ЎзА - Атроф-муҳит муҳофазасига барча масъул\n10.09.2018 20:21 Чоп этиш версияси\nТадбир Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасидаги Экоҳаракат депутатлари гуруҳи ва Қонунчилик палатасига Бухоро вилоятидан сайланган депутатлар ҳамкорлигида ташкил этилди. Олий Мажлис Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосари Б.Алихонов олиб борган мулоқотда Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлари, халқ депутатлари вилоят ва туман Кенгашлари депутатлари, мутасадди ташкилотлар, жамоатчилик вакиллари иштирок этди.\n– Мамлакатимизда сувдан оқилона фойдаланиш, турли экологик муаммоларни бартараф этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда, – дейди Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати Н.Собиров. – Президентимизнинг 2017 йил 21 апрелдаги “2017-2021 йилларда маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш тизимини тубдан такомиллаштириш ва ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори бу борада муҳим дастуриламал бўлиб хизмат қилаётир. Ушбу ҳужжатга асосан, маиший чиқиндиларни бошқариш соҳасида Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ҳузурида “Тоза ҳудуд” давлат унитар корхонаси ва унинг ҳудудий филиаллари ташкил этилди. Мазкур тизим маиший чиқиндиларни йиғиш ва олиб чиқиб кетиш қамровини тубдан кенгайтирди.\nАфсуски, ҳали жойларда маиший чиқиндилар билан боғлиқ муаммолар бор. Аҳоли ва юридик шахсларнинг маиший, қурилиш, тиббий, биологик чиқиндиларни белгиланган жойларга ташламаслиги ноқонуний чиқиндихоналар пайдо бўлишига олиб келмоқда. Соҳада олиб борилган мониторинг натижалари шуни кўрсатдики, жойларда санитар ва экологик ҳолат ёмонлашувига чиқиндиларни майдонлар, кўчалар, суғориш тармоқлари ичига, суви муҳофаза қилинадиган зоналарга, дарё бўйларига, аҳолининг маданий-маиший дам олиш ҳудудларига ташланаётгани сабаб бўлмоқда. Масалан, Ғиждувон туманининг “Барака” маҳалла фуқаролар йиғини ҳудудидан ўтувчи Жилвон канали атрофида ўзбошимчалик билан ноқонуний ҳолда чиқиндихона ташкил этилган. Бу ерда йиллар мобайнида қурилиш чиқиндиларидан тортиб, тиббиётда қўлланилган турли буюмлар, чорва молларининг қолдиқларигача уюм бўлиб қолган. Бу маҳаллий ҳокимият, маҳалла фаоллари, санитария-эпидемиология хизматининг муаммога бефарқ қараб келганидан далолат беради. Ўрганишда аниқланган камчиликларни бартараф этиш чоралари кўрилиши натижасида бу ердан 2 минг тонна чиқинди белгиланган жойга олиб чиқилди.\nҚонунчиликда рухсат этилмаган жойларга чиқинди ташлаганлик учун шахсларни жавобгарликка тортиш механизми мавжуд эмаслиги бу каби ҳолатларга замин тайёрлаётгани таъкидланди. Бу эса “Чиқиндилар тўғрисида” ги Ўзбекистон Республикаси қонунига фуқаролар томонидан чиқиндиларни белгиланмаган жойларга жойлаштириш ва чиқариб ташлашни тақиқловчи норма киритиш зарурлигини тақозо этмоқда. Юридик шахсларга аҳоли пунктларининг умумий фойдаланишдаги ерларига, йўл чеккаларига, йўлларнинг қатнов қисмига қурилиш, маиший чиқиндилар ташланиши ва жойлаштирилишининг олдини олиш мажбуриятини белгилаш лозим. Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга рухсат этилмаган жойларга қаттиқ маиший ва қурилиш чиқиндилари ташлаш, суюқ чиқиндиларни тўкканлик учун жавобгарликни оширишни назарда тутувчи норма киритилиши ҳам муайян натижа беради.\nТадбирда яна бир оғриқли масала хусусида сўз юритилди. “Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар тўғрисида”ги қонуннинг 41-моддасига асосан, суви муҳофаза қилинадиган зоналарнинг, соҳилбўйи ҳудудларининг, сув объектлари санитария муҳофазаси зоналарининг ҳамда ерусти ва ерости сувлари ҳосил бўлиш зоналарининг режими, яъни соҳилбўйи минтақаларида сув хўжалиги объектларини қуришдан ташқари ҳар қандай турдаги қурилиш тақиқланган. Лекин жойларда қонуннинг мазкур талабига риоя этмаган ҳолда, суви муҳофаза қилинадиган минтақаларда яшаш учун мўлжалланган бинолар, умумий овқатланиш объектлари ва бошқа қурилишлар амалга оширилган.\nЎрганишлар давомида Ғиждувон туманидан оқиб ўтувчи Пермас, Қалқонрўд каналлари ва Мавланиён коллектори суви муҳофаза қилинадиган зоналарда аҳоли ва ташкилотлар томонидан 50 дан ортиқ уй-жой, овқатланиш, хизмат кўрсатиш ва бошқа объектлар қурилгани аниқланди.\nТадбирда юқорида қайд этилган ҳолатларнинг олдини олиш ва бартараф этишда жамоатчилик назорати фаолиятини тўғри йўлга қўйиш, аҳолининг экологик-ҳуқуқий билимини бойитиш, масъулиятини ошириш, тарғибот-ташвиқот ишларини кучайтириш муҳим аҳамиятга эга эканига алоҳида эътибор қаратилди.\nТегишли ташкилотлар, жумладан, назорат органлари раҳбарларининг ахбороти тингланди. Шунингдек, аҳолини тоза ичимлик суви билан таъминлаш, юридик ва жисмоний шахслар томонидан ундан тежамкорлик билан фойдаланиш масалалари муҳокама қилинди.\nОлий Мажлис Қонунчилик палатасининг бир гуруҳ депутатлари томонидан ишлаб чиқилиб, биринчи ўқишда қабул қилинган “Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслар, жумладан, ичимлик сувидан оқилона фойдаланиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарлик кучайтирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги қонун лойиҳаси ҳақида маълумот берилди.


Европа миллатлар лигаси. Бугун қуръа / CHAMPIONAT.asia\nЕвропа миллатлар лигаси. Бугун қуръа\n24 янв 12:51\nТеглар : ҚуръаМиллатлар лигаси\nБугун Швейцариянинг Лозанна шаҳрида Миллатлар лигаси турнири учун қуръа ташланади.\nУшбу тадбир Тошкент вақти билан 16:00да бошланади. Қуръа маросимини Матч! Футбол 1 канали орқали томоша қилишингиз мумкин.\n2018 йилнинг сентябрь ойида бошланадиган миллатлар лигасида қатнашадиган жамоалар УЕФА рейтинги асосида дивизионларга ажратилган эди.\nA ва B лигаларда 3та жамоадан иборат 4та гуруҳ ташкил этилади. C лигасида битта 3та жамоадан ташкил топган ва учта 4та жамоалик гуруҳ бўлади. D лигада 4та жамоадан ташкил топган тўртта гуруҳ мавжуд бўлади. Ўйинлар 2018 йилнинг сентябрь-ноябрь ойларида уйда ва меҳмонда бўлиб ўтади (ҳар бир терма жамоа гуруҳ сиғимига кўра 4-6та ўйин ўтказади).\nЕвропа терма жамоалари миллатлар лигаси ғолиблиги ёки даража ўсиши ёки ўз дивизионида қолиш учун курашишади.


Форекс Мақолалар | Дунёнинг асосий ваюталар: ISO-кодлари ва...\nFOREX бозори битта валютани сотиб олишни ва шу вақтда иккинчисини сотишни ифода этади. FOREX энг йирик жаҳон молия бозори ҳисобланиб, у фонд бозоридан бир неча марта катта. Форекс бозорининг кундалик айланмаси 3 триллион доллардан ортади. FOREX - бу биржадан ташқари бозор бўлиб, бу ерда операциялар брокерлар орқали амалга оширилади. Савдо суткасига 24 соат, ҳафтада 5 кун давом этади. Брокерлар орқали амалда истган валюта билан савдо қилиш мумкин. Валют, одатда, учта ҳарф билан белгиланади, биринчи иккитаси - мамлакатни, учинчиси эса валютани ифода этади. Энг кўп муомалада бўладиган валюта: АҚШ доллари (USD), евро (EUR), япон йенаси (JPY), британия фунти (GBP), швейцария франки (CHF) ҳисобланади. Битта валютанинг нархи бошқасига нисбатан доим ўзгариб туради (ортади ёки тушади). Масалан, агар биз америка доллари пастга тушади десак, унда гап нима ҳақда бораётгани тушунарсиз бўлади, чунки доллар австралия долларига нисбатан кўтарилиши, еврого нисбатан эса пастга тушиши мумкин.\nВалюталар доим жуфти билан савдо қилинади. Валюталар бир бирига нисбатан котировка қилингани учун валюталарнинг номлари белги ( / ) билан ажратилиши ва қуйидаги тарзда белгиланиши мумкин: EUR/USD.\nВалюта жуфтликлари бу жуфтликка кирувчи валюталар нархининг нисбатини ифода этади. Масалан, EUR/USD жуфтининг нархи 1 EUR га Сиз қанча миқдорда USD сотиб олишингиз мумкинлигини кўрсатади. Жуфтликдаги биринчи турган валюта таянч валюта ҳисобланади, иккинчиси эса котировка (котировка қилинадиган) валюта бўлиб ҳисобланади. Евро қолган жаҳон валюталарига нисбатан таянч валюта ҳисобланади. Қуйидаги асосий валюта жуфтликлари мавжуд:\nОғзаки сўзлашувдаги ифодалар\nGBP/USD Фунт-Доллар Стерлинг ёки Кабель\nAUD/USD Австралия доллари-Доллар Оззи (Aussie)\nUSD/CAD Доллар-Канада доллари Луни (Loonie)\nNZD/USD Янги Зеландия доллари-Доллар Киви (Kiwi)\nMajors гуруҳи деб аталувчи жуфтликлар мавжуд бўлиб, улар бўйича Форекс бозоридаги барча операцияларнинг 75%и амалга оширилади: EURUSD, GBPUSD, USDCHF, USDJPY. Кўрамизки, АҚШ доллари тақдим этилган жуфтликларнинг ҳаммасида иштирок этади, шундай қилиб, агар валюта жуфтликларида доллар бўлса, у ҳолда бу жуфтлик асосий валюта жуфтлиги ҳисобланади. Америка доллари иштирок этмаган жуфтликлар "кросс валюта жуфтликлари" ёки кросс курслар дейилади.Қуйида келтирилган кросс курсларда энг фаол савдо қилинади.\nGBP/USD. "Қора чоршанба"\n1992 йил. Валюта жуфтликлари тарихидан қизиқарли маълумотларни кўриб чиқамиз. Аввалги асрнинг озирида, 1992 йил 16 сентябрда британиянинг фунти кескин арзонлашиб кетди. Буюк Британиянинг тарихига бу кун "қора чоршанба" номи билан кирди. Инглиз футни қадрининг тушиб кетиши GBP/DEM (фунт/немес маркаси) ва GBP/USD (фунт/доллар) валюта жуфтликларига кучли таъсир кўрсатди. 1992 йилнинг ноябридан декабрь ойининг охиригача бўлган даврда британия миллий валютасининг долларга нисбатан ўзгариши 25%ни (GBP/USD 2,01 дан 1,51 гача) ташкил этиди.\nВалюта жуфтликларининг тарихидан энг қизиқарли ҳодисаларни кўриб чиқамиз. Форекс бозори тарихи энг қизиқарли ҳаракатлардан бирини 1992 йил кузда, аниқроғи 16 сентябрда Инглизларнинг Фунти кўрсатди. Кейинчалик бу кун қора чоршанба деб аталди, бунда британия валютаси кескин арзонлашиб кетди. Бу ҳолат GBP/DEM (Фунт/Немес маркаси) ва GBP/USD (Фунт/доллар) валюта жуфтликларида жуда кучли сезилди. 1992 йилнинг ноябридан декабрнинг охиригача инглиз фунтининг тушиб кетиши 25%ни (2,01 дан 1,51 GBP/USD гача) ташкил этди. Бу "стерлинг инқирози" асосий сабаби қуйидагилар бўлди деб айтишади: Буюк Британиянинг Европа валюта тизимида белгиланган коридор билан иштирок этиши, яқинда бўлиб ўтган парламент сайловлари, саноат ишлаб чиқариш даражасининг пасайиши, Англия баркининг айнан немис маркасига нисбатанг тенгликни тутиб туришга интилиши, шунингдек жуда кўп инвесторларнинг кетиб қолиши. Шу билан бирга даромаддаги номутаносибликлар туфайли немисларнинг валюта бозори инглизларникига нисбатан анча жозибали бўлиб қолди. Натижада спекулянтлар фунт стерлингларни марка ва долларга сотишга тушишди. Валюта инқирозининг оқибатлари қуйидагилар бўлди: фоиз ставкаси 10 дан 15% гача кескин ортди, Буюк Британия ҳукумати фунтни девальвация қилишга ва Европа валюта тизими (ЕВТ) дан чиқишга мажбур бўлди. Натижада фунт эркин сузувчи алмашув курсига қайтди.\nБошқа бир қизиқарли валюта жуфтлиги тарзида доллар/йена (USD/JPY)ни ажратиб кўрсатиш мумкин. USD/JPY валюта жуфтлиги энг кўп савдо қилинадиган валюта жуфтликлари орасида евро/доллар ва фунт/доллардан кейин учинчи ўринда туради. У Осиё сессияси даврида фаол савдо қилинади. Одатда, бу валюта жуфтлигининг ҳаракати анча текис, USD/JPY жуфтлиги молия бозорларида хавфнинг кескинлашувига тез таъсирланади. 8-йилларнинг ўрталаридан бошлаб, йена америка долларига нисбатан фаол қимматлаша бошлади. 90-йилларнинг бошларида жонланиш ўрнини Япония иқтисодиётида тўла тўхташ юз берди, ишсизлар сони даражаси ортди, иш ҳақи ва умуман аҳолининг турмуш даражаси пасайди.\nНатижада, 1991 йилдан бошлаб Японияда кўп миқдордаги молия ташкилотларининг банкрот бўлиши бошланди. Бунинг оқибатида - Токио фонд биржасида котировкалар тушиб кетди, йенанинг девальвацияси юз берди, шундан сўнг ишлаб чиқариш соҳасидаги компаниялар ўртасида банкротликнинг янги тўлқини юзага келди. 1995 йилда эса USD/JPY жуфтлиги бўйича тарихий минимум – 79.80 қайд этилди. 1997 – 1998 йилларда бошланган Осиё инқирози япон йенасининг ағдарилишига олиб келди. Бунинг натижасида доллар/йена валюа жуфтлиги курсининг бир долларга 115 йенадан 150 йенагача ўсиши бўлди.\nЖаҳон иқтисодий инқирози инсоннинг деярли барча фаолият соҳаларига ўз таъсирини кўрсатди. Форекс валюта бозорини ҳам у четлаб ўтмади. Ҳолбуки Форекс бозорининг иштирокчилари (марказий банклар, тижорат банклари, инвестиция банклари, брокерлар ва дилерлар, пенсия жамғармалари, суғурта компаниялари, трансмиллий компаниялар) жуда оғир аҳволга тушиб қолган бўлсалар ҳам, Форекс (Forex) бозорининг ўзи муваффақиятли ишлада давом этмоқда, у барқарор ва ҳар доимгидан ҳам даромадлироқдир.\nМолиявий инқироз дунёдаги турли валюталарнинг қиймати кескин ўзгаришига олиб келди. Инқироз даврида бошқа барча валюталарга нисбатан йена ҳаммадан кўпроқ мустаҳкамланди. Доллар ҳам эмас, евро ҳам эмас, айнан йена трейдерлар учун энг ишончли восита бўлиб қолди. Бундай мустаҳкамланишнинг сабабларидан бири трейдерларга валюталарнинг бундай парокандалиги яхши жой топиш ҳаётий зурурият эди. Бошқа мутахассислар йена курсининг мазкур ўсиши carry trade битимидан воз кечиш билан билан изоҳлашди. Шундай қилиб, қуйида йена савдо қилинадиган асосий валюта жуфтликлари бўйича курсларнинг ўзгариши келтирилган.\nUSD/JPY. Осий молиявий\nинқирози 1997—1998 йиллар\nинқирози 1997—1998 йиллар 90-йилларда яна бир валюта жуфтлиги - доллар/йена (USD/JPY) жиддий таназзулга учради. 80-йилларнинг ўрталаридан бошлаб йена америка долларига нисбатан фаол қимматлаша бошлади. 90-йилларнинг бошларида жонланиш ўрнини япон иқтисодиётида турғунлик эгаллади, ишсизлар сони ортди, иш ҳақи миқдори пасайди ва умуман аҳолининг турмуш даражаси ҳам пасайди. Кўп миқдордаги молия ташкилотлари банкротликка юз тута бошлади.\nБунинг натижасида Токио фонд биржасида котировкалар тушиб кетди ва йенанинг девальвацияси юз берди, шундан сўнг ишлаб чиқариш соҳасидаги компаниялар ўртасида банкротликка юз тутишининг янги тўлқини юзага келди. 1995 йилда JPY/USD валюта жуфтлиги – 79.80 қайд этилди. 1997-1998 йилларда бошланган Осиёдаги инқироз япон йенасининг таназзулига йўл тутишига олиб келди. Бунинг натижасида йена/доллар валюта жуфтлиги курсининг бир доллар учун 115 йенадан 150 йенагача тушиб кетди.\nБироқ бугун дунёдаги асосий валюталар қийматининг кескин ўзгаришига олиб келган 2008 йилдаги жаҳон инқирозидан сўнг йена трейдерлар учун энг ишончли воситалардан бири бўлиб ҳисобланмоқда. У энг кўп савдо қилинадиган евро/доллар ва фунт/доллар каби валюта жуфтликлари ўртасида учинчи ўринда бормоқда. Қуйида йена савдо қилинадиган асосий валюта жуфтликлари бўйича курсларнинг ўзгариши келтирилган:\nИнқирозгача бўлган қиймат (08.2008)\nИнқироздан кейинги қиймат (01.2010)\nЎзгариши % ларда\nЖадвалдан кўрамизки йена долларга нисбатан 18% дан ортиқроққа, еврога нисбатан 27,5%, фунтга нисбатан эса 33% га мустаҳкамланди. Энг кучли мустаҳкамланиб қолган валюталардан доллар 4-ўринни эгаллади. Таажжубланадиган жойи шундаки, АҚШда юзага келаётган рецессияга, мамлакат молия тизимининг инқирозга юз тутишига, АҚШ иқтисодиётини қутқариш бўйича Поулсен режасига 750 миллиард доллар сарфланишига ва ўнлаб трлн. долларларда ҳисобланадиган улкан доимий равишда ўсиб бораётган ташқи қарзга қарамай доллар дунёдаги энг ишончли валюталардан бири бўлишда давом этмоқда. Инвесторлар ҳали ҳам америка валютасига ишонишда давом этмоқдалар. Қуйида валюта курсларининг долларга нисбатан ўзгариши жадвали клтирилган.\nЮқорида кўрсатилган маълумотлардан кўринадики, доллар еврога 8,3 фоизга, фунтга 19,2%га мустаҳкамланди. Йена ва франкка нисбатан эса пастга тушиш қайд этилган. Биринчи ҳолатда 18.5%га, иккинчисида 2.5%га.\nМустаҳкамланиб қолган валюталар орасида евро 12-ўринни эгаллади. Қуйидагилар салбий таъсир кўрсатди: Евро ҳудудидаги бир қатор йирик мамлакатларнинг (Германия, Франция, Италия) ишлаб чиқариши ва ЯИМнинг қисқариши, Евроиттифоқда рецессияда хавфлар, ЕИга кирувчи мамлакатларда ишлаб чиқаришнинг стагнацияси, инфляция ва улкан ташқи қарзлар тўғрисидаги ҳисоботлар, хусусан Португалия, Ирландия, Испания ва Грецияда. Греция устида ЕИ ҳудудидан чиқиш хавфи ҳам юзага келди. Евронинг тушиб кетишига инвесторларнинг бу валютадан панагоҳ валюталар (доллар ва йена) фойдасига кетишлари омили кучли таъсир қилди. Валюта курсларининг Еврога нисбатан ўзгариши жадвали қуйида келтирилган:\nМолиявий инқироз даврида евро қуйидаги асосий валюталарга нисбатан анча кучини йўқотди: долларга нисбатан 8,3% га, йенага нисбатан 27,5%, франкка нисбатан 8,8% га, австралия долларига нисбатан 7,7% га. Айтиб ўтилганларнинг барчасидан қуйидагича хулоса чиқариш мумкин: Фонд бозори ва бошқа фаолият турларидан фарқли ўлароқ Форекс (Forex) бозори жаҳон молия инқирозидан жабр кўриш билан бирга у маълум фойда ҳам кўрди. Валюта бозорининг кўпгина иштирокчилари ҳам фойда кўришди, уларнинг даромади жаҳон молия инқирози даврида мисли кўрилмаган миқёсда кўпайди. Юзага келган вазиятда кўпчилик кишилар инқироздан чиқишнинг йўлини Форексда кўришмоқда. Хитойда шундай дейишади: "Инқироз бу фақат иқтисодий силкинишларгина ва ижтимоий зуриқишларгина эмас, балки инвестициялар учун қулай вақтдир, шунингдек йиғилиб қолган кўпгина муаммоларнинг ечишдир".


“Рамазон — Мўминнинг амаллари мавсуми” туркумидан: Қадр кечаси ҳақидаги оятлар баёни — KUKALDOSH.UZ\n07.06.2018 / - Мақолалар\n«Албатта, Биз у (Қуръон)ни қадр кечасида нозил қилдик», яъни Қуръони Каримни нозил этишни Қадр кечасида бошладик. Қадр кечаси муборак кечадир. «Биз у (Қуръон)ни муборак кечада нозил қилдик» (Духон, 3); «(У саноқли кунлар) Рамазон ойидирки, бу ойда… Қуръон нозил қилинган» (Бақара, 185).\nСўнг йигирма уч йил мобайнида воқеа ва ҳодисаларга илоҳий ҳукмни баён этиб, бўлиб-бўлиб туширишни тамомладик. Маҳмуд Замахшарий (раҳматуллоҳи алайҳ) бундай дейди: «Аллоҳ таоло Қуръонни уч усул билан улуғлаган. Биринчиси, Қуръонни нозил этишни фақат Ўзига мансуб қилган. Иккинчиси, унинг улуғлиги ва шарафини билдириб, номини очиқ айтмай, ишора билан келтирган. Учинчиси, Қуръон нозил қилинган вақтнинг қадрини оширган. «Қадр кечаси нима эканини сиз қаердан ҳам билар эдингиз? Қадр кечаси минг ойдан яхшироқдир». Яъни Қадр кечаси нима эканини сизга нима билдирди? Бу сўроқ Қадр кечаси шаънини кўтариш, қадрини улуғлаш, шарафини баён этиш учундир. Маҳмуд Замахшарий (раҳматуллоҳи алайҳ) яна айтади: «Қадр кечаси ишлар тақдир ва ҳукм этиладиган кечадир».\nДухон сурасининг 4-оятида ҳам: «У (кеча)да барча пухта-аниқ иш(лар) айрилур (белгиланур)», деб баён этилган». Қадр кечасида қилинган амал минг ойда қилинган амаллардан яхшидир. Имом Аҳмад ва Насаийлар Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилишларича, Рамазон ойи келганида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Сизларга Рамазон ойи, муборак ой келди. Аллоҳ сизларга бу ойда рўза тутишни фарз қилди.\nБу ойда жаннат эшиклари очилади, дўзах эшиклари ёпилади ва шайтонлар кишанланади. Унда минг ойдан яхши бир кеча бор. Ким ундаги яхшиликлардан маҳрум бўлса, маҳрум қилинади», деб марҳамат этганлар. Имом Бухорий ва Имом Муслим« Саҳиҳ»ларида Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳнинг (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Ким Қадр кечасида иймон билан Аллоҳ розилиги учун ибодат қилса, олдинги гуноҳлари мағфират қилинади», деганлари келтирилган.«У (кеча)да фаришталар ва Руҳ, яъни Жаброил алайҳиссалом Парвардигорларининг изни-ихтиёри-ла (йил давомида қилинадиган) барча ишлар билан (осмондан заминга) тушурлар». Яъни фаришталар, жумладан, Жаброил алайҳиссалом бу кечада келгуси (йилгача) тақдир қилинган амаллар билан осмондан ерга тушадилар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ таоло Бароат кечасида тақдир қилинган нарсаларни тайин этади. Қадр кечаси келганида уни ўз эгаларига топширади», деганлар. Улар Аллоҳнинг изнисиз ҳеч бир ишни қила олишмайди. Марям сурасининг 64-ояти мазмуни бундай:«Биз фақат Парвардигорингизнинг амри билангина нозил бўлурмиз». Оятда зикр этилган «Руҳ» Жаброилдирлар (алайҳиссалом). У зотнинг шарафлари юксак бўлгани учун номлари ажратиб зикр қилинган.Фаришталарнинг ерга тушиб, оладиган фойдаларидан бири – улар осмонда яшовчиларда кўришмаган тоатлар турини ерда кўришади. Аллоҳга тасбеҳ айтувчиларнинг овозидан хушҳол бўлган гуноҳкорларнинг оҳларини эшитиб: «Келинглар, бизнинг Роббимизга тасбеҳимиздан кўра яхши бўлган овозни эшитамиз», дейишади.\nБу кечада ерда қилинган тоатнинг даражаси ортиқ бўлгани учун фаришталар ҳам, савоблари кўпайишини кўзлаб, ерда тоат қилишни исташади. «У (кеча) то тонг отгунча тинчлик-омонликдир». Қуръон нозил бўлиши ва фаришталар ҳозир бўлишлари сабаб яхшиликлар билан ўралган бу кеча бошдан-охир фақат саломатлик, омонлик, яхшилик ва баракот билан тўладир, унда ёмонлик йўқдир. Қуёш ботганидан тонг отгунигача бу ҳол давом этади. Тонг отгунча фаришталар жамоа-жамоа бўлиб раҳмат билан ерга тушишади. Ушбу кечани ғанимат билиб бу кечада кўпроқ солиҳ амалларни қилишимизни ва уларни ҳусни мақбул бўлишини Оллоҳдан сўраб қоламиз.


Тошкентда Уруш қурбонлари хотираси ёд олинди – видео - 22.06.2022, Sputnik Ўзбекистон\nТошкентда Уруш қурбонлари хотираси ёд олинди – видео\nУлуғ Ватан урушида Ўзбекистоннинг 1,9 миллиондан ортиқ аҳолиси қатнашган ва уларнинг 540 мингдан ортиғи қурбон бўлган. 22.06.2022, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 22 июн — Sputnik. Ўзбекистон пойтахти аҳолиси бугун тонгда “Биродарлик қабристони” ёдгорлик мажмуасидаги Мангу алангага гуллар олиб келишди. Бу ҳақда Sputnik мухбири хабар берди.1941 йил 22 июнь куни фашистлар Германияси уруш эълон қилмасдан Собиқ Иттифоқ ҳудудига бостириб кирган, миллионлаб совет одамлари қурбон бўлган Улуғ Ватан уруши бошланган эди. Шу саба ушбу кунда Уруш қурбонларини хотираси ёд олинади.Кеча кечаси “Биродарлик қабристони” ёдгорлик мажмуаси ҳудудида “Хотира шами” акцияси бўлиб ўтган эди. Унга бир неча юз киши ташриф буюрди.Иштирокчилар шамлардан “1941 йил 22 июнь”, “Эслаб қоламиз” ёзуви, шунингдек, уруш йилларида Тошкентда ишлаб чиқарилган Ли-2 самолёти компазициясини яратди.Тадбир “Ғалаба кўнгиллилари”нинг Ўзбекистондаги халқаро ваколатхонаси, Тошкентдаги Рус уйи томонидан Россиянинг Ўзбекистондаги элчихонаси кўмагида ташкил этилди.Россия архивларидан олинган маълумотларга кўра, Улуғ Ватан урушида Ўзбекистоннинг 1,9 миллиондан ортиқ аҳолиси қатнашган. Уларнинг 540 мингдан ортиғи ҳалок бўлган, 160 мингга яқини бедарак йўқолган.Бугунги кунда республикада 500 га яқин уруш қатнашчиси, 10 мингдан ортиқ меҳнат фронти меҳнаткашлари истиқомат қилади.\n© Sputnik / Рамиз БахтияровПосол России в Узбекистане Олег Мальгинов несет цветы к Вечному огню в Ташкенте\nУлуғ Ватан урушида Ўзбекистоннинг 1,9 миллиондан ортиқ аҳолиси қатнашган ва уларнинг 540 мингдан ортиғи қурбон бўлган.\nТОШКЕНТ, 22 июн — Sputnik. Ўзбекистон пойтахти аҳолиси бугун тонгда “Биродарлик қабристони” ёдгорлик мажмуасидаги Мангу алангага гуллар олиб келишди. Бу ҳақда Sputnik мухбири хабар берди.\n1941 йил 22 июнь куни фашистлар Германияси уруш эълон қилмасдан Собиқ Иттифоқ ҳудудига бостириб кирган, миллионлаб совет одамлари қурбон бўлган Улуғ Ватан уруши бошланган эди. Шу саба ушбу кунда Уруш қурбонларини хотираси ёд олинади.\nБугунги маросимда Россиянинг Ўзбекистондаги Фавқулодда ва мухтор элчиси Олег Мальгинов, Тошкентдаги Рус уйи раҳбари Михаил Вождаев, республика расмийлари, хорижий дипломатлар, жамоатчилик вакиллари, ёшлар, журналистлар ҳам келди. Улар Мангу олов ёнига гул қўйди ва Улуғ Ватан уруши қурбонларининг хотирасига ҳурмат бажо келтирди.\nКеча кечаси “Биродарлик қабристони” ёдгорлик мажмуаси ҳудудида “Хотира шами” акцияси бўлиб ўтган эди. Унга бир неча юз киши ташриф буюрди.\nИштирокчилар шамлардан “1941 йил 22 июнь”, “Эслаб қоламиз” ёзуви, шунингдек, уруш йилларида Тошкентда ишлаб чиқарилган Ли-2 самолёти компазициясини яратди.\nТадбир “Ғалаба кўнгиллилари”нинг Ўзбекистондаги халқаро ваколатхонаси, Тошкентдаги Рус уйи томонидан Россиянинг Ўзбекистондаги элчихонаси кўмагида ташкил этилди.\nРоссия архивларидан олинган маълумотларга кўра, Улуғ Ватан урушида Ўзбекистоннинг 1,9 миллиондан ортиқ аҳолиси қатнашган. Уларнинг 540 мингдан ортиғи ҳалок бўлган, 160 мингга яқини бедарак йўқолган.\nБугунги кунда республикада 500 га яқин уруш қатнашчиси, 10 мингдан ортиқ меҳнат фронти меҳнаткашлари истиқомат қилади.


Олимлар қаришга қарши синовларни бошлашади\n20:25 / 27.06.2016\nВашингтон университети ва Япониянинг Кейо университети тиббиёт олимлари янги препаратни клиника шароитида синаб кўриш учун сўнгги тайёргарликни бошлашди. Препаратнинг асосий вазифаси - инсон ҳаётини сезиларли даражада узайтириш, дея хабар беради Geektimes.\nДастлабки режаларга кўра, лойиҳа синовининг бошланиши июль ойининг биринчи ярмига мўлжалланган. Шу билан бирга Япония қонунчилигига мувофиқ, Кейо университети Ахлоқий қўмитаси унга "яшил чироқ ёқиши" керак.\nСинов даврида мононуклеотид никотинамидга асосланган дори воситасининг самардорлиги ҳамда унинг инсон ҳаёти учун хавфсизлиги баҳоланади. Янги препарат жониворларда синаб кўрилди ва бунда ижобий натижаларга эришилди. Янги дори воситаси 10 нафар катта ёшли соғлом кишига юборилади.\nолимлар қариш препарат


Гиёҳвандлик воситасини сотаётган шахс короновирусга чалинганлиги аниқланди\nСамарқанд. 2020 йилнинг 10 июль куни соат 12:30 да ИИБ ходимлари томонидан Самарқанд шаҳрида ўтказилган тезкор тадбирида 38 ёшли У.Д. 0,59 грамм «Гашиш» гиёҳвандлик воситасини 500.000 сўмга қонунга хилоф равишда сотган вақтида ушланиб, тадбирда ишлатилган 250.000 сўм пуллар холислар иштирокида ашёвий далил тариқасида ҳужжатлаштириб олинган.\nЖиноят иши бўйича У.Д., га тегишли модда билан айб эълон қилиниб, “қамоққа олиш” тарзидаги эҳтиёт чораси қўлланилган.\nАммо дастлабки тергов жаранида У.Д. «Covid-19» касаллиги билан хасталанганлиги аниқланиб, зудлик билан унга нисбатан қўлланилган “қамоққа олиш” тарзидаги эҳтиёт чораси “муносиб хулқ-атворда бўлиш ҳақидаги тилхат” эҳтиёт чорасига алмаштирилган, У.Д. карантинга олинган.


Нобел мукофоти соҳиблари исми очиқланади\nНорвегия Нобел қўмитаси бу йилги нуфузли халқаро мукофотлар кимларга берилишини 3 октябрдан бошлаб эълон қила бошлайди. 2011 йилги дастлабки Нобел мукофоти физиология ёки тиббиёт соҳасидаги қайси кашфиёт учун қайси давлат олимларига насиб этгани душанба куни маълум бўлади.\n2011 йилги Нобел тинчлик мукофоти соҳиби 7 октябр куни эълон қилинади.\nОслодаги Тинчлик тадқиқотлар институти ходими Кристиан Берг Харпвикен фикрича, Нобел тинчлик мукофоти “Араб баҳори” деб аталаётган араб давлатларидаги ҳукуматларга қарши исёнларга алоқадор бўлган арбоблар ёки фаолларга берилиши мумкин.\nКристиан Бергга кўра, нуфузли халқаро мукофотга даъвогарлар орасида мисрлик фаол Исро Абдул Фаттоҳ, тунислик блоггер Лина Бен Мҳенни, афғонистонлик ҳуқуқ фаоли Сима Самар, Россиядаги Мемориал инсон ҳуқуқлари ташкилоти, Германия собиқ канцлери Ҳелмут Колл ва бошқалар бор.\nЖорий йил февралида Украина парламенти депутати, қрим татар халқи сиëсий ҳақлари учун 60 йилдан бери фаол кураш олиб бораётган қрим татар халқининг энг кўзга кўринган намояндаларидан бири Мустафо Жамил Нобел Тинчлик мукофотига номзод этиб кўрсатилган.\nНорвегия парламенти аъзолари эса юз минглаб махфий ҳужжатни ўз саҳифаси орқали оммага ошкор қилган WikiLeaks интернет сайтини 2011 йилги Нобел тинчлик мукофотига номзод қилиб кўрсатган.\nНорвегия Нобул қўмитаси 2010 йилги Нобел тинчлик мукофотини Хитойда фундаментал инсон ҳуқуқлари учун узоқ муддат ва тинч йўл орқали курашган Лю Сяобога берган.\nҚизғин баҳсларга сабаб бўлиб келаётган Адабиёт бўйича 2011 йилги мукофот кимга берилиши эълон қилинадиган кун ҳозирча маълум қилинмади.\nБу йилги мукофотга суриялик шоир Адонис, канадалик адиб Маргарет Атвуд, жанубий кореялик Ко Ун ва америкалик ёзувчи Филип Рос асосий даъвогарларлар сифатида кўрилмоқда.\n74 яшар перулик машхур адиб Марио Варгас Льоса ўз асарларида ҳокимият тизимларини батафсил тасвирлагани ва якка шахслар исёни, қаршилиги ва мағлубиятини ёрқин акс эттиргани учун Адабиёт бўйича 2010 йилги Нобел мукофоти соҳиби бўлган.\nНобел мукофоти илк бор бундан 110 йил муқаддам, 1901 йилда топширилган бўлиб, дастлаб у тиббиёт, физика, кимё, адабиёт соҳалари ва тинчликка эришишда катта ютуқларни қўлга киритган олимлар ва сиёсий арбобларга берилган.


Россия қуролли кучлари қисқа масофақа учувчи «Искандер-М» ракетасини 2017 йил сентябрь ойида, Ленинград вилоятида бўлиб ўтган «Запад-2017» ҳарбий машқлар давомида учирганлар. (Россия мудофаа вазирлиги)\nШу ҳафтада Россия расмийлари, Совуқ уруш даврининг машҳур ўрта масофага учадиган ядровий қуролларни чекловчи битимига зид бўлган баҳсли ракетани нозирларга кўрсатмасликларини айтганлар.\nРоссия шартномага зид бўлган ракеталарни йўқ қилган тақдирда Вашингтоннинг Ўрта ва қисқа масофаларга учувчи ядровий қуроллар бўйича (INF) шартномадан чиқиб кетиши ҳақидаги огоҳлантириши муддати ўтиб бормоқда.\n1987 йилги шартнома хавф остида қолаётган ва НАТО иттифоқдошлари муаммони тезлик билан ҳал этишга чақираётган бўлса-да, Россия муроса қилишни истамаяпти.\nҚўшма Штатлар ва НАТО иттифоқчилари Россиянинг SSC-8 номи билан танилган 9М729 тизимини қайта модификация қилиш ёки йўқотишни талаб қилмоқдалар. Парвоз масофаси 2500 км бўлган ракета 500-5500 км масофага уча оладиган ракеталарни тақиқловчи тарихий битимга хилофдир.\nРоссия ташқи ишлар вазири ўринбосари Сергей Рябков, санаси номаълум сурат. (Александер Щербак/ТАСС)\n«Қўшма Штатларнинг сабаб ўлароқ кўрсатган қонуний баҳонаси, аниқроқ айтадиган бўлсак, Россиянинг гўёки қонунни жиддий бузаётгани ҳақидаги даъвоси буткул асоссиз», деган Россия ташқи ишлар вазири ўринбосари Сергей Рябков чоршанба (19 декабрь) куни Коммерсант газетасида чоп этилган интервьюда.\n«Россия INF шартномасида кўрсатилган тақиқланган масофадаги ракеталарни ишлаб чиқармаган ва синамаган», деди у. «Бу 9М729 ракетасига ҳам тааллуқли.»\nРябков интервью олган журналистнинг «нима сабабдан Россия Американинг хавотирини тарқатиш учун ракеталарни нозирларга кўрсатмайди», деган саволига эътироз билдирган.\n«INF шартномасида бундай талаблар йўқ», деди у. «Ракеталарнинг Америкага намойиш қилиниши шартнома доирасидан ташқарига чиқадиган шаффофлик бўлар эди.»\n«Россия ҳеч кимга хавф солаётгани йўқ», деб қўшимча қилди у. Айни вақтда Россия кучлари Украина, Грузия ва Суриядаги жанговар ҳаракатларга жалб қилинган.\nМоскванинг қоидабузарликларига қарши жавоб\nМосква INF шартномаси бўйича қоидабузарликларни тузатишга ҳаракат қилмас экан, Қўшма Штатлар февраль ойидан бошлаб шартномадан чиқиш бўйича олти ойлик жараённи бошлаб юборади.\n«АҚШ Россиянинг шартномани қўпол равишда бузаётганини эълон қилмоқда, агар Россия 60 кун ичида битим талабларини бажармайдиган бўлса, биз ҳам ўз жавобгарлигимиздан воз кечамиз», деди АҚШ бош котиби Майк Помпео 4 декабрь куни Брюсселда НАТОга аъзо давлатлар ташқи ишлар вазирлари билан бўлиб ўтган учрашувдан сўнг.\n«Биз Қўшма Штатларнинг Россия INF шартномаси мажбуриятларини қўпол равишда бузаётгани ҳақидаги даъволарини тўлиқ қўллаб-қувватлаймиз», деб баён қилган НАТОга аъзо 29 та давлат ташқи ишлар вазирлари Помпеонинг хавотирларини қўллаб-қувватловчи қўшма баёнотда.\n«Биз Россияни шартнома талабларига тўлиқ ва фактга асосланган ҳолда жавоб беришга чақирамиз», дейилади ҳужжатда. «INF шартномасини сақлаб қолиш фақат Россиянинг қўлида.»\nЎтган беш йил давомида Вашингтон SSC-8 борасидаги хавотирларини «Россиянинг олий раҳбариятига» камида 30 маротаба изҳор этган, аммо фақат инкор, чалкаш ва сохта даъволарни тинглаб келган, деди Помпео.\nРоссияда талабларга жавоб бериш учун сўнгги имконият бўлса-да, биз «шартномасиз ҳаётга тайёр бўлишимиз керак», деди НАТО бош котиби Йенс Столтенберг 4 декабрь куни.\nАҚШ давлат департаменти Москвага «бу муаммо устида ишаши учун етарли маълумот тақдим этган», дейилади АҚШ давлат департаментининг 4 декабрь кунги баёнотида.\nМаълумотда ракета синовлари тарихи, ракета ва уни учирувчи қурилмани лойиҳалаш ва ишлаб чиқишда иштирок этган компаниялар номлари келтирилган.\n2015, 2016, 2017 ва 2018 йилги ҳисоботларда ҳам шундай даъволар баён қилинган.\nСўнгги можаро октябрь ойида АҚШ мудофаа вазири Жеймс Меттиснинг огоҳлантирувидан сўнг бошланган эди.\n«Россия INF битимига амал қилишга қайтиши керак. Акс ҳолда Қўшма Штатлар бунга қарши чора кўриши керак бўлади», деди у 4 октябрь куни Брюсселда НАТО мамлакатлари мудофаа вазирлари билан учрашувдан сўнг.\n«Шубҳасиз, Россиянинг ушбу битимни очиқдан-очиқ бузиши билан боғлиқ ҳолат мутлақо номақбулдир», деди у.\n«Россия келишувни бузди. Улар бу келишувни узоқ йиллардан бери бузиб келмоқда», деган АҚШ президенти Доналд Трамп 20 октябрь куни журналистларга.\nНоябрь ойида Нидерландия ҳукумати Россиянинг шартномани бузаётганига оид далилларга эга эканлигини маълум қилганди.\n«Нидерландия Россиянинг ердан туриб бошқариладиган учувчи қуроллар ишлаб чиққани ва ҳозирда уларни амалиётга жорий этаётганини мустақил равишда тасдиқлаши мумкин», дейилади ташқи ишлар вазири Стеф Блок ва мудофаа вазири Анк Бийлевелднинг 27 ноябрь кунги қўшма мактубида. Улар бу маълумотларнинг «разведка»дан олинганини айтганлар.\nПиво ва қолган нарсаларни навбатсиз олган бўлса-да, башараси одамни чарчатадиган даражада ёқимсиз эди\nКўрсатадиган нарсалари бўлса ҳам майли эди. Шарманда бўлишни истамайдилар, холос.\nИт ҳуради, карвон ўтади. Сергей Рябков маладес! Помпео ва Меттис каби вайсақиларга муносиб жавоб! Улар ким билан гаплашаётганини тушунмайди!\nЧунки Россияда ҳақиқий ракеталар йўқ. Ҳаммаси макетлар ва ишламайдиган вариантлар\n«Нимадир» кўрсатишнинг мавриди эмас ҳозир ва бу ўринсиз... Қирол-Замбарак, қўнғироқлар қироли, Кузьманинг онаси ва н и ҳ о я т... Қирол Путин. Рутинияда ҳаммаси бор!\nАмерика кучлари жойлаштирилмаган ер борми ўзи? ))\nРоссияни бу (қонунбузарлик) учун ҳам жазолаш керак.\nАмерика кучлари қаерда жойлаштирилмаган ўзи ))\nМ е н и м ч а, у аввалгидан ҳам шишиб кетгандек кўриняпти. «Чўқиниш ишорасини қиламиз, ўртоқлар!»


Турли давлатларда iPhone 12 Pro сотиб олиш учун қанча вақт ишлаш керак? - Terabayt.Uz\nТаҳлилчилар Apple’нинг янги смартфони – iPhone 12 Pro’нинг нархини турли давлатлардаги ўртача иш ҳақи билан таққослаб, уни сотиб олишга етадиган пулни қайси давлатда тезроқ ишлаб топиш мумкинлигини аниқлашди. Бу ҳақда Kun.uz нашри хабар бермоқда.\nЎҚИНГ: iPhone 12’лар қаерда энг арзону қаерда энг қиммат?\nPicodi портали таҳлилчилари ўтказган «iPhone 2020 индекси» тадқиқотига iPhone 12 Pro’нинг 128 Гб хотирага эга версияси асос қилиб олинган. Қурилманинг нархи 1099 долларни ташкил қилади.\nАниқланишича, ўртача маош оладиган швейцарияликларга бунинг учун энг кам вақт – 4,4 кун талаб этилар экан. Америкаликлар iPhone 12 Pro’га етадиган пулни топиш учун 6,1 кун, австралияликлар ва люксембургликлар эса 6,6 кун ишлашлари керак.\nКўриб чиқилган давлатлар ичида Мексика ва Ҳиндистонда iPhone 12 Pro’га етадиган пулни ишлаб топиш учун энг кўп вақт – 54,4 кун ишлаш талаб этиларкан.\nИндекс iPhone 12 Pro’нинг Apple ҳудудий дўконларидаги расмий нархлари асосида ҳисоблаб чиқилган. Турли давлатлардаги ўртача маош ҳақидаги маълумотлар эса миллий статистика бошқармалари сайтларидан олинган.\nЎҚИНГ: iPhone 12 ҳамда iPhone 12 Pro’ни илк бор қадоғидан олиб кўрамиз! (Иккита «жонли» видео)


Оригами турлари билан танишиш. Капалак ясаш - технология (девочки), уроки\nоригами турлари билан танишиш. Капалак ясаш\n4 «Ж» 4 «Е»\nМавзу : Оригами турлари билан танишиш. Капалак ясаш.\nДарс максади: Уқувчиларни билимини ошириш, дарсга қизиқтириш. Укувчида қоғоз билан ишлашни ургатиш, қоғоз турлари билан танишиш, ва унинг келиб чиқишини билиб олиш. Оригами тарихи ва оригами нимани билдиради.\nДарс тури: аралаш, практика ва тиория.\nКургазмали иш қуроллари: Рангли қоғоз, салфеткалар, қайчи, дафтар, схемалар.\nУй вазивасини текшириш ва бахолаш\nЯнги мавзуни баен этиш\nОригами қадимги япониядан келаетган қоғоз технологияси хисобланади. Оригами тахлаш ва буклаш деган маънони билдиради. оригами технологиясида қайчи ишлатилмайди. Оригами қадимдан келаетган мир муракаб тассилардан бири хисобланади. оригами технологиясини буюк қирол ва қироличалар урганганлар. Хозирги вақтда бу тасил орқали кичкина бола ва уқувчи хам қоғоз орқали хар хил ишлпрни бажариши мумкин.\nОригами рангли қоғоздан ясалади, рангли қоғознинг турига ва тузилишига хам боғлиқ. Оригами технологияси учун ксерокс қоғозлари яхши булади, у қоғозни икки томони хам бир хил ва мураккаб.\nОригами тасилларидан бири тахлаш технологияси билан танишамиз. Дарс довомида гузал капалакни ясаб курамиз. Капалакларнинг гузаллиги одамни кузини олади. Капалакларнинг турлари ва катта кичкиналиги, ва рангларнинг куплигидан жудаям чиройли булади.\nКапалакни тахлаш тасили билан ясаймиз. Ердамчи схемаларга караймиз.\nУй вазифаси: Оригами тасили билан капалак ясаб урганиш.\n«оригами турлари билан танишиш. Капалак ясаш»\nДарс максади: Уқувчиларни билимини ошириш , дарсга қизиқтириш. Укувчида қоғоз билан ишлашни ургатиш, қоғоз турлари билан танишиш, ва унинг келиб чиқишини билиб олиш. Оригами тарихи ва оригами нимани билдиради.\nДарс тури: аралаш , практика ва тиория.\nКургазмали иш қуроллари: Рангли қоғоз, салфеткалар , қайчи, дафтар, схемалар.\nОригами қадимги япониядан келаетган қоғоз технологияси хисобланади. Оригами тахлаш ва буклаш деган маънони билдиради . оригами технологиясида қайчи ишлатилмайди. Оригами қадимдан келаетган мир муракаб тассилардан бири хисобланади . оригами технологиясини буюк қирол ва қироличалар урганганлар. Хозирги вақтда бу тасил орқали кичкина бола ва уқувчи хам қоғоз орқали хар хил ишлпрни бажариши мумкин.\nАвтор: Хайтметова Камила Султаналиевна\nНомер свидетельства: 349299


Амалий иқтисодиёт – иқтисодий трансформация ва Грузия ҳукуматининг ислоҳотлари (2004 – 2012) - UzAnalytics\n2017 йил бошида Palgrave Pivot (Palgrave Macmillan нашриётининг электрон китобларни тезкор чоп қилиш бўлими) грузин сиёсатчиси Ника Гилаурининг “Practical Economics. Economic Transformation and Government Reform in Georgia 2004–2012” (“Амалий иқтисодиёт – иқтисодий трансформация ва Грузия ҳукуматининг ислоҳотлари (2004 – 2012)”) китобини чоп қилди (китобни мана бу ерда бемалол ўқиш мумкин). Ника Гилаури 2004 йилдан энергетика вазири ва президент Михаил Саакашвили ҳукуматида 2009 йилдан 2012 йилгача бош вазир бўлиб хизмат қилган. У ислоҳотчилар командаси билан “Грузия мўъжизаси”ни яратишга муваффақ бўлди ҳамда ўн йилдан камроқ вақт мобайнида қолоқ, банкрот бўлган, ташқи оламдан узилиб қолган ва коррупция ботқоғига ботган мамлакатни иқтисодиёти барқарор ўсаётган, инвестициялар учун жозибали ва ижтимоий кўрсаткичлари анча яхшиланган очиқ юртга айлантирди.\nГрузия тажрибаси чиндан ҳам ноёб, халқаро экспертлар ва институтлар бу ҳақда кўплаб мақолалар ёзди. Ушбу китобнинг ўзига хослиги шундаки, у оддий тилда, “жаргон” ва иқтисодий назарияни деярли қўшмаган ҳолда ёзилган, асосан, Гилуарининг реал амалий тажрибасига таянади. “Амалий иқтисодий назария, – деб ёзади Гилуари, – муайян мамлакатда муайян даврда тўғри “микс политик”ни топишга имкон берадиган назариядир”. Китобнинг асосий саволлари: бошқариш нуқтаи назаридан, ҳукуматнинг иқтисодиёт кўламига нисбатан бюджети нуқтаи назаридан унинг энг мақбул ўлчами қандай? Хусусий сектор билан ҳамкорлик қилган ҳолда ҳукумат ва унинг қарорлари самарадорлигини қандай таъминлаш мумкин?\n2012 йилги сайловда Саакашвилининг “Грузия орзуси” партияси ютқазгандан сўнг Ника Гилуари «Реформатикс» хусусий консалтинг компаниясини ташкил этиб, муваффақият қозонди. «Реформатикс» дунёга машҳур “McKinsey and Co” компанияси билан ҳамкорликда фаолият юритади. Ўтган вақт мобайнида Ника билан командаси 200 дан ошиқ мамлакат, жумладан, Қозоғистонга маслаҳатлар берди ҳамда стратегия ишлаб чиқиш ва ислоҳотларни амалга оширишда кўмаклашди. Гилуари командаси ёрдамида Қозоғистон “Бизнес юритиш осонлиги индекси”да 33-ўрингача кўтарилди. Эстония енгиллаштирилган солиққа тортишнинг янги принципларини жорий қилмоқда, Нигерия бу сафар Грузия тажрибасига асосланган ҳолда коррупцияга қарши курашиб, ислоҳотларда реал олға силжишга эришишга ҳаракат қилмоқда. Ушбу мамлакатда олдин ҳам бунақа ислоҳот ўтказишга уринишлар бўлган эди.\nГилуарининг китобида Грузиянинг барча йўналишларда инқилобий ислоҳотлар ўтказишдаги тажрибаси синтез қилинади. Унда Грузияда 2004 – 2012 йилларда ўтказилган 35 та ислоҳотга тавсиф берилади ва у қадам-бақадам тушунтирилади; ХВЖ билан Грузия ҳукуматининг макроиқтисодий сиёсатга ёндашувлари ўртасидаги фарқ кўрсатиб берилади (масалан, грузин иқтисодчилари буҳрон вақтида солиқларни ошириш салбий оқибатларга олиб келади, деган фикрда қатъий туриб олади ва ҳақ бўлиб чиқади – солиқ юкини камайтириш ҳисобига солиқ тушумлари ЯИМга нисбатан фоиз ҳисобида 2003 йилдаги 7 фоиздан 2012 йилга келиб 24 фоизга кўтарилади); шунингдек, қисқа вақт ичида, олий раҳбариятнинг сиёсий иродаси бўлган ҳолда, кескин ва самарали ўзгаришларни амалга ошириш учун бошқа мамлакатларнинг сиёсий раҳбарлари ва иқтисодиёт вазирларига амалий кўрсатмалар таклиф қилинади. Қизиғи шундаки, китобда президент Саакашвили деярли эсланмайди – фақат ўша ғояни у бергани, лекин унга ҳеч ким ишонмагани айтилади. Бу Батумининг сайёҳлик салоҳиятини ривожлантиришга чет эл инвестицияларини жалб қилиш ғояси эди.\nУмуман олганда, Грузия тажрибасини бошқа мамлакатларда қўллаш ҳақида мунозара иккита нуқтаи назарга бўлинади. Биринчи нуқтаи назарга кўра, Грузия тажрибаси универсал бўлиб, уни барча мамлакатларга қўллаш мумкин, чунки Грузия 2003 йили бошқа қолоқ мамлакатлардан ҳеч қандай ажралиб турмас эди, деб тахмин қилинади. Бошқа нуқтаи назарга кўра эса, Грузия кичик мамлакат бўлгани учун ҳам ислоҳотларни амалга ошириш мумкин бўлди. Мамлакатда ташқи таҳдидлар сабаб жамиятни жипслаштиришга эришилди, шунингдек, унга анча-мунча ташқи молиявий ёрдам кўрсатилди. Ёш ислоҳотчилар командаси эса ҳам олий раҳбариятнинг, ҳам аҳолининг мисли кўрилмаган сиёсий кўмагини олди.\nМуаллиф китобнинг кириш қисмида шундай эътироф этади: “Дунё мамлакатлари маданияти, тарихи, иқтисодий ривожланиш босқичлари , жуғрофий-сиёсий вазияти, таълим даражаси ва ижтимоий етуклиги билан бир-биридан фарқ қилади – бу аниқ. Лекин шу билан бирга барча мамлакатлар ва уларнинг ҳукуматлари учун бирдай универсал бўлган кўплаб нарсалар бор. Ушбу мамлакатларнинг аксарияти баландроқ ҳаёт даражаси, энг яхши таълим, соғлиқни сақлашнинг самаралироқ тизимлари, кўпроқ хавфсизлик, иқтисодий тараққиётга ва ишсизлик даражасини камайтиришга интилади. Аксарият ҳукуматларнинг эса, масалан, бюджет ресурсларининг чеклангани, қарздорлик даражасининг юқорилиги, илдиз отиб кетган коррупция, самарасиз давлат хизматлари сингари умумий муаммолари бор. Шундай экан, нега улар бир-биридан ўрганмаслиги керак?”\nКелинг, Ника Гилуари китобининг муайян ва энг қизиқарли қисмлари ҳақида батафсилроқ тўхталиб ўтайлик.\nОлдинги ва кейинги Грузия\nГрузиянинг Шеварднадзе давридан қолган мероси ўта ачинарли эди. 2003 йили бюджет ва Миллий банк резервлари тугаб бўлган, электр қуввати пойтахтда бир кеча-кундузда бир неча соатгина, вилоятларда эса бундан ҳам кам берилар, давлат корхоналарининг ҳам ташқи, ҳам ички қарздорлиги ҳаддан зиёд ортиб кетган, жиноятчилик баланд, коррупция давлат бошқарувининг барча даражаларида – ҳукуматдан тортиб, йўл полицияси ва божхона инспеторига қадар гуллаб-яшнаётган эди.\n2012 йилга келиб, Грузия бошқа мамлакатга айланди. У ерда Жаҳон банкининг “Бизнес юритиш” мезонларига мос келадиган 35 та ислоҳот – ҳар йили олтитадан – муваффақиятли якунланди. Ислоҳотлар Грузияни Жаҳон банкининг “Бизнес юритиш оддийлиги индекси”да 2006 йилги 112-ўриндан 2014 йилги 8-ўринга олиб чиқди ҳамда тўққиз йил мобайнида иқтисодиёт кўламини (номинал ифодада) 4 марта оширди. Грузия табиий ресурслар йўқлиги ҳамда жаҳон молиявий буҳрони ва Россия тажовузи юкига қарамасдан, 2008/2009 йиллардаги рецессия – иқтисодий пасайишдан минтақадаги мамлакатларнинг барчасидан олдинроқ қутула билди.\nКоррупцияга қарши кураш ислоҳоти ва давлат хизмати\nМуаллифга кўра, Грузияда коррупцияга қарши кураш ўз фаолиятига жиддий қарайдиган ҳар қандай мамлакат учун маъқул 3 та принципга асосланар эди: (1) давлат хизматчилари ишини тўғри рағбатлантириш; (2) қоида ва низомларни соддалаштириш, шунингдек, (3) қоидаларга ҳеч бир истисносиз риоя қилиш.\nИлк қадам юксак лавозимли амалдорларнинг аксариятини тажрибасиз, иштиёқманд ва коррупция тажрибаси бўлмаган меҳнатсевар ёшлар билан алмаштиришдан иборат бўлди. Ушбу кескин қадамга сабаб бўлган нарса шуки, сиёсатчи ва маъмурларнинг олдинги авлоди амалиётнинг коррупциялашган турларига кўникибгина қолмасдан, сиёсий қадриятлар тизими давлат мулкини ўғирлашнинг ёмон жойи йўқ, деган ақидага асосланар эди.\nИккинчи қадам давлат хизматчилари оиласини боққан коррупция амалиётига ортиқ қайтмаслиги учун маошларни оширишдан иборат бўлди. Шу тариқа вазирнинг иш ҳақи 2003 йилдаги 75 АҚШ долларидан 2004 йилда 1200 долларгача ошди ва кейинги йилларда янада кўтарилиб борди. Айрим ҳолларда ўрта даражадаги амалдорлар ва Йўл ҳаракати хавфсизлиги бўйича бош инспекция ходимларининг ўртача иш ҳақи 20 доллардан 200 долларгача – ўн баробар оширилди. Маошлар солиқ тушумларининг анча-мунча ошиши ҳисобига кўпайтирилди. Бунга эса солиқ юкининг камайтирилиши ва маъмуриятчиликни соддалаштириш, шунингдек, солиқ тизимида коррупциянинг йўқ қилиниши ҳисобига эришилди. Ҳукумат амалдорлари янги режимда бойиб кетмаслиги, лекин ҳеч ким оиласини боқиш учун пора олмаслиги керак эди. Натижада коррупциялашган амалдорлар устунлик ҳиссидан ва жамиятнинг маънавий кўмагидан маҳрум бўлди. Бу қонунларга итоат қилувчи жамият сари ташланган қадам сифатида муҳим эди.\nУчинчи қадам давлат хизматини меритократия руҳи билан тўлдиришдан иборат бўлди. Бунинг учун ҳукумат ҳар бир кишининг шахсий ишини рағбатлантириб борадиган бонуслар тизимини, шу билан бирга ахборот беришнинг аниқ ва шаффоф стратегиясини ҳам жорий қилди. Бу аҳолига коррупционерлар тез ҳамда мақоми ва қариндошлик алоқаларидан қатъи назар, қаттиқ жазоланишини кўрсатиб берди.\nСолиқ, маъмурий ва бизнес бошқарувини соддалаштириш\nСолиқ ислоҳоти қисман ХВЖ ва бошқа халқаро ташкилотларнинг тақчилликни қисқартириш учун макроиқтисодий ва молиявий сиёсатни қаттиқлаштиришни талаб қилувчи тавсияларига зид йўлдан борди. Грузияда, хусусан, асосий эътибор солиқ юкини анча-мунча камайтириш ва маъмуриятчиликни соддалаштиришга қаратилди. Бу таваккал ва дадил қадам эди, чунки ҳеч ким ҳукумат иқтисодиётнинг кўланкадан чиқиши ва солиқларнинг қонунийлаштирилиши ҳисобига кўпроқ даромад олишига кафолат бера олмас эди. Шунга қарамасдан, коммуникация тўғри ташкил қилингани, солиқ тўловчиларнинг юксак ишончи, шунингдек, ташқи ёрдам шарофати билан муваффақиятга эришилди.\nСолиқлар 2 марта: илк марта 2004 йили, сўнгра 2008 йили, Россия билан урушдан кейин, Грузия иқтисодиёти пасайиш ҳолатида бўлган пайт камайтирилди. Натижада Грузия чет эл инвестицияларини жалб қилди, унинг ЯИМ ўсиши тезлашди, шунингдек, аҳоли учун янги ва кўпроқ маош тўланадиган иш ўринлари яратишга муваффақ бўлди.\nСолиқлар сони 21 тадан 6 тагача қисқартирилди. Барча индивидуал солиқ ставкалари камайтирилди, қолган солиқлар ставкаларнинг ягона тизими билан алмаштирилди. Айни чоқда ҳокимият солиқ талабларига риоя қилмаслик кескин жазо чоралари қўлланишига сабаб бўлишини очиқ-ойдин айтди. Хусусан, илгари ҳукумат аъзолари, уларнинг оилалари ва ҳукуматга яқин бошқа шахсларга берилган барча истисною “махсус қоидалар” бекор қилинди.\nИслоҳотдан олдинги қоидаларга кўра, иш одамлари ҳам, амалдорлар ҳам коррупцион ва ноқонуний амалиётларда қатнашишдан манфаатдор эди. Янги солиқ кодекси амалга киритилиши билан ушбу ғайриқонуний туйнуклар ёпилди. Ҳукумат барча қоидаларни равшан, ўта содда ва аниқ қилиб ёзиб қўйди ҳамда барча манфаатдор тарафлар, жамоат ва давлат хизматчилари, жисмоний шахслар амал қилаётган қонунлар ва қоидаларни бир хил хусусий талқинларсиз тушунаётганига ишонч ҳосил қилди. Ҳукумат яна бизнесга ёрдам бериш ва Грузиянинг тараққиётига кўмаклашиш учун лицензия ва рухсатномалар сонини 90 фоиз қисқартирди. 300 дан ошиқ лицензиялар 41 тагача, рухсатномалар сони эса 600 тадан 53 тагача камайтирилди. Фақат давлат ва ватандошлар хавфсизлиги учун ўта муҳим бўлганларигина ўз кучида қолдирилди.\nБошқарувни камайтириш ислоҳотидан Грузия бир нечта сабоқ чиқарди. Биринчиси – ривожланаётган мамлакатда илғор қоидаларни бир зарб билан тиқиштириб бўлмайди. Бошқа сабоқлар қуйидаги оддий принциплардан келиб чиқади:\nМамлакат қашшоқ ҳамда ҳукумат чексиз қоида ва меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар ижросини назорат қилиш ва таъминлаш учун минглаб инспекторлар хизматидан фойдалана олмайди.\nЎтмишда ҳукумат ва унинг идоралари энг коррупциялашган муассасалар эди, ҳеч бўлмаганда, айрим амалдорлар яна коррупция амалиётига қайтишни истаб қолиши мумкин.\nАмалда кўплаб қоида ва низомларга амал қилинмайди. Улар аҳоли фаровонлигига хизмат қилмайди. Барчаси у ёки бу даражада коррупцияга сабаб бўлади.\nШундай қилиб, коррупцияга сабаб бўладиган ҳафсала пир бўлиши, тушунмовчилик ва чалкашлик потенциалини минимал даражага тушириш учун стандарт бўлмаган қоидаларга барҳам бериш ва қолганларини соддалаштириш керак.\nМамлакат ривожланиб, иқтисодиёт ўсиб боргани сари фақат биз шаффоф тарзда риоя қилишимиз мумкин бўлган янги қоида ва низомлар жорий қилинади.\nАйни мантиққа асосан, Грузиядаги бошқарувнинг меъёрий асоси қоррупцияга қарши кураш, ижтимоий хавфсизликни таъминлаш ва солиқлар йиғими сингари устувор вазифаларни амалга ошириш учун қисқартирилди.\nҲуқуқни қўллаш ва қонунга бўйсуниш\nЯнги қонун ва низомларни қабул қилишдан осони йўқ, бироқ уларга амал қилиш осон иш эмас. Масалан, “тасодифий назорат текшируви” концепцияси ва илк марта Нью-Йорк шаҳри мэри Рудолф Жулиани таклиф этган “ноль тоқат” сиёсатидан илҳомланиб, йўл полицияси (Йўл ҳаракати хавфсизлиги бўйича бош инспекция) таркибида махсус назорати бўлими ташкил этилди. Яширин камералар билан жиҳозланган агентлар йўл полицияси ходими назорати остида қонунни атай буза бошлади. Уларга текширув вақтида пора таклиф қилишга кўрсатма берилган эди. Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идора ходими жиноятчини тўхтатиб қола олмаса, ишдан бўшатилар, мабодо зобит агентни тўхтатса-ю, порани олса, қамоққа жўнатилар, порани олмаган тақдирда, унга хизмат вазифасидан кўтарилиш ёки бонус олиш учун тавсия берилар эди.\nГрузияда божхона ходимлари ўртасида хизмат вазифасига мувофиқликни ошириш учун шунга ўхшаш ёндашув қўлланди. Махсус кўрсатмалар билан ҳимояланган мувофиқлик инспекторлари товарларни қўшни мамлакатлардан иморт қилиш учун сохта компаниялар ташкил қилар эди. Божхонада ҳужжатларни расмийлаштириш вақтида мувофиқлик бўйича инспектор масъул божхона ходимига пора таклиф қилар эди. Пора олганлар қамалар, олмаганлар лавозимини сақлаб қолар, тахмин қилинган қаллобни ҳибсга олиш учун ёрдам сўраганларнинг эса лавозими кўтарилар эди. Бундан ташқари, коррупцияга қаршилик қилган ва унга қарши фаол курашган ходимлар учун бонуслар тизими яратилди.\nЭнергетика соҳасидаги коррупция\n2003 йили Грузиянинг энергетика сектори бутунлай коррупциялашган, бироқ жиноятчиларнинг танобини тортиб қўйишнинг имкони деярли йўқ эди. Электр қуввати тақсимоти билан шуғулланадиган компаниялар раҳбарлари унинг ноқонуний линиялар орқали ёки маблағларнингўғирланиш ҳолатларини “тижорат йўқотиши” сифатида ҳисобдан чиқариб юборар эди. Энг ёмони энергетика сектори раҳбарлари “қора бозори”дан олган даромадини жим туриши учун ҳукумат амалдорлари билан баҳам кўриб келган. Бунга барҳам бериш ва етказиб берилган электр қуввати учун ҳақ тўланганига ишонч ҳосил қилиш учун ҳукумат тўлов йиғимлари даражасини сектор самарадорлигининг ягона кўрсаткичи деб эълон қилди. Бундан ташқари, улар мамлакатдаги энг йирик UDC дистрибьюторлик компаниясини бир қанча минтақавий кластерларга бўлиб юборди. Тармоқ ушбу кластерлар ўртасида уларнинг ҳар бири оладиган электр қуввати миқдори бўйича алдаш мураккаб бўлган тарзда тақсимланди.\nТаълим соҳасидаги ислоҳотнинг асосий ғояси ажратилаётган пул мактабга эмас, ўқувчиларга бериладиган бўлди. Дастлабки босқичда алоҳида шахсларга таълим ваучерлари тарқатилди, бу мактабларга бериладиган бевосита субсидияларнинг ўрнини босди. Ўқувчилар билан ота-оналари ҳамма бориб ўқийдиган, шунингдек, хусусий ва жуғрофий чекловларсиз мактабни эркин танлайдиган бўлди. Мактаблар ўқувчилардан олган ваучерларни нақд пулга айлантириши мумкин эди. Бу мактаблар ўртасида соғлом рақобатни вужудга келтирди ва хусусий мактаблар сони кескин ортиб кетишига сабаб бўлди. Иккинчи қадам сифатида Грузияда иштиёқни рағбатлантиришни муассасаларга эмас, алоҳида шахсларга нисбатан қўллаш амалиёти кенгайтирилди. Аммо ўқитувчилар ва директорлар иши ҳамда мактаб турларини баҳолашнинг комплекс тизимини жорий қилиш ўрнига ҳар бир мактаб ўқувчиларининг университетларга кириш имтиҳонларида қандай баҳо олганига қараб ёки кейинги йилларда мактабларнинг битириш имтиҳонлари асосида баҳоланадиган бўлди. Улар ушбу кўрсаткични оддийлиги ҳамда бу ҳол ўқувчилар ва ота-оналарнинг асосий қизиқишини акс эттиргани учун танлади. Натижалар кенг овоза қилинди, шу тариқа мактаблар ўртасида ваучерли ўқувчиларни қўлга киритиш учун рақобат кучайтирилди.\nБу 2009 йили яна бир марта ишлаб кетгани сабаби\nГрузиядаги ислоҳотлар билан боғлиқ яна бир қизиқ ҳолат 2008 – 2009 йиллардаги буҳрон ва Жанубий Осетиядаги Россия билан урушдан сўнг иқтисодиётнинг тикланиши бўлди. Ўсиш пасайишига қарамасдан, ҳукумат атай бюджет тақчиллигини ошириш, пулнинг мўътадил қадрсизланишига йўл бериш, еврооблигациялар чиқариш, инфратузилмага инвестициялар киритиш, арзон пул сиёсати ва паст солиқ юкини сақлаб қолиш йўлидан борди.\nИқтисодиётни тезда тиклаш режаси улкан муваффақият келтирди. Грузия рецессиядан тезда чиқиб олди. Ушбу муваффақият руҳиятга, шунинг баробарида иқтисодиётга боғлиқ эди. Ҳамма рецессиядан чўчийди. Истеъмолчилар ишсизлик ва солиқлар ошишидан хавфсирайди. Оқибатда улар пул сарфини камайтириб, тежай бошлайди, шу билан иқтисодиёт кўлами камаяди. Хусусий секторнинг беқарорликдан хавфсираган вакиллари йирик инвестицияларни ушлаб туради, янги ходимларни ёлламайди. Шу тариқа ЯИМ ўсиши сустлашади, бу эса ишсизлик ортиб кетишига сабаб бўлади. Чет эллик инвесторлар сармоясига алағда бўлади ва уни бошқа мамлакатларга тикади. Бошқача айтганда, рецессия шароитидаги қўрқув миллий иқтисодиётнинг энг катта душманидир.\nГилаури шундай деб ёзади: «Мен иқтисодчилар иқтисодий ривожланишни тушунтириш учун ўйлаб топган барча иқтисодий назариялар ва мураккаб концепцияларни ҳурмат қилишим барорбарида одамлар ва бозорларнинг хулқ-атвори уларнинг содир бўлаётган воқеаларни қандай идрок қилиши билан изоҳланишига ишонаман. Иқтисодиёт унинг иштирокчилари идрокига боғлиқ, унинг энг муҳим иштирокчиси хусусий сектордир. Ҳукуматлар узоқ истиқболда яна иш ўринлари яратади ва на иқтисодий ривожланишни мустақил рағбатлантира олади, дея олмайман. Аммо ҳукуматлар тадбиркорларнинг инвестиция киритиш ва иш ўринлари яратишга бўлган ишончи учун муҳит ярата олади. Шунинг учун ҳукуматнинг рецессия вақтида барқарорликни ёки ҳеч бўлмаганда, барқарорликни идрок қилишга кўмаклашиши қиладиган энг яхши ишидир”.\nАйни чоқда муаллиф яна мана буларни ёзади: “Ҳукумат рецессия даврида қиладиган энг ёмон иши мужмалликни юза келтириши ва кўпайтиришидир. Айрим Европа мамлакатлари молиявий буҳрон вақтида қаттиқ тежаш чораларини эълон қилганда, ўша қаттиққўллик чоралари қабул қилинишидан олдин пасаювчи спираль бўйлаб ҳаракатланиш бошланган эди. Солиқ ўсиши, беқарорлик ва ишсизликдан қўрқиш ўз-ўзидан амалга ошувчи башоратга айланиб қолди. Бунга Греция, Португалия, Испания ва бошқа кўплаб мамлакатларни мисол қилиб келтириш мумкин”.\nХалқаро молия ташкилотлари ва донор мамлакатлар билан муносабатлар ҳақида\nХалқаро молия институтларининг (ХМИ) етарли ресурслари бор. Агар ўша ресурслардан оқилона фойдаланилса, улар ривожланаётган дунё учун муҳим аҳамиятга эга бўлиши мумкин. Бироқ ресурсларни қабул қилувчи мамлакат ҳукумати улардан фойдаланишни тегишли тартибда мувофиқлаштирмаса, ХМИ лойиҳалари ўз йўлидан кетади. Бюрократия юки амалий фойдадан устун келиши мумкин. 2000 йилларнинг бошида Грузияда айнан шу нарса юз берган эди. Аммо ҳукумат кун тартиби назоратини ўз қўлига олиб, саъй-ҳаракатлар ва мувофиқлаштиришни тўғри ўзанга йўналтиргач, ташқи ёрдам самарадорлиги ошди.\nГилуари олдинги ҳукумат вақтида донорлар тиқиштирган лойиҳаларга оид қизиқ мисолларни келтиради. Масалан, мамлакат ҳали тайёр бўлмаган янги Ғарб сифат стандартларини жорий қилиш ёки 40 миллион долларлик хусусуй секторни қўллаб қувватлаш лойиҳасини олайлик. Ушбу лойиҳа 4 йилда ҳеч қачон бажарилмаган сон-саноқсиз қонун ва низомларни қабул қилишни молиялаштирди, лекин унда жуда кўп амалдорлар ва бюрократларга маош бериш ва ўқитадиган “сайёҳлик” сафарларини уюштириш кўзда тутилган эди. Гилуарининг ёзишича, ХМИ инвесторлар сифатида хусусий сектор ва маҳаллий молия институтлари билан ҳамкорлик қилиш ўрнига улар билан рақобатлашади. Боз устига, улар эътиборини инвестиция киритаётган мамлакат ривожланиши учун ўта зарур бўлган соҳаларга қаратиш ўрнига ҳамма жойда ҳозиру нозир бўлади. ХМИ Грузияда хусусий сектор билан рақобатлашиб, уни сиқиб чиқара бошлади, шу тариқа бозордаги рақобатга оид қонунларни бузди, арзон ресурсларга эга бўлгани учун, масалан, молия секторида эркин иқтисодиёт ривожланишига тўсқинлик қилди.\nЭнди Грузия ХМИнинг ресурсларни қаттиқ тежаш ҳақидаги тавсиясига бўйсунмай, рецессиядан чиқиб олганига қисқача тўхталиб ўтсак:\n· такрорий соддалаштириш ҳамда солиқ ва божхона тартибларини қисқартириш;\n· буҳронга қарамасдан, бюджетнинг назорат қилинувчи ва муваққат тақчиллигига йўл бериш ҳамда “Битта бюджет” принципини қабул қилиш;\n· ижтимоий харажатлар маблағларини инфратузилмага инвестиция сифатида қайта тақсимлаш;\n· эътиборни фақат макроиқтисодий барқарорлик ўлчамидаги бюджет тақчиллигига эмас, инвестициялар билан бюджет нисбати кўрсаткичига қаратиш;\n· давлат корхоналарини хусусийлаштириш;\n· қўшимча маблағлар жалб қилиш учун давлатнинг қолган активларига еврооблигациялар чиқариш;\n· хусусий сектор бошқарувини камайтириш ва структура ислоҳотлари ўтказиш;\n· Кредитлаш имкониятларини ошириш бўйича банк сектори учун махсус қоидалар ишлаб чиқиш.\nГрузия, ҳатто бошқа мамлакатларда ҳам чиқарилган сабоқ шуки, хусусийлаштириш дудама қиличга ўхшайди. Агар моҳирона фойдалана олсангиз, у маҳобатли қуролга айланиб, давлатни кучли қилади ва аҳолига фойда келтиради. Лекин ушбу жараён профессионалларга хос бўлмаган коррупция аралашган тарзда ўтказилса, давлатга ҳам, унинг фуқароларига ҳам зарар келтиради. Нима бўлганда ҳам, давлат корхоналари хусусийлаштиришдан олдин уларнинг тузилмаси ўзгартирилиши ҳамда зарур бошқарув ва институтлар ташкил этилиши лозим. Шунда давлат корхоналарининг бўлғуси эгалари ўз ҳолатидан жамият ҳисобидан монополист сифатида фойдаланмаслиги кафолатланади. Кўпинча муайян рақобат ва шаффофликни таъминлаш учун ҳар қандай хусусийлаштиришга уринишнинг шорт-листи – калта рўйхатига камида иккита инвестор киритилиши шарт.\nДавлат корхонасини хусусийлаштириш учун бошқа мамлакатларнинг давлат корхоналари инвесторлар сифатида жалб қилиниши мумкин эмас. Бир давлат корхонасини бошқа давлат корхонаси сотиб олган ҳолат хусусийлаштириш деб таснифланмайди ва бу давлат нуқтаи назаридан тўлиқ фойда келтирмайди. Ҳатто бўлғуси зарарларни бошқа ҳукумат қоплаб берган тақдирда ҳам, янги компания олдингисидан самаралироқ бўлиши даргумон. Ниҳоят, ҳукуматлар хусусийлаштириш жараёнининг ҳуқуқий, молиявий ва транзакцион жиҳатларида ёрдам бериши учун обрўли консалтинг компанияларини ёллаётиб ёки ҳатто (вақтинчалик бошқарувчи сифатидаги) шартнома тузувчи ташкилотларга хусусийлаштиришдан олдинги ўтиш даврида давлат корхоналарини бошқаришга рухсат бераётиб ҳам иккиланмаслиги керак.\nИжтимоий ҳимоя тизими ислоҳоти\nГрузияда 2006 йилдан 2010 йилга қадар ўтказилган ижтимоий ҳимоя тизими ислоҳоти муваффақиятли кечди ва кўплаб мамлакатлар шундай тизимни жорий қилишдан ютди. Ислоҳотнинг марказий ғояси турли, хусусан, кўпгина фойда олувчиларнинг тасодифий гуруҳларига берилаётган анча-мунча субсидия ва нақд пулсиз имтиёзларни бекор қилишдай оддий ва кучли эди. Бунинг ўрнига энг кам даромадли ва эҳтиёжманд кишиларни аниқлаш, уларни қўлидаги молиявий маблағига асосан таснифлаш ҳамда ҳукуматнинг имкони борича пул ёрдами кўрсатиш йўлига ўтилди. Пулни қандай сарфлаш эҳитёжмандларнинг ўзига қўйиб беринг. Нақп пулсиз дотациялар ёки солиқ имтиёзларидан узоқроқ юринг, чунки улар кўпинча бойни янада бой қилади, аммо камбағалларга нафи тегмайди. Яна коррупцияга йўл бермаслик учун нафақа ва пенсияларни тайинлаш ва тўлаш механизмини ўта содда ва шаффоф қилинг.\nИслоҳотчилар командаси бўлишининг муҳимлиги ёки энг яхши мутахассисларни давлат хизматига жалб қилиш\nМуаллиф ислоҳот ўтказишга муҳтож бошқа мамлакатлар ҳам шундай муваффақиятга эришиши мумкинми, деб савол беради. Унинг фикрича, эришса бўлади:\n“Кўпгина сиёсатчилар мамлакатларида ҳақиқий истеъдод эгалари йўқлигидан, ҳатто бўлса ҳам, иш ҳақи камлиги сабабли энг яхши мутахассисларни ҳукумат ёки давлат муассасаларида ишлаш учун жалб қилиш муаммо эканидан шикоят қилади. Ўз тажрибамдан келиб чиқиб айтсам, ҳақиқий муаммо сиёсатчиларнинг тор доирадан чиқмаслигида ҳамда давлат бошқаруви тизимига янги кишилар ва “тоза қон”ни жалб қилишга журъат қила олмаслигида. Албатта, ҳар қандай партия ёки ҳокимиятга яқин кишиларнинг тор доирасида яхши менежерлар ва жасур новаторлар сони кам бўлади. Грузияни ўзгартириб юборган жасур қадам командага потенциал янги аъзоларни ҳар доим ва ҳамма жойдан излашдан иборат бўлган эди. Бу – жасорат, ракетасозлик ва олий математика эмас: энг келажаги бор кишиларни, ким бўлишидан қатъи назар топинг ва уларга ўзини кўрсатиш учун имконият беринг. Синов ва хатоларга асосланган шундай ёндашувингиз бўлса, юксак самара берадиган командани тузиш имкониятингиз жуда юқори бўлади. Шунда бунақа одамларни фақат қариндошларингиз ёки дўстларингиз орасидан излагандан излаб юрмайсиз. Албатта, сиртдан қараганда, ҳамма ҳам ишончни оқлай олмайди, лекин вақт ўтиши билан давлат хизматчиларининг янги сараланган қатлами пайдо бўлади. Грузияда кўплаб агентликлар ва идораларнинг раҳбарлари, ҳатто кўплаб вазирлар ва уларнинг ўринбосарлари бирор партияга, муайян гуруҳга ёки одамлар кастасига мансублиги учун эмас, янги ғояларга эга бўлгани, муайян мавзулар уларни қаттиқ безовта қилгани ҳамда ўйлашга қодир бўлгани ва керак нарсани раҳбариятга айта олгани учун танлаб олинган эди”.\nГрузиядаги ислоҳотчи ҳукуматнинг яна бир муҳим жиҳати унинг ўз командасига ақлли кишиларни жалб қилишга тайёрлиги эди. Аксарият ҳолларда ташкилот, идора, вазирлик ёки ҳукуматлар раҳбарлари қўл остидаги ходимларидан ақлли деб ҳисоблаган одамларга иш беришга қўрқади, улар бунақа янги ходимлар пировардида ўз ваколатларига қарши чиқишидан, раҳбариятни ноқулай аҳволга солиб ёки ортиқча қилиб қўйишидан чўчийди. 2004 – 2012 йилларда ҳокимиятни бошқарган Грузия ҳукуматининг бунақа қўрқуви йўқ эди. Аксинча, вазирлар энг ақлли кишиларни жалб қилиш бўйича бир-бири рақобатлашар ва ўз командалари билан фахрланар эди. Кабинет аъзолари қўл остидаги ходимларининг ютуқларини худди ўзиникидай кўрар ва мақтар эди, бу кичик ходимларни рағбатлантиришнинг муҳим манбаси бўлди. Энг яхши ходимлар баҳолаш тизими натижаларига кўра маошига қўшимча бонуслар олар ва хизмат пиллапояларидан кўтарилиб борар эди.\nГарчи Грузияда ислоҳотлар муваффақият қозонган бўлса-да, хатоларга ҳам йўл қўйилди, муаллиф буни очиқ ёзади. Гилуарининг фикрича, Саакашвили командасининг энг катта хатоси давлат иқтисодиётнинг турли соҳаларига керагидан ортиқ аралашгани бўлди ва команда жараёнларини қўл билан бошқаришга ҳаракат қилар эди. “Иқтисодиёт соҳаси рақобатга асосланмаса, ривожланмайди. Ҳукумат формулани ишлаб чиқиши ва уни соҳага ташқаридан аралашувсиз риоя қилиш учун бериши керак”.\nҲукумат йўл қўйган энг катта хато суд тизими ва адлия ислоҳоти вақтида бошланмагани бўлди. Айрим ўзгартиришлар киритилганига қарамасдан, ислоҳотлар суръати суст ва натижалар билинар-билинмас эди. Айрим ҳолларда, айниқса, маҳаллий тадбиркорлар билан ишлаётганда, прокуратура ваколатларини суиистеъмол қиларди. Бу компаниялар солиқ тўлашни ўрганаётган давр эди. Аксарият ҳолларда прокуратура қабул қилаётган қарорлар тушунарли эди – солиқ тўлашдан кенг миқёсли бўйин товлаш ҳоллари бор эди, лекин бундай ёндашув ўта шафқатсиз ва адолатсиз бўлган ҳоллар ҳам учраб турди. Оқибатда одамларнинг прокуратуранинг номақбул хатти-ҳаракатларидан ҳафсаласи пир бўлди.\nШафқатсиз ёндашув ҳимоячиларига кўра, жиноятчи оилалар устунлигига барҳам беришнинг ягона йўли жиноятчилик даражасини камайтириш ва коррупцияни илдизи билан қўпориб ташлашдир. Уларнинг гапи тўғри, кўплаб ватандошлар зарурат бўлганда кескин чоралар кўриш ёндашувини тўғри қабул қилди, чунки оғир касалликлар жиддий даволашни талаб қилади. Ҳокимиятнинг марказлашуви ва ҳеч кимга шафқат қилинмаслиги “атиргул инқилоби”нинг дастлабки беш йилида тўғри қўлланган воситалар бўлган эди.\nУшбу натижаларга эришилгач, адлия тизими синчковлик билан ислоҳ қилиниши керак эди, бироқ ислоҳот ўтказилмай қолиб кетди. Оқибатда ватандошлар ҳукумат ўзига нисбатан адолатсиз муносабатда бўлаётганини сезиб қолди. Ушбу ихлос қайтиши 2012 йилги сайловда ҳукмрон партиянинг ютқазишига сабаб бўган воқеаларга туртки бўлди.\nТаҳлилчи Сванте Корнелл ўша ҳукумат ҳақида мана бундай деб ёзган эди: “Грузия ҳукумати лаёқатли давлат қуриш учун ҳокимиятни марказлаштириш ҳамда жамият ва амалда ҳаёт нишонаси бўлмаган давлат институтлари устидан назоратни кучайтириши кераклигини билиб қолди. Ишлаб турган давлат либерал ва конституцион демократиянинг дастлабки шарти ҳисобланади, асло бунинг тескариси эмас. Грузиядай ташқи босим остида қолаётган мамлакат учун либерал демократия суверен, қобил ва ишлаб турган давлат чорчўпларисиз ривожланади, деб ўйлаш хомхаёл бўлурди. Шу тариқа давлат қурилишига берилган устувор аҳамият тушунарли эди. Грузиядаги муаммо шундан иборат эдики, инқилобчилар – эҳтимол дастлабки йилларда – айрим соҳалардаги амалиётни тўхтата олмади, тегишли конституцион жараёнларга охиригача амал қилиш ва қонун устунлигига тўлиқ риоя этиш йўлида ҳаддан зиёд босим ва қонунбузарликни камайтириб бўлмади”.\nХулоса – плутократиядан меритократияга ўтиш энг асосий ютуқ сифатида\nМуаллиф 2004 – 2012 йиллар даврига назар ташлаб ҳамда ўша вақтда эришилган муваффақиятлар ва муваффақиятсизликларни баҳолар экан, Грузия энг янги тарихидаги воқеаларнинг ақл бовар қилмас тус олиши асосий омилларидан ҳамда муваффақият формуласининг асосий таркибий қисмларидан бири мисли кўрилмаган тарзда плутократиядан меритократияга ўтиш бўлганини эътироф этади. Эҳтимол, бу барча чегараларни қамраб олувчи институтлар ташкил этиш учун етарли бўлмагандир, бироқ айрим асосий хусусиятлар пойдевори тикланди ва улар аниқ белгилаб олинди. Эҳтимол, бу давр ҳуқуқ устунлиги ёки хусусий мулкнинг амалий принципларини тўлиқ жорий этиш учун етарли бўлмагандир, аммо меритократия ва ижтимоий хизматларнинг ривожланиши чиндан ҳам катта ютуқ бўлди, улар ушбу китобда тавсифланган иқтисодий муваффақият ва тафаккур ўзгариши учун пойдевор яратиб берди.\n Меритократия – раҳбарлик лавозимларини ижтимоий келиб чиқиши ва молиявий даромадидан қатъи назар, энг қобилиятли одамлар эгаллашига оид бошқарув принципи.\n Плутократия – бойларнинг сиёсий ҳукмронлиги бўлиб, давлат ҳокимияти уларнигн манфаатига хизмат қилади.


Саҳобалар ҳаётидан: Абдуллоҳ ибн Умар | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nСаҳобалар ҳаётидан: Абдуллоҳ ибн Умар\n17:00 27.04.2018 595\nУлуғ саҳобийларидан Абдуллоҳ ибн Умар Маккада, ҳазрат Умар хонадонида, ҳижратдан ўн тўрт йил олдин дунёга келди. Куняси – Абу Абдурраҳмон. Отаси имонга келгач, у ҳам кичик ёшида мусулмон бўлди. Болалигиданоқ Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам билан кўп вақт бирга бўлгани сабаб энг кўп ҳадис ривоят қилган ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан илм ўрганган саҳобийлардан саналади.\nУ зот нопок ва шубҳали нарсалардан сақланар, дунё муҳаббатидан узоқ, ҳар ишда жуда диққатли эди. Кечки таомни ҳеч қачон шериксиз емас, оч қолмасдан таомланмас, жуда оз ерди. Ироқдан зиёратига келган бир дўсти у кишига дори бериб, айтди: “Бу овқат ҳазм бўлишини осонлаштиради”. “Унда бу дорини бошқа бирортасига бериб юбор, – дедилар Ибн Умар. – Чунки мен шу пайтгача бирор марта қорним тўйгунича овқат емадим, бундан кейин ҳам бу дори менга керак бўлмайди”.\nБир куни Абдуллоҳ ибн Умарга минг дирҳам пул ва чакмон ҳадя қилишди. Аммо эртаси куни дўстларидан бири у кишининг бозордан қарзга ем олаётганини кўрди. Ибн Умарнинг уйидагилардан сўради: “Дўстимизга пул ва либос ташлаб кетишмаганмиди?” “Ҳа, шундай”, – деб жавоб беришди. “Кечаёқ чакмонни елкаларига ташлаб, пулни олиб бозорга кетдилар. Қайтганларида ҳеч нимасиз эдилар, муҳтожларга тарқатибдилар”.\nМакка фатҳида йигирма беш ёшларда бўлган Ибн Умар чопқир от устида жуда ҳайбатли кўринарди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўша пайтда у кишини: “Абдуллоҳ! Мана, Абдуллоҳ!” деб мақтадилар завқ билан. Маккага Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам туя, Ибн Умар от устида ёнма-ён киришди.\nАбдуллоҳ ибн Умар Ҳунайнда катта қаҳрамонлик кўрсатди. Тоиф қамалида авангард қўшин сафидан жой олди. Мутъа ва Ярмукда қатнашди. Хулафойи рошидин даврларида уюштирилган сафарларда иштирок этди. Шунга қарамай, у зот кўпроқ илм оламида шуҳрат қозонди. Ойша онамиз айтадилар: “Ибн Умар юриш-туриш ва ҳаракатларида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга жуда ўхшарди”. Тафсир, фиқҳ, ҳадис ва бошқа илмларда пешқадам эди. Фатво борасида жуда ҳассос бўлиб, Имом Моликнинг хабар беришича, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан сўнг ҳаж мавсуми ва бошқа пайтларда инсонларга олтмиш йил фатво берди.\nУ жўмард, ҳалим одам бўлиб, қул ва жорияларини ибодат қилаётган ҳолда кўрса, озод қилиш одати эди. Бундан айрим қуллар фойдаланаётгани айтилганда: “Хайр учун алданишдан яхшиси борми?” деб жавоб қилди. Тобеъиннинг улуғларидан Имом Нофеъ ҳам Ибн Умар озод қилган қуллардан эди.\nИбн Умар бир киши золим Ҳажжожга қарши гапираётганини эшитиб, сўради: “Гапларингни Ҳажжож шу ерда бўлса ҳам айта олармидинг?” “Йўқ”, деган жавобни эшитиб, айтди: “Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам замонларида буни мунофиқлик ҳисоблардик”.\nБир қатор суҳбатларда шундай дегани ривоят қилинади: “Эй Одам болалари, жисмингиз билан дунёда, қалбингиз ила охиратда бўлинг. Ҳикмат ўнта нарсада: тўққизтаси сукутда, биттаси кам гапиришда. Кишининг кимлиги дўстлашган одамларига қараб аниқланади. Ўзидан юқориларга ҳасад, пастдагиларга зулм қиладиган илм аҳлидан саналмайди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга қилган байъатимни бугунгача бузмадим ва ўзгартирмадим. Фитна ва тортишувга тарафдор бўлган киши билан бирга бўлмадим. Ҳеч бир мусулмоннинг тинчини бузмадим. Аллоҳ учун севинг, У Зот учун дўстлашинг, душманлигингиз ҳам шундай бўлсин. Аллоҳ таоло муҳаббатига шу йўл билан эришилади. Биз шундай замонлар кўрдикки, ҳеч ким биродаридан кўпроқ пул, бойликка эга бўлиш ҳақида ўйламади. Энди эса, олтин, кумуш жуда қимматли санала бошланди. Аллоҳдан қўрқиб, бир томчи кўзёш тўкиш мен учун минг олтин садақа беришдан севимлироқ. Киши имкони борича яхшилик қилиши, ҳамиша ширинсўз ва очиқ юзли бўлиши лозим”.\nАбдуллоҳ ибн Умар ҳижрий 692 йилда вафот этган ва Муҳассаб деган жойда дафн этилган.


Америка фонди Ўзбекистон билан ҳамкорликда ислом ва унинг тарихига оид фильм суратга олади\nАмерика фонди Ўзбекистон билан ҳамкорликда ислом...\n23.01.2019 12:28 0 1122\nФото:Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти матбуот хизмати\nАмериканинг машҳур «Unity Productions Foundation» нодавлат фонди мамлакатимиздаги ижтимоий-маданий муассасалар билан ҳамкорликда ислом дини ва унинг тарихига оид қисқа метражли фильм суратга олиш ниятида.\nРежиссёр ва моҳир продюсер, «UPF» ташкилотининг дастурлар бўйича директори Даниел Тутт мамлакатимиздаги сафари давомида кеча Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтига ҳам келди. Бу ҳақда институт матбуот хизмати хабар берди.\nУчрашувда институтнинг Ёшлар билан ишлаш бўйича проректори Давлат Муллажонов, Овоз режиссёрлиги ва операторлик маҳорати кафедраси мудири Иқбол Мелиқўзиев, Ўзбеккино миллий агентлиги вакили, режиссёр Жаҳонгир Аҳмедов, профессор-ўқитувчилар ҳамда иқтидорли талабалар иштирок этишди.\n– Ўзбекистонга келишимдан асосий мақсад, мен фаолият юритаётган «Unity Productions Foundation» нодавлат фонди томонидан тасвирга олиниши режалаштирилаётган ислом дини ва цивилизацияси тўғрисида қисқа метражли фильмга турли материаллар топишдир, – деди Даниел Тутт. – Бугун Ўзбекистоннинг санъат ва маданият институтига қилган саёҳатим давомида шунга амин бўлдимки, менимча, келажакда бизнинг Ўзбекистондаги фаолиятимизда керак бўладиган кўплаб фикр ва ғоялар, амалий ишлар бу ерда етарлича. Масалан, институтдаги баъзи ёшларнинг аниматция ва операторликдаги маҳорати менга манзур бўлди. Улар билан албатта келажакда бирга ишлаймиз деган умиддаман.\nАйтиб ўтиш лозимки, «Unity Productions Foundation» нодавлат фонди 1992 йилда ташкил этилган бўлиб, ташкилотнинг асосий мақсади оммавий ахборот воситалари ҳамда турли фильмлар орқали турли динлар тарғиботига қарши курашишдир. Ислом ҳам дин ҳам илм сифатида ривож топган мамлакатимизда ушбу қисқа метражли фильмнинг суратга олинаётганлигининг асосий сабаби ҳам шундан.\n– Сир эмас, бугун Америкада ислом динига нисбатан салбий фикрлайдиган инсонлар етарлича. Бу табиий ҳол, чунки ушбу динга эътиқод қиладиганлар юртимизда атиги бир ёки икки фоизни ташкил этади. Бизнинг мақсадимиз мана шундай қарашларни, барча динлар аслида эзгуликка хизмат қилишини ўз фильмимиз орқали кўрсатиб беришдир, дейди таниқли режиссёр.


МУАММОНИНГ ЕЧИМИ – ҲАМКОРЛИКДА\nВилоятимизда жиноятчиликнинг олдини олиш ва профилактика куни муносабати билан тадбирлар давом этмоқда. Жумладан, Бекобод туманида 48 та маҳалла, 110 та корхона-ташкилот, 22 та мактаб, 7 та касб-ҳунар коллежи ва 10 та мактабгача таълим муассасасида тарғибот-ташвиқот ва тушунтириш ишлари ўтказилди.\n124 нафар шубҳали шахслар туман ИИБ ва ҳудудий профилактика таянч пунктларига келтирилиб, улар билан суҳбатлашилди.\nТуман прокурори, адлия катта маслаҳатчиси Ё. Сафаров, туман ИИБ бошлиғи У. Жўраев, туман "Халқ банки" филиали бошқарувчиси Ж. Шерназаров, туман "Агробанк" филиали бошқарувчиси Б. Азизов томонидан Далварзин қишлоғидаги маиший хизмат касб-ҳунар коллежида бўлиб ўтган учрашувда кенг жамоатчилик иштирокида жиноятчиликнинг олдини олиш, айниқса, ёшлар ва аёллар жиноятчилигига барҳам бериш масалалари бўйича фикр-мулоҳазалар ўртага ташланди. Уларнинг келиб чиқиш сабаблари таҳлил қилинди.\nХусусан, туман ҳудудида вояга етмаганлар томонидан содир этилган ўғирлик ва талончилик жиноятлари атрофлича муҳокама этилди. Сўзга чиққанлар нафақат вояга етмаганлар иштирокида содир этилган жиноятлар, балки бошқа турдаги ҳар қандай жиноятлар жамият ҳаётидаги қора доғ эканлиги, уларнинг олдини олиш учун лоқайдликдан қутулиб, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар, ўқув муассасалари, маҳалла ва оила ҳамкорлигини кучайтириш, жамоатчилик ҳар бир ҳуқуқбузарлик ҳолатларига ўзининг ҳаққоний баҳосини бериб бориши лозимлигини таъкидладилар.\n- Ёшларимиз бугунги имкониятлардан самарали фойдаланган ҳолда ўз келажакларига мустаҳкам пойдевор қўйиб, аъло ўқишлари, спорт билан шуғулланиб боришлари зарур, - дейди туман ИИБ бошлиғининг ўринбосари Ш. Эшонқулов. - Вояга етмаганлар ўртасида ҳуқуқбузарлик ва жиноятчиликнинг кўпайишида барчамизнинг айбимиз бор, албатта. Ушбу камчиликларни фақат ва фақат ҳамжиҳатлик, ҳамкорликдаги саъй-ҳаракатимиз билангина бартараф этишимиз мумкин.\nМанба: Камола БОЛТАХЎЖАЕВА, Тошкент вилояти ички ишлар бошқармаси юрист-консультанти.


ИРОҚДА МУВАҚҚАТ КОНСТИТУЦИЯ ИМЗОЛАНДИ, ҚАРАШЛАР ЭСА ҲАМОН ТУРЛИЧА\nИроқда ўтиш даври конституциясининг имзоланиши олқишланди ва айни пайтда мазкур ҳужжат танқидларга ҳам сабаб бўлди. АҚШ Президенти Жорж Буш Ироқ Бошқарув Кенгашининг муваққат конституция борасидаги қарорини демократия сари "тарихий қадам" сифатида баҳолаган бўлса, Ироқда катта таъсирга эга шиалар етакчиси Оятулло ал-Систоний конституцияга қарши чиқиб, ҳужжат Ироқда янги конституция қабул қилинишига тўсиқ яратиши мумкинлигидан хавотир билдирди.\nАбдуллоҳ Эргаш: Мазкур жараённи халқаро оммавий ахборот воситалари орқали кузатиб бораётган ҳамкасбим Ҳурмат Бобожон ҳозир студияда. Ҳурмат, Ироқда имзоланган муваққат конституциянинг ироқлик шиалар етакчиси Оятулло ал-Систоний эътирозларига сабаб бўлган жиҳатлари нимадан иборат? Дастлаб шунга аниқлик киритиб ўтсангиз.\nҲБ: Ироқ аҳолисининг 60 фоизини ташкил этувчи шиалар етакчиси ал-Систонийни имзоланган муваққат конституциянинг икки муҳим жиҳати қониқтирмаяпти. Биринчидан доимий конституция юзасидан қарор беришда курдларга вето ҳуқуқи берилгани, иккинчидан вице-президентлик лавозимларининг жорий этилиши шиалар Олий рухонийсининг кескин қаршилигига сабаб бўлди. Душанба куни Ироқ Бошқарув Кенгашининг 25 аъзоси муваққат конституцияни имзолаганидан сал ўтиб ироқлик шиалар етакчиси Оятулло Ас-Систоний бу борадаги ўз эътирозларини Интернет орқали баён қилган. Систонийга кўра, муваққат конституциянинг мана шу икки банди келгусида Ироқда доимий конституцияни қабул қилишда тўсиқ бўлиши мумкин.\nАҲ: Ироқлик курдларнинг янги муваққат конституция борасидаги фикрлари қандай?\nҲБ :Курдлар муваққат конституцияда уларга вето ҳуқуқи берилишини олқишладилар. Хусусан, курдлар етакчиси Масуд Барзоний курдларга вето ҳуқуқи берилиши мамлакатда кўпчиликни ташкил этувчи шиаларнинг доимий конституция юзасидан қарор беришдаги хукмронлигини чеклашини айтган. "Ушбу ҳужжатнинг Ироқ бирлигини мустаҳкамлашига ҳеч шубҳа йўқ. Биз курдлар илк бор ўзларимизни Ироқ фуқаролари сифатида хис этяпмиз", - деди Барзоний. Шу ўринда айтиш жоизки, Туркия курдларга вето ҳуқуқи берилишига қарши чиққан. Анкара расмийларига кўра, қабул қилинган ҳужжат Ироқда узоқ муддатли барқарорликни таъминлашни мураккаблаштириши мумкин.\nАҲ: Ҳурмат, Ироқда барқарорлик масаласини тилга олдингиз. АҚШ расмийларига кўра, Ироқда хокимият ироқликлар қўлига топширилганидан сўнг ҳам коалиция қўшинлари у ерда қолади. Куни кеча Ироқдаги АҚШ қўшинлари қўмондони Генерал Жон Абизаид бу ҳақда баёнот берди. Шундай экан, халқаро қўшинларнинг Ироқда туриши у ерда янги тузилажак ўтиш даври ҳукумати суверенитетини чекламайдими? Бу борада таҳлилчилар қандай фикрдалар.\nҲБ: Ироқдаги АҚШ қўшинлари қўмондони Жон Абизаидга кўра, Ироқда хавфсизликнинг таъминланиши бўлғуси ҳукумат ва АҚШ кучлари ўртасидаги ҳамкорликка асосланади. Яъни АҚШ Генералининг таъкидлашича, бу ерда АҚШ ҳарбийларининг Ироқ ҳукуматидан устун бўлиши ҳақида гап бўлиши мумкин эмас.\nБу борадаги таҳлилчилар фикрларига келсак, Вашингтондаги Халқаро Алоқалар Кенгашининг Яқин Шарқ бўйича мутахассиси Жудит Киппер фикрича, агар хавфсизликни таъминлашда ўзаро ҳамкорликка таянилса бунинг Ироқ ўтиш даври ҳукумати суверенитетига таъсири бўлмайди.\n"Ироқликлар суверенитетни қўлга киритганларидан сўнг, бу оккупация бўлмай қолади. Америкаликлар Ироқнинг суверен ҳукумати билан шартнома доирасида мамлакатда хавфсизликни ўрнатиш фаолиятини давом эттирадилар", - деди Киппер.\nАммо, АҚШнинг истеъфодаги полковники Кеннет Аллард фикрича, Американинг Ироқдаги ҳарбий иштироки бир неча йилга чўзилиши мумкин. Бу эса, дейди Аллард, шу йил 30 июнда хокимиятни қабул қилиб оладиган Ироқ ўтиш даври ҳукуматига бир мунча ноқулайликларни яратади. Яъни, америкалик собиқ ҳарбий фикрича, хавфсизлиги хорижий ҳукумат назоратида бўлган ҳар бир халқ уларнинг маҳаллий етакчиларини ҳам ўша ҳукумат назорат қиляпти, деб ҳисоблаши мумкин.\nАҲ: Ҳурмат, АҚШ ҳарбийлари Ироқда хавфсизликни таъминлаш ишининг ҳам ироқликлар қўлига топширишнинг аниқ муддатини эълон қилганларми. 30 июнда суверенитет ироқликлар қўлига ўтади. Хавфсизликни таъминлаш масъулияти қачон улар зиммасига юкланади?\nҲБ: АҚШ Конгресси қўмита йиғинида Генерал Абизаид, ҳозирча Ироқда хавфсизликни таъминлаш масъулиятини том ироқликларга топширишнинг аниқ муддати йўқлигини айтди. Абизаид назарида бу босқичма-босқич амалга оширилади. Ҳозирда, Ироқда 200 мингга яқин маҳаллий хавфсизлик қўшинлари мавжуд. Суверенитетга эришганидан сўнг бу кучлар сони яна кўпайтирилади, деди АҚШ Генерали.\nАбизаидга кўра, 181 киши ўлимига сабаб бўлган Карбало ва Бағдод шаҳарларидаги портлашлар бошқа такрорланмаслиги учун, хавфсизлик борасида Ироқ раҳбарияти ҳам америкаликлар ҳам бирдай жавобгарлик хиссини зиммаларига олишлари керак. Таҳлилчилар эса АҚШнинг Ироқдаги ҳарбий иштироки узоққа чўзилишини башорат қилмоқдалар.


Атир ифорини узоқроқ сақлаш, унинг умрини узайтириш учун нима қилиш керак? Атирнинг узоқ муддат сақлаш учун қоронғи, ҳаво кирмайдиган жойда сақлаш лозим, қуйида унинг 7 асосий қоидаcи билан сизни “Lady.mail.ru” нашри таништиради.\n“Истеъмолчилар ҳуқуқини ҳимоя қилиш тўғрисидаги Қонун”га биноан атирларнинг устида сақлаш муддати 3-5 йил деб кўрсатилган. Сақлаш муддати ўтиб кетган атирларни ташлаб юборишга шошилманг. Озиқ-овқат маҳсулотларининг, дори-дармоннинг сақлаш муддати тугаган бўлса, уларни ташлаб юбориш керак, аммо яхши шароитда сақланган атирларнинг умри чегараланмаган. Бундай атирларни мерос сифатида қолдириб, ҳатто асрлар давомида ишлатиш мумкин. Унинг ҳиди ўзгариши мумкин, аммо таркиби бузилмайди.


Apple батареядаги носозлик сабаб минглаб iPhone 6S моделларини қайтариб олади - Terabayt.Uz\nApple Бирлашган Араб Амирликлари ҳудудида сотувга чиқарилган йирик партиядаги (тахминан 88 700 дона) iPhone 6S смартфонларини қайтариб олади, деб хабар бермоқда Gagadget нашри. Ушбу ҳолат мазкур смартфонларга ўрнатилган носоз батареялар билан алоқадор.\nСмартфон ёниб кетишини кутманг\nApple БАА иқтисодиёт вазирлигига расмий хат билан мурожаат қилиб, унда мавжуд носозлик ҳақида маълумот тақдим қилган ва iPhone 6S ўз фойдаланувчилари учун ҳеч қандай хавф туғдирмаслигини таъкидлаган.\nДефект нимадан иборат?\nБатареядаги дефект шундан иборатки, унинг заряди 50-60 фоизга тушганда, смартфон ўз-ўзидан ўчиб қолиши мумкин. Бундай носозлик 2015 йилнинг сентябрь-октябрь ойларида Хитойда тайёрланган iPhone 6S партияларида аниқланган. Ҳозирча партиядаги смартфонлар миқдорига аниқлик киритилмаган. Бироқ ушбу миқдор Бирлашган Араб Амирликларидан чақириб олинадиган 88, 700 донадан ортиқлиги шубҳасиз.\nУшбу носозлик ҳақида Apple 2016 йилнинг ноябрь ойида хабар топган. Ўшанда компания Хитойда сотилган iPhone 6S батареяларини бепул алмаштириб бериш дастурини йўлга қўйган эди. Дастур доирасида носоз iPhone 6S смартфонини махсус сайт ёрдамида аниқлаш ва батареяни исталган расмий Apple сервис марказларида алмаштириш мумкин бўлган. Бу гал компания смартфонларни шунчаки фойдаланувчилар ва расталардан қайтариб олишга қарор қилган кўринади.\n#Apple #Apple iPhone 6s #iPhone #iPhone 6 #iPhone 6S


Видео: Чироқчида аҳоли ҳоким сўзида турмагани учун поезд йўлини тўсиб қўйди\n8-06-2021, 17:38 1 158\nҚашқадарё вилояти Чироқчи туманида аҳоли поезд йўлини тўсиб қўйди. Бу ҳақда EVERYDAY.UZ мухбири хабар қилди.\nМаълум бўлишича, аҳоли туман ҳокими сўзида турмагани учун поезд йўлини тўсиб қўйган. Туман ҳокими «Айратом» қишлоғидаги электр муаммосини ҳал қилиш учун ўша ҳудудга 7 июнь куни соат 09:00да келишни ваъда қилган, лекин айтилган вақтга келмаган.\nТаъкидланишича, соат 10:48 да ўша ердан Афросиёб поезди ўтиши керак бўлган. Ҳоким эса соат 10:20де келиб, аҳолини МФЙга олиб кетган ва муаммолар атрофлича ўрганилиб, тушунтириш ишлари олиб борилган. Афросиёб поезди тўхтамасдан, ҳеч қандай талофатларсиз соат 10:48 да ўтиб кетган.\nКимсан 10 июн 2021 22:04\nМен узим билган хакикий мухтожларни биронтаси темир дафтарга кирганини билмайман.махалла раисини купчилик танимайди хам пайпокдек алмашади.темир дафтар хакида факат ОАВ укиймиз\nМард 9 июн 2021 10:12\nЯнги тренд йул тусиш.самара берма булди.хокимлар талтайиб кетди янгиУзбда.маладци Чирокчи\nДехкон 9 июн 2021 00:51\nЭнди жаа ошириб юборяпмизов а оддий халк талабни бошкача куринишда хам куйса булади.хоким бечорагаям осонмас жойларда хар хил дафтарларга камбагал деб узини уруг аймогини киритиб ёки бечораларнинг номидан кредитни чикариб олиб кушша иморат солиб мошин минаётган шу даражада уятсизларча купайдики жирканасан киши. Эй етимни бечорани хаккини еган бн тенг бу ишларинг охиратингни уйла махалла комитетидагилар дузахни накд килиб куйдиларинн узларингга.\nЎзбекистон янгиликлари » Жамият » Видео: Чироқчида аҳоли ҳоким сўзида турмагани учун поезд йўлини тўсиб қўйди


Қарғалар сайрашни ўргатди менга…\nТошДУнинг журфагида биз 1988-1993 йилларда ўқидик. Раҳматли домламиз профессор Очил Тоғаев публицистикадан дарс берардилар. Домлага нисбатан кўпчилик талабаларнинг ҳурмати ...\n29 декабр 2019\n“Дарахткесар” кетди – тўнкалар қолди…\n“Каримов даврида ҳамма дарахтлар кесилиб кетибди. Ит йилида кесишга арча ҳам қолмабди”. Ўзбекистондаги кўплаб тарихий хиёбонларга қирон келтирган президент ...\nЯхлит Туркистон бўлишини истайман!\nEltuz Мамадали Маҳмудов билан журналист Малохат Эшонқулова қилган видеосуҳбатнинг Иккинчи қисмини эътиборингизга ҳавола қилади. Кеча 23 декабр куни Мамадали ...