..:: ISLOM.UZ ::.. - Қуръон Инжилдан “кўчирилган”ми?\n30-савол. Биз Қуръон кўпроқ Инжил таркибидаги китоблардан, бир қатор насронийликни апокрифлари (насронийликда сохта ҳисобланадиган китоблар)дан ва секталар таълимотидан кўчирилган, яъни яҳудийлик ва насронийлик китобларидан териб, қурама қилинган деб ҳисоблаймиз. Насронийликдаги кичик бир оқим сектага тааллуқли Муқаддас Учлик тўғрисидаги ёлғон тасаввур шундан. Фақат Инжил таълимоти унда муаллифнинг билими камлиги сабабли бузиб юборилган.\n30-жавоб. Филип Хитти ўзининг “Ислом ва Ғарб: тарихий шарҳ” деган китобида ёзади: Қуръон манбаълари шубҳасиз насронийлик, яҳудийлик ва араб бутпарастлигидир”. У ўз фикрини Пайғамбар сав даврларида Каъбанинг ички деворларида Исо ва Марямнинг суратлари бўлганини даъво қилиш билан исботламоқчи бўлади.\nИсо ас одамлар билан бешикдалигида гаплашгани, Аллоҳнинг изни билан қуш ҳайкалига пуфлаб ҳаёт бағишлагани каби қуръоний фикрлар, Қуръондаги маълумотлар эшитиб ёзилганлигини кўрсатмоқчи бўлади. Бу даъво ҳақиқатда “Болалик Инжили” деган сохта китобга тўғри келади. Хиттининг фикрича Мария Исонинг онаси Мария, Ҳоруннинг синглиси Мария билан адаштириб юборилган. Яна Александр Македонский хисобланадиган Қуръондаги Зул-қарнайн қиссаси бу тўғрида Муҳаммад сав шомлик насронийлар эшитган бўлиши мумкин, улар эса византияликлардан эшитган дейди. Ричард Белл ёзади: “Исонинг тасвири Каъба устунларидан бирида топилган деган фикрга қарама-қарши бўлсада, Ҳижозда: Макка, Мадинада насронийларнинг борлигига яхши ҳужжат бўла олмайди”. Хиттининг ҳужжатлари қуйидагича:”агарчи маълум бир қуръоний далиллар Инжилдаги маълумотлар билан ўхшашлиги бўлсада, бу Қуръон Инжил матнларини иқтибос келтиряпти ёки тўғридан-тўғри ўзлаштиряпти, деб кафолат бериб бўлмайди. Ўхшаш маълумотлар бор масалан Қуръондаги 53 сура 39-42 оятлар ва пайғамбар Иезикл китобининг 18- боб 20-байтига, Қуръондаги 53-сура 44-оят ва шоҳлик биринчи китоби 2-боб 6-байти Қуръондаги 1-сура 5-оят ва Псалтирлар (қўшиқлар) 27-боб 1- байти ўхшашдир. Бу шундай тушунтирилади, қулларча сохталаштиришдан узоқ бўлган Муҳаммад сав маълумотларни исломлаштириб, араблаштириб, милллийлаштириб қўя қолди.”.\nИнжил билан ҳеч қандай алоқаси бўлмаган “ғор аҳллари” ва Зул-қарнайн тўғрисидаги қуръоний далиллар Белл томонидан Муҳаммад сав бевосита Инжил билан ишламаган балки ташқаридан билвосита маълумотларни олганлигини исботлайди деб келтирилади.\nҚуръон манбалари тўғрисида Кристи Уилсон “Ислом билан танишув” китобида ёзади: Тадқиқотчилар шу фикрни тутадиларки, Қуръоний қиссалар Қадимий Аҳд ва Янги Аҳд китобларидан кўра яҳудийларнинг Талмуди ва сохта Инжиллар билан яхшироқ тавсифланган бўлиши мумкин”. Уилсон яна Ҳорун ва Мариям билан зоҳирий англашилмовчиликни эслатиб: “Ислом манбалари”да Ричард Белл исботлашга ҳаракат қиладики :Ислом манбалари унинг атрофидаги насронийлар билан боғлиқ…Қуръондаги кўп нарса ва Пайғамбар савни ҳаёт йўллари калити, умуман унинг Инжил маънолари ҳақидаги илмни секин аста эгаллаб боришида. Биз билган ҳолда ўзлаштиришни кўришимиз мумкин - у бу тўғрида батамом самимийдир”.\nКеннет Крег “Минорадан чақирув” китобида ёзади: Инжил ҳикоятлари ўзларининг Қуръондаги ўхшаш қиссалардан сезиларли даражада фарқ қилади ва Муҳаммад савнинг Инжил билан танишуви тўғридан-тўғри эмас балки оғзаки бўлганини тахмин қилади. Қуръонда кўчирилган деб ҳисоблаш мумкин бўлган нарса деярли топилмайди. Крегг қатъий ишонадики, Исонинг онаси билан шундай ошкора англашилмовчиликлар Муҳаммад савнинг оғзаки боғланишлари насронийлик илмларини мустаҳкам эгаллаш учун тўла қаноатланарли эмас эди. Х.А Гибб “Муҳаммадийлик: тарихий шарҳ” асарида эслатиб ўтади: ”Қуръоннинг бошқа мумкин бўлган манбаи”: Макка билан Яман ўртасидаги савдо алоқалари нуқтаи назаридан тахмин қилиш мумкинки, баъзи диний ғоялар Маккага ширинлик ва мато карвонлари билан келтирилган. Қуръонда бу тахминга ҳақиқатга ўхшашликни берувчи лисоний тафсилотлар бор”. Линрон П.Харриес “Шарқий Африкада Ислом” тадқиқотида ёзади: Муҳаммад Инжилдан ўзлаштириб олганидек, бугун мусулмонлар билиб ёки билмай насроний мафкурани ўзлаштирмоқдалар, ҳаттоки Қуръон қўлаб қувватламайдиган масалаларда ҳам”.\nР.А.Николсонга мувофиқ Қуръон манбалари ҳанифлар, яҳудийлар, насронийлар таълимоти бўлиши мумкин.“ Биз бутпарастликни инкор қилган насроний зоҳидлар ва ҳанифлар тўғрисида жуда кўп эшитганмиз. Муҳаммад ўзининг сафарбар қилинишидан олдин уларнинг баъзилари билан учрашган, чунки Маккаликларнинг савдо карвонлари билан саёҳат қилган. Муҳаммад билимларни оғиздан эшитиб тўплади ва уларга аъло даражадаги кўринишни берди”.\n“Янги католик қомуси” яхудийлар ва насронийларнинг Қуръонга таъсирини кўриб чиқаётиб ёзади: Яҳудийлик ва насронийлик Муҳаммад сав.га умумий, лекин фавқулодда таъсир кўрсатди. Муҳаммад яҳудийлик ва насронийликнинг муқаддас Китобларининг наридан бери тайёрланган таржималарини эшитган бўлиши албатта мумкин”.\nМуҳаммад савнинг ҳаётларини тасаввур қилишдаги бошқа қийинчилик у зотнинг уммий эканликларидир. Қуръон айтганидек, агар Муҳаммад сав ўқишни билганларида эди, кўп танқидчилар у кишининг фикрларини ҳақлигига шубҳаланар эдилар(29:48). Лекин у зот уммий (ўқишни билмайдиган) эдилар ва ҳанифлар, яҳудийлар, насронийлар, бутпарастлар маълумотлари асосида янги таълимот яратиш учун ва 23 йил давомида ҳеч бир ўхшаши йўқ, гўзал тилда тарғиб қилиш учун тўплай олмасдилар. Бу қалам ёрдамисиз мумкин эмас. Яна шуни унутмаслик керакки, Муҳаммад сав мушриклар орасида ўсдилар. Қуръон эса шубҳасиз яккахудоликка чақиради. Маккада бутларга ибодат қилишдан бош тортадиган ҳанифлар жуда кам бўлган, балки умуман бўлмаган. Уларнинг на ибодатхоналари бор эди ва на Муқаддас Китоблари бор эди. Уларнинг ақидалари тўғрисида ҳужжатлар ҳам йўқ. Улар бир нечта Макка насронийлари бўлиши мумкин, лекин улар жуда кам эди. Ҳақиқатда Муҳаммад савнинг танқидчилари у кишини Қуръонни ҳанифлардан ёки насронийлардан ўрганганликда айбламайдилар, лекин улар Қуръонни Макка чеккасидаги ҳар замонда ишларини томоша қилгани бориб турадиган темирчилардан ўрганганликда айблайдилар. Қуръон бу айбловни инкор қилади, чунки Қуръон араб тилида нозил бўлаётган пайтда бу одамлар бошқа тилда гаплашар эдилар: “Аниқки (Биз) уларнинг:“Унга (Муҳаммадга Қуръонни) бирор одам ўргатмоқда”-деяётганларини билурмиз. (Лекин) улар ишора қилаётган кимсанинг тили ажамий (арабий эмас), бу (Қуръон) эса аниқ арабийдир” (16:103).\nМуҳаммад сав.нинг билимдон яҳудийлар ва насронийлар билан алоқалари жуда ҳам чекланган эди. У зот хотинлари Хадича ранинг қариндошлари, умрининг охирги пайтларида кўздан қолган Варақа ибн Навфал билан ҳам атиги икки марта учрашганлар холос. Варақа араблар ичида яшасада, насроний эди. Уларнинг биринчи учрашувлари Варақа Каъбани тавоф қилаётган вақтида бўлган эди. У Муҳаммад савни кўриб яқинлашди ва бошларидан авайлаб ўпиб қўйди. Иккинчи учрашув эса Муҳаммад сав биринчи Ваҳийни қабул қилиб олганларида бўлди. Уч йилдан кейин Варақа вафот қилди. Ваҳий нозил бўлиши эса 23 йил давом этди. Шунингдек Нажронда, Яманда насронийлар бор эди ва Ясрибда кейинчалик Мадина номи билан машҳур бўлган жойда бир неча яҳудийлар бор эди. Лекин Муҳаммад савнинг на Ваҳий келишидан олдин ва на Ваҳий нозил бошланганидан кейин Нажронга борганлари маълум эмас.\nВаҳий нозил бўлишидан аввал Муҳаммад сав Мадинада фақат бир марта бўлганлар. Ўша пайтда 6 ёшда эдилар, оналари билан Бани Нажжор қабиласидаги қариндошларини зиёрат қилдилар ва оналарини қорнида ҳомила бўлган пайтларида вафот этган оталари қабрини зиёрат қилдилар. Бир ёки икки кун ичида Муҳаммад савнинг 66 ёки 73 китобдан иборат Инжил китобларини ёдлаб олишлари ишониб бўлмайдиган ишдир. Макка билан Мадина ораси юзлаб километр бўлса, у пайтда самолётлар ва машиналар бўлмаган. Туялар билан сафар эса бир неча ҳафталарни ўз ичига олар эди, ва Муҳаммад сав бу икки шаҳар ўртасида билдирмасдан ҳаракат қилишлари мумкин эмас эди. Шунинг учун Қуръоннинг бундай йўл билан пайдо бўлиши мумкин бўлмаган ишдир.\nБаъзи тадқиқотчилар Муҳаммад сав гўёки яҳудийлар ва насронийлар билан баҳс олиб борган деб айтишади, лекин бу суҳбатларнинг санасини зикр қилишмайди. Бундай баҳслар ҳақиқатда бўлган, фақат пайғамбар сав Мадинага ҳижрат қилганларидан кейин, лекин Куръон Маккада Ваҳий нозил бўла бошлангандан кейин ўтган 13йил давомида унинг 3/2 қисми нозил бўлиб бўлган эди. Бу тортишувлар Қуръонда акс эттирилган, масалан Оли Имрон сурасининг 33-63 оятлари Мадинага ҳижратдан 9- йил кейин Нажронлик насронийлар келиши тўғрисида нозил бўлган эди. Маълумки, Муҳаммад сав уларни ўқувчи сифатида эмас, балки муаллим, устоз сифатида, кутиб олдилар, ҳатто уларнинг қоидаларини тўғриладилар.\nБарча мавжуд ҳужжатлар шуни кўрсатадики, Муҳаммад сав Қуръон нозил бўлиши бошланишидан аввал Маккадан фақат уч марта чиққанлар холос: 6 ёшликларида оналари билан Мадинага бордилар, 9 ва 12 ёшларида амакилари Абу Толиб ҳамроҳлигида Шомга савдо сафарига бордилар ва 25 ёшларида Хадижа ранинг карвонларини Шомга бошлаб бордилар.\nМана Жамол ал-Бадавийнинг фикри: Иш сафарида бўлиб, насронийлар ва яҳудийлар билан тасодифан учрашган ҳолда, Муҳаммад сав иккала динни етарли даражада ўрганиб, уларнинг асосида янги қудратли дин яратди дейиш учун ниҳоятда кучли хотирага эга бўлиш лозим.”. Бундан ташқари келтирилган даъволар кўп саволларни туғдиради. Жамол ал-Бадавий улардан 6 тасини таърифлайди:\n1.Нима учун Муҳаммад сав ҳаётлари тўғрисида, у зот ҳаётларини батафсил тадқиқот қилинган тарихий маълумотлар тўла бўлсада, кўп асрлар давомида у кишининг танқидчиларига Муҳаммад сав улар ёрдамида исломни билиб олган ўша сирли ўқитувчилар топилмади?\n2. Маълумки 13 йил давомида Муҳаммад сав устларидан кулишди ва таъқиб қилишди. Шунча нафар душманга Муҳаммад савнинг Ваҳий тўғрисидаги даъволари очиқ ёлғон эканлигини исботлаш қийинмиди? Улар учун Муҳаммад савга Қуръонни ўқитган одамларни топишлари ва номларини айтишлари мумкин эмасмиди?\n3.Муҳаммад сав ҳаётларининг барча тафсилотларидан хабардор одамлар орасида ўсдилар, чунки чўлда қабила ҳаёти алоҳида ошкоралиги билан ажралиб туради. У кишининг кўплаб замондошларини, ва у зотни жуда яхши билган яқин қариндошларини ҳам ҳисобга олганда, агар даъватларининг ҳақлигида қандайдир шубҳа бўлса ишонишлари мумкинмиди?\n4. Муҳаммад савни қайси ўқитувчилар оламни деярли ағдариб ташлаган бундай мантиқий, мукаммал динга ўқитишлари мумкин? Нимага уларда ўқишни давом эттира туриб ва яна бу таълимотни Илоҳийлигини таъкидлайдиган шогирдларига ҳеч қандай эътибор бермадилар?\n5.Муҳаммад савнинг замондошлари бўлган кўплаб нафар яҳудийлар ва насронийлар, динининг барчасини уларнинг Илоҳий Ваҳийларидан “кўчириб олган”и ёки монах ва раввинларида ўқиганлигини била туриб қандай қилиб Исломни қабул қилдилар ва унинг ҳақлигига ишонишди экан?\n6. Маълумки баъзи куръоний Ваҳийлар Муҳаммад савга 23 йил давомида нозил қилинган, ва одамлар жуда кўп марта бунинг гувоҳи бўлганлар.Муҳаммад савнинг сирли ўқитувчилари қаерда эдилар? Улар қандай шундай узоқ вақт яшириб туришлари мумкин? Доимий эргашувчилар қуршовида бўлган Муҳаммад сав қандай қилиб кўп марта ўқитувчилар ҳузурига қатнайдилар-у, уларни қандай моҳирлик билан махфий тутганларки, ҳатто 23 йил давомида у зотнинг сирлари очилмай қолади?\nЯҳудий-насроний ақидасининг Қуръонга таъсири борлигини кўрсатувчи қараш билан бирга, баъзи тадқиқотчилар Инжил билан Қурон ўртасида ўхшашликлар - паралеллар ўрнатмоқчи бўладилар. Муҳаммад сав Муқаддас Китобларни астойдил ўрганганлари тўғрисидаги ва уни ўзларига мантиқий изчил туюлган қисмларини танлаб ёки “ўзлаштириб” олганлари тўғрисидаги назария қуйидаги нуқталарда жуда кучсизланиб қолади:\n1.Муҳаммад сав Қуръонни Худодан қабул қилиб олганини айтдилар, ва биз эса Муҳаммад сав уни ўзлари яратиб олмаганликларини исботлашга ҳаракат қилдик. Бу тарихий ҳужжатлар ва мантиқий фикрлар билан тасдиқланмоқда.\n2.Муҳаммад сав ўқишни ўрганмаганлар, демак биринчи Муқаддас Китоблардаги ваҳийларни ўқий олишлик ва улардан бирор нарсани танлаб олишлик имкониятига эга эмасдилар.\n3. Қадимий Аҳднинг биринчи арабча таржимаси Муҳаммад сав вафотларидан 2 аср кейин пайдо бўлди, Янги Аҳднинг энг қадимий арабча нусхаси эса у зотнинг фавотларидан 1000 йил кейин пайдо бўлди.\n4. Бир неча асарлар ёки китоблар ўртасидаги ўхшашлик ўз-ўзидан бири-биридан кўчирилганига ҳужжат бўла олмайди эртами-кечми иккалови учинчи бир манбага асосланган бўлиши мумкин. Қуръоннинг далили шундай. Иккала Ваҳий ҳам Аллоҳдан келган ва ўхшашликлар мавжудлиги шу билан тушунтирилади, чунки Инжилнинг маълум бир қисми ўзгартирилмай қолган.\n5. Иккала матнни диққат билан тадқиқ этиш, ўзлаштириб олиш ғояси асоссиз эканлигини кўрсатиши мумкин.\nБу икки Китоб ўртасидаги асосий фарқларни айтиб ўтамиз.\nБиринчидан, Инжил ягона китоб эмас, тахминан 40та муаллиф ёзганларининг жамлангани протестантлар нуқтаи назарида 66 китоб, ва католиклар нуқтаи назарида 75 китоб.\nИккинчидан, Инжил Худонинг Сўзидан ҳамда инсоний шарҳлардан, насиҳатлардан ва ривоятлардан иборат (қаранг масалан Луқо1:1-4). Баъзан Инжил пайғамбарларининг ўзи масалан пайғамбар Иеримия ас Худонинг Сўзига қилинган шарҳлар ҳақиқий Ваҳийни бузишини айтади: “Сиз қандай биз дономиз Худонинг қонуни бизда деб айтасиз? Китобийларнинг ёлғончи қалами уни ёлғонга айлантириб юбормоқда.” (Иер.8:8). Қуръонда эса ундай шарҳлар йўқ, ҳаттоки Пайғамбар сав сўзлари ҳам Қуръоннинг қисмларидан ҳисобланмайди.\nУчинчидан, Янги Аҳднинг тўрт Инжили Исо асни, унинг ҳаётини, фаолиятини тавсифлайди, ваҳолонки Қуръон Муҳаммад савнинг тобелари томонидан битилган ҳаётларини тавсифи эмас.\nТўртинчидан, Инжиллар Исо аснинг вафотларидан кейин кўп йиллар ўтиб, Исо гапирмаган тилда ёзилган бу эса уларнинг ишончлилигини таҳлил қилишни қийинлаштиради. Қуръон эса Пайғамбар сав ҳаётлари давомида ёзилган ва юзлаб кишилар томонидан пайғамбар савдан неча бор қандай эшитилган бўлса шундай ёд олинган ва яна ўш тилнинг ўзида.\nБешинчидан, 4 муқаддас Инжил ягона эмас, нима Инжилда бўлиши керак ва нима йўқ, бир қанча кейинроқ яшаган ва уларда тавсифланган воқеаларни гувоҳи бўлмаган ва Исо ас таълимоти тингловчилари бўлмаган одамлар ҳукмига ҳавола қилинди. Исломда эса ҳар хил араб лаҳжаларида айтилган айнан бир хил оятларни пайғамбар сав сўзлаган ягона қурайш лаҳжасига келтириш учун Қуръонни ёддан билган пайғамбар сав яқин саҳобалари билан маълумотларни солиштириш ва маънога таъсир қилмайдиган суралар жойлашишини аниқлаш ишлари ташкил қилинди холос. Барча оятлар ва барча суралар ёзувда ҳам, минглаб одамлар хотирасида ҳам Пайғамбар сав қандай талаффуз қилган бўлсалар худди ўшандай сақланган.\nБундан ташқари Қуръон Инжилдан ўзлаштириб олинган деган фикр диний таълимот асосларида фарқлар борлиги билан ҳам инкор қилинади. Маълум бир ташқи ўхшашлик бор бўлсада, бир қанча муҳим фарқлар мавжуд. Мана улардан бири: Худо тўғрисидаги қуръоний ва инжилий нуқтаи назарлар бошқа бошқадир. Инжилда Худо чарчайдиган ва дам олишга муҳтож одам каби тавсифланган. (Ибтидо 2:2,2:3, Чиқиш 20:11). Худо иссиқда, куннинг ярмида сайр қилади ва одамлар буталар орқасида ундан яширинишлари мумкин. (Ибтидо3:8-11). Қуръон чарчаш каби сифатларнинг Оламларни Яратгувчисида бўлишини умуман инкор қилади. (50:38).\nИнжилда Худо кўпинча “Исроил Худоси” тарзида (Исх.20:5; 34:14) тавсифланади. Қуръонда ҳеч қаерда “Қурайшлар Худоси” ёки қандайдир бошқа халқнинг Худоси деб аталмаган.\nИнжилдаги Пайғамбарлар тўғрисидаги тушунчалар Қуръонда ифодаланган тушунчалардан кескин фарқ қилади. Қуръонда пайғамбарлар художўйлик ва ҳалолликнинг юксак намуналари сифатида тавсифланган бўлсалар (21:27, 22:52) Инжилий талқинда эса деярли барча пайғамбарлар катта гуноҳлар содир қиладилар. Масалан, Иаков Инжилга асосан ўз отаси, пайғамбар Исҳоқни биринчи туғилганликдек муҳим масалада алдайди (Ибтидо 27:16), Пайғамбар Лут маст ҳолатда гўёки ўз қизлари билан зино қилади (Ибтидо19:30-38), Пайғамбар Довуд Урийнинг хотини (аввал эрини ўлдириб) билан зино қилиб, оиласига хиёнат қилади (Шоҳ11:2-5,11:15-18), Иуда ўз келини билан зино қилади. Қуръон эса юқорида зикр қилинган бирор бир пайғамбар тўғрисида санаб ўтилган гуноҳлар борлигини таъкидламайди. Бу ҳам “ўзлаштириб олиш” ғоясига қарши жиддий далилдир.\nОдамнинг яратилиши ва унинг гуноҳини ҳикоя қилишда ҳам катта фарқлар бор. Иккала Китоб ҳам Одам ва унинг хотини тўғрисида биринчи одамлар деб гапиради. Улар жаннатий боғда яшардилар ва уларга бир дарахтдан бошқа барча дарахтлар мевасидан ейишга рухсат қилинган эди. Лекин улар шайтон васвасасига учиб ман қилинган дарахт мевасидан еб қўйдилар, ва бунинг учун жаннатдан қувилдилар. Бу ўхшашлик, мана икки тавсиф ўртасидаги фарқлар:\nИнжил бу билим дарахти эди дейди, лекин Қуръон бўйича Одамга яхши ёмонни билиш сингдирилган эди ва Одамга ҳам бу нарсалар табиати ўргатилган эди, агарчи у Аллоҳнинг сўзини унутган бўлса ҳам (Ибтидо 2:16-17, Қуръон 91:7-8, 2:31-33)\nИнжилда бу хатонинг асосий юкини аёл кўтаради, ва жазолаш учун эрига интилиш ва бола туғиш билан Худо унинг ташвишларини кўпайтириб қўйди, бундан насронийлар табиий жинсий майл ва бола туғишни қилинган хатонинг жазоси деб ҳисоблайдилар. “Кейин хотинга деди: “Сенинг ҳомиладорлик пайтидаги машаққатларингни бағоят орттираман. Сен дард билан фарзандлар туғасан. Иштиёқинг эрингга бўлади, у эса сенга ҳоким бўлади” (Ибтидо3:16).\nҚуръонда эса ҳомиладорлик олижаноб ва мақтовли ҳол сифатида тасвирланади: “Биз инсонни ота-онасига яхшилик қилишга буюрдик.Онаси уни қийналиб кўтариб юрган ва қийналиб туққандир. Унга ҳомиладорлиги ва уни (сутдан )ажратиши (муддати) ўттиз ойдир. Бас қачонки у вояга етиб қирқ ёшга тўлганида “Эй роббим менга ва ота-онамга инъом этган неъматинга шукр қилишга ва Ўзинг рози бўладиган солиҳ амални қилишга мени муваффақ этгин ва мен учун зурриётимни ислоҳ эт! Албатта мен Сенга (гуноҳлримдан )тавба қилдим ва албатта мен мусулмонлардандирман”,-дейди” (56:15)\nШунингдек Пайғамбар савнинг ҳадисларида: “Бола кўтариб юрган хотин кундузлари рўза тутадиган, кечалари намоз ўқийдиган ва Аллоҳ йўлида қурбонлик қиладиган билан баробардир. (яъни Аллоҳнинг барча буйруқларини бажарган бўлади).\nБола туққан аёл шундай мукофот оладики, буюклигини ҳатто тасаввур қилишга ҳам кучи етмайди. “\n3. Инжилда шайтон фақат Ҳаввони йўлдан урди ва у – эрини, шу туфайли хотинни эрига гўёки “биринчи гуноҳ қилган”и ва “эрини васваса қилган”и учун бўйсинадиган қилинди. “Чунки олдин Одам Ато кейин Момо Ҳавво яратилди, Шунингдек Одам эмас, балки хотини шайтонга алданиб жиноят қилди”-деб ёзади Авлиё Павел (1-Тимўтий 2:13-15).\nҚуръонда бу тўғрида нима дейилади? Одам ва Ҳаво гуноҳ қилиб қўйганларидан сўнг, гуноҳлари оғир эканлигини фаҳмлаб худога юзланиб: “Эй Раббимиз! Биз ўзимизга (ўзимиз) зулм қилдик. Агар бизни кечирмасанг ва бизга раҳм қилмасанг. Биз албатта зиён кўргувчилардан бўлиб қоламиз”-дейишди. (7:23).\nҚилинган иш масъулияти иккалаларига баробар бўлиши маълум нарса. Бундан ташқари кўп Ислом уламолари Одамнинг айби кўплигига ҳукм қиладилар, чунки у-оила бошлиғи ўзининг яқинлари қилган амалларга жавоб беради, бундан хотин кишини эркак олдида пастроқ деган хулоса чиқмайди.\n4. Инжилда шайтон илон суратида кўринади ва бу шу мавзудаги кўплаб қадимий ҳикоятларга ўхшаб кетади. Қуръонда эса фақат такаббурлик қилган жин - шайтон, Иблис ҳақида гапирилади, на илон ва на бошқа газанда, на бунга ўхшаш бошқа нарсани эслатилмайди. (Ибтидо 3:1-7, Қуръон 2:36, 7:20).\n5. Инжил Одам ва Ҳавонинг гуноҳдан кейин қилган тавбалари тўғрисида эслатмайди. Худо ўз лаънатини фақат тўфондан кейин кўтаради. (Ибтидо 8:21), Қуръонга биноан эса – Одам ва Ҳавво тавба қилишди, сўнгра Аллоҳ уларни кечирди (2:37, 7:23).\nКелтирилган фарқлар жуда жиддий маъноларга эга. Насроний Инжил одам ўша мевани егунгача комил эди, мевани егандан кейин унинг табиати бузилди, дейди. Қуръонга мувофиқ эса одам заифлик манбаи бўлган лойдан яратилган ва унинг қалби доимо комил эмас эди, дейди.\nНасронийларда ўша аввалги комилликни эгаллаб нажотга ва жаннатга қайтиш муаммо бўлаётган пайтда, Қуръон одам яратилишдан чекланган бўлиши муносабати билан у томондан хатоларга йўл қўйилиши мумкинлигини ва барчани бошқариб турадиган Яратувчига итоат қилиш, Унинг буйруқларини чиндилдан ғайрат билан бажариш ўша чекланганликни тўлдириши мумкин.\nНасронийлик Авлиё Павел Тавротнинг кўрсатилган ўринларини шарҳлаганига асосланиб, Дастлабки гуноҳнинг мерос бўлиб қолиши тўғрисида қатъий ишонади (ваҳолонки Тавротда бу тўғрида гапирилмаган.ва яҳудийлар буни инкор қиладилар): “Битта одам дастидан дунёда гуноҳ пайдо бўлди, гуноҳдан эса ўлим пайдо бўлди, ва бутун инсонларга ўтди, маълумки ҳамма гуноҳ қилган” (Рим 5:12). Қуръон эса ҳар бир гўдак туғилишдан мукаммал бўлмайди, лекин гуноҳлардан покиза бўлади, фақат Одам каби катта бўлгани сари ўзининг қилган шахсий амаллари учун жавоб беради. “Ҳеч бир юк кўтарувчи (гуноҳкор шахс) ўзга жонни юкини (гуноҳини) кўтармас”.\nЯнги Аҳдга мувофиқ дастлабки гуноҳ сабабидан Худо билан одамни яраштириш учун қон тўкиш лозим эди. Қуръон таъкидлайдики, Аллоҳнинг кечиришига эришиш учун чин дилдан тавба қилиш, яхшилик лар қилиш, барча нарсани билувчи, меҳрибон ва раҳмдил Яратганга итоат кифоя қилади.\nИнжилни эркакнинг тойилишига аёл жавобгар деб ҳужжат келтириши, аёлнинг насроний ва мусулмон жамиятларидаги мартабасида катта фарқ борлигини белгилайди.\nҚуръон ва Инжилда Иброҳим ас, Исмоил ас, Исҳоқ ас, Лут, Мусо, Исо ас тўғрисида ҳикоя қилишда ҳам катта фарқлар мавжуд. Шунинг учун Қуръон Инжилдан кўчирилган деган даъво шубҳасиз хатодир. Ҳақиқатда ҳаттоки Филип Хитти каби ўзлаштирганлик назариясини маҳкам ушлайдиган тадқиқотчилар ҳам “Ўхшашлик ўзлаштиришни ёки кўчиришни кафолатламайди” деб қўшиб қўйишга шошиладилар.Улар Муҳаммад сав Инжил таълимотини фақат шундайгина кўчириб олиш учун ҳаракат қилмади, балки чуқур ва тўла эгаллаб, жиддий таҳрир қилиб сўнгра ўз номидан ёзди, дейишади.\nРичард Белл Муҳаммад сав Инжил билан яхши танишмаганларини исботламоқчи бўлган. Кеннет Крегг: “Муҳаммад сав ўтган динларни, биронта Муқаддас Китобларни кўчирувчи хаттотлари билан шахсий алоқада бўлмаган, мақсадли равишда Аҳдларни кўчирилганини исботлашга сабаб бўла оладиган ҳужжатлар мавжуд эмас”- дейди.\nШунингдек Инжилда учрамайдиган тарихий воқеалар ва алоҳида парчалар ўзлаштириб олинган деган назарияни заифлаштиради. Хусусан унда Од ва Самуд халқлари ва уларнинг пайғамбарлари Ҳуд ва Солиҳ тўғрисидаги маълумотлар йўқ. Пайғамбарлар ҳаётидан Иброҳим ас билан оталари, Иброҳим ас билан золим Намруд ўртасида бўлган суҳбатлар ва кўплаб бошқа воқеаларнинг Инжилда ўхшаш жойлари топилмайди.\nИнжилда тўфоннинг (Ибтидо китоби 6-8 боблар) тасвирланишига қараганда, тўфон бутун оламни босган ва Ердаги бор ҳаётни йўқотиб юборган. Тавсифдан келиб чиқишича бу воқеа Одам ас яратилганидан 1656 кейин ёки Иброҳим асдан 292 йил аввал юз берган. Бу эса замонавий илм-фан маълумотларига тўғри келмайди. Агар тўфон бутун инсониятни ҳалок қилган бўлса, унда уч юз йил кейин туғилган Иброҳим ас инсониятни жамоаларга бўлинган ҳолда топиши, айниқса бу инсоният Нуҳ ва унинг учта ўғли ва хотинларидан тарқаганлигини ҳисобга олсак, ҳеч ақлга тўғри келмайди.\nИнжил Иброҳим асни эрамизгача 1800-1850 йилларда яшаган дейди, агар тўфон Ибтидо китобида тавсифланганидек бўлган бўлса, эрамиздан олдинги XXII-XXI асрларда бўлган бўлади. Лекин замонавий илм-фан шуни таъкидлайдики, бу вақтда дунёнинг турли жойларида маданиятлар мавжуд бўлган ва биз бунинг исботига улардан қолган осори атиқаларга, далилларга эгамиз: Мисрда масалан, бу даврда ўтиб бораётган Ўрта Шоҳликнинг (эрамиздан олдинги 2100 йиллар) XI сулолага ўтишдан олдинги давр эди, Бобилда Урнинг III сулоласи ҳукмронлик қилар эди.\nШуни аниқ таъкидлаб айтиш мумкинки, бу давлатлар тарихида бу даврда ҳеч қандай катта табиий офатлар рўй бермаган. Шундай қилиб, бу давр Инжилда тасвирланганидек умумий ҳалокат офат замони бўлмаган. Қуръонда тўфоннинг тасвирланишида юқоридагига ўхшаган маълумотлар йўқ. Бундан ташқари Қуръон кемада Нуҳнинг оиласидан ташқари бошқа кўп одамлар бўлгани гапирилади. Шу билан бир вактда Нуҳ ўғилларидан бири Кемада (11:40;11:42-43) бўлмагани айтилади. Қуръон тўфон бутун оламни босган деб таъкидламайди. Агар Муҳаммад сав фойдалана оладиган манбаа фақатгина Инжил эди, деган фикрдан келиб чиқиладиган бўлса, у зот Инжил хатоларини ҳам кўчиришлари лозим бўларди. Лекин Қуръон илмий тадқиқотлардан анча олдин Инжилий хатоларни тўғрилаб қўйди.\nИнжилда Мусо аснинг даъватини инкор қилган фиръавн жасади вафотидан кейин нима бўлгани тўғгрисида ҳеч қандай маълумот йўқлиги Чиқиш китобини (Исх.14:28-29) ўрганаётган инжил-шуносларнинг катта қизиқишини уйғотади. Бу детал Забур саноларида(106:13;15:158) ва Қуръонда учрайди. Қуръон жасадга нима бўлганини аниқ тасвирлаб беради:"Бугун сенинг баданингни қутқарамиз, токи ўзингдан кейингиларга ибрат бўлгин. Албатта кўп одамлар Бизнинг оятларимиздан ғофилдирлар" (10:92).\nҲайрон қоларлиси шуки, Пайғамбар сав барча фиръавнлар Нилнинг қарам-қарши томонида эҳромлар ичида қабрларда эканларида одамларга Қуръонни тарғиб килаётгандилар. XIX асргача ҳали уларнинг тобутлари топилмаган ва улар тўғрисида ҳеч нарса маълум эмас эди. Қуръон таъкидлаганидек Мусога ва яҳудийларга азоб берган фиръавннинг жасади ҳақиқатда сақланиб қолган. Уни сув остидан топганларига қарамай, Қоҳирадаги Миср музейининг Қироллар хонасида зиёратчилар кўришлари мумкин.\nЯна бир қиёслаш соҳаси Исонинг насабномаси бўлиши мумкин. Матто ва Луқо инжилларида кўрилган Марямнинг эри Юсуф буйича икки насабнома бир хил эмас. Лекин имонлилар учун Исонинг мўъжизавий ҳомила бўлишида эр томон насаби умуман ноўрин, Исонинг насаби фақат Мариямнинг насаби бўлиши мумкин. Куръонда эса Исо доимо Марям ўғли деб аталади. Унинг боболари Нуҳ, Иброҳим ва Марямнинг отаси Имрон тилга олинади: "Албатта Аллоҳ Одамни, Нуҳни, Оли Иброҳимни, Оли Имронни одамлар устидан танлаб олди" (3:34). Исонинг боболарига тегишли Инжилдаги хатолар Қуръонда мавжуд эмас.\nБелгилаб қўйиш керакки, Қуръонда Инжилда йўқ кўп маълумотлар бор. Шу билан бирга Қуръонда тасвирланган юзлаб табиат қонунлари, умумий ва муқаддас тарих ҳужжатлари биронтаси ёлғон эмас. Мана бунинг ўзи мўъжиза!\nБиз Муҳаммад сав Қуръон муаллифи деган икки тахминни Қуръоннинг илоҳий келиб чиқиши тўғрисидаги далилларга қарши туриши қандай қийинлигини намоён қилишга интилиб узоқ кўриб чиқдик. Лекин ушбу қийинчиликларнинг ўзи шуни исботлайдики, Муҳаммад сав унинг муаллифи эмас ва Қуръон яҳудийлик ва насронийлик Китобларидан ўзлаштириб олинган ҳам эмас.


Олимлар миянинг математик мисолларни қандай ечишига доир тадқиқот ўтказишди\n23:46 / 22.07.2016\nКарнеги-Меллон Университети томонидан ўтказилган янги тадқиқот инсон миясининг мураккаб математик мисолларни ечишда қандай ишлашини кўрсатди. Олимлар бунда нейровизуализация – турли услублар ёрдамида миянинг тузилма, функциялар ва биокимёвий хусусиятларини визуаллаштиришга муваффақ бўладиган ёндашувдан фойдаланишди. Тадқиқотга доир тафсилотлар Psychological Science журналида тақдим этилган.\nТадқиқотнинг етакчи муаллифи Жон Андерсон англаш умумий назариясини ишлаб чиқиб ҳамда уни сабоқ беришда қўллаб, анчадан бери таълим соҳасида инқилоб қилишга ҳаракат қилади. Унинг фикрича, ҳозир шунга максимал даражада яқин. Унинг илмий ишидаги хулосаларидан янги ўқув дастурларини яратишда фойдаланиш мумкин.\nМазкур тадқиқотда 80 нафар кўнгилли иштирок этди. Уларга математик мисолларни ечимини топиш таклиф қилинди, бу пайтда уларнинг мияси функционал МРТ ёрдамида сканерга туширилди. Олинган маълумотлар таҳлили шуни кўрсатдики, ечимни излаш тўртта босқичдан иборат – кодлаш, режалаштириш, ечим ва жавоб. Ҳар бир босқич мураккаблик даражасига қараб давом этган: узоқ ҳисоб-китобни талаб қилган мисолларда энг узоқ вақт ечим босқичига сарфланган, тайёргарликни талаб қилувчи мисолларда – режалаштириш босқичи.\nОлимларнинг сўзларига кўра, фикрлашнинг асосини ташкил қилувчи жараёнларнинг кетма-кетлигини тушуниб етиш ўқитишнинг янги усулларини яратишда ёрдам беради.\nтадқиқот мия олимлар математика мисоллар


Туркистонда нима бўлган эди. I-бўлим. Истило – mulkdor.com\nDecember 14 2017, 02:12 ДунёЖамиятМафкурамизМақолаларТарихТурон тарихиЎзбекистон\nМарказий Осиё халқларининг миллий озодлик урушлари ва исёнлари, советларга ва Сталин қатағонига қарши кураши – Туркистоннинг озодлик йўлидаги муқаддас урушлари давридир. Кўп азоб кўрган ерли халқларнинг ҳаёти, оиласи, турмуш тарзини сақлаб қолиш йўлида олиб борган кураши Марказий Осиё эркинлиги, ор-номуси учун кураш тарихининг чинакам рамзига айланди. Айни пайтда бу халқларнинг тарихидаги энг қайғули ва фожиали саҳифалардир.\nМуаллиф: Шуҳрат Барлос\nЧор Россиясининг бошқа миллат вакилларига нисбатан реал сиёсати куч ишлатиш ва ҳарбий жиҳатлар эътиборга олинмаган ҳолда ҳам забт этилган ҳудуд этник қиёфасини ўзгартиришга, ёки бу ердаги сиёсий структураларни барбод қилишга – тугатиш, бўлиб юбориш, Россия давлати структурасига қўшиб юборишга қаратилган эди. Бундай фаолият тушунтириб берилиши мумкин, лекин оқланиши мумкин эмас.\nКўп мутахассислар биладики, Ватанимизни истило қилиш кампаниялари «Маданиятсиз халқларга маданият олиб келамиз» шиори остида ўтган, яъни босқинчилик мақсади расман «цивилизаторлик» деб эълон қилинган бўлса-да, аслида бу шунчаки бошқа давлатларни бўйсундириш, янги ҳудудларни эгаллаш эди.\n1991 йилда давлат мустақиллиги тикланиши билан тарихимизнинг фожиаларини яширишга қаратилган сиёсатга чек қўйилди. Бироқ ҳозир ҳам алмисоқ даврида, чор Россияси пайтида истибдод остидаги халқлар гуллаб-яшнаганига, эмин-эркин яшаганига ишонувчилар бор. Истибдод «ошиқ»лари бошқаларни ишонтиришга ҳаракат қилгани етмагандай, бошқа фикр тарафдорларини бирёқламаликда айблайди, Россия империяси ҳақида гап борганда «мустамлакачи» ва «мустамлака» атамаларининг ишлатилишига норозилик билдиради. Қизиқ, истилони, давлатчиликнинг йўқ қилинишини, маҳаллий аҳолининг бўйсундирилишини яна қандай атамаларда изоҳлаш мумкин? «Цивилизаторлик» ва «цивилизация» сўзлари биланми? Бугунги илғор фикрловчи ёшларни ўтмишдаги уйдирма баёнотлар қониқтиради деб ўйлаш ноўрин. Ёш инсонлар билан баҳслар натижалари кўпинча қуйидаги саволга жавоб қидиришга бориб тақалади: «Қурол кучи ва террор билан мустамлака ва совет ҳокимиятини ўрнатиш нега керак эди?».\nМустамлакачиликнинг кўпчилик «адвокатлари», Осиё халқларининг бўйсундирилишига хайрихоҳ инсонлар ёзган эдики, «ўша давр ижтимоий муҳитида Туркистоннинг забт этилиши маҳаллий халқларнинг аслзодалар жабру зулмидан озод қилишнинг ягона мавжуд йўли эди». Бошқалари уларга жўр бўлишарди: «Россия таркибига қўшилиш Туркистон манфаатларига хизмат қилди», деб ёзарди, қолганлари эса «Туркистоннинг қудратли ва иқтисодий кучга эга Россияга қўшилиши ўлканинг социал-иқтисодий тараққиётини тезлаштирди» деб келди. Ўша давр Россия интеллигенциясида Туркистоннинг истило этилишига оид ҳар қандай мавзуга бериладиган баҳо империянинг Осиё халқлари маданияти ва ривожига қўшган ҳиссасини эътироф этиш билан тугар эди, яъни мустамлакачиликнинг асосий мотиви «цивилизаторлик миссияси» ҳисобланар эди. Масаланинг қизиқ томони шундаки, бугун ҳам, ўша узоқ йиллардаги сингари, мустамлакачилик тизимининг ашаддий тарафдорлари мавжуд.\nИстило чоғида маҳаллий аҳолига нисбатан уюштирилган зулмларни оқлаш мақсадида империалист ва шовинистлар ёлғон гапириб, асоссиз равишда «Туркистон мустамлакага айлантирилганидан сўнг ўлкада тараққиёт кучайди, Россия империясининг Туркистонни эгаллашдан кўзлаган мақсади ўлкани эволюциянинг янги босқичига тортиш бўлди» сингари қарашларни илгари сурган. Ҳарбий тарихчи Д.Я. Фёдоров Россия империяси томонидан Туркистоннинг забт этилиши ҳақида шундай деган эди: «Рус ҳукмронлиги Ўрта Осиёда улкан жозибадорлик касб этди, негаки унга маҳаллий халқларга нисбатан инсоний, меҳрибон муносабат хос бўлди, халқ оммасининг қалбидан ўрин эгаллаб, улар учун матлуб бир ҳукмронлик бўлди». Туркистон юришлари иштирокчиси, тарихчи, генерал-майор Л.Ф. Костенко ҳам Россия империясининг ролини қуйидагича баҳолаган эди: «Шуҳратпарастлик ёки бошқа ғаразли ҳисоб-китоблар Россиянинг Ўрта Осиё томон силжишига асос бўлмади, фақатгина ушбу ўлкага тинчлик олиб кириш, унинг бунёдкор кучларига туртки бериш ҳамда Туркистон маҳсулотларини Россиянинг Европа қисмига етказишнинг энг қисқа йўлларини топиш бош мақсад бўлди».\nЯна бир ёлғон шундан иборат эдики, Туркистоннинг истило этилишига қадар гўёки маҳаллий халқларда миллий ўзлик бўлмаган эмиш. Бу, юмшоқ қилиб айтганда, бўҳтон, кўп асрлик ёзма тарих ва маданиятга эга халқни ҳақорат қилишдан бошқа нарса эмас. Ахир сир эмаски, Туркистон Россия империяси бу ерларга келишидан анча олдин кўп асрлик буюк маданияти ва санъати, илм-фани ва адабиёти, меъморчилиги, етук олимлари, шоирлари, давлат арбоблари ва мафтункор шаҳарлари билан машҳур эди. Туркистон ал-Хоразмий, Беруний, Абу Али ибн Сино, Маҳмуд Кошғарий, ал-Форобий, ал-Фарғоний, Улуғбек, Навоий сингари етук маданият ва фан намояндаларини жаҳонга ҳадя этди.\nҲатто совет тарихчилари чоризм лаганбардорлари мисоли Туркистон аннексиясини бир овоздан оқлаб келар эди. Улар айрим императорларни яхши кўрсатиб, уларни сахий, бағрикенг, эртаю кеч ўз халқи ҳақида қайғурадиган ҳукмдорлар сифатида таърифлаб келган эди. Худди ўша совет тарихчиларининг ўзи Туркистон халқлари қон тўкилиши оқибатида ёки босқинчилик уруши туфайли эмас, гўёки ўз ихтиёри билан Россия империясига қўшилганини уқтириб келди.\nРоссия империяси ҳамда большевиклар тарафидан Марказий Осиё давлатлари ҳудудларининг эгалланишига боис (сабаб, баҳона) қилиб кўрсатилган мотивлар романтик жанрлар ҳавас қилса арзигулик бир тарзда эди. Таъкидланишича, гўёки осиёликлар маданиятсиз, саводсиз бўлган, шу боис Россия империясининг бу ҳудудда бўлиши «маданият улашиш» билан тушунтириларди.\nАслида эса, Россия империясининг Туркистонга бостириб киришига асосий сабаблардан бири хомашё ва инсоний ресурсларга эга бўлиш эди. Маҳаллий аҳоли, Россия империяси аҳлига қиёсланса, ҳуқуқсиз, арзон ва ҳатто мутлақо бепул ишчи кучи эди. Россия империясининг енгил саноати хомашёга ўткир муҳтожлик ҳис этганини юқорида айтган эдик. Урушлар олиб бориш учун яна порох, ҳарбий кийим-кечак ҳам керак эди. Бу муаммолар баракатли ўлканинг қўшиб олиниши билан ҳал этилди – энди Россия империяси бу ерда пахта экишни, порох ва кийим-кечак хомашёси етказилишини кенгайтириши мумкин эди.\nТуркистон истилосидан сўнг бу ўлка Россия империясининг давлат сиёсатига тўғри келмайдиган хатти-ҳаракатлари билан маълум бўлган амалдорлар юбориладиган ўзига хос сургун масканига ҳам айлантирилди. Крепостнойликдан озод қилинган қашшоқ, жудоликларга учраган, ўзига иш тополмаётган крестьянлар, озод қилиниб, ер-мулксиз қолган крестьянларнинг болалари ва набиралари, криминал йўналишдаги ижтимоий қатламлардан чиққан шахслар бу ерга кўчирилиб, янги ерлар билан таъминланар эди. Туркистонга асосан диний бузғунчиликда айбланган старовер оқимидаги казаклар, Россия империясида шаклланган тартиб-қоидадан норози одамлар жўнатилар эди. Улар Россия ҳукумати учун бошоғриғи эди, уларни олисларга жўнатиб, шу йўл билан ташвишдан қутулиш зарур эди.\nЗиёкорларлардан бўлган маҳаллий интеллигенция вакиллари – Муҳаммад Солиҳ Тошкандий, Фозилбек, Баёний, Аҳмад Дониш, Салимий, Маҳмудхўжа Беҳбудий, Абдурауф Фитрат, Мунавварқори Абдурашидхон, Убайдуллахўжа Асадуллахўжа, Абдулла Авлоний, Абдулла Қодирий, Абдулҳамид Чўлпон ва бошқалар Туркистон қурол кучи билан забт этилгани, бу кўплаб одамларнинг ўлдирилишига, ёнғин ва талончиликка, ноёб моддий ва маданий обидаларнинг йўқ қилинишига олиб келганлиги борасидаги фикр-мулоҳазалар ва маълумотларни ўз асарларида ёзиб қолдирди. Бундан ташқари, тарихшуносликда даврий матбуотда чоп этилган мақолалар, Россия империяси тарихчилари ва ҳарбий солномачиларининг шоҳидликлари, шу жумладан, рус истилосининг қонли саҳналарига бевосита гувоҳ бўлган таниқли туркистонликларнинг асарлари яхши маълум. Тилга олиб ўтилган манбаларда Россия генералларининг услублари ва хатти-ҳаракатлари яхши акс эттирилган – улар шафқатсизларча яғмо этар, уйлар ва бутун бошли шаҳарларни ёқар, тарихий обидаларни портлатар ва вайрон қилар, аёллар, кексалар ва болаларни ўлдирар, майиб-мажруҳ қилар эди.\nҚўқон хонлиги, Бухоро амирлиги ва Хива хонлиги раҳбарлари идрок овозига ва юрак амрига қулоқ тутса, балки бўлган фожиаларнинг олдини олишни иложи бўлар эди ёки камроқ қурбонлар билан балодан қутулиб қолишнинг имкони бўлар эди. Аммо, таассуфки, уларнинг ҳудудлари Россия империяси томонидан аннексия қилиниши пайтида ушбу давлатлар янги ерлар ва даромад манбалари учун бир-бирига қарши урушлар олиб бораётган эди.\nЎрта асрлар сўнггида, Россия империясининг юришларига қадар Туркистон дарҳақиқат мисли кўрилмаган инқирозни бошдан кечираётган эди. Ўрта асрлар схоластикаси даражасидаги диний фундаментализм, консерватизм, қотиб қолган маданият, янги илмий-техник кашфиётлардан, тараққиётдан ортда қолиш – бунинг барини Туркистоннинг ўрта асрлардаги улуғворлиги билан тенглаштириб бўлмайди. Бошқа томондан, бу Россия империясининг тажовузкорлигини ҳам оқламайди. Чунки Россия империясининг ўзида ҳам ерсиз ва саводсиз крестьянлар билан боғлиқ жиддий муаммолар бор пайтда Туркистоннинг мустақил давлатлари ҳудудига бостириб кириб, ўзининг қуролли ҳамласини «цивилизаторлик» билан ҳаспўшлашга уринди.\nҚўқон, Хива хонликлари, Бухоро амирлиги ерларига тажовуз қилгунга қадар Россия империяси биринчи галда бу давлатларнинг ўзаро муносабатлари майдонига низо уруғини сочишга ҳаракат қилди, бу йўлда задогонларни совғалар ва ваъдалар билан ўз томонига оғдирди, шу боис рус армияси бу уч давлатни айри-айри ҳолда нисбатан осон забт эта олди. Шу тариқа, Марказий Осиё давлатларининг тақдири Россия империяси томонидан ўта қадимий «Divide et impera!» (Бўлиб ташла, ҳукмронлик қил!) принципининг амалга оширилишига яққол мисол бўла олади. Лекин бу масаланинг бир томони. Бошқа жиҳати шундан иборатки, тилга олинган давлатлар қуролли кучларининг жанговар ва техник қолоқлиги ўз сўзини айтди – уларнинг қўлида маънан эскирган қуроллар ва ўрта асрлар қўшин ташкилотчилигидан бошқа ҳеч нарса йўқ эди. Ахир яхши қуролланган душман ҳужум қилди: Россия ҳарбий ҳаракатлар олиб боришнинг замонавий усулларини яхши билар, бу борада катта тажрибага эга, унинг ихтиёрида энг янги ва хилма-хил ҳарбий техника бор эди.\nБольшевиклар босқини ҳам «Шарқни саводсизлик ва синфий душманлардан озод қиламиз» шиори остида кечди. Моҳиятан, мустамлакачилик ва советлаштириш бир хил шиорларга ошно бўлди, яъни босқинчиликнинг бутун мазмуни маҳаллий аҳолининг қолоқлиги ва саводсизлиги, мустамлакачилар ва большевиклар эса «цивилизаторлик» миссиясини ташувчилар эканлиги асосига қурилди.\nМустамлакачилар ва большевиклар илгари сурган мотивлар ростанам ҳақиқатга мос эдими? Дарвоқе, бостириб келган чор ва совет қўшинларидаги аскарлар сингари босиб олинган маҳаллий «бегона»ларнинг кўпчилиги ўқиш ва ёзишни билмас эди. Унда маҳаллий одамлар, болалар, аёллар ва кексалар саводсиз бўлганлари учун йўқ қилинган эканда, бу тарихий воқеани нима билан тушунтирамиз? Бир қарашда осон туюладиган бундай саволларга жавоблар ёзиш аслида кўп жилдли китоб саҳифаларини эгаллаши мумкин. Ёки чоризм ва большевизм замонларидаги ёлғон ғоялар ва тарғибот шиорларининг асл мақсадларини фош этиш билан шуғулланадиган бутун бошли тарихчилар ва ҳуқуқшунослар мактабини яратиш мумкин.\nXIX аср охири – XX аср бошларида Россия империясининг қишлоқлари аҳолиси орасида саводхонлик ва зиё қай аҳволда эканлиги борасида жуда муфассал маълумотлар мавжуд. Рус интеллигенцияси Россия империясининг ички ҳудудларининг бу жиҳатларини ўзларининг буюк асарларида тавсифлаган. Крепостнойлик ҳуқуқи ҳақида ҳам жуда кўп ахборот мавжуд. Хуллас, бир ҳикматда айтилганидек, «иштони йўқ тиззаси йиртиққа кулган экан». Қандай илоҳий амрга биноан мустамлакачилар ва большевиклар бутун бошли халқларни қатлиом қилган, очликдан силласини қуритган, христиан хайрихоҳлар, «ўлдирма ва сев…» принципи тарафдорлари қаерга қараган? Большевикларнинг «барча халқлар тенгдир» шиорлари тарғиботчилар қаерга қараган? Улар ҳақиқатан цивилизаторлик миссиясига эга бўлган дейлик, лекин бу ҳолда зиёкор жадидлар, ўқитувчилар, ёзувчи ва шоирларнинг отиб ташланишини қандай тушунтирамиз? Ахир улар ўқимишли инсонлар эди. Бемаънилик, лекин факт.\nСовет тизимининг ўрнатилганидан бошлаб большевикларнинг асосий иши қотилликлар, талончилик, ноқонуний судлар, Сибирга сургунлар бўлди, бу гувоҳларнинг эсдаликлари ва архив материаллари билан тасдиқланади. Кейинчалик, маҳаллий халқлар талон тарож қилинганидан, жадидларнинг ғоялари ўзлаштирилган ёки, большевиклар айтганидай, «экспроприация» қилинганидан сўнгина большевиклар ликбезлар – саводсизликни йўқ қилиш тадбирларини ўтказа бошлади. Маҳаллий халқнинг фақат бойликлари эмас, ғоялари ҳам талон тарож қилинди. Луначарскийнинг саводсизликни йўқ қилиш дастури 20-йиллар охири ва 30-йиллар бошидан ҳаётга татбиқ этила бошланди, бунга қадар эса Туркистон халқларининг ўз зиёкорлари бўлиб, улар болалар учун кўплаб мактаблар очган эди. Мустамлакачилар кўмагида очилган рус-тузем мактаблари деҳқонларнинг болаларига эмас, аслзодаларнинг урвоқларига, чор ҳукумати тарафдорларига хизмат қилар эди. Бу айнан россиялик ва европалик олимлар томонидан исботланган фактдир.\nРоссия империясининг сиёсати нуфузининг маҳаллий аҳоли кўз ўнгида тушиб кетишига эса унинг ўлка моддий бойликларига ортиқча даражада муккасидан кетиши ва маҳаллий аҳолини расман бегоналар «инородец»лар деб ҳисоблаб, менсимаслик муносабатини кўрсатиши, сабаб бўлди .\nБиринчи Жаҳон уруши окопларидан тўпланган қаланғи-қасанғилар, тақдири майиб-мажруҳ этилган, қалбида ғазаб шингиллари ўрнашган одамлар маҳаллий «инородец»ларга зиё улашолмас эди. Биринчи тўлқин большевиклари жиноятчи ва террорчилар эди, 30-йилларга қадар улар зиё тарқатиш ҳақида ўйламаган ҳам эди, бу факт. Қуролли жиноятчилар ва урушдан руҳияти бузилиб қайтган одамларни қўлида қурол билан Туркистон «инородец»ларини камситиш йўли билан, болалар, аёллар ва кексаларни ўлдириш йўли билан «маданийлаштириш», шу йўл билан «маданият ва маърифат» ўрнатиш «цивилизаторлик»ка мутлақо ўхшамайди. Ахир ўлдириш, осиш, кесиш, отиш маданиятми? Ҳатто энг ўқимишли «маданиятшунос» ҳам бундай маданиятни тушунмаса керак.\nРоссия империясининг собиқ мустамлакаси – «Туркистон генерал-губернаторлиги» ва бир пайтлар совет ҳокимияти миллий социалистик республикалар яратиш йўли билан парчалаб ташлаган миллатлар ниҳоят кишанларни парчалади, мана чорак асрдирки Марказий Осиё давлатлари ўз мустақиллигини эълон қилди, лекин қуллик ва эски тартиб тарафдорлари тинчлана олмаяпти. Бугунги кунга қадар айрим олимлар империя ва совет мафкуравий догмаларига содиқ қолаётгани, улар ўз тарғиботини давом эттираётгани ғалати. Мустамлакачилик ва совет тузумлари тарафдорларининг асосий «аргументлари» фантастика жанридаги асоссиз қиёсларга ўхшайди: «Россия империяси Европа мустамлакачи империяларига нисбатан инсонийроқ ва прогрессивроқ бўлган» эмиш. Европа давлатлари асоратга солинган қавмлар олдида расман кечирим сўраб бўлган, жаҳон ҳамжамияти мустамлакачи сиёсат ҳеч қандай шаклда прогрессив бўла олмаслигини тан олган бир пайтда баъзи бир сохта олимлар томонидан бундай тарғибот ҳали ҳам давом этмоқда.\nЎзбекистон мустақиллиги тиклангунига қадар кенг оммалар Марказий Осиёнинг буюк олимлари ва мутафаккирлари жаҳон тамаддуни хазинадонига ўзларининг улкан ҳиссаларини қўшгани маълум эмас эди. Улар умуминсоний қадриятларнинг яратилишида қатнашгани, уларнинг илмий кашфиётлари бугунги кунга қадар барча мамлакат ва қитъалар олимлари томонидан қўлланаётгани ошкор айтилмас эди. Бу фактлар бутун маданиятли жаҳон аҳлига яхши маълум, аммо Туркистон халқларининг ўзлиги юзага чиқиб, кучайишига хизмат қиладиган фикр ва билимлари Совет режими йилларида етти парда ортидаги сир ўлароқ сақланар эди. Бунинг ўрнига «Россия империяси Туркистонни қулдорлик тузумидан қутқаргани» ҳақидаги «оламшумул илмий кашфиёт» тезислари тарих фанини ўқитиш бўйича совет мактаб дастурига киритилди. Босиб олинган халқларнинг тарихи ҳақидаги ушбу тушунча ҳар қандай мустабит сиёсат ҳимоячиларига хос аргументлардир. Аслида эса мустамлакачилар ва уларнинг тарафдорлари қулликдан озод қилиш ўрнига маҳаллий аҳолининг қуллигини расман ҳужжатлаштирди, бу билан уларнинг миллий ғурурини поймол қилди.\nРоссия империясининг ҳокимиятига қарши курашнинг юзага келиши моҳияти шундан иборатки, босқинчиларнинг асосий мақсади инсоний ресурсларга эга бўлиш ҳамда «хўжайин» сифатида моддий бойликларга эга чиқиш эди. Россия империясининг, ундан кейин эса Совет империясининг тажовузкор сиёсати Марказий Осиё халқларининг мустамлакачи ҳокимиятга қаршилик кўрсатишига ва ундан сўнг юзага келган миллий озодлик ҳаракатига сабаб бўлди.\nДунёSeptember 4 2018, 07:09\nСурияда жангарилар россия авиабазасига ҳужум қилди\nФото: Google Суриядаги қуролланган гуруҳлар Россиянинг Хмеймимдаги авиабазасига учувчисиз учар қурилма ёрдамида ҳужум қилишга уринишди. Бу ҳақда низолашаётган томонларни ...\nДунёAugust 12 2018, 05:08


Юнусобод энг обод гўшалардан бирига айланади — Ishonch Gazetasi\nЮртимизнинг барча шаҳар ва қишлоқларини бирдек обод масканга айлантириш мақсадида амалга оширилаётган саъй-ҳаракатлар кўлами кун сайин кенгайиб бормоқда. Аҳолининг турмуш сифатини яхшилаш, ижтимоий ҳимояга муҳтож қатлам вакилларига кўмаклашиш ва уларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор қаратиляпти.\nМазкур йўналишда фаолият олиб бораётган Жамоатчилик комиссиясининг Юнусобод туманида бўлиб ўтган навбатдаги учрашувида «Обод», «Посира», «Боғи бўстон», «Бўзсув», «Боғишамол», «Боғиэрам», «Йўлариқ», «Кулолқўрғон», «Янги ҳаёт», «Беғубор», «Меҳнатобод», «Оқтепа», «Қадрдон», «Уста Ширин», «Янгиариқ», «Қашқар», «Ифтихор», «Жомий» ва «Туркқўрғон» маҳаллалари фаоллари иштирок этди.\nЎзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси раиси, Жамоатчилик комиссияси раҳбари Қудратилла Рафиков тумандаги ҳолатни таҳлил қилар экан, амалга оширилган ишлар ҳамда истиқболдаги вазифалар хусусида сўз юритди. Шундан сўнг маҳалла раислари ҳамда фаоллар ўзлари яшаётган ҳудуддаги муаммо ва камчиликларни баён қилишди.\nДастлаб «Обод» маҳалласи фаоллари ҳудудда мактаб, мактабгача таълим муассасаси ҳамда поликлиника қуриш, ички йўлларни таъмирлаш зарурлигини таъкидлашди.\n– Поликлиника масаласи муаммо бўлиб турибди, – дейди «Посира» маҳалласи раиси Абдураҳмон Тўраев. – Шу масала ижобий ҳал этилса, қолган камчиликларни баҳамжиҳатликда бартараф қиламиз.\n«Йўлариқ» маҳалласи ҳудудида ҳам айрим муаммолар борлиги тилга олинди. Хусусан, Йўлариқ кўчаси ва Фароғат 3-тор кўчаси кесишган жойдаги 110 та хонадонга мўлжалланган трансформатор ҳозирда 410 та хонадонга хизмат кўрсатмоқда. Натижада электр энергияси ўчиш ҳоллари тез-тез юз бериб, хонадонлардаги маиший техникаларнинг ишдан чиқишига сабаб бўлмоқда. Бундан ташқари, бир қатор кўчаларда ичимлик суви қувурлари таъмирталаб, куз-қиш мавсумида кўп маротаба авария ҳолатлари кузатилди.\n«Оқтепа» маҳалласидаги Оқтепа кўчаси, Оқтепа 4- ва 7-тор кўчалари, Ўқитувчилар кўчаси, Чинобод кўчаси, Чинобод 3-берк ва 1-берк кўчаларини асфальт қилишга эҳтиёж бор. Оқтепа 1-, 4-, 5-тор кўчалар, Соҳибкор, Бобур, Ўқитувчилар, шунингдек, Чинобод шоҳ кўчасининг масжиддан пастки қисмида канализация тизими мавжуд эмас. Оқтепа 7- ва 1-тор кўчаларида кабель тортилган, лекин ҳанузгача тунги ёритгичлар қўйилмаган. Маҳалла ҳудудида «боғча» йўқ.\nЧинобод шоҳ кўчасида яшовчи ногиронлиги бор Б.Азимов коммунал тўловлардан қарзини узишга қийналаётгани, нафақаси дори-дармондан ортмаётганини билдириб, ёрдам беришларини сўради.\n«Қадрдон» маҳалласи фаоллари ҳам ўзларини қийнаётган масалаларни баён қилишди.\n– Маҳалла ҳудудида жойлашган мактаб, боғча олдига тунги ёритгичлар ўрнатиш керак, – деди маҳалла фаоли Саъдулла Пўлатов. – Бу йўл кеча-ю кундуз серқатнов. Тунги ёритгичлар ўрнатилса, аҳоли учун анча қулайлик бўларди.\n– Турмуш ўртоғим оғир касал, – деди шу маҳаллада яшовчи Нодира Имомназарова. – Уч нафар вояга етмаган фарзандим бор. Ҳозирда коммунал тўловлардан қарзларимизни тўлашда қийналяпман.\n– Маҳалламизда яшовчи Д.Назарова 2-гуруҳ ногирони, – деди маҳалла фаоли Насиба Исмоилова. – Даволаниши учун касалхонага ётқизиш ҳамда дори-дармонига кўмаклашиш керак.\n«Уста Ширин» маҳалласида авария ҳолатидаги уйларда яшаб келаётган аҳолини кўчириш ҳудуд фаоллари томонидан айтиб ўтилди. Бундан ташқари, Корхожа ота 1-тор кўчасида жойлашган собиқ 143-мактаб биноси Кураш федерациясига 2013 йилда берилган, лекин шу кунгача фаолият олиб борилмаяпти. Маҳалла аҳли мактабни қайта тиклаш ёки хусусий мактаб ташкил этишни таклиф қилди.\n– Ҳудудда жойлашган 1956-1958 йилларда ёғочдан қурилган икки қаватли 16- ва 18-уйлар авария ҳолатида, – дейди «Бўзсув» маҳалласи раиси Машраб Сайдуллаев. – Аҳоли қийин шароитда кун кечиради. Ушбу турар жойларни тезроқ бузиб, ўрнига замонавий кўп қаватли уйлар қурилса, яхши бўларди.\nБундан ташқари, 105-мактабнинг том қисмини бутунлай таъмирлаш керак. Томнинг умумий майдони 1625 кв.м.ни ташкил қилади. Шу билан бирга, мактабдаги ромларни алмаштириш ва мактаб ҳудудини асфальт қилиш керак.\n«Бўзсув» маҳалласи фаоллари эса Лайлакобод, Боғишамол ва Боғиэрам кўчаларида умуман тунги ёритгичлар йўқлигидан шикоят қилишди. Уларнинг айтишича, Лайлакобод кўчасига устунлар ҳам ўрнатилмаган. 2-Мингўрик кўчасида ёғоч устунлар бор, аммо «Тошшаҳарнур» ходимлари ёғоч устунларга ёритиш тизими ўрнатиш мумкин эмаслигини айтишган ва муаммо ҳалигача ҳал этилмаган.\nШу каби ҳал этилиши зарур бўлган масалалар бошқа маҳаллаларда ҳам мавжуд экани мулоқот давомида ўз аксини топди. Ижтимоий ёрдамга муҳтож, дори-дармон ва даволанишга имконияти етмаётган, шунингдек, уй-жой масаласида мурожаат қилган фуқароларнинг ҳам мурожаатлари эътиборга олинди.\nЖамоатчилик комиссияси томонидан ҳар бир айтиб ўтилган масала ҳамда фуқаролар мурожаатларини ўрганиб чиқиш, уларни тезкорлик билан ижобий ҳал этиш бўйича туман ҳокимлиги ва масъул ташкилотларга тегишли топшириқлар берилди.


Дубайда ҳавода муаллақ турувчи биринчи минорани қуришмоқчи (фото) » Новости Узбекистана: Независимая газета\nНовости Узбекистана → ЙЎҒ-Е → Дубайда ҳавода муаллақ турувчи биринчи минорани қуришмоқчи (фото)\n31-03-2017 11:47 0 1342 Рейтинг1 Чоп этиш\nДубайда ҳавода муаллақ турувчи биринчи минорани қуришмоқчи (фото)\nНью-Йоркнинг Clouds Architecture Office меъморчилик бюроси орбитада муаллақ турган астероидга қуриладиган ва ҳеч бир муболағасиз осмондан осилиб тушадиган баланд бино лойиҳаси ҳақида гапириб берди, деб ёзади «Популярная механика». Яъни унинг биринчи қавати коинотда, томи эса Ерда бўлади.\nБино Analemma Tower деб аталади, уни архитекторлар Дубай осмонида қуришни режалаштирмоқда. Йиғиб бўлинган моделлар Ердан олиниб, миноранинг кабеллар орқали астероидга бириктирилган пойдеворига маҳкамланади. «Янги намунадаги бино ҳавода муаллақ туриши туфайли, уни исталган жойда йиғиш ва сўнгра, у учун мўлжалланган жойга келтириш мумкин», — дейди архитекторлар.\nAnalemma Tower ҳар куни жанубий ва шимолий қутб оралиғидан ўтадиган ва саккиз рақамини эслатувчи траектория бўйлаб ҳаракатланади. Орбитанинг энг пастки ва суст нуқтасида бино Манхэттен устидан ўтади.\nМинора коинотдаги ўз асосига ўрнатилган қуёш панеллари орқали қувват олади, сувни эса булутлар ва ёмғир сувларидан тўплайди.


Ўзбекистондан Афғонистонга электр энергия етказиб бериш бўйича 10 йиллик шартнома имзоланди\nЎзбекистонда давлат хусусий шерикчилик шартлари асосида қуввати 1250 МВт.га тенг иссиқлик электр станциялари ва қуввати 1000 МВт.га тенг шамол электр станцияларини қуриш бўйича асосий шартлар тўғрисидаги битимлар имзоланди.\nЎзбекистон ҳаж ибодатини юқори даражада ташкил этган бешта давлат рўйхатидан жой олди\nБу йилги ҳаж мавсумида Ўзбекистон ҳожиларга яратилган шарт-шароитлар бўйича муқаддас ибодатни юқори даражада ташкил этадиган биринчи бешталик давлатлар рўйхатидан жой олди. Бу Саудия Арабистони Ҳаж вазирлиги томонидан ҳам алоҳида эътироф этилди.\nСаудия Арабистонида Ҳаж зиёратини амалга ошириш вақтида икки нафар Тожикистон фуқароси вафот этди.\nУсмонхон Алимов: “Ватанимизда тинчлик ва осойишталик доимий бўлсин”\nАйни пайтда етти минг нафардан зиёд ҳамюртимиз Саудия Арабистонининг Макка шаҳрида ҳаж ибодатининг энг муҳим амалларини адо этмоқда. Бунинг учун давлатимиз томонидан қандай чора-тадбирлар кўрилди? Бу йилги мавсумнинг ўзига хослиги нималарда намоён бўляпти?\nЎзбекистонда ўша машҳур “сгушёнка” маҳсулотлари ишлаб чиқарилиши мумкин\nФарғонада Беларуснинг машҳур қуюлтирилган сутини ишлаб чиқариш йўлга қўйилиши мумкин. Бу ҳақда Беларуснинг Ўзбекистондаги элчихонаси маслаҳатчиси Александр Соловьёв маълум қилди, деб хабар берди Спутник. Унинг сўзларига кўра, Беларуснинг Рогачёв сут-конверса комбинати маҳсулотлари, хусусан, қуюлтирилган сут (сгущёнка), қуруқ сут ва қаймоғи...


“Қора бозор”нинг қораси\n14:36 / 04.04.2017\nРўзғор ташвишида Шаҳрисабздаги “Арабон” буюм бозорини айланиб юрган қаршилик Машҳуранинг олдидан чиққан уч йигит доллар масаласида ёрдами беришлари мумкинлигини шама қилишди, деб ёзмоқда “Ҳуқуқ” газетаси.\nУ бироз ўйланиб туриб, сўми борлиги, шуни долларга алмаштириш кераклигини айтган эди, йигитлардан ёши каттароғи “қанча оласиз!” деб сўради.\n- Кўпроқ керак эди. 102 млн. сўмга қанча доллар олсам бўлади?\n- Ҳозир айтамиз-да, опажон, - “ҳожатбарор” долларфуруш зумда калькуляторда ҳисоблади. – 16 минг 200 доллар 102 млн. 60 минг сўм бўлар экан...\nМашҳура Баҳодир, Тоҳир ва Исомиддин билан танишиб олди. Уларнинг қўл телефонлари рақамини олиб, қўнғироқлашгач, пулни олиб келишини айтди.\nДарҳақиқат, орадан саккиз кун ўтиб, “Арабон” бозорига ёнига “Дамас” русумли автомашина келиб тўхтади. Машинада ҳайдовчидан ташқари икки нафар аёл ҳам бор эди. Уларни бозор ёнида турган Баҳодир шериклари Тоҳир ва Исомиддин билан қарши олишди. Аёллардан бири – Машҳура Сайфуллаева уларга ваъда қилинган пулни олиб келганини айтган эди, салондаги қора қутиларга жойланган пулларни кўриб, йигитларнинг кайфияти кўтарилди. Ахир бундай “катта савдо” ҳар куни ҳам бўлавермайди-да!\nУлар дастлаб 5 минг 400 АҚШ доллари олиб келиб, Машҳура ва унинг шериги Дилдорага тутқазишди. Исомиддин телефонда ким биландир ҳовлиққанча гаплашди. Сўнг Тоҳир билан бориб, икки аёл ва икки эркакни бошлаб келди.\nАёллардан бири – шаҳрисабзлик Гулчеҳра Алиқулова ўғли, қайнукаси ва овсини билан бозорга доллар алмаштиргани келган экан. Исомиддин 37 млн. 500 минг сўм эвазига ундан 6 минг АҚШ долларини олиб, Машҳурага берди. Сўнг “Дамас”га чиқиб, 71 млн. 820 минг сўмни санаб олишди.\n“Дамас”да яна анча долларга етгулик пул бор эди. Йигитлар бироз ўйланиб туришди. Кейин Баҳодир таниши Фаёзага қўнғироқ қилиб, 4 минг АҚШ доллари топиб беришни сўради. Телефонни ўчириб, Машҳурага “Янги Кеш” бозорига борамиз”, деди. Ҳаммалари “Дамас”да йўлга тушишди.\nУларни Фаррух ва Бекзод исмли йигитлар билан кутиб олган Фаёза Баҳодир билан келишиб олгач, йигитларга “Дамас”даги пулни тез санашни буюрди. Улар “енг шимариб” ишга тушишди. Машҳура “кўки” нима бўлди, деб сўраган эди, Фаёза унинг қўлига 2 минг 200 доллар тутқазди. Сўнг қаёққадир кетиб, қути кўтарган ўсмир – Шаҳзод билан бирга қайтиб келди. Қолган 2 минг 600 долларини Машҳурага бериб, йигитларни пулларни қутиларга жойлашни буюрди.\n- Тўхтанглар, пулни обкетиб қолманглар, - йигитларни тўхтатди Машҳура. У негадир хавотирда эди. – Мен долларни қайта санаб кўришим керак, камроқ чиқди.\nАҚШ долларлари қайта саналгунича, уч йигит пул солинган қути ва сумкаларни олиб, ғойиб бўлишди. Шу пайтда воқеа жойида ҳозир бўлишган департамент ходимлари “валютафуруш”ларни қўлга олишди. Уларнинг ёнида бўлган пуллар ашёвий далил сифатида ҳужжатлаштирилди.\nЖиноий ишлари бўйича Шаҳрисабз тумани суди Баҳодир Исроиловга энг кам иш ҳақининг 150, Исомиддин Хуррамовга 114, Тоҳиржон Тўйчиевга 80, Фаёза Назарова, Фаррух Мустафоев, Гулчеҳра Алиқуловаларга 75, вояга етмаган Шаҳзод Худойбердиевга 10 баравари миқдорида жарима жазоси тайинлади. Вояга етмаган укаси Шаҳзодни жиноят содир қилишга жалб қилган Бекзод Худойбердиевга 2 йил синов муддати белгиланди. Ашёвий далил деб топилган 19 минг 190 АҚШ доллари, 164 минг 850 Россия рубли, 40 минг сўмга тенг бўлган қозоқ тенгеси ва 4 млн. 31 минг сўм пул давлат фойдасига ўтказилди.\nМеҳнат қонунчилиги бузилган ҳолда ишчи ишлатишнинг оқибати пичоқбозлик билан тугади\nШаҳрисабз туманидаги янги маҳаллада мактаб йўқ, уйлардаги иситиш қозонлари иситмайди


“Обод” – “Навбаҳор”: ПРЕВЬЮ | "NAVBAHOR" FUTBOL JAMOASINING RASMIY WEB SAHIFASI\n“Обод” – “Навбаҳор”: ПРЕВЬЮ\nЖамоамизнинг ушбу турдаги рақиби Тошкентнинг «Обод» клуби 2016 йилги чемпионатда илк маротаба олий лигада қатнашмоқда. Шу сабабли, рақибларнинг ўзаро ўйинлари борасидаги статистикаси атиги битта учрашувни ташкил этмоқда. Наманганда бўлиб ўтган биринчи давра учрашувида футболчиларимиз 2:1 ҳисобидаги ғалабани қўлга киритишган. 30 апрель куни “Марказий” ўйингоҳда ўтган учрашувда Акрам Баҳриддинов ва Дилшод Жабборовларнинг голларига Павел Соломин ягона гол билан жавоб қайтарганди. Бундан ташқари рақиблар мавсумлар оралиғида ҳам ўртоқлик учрашувида ҳам куч синашишган. Қишда “Обод” майдонида ўтказилган назорат ўйинида 2:2 ҳисобидаги дуранг қайд этилганди.\nЖорий йилги чемпионатнинг 21-туридан кейин “Обод” жамоаси мусобақа жадвалида 12 очко жамғарган ҳолда сўнгги ўринни банд этиб турибди. Пойтахтликлар 21 та учрашувнинг учтасини ўз фойдаларига ҳал қилишган. Яна учта ўйинда эса “Обод” рақиблари билан муроса кўчасини танлашга мажбур бўлган. 15 та ўйинда эса имконият бой берилган. Тошкент жамоаси рақиблар дарвозасига 15 марта йўл топа олган холос. Ўз навбатида ўз дарвозаларида 44 та тўп олиб чиқишга мажбур бўлишган. Эътиборли жиҳати Тошкентдаги учрашув ҳаками Зокир Қодиров Наманганда ўтган баҳсни ҳам бошқарганди.\nТошкентнинг “Обод” жамоаси 2013 йили ташкил топган. Олдинги мавсумлар давомида жамоа аъзолари биринчи лигада иштирок этишган. 2015 йилги мавсум якунига кўра пойтахтликлар биринчи лигада ғолибликни қўлга киритиб, кучлилар сафида қатнашиш ҳуқуқини қўлга киритишди.


[quote=Dilya24][img]http://www.ayol.uz/wp-content/uploads/2017/06/76q9p1X-f2jTfmtVdXqj2YXvSEmSZv91.jpg[/img] Шамоллашга қарши беқиёс шифо манбаи ҳисобланган малина фитостерин моддаларига бой. Бу модда атеросклероз ривожланишининг олдини олади. Баъзи уй бекалари малинадан мураббо ҳозирлаганда уни эзиб, дока (ёки элак)дан чиқариб, уруғчаларидан тозалашади. Бундай қилмаганингиз маъқул, чунки стерин моддаси малинанинг айнан уруғчаларида жойлашган. Малина барглари ҳам тери касалликларига даво бўлади. Тибетда малина барглари билан простата безини даволашда ёрдамчи дамлама тайёрлашади: ярим литр сувга 2 ош қошиқ қуритилган малина баргларини солиб, ярим соат давомида паст оловда қайнатилади. Дамламани бир соат тиндириб, ярим стакандан кунига 3 маҳал ичилади. Мумкин эмас! Малина аллергияни қўзғатиши мумкин. Шунингдек, подагра, буйрак касалликлари, гастрит ва ошқозон ярасига чалинган беморлар эҳтиёт бўлганлари маъқул.[/quote]


Қирғизистонлик аёл Каримовга мурожаат қилди\n27 ноябр 2020, Тошкент вақти: 14:14\nШу йил баҳорида жалолободлик Нозим Мамадалиев ўзбек ҳибсхонасида қийнаб ўлдирилганидан буён қирғизистонликлар Ўзбекистон қамоқхоналаридаги яқинлари тақдиридан янада кўпроқ хавотир ола бошлаганлар.\nҚирғизистоннинг Жалолобод вилояти Бозорқўрғон туманида яшовчи Мақсудахон Ясинохунова ўғлининг иши холисона текширилишига кўмаклашиш илтимоси билан Ўзбекистон президенти Ислом Каримовга мурожаат қилди.\nАёлнинг ёзишича, ўзбек ҳуқуқ-тартибот идоралари ва адлияси унинг ўғли Дилшодбек Ясинохуновни шу йил май ойида Андижон вилоятида бўлган портлашларда иштирок этганликда ноҳақ айблаб, уни узоқ муддатли қамоқ жазосига ҳукм қилган.\nДилшодбекнинг отаси Тожиохун Ясинохунов ўғлининг шу йил март ойида уяли телефон таъмирлашни ўрганиш учун Андижондаги қариндоши ёнига боргани, 31 май куни эса ўзбек ҳуқуқ-тартибот органлари ходимлари томонидан қўлга олингани, мунтазам қийноқлар натижасида ўғли 20 кун ҳушсиз ётганини, кейин яна қийноқлар остида айбига иқрор қилдирилганини айтади.\nТожиохун аканинг айтишича, бир неча ойлик терговдан сўнг Чирчиқ суди унинг ўғлига нисбатан Ўзбекистон Жиноят кодексининг 13 моддаси бўйича айбдор деб топиб, уни 18 йилга озодликдан маҳрум қилиш ҳақида ҳукм чиқаради.\nДилшодбекнинг яқинлари адвокат воситасида мазкур ҳукм юзасидан апелляция аризасини берганларини, аммо ўзбек расмийлари уни судга келишини таъминлай олмаётганини айтмоқдалар.\nДилшодбекни 19 октябр куни Тоштурмада охирги марта кўрган ва 45 дақиқа суҳбатлашган рафиқаси Барчиной апелляция аризаси берилганидан буён эрининг қаерда экани ҳақида ҳеч ким аниқ жавоб беролмаётганини айтади.\nБарчинойнинг айтишича, Тошкентдагилар Дилшодбекнинг Андижон қамоқхонасига олиб кетилганини айтсалар, Андижондагилар унинг Тошкентдан олиб келинмаганини таъкидлашдан чарчамаяптилар.\nБарчиной эрининг намозхон йигит бўлганини эътироф этади, айни пайтда унинг ҳеч қанақа диний оқимларга қўшилмаганини, ўзбек терговчилари туҳмати қурбони бўлганини, айблов хулосасида айтилганидек, хорижий мамлакатларга, хусусан, Покистонга мутлақо чиқмаганини айтади.\nЖалолободлик ҳуқуқ ҳимоячиси Азимжон Асқаров ҳам Дилшодбек Ясинохуновнинг паспортида унинг Покистонга чиққани ҳақида бирор-бир қайд йўқлигини, Ўзбекистонга эса мутлақо легал равишда ўтганини ва у ерда мутлақо қонуний яшаганини таъкидлайди.\nАзимжон Асқаров қирғизистонлик маҳбуснинг дараги чиқмаётгани сабабларига тўхталар экан, бу ўзбек расмийлари томонидан Дилшодбек Ясинохунов апелляция тартибидаги шикоят аризасидан воз кечиши учун қилинаётганига ишончи комил эканини айтади.\nБозорқўрғонлик Мақсудахон аянинг Ўзбекистон президентига ёзган мурожаатномалари нусхалари Ўзбекистон бош прокурори ва Олий Мажлис депутатларига ҳам юборилган.


Ўзи кўтарилиш ва тушишда ёрдам берувчи зина (видео)\n16:16 / 19.07.2017\nКундалик ҳаётни қулайлаштириш учун ўзларининг қизиқ ечимларини таклиф қилган инженерлар доимо кишиларни ҳайратлантириб келишган. Жоржия технология университети мутахассислари аҳолининг баъзи бир қатламлари, масалан, қарияларга ва жисмоний имконияти чегараланган инсонларга зиналардан чиқишда мустақил ёрдам бериш керак, деган фикрга келишди ва энергиядан самарали фойдаланадиган, юришга кўмак берадиган «ақлли» зина ихтиро қилишди.\nИхтиронинг моҳияти пружина билан таъминланган зиналардан иборат. Инсон зинадан пастга тушаётганида у вазн оғирлиги таъсирида пастга тушади. Бу эса қувватни тежайди ва сарфланаётган кучни деярли 22 фоизга камайтиради. Инсон тепага чиқиши керак бўлганида зиналар инсон оёғини итариб, юқорига кўтарилишга ёрдам беради ва бу тиззага тушадиган кучни деярли 38 фоизга камайтиради. Бундай зинадан чиқиш ва юриш ҳам жуда қулай. Ихтирочилар ҳисоб-китобларда датчиклардан фойдаланишган. Лекин бундай зинанинг ноқулай тарафи ҳам бор. Тизим ундан фақат бир инсон фойдаланаётгандагина ишлайди.\nСув тозаловчи янги материал ихтиро қилинди\n22:51 / 06.05.2018\n17:21 / 06.05.2018\n22:17 / 17.01.2018


«Уйда ёлғиз» фильмидаги уй ижарага берилади – Kommers.uz\nБизнес\t21:40 | 2.12.21\n«Уйда ёлғиз» фильмидаги уй ижарага берилади\nИжарадан тушган маблағ болалар шифохонасига йўналтирилади\nКрис Колумбнинг «Уйда ёлғиз» фильми суратга олинган уй ижарага берилади. Бу ҳақда турар-жойларни ижарага бериш онлайн платформаси – Airbnb’да эълон берилган.\n«Дам олиш мавсумини Макаллистерлар услубида нишонланг. Тарихда биринчи марта ‘бузуқ одамлар’нинг бир жамоаси ‘Уйда ёлғиз’ ҳикояси бошланган уйда таътилга чиқиши мумкин», дейилади Airbnb Instagram саҳифасида.\nҚайд этилишича, уйда тўртта меҳмонхона ва иккита ётоқхона мавжуд бўлиб, улар, аллақачон, Рождество учун безатилган. Совға сифатида барча меҳмонларга фильмдан илҳомланган LEGO конструкциялари тўплами берилади. Уйнинг Airbnb’даги тавсифи фильмнинг бош қаҳрамони Кевиннинг акаси Базз Маккаллистер номидан тузилган.\n«Маккаллистерлар кўп йиллар олдин Парижга кетишган. Гарчи ҳозир бизнинг ёшимиз ўтиб, донороқ бўлиб қолган бўлсак ҳам, байрам ҳазиллари учун ҳеч қачон қарилик қилмаймиз», — деб ёзади уй эгаси.\nМаълумот учун, уй Иллинойс штатининг Уиннетка қишлоғида жойлашган. Уни 7 декабрдан бошлаб фақат бир кечага ижарага олиш мумкин бўлади. Ижара нархи кейинроқ эълон қилинади. Airbnb тушган маблағни Чикагодаги «Ла Рабида» болалар шифохонасига ўтказади, у ерда оғир касал болалар даволанади.\nАввалроқ Япония пойтахти Токиода Швециянинг IKEA компанияси ойига 0,86 долларга квартираларни ижарага беришни бошлагани ҳақида хабар берилганди.


Нафас олишни енгиллаштирувчи 7 хона гули\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Нафас олишни енгиллаштирувчи 7 хона гули\t15:21, 09 январь\t1980-йиллар оxирида НАСА ва АҚШ ландшафт пудратчилари уюшмаси космик обьектларда ҳавони тозалашнинг турли ҳил усулларини ўрганишди. Кузатишлар натижасида, бир неча ҳил гуллар космик обьектларда ҳам, уй шароитида ҳам ҳавони аъло даражада тозалаши аниқланади. Эътиборингизга ана шу гуллар рўйxатини тақдим этамиз. 1. Ошxона учун Азалия гули нафақат гўзаллиги билан кўзни қувонтиради, балки ошxонада ишлатиладиган идиш ювиш воситалари таркибидаги формальдегид ва бензолни ўзига ютиб, ҳавони тозалайди.\n2. Болалар хонасига\nГербера гули болалар хонасидаги пластмасс ўйинчоқлар, синтетик толалар таркибидаги зарарли моддалардан болаларни ҳимоя қилади.\nБенжамин фикуси ҳавони яxши намлантириб, аммиак, формальдегид каби моддалардан хонани тозалайди. Шунингдек, бу гулни принтер ва ҳужжатдан нусха кўчириш мосламаси (ксерокс) олдига қуйсангиз, улардан чиқаётган ксилола, толуола моддалари сизга зарар келтирмайди.\nИнсоният алоэ вера гули билан дўстлашганига 6000 йилдан ошди. Мисрда бу ўсимликни ҳатто мангулик гули деб номлашган. Шундан буён бу гул табобатда кенг ишлатилиб келинади. Алоэ гули кечаси ўзидан кислород чиқариб, карбонат ангидрид газини ютади, сиз эса тоза ҳавода ором оласиз.\n5. Иш хонаси Кактус гули бошқа гулларга қараганда компютердан тарқалаётган электромагнит нурларидан ҳимоя қилади.\nСояни хуш кўрувчи колеус гули, доимий ўғитлаш ва кўчириб ўтказишларга эҳтиёж сезмайди. Елвизакни ҳам яxши қабул қилади. ҳавони аъло даражада тозалаб, ранг-баранглиги билан даҳлизга зеб беради.\n7. Уйнинг айвон қисми\nГеран гули ҳавони дезинфекция қилиб, уни бактериялардан ва куядан ҳимоя қилади. Гулдан чиқаётган эфир ҳидлари бутун айвонни қоплаб, дам олиб ўтиришингиз учун замин яратади.\nДиққат, диққат! "Даракчи"нинг Telegram’даги расмий каналига аъзо бўлиб, янгиликлардан баҳраманд бўлинг! #Гўзаллик\nЮзга ҳуснбузар чиқса, бу ниманинг белгиси?\t«Оҳу кўзлар» пардозининг 6 қоидаси\tЮқори марраларни забт этишнинг 7 та сири\tТўйдан кейинги муҳаббат ҳақида 10 афсона\tҚайлали шўрва - ҳаммага бирдек ёқади!\tҚовоқ енг, шамолламайсиз, анемия бўлмайсиз!\tОтправить


Ҳашар – ўзбек халқининг азалий урф-одати » Respublika Manaviyat va ma'rifat Makazi Navoiy viloyat bo`limi\nMuallif: admin Sana: 15-08-2018, 17:49 Bo`lim: Информация\nҲашар – халқимизнинг қадимий ва азалий қадриятларидан биридир. Унинг замирида ободлик, ҳамжиҳатлик, меҳр-оқибат, хайр-саҳоват, бунёдкорлик мужассам. Шу мақсадда мамлакатимизда 18-19 август кунлари умумхалқ хайрия ҳашари бўлиб ўтади.\nҲашар ҳалқимизнинг энг қадимий ва боқий қадриятларидан биридир. Унинг замирида халқимизнинг ватанни севиш, юртни обод этиш, ўзгаларни эъзозлаш ва фаровон турмуш барпо этишга интилиш мужассам.\nИстиқлол йилларида Биринчи Президентимиз И.Каримов раҳнамолигида миллий қадриятларимизни тиклаш, уларнинг мазмун-моҳиятини ёшларнинг онгу шуурига чуқур сингдириш борасида амалга оширилаётган ишлар ўз самараларини бераётир. Миллий байрамларимиз арафасида анъанавий тарзда ўтказилаётган ободонлаштириш ва тозалик ойлиги, умумхалқ хайрия ҳашарлари ана шундай хайрли ишлардандир. Умумхалқ ҳашари республика Маҳаллалар кенгаши бошқаруви томонидан ташкил этилаётгани замирида ҳам теран маъно мужассам.\nЗеро, маҳалла боқий анъаналаримизнинг муҳим бешикларидан бўлиб, халқимизнинг инсонпарварлик, ҳамжиҳатлик, меҳр-оқибат, ҳайр-саҳоват каби беқиёс фазилатларини ўзида намоён этади. Ҳашарда ёшлар, ташкилотларнинг фаол иштирок этаётгани эса миллий урф-одатларимизининг бардавомлигига хизмат қилмоқда.\nҲашарни ҳар бир инсон ўз уйи, кўчаси, ҳовли-жойини тозалашдан бошлайди, сўнгра оммавий тозалик ишлари маҳалла, қишлоқ, овуллар, меҳнат жамоалари, сайлгоҳлар, бутун мамлакат бўйлаб ёйилади. Келинларимиз супур-сидир ишлари билан банд бўлса, йигитлар ариқ-зовурлар, каналлар ва бошқа сув йўлларини тозалайди. Нуроний боболар набираларига боғларни парваришлаш, янги ниҳоллар экиш илмидан сабоқ беради.\nИстиқлолимизнинг 27 йиллик шодиёналари тобора яқинлашаётган шу кунларда халқимизнинг яратувчилик ва бунёдкорлик шижоати янада жўш урмоқда.\nЮртимизнинг барча ҳудудлари, шаҳарлари, қишлоқ ва маҳаллалар янада ободлашмоқда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг\n8 августдаги фармойиши асосида август ойи мамлакатимизда ободонлаштириш ва тозалик ойлиги деб эълон қилинди. 18-19 август кунлари ушбу ойлик доирасида умумхалқ ҳайрия ҳашари ўтказилади.\nҲашарда аҳоли яшаш жойлари, қишлоқлар, кўчалар, маҳаллалар, гузар ва ҳиёбонлар, бозорлар, ариқлар, сув ҳавзалари бўйлари, зиёратгоҳ ҳамда қабристонлар ободонлаштирилади.\nМамлакатимизнинг барча шаҳар ва қишлоқларида улкан бунёдкорлик ишлари амалга оширилмоқда. Ҳашар кунлари мустақиллигимизнинг\n27 йиллиги арафасида фойдаланишга топширилиши режалаштирилаётган ана шундай иншоотларда иш янада қизийди.\nУмумхалқ ҳайрия ҳашари муборак Рамазон ойига тўғри келгани хайр-саҳоват, меҳр-мурувват тадбирлари кўламини янада кенгайтиришга хизмат қилади.\nҲашар йўли билан кўплаб кам таъминланган, иштимоий ҳимояга муҳтож оилаларга уй-жойларни таъмирлашда ёрдам берилади, ҳасталарнинг ҳолидан хабар олинади.\nҲашар юртимизда тинчлик-тотувлик, ҳамжиҳатлик муҳитини янада мустаҳкамлаш, миллий қадриятларимизни кенг намоён этиш, ёшлар шуурига чуқур сингдириш ва энг улуғ, энг азиз байрамимизни муносиб кутиб олишга хизмат қилади.\nМиллий байрамларимиз арафасида оммавий ҳашар ўтказиш анъанага айланган.\nШу мақсадда ҳашар халқимизнинг бой тарихи, миллий ўзлигимизни намоён этувчи анъана бўлганлиги сабабли, у аждодларимизнинг инсонийлик, меҳр-оқибат, ўзаро ҳамжиҳатлик, юртга муҳаббат каби эзгу фазилатлар мужассам. Бундай ишлар натижасида шаҳар ва қишлоқларимиз тоборо чирой очиб бормоқда.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 29 мартдаги "Обод қишлоқ” дастури тўғрисидаги ПФ-5386-сонли фармони ҳамда "Обод қишлоқ” дастурини 2018 йилда амалга ошириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисидаги ПҚ-3630-сонли қарорлар ҳам халқимиз учун ободонлаштирш, ҳашар ишларига катта бир намуна десак янглишмаган бўламиз. Мамлакатимиз бугунги кунда сиёсий, ижтимоий, иқтисодий, маънавий-маърифий соҳаларда шиддатли, жўшқин ҳамда жадал ислоҳотлар даврига кирди. Бу жараёндаги ислоҳотлар ичида энг устувор ва муҳимлари – "Обод қишлоқ” ва "Обод маҳалла” дастурлари алоҳида ўринга эга.\n"Обод қишлоқ" давлат дастури албатта қишлоқларимиз кўркига-кўрк қўшиш, уларда аҳоли учун замонавий коммуникация воситалари билан таъминланиши халқимизнинг яшаш тарзини янада яхшилашга хизмат қилади.\nҲашар кунлари аҳолининг барча қатламлари бирдек тозалик ободончилик ишларига жалб қилинса нур устига аъло нур булар эди. Чунки барака тоза ва озода жойда бўлади. Озодаликда амалга оширилган ҳар қандай фаолият инсонни руҳий тетиклигига ижобий таъсир қилади.


Президент Каримов куч тизимлари учун масъул маслаҳатчисини ишдан бўшатган - BBC News O'zbek\nПрезидент Каримов куч тизимлари учун масъул маслаҳатчисини ишдан бўшатган\nImage caption 'Президент Каримов куч тизимларидаги раҳбарларни тез алмаштирмайди'\nЎзбекистоннинг ҳукумат доираларига яқин "Узметроном" веб саҳифасининг ҳукуматдаги манбаларга иқтибосан хабар беришича, ўтган жума куни президентнинг ҳуқуқ-тартибот, хавфсизлик ва куч тизимлари фаолиятини мувофиқлаштириш учун масъул давлат маслаҳатчиси Муйиджон Тоҳирий ўз вазифасидан бўшатилган.\nПрезидентнинг янги давлат маслаҳатчиси этиб Ўзбекистон адлия вазири Равшан Муҳиддинов тайинланган.\n"Узметроном"га кўра, Адлия вазири лавозимига ҳозирча ҳеч ким тайинланмаган.\nБу ҳақда Регнум хабар агентлиги ҳам ўзининг ҳукуматдаги манбаъсига таяниб, хабар берган.\nУзметрономнинг аахборотича, генерал-майор Муйиджон Тоҳирий давлат маслаҳатчиси лавозимига ўтган йил сентябрида тайинланган эди.\nБунга қадар у Президент ҳузуридаги Миллий Хавфсизлик Кенгаши котиби ва Миллий Хавфсизлик Хизмати раисининг ўринбосарлари лавозимларида ишлаган.\nУзметроном Президентнинг куч тизимлари бўйича маслаҳатчиси лавозимини ҳозирга қадар махсус хизматлар вакиллари эгаллаб келганига эътибор қаратган.\nПрезидент девони мулозимлари кўпинча Президентнинг ички фармойиши билан тайинланади ва матбуотда эълон қилинмайди.\nЎзбекистон Президенти ҳузуридаги Стратегик ва халқаро тадқиқотлар институтининг собиқ ходими Камолиддин Раббимовнинг айтишича, Президент Каримов куч тизимларидаги юқори лавозимли кадрларни тез ўзгартирмасликка ҳаракат қилади.\n"Чунки уларнинг қўлларидан жуда ҳам мухим ахборотлар ўтади", - дейди таҳлилчи.\nУнинг фикрича, жаноб Тоҳирийнинг ишдан олиниши Президент Каримовга ёқмаган ёки уни қониқтирмаган жиддий ҳолат билан боғлиқ бўлиши мумкин.\nКамолиддин Раббимовнинг сўзларига кўра, хавфсизлик ва куч тизимлари учун масъул давлат маслаҳатчиси кадрларни лавозимга тайинлаш ваколатига эга эмас, аммо у ёки бу шахс ҳақида Президентнинг тасаввури шаклланишида муҳим рол ўйнайди.\n"У ўзи истаган ахборотни Президентга киритиши ёки киритмаслиги мумкин. Ўзбекистонда Президент атрофидаги қудратли маслаҳатчиларнинг вазифалари кўпинча шундан иборат",- дейди Камолиддин Раббимов.


Қора денгизда нималар рўй бермоқда\nОлов билан ўйнашиш: Россия Қора денгизда ҳарбий фаоллик кучайганини маълум қилди\nРоссия Қора денгиздаги вазиятдан хавотирда. Сўнгги кунларда Россия Мудофаа вазирлиги АҚШ ва НАТОнинг юқори ҳарбий фаоллигини қайд этди.\nТОШКЕНТ, 11 ноя – Sputnik. Россия Қора денгиздаги вазиятдан хавотирда. Сўнгги кунларда Россия Мудофаа вазирлиги АҚШ ва унинг НАТО бўйича иттифоқдошларининг юқори ҳарбий фаоллигини қайд этди.Идора хабарига кўра, аввало денгиз-ҳарбий кучлари, ҳаво ва денгиз разведка воситалари ҳамда стратегик авиация хатти-ҳаракатлари ўсган.Россия вазирлиги Қора денгизнинг шимоли-ғарбий ва марказий қисмлари устида U-2S, RC-135 разведкачилари ва иккита P-8А Poseidon патрул самолётлари парвозларини пайқаган. Бундан ташқари, “соат 12 дан 15 га қадар Буюк Британия ҲҲКнинг RC-135 разведкачи самолёти Қрим ярим оролининг жануби-ғарбий ҳудудидаги Россия Федерацияси давлат чегарасига яқинлашишга уринган”.Уларнинг хатти-ҳаракатларини назорат қилиш мақсадида Россия ҲККнинг Су-30 қирувчи самолёти ҳавога кўтарилган. У Россия чегарасидан 30 километр узоқликдаги масофада Британия самолётига яқинлашган, шундан сўнг разведкачи ўз йўналишини ўзгартирган.Россия ҳукумати юзага келган вазиятга ўз муносабатини билдирди. Президент Владимир Путин Қора денгизда АҚШ кемалари бўлишидан хавотирда, дея маълум қилди давлат раҳбарининг матбуот котиби Дмитрий Песков.Россия ТИВ ҳам вазият юзасидан муносабат билдирди.“Биз ҳақиқатдан Қора денгиз ҳудудида рўй бераётган нарсалардан хавотирдамиз, бу Қўшма Штатлар ва уларнинг НАТО бўйича иттифоқдошлари ва бу давлатларнинг минтақадаги айрим мижозлари амалга ошираётган тўхтамаётган иғволар навбати”, - деди Россия ТИВ раҳбари ўринбосари Сергей Рябков.Ғарблик ҳамкасблар мантиққа бепарволик билан қарашаётганини қайд этишга тўғри келмоқда, деб қўшимча қилди у.Шу билан бирга Россия мудофааси ишончли, Москва бу ниятларни яхши билиб турибди ва жавоб қайтаришга тайёр, дея қўшимча қилди Сергей Рябков.Аввалроқ Қора денгизга АҚШ олтинчи флоти Mount Whitney флагмани ва Porter эсминеци ҳарбий машғулотлар учун келганди. Россия Мудофаа вазирлиги у ерда Америка кемаларининг бўлишига муносабат билдириб, уларнинг хатти-ҳаракатларини назорат қилишаётганини маълум қилганди. Идора АҚШ Россия чегараси яқинида ҳарбий гуруҳни тузишга уринмоқда деб ҳисоблайди. Вашингтон мақсадларидан бири – Украинани ҳарбий ўзлаштириш. Россия Мудофаа вазирлиги Штатлар Донбассдаги можарони куч билан ҳал этишга тўғри келган тақдирда вазиятни ўрганишмоқда деб ҳисоблайди.\nақш, қора денгиз, ҳарбийлар, нато, владимир путин, кремль, дмитрий песков\n© Sputnik / Евгений Биятов / Фотобанкка ўтишМеждународная авиационно-космическая выставка "Dubai Airshow-2015". День первый\nРоссия Мудофаа вазирлиги Қора денгизнинг шимоли-ғарбий ва марказий қисмлари устида АҚШ ва унинг НАТО бўйича иттифоқдошлари самолётлари парвозини қайд этди.\nТОШКЕНТ, 11 ноя – Sputnik. Россия Қора денгиздаги вазиятдан хавотирда. Сўнгги кунларда Россия Мудофаа вазирлиги АҚШ ва унинг НАТО бўйича иттифоқдошларининг юқори ҳарбий фаоллигини қайд этди.\nИдора хабарига кўра, аввало денгиз-ҳарбий кучлари, ҳаво ва денгиз разведка воситалари ҳамда стратегик авиация хатти-ҳаракатлари ўсган.\n“Россия ҲКК қўшинларининг зенит ракеталарининг радиолокацион воситалари томонидан НАТОнинг тўртта разведкачи самолёти аниқланиб кузатиб борилди”, - дейилади хабарда.\nРоссия вазирлиги Қора денгизнинг шимоли-ғарбий ва марказий қисмлари устида U-2S, RC-135 разведкачилари ва иккита P-8А Poseidon патрул самолётлари парвозларини пайқаган. Бундан ташқари, “соат 12 дан 15 га қадар Буюк Британия ҲҲКнинг RC-135 разведкачи самолёти Қрим ярим оролининг жануби-ғарбий ҳудудидаги Россия Федерацияси давлат чегарасига яқинлашишга уринган”.\nУларнинг хатти-ҳаракатларини назорат қилиш мақсадида Россия ҲККнинг Су-30 қирувчи самолёти ҳавога кўтарилган. У Россия чегарасидан 30 километр узоқликдаги масофада Британия самолётига яқинлашган, шундан сўнг разведкачи ўз йўналишини ўзгартирган.\nРоссия ҳукумати юзага келган вазиятга ўз муносабатини билдирди. Президент Владимир Путин Қора денгизда АҚШ кемалари бўлишидан хавотирда, дея маълум қилди давлат раҳбарининг матбуот котиби Дмитрий Песков.\n“Бу (Қўшма Штатларнинг Қора денгиздаги ҳаракатлари. – Sputnik ) мутлақо унинг хавотирига сабаб бўлмоқда, ва у бу ҳақда айтди”, - деди Кремль вакили тегишли саволга жавоб бераётиб.\nРоссия ТИВ ҳам вазият юзасидан муносабат билдирди.\n“Биз ҳақиқатдан Қора денгиз ҳудудида рўй бераётган нарсалардан хавотирдамиз, бу Қўшма Штатлар ва уларнинг НАТО бўйича иттифоқдошлари ва бу давлатларнинг минтақадаги айрим мижозлари амалга ошираётган тўхтамаётган иғволар навбати”, - деди Россия ТИВ раҳбари ўринбосари Сергей Рябков.\nҒарблик ҳамкасблар мантиққа бепарволик билан қарашаётганини қайд этишга тўғри келмоқда, деб қўшимча қилди у.\n“Ўзининг жойидан минг миляларча узоқликдаги Қора денгизда Америка кемалари нима қиляпти? Ҳеч қандай тушунтириш иш бермайди. Буларнинг бари – олов билан ўйнашиш, бу мустаҳкамлигимизни синашнинг галдаги уриниши”, - деди Рябков.\nШу билан бирга Россия мудофааси ишончли, Москва бу ниятларни яхши билиб турибди ва жавоб қайтаришга тайёр, дея қўшимча қилди Сергей Рябков.\nАввалроқ Қора денгизга АҚШ олтинчи флоти Mount Whitney флагмани ва Porter эсминеци ҳарбий машғулотлар учун келганди. Россия Мудофаа вазирлиги у ерда Америка кемаларининг бўлишига муносабат билдириб, уларнинг хатти-ҳаракатларини назорат қилишаётганини маълум қилганди. Идора АҚШ Россия чегараси яқинида ҳарбий гуруҳни тузишга уринмоқда деб ҳисоблайди. Вашингтон мақсадларидан бири – Украинани ҳарбий ўзлаштириш. Россия Мудофаа вазирлиги Штатлар Донбассдаги можарони куч билан ҳал этишга тўғри келган тақдирда вазиятни ўрганишмоқда деб ҳисоблайди.


Метро ва унинг очилмаган қирралари\nЗамонавий дунёмизга хос бўлган «пробка» сўзи автомобиль йўлларидаги тиқилинчни англатади ва айни пайтда у бизни тезкор метро томон қочишга ундамоқда. Зеро, у ерда ҳеч қандай тиқилинч ва ортиқча кутишларга дуч келмайсиз. Ҳаммаси сизнинг режангиз асосида бўлади. Тағинам бизда автомобиллар ҳаракати ҳозирча кўнгилдагидек, ҳали 5-10 йил ўтсин кўрамиз, худди Европадаги каби тиқилинчлар пайдо бўладими? Ана ўшанда машиналарнинг турган жойида қимирламай, бир соат қолиб кетиши одатий ҳолга айланади. Хуллас, метронинг қадри янада ошади, унга талаб кучаяди, йўловчилар метро томон олдингидан кўра ҳам икки ҳисса кўпчилик бўлиб ҳаракатлана бошлашади…\nПоезд, автомобиль, пароход – буларнинг пайдо бўлиши ҳақида кўпчилигимиз биламиз. Аммо метро-чи? Метро ҳақида сиз қандай маълумотга эгасиз? У қачон ва қаерда кашф қилинган, ким ихтиро этган?\nХудди буғ машиналари каби метро ихтирочиси ҳам ўша кўҳна Англиядан бўлади. Демак, лондонлик Чарльз Пирсон 1846 йилда ўзининг ақлли миясига келган ушбу фикрдан «дўпписини осмонга отган эди». У аввалига шошилмади. Ҳаммасини пухта ўйлаб, ишни маромига етказди – чизилиши керак бўлган архитектура чизмаларини оққа тушириб, тўғри темир йўллар бўйича қироллик комиссиясига йўл олди.\nТасаввур қилаяпсизми, бу салкам икки аср муқаддам — 1846 йилда рўй бермоқда! У пайтларда ҳали на автобус, на автомобиль бор эди.\nШундай қилиб, Пирсоннинг лойиҳаси комиссияда муваффақият қозонади ва орадан 14 йил ўтиб – 1860 йилда Лондонда метро қурилиши бошланди. Ўшанда машҳур «Euston Square» учун биринчи туннель кавланганди. Қазиш ишларини олиб борган қурилиш компаниясининг номи эса «Metropoliten» эди. Энди ўзингиз ҳам пайқаган бўлсангиз керак, «метро» сўзи қай тарзда пайдо бўлгани, қаердан келиб чиққанини!\nШундай қилиб дунёдаги биринчи метронинг очилиши 1863 йилда рўй берди.\nЛинияда 7 та бекат бор эди, узунлиги эса бор-йўғи 3,5 км.ни ташкил қиларди. Шу йўл 33 дақиқада босиб ўтиларди. Вагонларни ёритиш газда амалга ошириларди. Битта поезддаги вагонлар сони эса 4 та бўлиб, уларни локомотив тортарди, натижада метро йўли буғ ва тутунга тўларди. Фақат 1890 йилга келибгина метрога электр қўлланилди, унда илк бор мамлакат шаҳзодаси сайр қилди. Дарҳақиқат, тутунсиз ва олдингисига нисбатан анча паст овозли метрода инсон ўзини анча яхши ҳис қиларди.\nДеярли ҳар куни қурилиш ишлари давом этиши сабабли Лондон метроси йил сайин такомиллашиб борди. Илк ҳалқа йўли 1868 йилдаёқ пайдо бўлганди, 1908 йилда эса Альберт Стэнли йўловчиларга яна бир қулайлик қилиш усулини топди: метрода йўналиш схемаларини чизиб, уларни станцияларга осиб қўйишни таклиф қилди.\nИнсониятнинг янги ихтироси дунёнинг бошқа мамлакатларига ҳам тез тарқалди. Масалан, Англиянинг ўша пайтда «укаси» бўлган АҚШ метро тархини 1872 йилдаёқ ўз мамлакатига олиб кетиб, Нью-Йоркда барпо қилиб бўлганди. 1896 йилда метро шарқий Европага ҳам кириб келди – бу гал уни Будапештда қуришди. Яна икки йил ўтиб Париж, 1900 йилда эса Берлин аҳолиси ҳам янги транспорт турини ўз кўзлари билан кўришди.\nМетронинг пайдо бўлиш тарихи билан ҳам танишиб олдингиз. Энди дунёдаги энг чиройли ва ғайриоддий метро — Париж метроси ҳақида батафсил ҳикоя қиламиз.\nПариж метроси нафақат Европада, балки дунёда ҳам энг зич метро бўлса керак. Бу ерда баъзи бекатлар оралиғи бор-йўғи 500 метрни ташкил қилади. Метрога кириш эшиги ер ости йўлига олиб борадиган махфий эшикни эслатади. Жуда тор ва кичкина, XIX аср охирлари — XX аср бошида қурилган ва ҳозиргача ўзгартирилмаган. Ичкарига киришингиз билан сизни ажиб бир ҳис-туйғу қамраб олади: бекатларининг сирли, миниатюравий шаклини дарров ҳис қиласиз. Метро деворлари қўлда чизилган турли расмлар билан безалган, худди кўчалардаги безори ёки ёш болалар деворларга чизиб кетадиган расмларга ўхшайди. Зинапоя эса жуда тор, спирал шаклида – у сизни жуда-жуда чуқурларга олиб тушиб кетади! Тахминан беш қаватли уйдан пастга тушганчалик масофа босиб ўтилади.\nМетродаги кўрсатиш белгилари «арт-нуво» услубида бажарилган: ёзув, чизма ва унга таралиб турадиган қизил чироқлар. Бу кўриниш ер ости махлуқотини эслатади, ўзингизни худди кинолардаги каби сезасиз, бу ерда.\nМетродан чиқиш эшигида (уни топиб олишнинг ўзи азоб) эскалатор хизмат қилади, у тўғри кўчага йўналган. Бекатдан ташқарига чиқмоқчи бўлсангиз, одамлар оқими сизни ўзи билан олиб кетиши ҳеч гап эмас, шу боис сиз қайси томонга йўналмоқчи эканингизни олдиндан ҳал қилиб олишингиз керак: лифтгами ёки зинага?\nПариж метросининг линиялари ҳам анча экстремал — вагонлар бирданига бурилиши, юқорилаши ёҳуд пастлаши мумкин. Линиянинг қурилиши ҳам биздаги каби эмас: яъни туннель биттагина бўлиб, қарама-қарши юрадиган вагонлар рельси ёнма-ён жойлашган. Сиз қаршидан келаётган поезддаги одамларни бемалол кўра оласиз. Бу нарса айниқса, бекатда қийинчилик туғдиради: нотўғри йўналишга туриб қолган бўлсангиз, нариги томондаги платформага ўтиш йўлини қидиришингиз керак. Уни топиш эса, ишонинг, роса қийин! Бошқа йўналиш бекатларига ўтиш йўллари лабиринтни эслатади – роса чалкашиб кетган. Яхшики кўрсаткич белгилари бор, бироз бўлса-да ишингизни осонлаштиради. Ўтиш йўлакларидаги деворлар кичкина оқ плиткалар билан безалган, пол эса смола тўшалган жойни эслатади: қора рангда, бироз юмшоқ, ҳатто сиз ўз аксингизни кўрасиз!\nУмуман олганда, Парижга келган инсон метрони фақат сайёҳ каби томоша қилгани маъқул, яъни ундан транспорт тури сифатида фойдаланмаслиги керак. Парижликларга эса метро линиялари ва бекатлари аллақачон ёд бўлиб кетгани боис, улар бу ерда манзилларини осонгина топиб олишади.\nЭнди поездлар ҳақида. Метронинг вагонлари оқ-яшил рангда, ҳар бир поезд 5 та вагондан ташкил топган. Баъзи вагонларда резина ғилдираклар ҳам борки, уни кўриб ажабланасиз. Эски вариант бўлса керак. Вагонларнинг эшиклари қўлда очилади – ичкарига кириш учун эшикдаги мурватни бурайсиз. Аммо эшиклар автоматик ёпилади, поезд юриб кетаётган пайтда ҳеч ким уни оча олмаслиги учун.\nПариж метросининг алоҳида ғурури бор – «№14» деб номланадиган йўналишда поездни машинист бошқармайди. Яъни, вагонлар автоматик тарзда ҳаракатланишади. Бу охирги йилларда қурилган ягона йўналишдир. Агар йўлингиз Парижга тушиб қолса, мана шу линияга албатта тушинг. Тушганда ҳам биринчи вагонга чиқишга ҳаракат қилинг, ўшанда олдинга боқиб, ўзингизни бемалол машинист ўрнига қўйиб кўришингиз мумкин бўлади.\nСизнинг олдингизда худди автобус ойнаси каби йирик ойнадан бошқа нарса бўлмайди. Ҳеч қандай пульт, ҳеч қанақа тугмани босиш шарт эмас, поезд ўзи кетаверади, мазза қилиб олдинни томоша қилиб кетасиз! Битта қўрқинчли томони – бирданига қаршидан нариги рельс-дан келаётган метро поездини сезмай қоласиз ва у ҳам худди сизники каби маши- нистсиз бўлади.\nАна шуни эсдан чиқармасангиз, ҳаммаси О'кей!\n314 та бекатдан иборат Париж метросида йўқолиб қолиш жуда осон. Шунинг учун метро линиялари картасини ўзингиз билан олиб юрганингиз маъқул.\nДунёнинг кўпгина мамлакатларидаги каби, бу ерда ҳам йўналишлар ранг ва рақамлар билан белгиланади. Масалан, «учинчи» сариқ линия ёҳуд «олтинчи» яшил линия. Битта бекатга турли линиялар бўйича ҳаракатланадиган поездлар келиши мумкин. Дейлик, сиз «Porte D'Orleans» бекатдасиз. Бу ерда сиз яна 1 дақиқадан сўнг келадиган метрога чиқсангиз, сўнгги бекати «Porte D'Clignancourt» бўлган 6-линия (бордо рангли) бўйлаб кетасиз, агар 6 дақиқадан сўнг келадиган метрога чиқсангиз, охирги бекати «Ch. De Gaulle-Etoile» бўлган яшил 6-линиядан кетасиз. Қолган барча йўналишлар ҳам шунга ўхшаш. Яъни, битта бекатга турли линиядаги метролар келади. Буни фарқлаш учун электрон соатлар осиб қўйилади, йўловчиларни айнан улар бошқариб туради (асосий расмга қаранг).\nПариж метросининг чипта тизими ҳам биздаги каби эмас. Ким қанча узоқ юрса, шунча кўп йўл ҳақи тўлайди. Аввалига, метрога киришда автоматлардан билет сотиб оласиз, сўнгра чиқишда уни яна кўрсатиб ўтасиз. Ўрта масофаларга билет нархи тахминан 1,5 доллар туради. Ҳамма автоматлар фақат француз тилида ишлаши эса, ҳатто, англияликларни ҳам қийнаши табиий.\nБиласизми, Париждаги метрода билетсиз йўловчи ҳам турникетлардан осонгина ўтиб кетиши мумкин, ҳеч ким уларни текширмайди. Баъзида, ҳатто уларни тутиб ҳам олишади. Лекин одатда 99 фоиз йўловчи бундай қилмайди.\nСайёҳлар учун бир кунлик йўловчи билетлари сотилади. Уларни харид қилгач, сиз бир сутка давомида хоҳлаган йўналишда, хоҳлаганча юришингиз мумкин. Зеро, Париж метроси бекатлари ва йўлларини томоша қилишнинг ўзи ҳам кишига ҳузур бағишлайди.\nМақоламиз якунида шу мавзуга оид янги хабар: 2020 йилда Хитой қурувчилари Пекин метросини дунёдаги энг узун метрога айлантиришмоқчи экан. Қурилиш ишлари 2010 йилда бошланади ва кейинги ўн йил оралиғида яна 19 та линия ишга тушади. Якунда метронинг умумий узунлиги 561,5 километрга етади ва бу кўрсаткич бўйича Нью-Йорк ортда қолдирилади.


Ўзбекистон Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги 2019 йилги пахта йиғим-терими даврида мажбурий меҳнатдан фойдаланишга йўл қўйганлиги туфайли маъмурий жавобгарликка тортилган мансабдор шахслар рўйхатини эълон қилди.\nУшбу ҳужжатдан кўриниб турибдики, 2019 йил октябрь ва 2020 йил февраль ойлари мобайнида Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 51-моддаси (Меҳнатга бирон-бир шаклда маъмурий тарзда мажбурлаш, бундан қонунда тутилган ҳоллар мустасно) асосида 43 нафар амалдор жазога тортилган.\nМазкур модда бўйича жарима миқдори энг кам иш ҳақининг 10 баробаридан 40 баробаригача, яъни 230 доллардан 690 долларгачадир.\nХалқаро меҳнат ташкилоти (ХМТ) 2020 йил 5 февралдаги матбуот хабарномасида Сенат раиси Танзила Норбоеванинг сўзларидан иқтибос келтиради:\n“2019 йилги пахта терими мавсумида ходимларни пахта терими мавсумига мажбуран жалб қилган 259 нафар давлат амалдори, ташкилот раҳбари ва директорлар асосан жаримага тортиш йўли билан жазоланган. Бу жарималарнинг миқдори 2018 йилдагига нисбатан 10 баравар ўсган”.\nБандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги маъмурий жавобгарликка тортилган 43 нафар раҳбар, жумладан, икки нафар туман ҳокими ва беш нафар туман ҳокими ўринбосари исми-шарифини ошкор қилди.\nШунингдек, жазоланганлар орасида Ер ресурслари ва давлат кадастри туман бўлимлари раҳбарлари, туман ҳокимлиги молия бўлими, ветеринария бошқармалари бошлиқлари, санитария-эпидемиология станциялари шифокори, пенсия жамғармаси туман идоралари раҳбарлари, спорт клубининг бир нафар раҳбари, Қорақалпоғистондаги ўрта мактабларнинг тўрт нафар директори, ободонлаштириш бўлимларининг уч нафар бошлиғи ва савдо мажмуаси директори бор.\nУшбу рўйхат эълон қилингандан сўнг Халқ таълими вазирлиги 2019 йил 3 декабрда Қорақалпоғистоннинг Хўжайли туманида жойлашган тўртта мактаб директорига тайинланган жазо суд томонидан бекор қилинганлиги ҳақида хабар берди.\nВазирлик хабарида меҳнат инспекторлари тегишли текширувлар ўтказмагани, мактаб директорларининг мажбурий меҳнатни ташкил этишдаги роли тўғрисида нотўғри маълумотлар тақдим этгани билдирилади ва шу боис қабул қилинган қарор “асоссиз “, дейилади.\nЖазога тортилган масъул шахсларнинг лавозимларига эътибор қаратилса, мажбурий меҳнатдан фойдаланилганини текширувчи 400 меҳнат инспектори ҳақиқий жавобгар шахсларни, яъни ҳуқуқбузарлик содир этганликда айбланиши мумкин бўлган юқори мансаб эгаларини аниқлаб, жавобгарликка торта олмагани аён бўлади.\n2019 йил ноябрь ойида Ўзбекистон-Германия форуми (ЎГФ) 2019 йилги пахта йиғим-терими мавсумига оид мажбурий меҳнат тўғрисидаги ҳисоботида йиғим-терим мавсуми бошида бутун мамлакат бўйлаб банк хизматчилари пахта мавсумига жалб қилинганига доир қатор далиллар келтирди.\nХМТ баёнотида “2019 йилги йиғим-терим мавсумида мунтазам равишда мажбурий меҳнат рўй бермаган”, Ўзбекистон ҳукумати мажбурий меҳнатга жалб қилиш ишларида иштирок этмаган, дейилган.\nАгар шундай бўлса, нега пахта теримига, яъни қишлоқ хўжалигига алоқадор бўлмаган тармоқларнинг вакиллари пахта териш билан шуғулланди ёки пахта териш учун ўз ўринларига теримчиларни ёллади?\nНаҳотки ташкилотлар бу ишларни ўз ташаббуслари билан амалга оширган бўлса?!\nЎзбекистондаги мажбурий меҳнат усулларини ўрганган ҳар бир киши бу каби ҳаракатлар қандай тарзда бажарилишини билади.\nПахта теримига алоқадор бўлмаган ташкилотлар раҳбарлари туман ҳокимлиги буйруқларини сўзсиз бажарадилар, зотан, уларнинг зиммаларига ҳам давлат квоталарини амалга ошириш масъулияти юкланган.\nЎГФ бу ишлар ҳақиқий буюртма иш эканини доим исботлаб бера олади. Ахир мамлакатдаги барча банклар филиаллари амалдорларнинг буйруқларини бажараётгани, ўз ходимларини пахта теришга юбораётгани ёки теримда иштирок эта олмаса, теримчиларга ҳақ тўлаётгани бу тизимдаги муаммо эмасми?!\n2019 йил 31 октябрда “Озодлик” радиоси Жиззах вилояти Фориш тумани ҳокими ўринбосари Ҳоким Тўйчиевнинг Халқ банки туман филиали бошқарувчиси Бобир Обилқосимовни ҳақорат қилаётгани ёзилган суҳбатини эълон қилди.\nСобиқ бошқарувчининг айтишича, унга сентябрь ойи охирида ҳоким ўринбосари Ҳоким Тўйчиев пахта теримида иштирок этиш учун 20 нафар ходим ажратиш бўйича буйруқ берган.\n“Мен банк бошқарувчисиман. Менинг ишларим ниҳоятда кўп. У эса мендан 20 нафар теримчи топишни талаб қилди. Аслида ҳоким ўринбосари менга тааллуқли бўлмаган ишларни мендан талаб қилиш ҳуқуқига эга эмас”, деди “Озодлик” билан суҳбатда у.\nТўйчиев “Озодлик” радиоси саволига жавоб бераркан, банк раҳбарини ҳақорат қилганини тан олди ва бунинг учун кечирим сўради.\nШу билан бирга, у Обилқосимовнинг ишдан озод этилиши кўриб чиқилишини қўшимча қилди.\nБанк раҳбарининг ишдан кетишини пахта териш учун унга юкланган 20 нафар ходим топиб беришга оид вазифани бажармаганлиги ҳамда 30 сентябрь куни эрталаб соат 7 да пахта теримига бағишланган йиғилишга келмагани билан изоҳлади.\n28 октябрь куни ЎГФ кузатувчиси Қорақалпоғистоннинг Тўрткўл тумани марказий шифохонаси туғруқ бўлимида ишловчи ҳамшира билан суҳбатлашди.\nУ ходимлар ҳар икки кунда пахта теримига чиқишга ёки чиқа олмаган тақдирда теримчиларга пул беришга мажбур бўлаётгани ҳақида гапирди.\nШунингдек, туғруқхонанинг 80 нафар ходимидан 25 нафари ҳар куни пахта теримига жўнатилаётгани ёки ўзларининг ўрнига теримчи топиб беришга мажбур қолаётганини билдирди.\nЎГФ кузатувчиси ушбу шифохона ходимлари мажбурий меҳнат юзасидан аллақачон шикоят қилганликларини аниқладилар.\nНатижада 14 ноябрь куни Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги томонидан текширув ўтказилди ва туғруқхонанинг бош шифокори Йўлдошбой Пишиев жаримага тортилди.\nБироқ шифохона ходимларини пахта теримига мажбуран юбориш ҳаракатлари тўхтамади, ходимларни ишдан бўшатиш таҳдиди билан пахта теримига жалб қилиш давом эттирилди.\n2020 йил январь ойида Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев янги қонунни имзолади. Унга кўра, мажбурий меҳнатдан қайта фойдаланиш жиноятга тенглаштирилди.\nБироқ бу қонун ўрта даражадаги амалдорлар, ташкилотлар раҳбарлари, бош шифокорлар ва мактаб директорларини саросимага солади.\nУлар ўз ходимларини пахта теримига юборишга буйруқ олганида дилемма юз беради, худди банк раҳбари Бобур Обилқосимов каби ишсиз қолади ёки катта миқдорда жарима ёхуд жиноий жавобгарликка тортилади.\nМеҳнат инспекторлари мажбурий меҳнатдан фойдаланиш амалиётини ва уларни келтириб чиқарадиган бутун занжирларни, пахта теримига жалб қиладиган буйруқбоз идораларни тергов қилиш усулларини ўзгартириши ва пухта ўрганиши керак.\ndata-title="Мажбурий меҳнатни ташкиллаштиришда банк ходимлари айбдор қилинди" data-description="<!-- wp:paragraph --> <p>Ўзбекистон Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги 2019 йилги пахта йиғим-терими даврида мажбурий меҳнатдан фойдаланишга йўл қўйганлиги туфайли ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2020/02/RT59-R45.jpg" data-url="https://eltuz.com/dokument/213020/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\nҲеч бир сабабсиз “Сангород”да қолдиришганини гапираркан, Муҳаммад Бекжон китобининг навбатдаги бобида 2003 йилнинг июлидаги воқеаларни тилга олади. Ўшанда у ...


Ватанпарварлик ойлиги доирасида Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти, Тасвирий санъат факультети талабалари Ўзбекистон халқаро Ислом академиясида кўргазма ташкил этдилар – Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn instituti\nВатанпарварлик ойлиги доирасида Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти, Тасвирий санъат факультети талабалари Ўзбекистон халқаро Ислом академиясида кўргазма ташкил этдилар\nВатанпарварлик ҳар бир инсон учун олий қадрият ҳисобланади. Тарихдан маълумки, бизнинг ота-боболаримиз Ватан учун доимо жон фидо қилишга тайёр бўлганлар. Бугунги кун ёшларини ҳам мана шундай Ватанга бўлган муҳаббат руҳида тарбиялаш даврнинг долзарб масалаларидан бирига айланди.\nМаълумки, юртимизда 2019-йил 15 декабрдан 2020 йил 15 январгача бўлган даврда Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари ташкил этилганлигининг 28 йиллиги ҳамда Ватан ҳимоячилари кунини нишонлашга бағишланган ватанпарварлик ойлиги ўтказилмоқда. Ушбу ойлик доирасида Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти, Тасвирий санъат факультети талабалари Ўзбекистон халқаро Ислом академиясида кўргазма ташкил этдилар.\nВатанни ҳамма ўз йўлида тараннум этади. Қўшиқчи куйласа, шоир шеър битади. Мазкур кўргазмада эса талабалар миллийлигимиз акс этган санъат асарлари орқали томошабинга, аввало, Ватан ҳиссини сингдиришга ҳаракат қилишган. Чунки Ватан деган олий қадриятнинг нималигини англаган инсон, албатта, юртини, халқини севади. Унга сидқидилдан хизмат қилади.\nКўргазма 13-14 январ кунлари давом этади.\nYanvar 13, 2020 Yanvar 13, 2020 Mrdi_Matbuot_Kotibi


Аҳмад Заки Валиди — фашистми? — Shermuhammad.Net\nБош саҳифа/Жамият/Аҳмад Заки Валиди — фашистми?\n2015 йилнинг 5 декабрь куни Россиянинг “Рен ТВ” канали орқали Аҳмад Заки Валиди ҳақида лавҳа берилди. Бу лавҳада Валиди пантуркизм ва неоосманизм асосчиси, фашист ва миллатчи сифатида таништирилган. Қолаверса, унинг аслида бошқирд эканига ва бугунги кунда Бошқирдистонда Валиди шахси улуғланишига алоҳида урғу берилган. Украинадаги Степан Бандерага қиёсланган. Уфа кўчаларининг бири Валиди номида экани, Уфа ва Санкт Петербургдаги Валидига ўрнатилган йодгорликлар эса, “Рен ТВ” “экспертлари”нинг фикрича, порахўрлик натижаси экан.\nКўрсатувдаги Аҳмад Заки Валиди ҳақидаги ёлғон фактлар бир ёқда тура турсин, ҳозирча. Бу очиқдан-очиқ Россиядаги миллатлар ўртасида низо келтириб чиқаришга қаратилган лавҳа рус пропагандаси учун ҳозир нега керак бўлиб қолди? Бу Донбасда украин “фашист”ларини қираётган “рус ватанпарварлари” учун “бошқирд фашистлар” кейинги нишон экани ҳақидаги сигналми?\nСУ-24 ҳарбий самолётининг уриб туширилганидан аламзада Россия, афтидан, нафақат Туркия, балки Россияда истиқомат қилувчи туркий миллатларга ҳам уруш эълон қилган ва ўз фуқароларини рус миллатчиларга нишон қилиб беришга тайёр, шекилли.\nТелевизор қаршисидаги асосий вақти рус пропагандасини ҳазм қилиш билан ўтувчи ватандошларимиз Совет даврида босқинчилар миллатимизнинг энг сара ўғлонларига “халқ душмани”, Ватан озодлиги учун курашганларга эса “босмачи” деган тамға босишганини унутишмаса ва “Рен ТВ”нинг бу каби “хужжатли филм”лари таъсирига тушиб қолишмаса бас.\nВалиди Россия Туркистон Туркия\n"Миллий фронт" ғалабаси. Энди нима бўлади?


Самарқанд ва Жиззахда ҳам вирус аниқланди, Бухорода беморлар сони кескин ошиб кетди\n17:11 / 07.04.2020\n7 апрель куни ҳолатига кўра, Ўзбекистоннинг яна икки вилоятида коронавирусдан зарарланиш ҳолатлари қайд этилган. Эндиликда республика бўйича фақат Сурхондарё ва Сирдарё вилоятлари коронавирусдан холи ҳудуд сифатида қолмоқда.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги коронавирус қайд этилган беморлар бўйича қўшимча маълумотлар берди.\nМаълум қилинишича, айни пайтда коронавирус инфекциясига чалинган беморларнинг 194 нафари Тошкент шаҳрида (Тошкент вилоятидагилар ҳам) даволанмоқда.\nШунингдек, яна 10 ҳудуддаги юқумли касалликларга ихтисослашган шифохоналарда беморлар даволанишмоқда.\nАйни вақтда энг кўп зарарланиш ҳолати вилоятлар бўйича Бухоро вилоятида қайд этилган - 84 нафар бемор. Ушбу вилоятда сўнгги кунда беморлар сони кескин ўсиши кузатилган - 6 апрель куни беморлар сони 19 нафар эди.\nБухоро вилоятида - 84\nФарғона вилоятида - 70\nАндижон вилоятида - 61\nНаманган вилоятида - 51\nХоразм вилоятида - 18\nҚорақалпоғистон Республикасида - 16\nҚашқадарё вилоятида - 6\nНавоий вилоятида - 2\nСамарқанд вилоятида - 1\nЖиззах вилоятида 1 нафардан.\nАйни пайтда коронавирус инфекцияси қайд этилган ҳолатлар сони 504тани ташкил этмоқда. Беморларнинг 212 нафари эркак, 292 нафари аёллардир (шу вақтгача 30 бемор соғайган, 2 киши вафот этган).\nБеморларнинг ёши бўйича:\n0-9 ёшгача – 20 нафар (4 фоиз);\n10-19 ёшгача – 29 нафар (5,8 фоиз);\n20-29 ёшгача – 84 нафар (16,7 фоиз);\n30-39 ёшгача – 132 нафар (26,2 фоиз);\n40-49 ёшгача – 137 нафар (27 фоиз);\n50-59 ёшгача – 72 нафар (14,3 фоиз);\n60-69 ёшгача – 22 нафар (4,4 фоиз);\n70-79 ёшгача – 7 нафар (1,4 фоиз);\n80 ёшдан юқори бўлганлар 1 нафар (0,2 фоиз)ни ташкил этмоқда.\n«Шу ўринда айтиш керакки, лаборатор таҳлиллар натижасида касаллиги аниқланган фуқаролар доимий рўйхатдан ўтган жойидан қатъий назар карантинда бўлган ҳудудидаги ихтисослашган тиббиёт муассасаларига даволаш учун ўтказилмоқда.\nАйни пайтда тиббиёт ходимлари томонидан беморларга халқаро стандартлар асосида даво муолажалари олиб борилмоқда», дейилади вазирлик маълумотида.\nМехико метросида коронавирус тарқалиши олдини олиш учун гаплашмаслик илтимос қилинди