Миядаги мана шу қўзғалиш ўчоқлари қон томирга таъсир кўрсатиб улар тонисининг тўғри идора этилишини бузади. Натижада арзимаган сабабдан ҳам томирлар тониси ўзгариб қон босими ўзгариб турадиган бўлиб қолади. Бу ходиса бора-бора кучайиб табора доимий тус ола бошлайди ва охири қон босими мудом юқори даражада турадиган бўлиб қолади. Вақт ўтган сайин турли орган ва тўқималарда ишланиб чиқадиган гармонлар ва бошқа актив моддалар воситаси билан организмга таъсир кўрсатувчи механизмлар қон босимининг юқори туришини қувватлаб берадиган бўлиб қолади.\nҚадимда хафақонни келтириб чиқарадиган омиллар аниқланиб ,яъни аниқ ташхис қўйилиб ,даво чоралар кўрилган.”ТИББИ ЮСУФИЙ” нингмуаллифи ,Бобурнинг хос табиби Юсуфий ибн Мухаммад ибн Юсуф ат-ТАБИБ ал-ХАРАВИЙ “агар хафақон сафро ғалабасидан бўлса ,белгиси:томир тез уруши,сийдикнинг сариқлиги.Агар қон босми ғалабасидан бўлса,томирнинг йўғон уриши,тўлалиги,кўз ва юзнинг қизиллиги.Хафақон совиқдан бўлса ,белгиси: томирнинг мулойим уриши,савдодан бўлганида қаттиқ; дейди ва ҳар бир холатда қандай даво-чоралар кўришни айтиб ,тавсиялар берган.\nБобомиз ибн Сино хафақонга учраган кишиларга ўзлари билан хушбуй нарсаларни олиб юриш ,уларни вақти-вақти билан тутатиб ,хидлаб туришни маслахат берган.Яна у хафақон баъзан меъданинг хамкорлигида,гохо хилтлардан ,баъзан эса чет бир таъсирлардан ва қаттиқ хис-хаяжондан бўлади дейшган.\nКасалликнинг айрим сабаблари\nГепортония касаллигининг бошланғич даврида артриал босимнинг дам бадам кўтарилиб туришидан ташқари гохида бош оғриқ юрак ўйнаши, юрак сохасида баъзан оғриқ туриши одам энса қисмида оғирлик сезиши мумкин. Кейинчалик бош айланиб ғувиллаб туриши, қўл-оёқ бармоқлар увишиб қолиши, Кўз олди жимирлаб туриши уйқи бузилиши тез чарчаш аломатлари сезилади.\nБемор касалликнинг зўриқишига сабаб бўладиган омилларни билиб қўйиши, бунинг учун албатта меҳнат ва дам олиш тартибини тўғри уюштириш юзасидан врач берадиган махсулотларга пухта амал қилиш зарур. Бу маслахатлар гепортония касаллигининг авж олишига йўл қўймаслик учун асабий-руҳий жихатдан зўриқмаслик марказий нерв системасида гўё тўпланиб борадиган хис хаёжон хислари тарқатиш чорасини кўришдан иборат. Одам организими шундай тузилганки асабларнинг толиқиши жисмоний активлик просесидагина хаммадан яҳшироқ тарқайди. Шунинг учун ҳам хар куни имкони борича сайр қилиш, кўнгилга ёқадиган жисмоний спорт билан шуғилланиш лозимдир. Аксинча ўтириб тинчкина китоб ўқиш, телевизор кўриш ақл ишлатишга тўғри келадиган ўйин (шахмат) ўйнаш нерв системасини толиққанлигин тарқатмайди ва қон босимини кўтарилишини камайтирмайди.\nҚон босими қандай ўлчанади?\nҚон босим томирларимиздаги қоннинг бутун танамиз бўйлаб бемалол ҳаракатланиши учун хизмат қилади. Асосан артериал қон босими ўлчанади. Қон тана бўйлаб ҳарактланаётганда артерия (йирик қон томири) деворларига таъсир қилади. Артериал қон босимининг ҳажми юрак қисқаришининг кучи ҳамда қисқариш пайтидаги қон миқдорига боғлиқ бўлади. Бундан ташқари, унга нафас олганда кўкрак ва қорин бўшлиғидаги босим, қоннинг суюқлиги ҳам ўз таъсирини ўтказади.\nЮракнинг чап бўлмачаси қисқарганда, артериал босим энг юқори чўққисига етади. Бу даврда юрак 70 мл гача қон ҳайдайди. Бунчалмк кўп миқдордаги қон майда қон томирлардан ўтолмайди. Натижада аорта кенгайиб ундаги босим кўтарилади. Буни систолик босим дейилади (систола-юрак қисқариши демакдир). Меъёрда у 100-140 симоб устуни бўйича бўлади.\nОлимлар яратган илк ускуналарда қон босими симоб усуни бўйича ўлчанади. Техника тараққий этган ҳозирги кунда ҳам қон босими айнан шу ўлчам билан баҳоланади. Юрак қисқариши орасидаги тўхталиш (пауза ёки диастола) пайтида аорта (энг йирик томир) ва артерия деворлари қисқаради. Улардаги қон энди майда томир (капилляр) бўйлаб ҳаракатланади. Шунга кўра, қон босими ҳам пасайиб симоб-устинининг 70 мм га етади. Бу катталик диастолик босим деб аталади.\nҚон босими махсус ускуна (сфигманометр) ёрдамида ўлчанади. Беморнинг қўли қалин манжет (ёқа) ёрдамида ўралади. Ёрдамчи махсус резина нок ёрдамида манжет ичига ҳаво тўлғазилади, манометр кўрсаткичларига қараб ҳаво аста чиқарилади. Систолик босим манжетнинг ички бўшлиғидаги босимдан юқориласа, томирдаги қон эркин ҳаракатлангани тирсакка қўйилган фонендоскоп орқали яққол эшитилади.\nҚон босимининг баланд ёки паст бўлишига инсоннинг ҳаёт тарзи, ёши, касби таъсир қилади.\nОдам организми жуда мураккаб тузилма ҳисобланади. Агар унинг бирон-бир аъзоси ишдан чиқса, қон босими ҳам ўзгариб боради. Қон босими қуйидагича ҳисобланади: 100 рақамига одамнинг ёши қўшилади. Мисол учун 40 ёшда бўлсангиз, 100 / 40 140 яъни қон босимингизнинг юқори кўрсаткичлари 140 атрофида бўлиши керак.\nХафақон зимдан таъқиб қилади.\nХафақон (шифокорлар тилида гипертония, гипертензия деб аталади) қуйидагича намоён бўлади:\n*одам қаттиқ асабийлашган пайтда бирдан холсизланиши, кучли бош оғриғини сезиш мумкин;\n*бу ҳолатда боши тинмай айланади, қулоқларда шовқин эшитилади, нафас қисилиб, юрак тез уради;\n*беморга вақтида ёрдам кўрсатилмаса беморда гипетоник криз юзага келиши мумкин.\n*Адреналинли криз-хафақоннинг бошланғич даврида кузатилади. Беморнинг боши бирдан лўқиллаб оғрийди, боши айланади, кўз олди қоронғилашиб, қора нуқталар кўринади, қўл-оёқлари титрайди, танаси қизиб, юрак қисмида санчиқ кузатилади. Беморнинг томир уриши (меъёрдаги ҳолатдан) дақиқасига 30-50 гача тезлашади. Бу ҳолат бир неча соатдан кейин ўтиб кетади.\n*Норадреналинли криз-касалликнинг 2-3 босқичида, нотўғри даволаш ёки даволашни охирга етказмаслик оқибатида юзага келади. Кризнинг бу тури аста-секин ривожланиб бир неча саотдан 2-5 суткагача давом этиши мумкин. Бунда касалнинг боши кескин тарзда оғрийди, боши айланади, аста-секин эшитиш, кўриш қобилиятининг бузилиши, қўл-оёқ мушакларининг беихтиёр равишда титраши, юз нервининг учиши кузатилади. Кризнинг якунланиш палласида бемор юракдаги кучли оғриқ, юракнинг тез уришидан шикоят қилади. Қон босими ўта юқори бўлади.\n*Кризнинг зўрайган тури-беморнинг қон босими доимий равишда баланд бўлган холларда юзага келади. Буни танамиздаги зарурий аъзолар кўтаролмайди. Оқибатда беморда ўткир юрак етишмовчилиги, ўпка шиши, астма, лғоё фалажи, тилдан қолиш аломатлари юзага келиш мумкин.\nАгар беморга вақтида ёрдам кўрсатилмаса талваса тутиши, хушдан кетиши, юрак уришдан тўхташи мумкин.\nБалиқ, ловия ёки нўхат солинадиган таомлар тановул қилганда бараварига сут ичиш мумкин эмасликни хамма билади. қовун, узум, шафтоли, ўрик егандан кейин сув ичиш нохушликка сабаб бўлишини хам биламиз. Шундай бўлсада, хар биримиз овқатлангандан кейин 2-3 пиёла чой ичиб ошқозонга ортиқча «вазифа» берамиз. Вахоланки, чой овқатдан кейинги одатий ичимлик эмас, алохида таом сифатида овқатдан 1 соат олдин ичилиши керак экан.\nХар бир инсон соғлом ёки касал бўлишидан қатъий назар овқатланишда қуйидаги қоидага риоя этиши керак: Бир вақтнинг гўштли таом ва нонни истеъмол қилиб бўлмайди (орамизда паловни хам нон билан ейдиганлар йўқ эмас). Ошқозонга тушган бундай озуқа охиргача хазм бўлмай, ичакларда ачиб, қорин дам бўлиши, жиғилдон қайнаши юз беради. Бу хол такрорланаверса, оғир ошқозон касалликларига олиб келади.\nОвқатни ютишдан олдин яхшилаб чайнаш кераклигини хаммамиз биламиз. Аммо овқат тез хазм бўлиши учун уни неча марта чайнаш керак?\nШифокорларнинг фикрича , хар бир луқмани 15-30 мартагача яхшилаб чайнамоқ зарур. Бу холат кўпчилик учун кулгили туюлса керак. Тўғрида, шошилиб овқатланиш, оёқда тик туриб чой ичиш кўпчилик учун одатий хол. Бу борада сизнинг қандай йўл тутишингиз ўзингизга хавола. Фақат бир маълумот билан танишингизни хохлардик: дунёда ишлаб чиыарилаётган дориларнинг 90 фоизини ошқозон-ичак касаллкларини даволаш учун мўжалланган. Атиги 10 % шамоллаш, бош оғриғи ва х.к.ларни даволашда ишлатиладиган дорилар хисобланади.\nГипертоник криздан кейинги холатда бемор 1 чой қошиқ асал қўшилган ичимликлар: асалли сут, шарбатлар исиши керак.\nАгар семизликдан қийналсангиз, 3-4 хафта давомида қуйидага риоя қилинг: хафтада 2-3 кун бошқа таомлар ўрнига фақат қатиқ ичинг.\nКейинги 2-3 кун давомида сабзавотли (гулкарам, сабзи, булғор қалампиридан тайёрланган) димлама, ёғсиз шўрва, чой ўрнига наъматакли дамлама, қатиқ зардоби ичилади.\nБундан кейин 1 неча кун давомида оқсилга бой маҳсулотлар (товуқ гўшти, қайнатма шўрва ичиш мумкин).\nЭнди яна 2-3 кун давомида фақат сабзавотли таомлар қабул қилинади. Бу пархез 1 ой давом этиб, шу вақт ичида бемор албатта қатиқ, сутга асал қўшиб ичиши керак. Салкам 2 ойданкейин ортиқча вазндан қутулаётганингизни сезасиз. Умумий аҳволингиз ҳам ўзгариади, аввал кузатиган бош оғриқлари, қон босимининг кескин кўтарилади. Буларнинг барчаси пархезга риоя этишингиз натижаси ҳисобланади.\nБеморнинг таомномасида албатта, олхўри, нок, олма, олча, гилос, апельсин, денгиз карами бўлиши керак. Бозор расталарида сотилаётган корейс салатлари таркибида денгиз карами бўлади. Ҳафтада 2 марта шу салатлардан истеъмол қилинг.\nГИПЕРТОНИЯ ХАВФЛИ КАСАЛЛИКЛАРГА САБАБЧИ БЎЛАДИ\nХафақоннинг нафақат ўзи, балки келтириб чиқарадиган касалликлари ўта хавфлидир. Гап шундаки, қон босими қанчалик юқориланмасин, 1 кун келиб организм уларга мослашади. Аммо бунинг оқибатида бемор инсульт, атеросклероз, хатто инфаркга чалиниши ҳеч гапмас.\nАтеросклероз: хафақон зўрайиши натижасида юзага келади. Қон босими кўтарилганда, томирлар қисқаририб, бош мия ва юракка қон бориши қийинлашади. Оқибатда туз йиғилиб, улар ўз эгилувчанлигини йўқотади. Одатда бу хасталик 40 ёшдан ошган инсонларда кузатилади.\nАгар хасталик юрак қон томирларини зарарласа , унинг ишига жиддий путур етади, юрак қон томирларини зарарласа, унинг ишига жиддий путур етади: юрак 1 маромда урмайди. Бу ҳолатда бемор тез-тез ҳушдан кетади, ранги докадай оқаради.\nЧораси: Беморнинг бошига иссиқ сувда намланган дока қўйилади, юрак қисмига эса аксинча, совуқ сувга шимдирилган дока қўйиш зарур. Бемор 1 соат давомида ётиши керак.\nАтеросклероз нинг белгилари кузатилиши биланоқ таомномадан гўшт, қора чой, қахва, ширинликлар, шоколад, спиртли ичимликлар олиб ташланади. Тамаки чекиш, асабийлашиш, оғир меҳнат билан шуғулланиш ҳам қатъий ман этилади. Ҳафтада 1 маротаба беморга хуқна (клизма) қилинади. Бемор тушликдан кейин ярим ётган (орқасига ёстиқ қўйиб) ҳолда дам олиш керак. Даволашда таркибида йод моддаси бўлган воситалар йод-актив, йодамарин ва х.к.лар яхши фойда беради. Қон томирларнинг эгилувчанлигини ошириш мақсадида беморга С витамини тавсия этилади. Беморнинг таомномасида олча (ўзини ёки мураббо, шарбат шаклида) ва сут бўлиши керак. Хом картошка шарбати ҳам мазкур касалликни даволанда энг осон даво ҳисобланади.\nИнсульт: маълумотларга қараганда хар 2-3 дақиқа давомида заминимизда яшаётган инсонларнинг бирида инсульт (мия қон томирлар айланишининг кескин бузилиши оқибатида мия тўқимаси ва фаолиятининг ишдан чиқиши) юзага келади. Беморларнинг 30 фоизи набуд бўлади, қаройиб 70 фоизи эса соғлом инсонлардан ногиронларга айланади. Касаллик қайталаниши билан ўта ҳафлидир.Одам инсультга чалингандан кейин яна 7 йил ичида яна касалликка дучор бўлиши мумкин. Беморларнинг 30 фоизи иккиламчи инсультга хатто бир йил ўтиб –ўтмасдан яна чалинадилар. Бу мудхуш касаллик асосан вақтида даволанмаган хафақон ва атерасклерозга чалинган беморларда кузатилади. Касалликнинг геморрогик ва ишемик турлари мавжуд. Гемароггик инсульт одатда кундузи содир бўлади. Одамнинг қўл – оёғи фалож бўлиши, нутиқнинг бузилиши, нафас қисиши, талваса тутиш ва қайт қилиш аломатлари кузатилади. Айнан шу пайтда мияга қон куйилади. Ишемик инсульт хар қайси вақитда таъқиб қилиши мумкин. Беморнинг аввал қўллари, кейин юз қисми фалаж бўлади. Юз қисми бузилади.\nЧораси: хафақонга чалинган бемор бу хавфли касалликдан сақланиши учун қон босимини кескин тушириб юборувчи воситаларни қўлламаслиги (баъзи беморлар тезроқ таъсир қилсин деб дорини 2 талаб қабул қилишади), спиртли ичимликлар, чекиш каби нохуш иллатлардан воз кечиш, асабийлашишдан сақланишлари керак. Овқатланишда ёғли дудланган гўшт, тухум, қаймоқ, ширинликлар, пишириқлар, қахва, зираворлардан воз кечган маъқул. Кўпроқ қатиқ ичиш, қора нон истеъмол қилиш қилиш тавсия этилади.\nИнфаркт: юрак мушагининг 1 ёки 1 неча ўчоқларининг нобуд бўлишига айтилади. Асосан 40 ёшдан ошган эркакларда кузатилади. Касаллик қаттиқ асабийлашиш ёки кучли жисмоний зўрикиш оқибатида вужудга келади. Бемор юрак қисми чидаб бўлмайдиган даражада оғриқдан азият чекади. Оғриқ елка, қўл-оёқда, юзнинг жағ қисмида хам сезилиши мумкин. Бу холатга тушган бемор ярим ёткизилади, юрак қисмига, қўл-оёқларига горчичник қўйиб зудлик билан «тез ёрдам» чақирилади. Даволаниш фақат касалхона шароитида олиб борилади. Кейинчалик беморнинг кайфиятини кўтариш, тушкунлик хиссасидан халос қилиш ката ахамиятга эга. Беморнинг таомномасида ёғсиз гўшт, тварог, гречка ёки сулидан тайёрланган бўтқа, қора нон бўлиши шарт.\nХафақондан халос бўлишни истайсизми ?\nКитобчамизнинг аввалида стресс хақида кўп гапирган эдик . хўш бу сўзнинг асл маъноси билан танишами? Бу сўз (босим зўриқиш ) деган маъноларни англатади организм стресс холатига тушганида жуда кўп миқдорда гармон ажратади. Улар юракни тез уришга мажбур қилади. Бу холатда қон томирлар хам нихоятда қисқариб кетади . натижада одамнинг қон босими хавфли даражагача кўтарилади.\nУшбу хавфли зўриқишга етмаслик инсон ўзини қўлга олиши зарур. Негаки, бизнинг танамиз буюк кучга эга. Хар қандай холатда хам ўз кучига ишонган одам х е ч қ а ч о н т у ш к у н л и к к а т у ш м а й д и!\nХавфли касалликлар чангалидан қутилиш учун қуйидаги маслахатларимизга амал қилсангиз:\n* Эътибор берган бўлсангиз, хафақонга чалинган инсонлар кўпинча ўз хаёлларидан мамнун бўлмаган, ўзини бахтсиз санаган инсонлар. Аммо сиз бу хатони такрорламанг. Хар қандай вазиятда хам ўзингизни қўлга олинг, кайфиятингизни тушурманг, ёмон фикрларни хаёлдан чиқаринг. Шундай қилсангиз, хафақондан ғолиб чиққан бўласиз.\n* Хаётингизни ўзгартиришга харакат қилинг. Шифокор пархез қилинг дедими, албатта, таомномангизни ўзгартиринг. Агар соғлиғингиз кўтарса, душанба-шанба кунлари рўза тутишингиз мумкин. Маълум бўлишича, хафақонга чалинган инсонларга рўза тутиш фақат фойдали экан. Кўпроқ пиёда юришни хам унитманг. Кундалик хаётингизда содир бўладиган арзимас хурсандчиликларни хам қадрига етинг.\n* Ўтмишни эсламанг. Вақтингизни йўқотасиз, ортиқча эзилишдан нима наф, асабларингиз таранглашгани қолади, холос. Фақат бугунги кун билан яшанг.\n* Ўзингизни яхши кўринг. Бу жуда қизиқ гап бўлди-ку, дейишингиз турган гап. Ким хам ўзини яхши кўрмайди. Аммо хақиқатдан хам шундаймикан. Бу борада 1 воқеани эслатмақчиман. 1 танишим шифокорга борганида, унинг гапларидан саросимага тушган экан. Шифокор: «нега шунчалик ўзингизни ёмон кўрасиз? Менга қаранг, атрофдагилар биз ўзимизни қандай тутсак хам, бизни барибир таъна-маломат қилишади. Шундай экан, хар бир инсон ўзини яхши кўриши шарт, хадеб тергайвериши керак эмас» деган экан.\n*Ҳар бир кунни яхши кайфият билан қаршиланг\nОйнага қараб бир кулинг-чи, ана бўлар экан-ку, осмон ҳам узилиб ерга тушгани йўқ.Ўзи кўпчилик эрталабдан қовоғини осишга одатланиб қолган. Аммо сиз улар сафига кирмай қўяқолинг! Ахир қанча яшасак хам бахтли яшашга сўз берган эдик-ку?!\n*Қўрқув, безовталаниш хисларини қувишга харакат қилинг. Ўзингизга ишонинг.!Одамзод оғир касалликлардан эмас, улар олдидаги қўрқувдан ўлади. Бизнинг танамизда шундай яширин кучлар борки минглаб касалликларни енгиши мумкин. Хаётни севиш, севиб ва севилиб яшаш бизнинг ички кучларимизни уйғатиб даволанишимизга ёрдам беради.\n*ЮЗИНГИЗДА БАЛҚИБ ТУРГАН ҚУВОНЧ, ТАБАССУМ ЭНГ КУЧЛИ ДОРИДИР\n*Тўғри нафас олишга одатланинг, деярли хаммамиз тўғри нафас олишни билмаймиз!?\nСон-саноқсиз касалликлар нотўғри нафас олиш оқибатида юзага келади. Бош мия организмдаги тўқималар кислародга етарли даражада тўйинмай қийналади. Ёш болаларни нафас олишига этибор беринг, улар кўкрак билан эмас балки қорин билан нафас оладилар. Сиз хам нафас олаётганингизда қоринни эшириб бир оз шишириб 3-5 сония нафас олмай , кейин нафас чиқаринг. Бу машиқни кунига 3-4 маратоба бажарсангиз юрак уруши миёрлашади. Хатто ошқазон –ичак касалликларидан аста холос бўласиз.\n*Ҳар қандай касалликларни даволашда аввало ошқозон-ичак ларни захарли моддалардан тозалашдан бошланади. Хар хафтада пархезли кунлар ташкил қилсангиз ёки 1-2 кун рўза тутсангиз, кексаликни орқага сурган бўласиз! Фақат сахарлик ва ифтор пайтида ўзингизни бўкиб овқат ейишдан сақласангиз шуни ўзи етарли!.Акс холда саломатлигингизга путур етказасиз.\n*кўпроқ дам олинг. Кўпчилик дам олишни ойнаий жахон олдида ёппасига 4-5 сериал ёки кино кўриш билан ўтказади. Аммо бу каби “дам олиш” асабларимизга қимматга тушишини ҳеч ўйлаб кўрганмисиз? Мия 1 маълумотни ҳазм қилолмаган 1 пайтда, 2 чи сериал, кўрсатув бошланади. Қарабсизки, ётишдан олдин асабларимиз зўриқиб, кечаси уйқусизликдан қийналамиз.\n* Бошингиз оғрияптими? Эҳтимол, қон босимингиз ҳам кўтарилгандир? Дарҳол дорига югурманг. Тоғорачани совуқ сувга тўлдириб, қўлларингизни тирсакларгача сувга ботиринг. Бундай ваннани оёқ учун ҳам қабул қилиш мумкин. Энди тез қўл-оёқларингизни сочиққа артиб, ўраниб ётинг.\n*Босиқлик, вазминлик билан гапиришга одатланинг. Тез ва баланд овозда гапириш қон босимини кўтаради.\n*Тамаки чекиш ва спиртли ичимликлар қабул қилиш қон босимини шиддат билан\nкўтаришини биласизми? Шундай бўлса-да, бу одатдан қутилишингиз қийин. Нима ҳам дердик, аввал айтиб ўтганимиздек, шифокор фақат маслаҳат беради, унга амал қилиш эса сизга ҳавола.\n* Агар маслаҳатларимизга амал қилсангиз касалликнинг зўрайишидан сақланиб, қиммат дориларни олишга эҳтиёж бўлмайди. Чунки ҳар қандай “зўр” дорининг ҳам ножўя таъсири бор. Буни зинҳор унутманг.\nҚон босимни туширишда қўлланадиган\n• Қон босими кўтарилганда докани 5 % ли истеъмол сиркасида намлаб товонга қўйилади.\n• Ловия қобиғини ташлаб юбормасдан 1 сиқимига 1литр сув қуйиб, 3 соат давомида қайнатилади. Докадан ўтказиб ярим пиёладан кунига 4-5 маҳал ичилади.\n• Лавлаги,сабзи ва ер қалампир шарбатидан бир стакандан олиб аралаштириб,озроқ сув куйиб 36 соат сақланади.Кегин бир дона лимон шарбатига бир стакан асал қўшиб,кунига 2-3 махал овқатдан бир соат олдин ёки 2-3 соат кегин бир ош қошиқдан ичилади.Даволаниш мудати икки ой.\n• 1 дона лимонни пўстини олмасдан қирғишдан ўтказилади ва чрим пиёла шакар билан аралаштирилади. Малҳам 1 чой қошиқдан 2-3 ҳафта давомида қабул қилинади. Мазкур восита хафақоннинг бошланғич даврида яхши ёрдам беради.\n• Ҳар куни ноҳорга 1 ош қошиқ картошка шарбати қабул қилинади. Муолажа 14 кун давомида олиб борилади.\n• Куз-қиш фаслида ҳар куни 2-3 дона хурмо меваси қиймалагичдан ўтказилиб тановвул қилинади.\n• Ҳар куни наҳорга 1 чой қошиқда 3 томчи алоэ шарбати эритиб ичилади. 2 ойдан кейин қон босимингиз меъёригача пасайганини гувоҳи бўласиз. Фақат меъёрга эътибор беришни унутманг.\n• 1 пиёладан анжир, ўрик, оқ узум устига 1 пиёла шакар босиб 2 литр сувда 20 дақиқа қайнатилади. Ҳосил бўлган кампот кунига 2 маҳал 1 пиёлан ичилади.\n• 1 бош саримсоқ пиёзни майда тўғраб дока устида қуритилади сўнг майда туйиб шиша идишда қуруқ, қоронғу жойда сақланади. Саримсоқ пиёз пиёз кукунини кунига 3 маҳал овқатдан олдин 1 чимдимдан қабул қилиб орқасидан 1 пиёла ялпизли чой ичилади.\n• Алой шарбатидан 3 томчисини қайнатиб совитилган бир чой қошиқ сувда эритиб хар куни оч холда ичилади.Икки ойдан сўнг қо босми миёрига тушади.\n• Бозулбангни майдаланган гулларидан бир ош қошиқ устига икки стакан қайноқ сув куйиб дамланади.Кунига уч махал бир ош қошиқдан ичилса қон ивишини тезлвштириб қон босмини пастлатади.\n• Саримсоқдан бир стаканини майдалаб уни ярим летр ароқ куйиб қоронғу ва иссиқ жойда сақланади.Кунига уч махал бир ош қошиқдан истемол қилинади.\n• Ҳалқ лимон меваси ҳамда баргидан таёрлангин дамлама қон босми кўтарилганда уни пасайтирувчи омил сифатида ичилади.Дамлама таёрлаш учун тухимдай бир лона лимонни кесиб параклаб чайнакка солинади.Майдаланган баргидан хам бир ош қошиқ солинади.Устига икки стакан қайноқ сув куйгач 10-15 дақиқа яхштилаб ўраб дамлаб қўйилади.Кунига 3-4 махал ярим стакандан ичилади.\n• Чилонжийда мевасидан 3-4 донадан еб турилса, қон босимини пасайтиради ва қонни тозалайди (Абу Али ибн Сино тавсияси). Қон босими кўтарилса, фақат қотган, суви қочган нон ва толқон еган маъқул.\n• Қон босими бўлган киши ҳар куни суюлтирилган хамиртурушни илиқ холда ичса, жуда яхши фойда қилади.\n• Пиёз шарбатидан 3 кг олиб, унга 300 гр асал, ёнғоқ мағзининг тўсиқчаларидан 25 дона, ярим литр ароқ қуйиб, 10 кун қоронғи ва иссиқ жойда сақланади. Кунига 3-қошиқдан, 4 маҳал овқатдан олдин ичилади.\n• Тоғ райхонидан 100 гр, зирк баргидан 75 гр, олинади. Шу йиғмадан 2 ош қошиғини кечқурун термосга солиб, устига 2 стакан қайноқ сув қуйилади. Эрталаб сузиб олгач, кунига 4 маҳал овқатдан 30 дақиқа олдин, ярим стакандан ичилади.\n• Арслонқуйруқ ўтидан 100 гр олиб, устига ярим литр ароқ қуйиб, 10 кун қоронғу ва иссиқ жойда сақланади. Сузиб олгач, кунига 3 маҳал ярим ош қошиқдан ичилади.\n• Бўйимдарон, омила ва дўлана гулидан 100 гр дан олинади. Шу йиғмадан 3 ош қошиқ олиб уни кечки пайт термосга солиб устига 3 стакан қайноқ сув куйиб дамлаб қўйилади. Эрталаб сузиб олиниб 4 махам овкатдан олдин 150 г дан ичилади.\n• Тут каби мўжизакор мева ноз-неъмат бўлишидан ташқари, 40 дардга даво эканлиги қадимда бобокалонларимиз яхши билишган. Айниқса қора шотутнинг меваси, барги ва пустлоғи шифобаҳш хисобланган. Юрак ва қон томирлари фаолияти бузилганда, қон босими ошганда уни аччиқ қилиб дамлаб , чой каби ичилса, қон босими ўз ҳолига келиб, бемор шифо топади.\n• Беҳини қуритиб майдаланган барг ва новдаларидан 2 ош қошиғи устига 2 стакан сув қуйиб, паст оловда 30 дақиқа қайнатилади. Совигач, сузиб олиб, шарбатидан қон босими ошганда, қандли диабетда 1 ош қошиқдан кунига 3 маҳал ичилади.\n• Ҳафақон касалини даволашда қадимги Хитой усулларидан бири тутдан фойдаланишдир. Унинг майдаланган илдизидан 50 гр олиб, устига 1 литр сув қуйиб, 15 дақиқа паст оловда, оғзи ёпиқ идишда қайнатилади ва 1 кеча дамлаб қўйилади. Сузиб олгач, сув ўрнида ичилади.\n• Ҳалқ табобатида чилонжийда мквасидан тайёрланган дамлама қон босимини пасайтирувчи сифатида ишлатиди. У С дармондорисига бойлиги жихатидан лимондан 15 баробар устун туради. Чилонжийда меваларидан дамлама тайёрлаб, кунига 3 маҳал 1 стакандан 1 ой давомида ичилса, ҳафақонда фойда қилади.\n• Кўк чой қон босимини пасайтиради, чунки бадандаги ёғларни эритади ва қон томирларини кенгайтиради.\n• Бошда қон босим ошган бўлса кўк чой ичишдан ташқари, унда бошни 1 неча марта ювиш ҳам тавсия этилади.\n• Қон босими юқори бўлма, қўй сутидан 1 озгина қозонга солиб, шунча миқдорда сув қўшиб қайнатилади. Сув кетиб, сут қолгач, шакар қўшиб, саҳарда 5 кун ичилади, хафақон касалига даво бўлади ҳамда кўз оғриғида фойда қилади.\n• Ҳалқ табобатида дўлана кўп хасталикларнинг давоси сифатида ишлатилиб келинади. 100 гр дўлананинг уруғини ажратиб, кечқурун устига 2 стакан совуқ сув қуйилади. Эрталаб шу сувнинг ўзида бироз қайнатилади, сувитиб сузилади. Қайнатмадан кунига 1-2 стакандан 1 ой давомида қон босими ошганда ичилади.\n• 1 ош қошиқ қирғичдан ўтказилган хом картошка ёки 15 гр крахмал ярим стакан қайноқ сувда эритилади. 14 кун овқатдан ярим соат олдин, қон босимини назорат қилган ҳолда ичилади.\n• Ўртача катталикдаги 2-3 дона пиёзни майдалваб, оғзи ёпиладиган идишга солинади. Устига ярим литр спирт ёки ароқ қуйиб, 7 кун қоронғи жойда сақланади. 3 ош қошиқ сувга 1 чой қошиқ дамлама қўшиб, оч ҳолда қон босимини тушириш учун ичилади.\nПиёзнинг ўртачасидан 5 донаси, 20 бўлакча саримсоқ , 5 дона лимон (уруғсиз ва пўчоқсиз), 1 кг шакар аралаштирилади. Устига 2 литр қайнатиб совутилган сув қуйиб, 2-қоронғи жойда, уй шароитда сақланади. Кунига 3 маҳал овқатдан 20 дақиқа олдин, 1 ош қошиқдан ичилади.\nБежизга шифокорлар :”барча касалликларнинг сабаби асабдандир”дейишмайди. Қон босимнинг кўтарилишига ва унинг юзага келишида кўпчилигимизнинг бехудага асабийлашишимиз сабаб бўлади.Аммо биз уни билиб туриб барибир асабийлашаверамиз! Жанжал пайтида бир гапдан қолиб, чуқур нафас олиш, тинчланиш ўрнига, жиғибайрон булиб уруушамиз, юрагимиз ёрулгудек бўлса-да ўз билганимиздан қолмаймиз. Оқибати эса аянчли бўлади. Атрофдагиларни хафа қилдик, бу бир, кайфият расво бўлди, бу икки. Ўзимизнинг соғлиғимиз\nКўпгина мутахасислар гирертония касаллигига даво килиш учун фақат томир кенгайтирувчи дорилардан фойдаланиш зарур деб, хато ўйлашади. Шу билан бирга асабларга зўр келишини камайтириш учун нерв системасининг тинчлантирадиган дори-дармонлар хам тавъсия қилиниши мумкин.Аслида қон босмининг мудом юқори бўлиб туриши буйрак орқали натрий хлорид (ош тузи) чиқиб туришининг камайиши билан бевосита боглиқдир.Замонавий медицинада буйракдан ош тузи чиқиб туришини кучайтирадиган ва шу тариқа қон босмини пасайишига ёрдам берадиган даво тадбирлари ишлаб чиқилган. Беморга сийдик хайдайдиган тегишли дориларни бериш,унинг ўзига ёқадиган пархез буюриш организмда туз тўпланиб қолмаслигига ва шу йўл билан қон босмининг пасайишига ёрдам беради. Хусусан тузнинг миёрида ишлатиш ва шўр таъомларга ружу қилмаслик қон босми кўтарилишини олдини олишда нихоятда мухимдир\nГирертония касаллигига йўлиққан кишиларда олиб борилган кузатишлар бу касаллик бедаво эмаслигини кўрсатади. Замонавий дори-дармонлар ва кленик медицинанинг ортирган амалий тажрибаси артериал босимни зарур бўлган даражада тутиб туриши ва шу тариқа касалликнинг зўрайишига йўл қўймаслик имконини беради, фақат бемор врачнинг хамма айтганларига бекаму кўст амал қилиб бориши зарур. Шунда касаллик ёмон оқибат ва асоратларга олиб бормайди, Бундан ташқари атеросклерознинг авж олишига йўл қўйилмайди (Малхам халқ табобати марказининг шифокор ходимлари атеросклероз тўғрисида янги илмий изланишлар килаб янги ютиқларга эришдилар янаги сафар шу касаллик тўғрисида маълумот ооласизлар. Malham53@gmail.com бу бизларни электрон почтамиз) мурожат учун телефон ракамимиз +998-74-998-5-998\nШифо инфо рузномаси\nА.Саттаров.Т.Абдурахманов *ДАРДИНГА ШИФОМАН*\nА.Саттаров*кон босимни шаркона даволаш*\nН.Ўлжабоева *Халқ табобати хазинасидан жавохирлар*\nМалхам халқ табобати маркази\nраҳбари Абдуқодир Нурмухаммад ўғли Саттаров\n« Шунақаси ҳам бўлади МАМАДАЛИ МАҲМУДОВ (Эврил Турон) »


Ўзбекистон: Ҳажми етти тонна бўлган ош Гиннес рекордлар китобига киритилди - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\n00:00 msk, 25 Май 2018\nЎзбекистон: Ҳажми етти тонна бўлган ош Гиннес рекордлар китобига киритилди\n10.09.2017 00:02 msk\n8 сентябр куни Тошкентда Ўзбегим миллий қадриятлар фестивали бўлиб, унда, рекордли ҳажмда, палов тайёрланди. Бу воқеа Гиннес рекордлар китобига киритилишига сазовор бўлди.\nСурат ижтимоий тармоқлардан\nСурат © Repost.Uz\nОшнинг соф вазни 7360 кгни ташкил қилди. 50-тадан ортиқ ошпазлар ошни 6 соат тайёрладилар.\n8 тонналик қозонда 1500 кг мол гўшти, 400 кг қўй гўшти, 220 кг қуйруқ ёғи (думба), 1900 кг гуруч, 2700 кг сабзи, 220 кг пиёз, 440 литр ўсимлик ёғи, 57 кг туз, 100 кг нўхат, 190 кг майиз, 5 кг зира, 2 кг янчилмаган мурч, 1 кг куркума ва 350 литр сув солинди.\nТошкент аҳоли бу байрамга олдиндан тайёрланди. Жума куни эрталаб, ош тайёрлаш башланмасдан, шаҳарнинг марказий кўчалари ҳалқдан тўла эди. Баъзи ҳисобларга кўра, «Ўзбекистон» меҳмонхонаси ёнида, марказий Скверда ва Сайилгоҳ кўчаларида («Бродвей» номи билан машҳур) бир-неча ўн минглаб одамлар йиғилган.\nТайёр палов қариялар ва ногиронлар яшайдиган “Мурувват” ва “Саҳоват” уйлари, шунингдек фестивал атрофидаги 14та жойда, ошни татиб кўрмоқчи бўлган барча хоҳловчиларга, тарқатилди.\nЖума куни кечқурун буюк палов байрами ҳаттоки Россиянинг Биринчи каналида ажойиб сюжет орқали кўрсатилди.\nБу ажойиб сюжетларнинг кадрлари ортида нималар қолди? Гувоҳлар ва байрамда қатнашган “Фарғона” журналистларининг айтишича, кадр ортида ҳукуматнинг ҳалқга бўлган муносабати ва деҳконлар ҳосилларидан тайёрланмиш ошни тарқатишда ҳақиқий тартибсизлик қолган. “Афсуски, байрам яхши ташкил қилинмаган. - дейди “Фарғона”га Казоқистоннинг Шимкент шахридан ош байрамига келган Василий М.- Чегарадан фақат таклифнома билан киритишди. Бу таклифномалар кимларга ва қандай берилганлиги бизларга номаълум. Лекин минглаб одамлар чегара атрофида тиқилиб тўпланганлари ва буни телефонга тушуришни милиция тақиқлагани ҳақиқат. Аҳоли бир-неча соат турди: сув сотиб олиш у ерда турсин, ҳаттоки кичик фонтанчалардан сув ичиш имкони йўқ эди. Шаҳар маркази бундай байрамларга тайёр эмаслиги яққол кўриниб турибди”\n“Агар милиция ҳалқга байрамга киришга тўсиқлик қилмаганида, саккиз тоннали палов барами аҳоли учун йилнинг энг ёрқин байрамларидан бири бўлиши кутилган эди.- деб ёзган Фейсбук даги ўз саҳифасида машҳур тошкентлик пазанда ва блогер Лилия Николенко.- Ташкилочиларни бирор киши айбламаслигини қанчалик хоҳлашимни сўз билан тушунтира олмайман, чунки улар ҳаммасини ажойиб ташкил қилдилар. Милициядан иборат “тўсиқ” минглаб одамларни кутиб олишга тайёр эди: саҳнада ош, ажойиб декорациялар. Фольклор гуруҳлари ва театр майдончалари томошабинсиз ўйнадилар, агар аҳоли ролини ўйнаш учун келтирилган 100та талабани ҳисобга олмасак. Лекин безатилган майдон жуда катта эди. 50.000 одамни кутган эдилар. Йиғилган 100 талаба ҳалк ролини ўйнай олмади. Бутун Ўзбекистондан келган усталарнинг ғаройиб ярмаркаси. Лекин меҳмонлар йўқ. Керамика галереяси, сўзаналар ва кўзни қамаштирувчи адрасларни томоша қилишга ҳеч ким йўқ. Тўсиқ ортида минглаб одамлар “Ўз-бе-кис-тон” дея кичкирар эди. Байрам шуларга мўлжалланган, лекин уларни барибир киритишмади. Тўсиқ ортида жиноятчилар, террористлар, пиянисталар ва ҳоказо номаъқул одамлар йиғилгандек, шунинг учун ҳам уларни байрамни бузмасликлари учун қўйишмаётгандек туюлар эди.”\nТашриф буюрганларнинг айтишича , 10 соат иссиқда сувсиз, оч қолган фуқаролар бир марта ишлатиладиган ликобчаларни бир-биридан тортиб олиб, ўзларини яхши томондан кўрсатмадилар.\nБаъзилар кўпроқ ош олиш учун челаклар билан келган. Баъзилар эса егуликни кўпроқ ҳавас учунгина олишган, кейин эса уни қаерга қўйишни билмаган. Интернетда ерга ташланган паловларни суратлари тарқалган.\nБу эса бепул тарқатилган мева, сабзавотларни сурат ва видеоси.\n“Интернетда Фестивалда одамларнинг ўтакетган тартибсизлиги кўрсатилган видео тарқаляпти,- шарҳини давом этади Лилия Николенко.- Фестивалга кирмоқчи бўлган ҳамма одамлар шунақа экан деб ўйлашларини хоҳламайман. Бунақа одамлар ҳамма жойда бор. Менинг фикрим, агар режалаштирилгандек кириш эркин қилинганида эди, бу тартибсизликлар бўлмас эди. Милицияни эса палов тайёрланадиган жойга, чет эл меҳмонлари ёнига ва ошни бепул тарқатиладиган жойларга бириктириш керак эди. Шунда сайр қилганлар кутиш ва тақиқдан ғазабланган тўдага айланмас эдилар. Ўзбек ҳалқи ва бепул қовунларни ёпишиб оладиганлар – бу мутлақо ҳар-хил тоифа эканига ишонаман. “Биз ҳаммамиз шунақа”, деб умумийлаштириш керак эмас. Инсон ўзини ва ватандошларни ҳурмат қилиши керак. Афсуски, йиллар ўтиб, биз эсимиздан чиқардик бунақа шаҳар байрамларини. Бизда бунақа байрам бўлмаган. Байрам ташкилотчилари руҳан тушмайдилар ва ҳафсизлик учун маъсуллар ўзларини иш стратегиясини қайта кўриб чиқадилар, деб умид қиламан. Ва бир кун келиб, биз чекловсиз катта байрамларни қатнашчилари бўламиз”.


Муҳокамалар марказида она тили таълимидаги “Қўй ёғи” – O'zbekiston Milliy paralimpiya qo'mitasi\n“Шеъриятга ошно хушхулқ, фақиҳ обрўли,\nграмматикани касб қилган аҳмоқ бўлади”\n(Араб халқ мақоли)\nЭҳтирослар қизғинлиги масала муҳимлигига тескари нисбатда\nБугунги пандемия шароитида она тили таълими ҳақидаги баҳс-мунозаралар бир қарашда кишига эриш туюладиган масала. Аммо пандемия ўтиб кетади, она тилимиз эса ҳар доим биз билан бирга. Бу – кўҳна ва ҳамиша навқирон мавзу. Бундан ўн йиллар бурун мен она тили таълимидаги ҳозир гапирилиши кўпчилик учун урф бўлган, керак бўлса, ўзини оммага танитиш, омманинг эътиборини тортиш воситасига айланган муаммолар ҳақида ёза бошлаганимда, “бир ўзингиз куйиниб, ўз ёғингизга қовриляпсиз, ёлғиз отнинг … донғи чиқмас” деган истеҳзолар бўлар, мен эса ҳеч иккиланмасдан: “ғоя омма онгига синггач, моддий кучга айланади” деган фикрда турганман ва ҳаракатда давом этганман. Демак, ҳафсала, собитқадамлик билан киришилса ва қатъият билан ҳаракат қилинса, ғоя, агар у ҳаётбахш бўлса, тахминан ўн йилларда моддий кучга айлана олади. Ҳар қандай ижтимоий эътироф этилган муаммо – ечимнинг онаси. Бугун она тили таълими атрофидаги аёвсиз мунозаралар, ким нима дейишидан қатъи назар, унинг янги сифат босқичига кўтарилаётганидан далолат беради. Биз яқин ўн йиллар ичида муҳташам она тили таълимига эга бўламиз. Бунга мутахассис сифатида тўла аминман!\nБугунги баҳсу мунозараларда икки масала ўта долзарб бўлиб турибди. Бири дарс соатлари бўлса, иккинчиси таълимдаги ортиқча илмийлик, кераксиз грамматизм, алмисоқдан қолган лингвистикабозлик. Таълим бамисоли учбурчак: нимани, қандай ва қанча ўқитиш керак. Бу нимани, қандай ва қанча ейиш ёки ичиш кераклигига ўхшайди. Асосий муаммо нимани қандай истеъмол қилиш кераклиги. Қанча еганингиз билан ейишни билмасангиз, фойдаси йўқ. Бир пақир сув ичсангиз ҳам, ичишни билмасангиз, бир стаканчалик фойда ололмайсиз. Демак, асосий муаммо – нимани қандай ўқитиш кераклиги. Биз эса асосий масала қолиб, энг сўнгги муаммо – қанча ўқитиш масаласи билан банд бўлиб қоляпмиз. Ва шу тариқа муаммо марказидан узоқлашиб кетяпмиз. Мутахассислар чуқур тадқиқотлар олиб бориб, қайси фанни ҳафтада қанча ўқитиш кераклигини илмий-физиологик, психологик ва педагогик жиҳатдан асослаб беришлари керак. Бу фанларнинг хусусиятидан келиб чиқади. Агар она тили таълими жозибадор бўлса, балки уни 6 эмас, 7 соат ўқитиш керакдир. Биз – мутахассислар, уни асослаб беришимиз керак эмасми?\nОна тилимизнинг музлатилган, совуқ таълими жамиятда уни кераксиз деган ижтимоий фикр уйғонишига сабаб бўлди. Бунга биз – соҳа эгалари айбдормиз. Ҳар биримиз иллатни ўзимиздан қидирсак, шифосига эришамиз.\nГап бир-икки соатда эмас. Аслида баҳсда эҳтиросларнинг қизғинлиги масаланинг муҳимлигига тескари пропорционал (Сайер қонуни). Шунчалик эзғиланган, палағда ва пажмурда ҳолга келган она тили таълими эса энди популизм кўпкарисида улоқ қилинмоқда. “Фирқа” ҳам, депутат ҳам, журналист ҳам унга “ҳуй-ҳуй”лаб от солмоқда. Восита битта, мақсадлар ҳар хил. Асосий муаммо қолиб кетяпти дейишингиз билан мен мутахассис эмасман деб отини четга тортади.\nОна тили таълимидаги яроқсиз ҳолатга қандай келиб қолдик?\nЭътибор қилинса, бошланғич синф партасидан то лицей ва коллежни тугатгунча ўқувчиларимиз асосан тил қурилиши бўйича, яъни тилшуносликдан билим олади. Масалан, жорий она тили дарсликларидан бирида жами 79 та мавзу берилган. Бундан 71 таси тил қурилишига, 8 таси матн тузишга доир мавзулар. Демак, мавзуларнинг тахминан 10 фоизи матн тузиш малакасини ўстиришга, 90 фоизи тил қурилиши бўйича билим беришга мўлжалланган. Мақсад нима? Тилдан фойдаланиш малакасини ўстиришми ёки тилшунос тайёрлаш? Шу синфда ўқувчи янги 78 та лингвистик қоидани, 61 термин маъносини ўзлаштириши керак. Хўш, бу яроқсиз анъана қаердан келиб қолди?\nХХ асрнинг ярмигача ҳали адабий тил меъёрлари ўрнашмаган бир пайтда жамият аъзоларини улар билан қуроллантириш зарурати илк мактаб партасидан то уни тугатгунча тил қурилишини ўқитишни тақозо қилган. Зеро, адабий тилни сингдиришнинг энг асосий йўли тил қурилишига доир билимлар билан қуроллантириш эди, у даврларда бошқача йўл бўлиши мумкин эмас эди. Бироқ асрнинг иккинчи ярмида адабий тил қўлланиши шарт бўлган барча соҳалар (таълим, иш юритиш, матбуот, ноширлик, радио ва телевидение ва ҳ.)да у тўла ўрнашиб бўлгандан кейин бу зарурат энди чайир анъана кўринишини олди. Она тили таълими фақат лингвистик такрорийликдан иборат бўлиб қолди. Бошланғич синфдаги лингвистик маълумотлар таянч синфларда чуқурроқ, академик лицейда янада чуқурроқ қилиб, уч марталаб қайтариб ўқилади. Бу такрорийлик ҳам вақт, ҳам маблағ жиҳатидан қанчалар қимматга тушаётганлигини ўйлаб кўрмасдан, кўзимизни каттароқ очишдан эриниб, ундаги фақат зоҳирий жиҳат – соатларни кўряпмиз, холос.\nШўро даври она тили дарсликлари грамматизм нуқтаи назаридан бирмунча тузукроқ эди. Мустақиллигимиз даврида эришган асосий “ютуғимиз” – она тили таълимини тўла-тўкис тилшуносликка айлантирганимиз бўлди. Бунинг учун ДТМ ва дарслик муаллифларидан беҳад “миннатдор” бўлишимиз керак. Методистлардан, мактаб ўқитувчиларидан дарсликларни олиб қўйдик. Уни тилшунослик қафасига солиб, шуҳрат ва нафс қулфи билан беркитдик. Фидойи муаллифлар, тил жонкуярлари унга кира олишмади.\nОна тили таълимидаги бу муаммолар аслида барча фанларда бор. Биргина мисол. Тарих фани рақамлар, шахслар, воқеалар саноғи – статистика ва хронологияга айланиб қолган. Уларни ёдаки, схоластик ўзлаштириш бола мияси учун қанча юк эканлигини мутахассислар, психологлар қачон холис баҳолашади? Ахир, ўзингиз ўйлаб кўринг, бир ҳукмдорнинг қачон туғилгани-ю қанча жангда қанча аскар билан қатнашгани, кимнинг куёви-ю кимга қайнота бўлгани, қайси фарзанди ақлли-ю, қайсиси аҳмоқ бўлгани, қайси ерларни босиб олиб, қанча бойликни юртига олиб келганини билиш нечоғлик аҳамиятли? Ҳукмдор тараққиётга қанчалик ҳисса қўшди, ўзидан олдинги даврга нисбатан қандай ижобий ёки салбий роль ўйнади, келажак учун нима қилди – мана шуларни баён қилиш зарур ва унинг учун китобда, нари борса, бир саҳифа етарли эмасми? Бунинг учун академик тарих илмини ҳақиқий назарий фанга айлантириш, тарих фалсафасини яратиш ва унинг қаймоғини гўзал ифодаларда содда қилиб ўқувчиларга тақдим этиш керак. Тарихий воқеалар – тўлалигича муаммоли вазият. Машғулотларда тарихий “масала” ва “тенглама”ни ўқувчилар ҳукмига ҳавола этиб, улардан бу вазиятдан чиқиш бўйича мустақил фикрга асосланган таклифлар олишни ташкил этиш ўқувчи шахсини ривожлантиришда қанчалар катта аҳамиятга эгалигини тасаввур қилинг.\nЁки адабиёт дарслари: адиб таржимаи ҳоли, асардан парча ва унинг ўқувчи тафаккурини кишанлайдиган таҳлили ҳамда ёзувчи асарни ёзаётганда хаёлига ҳам келмайдиган назарий қоидалар, 5-6 та савол. Қани муаммо, ечим йўллари, ўқувчининг индивидуал ёндашувига шароит, қани машқ, қани топшириқ; ижодий матн, иншо, эссе яратиш бўйича методик йўл-йўриқлар? Ўргата олмаймиз ва ёза олишмайди. Оддий арифметика.\nМана – муаммо! Ана энди бунда популизм кетмайди.\nКимлардир мени Халқ таълими вазирлигининг тарғиботчиси, тролли дейишлари ҳам мумкин. Ростини айтсам, бу вазирликнинг ҳам, вазирнинг ҳам, шахсан менга на иссиғи, на совуғи бор. Мен бошқа вазирлик соҳасида ишлайман. Лекин она тили таълими моҳиятидаги муаммо – менинг маслагим, дардим.\nБарча фанлар – “Она тили”\nХўш, нимани кўра олмаяпмиз? Она тилимизни “Она тили”дан бошқа ўқув предметларида кўра олмаяпмиз. Нега она тилимизни фақат она тили ўқитувчиларига ташлаб қўйдик? Тарих ўқитувчиси нега бу муаммодан ташқарида? Нега физика, биология, кимё ва бошқа предмет ўқитувчилари она тилига муносабат масаласида “масъулияти чекланган”?\nБарча фанлар аслида – тил фанлари. Ахир, ҳар қандай термин – бу сўз. Ҳар бир фан ўқитувчиси ўз фани доирасидаги биргина терминнинг маъносини, мазмунини тушунтиришга соатлаб вақт сарфлайди. Оғзаки нутқ ва ёзма матнлар билан иш кўради. Ҳолбуки, оғзаки нутқ билан бирорта фан ўқитувчиси она тили ўқитувчисидан кам шуғулланмайди аслида. Нега энди улар ўқувчининг оғзаки ва ёзма нутқини назорат қилмайди, такомиллаштирмайди, баҳоламайди? Назорат ишларини қайси тилда бажартиришади? Нега ўқувчиларнинг имловий, ишоравий, услубий хатолари устида ишлашмайди?\nБинобарин, уларнинг ҳам соатларини қўшиб она тили юкламасини ҳисоб-китоб қилсак, бу ҳозирги “Она тили” юкламасидан ўн чандон юқори бўлади. Барча таълим бўғинларидаги ҳамма фанларнинг ДТСлари талабларида она тили таълимининг бош мақсади бўлган “ижодий тафаккур соҳибини тайёрлаш, она тилида фикрни нутқ шароитига мос равишда оғзаки ва ёзма шаклда саводли, тўғри ва равон ифодалаш компетенцияси” масаласи акс этмоғи лозим. Бу – ўзбек тилининг таълим тизимида давлат тили сифатидаги нуфузини оширишнинг ҳам муҳим йўл ва воситаларидан бири.\n“Содда она тили” деганда нимани тушунишимиз керак?\nКўпчилик она тили содда бўлиши керак деган фикрни жўн, “деҳқонча” тилда гапириш ва ёзиш деб тушунмоқда ва ўзаро суҳбатларда фикр соҳибини қамчилашга тушиб кетди. Аслида нима назарда тутилмоқда? Қоидалар, таърифлар, изоҳлар содда бўлсин дейилмоқда. Қоидалар ўқувчининг нутқини ислоҳ қилишга ишлаши урғуланаётир. “Гапнинг грамматик маркази бўлиб, эга ҳақидаги ахборотни билдирадиган, шахс-сон, замон, тасдиқ-инкор, майл-модаллик маъноларига эга бўлган бўлак кесимдир” деган таърифни одамшаванда қилиб “гапдаги хабарни билдирадиган бўлак кесим дейилади” шаклида бериш кераклиги таъкидланаяпти.\nМактаб дарслигида гапга бериб келинган тумтароқ таърифдан кўра “сўз ёки сўзлар ёрдамида англашилган фикр гапдир” дейиш содда ва тушунарли эмасми?\nГўзал ва жимжимадор, ширали ва бой она тилидан мураккаб ва чигал, совуқ ва ишламайдиган қоидаларга тўла “Она тили”ни фарқлаш керак. Булар – бошқа-бошқа ҳодисалар. Ахир, ўқувчининг она тили таълими бўйича натижалари 3 мезон:\n1) ўқиш техникаси;\n2) ўз фикрини тўғри ифодалаш;\n3) ўзгалар фикрини тўғри англаш малакаси\nасосида баҳоланиши ҳатто 1996 йилги ДТСда ўз ифодасини яққол топган эди. Бу она тили таълими меъёрий ҳужжатларида бўлса-да, дастур ва дарсликларда унутиб юборилди ёки осон ва тайёр йўлдан борилиб, четлаб ўтилди. Кўринадики, бу ерда на бирорта лингвистик билимга, на бирор грамматик қоидага талаб қўйилган. Ташаббускор вазирлик ва мактаб таълимининг юраги бўлган, янгиланаётган РТМнинг соғлом фикрли раҳбарияти бунга эътиборларини яна бир бор қаратишлари лозим. Бизнинг бу борада РТМдан умидимиз ва унга ишончимиз катта.\nфилология фанлари доктори, ўзбек тили профессори\nҲудудларда эҳтиёжмандлар зарурий маҳсулотлар олиш учун мурожаат қилиши мумкин бўлган рақамлар маълум қилинди


HAYOT KO'ZGUSI GAZETASI - Санъатдан бахт топдим, олқиш олдим дейди,- фахр билан кекса санъаткор Каримбой Қувоқов\nХоразм санъати мана неча йиллардан бери ўзининг маънавий қиёфасини йўқотмай, сайқалланиб, ривожланиб, такомиллашиб бормоқда. Азалдан халқимизда “хоразмликларнинг қонида санъат бор” деган гаплар бор.\nАзим воҳамизнинг қайси бир хонадонига кирманг, қай инсони билан суҳбатлашманг лазгини билмайдиган, рақсга тушмайдигани топилмайди. Айниқса, бизнинг куй- қўшиқлар инсон қалбига ўзгача шукуҳ, мазмун-моҳият бахш этади. Туманимизда ҳам қонида санъат, юрагида шижоати бор инсонлар кўп. Булар орасида Каримбой Қувоқовни алоҳида тилга олса арзийди. Унинг юзидаги чақин, тетикликни кўриб ҳавасинг келади. У билан суҳбатлашар эканмиз,бу сўзлар ҳақиқат эканлигига яна бир карра амин бўлдик.\nСизни аввало “Рақс сеҳри” халқаро фестивалида қўлга киритган муваффақиятингиз билан табриклаймиз. Газетамиз ихлосмандларига аввало санъат йўлига қадам қўйган даврингиз, устозларингиз ҳақида гапириб берсангиз?\n- Бу йил 86 ёшни тинчлик ва омонликда қаршиладим, худога шукур тетикман, бу ҳам санъатга ошно тутинганим, доимо хушкайфият билан юрганим боис. 12 ёшимда ашула айтиб давраларда рақсга тушганман. Аслида бизни ота-боболаримиз таниқли дорбозлар бўлган экан. Менга ҳам санъат аждодларимдан мерос бўлса керак. Авваллари тўйларда, турли давраларда қўшиқ ижро қилиб юрардим. У пайтлари бугунгидай тўйхоналар қаёқда дейсиз, чироқ йўқ, газ йўқ, йўллар асфальт қилинмаган тўйларимиз кўчаларда бўлиб ўтарди. Озгина рақслар авжига чиқса чанг кўтарилиб, тўзон кўтариларди. Эх.. у кунларнинг ўтгани бўлсин. Бугун замон бошқача. Тўйхоналардаги имкониятларни кўриб худда эртаклардагидек ҳис қиласан ўзингни. Энг сўнгги русумдаги жиҳозлар, барча қулайликлар етарли, қўшиқ ижро қилганинг сайин яна куйлагинг, рақсга тушган сари ўйнагинг келади.\nМен ижод қилган даврлар 1972 йилларга тўғри келган. У пайтда Тамарахоним, К. Отаниёзов каби таниқли санъаткорлар билан ижодий учрашув ва давраларда бўлганман. Улардан санъатнинг кўп сирларини ўрганганман. Бу орада турли соҳаларда ишладим, Хива театрида фаолият юритиб, кўпгина ютуқларга эришдим. Кўплаб шогирдларга устозлик қилиб келмоқдаман. Хуллас ,қай соҳада фаолият юритсам ҳам санъатга бўлган меҳр, иштиёқ мени бир лаҳза ҳам тарк этгани йўқ.\nБугунги давр, мустақилликдан кейинги ютуқларингиз, ёш ижрочилар ҳақида фикрларингиз?\n-Баъзида турмуш ўртоғимга ҳазиллашиб қўяман нега мен мустақилликдан кейин туғилмаган эканман, бизнинг ёшлик давримиз ҳам шундай дориломон, барча шароит ва имкониятлар етарли даврларга тўғри келмаган. Аммо, кейин ўйлаб бу кунларга етказганига шукур дейман. Ҳақиқатда бахтли замон келди. 25 йил ичида юртимизда кўп ўзгаришлар, янгиланишлар рўй берди. Энг муҳими ёшларни кўринг, уларга боқиб тўймайсан, эмин-эркин яйраб ўсмоқдалар. Кўп йиллар туман маданият ва спорт ишлари бўлимида ишладим. Мустақилликдан кейин эса ижодда янада ўрин топдим. Маҳоратим, истеъдодим туфайли халқ орасида обрў-эътибор қозондим. Турли тадбирлар, фестиваллар, кўрик-танловларда иштирок этиб, кўплаб ютуқларга эришдим. Республика хаваскор жамоалари фестивалининг вилоят босқичида ижро маҳоратим учун “Фахрий Ёрлиқ” ҳамда бир қатор вилоят маданият ва спорт ишлари бўлимининг тадбирларида сертификатлар, ташаккурномалар билан тақдирландим. Юртимизнинг кўплаб шаҳарларида ижодий сафарларда бўлиб, гўзал, хушманзара жойларни кўрдим. Бундан жуда мамнунман. Санъатдан фақатгина бахт топдим. Ҳозир ҳам худди ёшлардек давраларнинг тўридаман. Бизга қилинаётган бундай иззат-икромдан беҳад мамнунман. Бугунги ёш ижрочиларга ҳам кўплаб маслаҳатлар бераман, ижро йўллари, усуллари ҳақида билганларимни ўргатаман.\nМана яқинда Хива шаҳрида ўтказилган “Рақс сеҳри” халқаро фестивалида иштирок этдингиз, фестивалда қандай натижага эришдингиз ва айнан қайси ижроингиз учун?\n-Бу фестиваль ҳақиқатда катта тантаналар билан ўтказилди. Ундаги иштироким мени янада ёшартирди, десам муболаға бўлмайди. “Хоразм лазгиси”га рақсга тушиб, норим-норим куйини ижро этдим. Турли миллат ваккиллари билан дилдан суҳбатлашдим, уларнинг бизнинг мамалакатимиз ҳақидаги таассуротларини кўриб, шундай мамлакатда яшаб, ижод қилаётганимдан қувондим. Айниқса ёшлар кўзидаги шижоатни айтмайсизми. Барчани қойил қолдирган хоразм рақси билан жуда фахрландим. Ҳақиқатда бизнинг санъатимиз дунёни лол қолдириб келган ва албатта бундан кейин шундай бўлиб қолади. Гўзал Хивамиздаги бу тантаналар шукуҳи бир умрга қалбимизга муҳрланди.\nШодиёналар ярашган юртимизда байрамлар, яхши кунлар бардавом бўлсин. Доимо элга омонлик тилайман. Ва қўлимдан келганича санъатим билан Ватаним равнақига ўз ҳиссамни қўшаман.\nР. Исмоилова суҳбатлашди.


77 ёшли актёр «Калмар ўйини»даги роли учун «Олтин глобус» мукофотини қўлга киритди - xabar.uz\n77 ёшли актёр «Калмар ўйини»даги роли...\n10.01.2022 22:14 0 1480\nО Ён Су.\nФото: «Калмар ўйини» сериалидан кадр.\n77 ёшли актёр О Ён Су корейс актёрлари орасида биринчи бўлиб «Олтин глобус» мукофотига сазовор бўлди. Бу ҳақда «Олтин глобус» сайтида маълум қилинди.\nКорейс актёри «Калмар ўйини» сериалидаги роли (001-ўйинчи) учун «Иккинчи пландаги энг яхши эркак актёр» номинацияси ғолиби бўлди. Сериални томоша қилганлар яхши билишади, О Ён Су шов-шувли сериалда тузалмас касалликка йўлиққан 001-рақамли кекса ўйинчи образини гавдалантирган. Сериал охирига бориб жабрланувчи аслида ким бўлгани ойдинлашади...\nО Ён Су 1944 йилнинг 1 октябрида туғилган. 19 ёшида театрда дебют қилган. 200 дан ортиқ роллари бор. Ватанида Dong-A театр мукофоти (1979), Baeksang Arts Award мукофоти (1994) ва Корея миллий театр ассоциациясининг энг яхши эркак актёр номинацияларини қўлга киритган. Аммо глобал миқёсда шон-шуҳратга «Калмар ўйини» орқали эришди.\nОлтин глобус калмар ўйини\nМаданият 05/02, 12:14\nЯнги корейс сериали актёри Ўзбекистонда туғилгани маълум бўлди


Афғонистонда Толибон ҳужумидан 13 полициячи ҳалок бўлди\n15 декабр 2019, Тошкент вақти: 23:19\nАфғонистоннинг Қундуз вилоятидаги Хонобод назорат-ўтказиш пунктига 29 октябрь куни Толибон жанггарилари ҳужум қилгани оқибатида 13 полициячи ҳалок бўлди.\nҚундуз вилоят расмийларига кўра, жанггарилар назорат –ўтказиш пунктини вайрон қилган. Назорат пунктидаги полициячилардан фақат бир нафари тирик қолган. Толибон ҳаракати ҳужум учун масъулиятни ўз зиммасига олди.\nТолибон жанггарилари 19 октябрда ҳам Қандаҳор вилоятидаги ҳарбий лагерга ҳужум қилиб, 43 ҳарбийни ўлдирган эди.\n17 октябрда Пактия вилоятида Толибон томонидан уюштирилган иккита ҳудкуш ҳужумда 80 одам ҳалок бўлган, 300 одам яраланган эди.


Ижтимоий тармоқларда Тошкент шаҳридаги турар жойлар деворларида гиёҳвандлик воситалари рекламаси ёзувлари пайдо бўлаётгани ҳақида хабар тарқалди. Пойтахт ИИББ мазкур ҳолат бўйича расмий маълумот берди.\nТошкент шаҳар ИИББ ходимлари томонидан ўтказилган текширув давомида аниқланишича, Мирзо Улуғбек тумани “Бўз” маҳалласида бир нечта уйлар деворларида ёзувлар пайдо бўлган. Аҳоли орасида ўтказилган сўров натижасида ёзувлар 5-6 кун олдин пайдо бўлгани аниқланган.\nТекширув натижасида мазкур ёзувларни қолдирган фуқаролар – 18 ёшли Б.И. ва 21 ёшли И.В.нинг шахслари аниқланди.\nСуҳбат давомида Б.И. жорий йилнинг март ойида обуна бўлган “Телеграм” каналда иш ҳақида эълон чиққанини маълум қилган. Б.И. номаълум шахс билан телефон орқали боғланиб, ундан ҳақ эвазига уйларнинг деворларида қолдириш керак бўлган ёзув матнини олган. Шундан сўнг Б.И. таниши И.В. билан линолеумдан эълон матнини қирқиб, бўёқ баллончаси ёрдамида уйларнинг деворларида ёзув қолдиришган.\nМазкур факт бўйича текширув ишлари давом этмоқда, дейилади маълумотда.


Қайд этилишича, Сакен Жасузаков «зиммасига юкланган мажбуриятларни бажара олмаслик ва қуроллар ҳамда ўқ-дорилар хавфсизлиги ва сақланишини таъминлаш, қуроллар ва ўқ-дориларни сақлаш объектларини қайта жойлаштириш ва қурилиши дастурини амалга ошириш ишида жиддий хатога йўл қўйиши оқибатида Арис шаҳридаги ҳарбий қисмда ўқ-дориларнинг портлаши ва инсоний қурбонларга олиб келган миқёсли вайронагарчиликларни келтириб чиқарган ҳодиса учун» бўшатилган.\nҚозоғистон Қуролли кучлари Бош штаби бошлиғи, мудофаа вазирининг биринчи ўринбосари Мурат Бектановга, шу лавозимдаги унинг ўтмишдоши Мурат Майкеевга ва мудофаа вазирининг собиқ ўринбосари Талгат Жанжуменовга қаттиқ хайфсан берилган.\n15 июль куни амалдаги мудофаа вазири Нурлан Ермакбаевга қаттиқ хайфсан эълон қилишди. Арис яқинидаги омборда ёнғин ва ўқ-дорилар портлаши бир ойдан кўпроқ илгари – 24 июнь куни юз берди. Аҳоли кўчишга мажбур бўлганди, уларнинг катта қисми мустақил тартибда шаҳарни тарк этган. Аксарияти республика аҳамиятига молик Шимкент шаҳрига йўл олди, 27 июнь куни айрим яшовчилар норозилик акциясини ўтказди. Улар Арисга қайтишга қўрқишларини айтиб, расмийлардан ўзларини ҳарбий омбордан узоқроқ ерга жойлаштиришни талаб қилишди.\nЭртасига Арисга боришга қўйилган чеклов олиб ташланди, уни снарядлардан “тўлалигича тозаланган” деб эълон қилишди ва яшовчиларни ортга қайтаришни бошлашди. Маҳаллий расмийлар маълумотига кўра, портлашлар шаҳардаги уйларнинг 85 фоизига шикаст етказган, 20 дан зиёд уйлар ёниб кетган.\nҲодиса натижасида 4 киши қурбон бўлди. Уларнинг охиргиси — портлашлар куни Арисдан кўчиш чоғида жароҳат олган саккиз ёшли Аян Ерболуғли бўлиб, 2 август куни пойтахт касалхонасида вафот этди.\nСўнгги 10 йил ичида шаҳарда одамлар ўлимига олиб келган ҳарбий ва ярим ҳарбий объектларда ўқ-дорилар портлашлари билан боғлиқ тўртта ҳодиса содир бўлди. Яқинда юз берган фавқулодда ҳодисадан кейин Мудофаа вазирлиги омборнинг шаҳарга ўта яқинлиги ҳақида хабардор қилинганини, бироқ пул йўқлиги оқибатида уни кўчирмаганлигини тан олди. Ҳисоб-китобларга кўра, Арисни қайта тиклашга камида 20 миллиард тенга зарур бўлади.


БМТнинг болалар жамғармаси – ЮНИСЕФ ва қочқинлар идораси жума куни эълон қилган ҳисоботга кўра, уруш оқибатида яна 2 миллион суриялик ёшлар мамлакат ичида ўз жойларини ташлаб кетишга мажбур бўлган. Уларнинг 740 мингги 11 ёшгача бўлган болалардир.\n23 август куни Ливаннинг Триполи шаҳрида бир неча дақиқа ичида бирин-кетин иккита портлаш содир бўлди. Ливан Соғлиқни сақлаш вазирлигига кўра, жума кунги портлашлар оқибатида камида 27 киши ҳалок бўлиб, 350дан ортиқ одам жароҳатланган. Портлашлардан бири суннийларнинг масжиди олдида рўй бергани айтилмоқда. Жума кунги портлашлар Ливандаги вазият қўшни Суриядаги уруш боис ёмонлашаётган пайтда амалга ошди.\nЛиванда кейинги пайтларда шиаларга доир ҳудудларда бир нечта ҳужум амалга оширилди. Бу ҳужумлар шиаларга доир Ҳизбуллоҳ жанггари гуруҳи Сурияга ҳукумат тарафида урушгани жанггариларни юбора бошлаши ортидан авж олди.\nЎтаётган ҳафтада Хитойнинг Чжэцзян вилоятидаги Цянтан дарёси ўзанидан тошиб,сув тошқини юзага келди. Россиянинг Узоқ Шарқ минтақасида, Филлипинда ҳам сув тошқинлари юз берди.\nҚуйидаги суратда Япониянинг Кюсю оролидаги Сакурадзима тоғидаги вулқоннинг навбатдаги отилиши оқибатида кўтарилган кул чангини кўриб турибсиз. Вулқон натижасида кул чанги 5000 метр юқорига кўтарилган. Жорий йилда Сакурадзима вулқони 500 марта мана шу тарзда “портлади”.\nБелорусия, Россия, Қозоғистон ва Арманистон танкчилари Москвада “Танк биатлони” мусобақасида иштирок этди. Спортнинг ҳарбийлаштирилган бу янги тури артилеристик аниқлик ва тезликка асосланган.


06 март 2021, Тошкент вақти: 01:21\nИюн ойида Ўзбекистон Россия назоратидаги Коллектив хавфсизлик шартномаси ташкилотидан яна чиқди. Ўзбекистоннинг КХШТдан чиқиши Москванинг минтақадаги манфаатлари учун жиддий зарба бўлди.\nСавдо-иқтисодий соҳадаРоссия Ўзбекистоннинг асосий савдо-иқтисодий ҳамкори бўлиб, Ўзбекистон савдо-иқтисодий муносабатларининг 20-25 фоизи Россия ҳиссасига тўғри келади. Бироқ, 2012 йилнинг биринчи ярмига оид рақамлар икки давлат ўртасидаги савдо-иқтисодий муносабатлар, ўтган йилларга нисбатан қисқарганини кўрсатмоқда.\nИюн ойида Россининг МТС телекоммуникацион ширкатига қарашли "Ўздунробита" мобил алоқа оператори фаолиятининг тўхтатилиши ҳам Ўзбекистон-Россия муносабатларига жиддий соя солиши мумкин. МТС атрофидаги можаро ривожланиб бормоқда. Бу муаммо икки давлат ҳукуматлари даражасида муҳокама қилина бошлади.\nИюл ойида Россиянинг ТВЦ телеканали Ўзбекистон ҳукумати ва унинг сиёсатини қораловчи телефилм намойиш қилди. Филмда Ислом Каримов "дўппи тор келганда" Россияга остонасига бош уриб келадиган, "эшаги лойдан ўтгач" ундан юз ўгирадиган сиёсатчи сифатида кескин танқидга учрайди.\nХўш, Сизнингча, Ўзбекистон-Россия муносабатлари қай томон кетмоқда?\nРоссия билан муносабатларнинг совуқлашиши шахсан Сизга ва умуман Ўзбекистонга қандай таъсир қилиши мумкин?\nСизнингча, Ўзбекистоннинг Россия билан муносабатлари қандай бўлиши керак?\nOzodlik Online дастурининг келаси душанба, 20 август куни, Тошкент вақти билан соат 21:30да эфирга кетадиган сони "Россия-Ўзбекистон муносабатлари қай томон кетмоқда?" мавзусида бўлади.\nOzodlik Online – Сиз учун муносабат билдиришнинг энг қулай имконияти!


Фарғона вилояти ҳокими Ш.М.ҒАНИЕВга | "Фарғона ҳақиқати"-"Ферганская правда"\nФарғона вилояти ҳокими Ш.М.ҒАНИЕВга Жамият\nҲурматли Шуҳрат Мадаминович!\nСизни, аввало, халқимизнинг энг улуғ ва энг қутлуғ айёми – Ўзбекистон Республикаси Мустақиллигининг 28 йиллик байрами билан самимий муборакбод этаман.\nМаълумингизким, жорий йил 19 август куни Пекин шаҳрида ушбу ардоқли айём ҳамда Ўзбекистон Республикасининг Хитой Халқ Республикасидаги элчихонаси янги биносининг очилишига бағишланган тантанали маросим зўр муваффақият билан ўтди.\nМазкур муҳим саналарга бағишланган маҳобатли тадбир Сиз раҳбарлик қилаётган Фарғона вилояти ҳокимлиги ва дип-ломатия ваколатхонамиз томонидан ўзаро яқин ҳамкорликда ташкил этилгани биз учун алоҳида аҳамият ва қадр касб этди.\nЎзбек миллий ашула ва рақс санъати, пазандачилиги ҳамда халқ амалий санъати намояндаларидан иборат Фарғона вилояти вакилларининг мазкур тантанали маросимдаги фаол иштироки барчани беҳад қувонтирди. Азим ва гўзал Фарғонанинг қўли гул ҳунармандлари томонидан яратилган атлас, адрас сингари миллий матолар, кулолчилик маҳсулотлари, ранг-баранг санъат асарлари ва эсдалик буюмларидан иборат ўзбек халқ амалий санъати кўргазмаси зўр муваффақият билан намойиш этилди. Айниқса, ҳунарманд Абдулло Мирзааҳмедовнинг миллий услубда қўлда адрас тўқиш, кулол Бунёд Юнусовнинг сопол буюмларга нақш бериш бўйича ўтказган маҳорат дарслари хитойлик меҳмонларнинг алоҳида эътиборига сазовор бўлди.\nСиз раҳбарлик қилаётган вилоят санъаткорлари тайёрлаб келган ўзбек халқ ашула ва рақсларидан иборат махсус маданий дастурнинг намойиши эса тантанали маросимга мутлақо ўзгача руҳ ва шукуҳ бағишлади. Тадбир меҳмонлари фарғоналик санъаткорларнинг ҳар бир чиқишини гулдурос қарсаклар билан олқишлашди.\nЮқоридагилар билан бирга, тадбир қатнашчилари ўзбек халқига хос бўлган меҳмондўстликдан ҳам баҳраманд бўлдилар. Фарғоналик қўли ширин пазандалар томонидан тайёрланган сомса, шўрва, палов, манти, кабоб сингари миллий таомларнинг байрам дастурхонига тортилгани ҳам маросим иштирокчиларига ўзгача кўтаринки кайфият улашди.\nБунга қадар ҳам дипломатия ваколатхонамизнинг уч қаватли янги биноси фарғоналик усталар иштирокида миллий бунёдкорлик анъаналари ва замонавий меъморчилик ютуқлари асосида бунёд этилгани элчихонамиз билан танишган ҳар бир меҳмоннинг эътиборини ўзига тортиб келаётгани қалбларимизни фахр ва ифтихор туйғуларига тўлдирмоқда.\nҲурматли Шуҳрат Мадаминович, буларнинг барчасида Сизнинг астойдил эътиборингиз, ташкилотчилигингиз, ватанпарварлигингиз ва фаоллигингиз ўрни беқиёс эканлигини таъкидлашни истар эдим. Биз буларнинг ҳаммасини юксак қадрлаганимиз боис Сизга бўлган миннатдорлигимизни ва чексиз ҳурматимизни яна бир бор изҳор этиш бизларга алоҳида мамнуният бағишлайди.\nМамлакатимизнинг жаҳон миқёсидаги обрўси ва эътиборини янада юксалтириш, юртимиз равнақи ҳамда халқимиз фаровонлиги йўлида элчихонамиз ва Сиз раҳбарлик қилаётган вилоят ўртасидаги ўзаро яқин ҳамкорлигимиз бундан кейин ҳам бардавом бўлишига комил ишончимизни билдирамиз.\nБахтиёр Саидов,Ўзбекистон Республикасининг Хитой Халқ Республикасидаги фавқулодда ва мухтор элчиси\n« Қўқон хори...\nЭътироф ва олқишлар... »


2021 йил августида «Толибон» ҳаракати Афғонистонда ҳокимиятни эгаллаши ортидан мамлакатда иқтисодий ва гуманитар инқироз жиддий хавфга айланди. БМТнинг қочқинлар бўйича олий комиссарлиги хабарига кўра, бугун мамлакатда 23 миллионга яқин одам, яъни аҳолининг 55 фоизи очарчиликдан азият чекмоқда. Ҳолат эса кун сайин ёмонлашиб боряпти.\nБу ўринда кўпчиликни мамлакатнинг кейинги тақдири нима бўлиши ўйлантириши табиий.\nKun.uz Афғонистондаги оғир вазият ва келгусида мамлакатда юз бериши мумкин бўлган воқеалар таҳлили бўйича сиёсатшунос Камолиддин Раббимов ва афғоншунос Суҳроб Бўронов билан интервью уюштирди.\n— Қандай омиллар афғон иқтисодиётини жарликка йиқитмоқда?\n— 2001 йилда АҚШ ва НАТО коалицияси Афғонистонга кираркан, бу ердаги иқтисодий ва ижтимоий вазият тўлиқ ғарб коалицияси зиммасига юкланганди. Бу жараён 2021 йилга қадар давом этди.\nАфғонистон иқтисодиётига ҳар йили бир неча ўн миллиардлаб сармоя киритиш – Ғарбнинг Афғонистонда давлатчилик шакллантириш бўйича стратегиясининг асоси эди.\nЎтган йили Афғонистонда ҳокимиятга толибларнинг келиши бу жараённи тўхтатди. Яъни Афғонистон шу пайтгача ичкаридан ишлаб чиқарувчи, рақобатбардош иқтисодий тизим ярата олмаганди.\nҲокимиятга келиши арафасида толибларга АҚШ томонидан анча жиддий ва рационал шартлар қўйилган. Ҳали ҳам музокаралар давом этяпти. Ҳозир эса ташқи дунёнинг Афғонистонга бериб келинган ёрдамлари тўхтатилиши оқибатида ўта оғир ижтимоий-иқтисодий инқироз юзага келди.\nБугунги кунда дунё ҳамжамиятининг бор эътибори Украинага қаратилгани туфайли Афғонистонга эътибор пасайиб кетди. Лекин бу дегани Афғонистондаги инқироз ўз ечимини топяпти дегани эмас.\n— Дарҳақиқат, айни пайтда Афғонистондаги гуманитар вазият ўта кескин. БМТ маълумотларига кўра, ҳозир Афғонистон аҳолисининг қарийб тенг ярми – 23 миллионга яқин киши гуманитар инқироз шароитида кун кечирмоқда. Бу эса Американинг Афғонистондан чиқиб кетиши ва айниқса, мамлакатнинг хориждаги 8 млрд долларга яқин давлат активлари музлатиб қўйилиши билан боғлиқ.\nБундан ташқари, бугунга келиб минтақанинг катта салоҳиятга эга бир қатор давлатлари томонидан Афғонистонга етказиб берилаётган ёрдамлар ҳам тўхтаб қолди. Масалан, Ҳиндистондан келаётган ёрдамлар. Ҳиндистон аввалроқ – Ашраф Ғани ҳокимияти пайтида Афғонистонга ёрдам етказиш бўйича дунёда бешинчи ва минтақада биринчи давлат эди.\nШунингдек, Япония ҳам Афғонистонга катта миқдорда гуманитар ёрдам етказувчи донор давлат эди. Аммо бугун мана шундай ёрдамлар оқими тўхтаб қолган.\n— Афғонистон бугунги жиддий аҳволидан гуманитар ёрдамлар ёки ғарбнинг санкциялар борасида ён бериши билан ҳам чиқиб кетолмаслиги мумкин. Сизнингча, Афғонистондаги вазият ривожи бўйича қандай сценарийлар, кутилмалар бор?\n— 2021 йил 15 августда Афғонистонда «Толибон» ҳокимиятни эгалларкан, унинг олдига жаҳон ҳамжамияти томонидан ташқи интеграция борасида бир қатор шартлар қўйилди. Аммо ҳозиргача бу шартлар бажарилмади. Хусусан, инклюзив ҳукумат тузиш, инсон ҳуқуқлари таъминланиши ёки турли террористик ташкилотлар билан алоқаларни узиш масаласи ҳамон очиқ.\nТўғри, ушбу шартлар бўйича «Толибон» маълум қадамларни ташлаяпти, аммо фикримча, бунга вақт керак. Чунки бу ерда «Толибон»нинг ўз сиёсий ва диний маслаклари омили ҳам бор. Ғарб ҳар қанча демократик қадриятларни таклиф қилаётган бўлмасин, Афғонистоннинг ҳам ўз хусусиятлари борки, бу ислоҳотлар вақт талаб қилади.\nНазаримда, мамлакатдаги воқеалар ривожи бўйича қуйидаги 3та катта сценарийни кутиш мумкин:\n1. Афғонистонда «Толибон» муваққат ҳукуматининг дастлаб минтақа ва кейинчалик дунё миқёсида тан олиниши;\n2. Афғонистонда вазият оғирлашиб, бошқа сиёсий гуруҳ ва ҳаракатлар «Толибон» ҳукуматига қарши ҳаракат олиб бориши ва мамлакатда турли этник ва сиёсий гуруҳлар ўртасида фуқаролар уруши бошланиши;\n3. Афғонистон террорчи экстремистларнинг ва бошқа гуруҳларнинг маконига айланиб қолиши.\nФикримча, айни вазиятда биринчи сценарийнинг амалга ошиш эҳтимоли катта. Аммо юқорида айтганимдек, бу сценарий амалиётга кўчиши учун ҳам маълум вақт керак.\nАйни шу сценарий учун «Толибон» ҳам ҳаракат қилмоқда. Жумладан, БМТ маълумотларига кўра, 2020 йилдан 2021 йил декабрига қадар мамлакатда тўқнашувлар 91 фоизгача камайган. Бунда шунингдек, тинч аҳоли орасида ҳам қурбонлар сони 50 фоизгача камайди. Яъни хавфсизлик масаласида «Толибон» керакли натижаларга эриша олди.\nШунингдек, яқинда «Толибон» томонидан гиёҳванд моддалар етиштиришга ҳам тақиқ эълон қилинди. Бу – ижобий кўрсаткич. Мазкур тақиқ БМТнинг «Толибон» билан мулоқотини янгича шаклда давом эттиришга янги қадамдир.\nБу борада БМТнинг кўмак берувчи ташкилоти «YUNAMA»нинг Афғонистондаги ваколат мандати муддатини 1 йилга узайтирганини ҳам алоҳида таъкидлаш керак. Бу масалада минтақавий консенсус ҳам бор. Жумладан, Афғонистон масаласида Хитойда ўтган учрашувга алоҳида эътибор қаратиш керак. Унда «Толибон» ҳукуматини қай даражада тан олиш ва унга «Толибон» қай даражада тайёрланиши кераклиги масаласи муҳокама қилинди.\n— Афғонистондаги ижтимоий барқарорлик бўйича ташқи дунёнинг хавотирлари борган сари кучайиб боряпти. Бу борада қўшни давлатлар – Покистон, Хитой ва асосий байроқдорлик кўрсатаётган Ўзбекистон «Толибон» сиёсий тизимининг тезроқ легаллашувини истайди. Чунки Афғонистонда қайтадан фуқаролик уруши бошланадиган бўлса, бундан минтақа давлатлари кўп нарса йўқотади.\nБугун кўриндики, 20 йиллик урушдан кейин «Толибон» ниҳоятда қудратли ҳаракатга айланиб кетган. У 90-йиллардаги каби ўта миллатчи ташкилот эмас. У анчайин интернационал бўлиб улгурди. Масалан, бугун толиблар ҳокимиятидаги тўртинчи йирик лавозимли шахс этник ўзбек Абдусалом Ҳанафийдир. Шунингдек, ҳаракат етакчилари сафида бошқа миллат вакиллари ҳам бор.\nАйни пайтда Афғонистонда кейинги 20-30 йилда бўлмаган ҳолат – толиблар бутун мамлакат бўйлаб тўлақонли назорат ўрнатишга муваффақ бўлди. Ҳозир ташқи дунё тушуняптики, мамлакатни кучли назорат қила олар ва музокара билан дунё ҳамжамияти қўйган шартларга уларни кўндириш мумкин экан, нега «Толибон» билан ҳамкорлик қилмаслик керак?\nБугун дунё давлатлари «Толибон»ни тан олиш бўйича икки хил фикрда. Бунда минтақа давлатлари – Хитой, Покистон ёки унга қўшни давлатлар «Толибон»нинг тезроқ тан олиниши ва қўйилган консенсус талаблари бажарилишини истайди. Яъни бу давлатлар Афғонистонга биринчи ўринда ижтимоий барқарорлик призмаси орқали қарайди.\nАммо Ғарб давлатлари биринчи навбатда қўйилган талаблар бажарилиши ва шундан кейингина сиёсий тизимнинг тан олиниши масаласини қўймоқда. Яъни коллектив ғарб учун Афғонистонда ижтимоий барқарорлик масаласи иккинчи ўринда.\nЧунки 20 йиллик урушдан кейин ғарбдаги айрим сиёсий доиралар, сиёсий мактаблар тафаккурида биз Афғонистонга инвестиция киритдик, агар бу ерда тезда барқарорлик ўрнатилса, бунинг дивидендларини Хитой олади, деган тасаввур ҳам бор.\nАфғонистондаги барқарорлик келгусида минтақада йирик логистик лойиҳаларни амалга оширишга имкон беради. Ғарбда эса Афғонистон орқали ўтадиган катта лойиҳаларга рақобат ҳиссиёти йўқ эмас.\nЎзбекистон бу вазиятда Афғонистон сиёсий тизимининг тан олиниши ва тезроқ барқарорлик ўрнатилиши тарафдори.


Амбростат – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Амбростат\nФармакотерапевтик гуруҳи: балғам кўчирувчи воситалар\nЯққол балғам кўчирувчи таъсирга эга муколитик перпарат. Препарат бронхларнинг шиллиқ қаватининг сероз ҳужайраларини рағбатлантириши ҳисобига балғамни суюлтиради. Балғамнинг сероз ва шиллиқ компонентларининг нисбатини меъёрлаштириб, балғамнинг мукополисахаридлари орасидаги боғларни парчалайдиган ферментларни ҳосил бўлиши ва ишлаб чиқарилишини сурфактантни ҳосил бўлишини рағбатлантиради. Суюқлик секрецияни кучайтириб ва мукоцилиар клиренсини ошириб балғам чиқиб кетишини енгиллаштиради ва йўтални камайтиради. Сурфактант ҳосил бўлишини ошиши ҳисобига препарат яллиғланишга қарши таъсир кўрсатади, антиоксидант ҳусусиятларга эга ва маҳаллий иммунитетни оширади.\nПрепарат жигарда коньюгация йўли билан жадал метаболизмга учрайди. Ярим чиқарилиш даври (Т1/2) 7-12 соатни ташкил қилади. Асосан буйраклар орқали (препаратнинг тахминан 90%) чиқарилади.\nНафас йўлларининг қовушқоқ балғам билан кузатилган касалликлар: ўткир ва сурункали бронхит, пневмония, сурункали обструктив ўпка касаллиги, балғамни ажралиб чиқишини бузилиши билан кечувчи бронхиал астма, бронхоэктатик касаллик, шунингдек бурун-томоқ бўшлиғининг яллиғланишларида шиллиқни суюлишини яхшилаш учун.\nТаблеткалар ичга, овқатдан кейин, катта микдордаги суюқлик билан, бутунлигича қабул қилинади. Катталар ва 12 ёшдан ошган болаларга схема бўйича буюрилади: биринчи 2-3 кун давомида 30 мг дан суткада 2-3 марта буюрилади, сўнгра 30 мг дан суткада 2 марта ёки 15 мг дан суткада 3 марта буюрилади.\n6 дан 12 ёшгача бўлган болаларга одатда 15 мг дан суткада 2-3 марта буюрилади. Қўллашнинг давомийлиги кўрсаткичларга ва касалликни кечишига боғлиқ ва у шахсий равишда белгиланади, лекин шифокорларнинг кўрсатмасисиз 4-5 кундан ошмаслиги керак.\nАллергик реакциялар: тери тошмаси, қичишиш, эшакеми, якка ҳолатлар – контактли дерматит, Квинке шиши, анафилактик шок, терини шикастланиши тўғрисида жуда кам хабар берилган -Стивенс-Джонсон ва Лайелл синдромлари.\nАмброксолга ва препаратнинг бошқа компонентларига юқори сезувчанлик, ҳомиладорлик (I уч ойлиги) ва лактация даври, меъда ва ўникки бармоқ ичак яра касаллиги, препаратни йўталга қарши дори восисталари билан бир вақтда қабул қилиш, лактозани наслий ўзлаштираолмаслик, 6 ёшгача бўлган болалар (таблеткалар учун).\nПрепаратни йўталга қарши воситалар билан мажмуавий қўлланганда, йўтал рефлексини сусайиши туфайли, суюлтирилган секрет хавфли димланиши мумкин. Шунинг учун йўталга қарши воситаларини қабул қилиш фақат даволовчи шифокорнинг кўрсатмасига кўра ўтказилиши керак. Амбростатни юрак гликозидлари ва диуретиклар билан бирга қўллаш мумкин.\nАмбростат таблеткалари лактоза сақлаганлиги туфайли, кам учрайдиган галактозани наслий ўзлаштираолмаслиги, лактозаси танқислиги ёки глюкоза, галактозани сўрилишини бузилиши бўлган пациентлар, бу препаратни қабул қилмасликлари керак. Амбростатни буйраклар фаолиятини бузилиши бўлган ва/ёки жигарнинг оғир касалликлари бўлган пациентларга буюрилганда шифокорнинг синчков назорати зарур. Бундай ҳолларда дозани камайтириш ва/ёки қабул қилишлар орасидаги вақтни ошириш тавсия қилинади.\nАвтотранспортни бошқаришда ёки бошқа механизмлар билан ишлашда таъсир қилиш қобилияти.


14 апрель Ўзбекистонда қандай об-ҳаво кузатилади?\n14:21 / 13.04.2017\nТошкент шаҳри. Республика Гидрометеорология марказининг хабар беришича, 14 апрель куни пойтахтда ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Кечаси 5-7, кундузи 20-22 даража илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шамолнинг тезлиги айрим жойларда секундига 15-20 метргача кучайиши мумкин. Кечаси 8-13, кундузи 20-25 даража илиқ бўлади.\nБухоро, Навоий ва Қашқадарё вилоятлари. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Кечаси 6-11, кундузи 20-25 даража илиқ бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятлари. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Кечаси 3-8, кундузи 17-22 даража илиқ бўлади.\nСурхондарё вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Кечаси 7-12, кундузи 23-28 даража илиқ бўлади.\nАндижон, Наманган ва Фарғона вилоятлари. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Кечаси 3-8, кундузи 15-20 даража илиқ бўлади.\nРеспубликамизнинг тоғли ҳудудлари. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. 2000 метрдан баланд ҳудудларда қор кўчиши хавфи бор. Кечаси 2 даража совуқ, 3 даража илиқ, кундузи 12-17 даража илиқ бўлади.


Тошкентда дунëдаги энг қиммат китобдан тўрттаси топилгани тахмин қилинмоқда\n11 апрел 2021, Тошкент вақти: 14:14\nТопилган китобга оид Кун.уз нашри эълон қилган сурат.\nДунëдаги энг қиммат босма китоблар ўнлигига кирган “Америка қушлари” (“The Birds of America”) китобининг тўрт донаси Ўзбекистон Миллий университетидаги бинолардан биридан топилгани иддао қилинди. Университет раҳбариятининг Озодликка билдиришича¸ бу топилма борасида ҳозирда ишчи гуруҳ иш олиб бормоқда.\nИшчи гуруҳ раиси¸ Миллий университет тарих факультети декани¸ сиëсий фанлар бўйича фан доктори Алишер Мўминовнинг Озодликка билдиришича¸ 532 рангли варақдан иборат бу ноëб китоб 1831 йили Британияда нашр қилинган. Ўзбекистон Маданият вазирлиги вакилининг Озодликка билдиришича¸ республика Музейлар бошқармаси бу ноëб топилма сақланишини таъминлаш учун мутахассисларни жалб қилган.\nШов-шув эмас¸ факт\nБундан олдин маҳаллий матбуот “университет биноси ертўласи остидаги яширин ҳужрадан қуйма олтинлар ва қадимий китоблар” топилганини ëзган эди.\nЎзбекистон Маданият вазирлиги вакили ва университет раҳбарияти бу хабарни "ҳақиқатдан узоқ" деб айтди.\nУниверситет тарих факультети декани Алишер Мўминовнинг 24 январь куни Озодликка билдиришича¸ ноëб китоб университет кутубхонасида олиб борилган уч йиллик изланишлар давомида аниқланган:\n- Бу тўрт китобнинг кутубхонада мавжуд бўлгани уч йиллик изланишлар натижасида аниқланди. Тошкент марказидан топилди деган шов-шувнинг кераги йўқ. Мана столда турибди. 1831 йили Британияда нашр қилинган. Шимолий Америка қушлари акс этган 532 варақдан иборат. Хозир ишчи гуруҳ бу топилма ҳақида қўшимча маълумотларни ўрганаяпти¸ деди Алишер Мўминов.\nЭнг қиммат китоб\nТошкентлик меъмор ва антиқа буюмлар бўйича эксперт Абдумалик Турдиев бу китобнинг Тошкентдан топилишини "сенсация" деб атади:\n- Китобнинг 1827 йилдан 1838 йилгача чоп қилинган илк тиражи 180 дона бўлган. Айнан ўша тираж матбаачилик шедеври ҳисобланади. Бугунги кунгача бу китобнинг 119 нусхаси сақланиб қолган. Собиқ совет ҳудудида эса биргина нусхаси Санкт-Петербурдаги миллий кутубхонада сақланади¸ дейди суҳбатдош.\nМутахассис¸ бу китобнинг ким ошди савдосида рекорд суммада сотилган босма маҳсулот эканини ҳам қўшимча қилади:\n- Бу китобнинг бир нусхаси 2010 йил декабрь ойида Sothby's аукционида 11 миллион 500 минг АҚШ долларига сотилган эди. Бу рекорд. Шу кунгача ҳеч бир китоб бунақа баланд нархда сотилмаган.\nСуҳбатдош Ўзбекистон Миллий университети кутубхонасидан чиққан китобни ўз кўзи билан кўрмагунча¸ аниқ фикр билдиришдан тийилишини айтади:\n- Мен фақат фотони кўрдим. Ўша китоб. Безалиш услуби ҳам ўша. Агар ишчи гуруҳ изн берса¸ китобни жон деб кўздан кечирган бўлар эдим. Кўрмай туриб¸ Тошкентдан топилган китоб ҳақида фикр билдира олмайман¸ дейди Турдиев.\nРассомлар яратган асар\nАнтиқа буюмлар бўйича ўзбекистонлик эксперт Абдумалик Турдиев сўз бораëтган китобнинг “шунчаки босмахона маҳсулоти эмас”лигини таъкидлайди:\n- Китоб нашр қилинган 1831 йилда рангли босма тажрибаси йўқ эди. Офсет босма 1886 йилдан бошлаб қўлланилган. Шу боис 1831 йилда қушлар расмини рангли чоп қилишда рассомлар иштирок қилган. Босмадан чиққан расмни битта-битталаб бўяб чиқишган. Гуаш¸ пастель каби бўëқлар ишлатилган. Шу маънода бу китоб санъат асари ҳисобланади¸ дейди тошкентлик меъмор.\nБу ноëб китобнинг тўрт донаси қандай қилиб Тошкент Давлат университети кутубхонасига келиб қолганни ҳақида топилмани ўрганаëтган ишчи гуруҳ раҳбари Алишер Мўминов аниқ маълумот бермади.\nМаҳаллий матбуотнинг ëзишича¸ Николай Димо исмли рус олими ушбу китобни Тошкентга олиб келган.\nКитоб ҳақидаги шов-шувлар ортидан Facebookдаги ўз саҳифасида маълумот қолдирган Фаррух Самарқандий исмли юзерга кўра¸ Тошкентдаги ноëб китоб “Британия Aмерикаси шимолий қисмининг зоологияси” деган китоб бўлиши мумкин (The Zoology of the Northern Parts of British America).\nТошкентлик меъмор ва антиқа буюмлар бўйича эксперт Абдумалик Турдиевнинг айтишича¸ агар ЎзМУ кутубхонасидан “Британия Aмерикаси шимолий қисмининг зоологияси” деган китоб топилган бўлса, бу ҳам сенсация:\n- Нарх сал арзон бўлиши мумкин¸ масалан 6 миллион АҚШ доллари. Аммо бу ҳам ноëб китоб. Бу ноаниқларга ойдинлик киритиш учун Ўзбекистон Маданият вазирлиги ва Ўзбекистон Миллий университети китоб ҳақидаги барча маълумотларни жамоатчиликка ошкор қилиши керак¸ дейди мутахассис.\nНоëб китобларнинг қўриқланмаган хазинаси\nУзоқ йиллар Маданият вазирлигининг Қадимий ëдгорликларни сақлаш идорасида ишлаб¸ нафақага чиққан мулозим Рауф Қўзиевнинг Озодликка айтишича¸ Ўзбекистонда қадимий қўлëзма ва Чор империяси даврида босилган китобларнинг катта коллекцияси мавжуд.\nАммо бу китобларни ўғрилар тажовузидан сақлаб қолиш қийин кечмоқда¸ дейди собиқ мулозим:\n- Ўзбекистон Қўлëзмалар институтида Марказий Осиëдаги энг катта қўлëзмалар коллекцияси мавжуд. 1991 йилдан кейин қўлëзма сотиб олиш учун давлат пул ажратмай қўйди. Мавжуд коллекцияни сақлаш масаласи яхши бўлмагани боис¸ анчагина китоблар ўғирланди. Қўлëзмалар олдин фақат давлат тасарруфида бўлиб¸ кучли ҳимоя остида эди. Мустақил бўлгандан кейин кўп қадимий китоблар¸ хусусан¸ Ўзбекистон Давлат музейида сақлаб келинган Усмон мусҳаби Ўзбекистон Мусулмонлари идорасига берилди. Оқибатда¸ қадимий Қуръоннинг кийик терисига олтин билан ëзилган 9 варағи диний идора мутаваллиси тарафидан ўғирланиб¸ хорижга сотиб юборилди. Бундай мисоллар кўп¸ дейди суҳбатдош.


Жаннатий ўн саҳоба: Ҳазрати Али розияллоҳу анҳу (41-қисм) | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nЖаннатий ўн саҳоба: Ҳазрати Али розияллоҳу анҳу (41-қисм)\n760 18:05 11.12.2020\nРасули акрамнинг қизлари Мадинага кўчиб келгач, ҳазрат Фотиманинг қўлини сўраб бир неча улуғ саҳобалар совчи қўйишди. Бир куни Абу Бакр Сиддиқ Расулуллоҳнинг олдиларига бориб, Фотиманинг улғайиб қолганини Пайғамбар алайҳиссаломнинг эсларига солдилар. Аммо Расулуллоҳ унга жавоб қайтармадилар. Абу Бакр бундан саволлари мувофиқ келмаганини тушуниб, одоб билан чиқиб кетдилар. Ҳазрат Умар ҳам бир куни алоҳида келиб, ҳазрат Фотиманинг қўлини сўрадилар. Пайғамбар алайҳиссалом уни ҳам сукут билан ортига қайтардилар. Кейинроқ маълум бўлишича, Аллоҳнинг Расули ўзларининг суюкли қизлари Фотима учун куёвликка жиянлари Алини муносиб кўрган эканлар. Ҳазрат Алининг ўзлари бой-бадавлат киши бўлмасалар-да, Расулуллоҳ алайҳиссаломга ақраболиклари, хайрихоҳликлари ва ишончларини қозонганлари боисидан у зотнинг олдиларида қадр топган эдилар. Шунинг учун ҳам Пайғамбар алайҳиссалом Раббиларининг амри билан насабларини сақлаш учун ҳазрат Алини танлаган эдилар. Камбағалликлари ва ўзлари билан ўзлари овора бўлиб юрганлари сабабли Ҳазрат Алида бу вақтда на Фотимага, на бошқа бирор аёлга уйланиш мақсади ҳам йўқ эди.\nУ зот алайҳиссалом суюкли қизларини ҳазрат Алига завжаликка муносиб кўрганларини сезган саҳобалар Алига бу ҳақда маслаҳат беришди. Масалан, бир куни сингиллари Умму Ҳониъ гап орасида шундай деб қолди: “Абу Бакр билан Умар Расулуллоҳнинг олдиларига алоҳидадан келиб, Фотимани сўрашибди. Аммо Аллоҳнинг Расули розилик бермабдилар. Ўйлашимча, Расулуллоҳ Фотимани сизга сақлаб турган бўлсалар керак, вақтни ўтказмай совчиликка борсангиз бўларди”. Ҳазрат Али бунга жавобан “Фотимага уйланиш учун менда ҳеч вақо бўлмаса! Кейин Расулуллоҳ Фотимани менга беришлари мумкинлигини ким айтди?” дедилар. Умму Ҳониъ “Буни ўзим сезиб юрибман, сиз асло тараддудга тушмай, тез бораверинг” деди.\nАли ибн Абу Толиб каррамаллоҳу важҳаҳу бу гаплардан шижоатланиб, Фотимаи Заҳронинг қўлларини сўраш учун Расулуллоҳнинг ҳузурларига бордилар. Хонаи муборакка кириб келганларидан кейин гапга ниҳоятда чечан Али у жанобни кўрганлари заҳоти тиллари дудуқланиб, ҳаяжондан сўзлай олмай қолдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга яқинроқ жойга келиб турдилар ва у зот эшитадиган қилиб “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг қизларига совчилик қилмоқчи бўлган эдим. Ўзимнинг бирор нарсам ҳам йўқ. Аммо яқинлик ва меҳрларидан умидвор бўлиб сўрадим”, дедилар. Расули акрам жилмайганча “Хуш келибсиз, гапираверинг”, деб далда бериб турдилар. Бу меҳр билан айтилган сўзлар Пайғамбарнинг розиликлари аломати эди.\nМеҳрибон ота қизларининг ёнига бориб, бўлган воқеани табассум билан сўзладилар ва қизларининг раъйини сўрадилар. Фотима бошда сукут сақлаб тураверди. Ниҳоят, “Эй отажон, Қурайш ичидан менга шу камбағал йигитдан бошқа кишини тополмадингизми?” деб сўради. Расулуллоҳ қизларининг бу сўзларини эшитиб “Эй Фотима, сизни ҳақиқатда Аллоҳ ҳамда Унинг Расули эрга беряпти”, дедилар. Фотима “Ундай бўлса, мен Аллоҳ ва Унинг Расули буюрган кишини қабул қиламан”, деди.\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундан кейин Алини чақиртириб келдилар ва у кишига оғир ботмайдиган қилиб “Маҳрга бирор нарсанг борми?” дедилар. “Йўқ, эй Аллоҳнинг Расули”, деб жавоб бердилар Али. “Ҳутамийя совутинг қани?” дедилар. “Ўзимда, эй Аллоҳнинг Расули”, дедилар. “Бўлмаса, ўшани бер” дедилар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам. Али ибн Абу Толиб тезда бориб, совутни олиб келдилар. Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам уни сотиб, келинга сеп қилишни буюрдилар. Совутни Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳу етмиш тўрт дирҳамга “сотиб олди”. Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу бу пулни келтириб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг олдиларига қўйдилар. У зот муборак қўллари билан пулларни олдилар ва бир қисмини Билол розияллоҳу анҳуга бериб, атир ва хушбўй нарса сотиб олиб келиш учун топширдилар. Қолганини Умму Салама розияллоҳу анҳога бериб, келинга керакли нарсаларни сотиб олишни тайинладилар. Сўнг ра Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салам саҳобаларини чақириб, қизлари Фотимани Али ибн Абу Толибга тўрт юз мисқол кумуш маҳри билан, қойим суннат ва вожиб фаризат шарти билан никоҳлаб бераётганларига уларни гувоҳ қилдилар. У зот никоҳ хутбасини келин-куёвнинг ҳақларига дуо қилиш, уларга бахт-саодат ва солиҳ зурриёт тилаш билан тамомладилар. Маросим охирида эса меҳмонларга бир идишда хурмо қўйилди. Саъд ибн Муоз қўй олиб келди, саҳобалар жўхори ва бошқа егуликлар топишди.\nҲижратнинг иккинчи йили, Бадр урушидан сўнг Пайғамбарнинг суюкли қизлари шу тариқа ҳазрат Али хонадонига келин бўлди. Ҳаннод Динаврий шайх Шаъбийдан шундай воқеани келтиради: “Ҳазрат Али айтадилар: “Муҳаммад алайҳиссаломнинг қизлари Фотимага уйланганимда менинг ҳам, унинг ҳам бир қўй терисидан (пўстакдан) бошқа тўшагимиз йўқ эди. Кечаси устида ухлар эдик, кундузи унда сувчи туяга ем берардик. Менинг ундан (Фотимадан) бошқа хизматчим йўқ эди”. Қарангки, Набий алайҳиссалом Фотимани никоҳлаб берганларида у билан бирга теридан бўлган тўшак, ичига хурмо қипиғи солинган болиш, тош тегирмон, сув идиши ва иккита мешча юборган эканлар. Ҳатто янги келин-куёв яшайдиган хона ҳам бировдан ижарага олинган бўлиб, Масжиди Набавиядан анча олисда эди, кейинчалик уларни яқинроқ жойга кўчириб келишди.\nАллоҳнинг суюкли Пайғамбари, бутун мусулмон оламининг раҳбари ва йўлбошчиси, Яратган Зот “Агар хоҳласангиз, тоғларни олтинга айлантириб бераман”, деб ваъда қилиб турган инсон энг суюкли қизларига қўша-қўша кўрпа-тўшаклар, кўплаб чорва моллари, керагича уй жиҳозлари, сон-саноқсиз кийим-кечакларни сеп қилиб беришлари мумкин эди. Бутун Мадина аҳлини, ҳатто бошқа ўлкалардан меҳмонларни чорлаб, шоҳона тўйлар қилиб беришлари мумкин эди. Аммо у зот бундай қилмадилар. Чунки бунга ахлоқлари йўл қўймас эди, динлари, диёнатлари ижозат бермас эди. Аксинча, қизлари ва куёвларини камтарликка чақирдилар, буюк қаноатга йўлладилар. Али ибн Абу Толиб каррамаллоҳу важҳаҳу камбағал ва мол-дунёдан этак силкканлари учун ёш оиланинг ҳаёти етишмовчилик ва машаққатларга тўла ўтарди. Ҳазрат Алининг ўзлари шундай ҳикоя қиладилар: “Бир неча кунгача бизнинг хонадонда ҳам, Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларида ҳам бирор нарса қолмай, машаққат чекдик. Кўчага чиқсам, йўлда бир динор тушиб ётибди. Бир муддат “уни олсаммикан ёки олмасаммикан” деб ўйланиб турдим. Кейин аҳволимизнинг оғирлигини ўйлаб, уни олдим. Савдогарларнинг олдига бориб, ун сотиб олдим ва Фотима розияллоҳу анҳонинг олдига олиб келиб, “Хамир қилиб, нон ёп”, дедим. У хамир қилишга тушди. У заифлигидан хамир қилаётганида пешона сочи жомнинг чеккасига тегиб кетай дер эди. Охири у нонни пиширди.\nНабий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларига бориб, бу хабарни айтдим. У зот “Еяверинглар, у Аллоҳ таоло томонидан сизларга берилган ризқдир” дедилар”.Бир куни ҳазрат Али Фотимага “Аллоҳ ҳақи, қудуқдан сув тортавериб, кўкрагим оғриб кетди.Аллоҳ отангга бир қанча асирлар берган, бориб, бирорта хизматчи сўрасанг қандай бўларкан?” деди. Фотима “Мен ҳам тош тегирмонни айлантиравериб, қўлларим қавариб кетди” деди ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларига борди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам унга “Нимага келдинг, қизим?” дедилар. “Сиздан ҳол-аҳвол сўрагани келган эдим”, деди Фотима ва у зотдан сўрашга уялиб, ортига қайтди. Али хотинининг қуруқ қайт ганини кўриб, “Нима бўлди?” деди. “У зотдан ҳожатимни сўрашга уялдим”, деди. Кейин икковлари биргалашиб Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларига боришди ва Али “Эй Аллоҳнинг Расули, қудуқдан сув тортавериб, кўкрагим оғриб кетди”, деди. “Мен ҳам тош тегирмонни айлантиравериб, қўлларим қавариб кетди. Аллоҳ сизга асирларни ва кенгликни берганини билиб, “Бизга бир хизматчи беринг” деб келдик”, деди Фотима. “Аллоҳга қасамки, сизларга бериб, суффа аҳлини оч ҳолатда қўя олмайман. Мен уларга бергани нафақа топа олмай турибман. Асирларни сотиб, тушган маблағни ўшаларга ишлатмоқчиман”, дедилар. Икковлари бўшашиб ортларига қайтиб кетишди.\nЭр-хотин оёқларини ёпишга етмайдиган калта тери ёпинчиқларига кириб ётганларида Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам уларнинг олдига келдилар. Улар сапчиб ўринларидан туришди. У зот алайҳиссалом: “Жойингиздан қимирламанг! Мен сизлар сўраган нарсангиздан кўра яхшироқ нарсанинг хабарини берайми?” дедилар. “Ҳа”, дейишди. “Бир калималарни менга Жаброил ўргатди. Ҳар намоздан кейин ўн марта Аллоҳга тасбеҳ айтасизлар. Ўн марта ҳамд айтасизлар. Ўн марта такбир айтасизлар. Тўшакларингиздан жой олганингизда эса ўттиз уч марта тасбеҳ айтинглар. Ўттиз уч марта ҳамд айтинглар. Ўттиз тўрт марта такбир айтинглар”, дедилар у зот. Али ибн Абу Толиб каррамаллоҳу важҳаҳу “Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан эшитганимдан буён уларни тарк қилганим йўқ”, деди”.\nПайғамбар алайҳиссаломнинг қизлари ҳазрат Фотима бир куни касал бўлиб қолди. Негадир кўнг ли анор тусади. Буни эри ҳазрат Алига айтди. Ҳазрат Али бозорга чиқиб, бир дона анор сотиб олдилар. Чунки пуллари фақат шунга етди. Бозордан қайтаётсалар, йўлда тиланчи учраб, қўлларидаги анорни сўради. Имон ва ҳаёлари қўймай, анорни иккига бўлиб, ярмини гадога бердилар. Тиланчи хурсанд бўлди. Уйга келиб, ҳазрат Али анорнинг ярмини аёлларига бердилар ва узр сўрадилар. Ҳазрат Фотима узрни қабул қилиб, “Аллоҳ сиздан рози бўлсин, ажр-мукофот берсин”, деди. Орадан ҳеч қанча фурсат ўтмаган ҳам эдики, эшик тақиллаб қолди. Ҳазрат Али очиб қарасалар, эшик олдида Салмон Форсий турибдилар. Қўлларидаги идишда тўққиз дона анор. “Бу анорларни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бериб юбордилар”, дедилар Салмон. “Бўлиши мумкин эмас, агар Расулуллоҳ бериб юборганларида ўн дона бўлиши керак эди. Чунки Аллоҳ бир яхшиликка ўн яхшилик берилади, деган”. Шунда Салмон Форсий чўнтакларидан ўнинчи анорни чиқариб, “Биттасини баракот учун олиб қолган эдим”, дедилар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг куёвлари ҳазрат Алига меҳрлари ва муҳаббатлари ниҳоятда катта эди. Буни қуйидаги воқеадан ҳам билиб олса бўлади. У зотнинг муҳожирлар билан ансорийларни биродарлаштиришлари Мадинаи Мунавварада биринчи қилган ишларидан бири бўлди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам уларни диндош биродарлар деб эълон қилганларидан сўнг муҳожирлардан ҳар бир кишини ансорийларнинг бири билан ака-ука қилиб қўйдилар. Бу диний биродарлик муносабатлари қариндошлик, туғишганлик алоқаларидан ҳам устун саналадиган бўлди. Улар ҳамма масалаларда, ҳатто мерос масаласида ҳам мана шу алоқага таяниб иш кўрадиган бўлишди. Али ибн Абу Толиб каррамаллоҳу важҳаҳу эса мени қайси ансорий билан биродар қилиб қўяркинлар деб бошлари қотган эди. Дўстлаштириш иши охирлаб қолганида ҳам Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳазрат Алининг биродари кимлигини айтмадилар. Шунда Али икки кўзидан ёш тўкиб келиб, “Эй Аллоҳнинг Расули, саҳобаларингизни биродар қилдингиз. Мен билан бирортани биродар қилмадингиз?!” деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам унга “Сен менинг бу дунёдаги ва охиратдаги биродаримсан!” дедилар”.\nШу тариқа Али ибн Абу Толиб каррамаллоҳу важҳаҳуга бошқа ҳеч кимга насиб этмаган улкан бахт, яъни Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ўзлари билан икки дунёлик ака-укалик насиб этди. Бу бошқа ҳеч кимга насиб этмаган олий ва кам учрайдиган бир мақом эди!\n(1 қисм) (2 қисм) (3 қисм) (4 қисм) (5 қисм) (6 қисм) (7 қисм) (8 қисм) (9 қисм) (10-қисм) (11-қисм) (12-қисм) (13-қисм) (14-қисм) (15-қисм) (16-қисм) (17-қисм) (18-қисм) (19-қисм) (20-қисм) (21-қисм) (22-қисм) (23-қисм) (24-қисм) (25-қисм) (26-қисм) (27-қисм) (28-қисм) (29-қисм) (30-қисм) (31-қисм) (32-қисм) (33-қисм) (34-қисм) (35-қисм) (36-қисм) (37-қисм) (38-қисм) (39-қисм) (40-қисм) (41-қисм)\n179 21:30 01.03.2021\n919 21:00 01.03.2021\n411 20:30 01.03.2021\n148 18:44 01.03.2021


Ўзбекистонда коронавирусга чалинганлар сони яна 200 нафардан ошди. ССВ муҳим огоҳлантириш берди - Darakchi\nЖАМИЯТ 27.11.2021, 11:19\n2021 йил 26 ноябрь ҳолатига кўра, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 192599 (+218) нафарни ташкил этмоқда. Бу ҳақда Соғлиқни сақлаш вазирлиги матбуот хизмати маълум қилди.\nҚайд этилишича, янги касалланиш ҳолатларининг:\n19 нафари Самарқанд вилоятида,\n18 нафари Хоразм вилоятида,\n53 нафари Тошкент вилоятида,\n65 нафари Тошкент шаҳрида коронавирусга чалинган беморлар билан мулоқотда бўлганлиги сабабли намуна олинган фуқаролар орасида аниқланган.\nШунингдек, 3 нафар коронавирусга чалинган бемор вафот этиб, касалликдан вафот этганлар сони 1395 нафарни ташкил қилган.\nШу жумладан, ССВ айни кунларда бутун дунёда коронавирус инфекцияси қайта бош кўтарганини айтиб, фуқароларни огоҳ бўлишга чақирди.\n"Ҳозирда Европа мамлакатларидаги вазият анчагина таҳликали. Юртимизда эса сўнгги вақтларда эпидемик вазият ижобий томонга ўзгараётган бўлсада, бу ҳолат ҳотиржамликка берилиш учун сира асос бўла олмайди. Аксинча, дунёдаги мураккаб пандемик ҳолатдан тўғри хулоса чиқарган ҳолда ҳар биримиз карантин қоидаларига қатъий риоя қилишимиз, касалликка қарши тўлиқ эмланишимиз зарур. Унутманг, вакцина – ягона чора",-дейилади вазирлик хабарида.


Имон Каримова: Онам Ўзбекистон ҳукумати билан келишилган шартларни бузмади « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nИмон Каримова: Онам Ўзбекистон ҳукумати билан келишилган шартларни бузмади\n15 March 2019 - 14:50\nГулнора Каримованинг Имон уйида тушган суратларидан бири\n“Рустам Иноятов МХХ раислиги лавозимидан олинишидан бир ҳафта ўтар-ўтмай Зангиотадаги турмага икки киши келиб онам билан музокараларни бошлаб юборишган. 2018 йил май ойида прокуратура ходимлари мени турмага олиб киришди. У ерга кириш мумкин эмасди, иккита дарвозадан ўтдик. Менга машинада яшириниб ўтиришни айтишди, чунки бу махфий учрашиш экан. Ниҳоят, онамнинг олдига кирдик, уни бир йилдан бери кўрмагандим.\nУлар онамни уй ҳибсига ўтказишни хоҳлардилар. Улар онам бунинг учун кассация аризасини ёзишини сўрадилар. Лекин, турмадаги муддатингиз, айтайлик, ярим йил қолган бўлса, уй ҳибсида у 2 йилга алмаштирилар экан. Онам бунга рози бўлмади, чунки қонунга кўра, 2018 йил декабрида буткул озод бўлиши кутилаётганди. Бу талабларни қўйган киши кейин чиқиб прокуратурага телефон қилди ва онам рози бўлмаётганини айтди. Мен ҳам чиқиб қараб тургандим, у жуда асабийлашиб чўккалаб ўтириб, сигарет чекиб олди. Сўнг у қайтиб кирганида, онам: “Мен сизларга қандай ишонай, сизлар мени алдамоқчисизлар, мени шартли равишда муддатидан аввал озод қилиш ўрнига уй ҳибсига ўтказмоқчисизлар” деб норози бўлди. Онам муддатидан аввал шартли озод қилишларини истаганди.\nГулнора яшаган уй\nБир неча кун ўтгач, мени яна турмага олиб боришди. Прокуратура одамларига телефон қўнғироғи бўлди ва барча томонлар онамни “шартли муддатидан аввал озод қилиш”га келишганлари айтилди. Онамни уйга олиб кетаётганимизда, онам улардан озод бўлиши ҳақидаги ҳужжат нусхасини сўради. Улар эса прокуратурага етиб олсак, нусха олиб беришларини айтишди. Лекин, барибир беришмади.\nОнамга телекоммуникация соҳасига алоқаси бўлмаган пулларини сақлаб қолиш, бошқаларини эса давлатга топшириш таклиф қилинди. Улар “Биз сиз бошқа манбалардан ишлаб топган пулларингизнинг бир қисмини ҳам оламиз” дейишди.\nУмрининг охирги ойларида Ислом Каримов ўз неваралари Имон ва Исломни кўришдан бош тортган\nПрокуратура онамни эндиликда уй ҳибси шартларини “фаол бузиш”да айблаяпти. Улар бу билан онамнинг Швейцариядаги адвокати билан мулоқотда бўлганини назарда тутишяпти.\n2017 йилда ҳукм чиққанини биз билмаймиз. Аввалги ҳукмлар ҳам шундай бўлганди – битта суд ошхонамизда бўлган, итим ҳам бор эди у ерда.\nЛола Каримова ўз жияни Имон билан 2017 йил август ойида Татьяна Каримова хонадонида учрашган.\n“Имон унга яқинда Гулнора Каримова озод бўлиши ҳақида айтган. У билан суҳбатдан маълум бўлишича, Имон Гулнора Каримованинг Тошкент ва Швейцариядаги адвокатлари билан алоқада бўлган. Ўшанда Имон Гулнора Каримова билан адвокатлари алоқада эканини ҳам айтган. Аммо Лоладан адвокатлар бўйича ёрдам сўралмаган. Икки соатлик учрашув давомида суҳбат 90 фоиз Имоннинг келажаги ҳақида бўлган. Асосий урғу унинг таълим олиши ва ўқишларини тўхтатиб қўймаслигига берилган. Лола Каримова-Тиллаева шунингдек, Имонга отаси Мансур Мақсудий томонидан таклиф қилинган ёрдам таклифини рад этмасликни ва чет элда ўқишини давом эттиришини маслаҳат берган,” – дейди манба.\nГаянэ онам билан битта турмада ўтирган. Бир неча марта онам уни узоқдан кўрган, лекин мулоқот қилишмаган, чунки икковига ҳам бу тақиқланган. Гаянэни кўп қўрқитишган. Лекин, уни бир неча бор хорижга ва прокуратурага олиб боришгани бизга маълум. Мақсад – Гаянэ ёрдамда пулларни қайтариш бўлган “…\nГулнора Каримованинг 26 ёшли ўғли Ислом қўшимча қилишича, ўзини “Гулнора Каримова” дея таништирган сохта аёллар, ҳамда онасининг ишончли одами деб ўзини тақдим қилган эркаклар турли компаниялар ва банкларга бориб, Гулнора Каримовага тегишли пулларни олишга уринганлар.\n“Ҳар сафар шундай қилишганда, менга у компания ё банкдан телефон қилишарди ва хабардор қилишарди… Гап шундаки, энг бошида Ўзбекистон ҳукумати Швейцариядаги пуллар онамга тегишли эканини исботламоқчи эди. Лекин, ўтган июнь ойида Ўзбекистонда бу пуллар онамга эмас, балки Гаянэ ва Рустам Мадумаровга тегишли деган қарор қилинди. Бундан мақсад, пуллар қайтарилишини осонлаштириш. Онамга тегишли дейишса, қайтариш қийин бўлади,” – дейди Ислом Каримов.\nПрокуратура маълумотларига кўра, Каримова бошқарган жиноий гуруҳнинг 12та хорижий давлатда легаллаштирган маблағлари аниқлаштирилган. Уларнинг умумий миқдори 1,5 миллиард долларга яқин.\n6 март куни Ўзбекистон Бош прокуратураси ўз сайтида чоп қилган баёнотда, Гулнора Каримова “жазони ўташ даврида суд томонидан ўрнатилган чекловларни мунтазам равишда бузиб, ўзига юклатилган мажбуриятларни бажармаган”ини ёзди.\nПрокуратура, шунингдек, Каримова “жиноят иши бўйича аниқланган ўзи томонидан етказилган зарарнинг қопланишига фаол тўсқинлик қилган,” дея у яна умумий тартибли колонияга ўтказилиши қарор қилинганини маълум қилди.\nБаёнотда айтилишича, “Жиноят ишлари бўйича Тошкент вилояти судининг 2017 йил 18 декабрдаги ҳукми билан 1972 йилда туғилган Каримова Гулнора Исламовнага 10 йил озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланган. Аммо, инсонпарварлик нуқтаи назаридан ҳамда маҳкума жиноий йўл билан орттирилган пул маблағларини қайтариш ва давлатга етказилган зарарни қоплаш мажбуриятларини ўз зиммасига олганлигини эътиборга олган ҳолда, жиноят ишлари бўйича Тошкент вилояти судининг 2018 йил 1 июлдаги ажрими билан Гулнора Каримовага тайинланган жазо 5 йил муддатга озодликни чеклаш жазосига алмаштирилган. Озодликни чеклаш жазосини ўташ жойи этиб маҳкума Гулнора Каримованинг ўз танловига кўра, қизи Иман Каримованинг яшаш жойи белгиланган.”