза билан қўшни яшардим. Ҳамза сайлов арафасида кўчамизда одамларни большевиклар партиясига овоз беришга агитация қилди. Сайлов куни бизларни овоз бериладиган Жомега ўзи бошлаб борди. Биз ўз овозларимизни, у айтганидек, 4-рўйхат (большевиклар)га бердик...”, деб эслайди қўқонлик фуқаро Р. Маматқулов (Каюмов Л. Певец октября. К 75-летию со дня рождения Хамзы Хаким-заде Ниязи. — Москва, изд-во “Знание”, 1964, стр.13).\nҲамза хотин-қизларнинг эркинликка чиқиши учун курашади. Аммо бу аслида қандай эркинлик эканини биз опа-сингилларимизнинг мустабид тузум давридаги аҳволи мисолида яхши биламиз. Ҳамза мадҳ этган аёллар у битган “Озод хотин-қизлар қўшиғи”ни куйлайди:\nРозимиз Шўродан, озод этди қулликдан бизи,\nШодликдан рақс этиб, ўйноқлашиб, сакрашамиз.\n(Ҳамза. Асарлар. Икки жилдлик. Биринчи жилд. Шеърлар. Ғ. Ғулом номидаги бадиий адабиёт нашриёти. —Т.: 1969, 203-бет).\nҲолбуки, шўролар ўзбек аёлини “озод қилиб”, дала ишларига оммавий равишда сафарбар этди, станокларда, тракторларда ишлатиб, улардан аёллик латофатини, оиланинг фариштаси бўлишдек бебаҳо бахтни тортиб олди. Ўзининг ана шу кирдикорларини яшириш учун ҳам коммунистик мафкурага Ҳамза ва ҳамзачилик керак эди.\nҲамза атеистик кураш жабҳасида ҳам фаоллик кўрсатиб бир қанча асарлар яратгани маълум. Унинг қаламига мансуб “Рўза тутдим ор учун, ҳар куни ифтор учун” деган ва шу каби бошқа сатрлар муаллифга ўз даврида обрў келтирмаган ва бугун ҳам обрў келтирмаслиги шубҳасиз.\nМанбаларнинг далолат беришича, шоирнинг фожиали ўлимини унинг жанговар атеистик ғоялари, чуқур ўйламасдан қилган пала-партиш ишлари ҳам тезлаштирган. Бу ҳақда филология фанлари доктори С. Мамажонов қуйидагиларни баён қилган: “Ҳамза номаълум шахсга ёзган мактубларида (1928 йил 19 март ва 25 сентябрь) қўпорувчилар бошида турган мутаваллини тилга олиш билан бирга “Ўзбекистонда бўлғон 300 дан ортуқ мазоротни битириш”ни мақсад қилганини айтади. Кейинги мактубида “хурофот билан кураш иши юз фоиз бажарилди”, “хурофот курашини бир бошим била, ҳеч бир томондан ёрдамсиз бажардим”, дейди. Албатта, халқ энг муқаддас ҳисоблаб келган мозорга шаккоклик қилган одамдан қаҳрланиши турган гап (бу мозорларнинг баъзиларидан ёш совет ҳукуматига, халққа қарши фитна, иғво ё хурофот уяси сифатида фойдаланилганига шубҳа йўқ). Совет ҳокимияти душманлари Ҳамзанинг худди шу ноўрин хатти-ҳаракатидан ўз манфаатлари йўлида фойдаландилар ва айниқса уни ўлдиришда, эҳтимол, шуни бош асос қилиб олган бўлишлари табиий” (С. Мамажонов. Барҳаёт Ҳамза. — Тошкент, “Фан” нашриёти. 52, 40-41-бетлар).\nҲамза, гарчи Ўзбекистондаги 300 дан ортиқ қабристонни “битириш”, яъни тугатишни ният қилиб, хурофот билан курашишни бир ўзи, ҳеч кимнинг ёрдамисиз, юз фоиз бажаргани ҳақида ёзган бўлса-да, буларнинг ҳаммаси аслида шўроларнинг ёвуз мақсади бўлганини унутмаслигимиз керак.\nМаълумки, қабристон халқимиз учун аждодларнинг руҳи поклари эсланадиган, доимий зиёрат қилиниб турадиган жой. Шўролар айнан шундан — аждодлар ва авлодлар ўртасидаги маънавий ришталарнинг мустаҳкамланишидан чўчир, шунинг учун қабристонларни хурофот маскани қилиб кўрсатишга уринар эди.\nШу ўринда характерли бир фактни эслаб ўтиш фойдадан холи бўлмайди.\nАтеизм хуружи авж олган 20-30-йилларда туман ва маҳаллаларда “хурофотга қарши кураш” ниқоби остида динга қарши тўғридан-тўғри кураш олиб борадиган ташкилот фаолият кўрсатар эди. Бу — Курашчан худосизлар иттифоқи деб аталадиган уюшма эди. 1925 йилнинг ноябрь ойида Ўзбекистон худосизлар иттифоқи таъсис этилади. 1928 йилнинг сентябрь-октябрь ойларида худосизлар конференциялари ўтказилди. Курашчан худосизлар иттифоқининг иккинчи съездидан сўнг Ўзбекистонда динга қарши кураш янада кучаяди. 1929 йили Тошкентда динга қарши тарғибот музейи очилади, чойхоналарда атеистик бурчаклар, мактабларда бўлим ва тўгараклар ташкил этилади. Динга қарши кураш доирасида марҳумлар руҳини чирқиратиб, қабристонларни оёқости қилиш ишига ўқувчи ёшлар кенг жалб қилинади...\nБундай мисоллар мустабид тузумнинг халқимизга қандай катта жабр-зулм ўтказганидан яққол далолат беради.\nИстиқлол йилларида юртимизда буюк аждодларимизнинг муқаддас қадамжолари, қабр-мақбараларини обод қилиш, ўтганлар хотирасини улуғлаш мақсадида улкан ишлар амалга оширилди. Азиз-авлиёларимиз, мутафаккир алломаларимизнинг таваллуд айёмлари муносабати билан қилинган кенг кўламли ишлар, 9 май санасининг ҳар йили Хотира ва қадрлаш куни сифатида нишонланиши, пойтахтимизда, вилоят ва туман марказларида барпо этилган Хотира майдонлари, Тошкент шаҳрининг Юнусобод туманида қад ростлаган Шаҳидлар хотираси хиёбони, Қатағон қурбонлари музейи, юртимиздаги бошқа кўплаб қадамжо ва зиёратгоҳлар, қабр-мақбараларнинг обод этилаётгани каби мисоллар аждодлар руҳига, инсон хотирасига ҳурмат мамлакатимизда олиб борилаётган давлат сиёсатининг муҳим устувор йўналишига айланганини кўрсатади.\nЯна асосий мавзуга қайтайлик. 1968 йилнинг 31 январида Куйбишев ва Ленин районларини ихчамлаштириш ҳисобидан Тошкент шаҳри таркибида Ҳамза райони тузилди. (Ўзбекистон ССР Олий Совети Президиумининг 77-сонли фармони. “Тошкент шаҳри составида Ҳамза районини тузиш тўғрисида”. 1968 йил 31 январь).\nАйтиш керакки, бундай қарор қабул қилишда тарихий, ижтимоий-маънавий омиллар мутлақо эътиборга олинмаган. Фақат битта мезон — ҳукмрон мафкура ғояларини сингдиришда қўл келадиган омил — “инқилоб куйчиси” деган сохта қиёфа ҳисобга олинган, холос.\nҲаммамизга яхши аёнки, бугунги кунда халқимиз, одамларимизнинг онгу тафаккури, дунёқараши, ён-атрофида бўлаётган ўзгаришларга муносабати, бир сўз билан айтганда, ҳаётга дахлдорлик туйғуси тубдан ўзгарди. Энди улар кечаги — ҳамма нарсани кўр-кўрона қабул қиладиган 90-йиллардаги одамлардан бутунлай фарқ қилади. Улар ўзи яшаётган туманда, маҳаллада бўлаётган ўзгаришларни кўриб, беихтиёр, туманимизнинг “инқилоб тонгининг оташин жарчиси” бўлган Ҳамза Ҳакимзода Ниёзийга қандай алоқаси бор ва бундай ҳолат униб-ўсиб келаётган ёш авлодимизга қандай таъсир кўрсатади, деган ҳаққоний саволга жавоб топишга интилиши табиий, деб ўйлаймиз.\nЧиндан ҳам, пойтахтимизнинг улкан ҳудудини эгаллаган, 200 мингдан зиёд аҳоли яшаб меҳнат қилаётган ушбу туманни ўзининг асл — тарихий номи билан аташ вақти келмадимикан, деган савол ҳозирги вақтда кўпчиликнинг фикри-зикрини банд этиб турибди.\nБу ҳақда гапирганда, яна бир муҳим масалага эътибор қаратишга тўғри келади.\nБугунги кунда собиқ СССР ҳудудида бир шарпа кезиб юрибди. Бу эски мустабид совет тузумини тиклаш илинжида юрган ёвуз кучларнинг сояси, кўланкаси экани барчамизни ташвишга, хавотирга солмасдан қолмайди, албатта. Ана шундай манфур кучларга алданмаслик, улар қўйган тузоққа, қармоққа яна илиниб қолмаслик, эски бўйинтуруқни яна бўйнимизга илмаслик учун ҳам биз кечаги ўтмишни яхши билишимиз, шўро тузуми ўз мафкураси, ўз манфаати йўлида халқни чалғитадиган ёлғон тарих тўқишдан асло тап тортмаганини ва бунинг оқибатлари нақадар ачинарли эканини чуқур англаб олишимиз керак. Юртбошимиз ҳақли равишда таъкидлаганидек, тарихини унутган халқ келажагини йўқотади.\nАлбатта, биз тарихни тафтиш қилиш, уни қандайдир ўзгартириш фикридан мутлақо йироқмиз. Бинобарин, ўзбек адабиётида ўзига хос ўрин эгаллаган шоир ва драматург Ҳамза Ҳакимзода Ниёзийнинг ижодини илмий асосда холисона ўрганиш, ҳаққоний баҳо бериш, тегишли хулосалар чиқариш — олим ва мутахассисларнинг вазифасидир. Бизнинг мақсадимиз фақат тарихий ҳақиқатни қарор топтириш, фарзандларимиз, ўғил-қизларимизнинг кўзини очиб бериш, уларни миллий ғоя руҳида тарбиялашдан иборатдир.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Академик Эргаш Фозилов\tТелефон тармоқларидан фойдаланувчилар учун қулайлик »


АОКА бўлим бошлиғи 38 ёшида вафот этди\nПрезидент Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги бўлим бошлиғи Жавоҳир Қудратов 38 ёшида оламдан ўтди. Kun.uz манбасига кўра, марҳумнинг бевақт вафотига коронавирус сабаб бўлган.\nАОКА Жавоҳир Қудратовнинг вафоти муносабати билан унинг яқинларига таъзия билдирди.\n“У ташаббускорлиги, меҳнаткашлиги, меҳрибон ва самимийлиги билан жамоадошлар меҳрини қозонган эди.\nАОКА жамоаси Жавоҳир Қудратовнинг оила аъзолари ва яқинларига чуқур ҳамдардлик билдиради. Фидойи инсон – Жавоҳир Қудратовнинг ёрқин хотираси оила аъзолари, яқинлари ва дўстларининг қалбида мангу яшайди”, – дейилади агентлик таъзиясида.\nҚайд этилишича, Жавоҳир Қудратов 1983 йил 12 ноябрда Шаҳрисабз туманида туғилган.\nЖ.Қудратов Тошкент халқаро радиоси, Оммавий коммуникациялар соҳасидаги мониторинг маркази, “Қашқадарё” – “Новости Кашкадарьи” газеталари, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Ахборот хавфсизлиги ва жамоат тартибини таъминлашга кўмаклашиш маркази, Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги ҳамда бошқа ташкилотларда фаолият олиб борган.


Ўзбекистон Молия вазири Жамшид Қўчқоров президент танбеҳ эшитмоқда.\nҚашқадарёлик номзодлар Ёшлар иттифоқи куни кеча Молия вазирлигига тавсия қилган 490 кишилик гуруҳнинг бир қисмидир.\nВазирлик учун кадр танлаш Ёшлар иттифоқи орқали амалга оширилаётганидан, баъзи таҳлилчилар фикрича, Хитойнинг собиқ раҳбари Мао Цзе Дун тарафдорлари - хунбейбинларнинг ҳиди келмоқда.\nМолия вазирлигига Қашқадарёдан фақат Ёшлар иттифоқида ишлаганлар тавсия қилинди\nЁшлар иттифоқи Қашқадарё вилоят бўлимининг исми сир қолишини истаган масъул ходимига кўра, вилоят бўйлаб Молия вазирлиги тизимида ишлаш истагини билдирган 16 ёш мутахассисдан 10 нафарининг анкеталари 30 декабрь куни Иттифоқнинг Марказий кенгашига юборилган.\nМаълум бўлишича, Молия вазирлигига тавсия қилинган 10 қашқадарёликнинг барчаси Ёшлар иттифоқи структураларида ишлаб келаётган мутахассислар бўлиб, уларнинг молия-кредит соҳасида билими бор. Вазирликка тавсия қилинмаган қолган 6 қашқадарёлик бошқа ташкилотларда ишлаётган ёшлардир.\n- Тавсия қилинганларнинг ҳаммаси вазирлик тизимига ишга қабул қилинса, Ёшлар иттифоқи уларнинг ўрнига янги одамлар оласизларми?\nБу саволга ташкилот вакили “Ҳа”, деб жавоб берди.\nУнинг айтишича, мутахасислар фақат Молия вазирлиги учун танланган, бошқа вазирликлар учун мутахассис танлаш масаласи кун тартибида йўқ.\nҲаммаси бўлиб 490 киши тавсия қилинди\nЎзА ахборот агентлиги 5 январь куни Ёшлар иттифоқининг веб-сайти ва ижтимоий тармоқларда берилган эълонлар асосида молия органларида ишлаш истагини билдирган 3 минг 100 дан зиёд йигит-қиз орасидан 490 нафари сараланиб, Молия вазирлигига тавсия этилгани тўғрисида хабар қилди.\nЁшлар иттифоқи тавсия қилган 490 киши Молия вазирлиги тизимига сўзсиз ишга олинадими?\nАфтидан, бу масала Молия вазирлиги учун анча оғриқли масала кўринади. Ҳар ҳолда вазирликнинг бир неча масъул мулозими, жумладан, вазирликнинг Ёшлар етакчилари кенгаши вакили бу масаладаги саволларга жавоб беришни истамади.\nБироқ вазирликнинг Кадрлар бошқармаси вакили Озодликнинг бир неча саволига жавоб берди:\n- Тавсия қилинган 490 кишининг барчаси ишга имтиҳонсиз қабул қилинадими?\n- Йўқ, улар билан суҳбат қилинади. Кадр танлаш комиссияси бор. Имтиҳон қилмаймиз. Ўзимизнинг ўқув марказимиз бор. Раҳбарият тест ўтказ, деса, тест уюштирармиз.\n- Демак, ишга суҳбатдан ўтсагина қабул қилинади?\n- Комиссия ҳужжатларни кўриб чиқа бошлади. Тўлиқсиз олий маълумотлиларининг ҳаммасини практикага оламиз. Стажировкага оламиз. Тавсия қилинганлар орасида молиячи эмас, бошқа мутахассислар ҳам бор. Ҳаммаси билан суҳбатлашилади, деди вазирликнинг Кадрлар бошқармаси вакили.\nМолия вазирлиги ҳануз "тозаланмоқда"\nЎзА ахборот агентлиги 27 декабрь куни Молия вазирлиги тизимидан 500 дан ортиқ ходим ишдан бўшатилгани тўғрисида хабар қилган эди.\nЎша хабарда мана бу маълумотлар келтирилган эди:\nМолия вазирлигининг ҳудудий бошқарма бошлиқлари томонидан жойлардаги молия идораларидан 273 нафар (23 нафари раҳбар ходимлар);\nҒазначилик идораларидан 65 нафар (12 нафари раҳбар ходим);\nПенсия жамғармасидан 100 нафар (1 нафари раҳбар ходим);\nМолия вазирлиги Кадрлар бошқармаси мулозимининг 11 январь куни Озодлик мухбири билан мулоқот чоғида айтганларидан вазирликдаги “тозалаш” ҳануз давом этмоқда. Мулозим Озодликнинг “Шу кунда қанча вакансия бор?” деган саволига “Буни дабдурустдан айтолмайман, мен қоғозларни кўришим керак, чунки ҳар куни ўзгариб турибди”, деди.\nМолия вазирлиги тизимида кадрларни тозалаш жараёни президент Мирзиёевнинг 22 декабрда Олий Мажлисга қилган мурожаати давомида айтган гапларидан сўнг бошланиб кетди.\nЎшанда Шавкат Мирзиëев Молия вазири Жамшид Қўчқоровни тик турғизиб¸ унга кескин оҳангда “молияда ўтирганларнинг ҳаммасини ҳайдаш топшириғини берган эди.\n“(Қўчқоровга қараб) Атрофингдагиларнинг ҳаммасини ҳайдавор¸ янги-янги одамларни ол. (Залга қараб) Қўчқоров агар ўзгариш қилмаса¸ сизларнинг олдиларингда айтаяпман – бир ойда буниям ишдан оламан. Манга бундақа молия керак эмас. Ҳаммасини ҳайдайди молияда ўтирганларни”, деган эди Президент.\nПрезидент 22 декабрда Молия вазирлигига нисбатан белгилаб берган муносабат йўналишини расмий матбуот инжа илғади. Масалан, ЎзАнинг 27 декабрдаги хабари мана бундай бошланган:\n“Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг 22 декабрдаги Олий Мажлисга Мурожаатномасидаги танқиддан кейин Молия вазирлиги тизимида катта ўзгаришлар рўй бермоқда.\nСобиқ Молия вазири ва Ходимлар бошқармасининг собиқ бошлиғи паноҳида бўлган ва ҳанузгача тизимда ишлаб келаётган, молия тизимининг номига доғ тушираётган “каламушлар”ни ҳайдаш юзасидан ҳудудий раҳбарларга қатъий топшириқлар берилган”.\nЎзА “собиқ Молия вазири”, дер экан, албатта, Рустам Азимовни назарда тутаяпти. 2017 йил ёзида ҳукуматдан четлатилган Азимов ҳозирда қандайдир суғурта компаниясини бошқараётгани айтилади.\nЁшлар иттифоқи - ёшлар учун ижтимоий лифт...\nҚатор таҳлилчилар фикрича, Молия вазирлиги тизими Мирзиёев – Азимов муносабатлари қурбонига айланди ва президент бу тизимни янги кадрлар билан “соғломлаштирмоқчи”. Бу ишда у Ёшлар иттифоқига таянмоқда.\nБаъзилар илдизи Совет комсомолига бориб тақаладиган Ёшлар иттифоқи (ВЛКСМ < Камолот < Ёшлар иттифоқи) ёш мутахассислар учун ижтимоий лифт вазифасини бажараётганига эътибор қаратиб, Молия вазирлигини кадрлар билан таъминлашнинг шу кунда давом этаётган усулини олқишламоқда.\n... ёки кураш воситасими?\nБироқ, Тошкент Давлат Аграр университети ва Жаҳон иқтисодиëти ва Дипломатия университети қошидаги Бошқарув институти¸ сўнгра Жанубий Кореядаги нуфузли Йонсей университетида ўқиб¸ иқтисод бўйича магистрлик даражасини қозонган Ғолиббек Холназаров оптимистлар қаторида эмас.\n- Ишга Ёшлар иттифоқи орқали жойлаштириш, яъни мутахассис танлашда унинг ёш экани асосий критерий қилиб олиниши, менимча, нотўғри. Масалан, Кореяни олайлик. Бу мамлакатда давлат идораларига ишга кирувчи мутахассис махсус давлат имтиҳонини топширади. Имтиҳондан муваффақиятли ўтган одамгина давлат бошқаруви органига ишга қабул қилинади. Бу иш Жанубий Кореяда 50- йиллардан буён тизимли равишда амалга оширилади. Худди шундай тартиб Японияда ҳам, қолаверса, бошқа қатор ривожланган давлатларда бор, деди Ғолиббек Холназаров.\nТаҳлилчи Мирзиёевнинг “тозалаш”и ортида қандай сабаблар ётганини тахмин қилиб, бундай деди:\n- Сезиб турибман, муҳтарам президентимиз "хунвейбинчиларни" яратиб, уларнинг қўли билан эски партократияни йўқотмоқчи. Лекин Хитой хунвейбинчилари даври – 60- йиллар бошқа бўлган. Хунвейбинчилар революцион ёшлар бўлган, улар қилаётган ишига ўзлари ишонган. Лекин бизнинг ёшлар 25 йилга чўзилган “буюк келажак” йўлида сўзи билан иши бошқа одамлар бўлиб ўсган. Улар орасида ҳам, балки, бордир ҳақиқий ватанпарвар йигитлар. Лекин ёш эканлиги учунгина ишга олавериш тўғри эмас. Бу жараён очиқ бўлиши керак, вакант ўринларга эълон берилсин матбуот орқали. Номзодлар имтиҳондан ўтсин, деди Ғолиббек Холназаров.\nТаҳлилчи тилга олган хунвейбинлар 1966-1967 йилларда бутун Хитой бўйлаб талаба ёшлардан тузилган жанговар отрядлар аъзоларидир. Хунвейбинлар отрядлари Хитой раҳбари Мао Цзе Дун бошлаган ва тарихга “маданий инқилоб” атамаси билан кирган кампания давомида Маонинг душманларига қарши кураш учун тузилган.\nМао ўтказган маданий инқилоб давомида (1966-1976 йиллар) бутун Хитой бўйлаб 100 миллиондан ортиқ киши жабрланган, 1 миллиондан ортиқ киши ҳалок бўлган. Маданий инқилоб йилларида Хитой Компартияси сафларида тозалаш ўтказилиб, 17 млн партия аъзосидан 5 млн нафари репрессия қилинган.\nВЛКСМ < Камолот < Ёшлар иттифоқи\nЎзбекистон Ёшлар иттифоқи президент Мирзиёевнинг ташаббуси билан 2017 йилнинг 30 июнида тузилди. Ташкилотга Ленин комсомолининг меросхўри - “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати асос бўлди.\nЁшлар иттифоқининг уставида унинг мақсад ва вазифалари бундай белгилаб қўйилган:


Хоразм вилояти маркази Урганч шаҳридаги Ёғду ва Ишчилар кўчасида истиқомат қилувчи бир неча оилалар Kun.Uz таҳририятига мурожаат этишди. Улар уй-жойларига жуда яқин бўлган ҳудудда қурилиш ишлари олиб борилаётгани, натижада, кириш-чиқиш учун мўлжалланган ягона йўлдан ўтиш хавфли бўлиб қолгани, шаҳар ҳокимлиги эса ўзларини кўчириб юбориш ва компенсация тўлаш ишларини пайсалга солиб келаётганидан шикоят қилишди.\nЁғду ва Ишчилар кўчасида истиқомат қилувчи Жумабой Атаев, Жасур Атаев, Шоҳруҳ Атаев, Амина Бекманова, Жавлон Яқубов, Ишчилар кўчасида яшовчи Шавкат Ибрагимов оиласи билан учрашиб, мурожаат мазмунини ўргандик, вазиятга ойдинлик киритишга ҳаракат қилдик.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2012 йилдаги ПҚ-1874 қарори билан Урганч шаҳрининг бош режаси тасдиқланган бўлиб, унга асосан 10-сонли «Навбаҳор» маҳалласига кирувчи Ёғду ва Ишчилар кўчасидаги эски бинолар ўрнига кўпқаватли турар жойлар қурилиши белгилаб берилган.\n2017 йилда Good Rival МЧЖ томонидан бу ҳудуддаги 1700 кв.м. ер майдонида кўпқаватли бино қурилиши бошланган.\nАҳоли учун муаммолар шундан кейин пайдо бўлган. Пудратчи ташкилотнинг қурилиш меъёрий талабларига риоя қилмаслиги, яъни қурилиш кетаётган ҳудуд атрофини ўраб, ёпиб қўймаслиги оқибатида яқин атрофдаги уй-жойларда истиқомат қилувчи аҳолининг ҳаёти учун хавфли бўлган ҳолатлар юзага келган. Бундан ташқари, ҳудудга кириш-чиқиш учун мўлжалланган ягона йўл қурилиш транспорти, кран билан тўсиб қўйилган. Натижада, аҳолининг уй-жойларга хавфсиз кириб-чиқиш имконияти чекланган.\nҚайд қилиш жоизки, бу ҳуддудда жуда эски қабристон ҳам бор. У кўп йиллардан бери ёпиқ бўлса-да, аҳоли яшайдиган ҳудудга жуда яқин жойлашган. Бизга мурожаат қилган аҳолининг уй-жойлари янги қурилаётган бино ва мана шу қабристон ўртасида қолиб кетган.\nБу ҳолат юзасидан Good Rival МЧЖ раҳбари Бобур Исмоиловдан изоҳ олдик.\n«Қурилишни бошлаш учун Урганч шаҳар ҳокимлиги, Давлат архитектура ва қурилиш назорати инспекциясидан ва бошқа тегишли ташкилотлардан барча рухсатномалар олинган. Бундан ташқари, мурожаатчилар истиқомат қилаётган ҳудуд бизга ажратилган ер майдонига кирмайди. Бизга ажратилган ер майдонидаги аҳолини кўчириш билан боғлиқ барча ишларни бажарганмиз, компенсация пулларини Урганч шаҳар ҳокимлигига ўтказиб берганмиз. Бу уйни эса тезроқ қуриб битказишимиз керак, чунки мижозлардан пулини олиб қўйганмиз. Бу ҳудуддаги аҳолини кўчириб юбориш, уларга ер ажратиш ва компенсация тўлаш корхонамиз ваколатига кирмайди», - деди Исмоилов.\nДавлат архитектура ва қурилиш назорати инспекциясидан (ДАҚН) қурилишнинг меъёрий талабларини бажармаган Good Rival МЧЖга нима учун қурилишни бошлашга рухсат берилгани билан қизиқдик. ДАҚН раҳбари Бекназар Қурбонов вазиятга қуйидагича изоҳ берди.\n«Good Rival МЧЖга қурилиш учун рухсат берилиши «Ягона дарча» - Давлат хизматлари маркази талаби билан боғлиқ. Аввалроқ, тадбиркорларга қурилишни бошлаш учун рухсатнома 1 кун ичида берилиши шарт эди. Қурилиш объектлари сонининг кўплиги сабабли, баъзан шошма-шошарликка йўл қўйган ҳолда, Good Rival МЧЖга рухсатнома бериб юборилган. Ҳозирги кунда вазият ўзгарган, рухсатномани беришга 5 иш куни ажратилган. Ёғду кўчасидаги бу ҳолат бўйича Good Rival МЧЖ раҳбаридан тушунтириш хатини олдик. Қурилиш меъёрий талабларини бажармагани, атрофни тўсиб қўймасдан иш бошлагани учун қурилишни зудлик билан тўхтатишни талаб қилиб, огоҳлантириш хатини берганмиз», - деди Қурбонов.\nЁғду кўчасида истиқомат қилувчи оилалар бу ҳудуддан ўзларини тезроқ кўчириб юборилишини истаяптилар.\n«Бу ҳудудда қурилиш бошланганидан бери сарсонмиз. Гоҳ йўлимиз ёпилиб қолади, гоҳ очилади. Баъзан қурилиш крани билан тўсилади. Болаларимиз эса шу йўлдан ўтиб мактабга бориши керак, бундан хавотир оламиз. Эски қабристон ҳам яқин, ёзда чанг-тўзон кўтарилади, уйимизга кириб кетади. Шу ҳаводан нафас оляпмиз. Бизга ер ажратилиб, компенсация тўланиб, тезроқ кўчириб юборишса яхши бўларди, бошимиз ғавғодан қутуларди», - деди шу ҳудудда яшовчи Жумабой Атаев.\nУрганч шаҳар ҳокимлиги қошида ташкил қилинган ер бериш ва реализация қилиш масалаларини кўриб чиқувчи доимий ишловчи комиссияси Ёғду кўчасида истиқомат қилувчи фуқароларни бир неча маротаба муҳокамага чақирган. Аммо уларга ер ажратиш ва компенсация тўлаб, бу ҳудуддан кўчириб юбориш ишлари деярли икки йилдан бери тўхтаб турибди. Бу вақт мобайнида, нарх-наволар ўзгариши сабабли, турар жой эгалари ўзига тегишли бўлган мулкни бир эмас, уч марта баҳолаш фирмаларида баҳолатиб олишган. Бу эса озмунча маблағ талаб қилмайди. Афсуски, иш шу пайтгача бир қадам ҳам олдинга силжимаган. Қурилиш ишлари эса ҳанузгача давом этмоқда...\n08:21 / 11.02.2020\nУрганчда 8,5 гектар боғдаги дарахтлар кесиб ташланди. Мутасаддилар изоҳ берди


O'zbekiston razvedkasi Britaniyadagi musobaqada g'olib bo'ldi - YOSHLAR.COM - Скачать новинки музыки MP3\n10-17 октябрь кунлари Буюк Британиянинг Брэкон шаҳрида қўшин разведкачилари ўртасида бўлиб ўтган “Кембрия патрули” халқаро танловида Ўзбекистон вакиллари ҳам иштирок этди.\nМазкур мусобақада 29 мамлакатдан 139 та жамоа қатнашди. Унда Ўзбекистон ҳарбий хизматчилари илк бор қатнашди. Бу ҳақда Мудофаа вазирлиги Матбуот хизмати хабар берди.\nТанловнинг якунига кўра Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги қўшин разведкачиларидан иборат жамоа, биринчи бор мазкур мусобақада иштирок этишига қарамай, Италия жамоаси билан бирга фахрли иккинчи ўринни қўлга киритди.\nШоҳсупанинг энг юқори поғонаси ва учинчи ўрин Буюк Британия ҳарбийларига берилди. Ушбу мамлакатдан 111 та жамоа билан иштирок этган.


Тольяттилик аёл совуқни ҳис қилмай, қишни ёзги кийимда ўтказади - Yoshlar.com\nТольяттилик аёл совуқни ҳис қилмай, қишни ёзги кийимда ўтказади\nОАВларда ўзининг ғайритабиий хислати билан машҳур бўлган Россиянинг Тольятти шаҳрида яшовчи Галина Кутереповани ҳамшаҳарлари Қорқиз деб аташади, деб хабар берди “Smootrim.ru” нашри.\nҲамма гап шундаки, Галина умуман совуқни ҳис қилмайди. У қаҳратон қишда ҳам ўзини енгил, ёзги кийимда қулай ҳис қилади. Мана 10 йилдирки Галина қишки, қалин кийимсиз ва енгил, ёзги оёқ кийимда қишни ўтказади. У ижтимоий тармоқлардаги саҳифасида қишнинг аёзли кунларида ўзги кийимда сайр қилиб юрган суратларини тинимсиз жойлаштириб боради.\n“Менинг қишда этик киймай, яланг оёқ, ёзги пойафзалда юрганимни кўрган аксарият одамлар оёғи совқотяпти, деб ўйлашади. Аслида яланг оёқ равишда қор кечсам ҳам совуқни ҳис қилмайман. Қор оёқларимда эриб кетади. Қишда ҳам енгил кийимда юрганимдан кейин эшитиш, ҳид билиш, кўриш қобилиятим кучайди. Кўзойнак тақмайдиган бўлдим. Хотирам ҳам яхшиланди”, дейди Галина.\n“Қорқиз” бундан 10 йил илгари чиниқиш мақсадида совуқ кунларда енгил кийимда юрган, бора-бора эса умуман қишқи кийимлардан воз кечди. Галина Кутерепова ҳозирда 54 ёшга тўлган, Тольятти шаҳридаги болалар боғчасида тарбиячининг ёрдамчиси вазифасида ишлайди.\n“Енгил кийимда юрганим билан қишда совқотмайман, ёзда эса исиб кетмайман. Ҳамма чарчаса ҳам мен чарчашни билмайман, дам олишим шарт эмас.Организмим чарчоқ нималигини ҳис қилмайди”, дейди Галина Кутерепова.\nКомментарии (0) | Добавить: 14.12.2016


Рўзанинг тиббий фойдалари — XUTBA.UZ\n27 05 2018 - 12:58 / - Мақола\nҲукамолар тўқликнинг элликка яқин зарарини санаганлар: оғирлик, чарчоқ, кўнгил кўрлиги, ғам, руҳий заифлик, гуноҳдан қўрқмаслик, ҳаёсизлик, ақлнинг заифлиги, ношукрлик, ахлоқсизлик, нотинчлик, шаҳватпарастлик, хотирасизлик, ўлимни эсдан чиқариш, дунёни кўп севиш, бахиллик, хасислик, зулм, шайтонга эргашиш, сабрсизлик, ҳикматдан узоқ бўлиш,қўрқоқлик каби….\nШунинг учун мўмин-мусулмон ҳалолдан бўлса ҳам, ейишни камайтириш керак. Кунда икки марта овқатланиш инсонга кифоя. Эрталаб ва кечқурун. Халқимизда бу одат яқингача бор эди. Ҳаётимизга Европа удумлари кириб келди-ю, энг фойдали одатларимиз йўқолди. Аслида доим тўқ бўлиб юришдан йироқ бўлиш керак. Буюкларимиз шундай дейишади: “Соғлиқ, хотиранинг баркамол ва гўзаллиги-ўртача очликда юришдир”. Очликдан мақсад ҳаддан ташқари очлик эмас. Заковатнинг ривожланиши-машаққатнинг озлиги, қаноат, Аллоҳ таолонинг бало ва азобларини унутмаслик, ўлимга тайёр туриш, доим таҳоратли ва ибодатли бўлиш каби амалларга боғлиқ. Зеро, оз еган кишининг ташвиши ҳам кам бўлади. Бундай кам еб, кам харжлайдиган киши орттирганларини фақир, йўқсил ва мискинларга бериши мумкин. Қиёмат кунидаги энг оч инсонлар бу дунёда қоринларини доимо тўйғазиб юрганлардир. Тўқларнинг охиратда оч қолишларидан бирига сабаб, уларнинг бу дунёда малакут олами ва Ҳақ каломидан бехабар ўтиб кетганларидир. Зеро, ҳар бир мўминнинг келажакда содир бўладиган ҳодисаларни кўриб англайдиган бир фаросат нури бўладики, нафсларига қул бўлганларнинг бундан хабарлари бўлмайди. Луқмони Ҳаким айтганки: “Эй фарзанд қорнингни босиб-тиқиб тўйдирсанг, фикр хазиналаринг қурийди, тафаккур қилолмайдиган аҳволга тушасан, сендан ҳикмат деган неъмат кетади, аъзоларинг ибодат қилишдан қолади.”\nШу ўринда дин бўйича сунъий босим кўтарилиб, одамлар ўз ихтиёрлари билан исломга қайтаётган пайтда бўлиб ўтган бир ҳодиса ёдга тушади.Олий ўқув юртларида узоқ вақт раҳбар лавозимларда ишлаб келган, илмий унвон соҳиби бўлмиш бир киши Рамазондан кейин ҳам рўза тутиш лозимлигини қайта-қайта такрорлар, уламолардан қайси кунлари қандоқ рўза тутилишини тушунтириб беришни сўрар эди. У кишидан нима учун бу масалага қизиқиб қолганини сўрашди.\nҲа, бу гапларда жон бор. Бу нарсага алоҳида эътибор бериш керак, илмий унвони бор киши бир ой рўза тутиб юқоридаги ҳолатга келгандан кейин, мутахассис уламолар режали илмий изланишлар олиб борсалар, самарали натижалар чиқиши турган гап.\nЛекин охир-оқибатда рўза кони фойда экани, усиз соғлиқни сақлаш мумкин эмаслиги, рўза кўплаб беморликларнинг давоси экани исбот қилинди. Энг қизиғи, бу илмий кашфиётларнинг ҳаммаси мусулмон бўлмаган кишилар томонидан қилинди ва қилинмоқда.\nМазкур илмий тажрибаларнинг натижалари Ислом динида бундан ўн беш аср илгари рўза тутишни фарз қилиниши илмий мўжиза бўлганига далолат сифатида қабул қилинмоқда. Ёки бошқача қилиб айтадиган бўлсак, Аллоҳ таолонинг: “Рўза тутмоғингиз сиз учун яхшидир”, деган ояти ва Пайғамбаримиз с.а.в. нинг: “Рўза тутинглар, саломат бўласизлар”, деган ҳадислари мўьжизаси исбот бўлмоқда.\nТиббий илмий изланишлар оқибатида рўзанинг турли жисмий ва руҳий касалликлардан ҳимоя қилиш, уларнинг олдини олишда фойдаси борлиги собит бўлди.\nБаъзи мисолларни келтирамиз:\nРўза буйракда тошлар йиғилишдан сақлайди. Чунки рўза тутган одамнинг қонида сода кўпайиб, калий тузлари тўпланишини ман қилади. Шунингдек, рўзадор сийдигида сийдик йўлларидаги тузларни тўпланиб қолишини йўқотадиган модда кўпайиши ҳам илмий равишда исбот этилган.\nАбдуллоҳ Парпиев тайёрлади


2020 йилнинг энг зўр тўпурари топилди. У Роналду ҳам, Месси ҳам эмас!\n1 октябрь, 2020, 12:33\nҲеч ким кутмаган натижа\nХалқаро спорт тадқиқотлари маркази CIES навбатдаги тадқиқот натижаларини эълон қилди. Унга кўра, жаҳон футболидаги энг яхши тўпурарни аниқлаш мақсад қилинган эди. Жами 94 та миллий лига ҳужумчиларининг 2020 йилда киритган голлари ҳисоблаб чиқилди. Натижа ҳайратланарли бўлди.\nТадқиқотларга 94 та лигада 10 тадан кўп гол урган 127 нафар футболчининг 2020 йилнинг 1 январидан 21 сентябрига бўлган натижалари асос қилиб олинди.\nИзланишлар 2020 йилда ҳаммадан кўп гол урган футболчи Жанубий Кореяда тўп сураётган “Ульсан Хёндэ”нинг бразилиялик легионери Жуниор Неграо эканини кўрсатди. Бу футболчи жорий йилда 19 та учрашувда 24та гол урган.\nНеграо дунёнинг энг зўр тўпурари номинациясида “Ювентус” ҳужумчиси Криштиану Роналдуни ортда қолдирди. Иккинчи ўринни эгаллаган Криштиану Роналду ҳисобида 20 та учрашувда 22 та гол бор экан.


Абдулазиз Комилов: Пандемия оқибатлари билан курашиш ва бошқа умумий муаммоларни ҳал қилиш ҳаракатларни мувофиқлаштириш, бирдамлик ва биргаликдаги саъй-ҳаракатларни талаб этади\nТОШКEНТ, 23 октябрь. / «Дунё» ИА /. Ўзбекистон Республикаси ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов "Янги Ўзбекистон" ва "Правда Востока" газеталари бош муҳаррири Салим Дониёровга интервью берди. Унда глобал коронаинқироз шароитида мамлакатимизнинг ташқи сиёсати ҳақида сўз боради.\n«Дунё» АА қуйида "Янги шароитда ишлашни ўрганиш йўлида" сарлавҳаси остида "Янги Ўзбекистон" ва "Правда Востока" газеталарида бугун чоп этилган интервьюнинг тўлиқ матнини келтиради:\n- Бугунги кунда жаҳон миқёсидаги ва миллий даражадаги сиёсий мунозараларнинг асосий мавзуси глобал пандемия инқирозининг дунё давлатлари сиёсатига таъсири бўлиб қолмоқда. Кўплаб экспертлар мамлакатларнинг инқирозгача бўлган ривожланиш суръатлари ва давлатлараро муносабатларнинг аввалги даражасини қайта тиклаш ва уларни сақлаб қолиш учун ресурслари ва имкониятлари йўқлиги ҳақида фикр билдирмоқда. Сиз шундай нуқтаи назар ҳақида нима дея оласиз?\n- Коронавирус инфекцияси пандемияси кенг миқёсли ва, кўриниб тургандек, узоқ муддатли таъсир кучига эга, бир кеча-кундузда тугамайдиган глобал ҳодиса сифатида аллақачон замонавий дунё жараёнларининг барча соҳалари - сиёсат, иқтисодиёт, маданият, экология, инсон тараққиётида сезиларли ўзгаришларга сабаб бўлди. Кўплаб мамлакатларда соғлиқни сақлаш инқирози шу пайтгача мавжуд бўлган иқтисодий муаммолар, ижтимоий ва гендер тенгсизлигини янада кучайтирди, қатор минтақалар бугун дуч келаётган табиий офатларнинг салбий таъсирини оширди. Шунингдек, у давлатларни ижтимоий-иқтисодий ривожланиш ва халқаро фаолиятнинг устувор йўналишларини ўзгартиришга ёки тузатишлар киритишга мажбур қилди. Бундай шароитда инсониятнинг турмуш тарзи ҳам ўзгариб бормоқда.\nШу сабабли, атрофимиздаги тез ўзгараётган дунё ҳақида гапирганда, унинг нафақат “пандемик ўлчови”, балки ўзаро боғлиқ бўлган янги ҳодисаларнинг бутун бир жамланмасини назарда тутиш керак. Улар турли мамлакатларнинг ички ҳаётини, халқаро сиёсат, дунё иқтисодиёти, жаҳон хўжалик муносабатларини, шунингдек глобал ахборот, технологик ва ижтимоий-гуманитар алоқаларни қамраб олмоқда. Умуман олганда, сўз шаклланаётган сифат жиҳатидан янги халқаро муносабатлар тизими, эҳтимол тубдан ўзгарган янги дунё тартиби ҳақида кетмоқда.\nУшбу муносабатлар нафақат сиёсий, иқтисодий асосларни, балки, эътибор қаратмоқчиманки, замонавий дунё тартиби қадриятларини жиддий қайта кўриб чиқиш жараёнида шаклланмоқда. Аниқроқ қилиб айтганда, буни, масалан, айрим давлатларнинг миллий эгоцентризм, деб аталмиш хусусиятлари кучайишида, кўплаб ҳукуматларнинг, авваломбор, ўз мамлакатлари ёки ҳатто уларнинг алоҳида сиёсий доираларининг манфаатларини таъминлашга интилишида кўриш мумкин. Шундай ҳам ижтимоий-иқтисодий, илмий-техникавий, гуманитар ривожланиш босқичи жиҳатидан сезиларли даражада фарқ қиладиган давлатларнинг тенгсизлиги тобора кучаймоқда. Айрим давлатлар ўртасидаги зиддиятлар чуқурлашиб, ахборот, технологик, санкциявий урушларнинг янада кескин босқичларига айланиб бормоқда. Биз дунёнинг турли минтақаларида зўравонлик ва ҳарбий инқирознинг авж олишига гувоҳ бўлмоқдамиз.\nАфсуски, буларнинг барчаси дунёнинг етакчи давлатлари муносабатларидаги тизимли кескинликлар муҳитида содир бўлмоқда. Бирон бир давлатни четлаб ўтмаган пандемия шароитида ушбу кескинлик умумжаҳон муаммоларига ечим топишга, жумладан камбағаллик, қашшоқлик ва очлик, хавфли касалликлар ва иқлим ўзгариши оқибатларига қарши курашишга салбий таъсир кўрсатиши мумкин. Covid-19нинг чегара ёпилиши, карантин зоналари белгиланиши, таъминотнинг узилиши ва бошқа кўринишдаги тўғридан-тўғри таъсири билан бир қаторда турли хил глобал “ўйинчи”лар ўртасидаги халқаро сиёсий номутаносибликлар дунё миқёсидаги ишлаб чиқариш ва маҳсулотларни сотиш занжирларининг бузилиши, эркин савдога зарар етиши, инвестициялар оқими ва иқтисодий алоқаларнинг сусайишига олиб келмоқда.\nКўриниб турибдики, халқаро майдондаги “ўйин қоидалари” янада қатьийлашиши мумкин. Биз давлатлараро муносабатлардаги сиёсий эгоизм ортда қолиб, дунёнинг барча етакчилари томонидан пандемияга қарши курашиш ва бошқа умумий муаммоларни ҳал қилиш жараёни саъй-ҳаракатларни мувофиқлаштириш, ҳамжиҳатлик ва бирдамликни талаб қилаётганини англанишига умид қиламиз.\nШу маънода Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг 75-сессиясидаги нутқи ва БМТ шафелигида Пандемиялар даврида давлатларнинг ихтиёрий мажбуриятлари тўғрисидаги халқаро кодексни ишлаб чиқиш бўйича ташаббуси алоҳида аҳамият касб этади. Ушбу ҳужжатда ҳар бир давлатнинг ўз фуқаролари ва халқаро шериклар олдидаги мажбуриятлари акс этиши керак.\nПрезидентимиз сиёсий ва иқтисодий ҳамкорликнинг юзага келаётган масалаларини ўз вақтида ҳал қилиш ва пандемияни бартараф этишда тизимли алоқаларни амалга ошириш учун хорижий мамлакатлар, дунёнинг етакчи давлатлари раҳбарлари билан мунтазам алоқаларни йўлга қўйганини таъкидлашни истардим.\nУшбу янги шароитларда Ташқи ишлар вазирлиги ва Ўзбекистоннинг дипломатик ваколатхоналари халқаро майдонда рўй бераётган ўзгаришларнинг моҳиятини чуқур англаши ва уларни ўз фаолиятида ҳисобга олиши керак, деб ҳисоблайман.\nШу нуқтаи назардан, Ўзбекистоннинг ташқи сиёсати фақат дунёдаги воқеаларга муносабат билдириш билан чегараланишдан ёки халқаро муносабатлар оқимида ҳаракатланишдан иборат бўлиши керак эмас. Ташқи сиёсат пухта ўйланган, амалий, фаол ва ташаббускор мазмун касб этиши зарур.\nШу муносабат билан, айниқса, ахборот-таҳлилий ва прогнозлаш ишларининг амалий аҳамияти ортиб бормоқда. Бу йўналишда зарур чоралар кўрилмоқда, соғлиқни сақлаш ва иқтисодиёт соҳасидаги инқирозли ҳодисаларга қарши курашишдаги илғор хорижий тажрибани ўрганиш бўйича тизимли ишлар олиб борилмоқда ва дунёдаги эпидемиологик вазият доимий равишда таҳлил қилинмоқда. Ташқи ишлар вазирлиги бошқа идоралар билан биргаликда жаҳон сиёсати ва иқтисодиётининг муҳим муаммоларини ўрганмоқда, замонавий шароитларда шериклар билан икки ва кўп томонлама ҳамкорликни янада ривожлантириш, хорижий инвестицияларни жалб қилиш, миллий экспортни қўллаб-қувватлаш, туризм соҳасини тиклаш ва бошқа долзарб масалаларни ҳал қилиш бўйича таклифлар ишлаб чиқмоқда.\n- Батафсил жавобингиз учун раҳмат. Айтингчи, пандемия ташқи сиёсат идораси фаолиятининг ташкилий жиҳатларига қандай таъсир ўтказди?\n- Дарҳақиқат, пандемия мамлакатлар ҳаётининг барча жабҳаларига ўз таъсирини ўтказди, давлат органлари, шу жумладан ташқи ишлар маҳкамалари фаолиятини ташкил этишни жиддий равишда ўзгартирди. Табиийки, биз ҳам ўз ишимизни кўп жиҳатдан, авваламбор, сиёсий ва дипломатик алоқалар, давлатлараро ҳамкорлик ва сиёсий маслаҳатлашувларни амалга оширишнинг янги механизмларидан самарали фойдаланган ҳолда қайта қуришимизга тўғри келди.\nАйтиш мумкинки, пандемия бизга маълум бўлган салбий оқибатлари билан бир қаторда инсониятни алоқаларнинг янги шаклларини излаб топишга ундади, рақамлаштириш жараёнлари ва янги технологик асрга яқинлашишни тезлаштирди. Ҳеч бир давлат бу жараёндан четда қола олмайди. Ўзбекистон ҳам тўлақонли халқаро ҳамкорликни ривожлантириш, ташқи сиёсатдаги устувор вазифаларни бажаришда замонавий технологиялар имкониятларидан фаол фойдаланмоқда.\nЎзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев замонамизнинг янги талабларига риоя қилиш зарурлигига алоҳида эътибор қаратмоқда: “Ҳаётимизни нормал изга солиш, иқтисодиётимизни тиклаш учун пандемия шароитида яшаш ва меҳнат қилишга ўрганишимиз, барча эҳтиёт чораларини кўрган ҳолда, бу борада бошлаган ишларимизни темир интизом билан давом эттиришимиз керак”.\nАкс ҳолда иқтисодиётимизнинг узлуксиз ривожланишини, шу жумладан, жамиятнинг барқарор ҳаёти учун энг муҳим шартлардан бири бўлган озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаб бўлмайди.\nТашқи ишлар вазирлиги ва Ўзбекистон Республикасининг хорижий мамлакатлардаги дипломатик ваколатхоналари ўз фаолиятини янги шароитларга мослаштириб, турли даражадаги халқаро учрашувлар ва музокаралар, иқтисодий тадбирларни ўтказишда, консуллик хизматлари кўрсатишда, шунингдек, халқ дипломатиясини кенгайтиришда электрон алоқа воситаларидан самарали фойдаланмоқда. Бошқача қилиб айтганда, халқаро сиёсатда рақамли дипломатияни ривожлантиришнинг глобал тенденцияларидан ортда қолмасликка ҳаракат қилаяпмиз.\n- Бу аввалги йилларда бўлгани каби жорий йилда ҳам халқаро тадбирлар фаол ўтказилаётганини англатади. Бироқ, шунга қарамасдан, белгиланган баъзи режалар дунёдаги оғир эпидемиологик вазият туфайли бажарилмай қолаяпти, дейиш мумкинми?\n- Мен яқинда оммавий ахборот воситаларига Ўзбекистон ташқи сиёсатининг долзарб масалалари ҳақида батафсил сўзлаб берган эдим. Фикрларимни такрорламаган ҳолда пандемия шароити билан боғлиқ баъзи масалаларга тўхталиб ўтмоқчиман. Бевосита юзма-юз учрашувлар сони, албатта, камайди, баъзиларининг муддатини эса кейинроққа қолдиришга тўғри келди. Гап, эътибор беринг, бу тадбирларни бекор қилиш эмас, балки кейинги муддатларга кўчириш ҳақида кетмоқда. Шу билан бирга шерикларимиз билан ташқи сиёсий мулоқот сусайгани йўқ, аксинча у жадал давом эттирилмоқда.\nМасалан, Ўзбекистон Республикасининг жорий йил Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлигига раислиги доирасида режалаштирилган кўплаб тадбирларни бекор қилмасдан, уларни эпидемиологик хавфсизлик қоидаларига риоя қилган ҳолда бевосита ҳамда видеоконференция шаклида муваффақиятли ўтказдик. МДҲ доирасида ва Ҳамдўстликка аъзо давлатлар билан икки томонлама даражада 200 дан ортиқ тадбир ташкил этилди. Улар орасидан турли тузилмаларнинг қуйидаги йиғилишларини эслаш мумкин: МДҲ Иқтисодий кенгаши - улардан бири (13 март) Москвада бевосита шаклда, иккитаси (30 июнь ва 15 сентябрь) видеоалоқа воситасида; Ташқи ишлар вазирлари кенгаши (12 май), Ҳукумат раҳбарлари кенгаши (29 май); Соғлиқни сақлаш соҳасида ҳамкорлик бўйича кенгаш (30 июль), Бизнес ташаббуслари ҳафталиги (9-15 сентябрь), МДҲ Иқтисодий форуми (9 сентябрь); Минтақалараро ва чегараолди ҳамкорлик кенгашининг йиғилиши (10 сентябрь) ва бошқалар.\nЎзбекистон Республикаси Президенти жорий йил 24 июнь куни Буюк ғалабанинг 75 йиллигига бағишланган тантанали маросимда қатнашиш учун Москвага ташриф буюрди. 12 октябрь куни Бухорода Россия Федерацияси билан ҳукуматлараро комиссиянинг 21-йиғилиши бўлиб ўтди. Тадбир доирасида сармоявий ҳамкорликни кенгайтириш истиқболлари, ишлаб чиқариш, энергетика ва соғлиқни сақлашнинг турли секторларида инвестициявий лойиҳаларни амалга ошириш, миграцияга оид ва мамлакатларимиз учун муҳим бўлган бошқа масалалар муҳокама қилинди.\nМДҲ Ҳукумат раҳбарлари ва Давлат раҳбарлари кенгашларининг йиғилишлари, Ўзбекистон ва Россия ҳукуматлари раҳбарлари қўшма комиссиясининг иккинчи йиғилиши, Ҳамдўстлик давлатлари Президентларининг норасмий саммити ва бошқа муҳим тадбирлар кун тартибида турибди.\nЯқинда Марказий Осиёнинг беш мамлакати ва Россия ташқи сиёсат идоралари раҳбарларининг Учинчи йиғилиши виртуал учрашув шаклида бўлиб ўтди.\nБошқа устувор йўналишларда ҳам ташқи сиёсий ва ташқи иқтисодий алоқалар фаол амалга оширилмоқда. Жорий йил 27 май куни ташқи сиёсат идоралари раҳбарларининг “Ўзбекистон-АИР-АҚШ” уч томонлама учрашуви ҳамда қўшни Афғонистонда иқтисодий ривожланишни қўллаб-қувватлаш ва барқарорликни тиклаш бўйича шу форматдаги қатор амалий учрашувлар ташкил этилди. 30 июнь куни Марказий Осиёнинг беш мамлакати ва АҚШ вазирлари учрашуви (C5+1), Америка делегациялари билан иқтисодий ташрифлар ва икки томонлама даражадаги музокаралар ўтказилди.\nЎзбекистон жорий йил бошқа кўп томонлама минтақавий форумларда фаол иштирок этди. Уларнинг бош мавзусини Covid-19га қарши курашишда халқаро ҳамкорликни мустаҳкамлаш ва тажриба алмашиш масалалари ташкил қилди. Мен “Бир макон, бир йўл”, "Марказий Осиё-Хитой" видеоконференциялари, “Япония+Марказий Осиё” мулоқотини назарда тутаяпман.\nЎзбекистон ва Ҳиндистон ўртасидаги олий даражадаги алоқалар натижасида ташкил этилган Икки томонлама лойиҳаларни мувофиқлаштириш ва амалга оширишни рағбатлантириш бўйича Ўзбекистон-Ҳиндистон қўмитасининг биринчи йиғилиши бўлиб ўтди.\nПокистон билан савдо-иқтисодий ва сармоявий ҳамкорликни янада ривожлантириш, шу жумладан, Ўзбекистоннинг Товарларни транзит қилиш бўйича тўрт томонлама (Хитой, Қозоғистон, Қирғизистон ва Покистон) келишувга қўшилиши бўйича музокаралар олиб борилмоқда.\nБиз Европа мамлакатлари билан анъанавий шерикларимиз билан муносабатлардаги сингари ижобий динамикани сақлаб қолишга муваффақ бўлдик. Эпидемиологик инқироз Европа Иттифоқи билан турли соҳаларда ўзаро манфаатли шерикликни чуқурлаштириш мақсадида юқори даражадаги мулоқотни изчил фаоллаштиришга тўсқинлик қилолмади. Ўтган йили бошланган Ўзбекистон ва Европа Иттифоқи ўртасида кенгайтирилган шериклик ва ҳамкорлик тўғрисида битим тузиш бўйича музокаралар давом эттирилмоқда. Бугун уларнинг 7-турига тайёргарлик кўрилмоқда.\nЕвропа Иттифоқи Ўзбекистоннинг Жаҳон савдо ташкилотига аъзо бўлиш ва Европа Иттифоқининг “GSP+” - “Преференциялар бош тизими”нинг манфаатдор давлати мақомини олиш бўйича ҳаракатларини қўллаб-қувватламоқда.\nCovid-19нинг жаҳон, шу жумладан Европа иқтисодиётига салбий таъсири шароитида Европадаги шерикларимиз пандемия оқибатларини бартараф этиш учун Ўзбекистонга 30 миллион евродан ортиқ маблағ ажратди. Норвегия, Финляндия ва Европа Иттифоқи Оролбўйи минтақаси учун Инсон хавфсизлиги бўйича кўп томонлама шериклик асосида Траст фондига молиявий ёрдам кўрсатди.\nЯқин Шарқ ва Форс кўрфази давлатлари билан ўзаро муносабатлар Ўзбекистон ташқи сиёсий ҳамкорлигининг изчил ривожланаётган йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда. Кўплаб долзарб халқаро масалалар, авваламбор, мусулмон дунёси давлатларининг барқарор ривожланишини таъминлаш, маърифий ислом ва бағрикенглик ғояларини тарғиб қилиш нуқтаи назаридан бизнинг ёндашувларимиз жуда яқин.\nЯқин Шарқ давлатлари раҳбарияти билан олий ва юқори даражадаги мунтазам алоқалар ўрнатилган, сиёсий маслаҳатлашувлар амалга оширилмоқда. Бирлашган Араб Амирликлари Ўзбекистонга коронавирусга қарши курашишда бирдамлик ва ҳамжиҳатлик ифодаси сифатида ўпкани сунъий шамоллатиш аппаратлари, кислород контцентраторлари, ПЗР-лабораториялар ва бошқа тиббий асбоб-ускуналардан иборат бўлган инсонпарварлик ёрдами кўрсатди.\nЖорий йил 13 октябрь куни Ўзбекистон 2021-2023 йилларда БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгашига сайлангани узоқни кўзланган режаларимиз глобал инқирозга қарамасдан амалга оширилаётганидан далолат беради. Ўзбекистон Республикаси сайловда халқаро миқёсда кенг қўллаб-қувватланди ва Осиё минтақаси номзодлари орасида энг кўп овоз олди. Бу муваффақиятга эришишда мамлакатимиз раҳбариятининг демократик ва бозор ислоҳотларини давом эттириш, инсон ҳуқуқлари ва манфаатларини ҳимоя қилишга ҳисса қўшишга содиқлиги асос бўлди.\n- Маълумки, Ташқи ишлар вазирлиги, дипломатик ваколатхоналар ва консуллик идораларининг асосий вазифаларидан бири - бу Ўзбекистоннинг ташқи иқтисодий манфаатларини таъминлашга ёрдам беришдан иборат. Бугун ушбу йўналишдаги фаолият қандай аниқ мақсадларга қаратилган ва дунёдаги мавжуд қийин вазият унинг самарадорлигига қандай таъсир кўрсатди?\n- Ўзбекистон иқтисодий дипломатияси изчил мустаҳкамланмоқда. Қизиғи шундаки, пандемия даври синовлари мазкур жараён самардорлигининг асосий сабабларидан бири бўлди. Covid-19 миллий компаниялар экспортини қўллаб-қувватлаш, инвестициялар ва технологияларни жалб қилиш бўйича саъй-ҳаракатларни жадаллаштиришга ундамоқда. Бу янги иш ўринлари яратиш, инқироздан тикланишга амалий ёрдам демакдир.\nТашқи ишлар вазирлиги Ўзбекистон Республикаси инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги билан яқин ҳамкорлик алоқаларини ўрнатган. Маҳаллий корхоналар томонидан экспорт шартномалари тузиш, тадбиркорлар дуч келаётган муаммоларни бартараф этиш бўйича биргаликда ҳаракат қилинмоқда.\nКарантин чекловлари сабабли чегаралар ёпилган ва транспорт алоқалари бузилган бир шароитда мамлакатимиз тадбиркорларига хорижга маҳсулот етказиш ёки чет элдан юк олиб келишда транспорт ва логистика масалаларини ҳал қилишда яқиндан ёрдам берилмоқда. Янги транспорт коридорларини очиш бўйича таклифлар ишлаб чиқилди.\nИнвестициявий лойиҳаларни амалга ошириш доирасида республикага замонавий ускуналар ва хорижлик мутахассисларни олиб келишга кўмак кўрсатилмоқда. Хусусан, бугунги кунгача иқтисодиётнинг турли соҳаларида фаолият юритаётган 3 минг 500 дан ортиқ чет эллик мутахассиснинг Ўзбекистонга олиб келиниши ташкил қилинди.\nМамлакатимизга сармоялар жалб қилиш, шу жумладан чет элда истиқомат қиладиган ватандошлар томонидан инвестициялар киритиш бўйича ишлар амалга оширилмоқда. Бугун 818 миллион долларлик 120 дан ортиқ лойиҳа устида иш олиб борилмоқда. Чет эл инвесторлари, шунингдек, халқаро ташкилотлар ва хорижий компанияларда ишлаб, Ўзбекистон тараққиётига ўз ҳиссасини қўша оладиган юртдошларимизнинг исмлари жамланган “Олтин дафтар” шакллантирилди.\nШу ўринда Ўзбекистон коронавирус эпидемияси халқаро кўламда тарқала бошланган дастлабки кунларданоқ барча асосий ташқи сиёсий шериклар билан ўзаро ёрдам ва қўллаб-қувватлаш бўйича ҳамкорликни йўлга қўйганини алоҳида таъкидламоқчиман.\nБундай саъй-ҳаракатларсиз нафақат турли давлатлар ва шерик ташкилотлар билан кўп қиррали алоқалар, балки оддий инсонлар, фуқароларимиз тақдири билан боғлиқ масалаларни ҳал этиб бўлмаслигини қайд этмоқчиман. Хорижда бўлиб турган юртдошларимизнинг кўпчилиги эпидемия муносабати билан жорий қилинган чекловлар натижасида қийин шароитга тушиб қолди. Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги, республиканинг бошқа вазирлик ва идоралари ҳамда хорижий шериклар томонидан 300 мингдан ортиқ юртдошимизни Ватанга қайтариш бўйича пухта мувофиқлаштирилган ишлар ташкил этилди. Ўзбекистоннинг чет мамлакатларда вақтинча бўлиб турган кўплаб фуқароларига элчихоналар ва консуллик идоралари орқали молиявий маблағлар тақдим қилиш, яшаш жойи ва озиқ-овқат билан таъминлаш шаклидаги беғараз ёрдам кўрсатилмоқда. Шу билан бирга, 15 мингдан ортиқ чет эл фуқаросига Ўзбекистондан ўз юртига қайтишига кўмак берилди. Коронавирус инфекциясининг тарқалишига қарши самарали курашиш ва илғор хорижий тажрибани ўрганиш мақсадида Германия, Жанубий Корея, Туркия, Хитой ва Россиянинг етакчи тиббиёт мутахассислари жалб қилинди. Улар республикамизнинг турли минтақаларида фаолият юритди.\nПандемия оқибатларига қарши курашиш жараёнида АҚШ ҳукумати ва Америка инсонпарварлик ташкилотлари ва компанияларининг гуманитар ёрдами жалб қилинди. Бундан ташқари, америкалик шериклар Сирдарё вилоятида рўй берган фавқулодда ҳодисадан зарар кўрган аҳоли, “Соғлом авлод учун” жамғармасига ёрдам кўрсатди.\n- Ўзбекистон олиб бораётган фаол минтақавий сиёсат дунё ҳамжамиятининг катта диққат-эътиборини жалб қилмоқда. Хусусан, Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг Маслаҳат учрашувлари формати яратилди ва иккита саммит бўлиб ўтди. Улардан бири 2019 йил Тошкентда ташкил этилди. Қирғизистонда ўтказилиши режалаштирилган олий даражадаги учрашувга тайёргарлик қандай кечмоқда?\n- Ўзаро келишувга биноан, Марказий Осиё давлатларининг Маслаҳат учрашувлари минтақа давлатлари раҳбарларининг шахсий иштирокида ўтказилиши керак. Президентларнинг шахсий учрашувлари саммитлар самарадорлигининг муҳим омили ҳисобланади. Олий даражадаги мазкур учрашувлар давомида Марказий Осиё мамлакатларининг долзарб муаммоларни ҳал қилиш ва минтақавий ҳамкорликни кенгайтириш бўйича ҳамкорлигининг барча қирралари кўриб чиқилмоқда.\nАфсуски, коронавирус билан боғлиқ вазият ва пандемияни бартараф этиш билан боғлиқ сананинг ноаниқлиги сабаб жорий йил охиригача учинчи Маслаҳат учрашувини ўтказиш учун имконият бўлмаслиги кўзга ташланиб қолди.\nЛекин бу ҳолат қўшни давлатлар режалаштирилган минтақавий ҳамкорликни ривожлантириш ва чуқурлаштириш йўлида “секинлашди” деганини англатмайди. Марказий Осиёнинг барча беш давлати учун кўп томонлама ҳамкорлик савдо алоқаларини мустаҳкамлаш, инвестиция оқимларини жалб қилиш, минтақа мамлакатларининг глобал таъминот занжирларига фаол қўшилиши учун янги имконият ва имтиёзларни шакллантириш омили сифатида устувор аҳамиятга эга. Марказий Осиё мамлакатлари раҳбарлари аввалги учрашувларида минтақавий савдони ривожлантириш, энергетика соҳасидаги салоҳиятни ошириш, истиқболли транспорт коридорларини шакллантириш ва ўзаро манфаатли бўлган бошқа масалаларни ҳал қилишда биргаликдаги ёндашувларни ишлаб чиқиш бўйича келишувларга эришган. Марказий Осиё ҳамкорлигини мустаҳкамлаш минтақамизнинг барқарор ривожланиши ва хавфсизлигини таъминлашнинг калити бўлиб қолмоқда ва бунда қўшни давлатлар Президентларининг қарашлари бир-бирига тўлиқ мос келади, деб таъкидлаш мумкин.\nҚозоғистон Республикаси, Тожикистон Республикаси, Туркманистон ва Ўзбекистон Республикаси давлат раҳбарларининг Қирғиз Республикасидаги воқеалар юзасидан қўшма баёноти ушбу масалалардаги якдилликка ёрқин мисол бўлди. Унда “Қирғизистоннинг равнақи минтақавий хавфсизлик ва бутун Марказий Осиё барқарор ривожланишининг муҳим омили” экани яна бир бор таъкидланди. Минтақа давлатлари раҳбарлари, шунингдек, “Марказий Осиё бирдамлигини янада мустаҳкамлаш йўлидан борар эканмиз, биз Қирғизистон халқини унинг ҳамжиҳатлик, тинч, мустақил тараққиёт ва фаровонлик борасидаги интилишида доимо қўллаб-қувватлаймиз”, деб қайд этдилар.\nШу муносабат билан, Туркманистон умумминтақавий манфаатлардан келиб чиққан ҳолда, келгуси йил минтақа давлатлари раҳбарларининг Маслаҳат учрашувини меҳмондўст туркман заминида ўтказишни таклиф қилмоқда. Саммит дастурига қатор муҳим иқтисодий ва маданий тадбирларни киритиш ҳам таклиф қилинди.\nБиз, Маслаҳат кенгашининг ҳамраиси сифатида Туркманистоннинг ушбу таклифини тўлиқ қўллаб-қувватлаймиз ва навбатдаги Марказий Осиё Маслаҳат учрашувини кенг ва сермазмун дастур асосида ўтказилишига умид қиламиз. Туркманистондаги саммитдан сўнг қирғиз дўстларимизнинг Маслаҳат учрашувини Бишкекда ташкил этиш бўйича таклифига яна қайтишимиз мумкин.\nТИВ ташқи сиёсий фаолиятни халқаро вазиятга мослаштирибгина қолмасдан, уни мунтазам такомиллаштираётганига эътиборингизни қаратмоқчиман. Зеро ҳар қандай инқироз, жумладан инсоният ҳаётининг барча жабҳаларини қамраб олган пандемия инқирози оддий шароитларда сезилмайдиган муаммоларни очиб беради. Ушбу таҳдидларга муносиб жавоб бериш учун ўз ишимизни доимий равишда такомиллаштириб боришимиз керак.\nШу муносабат билан иккита асосий хулоса чиқариш мумкин.\nБиринчидан, ташқи сиёсат идораси фаолиятига танқидий баҳо бериш, янги захираларни излаб топиш учун барча кучларни сафарбар этиш зарур.\nИккинчидан, Covid-19 деб аталмиш ўта хавфли ҳодисага қарши муносиб курашиш учун қатъий сиёсий, иқтисодий, эпидемиологик шароитда ишлашни ўрганиш керак.\nСуҳбатимизни пессимистик руҳда якунлашга асос йўқ. Бугунги кунда технологик тараққиёт ва илмий, шу жумладан тиббиёт соҳасидаги билимлар жуда тез ва жадал ривожланмоқда. Айнан тиббиёт юқори интеллектуал тармоқлардан бири ҳисобланади. Пандемияга қарши курашишга энг илғор интеллектуал кучлар сафарбар қилинган, етакчи илмий-тадқиқот марказлари изчил фаолият юритмоқда ва дунёнинг турли минтақаларида салмоқли ресурслар ажратилган. Яқин келажакда ушбу муаммога муносиб жавоб топилиши ва инсониятни ана шундай қийин синовлардан ишончли ҳимоя қилиш мумкин бўлишига умид қиламиз.\n- Ҳурматли Абдулазиз Ҳафизович, қизиқарли ва сермазмун суҳбатингиз учун катта раҳмат.\nСалим Дониёров ёзиб олди.\nЎзбекистон Республикасининг парламент ди...\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгаши ва Қонунчилик палатаси Кенгашининг «Ўз...\nИсроил элчиси Ўзбекистондаги фаолиятини ...\nЎзбекистон Республикаси ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов бугун мамлакатимизда дипломат...


чиройли тасвирлар - Parstoday\nДунёдаги энг чиройли иссиқхоналар (фотожамланма)\nиюл 02, 2020 11:52\nИссиқхона-бу турли гуллар ёки ўсимликларни етиштириш жойидир. Иссиқхоналарнинг томи ва деворлари қуёш нури етиш учун шаффоф ва шишали қопламалар билан қопланади.\nМомақалдироқдан олинган чиройли тасвирлар (фотожамланма)\nиюл 01, 2020 10:08\nҚуйидаги фотожамланмада момақалдироқдан олинган ажойиб ва чиройли тасвирларни томоша қилишингиз мумкин.\nДунёнинг ажойиб маржон рифлари (фотожамланма)\nмай 19, 2020 12:34\nМаржон рифлари-улкан қоятошлар ва деворлар бўлиб,улар оҳактошли маржонлардан ясалган бўлиб, иссиқ ва совуқ океан сувларида топилади ва бу ажойиб маржонлар эса сувдаги жонзотлар сон-саноқсиз турларининг бошпанасига айланади.\nҲангом оролининг чиройли қирғоқлари\nфеврал 09, 2020 12:46\nҚешм оролининг табиий аквариуми билан машҳур бўлган Ҳангом оролининг қирғоқлари сайёҳлар учун жозибали маконлардан саналади. Ҳангом ороли ва Ситораган дарасидаги дельфинлар Қешм оролига ўзига хос чирой бағишлайди.\n20 та совуқ, лекин кўркам қиш манзараларига эга жойлар (фотожамланма)\nдекабр 16, 2019 14:40\nҚиш — йилнинг энг ажойиб фаслларидан бири. Атроф-муҳит оппоқ қорга бурканади, ҳаво совуқ, лекин тоза. Ер юзида шундай жойлар борки, қиш таровати бу ерларни эртаклардаги сеҳрли ўлкаларга айлантиради.\nЙилнинг энг яхши фотосуратлари (Фотожамланма)\nиюл 27, 2019 16:06\nЙилнинг энг яхши фотосуратлари\nДунё табиатидан олинган ажойиб тасвирлар (фотожамланма)\nиюн 12, 2019 14:56\nҚуйидаги фотожамланмада дунёнинг турли бурчакларидан олинган ажойиб расмларни тамоша қилишингиз мумкин.\nиюн 09, 2019 14:30\nҚуйидаги фотожамланмада Луристоннинг чиройли табиат манзараларини тамоша қилишингиз мумкин.\nЭверест дунёнинг энг виқорли чўққисидир (фотожамланма)\nиюн 03, 2019 13:48\nҚуйидаги фотожамланмада Эверест чўққисининг чиройли манзараларини тамоша қилишингиз мумкин.\nШоҳруднинг булутлар ўрмони\nмай 13, 2019 15:57\nБастом шаҳрининг булутлар ўрмони энг чиройли ва энг қадимий ўрмонлардан бири саналади. Бу ўрмон ўзининг нодир ўсимликлари ва жонзотлари билан Эрон шимол-шарқида жойлашган энг чиройли маконларидан ҳисобланади.


Сўнгги пайтларда табиат эҳсони, тараққиёт ва инсон заковатининг ютуғи ҳисобланмиш қайта тикланувчи энергия манбалари кундалик турмушимизга тобора кенгроқ кириб келмоқда. Шундай экан, бу борада дунёда ва юртимизда қандай ишлар амалга оширилаётганини теранроқ англаш фойдадан холи бўлмаса керак.\nМуқобил ва қайта тикланувчи энергия манбаларининг афзалликлари хусусида сўз юритишдан аввал жаҳон энергетикасидаги ҳозирги аҳвол, унинг экологияга кўрсатаётган таъсири ва мавжуд қувватларнинг самарадорлик даражасига эътибор қаратсак.\nМаълумки, бугунги кунда дунёда анъанавий ёқилғига бўлган талаб тобора ортиб бораётир. Мутахассисларнинг фикрича, бу талаб 2030 йилга бориб, аср бошидагига нисбатан 50 фоиздан кўпроқ ўсиб, умумий эҳтиёж 27 миллиард тонна шартли ёқилғигача етади. Ўз навбатида, бундай ўсишнинг экологияга салбий таъсири ҳам кучайиб бораверади.\nХалқаро энергия агентлигининг маълумотларига қараганда, қайта тикланувчи энергияга йўналтирилаётган инвестициялар йил сайин ошиб, сўнгги 5 йил мобайнида қуёш энергетикаси соҳасига жалб қилинган ялпи сармоялар ҳажми 520 миллиард АҚШ долларини ташкил этди. 2050 йилга бориб эса унинг айрим турларидаги улуши 70 фоиздан ошиши мумкин. Бу ишлаб чиқариш корхоналарининг атроф-муҳитга чиқараётган зарарли чиқитларини 500 миллиард тоннага камайтириш имконини беради.\nЯна бир эътиборли жиҳати, уни ишлаб чиқариш таннархи ҳам камайиб бормоқда. Агар 2008 йилда бир киловатт/соат қуёш энергиясини ҳосил қилишга 35 цент сарфланган бўлса, ўтган йили бу рақам 8,5 центга тушди. Бошқача айтганда, баъзи мамлакатлардаги қуёш станцияларида ишлаб чиқарилаётган электр энергияси углеводород хом ашёсини ёқиш ҳисобидан олинадиган электр қуввати билан бемалол рақобатлаша олади.\nПрезидентимиз бундан икки йил аввал Тошкентда ўтказилган “Қуёш энергияси технологиялари тенденциялари ва истиқболлари” мавзуидаги Осиё қуёш энергияси форумининг 6-йиғилишидаги нутқида бу борада фикр юритар экан, “...қуёш энергетикаси инқироздан чиқишда локомотив вазифасини бажарадиган омиллардан бири бўлиши мумкин ва зарур”, дея алоҳида эътироф этган эди.\nДарҳақиқат, бугунги амалий ҳаракатлар эртанги ҳаётимиз учун пойдевор вазифасини ўтайди. Яъни, тараққиёт билан ҳамқадам бўлиш бизнинг авлодлар олдидаги бурчимиздир. Бу фикрни дунёнинг 300 дан ортиқ халқаро ташкилотлари вакиллари, олимлар, соҳа мутахассисларини жамлаган нуфузли форум иштирокчилари алоҳида қайд этишди.\nҚувонарлиси шундаки, Ўзбекистон ёқилғи-энергетика ресурслари бўйича ўз эҳтиёжини тўла таъминлайдиган мамлакатлар сирасига киради. Ҳозирги пайтда бу таъминотнинг асосий қисмини, яъни қарийб 80 фоизини табиий газ, 7,6 фоизини нефть, 5 фоиздан ортиқроғини кўмир ташкил этади. Республикамизда кейинги даврда йилига ўртача 55-57 миллиард киловатт/соат миқдорида электр энергияси ҳосил қилинаяпти. Ҳисоб-китобларга қараганда, саноатнинг юқори даражада жадал ривожланиши туфайли мамлакатимизнинг электр энергиясига бўлган талаби 2030 йилда ҳозиргига нисбатан 2 баробар ошади.\nВатанимиз — қуёшли, офтоб сийлаган диёр. Актинометрик станциялар томонидан олиб борилган кўп йиллик кузатувлар юртимизда йилнинг 320 куни қуёшли бўлишини, турли ҳудудларда йилига 2400 дан 3090 соатгача ёғду таратиб туришини кўрсатган. Бу эса экспертларнинг фикрича, бир йилда истеъмол қилинадиган электр энергиясидан 40 баробар кўп ҳажмдаги қувват олишга имкон яратади.\nЭътироф этиш жоиз, кейинги йилларда мамлакатимизда қайта тикланувчи энергиядан фойдаланишни кенгайтириш борасида муайян чора-тадбирлар кўрилаяпти. Давлатимиз раҳбарининг 2013 йил 1 мартдаги “Муқобил энергия манбаларини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармонидан кейин эса ноанъанавий энергетика ресурслари, шу жумладан, қуёш энергиясидан фойдаланишга кенг имконият яратиш, қуёш панеллари учун ускуналар, бутловчи қисмларни саноатлаштирилган ҳолда ишлаб чиқаришга эътибор янада кучайди.\nЭнг муҳими, бу йўлда бир қатор илмий тажриба масканлари самарали фаолият кўрсатмоқда. Бинобарин, Осиё минтақасида ягона бўлган “Физика-Қуёш” илмий-ишлаб чиқариш бирлашмасининг илмий экспериментал маркази ташкил этилгани мазкур соҳа ривожида катта туртки бўлди. Шу ўринда айтиш жоизки, илмий мажмуа таркибидаги 1 мегаватт қувватга эга бўлган улкан қуёш печи 3 минг даражали иссиқ ҳарорат ҳосил қилиш ва ўта соф материаллар ишлаб чиқаришни таъминлаш, ноёб илмий тадқиқотлар ва иссиқликка оид синовлар ўтказиш имкониятига эга. Марказ олимларининг бу борадаги илмий-амалий натижалари 2013 йили Ўзбекистон Республикасининг Давлат мукофотига лойиқ кўрилган бўлса, айни пайтда улар янги лойиҳалар устида иш олиб боришяпти. Жумладан, улар яратган автоном мобиль кўп функцияли фотоэлектрик тизимдан Тошкент вилоятининг Паркент туманидаги чорвачиликка ихтисослаштирилган фермер хўжалигида унумли фойдаланилмоқда. Яъни боқилаётган 500 бош зотдор молни соғишдан тортиб, фермани ёритиш ва иситиш билан боғлиқ барча ускуна мазкур лаборатория қошидаги кичик корхонада тайёрланган қуёш электр станциясидан қувват олиб ишлаяпти.\nҚуёш нурини электр қувватига айлантирувчи қурилмаларнинг самараси хусусида гап кетганда, ўтган йили Поп туманида фойдаланишга топширилган фотоэлектр станциясига ҳам алоҳида тўхталиш жоиз.\n— Ушбу станцияга ускуналар Корея Республикаси ҳукуматининг 477 минг АҚШ долларилик грант маблағлари ҳисобига ўрнатилди, — дейди Шарқий магистраль электр тармоқлари бўлими бошлиғи Музаффар Мадраҳимов. — Қурилиш ишларига доир харажатлар эса “Ўзбекэнерго” акциядорлик компанияси томонидан молиялаштирилди. Станциямизга 4 турдаги 492 та қуёш панели ўрнатилган бўлиб, улар бир йил давомида синовдан ўтказилади. Шундан сўнг энг самаралиси танлаб олинади. У қурилиши режалаштирилаётган йирик қуёш электр станцияси учун асос вазифасини ўтайди.\nКейинги пайтда вилоятда қуёш энергиясидан фойдаланиш кўлами тобора кенгайиб бораётгани диққатга сазовор. Хусусан, бугунги кунда Наманган шаҳридаги қатор светофорлар ҳам офтоб нуридан қувват олиб ишлайди. Улардаги кичик панеллар етарли миқдордаги қувватни йиғиб бераяпти. Бундай жиҳатларни панно ва баннерларни ёритиш тизимида ҳам кўриш мумкин. Қишлоқларда бунёд этилаётган янги намунавий лойиҳа асосидаги уй-жойларга ҳам қуёш батареялари ўрнатилаяпти.\nШу билан бирга, юртимиз фотоэлектрик модуллар ва қуёш энергетикасида қўлланиладиган бошқа ускуналарни ишлаб чиқариш учун хом ашё захираларига ҳам бой. 2012 йилда Жанубий кореялик тадбиркорлар билан ҳамкорликда йиллик қуввати 12 минг тонна бўлган техник кремний ишлаб чиқарувчи завод фойдаланишга топширилгани, “Ангрен” махсус индустриал зонасида айни шу йўналишдаги иккинчи корхона барпо этишга киришилгани, “Навоий” эркин индустриал-иқтисодий зонасида фотоэлектр панеллар, “Жиззах” махсус индустриал зонасида эса қуёш иссиқлик коллекторлари ишлаб чиқарувчи корхоналар фаолияти йўлга қўйилганининг боиси шунда.\nЮртимизда маиший ва коммунал соҳа, хусусий уйларда қуёш энергиясидан фойдаланишни кенг жорий этишга, бу борада зарур ишлаб чиқариш ва сервис имкониятларини шакллантиришга катта эътибор қаратилмоқда. Бундай технологияларни кенг миқёсда қўллаш яқин йилларда юртимиз энергия тизимига тушаётган қувват юкини 2 миллиард киловатт-соатга қисқартириш, локал тарзда қарийб 2 миллион гигакалория иссиқлик энергияси ишлаб чиқаришни таъминлаш имконини беради. Бу йилига жами 250 миллион доллардан ортиқ қийматдаги энергия ресурси тежалади, деганидир. Яқин келажакда эса 1300 та умумтаълим мактаби ва касб-ҳунар коллежини тажриба тариқасида қуёш коллекторлари билан таъминлаш, қишлоқ жойлардаги 600 дан ортиқ врачлик пунктларида фотоэлектрик панеллар ўрнатиш режалаштирилмоқда. Мутахассисларнинг қайд этишича, Европа давлатларида ишлаб чиқарилаётган қуёш батареялари ҳарорат 30 даражадан ошса, ишлаш суръати пасайиб бораверар экан. Шу боис Марказий Осиё ва Африка мамлакатларида олимларимиз ишланмаларига қизиқиш тобора ортиб бормоқда.\nТехника ривожи туфайли унинг кучидан энергия манбаси сифатида фойдаланишга бўлган эътибор бутун дунё миқёсида ортмоқда. Масалан, Германияда бутун эҳтиёж учун зарур бўлган ёқилғининг 74,5 фоизи импорт қилинади. Шу боис энергия тежамкорлиги, унинг самарадорлигини оширишга устувор вазифа сифатида қаралади ва муқобил энергия манбалари, хусусан, шамол энергиясидан кенг фойдаланилади. Қуввати 1 МВтга тенг бўлган битта шамол генератори 20 йиллик иш жараёни мобайнида тахминан 29 минг тонна кўмир ёки 92 минг баррель нефтни тежаш имконини беришини инобатга олсак, ташаббускорларнинг бу борадаги тажрибаси нечоғли аҳамиятли экани аён бўлади.\nМамлакатимизда ўртача шамол оқими 84,0 Вт/ кв.м.ни ташкил қилади. Бу йилига 2,22 миллион тонна қайта тикланувчи энергияни пайдо қилиш учун етарли манбадир. Лекин шамоллар мавсумий бўлиб, ҳар хил кучда эсади. Ана шу жиҳатларни инобатга олган мутахассисларимиз жойларга ўртача қуввати 60-250 кВтга тенг бўлган 70 000 дан ортиқ шамол генераторларини жойлаштириш мумкинлигини билдиришмоқда.\nЮртимизда, шунингдек, қайта тикланувчи энергия манбаларининг гидро ҳамда биомасса усуллари ҳам тобора кенгаймоқда. Эътиборга молик жиҳати, ушбу йўналишдаги ишлар ривожига наинки илмий тадқиқот институтлари, балки изланувчан тадбиркорлар ҳам ўз ҳиссасини қўшаяпти. Масалан, Сирдарё вилоятидаги иссиқлик электр станцияси ўзининг ёрдамчи ва иссиқхона хўжаликларига эга. Унинг чорвачилик мажмуида 500 бошдан ортиқ наслли моллар парваришланади. Бу ерда катта ҳажмдаги биомасса қурилмаси ишга туширилгач, табиий газга эҳтиёж қолмади. Натижада хўжаликда ҳосилдорлик 40 фоизгача ошиши баробарида, маҳаллий ўғит сарфи 15-20 карра қисқарди.\nМухтасар айтганда, инновацион ғоялар, янги технологияларнинг ҳаётга изчил татбиқ этилиши туфайли ҳозирги кунда табиий ресурслардан оқилона фойдаланилмоқда. Қуёшли осмонимиз, шамолли кенгликларимиз, тезоқар дарёларимиз суви-ю, биологик манбаларимиз экологик соф энергия ҳосил қилиш, пировардида юртимиз равнақи, халқимиз турмуш фаровонлигини таъминлашга хизмат қилаверсин.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Имтиёз ва қулай шароит кичик бизнес ҳамда хусусий тадбиркорлик тараққиётига хизмат қилаяпти\tБитим имзоланди »


Кентуккида имтиҳон жавобларини ўғрилашга уринган талабалар ҳибсга олинди\n20:55 / 05.05.2017\nФото University of Kentucky\nАҚШнинг Кентукки университетига имтиҳон жавобларини ўғрилаш мақсадида ноқонуний кирган икки талаба ҳибсга олинди.\n3 майдан 4 майга ўтар кечаси талабалар университет биносига вентиляция шахтаси орқали кириб, имтиҳон жавобларини ўғриламоқчи бўлишган. Бироқ улар мақсадларига эриша олмадилар. Бу режанинг амалга ошишига ишда ушланиб қолган муаллим Жон Кейн йўл қўймади. У иш ўрнини тамадди қилиб олгани вақтинчалик тарк этган, бироқ у қайтиб келгач талабаларни жиноят устида ушлашга муваффақ бўлган. Талабалар Кейннинг ишчи хонасини ичидан беркитиб олишган. Талабалар муаллим полицияни чақиртиришини айтгандан кейин, эшикни очиб, қочиб қолганлар.\nПолиция воқеа жойига келгандан кейин муаллим уни таниб қолганидан хавотирланган ўғри талабалардан бири, 21 ёшли Генри Линч қайтиб келган. У қилмишини тан олган ва унинг шериги Трой Кифхут исмли талаба бўлганини маълум қилган.\nЛинч муаллимнинг хонасидан аввал ҳам имтиҳон жавобларини ўғирлаб юрганини айтган. Аввалги марта ҳам у университет биноси ичига вентиляция шахтаси орқали кирган. Талабаларга ўғрилик содир этиш бўйича айблов қўйилди.\nThe Independent нашрининг маълум қилишича, штат ва округга қараб ўғрилик учун 20 йил ёки ундан кўпроқ жазо муддати берилиши мумкин. Бироқ бу антиқа ўғрилик 1 йилгача озодликдан маҳрум этиш билан жазоланилса керак.\nУниверситет вакили Жей Блэнтоннинг маълум қилишича, воқеани университетнинг ўқув интизоми қўмитаси ҳам кўриб чиқади.\nуниверситет Кентукки имтиҳон жавоблари


Икки қиблали масжид ҳақида эшитганмисиз? - Fitrat.uz\nБош саҳифа / Мақолалар / Икки қиблали масжид ҳақида эшитганмисиз?\nИкки қиблали масжид ҳақида эшитганмисиз?\nAprel 20, 2017\tИкки қиблали масжид ҳақида эшитганмисиз?da fikr bildirishni o'chirish 431 Кўришлар\n“Қиблатайн масжиди” икки қибласи бор маъносини англатади. Мадинаи мунавваранинг ғарб томонида, Бани Салмо туманидаги “Бахрату вабра” деб номланган тепаликда жойлашган. Шимоли ғарбдан Мадина мунавварага юзланганда, Холид бин Валид ва Султон кўчалари кесишган жойда, ғарбдан эса қирол Абдуллоҳ кўчасидаги савдо марказига яқин ерда жойлашган. Мазкур масжид ранги ўта оқлиги билан машҳур. Масжиднинг умумий майдони 3920 м, тўртбурчак шаклида бўлиб, 2 гумбази бор. Бири 8 м, иккинчиси 7 м, гумбазлар баландлиги чамаси 17 м.\nМасжид ҳижратнинг иккинчи йилида қуриб битқазилган. Масжидни Савод бин Ғанам бин Каъб зурриётлари хурмо шохлари ва баргларидан қуришган. “Қиблатайн масжиди”нинг араб ва Ислом тарихидаги аҳамияти катта бўлиб, айнан шу масжидда Расул алайҳиссаломга қиблани Каъбаи мушаррафага ўзгаргани ҳақидаги оят нозил бўлган. Унгача “байтул Мақдис”га қараб намоз ўқилган.\nМасжидни таъмирлаш босқичлари:\nХалифа Умар бин Абдулазиз масжид аҳамиятини ҳис қилиб, мавқеини кўтарди ва уни таъмирлашга амр қилди;\nҲижрий 893 йили ўша даврдаги “Набавия” масжиди имоми Ботир Шоҳин Жамолий бу ишга бел боғлади ва масжиднинг шифтини қуриб битказди;\nҲижрий 950 йили Усмоний султонларидан Сулаймон ал-Қонуний янгилади ва таъмирлади;\nҲижрий 1408 йили икки Харам шариф ходими, қирол Фахд бин Абдулазиз даврида масжид таъмири кенгайтирилиб, ҳозирги ҳолига келди ва ниҳоясига етказилди;\nҲижрий 1426 йили аёллар масжиди, сув иншооти, лифтлар ва баъзи эшикларга ўзгартиришлар киритилди.\nЭнди икки қиблали масжид деб номланишига келсак, Пайғамбар алайҳиссалом даврида мусулмонлар масжид ал-Ақсога қараб намоз ўқишаётган эдилар. Жарчи келиб, Расулуллоҳ алайҳи саломга ваҳий нозил бўлгани ҳамда қибла Ҳарамга ўзгаргани ҳақида хабар берди. Бақара сурасининг 144-ояти нозил бўлиб, саҳобалар таналари билан Маккадаги Ҳарами шарифга юзландилар. Шундан буён бу масжид икки қиблали масжид деб атала бошлади.\nАввалги 21.04.2017 й. Ҳадис илмининг султони\nКейинги Гўзал хулқнинг мўмин ҳаётидаги аҳамияти


Қандай қилиб Месси энг яхши тўпурарга айланиб олди ?\nКиритилган сана: 2018-05-22 09:56\nАргентиналик футболчини кўпчилик супер-юлдуз сифатида танисада, унинг футболчилик фаолияти давомида урган голлари ҳам оз мунча эмаслигини футбол мухлислари билавермайди. Гоал нашри Лионель Мессининг тўпурарлиги борасида муҳокама қилди.\nЛионель Месси 2005-йил баҳорида илк голини урганидан бери бу одатини канда қилмай келмоқда. «Кўк-анорранглилар» сафида дебют қилганидан 14 йил ўтиб, у Криштиану Роналду билан бирга дунёнинг энг моҳир тўпурарлари сафида турибди.\n«Албасете» дарвозасига урилган голдан кейин тарих бир неча маротаба қайта янгиланаверди. «Хувенил А»дан бери Месси клуб учун голлар урмоқда. Ўшанда уни келажакда кўплаб голлар кутаётганини билишарди, аммо юзлаб голлар урилишини кўпчилик тасаввур қилмаган бўлса керак. Бу вақт оралиғида ўнлаб рекордлар янгиланди.\nСтатистика ҳеч қачон алдамайди : у « Барселона » ва Испания Лигаси тарихидаги энг буюк тўпурар.\nМессининг ҳозирда Ла Лигадаги голлари сони 383 тага етди. У бу кўрсаткич билан Алфредо Ди Стефано, Телма Сарра ёки бошқа номдор ҳужумчилардан ҳам анча ўзиб кетган.\nУ дебют голини ўнг оёғида урганидан кейин ҳар 10 голнинг 8 таси сеҳрли ўнг оёғида урилган. Унинг ҳужумдаги ҳамкорлари нафақат беназир тўп узатувчи ярим ҳимоячилар, балки ҳимоячилар ҳам ҳаммуаллифлик қилган.\nЎнг оёғи билан Месси 57 бор рақиблар дарвозасини ишғол қилган. Бу вақт ичида Месси бош билан ўйнашни ҳам яхшигина ўрганиб олди. Албатта бу борада у азалий рақиби Роналдудан ортда қолади. Месси бош билан гол уришни нақ 2008-йилгача кутди. Шундан кейин у қўллари билан ҳам уришни « ўрганиб олди. »\nУнинг голлар уриш бўйича самарадорлиги 2012-йилдан бошлаб жиддий тарзда яхшиланиб борди. Ўша мавсумда у Ла Лиганинг бир мавсумида нақ 50 гол урди. Бу билан у Уго Санчеснинг 38 голлик рекордини ортда қолдириб кетди. Кейинги мавсумни аргентиналик футболчи 46 гол билан якунлашга эришди.\n2011-12-йилги мавсумдан бошлаб Лео бир мавсумда биттадан кўп жарима зарбасидан гол урадиган бўлди. Хавфли вазиятларни голга айлантириш самарадорлиги ҳам ўсиб борди. Ушбу мавсумда эса Росариолик футболчи нақ 6 та голни жарима ...