Ирим-сиримлардан сақланайлик – .:: Xadicha.uz\nМустақиллигимиз туфайли динимиз ва миллий қадриятларимиз қайта тикланди. Ислом маданиятига мансуб бўлган минг йиллик тарихга эга, ўтмиш қаъридан оламга нур таратиб келган муқаддас обидалар – масжид ва мадрасалар мўмин-мусулмонларга қайтариб берилди. Инсоний қадриятларимизнинг асосини ташкил этган Ислом дини таълимотларидан халқимиз яна баҳраманд бўла бошлади. Шу билан бирга жамиятимизда муқаддас динимиз қайтарган баъзи бир бидъат-хурофотлар ҳам учраб тургани барчамизга маълум. Ана шундай хурофотлардан бири ирим қилиш, шумланишдир.\nМаълумки, Расулуллоҳ соллолоҳу алайҳи васаллам ҳаётлик вақтларида ислом дини ақидалари ва ҳукмларини саҳобаи киромларга ўз ҳадиси шарифлари орқали мукаммал равишда етказганлар. Саҳобалар, тобеинлар, табаъ тобеинлардан тортиб то бизнинг асримизгача ўтган уламолар, мусулмонларга Аллоҳ қодир қилганича шариат аҳкомларини тушунтириш, ҳоҳ ибодат, ҳоҳ муомалот соҳасида исломга кириб келган бидъат ва хурофотларга қарши жиддий курашишда зўр маҳорат кўрсатиб келганлар. Лекин шунга қарамай, мусулмонлар ўртасида ҳануз динга заррача алоқаси бўлмаган баъзи бир урф-одатлар, асоссиз ақидалар ҳукм суриб келаётганлиги ачинарли ҳолдир.Албатта бу каби ишлар инсониятнинг ақл мезонига тўғри келмайдиган, унинг имонига зарар келтирадиган, ҳақ йўлдан ботилга бурадиган амаллардандир. Аллоҳ ва Расули бундай ишлардан, бундай эътиқоддан қайтаради.\nБу ҳақда Пайғамбаримиз соллолоҳу алайҳи васаллам ўзларининг муборак ҳадиси шарифларида қуйидагича марҳамат қилганлар: «Уч нарсадан менинг умматим ҳаргиз қутула олмайдилар. Бу – ҳасад, бадгумонлик ва иримдур. Бундай нарсалардан қутилиш йўли шуки, ҳасад қилсангиз, зулмга ўтманг. Гумону шубҳа қилсангиз, уни ҳақиқат ҳисоб қилиб, унга асосан иш тутманг. Бирор ирим қилинадиган нарсага дуч келсангиз, Аллоҳ таолога таваккул қилиб, йўлингизда ва ишингизда давом этиб кетаверинг». Расулуллоҳ соллолоҳу алайҳи васаллам бу уч нарсанинг уммат ичида мавжуд бўлишини алоҳида таъкидлаб, бундай иллатлардан огоҳ бўлишга, бу иллатлар ботқоғига ботиб қолмасликка чақириб, қандай йўл тутмоқ кераклигини ҳам кўрсатиб бердилар. Демак ҳар-хил нарсадан ирим қилмасдан, Аллоҳга таваккул қилиб ишимизда бардавом бўлишлигимиз керак экан. Ёки йўлда кетаётган ҳолатда олдидан қора мушук ўтиб қолса, ундан ирим қилиб орқага қайтмасдан, балки Аллоҳга таваккул қилиб йўлида давом этиши керак экан. Чунки Аллоҳ таоло Қуръони каримда «Талоқ» сурасида: «Кимки Аллоҳга таваккул қилса, бас, (Аллоҳнинг) ўзи унга кифоя қилар» деб марҳамат қилди.\nТаъкидламоқ керакки, аввало мўмин-мусулмон киши ирим-сирим, сеҳру жодуга берилмайди ва ишонмайди. Мўмин одам учун тақдир Аллоҳ таолодан бўлади ва бахт ёки бахтсизлик ҳам унинг истаги билан рўй беради. Шундай экан, айрим ирим-сиримчи ва турли шубҳачи инсонлар тахмин қилганидек «қўш келин олганларнинг хонадонларига чилла тушиши», «келиннинг бахти боғланиши», олдидан мушук ўтгани учун йўлдан қайтиш», «фалончи келиннинг қадами оғир келди», «чоршанба ва жума куни касал кўргани борманг», «шанба куни кир ювманг», «қоронғуда ёки жума куни тирноқ олиб бўлмайди», «жанозадан кейин тўйга борманг», «марҳумни эшикдан олиб чиқманг», «юлдуз учиши», «сафар ойида тўй қилиш мумкин эмас», «супургини тик қўйиб бўлмайди», «остона ҳатлаб сўрашиб бўлмайди», «13 рақами – бахтсиз», «фалон кунда фалон ишни қилиб бўлмайди» каби турли бўлган-бўлмаган иримлар ислом динида қораланади. Шунингдек, ирим қилаётган нарсасидан сақланиш учун турли-туман туморлар осиб олишлар ҳам ислом дини ақидасига ёт бўлган ишлардандир. Бу каби иримларга ўралашиб қолиш инсонни ҳақ диндан узоқлаштириб, турли хурофотларга кўмиб ташлайди. Кишини асл дин қолиб, ҳар хил асли ва асоси бўлмаган нарсалар билан ўралиб қолишга олиб келади.\nРасулуллоҳ соллолоҳу алайҳи васаллам ирим-сирим қиладиган кимса тавба қилиб, унга каффорат бериши борасида шундай деганлар: «Кимни ирим қилиши ўз ишидан қолдирса, у аниқ ширк келтирибди». «Эй, Расулуллоҳ! Бунинг каффорати нима?» дедилар. Расулуллоҳ соллолоҳу алайҳи васаллам «Аллоҳумма, ла тойра илла тойрука, ва ла хойра илла хойрука, ва ла илаҳа ғойрука!» Яъни «Аллоҳим, ўзингдан ўзга илоҳ йўқдир, учиш ҳам яхшилик ҳам ўзингни хоҳишинг билан бўлажакдир. Сендан ўзга илоҳ йўқ», дейишинг», дедилар».\nБуюк ватандошимиз, муҳаддислар султони ҳазрат Имом Бухорий раҳимаҳуллоҳнинг «ал-Адаб ал-муфрад» асарида мавзуга оид ажойиб бир воқеа келтирилган:\n«Бола туғилганида унга барака сўраб дуо қилиши учун одамлар чақалоқларни Ойша онамиз розияллоху анҳо олдига олиб келардилар. Бир чақалоқ келтирилди, уни тўшагидан олаётувди, ёстиғи остига устара (пичоқча) қўйилган экан. Ойша розияллоху анҳо устарани нимага қўйилганини сўрадилар, жинлардан сақланиш учун, болага жинлар яқинлашмаслиги мақсадида қўйилганини айтишди. Шунда Ойша розияллоху анҳо уни олиб, отиб юбордилар ва иккинчи бор бундай иш қилишдан қайтардилар. Расулуллоҳ соллолоҳу алайҳи васаллам ирим-сиримларни ёқтирмасликларини, уларга ғазаб билан боқишларини айтдилар ва Ойша онамиз розияллоху анҳонинг ўзи ҳам ундан қайтаришларини билдирдилар».\nХулоса шуки мусулмон инсон ҳар қандай хил бидъат-хурофот, ирим-сирим каби амалларга қарши ўзида куч топа билишлиги ва бундай бехайр ишлардан ўзини четга олиб Пайғамбаримиз соллолоҳу алайҳи васаллам йўлига ўзини йўллаши лозим. Аллоҳ барчаларимизни оқибатларимизни ҳайрли қилиб, илм орқали тўғри ақидани тушуниб етадиган бандалари қаторида бўлишимизни насиб қилсин.\n Баззор, 2/4379; Ибн Абу Шайба, 5/26411\n Имом Бухорий. Ал-Адаб ал-муфрад, 1/912\nslayd ирим ирим-сирим\t2018-04-02


Индапамид narxi - Toshkent va butun O'zbekiston bo'yicha\nИндапамид ТАБЛЕТКА 2,5мг №30\nДаволашни дозаси ва давомийлиги ҳар бир пациент учун шахсий равишда белгиланиши лозим.\nСуткада 1 таблетка, препаратни эрталаб қабул қилган афзал. Таблеткаларни бутунлигича, сув билан бирга ютиш керак.\nЮқори дозаларда индапамид кучлироқ антигипертензив таъсир намоён қилмайди, аммо салуретик таъсири кучаяди.\nОғир буйрак етишмовчилигида (креатинин клиренси минутига 30 мл дан кам) препаратни қўллаш мумкин эмас.\nТиазидли диуретиклар ва тиазидсимон дори препаратлари буйрак фаолияти нормада бўлганида ёки агар буйрак фаолияти кучсиз даражада бузилган ҳолатларда кўпроқ самаралидир.\nОғир жигар етишмовчилиги ҳолларида дори препаратини қўллаш мумкин эмас.\nКекса ёшдаги пациентларда плазмадаги креатинин концентрацияси пациентнинг ёши, тана вазни ва жинсини ҳисобга олиш керак. Индапамид SR дори препарати кекса ёшдаги пациентларда фақат буйракларнинг нормал фаолиятида ёки фақат буйрак етишмовчилигининг енгил даражасида қўллаш мумкин.\nХавфсизлиги ва самарасига таллуқли маълумотларни йўқлигини ҳисобга олиб, препаратни болалар ва ўсмирларда қўллаш мумкин эмас.\nКўпгина клиник ва лаборатор ножўя таъсирлар дозага боғлиқ ҳисобланади.\nТиазидсимон диуретик дори препаратлари, шу жумладан индапамид қуйидаги ножўя таъсирларни чақириши мумкин:\nЖуда тез-тез (≥1/10); тез-тез (≥1/100 дан <1/10 гача); тез-тез эмас (≥1/1000 дан <1/100 гача), кам ҳолларда (≥1/10000 дан <1/1000гача); жуда кам ҳолларда (<1/10000); тез-тезлиги номаълум (маълум бўлган маълумотларга асосланиб бахолаш мумкин эмас).\nЖуда кам ҳолларда: тромбоцитопения, лейкопения, агранутоцитоз, апластик анемия, гемолитик анемия.\nКам ҳолларда: толиқиш ҳисси, бош айланиши, бош оғриғи, парестезиялар.\nТез-тезилиги ноъмалум: ҳушдан кетиш.\nЖуда кам ҳолларда: юрак ритмини бузилиши, артериал гипотензия.\nТез-тезлиги ноъмалум: torsade de pointes потенциал ўлим хавфи (“Дориларнинг ўзаро таъсири” ва “Махсус кўрсатмалар” бўлимига қаранг).\nТез-тез эмас: қусиш.\nКам ҳолларда: кўнгил айниши, қабзият, оғиз бўшлиғини қуриши.\nЖуда кам ҳолларда: панкреатит.\nЖуда кам ҳолларда: буйрак етишмовчилиги\nЖигар ва ўт чиқарувчи йўллар томонидан бузилишлар:\n– жигар етишмовчилиги фонида жигар энцефалопатиясини ривожланиши мумкин (“Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар” ва “Махсус кўрсатмалар” бўлимига қаралсин);\n– юқори сезувчанлик реакциялари, асосан терида, аллергик реакциялар ва астма реакциялари пайдо бўлишига мойиллиги бўлган пациентларда.\nТез-тез: доғли-папуллёз тошма.\nТез-тез эмас: пурпура.\nЖуда кам ҳолларда: ангионевротик шиш ва (ёки) эшакеми, токсик эпидермал некролиз, Стивенс-Джонсон синдроми.\nТез-тезлиги ноъмалум: тизимли қизил югуриги симптомларини хуружлари бўлиши мумкин.\nФотосенсибилизация ҳолатлари аниқланган (“ Махсус кўрсатмалар” бўлимига қаралсин).\nЛаборатор ва инструментал тадқиқотлар натижаларига таъсири\n-ЭКГ да QT интервалини узайиши (“Дориларнинг ўзаро таъсири” ва “Махсус кўрсатмалар” бўлимига қаралсин).\n– даволаш вақтида қонда сийдик кислотасини ва глюкозанинг концентрациясини ошиши: қандли диабети ёки подаграси бўлган пациентларда диуретик дори препаратларини қўллашни мақсадга мувофиқлигини махсус эҳтиёткорлик билан қайта кўриб чиқиш зарур;\n– жигар ферментларини фаоллигини ошиши.\nКлиник тадқиқотларда 10% пациентларда гипокалиемия кузатилган (қон плазмасида калийни миқдори камида 3,4 ммоль/л) ва 4-6 ҳафта даволашдан сўнг 4% пациентларда камида 3,2 ммоль/л. 12 хафта давомида даволангандан сўнг қон плазмасида калийни таркиби ўртача 0,23 ммоль/л га камайган.\nЖуда кам ҳолларда: гиперкальциемия.\n– калийни йўқотилиши ва гипокалиемияни ривожланиши, айниқса юқори хавф гуруҳига мансуб бўлган пациентларда аҳамиятлидир (“Махсус кўрсатмалар” бўлимига қаралсин);\n– дегидратация ва ортостатик гипотензияни чақирувчи гиповолемия билан кечувчи гипонатриемия. Хлор ионларини бир вақтда йўқотилиши компенсатор характердаги иккиламчи метаболик алкалозга олиб келиши мумкин: ушбу самарани эҳтимоли ва оғирлиги аҳамиятли ҳисобланмайди.\nИндапамидга, сульфонамидларга ёки препаратнинг ёрдамчи моддалардан бирига юқори сезувчанлик\n– оғир буйрак етишмовчилиги\n– жигар энцефалопатияси ёки жигар фаолиятини бошқа оғир бузилишлари\n– гипокалиемияда қўллаш мумкин эмас.\nИндапамид билан бир вақтда қўллаш мумкин бўлмаган дори препаратлари\nПлазмада литий миқдорини ошиши дозани ошириб юборилиши симптомлари билан келиб чиқади, кам тузли парҳез ҳолатдаги каби (сийдик билан литийни кам чиқарилиши).\nАгар литий тузларини ва диуретик препаратларини бир вақтда қўллаш зарурати бўлса, плазмада литий таркибини назорат қилиш ва мувофиқ дозасига тузатиш киритиш зарур.\nИндапамид билан эҳтиёткорлик билан қўллаш лозим бўлган дори препаратлари\nTorsade de pointes чақирувчи, юрак ритмига таъсир кўрсатувчи препаратлар\n– антиаритмик препаратларнинг Iа синфи (хинидин, гидрохинидин, дизопирамид);\n– антиаритмик препаратларнинг III синфи (амиодарон, соталол, дофетилид, ибутилид);\n– айрим антипсихотик препаратлар – фенотиазин ҳосилалари (хлорпромазин, циамемазин, левомепромазин, тиоридазин, трифтоперазин), бензамид ҳосилалари (амисульпирид, сульпирид, сультоприд, тиаприд), бутирофенон ҳосилалари (дроперидол, галоперидол);\n– бошқа препаратлар: бепридил, цизаприд, дифеманил, эритромицин (вена ичига юборилганида), галофантрин, мизоластин, пентамидин, спарфлоксацин, моксифлоксацин, винкамин (вена ичига юборилганда).\nЮрак қоринчалари аритмиясини юқори хавфи айниқса torsade de pointes (гипокалиемия мойил омил ҳисобланади). Ушбу препаратларни қўллаш зарурати бўлган ҳолларда гипокалиемия ривожланишига пациентни назорат қилиш зарур ва зарурати бўлса калий миқдорини мувофиқлаштириш лозим. Плазмада электролитлар даражасини ва ЭКГ кўраткичларини назорат қилиш лозим.\nГипокалиемия келиб чиққан ҳолатда torsade de pointes ни ривожланиш хавфини чақирмайдиган дори препаратларини қўллаш лозим.\nНостероид яллиғланишга қарши дори препаратлари (ичга қабул қилиш учун), шу жумладан циклооксигеназа-2 селектив ингибиторлари (ЦОГ-2) ва салицилатларни юқори дозалари (суткада ≥3г).\nИндапамидни антигипертензив ва самараси камайиши мумкин.\nСувсизланган пациентларда ўткир буйрак етишмовчилигини хавфи ошиши мумкин (калавалар фильтрацияси камайиши). Пациентни гидратация ҳолатини назорат қилиш ва буйрак фаолиятини мониторингини ўтказиш лозим.\nАнгиотензинга айлантирувчи фермент (ААФ) ингибиторлари\nТасодифан артериал гипотензияси хавфи ва ўткир буйрак етишмовчилигини ривожланиш хавфи билан боғлиқ бўлган натрий ионларини танқислиги бўлган пациентларда (асосан буйрак артерияларининг стенози бўлган пациентларда) ААФ ингибиторларини буюриш.\nАртериал гипертензияда диуретиклар билан даволаш натрий танқислигини чақиришини ҳисобга олиб, қуйидагилар:\n– индапамид қабул қилинганидан кейин ривожланувчи гипонатриемиянинг натижасида гипертензия ривожланган ҳолларда, уни қабул қилиш ААФ ингибиторлари билан даволашни бошлашдан 3 кун олдин тўхтатилади,\n– ААФ ингибитори билан даволанган паст дозадан бошлаш сўнгра уни аста секин ошириш.\nДимланган юрак етишмовчилигида ААФ ингибиторларини жуда паст дозаларда даволашни бошлаш лозим, энг яхшиси калий сақламайдиган диуретикни дозасини камайтиргандан сўнг (агар буни иложи бўлса).\nБарча ҳолатларда ААФ ингибиторлари билан даволашни биринчи давомида буйрак фаолиятини мониторинги ўтказиш зарур (креатинин миқдорини).\nГипокалиемияни чақирувчи бошқа дори препаратлари: В амфотерицин (вена ичига юборилганда), глюкокортикостероидлар ва минералокортикостероидлар (ичга буюрилганда), тетранозактид, перистальтикани рағбатлантирувчи сурги дори препаратлари.\nГипокалиемияни ривожланишини юқори хавфи (аддитив таъсири). Қон плазмасида калий миқдорини мониторингини ўтказиш зарур, асосан ангишвонагул препаратлари билан бир вақтда даволаш вақтида. Ичак перистальтикасини рағбатлантирмайдиган, сурги дори воситаларини қўллаш тавсия этилади.\nИндапамиднинг антигипертензив самарасини кучайтиради.\nПациентнинг адекват гидратациясини таъминлаш ва буйраклар фаолиятини назорат қилиш керак.\nАнгишвонагул гликозидларини қўллангандан кейин токсик симптомларини ривожланишига мойиллиги осили бўлиб ҳисобланади, шунинг учун калий миқдорини назорат қилиш, ЭКГ ни ўтказиш зарур, зарурати бўлса, даволашни кўриб чиқиш лозим.\nЎйлаб кўришни талаб этадиган мажмуалар\nКалий тежовчи диуретиклар (амилорид, спиронолактон, триамтерен)\nАйрим пациентлар учун фойдали бўлган, ушбу препаратларни рационал мажмуаси гипокалиемия (айниқса буйрак етишмовчилиги ёки қандли диабети бўлган пациентларда) ёки гиперкалиемия ривожланиши хавфини истисно қилмайди. Плазмада калийнинг концентрациясини назорат қилиш ва ЭКГ текширувини ўтказиш, зарурати бўлганида эса – даволаш усулини ўзгартириш керак.\nМетформинни қабул қилиш фонида диуретикларни, айниқса ҳалқали диуретикларни қўлланиши натижасида, функционал буйрак етишмовчилиги билан боғлиқ лактацидозини ривожланиш хавфи ошади. Агар зардобдаги креатинин даражаси эркакларда 15 мг/л (135 мкмоль/л) ва аёлларда 12 мг/л (110 мкмоль/л) дан юқори бўлса, метформинни ишлатиш мумкин эмас.\nЙод сақловчи рентгеноконтраст воситалар\nДиуретиклар чақирган сувсизланиш ҳолларида, йод сақловчи рентгенконтраст воситаларнинг юқори дозалари қўлланганидан кейин ўткир буйрак етишмовчилигини ривожланишини юқори хавфи мавжуд. Бундай воситани ишлатишдан олдин пациентнинг яхши гидратациясини таъминлаш керак.\nТрициклик антидепрессантлар, нейролептиклар\nАнтигипертензив таъсирни ва ортостатик гипотензияни келиб чиқиш хавфини кучайиши (аддитив таъсири).\nКальций (кальций тузлари)\nБуйрак орқали кальцийни кам чиқарилишини натижасида гиперкальциемия хавфи.\nПлазмада циклоспорин миқдорини ўзгаришларсиз креатинин миқдорини ошиши хавфи, ҳаттоки агар сув ва (ёки) натрий танқислиги аниқланмаган бўлса ҳам.\nКортикостероидлар, тетракозактид (ичга юбориладиган)\nГипотензив самараси камаяди (кортикостероидларни таъсири натижасида натрий ва сувни тутилиши).\nЖигар етишмовчилиги бўлган пациентларда тиазидсимон диуретик дори препаратлар жигар энцефалопатиясини ривожланишини тезлаштириши мумкин, асосан электролитлар алмашинувини бузилишида. Жигар энцефалопатиясининг симптомлари пайдо бўлган ҳолларда индапамидни бекор қилиш керак.\nТиазид диуретиклар ва тиазидсимон дори препаратларини қўлланиши билан боғлиқ фотосенсибилизация ҳоллари аниқланган. Агар даволаниш вақтида фотосенсибилизация реакциялари пайдо бўлса, дори препаратини бекор қилиш тавсия этилади. Агар диуретикни такроран қўллаш зарурати келиб чиқса, тери юзасини қуёш нурларининг таъсирдан ёки сунъий ультрабинафша нурланишдан ҳимоя қилиш тавсия этилади.\nДори препарати лактоза сақлайди ва галактозани наслий ўзлаштираолмасликда, лактоза танқислиги (Лаппа тури) ёки глюкоза-галактоза мальабсорбция синдроми бўлган пациентларда қўлланилиши мумкин эмас.\nПлазмада натрий даражаси\nПрепарат билан даволашни бошлашдан аввал, кейин доимо плазмада натрий концентрацияини назорат қилиш зарур. Диуретиклар билан ҳар қандай даволаш гипонатриемияга олиб келиши мумкин, баъзи ҳолларда жиддий асоратлар билан. Плазмада натрий таркибини камайиши бошланғич даврида симптомсиз бўлиши мумкин, шунинг учун уни доимо назорат қилиш талаб этилади. Кекса ёшдан пациентларда ва жигар циррози бўлган пациентларда ушбу текширувларни тез-тез ўтказиш туриш зарур.\nПлазмада калийни даражаси\nДаволаш вақтида плазмада калий концентрациясини доимо назорат қилиш зарур. Тиазидли ва тиазидсимон диуретикларни қўллашда асосий хавф бўлиб, калийни йўқотиш ва гипокалиемия ҳисобланади. Юқори хавф гуруҳи бўлган айрим пациентларда, масалан кекса ёшдаги пациентларда, озғин пациентларда, кўпгина дори препаратлари билан даволашни қабул қилаётган пациентларда, жигар циррози бўлган пациентларда, шишлар ва асцит бўлган пациентдарда, юракни ишемик касаллиги ва юрак етишмовчилиги бўлган пациентларда, айниқса гипокалиемия (<3,4 ммоль/л) ривожланишини олдини олиш лозим. Гипокалиемия ҳолатида ангишвонагул препаратларини кардиотоксик хавфи ва юрак ритмини бузилишини келиб чиқиши хавфи ошади.\nХавф гуруҳига QT интервалини узайиши бўлган пациентлар киради, ушбу бузилишлар туғма ёки орттирилган бўлишига қарамай. Гипокалиемия, брадикардия каби юрак ритмини жиддий бузилишларини ривожлантириш қобилиятига эга. Юқоридаги кўрсатилган барча ҳолатларда айниқса тахикардияни потенциал хавфли шакллари – torsade de pointes плазмада калий миқдорини мониторинги кўпроқ зарурдир. Плазмада калий миқдорини биринчи ўлчамни даволашни биринчи хафтаси давомида бажариш зарур.\nПлазмада кальцийнинг таркиби\nТиазид ва тиазидсимон диуретик дори препаратлари аҳамиятсиз транзитор гиперкальциемияни чақириб, сийдик билан кальцийни чиқарилишни камайтириши мумкин. Яққол гиперкальциемия аниқланмаган гиперпаратиреози оқибати бўлиши мумкин. Бундай ҳолатда даволашни тўхтатиш ва пациентнинг қалқонсимон бези фаолиятини баҳолашни ўтказиш зарур.\nҚонда глюкозанинг таркиби\nҚандли диабети бўлган паицентларда, асосан гипокалиемия билан бирга бўлса, қонда глюкоза миқдорини мониторингини ўтказиш зарур.\nГиперурикемияли пациентларда подагра хуружларининг тез-тезлигини ошиши мойиллиги мавжуд.\nБуйрак фаолияти ва диуретик дори препаратлари\nТиазидли ва тиазидсимон диуретик дори препаратлари фақат буйрак фаолиятини нормада бўлган ҳолатда ёки унинг аҳамиятсиз бузилишларида самарали бўлади (креатинин даражаси 25 мг/л дан кам, катталарда 220 мкмоль/л). Буйрак фаолиятини креатин концентрациясига асосланиб баҳолаш вақтида пациентнинг ёши, жинси ва тана вазнини ҳисобга олиш зарур.\nДаволашни бошида диуретиклар чақирган, сув ва натрийни йўқолилиши билан изоҳланадиган гиповолемия калавалар фильтрациясини пасайишига олиб келади. Бу эса қонда мочевина ва плазмада креатинин даражасини ошишига олиб келиши мумкин. Ушбу транзитор функционал буйрак етишмовчилиги буйрак фаолияти нормал бўлган пациентларда асоратларсиз ўтади, шу вақтда буйрак етишмовчилиги бўлганда чуқурлаштириш мумкин.\nДори препарати спортчиларда допингга қарши мусбат натижаларини чақириши мумкин.\nУмум қабул қилинган қоидага кўра ҳомиладор аёлларда диуретикларни қўллашдан сақланиш лозим. Ҳомиладорлик даврида пайдо бўладиган физиологик шишларни даволаш мақсадида қўллаш мумкин эмас. Диуретиклар фетоплацентар етишмовчилигини ва ҳомила ривожланишини бузилиши хавфини чақириши мумкин.\nИндапамид ҳомиладорлик вақтида фақат ўта зарур ҳолларда қўлланилиши мумкин, бироқ уни буюришдан аввал шифокор пациентдан ҳомиладорлик ёки уни режалаштришга таалуқли бўлган анамнезни йиғиши лозим. Индапамид кўкрак сутига чиқарилади. Ушбу сабабга кўра препаратни эмизиш даврида қўллаш тавсия этилмайди.\nИндапамид SR дори препаратини қўллаш вақтида айниқса даволашни бошида ёки бошқа антигипертензив дори препаратини қўшимча қўллаш вақтида, артериал босимини пасайиши билан боғлиқ бўлган симптомлар пайдо бўлиши мумкин. Ушбу ҳолатда траспорт воситаларини бошқариш ва механизмларга ҳизмат кўрсатиш қобилияти бузилиши мумкин.\nқобиқ билан қопланган, узоқ муддатли таъсирга эга таблеткалар\nИндапамид SR диуретик дори препаратидир. У нотиазид сульфонамид ҳосилалари гуруҳига киради ва индол ҳалқасини сақлайди. Фармакологик хусусиятлари бўйича у тиазид диуретикларга яқин. Тиазид диуретиклар каби, у нефроннинг дистал бурма найчаларини проксимал қисмига таъсир қилади, у ерда натрий ва хлоридларнинг ва камроқ даражада – калий ва магнийнинг секрециясини ошишини чақиради ва шу йўл билан чиқарилаётган сийдик ҳажмини оширади.\nII ва III босқич (фаза) клиник тадқиқотлар индапамиднинг гипотензив самараси 24 соат давомида сақланишини кўрсатди.\nУшбу самара кучсиз диуретик таъсирни чақирувчи дозаларни қабул қилганда ҳам аниқланади.\nИндапамиднинг антигипертензив хусусиятлари артериялар деворининг эгилувчанлигини яхшиланиши ва артериолаларнинг қаршилигини, шунингдек қон томирларнинг умумий периферик қаршилигини камайиши билан боғлиқ.\nИндапамид чап юрак қоринчалари гипертрофиясини камайтиради.\nТиазидлар ва тиазидсимон диуретиклар учун доза аниқланган, терапевтик самараси кучаймайди, шу вақтда ножўя таъсирларининг пайдо бўлиши ошади. Шунинг учун агар ўтказилаётган даволаш самарасиз бўлса, дори препаратининг дозасини ошириш мумкин эмас.\nГипертонияси бўлган пациентларда турли давомийликдаги (қисқа, ўрта ва узоқ муддатли) даволаш курсини ўтказишда, индапамид:\n– липидлар: триглицеридлар, ЛПНП-холестерин ва ЛПВП-холестерин метаболизмига салбий таъсир кўрсатмайди;\n– шунингдек, қандли диабети ташхиси қўйилган артериал гипертензияси бўлган пациентларда углеводлар метаболизмини издан чиқармайди.\nИндапамид SR препаратининг дори шакли – таъсири узайтирилган, плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар. Таъсир этувчи модда таблеткани ичидаги матрица тизимида жойлашган, бу индапамидни аста-секин ажралиб чиқишини таъминлайди.\nСўрилиши: индапамид таблеткадан секин ажралиб чиқади ва меъда-ичак йўлларида тез ва тўлиқ сўрилади. Овқат сўрилиш тезлигини бироз тезлаштиради, аммо сўрилган дори препаратнинг миқдорига таъсир қилмайди. Дори препаратининг зардобдаги максимал концентрацияси юборилгандан сўнг тахминан 12 соатдан кейин аниқланади. Кўп марта қабул қилиш, қабул қилишлар орасидаги интервалларда дори препаратининг зардобдаги концентрациясининг фарқларини камайишига ёрдам беради. Шахсий фарқлар мавжуд.\nТақсимланиши: индапамид плазма оқсиллари билан 79% боғланади. Ярим чиқарилиш даври элиминация босқичида 14 дан 24 соатгачани ташкил қилади (ўртача 18 соат). Тўйиниш ҳолатига 7 кундан кейин эришилади. Дозани такрорлаш дори препаратининг тўпланишига олиб келмайди.\nЧиқарилиши: индапамид организмдан асосан сийдик билан (70%) ва аҳлат билан (22%) фаол бўлмаган метаболитлари шаклида чиқарилади. Дозанинг фақат 5% дан 7% гачаси сийдик билан ўзгармаган ҳолда чиқарилади.\nЮқори хавфли бўлган гуруҳ пациентлар: буйрак етишмовчилиги бўлган пациентларда фармакокинетик кўрсаткичлар ўзгармайди.\nЭссенциал (бирламчи) артериал гипертензияда қўлланади.\n40 мг гача дозада, яъни тахминан терапевтик дозадан 27 марта юқори дозада индапамидни токсик таъсири тасдиқланмаган.\nЎткир захарланиш симптомлари сув-электролит мувозанатини бузилиши натижасида келиб чиқади (гипонатриемия, гипокалиемия). Кўнгил айниши, қусиш, артериал босимини пасайиши, мушак спазмлари, бош айланиши, уйқучанлик, дезориентация, полиурия, анурияга олиб келувчи олигурия (гиповолемия оқибатида).\nДозани ошириб юбориш ҳолларида меъдани ювишни ўтказиш ёки фаоллаштирилган кўмирни буюриш, шунингдек стационар шароитида сув-электролит мувозанатини тиклаш керак.


06 апрел 2020, Тошкент вақти: 08:45\n"Беном" гуруҳи хонандалари Сарвар ва Комил. Мазкур сурат гуруҳ продюсери рухсати билан "Беном" архивидан олинди.\n“Беном” гуруҳининг концерти Ўшдаги Бобур номидаги ўзбек академик театри ҳамда “Азизим” номли ресторанда 19-20-март кунлари бўлиши керак эди. Гуруҳ солистлари Сарвар ва Комил қирғизистонликларга “иссиқ салом”ларини йўллаб, “концертга келинглар” деб видеомурожаат ҳам юборган. Бироқ тадбир кутилмаганда тўхтатилган.\nКонцерт ташкилотчиси бўлган ўшлик тадбиркор Авазбек Хабибуллаев груҳга олдиндан концерт ҳақини тўлаб қўйганларини билдирди.\n“Ўшда халқимиз концертларни соғинишган. Бундан ташқари Ўзбекистон-Қирғизистон алоқаларини яхшилаш, мустаҳкамлаш мақсадида уюштирилган эди бу концерт. Озгина тушунмовчилик бўлди. Биз ҳамма ҳужжатларни юборганмиз. Бизга айтилган керакли ҳужжатларни юборганмиз. Биз айтган ерларига кириб, мэриядан рухсат олганмиз. Концертга уч кун қолганида “маданият вазирлигидан розилик керак”, дейишганди. Наврўр арафаси бўлиб, бунга улгурмай қолдик. Шу сабабли концерт қолдирилди”, - деди Авазбек.\n"Беном" гуруҳи концерти учун 400дан ортиқ чипта тайёрланиб, сотилган. Ҳозир пуллар эгаларига қайтарилаяпти. Зал ижараси ва реклама учун 1000 долларга яқин пул сарфланган.Авазбек Хабибуллаевга кўра, ҳозир “Беном” гуруҳига берилган аванс пуллари ҳам қайтарилаяпти.\n“беном” гуруҳи концертини Ўшда реклама қилиш билан шуғулланган журналист Фарҳод Матқосимов концерт бўлмай қолганини “Беном” гуруҳи ва продюсерининг муҳлисларга ҳурматсизлиги сифатида баҳолайди.\n-“Водий садоси” радиоси директори Ойбек ака, гуруҳ продюсери “Келяпмиз”, дейишди. “Ҳужжатларга имзо қўйганмисизлар”, десам “ Ҳа” дейишди. Кейин “Барибир ишониш қийин, видеомурожаат юбориб қўйинглар”, десам видеомурожаат ҳам юборишди. Кейин мен ишонч ҳосил қилган ҳолда радиодан реклама беришни бошладим. Концертнинг қолдирилганини, менимча, ўшлик муҳлисларга ҳурматсизлик деб ҳисоблайман, -дейди Фарход.\n"Беном" гуруҳи продюсери Жамшид Хожиниёзов концерт ўтмай қолишида қирғизистонлик ташкилотчиларни айблади. Унга кўра, ташкилотчилар концертга рухсат берувчи ҳужжатларни ўз вақтида тақдим қилолмаган.\n-Нафақт Ўш ёки Бишкек, бошқа чет давлатлардаги ташкилотчилар ҳам негадир таниш қидиришни бошлашади. Ўзлари тўғридан-тўғри боғланиб, гаплашса ҳам бўлади, лекин негадир таниш қидиришади. Бизга тўғридан-тўғри чиқилмади. Тошкентдаги таниш орқали чиқилди. Биз унга айтдик: “Бошқа давлатга гастролга чиқиш учун қонун талаб қилган ҳужжатлар бор. Шу ҳужжатларни расмийлаштирсак, бемалол чиқиб келамиз”, дедик. “Хўп” дейишди. Бироқ бундай бўлмади, - дейди Жамшид Хожиниёзов.\nПродюсернинг айтишича, ҳорижда концерт қўйиш учун ҳужжатлар Ўзбекистон Маданият вазирлигига юборилиши зарур. Кейин бу ҳужжатлар вазирлик мутахассислари томонидан 14 кундан 30 кунгача бўлган муддат ичида кўриб чиқилади. Шундан сўнг концертга рухсат берилади ёки берилмайди.\nАвваллари Ўш ва Жалолобод шаҳарларида ўзбекистонлик санъаткорларнинг концертлари тез-тез уюштирилар эди. 2010-йилги қонли воқеалардан сўнг бу ишлар тўхтаб қолган. Сўнгги йилларда бу узилиш қайта тиклангандай сезилади. Февраль ойи ўрталарида Ўшдаги Бобур театрининг 70 кишилик жамоси узоқ йиллардан кейин Ўзбекистонга илк ижодий сафари билан бориб келган.


Сўхда таранглик сақланиб қолмоқда\n11 апрел 2021, Тошкент вақти: 01:20\nиюн 02, 2010\nЧегаранинг иккала томонидагилар юзага келган вазият учун бир-бирини айбламоқда.\nЎзбекистоннинг Сўх анклавидаги Ҳушёр қишлоғи ва анклавни тўла ўраб турган Қирғизистоннинг баъзи қишлоқлари аҳолиси Фарғона ва Боткен вилоятлари ҳокимларининг Фарғонада 1 июн куни бўлиб ўтган учрашувига умид билан қарамоқдалар.\nЎзбекистоннинг Сўх анклав тумани жанубида жойлашган, Қирғизистонга қарашли Сўғмент қишлоғига туташиб кетувчи Ҳушёр қишлоғидаги вазият тўғрисида 31 май куни ҳам ҳикоя қилган эдик.\nҚирғизистондаги ахборот агентликларига кўра, шу кундаги бўҳрон 26 май куни бошланган: ҳушёрликлар, яъни ўзбекистонликлар Ўзбекистон ҳудуди орқали Қирғизистондан Қирғизистонга 4 та машинада ўтиб кетаётган қирғизистонликларни тутиб олиб урган.\nЎшандан бери Ҳушёрда ҳам, Қирғизистоннинг Сўғментию бошқа бир-икки қишлоғида ҳам тинчлик йўқ.\nСўх тумани ҳокимию ўринбосарларининг иш вақти кейинги кунларда Ҳушёр қишлоғида ўтмоқда. Ҳар ҳолда ҳокимлик телефонини кўтарган навбатчи шундай деди:\nОзодлик: Ҳушëр қишлоғидаги вазият нима бўлаяпти? Шуни билайлик¸ деган эдик.\n- Ҳозир ҳаммалари ўша ëқда. Телефонингизни беринг¸ келсалар айтамиз¸ деди ҳокимлик телефонини кўтарган навбатчи.\nҲушёрликлардан бирининг Озодликка айтишича, 1 июн куни ҳам қишлоқ аҳли чегара чизиғида турди.\nОзодлик: Чегарада қанча одам бор? 100 кишими¸ ...\n- 100 тадан ортиқ.\nОзодлик: 200 киши борми?\n- 200 кишича бор ҳа.\nОзодлик: Хўш, нима талаб қилаяпти ҳушёрликлар?\n- Бизнинг талабимиз¸ биз олдин улардан ҳафтада беш кун сув олиб ичардик. (Қирғизистондан олишарди сувни) Улар икки кун ичишарди. Бизнинг навбатимиз келса¸ бизга солдатлар халақит беряпти. (“Қирғизистоннинг чегарачилари” демоқчи) Қурол билан туриб бизни сувни бойлагани ўтказмаяптида ўзимизнинг навбатимизда. Бизни тинч қўйсин. Ўзимизнинг олдинги келишган сув навбатимизни олайлик¸ дейди ҳушëрликлардан бири.\nБу – ҳушёрликларнинг биринчи талаби.\nОзодлик: Иккинчи талабинглар нима?\n- Иккинчи талабимиз¸ молларимизни тоғларга олиб чиқиб борди-келди қилиш. Молларимиз у ерда турарди. Бир-икки ой ўша ерда қолиб кетишарди. Навбат билан боқишарди¸ дейди ҳушëрликлардан бири.\nДемак¸ шу пайтгача ҳушёрликлар ўз чорвасини Қирғизистоннинг яйловларида боқар эди.\nҲушёрликларнинг қишлоқ четида – чегарада бир ҳафтадан бери “навбатчилик” қилишдан мақсади суҳбатдошимиз айтган икки талабнинг қондирилишига эришишдир.\nСув ва яйлов керак ҳушёрликларга, нафақат ҳушёрлик, балки бутун сўхликларга.\nХабарларга қараганда, Ҳушёр қишлоғи қўшниси – Қирғизистоннинг Сўғмент, нарироқдаги Газ, Чорвоқ қишлоқларида ҳам бир неча кундан бери тинчлик йўқ. Бу қишлоқларда ҳам 200-300 киши йиғилиб, ўз талабларини илгари сурмоқда.\nУларнинг талаби битта – Қирғизистоннинг А пунктидан В пунктига Сўх орқали хавфсиз ўтишларининг таъминланишидир.\n1 июн куни ҳам ҳушёрликлар чегарада турар эканлар, мақсадлари қирғизистонликларни қишлоқ ҳудудига киритмаслик бўлди.\n- Бизнинг қишлоққа қарашли ерга ўтказмаяпмиз. Бошқа қишлоқларга текканимиз йўқ¸ деди ҳушёрлик.\nВазиятни ҳал қилиш учун Қирғизистон маъмурлари ҳам, аҳолининг ўзи ҳам чоралар кўрмоқдаки, бу чоралар вазиятни ҳал қилишдан кўра, уни янада чигаллаштирмоқда.\nҚирғизистон Чегара хизмати 30 май куни Ўзбекистон чегарасидаги “Қайтмас” назорат-ўтказиш масканини ёпиб қўйди.\n31 май куни 500 га яқин қирғизистонлик Сўх-Риштон йўлини тўсиб қўйди.\nҚирғизистон Чегара хизмати бошлиғи ўринбосари Чўлпўнбек Турусбеков Озодлик радиоси қирғиз хизматига 1 июн куни “Қайтмас”нинг ёпиқлигича қолаётганини, сўхликлар Ўзбекистоннинг бошқа ҳудудидан ўз уйларига Қирғизистоннинг Қадамжой тумани орқалигина бора олиши мумкинлигини билдирди.\nСўхликларнинг мамлакат асосий ҳудудига қатнови чеклаб қўйилганини Сўх туманига энг яқин Риштон туманида яшовчи мана бу йигитдан ҳам билдик.\nСўхдаги одамлар Риштонга келиши мумкин баъзи бир жиддий сабаблар билан. Масалан кимнингдир яқини шифохонада бўлиши мумкин. Риштон билан Сўхнинг қариндош-уруғчилик жойи бор. мисол учун тўй бўлди¸ маросим бўлди деган телеграмма келса¸ ўшани кўрсатиб ўтишаяпти. Лекин шунчаки бориб айланиб келиш ҳолатларида ўтказмаяпти¸ дейди риштонлик йигит.\nТинглаётганингиз мақола тайёрланаётган соатларда Ўзбекистон ва Қирғизистон Чегара хизматлари бошлиқларининг, Фарғона ва Боткен вилоятлари ҳокимларининг Фарғонада - Водилда сўзлашувлари ўтаётган эди.\nБу ҳақда Озодликнинг қирғиз хизмати мухбири хабар қилди.\n- Ҳозирча, учрашув якунлари тўғрисида маълумот йўқ.\nҲушёрликларнинг айтишича, можаронинг бош сабабчиси Қирғизистон чегарачиларидир. Улар ўзбекистонликларга нисбатан қўпол муносабатда бўлмоқда.\nҲатто сувни ҳам ҳушёрликлар қўшни Сўғментдан чегарачилар монелик қилгани учун ололмаяптилар¸ деди Озодликнинг қирғиз хизмати мухбири.\nБалки Қирғизистон Чегара хизмати ўз чегарачиларини тартибга чақириб олар. Сув келар ҳам Ҳушёрга.\nЛекин, афтидан, ана шундай бўлган тақдирда ҳам ҳушёрликларнинг ўз қўшниларини қишлоқдан ўтказа бошлаши даргумон. Чунки яна бир асосий масала – яйлов масаласи ҳал қилиниши керак.\nХўш, нима учун сўхликлар ўз чорвасини Қирғизистон яйловларида боқолмай қолди?\nБу саволга жавоб излаб Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги билан боғландик.\nВазирликнинг ўзини таништирмаган мутасаддиси бундай деди:\n- Пулку¸ пул тўлаш керакда унга. Тўлашга пули борми йўқми¸ ҳозир пулли қилиб қўйдику улар. Ўтган йиллари қариндош-уруғчилик қилиб эски нима бўйича олиб чиқиб боқиб вилоятлар ўзлари келишиб юришган эди. Умумий нимаси нима бўлди мен билмайман. Шу масала бўйича битта телефон бераман. Чорвачилик бошқармаси¸ деди Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигида телефон гўшагини кўтарган ходим.\nМасалани тўла билиши мумкин бўлган Чорвачилик бошқармасида телефонни кўтарадиган одам бўлмади.\nШундай бўлса-да, айтилган гапдан шуни тушундикки, яйлов масаласи, демакки, Ҳушёр – Сўғмент можароси Фарғонада учрашган Энг Катта Чегарачилару вилоятлар ҳокимлари даражасида ҳал қилинадиган масала эмас.\nМасала ҳукуматлар даражасида ечилиши керакка ўхшайди.


Исломда умумий мулк - | Hizb-Uzbekiston.info\nHome›МАҚОЛАЛАР›Исломда умумий мулк\nИсломда умумий мулк\nИсломда умумий мулк: унинг табиати ва давлатнинг унга нисбатан жавобгарлиги\nБугунги кунда мусулмонларда ўзининг шаръий ҳақ-ҳуқуқларини билиш борасида кўп хираликлар мавжуд, ҳатто Аллоҳ Таъоло биз мусулмонларга берган ҳақ-ҳуқуқлар тўғрисида фикрлашда ҳам қолоқ аҳволга тушиб қолганлар. Бунга сабаб мусулмонларнинг ўз динидан узоқлашиб кетганларидир. Ҳақ-ҳуқуқни талаб қилишдан олдин, аввало, уни билиш, билганда ҳам ҳеч қандай хираликлар қолмайдиган даражада билиш зарур албатта. Шу мақсадни, яъни мусулмонларга ўз ҳақ-ҳуқуқларини танитишни кўзлаган ҳолда юқоридаги мавзу номи билан "Ал-Ваъй" журналининг 371-сонида чиққан мақолани эътиборингизга ҳавола қилмоқчимиз. Шуни алоҳида таъкид билан айтамизки, Исломдан бошқа тузумларда жамоат эгалик қиладиган умумий мулк, деган тушунчанинг ўзи йўқ. Бошқача айтганда, бошқа тузумларда бойликлар одамларга адолатли тақсимланмайди. Фақат Исломдагина бойликлар тақсимоти адолат билан амалга оширилади.\nШариат жамоатга биргаликда фойдаланишга рухсат берган муайян нарсалар умумий мулкдир. Чунки шариат бу мулкларни жамоатники, деб белгилаган, шахслар ва давлатни уларга якка тартибда эгалик қилишини тақиқлаган. Демак, у инсонлар жамоаси мулкидир ва уларга вақф қилинган бўлиб, ундан тирик инсонлар, улардан кейин келувчилар то қиёмат кунига қадар фойдаланадилар.\nҚачон сув ва энергия каби жамоат заруратлари тўла таъминланмаган бўлса, одамлар уларни излаб ҳар тарафга тарқаб кетадилар. Булар туркумига тугамайдиган маъданлар ва тузилиш табиати одамларни якка тартибда унга эгалик қилишини ман этувчи нарсалар киради. Булар туз каби катта харажатсиз фойдаланиш мумкин бўлган ер усти маъданлари бўлиши ёки олтин, кумуш, темир, мис каби ер ости маъданлари бўлиши мумкин ёхуд кристал каби қаттиқ, нефт каби суюқ маъдан бўлиши мумкин.\nУмумий мулк табиати:\nИсломда мулк уч қисмдан иборат:\nШуни эслатиб ўтиш ўринлики, умумий мулк унга сарф-харажат қилиниши ва давлатнинг уни ишлатиши орқали Уммат фойдасига даромад олиниши жиҳатидан молиявий сиёсатга алоқадордир.\nУмумий мулк қуйидаги сифатларга эга:\nБиринчи: Умумий мулк жамоат заруратларидандир:\nУмумий мулк, барча инсонларга керак бўлган заруратлардир. Қачон у йўқ бўлиб қолса ёки камайса, юртдаги инсонлар уни қидириб турли томонга тарқалиб кетадилар. Росулуллоҳ с.а.в. бундай марҳамат қилдилар:\nالنَّ اسُ شُركَاءُ في ثلاثٍ : في المَاءِ وَالكَلَإِ وَالنَّ ارِ\n«Одамлар уч нарсада шерикдирлар: сув, ўт-ўлан ва оловда». (Сунани Абу Довуд). Ҳадисда бу уч нарса чеклов маъносида келмаган, балки мисол тариқасида келган. Бу уч нарса, қўлга киритиш осон бўлган нарсалар ҳукмида. Жуда кўп нарсалар сув, майса ва олов ҳукмига киради, масалан, нефт, газ, металлар, туз, олтингугурт, битум, дарёлар, кўллар, тошлар, ўрмон дарахти, ёғоч, кўмир, денгиздаги балиқлар, ёввойи қушлар, яйловлар, қуёш энергияси кабилар. (Хулий, Беҳий: «Ислом соясидаги бойликлар» 91-92 бетлар. Рафиқ Юнус: «Исломий иқтисод асослари» 117-118 бетлар. Муҳаммад Раввос: «Исломий иқтисоддаги тадқиқотлар» 104 бет).\nИккинчи: баъзи мулкларни Аллоҳ Таъоло вужудга келтирган бўлади, баъзиси эса одамларнинг ижод ва кашфиёти бўлади:\nАллоҳ Таъоло вужудга келтирган умумий мулклар юқоридаги биринчи бандда келтириб ўтилди. Инсоннинг ижод ва кашфиётидан келиб чиққан умумий мулклар эса, Аллоҳ Таъоло вужудга келтирган мулклардан фойдаланишни янада ривожлантиришдир. Масалан, сув насослари, сув десалинизация машиналари, сув қувурлар, электр ишлаб чиқарувчи генераторлар, унинг мачта (сим тортиш мақсадида тикланган устун) ва кабеллари, нефт қазиб чиқариш ускуналари, нефт қувурлари, нефт ортиш ва тушириш портлари, нефтни қайта ишлаш заводлари, кўмир конлари, кўмир қазиб олиш машиналари, тош майдаловчи корхоналар, мармар йўнувчи корхоналар, ядро энергияси, атом печлари, Қуёш энергияси ишлаб чиқувчи иншоотлар, тўғонлар, кўприклар, тоннеллар, сунъий каналлар, сунъий дарёлар, кўчалар, давлатлараро трассалар, оммавий майдонлар, боғлар, ўйингоҳлар, ўқув юртлари, масжидлар, касалхоналар, темир йўллари, денгиз портлари, аэропортлар, бошпана масканлари… бу ва бошқа шу каби инсон томонидан ишлаб чиқилган мулклар, нарсалар умумий мулк бўлиб, уларга фақат инсонлар ҳақли бўладилар.\nУчинчи: мулкнинг мўл-кўллиги:\nСув, майса ва олов, булар камёб бўлмаган, мўллиги билан ажралиб турадиган ва инсонлар фойдаланишига яроқли ҳамда ҳаёт учун зарур бўлган нарсалардир. Шунинг учун бу мулклар шахслар ўртасида фойдаланилаётган пайтда бирор адолатсизлик келиб чиқмаслиги ёки зўрлар заифлар ўрнига уларга эгалик қилиб олмаслиги учун, улардан фойдаланишни давлат тартиб-интизомга солиб турмоғи лозим.\nТўртинчи: миқдори чекланмаган бойликларга шахсларнинг эгалик қилиши мумкин эмаслиги:\nЮқоридаги «Одамлар уч нарсада шерикдирлар: сув, ўт-ўлан ва оловда», деган ҳадисда келган жамоат заруратлари шахслар мулки бўлиши мумкин эмас. Бунга далил имом Термизийнинг ушбу ривоятидир: «Абяз ибн Ҳаммол ривоят қиладики, у Росулуллоҳ с.а.в. дан тузни мулк қилиб беришини сўрайди, Росулуллоҳ с.а.в. унга тузни мулк қилиб берадилар. Абяз кетгач, ўтирганлардан бири Росулуллоҳ с.а.в. га – нимани мулк қилиб берганингизни биласизми, кўчмас сувни (яъни туз тоғини, тугамас бойлик ҳисобланган нарсани) мулк қилиб бердингиз, дейди. Шунда Росулуллоҳ с.а.в. ундан қайтариб оладилар». Бу ривоятда туз тугамас бойлик бўлгани учун уни сувга ўхшатилди, саййидимиз Муҳаммад с.а.в. унинг тугамас маъдан эканини, яъни бошқача ибора билан айтганда, туз тоғи эканини билганларидан сўнг, унинг шахсий мулк бўлишини ман қилдилар, чунки у жамоатчилик мулкидир. Бу ҳукм барча маъданларни ўз ичига олади, фақат тузга чекланмайди.\nТугамас маъданлар, бугунги асримизда инсон кашф этган бойликлар бўлиб, уларни қуйидагича келтириб ўтиш мумкин: нефт, газ, кўмир, туз, олтин, кумуш, мис, темир, қалай, қўрғошин, уран, алюминий… ва бошқалар. Бу ва бунга ўхшашлар, давлатнинг ҳар бир фуқароси фойдаланишга ҳақли бўлган стратегик маъданлардир. Чунки улар Аллоҳ Субҳанаҳу яратган ва ер остига хазина қилиб берган бойликлар сирасига киради. Шунингдек, бу моддалар, давлатнинг нозик ресурслар устидан ҳукмрон бўлиши, маблағ, валюта, қурилиш саноати, ҳарбий саноат, фазони забт этиш, бойликларнинг тўпланиши каби нарсаларни ўз назоратига олиши лаёқатини такомиллаштиради.\nШунинг учун айни ресурсларнинг ҳар бирига тўғри маблағ ётқизишни, ҳар бир шахсни улардан фойдаланишини таъминлашни ва фойдаланиш услубларини Ислом ўз қонунчилиги билан белгилаб берди, белгилаб бериш вазифасини давлатга юклади. Бу мавзудаги фиқҳий китоблар тўлиб тошган.\nБешинчи: миқдори чекланган баъзи бойликларга шахсларнинг эгалик қилиши мумкин эмаслиги:\nШахс эгалик қилиши мумкин бўлган миқдори белгиланган бойликлар ҳам бор. Уларга нисбатан рикоз муомаласи қўлланади (рикоз: ерга кўмилган эгаси номаълум хазина, маъданми ёки пулми, фарқсиз). Рикоздан бешдан бири давлатнинг ҳаққи бўлади. Росулуллоҳ с.а.в. топилдиқ ҳақида сўралганларида бундай деганлар:\nمَا كَانَ في طريقٍ مَأتٍيّ أوْ في قـرْيةٍ عَامِرَةٍ فـعَرّفـهَا سَنةً ، فإنْ جَ اءَ صَاحِبـهَا وَإَّ لا فـلكَ، وَمَا لَمْ يَكُنْ في طرِيقٍ مَأتٍيّ ولَا في ق ـرْيةٍ عَامِرةٍ ففِيهِ وَفي الركَِازِ الْخمْس\n«Одамлар қатнайдиган кўчадан ёки одамлар билан гавжум қишлоқ-шаҳардан топиб олган бўлсанг, уни бир йил эълон қил. Эгаси келса-келди, келмаса, у сеники. Аммо одамлар қатнайдиган кўчадан ёки одамлар билан гавжум қишлоқ-шаҳардан бўлмаса, ундан ва рикоздан бешдан бири (давлатга) тўланади». (Сунани Насоий ва Сунани Ибн Можа).\nШахс сувнинг ўзига эгалик қилиши жоиз. Аммо жамоа ундан беҳожат бўлсагина жоиз. Бироқ шахс йўл, пиёдалар йўлаги, денгиз соҳили ва бошқа жамоат заруратлари ёки оммага наф келтирувчи нарсаларга эгалик қилиши жоиз эмас. Аммо улардан мулк сифатида ўзлаштирмаган ҳолда фойдаланиши жоиз. Масалан, йўлда, масжидда ўтириши, денгиз ва дарёда ов қилиши, боғда ўтириши… каби. Мудом шахс бу ерларни тарк этар экан, улардан фақат ўзи фойдаланган бўлмайди, чунки у фойдаланган ерини эгаллаб-ўзига хослаб олиши жоиз эмас, бу каби ерлардан бошқа ҳар қандай шахс фойдаланишга ҳақли, раҳбар эса, у ерлардан фойдаланишни тартибга солиб туради.\nTagsИсломда умумий мулк\nПокистон иқтисодиётини вайрон қилаётган вазиятга чек қўйиш вақти келмадими?!


Олимлар COVID-19 га қарши ўта кучли иммунитет ҳосил қилиш йўлини аниқлади - Daryo\n17:11, 21.09.2021 46163\nАгар COVID-19 дан тузалган одам коронавирусга қарши вакцина олса, унда инфекциянинг янги штаммларига қарши янада самаралироқ бўлган «мослашувчан» антитаналар ишлаб чиқилиши мумкин. Бу ҳақда АҚШнинг Рокфеллер университети олимлари тадқиқотига таяниб, The Telegraph газетаси ёзди. Тадқиқотнинг дастлабки нашри август ойида чиқарилган, эндиликда олимлар ўз ишлари ҳақида газетага изоҳ берган.\nТадқиқот муаллифларининг изоҳига кўра, Pfizer ёки Moderna вакцинасининг икки дозаси COVID-19 дан тузалган организмни катта миқдордаги «мослашувчан» антитаналар ишлаб чиқаришга ундайди. Бундай иммунитетни мутахассислар «ақл бовар қилмас» ёки «гибрид» деб атайди.\n«Бу одамларда вакцинага нисбатан ажойиб реакция мавжуд. Ўйлашимча, улар вирусга қарши курашиш учун энг яхши ҳолатда бўлади», — деди университет вирусологи Теодор Хациоанну.\nБундай беморларда аниқланган антитаналар коронавируснинг олтита мутациясига, шу жумладан дельта ва бета вариантларга қарши самарадорлик кўрсатган. Улар, шунингдек, лабораторияда махсус яратилган ва бир вақтнинг ўзида бир нечта штаммларни бирлаштирган мутацияга дош бера олган. Фақатгина COVID-19 билан касалланган ёки унга қарши эмланганларнинг антитаналари бундай инфекцияга дош беролмаганди.\nУшбу тадқиқот натижаси нега COVID-19 га қарши эмланган одамлар ҳам касалликни юқтириб олади, деган саволга жавоб бўлиши мумкин, деб ёзади The Telegraph.\nАвгуст ойида АҚШ федерал соғлиқни сақлаш агентлиги бўлган Касалликларни назорат қилиш ва олдини олиш маркази (CDC), ўз тадқиқотлари ҳисоботини эълон қилганди. Тадқиқотда инфекцияга чалингандан кейин COVID-19 вакцинасини олган Кентукки аҳолисининг касалликка қайта чалиниш эҳтимоли, эмланган аммо илгари касал бўлмаган одамларга қараганда 2,3 баравар кам бўлиб чиққан.\n«Далиллар шуни кўрсатадики, SARS-CoV-2 инфекциясига чалинган одамларни тўлиқ эмлаш қайта касалланишдан қўшимча ҳимоя қилади», — дейилади ҳисоботда.\nЎз навбатида, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) ҳам барчага, хоҳ у коронавирус билан касалланган бўлсин, хоҳ йўқ, инфекцияга қарши эмланишни тавсия қилмоқда.\nАйрим мамлакатларда ҳукумат касалликдан тузалганларга битта доза билан эмланишни тавсия қилмоқда. Европа Касалликларни олдини олиш ва назорат қилиш марказига (ECDC) кўра, Европа Иттифоқининг тўққиз мамлакати COVID-19 билан касалланганларга битта инъекция билан чекланишни тавсия қилмоқда, бундай ёндашув, хусусан, Франция, шунингдек, Италия ва Германия томонидан таклиф қилинган.\nCOVID-19 га қарши эмланган ва эмланмаганларнинг касалхонага тушиш эҳтимоли таққосланди, битта беморни даволаш қанчага тушмоқда? Коронахабарлар\n07:50, 03.05.2022 77437\n12:05, 25.04.2022 71398\n10:47, 14.05.2022 43435\n23:40 Бугун 7221\n23:08 Бугун 10676\n23:05 Бугун 15890\n22:44 Бугун 11657\n07:30 Бугун 68257


Путин Сурияда яна бир россиялик ҳарбийнинг ҳалок бўлганини тасдиқлади\n22:08 / 17.03.2016\nРоссия президенти Владимир Путин Суриядаги ҳарбий операция давомида россиялик ҳарбий Фёдор Журавлёв ҳалок бўлганини тасдиқлади. Кремлда Суриядаги операцияда иштирок этганларга мукофотлар топширилишида Путин ҳалок бўлганларнинг беваларига, жумладан Журавлёвнинг беваси Юлия Журавлёвага ҳам мурожаат қилди.\nРасман Журавлёвнинг ўлими шу пайтгача маълум қилинмаган. Унинг ўлими тафсилотларини Conflict Intelligence Team жамоаси тергов қилган. Жамоа ҳарбий 2015 йил 19 ноябрдан олдин ҳалок бўлганини аниқлаган.\nКремлда Юлия Журавлёва билан бирга яна уч нафар марҳум ҳарбий – Олег Пешков, Александр Позинич ва Иван Черемисиннинг бевалари ҳам иштирок этдилар.\nПешков 2015 йил 24 ноябрда турк самолёти томонидан уриб туширилган Су-24 самолётининг учувчиси бўлган. Позинич денгиз пиёда аскари бўлиб, шу уриб туширилган самолётнинг штурманини қутқариш операциясида ҳалок бўлган.\nЧеремисин 1 февралда ҳалок бўлган, у ҳарбий маслаҳатчи бўлган. Россия мудофаа вазирлиги хабарларда Черемисиннинг номини расман келтирмаган, хабарларда фақатгина унинг “Сурия армиясига янги қуролларни ўзлаштиришда ёрдам бериш вазифасини бажаргани” айтилган. Бироқ унинг номини тез орада журналистлар ошкор қилишган.\nСурияда ҳалок бўлган яна бир ҳарбий Вадим Костенко бўлиб, у севган қизи билан муносабатларига дарз кетганига кўника олмай, ўз жонига қасд қилган.


Олий лига легионерларининг рамзий терма жамоаси / CHAMPIONAT.asia\n10:27Месут Озил Манчестерга кўчиб ўтиш ниятида 5 10:05FIFA18да "Реал Мадрид"нинг қайси афсоналари бор? ФОТО 6 09:45Бундеслига. 6-тур якунланди. "Бавария"ни жадвалдан топинг 12 09:31Англияда хет-трикка эришган испаниялик футболчиларни биласизми? ФОТО 8 09:13Ярмоленко - бундеслигада энг яхши 2 08:52Агуэро иккита гол урса "Сити" тарихига киради 5 08:38Тожикистон, Ҳиндистон ва Яман U-16 Осиё чемпионатига боради, Ўзбекистон эса йўқ 70 08:21Уругувай чемпионати тўхтаб қолди. Барчасига ҳакамлар айбдор 9 07:4412 ёшли Мукоко 17 ёшлилар орасида икки бор хет-трик қайд этди 18 07:33Милик яна жароҳат олиб ярим йилга сафдан чиқди 3 07:28“Қўқон-1912” фахрийлари бош соврин соҳиби 1 02:33Италия чемпионати. “Фиорентина” сўнгги дақиқаларда ғалабадан маҳрум бўлди 4 01:57Испания чемпионати. Дзадзанинг голи “Валенсия”га ғалаба келтирди 4 01:40Рио Фердинанд: “Ван Дейк – АПЛнинг энг кучли ҳимоячиси” 3 01:2431 дақиқада 4 та гол 2\n13 ноя 13:43\nОлий лига легионерларининг рамзий терма жамоаси\nХорижда мавсум якунига етганидан кейин ОАВ томонидан рамзий терма жамоалар тузилади.\nБиз ҳам легионерлардан иборат терма жамоамизни тузишга қарор қилдик. Лекин афсуски, уларнинг бугунги кундаги савиясидан келиб чиқиб, таркибимиз тўлиқ кўриниш олмади.\nПФЛ томонидан қабул қилинган қонунга кўра, клубларимиз якунига етган мавсумда кўп ҳам легионерларнинг хизматидан фойдалана олмадилар. Натижада 2013 йил олий лигада бор йўғи 22 нафар хорижлик футболчи майдонда ҳаракат қилди. Аммо уларнинг ҳаммаси ҳам яхши формада эмас эдилар ёки ўзлари тўп тепаётган жамоада яққол лидер бўла олмадилар. Бундай футболчилар сирасига "Пахтакор"дан Жора Оганесян, "Бунёдкор"дан эса Марко Блажични кўрсатишимиз мумкин. "Локомотив" ҳам легионер танлашда адашди. На Кусов, на Ониканинг клубга фойдаси тегди.\nШундай бўлсада, ўз жамоаларининг мухлислари олқишига сазовор бўлган футболчилар ҳам бўлди.\nАлександр Меленчук (Украина)\nЖиззах жамоасининг муваффақиятида иккита кишининг меҳнати катта бўлди. Улардан бири бош мураббий Даврон Файзиев бўлса, иккинчиси дарвозабон Александр Меленчук. Украиналик футболчи етакчи жамоаларга қарши ўйинларда ўз жамоасини муқаррар голлардан сақлаб қолди. "Локомотив"га қарши кечган учрашувнинг биринчи бўлимини ёдимизга олиш кифоя. Жиззахда бўлиб ўтган "Сўғдиёна" - "Пахтакор" ўйинини эса дарвозабоннинг ўзи анча эслаб юрса ажаб эмас.\nДарко Станоевич (Сербия)\nЎзбекистонда битта мураббий легионер танлашда адашмайди, у ҳам бўлса Игорь Шквирин. Бу мураббийнинг узоқни кўра олишидан далолат беради. Ундан ташқари "Олмалиқ"қа келадиган легионер бир мавсумдан кўпроқ ўйнаши мухлисларни ҳам қувонтиради. Шундай футболчилардан бири, жамоанинг марказий ҳимоячиси Дарко Станоевич. Болқонлик футболчи якунига етган мавсумда жамоасига сардорлик қилди.\nЕвгений Гоголь (Россия)\nГоголга йил бошида бир қатор клублар қизиқиш билдирди. Аммо у фаолиятини "Олмалиқ"да давом эттиришга қарор қилди. Жамоанинг ҳимоячи тўпурари иккинчи даврага қадар 5та гол урди. "Бунёдкор" дарвозасига эса икки маротаба. Шундан кейин ҳимоячига "Локомотив" совчи қўйди ва у клубини ўзгартирди.\nБоян Миладинович (Сербия)\nИкки йиллик мажбурий танаффусдан сўнг майдонга қайтган Боян Миладиновичдан йил бошида асар ҳам қолмаган эди. Унинг биринчи даврадаги ўйинларидан келиб чиқиб, мухлисларнинг якуний хулосаси бир бўлди, "Боян фаолиятини тугатса ҳам бўлар экан". Аммо иккинчи даврада ўзини яна яхши ҳис қила бошлаган ҳимоячи формасини тиклаб олди ва биз яна аввалги ҳимоячини кўрдик.\nДэвид Ония (Нигерия)\nБир кўҳна шаҳарнинг иккинчисига алмаштирган Дэвид Ония Самарқанддаги ўйинлари орқали ўзбек футболига танилган эди. Бир ярим мавсум давомида "Бухоро" шарафини ҳимоя қилган нигериялик футболчи 2012 йилнинг биринчи даврасини дисквалификация туфайли ўтказиб юборган эди. Жамоанинг сардори даражасига кўтарилиб, "Бухоро"нинг 2013 йилдаги муваффақиятига улуш қўшган ҳимоячини рамзий терма жамоамизга киритмасак уят бўларди.\nАртур Геворкян (Туркманистон)\nСўзсиз олий лиганинг энг яхши легионерларидан бири, бу - Артур Геворкян. Туркманистонлик футболчи "Насаф"нинг муваффақиятида тутган ўрни катта. Жамоа тўпурари ва сардори. Уни икки қанотда бирдек ўйнай олиши билан рақиб ҳимоячиларини гаранг қилиб қўяди.\nКахи Махарадзе (Грузия)\nКўринишидан секин ўйнайди, аммо майдонни унча-мунча футболчилардан кўра аниқ ва тиниқ кўра олади. "Бунёдкор" дарвозасига киритган гол, унга берилган таърифга исбот. Геворкян каби мухлисларнинг ёқимтойига айлана олган сардор.\nАлександр Пишур (Украина)\nШу кунгача "Бунёдкор" ҳужумчи легионер танлашда адашмади. Ўзбекистондаги ҳужумчиларнинг сермаҳсуллиги тушиб кетаётган бир пайтда, жамоа асосий эътиборини йил бошида ҳужумчи қидиришга қаратади. Бу йил ҳам Пишур жамоа бош мураббийининг ишончини тўлиқ оқлади. Айниқса, қийин вазиятда қолган жамоасини кубок ярим финалида қутқариб қола олди.\nРамзий терма жамоа.\nДарвозабон: Александр Меленчук (Сўғдиёна)\nҲимоячилар: Дарко Станоевич ("Олмалиқ"), Евгений Гоголь ("Олмалиқ"/"Локомотив"), Боян Миладинович ("Пахтакор"), Дэвид Ония ("Бухоро")\nЯрим ҳимоячилар: Артур Геворкян ("Насаф"), Кахи Махарадзе ("Пахтакор")\nҲужумчи: Александр Пишур ("Бунёдкор")\nЮқорида такидлаб ўтганимиздек, росмана легионер мақомига арзийдиган футболчиларимиз кам бўлди. Умид қиламизки, 2014 йил клубларимиз легионер танлашда адашмайдилар ва ички чемпионатимизни юқори чўққиларга чиқишида ўзларининг муносиб улушларини қўшадилар.\nРамзий терма жамоа "СА" вакилларининг якуний фикрларидан келиб тузилди.\nП.С: Акмал Холматов Ўзбекистон фуқароси.


Шижоатли депутат – фахримиз\nЖорий йил элимизда ўтган сайлов сиёсат саҳнасига ёш ва кучли етакчиларни олиб чиқди. Шулардан бири – праймеризда ғалабага эришган Туркистон вилоят маслаҳати депутати Динара Егамбердиева.\nУ Буюкбританиядаги Ноттингем университетини (University Nottingham) “Болашақ” дастури бўйича тамомлаган. Иқтисодиёт ва молия магистри. Парламент Мажлиси ва барча даражадаги маслаҳатлар сайлови арафасида Динара Егамбердиева партиявий кадрлар захирасига кириб, Nur Otan партияси билан биргаликда хайрия ишларда фаоллик кўрсатмоқда.\nДинара Егамбердиева – Туркистон вилоятидаги энг фаол депутатлардан бири. 2020 йил март ойида “Бахтли оила” партиявий лойиҳаси ва “Ғамхўрлик” минтақавий дастури доирасида 112 оилани озиқ-овқат билан таъминлади. Шунингдек, Арис шаҳри ва Сариоғоч туманининг фуқароларига озиқ-овқатдан ёрдам кўрсатди.\nСайрам туманида IteachMe лойиҳаси доирасида ўзгача эҳтиёжга муҳтож ёшлар билим олди. Тумандаги “Бауржан” болалар уйи тарбияланувчиларига ҳомийлик қилиб, Туркистон шаҳрига саёҳат уюштирди. Пандемия даврида Сайрам тумани фуқароларини 20 минг дона ниқоб билан таъминлади. “Биз биргамиз!” акцияси доирасида шахсий маблағи ҳисобидан Сайрам туман касалхонасига сунъий нафас олиш ускунаси ва 10 дона кислород баллонини олиб берди.\nШунингдек, Динара депутат сифатида жамоат кенгаши мажлисида муҳим масалаларни кўтариб, депутатлик саволнома, таклифларни йўллайди. Партиянинг жамоат қабулхоналарида фуқаролар билан мунтазам равишда учрашиб, муаммоларнинг ижобий ҳал этилишида ёрдамини аямайди.\nМухтабар УСМОНОВА, 2021-09-16, 08:30 83\nПрезидентлик сайловидаги ғалабаси билан табриклади 25\nЎ. Шўкеев: хотиржамликка ҳали эрта 28\nОзиқ-овқат маҳсулотлари баҳосини барқарорлаштириш – вилоят ҳокими назоратида 24\n''Элбоши йўли'' экспедицияси Туркистонга келди 32


Бўлиимда 155 мақола бор\nШайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуфга атаб ёзилган марсиялардан намуналар:\nҚАСИДА ЁЗИШГА ЙЎҚДИР НИЯТИМ...\nВа лекин ненидир ёзмаслик надир,\nКўзларим қаърида аччиқ тахаййюл,\nБуюк айрилиқдан юрак ёнадир...!\nСиз кетиб эсладим Расул ўтганин,\nВа келдим илк бора ушбу фикрга:\nҚийин бўлган экан, жуда ҳам қийин\nЎша пайт ҳазратим Абу Бакрга!\nПайғамбар ётибди, ҳозир кўмилар,\nАсҳоблар ҳайрона, бу не синоат,\nВа демоқ шу пайтда «Расулим кетди»,\nАллоҳ мангу қолди, Унгадир тоат!\nЙўқ, Сизни у қадар кўкка кўтармам,\nБу бобда хатарли бўлган нохолис,\nЛекин тан олмоққа мажбурдир ҳамма,\nСиз «олим» эдингиз, Расулга ворис!\nАна шу олимлик даражангизда,\nСизни суймоқликка маҳкумман бугун,\nБошимни эгишга ижозат этинг,\nКўтарганингизчун Исломнинг юкин!\nҲа, бу ҳам Аллоҳнинг эрур тақдири,\nМанзилга сездирмай етиб олдингиз,\nАлғов-далғов фитна тўфонларидан,\nНуҳнинг кемасида кетиб қолдингиз!\nБу ерда қолдилар минглаб шогирдлар,\nМиллион мухлислар кўзлари жиққ ёш,\nОйнинг нигоҳида алам кўраман,\nАччиқ изтиробдан қизармиш қуёш!\nҲа, Ҳаазрат, бу миллат барибир буюк,\nАхир, не зотларни етиштирмишдир,\nБир одамга шунча оғирлигу юк,\nЁ Аллоҳ, ўзи бир илҳом бермишдир!\nМен билмоқ нима ҳам сўз дердим сизга,\nБир кўлмак бўлолман, уммон қаршида,\nБизку суймасликка чорамиз йўқдир,\nЗеро, Аллоҳ суйсин буюк Аршида!\nМен не ҳам дердимки, Устоз, бу кеча,\nФаришталар қанот ёзиблар келмиш,\nБалиқлардан тортиб, гулларга қадар,\nОлимлар ҳақкига дуолар қилмиш!\nУстоз, мен тақдирга отмагум тошлар,\nНечун, нима учун демасман зинҳор,\nОқар бўлса бордир кўзимда ёшлар,\nУ ҳам муҳаббатим борига изҳор!\nМен бу гўзал юртни қаттиқ суяман,\nҲа, севгим сабаби бисёр жуда ҳам,\nОлимлар туғади, асрма-аср,\nДардлар улашару, ортидан малҳам!\nНегадир ишонгим келади бугун,\nСиз ул ён томонга сафар қилган чоғ,\nЮртимнинг қайси бир тинч гўшасида,\nТуғилган бўлса не олим чақалоқ !\nАхир, айтишарку, Имоми Аъзам\nКетган санасида, мўъжиза бўлиб,\nДунёга келгандир Имом Шофеъий,\nИлоҳий илмга булоқдек тўлиб!\nДингадир тўкилган жами ҳасратим,\nКўнглим ҳам ненидир кутади жимдир,\nШундай бир ниятим, «кетди Ҳазратим»,\nЎрнингизни ёпсин дейманда кимдир!\nҲа, Аллоҳ буюк Зот, буюк чевардир,\nДуоларим холис, қасам ўзига,\nАвомнинг ҳолини ўнгламоқ учун,\nОлимлар керакдир, замин юзига!\nКўп улуғ зотларга тўлмиш бу тупроқ,\nУстида энди йуқ яна бир Олим,\nҚишнинг аёзида узилган япроқ,\nКупроқ тушунгайдир, эзилган ҳолим!\nҲазратим! Мен сизни кўп хам мақтамам,\nАллоҳ улуғласин дейман у ёқда,\nФақат инсонлигим тутиб қолади,\nЖимм йиғлаб қуяман аччиқ фироқда!\nДунёнинг беш куни ўтарда бир кун,\nЧалингай шубҳасиз Сурнинг овози,\nДийдор энди аниқ маҳшарга қолди,\nБиздан рози бўлсинг, биз сиздан рози!\nҲидоят томини кўтариб турғон\nЧўнг аркон қулади – айвон қулади.\nЙўқ, аркон демангиз, демангиз айвон,\nУлкан тоғ қулади – осмон қулади.\nНаҳотки, Аллоҳим нафас уфурғон\nМуаззам паймона бир кун тўлади?!\nНаҳотки, жон қадар ифорли райҳон\nБир оддий хас каби бу кун сўлади?!\nНаҳотки, «ҳилол ой» – буким ярим ой\n«Тўлин ой» бўлади, тўлиб қолади?!\nҚаро тун бағрига бахш этиб зиё\nСўнг замин ортига ўзни олади?\nБугун аҳли мўмин йиғлайди юм-юм,\nШамоллар дарбадар бўлиб елади.\nБўғизда «харсангтош» – ютолмас халқум,\nНаҳот, «тош» шунчалар қаттиқ бўлади?!\nАсрлар қаъридан келар бир нидо:\n«Бундай зот минг йилда бир бор келади.\nЁзуқда борини айлагач бажо,\nБоқийликка томон риҳлат қилади».\nБугун қалбим чунон ўртайди,\nКўзлар ҳануз Сизни излайди.\nБу ҳижронга малҳам тополмай,\nУстоз, қалблар Сизни қўмсайди.\nТақдир экан, не чорамиз бор?\nҚалблар тўла фарёдимиз бор.\nСизга айтсам, азиз устозим,\nОлам тўла армонимиз бор.\nҲеч бир куним Сизсиз ўтмасди,\nЁзганлариз қўлдан тушмасди.\nҚаён кетди йўлчи юлдузим,\nХаёлимда сира сўнмасди.\nСуйсам ҳамки боролмас эдим,\nВақтиз оз деб, йўқлолмас эдим.\nАрмон қучиб бу бечорангиз,\nБир тушимда кўрсайдим дедим.\nЭй Аллоҳим, гуноҳга йўйма,\nМен қулингни итобга тутма.\nҚандоқ қилай, ҳижрон ўртайди,\nЭнди юртни олимсиз қўйма.\nЁ Раб, ани раҳмат айлагин,\nҚабрин Беҳишт, Жаннат айлагин.\nПешқадамлар, сиддиқлар билан,\nҚиёматда хандон айлагин.\nФарзандимга номиз қўюрман.\nЭнди Сизни ҳеч ҳам унутмам,\nЗора, болам Сиздай бўлса-ю,\nШояд, ундан Сизни тополсам.\nҚадрига етмадик, Сарбон — бир инсон\nСовуқнинг сасидан сесканди юрак,\nҚалблар чок-чокидан сўкилиб кетди.\nДинин боши узра тутгувчи тиргак,\nУстуни бу кунда йиқилиб кетди.\nБўғизда сўзимиз, босиб ҳаяжон,\nТиқилиб чиқолмас фарёдлар унсиз.\nЭгасига тутиб омонати жон,\nОртидан қолдилар томи устунсиз.\nБулоқлар кўз очиб тўхтамай оқса,\nЁмғирдан шалаббо бўлди дилларим.\nНаҳот ўтмиш бўлиб бизларга боқса,\nБугундан яхшийди ўтган кунларим.\nПаришон хаёллар изғийди ҳар ён,\nИзғийди эгасиз қолган сурувдай.\nҚадрига етмадик, Сарбон – бир инсон,\nОртида қолдик-ку, кетдилар сувдай.\nЧироқлар ёнмоқда, кунлар ўтмоқда,\nҚуёш ҳам манзилга қўяди бошин.\nЁ Раб! Мижжаларда қонлар оқмоқда,\nҚайга яширсинлар кўздаги ёшин!\nОсмондан тушақол, раҳмат ёмғири!\nСепилган уруғлар қаддини тутсин.\nКуч тўплаб, тик турсин ҳар бир болдири,\nОғир юк залворин муносиб тутсин.\nҚанча оғир юкни кўтарган устун,\nКўрмаган инсонга мисоли эртак.\nЁмғирдан қониб ич, навниҳол дўстим,\nАжабмас, устундек етишса куртак.\nҚадрингизга етмадик-а, қадрингизга!\nСизни уммат қайғулари эзиб қўйди,\nҚалбингизнинг ҳаловатин бузиб қўйди,\nЮрагингиз томирларин узиб қўйди,\nБугун қўйиб келдик, мана, қабрингизга,\nҚадрингизга етмадик-а, қадрингизга.\nСув қадрини сувсиз қолган билар экан,\nНур қадрини кўзсиз қолган билар экан,\nБу гуноҳни қандай ювиб бўлар экан?\nБизлар шерик бўлолмадик дардингизга,\nУммат учун қанча хизмат қилмадингиз?!\nНа ҳаловат ва на роҳат билмадингиз,\nСизга ўхшаб бир оз ҳиммат қилмадик биз,\nҚойил бўлиб юрдик тоғдек сабрингизга,\nМайда-чуйда саволларни бериб-бериб,\nВақтингизни ўғирладик билиб туриб,\nЎзимиз ҳам бир қўймадик китоб кўриб,\nБилиб-билмай озор бердик қалбингизга,\nСиз кетдингиз ортингиздан олам йиғлар,\nОтам, онам, менга ҳамдард болам йиғлар,\nДардлар тўла юрак- бағрим алам тиғлар,\nЗорман энди сиздан қолган гардингизга,\nШайхул-ислом Мухаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф Ҳазратларини хотирлаб...\nВалекин қалбингиз минг хил машаққатга дучор бўлди,\nСабр қилганди душманга, бироқ, чин дўстга зор бўлди,\nҲаким бир сизни танлаб эрди милёнларча миллатдан,\nСалим қалбу ҳаниф дин сизга Иброҳиймдан ўтмиш,\nТугатмоқ васфингизни сўз билан мумкин эмас албат,\nКарам, басту, ғиною, адлу, нафъу, мағфират, раҳмат,\nМатонат, илму, ҳикмат, фатҳу, қаҳру, иззату, қудрат,\nЖалолу, рушду, бирру, вуд, жамолу, нур, ҳидоятдан,\nСўрар тан-жисмингиздан, денг, ибодат, илму захмат-ла,\nНазар солгангга жонли мадраса эрди у сийратдан,\n1. Дуто – эгик.\n2. Қабулият – кишининг ўзи ҳам, ҳар бир сўз-амали ҳам элга мақбул, манзур бўлиши. Ҳадиси шарифда келадики, Аллоҳ таоло бир бандани яхши кўрса, уни осмон фаришталарига эълон қилади, уларга уни яхши кўришни буюради. Улар мазкур бандани яхши кўришади. Кейин улар ер юзига тушиб, ер юзи аҳлига ўша инсонни яхши кўришни илҳом қилишади. Шунда уни ер юзидагилар ҳам ўз-ўзидан яхши кўриб қолишади. Натижада унинг ўзи ҳам, ҳар бир сўзи, ҳар бир иши ҳам кишиларга суюкли, манзур бўлиб қолади. Мана шу мақбуллик «қабулият» дейилади.\n3. Арши иззат – азизлик Арши, яъни Арши аъло. Арши Аълодан деганда Аллоҳ таолодан деган маъно тушунилади.\n4. Зубда – қаймоқ, нарсанинг қаймоғи, энг сифатли қисми.\n5. Кириб мастона ирфон дайрига қўлда синиқ бир жом, Само Соқийси мўл-мўл май қуярди сизга ҳимматдан. Байтнинг маъноси қуйидагича: «Сиз илму ирфон «майхонасига» маърифат таъмидан маст бўлган ҳолда синиқ жом – кўнгил билан, яъни синиқлик, тавозуъ ва хокисорлик билан кириб келдингиз. Сизнинг ҳимматингизни кўриб, Само Соқийси, яъни Аллоҳ таоло илму маърифатни қалбингизга сероб қилиб қуйиб берарди».\n6. Уҳудларни кўтарган сарв қад синди хиёнатдан – Уҳудларни кўтарган, яъни тоғдек машаққатларни, ғам-ташвишларни кўтарган қоматингиз хиёнат сабабидан синиб қолди. Маълумки, саодат асридаги мағлубиятли жанг Уҳуд ғазоти бўлган. Ўша жангда мусулмонлар хиёнат эмас, адашмовчиликка йўл қўйишган эди. Бу ерда шу маънога ҳам ишора бор. Яъни адашмовчиликлардан келган Уҳуд тоғларидек улкан азоб-уқубатларни кўтарган эдингизу, хиёнат сизни букиб қўйди.\n7. Илм карвони – Ҳазрат назарда тутилган.\n8. Бу карвонга Худо сарбон эди, ҳар ёни қутланди – яъни сизнинг йўлбошчингиз Аллоҳ таолонинг Ўзи эди. Шунинг учун қалбингизга беҳисоб маънавий бойлик ва озуқани жамғариб қўйди, ҳар тарафингизга барака берди.\n9. Ватанда қурдингиз «Ирфон Мадина» ушбу ғурбатдан. Ғурбат – ғариблик, яъни ватандан жудолик. Айтилмоқчики, ўша ғурбат воситасида Ватанда маърифат шаҳрини барпо қилдингиз. Бу ерда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳижрат қилиб, Мадинатур-Расул шаҳрини қурганларига ишора қилинмоқда.\n10. Туғро – туғ, байроқ.\n11. Салим қалбу ҳаниф дин сизга Иброҳиймдан ўтмиш – Иброҳим алайҳиссалом Қуръони Каримда «Салим қалб» ва «Ҳаниф дин», яъни Ислом дини соҳиби сифатида зикр қилинганлар. Бу ерда ўша хислатлар Ҳазратда мукаммал мужассам бўлганига ишора бор.\n12. Синов зиндонидан сўнг сизни Юрт Юсуф мисол кутмиш – Юсуф алайҳиссалом синовлардан ўтиб, зиндонга ташланиб, минг қийинчиликлардан ўтгач, Мисрнинг раҳбари, энг улуғи бўлиб етишганлари, бутун мамлакатнинг ҳидоятига сабаб бўлганларига ишора қилинмоқда.\n13. Юриб Мусо каби сиз, ортингиздан эл кечиб ўтмиш – Мусо алайҳиссалом ўзларига эргашганларни Фиръавндан қутқариб, денгиздан олиб ўтганлари, у кишига эргашганлар нажот топиб, бошқалар ғарқ бўлиб кетгани эсга олинмоқда.\n14. Муҳаммад Мустафо хулқи азиму сийратин тутмиш – яъни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сизга ўзларининг гўзал ва азим хулқларидан ҳамда ўз ҳаёт йўлларидан насиба тортиқ қилгандек эдилар.\n15. Шонли хиром – шону шавкатга тўла юриш, виқорли одимлаш.\n16. Нутқи том – баркамол нутқ.\n17. Зуҳду истиғно – кўнгил бойлиги ва нафс тўқлигидан дунёга рағбатсизлик, ўзни мутлақо беҳожат тутиш. Бу ерда Сулаймон алайҳиссаломнинг бойлик билан зоҳидликни жамлаганларига ишора қилинмоқда.\n18. Карам – олийжаноблик. Баст – қўли очиқлик. Адл – одиллик. Нафъ – махлуқотга фойда келтириш. Мағфират – кечирмлилик. Раҳмат – меҳрибонлик. Матонат –метинлик. Илм – олимлик, билимдонлик. Ҳикмат – ҳар ишни ўз ўрнига қўйиш. Фатҳ – қалбларни очиш. Қаҳр – ҳаммани таслим қилиб қўйиш. Иззат – азизлик, ғолиблик. Қудрат – қодирлик, забардастлик. Жалол – улуғворлик. Рушд – тўғри йўлга бошлаш. Бирр – яхшилик қилиш. Вуд – меҳрлилик, муҳаббатлилик. Жамол – ички ва ташқи гўзаллик. Нур – ёғду, ёруғлик. Ҳидоят – мулойимлик билан тўғри йўлга, яхшиликка бошлаш, еталаш. Ушбу бандда айтилмоқчики, Аллоҳ таоло сизни, ҳадиси шарифда айтилганидек, Ўз хулқлари билан хулқлантириб қўйган, сизга Ўзининг комиллик сифатларидан насиба берган эди. Энди қандай қилиб сизни сўз билан тўла таърифлаш мумкин?\n19. Сўрар Ҳақ умрингиздан... Бу банд «Қиёмат куни банда тўрта нарсадан сўралмай туриб қадами қимирлатилмайди» деб айтилган машҳур ҳадисга ишора.\n20. «Худонинг дўстига йўқ хавфу, тушмас ҳузну кулфатга» – Юнус сурасидаги «Агоҳ бўлинглар, албатта, Аллоҳнинг валийларига хавф ҳам йўқ, улар маҳзун ҳам бўлмаслар» деган оятга ишора.\n21. Жасадда бўйи жаннат, келди тушлар ҳам башоратга. Шайх Ҳазратларининг вафотаридан сўнг таналаридан таралган хушбўйлик ҳамда у киши ҳақларида кўплаб солиҳ кишиларнинг бир хил маънода, яъни юксак мақомларга эришганларини билдирувчи тушлар кўрганлари Ҳазратимизнинг ҳақиқий валий зот бўлганларидан башоратдир.\n09. 05. 1436./10. 03. 2015.\nКўнгиллар пора-пора, дил уйи вайрона ғурбатдан\nСеварди сизни бирдек эр-аёлу қарию ёши,\nИшингиз кеча-кундуз бўлди тутмоқлик қалам-қоғоз,\nУқиб дунёю динни, қўш қанот-ла қилдингиз парвоз,\nҲама умр ичра ўтдингиз илм-тақво шиор айлаб,\nПойингиз ўпти дунё, боқмадингиз хор-зор айлаб,\nТополмай сўз тилим лол-у, қалам ожиз китобатдан.\nҲаётингиз, мамотингиз-да чиқмай роҳи суннатдан.\nНабийлар, сиддиқ-у аброр-у, солиҳларга ҳамдам қил,\nШайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуфдан кейин:\n7 ой аввал 15172\nИмом Бухорий бу мавзуга бутун бир боб очиб, унга бир неча ҳадисларни киритганлар. Лекин ҳозир «дуода қўл кўтармаслик керак» дейдиган одамлар ҳам учраб туради. Шу билан бирга, улар давоми...\n9 ой аввал 1278\n10 ой аввал 7874\n1 йил аввал 1289\n1 йил аввал 2135\n1 йил аввал 8117\n1 йил аввал 2453\nوَيَنْظُرُ الرَّجُلُ مِنَ الرَّجُلِ وَالْمَرْأَةُ مِنَ الْمَرْأَةِ وَالرَّجُلِ، давоми...\n1 йил аввал 5700\n2 йил аввал 3784


Ўзбошимчалик билан сув йўлини тўсиб қўйган фуқаро инсофга келди | O'zLiDeP\nОлтинкўл тумани Жалабек маҳалласидаги “Фаровон” кўчаси таъмирталаб аҳволга келиб қолган. Айниқса, ёғингарчиликда юришга қийналади одам. Кўча аҳли хали у, хали бу ташкилотга борди, натижа бўлмагач ўзлари пул йиғиб 100 кв. километр кўчага шағал ётқизди. Аммо энди асфальт ётқизиш катта муаммо!\nОлий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлари, O’zLiDeP Сиёсий Кенгаш Ижроия қўмитаси ходимлари иштирокида Олтинкўл туманидаги 9- мактабда ўтказилган сайёр қабулда муаммо жойида ҳал этилди. Бир ой муддат ичида ётқизилиши белгиланган асфальт йўл энди кўча аҳолисининг кўнглини ҳам чароғон қилиши аниқ.\nМазкур кўчанинг яна бир муаммоси ҳам эътиборни тортди. Аҳоли томорқаларини етарли суғориш мақсадида кўча четидан ариқ қазилган.Бир муддат барча хонадонларга етиб борган сув бирданига кўча юқорисидаги айрим томорқаларга етиб бормай қўйди. Сабаби, шу ҳудудда яшовчи З.Ортиқов ўзбошимчалик билан сув йўлини тўсиб қўйган.\nМаҳалла аҳлининг аралашуви ҳам фуқарони инсофга келтира олмагач, сайёр қабулда масала ҳал этилди. Ер-кадастр туман бўлимининг қонуний аралашуви билан муаммо ҳал! Кўча аҳли хурсанд, ахир айни ерга ишлов берадиган, экин экадиган мавсум яқин.\n–Қабулда тумандаги бешта маҳалла аҳолиси иштирок этишди, – дейди O’zLiDeP Сиёсий Кенгаш Ижроия қўмитаси ходими Сардор Марипов. – 20 га яқин масаланинг ўз жойида ҳал этилгани фуқароларимизда партияга, депутатларимизга бўлган ишончни янада оширди. Хусусан, коммунал муаммолардан ташқари аҳолини қийнаётган шахсий, ижтимоий, иқтисодий масалалар ҳам ечимини топгани ютуғимиз бўлди.\nСайёр қабулда кўтарилган яна бир қатор муаммолар депутатлар томонидан депутатлик сўрови орқали ҳал этилиши белгилаб олинди.\nO’zLiDeP Олтинкўл туман\nСайёр қабул Ишчи гуруҳ


Трамп ваколати тугагунга қадар 100 га яқин одамни афв этади. Афв этилганлар орасида унинг ўзи бўлмаслиги мумкин - Daryo\n18:10, 18.01.2021 17012\nТрамп ваколати тугагунга қадар 100 га яқин одамни афв этади. Афв этилганлар орасида унинг ўзи бўлмаслиги мумкин\nАҚШнинг амалдаги президенти Дональд Трамп 19 январь ўзининг сўнгги иш кунида юзга яқин кишини афв этади. Бу ҳақда CNN ва Reuters манбаларига асосланиб Meduza хабар бермоқда.\nCNN хабарига кўра, афв этиладиганлар рўйхатига «иқтисодий жиноятлар учун судланганлар, таниқли рэперлар ва бошқалар» киради. Афв этиш тўғрисидаги қарор президентлик лавозимини тарк этиш олдидан Трамп бажариши керак бўлган мажбуриятлардан биридир.\nCNN ва Reuters агентликлари, келгусида таъқибга учраши кутилаётган Трампнинг ўзи ва оила аъзолари мазкур рўйхатга киритилмайди, деб ҳисобламоқда.\nCNN маълумотига кўра, Трамп 2021 йил 6 январда исёнга даъват қилганликда айбланиб, АҚШ Конгрессининг Вакиллар палатаси унга импичмент эълон қилгани сабабли унинг афв этилмаслиги кераклиги ҳақида огоҳлантирди.\n«Ўзини кечириш конституцияга зиддир, чунки бу билан ҳеч ким ўз ишида судья бўлмаслиги керак деган принципга путур етади», — дея изоҳлайди Reuters.\nБошқа томондан, агентлик «афв этиш ҳуқуқи АҚШ Конституциясида жуда кенг белгиланган», деб қўшиб қўйди. Бироқ Трампнинг маслаҳатчилари унга ўзини афв этиладиганлар рўйхатига қўшмасликни маслаҳат берди, чунки «бу унинг айбдор эканини англатади».\nАфв этиладиганлар орасида WikiLeaks асосчиси Жулиан Ассанж йўқ, аммо рўйхат ҳали ўзгариши мумкин, дея қўшимча қилади CNN.\nТрамп АҚШ президентлигини 2021 йил 20 январь куни тушда тарк этади.\nNew York Times газетаси маълумотига кўра, Трампнинг афв этилиши ҳақидаги муҳокамалар давом этмоқда. Трамп лавозимидан кетгач рақибларининг таъқибига учрашидан хавотирда.\nАввалроқ Трампнинг сафдошлари у билан алоқаларидан фойдаланиб, афв этишлар ортидан пул орттиргани ҳамда Трамп ёрдамчилари билан ўзини ўзи афв этиш масаласини муҳокама қилгани ҳақида хабар берилган эди.\n19:35, 29.09.2020 183042\n11:46, 08.10.2020 155737\n11:16, 24.09.2020 133865\n12:44 Бугун 441\n12:26 Бугун 14659\n12:10 Бугун 1583\n12:02 Бугун 4402\n13:10, 24.02.2021 109174\n19:27, 23.02.2021 92176\n13:23, 24.02.2021 91051\n22:37, 23.02.2021 83099


Самолёт ойнасидаги кичкина тешикни кўрганмисиз? У нима учун керак? (видео) — Sof.uz\nЖАҲОН 59,729,987 41,321,932 1,405,699\n14.01 18:16 7795 Илм-фан\nКичкина бўлишига қарамай, бу тешик жуда муҳим роль ўйнайди. Бу тешиксиз самолёт ойнаси синиши ёки дарз кетиши мумкин. Ахир нима учун?\nСамолётнинг иллюминатори иккита ойнадан иборат: ташқи ва ички. Тешик ички ойнада жойлашган. Ушбу тешик иккала ойна орасидаги ҳаво босимини нормаллаштиради, чунки ердаги ҳаво ҳарорати самолётлар учадиган 10000 метр баландликдаги ҳароратдан катта фарқ қилади. Баландликда ҳарорат тахминан цельсий бўйича -50 даража бўлади.\nШунинг учун, самолёт кўтарилаётганда ҳарорат кескин ўзгариб, ойналар орасидаги босим кўтарилади. Aммо бу кичик тешик орқали ортиқча ҳаво ойналар орасидан чиқиб кетиши натижасида шиша ёрилиб кетмайди. Aйтганча, бу кичкина тешик туфайли ойна терламайди ва баландликдаги ўта паст ҳароратда муз билан қопланмайди ҳам.\nШундай қилиб, шу кичкина тешик туфайли парвоз пайтида сизга чиройли манзарани томоша қилишингиз мумкин бўлади.\nсамолёт ҳарорат парвоз ойна иллюминатор тешик босим\nБугун, 12:01 1672\nБугун, 05:16 973\nБугун, 12:42 709\n29.04 11:34 1178 Жаҳон\n13.04 13:35 521 Жаҳон


13:53 / 19.09.2017\nХалқаро меҳнат ташкилотининг (International Labour Organization, ILO) Австралиянинг Walk Free Foundation нодавлат ташкилоти ва Миграция бўйича халқаро ташкилот билан қўшма тадқиқоти натижаларига кўра, жаҳонда 40 млн.дан ортиқ инсон қулликнинг замонавий шакллари қурбони саналади.\n«Тахминларга кўра, 40,3 млн. киши замонавий қуллик қурбони ҳисобланади. Бу 2016 йилги ҳолатга кўра. Демак, 2016 йилдаги исталган кунда 40 млн.дан ортиқ эркаклар, аёллар ва болалар ўз хоҳишига қарши равишда меҳнатга мажбурланган ёки мажбурий никоҳда яшашган», - дейилади ҳисоботда. Шунингдек, унда кўрсатилишича, жаҳонда 5-17 ёш оралиғида бўлган тахминан 152 млн. болалар ва ўсмирлар ишламоқда.\nТадқиқотда хабар берилишича, жаҳонда 24,9 млн. киши мажбурий меҳнатга жалб этилган бўлса, 15,4 млн. киши мажбурий тарзда қурилган никоҳда ҳаёт кечиришга мажбур. Тадқиқот маълумотларига кўра, замонавий қулларга асосан аёллар ва қизлар (28,7 млн. ёки 71 фоиз) айланади, қулликда бўлганларнинг тўртдан бир қисми – болалар.


ОАВ: Финляндия Грецияни евроҳудуддан чиқаришга чақирмоқда\nФинляндия Еврогуруҳни Грецияни евроҳудуддан чиқаришга чақирмоқда, деб хабар бермоқда Yle нашри.\nОлинган маълумотларга кўра, Финляндия Грецияга янги молиявий кўмак пакети тақдим қилинишига қатъиян қарши чиқмоқда. Финляндия молия вазири Александр Стубб парламент комиссиясидан амалда Грециянинг евроҳудуддан чиқарилишини билдирадиган қатъий мандат олди.\nМузокараларда ушбу фикрида қатъий туриб олган Финляндия ўз фикрини ёлғизликда ҳимоя қилишига тўғри келадиган кўринади. Еврогуруҳнинг қарори бир овоздан қабул қилиниши керак, Финляндиянинг норозилиги эса “айни пайтда грек масаласи бўйича келишувга эришилмаслигидан” дарак беради, деб ёзмоқда нашр.\nГреция бўйича қарор Финляндияда катта баҳслар келтириб чиқарди ва деярли ҳукуматнинг икки томонга ажралишига олиб келди. “Асл финнлар” Грецияга молиявий кўмак кўрсатилишига қатъиян қарши чиқмоқдалар.


14:31 / 20.06.2016\nБарчага маълумки, тоза ҳавода дам олиш яхши кайфият улашади ва ҳаётга куч бағишлайди. Яқинда шифокорлар унинг мия фаолиятига ҳам таъсири борлигини аниқлашди. Албатта, ижобий томонга.\nСайёрамизнинг энг ёввойи ва кимсасиз ерларидаги табиат қўйнида саёҳат қилиш ва дам олиш нафақат ёрқин лаҳзаларни ҳадя этади, балки доимий ўйлашдан ҳалос қилади. Олимлар ва шифокорларнинг фикрича, тушкун кайфият билан курашишнинг энг яхши усули — вақтинчалик мия фаолиятини тўхтатиб қўйиш.\nҚизиғи шундаки, айнан “тўхташ” ҳолатида инсон мияси том маънода ўзгаришни бошлайди.\nБу назарияни тасдиқлаш учун тадқиқотчилар ярим соат ўрмон бўйлаб сайр қилган кишилар гуруҳини синовдан ўтказишди. Тажрибанинг ҳар бир иштирокчисида профронтал қобиқ — руҳий касалликларга жавобгар бўлган мия ҳудудидаги фаолликнинг сезиларли тарзда камайганини пайқашди. Энди табиат қўйнида ярим соат эмас, бир неча кун вақт ўтказган киши қандай бўлишини тасаввур қилинг!\nФизиология ўз йўлига бўлсин. Миянинг ўзгариши кундалик ҳаётга қандай таъсир ўтказади? Олимлар бу саволга ҳам жавоб топишди. Улар кўнгиллилар гуруҳидан бир неча кунга барча гаджетларни ўчириб, шаҳар шовқинидан олисроқда бўлган ерда вақт ўтказишларини сўрашди. Шундан сўнг, кўнгиллилар ижодий синов ва мураккаб вазифаларни ҳал этишлари сўралди. Натижада, иштирокчиларнинг ижодий изланиш кўрсаткичи 50 фоизга ортган. Бу энг кам миқдорда!\nШундай экан, баъзида муҳим, долзарб деб ҳисоблайдиган ишларингизни бир четга суриб, керакли нарсаларни жойлаб, сокин ва чиройли манзарага эга табиат қўйнига сайр қилишингизни маслаҳат берамиз.


Беҳаёлик. - blog.xabar.uz\nУшбу мақолани ёзишимдан мақсад, халқимиз ичида кенг тарқалган энг хатарли ва мудҳиш бир ҳолатни баён қилиш. Бу ҳолат ҳақида кўп бора гапирилган, ислоҳ қилиш йўллари кўрсатилган, аммо ҳаракатлар нафсиз\nУшбу мақолани ёзишимдан мақсад, халқимиз ичида кенг тарқалган энг хатарли ва мудҳиш бир ҳолатни баён қилиш. Бу ҳолат ҳақида кўп бора гапирилган, ислоҳ қилиш йўллари кўрсатилган бўлсада, ҳаракатлар наф бермаётгани ачинарли бир ҳолдир. Бундан зарар кўрмаган оилалар саноқлик. Айтаётганим ушбу ҳолат - беҳаёликдир.\nБеҳаёлик мусулмон жамиятини вайрон қилувчи, қадриятларни унуттирувчи ва энг ёмони – ёш авлодни бузувчи иллатдир.\nКелинг, яхшиси гапни чўзмай ўз оилам билан бўлган бир воқеани айтиб берай.\nЁшим 29 да. Тошкент шаҳрида, зиёли оилада туғилиб ўсдим.\nҲар бир мусулмон йигит каби улғайиб, турмуш қуриш ёшига етганимда бўлажак умр йўлдошим қандай бўлиши ҳақида хаёллар сурардим.\nБир тарафдан ширин орзулар, иккинчи тарафдан эса қандайдир хавф сезардим.\nХавфда эканим сабаби, кўча кўйда аксар қизларнинг очиқ-сочиқ кийиниши, ўзини кўз-кўз қилиб юриши ва уларнинг кўплари ёлғончи экани ҳақида олган маълумотимдир.\nАммо Аллоҳ таолога тазарруъ ила дуо қилиб солиҳа жуфт насиб қилишини сўрар эдим.\nВақти келиб турмуш қурдим. Аёлим кутганимдан ҳам зиёда, орзуимдагидан ҳам мукаммалроқ эди.\nСолиҳа, қория, олима бўлган аёлим чиндан ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтганларидек динимнинг ярми эди.\nАллоҳ бахтимизни мукаммал қилиб бизга нимжон бўлсада ўғил фарзанд берди.\nНимжонлиги сабаб баъзи қийинчиликларга дуч келдик. Аммо Аллоҳ Ўз каломида таъкидлаганидек: "Бас, албатта, бир қийинчилик билан осончилик бордир" (Шарҳ сураси, 5-оят).\nБиз осончиликни ундаги истеъдодда топдик. Ёш бўлишига қарамай Аллоҳнинг Каломини ёдлашга бўлган иштиёқи жуда баланд эди.\nВақт шиддат билан ўтар, ўғилчам кундан кунга Қуръонни тез ёдлаб борарди. Шундай қилиб беш ёшга тўлар тўлмас қори бўлиб етишган ўғлим, энди онасидан бошқа китоблар ўқиб беришини сўрар эди.\nБошқа болалардек кўча чангитмаган ўғилчамни ер-у кўкка ишонмасдим.\nШундай қилиб ўғилчам мактаб ёшига тўлди. Холаси мактабда ўқитувчи бўлганлиги сабаб, ўзи олиб кетиб синфга жойлаштиришлигини айтди.\nХуллас, биринчи ўқиш куни. Ўғлимни холаси билан мактабга жўнатдик. Мен эса ишга кетдим.\nБиринчи кун бўлгани учун ишдан вақтлироқ қайтиб, аёлим билан бирга ўғлимни кутдик.\nЭшик тақиллади ва аёлим эшикни очди. Очди-ю, "Ё, Аллоҳ!", – деб қичқириб юборди.\nСакраб ўтирган жойимдан турдим. Эшик олдига борсам, кўзимнинг нури ўғлим Муҳаммад ҳамма жойи тирналган ҳолда турарди.\n– Нима бўлди? Ким сени бу аҳволга солди? – деб сўрадим.\n– Яланғоч аёллар! – деди-ю, йиқилиб тушди.\nАёлим тезда зарурий муолажаларни қилди. Ўғлим бироз дам олгач, олдига кирдим ва:\n– Нима бўлди ўғлим, тушунтириб бер!? – дедим.\n– Дадажон, эсингиздами, ўзингиз менга кўчада беҳаё аёл-қизларни кўрсанг, кўзларингни юм, уларга назар солма, деган эдингиз? – деди.\n– Ҳа, айтгандим. Хўш!? – дедим.\n– Мен мактабдан тўғри уйга қайтаётган эдим. Йўлда бир аёлни оёқлари очиқ ҳолда кўриб қолдим ва қўлларим билан кўзларимни ёпдим. Бир маҳал, йўл четидаги чакалакзорга қараб йиқилиб тушдим. Бу ҳолат яна икки маротаба қайтарилди. Бор гап шу... – деди.\nИчимдан бир нима суғурилгандек бўлди. Чуқур ўйга толдим. Тарбиясида ҳар доим маҳкам турганим ўғлим, бугун мен сабаб шу аҳволга тушди. Ё Аллоҳ, буни чораси нима, дердим ўзимга. Шу пайт ялт этиб бир фикр келди ва ўғлимга юзланиб дедим:\n– Лаббай, дадажон!\n– Мен сенга нотўғри тушунтирибман. Беҳаё аёл-қизларни кўрганингда кўзингни қўлинг билан ёпма. Балки уларни кўрганингда кўзингни у тарафдан бошқа тарафга қаратиб йўлингда давом этавер, – дедим.\nЎғлимга тушунтиришга тушунтирдим-у, аммо бир савол мени ҳануз қийнайди: Бу бир гўдак билан содир бўлган воқеа. Покиза қалб улардан юз ўгирди. Аммо юз ўгирмаган неча минг катталар бор? Мен ўғлимни бу муаммодан қутқариш билан, ин шаа Аллоҳ, жаҳаннам азобидан ҳам қутқардим. Аммо бу беҳаё аёл-қизларни ким қутқаради? Нега эркаклар жим? Ёки оилаларда эркаклар сўзи ўтмайдиган бўлиб қолдими? Билиб қўйинг, ҳой "эркак"лар, маҳшар кун Роббингиз ҳузурида шу саволларга тутиласиз.\nБарчага Яратгандан офият сўраб қоламан. Вассаламу алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ.\n4.36 / 8\n3 Расул Кушербаев 12/05/2018\nSarlavha mavzuga mos emas. Urg'u otaning qilgan xatosida.\n3 Қаҳрамон Асланов 17/05/2018\n3 Мақсуд Саломов 18/05/2018\n4 Бахтиёр Шералиев 18/05/2018