МУҲАББАТ ВА НАФРАТ » MUZAFFAR.UZ\nЯнварнинг охирларида бирдан ҳаво айниб, кун совиб кетди. Бу йил қиш бўлмайди-ёв, деб бемалол юрган одамлар шошиб қолишди. Икки кун гупиллатиб қор ёғди. Куни билан ҳовлини тўлдириб, қий-чув қилиб ўйнайдиган болалар ҳам уй-уйларига кириб кетишди. Катталар иш юзасидангина кўчага отланишган, совуқдан ҳамманинг туси ўзгарган: юз-кўзларида ҳорғин ифода акс этиб турарди. Шаҳар одамлари шунақа, совуққа чидамсиз бўлишади; иш бўлмаса, бўйнимга олган мажбурият бўлмаганида эди, иссиққина уйда, юмшоқ диванга ястанганча қаҳва ичиб ўтирардим, деб ўйлашади улар. Дарвоқе, уйга нима етсин. Каталакдек бўлсаям ўз уйинг бўлса, ғам-андуҳга не ҳожат…\nБеш қаватли уйнинг бешинчи қаватидаги хонадонларнинг бирида муздай дераза ойнасига бошини тираб хомуш ўтирган қиз шуларни хаёлидан ўтказди. Бундан ўн йил муқаддам у «ўқийман» деб шаҳарга келиб қолганди. Тақдир кулиб боқиб, институтга қабул қилинган, тиришиб-тирмашиб беш йилни бир амаллаб ўтказган қиз қишлоққа қайтиб боришдан бош тортган, ақлини танигандан буён у шаҳарда яшашни орзу қиларди. Шу боис кетгиси келмади. «Бу ерда яшаш осон, — деб ўйлаганди у ўшанда. — Бир амаллаб уй олсам, гап меники. Эр топиш қийинмас».\nЙўлланма бўйича ишга жойлашиб олиб, «прописка» деган балодан ўтиб олганида ўзининг омадли эканига яна бир карра ишонди. Жон-жаҳди билан ишлашга, пул топишга ҳаракат қилди. Бироқ олган маоши у ойдан бу ойгача озиқ-овқатига базўр етарди. Кийим-кечакка йўл бўлсин. Яхшиям ота-онаси ҳар замонда бўлсаям пул бериб туради. Ҳар доим улардан ёрдам сўрашга қизнинг юзи чидамайди. Ахир ундан ташқари яна саккизта жон ота-онанинг қарамоғида. Ёғингарчилик кунлари лой бўлиб кетган туфлини иссиқ сувда ювмайди, елими кўчиб кетиши мумкин. Шунчалик авайласа ҳам бир марта ишдан шошиб келаётганда бир пой туфлисининг пошнаси тушиб кетиб, ўтган-кетгандан жуда уялиб қолганди…\nҲамон ойнага тиралиб турган пешонасидан совуқ ўтган қиз бирдан ўзини тортди. Пешонасини ушлаганча дераза олдидан узоқлашди. Ошхонага ўтар-ўтмас эшик қўнғироғи устма-уст қаттиқ жиринглаб, чўчитиб юборди. Эҳтиёт юзасидан эшикка ўрнатилган шишали тирқишдан қаради. Эшик ортида пешонасини пушти шарф билан танғиб олган аёлни кўриб юраги шув этди. Уй эгаси! Ижара ҳақини сўраб келган. Эшикни очмасликка қарор қилиб, нафас чиқармай тураверди. Ташқаридан аёлнинг шанғиллаган овози эшитилди:\n«Оббо, куйдирги-эй, — деб ўйлади қиз. — Каламушга ўхшаб, ҳамма ёқдан ҳид олиб юради-я». Ноилож эшикни очди.\n— Вой, Мавжуда опа, сизмидингиз? Китоб ўқиб ётиб, кўзим илинибди.\n— Ижара пулини сўраб келди, деб атайин очмадингиз-ку. Нима қиласиз яшириб? — деди Мавжуда опа шартакилик қилиб. Овозидан унинг ҳазиллашаётганини ҳам, жаҳли чиққанини ҳам билиб бўлмасди.\n— Чиндан, ухлаб…\n— Эртага берсам майлими? Илтимос, яна бир кунгина…\n— Биламан, ҳисоблаб юрибман, — деди Дилдора, ўқитувчиси олдида имтиҳон топшираётган талабадек юрак ҳовучлаб. — Пулим тугаб қолди. Бугун, мана, ишга ҳам боролмадим. Этигимнинг пошнаси тушиб қолиб… — Дилдора шоша-пиша эшик ортида турган этигининг бир пойини кўрсатди. — Кечга яқин бир танишимдан сўраб кўрмоқчиман.\nДилдоранинг юзидан иссиғи чиқиб кетди. «Вой, каламуш-эй, ундан ҳеч нарсани яшириб бўлмайди-я?»\n— Ҳа, энди… — дея чайналди Дилдора. — Йўқдан кўра…\nМавжуда опа илкис-илкис гоҳ ундан, гоҳ бундан савол бериб, қизни гапга тутаркан, зимдан унга синовчан тикиларди. Кўзларида тушуниксиз бир маъно бор эди: ҳайратми, ҳайронликми?\n— Ҳа, майли, шунчаси ўтган яна бир кун ўтар, — деди у охирида ўрнидан тураркан. — Билиб қўйинг, бир кундан ортиқ кутолмайман.\nЭшик салгина зарда билан тарақлаб ёпилди. Дилдора эркин нафас олди. Бир неча сония йўлак деворига суянганча хаёлга толиб турди-да, сўнг ўзидан икки қадам нарида турган телефон олдига борди. Гўшакни ушлаганча, бирпас иккиланди, кейин таниш номерни тера бошлади.\n— Абдуллани чақирворинг, — деди у гўшакни олган кишига. Анчадан кейин у томондан «Абдулла йўқ?» деган жавобни олиб, тепа сочи тикка бўлди. «Аблаҳ. Яна эски ҳунарини бошлади». У ошиғич тарзда эшик ортида турган эски туфлисини қўлига олиб, у ёқ-бу ёғини кўздан кечирди. «Кийса бўлади, — деган қарорга келди. — Қорлар эрий бошлагандир». Йўлак деворига осилган узунчоқ кўзгу олдида туриб, нақ ярим соат пардоз-андоз қилди. Гоҳ узоқдан, гоҳ яқиндан кўзгу олдига келиб, ўзига тикиларкан, шу туришида ҳар қандай эркакни лол қилиб қўйишига ўзида ишонч ҳосил қилди.\n«Қочиб, қаерга бораркан, — деди қиз ичида кимнидир яниб. — Ерни тагидан бўлсаям суғуриб оламан». У эшик олдида бир нафас тўхтаб, плаши чўнтагидаги чақаларни ҳисоблаб кўрди. Трамвайда бориб келишига бемалол етади. Қиз зиналардан эҳтиёткорлик билан тушди. Биринчи қаватда Мавжуда опа яшайди. Унинг кўзига кўринишдан, саволларига жавоб беришдан юраги безиллайди. Уч ойдан буён ижара пулини тўламагани учун еб юборгудек бўлиб юрибди. Уззукун Дилдорани кузатади. Худди у бир кечада кўч-кўронини ортиб, кўчиб кетадигандек, ортидан пойлагани-пойлаган. Уч йилдан буён уйимда турибди. Нега унга ишонмайман, деб ўйлаш хаёлига ҳам келмаса керак. Ҳозир ҳам аллақайси тирқишдан мўралаб, уни кўриб тургандир.\nДилдора бир амаллаб зиналардан тушиб, ҳовлига чиқиб олди-ю, елкасидан тоғ қулагандек енгил тортди. Аммо Мавжуда опанинг чигиртканикидек бир бурда юзи кўз олдидан нари кетмасди. «Бойлик, бахт ҳусн танламас экан, — дея ўйлади у трамвайда кетаётиб. — Омади бор аёлнинг бошига қўнавераркан». У навбатдаги бекатлардан бирида тушиб, югурганча йўлнинг нариги бетига ўтиб олди. Иккала тарафдан ғизиллаб келаётган машиналарнинг «бибиллаб» берган сигналларига парво ҳам қилмади. Шундоққина йўл ёқасидаги тепасига «Сартарошхона» деб ёзилган ойнабанд бинонинг эшигини очиб, ичкарига қадам босиши билан анвойи ҳидлар қўшилмасидан ҳосил бўлган бўғиқ ҳаво димоғига урилиб, нафасини қайтарди. У ҳеч иккиланмай эркаклар бўлмаси томон юрди. Ичкарида калта оқ халат кийиб олган икки йигит икки кишининг сочини тўғрилашаётганди. Учинчи кресло бўш. Демак, у йўқ.\n— Абдулла ака бугун ишга келмади, дедим-ку сизга, — деди йигитлардан бири унга қараб.\n— Нега келмайди? Ахир бугун иш куни-ю…\n— Ҳа, майли, кеч бўлсаям келиб қолар. Кутиб тураман, - деди у ва йўлакка чиқиб, шу ерга қўйилган ўриндиқлардан бирига ўтирди.\n— У бугун умуман келмаса керак, — деди ҳалиги йигит овозини сал баландлатиб. Қизиқсиниб Дилдора томон қараётган мижозни бошини тўғирлаб, рўпарасидаги кўзгуга қаратиб қўйди.\nДилдора унинг сўзларини эшитмагандек, бепарво ўтган-кетганни кузатиб ўтирди. «Ҳаммасининг тили бир, — дея ўйлади қиз. — Ҳали трамвайдан тушган заҳотим у ойнадан кўрган-у, жуфтакни ростлаган». У йўлакдаги ўриндиқда уч соатдан кўпроқ ўтирди. Бироқ Абдулладан ҳамон дарак йўқ. Биринчи смена тугаб, иккинчи смена бошланди. Ҳалиги сартарош йигит ҳам халатини ечиб, кийимларини алмаштира бошлади. Дилдора унинг кетиш тараддудини кўраётганини сезиб, ўрнидан турди.\nЙигит индамади. На «хўп» деди, на «йўқ». «Хўп», деса Абдулла билан тили бирлигини сездириб қўяди. «Йўқ», дейишга Дилдорадан ҳайиқди. Икки йилдан буён Абдулла билан жиқиллашиб юрганидан хабардор. Бир неча марта Дилдоранинг шаллақилик қилиб, Абдуллани юмма талаганини ҳам кўриб қолганди. Шу боис миқ этмади.\nДилдора ташқарига чиқиб, трамвай бекати томон йўл олди. Унинг ранг-қути ўчган, ич-ичидан ғалати бир титроқ турганди. «Аблаҳ, - деди у ҳар галгидек бутун ғазаби-ю нафратини шу сўзга жамлаб. - Энди бунақасини ўйлаб топибди-да. Агар озгинагина, жуда кам бўлсаям маблағим боиганида ҳеч қачон унинг ортидан қидириб юрмасдим». Бешинчи курсда ўқиб юрганида сочини кестириш учун шу сартарошхонага келиб, аёллар бўлмаси томондаги йўлакда навбат кутиб турганида Абдулла билан танишиб қолганди. Ўшанда у қизни навбатсиз ичкарига олиб кириб, таниш сартарош аёлдан қизнинг сочини чиройли қилиб, энг сўнгги модада кесиб қўйишини илтимос қилганди. Кейинги сафар, орадан икки ой ўтиб, у яна шу сартарошхонага келганида тағин шу йигитга йўлиқди. Кейинги учрашув институтда юз берди. Бу гал Абдулла уни йўқлаб борганди. Кейин эса… улар жуда қалинлашиб кетди. Абдулла чиройли йигит эди. Қадди-қомати келишган, қош-кўзлари қоп-қора, юзи худди тарашланган тошдек силлиқ. Дилдора бу кўркам йигитга қандай қилиб ихтиёрини бериб қўйганини сезмай қолди. У икки йил ҳеч нарсани ўйламай Абдулла билан учрашиб юраверди. Биринчи бўлиб Абдулла «ўйин»ни бузмаганида ҳаёти ҳалига довур илгаридек давом этаверган бўлармиди. Афсуски, Абдулла бирдан ўзгариб қолди. Уни-буни баҳона қилиб учрашувлардан бош торта бошлади. Ҳар замонда бир кўришган вақтларида ҳам ўй суришдан нарига ўтмасди. Кейинчалик умуман йўқламай қўйди. У йигитнинг хотини, биттами-иккитами (аниғини билмасди) боласи борлигини биларди. Азбаройи уни яхши кўргани учун бу масала қизни кўп ҳам қийнамасди. Тўғри, Абдулла уйига кетган вақтлари рашк ўти юрагини куйдирган онлар ҳам бўлганди. Бироқ у кўнглини кенг қилишга ҳаракат қилар, мени деб болаларидан воз кечишини истамайман, дея ўзини ўзи ишонтирмоқчи бўларди. Бунга эришарди ҳам. Эр-хотинлик муносабатлари янги бошланган пайтларда Абдулла: «Уй олиб бераман, никоҳимга оламан», деб кўп ваъдалар берганди. Муносабатлари қалинлашиб боргани сайин у йигитнинг чўнтагида ортиқча ҳемириси йўқлигини билиб олганди. Аммо негадир ғаши келмаганди. Аксинча, беш-ўн сўм орттирган вақтлари билдирмай Абдулланинг чўнтагига солиб қўярди. Нарх-наво кўтарилиб, унинг аҳволи танг бўлавергани сайин, Абдулла ҳам ўлганни устига тепган қилиб, алоқасини узишга ҳаракат қилиб қолди. Устма-уст телефон қилавериб, безорини чиқазган чоғлардагина истар-истамай қизникига келар, юз-кўзидан, гап-сўзларидан уни кўришга зор эмаслиги шундоққина сезилиб турарди. Ана шундан кейингина Дилдоранинг бурнига сув кирди.\n— Ие, бу қанақаси бўлди? — дея қичқирди у кутилмаганда. — Ҳаётимни барбод қилиб, қочиб қолмоқчимисиз? Уй олиб бераман, дегандингиз? Никоҳимга оламан, дегандингиз? Қани ўша ваъдалар? Қани?\nУнинг жазаваси тутган, кўзларидан ўт чақнар, бутун вужуди иситма тутгандек титрарди. Абдулла миқ этмасди. Ерга қараган кўйи, оғир-оғир хўрсиниб ўтираверарди. Кейинчалик, муносабатлари сал илиқлашган пайтлари у гап орасида болалари кўпайганини, хотини пул топмаяпсан деб жанжал қилаётганини қистириб ўтарди. Дилдоранинг унга раҳми келди. Ўзича Абдулланинг ғарибгина уйини, юпунгина кийинган хотини-ю, болаларини кўз олдига келтириб, кўнгли бўшади, йиғлагиси келарди.\n— Ҳаммасига чидайман, — дея у пичирлаганди ўшанда Абдуллани қучоқлаб. — Ҳаммасига чидайман. Фақат мени ташлаб кетмасликка сўз беринг.\nТрамвай келиб қолиб, қизнинг хаёли бўлинди. У туртиниб-суртиниб трамвайга чиқиб олди. Бўш ўриндиқлардан бирига ўтирди. Унинг рўпарасидаги ўриндиқда қорачадан келган йигит ўтирарди. Дилдорага кўзи тушган ҳамон эски танишлардек бош ирғаб салом берди. Дилдора юзини ўгириб, ойна томонга қараб олди. Кета-кетгунча йигит ундан кўз узмади. Дилдора трамвайдан тушганида йигит ҳам тушиб, изма-из келаверди. Қиз уни ўғри гумон қилиб, юрагини ваҳм босди. Қадамини тезлатди. Таниш уй олдига келиб, ортига ўгирилганда беш-олти қадам нарида турган йигитни кўриб дод деворишига сал қолди. Сумкасини бағрига босганча, югуриб зиналардан тепага кўтарилди. Қўрққанидан аъзойи-бадани қалтирарди. Титроқ қўллари билан эшикни очаркан, пастдан эркак кишининг оғир-оғир қадам товушини эшитиб, баттар юраги ёрилди. Уйга кириб, титроғи босилгач, секин шишали туйнукчадан қаради. Ҳеч ким йўқ. «Ўғри изимга тушди, уйимни кўриб олди. Энди мени тинч қўймайди», — деган хаёл миясини бурғулай бошлади. У ошхонага ўтиб, стол устидаги чойнакдан чой қуйиб ичди. Юраги ҳамон кузги япроқдай титраб турарди. «Шуниси етмай турувди, — дея ўйлай бошлади у. — Ҳали уй эгасига нима дейман?» Ҳалиги қўрқув устига ижара пули ваҳимаси қўшилиб, қизнинг юрагини эзди. У ўзининг ночор аҳволда қолганидан хўрлиги келиб, йиғлаб юборди. Ўксиб-ўксиб узоқ йиғлади. «Энди мен керак бўлмай қолдимми? Жанжал қилавериб, сени уйдан бездирган ёмон хотининг энди яхши бўлиб қолдими? -Дилдора қаршисида Абдулла тургандай йиғи аралаш кўнглидагини тўкиб сола бошлади. — Энди нима қиламан? Қандай яшайман? Ота-онамга нима дейман? Мавжуда опани қандай қилиб тинчитаман?»\nШу оқшомни у юрак ҳовучлаб тонг оттирди. Мавжуда опа кечқурун негадир чиқмади. Уйига меҳмон келиб қолганми? Эри аллақайси идоранинг бошлиғи деб эшитганди. Тез-тез уйларига меҳмон келиб туради. Дилдора уч йил бадалида Мавжуда опанинг эрини уч ёки тўрт марта кўрди-ёв. Қачон қарамасин, ишда бўлади. Аммо-лекин хотинини, болаларини таъминлаб қўйган. Қўша-қўша уйлари, машиналари бор. У курсдош дугонаси орқали шу уйни ижарага олганди. Дугонаси Мавжуда опанинг жияни бўлади. У аллақачон эрга тегиб, бола-чақали бўлиб кетди. Ижара ҳақини тўлаш ва муддати ўтиб кетган вақтларда Мавжуда опа йўлини пойлайвериб безор қилар, бўлар-бўлмас, заҳар-заққум гапларни гапириб таъбини тирриқ қилар, аммо бирон марта уйдан чиқиб кет, деб дўқ урмасди. Балки ўша жиянининг юзини қилар, балки шу йўсин одамгарчилик қилаяпман деб ўйлар, бу ёғи Дилдорага номаълум.\nЭрталаб музлатгични (унинг бирдан-бир бойлиги) очиб кўриб, нонуштага арзигулик ҳеч вақо йўқлигини кўриб, таъби хира бўлди. Бир муддат музлатгичга тикилиб хаёл суриб турди. Сўнг бир қарорга келди шекилли, апил-тапил кийина бошлади. «Бугун дам олиш куни, — деб ўйлади қиз. — Уйига бостириб бораман…» У ҳам меҳмонхона, ҳам ётоқхона вазифасини ўтовчи (бир хонали уй бўлса!) каттагина хонага кириб, каравоти тагидан оғиргина чамадонини тортиб чиқарди. Кийилавериб анча униққан кийимлари орасидан салафанга ўралган бир жуфт сочиқни олди. Ўтган йили онаси берган эди. Ишлатишга кўзи қиймай, чамадонига солиб қўйганди. Ўша сочиқларни Мавжуда опага кўрсатиш учун қўлтиғига қисиб, уйдан чиқди.\n— Мана буларни сотмоқчи эдим. Балки оларсиз… — деди у минг истиҳола билан.\n— Йўғ-э, ўтган йили онам берганди. Асраб юрувдим…\n— Билмадим… ўзингиз биласиз…\nМавжуда опа ичкарига кириб кетди. Бир оздан сўнг қўлида пул билан қайтиб чиқди.\n— Рози бўлинг, — деди у хушламайгина.\nДилдора пулни санаб ҳам кўрмади. Чопқиллаб ҳовлига чиқиб кетди. Мавжуда опа унинг ортидан узоқ тикилиб қолди. Ҳар доим қаҳр билан беписанд боқувчи кўзларида шафқат туйғуси уйғонгандек эди…\nЭшикни ўттиз-ўттиз беш ёшлардаги аёл очди. У оқ-сариқдан келган, истараси иссиқ эди. Кийиниши ҳам ёмонмас, ҳар қалай Дилдора ўйлаганчалик юпун эмасди. Аёл Абдулланинг хотини эканлигини у дарров фаҳмлади.\n— Абдулла… ака… уйдами? — дея олди Дилдора базўр. Негадир саросималанаётганди. Бояги ботирлиги қаёққа йўқолди?\n— Ҳа, уйда, келинг. Ичкарига киринг, — аёл уни эрининг мижозларидан деб ўйлади шекилли, мулозамат қила бошлади. — Остонада турмай, уйга киринг. Ҳозир чиқиб қоладилар?\nДилдора таваккал қилиб, ичкарига қадам босди. Шу пайт ванна томондан «Ким келди, Мавлуда?» деган таниш овоз эшитилди. Зум ўтмай елкасига сочиқ ташлаб олган майкачан Абдулла пайдо бўлди. Остонада турган Дилдорага кўзи тушган заҳоти тошдек қотиб қолди.\n— Дадаси, сизни сўраб келдилар, — деди Мавлуда гоҳ эрига, гоҳ Дилдорага қараб қўяркан.\n— Мен уйда соч олмайман, — деди Абдулла дарҳол ўзини ўнглаб. Дилдора тушунсин деб овозига сирли тус берди. Аммо Дилдора унга парво қилмади. Қариндошининг уйига келгандек бафуржа оёқ кийимини ечиб, йўлакнинг чап тарафида эшиги ланг очиқ меҳмонхонага кириб, уй ичини кузата бошлади.\n— Кимсиз ўзи? Уйимизга нега келдингиз? — деди Мавлуда унинг ортидан изма-из юраркан. Кутилмаган ташриф уни довдиратиб қўйганди.\n— Ўҳ-ҳў, — Дилдора аёлнинг саволларини эшитмагандек унга қиё ҳам боқмади. — Хотиним уйимда қўлга илингулик нарса йўқ деб жанжал қилади, дегандингиз. Мана булар нима? Рангли телевизор, диван-кресло, немис гиламлари…\n— Бас қилинг, — дея қичқирди Абдулла. — Эшик очиқ, чиқиб кетинг?\n— Нега чиқиб кетарканман? — деди Дилдора бамайлихотир. - Бу уй менинг ҳам уйим.\n— Абдулла ака, у нима деяпти? — Кўзлари ёшга тўлган Мавлуда эри томон юзланди. Абдулла унга жавоб бермади, бироқ кўзларини олиб қочди. Дилдора тўла ғалабага эришгандек эр-хотинга ғолибона қараб турарди.\n— Мен уни танимайман, — деди ўзига келган Абдулла. У энди ўзини тутиб олган, юз-кўзларида кинояли табассум ўйнарди. - Ҳозир шунақа аёллар чиққан деб эшитгандим. Тинч ўтирган оилаларга бориб, мен эрингни ўйнашиман деб туриб олишаркан. Балога қолган эр ҳалигини тинчитиш учун пул билан оғзига ураркан.\nДилдоранинг устидан бир челак совуқ сув қуйиб юборишгандек, бутун вужуди музлаб кетди. Томирларида қон юришмаётгандек, оёқ-қўллари жимирлаб, увишаётгандек туюлиб, ўзини ташлаб юборишига сал қолди.\n— Вой ярамас, ҳали шундай қилиб нон топиб еб юрибман, де. Ота-онанг биладими? — дея бобиллай кетди Мавлуда эшимчага қўшимча бўлиб. — Уйингда… жимгина ўтирганингда тенгингни топиб кетардинг-ку …\n— Ифлос, аблаҳ, бунчаликка борасан деб ўйламагандим, — дея изиллаб йиғлади Дилдора ва эшик томон йўналаётган эди, юзи шилинган Мавлуда йўлини тўсди.\nҚий-чув, тўполон бошланди. Бири бирини юлган, бири бирининг сочига чанг солган. Бақиришган, дод-вой қилишган… Абдулла базўр уларни ажратди.\n— Мавлуда, йўқол, кўзимга кўринма, — дея аввал у хотинига бақирди. Сўнг Дилдорага юзланиб деди: — Мана, ўйлаган ниятингизга етдингиз. Энди жавоб!\n— Ҳали кўрамиз, кимники бўлишини…\nҚиз оғир хўрсиниб, ҳалигина келган йўли бўйлаб, бекат томон бир-бир босиб юриб кетди. Кун кеч бўлиб қолган, йўллар музлаб, изғиринли шамол эсарди. Автобуслар тирбанд. Бир бекатда тўхташса, наригисидан ғизиллаб ўтиб кетарди. Бекатда туравериб, совуқ жонидан ўтиб кетди. Плаш чўнтакларига қўлини солаётиб бирдан ёнида сумкаси йўқлигини билиб қолди. Юраги шув этди. Сочиқнинг пули сумкада эди…\nКейин музлатгичда борини дастурхонга қўйиб, нонушта қилди. У ўзини ўзи қувноқ кўрсатишга, кайфиятини кўтаришга ҳаракат қилди. Ахир, яна ярим соатдан кейин ишга бориш керак. Кечаги кайфияти билан ишлаб бўлмайди. «Сумкани қолиб кетгани ёмон бўлди-да, — дея ўйлади у. — Шуни баҳона қилиб ортимдан чиқса бўларди. Яхшиям майда пулларни чўнтагимга солиб қўйган эканман. Бўлмаса ҳолимга маймунлар йиғларди».\nШу пайт эшик қўнғироғи жиринглаб, унинг хаёли бўлинди. Ким экан? Қизнинг юраги тез-тез уриб кетди. Абдулламикин? Сумкани баҳона қилиб… Ё Мавлуда опами?.. Эшик олдига боргунча минг хил хаёл бошидан ўтди. Одатдагидек шишали тирқишдан қаради. Қандайдир эркак киши орқа ўгириб турарди. Дилдора иккилана-иккилана охири эшикни очди.\n— Бостириб келганим учун… узр. Бошқа… ҳеч иложини қилолмадим, — деди у тутилиб-тутилиб. Бояги ўктамлиги йўқолиб, ўзини ноқулай сезаётганди.\n— Мен ишга боришим керак, кечирасиз, — деди ниҳоят ўзига келган Дилдора ва эшикни ёпиб олди. Ҳаяжонланганиданми ё қўрққаниданми, бутун вужуди дир-дир титрарди. У деворга беҳол суянди. Бу қанақаси бўлди? Ким ўзи у? Нега келади? Боши қотган қиз икки ўт орасида қолганди. У секин бориб, яна шишали тирқишдан қаради. Ҳалиги йигит ҳамон эшик ортида турарди. У ўттиз беш-ўттиз олтиларга борган, баланд бўйли, кенг елкали, сочлари қалин ва маллага мойил эди. Ёноқ суяклари туртиб чиқиб, юзини кенг, бесўнақай кўрсатар, аммо қош-кўзининг қоралиги, бурнининг бежиримлиги унинг бу қусурини ёпиб кетарди. Лаблари устидаги кичкина мўйлови ҳам ўзига ярашган эди. Аммо кўзлари аллақандай эҳтиросли изтироб билан боқарди. Юзидаги жиддийлик уни хотиржамдек кўрсатса-да, кўзларидаги дардли ифода сирини фош қилиб қўйган эди. Қалин лабларида акс этган нимтабассум унинг ҳолатига, турқи тароватига ҳеч ҳам мос тушмаган эди.\nДилдора йўлакдаги кўзгу олдига келиб, бесаранжом, нигоҳи сал хотиржам ҳолатга келгунча тикилиб турди. «Эшикни очишга мажбурман, - дея пичирлади лаблари. — Ишга бориш керак…» Бир оздан сўнг у ўктам аёл қиёфасига кирди. Ва шаҳд билан эшикни очиб, шитоб билан йигитнинг ёнидан ўтиб кетди. Довдираб қолган йигит шошиб қизнинг ортидан эргашди.\n— Сизга икки оғиз… гап… гапим бор эди, — деди у қизга етиб олиб, ёнма-ён шитоб билан кетаркан.\n— Ваҳоланки, сиз кўп нарсадан хабардор экансиз, шуни ҳам алоҳида билиб қўйишингизни истардимки… — Йигит унинг узундан-узун жумлаларини эътибор билан тинглаётганини кўриб, қиз шарақлаб кулиб юборди. Кула-кула, охири гапининг давомини айтди: — Мен жуда қиммат тураман.\n— Мен ишга боришим керак. Кечикяпман…\nДилдора бир зум иккиланди. Вақт зиқ эди. Кўп ўйлаб ўтирмади. Таваккал қилиб, йигитга эргашди…\nЎшандан буён йигит келиб, эшик олдида уни кутиб турар, ишга кузатиб қўяр, кечки соат 5—6 ларда уйга олиб келиб қўяр, эшик олдида хайрлашиб кетарди. Дилдора унинг исми Пўлат эканлигини биларди, холос. «Қанақа одам у?» — деган савол қизни ўйлантирар, юрак ютиб сўрашга эса ботинолмасди. Бир неча куннинг ўзидаёқ у йигитга анча ўрганиб қолганди. Бироқ аччиқ тажриба кўнглини қаттиқ қилиб қўйган, йигит олдида сира сир берай демасди.\n— Яна озгина сабр қилинг, илтимос, — деди Дилдора астагина. Чунки Пўлат келиб уни олиб кетадиган вақт бўлиб қолганди. Мавжуда опа атай қилгандек сира паст тушай демасди.\n— Ёмонга салом бериб, товонга қоласан деганлари шу-да, — дея дийдиё қилди у. — Тўрт ойдан буён сабр қилиб юрган мен аҳмоқман ўзи. Ҳе, яхшиликни билмаган…\nМавжуда опа қарғай-қарғай зиналардан тушиб кетаётиб, бирдан Пўлат билан тўқнаш келди. Ҳали келаётиб, унинг овозини эшитган Пўлат тўртинчи қаватдан туриб, бор гапни билиб олганди. Опа учинчи қаватга тушгунча кутиб турди-да, сўнг ҳамон остонада тошдек қотиб қолган Дилдорага «ҳозир келаман» дегандек ишора қилиб, пастга тушиб кетди.\nДилдора унинг кўнгли учун жилмайди. Қалбини аввалгидан ҳам оғирроқ, залварли бир юк эзаётган, юрагини ғижимлаётган эди. Унинг мижжаларига ёш қалқиди. Бир дақиқагина йигит олдида ўктамлиги, совуққонлиги йўқолиб, асл қиёфасига қайтгандек бўлди. Бир лаҳзагина, холос… Кейин яна аввалги ҳолатига қайтди. У ҳеч нарсани ўйламасликка, эсламасликка қарор қилди. Туну кун қайғу-ҳасратда яшагандан кўра шўр қисматни афзал билди. У Пўлат билан ёнма-ён кетаркан, алланималар ҳақида тинмай гапирар, кулар, баъзида арзимас майда-чуйдалар ҳақида ғам-ғуссага ботиб сўзларкан, ич-ичидан ҳақиқий андуҳи, қалб тўрида унсиз фарёд чекаётганини ҳис этиб турарди. Аёл кишининг ўз софлигини сақлаб қолиши энг мураккаб иш эканлигини қайта-қайта эътироф этарди… Одатдагидек кечки маҳал Пўлат билан ишдан қайтаркан, уй эшиги олдида Абдулла кутиб турганини кўриб, юраги орқасига тортиб кетди. Абдулланинг қўлидаги селофан сеткада нимадир бор эди. Дилдора унинг тунов куни уйида қолиб кетган сумкасини олиб келганини ички бир туйғу билан сезди. Плаш этакларини шилдиратганча унинг ёнидан бееътибор ўтиб кетди. Бамайлихотир чўнтагидан уй калитини олиб, қулфни бурай бошлади. Пўлат билан Абдулла еб юборгудек бўлиб бир-бирига сўзсиз тикилиб қолишганди. Вазиятдан чиқиш учун қиз овозига қувноқ тус бериб, деди:\n— Пўлат ака, уйга… Вой худойим-эй, бўла қолинг…\n— Ўйлаб иш қил, Дилдора, — дея жонҳолатда эшик тутқичига ёпишди Абдулла. — Менга ҳам осон тутма. Бир қарорга келолмаяпман.\n— Мен бир қарорга келиб бўлдим, — деди Дилдора қатъий қилиб… Ва куч билан эшикни тортиб, ёпиб олди. Бир оздан сўнг қаҳва дамлаб, меҳмонхонага олиб кирди. Пўлат эшикка термилиб ўтирган эди. Қизни кўриши билан нигоҳини олиб қочди. Дилдора қаҳва қуйиб узатганида ҳам юзига қарамади. Ўртага ноқулайжимлик тушди. Йигитнинг юраги ўртанди. Негадир ўз-ўзидан жаҳли чиқиб кетаётганди. Қаҳвани отиб юборгиси келди унинг. Аммо истиҳола зўр келиб ўзини босди. Бироқ юзи гезариб кетаётганди. Дилдорага қараб, кулмоқчи бўлди, лекин қаттиқ қимтилган лаблари тушуниксиз ва ўринсиз табассумдан қийшайиб қолди. Қиз ҳеч нарсадан бехабардек, бафуржа ўтирарди. Қаҳва ҳўплаётиб, йигит уни зимдан кузатаётганини сезиб қолди. Ўзича кулимсиради. Ниманидир яширмоқчи бўлгандай кулимсиради, бироқ уддасидан чиқолмади.\n— Истасангиз кетишингиз мумкин, — деди у бирдан йигитга тик қараб. Унинг юзида мамнунлик, кўзларида кибр акс этарди. – Ҳозир нимани ўйлаётган бўлсангиз, ҳаммаси тўғри. Айтмасангиз ҳам юз-кўзларингиздан билиниб турибди ва… ва мен бунга чидаб туролмайман. Кетинг!..\nҚиз иситма тутгандай титрарди, қаттиқ ҳаяжонга тушганлигини билдирмаслик ва йиқилиб тушмаслик учун стол қиррасига маҳкам ёпишиб олди. Бутун кучини, имкониятини тўплаб, йигитдан жавоб кутарди, баайни ўлимга маҳкум этилган одам ҳукм ўқилишини кутгандай…\nПўлат индамай ўрнидан турди. Унинг чеҳрасига ифода қилиб бўлмас бир изтироб соя солган, кўзлари маъюс ва ғамгин боқарди. У эс-ҳушини йўқотгандай гандираклаганича столни айланиб ўтиб, Дилдоранинг қаршисига келди. Келаётиб бўш турган стулга қоқилиб кетди. Юраги қинидан чиққудек потирлаб урарди…\n— Сизда гуноҳ йўқ, — деди у аллақандай ҳазин товушда. — Ҳаммасига мен айбдорман. Мен…\nҚизнинг юзидан қон қочиб, ҳаддан ташқари оқариб кетди. Пўлатнинг сўзлари олисдан, жуда-жуда олисдан эшитилаётгандек эди…\n— Менинг тақдирим сеникидан ҳам чигал ва маънисиз, — дея гап бошлади Пўлат. Тун ярмидан оққан, улар ҳамон ўша стол атрофида ўтиришарди. — Йигирма ёшимда отам аммамнинг қизига уйлантириб қўйди. Ҳамма кўргулик шундан кейин бошланди. Хотинимга кўнглим йўқ эди. У меҳнаткаш, камсуқум, тортинчоқ қиз эди. Худди ота-онамнинг кўнглидагидек! Эртадан-кечгача ҳовлида ивирсиб юрарди. Онам унга кўп иш буюрарди. «Келинлигимдан то ҳозиргача «қўлим косов, сочим супурги» бўлиб келдим. Келин олдимми, энди қўлимни совуқ сувга ҳам урмайман», деб кўп такрорларди. Пайт пойлаб туриб, хотинимни уйга имласам, у уялиб кетарди. Ўзини олиб қочарди. Кечаси ҳаммаёқни саранжомлаб уйга кирарди ва ўша ернинг ўзида халатини ечиб, шартиллатиб чангини бир-икки қоқарди-да, яна эгнига илиб оларди… Хуллас, уйдан қочиб кетдим. Отам излаб келиб, топиб олди. Уйга қайт, деди. Урди. Сўкди. «Оқ қиламан», деди. Кўнмадим. Ҳаёт ҳақида менинг ҳам ўз ўйим, ўз фикрим бор эди. Бироқ ҳеч кирн мен билан ҳисоблашмасди… Яхши кўрган қизим бор эди. Лекин у онамга ёқмади. «У бизга тўғри келмайди, — дерди онам ҳар доим. — Бизга оёқ-қўли чаққон, меҳнатдан тап тортмайдиган келин керак».\nОтам учинчи марта келганида умидини узиб қайтди. Бу ерда озми-кўпми танишлар орттирдим. Икки марта қамалиб чиқдим. Қисқа муддатга…\nДилдора қип-қизариб кетди…\nУлар бирга яшай бошладилар. Пўлат рўзғорнинг кундалик ташвишларини ўз бўйнига олди, бутлади. Мавжуда опага ҳам олдиндан бир неча ойлик ижара ҳақини бериб қўйди. Йигит бу каби муаммоларни ўз ихтиёри билан ҳал этар, Дилдорани аралаштирмасди. У жуда бахтли эди. Ўзини чексиз бахтиёр деб ҳис қиларди. Бўш қолди дегунча, бутун вужуди нигоҳга айланиб, Дилдорага тикилар, ундан кўзларини узолмасди. «Гўзал, у жудаям гўзал», — деб тинмай ичида такрорларди. Сиртдан қараганда, Дилдора ҳам бахтиёр эди. Аммо кўнглидаги бир тугун ёнига иккинчиси қўшилганди. «Нега у қамалган? Бунча пулни қаердан оляпти?» деган саволлар хаёлида тинимсиз чарх уриб, тинчлик бермасди.\n— Дилдора, гаплашиб олайлик, азизим…\n— «Азизим», десам эриб кетади, деяпсизми? Бир вақтлар, эсим оғиб юрганда «Белий аист»ни яхши кўраман, деганим эсингизга тушиб қолдими? Яна аввалгидек апоқ-чапоқ бўламиз деган ниятда келдингизми?\nАбдулланинг ҳуши бошидан учиб, довдираб қолди. Қўлидаги шишани қаёққа қўйишини, нима қилишини билмай, гарангсиб турди-да, беихтиёр ён тарафдаги ариқчага улоқтирди. Дилдора уни беписанд нигоҳ билан бошдан-оёқ кузатаркан, яна оғиз жуфтлаган эди, Абдулла чидаб туролмади.\n— Сиз бир қарорга келгунингизча, хотинингиз қаҳрамон она бўлади, шекилли, — дея узиб олди Дилдора. У жиддийлашган, хомуш ва паришон бўлиб қолганди.\n— Уни тинч қўйинг, аралаштирманг, — деди у ўзини тутиб олиб. — Мен сиз билан гаплашмоқчи эдим.\n— Нимани гаплашмоқчи эдингиз, гапиринг, — Дилдоранинг юзига кинояли табассум ёйилди. У шу туришида Абдуллани эрмак қилиб чарчамайдиганга ўхшарди.\n— Жуда ўзгариб кетибсиз, афсус, — деди Абдулла ҳафсаласи пир бўлиб.\n— Сиз ҳеч қачон мендан кечолмайди, деб ўйлагансиз. Шундайми? Унга ҳеч нарса керак эмас, у ҳеч нарсани ўйламайди, деган хаёлда юргансиз. Шундайми, жавоб беринг, — деди жазавага тушиб Дилдора. — Фаришта деб ўйлагансиз. Аслида кимлигимни билмагансиз. Сиз ҳеч нарсасиз яшай олишингиз мумкин. Аммо аёлсиз яшай олмайсиз. Мен эрсиз яшашим мумкин, лекин ҳеч нарсасиз яшай олмайман. Кейин… яна мен жуда ҳам қасдкаш ва кекчиман. Шуни ҳам билиб қўйинг. Бировнинг ёмонлигини бир умр эслаб юраман. Яхшиси, мендан нарироқ юринг. Хотинингизни олдида айтган гапларингиз ҳали қулоғимдан кетгани йўқ.\nАбдулла унинг ортидан тикилиб қолди ва алам билан тишини ғижирлатди…\n— Дилдора, сен билан бир нарсани маслаҳатлашмоқчи эдим, — деди Пўлат бир куни. У одатдагидан кўра безовтароқ кўринди Дилдорага. — Менинг уйимга кўчиб ўтсанг…\n— Наҳотки… уйингиз борми? Нега аввалроқ айтмадингиз?\n— Йўқ. Уйингиз борлиги ҳақида нега аввалроқ гапирмагандингиз? Ахир, бу…\nПўлат жимиб қолди.\n— Кейинми, … кейин… ҳеч нарса! Худди аввалдан шу уйда яшаб юргандек, оддийгина қабул қилдим.\n— Кўчасанми? — Пўлат унинг ортидан борди. — Хўп десанг, эртагаёқ…\n— Ўзимга ишонгандай…\nДилдоранинг қалбидаги хавотир тугуни ечилиб, майин жилмайди. Эртаси куни у ишга бормади. Пўлат аллақаёқдан юк машинасини олиб келди. Улар кула-кула Дилдоранинг «кўч-кўрони»ни ортишди. Кейин Мавжуда опаникига кириб, уй калитини топширди, хайрлашди. Чинданми ё кўнгил учунми, Мавжуда опа кўзига ёш олди.\n— Йиғламанг, — деди Дилдора ҳазин товушда. — Мен йиғлаб хайрлашишга арзимайман. Адресни ёзиб қўйдим. Бориб туринг.\nТўққиз қаватли уйнинг учинчи қаватидаги янги уй Дилдорага жуда ёқди. Уч-тўрт кун ичида у ёқ-бу ёғини таъмирлаб ҳам олишди. (Албатта, Дилдоранинг таклифи билан.) «Тўрт йилдан буён таъмирлаш хаёлимга ҳам келмабди, — деб ўйлади Пўлат ичида. — Аёл барибир аёл-да…»\n— Уй сеники, — деди бир куни Пўлат дабдурустдан, — ҳар қандай шароитда ҳам… сеники!\nУ негадир шошиб гапирди. Юзида оғир изтиробли бир ифода пайдо бўлганди. Афтидан, ҳали танишганимга уч ой бўлар-бўлмас, бу аёлга ишонишим шартмикин, деган хаёл кўнглининг кўчасига ҳам келмаётганди. У яна нимадир демоқчи, ниманидир тайинламоқчи эди. Аммо айтолмади, Дилдорани чўчитиб юборишдан қўрқди. Кейинги куни у азонда чиқиб кетган кўйи кечқурун қайтиб келмади. Кутиш азобини обдан татиган аёл биринчи оқшомни тишини тишига қўйиб ўтказди. Иккинчи куни ҳам ундан дарак бўлмади. Дилдоранинг кўнглига шайтон ғулғула сола бошлади. «Наҳотки, у мени ташлаб кетган бўлса, — деган ўй келди хаёлига. — Шунинг учун «уй сеники» деган экан-да… Йўғ-э…» Ўз ўйидан ўзи қўрқиб кетди. Ишхонада ҳам, уйда ҳам кунни тиқ этса эшикка қараб ўтказди. Учинчи куни эрталаб эшик қўнғироғи жиринглади. Дилдора ўринда хаёл суриб ётганди, апил-тапил кийина солиб, эшик томон отилди.\n— Кутмаганмидингиз? — деди у заҳархандали жилмайиб. -Тополмайди деб ўйлагансиз…\n— Нега энди? Сиздан буни кутса бўлади, — деди Дилдора ҳам киноя билан.\n— Кирсам бўладими? Ахир ташқарида туриш ноқулай…\n— Ўҳ-ҳў, эрим… — Абдулла ўзини хотиржам тутса-да, ранги докадек оқариб кетганди. — Эрингизнинг кимлигини биласизми ўзи? — У муҳим янгиликни айтиши билан Дилдорани янчиб ташлайдигандек бирдан кайфияти кўтарилди. Юз-кўзлари ғалаба нашидасидан ял-ял ёнарди. — Мен суриштириб билдим. Эрингиз ўғрибоши экан. Уч-тўртта йигит билан қароқчилик қилишаркан.\n— Демоқчиманки, ҳозир ортга қайтишнинг иложи бор. Ҳали ҳам кеч эмас…\n— Ортга қайтиш… — Дилдора қаҳ-қаҳ уриб кввтиб юборди. — Кеч эмас эмиш… Ҳа-ҳа-ҳа… Кўнгиллари яна нималарни тусайди? Сен аблаҳ эдинг, аблаҳлигингча қопсан, — деди у бирдан сенсираб. Абдулланинг саросималаниб қолганини кўриб, яна шарақлаб кулиб юборди. — Яна ўйнашинг бўлишимни хоҳлаяпсанми? Овора бўласан. Ҳеч қачон сен мени ўйламагансан. Хотинингдан безган пайтингда менинг олдимга келардинг. Чарчаган вақтингда мен керак эдим. Хотининг чўнтагингни қоқиб олиб, йўлкирага ҳам пулинг қолмаганида мени эслардинг. Кейин… кейин қумга сингган томчидек йўқ бўлиб кетардинг. Мен шўрлик юрак-бағрим қон бўлиб сени кутиб яшадим. Эшик қўнғироғи жиринг этса юрагим қинидан чиқиб кетай дерди. Балки кута-кута ухлаб қолганимда келиб, қўнғироқни жиринглатса эшитмагандирман деб ўзимни ёмон кўриб кетардим. Уй эгасидан яширинча калит ясатмоқчи бўлиб юргандим. Мени яна шу кўйга солмоқчимисан? Овора бўласан!\nТемир эшик шарақлаб ёпилди. Абдулла чўчиб тушди. Ғазабдан дир-дир титрарди. У бундай муомалани кутмаганди. Айниқса, Пўлат ҳақидаги «янгилик» аёлни довдиратиб қўйса керак, деб ўйлаганди. Шунда у темирни қизиғида босмоқчи, яъни ўйлаган режасини амалга оширмоқчи эди. Бу режа анчадан буён унинг хаёлини банд этганди. Пайт пойлаб юрганди. «Лоп» этиб орадан Пўлат чиқиб қолди-ю, иши ортга сурилди. «Аблаҳ, бандит, қизнинг кўнглини олишга улгурибди, -дея ўйлади Абдулла зиналардан бир-бир босиб пастга тушиб кетаркан. Кўз олдида Пўлатнинг асабий тарзда, сурбетларча тиржайиб туриши гавдаланди. Жунжикиб кетди. — Соғ одамга ўхшамайди у». Ўйлаган режаси амалга ошмаганидан кўнгли ғаш тортди. Кўчага чиқиб, қаёққа юришини билмай, ўйланиб қолди. Бу ердан кетгиси келмаётганини ич-ичидан ҳис этди. Чуқур хўрсинди. Дилдора уйига бориб, жанжал қилиб кетгандан кейин хотини унга гоҳ ишониб, гоҳ ишонмай юрарди. Ишга вақтлироқ кетса ҳам, ё аксинча, кечроқ уйга келса ҳам пичинг қилавериб жонига тегиб кетди. Шу пичинг сўзлар сабаб бўлдими, яқинда эр-хотин қаттиқ уришиб қолишди. «Мен сизга ишонмайман, ўша хотин уйга бекорга келмади», — дерди Мавлуда ҳадеб. Охири Абдулла деворда осигииқ турган «Қуръон»ни қўлига олди. Уч-тўрт йил бурун бир таниши: «Қуръон»ни қўлингга олиб, қасам ичсанг, аёллар лаққа ишонишади», — деган эди. Шу усулни қўллашга мажбур бўлди. Мавлуда найдан таралаётган куйга сеҳрланган илондай қотди-қолди. Ҳар қалай битта ташвишдан қутулдим, деди ўзига-ўзи Абдулла, фавқулодда енгил тортиб. Энди аввалгисидан ҳам мушкулроқ ташвиш ҳали олдинда эканлигини ўйлаб, анча вақт юраги зириллаб юрди. Бу ҳақда Дилдорага айтишга қўрқди. У кўнмайди, деган андиша юрагини ғаш қилиб турарди. Ўртадан Пўлат чиқиб қолмаганида ҳали ҳам бир қарорга келолмай юрармиди. Дастлаб, уни Пўлат билан кўрганида «мени куйдирмоқчи» деган хаёлга бориб, сир бермасликка ҳаракат қилганди. Ҳали яхши танимаган одамга ўзини топшириб, унинг этагидан тутиши, бир кунда ҳе йўқ, бе йўқ кўчиб кетиши йигитнинг хаёлига ҳам келмаганди. Ўйлайвериб, жинни бўлиб қолаёзди. Ўзича бир неча кун аразлаб ҳам юрди. Ҳар қалай, шунча йил эр-хотиндек бўлиб… Оқибат шу бўлдими? Қизнинг бу қилиғи иззат-нафсига тегди. Йўқолган пичоқнинг сопи олтин қабилида иш тутди. Орқаворатдан аввал Пўлатни сўраб-суриштирди. Сўнг Дилдоранинг изига тушди. Яқингинада ундан қочиб юрган, тасодифан кўришиб қолишганда юраги зириллаб, унинг тезроқ кетишини сабрсизлик билан истаган одам энди аёлни топиш илинжида оромини йўқотган эди. «Майли, мен сенга уйланаман, — демоқчи эди у аёлга бениҳоя карам кўрсатаётгандек виқор билан. — Фақат бир шарт билан. Бу ҳақда ҳеч кимга, ҳатто ота-онангга ҳам айтмайсан. Фарзанд, деб ҳам сўз очмайсан!» Бола туғилиши аёлнинг ҳуқуқларини бир неча поғонага кўтариб юборишини у жуда яхши фаҳмларди. Ошдан чиққан тошдек бирдан Пўлат пайдо бўлиб қолмаганида Дилдоранинг рози бўлиши турган гап эди. Хурсандлигидан йиғлаб ҳам юборармиди. Бугун келиб кўрдики, у хато ўйлабди. Ҳалигина унга заҳрини сочган, мазах қилган аламзада, кибрли аёл кечагина бўйнига осилиб: «Ҳаммасига чидайман, фақат мени ташлаб кетманг», деб ялинган қизга сира-сира ўхшамасди.\nТун ярмидан оғиб, одамлар ширин уйқуда ётган маҳал темир эшикни кимдир секин тақиллатди. Увқуси ўчиб, алам устида ўтирган Дилдора эшик олдига учиб борди. «Ким?» — деди астагина. Қаттиқроқ нафас олишга-да қўрқди.\n— Биламан, мендан хафасан, — деди Пўлат яна паст овозда. — Сенга айтишим керак эди. Кечир мени.\n— Очмайман, — деди Дилдора йиғламсираб. — Тўрт кундан буён ўлиб қолай дедим-ку. Қаерда юрган бўлсангиз, ўша ерга боринг.\n— Ўтираверинг… Мени ким деб ўйлаяпсиз? Бир оғиз айтиб қўйсангиз, ҳаққингиз кетармиди. Нега мен бошқалардан эшитишим керак? Уйимни бериб қўйиб, катта мурувват қилдим, деяпсизми? Ҳозироқ чиқиб кетишим мумкин. Тўрт томоним қибла менинг. Этагимни бошимга ёпаман-у…\n— Дилдора, бўлди…\n— Очмайман барибир эшикни…\nОрадан чамаси икки соатча вақт ўтди. Иккаласи ҳам ҳамон эшик олдида туришарди. Бутун вужудлари қулоққа айланиб, бир-бирларининг хатти-ҳаракатини эшитишга уринишарди. «Йиғлаяпти шекилли, — дея ўйларди Пўлат. — Ҳақиқатан ҳам ноинсофлик қилдим». «Ана, эшикка суяниб ўтириб олди, — деб ўйларди Дилдора. — Совуқ ўтиб кетмасайди. Чекяпти… «Уҳ» тортди»…\nБироздан сўнг «ширқ» этиб эшик калити буралгани эшитилди. Пўлат ирғиб ўрнидан турди. Ярми чекилган сигаретни шоша-пиша улоқ-тирди.\n— Сенга ким хабар берганини биламан, — деди у ичкарига кирган заҳоти. — Сен… боя… айтганингда… Бирдан хаёлимга келди. Ўша! Аниқ, ўша!\nДилдоранинг қовоқлари қизариб, шишиб кетгани боис кўзлари қисилиб қолганди. Йигитнинг юзига қараёлмади. Ваннага кириб, совуқ сувга юзини чайди, қовоқлари устига юмшоқ сочиқни ҳўллаб босиб, бир неча сония турди. Сал ўзини босиб, аввалги ҳолига келгандан кейингина Пўлатнинг ёнига ўтди…\n— Тунов куни айтгандим уйдан қочиб кетганимни, — дея гап бошлади Пўлат. У жуда асабий эди. Ҳали уйга кириб келганидан буён тинимсиз, устма-уст сигарет тутатар, бирини чекиб бўлар-бўлмас иккинчисини бошлар, кичкинагина шиша кулдон бирпасда сигарет қолдиғи билан тўлган эди. — Иш йўқ, турар-жой йўқ. Бир қанча вақт вокзалда ётиб юрдим. Қаерга иш сўраб борсам, прописка сўрашади. Оддий таксичиликка ҳам олишмади. Правам бор бўлмаса. Пропискани тўғрилаб келинг, кейин гаплашамиз, дейишди. Уйдан бир оз пул билан чиққандим. Тўрт ойга базўр етказдим. Костюмимни сотишга мажбур бўлдим. Кейин соатимни… Охирида сотишга арзигулик ҳеч вақом қолмади. Қорни оч одамни ҳар мақомга йўрғалатиш мумкинлигига ўша пайтларда амин бўлдим. Шу… шу… йўлга кирганимни ўзим ҳам билмай қолдим. Аввалига вақтинчалик, деб ўйладим. Ҳадисини олгач, ташлагим келмади. Аммо биринчи марта қўлга тушганимда жуда қўрқиб кетганман ва йиғлаганман. Ҳа, ҳа, йиғлаганман. Қамоқхона деганда кўз олдимда даҳшатли манзаралар гавдаланарди, — Пўлат бирдан гапиришдан тўхтаб, ўрнидан турди. Унинг юзи шу қадар ўзгариб кетгандики, Дилдора қўрқиб кетди. Устма-уст чекиб, сал ўзини босиб олгунча бир оз вақт ўтди. У жойига қайтиб ўтирганда юзидаги қўрқинчли ифода батамом йўқолган, ўрнини сурбетлик эгаллаган, кўзлари такаббурлик билан боқарди. Аммо сўзлар бўғзидан базўр отилиб чиқарди. — Қамоқхонага тиқиб қўйиб, ўзларича тарбияладик деб ўйлашади-да. — У бировни мазах қилаётгандек, совуқ тиржайиб қўйди. Ҳалигина босиқлик билан равон сўзлаётган одам бирдан алаҳсираётгандек узуқ-юлуқ гапира бошлади. - Ақлини киритиб қўйдик… хуллас… нима десам экан… энди бу ишни қилмайди, деб ўйлашади. Аммо… Лекин адашишади. Жуда қаттиқ адашишади. Мен қамоқхонада… 10 тийин уриб қолгани учун қамалиб кетиб, у ердан қилни қирқ ёрадиган ўғри бўлиб чиққан одамни биламан. Лекин яхши томони ҳам борки, буни ҳеч нарса билан тенглаштириб бўлмайди. Ҳа… ҳа… бор… Яхши томони шундаки… қандай тушунтирсам экан?.. Қўйиб берсанг бир-бирини ғажиб ташлашга тайёр, асабий, жулдурвоқи маҳбуслар ичида тепадаги ис босган туйнукдан тушаётган бир тутам нурга тикилиб ўтириб озодликни соғинасан. Юрагинг эзилади. Эркинликнинг қадрига етасан. Қанча муддат олганингни эслайсан… ва қанча қолганини ҳисоблашга ҳаракат қиласан. Бошида бир оз қийин бўлади, худди вақт ўтмаётгандек туюлади. Кейин… кунлар ўтавергани сайин… ҳисоблаш ҳам осонлашади. Ўзингга ўхшаган маҳбуслар ёқалашиб, бошингни ёриб қўйишса ҳам унчалик алам қилмайди. Бироқ… сени одам ўрнида кўрмай, бирорта ҳайвон… ёки… жирканч махлуққа қарагандай муомала қиладиган, сал саркашлик қилсанг аямасдан дўппослайдиган қоровулларни бир умрга ёмон кўриб қоласан… Нега рангинг оқариб кетди? Қўрқяпсанми? Шунинг учун сенга гапиргим келмаганди-да. Ҳозир… оз қолди, тугатаман. Биттаси бор эди. Юзидан заҳар томиб турарди. Жуда бераҳм ва бешафқат эди. Қамоқхона унинг маҳрига тушгандай тутарди ўзини. Кўп эмас-у… шу… бир-икки марта менинг ҳам ёмон таъзиримни берган. Ўзим ўлар ҳолатда ётибман-у, ҳадеб: «Шу ердан эсон-омон чиқиб кетсам бир кунмас бир кун бўғизлаб кетаман?» дея қасам ичганим ҳеч ёдимдан чиқмайди. Уч-тўрт ой бурун шу ишни ташлайман деб, ўзимга-ўзим сўз бергандим. Аммо ўзимни тутолмадим. Тўрт кун аввал яна бир ишга қўл урдим, азбаройи… сени деб. Сени хурсанд қилмоқчийдим. Афсуски, бир шеригим чув тушириб қўйди. Яқинда бизга қўшилганди. Бугун биринчи марта чиқиши эди… Унинг касри уриб, иккита шеригим қўлга тушиб қолишди. Қаёққа гумдон бўлди у? Билмайман… Уч кун ўшани изладим. Осмонга чиқдими, ерга кириб кетдими… Билмайман… билмадим… — Пўлат бошини чангаллаган кўйи хаёлга толди. Дилдора адойи тамом бўлган, стулга михланиб қолгандек қимир этмасди.\n— Энди мендан воз кечасан, шундайми? — деди Пўлат титроқ овозда.\n— Бор, жонидан, бор… — дея қичқириб юборди бирдан руҳи кўтарилган Пўлат. У Дилдорани даст кўтариб, чир айлантира бошлади.\n— Йўқ. Ҳеч қачон… Ҳеч қачон… Энди ҳеч нарсани ўйламайман… Ҳеч нарсага куймайман.. Фақат яшайман… яшайман!\nУлар қий-чув қилишганча гир-гир айланишар, бақиришар, кулишар, ўзларидан бўлак ҳаммани, ҳамма нарсани унутишганди. Ташқарида эса минг азоб билан осмон ёришиб, жимгина тонг ота бошлаганди…\nОрадан бир ҳафта ўтди. Бу вақт ичида Абдулла яна икки марта келди. Дилдора билан гаплашишга ҳаракат қилди. Охирги келганида Дилдора уни қувиб солди. Шундан кейин у анча вақтгача кўринмай қолди. Дилдора унинг феълини яхши билгани учун негадир кўнгли ғаш бўлиб юрди. «Писмиқ… Пайт пойлаб юргандир-да», — дея ўйларди у ҳадиксираб. Нимадан ҳадиксираяпти? Ўзи ҳам буни аниқ билмасди.\n— Кўзингизга шундай кўрингандир-да, — дея олди зўрға.\n— Кўзимга кўрингани йўқ. Аниқ биламан… Яхшиси, бу ерга вақтинча келмай тураман. Сен хавотирланма, вақт топиб хабар оламан. Айтгандай, мен унинг олдига бордим…\n— Унинг қайчиси… Соч кесадиган… Ойнасини олдида турган экан. Билдирмасдан олиб қўйдим. Керак бўлиб қолар…\n— Мени шумлик қиляпти деб юрма тағин. Шунчаки… олгандим. Аммо шуни яхши билиб қўй, мен унга ишонмайман.\nДилдора миқ этмади. Ваннага энгашган кўйи кир ювишда давом этди. У ўйларди. Бошидан ўтган воқеаларни ўйлар, ўзича мулоҳаза қилар, ҳаммаси айқаш-уйқаш бўлиб кетган пароканда хаёлларини тартибга келтиролмай хуноби ошарди. Ўйлаб ўйининг тагига етолмасди. «Шундай бир иш қилиш керакки…» — дерди у ҳадеб ўзига-ўзи. Аёл бир қарорга келганда тонг бўзариб қолганди.\n— Анови шеригингиз топилмадими? Қочиб кетгани бор-у…\n— Мабодо… жуда зарур бўлиб қолганида… бошқа бировнинг номини айтиб юборсангиз бўладими? Далил-исбот қўлингизда…\nПўлат ялт этиб Дилдорага қаради. Аёл ундан кўз узмай, тик қараб турарди. Пўлат унинг кўзларида куйган, ўртанган, топталган, аламзада юрак аксини кўргандек бўлди. Шу билан бирга чек-чегараси йўқ, бепоён бир нафратланиш ҳам мужассам эдики, Пўлат дош беролмади. Индамай чиқиб кетди…\nУ шу кетганича қайтиб келмади. Анча вақтдан кейин ёшгина бир йигитча келиб, унинг қўлга тушиб қолганини айтди. Яна бир неча кун ўтгач, ўша йигитча Дилдорага яқинда Пўлатнинг устидан олиб борилган тергов ишлари тугаб, иши судга оширилганини, у билан Абдулла деган шериги ҳам бирга эканлигини айтди. Кетар чоғида яна келиб хабар олишини, мабодо жуда зарур бўлиб қолганда, ҳа, у айнан шундай деди, жуда зарур бўлиб қолганда уни қаердан қидириб топиш мумкинлигини айтиб, хайрлашди. Дилдора меҳмон кетгач, у ўтирган стул устида бели боғланган бир даста пул ва бир парча қоғоз турганини кўриб қолди. Юраги ҳаприқиб қоғозни қўлига олди. Хат Пўлатдан эди. Унда шундай сўзлар ёзилганди: «Мени кут, азизим…»\nМуаллиф ҳақида: Зулфия Қуролбой қизи (Зулфия Йўлдошева) – 1966 йили Жиззах вилоятининг Жиззах туманида туғилган. 1989 йили Жиззах педагогика институтининг ўзбек филологияси факультетини битирган. “Турмуш”, “Ёвузлик фариштаси”, “Ўлим ҳеч нарса эмас” ҳикоялар тўпламлари ҳамда “Армон асираси”, “Машаққатлар гирдоби” романлари муаллифи. Айни кунларда “Ўзбекфильм” киностудиясида ишлайди. Ҳикояси асосида “Чақмоқ чаққан тунда” бадиий фильми суратга олинган. “Ёзсиз йил” бадиий фильмининг, “Фидойилар” сериалининг сценарий муаллифи. Ҳикоялари асосида Ўзбек давлат драма театрида “Аёл” спектакли саҳналаштирилди.\nЧоп этилган: 18-02-2021, 06:20\nКўрилган: 1 123\nБИР ДОЛЛАРГА УЙ СОТИБ ОЛДИМ\nЧоп этилган: 18-09-2020, 21:01\nЧоп этилган: 21-01-2021, 18:26\nЧоп этилган: 28-02-2021, 18:06\nЧоп этилган: 5-12-2020, 07:04


Шайха Ҳасина Ҳиндистоннинг Бангладеш ва унинг аҳли устидаги ҳукмронлигини мустаҳкамламоқда - | Hizb-Uzbekiston.info\nHome›АР-РОЯ ГАЗЕТАСИ›Шайха Ҳасина Ҳиндистоннинг Бангладеш ва унинг аҳли устидаги ҳукмронлигини мустаҳкамламоқда\nҲиндистон томонидан Кашмирнинг мухторият мақоми бекор қилиниши ортидан, Кашмирдаги қаршилик фронтларининг бирида ҳиндулар давлати билан Ислом Уммати ўртасида кураш кучайди. Мана шундай бир пайтда исломий юртлар ҳукмдорлари ушбу қайноқ фронтларни, қонли жароҳатларни писанд қилмасдан навбатдаги хиёнатларга қадам қўйишди… Улар Аллоҳга, Росулига ва у ердаги мўминлар қонига хиёнат қилишмоқда. Зотан, Кашмирдаги қонлар етмиш йилдан зиёд вақтдан буён оқиб ётганди. Масалан, Ибн Зайд Гужарат қассоби Модини Амирликлар давлатининг Олий медали билан мукофотлади. Ибн Зайд бу билан мустамлакачи англия ўрнатган Амирликлар ҳукуматининг сигирга сиғинувчи ҳиндулар ҳукумати билан бир динда эканини, чунки иккаласининг ҳам хўжайинлари битта-инглиз жаноблари эканини исботламоқда… Шу орқали Модига ва Америка ўз томонига оғдириб олган унинг Бхаратия Жаната партиясига пора беришга уриняпти.\nҲукмдорларнинг Кашмирдаги мусулмонлар қонига нисбатан қилаётган хоинликларига яна бир мисол, Ҳасина ҳукуматининг хоинлигидир. У Ҳиндистоннинг Агартала аэропортини бенгал ерларигача кенгайишига рухсат берди. Яъни, Бангладеш ташқи ишлар вазирлиги Ҳиндистоннинг шу хусусдаги таклифига «ижобий» жавоб берди ва айни дамда томонлар бунинг ижроси масаласини муҳокама қилишмоқда. Аэропорт масаласидаги хиёнат ҳатто бенгал режими мулозимларининг ўзларига ҳам яхши маълум бўлишига қарамай, уни юртнинг ташқи ишлар вазири Шаҳид Ҳақ «Женева аэропортининг ҳам бир қисми Швецарияда жойлашган, иккинчи қисми Францияда», дея оқламоқчи бўлди, худди Ҳиндистон жарчисидек! Бу баёнотдан бизнинг хоин ҳукмдорларимиз юртларимизни Ислом ва мусулмонларнинг энг ашаддий душманларига қўш қўллаб бериб юборишга доим тайёрликлари, яна бу қилмишларини баъзи порахўр мулозимлар оғзи билан оқлашга уринишаётгани яққол кўриниб турибди.\nБангладешда сув тошқин юз бериб, далалар ва уйларни оқизиб кетди. Бунга ягона сабаб, Ҳиндистон анҳорларидаги сувлар Ҳиндистон қурган тўғонга келиб қуйилади ва ҳар сафар сув меъёрдан ошиб кетса уни Бангладеш томонга очиб юборади… Оқибатда бу Бангладешда сув тошқинини келтириб чиқаради! Шайха Ҳасина ҳукумати эса, бу ҳодисадан кўз юмиб келяпти, кўз юмибгина қолмай, бенгал мусулмонлари мулки бўлмиш ерларни мушрик кофир давлатга инъом қиляпти. Бу Бангладеш ҳукмдорларининг ягона хиёнатлари эмас. Аксинча, бу – сиёсий раҳбариятдаги хоинларнинг юрт мусулмонларига қарши Ҳиндистон билан биргаликда систематик равишда қилиб келаётган хиёнатларидир. Зеро, Ҳиндистон бу юртга ўз ҳукмронлигини зўрлаб ўтказиш учун бор куч-имкониятини аямай сарфлаётган уруш ҳолатидаги давлатдир. Унинг ҳукмронлиги Бангладешдаги энергетика, портлар каби стратегик объектларга, иқтисодий ва ҳарбий мудофаа секторларига қаратилган. Шунингдек, Ҳиндистон Ҳасина ҳукумати билан қалин ҳамкорлик муносабатини ўрнатиш, Бангладеш ва унинг аҳлига зарар етказиб, Ҳиндистон манфаатига хизмат қиладиган адолатсиз бузғунчилик битимларини имзолаш, шу орқали юртдаги муҳим секторларга ҳукмрон бўлишга тинимсиз уриниб келмоқда. Бу сотқин Ҳасина режими Ҳиндистоннинг юртимизга кириб, устимиздан ҳукмрон бўлишини кафолатлаб берди. У Ҳиндистонга кўрсатиб келаётган содиқ хизматларини «Бангладешнинг миллий манфаати учун», дея доим бенгал аҳлини алдаб келади!\nБу мушрик давлатнинг Агартала аэропортини кенгайтириши икки жиҳатдан хавфли: Биринчи: уруш ҳолатидаги давлат билан ҳамкорлик қилиш ножоиз. Бу нарса Аллоҳ Субҳанаҳунинг ғазабини келтиради. Ислом Уммати билан уруш ҳолатидаги давлат ўртасида сулҳ ва иттифоқ фақат мажбур ҳолатлардагина жоиз. Ўшанда ҳам минимал ва чекланган равишда бўлади. Чекланганлиги шундаки, душманга бирор услуб ва ҳолат орқали Ислом Умматига зиён-заҳмат етказишига йўл қўйилмайди. Афзали эса, душман билан яхши қўшничилик муносабати ўрнатишни ҳамда ажратиб турувчи бу дахлсизлик чегараларини сақлаб, ҳарбий, маданий… ва бошқа шартномалар имзолашни, қилмаган яхши. Шундай экан, аэродромларни очиб, устимиздан кучайиб олиши учун унга исломий ерларни қўш қўллаб беришни нима дейиш мумкин?! Аслида, Ислом Умматининг Ҳиндистондек уруш ҳолатидаги давлатлар билан алоқа қилиши учун уруш ва жиҳод бўлиши керак. Аллоҳ Таоло бундай деган:\n﴿لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ + إِنَّمَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَأَخْرَجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ وَظَاهَرُوا عَلَى إِخْرَاجِكُمْ أَنْ تَوَلَّوْهُمْ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ﴾\n«Аллоҳ сизларни динингиз тўғрисида сизга қарши уришмаган ва сизларни ўз диёрингиздан ҳайдаб чиқармаган кимсалардан – уларга яхшилик қилишингиздан ва уларга адолатли бўлишингиздан қайтармас. Албатта Аллоҳ адолат қилгувчиларни севар. Аллоҳ сизларни фақат динингиз тўғрисида сизга қарши урушган ва сизни ўз диёрингиздан ҳайдаб чиқарган ҳамда сизни ҳайдаб чиқаришда бир-бирларига ёрдамлашган кимсалардан – улар билан дўстлашишингиздан қайтарур. Кимки улар билан дўстлашса, бас, ана ўшалар золим кимсаларнинг ўзидир» [Мумтаҳина 8-9]\nИккинчи: Аэропортлар нозик хавфсизлик объектларига киради. Улар ҳарбий база бўлиб, давлат улардан зарур бўлган вақтларда аэродром сифатида фойдаланади. Бу базалардан душманга қарши ҳарбий самолётлар кўтарилади. Демакки, Ҳасина ҳукуматининг Ҳиндистонга қарашли Агартала аэропортини бенгал ерларигача кенгайишига рухсат бериши унинг сиёсий нодонлиги ва стратегик мафкуравий кўрлигидир. Бироқ Ҳасина ҳукуматининг фикрий кўрлигини изоҳлайдиган бўлсак, юқорида айтганимиздек, Бенгал ҳукуматининг ҳам, ҳинд ҳукуматининг ҳам томири инглизлар қўли билан кўкариб, униб ўсганига бориб тақалади. Шу боис, иккови ҳам бир-бирини душман деб ҳисоблашмайди. Балки уларнинг бирдан-бир душмани Ислом Умматидир. Иккаласи ҳам Умматга ҳукмрон бўлиш ва уни йўқ қилишга ҳаракат қилишади. Шунинг учун Деҳлидаги мушрик режим билан Даккадаги илмоний режим иноқ дўстдирлар:\n«Кофирлар бир-бирларига дўстдирлар. (Бас, эй мўминлар, сизлар уларни ўзларингизга душман тутингиз). Агар шундай қилмасанглар (яъни мўминга дўст, кофирга душман бўлмасанглар), ерда фитна ва катта фасод бўлур» [Анфол 73]\nБангладеш аҳли Ҳиндистон билан қилинаётган бундай фосид битимга ҳаргиз рози бўлмайдилар, бундан аввал ҳам бу мушрик давлат билан қилинган барча битимларга асло рози бўлмаганлар. Ҳиндистоннинг эллик йилдан зиёд вақтдан бери турли жабҳаларда мусулмонларга қарши содир этган урушларини ҳеч қачон унутмайдилар. Шу билан бирга, бенгал аҳли юртдаги режим ва унинг тепасидаги Шайха Ҳасинанинг тарихини яхши биладилар. Ҳасина отаси Мужибурраҳмонга қарши инқилоб қилиниб, уни Ҳиндистонга сургун қилингандан сўнг Ҳасинанинг мана шу жирканч ҳиндулар сутини эмиб, катта бўлганини унутмайдилар. Ҳиндистоннинг чегара минтақаларидаги чегарачи кучлари содир этган қирғинни ҳам, Ҳиндистонга қарашли Фадака ва Тимимух тўғонларининг дарёларимиз ва турмуш воситаларимизни вайрон этганини ҳам, Кашмирни босиб олишганию Гужарат қирғинини ҳам, барча-барча жиноятларини бенгал халқи унутмайдилар. Ҳиндуларнинг бу ва бошқа барча жиноятлари имон келтирган кишиларга нисбатан уларда азалий душманлик борлигини исботламоқда. Бу Аллоҳ Таолонинг\n«Имон келтирган зотларга энг қаттиқ адоват қилгувчи одамлар яҳудийлар ва мушрик бўлган кимсалар эканини кўрасиз» [Моида 82]\nдеган каломида мужассам.\nШунинг учун мазкур битим музокарага яроқсиз ва ҳаром битимдир. У кофирларга устимиздан ҳукмронлик беради. Аллоҳ Таоло бундай деган:\n«Аллоҳ кофирларга мўминлар устидан ҳукмрон бўлишларига ҳаргиз йўл бермагай» [Нисо 141]\nҲиндистоннинг мусулмонларга зўравонлик қилишига сабаб уларнинг халифасиз қолганликларидир Бангладешдаги мусулмонлар ҳисобига Ҳиндистон билан дўстлашиш кечирилмас жиноятдир Бангладешдаги парламент сайловлари таҳдидлар остида ҳамда ҳеч қандай ваъдаларсиз ўтказилди Ҳиндистон босиб олинган Кашмирдаги мусулмонларни жума намозини ўқишга қўймаяпти\nTagsАгартала аэропортиШайха ҲасинаҲиндистон


Kutubxona - Normurod Norqobilov. Quyosh tutilgan kun (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Normurod Norqobilov. Quyosh tutilgan kun (hikoya) / Kiril\nАсар номи Қуёш тутилган кун (ҳикоя)\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетасининг 2003 йил 4-5-сонидан олинган\nҚуёш тутилган кун (ҳикоя)\nҚишлоқда хунук гап тарқалди.\nЭмишки, яккабулоқлик Боборайим гов ҳамқишлоқлари Собир полвоннинг қонини ичмоқ қасдида юрганмиш. У мени тупроққа қориб кетди, энди мен уни қизил қонига белайман, пичоғим қайроқ устида, ўчим тўш остида, деганмиш.\nСобир полвон бу гапларни кенг ҳовли ўртасидаги супада ёнбошлаган кўйи, қонталаш ўнг манглайини силаб-сийпаб, хаёлчан бир тарзда тингладики, авзойидан не воқеа юз берганини ҳализамон ошиқмай тўкиб соладигандек эди. Бошда, яъни жўралари ҳовлига гуриллаб кириб келишганида, шу истаги йўқ эмасди. Сўнг бирдан айниди. Оғзига тикила-тикила, бирин-сирин супага жойлашаётган йигитларнинг нигоҳларида ҳамдардлигу хавотирдан кўра қизиқиш аломатлари кучлироқ эканлигини сезгач, воқеага сабаб бўлмиш қизни «чайнаш»ларидан ҳадикланди. Боз устига, қиз ғаним оиладан. Бир кўрпада тепкилашиб улғайишган тоғаси Баҳромнинг қотили Ваҳобга жондек сингил... Ҳодисани эшитгач, йигитларнинг ҳар бало деб вайсашлари турган гап.\nШу тобда Собир полвоннинг ортиқча гап-сўзларга тоби йўқ. Кўнглида кечаётган ғаройиб бир туйғудан таажжубда эди. Буни қарангки, кечагача мавжудлигини билишниям, сезишниям истамаган қиз хаёлидан кетмай қолганди. Дастлаб буни хавотирга йўйганди. Тунда уч бор қизнинг ҳовлиси атрофини айланиб келиши шундан. Ўзи айтмишли, «ул»лик вазифасини адо этганди.\nДавра юзини кўра бошлаганидан бери, у йигитларни икки тоифага ажратишни одат қилганди. Дердики, йигит бор-ул, йигит бор — тўл. Фикрича, «тўл» — шунчаки зурриёд, «ул», яъни «ўғил» эса эл ғамида, орида юрадиган асил йигит. Бу ақидани у қаердан ковлаб топгани номаълуму, лекин ўзи бунга юракдан содиқ эди.\nБироқ бугун тонгда қизни дарвозаси олдида учратгач, «ул»лигини паққос унутиб, қизга маҳлиё термулиб қолган. Сўнг ич-ичидан қувонаётганини ҳис этиб, бундан ғоят ажабланган. Нечун? Боборайимнинг тажовузидан хавотирланиб, тунги бедорлигини тушунса бўлади. Xўш, бу қадар қувонишнинг боиси нимада? Нечун қиз кўзига бу қадар иссиқ кўринди? Демак, кўнглида хавотирдан бўлак яна нимадир бор экан-да. Ахир, ўртада ҳеч бир куч йиқа олмайдиган адоват девори қад ростлаган-ку. Наҳотки, бу девор қизнинг биргина кулиб қарашидан емирилиб тушган бўлса?!\nСобир полвон ўзини қийнаётган саволларга беҳуда жавоб қидириб, йигитларга бир-бир тикилади. Йигитлар эса ундан жавоб кутмоқда. Бесабрроқларининг пешонаси тиришган:\n— Нега у қутуриб юрибди?\n— Нима, оғзингга талқон солганмисан?\nСобир полвон чуқур хўрсиниб, бот хаёлга толади.\nКеча қиз тутзордан ўқдек отилиб чиққанида, ўртадаги адоватни ўйламаганини аниқ эслайди. Бунинг устига, вазият ортиқча ўйларга изн бермаган. Қиз, «Оғажон, қутқаринг!» дея аввал қичқирдими, ё кейинми, ҳар ҳолда жонҳалпида қучоғига отилган қайноқ вужудни беихтиёр қучмоқдан ўзини тиёлмай турганида, уни лол қолдириб, тутзордан Боборайим гов югуриб чиққан. Оёғида ранги униққан кирза этик, ёқаси йиртилган, пичоқбозлиги оқибатида орттирилган хунук чандиқлар ила «бежалган» юзи тимдаланган. Бамисоли қутурган итдай, даҳшатли важоҳатда бостириб келарди. Собир полвон бағридан паноҳ қидирган қизни ўзидан четлатиб, Боборайим говга бет бўлади. Қиз эса унинг ортига бекинади.\nБоборайим гов қаршисидан чиққан йигитни энди кўраётгандек, ажабсиниб боқади. Қонталаш кўзларини қисиб, тишларини ғижирлатади. Кейин сузанғич буқадай бошини эгиб, олға юради. Йигитнинг елкаси оша қўл чўзиб, қизни тутмоққа интилади. Ундан тер, вино, тамаки иси анқирди.\nБу қадар нописандликдан, айниқса, қишлоғи қизига бегона томонидан бўлаётган тажовуздан Собир полвоннинг қаҳри келади. Боборайим говни итариб ташлайди. Гов қизни унутиб, йигитга ташланади. У лақабига яраша ҳўкиздай кучли эди. Собир полвон миқтироқ бўлса-да, ундан бақувват, ҳам ёш эди. Боборайимни елкасидан ошириб уради.\nҚоқ туш. Ёзнинг жазирама иссиғидан дашт ёнай дейди. Теваракда қимирлаган бирор зоғ йўқ. Тизза бўйи тупроқ йўлда бир-бирига тирмашган икки гавда-ю, ёлғиз бир гувоҳ...\n— Эшитдингларми, эрта-индин қуёш тутиларкан.\nСобир полвондан тузукроқ гап олишолмаган йигитлар аллақачон ўзаро гурунгга киришишганди.\n— Шиша топиб, қорайтириб қўйиш керак экан.\n— Қора кўзойнак ҳам бўлаверади.\n— Салимнинг дўконида унақасидан қомабди, барини опқўйишибди.\n— Охир замон бўлади-ёв деб, чоллар қўрқиб юрганмиш.\n— Тоза қизиқ бўлади-да ўзиям.\nСобир полвон бошқалар бир қадар қизиқиш, бир қадар хавотирда кутаётган бу ҳодисага илгариям дуч келган. Юраги сиқилиб, ўзини жуда нохуш ҳис қилган. Мавжудлигига кўникилган офтобсиз тириклик бир чақага қимматлигини ўшанда чуқур идрок этган.\nНазарида, худди шу ҳолатни кеча бошидан кечиргандек эди. Кўкка ўрлаган чангдан бир одим нарини кўрмоқнинг иложи йўқ. Ўларман ҳўкиздай, бошини эккан кўйи, қайта ва қайта ташланаётган Боборайим говнинг кўланкасинигина базўр ил¬ғар, наздида, шу созда минг йиллардан бери муштлашаётгандек эди. Тириклик маънисини йўқотиб, яшашдан ёлғиз мақсади қизғиш, қалин туман-тўзон орасида ҳаракатланаётган қора кўланкани маҳв этишдан иборатдек туюларкан, «кўланка»нинг бу даражада қайсарлигидан тобора ҳайрати ошиб борарди. Номсиз бир бало эди у. Чурқ этмай ёпишаркан, ўлдираман, дея ора-сира ғўлдираб қўярди. Табиий, йигит буни сезмас, сезадиган аҳволда эмасди. «Кўланка»ни маҳв этишдан ўзгасини ўйламасди. Кутилмаганда «кўланка» бирдан ғойиб бўлиб қолди. Йигит уни қидириб ўтирмади. Ёруғлик истаб, теваракка, сўнг кўкка тикилди. Қуёшнинг юзи кир, қуюқ чанг булути орасидан йилтиллаб аранг кўзга чалинарди. Олам шу ҳолатда қоладигандек, йигитнинг юраги увишди. Кейин шуури секин-аста тиниқлашиб, не воқеа содир бўлганини англаб етди.\nБу орада тўзон босилиб, Собир полвон ҳануз бир четда даҳшатдан қотиб турган қизни кўрди. Тупроқ орасида ўликдай чўзилиб ётган Боборайим говга назари тушди. Ўлиб-нетиб қолмадимикан, деган гумонга борди. Йўқ, рақибига жон кирди. Инқиллаб қаддини тиклади. Энгил-бошидан шовуллаб тупроқ тўкилди. Негадир ўрнидан қўзғалишга ошиқмади. Ялпайиб ўтирган ерида гоҳ қизга, гоҳ йигитга қаҳрли тикиларкан, совуқ ва ўта қўрқинчли оҳангда деди: «Бу тун икковингниям бўғизлайман! Аввал сени, қанжиқ! Кейин мановунгни!»\nСобир полвон не балога йўлиққанини энди сезгандай, оғир сўлиш оларкан, тутзор ёқалаб йўлида давом этишдан бўлак иложи қолмаганди. Бироқ рақибининг хирқи овози тинч кетишига қўймай, ортидан қувлаб етди: «Қанжиғингни искаб-искаб кет! Бу ёғи оз қолди, улгуролмайсан кейин! Ўзиям зўр нарса-да!..»\nУ кетига кескин қайрилган ерида, изидан келаётган қизга тўқнашиб кетди. Қиз қалқиб, йигит унинг билагидан тутиб қолди. Қиз, кафтлари йигитнинг кўксида, ёлворувчан тарзда деди: «Қўйинг, тенг бўлманг шу билан!» Йигитнинг энсаси қотиб, тенг бўп бўлдим ўзи, дея зардали тўнғилларкан, беихтиёр қизга тикилиб қолди. Йирик-йирик кўзларидан чексиз миннатдорчилик ва меҳр балқиб турган қизнинг рухсори ғоят гўзал эди. Буни эндигина пайқаган Собир полвон қиздан кўз узолмай тураркан, унинг яноғига тушган бир тутам сочини тўғрилаб қўйгиси келди. Бироқ қиз ундан илгарироқ ҳаракатланиб, кафтидаги дуррасини йигитнинг қонталаш манглайига босди. Бир зумга сархушланган йигит майин дуррача пешонасидан чеккаси томон оҳиста силжиётганини сезди. Шунда у афтининг кир-чирлигини ҳис қилди. Аммо бу лаҳза шу қадар ёқимли эдики, у ортиқча ўйларга изн бергиси келмади. «Боя... — деди боши айланаётганини туюб, — кун тутилдимикан, деб ўйлабман... Кейин қарасам, чанг-тўзон... Кулга ағнаган тайхардай, тоза юмалашибмиз-да ўзиям...»\n«Акаси тоғасини пичоқлаган, — дея унинг хаёлини бўлди Боборайим гов хе-хелаб. — Синглиси эса жиянини қучоқлаган. Зап зўр ишлар бўлаяптими, а?!»\nСобир полвон ҳушёр торт¬ди. Қиздан четланди. Боборайим говнинг хирқи кулгиси остида йўлга тушди. Ортидан эргашган қизнинг шикаста овози қулоғини сийпаб ўтди: «Тутзорда қўйларга печак юлиб юриб эдим. Бирдан кеп ташланиб қолди». Йигит чатоқ бўпти, деган маънода «ҳим-м» деб қўйди. Қизнинг овози бу гал сал узоқроқдан эшитилди. «Бетини тимдалаб, зўрға қочиб қутулдим...». Йигит ўзини эшитмаганга олди.\nУлар қишлоқ биқинидаги айри тол ёнида жимгина хайрлашдилар. Қиз бошини эгганча кетди. Йигит толга суянганча ортидан кузатиб қолди. Ораларида нимадир пайдо бўлди, нимадир йўқолди. Юзага келган нарсанинг нелиги мавҳумдек, йўқолгани ҳам ноаниқ эди. Собир полвон туйқусдан қизнинг ҳимоясизлигини англади.\nҚиз, акаси қамоқда, янгаси болаларини олиб кетиб қолган, ёлғиз онаси билан туради. Тарафини оладигани йўқ. Ўз навбатида, олди-орти тўла оға-иниси бўлган тақдирдаям, Боборайимнинг ҳужумидан ҳоли қилмоғи қийин. Негаки, Боборайим гов худо урган бир банда — на уятни билади, на андишани. Раҳм-шафқат эса унга бутунлай бегона. Ўтган ойда ҳамқишлоқлари билан муштлашиб қолиб, ягона булоқни кўмиб ташлашгача борган жоҳил бир кимса. Бу қилмишидан ҳозиргача мақтаниб юради. У билан олишиб чарчаган одамлар, охир-оқибат, тегмасликни маъқул топганлар. Тегсанг — ё жонингга тегади, ё молингга, ит тенг келсин унга.\nЭшикдан Карим бақалоқ пилдираб кириб келганида, Собир полвон ҳануз хаёл дарёсига ғарқ бўлганича, паришон ўтирар, йигитлар одатдагича ош қилмоққа тутингандилар. Не баҳонада йиғилишмасин, уларнинг гурунги ошсиз якунланмасди. Буни уч-тўрт йил шаҳарда яшаб келган Шоди бурун русум қилганди.\nКарим бақалоқ супа теварагини бир қур айланиб чиқаркан, Собир полвонга сирли қараб, «пиқ» этиб кулди-да, турган ерида ирғишлаб, «Сўнгги ахборот», деди.\nЙигитлар бараварига у томонга ўгирилдилар. Карим бақалоқ тағин Собир полвонга зимдан боқиб қўяркан, бу сафар хохолаб кулди.\n— Бу ёққа келаётиб, — дея гап бошлади сўнг. — Салимнинг дўкони ёнида Бобур сариқни кўрдим. Ғирт пиён. Бу қишлоқ менга ҳаром, кетаман бошимни олиб, дейди. Нимаякан десам, суйган қизини Боборайим гов бузиб қўйибди. Жўрамиз Собир полвон шерик чиқиб, у билан тоза ёқалашибди. Xуллас, қиз ўртадаги нимта-ю, булар бўри бўпти.\n— Э - ҳа, гап бу ёқда экан-да, — деди Шоди бурун ҳам шум табассумини йиғиштиролмай. — Айтдим-а, улуш кам теккан одамдай шумшайиб ўтирибди бу, деб.\nДаврада кучли қаҳқаҳа янгради. Собир полвоннинг ошиғич, ғазабли эътирози умумий ғала-ғовур ичида изсиз йўқолди. Кейинги уринишлари ҳам бесамар кетгач, кучи етгани пахта гулли пиёла бўлди. Аммо шовқинлашаётган йигитлар на унинг улкан панжалари орасида қирсиллаб бўлакланган пиёлага, на важоҳатига эътибор бердилар. Бобур сариқнинг устидан кулиб, қизнинг ғийбатини қилишаркан, ора-сира Собир полвоннинг шаънига ҳам қочирим гаплар айтишар, у эса жон-жаҳди билан қизнинг софлигини, ҳеч ким дахл қилмаганини исботлагиси келарди. Кейин бирдан бу ҳаракати бекорлигини, йигитлар ишонгандек бўлишса-да, барибир ўз фикрларида қолаверишини англаб етди. Азалдан шу — ғийбату гумон бўй чўзган жойда ҳақиқат мажруҳ этилади.\nЙигитнинг титроқ лабларидан учган аламли сўзларни қайноқ ҳаво ютиб юборди:\n— Ҳа, силар ул эмас, тўлсилар!\nУ шўрлик қизнинг кейинги тақдирини ўйлаб, изтироб оғушида мум тишлаб ўтираркан, шу пайтгача англаб етилмаган бир ҳақиқат шуури қатидан юзага қалқиб, маъюс жаранги қулоқлари остида сас бергандай бўлди: «Тоғангнинг қотили Ваҳоб эмас, одамлар... одамлар!»\nБу нидодан Собир полвоннинг вужудига муз югурди. Ҳаво етишмаётгандек, оғзини кап-кап очиб, кенг кўксини сийпалади: «Аслида тоғамнинг ҳеч қанақанги айби бўлмаган!..». У юз берган воқеани тўлалигича кўз ўнгида гавдалантиришга уринаркан, ҳодиса моҳиятини идрок кўзгусига солиб кўра бошлади.\nЯна ўша лаънати тутзор. Даладан қайтаётган тоға йўлини қисқартириш ниятида тутзор оралаб юради. У ерда барг сидираётган жувонга дуч келади. Тоға барг тўлдирилган қопни елкасига олади. Тутзордан бошлашиб чиқаётганда, не фалокат бўлади-ю, бефаросат аёл этагини тўғрилайди, энгил-бошини қоқади. Бу манзарани тасодифан кўриб қолган қишлоқ кампирларидан бири тишсиз оғзини қийшайтириб, гап тарқатади: «Фалончиларни зино устида кўрдим. Куппа-кундузи-я! Одамларда на шарм қопти, на ҳаё...» Натижада на тоға, на жувон ўзини оқлай олади. Шубҳа-гумон исканжасида қолган Ваҳоб кўп қийналади, кўп азоб тортади. Аёлини сиқувга олади, тоғанинг ёқасига ёпишади. Қишлоқда эса ғийбат кўпчигандан кўпчийди. Ва Шовруқ посоннинг тўйида айтилган бир оғизгина гап ҳаммасига якун ясайди: «Ана, кундошинг келаяпти.» Ҳамма қатори еб-ичиб ўтирган Ваҳоб бошини кўтариб, тўйхонага кириб келаётган тоғани кўради. Кейин ён-верига аланглаб, гап эгасини қидиради. Лаблар чапиллаб, бармоқлар ёққа ботган, гўё ҳеч қанақа гап айтилмагандай. У ночор бош эгаркан, эт тўла лаган қаватидаги мой юқи узун пичоққа кўзи тушади. Негадир унга тикилиб қолади. Шунда кимдир «пиқ» этиб кулади. Энди Ваҳоб пичоққа айрича назар ташлайди. Жонига фақат шугина ора кирадигандек туюлади. Биргина ҳаракат билан барча изтиробларига нуқта қўймоқ истайди. Пичоқни енгига яшириб, мастликдан хиёл гандираклаганча тоға томон юради. Ҳамма ўзи билан ўзи овора. У тўғри боради-да, тўй эгаси билан чақчақлашиб турган тоғанинг кўксига пичоқ қадайди...\n— Лекин сен маладессан!\nСобир полвон яғринига бехос тушган шапатидан чўчиб кетади. Ёнига ўгирилиб, супа лабида тиззанлаб турган Карим бақалоқни кўради. Қўлида ароқ тўла пиёла, афти бўғриққан.\n— Бугундан бошлаб сен жудаям маладессан! — деди у яна. Синглисини бузиб, тоғангнинг ўчини олдингми, демак, сен чин йигицан! Шунинг учун мановуни об юбор!\nСобир полвон, бу нималар деб алжираяпти, деган ўйда даврадагиларга қараркан, бошқаларнинг ҳам кўзларида шу маънони уққач, кўнгли шу даражада вайрон бўлдики, назарида, қуёш нурсизланиб, олам зимистон тортгандек туюлди. Аммо ички бу азоб қуйидаги гапни дангал, ўз навбатида, хотиржам оҳангда айтмоғига ҳеч монелик қилмади.\n— Тоғамни Ваҳоб эмас, силар, силарга ўхшаганлар ўлдирган!\nБу гапдан йигитлар, ҳатто дарахтдаги қушлару ҳовли юзидаги товуқларгача донг қотиб, ғир-ғир эсаётган кучсиз эпкин бир зум тўхтагандай бўлди.\n— Энди эса қизнинг бошини емоқчимисилар?! — дея гапида давом этди у. Йўқ, силарга едириб қўймайман уни! Энди жўна баринг!\nЙигитлар норози қўзғолишаркан, кимдир барибир тилини тиёлмади:\n— Раҳмат, қандайдир бир қанжиқни биздан устун қўйганинг учун раҳмат!\nСобир полвон забт ила улоқтирган пиёла гап эгасининг қаншарини сийпаб ўтди.\n— Эркаклар муштлашаяпти!\nДаштдан тезак териб қайтаётган бола етказган бу хабар гузардагиларни оёқлатмай қўймади. Кимдир ташвишда, кимдир қизиқишда, кимдир эса шунчаки томоша илинжида даштга ошиқди. Улар орасида кеча Собир полвон томонидан ҳовлидан ҳайдаб чиқарилган йигитлардан ҳам бор эди.\nАслида Собир полвоннинг қишлоқ яқинида жанжал қўзғаш нияти йўқ эди. Боборайим билан Яккабулоқнинг ўзида гаплашмоқчи эди. Жонини гаровга қўйиб бўлса-да, унинг, қизга туҳмат қилувдим, деган иқрорини олмоқчи эди. Наздида шу биргина гап қишлоқда тобора урчиётган турли миш-мишларга барҳам берадигандек эди. Бу ўй илгарироқ миясига келмаганидан ҳатто ҳайратда эди. Боборайимнинг кутилмаганда ҳужум қилиб қолишидан хавотирланишга хавотирланибди-ю, туҳмат ўзга бир йўсинда амалга оширилганлигини хаёлига келтирмабди.\nКеча оқшомга яқин бунга тўла амин бўлганди. Қизнинг кўчасида бемақсад тентираётгандек эса-да, аслида уни истаб чиққанди. Ички бир туйғу ақл-идрокдан устиворлик қилмоқда эди. Ҳаётида илк бор қизнинг дарвозаси кўзига сирли ва иссиқ кўринарди. Аммо дарвоза олдида узоқ ҳаяллаб бўлмасди. Олға жилади ва салдан сўнг муюлишдан сув тўла челагини кўтариб чиққан қизга рўпара келади. Қизнинг кўриниши шу қадар эзгин эдики, челак эмас, бир олам ғам кўтариб келаётгандек эди. Қиз сўлғин нигоҳини ердан узаркан, йигитга кўзи тушиб, юзига қизиллик югуради. Қувончга ўхшаш нимадир порлаган кўзлари қаъридан шу маъно акс этади: «Не кунларга қолдим, оғажон?!» Йигит оғир сўлиш олади. Қиз эса нигоҳи ила сўзлашда давом этади: «Бундан кўра ўлганим яхшироқ эди. Ҳатто ўз туққан энам менга гумонсираб қараяпти!»\nЙигит гуноҳкорона ерга тикиларкан, кўзларини олиб қочмоқдан наф йўқлигини англаб, тағин бошини кўтаради. Қизнинг қайғуга тўла нигоҳи юрагини ўртаб юборади. Беихтиёр уни бағрига тортиб, овутмоқ истайди. Бироқ бунинг асло иложи йўқ.\nНигоҳлараро бу сўзлашув лаҳзанинг ўндан бири улушида бўлиб ўтган эса-да, йигитнинг чамасида, йилга чўзилгандай туюлади. Аламини ердаги тошдан олади. Зарб билан тепилган тош кўча четидаги лойхандакка бориб тушгач, у ердан афтини соқол босган, иркит бир кимса бош кўтаради. «Бошимни тешай дедингиз-ку, полвон», дея хандак четига суянаркан, у воқеани ўзича тусмоллаб, хунук илжаяди. Сўнг танглайини маънодор тақиллатиб, қайта лойхандакка шўнғийди. Собир полвон бугун тонгда Яккабулоқни қора тортиб, отда йўлга чиқаркан, қизнинг ҳовлисига илҳақ назар ташлаб ўтди. Ҳовли ўлик чиққан уйдай сукунатда эди.\nУ Яккабулоқ четидаги кулбага етгачгина, қизни бир зумга унутди. Отдан тушмай, бир ёнга тоб ташлаган эшикни тақиллатди. Девор оша ичкарига мўралаб, ҳовлининг рафторидан кўнгли айниди. Қаровсиз ҳовли юрагидаги ғашликни баттар оширди. У ҳовли юзини қоплаган ўт-ўланларга, синган кўзларига қоғоз ёпиштирилган деразага, отнинг калласидек қулф осилган эшикка, айвон устунидаги михга илиғлик хуржунга бир-бир разм соларкан, бу гўшада одам боласининг туришига ишонгиси келмади.\nЙигитнинг қишлоқ оралаб сўраб-суриштиришлари ҳам натижа бермагач, изига қайтди ва Боборайимга ҳеч кутилмаган ерда — қишлоқ яқинидаги подаётоқда дуч келди.\nБоборайим гов, қўлтиғида чоғроқ тарвуз, чамаси, адирдаги палакдан қайтаётган экан, Собир полвонни кўриб кўзлари чақнаб кетади. Тарвузни четга итқитиб, этиги қўнжидан пичоғини чиқарди.\n— Уйингга ўтмоққа эринибгина турувдим, — деди ҳамлага шайланиб. — Зап учрадинг-да! Қани, отдан туш!\nСобир полвон қамчи билан даштга ишора қилди.\n— Сал нари ўтайлик.\n— Йўқ, шу ерда қонингни ичаман! — Боборайим гов хирқираб кулди. — Агар чўчиётган бўсанг, этигим учидан битта ўп, балки шунда гуноҳингдан ўтишни ўйлаб кўрарман!\nСобир полвон отдан сакраб тушди. Юган тасмасини эгар қошига илиб, отни қишлоқ сари ҳайдаркан, ваҳшиёна илжайиб турган рақибига бет бўлди.\n— Агар қиз ҳақидаги гапларингиз туҳматлигига иқрор бўлсангиз, этигингизни эмас, кетингизни ўпаман!\n— Зўрсану, лекин кетимни булғаш ниятим йўқ, — Боборайим гов тағин кулди. Сўнг кулгиси зумда ўчиб, афти қаҳрли тус олди: — Билсанг, Ваҳобда менинг қасдим бор. Қамоқдан чиқадиган кунларим қаттиқ ранжитган мени, шериклари билан... Ё хотинингни, ё синглингни булғайман деб, қасам ичиб қўйганман. Тунов куни ниятим ушалай деганда, йўлимга ғов бўлдинг. Қасам ерда қолмаслигига ақлинг еца керак?! Шунингдек, сениям тинч қўймайман. Ўз бошингга ўзинг бало орттирдинг, бола!\n— Бир бошга бир ўлим! — Собир полвон оғир бўлишга тиришди. — Аммо аканинг ўчини сингилдан олмоқ учун бошга рўмол ёпинмоқ керак! Эркаксиз, бориб Ваҳобнинг ўзи билан орани очди қилинг. Ахир, сизга ҳар икки томон ҳам бир-ку...\n— Бошингни олсам, баҳонада бориб турибман-да, у ёққа, — Боборайим гов совуқ илжайди. — Зўр-да у ёқ. Нонинг тайин, жойинг тайин. Қишлоқда нима бор. Мана, битта хом тарвузни деб қаерларга бориб келаяпман. Лекин қизни...\n— Лекин бу қишлоқнинг ўз эгалари бор, ўлмаган улар! Қизни сенга хафа қилдириб қўймаймиз!\n— «Сен»лаб қолдингми?\n— «Сиз»лашга арзимайсан.\n— Ахир, унинг акаси тоғангни...\n— Ул йигитга бу баҳонамас...\n— «Ул-ул»лаб ўларкансан-да, бу дунёда ул қоптими.\n— Бор экан-ку, қошингда турибман.\n— Сал ҳаддингдан ошмаяпсанми?\n— Борим шу!\n— Қизни деб ҳатто кетимни ўпмоқчисан?\n— Агар иқрорингни айцанг!\n— Тилингни кесаман!\n— Тилимни кесадиган одамнинг боши иккита бўлиши керак! Сенда эса битта! Уям бўлса омонат.\n— Демак, олишамиз?!\n— Унда пичоқни ташла!\nБоборайим гов кулди.\n— Агар ўзингни эр билсанг, ташла пичоқни! — Собир полвон жаҳл билан ер тепинди.\n— О-о, жон ердан тутаркансан лекин, — Боборайим гов шундай дея кўлидаги пичоқни четроққа итқитаркан, негадир тиғ бориб тушган ерга зимдан қараб қўйди. Сўнгра йигитнинг қўлидаги қамчига имо қилди: — Қамчи...\nСобир полвон қўлидаги қамчини зарда билан улоқтираркан, дарғазаб оҳангда сўради:\n— Сўнгги марта сўраяпман, иқрорингни одамларга айтасанми, йўқми?!\nБоборайим гов иркиллаб кулди.\n— Айтмас экансан, дунё тугагунча олишаман сен билан!\n— Дунём тугади деявер...\nБоборайим гов гапини тугатолмади. Лунжига тушган кучли зарбдан чайқалиб кетди. Қорнига тушган иккинчи зарбдан эса тиззанлаб қолди.\n— Уҳ-ҳ, мазза! — деди у оғир-оғир нафас оларкан, қаншари остидан йигитга ўқрайиб. — Яхши кўраман калтакни. Қанча кўп калтак есам, одам боласини еб-ютмоққа шунча иштаҳам очилади! Мана энди, сени ейман!\nУлар муштлашишда давом этаркан, ўтган галги олишувдан тузуккина сабоқ чиқарган Собир полвон рақибини ўзига яқинлаштирмасликка уринар, бутун қаҳру ғазабини муштумларига жамлаб, унинг дуч келган ерига гурсиллатиб туширар ва шунингдек, ўзи ҳам бенасиб қолмаётганди. Боборайим говнинг мушти оғир, гоҳида у зўр-базўр оёқда туриб қоларди.\nБора-бора Собир полвон одам боласи эмас, қандайдир ёввойи бир махлуқ билан курашаётгандек сеза бошлади ўзини. Бу даражада аёвсиз муштлашишга киши боласининг бардош бермоғи тасаввурга сиғмас ҳолдек эди. Кўзи рақибининг ваҳшийлашган афтидан ўзгасини кўрмаётган эса-да, қишлоқдан югургилаб чиқишаётган кимсаларни илғамай қолмади. Ўз навбатида, офтобнинг хира тортаётганини ҳам пайқади. Бироқ бу оёқ остидан кўтарилаётган тўзон эмасди. Негаки, улар олишаётган ер ажриқзор бўлиб, кўҳна ариқ ўзанидан бошланган майсазор ҳув наридаги подаётоқ этагида тугарди.\nСобир полвон эс-ҳушидан мосуво бир ҳолатда муштлашаркан, ажратмоққа уринганларга бегона овозда ўкирди.\n— Аралашманглар! Аралашманглар, деяпман!\nБоборайим гов ундан баттар бўкирди.\nОрага суқилганлар уларнинг таҳдидидан эмас, адашиб тушган муштдан четга қочдилар.\nСобир полвон шошиларди. Кишиларнинг аралашувидан чўчиб, ошиқарди. Ҳайвоний қувватга эга бўлган Боборайим говнинг тантана қилишидан, туҳмату бўҳтонларини бафуржа туфлашига имкон туғилишидан қўрқмоқда эди. Қандай бўлмасин, унинг иқрорини олишни ўйларди. Бу эса оғир, жуда оғир кечмоқда эди.\nУ рақибнинг навбатдаги қарши зарбасига бир амаллаб чап бераркан, кўзи тўсатдан одамлар орасида ранг-қути ўчиб турган қизга тушиб қолди. Айни шу нарса жангнинг тақдирини ҳал этди - қўйди. Собир полвон бор кучини ўнг муштига жамлаб, чунонам урдики, Боборайим гов коптокдай юмалаб, мук тушганча чўзилиб қолди.\nЙигит гандираклаганча, унинг тепасига борди.\n— Иқрорингни айт! — деди хирқираган овозда. — Иқрорингни айт, деяпман! Баландроқ айт, ҳамма эшицин!\nУ, кўзи ажриқ қучиб ётган рақибида бўлса-да, куннинг тобора ғуборлашаётганини сезди. Ғолиблик нашидасини сураётган юраги ўша таниш нохушликни ҳис этди. Офтобга нима бўлаяпти, деган ўйда бир зумга чалғиди. Кейин, иқроримни ҳозир айтаман, дея ғудранаётган Боборайим говнинг овозида пичинг, пичингдан ҳам кўра тантанага ўхшаш нимадир борлигини пайқаб, у томон ҳайрон боқди. Рақиби, ўнг қўли қорнида, гўё беҳад оғриқдан азоб тортаяпти-ю, аммо шунга қарамай, ўрнидан қўзғалмоққа ўзини мажбурлаётгандек ҳаракатланаркан, тағин деди:\n— Ҳозир иқроримни айтаман!\nСобир полвон ичдан қувонди. Қизни ёнига чақирмоққа оғиз жуфтлади. Бироқ улгуролмади. Танига усталик билан санчилган тиғдан оҳ тортиб юборди. Боборайим говнинг тиртиқлар билан «безалган», терга ботган афтини жуда яқиндан кўрди. У нафратомуз илжайганча, нималардир деркан, йигитнинг қулоғига чалингани шу бўлди.\n— Мабода ўлмай қолсанг, бундан сўғин рақибингни «ухлатмай» ҳеч вақт чалғий кўрма!..\nКутилмаганда юз берган бу ҳодисадан даҳшатга тушганлар бошда қотиб қолишди. Кейин кимлардир изига қарамай қочди, кимлардир йигит сари интилди...\n«Оғажон!» деган чинқириқ қулоқни қоматга келтирганда, Собир полвон саросимада гувранишаётган одамлар орасида, ерда чўзилиб ётарди. У овоз келган томонга бошини буришга интилди. Бироқ ёнидагилар қизни ундан тўсиб қўйганди. Шунда унинг кўзи қонталаш қуёшга тушди.\n— Кун тутилаяпти, — деди алаҳсираган оҳангда. — Кун тутилса, юрагим сиқилади, ёмон сиқилади...\nҚиз, иккинчи чинқириқдан сўнг, одамларни суриб, итариб, йигитнинг тепасига келди. Чўккалаб, унинг бошини тиззасига олди. Кўзларидан дув-дув тўкилаётган ёш йигитнинг ёноқларини юва бошлади.\nСобир полвон қизга кулимсираб тикилди. Қалтираётган ўнг панжасини чўзиб, қизнинг пешонасига тушган бир тутам сочини тўғрилаб қўймоққа уринаркан, нимадир демоққа чоғланди. Аммо овози Боборайим говнинг бўғиқ бўкириклари остида кўмилиб кетди.\n— Яқинлашманглар! Қўлингни торт! Қонун бор! Мен фақат қонунга бўйсунаман! Яқинлаша кўрманглар! Тиламан! Тилиб ташлайман! Уҳ-ҳ, бошди единг-ку, энағар!..\nДупур-дупур — кимдир қочди, кимдир қувди.Қизга тикилиб ётган йигит унинг кўзларида шу маънони ўқиди: «Сизни яхши кўраман! Жонимдан ортиқ! Фақат... фақат ташлаб кетманг мени!» Йигит, мен ўлмайман, деган маънода оҳиста киприк қоқди. Қиз унинг бошини бағрига тортди.\nСобир полвон димоғида қизнинг нафис, бокира ҳидини туяркан, тили сўнгги жумлага зўрға айланди: «Мен ҳам сени яхши кўраман!». Унинг эътирофини ҳеч ким эшитмади. Қиз буни бағрида, бутун вужудида ҳис қилди. Ҳис қилиши баробарида йиғиси ўкирикка айланди...\nБу лаҳзада кўкдаги қуёш тўла бекиниб, олам хира тортган. Бу хиралик даштнинг аллақайси бурчида ҳануз йигитларга тутқич бермасликка уринаётган Боборайим говнинг ёввойи йиртқичдек ғазабкор бўкиришларидан янада маҳзунлик, алланечук ваҳима касб этганди.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Normurod_Norqobilov._Quyosh_tutilgan_kun_(hikoya)_/_Kiril&oldid=11400" dan olindi


САЛАВОТ – САОДАТ КАЛИТИ! - Mehrob.uz\nМақолалар access_time14-апрел 2017, 17:30\nХолис ният билан қилинган, кўпчиликка манфаати тегадиган ишларда инсонга…\nЯнгиликлар access_time21-июнь 2017, 02:46\n2017 йил 20 июнь куни Сурхондарё вилоятида имом-хатиблар йиғилиши бўлиб…\naccess_time30-ноябрь 2021, 16:21 visibility1661\nОламларга раҳмат бўлиб келган Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг биз умматга яхшиликлари жуда кўп. Аллоҳ таоло бандаларига яхшиликка яхшилик билан жавоб қайтаришга амр этган. Бунга имкони бўлмаган киши ёмонликдан йироқ бўлиши шарт.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг умматларига қилган яхшиликларини тасаввур қилиш қийин. У зот инсонларни зулматдан нурга, ёруғликка олиб чиқдилар. Биргина мана шу хизматлари туфайли бутун башарият Набий алайҳиссалом олдида қарздордир.\nУ зотни танимаслик, у зотга салавот айтмаслик ҳаётимизни рангсиз, умримиз маъно-мазмунсиз, мантиқсиз қилиб қўяди. Пайғамбаримиз бизга яхшилик қилганларидек, биз ҳам у зотга яхшилик қилишимиз керак. Агар бунга қодир бўлмасак, салавот айтишимиз керак. Бу зиммамиздаги қарздир. Аллоҳ таоло: «Албатта, Аллоҳ ва Унинг фаришталари Пайғамбарга салавот айтурлар. Эй мўминлар! (Сизлар ҳам) унга салавот ва салом айтингиз!» (Аҳзоб сураси, 56-оят) деб марҳамат қилган.\nБу оятга биноан ҳар бир мусулмон киши, умрида бир марта бўлса-да, Расули акрам алайҳиссаломга салавот айтиши фарздир. Муҳтарам зотнинг муборак исмлари зикр қилинганда, уни эшитган одам бир марта салавот йўллаб қўйиши суннати муаккададир. Бир мажлисда кетма-кет Расулуллоҳнинг номларини эшитганимизда, ўзимизга осон шаклда салавот айтишимиз мустаҳаб бўлади.\nБир киши машойихнинг ҳузурига келиб: “Мен ўзимни саодатли эканимни қандай биламан?” деб сўради. Шунда у: “Салавот айтасизми?” деди. У: “Ҳа, албатта, ҳар куни салавот айтаман”, деди. Машойих: “Унда сиз бадбахт эмассиз”, деди. Ҳалиги: “Бунинг далили нима?” деб сўраганида, улуғ зот юқоридаги ояти каримани тиловат қилиб берди.\nҲа, Аллоҳ таоло бадбахт бандасини ҳеч қачон Ўзи ва фаришталари билан бир ояти каримада зикр қилмайди: «Албатта, Аллоҳ ва Унинг фаришталари Пайғамбарга салавот айтурлар. Эй мўминлар! (Сизлар ҳам) унга салавот ва салом айтингиз!» (Аҳзоб сураси, 56-оят).\nОяти каримада салавот айтиш “истимрор”, яъни музорий – ҳозирги замон давом феъли шаклида келмоқда. Аллоҳ таоло ва Унинг фаришталари Набий алайҳиссаломга доимий тарзда салавот айтади, сизлар ҳам – эй мўминлар, салавот айтишдан тўхтаманг, дейилмоқда.\nСалавоти шариф тўғрисида уламолар китоблар битишган. Улардан бири Муҳаммад Жазулийнинг машҳур “Далоилул хойрот” асаридир. Бу китобнинг ёзилишига бир воқеа сабаб бўлган. Бир куни Муҳаммад Жазулий раҳимаҳуллоҳ сувсизликдан қийналаётган бир қишлоқдан ўтаётганида таҳорат қилмоқчи бўлади. Аммо сув топа олмайди, қудуқлар қуриган экан. Қандай сув топишни ўйлаб ўтирганида, бир аёл қудуқ ёнига келиб, нималарнидир ўқийди ва қудуққа қарайди. Шунда қудуқдан сув тошиб чиқади. Буни кўрган Имом Жазулий лол қолади. Таҳорат олгач, ўша аёлдан сўрайди: “Нима деб дуо қилдинг?” Аёл: “Дуо қилмадим, салавот айтдим”, дейди.\nБу ҳодиса Имом Жазулийнинг мазкур китоби ёзилишига туртки бўлади. Бу асар тўлиғича Расулуллоҳга салавот айтишга бағишланган.\nСалавоти шарифнинг фойдалари ҳақида аллома Ибн Қайюм Жавзий алоҳида асар битган. Унда салавотнинг қирқдан ортиқ дунёвий ва ухровий фойдаларини санаб ўтилган.\nҚачон бир банда салавот айтса, Аллоҳ таоло бир фариштани унга муваккал қилади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг муборак қабрлари ёнида ўтириб то қиёматгача салавот айтган банда ҳақида Набиййи муҳтарам соллаллоҳу алайҳи ва салламга: “Ё Расулуллоҳ, умматингиздан Абдуллоҳ Иброҳим ўғли сизга салавот айтур, салом йўллар” деб, мурожаат қилиб туради. Яъни бирор киши ҳар сафар салавот айтганда ўз отасининг исмини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларида зикр қилинишига сабабчи бўлади.\nДемак, биз салавоти шарифни нафақат мушкулларимиз осон бўлиши учун, айни пайтда бугун тобора долзарб аҳамият касб этиб бораётган турли муаммолар, хусусан, оилавий келишмовчиликлар, фарзанд тарбиясида оқсоқликлар, таълим ва бошқа масалаларимиз ҳал бўлиши учун ҳам тинимсиз салавот айтишимиз керак. Салавот туфайли оғиримиз енгил, узоғимиз яқин бўлади.\nАллоҳ таоло Қуръони каримда: «Бас, Мени ёд этингиз, (Мен ҳам) сизларни ёд этурман. Менга шукр қилингиз, ношукрчилик қилмангиз!» (Бақара сураси, 152-оят). Ушбу оятда: “Сизлар мени бир марта зикр қилинглар, мен эса сизларни ўн марта эслайман”, дейилмаган. Аммо ҳадиси шарифда: “Ким менга бир марта салавот йўлласа, Аллоҳ таоло унга ўн марта салавот йўллайди” (Имом Муслим ривояти), деб марҳамат қилинган.\nСалавот Аллоҳдан бўлганда, дуо маъносини йўқотиб, раҳмат маъносини касб этади. Фаришталардан бўлса, истиғфорни англатади. Салавот мўмин бандалар томонидан бўлса, дуодир. Нима учун Аллоҳ зикр қилинганида бирга-бир бўляпти. Аммо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга салавот айтганимизда, бизга Аллоҳ таоло ўн марта салавот йўллайди. Буни шундай тушуниш мумкин: «Гўё Аллоҳ таоло: “Эй бандам! Сен менга бир марта сано йўлласанг, мен сенга бир марта сано йўллайман. Агар сен Расулимга бир марта салавот йўлласанг, мен сенга ўн марта салом йўллайман. Чунки Муҳаммад алайҳиссалом Менинг ҳузуримда бутун махлуқотларнинг энг карамлисидир”. Яъни Пайғамбаримиз алайҳиссаломга бўлган Аллоҳнинг муҳаббати, У зотнинг ҳузурида мартабаси юқори эканини кўрамиз. Ўн салавот йўллаш ўнта кичик гуноҳнинг кечирилишига сабаб бўлади.\nСалавоти шариф айтилганда тил намланиши баробарида қалб ҳам уйғоқ бўлиши керак. Қалб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга нисбатан муҳаббат билан лиммо-лим тўлиши зарур. Салавот айтишда мақсадимиз фақат саноқ бўлиб қолмасин. Ҳар сафар Расулуллоҳнинг ҳузурларида тургандек, у зотни кўраётгандек салавот йўллайлик.\nАллоҳумма солли ъала саййидина Муҳаммадив ва ъала али саййидина Муҳаммад!


Юлдуз Усмоновага... фақат суд демасангиз (видео) » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n19 январь 2020, 20:32\nАна шу даврдан бошлаб, бу пластинкалар аудиокассетларга айланиб, барча хонадонларни забт эта бошлади. Юлдуз самога интилгани сайин, ўша ийманишга мойил кўзлар ҳам кундан-кунга порлаб, шаддодлаша борди. У ҳар мавсум янги альбом билан, янгитдан-янги шедеврлари билан барчани мафтун этарди. «Настарин», «Қизил олма», «Сен мени ишонтир» каби ўнлаб қўшиқлари халқимиз юрагидан жой олганди. Юлдуз тобора кўкка интиларди. Унинг қўшиқлари ёшлигимизнинг энг ширин хотиралари бўлган байрам, таваллуд айёмларида доим биз билан ҳамроҳ эди.\nҲатто илк муҳаббат тантанасию айрилиғида ҳам бизга сирдош, юпанч Юлдуз ва унинг қўшиқлари эди. Халқона йўналишдаги, миллий эстрадада куйланган қўшиқлар гоҳо шўх кайфиятда, гоҳ сокин, баъзан фалсафий мавзуларда бўлар ва улар албатта ўз мухлисларини топарди. Бу ижодида чексиз интилиш, иштиёқ ва меҳнат бўй кўрсатиб турган, асосийси, саҳнада ҳамон самимий, соддадиллигича қолаётган ўша Юлдузимиз эди. Ўшанда унинг рақсларига ҳаттоки профессионал раққосалар ҳам ҳавасда бўларди. «Бинафша» қўшиғига тушган рақсини эслайсизми?! Хуллас, Юлдуз ўшанда кучли ижод машинасига ўхшарди.\nЯнгиликлар » Маданият » Юлдуз Усмоновага... фақат суд демасангиз (видео)


Эркинжон Турдимов Самарқанддаги Университет хиёбони ҳақида тарқалган хавотирли хабарлар юзасидан ойдинлик киритди\nБугун, 18 июнь куни Самарқанд вилоят ҳокимлигида вилоят раҳбари Эркинжон Турдимовнинг оммавий ахборот воситалари вакиллари ва самарқандлик блогерлар билан учрашуви бўлиб ўтди. Кўпроқ, матбуот анжумани кўринишини олган мазкур учрашувда Самарқанд шаҳрида қурилиш ва ободонлаштириш соҳасида амалга оширилаётган истиқболли лойиҳалар ҳақида сўз борди. Вилоят ҳокими йиғилганларнинг ва «Фейсбук» тармоғида учрашувини жонли эфирда кузатган фойдаланувчиларнинг саволларига жавоб қайтарди.\n«Таклифимизга розилик бериб, келганларингиздан хурсандман. Биз ОАВ ва жамоатчилик билан яқин алоқада бўлишимиз керак. Агар шаффофлик ва очиқлик таъминланса, ишимизда унум ҳам бўлади, барча масалаларга жавоб ва ечим топилади, турли гап-сўзларга ўрин ҳам қолмайди», — деди Эркинжон Турдимов.\n«Бугун кўп раҳбарларимиз янгича дунёқараш билан иш олиб боряпти, деб айта олмаймиз. Шунинг учун кўпчилиги журналистлардан қочади, кимдир танқид қилса ўша журналистга ёпишиб олишади. Энди бундай иш юритишдан воз кечадиган пайт келди. Биз топшириқ берганмиз: вилоят ва тумандаги раҳбарларнинг эшиги доимо очиқ бўлиши керак».\nШундан сўнг вилоят ҳокими Университет хиёбонидаги олиб борилаётган қурилиш ва ободонлаштириш ишлари ҳақида сўз очди.\n«Кейинги кунларда Университет хиёбони атрофида турли гап-сўзлар ва муҳокамалар ижтимоий тармоқларда тарқалди. Таъкидлаб айтмоқчиманки, ким қандай фикр билдирганидан қатъи назар, журналистлар ва жамоатчиликка ўз миннатдорчилигимни билдирмоқчиман. Чунки одамлар шаҳар ҳаётига бефарқ эмасликларини намойиш этиб беришди.\nЎзи хиёбонни ободонлаштириш ғояси қаердан пайдо бўлди? Йил бошида биз вилоятимизнинг катта гуруҳини Анқара шаҳрида шу масалада тажриба алмашиш учун жўнатган эдик. Улар Анқаранинг Кечиўрен туманида бўлиб, уларнинг бу борадаги ютуқ ва тажрибасини ўрганиб қайтишди. Кейин Кечиўрендан мутахассислар Самарқандга ҳам келишди ва улар шаҳарни ободонлаштириш, жумладан Университет хиёбони ҳақида ҳам ўз тавсияларини беришди.\n1870 йилда барпо этилган, 1050 метр узунликдаги Университет хиёбони Самарқанднинг энг сўлим гўшаси, бизнинг юзимиз. Лекин бу ерда одамлар сайр қилмай қўйишган. Чунки ўтириш учун ўриндиқлар ҳам йўқ. 15-20 йил муқаддам экилган ўтлоқлар ҳануз янгиланмасдан турибди.\nБиз узоқ кенгашиб, иш бошлаганимиздан сўнг ОАВ ва ижтимоий тармоқларда турли эскизлар ва расмлар эълон қилина бошланди. Бизга турк дизайнерлари битта хомаки лойиҳа ташлаб беришганди. Ўша сурат билан майдон атрофи ўралганди. Лекин интернетда келиб чиқиши бизга номаълум бўлган 24тача эскизнинг сурати тарқалибди.\nБиз Университет хиёбони қиёфасини бузмоқчи эмасмиз, лекин тўлиқ ободонлаштириш режамиз бор. Хиёбонда учта йўлак бор: ўртада кенгроқ тош йўлак, икки ёнида қум тўшамали йўлак.\nБугунги кунга келиб, хиёбон остидаги коммуникация тармоқларининг барчаси чириб битган ва мутлақо яроқсиз. Суғориш тизими қарийб ишламайди.\nНиятимиз — ўртадаги асосий йўлакка бир умрлик қилиб табиий гранит тоши ётқизиш. Икки ён йўлакда югуриш йўлаги ва велойўлак қилинади. Хавфсиз бўлиши учун бу йўлаклар резина материалдан тайёрланади.\nБиз дастлабки қисм сифатида 180 метр жойни ободонлаштирамиз. Хиёбонда бирорта дарахт кесилмайди. Бошқа манзарали дарахтлар ва гуллар экилади. Университет хиёбонидаги ҳар бир дарахт рақамланади ва паспорт берилади. Суғориш ва электр таъминоти коммуникациялари тўлиқ алмаштирилади. Йўлаклар классик услубдаги торшерлар билан ёритилади. Айни пайтда хиёбонда жойлашган иккита фаввора ҳам реконструкция қилинади. Ҳозирги кунда фойдаланилмай ётган ер ости насос станцияси ўрнида ҳожатхона барпо этилади. Умуман, ҳожатхона борасида уч хил таклифлар берилмоқда.\nМарказий йўлак бўйлаб, қуйма чўяндан ўриндиқлар, Wi-Fi зоналар ташкил этилади. Хиёбон тарихидан ҳикоя қилувчи панно, соат устунчаси ва шаҳар режаси тасвирланган ойнаванд билдиришнома ўрнатилади.\nКелажакда, мазкур хиёбонни давом эттириб, уни СамДАҚИ олдида жойлашган хиёбонга улаш режаси ҳам бор», — деди Турдимов.\nВилоят ҳокими шаҳарнинг бошқа ҳудудларида ташкил этиладиган, ободонлаштириладиган истироҳат боғлари ва хиёбонлари ҳақида ҳам маълумот берди.\nҚайд этилишича, жорий йилда Сўғдиёна масканидаги Самарқанд автомобиль заводи яқинидаги ва Огаҳий маҳалласидаги хиёбонлар ҳам замонавий кўринишда ободонлаштирилади. Кимёгарлар шаҳарчасида эски маданият уйи реконструкция қилиниб, янги истироҳат боғи ташкил этилади. 2018 йилдан кўп қаватли уйлар қурилиши бошланган шаҳарнинг янги — Қорасув массивида ҳам бугунги кун талабларига мос маданият ва истироҳат боғи, стадион барпо этилади. Бундан ташқари, айни пайтда шаҳардаги Алишер Навоий номли марказий маданият ва истироҳат боғини реконструкция қилиш бўйича лойиҳа тайёрланмоқда.\n«Самарқандда кечқурун оилавий сайр қиладиган гўшалар жуда кам. Бу ҳол туризм шаҳри мақомига асло тўғри келмайди. Биз ярим тунгача бемалол ишлайдиган мана шундай хушҳаво гўшаларни кўпайтиришимиз керак», — деди Турдимов.\nВилоят ҳокими шаҳарнинг бошқа қисмларидаги қурилиш ва ободонлаштириш ишлари ҳақида гапирар экан, Самарқанднинг сайёҳлик шаҳри салоҳиятига алоҳида тўхталди. Чунончи, бу йил шаҳарга узоқ хориж давлатларидан келадиган сайёҳлар сони 510 минг нафарни ташкил этишига урғу берди.\n«Самарқандни сайёҳлик марказига айлантирмоқчи бўлсак, унинг тарихий жозибасини сақлашимиз керак. Айни пайтда Самарқанд шаҳрида 1123 гектар тарихий, 1369 гектар буфер зона мавжуд. Ушбу ҳудудларда 9,5 мингта турар жой, 1,2 мингта нотурар жой объектлари бор. Бу ерда кўп қаватли бинолар қуриш, транспорт воситалари қатновини ва тезлигини чеклаш устида ишлашимиз лозим. Шаҳар тарихий қисми ҳисобланувчи марказдаги маъмурий бинолар, кўп қаватли уйларни бошқа жойларга кўчирамиз. Самарқанднинг тарихий қисмини асл ҳолича сақлаган ҳолда, турар жойлар ва бошқа объектларни шаҳар ташқарисида қуриш орқали уни янада кенгайтириш режалаштирилган. Тарихий марказда фақат меҳмонхоналар ва туризм учун хизмат қиладиган объектлар бўлади», — деди у.\nСамарқанд шаҳрида янгидан барпо этиладиган тураржойлар ҳақида гапирар экан, ҳоким шундай деди:\n«Икки йилдан буён Самарқанд туманидаги Қорасув массивидан жой ажратилиб, бу ерда шаҳар аҳолиси учун кўп қаватли уйлар қуришга киришдик. Яқин йилларда бу ер 100 минг аҳоли яшайдиган шаҳарча бўлади. Ўтган йил 7 ва 9 қаватли уйлар қурилган бўлса, бу йил 12, 14, 16 қаватли замонавий уйлар барпо этилмоқда. Тегишли ташкилотлар лойиҳаларимизни тасдиқлашса, келгуси йил Қорасувда 30 қаватли уйлар қурилиши бошланади. Кимёгарлар шаҳарчаси ва Сўғдиёна масканини боғлайдиган Нарпай кўчасида ҳам қурилиш ишлари мўлжалланган».\nУчрашув давомида Эркинжон Турдимов шаҳарда 2022 йилда ўтказилиши режалаштирилаётган Шанхай Ҳамкорлик Ташкилоти саммити объектлари, шаҳардаги каналлар ва ариқлар атрофини ободонлаштириш, аҳолига транспорт хизмати кўрсатиш сифатини ошириш каби масалалар бўйича ҳам журналистларни қизиқтирган саволларга жавоб берди.


"Пахтакор"нинг навбатдаги рақиби — "Ал-Ҳамрия"\n19 февраль, 2018, 07:55\nБААда ўқув-машғулотлар йиғинини ўтказаётган "Пахтакор" футболчилари кеча икки гуруҳга бўлинган ҳолда машғулотда иштирок этишди.\n"Ал-Дафра"га қарши назорат ўйинида майдонга тушган футболчилар тикланиш машқларини спорт залида бажаришди. Қолган ўйинчилар эса бош мураббий Шота Арвеладзе қўл остида шуғулланишди. Дастлаб қизишиб олиш учун енгиш машқларни бажарган футболчилар кейин икки тактик жиҳат устида ишлашди. Ҳар икки машқ тўпни назорат қилиш ва тезкор босим ўтказишга асосланди.\nЎртада қисқа вақт югуришгач, тўпни қанотдан жарима майдонига етказиб бериш ҳамда дарвозани ишғол қилишга мўлжалланган машққа навбат келди. Бунгача алоҳида шуғулланган дарвозабонлар ушбу жараёнда қолган ўйинчиларга қўшилишди. Машғулот жарима майдони ташқарисида зарбалар бериш билан якунига етди.\n"Пахтакор" иккинчи назорат учрашувини 20 февраль, сешанба куни БАА биринчи лигаси иштирокчиси "Ал-Ҳамрия" жамоасига қарши ўтказади, дея маълум қилмоқда "шерлар" матбуот хизмати.


Ички ишлар вазири интернет тармоқларини мунтазам кузатиб боришини айтди - Халқ сўзи\nИчки ишлар вазири интернет тармоқларини мунтазам кузатиб боришини айтди\n14:09 15 Январь 2019 Жамият\nЎзА мухбири Ўзбекистон Ички ишлар вазири Пўлат Бобожонов билан суҳбатлашди. Вазир ушбу суҳбат чоғида интернет, хусусан ижтимоий тармоқларни мунтазам кузатиб боришини маълум қилди.\nБиз интернет тармоқларини мунтазам равишда кузатиб бориб, ички ишлар ходимларига нисбатан билдирилган ҳар бир фикрнинг асослилигини текшириб, синчковлик билан ўрганамиз. Сафимизни нопок ходимлардан тозалашга қаратилган тадбирлар келгусида ҳам қатъиятлилик билан давом эттирилади”, — дейди Ички ишлар вазири Пўлат Бобожонов.\nИнтернет тармоқларида вазирлик, унинг соҳавий хизматлари ҳамда таркибий бўлинмаларининг веб-сайт, Facebook, Telegram саҳифаларининг очилиши орқали фуқароларни қизиқтирган масалалар юзасидан тезкорлик билан маълумот олиш имконияти яратилган.\n86 минг 523 нафар фуқаролар ички ишлар органларининг раҳбарлари томонидан шахсан қабул қилинган. Тизим бўйича жисмоний ва юридик шахсларнинг 393 минг 493 мурожаати кўриб чиқилди. Жамоатчилик ёрдамида аҳоли билан бевосита мулоқотнинг йўлга қўйилиши, секторларга жалб қилинган ходимлар томонидан фуқароларнинг муаммоларини улар мурожаат қилишидан олдин аниқлаб, бартараф этиш чоралари кўрилгани натижасида мурожаатлар сони 127 мингтага камайган.


27.06.2018 12:10 0 1999\n2018 йилнинг 25 июнь куни соат 22:15да Қозоғистон Республикаси ИИВ Фавқулодда вазиятлар қўмитасидан олинган бирламчи маълумотга кўра, шу куни тахминан соат 09:30ларда Туркистон вилояти Толеби туманидан ўтувчи «Олмаота-Тошкент-Термиз» автомобиль йўлининг 733 км.да «Мазда-626» русумли ва микроавтобус «Цанг Ёнг Истана» автомобиль воситаларининг тўқнашуви оқибатида йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлган.\nНатижада Ўзбекистон Республикаси фуқароларидан 1 нафари воқеа жойида вафот этган, 4 нафари турли даражада тан жароҳати олиб, Чимкент шаҳар шифохонасига ётқизилган. Бу ҳақда ФВВ ахборот хизмати хабар берди.\nВафот этган фуқаронинг жасади Чимкент шаҳар шифохонасида сақланмоқда.\nЎзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги «Тезкор рақамлари» (+998 71) 147-10-50.\nЎзбекистон Республиксининг Қозоғистон Республикасидаги Дипломатик ваколатхонаси +7 727 291-06-44.\nҲодиса 24/03, 19:27\nҚозоғистонда андижонлик аёлни юк поезди уриб кетди


Ажойиб кечирим сўраш\nМен бир нарса ҳақида айтсамми ёки айтмасамми? – деб ўйланиб қолдим. Лекин Аллоҳ таоло ушбу сўзни айтишим учун қалбимни очиб қўйди.\nБир дўстимиз бўлар эди. У ушбу дарсларга мунтазам қатнашиб келар эди. Мен айтмоқчи бўлаётган нарса Рамазон ойида бўлиб ўтган. Мен уни солиҳлардан деб ўйлайман. Унинг соқоли бор эди. У бир куни соқолини жуда кўп қисқартириб келди. Унга бирор нарса деб қўйиш менинг қалбимга ўрнашиб олди. Мен унга: “Сени соқолинг кўп эди-ку, нима учун бундай қилдинг? Агар аввалдан шу кўринишда бўлганингда мен парво қилмас эдим”, – дедим. Мен унга бошқа бирор гап айтганим йўқ, лекин қалбимга унга нисбатан эътироз суқилиб кирган эди.\nБориъ азза ва жалла менга тарбия беришни ирода қилди. Менга одоб бериб қўйишни истади. Мен ўзим бир нарса деб қўйишни истаган одам билан синовга учраган эдим. Аллоҳ таоло мени бир сартарошга йўлиқтириб мени у билан синади. Сартарош хато қилиб, менинг соқолимни одатдагидан кўпроқ қисқартириб қўйди. Мен бу ишда ҳеч нарса қилолмай қолдим. Мен биринчи ўринда беодоблик қилиб қўйганимни эсладим. Ҳа шундай.\nУ одам ҳозир бу ерда йўқ. Лекин мен у кишини инша Аллоҳ кутаман.\nҲой дўстларим. Инсон нимага бирор кишига бир нарса дейишни қалбига ўрнаштиради. Айниқса бу нарсани нимага қалбига тугади. Мен шу ишни қилиб қўйдим ва унга нисбатан эътироз билдириб бу ишимни ўзимча тўғри деб ўйладим. Лекин мана ўзингиз эшитганингиздек, Аллоҳ азза ва жалла, мен танбеҳ бермоқчи бўлган ушбу инсондаги нарса билан ўзимни ҳам синади.\nМен Аллоҳ таолодан бизларга бандаларга нисбатан одобли бўлиш ризқини беришини сўрайман.\nКиритилди: 16:00 11.10.2018. Ўқилди: 1794 марта. Фикрлар сони: 0 та.\nМинглаб қизларнинг интим суратлари интернетда очиқ тар...


Пайариқда вилоятда биринчилардан бўлиб чигит экиш бошланди\nАгросектор 2 апрел 2021 72\nМавсумда 165 та чигит экиш сеялкалари қатнашиши мўлжалланмоқда.\nПайариқ тумани Самарқанд вилоятида биринчилардан бўлиб чигит экишга киришилди. Шу муносабат айни дақиқаларда “Пайариқ кластер” МЧЖ ҳудудида мавсумни ўз вақтида ва сифатли ўтказишга бағишланган семинар бўлиб ўтди.\nУнда, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспекцияси Самарқанд вилоят бошқармаси бошлиғи Нурмамат Турсунов ва бошқалар сўзга чиқиб, ушбу муҳим агротехник тадбир давомида эътибор қаратилиши зарур бўлган масалаларга тўхталиб ўтди.\nМаълумотларга кўра, 2021 йил ҳосили учун туманда 411 та фермер хўжаликлари ва 2 та кластер корхонаси томонидан 12 минг 459 гектар ерга Бухоро-102, С 8286, Адолат сингари истиқболли, юқори унумдор навлар экилиши режалаштирилмоқда.\nМавсумда 165 та чигит экиш сеялкалари қатнашиши мўлжалланмоқда, шунинг 24 таси замонавий пневмотик сеялкалардан иборат. Муҳим агротехник тадбирни уюшқоқлик билан ўтказиш мақсадида 165 та отряд шакллантирилган бўлиб, чигит экиш ишларида қатнашадиган 660 нафар муҳандис-техник ходимлар учун даланинг ўзида зарурий шароитлар яратилди. Ҳар бир ҳудудда, қишлоқ хўжалиги техникларига техник хизмат кўрсатиш мобил гуруҳлари ташкил этилиб, ёқилғи мойлаш материаллари билан узлуксиз таъминлаш тизими яратилди.\n“Ўзагроинспекция”нинг Самарқанд вилоят