ИНСОН КАПИТАЛИНИ РИВОЖЛАНТИРИШДАГИ УЗИЛИШЛАР — Ishonch Gazetasi\nЖаҳон банки президенти Жим Ён Кимнинг Америка Қўшма Штатларининг нуфузли «Foreign affairs» журнали сайтида чоп этилган таҳлилий мақоласи\nҚандай қилиб ҳукуматни инсон капиталига сармоя йўналтиришга ишонтириш мумкинлиги ҳақида\nҲукумат иқтисодий ўсишни таъминлашга интилар экан физик капитал – муҳташам кўприклар, янги йўллар, замонавий аэропортлар ва бошқа инфратузилмаларни барпо этишга инвестиция киритишга эътиборни қаратади.\nОдатда, улар аҳоли саломатлиги, билим ва кўникмалари, тажриба ва турмуш тарзини ўзида мужассам этган инсон капиталига инвестиция киритишдан унчалик манфаатдор эмас. Бу катта хато, негаки, инсон капиталига инвестиция киритишга нисбатан бепарволик мамлакат рақобатбардошлилигини кескин пасайтириб юбориши мумкин. Зеро, мамлакат иқтисодий жиҳатдан тараққий этиши учун истеъдодли одамларни тарбиялаш талаб этилади.\nЖаҳон банки гуруҳининг бутун фаолияти давомида экспертларимиз иқтисодиётнинг ўсишига хизмат қилувчи, одамларга камбағалликдан халос бўлишга ёрдам берувчи ҳамда ривожланаётган мамлакатлар тараққиётига сармоя киритиши мумкин бўлган ҳар бир жиҳатни ўрганди.\n2003 йилда банк «Doing Business» номли илк йиллик ҳисоботини чоп этган ва унда солиққа тортишдан то шартномаларни бажаришгача бўлган ҳар бир мезон бўйича мамлакатларнинг қиёсий таҳлили ўтказилган эди.\nҲисобот хулосаларини инкор этишнинг имкони йўқ. Сабаби давлат раҳбарлари ва молия вазирлари тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар камайиши мумкинлиги билан боғлиқ таваккалчиликка дуч келди. Чунки компаниялар энг мақбул ишбилармонлик муҳитига эга мамлакатларга сармоя киритишни афзал билади. Кейинги 15 йилда «Doing Business» ҳисоботлари 3180 дан ортиқ ислоҳотни амалга оширишга кўмаклашди.\nБугунги кунда банк худди шундай ёндашувни илгари сурган ҳолда, ҳукуматларни инсонларга сармоя киритишга даъват этмоқда. Жаҳон банки гуруҳи вакиллари инсон капитали ходимларнинг кейинги авлоди иши самарадорлигига қандай таъсир кўрсатишини баҳолаш индексини ишлаб чиқмоқда.\nИндекс шу йилнинг октябрь ойида Балида бўлиб ўтадиган Жаҳон банки гуруҳининг йиллик йиғилишида тақдим этилади. Унда бугун дунёга келган бола 18 ёшга етганда умид қилиши мумкин бўлган саломатлик ҳолати, шунингдек, таълимнинг сифат ва миқдор кўрсаткичлари акс этади.\nОлимлар инсон капиталини ривожлантиришнинг афзалликлари ҳақида кўп нарсаларни билади. Бироқ бу ривожланган давлатларнинг шу йўналишдаги ҳаракатларини жадаллаштиришга ишончли даъват бўла олмади.\nСўнгги ўттиз йилда бой ва қашшоқ мамлакатларда ҳаёт давомийлиги бир-бирига яқинлаша бошлади. Таълим билан қамраб олиш кўрсаткичлари сезиларли равишда ортди. Бироқ муаммолар шу билан барҳам топмади. Беш ёшгача бўлган болаларнинг қарийб тўртдан бири тўйиб овқатланмайди, 260 миллиондан зиёд бола ва ёш мактабда ўқимайди, ривожланаётган мамлакатларда мактаб ёшидаги кичик болаларнинг 60 фоизида ҳамон минимал таълим олиш имконияти мавжуд эмас.\nИнсон салоҳиятининг аҳамияти\nИнсон капиталининг аҳамиятини бир нечта турли усулларга асосан баҳолаш мумкин. Анъанага кўра, иқтисодчилар буни кўпроқ таълим олган одамларнинг даромади билан ҳисоблар эди.\nТадқиқотлар ҳар бир қўшимча таълим йили инсон даромадини ўртача 10 фоизга оширишини кўрсатди. Бунда таълим сифати ҳам муҳим. Мисол учун, АҚШдаги бошланғич мактабнинг алоҳида синфида малакаси паст ўқитувчини ўрта даражадаги мутахассисга алмаштириш ўқувчиларга бутун умри давомида 250 минг долларгача умумий даромад олиш имконини беради.\nАммо когнитив имкониятлар инсон капиталининг ягона кўрсаткичи эмас. Мардлик, ирода ва ҳалоллик каби ижтимоий-ҳиссий кўникмалар, одатда катта иқтисодий самарадорлик келтиради. Соғлиқ ҳам муҳим аҳамиятга эга. Негаки, соғлом инсонларнинг меҳнат самарадорлиги юқори бўлади.\nМисол учун, 2015 йилда Кенияда ўтказилган тадқиқот шуни кўрсатдики, болаларга нархи атиги 30 центга тенг гельминтларга қарши дори воситаларини бериш мактабда дарс қолдиришни камайтиришга, кейинчалик эса мустақил ҳаётга қадам қўйганда ойлик маошининг жами 20 фоизга ошишига олиб келди.\nЭрта ёшдан инсон капиталини турли йўллар билан ўлчаб бориш яхши самара беради. Болани гўдакликдан тўғри овқатлантириш, соғлом ривожланишини рағбатлантириш кейинчалик унинг жисмоний ва руҳий фаровонлигини яхшилайди.\nАйни пайтда болаликда когнитив ва ижтимоий-ҳиссий имкониятларда йўл қўйилган айрим камчиликларни балоғат ёшига етганда тузатиш қимматга тушади. Шунинг учун ҳукумат томонидан инсон капиталини бола ҳаётининг дастлабки 1000 кунлигида ривожлантириш иқтисодий самара беради.\nБуларнинг барчаси иқтисодий ўсиш билан нечоғли боғлиқ? Биринчидан, инсон капиталига индивидуал сармоялардан олинадиган фойда қўшилса, умумий самара алоҳида қисмлар миқдоридан кўпроқ эканлиги аён бўлади.\nКениядаги мактаб ўқувчиларига қайтадиган бўлсак, биргина боланинг гельминтлардан халос бўлиши бошқа болаларнинг зарарланиш эҳтимолини камайтиради. Бу эса, ўз навбатида, уларнинг келажакда яхши ўқиши ва улғайгач нисбатан катта маош олишига олиб келади.\nИнсон капиталини ривожлантиришнинг айрим афзалликлари жамланиб, сармоя киритилаётган авлод билангина чекланиб қолмайди. Масалан, онанинг фарзанднинг пренатал парвариши ҳақидаги билимини бойитиш болаларнинг гўдаклигиданоқ соғлиғини яхшилашга хизмат қилади.\nИқтисодчиларнинг ҳисоб-китобларига кўра, инсон капиталига индивидуал инвестициялар умумлаштирилганда, турли мамлакатларда инсон капиталига киритилган инвестиция билан аҳоли жон бошига тўғри келадиган даромадлар ўртасидаги тафовут 10 фоиздан 30 фоизгача бўлишини кўрсатди.\nМисол учун, XIX аср ўрталарида Бразилия зиёли европаликларнинг Сан-Паулога иммиграциясини рағбатлантирган. Натижада 100 йилдан сўнг бу штатда юксак даражадаги таълим, қишлоқ хўжалигига нисбатан саноатда кўпроқ бандлик, шунингдек, аҳоли жон бошига янада юқори даромад кузатилди.\nАйниқса, таълим катта самарадорлик келтиради, шунинг учун у қашшоқлик кўламини қисқартиришда муҳим роль ўйнайди. Буни Гана тарихи ҳам тасдиқлайди: 1990 йилларда ва 2000 йиллар бошида мамлакат таълимга кетадиган харажатлар миқдорини икки баробар кўпайтириш орқали асосий кўрсаткичларни кескин оширишга муваффақ бўлди. Натижада 1999 йилдан 2012 йилгача мамлакатда саводхонлик даражаси 64 фоизга етди, қашшоқлик даражаси эса 61 фоиздан 13 фоизга тушди.\nТаълимга киритиладиган сармоялар ҳам жамиятда ижтимоий тенгсизликни камайтириши мумкин. Аксарият мамлакатларда нисбатан ўзига тўқ оилаларда туғилган фарзандлар болаликданоқ кенг имкониятлардан фойдаланишни бошлайди ва бу бутун умри давомида қатор афзалликларга олиб келади, аксинча, ночорроқ оилалар фарзандлари бундай имкониятлардан фойдалана олмайди.\nБундай муаммони ҳукумат томонидан ҳал этиш бўйича саъй-ҳаракатлар амалга оширилганда иқтисодий тенгсизликнинг қисқариш тенденцияси кузатилади. Шимолий Каролинада ўтказилган тадқиқот агар Қўшма Штатлар болаликданоқ самарали ривожланиш дастурларидан фойдаланса, мамлакатда даромадлардаги тенгсизлик 7 фоизга камайишини кўрсатди. Бу эса АҚШнинг Канада даражасига эришиши учун етарли.\nИнсон капиталига сармоя киритишдан жамият ҳам катта манфаат кўради. Узлуксиз мактаб таълими турли жиноятлар содир этилиши эҳтимолини камайтиради.\n2017 йилда Либерияда наркотиклар савдоси билан шуғулланувчилар, ўғрилар ва жиноятга мойил бошқа эркаклар когнитив-ахлоқий терапияга йўналтирилиши бўйича тадқиқот ўтказилган. Бу уларга ўз ҳиссий ҳолатини англаб етиш, ўзини идора этишни яхшилаш ва мураккаб вазиятларда тўғри йўл тутиш каби кўникмаларни шакллантиришни кўзда тутган. Унчалик кўп харажат талаб этмаган дастур ушбу инсонларнинг жиноят оламига қайтиши эҳтимолини сезиларли даражада қисқартирди.\nИнсон капитали шахснинг жамият ҳаётида иштирок этиши билан боғлиқ. 1970 йилларнинг ўрталарида Нигерияда умумий бошланғич таълим жорий этилиб, болаларнинг катта қисми бошланғич мактабларга қамраб олинди. Бир неча йил ўтиб, бу йигит ва қизлар янгиликлар билан қизиқиш, тенгқурлари билан сиёсат ҳақида суҳбат қуриш, палата йиғилишлари ва сайловларда иштирок этишни бошлади.\nИнсон капиталига инвестиция киритиш ишонч даражасини ҳам оширади. Ўқимишли инсонлар бошқаларга кўпроқ ишонади, ишонч даражаси баланд бўлган жамият одатда нисбатан юқори иқтисодий ўсишга эришади. Шунингдек, улар анча сабрли ҳам бўлади: тадқиқотлар йигирманчи аср ўрталарида Европада амалга оширилган мактаб ислоҳотлари одамларнинг мигрантларга нисбатан бағрикенгроқ бўлишига хизмат қилган.\nАён бўлган ҳақиқатлар\nИнсон капитали ўз-ўзидан юзага чиқмайди, у давлат томонидан ривожлантирилиши лозим. Хусусан, кўпинча инсон камолоти учун инвестиция киритиш ва бу сармоянинг бошқаларга ҳам тарқалиши омили инобатга олинмайди.\nМасалан, ота-оналар ўз фарзандининг гижжасини даволаш ҳақида қарор қабул қилар экан, аввало, унинг саломатлиги ҳақида қайғуради. Бироқ бу ҳаракатлар бошқа болаларнинг касалланиш хавфини камайтиришини эсламайди.\nЁки фарзанднинг боғчадаёқ кўпроқ билимга эга бўлиши учун пул сарфлаётган ота-оналарни олайлик. Улар шу орқали келажакда жиноятчиликнинг камайиши ва маҳбуслар сонининг қисқариши сингари янада кенгроқ ижтимоий аҳамиятга таъсир кўрсатаётганини эътиборга олмайди.\n2010 йилда Мичиганда ишлаб чиқилган мактабгача таълим дастурларидан бирининг самарадорлиги ўрганилганда сарфланган ҳар бир доллар жамиятга 7 доллардан 12 долларгача фойда бўлиб қайтгани аниқланган.\nБаъзи ҳолларда жамиятда қабул қилинган нормалар ота-оналарни ўз фарзандига сармоя киритишдан қайтаради. Ота-оналарнинг ўғлига қиз фарзандидан кўра кўпроқ эътибор қаратиши аввалдан маълум. Бироқ ушбу камситиш таъсири келгусида кутилмаган оқибатларга олиб келиши мумкин.\nМасалан, Ҳиндистон ҳукуматининг ҳисоб-китобларига қараганда, мамлакатда 21 миллионга яқин ана шундай «исталмаган қизлар» мавжуд. Бу қизалоқлар ҳам саломатлик, ҳам таълим нуқтаи назаридан ота-онасидан камроқ эътибор кўради.\nБошқа ҳолатларда оилалар ўз болаларига сармоя киритишни истайди, бироқ бунга қурби етмайди. Камбағал ота-оналарда истеъдодли болаларини мактабда ўқитишга пул тўлаши учун кредит олиш имкони йўқ. Ҳатто таълим бепул бўлган тақдирда ҳам улар транспорт ва мактаб харажатлари учун пул топиши зарур. Бола оилага қўшимча даромад келтириши учун ишлаши ва шу боисдан мактабда ўқий олмаслиги билан боғлиқ ҳолатларни айтмаса ҳам бўлади.\nҲукуматларнинг инсон капиталига инвестиция киритиши муҳим аҳамиятга эга бўлса-да, сиёсатчилар кўпинча бунга қарши турадилар. Амалдорларда ўзини оқлашга бир неча ўн йиллар талаб этадиган дастурларни қўллаб-қувватлаш учун рағбатнинг ўзи йўқ.\nМисол учун, эпидемия мавжуд бўлмаган ҳолатда сиёсатчилар жамиятдаги соғлиқни сақлаш аҳволига эътиборни сусайтириши мумкин. Аҳоли саломатлигини таъминлаш бўйича лойиҳалар солиқларни ошириш ёки янада муҳимроқ харажатлар, хусусан, инфратузилма ёки ижтимоий эҳтиёжлар учун ажратилган маблағлардан бир қисмини олиш йўли билан молиялаштирилганига мисоллар жуда кам.\n2012 йилда Нигерия ҳукумати оналик ва болаликни муҳофаза қилиш учун кўпроқ маблағ йўналтириш мақсадида мамлакатдаги ёқилғи маҳсулотларига субсидияларни бекор қилганида жиддий қаршиликка учраган эди. Ушбу масалани ОАВда ёритишда бор эътибор субсидияларнинг тўхтатилишига қаратилган ва жамият учун ўта зарур бўлган биринчи тиббий-санитар ёрдамни кенгайтириш масаласига кам аҳамият берилганди. Кенг миқёсдаги ижтимоий норозиликлардан сўнг субсидия қайта тикланган.\nБаъзи давлатларда бундай норозилик қисман ижтимоий келишувнинг заифлиги билан изоҳланади: фуқаролар ўз ҳукуматига ишонмайди ва шу сабабдан, ўзларининг фикрича, кейинчалик изсиз йўқ бўлиб кетадиган солиқларни тўлашга иккиланади.\nЎзлигини намоён қилиш муаммоси ҳамма жойда мураккаб. Бутун дунёда ҳаддан ташқари кўп болалар ўқишни билмайди, чунки уларнинг ўқитувчилари етарли даражада билимга эга эмас. «Хизматлар кўрсатиш даражалари» ушбу муаммонинг туб моҳиятини очиб берган ташаббус бўлди. У Жаҳон банки гуруҳи томонидан Африка иқтисодий тадқиқотлар консорциуми билан ҳамкорликда Африканинг Саҳрои Кабирдан жанубда жойлашган мамлакатларидаги маълумотларни тўплаш мақсадида илгари сурилган эди.\nЕттита давлат – Кения, Мозамбик, Нигерия, Сенегал, Танзания, Уганда ва Тогода тўртинчи синф ўқитувчиларининг 66 фоизигина тил бўйича ушбу синф ўқув дастурини ўзлаштирган, 68 фоизи математикадан дарс бериш учун талаб этиладиган минимал билим даражасига эга экан.\nМазкур давлатларнинг соғлиқни сақлаш соҳасида ишлаётган тиббиёт ходимлари фақат 53 фоиз ҳолатда безгак, диарея, зотилжам, сил ва диабет сингари касалликларга тўғри ташхис қўя олган.\nЎзини намоён қилиш бу борада хизмат қилаётган инсонлар вазифасини сидқидилдан бажаришига етарлича рағбат бўлмаган жойларда ҳам мушкуллашади.\nЮқорида тилга олинган етти давлатда ўқитувчилар белгиланган дарс соатларининг ярминигина ўтган. Кўп ҳолларда муаммонинг илдизи давлат хизматчилари маъмурий-буйруқбозлик авж олган шароитда, хизмат поғоналаридан кўтарилиш меҳнат натижасига эмас, балки таниш-билишлар билан алоқаларга қараб юз берадиган шароитларда ишлашига бориб тақалади.\nДарвоқе, ижобий мисоллар ҳам бор. Марказий ҳокимият, маҳаллий органлар ва хизмат кўрсатувчиларнинг мақсадлари муштарак келса, мамлакатлар инсон капиталини яхшилаш борасида катта муваффақиятларни қўлга киритиши мумкин. 2004 йилда Аргентинада Жаҳон банки гуруҳи кўмагида амалга оширилган «Plan Nacer» дастури ана шундай ижобий самара келтирган эди.\nДастур тиббий суғуртага эга бўлмаган оилаларга уни олишда ёрдамлашишни кўзда тутган эди. Унга мувофиқ, маблағлар ҳудудларга провинциядаги оналик ва болаликни муҳофаза қилиш хизматларининг қамрови ҳамда сифатини белгиловчи кўрсаткичлар, шунингдек, ушбу хизматларни яхшилашга туртки бўлувчи ёндашувлар асосида тақсимланди. «Plan Nacer» лойиҳаси бўйича моддий ёрдам олган провинцияларда чақалоқ дунёга келганида вазни меъёрдан паст бўлиши эҳтимоли 19 фоизга камайди.\nРивожланаётган мамлакатларда тобора кўпроқ аҳоли соғлиқни сақлаш ва таълим соҳаларининг яхшиланишини талаб қилмоқда. Масалан, Перуда фуқаролик жамияти гуруҳлари томонидан ташкил қилинган ташвиқот тадбирлари 2006 йилги сайловлар даврида болалар масаласининг сиёсий мунозараларда долзарб мавзуга айланишига олиб келди.\nСиёсатчилар ҳам, ўз навбатида, беш йил ичида болаларда бўй ўсишининг секинлашиш ҳолларини 5 фоизга камайтириш бўйича аниқ мақсад қўйиб, бунга муносабат билдирди. Мамлакат бу мураккаб вазифани ҳатто ортиғи билан уддалай олди: 2008 йилдан 2016 йилга қадар беш ёшгача бўлган болаларда бўй ўсишининг секинлашиш кўрсаткичлари тахминан 15 фоизга пасайди. Бу ҳар қандай ҳолатда ҳам ўзгаришларга эришиш имкони борлигини кўрсатувчи яққол далилдир.\nСиёсатчилар ва бюрократлар ўз ишини уддалай олмаса, камбағал аҳоли энг кўп азият чекади. Аммо одамларда ўзлари ҳақли бўлган хизматларни талаб қилиш усули бор: бу – шаффофлик. Ахборотдан кўпроқ хабардор бўлиш фуқароларга етакчилар ва давлат хизматчилари нималар қилаётгани ва нималар қилмаётганини билиш имконини беради.\nМасалан, Угандада 2005 йилда жамоат ташкилотлари билан ишловчи тадқиқотчилар маҳаллий тиббий муассасалар ишини баҳолаш, сифати юқорироқ бўлган хизматларни талаб қилишга даъват этувчи махсус карточкалар чоп этишди. Ушбу оддий сиёсат билан соғлиқни сақлаш соҳасида вазиятнинг барқарор яхшиланиши, жумладан, беш ёшгача бўлган болалар ўртасида ўлим ҳолатлари камайишига эришилди.\nШунга ўхшаш ҳолат 2001 йилда Германияда ҳам кузатилган. Талабаларни баҳолаш халқаро дастурининг ҳафсалани пир қилувчи натижаларидан сўнг «PISA шок» деб ном олган тадбир амалга оширилди – ҳукумат таълим соҳасида йирик ислоҳотлар ўтказиб, таълимни яхшилади.\nТаълимни баҳолаш Танзанияда ҳам муҳим аҳамиятга эга бўлди. 2011 йилда «Twaweza» ноҳукумат ташкилоти Жаҳон банки гуруҳи томонидан қўллаб-қувватланган ҳолда болаларнинг базавий саводхонлигини ҳисоблаш кўникмаларини аниқлашга бағишланган сўров натижаларини чоп этди. Натижа аянчли эди: ўн нафар учинчи синф ўқувчисидан фақат учтаси иккинчи синф дастурини ўзлаштирган, ундан ҳам кам бола иккинчи синфга мўлжалланган инглиз тилидаги матнни ўқий олган.\nЎша пайтларда хизмат кўрсатиш индикаторлари асосида сўров натижалари чоп этилди. У ўқитувчиларнинг камчилиги ва ўқувчиларнинг дарс қолдирмаслигини кўрсатди. Шундан сўнг рўй берган ижтимоий акс-садо Танзания ҳукумати томонидан ўқитишнинг паст даражаси муаммоларини ҳал қилишга қаратилган «Ҳозироқ юқори натижалар» дастури жорий қилинишига олиб келди.\nУшбу мисоллар шуни кўрсатадики, инсон капитали ривожланиши ҳолатининг ишончли таҳлилидан кенг фойдаланиш имконияти вужудга келмоқда. Бу таҳлил ҳукуматларни ҳаракат қилишга ундайди. Жаҳон банки гуруҳи томонидан инсон капиталининг асосий жиҳатларини қамраб олиш учун ишлаб чиқилаётган кўрсаткичлар мантиғи ана шундай.\nУшбу ўлчов инсон капиталига сармоя самарасиз бўлган мамлакатлар учун даъват бўлиб хизмат қилиши мумкин. Биз ўз ҳаракатларимизни соғлиқни сақлаш ва таълимга йўналтирамиз, асосларни ўрганиб борамиз. Ҳозир туғилган болалар мактаб ёшигача яшай олармикан? Агар яшаб қолса, мактабга бора олармикан? Улар неча йил ўқийди? Ўрта мактабни битиргунча улар соғ-саломат, келгуси ўқиш ва ишга тайёр бўла оладими?\nКўплаб ривожланаётган мамлакатларда ёшларнинг соғлиғини мустаҳкамлаш борасида катта ишлар амалга оширилиши керак. Бенин, Буркина-Фасо ва Кот-д’Ивуарда бугун туғилган болаларнинг 10 фоизи ўзининг бешинчи туғилган кунини ҳеч қачон кўрмайди.\nЖанубий Осиёда сурункали тўйиб овқатланмаслик натижасида беш ёшгача бўлган болаларнинг учдан бир қисмидан кўпроғи ўз ёшига нисбатан паст бўйли бўлиб, бу мия ривожланишига путур етказади ва ўқиш лаёқатига жиддий тўсқинлик қилади.\nБу таълим соҳасига ҳам тегишлидир. Таълимнинг аҳамиятини яхшироқ англаш учун Жаҳон банки гуруҳи ЮНЕСКОнинг Статистика институти билан ҳамкорликда ўқувчиларнинг ўзлаштиришини баҳолаш натижалари бўйича янги маълумотлар базасини ишлаб чиқди.\nБиз 150 дан зиёд мамлакатни қамраб олувчи бир неча йирик тест дастурлари натижаларини PISA баҳолари билан қиёслаш мақсадида мувофиқлаштирдик. Маълумотлар базаси таълим соҳасида улкан муаммолар борлигини кўрсатди: ривожланаётган мамлакатларда ўқувчиларнинг қарийб 50 фоизи «профессионалликнинг энг паст даражаси» деб аталадиган муаммога дуч келади.\nСингапурда ўқувчиларнинг 98 фоизи, Жанубий Африкада 26 фоизи ўрта мактабда халқаро базавий даражага эришади. Бошқача айтганда, Сингапурда ўрта мактаб ўқувчиларининг деярли барчаси дунёнинг исталган жойида ишлаш учун етарли малакага эга. Жанубий африкалик ёшларнинг қарийб тўртдан уч қисми саводсиз. Бу инсон салоҳиятини йўқотиш.\nБолалар мактабни битирар экан, қайси мамлакатда яшашига қараб соғлиғи борасида мутлақо турли истиқболларга дуч келади. Дунёнинг энг бадавлат мамлакатларида 15 ёшли ўсмирларнинг қарийб 5 фоизи ўзининг 60 ёшлигини қаршилай олмайди. Қашшоқ мамлакатларда 15 ёшли ўсмирларнинг 40 фоизи 60 ёшгача вафот этади.\nУшбу фактлар турли мамлакатларда соғлиқни сақлаш ва таълим соҳасида улкан тафовутлар борлигини кўрсатади. Биз инсон капиталининг турли жиҳатларини бирлаштириш учун Жаҳон банки гуруҳида уларни ягона индексга йиғамиз. У ишчиларнинг келгуси авлоди меҳнати самарадорлигининг пасайиши нуқтаи назаридан инсон капиталига инвестиция киритмаслик оқибатларини намоён этади.\nТаҳлиллар шуни кўрсатадики, бугунги кунда инсон капиталига энг кам сармоя киритиладиган мамлакатларда келгусида ишчи кучининг самарадорлиги, агар одамлар тўлиқ соғлом бўлиб, сифатли таълим олса, эришиш мумкин бўлган кўрсаткич сезиларли пасайиб кетади.\nШу тарзда инсон капиталига сармоядан олинадиган иқтисодий фойдани ўлчаш соғлиқ ва таълим яхшиланишининг ижтимоий ва ички қийматини камайтирмайди. Молия вазирлиги, одатда, инсон капиталига сармоя киритишдан кўра, ўз мамлакатининг қарзлари ҳақида кўпроқ қайғуради.\nЖаҳон банки гуруҳи инсон капиталига сармоя қилиш таъсирининг ижобий натижаларини тарғиб этиб, сиёсатчиларни нафақат банк ҳисобрақамлари, балки мактаблар ва касалхоналардаги ҳолатлар ҳақида ҳам қайғуришга руҳлантириши мумкин. Шунингдек, индекс инвестициялар даражаси пасайиб бораётган мамлакатлар учун ҳаракатга даъват бўлади.\n«Doing Business» ҳисоботидан кўринадики, кенг кўламли ўлчовлар ҳолатида ҳам ислоҳотлар ҳар доим амалга оширилавермайди. Юқоридаги индекс давлат раҳбарлари ва молия вазирлари олдига кўз юмиб бўлмайдиган масала қўяди.\nМамлакатларнинг қиёсий таҳлили – бу фақат дастлабки қадам. Агар ҳукуматлар инсон капиталига қандай сармоялар самара олиб келишини аниқлаши амалда бўлса, инсон капиталини ривожлантиришга кўмаклашувчи турли омилларни ҳисобга олиши зарур бўлади.\nЭнг яхши кўрсаткич бу ижтимоий фаровонлик бўлиб, у кўп ҳолларда етарли даражада молиялаштирилмайди. Жаҳон банки гуруҳи амалий фойда келтириши мумкин: турли ҳамкорларнинг ҳаракатини мувофиқлаштиришга кўмаклашиш, умумқамровли ахборотларни тўплаш, сиёсатчиларга маслаҳат бериш, техник ёрдам кўрсатиш ва самарали чораларни ишлаб чиқишга кўмаклашиш.\nXXI асрда инсон капитали\nИнсон капиталининг ривожланиши одамлар, иқтисодиётлар, жамиятлар ва бутун дунёда барқарорлик учун аҳамиятга эга. Бу келгуси авлодлар учун ҳам муҳимдир.\nМамлакатлар инсон капиталига самарали инвестиция қила олмас экан, айниқса, камбағаллар учун катта харажатлар юзага келади. Ушбу харажатлар келгуси авлодларни оғир аҳволга солиб қўяди.\nКатта харажатларни талаб этувчи технологик тараққиёт туфайли фуқаролари самарали турмуш кечириши учун замин яратишга қодир эмаслик, нафақат юқори харажатлар билан бирга кечади, балки жиддий тенгсизликни келтириб чиқаради. Бу эса хавфсизликка ҳам таҳдид солади, зеро, қондирилмаган талаблар тартибсизликлар келтириб чиқариши мумкин.\nЭнг яхши маълумот – жавобнинг бир қисми, фақат бир қисми, холос. Биринчидан, агар маблағ етарли бўлмаса, ҳукумат сифатли хизмат кўрсата олмайди. Шу тариқа инсон капиталига сурункали тарзда инвестиция киритмайдиган мамлакатлар солиқ нуқсонлари ва истисноларини бартараф этишга, тушумлар йиғилишини яхшилашга ва харажатларни қайта йўналтиришга мажбур бўлади.\nМасалан, Миср ва Индонезия сўнгги йилларда энергетик субсидияларини кескин камайтирди ва ушбу ресурсларни ижтимоий ҳимоя ва соғлиқни сақлаш тизимларини ривожлантиришга қайта йўналтирди.\n2012 йилдан 2016 йилгача бўлган даврда тамаки маҳсулотларига солиқлардан олинган даромад Филиппинга соғлиқни сақлаш департаменти бюджетини ҳамда тиббий суғурта билан қамраб олинган аҳоли улушини уч баробар ошириш имконини берди.\nАмерика Қўшма Штатларининг Филадельфия каби шаҳарлари газли ичимликлардан ундириладиган солиқни мактабгача таълимни молиялашда фойдаланишга интилмоқда.\nАммо молиялаштириш ҳажмини оширишнинг ўзи етарли эмас. Айрим мамлакатлар ижтимоий хизматлар сифатини сақлаган ҳолда, уларнинг самарадорлигини ошириш устида ишлашга мажбур. Масалан, Жаҳон банки гуруҳи томонидан яқинда Бразилияда ўтказилган тадқиқотлар шуни кўрсатдики, маҳаллий даражада соғлиқни сақлаш секторида самарадорликнинг оширилиши ЯИМнинг тахминан 0,3 фоизига тенг тежамкорликни таъминлаши мумкин.\nБошқа айрим мамлакатларда рақобатлашувчи томонларнинг манфаатлари ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлади. Чилининг таълим соҳасини ислоҳ қилиш борасидаги кўп йиллик тажрибаси асосий мақсадлардан бири: бутун эътиборни таълим ҳамма учун қоидасига қаратиш йўлида сиёсий коалициялар тузишнинг муҳимлигини кўрсатди.\n2004 йилда мамлакат ислоҳотлар ўтказиш ва ўқитувчиларнинг касаба уюшмаларига ён бериши орқали ўқитувчиларга ҳақ тўланишига эриша олди.\nИш нимадан бошланишидан қатъи назар, энг яхши ўлчов ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Алал-оқибат, сиз фақат ўлчай оладиган нарсанигина такомиллаштиришингиз мумкин. Аниқ-тиниқ ўлчовларгина қандай ислоҳотлар зарурлигининг барча томонидан тушунилишига олиб келади. Шунингдек, улар устуворлик тўғрисидаги масалаларга аниқлик киритиши, фойдали музокараларга асос бўлиши ва ошкораликни кучайтириши мумкин.\n1949 йилда Жаҳон банки президенти Жон МакКлой шундай ёзган эди: «Тараққиёт – бу тахтага чизиш, сўнгра сеҳрли таёқча ва доллар билан ҳаётга жорий қилиш мумкин бўлган нарса эмас».\nМакКлойнинг фикрича, тараққиёт концепциялари ва уларни амалга ошириш ўртасида кўп ҳолларда узилишлар бўлган. Айнан шу узилишларни Жаҳон банки гуруҳининг инсон капитали индекси ёрдамида бартараф этиш мумкин бўлади.\nЯнги ўлчовлар мамлакатларни имкон қадар тезроқ инсон капиталига сармоя қилишга ишонтиради. Бу барчани келажак иқтисодиётига – у ерда учраши мумкин бўлган барча нарсаларда рақобатга ва фаровонликка тайёрлайди. Ва бу глобал тизимга барча бирдай амал қилишига кўмаклашади. Инсон капиталига инвестиция қилишга қодир бўлмаслик тараққиёт учун, бутун инсоният учун ниҳоятда қимматга тушади.\nИжтимоий шериклик – муносиб меҳнат гарови


Ўпкада оғриқ пайдо бўлишининг 8 сабаби - Zamin.uz\nДиафрагма — бу кўкрак соҳасидаги мушакларнинг «корсети». Кучли зарба ёки жароҳат мушакларга зарар етказиши мумкин. Шунинг учун оғриқ доимий ёки вақти-вақти билан кузатилади. Энг оғир ҳолатларда шикастланиш диафрагма мушакларининг ёрилишига олиб келиши мумкин. Аниқ ташхис эса фақат компьютер томографияси ёрдамида қўйилади. Қуйида мушакларнинг шикастланишига олиб келадиган аломатлар билан танишинг:\n- қоринда оғриқ;\n- нафас олишнинг қийинлашуви;\n- кўкрак ёки елкада оғриқ;\n- юрак уришининг секинлашуви;\n- қайт қилиш.\nМушак ёки скелетнинг зарарланиши\nШикаст, ҳаддан ташқари зўриқиш ва ҳаттоки кучли йўтал мушакларнинг жиддий зарарланишига олиб келади. Қовурғанинг синиши ёки лат ейишида ҳам ўпкада оғриқ кузатилади. Қовурға шикастланишидан гумон қилинган вақтда травматолог билан маслаҳатлашган ҳолда рентген текширувини ўтказиш зарур.\nЖисмоний зўриқиш вақтида оғир нафас олиш ва нафас қисилиши диафрагма спазмини ва ўткир оғриқни келтириб чиқаради. Оғриқ нафас олишга халақит берадиган даражада кучли бўлиб, машқ қилганда янада кучаяди. Вазиятни яхшилаш учун машғулотлардан танаффус қилиш керак. Оғриқнинг олдини олиш учун эса доимий машғулотдан аввал енгил машқлар билан танани қизитиб олиш лозим.\nЎт пуфагидаги оғриқни диафграма билан чалкаштириш мумкин. Одатда ўт пуфаги касаллиги оғриқдан ташқари қуйидаги аломатлар билан бирга келади:\n- қовуқ ёки ичак фаолиятида ўзгаришлар;\n- титроқ ёки иситма;\n- тери ва кўз оқларининг сарғайиши;\nЧурра одатда қизилўнгач ёки ошқозон кўкрак қафаси томон силжиганда пайдо бўлади. Кўпгина ҳолларда кичик танаффус чурраси қўшимча белгилар билан намоён бўлади:\n- кислотали рефлюкс;\n- ахлатнинг қора ёки қонли бўлиши;\n- кўкрак ёки қоринда оғриқ;\n- ютинишда оғриқ;\n- жиғилдон қайнаши;\nҲомила ривожланиши натижасида бачадон кенгайиб, диафрагмани юқорига суради. Шу сабабдан ўпка қисқаради, нафас олиш қийинлашади, ҳаттоки оғриқ ҳам кузатилиши мумкин. Кўпгина ҳолларда ушбу аломатлар туғруқдан кейин йўқолади. Шунинг учун шифокор билан маслаҳатлашиш зарур. Айниқса, қуйидаги аломатлар намоён бўлганда:\n- қаттиқ ёки доимий оғриқ;\n- доимий йўтал;\n- нафас олишда қийинчилик.\nПлеврит — бу ўпкани ўраб турган кўкрак қафаси ичидаги плевра, тўқима қатламининг яллиғланишидир. Плеврит нафас олиш вақтида оғриқ, нафас қисилиши, йўтал ва иситма билан ажралиб туради. Баъзида оғриқ елкагача кўтарилади.\nБронхит — ҳавонинг ўпка ва ташқарига ўтишини таъминлайдиган шиллиқ қаватнинг яллиғланишидир. Бронхит ўткир ёки сурункали бўлиши мумкин. Бронхит билан кўкрак оғриғи ҳамда бошқа аломатлар кузатилиши мумкин:\n- юқори тана ҳарорати;\n- нафас қисилиши. “Замин” янгиликларини “Twitter”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Ҳаёт тарзи » Ўпкада оғриқ пайдо бўлишининг 8 сабаби


Ўш: Куйган Бобур театрида навоийхонлик ўтказилди\n20 октябр 2021, Тошкент вақти: 19:23\nЎшдаги Навоий ҳайкалининг бугунги қиëфаси...\nИюн воқеалари давомида ўт қўйилган Бобур номидаги Ўш ўзбек театри биносида театр жамоаси ва ўқитувчилар ўтказган "Назм ва наво" кечасида расмийлардан ҳеч ким қатнашмади. Шоирнинг июн воқеалари кунлари бўйнига сиртмоқ солинган Ўшдаги ҳайкали шу кунда ҳам қўллари синиқ, бурни пачоқ ҳолида турибди.\nШоирнинг таваллуд кунига бағишлаб 8 феврал куни ўтказилган тадбирга қатнашганлардан бири, ўшлик шоир Аъзам Раҳимдан мана бундай маълумот олдик.\n- Театрнинг мақомчилар ансамбли иштирокида ҳамда шаҳардаги 10-мактабнинг ўқувчилари иштирокида бўлиб ўтди.\nОзодлик: Шаҳар ҳокимиятидан вакиллар бўлдими?\n- Тадбир расмийларсиз бўлиб ўтди. Хуллас ўтди-да. Байрам нишонланди. Навоийнинг туғилган куни нишонланди куйиб кетган театр биносида, дейди ўшлик шоир Аъзам Раҳим.\nҲануз куйинди иси анқиб турган театр томоша залида ўтказилган "Назм ва наво" кечасини Ўш давлат университетининг ўзбек тили ва адабиёти кафедраси мудири Равшанбек Турсунов олиб борди.\nУниверситетнинг Турсунов раҳбарлик қилган Ўзбек филологияси факультети июн воқеаларидан кейин ёпилган.\nИюн қирғини давомида кечаги тадбир ўтказилган театрнинг саҳнаси ва томоша залига босқинчилар ўт қўйган эди.\nТеатр директори, Қирғизистон халқ артисти Бахтиёр Тўхтаматовнинг айтишича, театр томоша залини таъмирлаш ишлари давом этмоқда.\n- Креслоларни бошқатдан обшивка қилаяпмиз. Худо хоҳласа, ремонт нормалний кетаяпти. Тахминан 20 куннинг ичида томошабин зали битади. Кеча гендиректорнинг ўзи, Жўқўрғи кенгес комитетдан Жилдиз келишиб, кўришиб “Ҳамма ëққа ëрдам берамиз. Бир-бир ярим ойининг ичида светларини, ҳамма ëғини қилиб берамиз. Пул бўлинди сизларга” деди. Худо буюрса, икки ойнинг ичида бўлиб қолади.\nОзодлик: Навоийнинг ҳайкали бўйича нима янгилик бор?\n- Навоийнинг ҳайкали бўйича ҳозирча ҳеч қандай янгилик йўқ. Мен 600та одамнинг олдида “Агарда ҳукумат томонидан бу нарса бўлмайдиган бўлса, ўзимиз қиламиз” деб айтганман. Вазият озгина нормаллашсин, деб пойлаб турибмиз. Ҳозир ҳаракат қилсак, негативний нима олиши мумкин-да. Шунинг учун озгина кутиб турайлик, бўлади бу нарса, дейди Бобур номидаги Ўш ўзбек академик мусиқали драма театри директори Бахтиёр Тўхтаматов.\n"Агар ҳайкални ҳукумат таъмирламаса, ўзимиз таъмирлаймиз", деди Бахтиёр ака.\nҲукуматнинг таъмирлаш нияти борми?\nБу саволни Қирғиз республикаси маданият вазирлиги масъул ходими Айсин Душалиевага бердик.\nОзодлик: Ўшда Навоий ҳайкалига зарар етказилганидан хабарингиз бордир?\n- Ҳа, биламиз. Ёдгорликларни сақлашга мутасадди Ўшдаги ташкилотлар бу воқеа юзасидан тегишли актларни тузиб, барча материалларни ҳуқуқ-тартибот органларига топширган. Сўнгги маълумотларга қараганда, ҳайкалга кимлар зарар етказганини аниқлаш устида иш олиб борилмоқда.\nОзодлик: Ҳайкални қайта тиклаш устида нимадир қилаяпсизларми?\n- Барибир қайта тиклаймиз. Ўш шаҳар ҳокимияти бу ишни амалга оширади.\nОзодлик: Сиз вакили бўлган Маданият вазирлиги бу иш билан шуғулланмайдими? Масалан, таъмирлаш ишларини молиялаштириш масаласи билан?\n- Ҳайкал бўйича материаллар ҳуқуқ-тартибот органларига топширилган ва биз аввал айбдорларни топишимиз керак. Кейин етказилган зарарни, қайта тиклаш ишларига кетадиган сарф-харжатни ҳисоблаб, сметасини тузишимиз керак.\nОзодлик: Демак, ҳозирча ҳайкални тиклаш юзасидан конкрет режа йўқ?\n- Нега режа бўлмас экан? Ҳайкални барибир қайта тиклаймиз. Биласизку, одатда ҳуқуқ-тартибот органлари айбдорларни топиши лозим. Ана ўшандан кейин режа тузамиз.\nОзодлик: Хўп, ҳайкал мана бу муддатда таъмирдан чиқади, деб айта оласизми?\n- Муддат... Вақти келиши биланоқ битади. (Рус тилида олиб борилган суҳбат давомида вазирлик вакили саволга жавобан "Как только – так сразу", деб жавоб берган), дея саволларимизга жавоб берди Қирғиз республикаси Маданият вазирлиги масъул ходими Айсин Душалиева.\nАлишер Навоийнинг Ўшдаги ҳайкалини таъмирлаш "вақти" қачон "келиши"ни тахмин қилишни осонлаштириши мумкин бўлган иккита фактни келтирамиз.\nЯқинда Жалолобод вилоят Олабуқа туманидаги 16-мактабдан Навоий номи олиб ташланди. Мактабга Исҳоқ Раззоқов номи берилди.\nҚирғизистон парламенти спикери Аҳмадбек Келдибеков июн воқеалари давомида ёндирилган уйлар ўрнига икки хонали уйлар қуриб бергани учун Ўш ва Жалолободни қайта тиклаш дирекциясини танқид қилди.\nКелдибеков фикрича, ёндирилган маҳаллаларни қайта тиклаш ўрнига кўпқаватли уйлар қуриш керак эди. Бу ҳақда 24 kg агентлиги хабар қилди.


1899 йилнинг 6 апрелида Москва йўлларида электр билан юрадиган трамвай пайдо бўлди.\nБу трамвай от тортиб юрадиган кўнка аравалар ўрнини олди. Янги трамвайлар эрталаб соат саккиздан то кечки саккизгача 14 минутлик интервалда шаҳар бўйлаб қатнай бошлади. Бутун линия бўйлаб саëҳат қилиш учун 6 копейка (иккита тухумнинг нархи) тўлаб чипта олиш кифоя эди. 1907 йилдан бошлаб трамвайлар Санкт-Петербургда ҳам юра бошлади.\nРоссиядаги илк трамвайлар Британиянимнг «Бреш» ширкатида ясалган эди.\nТошкентда электр трамвайи ҳаракати 1912 йил 29 декабрда очилди\nТез ва қулай транспорт воситаси ҳисобланган трамвайлар кўчани кўнка вақтидаги 230 отнинг тезакларидан қутқаргани айтилади.\nТошкентнинг руслар яшайдиган қисмидаги “Воскресенский” бозоридан турли томонларга умумий узунлиги 20 верст бўлган етти трамвай линияси тарқаган. Агар 1912 йилда жамиятнинг кўнка трамвайидан ялпи тушум 260 минг рублни ташкил этган бўлса, 1913 йилда электр қувватига ўтилгач, у 504 минг рублгача ўсди. Йўловчиларни ташиш ҳам кескин ошди.\nТошкентда от тортиб юрадиган трамвай тарихи эса 1896 йилга тақалади\n1896 йилда Тошкент ҳокимлиги Бельгия жамияти вакили Э.Дени билан 45 йилга кўнка (отлар билан ҳаракатланадиган бир вагонли транспорт воситаси) йўли қуриш ҳақидаги шартнома имзолади.\nЭ. Дени ўз хуқуқини Бельгиянинг «Тошкент трамвай» аноним жамиятига топширди. Шаҳарда кўнка 13 йил фаолият кўрсатди ва икки йўналиш бўйича ҳаракат қилди. Биринчи линия 1901 йил 30 мартда, иккинчиси 1903 йил 5 апрелда очилди. Унинг умумий узунлиги 9 верст 90 сажен йўл бўлиб, 30 вагон, 170 хизматчи ва 230 оти бор эди.\nКўнка темир йўл вокзалидан эски шаҳардаги бозоргача ва Романовская кўчасидан (ҳозирги Буюк Турон) янги шаҳардаги Сергиев черковигача (ҳозирги Ҳ.Олимжон майдони) хизмат қилган.\n1907 йил 27 августда шаҳар думаси Тошкентда электр трамвай ўтказишга “Тошкент трамвай” жамияти билан шартнома тузишга қарор қилди. 1908 йил сентябрида мазкур шартнома янги линиялар очишни кўзда тутувчи режалар билан тузилди. Концессия муддати 45 йил эди. 1926 йилда шаҳар “Тошкент трамвай» жамиятидан трамвай сотиб олиш ҳуқуқига эга эди.\n1910 йил 17 августда Куропаткин (ҳозирги Лоҳутий) ва Гоголь (ҳозирги Я.Ғуломов) хиёбонлари оралиғидаги жойда электр станцияси биносига асос солинди. Техник назоратни муҳандис В.С.Гейнцельман олиб борди.\nДунё табиат учун зарарли углеводород газлар тарқатадиган ёнилғи билан юрувчи транспортлардан холос бўлиш ғоясини илгари сураркан, электр ёрдамида юрувчи трамвайлар тағин замонавий аҳамият касб эта бошлади.\nЕвропанинг ривожланган мамлакатларида янги-янги трамвай линияларининг ишга тушаётгани, электромобиль саноати бунга далил. Бироқ 2016 йилнинг мартида Тошкентда трамвай транспортига чек қўйилди.\nСовет даври ва мустақилликнинг 25 йили мобайнида Тошкент манзарасининг ажралмас қисми бўлган трамвай қатнови 2016 йилнинг 28 мартида Тошкент ҳокими Раҳмонбек Усмонов тарафидан бекор қилинди.\ndata-title="6 апрель – Москвада илк трамвай йўлга чиқди" data-description="1899 йилнинг 6 апрелида Москва йўлларида электр билан юрадиган трамвай пайдо бўлди. Бу трамвай от тортиб юрадиган кўнка аравалар ўрнини ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2016/04/rasm1114.jpg" data-url="https://eltuz.com/asosiy-mavzular/138452/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">


Медицинский портал Узбекистана MED.UZ/Бутунжаҳон иммунизация ҳафталиги\nБутунжаҳон иммунизация ҳафталиги\nБутун иммунизация ҳафталиги 2013\nЖой: Бутун дунёда\nСана: : 2013 йил 24–30 апрель кунлари\n24 апрель кунлари ўз фаолиятини бошловчи Бутунжаҳон иммунизация ҳафтаси турли хил касалликлардан ҳар хил ёшдаги аҳолини ҳимоя қилиш мақсадида соғлиқни сақлаш соҳасининг кучли қуроллардан ҳисобланган вакциналарни ривожлантириш учун ташкиллаштирилган.\nИммунизация табиий - санитар тадбирлар ичида энг самарали ва муваффақиятли жараёнлардан бири ҳисобланади.У ҳар йили 2-3 миллиондан ортиқ инсонларни ўлимдан сақлаб қолади. Иммунизация эмизикли болалардан тортиб, кекса инсонларгача ўлимдан сақлаб қолади. У дифтерия, қизамиқ, кўкйўтал, пневмония, полиомиелит, ротавирус, диарея, қизилча ва қоқшол касалликлардан инсонларни сақлаб қолади. Иммунизациянинг ижобий томонларидан бири, ўсмирлар ва катта ёшдагиларнинг ҳаётига хавф солувчи грипп, менингит ва саратон (бачадон, жигар бўғизлари саратони) касалликларидан ҳимоялайди.\nЗеро, бугунги кунда 22 миллиондан ортиқ эмизикли болалар бутунлай вакцинациядан ўтмайдилар ва натижада 1,5 миллиондан ортиқ 5 ёшгача бўлган болалар вакциналар кўмагида бартараф этилиши мумкин бўлган касалликлардан вафот этадилар.\nМақсад: хабардорликни ошириш, қамров ва вакцинация олиш бўйича имкониятни кенгайтириш.\nБутунжаҳон иммунизация ҳафталигининг энг охирги вазифаси вакцина орқали бартараф этилиши мумкин бўлган касалликлардан инсонлар ва умуман жамиятни ҳимоялаш ҳисобланади. Шу билан бирга ушбу ҳафтада ЖССТ ва унинг ҳамкорлари қўйидаги ишларни амалга оширмоқчилар:\nиммунизация инсонлар ҳаётини сақлаб қолиши мумкинлигига ишонтириш;\nдаражаси паст вакциналар мавжуд аҳоли гуруҳларида мавжуд ва янги вакциналар иммунизация қамровини кенгайтириш бўйича тадбирлар ўтказиш;\nиммунизация соҳасида глобал мақсадга эришиш учун сиёсий бошқарувни мустаҳкамлаш бўйича ишлайди.\nЖССТ халқаро, ҳудудий, миллий даражада давлат, хусусий ва фуқаролик жамоатчилигида фаолият олиб борувчи инсонларни, ташкилотларни Бутунжаҳон иммунизация ҳафталигини ўтказишга ва унда иштирок этишга чақиради. “Ўз дунёингни ўзинг ҳимоя қил-эмлан” шиори остида иштирок этиш жамоатчилик соғлиқни сақлаш муассасаларининг асосий вазифаларидан бирига айлантирилди.Тадбирлар вакцинация кампаниялари, ўқув семинарлари, мунозаралар, айлана столлар ташкил қилиш, эамоятчилик ахбороти кампанияларини ташкил қилиш ва бошқа кўплаб тадбирларни ўз ичига олади.\nИммунизация ҳафталиги Америка ҳудудларида 2003 йилдан бери ўтказилишни бошлади. 2012 йилда Ҳафталик ЖССТнинг олти ҳудудида бир вақтнинг ўзида ва 180 дан ортиқ мамлакатлар иштирокида турли ҳудудларда ўтказилди.\n<="" p="" 27="" 22="">\nИммунизация ҳафталигида қўйидаги тадбирлар режалаштирилмоқда:\nболаларда соғломлаштиришдан кейинги тиббий салбий кўрсаткичлари пайдо бўлгандан кейинги эмланиш қамрови;\nреспубликанинг 8 нафар чегарадош мамлакатларида 5 ёшгача бўлган болалар ўртасида СУБ НДИ ни ўтказиш;\n6 ёшли болалар ўртасида КПК вакцинасини ўтказиш;\nиммунизациянинг аҳамияти ҳақида санитарғ тушунтириш ишларини олиб бориш.\nЎЗ ДУНЁИНГНИ ЎЗИНГ ҲИМОЯ ҚИЛ - ЭМЛАН


Отамдан қолган битиклар – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Жамият / Отамдан қолган битиклар\nДекабр 5, 2017\tЖамият Изоҳ қолдириш 419 Кўрилди\nОтам ҳаёт бўлганларида 70 ёшга тўлган бўлардилар. Бундан кўпроқ яшашга ҳам ҳақлари бор эди. Хаста бўлсаларда, маънавий соғлом ва ҳаёт ошиғи эдилар. 7 ёшида отадан етим қолганлари учунми биз фарзандларига ниҳоятда меҳрибон, шунинг билан биргаликда қаттиққўл ҳам эдилар. Ҳаётда ўз ўрнимизни топишимиз учун асқотган энг яхши тарбия усулларидан бири кунлик воқеани ёзиб боришимизни талаб қилишлари эди.\nКунлик воқеани қайд қилишларинг энг аввало сизларни фикрлашга ўргатади, кундан унумли фойдаланиш, яхши–ёмонни кузатиш, ундан хулоса қилиш, ўз ўзингни кашф қилиш, феълингдаги мавжуд бўлмаган чизиқларингни ихтиро қилишга, ўзингни қодирликка созлашга ундайди, дердилар отам. Ва ўз навбатида, ўзлари ҳам кундалик ёзардилар.\nЭнг қизиғи, кўпинча кундаликни оқ шеър шаклида ёзардилар. Ўзим ҳам адабиёт ихлосманди сифатида отамнинг кунлик ёзмишларини ўқишга қизиқардим. Негаки улар ранг–баранг ва маъно–мазмунга бой эди. Кўп йиллар ёзилган кундаликлар бир–бирини такрорламас, ён–атрофдаги шахсларга берилган таъриф, айниқса, отамнинг собиқ шўро тузуми давридаги ноҳақликлардан чеккан азиятларини ўқиб таъсирланардим.\nМени кўпинча 1991 йилдан кейин ёзилган кундаликлар завқлантирарди. Негаки, отам мустақиллигимизни жуда қадрлар, пешонамиз олти қарич экан, шу кунларни кўриш бизга насиб этди, дердилар.\nҚомусимиз ташкил топган кун муносабати билан раҳматли отамнинг кундаликларида турли йиллардаги турфа битикларини айнан кўчирдим. Умид қиламанки, бу битиклар ўқувчини эътиборсиз қолдирмайди.\nОллоҲ насиб этсин бирор кун бир мард\nКунлар бир зайлда бормоқда ўтиб, лекин шу бир хиллик эзади мени. Мен ёнмоқ истайман, қайнасам, тошсам! Тоғдай юксакликлар тушса пойимга! Одамлар, одамлар, дўстлар, ёронлар, наҳот бу яшашни бўлмас тузатиб?! Қалбимда бир нидо, яширин бир ўкинч, арзимас одамлар биздан юксакда. Йўқ, йўқ, бу ҳасадмас, эмас васваса! Бутун тирикликни севаман дилдан. Лекин айтинг, ахир бундай тушунча, бундай хўрлик билан борамиз қайга? Ахир бу оламни тебратиб турган буюк ҳайкал қўйган эзгулик эркдан улуғ бир элатнинг фарзанди бўлсак! Ячейка бошида эса ўзга элат вакилидан турган аллома. Улар нафси учун чопса тобора. Ҳуқуқ қурбон бўлса улар йўлида. Айтманг сўзларимни бунчалар майда, ахир ўзбек деган улуғ улуснинг илдизи қайда? Мен кўриб турибман, билиб турибман, бонг ура олмайман, ана ҳақиқат олисда бормоқда кетиб. Эгрилик, қинғирлик, шаккоклик ҳақиқатни тутиб олдию обдон эзғилаб қорди тупроққа. Йўқ, йўқ дейман эй разил ҳақиқат, эгилса эгилар, синмас. Мен ҳам қалбим билан вужудим билан ҳақиқат пойига турибман эгик. Бошгинам хаёлим умрим ҳаққига шу замон тинч бўлса, бўлса омонлик, буюк ҳақиқатни забт этиш учун Оллоҳ насиб этсин бирор кун бир мард.\n1978 йил, 4 январь.\nКУН КЕЛИБ УЧГАЙДИР\nФарзанд тарбияси икки калима, эй инсон бундан сен ҳечам нолима. Бугун мактабга борар тўнғичим Райҳон, лек менинг негадир юрагим вайрон. Ношукр дея атаманг мени, жонимдан ортиқроқ кўраман уни. Унда муаммо нимада дерсиз, узр ёзолмайман сўзимни шеърсиз. Ичимда тўпланиб ётар ғуборим, кундалик ёзарман чиқиб хуморим. Юрагим вайронлиги шундаки эссиз… болам мадҳияни ёдлабди сўзсиз… Ассалом рус халқи, дейилган унда, мени қийнайдиган муаммо шунда… Юрагимда эса яшар биргина илинж, орзуим, нолам, О, Худо!!! Қанийди ЎЗБЕК халқига салом деб уйғонса болам!!! Ўзга элатни Буюк оғам дер, ахир бу ёлғон!!! Не тонгким, ёлғон деб боламга айтолмам, АРМОН!!! Ўзбекман, ўзлигим унутолмам ҳеч, Худойим армоним тугунларин еч!!! Кун келиб учгайдир орзу қушларим, Ўнг келсин ўзлигини топган ёруғ тушларим!!!\n1980 йил, 1 сентябрь.\nМУСТАҚИЛЛИГИМИЗНИНГ 9 ЙИЛЛИГИДА\nСен ҳакингда куйласам дейман. Ғазаллар битсам шаънингга, ахир Навоийку ўзи ягона! Ҳожи Абдуллоҳ туғиларми яна?! Гоҳида ўйларга толаман дейман, барор бўларманми бирор корингга? Бўлаоламанми ақалли ўтин, меҳмон чорласанг сен, ўчоқларингга. Гапнинг асли мен адашган фарзанд, афсус надоматлар, иккиланишлар ва яна ғурур ҳам шукрона бўлсин, яшаяпман бағринг бунча кенг кечиримлиликда буюк онасан!!!\nАфсус надоматлар боиси шулким, етмиш йил адашиб яшаб келдик биз. Қорани оқ дедик, оқничи қора. Ёвни дўст, дўстларни душман билдик биз. Даҳрийлик давосин қилдик кўп йиллар, каллакесар дедик улуғ Темурни. Бухорий, Термизий, Нақшбандийнинг бўлиб чиқмадикми қораловчиси? Ўзинг мағфират эт, яратган эгам дейишдан ўзга чора йўқ бугун. Қонхўр дейишганда Соҳибқиронни қарсак олқишларла кутганимиз чин, ул зотга Венада олтиндан ҳайкал қўйилганин ҳайҳот билдикми бугун?! Чингиз айтган манқурт бўлишимизга бир баҳя қолган экан алҳазар!!\nШукронаким, буюк ҳалқ берар буюкни, улуғ бир зот келди элнинг бахтига. Халқим олти қарич экан пешонанг, боболарим руҳи бўлиб мададкор, улуғ бир ўғлонинг жасоратидан синди етмиш йиллик чириган девор.\n2000 йил, 31 август.\nХамма бир хил эмас, айримлар ўлик бўлиб гўрда йўқ, тирик бўлиб сонда йўқ қабилидаги мақолларга менгзалсада, баъзилар ҳақида Усмон Азимдай ас шоиримиз ўхшатиб айтган.\nҲар ким ўз элида\nЎз элида бек\nМусурмон полвон Рўзиевга иккинчи таъриф лоппа лойиқ десам, ушбу сатрларни ўқиганлардан юзтасининг юзи ҳам қўл кўтарса керак. Бугун шу одам орамизда эмас.\nХудо зўр ва ҳақ. Тақдир ҳам бор нарса экан. Мусурмон полвонни юзга кирадиёв, дейишарди. Мукаммал, соғлом, хушмуомала, ҳаракатчан ва ҳаётни севувчи эдилар. Спортда Гойка Митичдай универсал эди. Уч ҳатлаб узунликка сакраш бўйича қишлоқ спортчилари орасида Ўзбекистон чемпиони, СССР биринчилиги совриндори, вилоят рекордчиси… Спортнинг шу соҳаларда санаб ёзаверса саҳифаларга сиғмайдиган мақтов қоғозлари, дипломлар, ташаккурномалар, шахмат ўйинида ҳам тадбиркор, волейбол, баскетбол соҳаларида 1 даража эгаси. Илоҳим устоз Мусурмон домлани Оллоҳ раҳмига олсин.\n2005 йил, 9 май.\nОлдинги Кубок учун\nКейинги Қабул маскани ўрнида фабрика\nФеврал 13, 2018\t6,605\nМай 15, 2018\t2,784\nАпрел 27, 2018\t2,694


Акциядорларинг навбатдан ташқари умумий йиғилишининг ўтказилишига оид билдириш\nҲУРМАТЛИ «ЎЗБЕКНЕФТГАЗ» МХК АКЦИЯДОРЛАРИ !\n«Ўзбекнефтгаз» Миллий холдинг компанияси акциядорлик жамияти (манзили: Тошкент ш., Яшнобод тумани, Истиқбол кўч., 21) 2017 йил 24 июнда соат 10-00 да «Ўзбекнефтгаз» МХК акциядорларининг йиллик умумий йиғилишини ўтказиши тўғрисида хабар беради. Манзил: Тошкент ш., Яшнобод тумани, Истиқбол кўч., 21, (веб-сайт: www.ung.uz, e-mail: kans@uzneftegaz.uz).\n1. «Ўзбекнефтгаз» МХК акциядорлари йиллик умумий йиғилишининг регламенти ва саноқ комиссиясининг шахсий таркибини тасдиқлаш.\n2. «Ўзбекнефтгаз» МХК бошқарувчилар Кенгашининг алоҳида аъзолари ваколатларини муддатдан аввал тугатиш.\n3. «Ўзбекнефтгаз» МХК бошқарувчилар Кенгаши аъзоларини сайлаш.\n4. «Ўзбекнефтгаз» МХК Бошқарув аъзоларининг иш ҳақини тўлаш Тартибини тасдиқлаш.\n5. «Ўзбекнефтгаз» МХКнинг давлатга тегишли бўлмаган оддий акцияларини имтиёзли акцияларга конвертация қилиш.\n6. «Ўзбекнефтгаз» МХКнинг янги сон акцияларини чиқариш тўғрисидаги қарорни қабул қилиш.\n7. «Ўзбекнефтгаз» МХКнинг янги сон акцияларини чиқариш тўғрисидаги қарорни тасдиқлаш.\n8. «Ўзбекнефтгаз» МХК уставига ўзгариш ва қўшимчалар киритиш.\n9. Акциядорларнинг талаби бўйича «Ўзбекнефтгаз» МХКнинг овоз берувчи акцияларини сотиб олиш тартиби ва нархини тасдиқлаш.\nАкциядорларнинг умумий йиғилишини ўтказиш тўғрисида хабар бериш учун акциядорлар реестрини шакллантириш санаси — 13 июнь 2017 йил.\nАкциядорларнинг умумий йиғилишида қатнашиш ҳуқуқига эга бўлган акциядорлар реестрини шакллантириш санаси — 20 июнь 2017 йил.\nАкциядорларни рўйхатга олиш жараёни 2017 йил 24 июнда «Ўзбекнефтгаз» МХК биносида соат 9:30 дан 10:00 гача ўтказилади.\nАкциядорларда уларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжат бўлиши шарт. Акциядорларнинг вакилларида амалдаги қонунчиликка мувофиқ тасдиқланган иношч қоғози ва уларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжат бўлиши лозим.\nАкциядорларнинг йиллик умумий йиғилишида кўриб чиқилиши мўлжалланган материаллар ва Сизни қизиқтираётган масалалар билан ўзингиз учун ҳар қандай қулай вақтда иш кунлари соат 9:00 дан 17:00 гача танишиб чиқишингиз мумкин.\nҚўшимча маълум қиламизки, "Акциядорлик жамиятлари ва акциядорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида«ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 40 моддаси талабларига мувофиқ, Компания акциядорларининг навбатдан ташқари умумий йиғилиши томонидан кун тартибининг саккизинчи масаласи бўйича қарор қабул қилинаётган вақтда қарши овоз берганда ёки йиғилишда узрли сабабларга кўра қатнашмаган ҳолатда Сизда ўзингизга тегишли бўлган «Ўзбекнефтгаз» МХК акцияларини «Grant Thornton Valuation» МЧЖ баҳоловчи ташкилоти томонидан белгиланган бозор нархларида — бир акцияни 6 157 (олти минг бир юз эллик етти) сўмдан сотиб олишларини талаб қилиш ҳуқуқи пайдо бўлади.\nМаълумот учун телефонлар: (998 71) 236-79-76; (998 71) 236-76-07.\nСўнгги ўзгартириш: 23.06.2017 13:25


Халқимиз машаққатлар олдида чекинмайди | Ўзбекистон Халқ демократик партияси\n2020-05-04 17:05:34 287\nБиз азму-шижоатли буюк халқмиз - деган эди, Президентимиз Шавкат Мирзиёев Олий Мажлисга Мурожаатномасида. Тарих саҳифаларини варақласак, бунга жуда кўп жавоблар топишимиз айни ҳақиқатдир.\nАйниқса, кейинги ойларда халқимиз бошига тушган офат короновирус падемиясидаги машаққатларни енгиб ўтишда халқимиз кўрсатаётган ўзаро ҳамкорлик, жипслик, Президентимиз Мурожаатларига лаббай деб жавоб бериб бир мушт бўлиб бирлашиб карантиндан соғ-омон чиқиб, оилалари бағрига қайтаётган ҳар бир ватандошимиз ўз шижоат ва жасоратини яна бир марта намойиш қилди.\nТабиат қийинчиликлари, турли кутилмаган офатлар халқимиз иродасини асло буколмаган.\nСирдарё вилояти Сардабо туманидаги табиий офат ҳам барча ҳамюртларимизни яна бир марта мардонавор ўзаро кўмакка, қўллаб - қувватлашга чақирди. Кучли ёмғир ва шамол оқибатида Сардобо сув омбори дамбасининг олти пикет деворида сув чиқиши юзага келиши туфайли туманнинг Қўрғонтепа, Дўстлик, Юртдош қишлоқлари аҳолиси яшаш жойларини сув босиб кетганлиги ва бошқа барча талофатлар ҳар бир Ўзбекистонликни хавотирга солди.\nХалқимиз Президентимизнинг нафақат мамлакатимиз тақдири балки юртимизнинг ҳар бир фуқоросига бўлган меҳр ва ғамхурликларини, эътиборини ҳар бир қилинаётган ишларда англаб, сезиб турадилар.\nАйниқса, сирдарёлик ҳамюртларимиз Президентимизнинг зудлик билан воқеа содир бўлган ерга етиб келганини, ИИВ, Миллий гвардия, ФВВ ва Бош Вазир раҳбарлигидаги барча ҳукумат аъзолари, раҳбарлар рўй берган талофат оқибатларни бартараф қилишга киришганлигига гувоҳ бўлиб, бу табиий офатдан ҳам омон-эсон чиқишларига қаттиқ ишонмоқдалар.\nПрезидентимиз ҳудуд аҳолиси билан учрашиб ушбу синовли кунларни сабр бардош билан енгиш учун барча чора-тадбирлар белгиланишини айтди. Айниқса, Президентимизнинг “Шароит яхши бўлмагунча бирорта раҳбар мен бошчилигимда ҳеч қаёққа кетмайди” деб топшириқ бергани ҳам давлатимиз раҳбарининг ҳамиша халқ билан бирга эканлигининг ёрқин кўринишидир.\nАҳолини сув тошқинидан асраш учун 11 минг 598 нафар фуқоролар зудлик билан эвакуация қилингани, талофат кўрган оилаларга тиббий, моддий, маънавий ёрдам берилаётганлиги ҳам диққатга сазовордир.\nШу ўринда мен Президенгтимизнинг Олий Мажлисга Мурожаатномасидаги қуйидаги сўзларни келтириб ўтмоқчиман:\n“Биз ҳеч қачон меҳнатдан қочмайдиган, қийинчиликлардан қўрқмайдиган, адолатни қадрлайдиган, азму шижоатли буюк халқмиз...\nБу йўлда қандай қийинчилик ва машаққатлар бўлмасин барчасини мардона енгиб ўтишга тайёрмиз”.\nШу кунларда Президентимиз тилга олган бу тарихий ҳақиқатлар халқимизнинг ўзаро биродорлигида, бир-бирига ҳамкорлиги, қийинчиликлар олдида камарбасталиги, оғиз бирлигида намоён бўлмоқда. Бу фазилатларни биз аввало Президентимизнинг табиий офатларни бартараф қилишдаги жонкуярлиги, белгиланаётган чора ва тадбирлар, қийналган ҳар бир фуқорога ғамхўрлигида рўй-рост кўрмоқдамиз. Бу эса таббий қийинчиликларни енгиш учун қийналаётганларга ҳар бир Ўзбекистонлик ёрдам қўлини чўзаётганлигида намоён бўлмоқда.\nСардободаги сув тошқини офатларидан озор чеккан, талафот кўрган оилаларни қўллаб-кувватлаш, қишлоқлар, экин майдонларидаги талофатлар оқибатини тугатишга Қорақалпоғистонлик дўсти-биродорлар биринчилардан бўлиб ёрдам бердилар. Сирдарёга узоқ қороқалпоқ элидан 30 бош қорамол, 35 тоннадан зиёд гуруч, 50 миллион сўмлик кийим кечаклар, дори- дармонлар, озиқ-овқат маҳсулотлари жўнатилди. Шунингдек Сирдарёнинг ёрдам ҳисоб рақамига 5 миллиард сўм маблағ ўтказиб берилди.\nҚорақалпоғистонликлар яқинда Бухоро вилоятининг Олот туманидаги табиий офат оқибатларини тугатиш учун ҳам 200 тонна цемент, З0 тоннадан ортик гуруч жўнатиб Олотликларни қўллаб – қувватлаган эдилар.\nБиз қороқалпоғистонликлар Сардобо тумани халқи билан биргамиз, уларга ҳамдардмиз. Касалхонадаги бемор ҳам, уйсиз қолаётган аҳоли ҳам, экинлари нобуд бўлган, боғлари талофат кўрган деҳқону, боғбон ҳам асло ёлғиз эмас.\nБутун халқимиз меҳридан, қўллаб кувватлашидан бу офатлар тезда бартараф бўлишига ишонамиз.\nНегаки, биз яшаётган заминда инсоният пайдо бўлганидан бери одамзод не-не балоларга гирифтор бўлмаган. Одамлар ҳамиша бир-бирига интилиб, бирини қўллаб, бир-бирига ишониб яшаганлар. Бир-бирининг оғрини енгил қилганлар, дардига малҳам бўлганлар. Бундай улуғ қадриятлар халқимизнинг буюк маънавий меросига айланганини ҳаёт ҳақиқатлари кўрсатиб турибди.\nБуларнинг ҳаммаси мамлакатимизда халқпарпарвар, инсон манфаатларини ҳамма нарсадан устун қўйиб келаётган Президентимизнинг Қарор ва Фармонлари ижроси билан амалга оширилаётган бунёдкорлик ишларида, обод шаҳар ва қишлоқларда, ёшларимизнинг ишонч тўла мурод ва мақсадларида намоён бўлмоқда.\nХулоса ўрнида давлатимиз раҳбарининг қуйидаги сўзларини келтириб ўтиш жоиз деб ўйлайман: “Халқимиз шуни яхши билиши керак. Олдимизда узоқ ва машаққатли йўл турибди. Барчамиз жипслашиб ишимизни мукаммал бажарсак, ўзимизни аямасдан олдинга интилсак албатта ҳаётимиз ва жамиятимиз ўзгаради...”\nПрезидентимиз халқимиз матонатига ишонади. Ҳаётимиз учун оғир келаётган 2020 йилнинг барча қийинчиликлари албатта орқада қолади. Мамлакатимизда Президентимиз томонидан олиб борилаётган оқилона ички ва ташқи сиёсат Ватанимизнинг ижтимоий иқтисодий равнақи, танчлик осойишталиги, аҳоли турмуш фаровонлиги, халқимиз бахтли турмушининг кафолатидир.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - ҲАЖЖИ МАБРУРНИНГ МУКОФОТИ – ЖАННАТ\nҲАЖЖИ МАБРУРНИНГ МУКОФОТИ – ЖАННАТ\n“Йўлга қодир бўлган киши зиммасида Аллоҳ учун Байтни ҳаж қилиш (фарзи) бордир” (Оли Имрон, 97).\nҲажни ният қилган инсон динимиз арконларини мукаммал тарзда адо этиб келаётган гўзал хулқу одобли, энг юксак фазилат эгаси бўлиши лозим. Бу ҳақда Қуръони каримда: “Бас, ким шу (ҳаж) ойларда ҳажни ўзига фарз қилса (ҳажни ният қилса), ҳаж давомида хотинига яқинлашиш, гуноҳ-маъсият ва жанжал (каби ишларга рухсат) йўқ. Ҳар қандай яхши (савобли) иш қилсангиз, албатта, уни Аллоҳ билур. (Ҳаж сафарига) озуқа олиб чиқинг. Энг яхши озуқа тақводир. Тақвони Менга қилинг (Мендан қўрқинг), эй оқиллар!..” деб марҳамат қилинган (Бақара, 197).\nДемак, ҳожи каттаю кичик гуноҳлардан, бирор жонзотга озор беришдан, хусусан, одамлар билан жанжаллашишдан ўзини сақлаши лозим. Албатта, булар ҳажнинг мақбул бўлиш шартлари ҳисобланиб, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Мабрур ҳажнинг мукофоти фақат жаннатдир”, деганлар (Муттафақун алайҳ).\nШуни унутмаслик керакки, ҳаж саъй-ҳаракат билан адо этиладиган ибодатдир. Бунда ҳожи муаззам Каъбани тавоф қилиш, Сафо ва Марва оралиғида юриш, Жамаротда тош отиш, Арафот ва Мино водийларида бўлиш каби машаққатли вазифани адо этади. Бундай ҳолатда ҳожидан улкан сабр-бардош талаб этилади.\nМўмин киши молидан, соғлигидан, оиласидан йироқда, машаққатларни бўйнига олиб ҳажга отланар экан, у умрининг энг сермазмун онларини ғанимат билмоғи, диққатини кўпроқ ибодатга қаратмоғи лозим.\nРиё учун, манманлик тарзида қилинган ҳажнинг савоби бўлмайди. Чунки Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Амаллар ниятга қараб баҳоланади”, деб марҳамат қилганлар.\nДемак, ҳаж сафари давомида сабрли бўлиш билан бирга зиёратчи зиммадаги фарзни адо этиш, гуноҳлардан покланишни ният қилиши керак.


Шавкат Мирзиёев: «Ўзбек томошабини чет эл телесериаллари таъсирига тушиб қолмаслиги керак» - Zamin.uz\n23:28 / 20.11.2020\nШавкат Мирзиёев: «Ўзбек томошабини чет эл телесериаллари таъсирига тушиб қолмаслиги керак»\nШавкат Мирзиёев 20 ноябрь куни «Ўзбекфильм» киностудиясига ташриф буюрди ва шу ерда кино санъати фахрийлари, режиссёрлар, соҳа мутасаддилари билан суҳбатлашди. Бу ҳақда Президент матбуот хизмати хабар берди.\n«Кино жуда мураккаб, халқимиз, жамиятимиз учун муҳим соҳа. Илгари ‘Ўзбекфильм’ студияси хароба ҳолга келиб қолганди. Кўп жойлари, бинолари ижарага бериб юборилганди. Мана, ҳаммаси ўз эгасига — киночиларга қайтарилди», — деди Шавкат Мирзиёев учрашувда.\n«Етарли эътибор бўлмагани сабабли мамлакат кино санъатида турғунлик пайдо бўлган эди. Фақат енгил-елпи, тижорат картиналари яратилиб, соҳа ривожи дунёдан ортда қолиб кетди», — дейилади Президент матбуот хизмати ахборотида.\nҚайд этилишича, кейинги пайтларда эътибор ва рағбат берилгани боис киноасарлар мазмуни ўзгарди. Хусусан, «Имом Термизий», «Исломхўжа», «Элпарвар», «Қўқон шамоли», «101», «Ибрат» каби тарихий фильмлар ишланди.\n«Охирги йилларда яратилган киноларимизнинг сони кам бўлса ҳам, маъноси бор. Ўзбек томошабини фақат чет эл телесериаллари таъсирига тушиб қолмаслиги керак, аксинча, тарихимиз, санъатимиз, адабиётимиз, қадриятларимизни яхши билиши, шу руҳда тарбия топиши керак», — деди давлат раҳбари.\n«Кино — тарбиянинг замини. Бу ижоднинг мактабини очишимиз керак. Ҳозир мукаммал фильмлар яратишга ҳавасимиз бор, лекин сифатлиси кам. Юртимиз тарихи ҳақида албатта фильм бўлиши керак. Бунга вақт келди», — деди Президент. “Замин” янгиликларини “Facebook”да кузатиб боринг\nЎзбекистонда хизмат кўрсатган артист Клара Жалилова 83 ёшида вафот этди\n20-11-2020, 11:17, Маданият\nАктёр Шавкат Комилов “қора пиар”нинг жабридан азият чекяпти (видео)\n8-11-2019, 20:08, Маданият\n8-11-2019, 07:40, Маданият\n26-02-2019, 12:52, Маданият\n17-08-2018, 18:49, Маданият\nЎзбекистонда “44-рақам” фильми намойишлари бекор қилинди\n17-04-2015, 19:27, Маданият


Муфтий ишдан кетгани йўқ — Ўзбекистон...\n10.08.2020 21:25 0 2877\nКуни кеча ижтимоий тармоқларда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимов вазифасидан озод этилиб, унинг ўрнига «Azon.uz» сайти таъсисчиси Мубашшир Аҳмад тайинлангани ҳақида хабарлар тарқалган эди. Мусулмонлар идораси айни мазмундаги хабарларни инкор этиб, баёнот берди.\nУнда Усмонхон Алимов ўз жойида ишлаётгани таъкид этилиб, «...узоқ йиллар мўмин-мусулмонларимиз хизматида бардавом бўлишлари Аллоҳ таборака ва таолодан» сўралади.\nШунингдек, баёнотда мазкур асоссиз хабар тарқалган заҳотиёқ, «Azon.uz» таҳририяти ушбу хабар нотўғри экани, унга кўр-кўрона ишониб кетмасликка чақириб, раддия эълон қилгани ҳам алоҳида қайд этилади.\n«Azon.uz» сайти воқеликка изоҳ ўлароқ, шундай ёзади: «...Сиз азизларга шуни маълум қиламизки, бу расмий кучга эга маълумот эмас. Муфтий ўз ўрнида, Мубашшир Аҳмад домла ҳам ўз ишлари — Azon.uz, AzonTV, Azon kitoblari лойиҳалари билан бандлар. У киши билан боғланганимизда бунинг ёлғон эканини, бу борада таклиф ҳам бўлмаганини айтдилар.\nАзизлар, ўша постни (гўёки муфтий алмашгани ҳақида тармоқ фойдланувчиларидан бири ёзган матн назарда тутилмоқда — таҳр.) диққат билан ўқисангиз, шахсий фикр, таклиф ўлароқ ёзилган. Шунинг учун унга кўр-кўрона ишониб кетмаслик керак.\nДинга ҳамма турлича хизмат қилади. Муфтий Ўзбекистон мусулмонларига бошчилик қилаётган бўлсалар, Мубашшир Аҳмад домла ҳам имкон қадар мусулмонларга фойдали илм тарқатишга интиляптилар. Аллоҳ таоло ҳар бирларининг яхши ниятлари ортиғи билан амалга ошишини насиб айласин».\nЭслатиб ўтамиз, муфтий Усмонхон Алимов ишдан кетгани ҳақида биринчи маротаба хабар тарқалаётгани йўқ. Ўтган йилнинг сентябрь ойида ҳам қатор сайт ва ижтимоий тармоқларда Усмонхон Алимов вазифасидан озод этилиб, ўрнига бошқа уламо тайингани ҳақида хабарлар тарқалганди. Бироқ ўшанда ҳам айни мазмундаги хабарлар ўз тасдиғини топмаганди.\nМаълумот учун: Усмонхон Алимов — 1950 йили Самарқанд вилоятининг Иштихон туманида туғилган. Бухородаги «Мир Араб» мадрасаси ва Имом Бухорий номидаги Тошкент Ислом олий маъҳадида таҳсил олган. Узоқ йиллар давомида Самарқанд вилоятидаги «Имом Бухорий» жоме масжидида имом-хатиб бўлиб ишлаган. 2000—2006 йиллари Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Самарқанд вилоятидаги вакили бўлиб хизмат қилди. 2006 йил 8 августда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий этиб сайланган эди.\nЎзбекистон Мусулмонлари идораси Муфтий усмонхон алимов


Ўзбекистонда “Лазги” халқаро рақс фестивали бўлиб ўтади - Darakchi\nЎзбекистонда “Лазги” халқаро рақс фестивали бўлиб ўтади\nМАДАНИЯТ 25.04.2022, 08:48\n25-30 апрель кунлари Хоразм вилоятининг Хива шаҳрида “Лазги” халқаро рақс фестивали бўлиб ўтади. Бу ҳақда Туризм вамаданий мерос агентлиги матбуот хизмати хабар бермоқда.\nЁрқин тадбир UNESCO, Туризм ва маданий мерос вазирлиги, Маданият вазирлиги, Хоразм вилояти ҳокимлиги ва бошқа идоралар ҳамкорлигида ташкил этилмоқда. Тадбирда 30 дан ортиқ давлатдан меҳмонлар иштирок этиши кутилмоқда.\nФестиваль доирасида рақс санъатига бағишланган кўргазма павилёнлари, миллий чолғу асбоблари ва либослари, ҳунармандчилик буюмлари, тасвирий ва амалий санъат асарлари, ҳайкалтарошлик намуналари, бадиий ва ҳужжатли филмлар, аудио ва видео дисклар, китоблар, альбомлар, фотосуратлар намойиши ҳамда, уларни Ичан-қалъа мажмуаси ҳудудида савдо қилиш ташкил этилди.\nЭслатиб ўтамиз, “Лазги” хоразм рақси Ўзбекистон маданий меросининг элементи сифатида Инсониятнинг номоддий маданий мероси Репрезентатив рўйхатига киритилган. Бу ҳақдаги қарор 2019 йил 12 декабрь куни UNESCOнинг Номоддий маданий меросни муҳофаза қилиш бўйича ҳукуматлараро қўмитасининг 14-сессиясида қабул қилинган.\nЎзбекистонлик ва россиялик киноижодкорлар томонидан болаларга “Парининг туҳфаси ” эртак- фильми тақдим этилди\nКинематография агентлиги пойтахтдаги университетга фильмлар яратиш учун маблағ ажратади\n+21.97° очиқ ҳаво


ЎзА - Термиз тумани фермерлари узумнинг ҳар гектаридан 100 центнердан ошириб ҳосил олишни мўлжаллаган\n08.08.2018 18:01 Чоп этиш версияси\nТермиз тумани фермерлари узумнинг ҳар гектаридан 100 центнердан ошириб ҳосил олишни мўлжаллаган\nСурхондарё вилояти боғбонлари жорий йилда 179 минг 185 тонна узум етиштиришни режалаштирган.\nҲосилнинг 41 минг тоннадан ортиғи қайта ишлаш корхоналарига топширилса, 15 минг тоннаси хорижга экспорт қилинади. 78 минг тоннасини ички бозорда сотиш, 19 минг 817 тоннасини мамлакатимиз пойтахти ва бошқа вилоятлардаги савдо ярмаркаларига, 22 минг 385 тоннасини соғлиқни сақлаш, таълим тизими ва бошқа ташкилотларга етказиб бериш кўзда тутилган.\nМаълумотларга кўра, айни пайтда вилоятдаги барча тоифадаги хўжаликларда 16 минг 186 гектар токзор мавжуд. Шундан 13 минг 804 гектари ҳосилли, 2 минг 382 гектари ёш токлардир.\nУзумчилик ва сархил мева парваришлашда бой тажрибага эга Олтинсой тумани фермерлари 4 минг гектардан зиёд майдондаги узумзордан 59 минг тоннага яқин ҳосил олади. Шу кунларда пишиб етилган узумни йиғиб олиш қизғин паллага кирмоқда. Тумандаги “Янги турмуш” фермер хўжалиги 38,7 гектар майдонда парваришлаётган токдан қарийб 562 тонна ҳосил олишни режалаштирган.\n– Ҳосилнинг бир қисмини қайта ишлаш корхоналарига топширмоқдамиз, – дейди “Янги турмуш” фермер хўжалиги раҳбари А.Мажидов. – Ички бозордан ортган қисмини хорижга экспорт қилмоқчимиз. Шунингдек, майиз тайёрлашни ҳам бошлаб юбордик. Бу йил ҳосил мўл бўлди. Ёзнинг иссиқ келганидан табиий қуёш нурида тўйиниб, эрта пишиб етилган ҳосилни тез кунларда саранжомлаб оламиз.\nМутахассислар фикрича, Олтинсой туманида етиштирилган узум бошқа ҳудудларга нисбатан ширин, тўйимли бўлади. Шу боис унга маҳаллий бозорда ҳам, хорижда ҳам талаб юқори. Бу узумларга ҳар йили мамлакатимизнинг бошқа ҳудудларидан ҳам йирик буюртмалар берилишининг боиси шунда. Айниқса, тойфи, ҳусайни, куржинский каби навли узумларнинг бозори чаққон. Жовуз узумидан тайёрланадиган майизнинг донғи етти иқлимга машҳур. Бундай таърифу тавсифлар олтинсойлик боғбонларни янада самарали меҳнат қилишга, ҳосилни тез ва сифатли йиғиб олишга ундайди.\n–Узум ширин, мазали мева, – дейди “Янги турмуш” фермер хўжалиги боғбони Р.Бегматова. – Лекин, уни етиштириш ва йиғиб-териб олишнинг ўзига хос машаққати бор. Ток йил давомида мавсумга қараб, меҳр билан парвариш қилинмаса мўлжалдаги ҳосилни бермайди. Ҳосилни йиғиб олиш ва махсус қутиларга жойлашда эзилса, хусусиятини тез йўқотади, исроф бўлади. Шу сабабли ҳар бир бош узумни мисқоллаб териб оламиз.\nМамлакатимизда боғдорчилик фермер хўжаликлар фаолиятини қўллаб-қувватлашга қаратилаётган эътибор Термиз туманида ҳам узумчиликни ривожлантиришда муҳим омил бўлаётир. Туманда токзорлар йилдан-йил кенгаймоқда. Бу йил туман фермерлари 211 гектар майдонда парваришланаётган узумнинг ҳар гектаридан 100 центнердан ошириб ҳосил олишни мўлжаллаган. 80 гектар майдонда барпо этилган янги токзор ҳам агротехник тадбирлар асосида парваришланмоқда.\nТуманнинг Ғафур Ғулом номидаги фермер хўжалиги 20,4 гектар майдонда сервитамин тойфи, жовуз, куржинский навли узум парваришлаб, мўл ҳосил тўплади. Тажрибали боғбонлар гектаридан 130 центнердан ҳосил йиғиб олишни режалаштирган.\n– Хўжалигимизда 12 боғбон меҳнат қилади, – дейди фермер хўжалиги раҳбари Б.Омонтурдиев. – Кеч кузда ҳам, қиш ва баҳорда ҳам токларни синалган агротехник усуллар асосида парваришлашга алоҳида эътибор қаратамиз. Қишнинг чилласида яхоб суви, маҳаллий ўғит берамиз. Баҳорда тагини юмшатиб, хомток қиламиз. Хуллас, ҳосилни териб олгунча кўп меҳнат талаб қилинади. Мана энди ана шу ҳалол меҳнатнинг самарасини кўрмоқдамиз. Маҳаллий бозорда тойфи узумининг бир килограммини 2-2,5 минг сўмдан, куржинский навли узумни 8 минг сўмдан сотаяпмиз. Тойфи узумнинг бир қисми Россиядаги буюртмачиларга жўнатилади. Бу йил токзордан 100 миллион сўмдан ортиқ даромад кўриш ниятидамиз. Шунингдек, қатор ораларидаги 3 гектар майдонда парваришлаётган нўхат ҳам хўжалигимизга яхшигина қўшимча даромад келтиради.\nВилоятнинг Қумқўрғон, Денов, Сариосиё, Жарқўрғон, Бойсун каби туманларидаги фермерлар ва аҳоли ҳам пишиб етилган ҳосилни тез фурсатларда йиғиб олишни уюшқоқлик билан давом эттирмоқда.


Қурилиш майдонини тайёрлаш - qash-iksez.uz\nҚурилиш майдонини тайёрлаш\nҚурилиш бўйича майдон танлаш ва ажратишни белгиланган тартибда ҳужжатларни расмийлаштириш ва пудратчиларга бериш.\nҚурилиш даврида шаҳарлар ва аҳоли пунктларида газ, сув ва электр таминоти бўйича ҳамда ўрмонни кесиш ва дарахтлар ўтказиш буйича қонунда белгиланган тартибда пудратчи ташкилотларга рўйхатномалар бериш.\nОбъйект қурилиши худудидаги бино ва уй жойлар бузилиши ёки қайта тамирланиши керак бўлган уйларда яшовчи фуқароларни кўчириш ва қонун ҳужжатларида назарда тутилган тартибда фуқароларнинг хусусий мулки бўлган турар жойлар, иморатлар, мевали дарахтлар ва экинлар қийматини қоплаш .\nБузиладиган иморатлар ва иншоатлардан чиқадиган материалларни белгиланган тартибда сотилишини таминлаш .\nОбйектларни Давлат архитектура-қурилиш назорати органларида рўйхатдан ўтказиш . Чунингдек пудратчи ташкилотларнинг фаолият турига қараб лицензиялар, Муаллифлик ва техник назорат борлигини текшириш ҳамда қурилиш монтаж ишлари бажаришга руҳсатнома бериш .


«Антуан, ҳовлиқма!» Дешам ЖЧ-2018 финали танаффусида...\n20.07.2018 18:15 0 178\nИжтимоий тармоқларда ЖЧ-2018 финали танаффусида Франция терма жамоаси кийим алмаштириш хонасидан олинган видео пайдо бўлди.\n«Улар ҳужум қиляпти, улар агрессив. Уларнинг ғайратини кўрдиларинг. Оддийроқ ўйнанглар. Агар кимдир ёнингиздами, демак, бошқаси югуряпти. Тўпни ўшанга оширинг. Фақат тезроқ. Мбаппега оширинг. Антуан, қарши ҳужумларда ҳовлиқма. Сен ҳужум қилаётган рақиблар ортида бўлишинг керак. Сен эҳтимолий вариант сифатида туришинг керак.\n45 дақиқа! Буёғига нима қилишни яхши биласиз! Бошингизни кўтаринг, ўзингизни эркин қўйинг! Тўпни олдингизми — бўм! Олдинга узатинг!» — деган бош мураббий Дидье Дешам.\n«Болалар, эркинроқ. Ҳали кучимиз бор, яхшироқ ўйнаймиз», — дея жамоадошларини руҳлантирган Антуан Гризманн.\nТанаффусгача французлар 2:1 ҳисобида хорватлардан устун келишаётганди. Иккинчи тайм ҳам шу «сценарий» бўйича давом этди: французларнинг икки голига хорватлар битта гол билан жавоб бера олишди. Якунда Хорватия терма жамоаси устидан 4:2 ҳисобида ғолиб чиққан Франция терма жамоаси ўз тарихида иккинчи маротаба жаҳон чемпионига айланди.\nЖЧ-2018 франция терма жамоаси Дешам


Кремль Путиннинг истеъфога чиқиши ҳақидаги хабарларни рад этди\n16:57 06.11.2020 (Янгиланган 20:01 06.11.2020)\nРоссия президентининг матбуот котиби Дмитрий Песков Владимир Путиннинг истеъфога чиқиш режалари ҳақидаги хабарларни рад этди.\nТОШКЕНТ, 6 ноя — Sputnik. Россия президентининг матбуот котиби Дмитрий Песков Владимир Путиннинг истеъфога чиқиш режалари ҳақидаги ёзилган хабарларни сафсата деб атади.\nБаъзи Ғарб оммавий ахборот воситалари бу ҳақда хабарлар ёзишди: уларда касаллик ёки оила аъзоларининг илтимоси сабаб сифатида кўрсатилган.\n"Биласизми, бу ерда изоҳ берадиган нарсанинг ўзи йўқ. <...> Президент билан ҳаммаси жойида, унинг саломатлиги жуда яхши", - деб жавоб берди Песков.\nШундан сўнг, Путин давлат раҳбари лавозимини тарк этмоқчи эмас, деб таъкидлади Песков.


Газета Норма маслахатчи / 2014 год / № 47 / Олий Мажлис Қонунчилик палатасида\n19 ноябрь куни Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг навбатдаги мажлиси бўлиб ўтди. Унда депутатлар Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг 2014 йил тўққиз ойидаги ижроси тўғрисидаги ҳисоботни кўриб чиқдилар. Ушбу масала юзасидан молия вазирининг ўринбосари М.Мирзаев маъруза қилди. Қонунчилик палатаси Бюджет ва иқтисодий ислоҳотлар қўмитаси раисининг ўринбосари С.Отамуратов қўшимча маъруза билан сўзга чиқди.\nҚонунчилик палатаси мажлисида Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети 2014 йилнинг тўққиз ойида аввал Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси томонидан тасдиқланган параметрларга мувофиқ ижро этилганлиги таъкидланди. Вазирлар Маҳкамасининг жорий йил январь ойида ўтказилган мажлисида Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримов томонидан белгилаб берилган 2014 йилда мамлакатни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш дастурининг энг муҳим устувор йўналишларини аниқ мақсадни кўзлаган ҳолда амалга ошириш ҳисобот даврида иқтисодиётнинг изчил равишда ўсишига ва макроиқтисодий барқарорликка хизмат қилди. Бу даврда ялпи ички маҳсулотнинг ўсиш суръатлари 8,1 фоизни, саноат маҳсулоти ишлаб чиқариш ҳажмларининг ўсиши 8,4 фоизни, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш ҳажмларининг ўсиши 6,8 фоизни, чакана товар айланмасининг ўсиш суръатлари 14,2 фоизни ташкил этди. Мамлакатимизнинг асосий молиявий ҳужжати ҳисобот даврида профицит билан бажарилди.\nДепутатлар ҳар томонлама муҳокама чоғида билдирилган фикр-мулоҳазаларни инобатга олган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг 2014 йил тўққиз ойидаги ижроси тўғрисидаги ҳисоботни тасдиқладилар ва тегишли қарор қабул қилдилар.\nМажлис чоғида депутатлар, шунингдек, мамлакатимизда жамият ҳаётининг турли соҳаларида олиб борилаётган ислоҳотларнинг ҳуқуқий базасини янада такомиллаштиришга қаратилган қонун лойиҳаларини ҳам биринчи ўқишда кўриб чиқдилар. Жумладан, парламент аъзолари Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепциясига мувофиқ ишлаб чиқилган «Инвестиция ва пай фондлари тўғрисида»ги қонун лойиҳасини муҳокама этдилар. Қонун лойиҳаси мамлакатимизда жамоавий инвестициялаш тизимини ташкил этишни рағбатлантиришга, вақтинчалик бўш турган пул маблағларини сафарбар этишга ҳамда уларни миллий иқтисодиётнинг турли соҳаларини молиялаштиришга йўналтиришга қаратилгандир.\nМажлиснинг кун тартибига «Болаларни уларнинг жисмоний ва маънавий ривожланишига салбий таъсир кўрсатадиган ахборотдан ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонун лойиҳаси ҳам киритилди. Ушбу қонун лойиҳаси «Соғлом бола йили» Давлат дастурига мувофиқ ишлаб чиқилган. Қонун лойиҳаси болаларни жисмоний, руҳий, ижтимоий, ахлоқий ва маънавий ривожланишига салбий таъсир кўрсатадиган ахборотдан ҳимоя қиладиган қонунчилик кафолатлари ва ташкилий-ҳуқуқий механизмларни аниқ белгилаб қўйишга қаратилгандир.\nҲар томонлама кўриб чиқишдан сўнг депутатлар ушбу қонун лойиҳаларининг асосий қоидаларини маъқулладилар ҳамда уларни биринчи ўқишда қабул қилдилар.\nОлий Мажлис Қонунчилик палатасининг Ахборот хизмати материали асосида.


Рашид Маликовнинг “Сабот” фильми Барселона кинофестивалида иштирок этади\nРежиссёр ва актёр Рашид Маликов томонидан суратга олинган “Сабот” фильми “Аsian film festival Barcelona” халқаро кино фестивалида иштирок этади.\nБу йил Осиё фильмларининг Барселона кинофестивали 19-маротаба ўтказилади ва унда Осиё қитъасининг 25 мамлакатидан: Марказий Осиё, Жануби-Шарқий Осиёдан Океанияга қадар бўлган давлатлар режиссёрларининг киноасарлари намойиш этилади. Фестиваль 2020 йил 28 октябрдан 8 ноябргача давом этади.\n“Сабот” фильми ёлғиз яшайдиган қорақалпоғистонлик собиқ совет ҳарбийининг сўнгги кунлари ҳақида ҳикоя қилади. Навбатдаги тиббий кўрикда Саъдулла ўзида саратон касаллиги борлигини билиб қолади. Фурсат ғанимат, яшаши учун эса жуда оз вақт қолган. Лекин энг муҳим нарсалар билан шуғулланиш учун вақт керак: мактабга сув олиб келиш, ўғли билан ярашиш ва собиқ қуролдошини зиёрат қилиш...\n– “Сабот” фильми Осиё фильмларининг Барселона кинофестивалида қатнашишидан хурсандман. Ушбу фильм Осиё Оскарига ҳам номзод бўлган. Ўзбек фильмларимиз шундай яхши фестивалларда қатнашаётгани қувонарли ҳол, албатта. Мен ўзбек кинофильмларининг нуфузли фестивалларда муносиб қатнаша олиш салоҳиятига эга эканлигига ишонаман, – дея фикр билдирди фильм режиссёри.


“Amazon” товарларни учар роботлар ёрдамида етказмоқчи (ВИДЕО) Bo'limi: Новости Мира\n5 Американинг “Amazon” интернет-дўкони товарларни учувчисиз автоном дронлар ёрдамида етказиб бериш ишларинийўлга қўймоқчи, дейилади компания хабарномасида. “Дронлар оғирлиги 2,3 кг гача бўлган юкларниетказиб бериши мумкин. Ҳозир бундай вазндаги товарлар интернет-дўкон буюртмаларининг 86%га яқинини ташкилэтади”, - дейди компания бош директори Жефф Безос “CBS” телеканалига берган интервьюсида. Етказиб беришишлари интернет-дўкон омборхоналаридан 10 мил (тахминан 16 км) радиусда амалга оширилади. Бунда буюртманирасмийлаштиришдан товарни олишгача бўлган максимал вақт 30 дақиқани ташкил этади. Ҳаво орқали етказиббериш ишларига пуллик Prime дастури ҳам киритилади, унинг ёрдамида обуначилар ўз харидларини буюртмаданкейин икк кун давомида олишлари мумкин бўлади. Безоснинг сўзларигакўра, ҳозир “Amazon” лойиҳанингтехник томони устида ишламоқда, бундай етказиб бериш тизимини амалга ошириш тўрт-беш йил вақтни олади. Айнипайтда компания учувчисиз дронларнинг парвозига рухсат олиш мақсадида АҚШ Федерал фуқаро авиациясибошқармасига мурожаат қилишга ҳам улгурган. Манба:www.darakchi.uz Barcha izohlar: 0


Фирибгарлик – оғир жиноят! - Mehrob.uz\nМақолалар access_time17-апрел 2018, 11:57\nБизда дунёни ҳам обод қилинади, охират ҳам обод қилинади. Дунёни обод қилмай…\naccess_time6-март 2018, 13:35 visibility662\n«Фириб» сўзи форс тилида алдаш, йўлдан оздириш, макр-ҳийла маъноларини билдиради. Шу ишни қилган ёки буни касбга айлантириб олган кимсани эса фирибгар дейилади.\nДинимиз – ҳақ дин, чунки бу Ҳақ субҳанаҳу ва таолонинг динидир. Шундай экан, ҳар қандай ёлғон нарса динимизга мутлақо ёт бўлади, унинг энг кичик кўринишидан тортиб энг каттасигача шариатда қатъиян тақиқланган бўлади.\nФирибгарларнинг энг каттаси қиёматга яқин чиқадиган дажжолдир. Дажжол ўзи фирибгар дегани. Дажжолга фириб қилишга бир марта имконият берилади, шу бир марта фирибда у кўпчиликни – ўзига ўхшаган дажжолларни эргаштиради ва дўзахнинг қаърига қулайди. Қуръони Карим бизга гоҳ тарихдан, гоҳ келажакдан кўп хабарлар беради. Келажакда бўладиган ишларга иймон келтириш эса шариатимизнинг буйруғидир. Ана шундай ишлардан биттаси дажжолнинг чиқишидир. У ҳали чиқмаган, лекин чиқиши аниқ. Дажжолнинг феъли, сифатлари, фириблари ҳақида Қуръон ва Суннатда маълумотлар берилган. Нима учун? Ўша дажжолга ўхшамаслик учун, дажжол чиқадиган замонда яшаб қолсак, дажжолни таниб, унга эргашмаслик учун. Лекин, азизлар, иблиснинг шайтонваччалари кўп бўлганидек, дажжолнинг ҳам дажжолчалари кўп бўлади. Ҳеч бир замон, ҳеч бир аср бу дажжолчалардан холи бўлмайди.\nФирибгарликнинг асоси ёлғондан бошланади, унинг асоси эса иймонсизликдан, ишончсизликдан бошланади.\nРизқига иймон келтирмаган ёки бу ҳақда саҳиҳ маълумотга эга бўлмаган банда ризқ топишда шошилади, пала-партиш ҳаракат қилиб, ризқи ҳалолдан келяптими, ҳаромдан келяптими – ажрата олмайди. Тўғрироғи, унга осонлик билан ҳаромдан ризқ келаётган бўлса, кўпинча буни ажратгиси ҳам келмайди. Ҳолбуки, ризқ ҳалол ва ҳаромга бўлинади. Ҳалол ризқ учун савоб оламиз, ҳаром ризқ учун иқоб оламиз. Иймони ноқис банданинг ризқи осонлик билан, лекин ҳаромдан келаётган бўлса, бу ризқдан осонликча воз кеча олмайди. Ҳаромдан қуйилиб, оқиб келаётган ризқдан воз кечиш учун инсоннинг қалбида мустаҳкам иймон бўлиши керак. Ризқни Аллоҳнинг беришига ишонган одам, ризқнинг ҳалол ёки ҳаром бўлишига, бирига савоб, бирига гуноҳ бўлишига аниқ ишонган одам ёлғончилик қила олмайди, ҳаромхўрлик қила олмайди, фирибгарлик қила олмайди.\nФирибгарлик асосан ризқни нотўғри излаш устига бино қилинади, биродарлар. Шунинг учун ҳаётнинг ҳар бир жабҳасида инсон қўлидан келган ишда фирибгар бўла олади. Демак, одам қўлидан келмаган ишда фирибгар бўла олмайди. У фақат ўзига маъқул бўлган, осон бўлган ишга киришади ва шу йўлда, шу ишдан келаётган ризқига қаноат қилмай, кўпроқ мол топиш, кўпроқ обрў топиш учун шу йўлга қадам босади. Чунки обрўнинг замирида ҳам барибир ўша ризқ ётади.\nБугунги мавзу бўйича мавъизалар тезиси чиққан кундан бери турли соҳа вакиллари билан гаплашиб, уларга бир хил савол бердим: «Сизнинг соҳангизда қандай фирибгарлик бўлиши мумкин?» Машина олиб-сотувчилар ҳам қолмади, таксичилар ҳам қолмади, шифокор ҳам, инженер ҳам, савдогар ҳам қолмади. Кўпчилик билан гаплашиб чиқишга ҳаракат қилиб, ҳар бирига шу саволни бериб чиқдим. Афсуслар бўлсинки, фирибгарлик ҳамма соҳада бор экан. Масжиддек муборак жойда ҳам, бегуноҳ, покиза инсон дунёга келадиган туғруқхонадек масканда ҳам фирибгарлик бўлганидан кейин, бошқа жойда ҳам бўлар экан. Минг афсуслар бўлсин.\nБозорни-ку энди қўяверинг, у ерда фирибгарликнинг неча-неча турлари бор. Биз бозордагилардан ҳам юқоридаги саволни сўрадик, лекин у ерда қандай фирибгарликлар борлигини айтишни ўзимизга эп кўрмадик. Эҳтимол, фирибгарликнинг бу турларини билмаганлар, бундан бехабарлар бўлса, уларни хабардор қилиб қўймайлик, янги бир фирибгарликка сабабчи бўлиб қолмайлик деб, қулоқларимиз фирибгарликка кўникиб қолишига сабабчи бўлиб қолмайлик деб, бунга журъатимиз етмади.\nДажжолга инсоф сўрай олмаймиз, аммо мусулмон бўла туриб, хато қилиб юрган, адашиб юрган, фириб билан ризқ топаман деб, фириб билан жойимни сақлаб қоламан деб юрганларга тўғри йўл, инсоф-тавфиқ сўраб қоламиз.


Lifestyle 18:25 / 23.10.2019 54120\nНималар ёрдам бера олади?\nЖисмоний машқлар, тоза ҳаво ва соғлом озиқ-овқатлар юракни парваришлашдаги энг асосий омиллар ҳисобланади, шунингдек, маълум бир гиёҳ ва маҳсулотлар ҳам юрак учун алоҳида фойда бера олади, унинг фаолиятини меъёрлаштиришга ва бақувват бўлишига хизмат қилади.\n1. Сарсабил — юрак-қон тизими саломатлиги учун жуда муҳим қийматга эга ўсимлик. Ўз таркибида кунлик тавсия этилган фолий кислотасининг 70 фоиз улушини сақлайди. Айнан шу кислота юрак хуружлари хавфини камайтиради. Кўплаб мутахассислар асабийликда сарсабил илдизини ейишни тавсия қилишади.\n2. Дўлана — хитой табобатида бу ўсимлик «юрак шифокори» деб аталади. У қон айланиши ва юрак мушаклари ишини яхшилайди. Юрак мушакларининг қисқариш хусусиятини орттиради, юрак уриши ва қон босимини меъёрлаштиради. Ушбу ўсимлик гипертония (артерияда қон босими ошиб кетиши) ва стенокардияда (юрак мускуллари сиқилиши, шунинг натижасидаги оғриқ) ҳам ёрдам беради.\n3. Гулизардак (горицвет) — юрак учун жуда фойдали бўлган бир қатор органик бирикмаларни ўз таркибига олган машҳур ўт. Бу кардиофаол гликозидлар (жами 15дан ортиқ) юрак томирларини кенгайтириш ва юрак ритмини нормаллаштиришга мойил.\nБу ўсимлик юқори қон босими, аритмия, юрак етишмовчилиги ва юракка алоқадор бошқа барча касалликлардан азият чекувчи инсонлар учун бирдек фойдалидир.\n4. Узум уруғи — капиллярлар, вена ва артерия томирларини мустаҳкамлашга хизмат қилувчи феноллардан бири бўлган «protsianidinat»ни ўз ичига олувчи кучли антиоксидант.\nЮрак фаолиятига ижобий таъсир кўрсатади ва зарарли холестериннинг оксидланиш жараёнини секинлаштиради. Узум уруғи гипертония ва вена етишмовчилигида ажойиб воситадир.\n5. Ўрик данаги — таркибида амигдалин номли хавфли моддани сақлаган тақдирда ҳам, саратонга қарши кучли даво бўлиб қолмоқда.\nМағиз таркибидаги ўсимлик мойлари уни атеросклероз билан курашишда қийматли воситага айлантиради. Улар томир деворларини мустаҳкамлайди, аритмия ва гипертонияда ёрдам беради, бундан ташқари қон босимини туширишга хизмат қилувчи восита бўла олади.\n6. Зиғир донлари — кўплаб мутахассисларнинг фикрига кўра, зиғир уруғи саратоннинг турли хилларида жуда яхши профилактика воситасидир. Уларда юрак мушаклари учун беқиёс аҳамиятга эга ёғ кислоталари мавжуд. Уруғларни истеъмол қилиб юриш юрак қисқаришлари частотасини яхшилаши ва холестериннинг ортиқча миқдорини камайтириши олимлар томонидан исботланган.\n7. Пиёз — юрак хасталиклари билан курашишда синалган ёрдамчи. Пиёз томирлар ва юрак учун ижобий таъсир кўрсатувчи кверцетин флавоноидларини ўз таркибида сақлайди.\n8. Саримсоқпиёз — доривор ўсимликлардан бири бўлиб, табиий антибиотик сифатида таъкидланади. Атеросклероз ривожланишига қарши туради ва юрак хуружи келиб чиқиши хавфини камайтиради.\nУни мунтазам тановул қилишда қон босими, триглицеридлар ва холестерин даражаси меъёрга келади. Саримсоқпиёз қон томирлари деворларида азот оксиди ишлаб чиқилишини тезлаштириш хусусиятига эга.\n9. Олма — қондаги зарарли холестерин даражасини 30 фоиз пасайтиришга қодир. Шу йўсинда артерияларда тиқилиш хавфи ҳам камаяди. Кунига атиги битта донадан олма ейиш юрак саломатлигини сезиларли даражада ошириши мумкин.\nОлмани ташқи пўчоғи билан истеъмол қилиш аҳамиятлидир, ахир барча фойдали моддалар айнан унда жойлашган.


11 марта ўқилди\nЯкка меҳнат низолари — бу иш берувчи ва ходим ўртасида меҳнат тўғрисидаги қонун ва бошқа норматив ҳужжатларни, меҳнат шартномасида назарда тутилган меҳнат шартларини қўлланиш юзасидан келиб чиққан келишмовчиликлардир.\nЯкка меҳнат низоларини кўриб чиқувчи органлар\nмеҳнат низолари комиссиялари томонидан;\nтуман (шаҳар) судлари томонидан.\nҚуйидаги низолар фақат суд томонидан кўриб чиқилади:\nиш жойда меҳнат низолари комиссияси бўлмаса;\nнизо ишга тиклаш, меҳнат шартномасини бекор қилиш вақти ва асосларини ўзгартириш тўғрисида бўлса;\nмажбурий прогул ёки кам ҳақ тўланадиган ишни бажарган вақт учун ҳақ тўлашга доир бўлса;\nходим томонидан иш берувчига ёки иш берувчи томонидан ходимга етказилган зарарни тўлаш ҳақида бўлса;\nишга қабул қилишни ғайриқонуний равишда рад этишга оид бўлса;\nнизо иш берувчи ва касаба уюшмаси қўмитаси билан келишиб ҳал этилган масала юзасидан келиб чиққан бўлса.\nМеҳнат низолари бўйича судга мурожаат қилиш тартиби билан ҳаволада танишинг.\nМеҳнат низолари комиссиялари\nМеҳнат низолари комиссиялари, уларнинг таркиби ва ваколат муддати иш берувчи ва касаба уюшмаси қўмитаси ўртасидаги келишувга асосан ташкилотда тузилади.\nКомиссияга касаба уюшмаси қўмитаси ва иш берувчининг вакиллари киритилади.\nМеҳнат низолари комиссиясининг қарори далиллар билан исботланган ҳамда меҳнат тўғрисидаги қонун ҳужжатларига ва меҳнат шартномасига асосланган бўлиши керак.\nКомиссиянинг пул ундиришга оид қарорида ходимга тегишли сумма аниқ кўрсатилиши лозим.\nҚарор мажлис раиси ва котиби томонидан имзолангандан кучга киради.\nКомиссия қарорининг нусхаси қарор қабул қилинган кундан эътиборан уч кун ичида ходимга, иш берувчига ва касаба уюшмаси қўмитасига топширилади.\nХодим шахсан ўзи ёки қуйидаги органлар орқали меҳнат низоси бўйича судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эгадирлар:\nкасаба уюшмаси ёки ходимларнинг бошқа вакиллик органи;\nмеҳнатнинг ҳуқуқ бўйича инспектори;\nИш берувчи ҳам меҳнат низолари комиссиясининг қароридан норози бўлса, шунингдек унга етказилган зарарни қоплаш ҳақидаги низо бўйича судга мурожаат қилиши мумкин.\nНизо бўйича мурожаат қилиш муддати\nишга тиклаш низолари бўйича — ходимга тегишли буйруқ нусхаси берилган кундан бошлаб 1 ой;\nиш берувчига етказилган моддий зарарни тўлаш ҳақидаги низо бўйича — зарар етказилганлиги иш берувчига маълум бўлган кундан бошлаб 1 йил;\nбошқа меҳнат низолари бўйича — ходим ўз ҳуқуқи бузилганлигини билган ёки билиши лозим бўлган кундан бошлаб 3 ой.\nМазкур муддатлар ўтган бўлса ҳам ходим судга мурожаат қилиши мумкин. Судлар томонидан муддат ўтганлиги туфайли аризани қабул қилишни рад этишга йўл қўйилмайди.\nСуд муддатлар узрли сабабларга кўра ўтказиб юборилган деб топган тақдирда, бу муддатларни тиклаши мумкин.\nХодимлар меҳнатга доир низолар бўйича судга мурожаат қилганларида суд харажатларини тўламайди.\nМеҳнат низоларига оид қарорлар ижроси\nҚуйидагилар бўйича меҳнат низоларини кўриб чиққан органнинг қарори дарҳол ижро этилиши шарт:\nходимни ишга тиклаш;\nбошқа ишга ўтказилган ходимни ўз жойига қайтариш;\nмеҳнат шартномасини бекор қилиш асосларини ўзгартириш;\n3 ойдан кўп бўлмаган муддат учун иш ҳақини тўлаш.\nХодимни ишга тиклаш ёки ўз жойига қайтариш ҳақидаги қарор ижроси кечиктирилган тақдирда, қарорни қабул қилган орган томонидан қарор ижроси кечиктирилган барча вақт учун ўртача иш ҳақи ёки иш ҳақидаги фарқни тўлаш ҳақидаги қарор чиқарилади.\nПул ундиришга доир талабларни кўриб чиқиш\nНизо келиб чиққан тақдирда, суд ёки якка меҳнат комиссиялари ходимнинг пул ундиришга доир қуйидаги талабларини тўлиқ қондиради:\nходимга меҳнат дафтарчасини ўз вақтида бермаганлик оқибатида келиб чиққан мажбурий прогул вақти учун ҳақ тўлаш тўғрисидаги;\nходимни ишга тиклаш тўғрисидаги қарорни иш берувчи ижро этмаганлиги оқибатида келиб чиққан мажбурий прогул вақти учун ҳақ тўлаш тўғрисидаги;\nфойдаланилмаган таътил учун компенсацияни тўлаш тўғрисидаги.\nҒайриқонуний равишда ишдан бўшатилганлиги, бошқа ишга ўтказилганлиги оқибатида келиб чиққан мажбурий прогул вақти учун ходимнинг пул ундиришга доир талаблари 1 йилдан ортиқ бўлмаган муддат учун қондирилади.\nХодимнинг пул ундиришга доир бошқа талаблари 3 йилдан ортиқ бўлмаган муддат учун қондирилади.\nякка меҳнат низо


00:00 / 11.10.2007 | eski savollar | 2150\n1 Ассалому алайкум ва рахматуллох ва барокатух.Жуфти халолимни опаларини балдоглари йуколиб колганди.Дадам билан бирга охтардик,топа олмадик.Опалари фолбинга ишонади,фолбин ман олган дебди.Бу гапларн опалрини кизи манга айтиб берди.Жуфтихалолим бу гаплардан хабарлари йук, мандан гап яширманг дегандилар.Жуфтихалолим билан бирга намозни када килмай укиймиз.Илимимни оширябман АЛХАМДУЛИЛЛОХ КУРОНга тушдим АЛЛОХ РОЗИ булсин.Шайх хазрадлари нима маслахат берасиз.Жуфтихалолимга билганлари яхшими ёки биллмаганлар.Олдиндан рахмат.АЛЛОХ РОЗИ БУЛСИН.2 Бошка синглимизни саволлари:Мен хозирда УСА да яшайман. Турмуш уртогим билан ажрашганмиз, тугрироги уртага талок тушмаган, аммо улар бизни ташлаб кетганлар ва хозирда каерда эканликлари менга номаълум. Хозирда кулимни сураб совчилар чикмокда, аммо ёлгизликка урганиб колдимми, хеч бирига турмушга чикиш истак хохиши йук. Турмуш курмасдан Аллохнинг тоат ибодатларини килиб утсам гунохкор булмайманми? 3 Бир инсон оламдан о'тганидан со'нг унинг я'ни мурданинг тепасида дафн этилгунга қадар ҚУР'ОН тиловат қилиш то'г'рими?4. Уйимизда мушук бор. Намоз укиб турганимда олдимдан утиб кетиши мумкин ёки келиб оёкларимга суйкалиши мумкин. Бу намозни бузадими?\n1. - Вазиятга қараб ўзингиз ҳал қилганингиз яхши.2. - Хоҳиш йўқ бўлса, турмуш қургандан кейин аёллик вазифасини бажаришда нуқсонга йўл қўйиш хавфи бўлса, ўзингиз биласиз. Аммо яхши ният билан турмуш қуриш яхши. Сиз олдин илмли одамлар ва гувоҳлар олдида аввалги никоҳнинг бузилганини эълон қилидиришингиз ва идда ўтиришингиз керак. Агар шаръий равишда никоҳ бузилмаган бўлса, албатта. 3. Ўликнинг устида тиловат қилиш йўқ.4.\tБузмайди. Кабша бинти Каъаб розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «У киши айтадиларки: «Абу Қатода (уйимизга) кирди. Мен унинг таҳоратига сув қуйиб бердим. Бас, бир мушук келиб, ундан ичди. У эса унга ичиб олиши учун идишни энгаштириб тутди. Бас, у ўзига назар солаётганимни кўрди ва: «Эй, биродаримнинг қизи, ажабланаяпсанми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албатта, у (мушук) нажас эмас, у сизларнинг атрофингизда айланиб юрувчилардандир, деганлар», деди».«Сунан» эгалари ривоят қилишган.Бу ҳадиси шариф Кабша бинти Каъаб розияллоҳу анҳодан ривоят қилинмоқда. Аввал у киши билан танишиб олайлик:Кабша бинти Каъаб розияллоҳу анҳо Каъб ибн Молик Ансорий Хазражий розияллоҳу анҳунинг қизлари бўладилар. Оталари Каъб розияллоҳу анҳу машҳур саҳобийлардан. Кабша розияллоҳу анҳо Абдуллоҳ ибн Қатода розияллоҳу анҳуга турмушга чиққан эдилар. У киши ушбу ҳадислари билан машҳурдирлар.Ривоятда исмлари келган Абу Қатода розияллоҳу анҳу Кабша розияллоҳу анҳога қайнота бўладилар. Абу Қатода у кишининг кунялари бўлган, исмлари ал-Ҳарс ибн Робъи Ансорийдирлар. У киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг отларига қарайдиган бўлганлар.Демак, бу ривоятда келган ҳодиса қайнота билан келин орасида бўлиб ўтган. Бу ҳақда Кабша розияллоҳу анҳо қуйидагиларни айтадилар: «Абу Қатода (уйимизга) кирди. Мен унинг таҳоратига сув қуйиб бердим». Арабларда қайнотам, қайнонам каби сўзлар кам ишлатилади. Улар кўпроқ исмни ёки куняни ишлатишга одатланганлар. Кабша розияллоҳу анҳо ҳам қайн- оталарини куняси ила атамоқдалар. Демак, Абу Қатода розияллоҳу анҳу уйга кириб, таҳорат қилмоқчи бўлганлар ва келинлари Кабша розияллоҳу анҳо у кишига таҳорат суви қуйиб берганлар. Бу ўша вақтдаги мўъмина-муслима келинларнинг одоб-ахлоқларига, қайиноталарининг ҳурмат қилишларига, уларнинг хизматларини қилишларидан далолат беради.«Бас, бир мушук келиб, ундан ичди. У эса унга ичиб олиши учун идишни энгаштириб тутди». Мушук келиб, таҳорат учун тайёрланган сувдан ичмоқчи бўлди. Абу Қатода розияллоҳу анҳу мушук сув ичиши осон бўлсин учун идишни энгаштириб унга тутди.«Бас, у унга назар солаётганимни кўрди ва:«Эй, биродаримнинг қизи, ажабланаяпсанми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим». Шу ерда ҳам келиннинг одоби зоҳир бўлмоқда. Кабша бинти Каъб розияллоҳу анҳо қайиноталари, таҳорат сувини мушукка тутиб беришини кўриб, ҳозирги келинларга ўхшаб бидирлаб кетмадилар. Балки индамай, савол назари билан қараб турдилар. Қайинота ўз келини ажабланаётганини англаб: «Эй, биродаримнинг қизи, ажабланаяпсанми?» деди. Арабларда, шунга ўхшаш «Эй, биродаримнинг ўғли» истилоҳи ҳам кўп ишлатилади. Одобли келин гапни чўзмай, қисқа қилиб, «Ҳа», деди. Бу савол маъносидаги ажабланишда: «мушукка таҳорат сувини тутиб бериб, ундан қолган сув билан таҳорат қилса, бўлаверадими?» деган маъно бор эди.Абу Қатода розияллоҳу анҳу нима учун шундай қилганларини қуйидагича баён этиб бердилар:«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албатта, у (мушук) нажас эмас, у сизларнинг атрофингизда айланиб юрувчилардандир, деганлар», деди. Яъни, мушук уй ҳайвони бўлгани учун доимо атрофингизда айланиб туради, шунинг учун унинг оғзи теккан нарса, нопок бўлиб қолмайди, деганидир.Бу ҳадисдан олинадиган фойдалар:1. Келинларнинг одоби ва қайноталарига хизмат қилишлари лозимлиги.2. Бировга бошқа одам таҳорат суви қуйиб бериши жоизлиги.3. Одоб юзасидан савол бермай, савол назари билан қараб туриш, айниқса, келинлар учун яхши экани.4. Савол назари билан қараб турган кишининг саволига жавоб бериш кераклиги.5. Мушукнинг нажас эмаслиги.6. Мушук теккан сувда таҳорат қилиш мумкинлиги.7. Исломнинг мусулмонларга енгиллик яратиши.\nЭрнинг жавобгарлиги чегараси


«Истиқлол»дан Хожимирзаев келди » Lochinlar.UZ\n» Янгиликлар » «Истиқлол»дан Хожимирзаев келди\n«Истиқлол»дан Хожимирзаев келди\nСўнгги икки мавсумни Про-лиганинг «Истиқлол» жамоасида ўтказган ҳужумчи Анвар Хожимирзаев ҳам «Навбаҳор»нинг Намангандаги йиғинида қатнашади.\n«Косонсой»даги ўйинлари орқали таниш бўлган Хожимирзаев авваллари ҳам кўрикдан ўтиш учун ташриф буюрган. Агарда Анварнинг ҳаракатлари А. Канчельскисда яхши таассурот қолдирса, у «Навбаҳор»да қолиши мумкин.\nДарвоқе, кеча Андрей Антанасович футболчилар билан йиғилиш ўтказди.\nУнда россиялик мутахассис янги мавсумда жамоанинг олдига юксак мақсад, яъни Осиё Чемпионлар Лигаси йўлланмасини қўлга киритиш вазифаси қўйилаётганлиги, шунга мос равишда энди талаблар ҳам юқори бўлиши, бундан буёғига барча ўйинчилар интизомга қатъий тарзда амал қилишлари лозимлиги, кўрикдан ўтадиган футболчилар 10 январдан бошланадиган ўқув-машғулот йиғинида ўз маҳоратларини тўлиқ намойиш этишлари, улардан қайсилари жамоа мураббийлар штабида яхши таассурот қолдирса, янги мавсумда «Навбаҳор» шарафини ҳимоя қилишга муяссар бўлишларини таъкидлади ҳамда бўлажак йиғинда барча футболчиларга куч-қувват тилади.скачать dle 10.4фильмы бесплатно


Россия президенти Владимир Путин 2021 йил мартга қадар миграциянинг янгиланган лойиҳасини тақдим этишни топширди. Россияда РВПни бекор қилиш таклиф қилинмоқда.\nТОШКЕНТ, 8 мар - Sputnik. Россия президенти Владимир Путин бир йил ичида мамлакатнинг янги миграция концепциясини ишлаб чиқаришни топширди. Давлат раҳбарининг тегишли фармойиши Кремль сайтига жойлаштирилган.\nЯнги ҳужжат Россиянинг 2019-2025 йилларда амалга оширилаётган давлат миграция сиёсати копцепциянинг бир қисми бўлади.\nТаъкидланишича, ҳозирги Россия миграция қоидалари етарлича бир шаклга келтирилмаган ва кўп бандлари тушунарсиздир. Қолаверса, ушбу соҳада рақамли технологиялар кам жорий этилган.\nҚуйидаги асосий ислоҳатларни амалга ошириш таклиф қилинмоқда:\nРоссияда яшаш гувоҳномасини (ВНЖ) асосий мақом деб белгилаш. Гувоҳномадан сўнг чет эллик фуқароликка даъвогар бўлиши мумкин;\nвақтинча яшаш учун гувоҳномасини (РВП) бекор қилиш;\nфуқароликка қабул қилишнинг уч тури тартибини белгилаш: умумий, соддалаштирилган ва махсус;\nмахсус тартиб бўйича қабул қилишда президент махсус комиссия хулосалари асосида қарор қабул қилади;\nРоссияга виза олмасдан кириши мумкин бўлган чет элликлар учун узоқ муддат бўлиб туришнинг (бил йилда 90 кундан ортиқ) ягона миграция режими белгилаш;\nРоссияда узоқ муддат бўлиб туриш ҳуқуқини қўлга киритмоқчи бўлган чет эл фуқаролари учун давлат ахборот тизимида аккаунтга эга бўлиши шарт этиб белгилаш. Унда биометрик маълумотлари, хавфли инфекция касалликлиги йўқлигини тақдим этиши талаб қилинади. Шунингдек, электрон ахборотга эга ягона ҳужжатни олишлари керак;\nчет эл фуқароларини ишга ёлламоқчи бўлган иш берувчилар бу ҳақдаги маълумотни давлат ахборот тизимига жойлаштиришларини шарт этиб белгилаш. Ишчиларни бандлик органлари саралаб олади;\nРоссия учун жиддий хавф туғдирмайдиган миграция қонунчилигини бузган фуқароларга жавобгарликка тортилмасдан уни қонуний расмийлаштириш имконини берадиган низом ишлаб чиқиш.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистонда сенаторлар янги таҳрирдаги "Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги тўғрисида”гини маъқулладилар. Мазкур қонун лойиҳасида 1995 йил 1 январга қадар Ўзбекистон ҳудудига кириб келган ва доимий пропискага ўтган, хорижий давлат фуқаролигини қабул қилмаган ҳамда ушбу қонун кучга кирган кунга қадар Ўзбекистонда яшаш гувоҳномаси асосида истиқомат қилган шахс, истак билдирган тақдирда Ўзбекистон фуқароси деб тан олиниши назарда тутилган. Қонун лойиҳасига “ватандош” тушунчаси киритилиб, фуқаролиги бўлмаган ватандошларга нисбатан фуқароликка қабул қилишнинг соддалаштирилган тартиби белгиланмоқда.


Ядро физикаси кафедраси-ЎзМУ - Ўзбекистон миллий университети\nКафедра мудири Полвонов Сатимбой Ражапович\nКафедра мудири, Физика-математика фанлари номзоди\nТелефон +99893 556-10-84\ne-mail satimbay@yandex.ru palvanov190@mail.com\n1956 йилда С.А. Азимов ҳаракатлари билан Ўрта Осиё давлат университетида модда тузилиши кафедраси ташкил қилинди. Бу ерда биринчи бўлиб ядро физикаси ва космик нурлар соҳаси бўйича мутахассислар тайёрлашга киришилди. 1957 йилда кафедра қошида ядро физикаси ва космик нурлар муаммолари лабораторияси ташкил этилди.Уч йил ичида мазкур лабораторияда 25 МэВ энергияли бетатрон ишга тушилди ва бунда гамма-квантлар билан турли ядролар ўзаро таъсирлашиш кесимини аниқлаш бўйича тадқиқотлар олиб борилди. Шунингдек, Қумбел тоғ тепасида, денгиз сатҳидан 3160 м баландликда станция қурилиб, унда ядроларнинг ўзаро таъсири ва электромагнит каскадлар тавсифлари ўша даврда 1011-1012 эВ гатенг энергиялар соҳасидаги энг замонавий усуллар орқали ўрганила бошланди (Ю.П. Кратенко).\nЯнги ташкил этилган Ядро физикаси институти учун илмий ходимлар тайёрлаш мақсадида модда тузилиши кафедрасидан махсус радиацион физика кафедраси ажралиб чиқди. Модда тузилиши кафедраси эса ядро физикаси ва космик нурлар кафедраси деб қайта номланди. Энди бу кафедрада қуйи энергиялар ядро физикаси соҳасигина эмас, юқори энергиялар физикаси ва космик нурлар физикаси соҳасининг ҳам мутахассисларини тайёрлаш бошланди.\nКафедранинг муаммолар лабораториясидаги фундаментал илмий тадқиқотлар билан бир вақтда Ўзбекистон ядро физикаси бўйича кенг доирадаги амалий ишлар ҳам олиб борилди. 70-йилларда кафедранинг бетатрон лабораторияси қурила бошланди. Унда 50 МэВ энергияли бетатрон ўрнатилиши керак эди. Кейинчалик бу қурилма ўрнатилди ва унинг негизида ТошДУнинг Амалий физика илмий текшириш институти ташкил этилди. Ушбу институтга узоқ йиллар давомида академик Т.М.Мўминов раҳбарлик қилган. Ярим аср давомида кафедрада ядро физикаси бўйича 15 минг нафардан зиёд мутахассис тайёрланди. Булардан 300 дан ортиғи илмий даражага эга бўлган. Шулардан 30 нафари фан докторидир. Улар Ўзбекистондагина эмас, собиқ иттифоқ таркибида бўлган бошқа давлатларда ҳам ишламоқдалар. У.Ғ.Ғуломов, А.А.Абдураззоқов, Р.Б.Бекжонов, Б.С.Йўлдошев каби таниқли олимлар ҳам кафедрада фаолият юритган.\nТурли даврларда кафедра мудири лавозимида қуйидагилар фаолият кўрсатган: академиклар С.А.Азимов, А.А.Абдуразақов, Р.Б.Бекжонов, Б.С.Юлдашев, Т.С.Юлдашбаев, профессор А.М.Мухамеджанов, К.Р.Насриддинов, А.А.Абдумаликов, доцент З.Каноков.\n2005 йилда Ядро физикаси ва Назарий физика кафедралари қўшилиб, янги Ядро ва назарий физика кафедраси ташкил қилинди. 2016 йилда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 11 майдаги “Ўзбекистон Миллий университети фаолиятини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 2527-сонли қарорига асосан янги “Қуйи энергиялар физикаси” кафедраси ташкил этилган. 2017 йил 25 октябрдаги университетнинг 3-сонли Кенгашида “Қуйи энергиялар физикаси” кафедраси номи “Ядро физикаси”га ўзгартирилди. Мазкур кафедрага танлов асосида доцент С.Р. Полвонов тайинланди. Ҳозирги кунда кафедрада бир нафар академик, 2 нафар фан доктори, 5 нафар фан номзоди фаолият олиб бормоқда. Кафедрада 5А140205 - “Атом ядроси ва элементар зарраларча физикаси, тезлаштирувчи техника” магистратура мутахассислиги мавжуд. Кафедра профессор-ўқитувчилари “Ноёб объектлар” мажмуаси ходимлари билан ҳамкорликда давлат илмий-техник дастурлари доирасида иккита фундаментал ва иккита амалий грантларда илмий-тадқиқот ишларини олиб боради:\nКафедрада ўтиладиган фанлар:\nБакалавр йўналиши фанлари:\nЯдро ва субядро физикаси\nАтом, ядро ва субядро физикаси\nМагистратура мутахассислиги фанлари:\nЯдро физикаси ва ядро технологиялари\nЯдро физикасининг экспериментал методлари\nЯдро реакторлар физикаси ва техникаси\nҲисоблаш физикаси ва физикавий жараёнларни моделлаштириш\nЯдро энергетикасининг замонавий муаммолари\nДозиметрия ва радиацион хавфсизлик\nЮқори энергиялар физикаси\nЯдро нурланишлар детекторлари\n1. ПОЛВОНОВ САТИМБОЙ РАЖАПОВИЧ (кафедра мудири)\n2. МЎМИНОВ ТОЛИБ МУСАЕВИЧ (профессор)\n3. КАНОКОВ ЗАКИРЖОН (доцент)\n4. МАМАЮСУПОВА МУКАДАС ИСМАИЛОВНА (доцент)\n5. РУЗИМОВ ШАМУРАТ МАШАРИПОВИЧ (доцент)\n6. ХОЛМАТЖАНОВ БАХТИЯР МАХАМАТЖАНОВИЧ (доцент)\n7. СОЛОВЬЕВ ИВАН АЛЕКСАНДРОВИЧ (катта ўқитувчи)\n8. РАХИМОВ ХАМДАМ ЮЛДАШЕВИЧ (ўқитувчи)