Бахтиёр Назаров, Азим Ҳожиев. Шароит талаби (1989) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҚайта қуриш даври матбуотиБахтиёр Назаров, Азим Ҳожиев. Шароит талаби (1989)\nУлуғ Октябрь инқилобидан сўнг мамлакатимизда миллат ва миллий тил масаласида ленинча сиёсатнинг тантанаси туфайли жуда қисқа вақт ичида катта ютуқларга эришилди. Жумладан, бу давр мобайнида ўзбек миллий адабий тили шаклланди, ривожланди, вазифа доираси кенгайди, Октябрь инқилобигача адабий тил (китобий тил), фанда тўғри қайд этилганидек, омма учун бир мунча тушунарсиз, омма учун хизмат қилиш вазифасидан анча йироқ эди. Ҳозирги ўзбек тили эса ўзбек миллати вакиллари фаолиятининг барча соҳаларида фикр алмашув, алоқа-аралашув воситаси вазифасини бажара олувчи тилга айланди. Бу ҳеч қандай исбот талаб этмайдиган ва инкор қилиб бўлмайдиган факт.\nЛекин миллий тилларнинг тенг ҳуқуқлилиги ва уларнинг доимий ривожланишини таъминлаш масалаларида ленинча принциплардан чекиниш, уларнинг бузилиш ҳоллари юз берди, бу ҳол миллий тилларнинг, жумладан, ўзбек тилининг ҳозирги ҳолати ва келгуси тақдири билан боғлиқ қатор муаммоларни келтириб чиқарди. Бу муаммолар кеча ёки бугун пайдо бўлгани йўқ. Уларнинг асоси турғунлик даари шарт-шароитлари билан боғланади. Кейинги йилларда эса улар очиқ-ошкор ва жиддий тус ола бошлади. Бироқ бундай ҳолатларнинг мавжудлиги, маълум объектив ва субъектив сабаблар билан тобора куч олаётганлиги қанчалик аниқ бўлмасин, уларга чек қўйиш, олдини олиш, бартараф этиш у ёқда турсин, улар ҳақида гапириш мумкин эмас эди. Демократия, ошкоралик асосида қайта қуришнинг бошланиши ана шу муаммоларни кун тартибига олиб чиқиб, уни ҳал этиш имконини яратди.\nКейинги йилларда ўзбек тилининг ҳозирги ҳолати, унинг истиқболи юзасидан матбуот, радио, телевидение ва турли йиғилишларда қизғин баҳс, мунозаралар давом этаётгани маълум. Бу борада ўрганилиши ва ҳал этилиши лозим бўлган масалалар жуда кўп. Улардан бири ва энг асосийси, бизнингча, ўзбек тилига давлат тили статусини бериш масаласи бўлиб, турли негатив ҳодисаларнинг бартараф этилиши ва ўзбек тилининг истиқболи билан боғлиқ бошқа масалаларнинг ижобий ҳал этилиши ҳам ана шу бош масаланинг одилона ва тўғри ҳал этилишига боғлиқ.\nСССР Конституциясида миллий тилларга давлат тили статуси бериш-бермаслик кераклиги қайд этилмаган. Бу, албатта, миллий тил, давлат тили масаласида ленинча таълимотга амал қилишдир. Лекин айрим республикалар конституцияларида шу республика миллатининг тили давлат тили экани махсус модда билан расмийлаштирилган (масалан, Грузия ва Арманистон республикаларида). Яқиндагина бошқа республикаларда (масалан, Литва ва Эстонияда) ҳам шу ерлик миллат тили давлат тили деб қонунлаштирилди.\nХўш, бу фактларга қандай қараш керак — миллий тил ва давлат тили масаласида ленинча таълимотдан келиб чиққанда бу фактни, яъни миллий тилларга давлат тили статуси берилишини қандай баҳолаш мумкин? Ўзбек тилига давлат тили статуси берилишининг моҳияти, бунинг амалга оширилиши оқибатида рус тили ва республикада яшовчи бошқа миллатлар тилларининг ҳуқуқи қандай бўлиши белгиланса, бу саволга аниқ жавоб чиқади-қўяди. Ўзбек тилига давлат тили статуси берилиши масаласида турлича, ҳатто, бир-бирига зид қарашларнинг борлиги, бу тадбир амалга ошган тақдирда рус тили ва бошқа миллатлар тилларининг ҳуқуқлари, вазифалари қандай бўлишини турлича тушуниш, тасаввур этишдан келиб чиқяпти.\nЎзбек тилига давлат тили статуси берилиши миллий тил, давлат тили ҳақидаги Ленин таълимотига, ленинча принципларга зид келадими, улардан чекиниш бўладими? Ўзбек тилига давлат тили статуси берилишига тарафдорларнинг айримлари бу сааолга эътибор ҳам бермайдилар. Ҳеч қандай исбот-далилсиз давлат тили статуси берилиши кераклигини айтадилар. Бундай гаплар, албатта, қуруқ даъводан нарига ўтмайдиган гаплардир. Баъзи ўртоқлар бу масалада ленинча таълимотга муносабатни турлича тушуниб, турлича талқин этмоқдалар.\nМаълумки, марксча-ленннча таълимот догмалардан иборат эмаслиги, маълум шароитлар юз бериши билан уни ривожлаитириш, унга ўзгартиришлар кирита бориш мумкин ва зарурлиги фанда қайд этилган. Жумладан, тарих фанлари доктори Е. Виттенбергнинг «Правда Востока» газетасининг 1989 йил 6 январь сонида чоп этилган «Биз қандай социализм қурдик» («Какой социализм мы построили») мақоласида социализмнинг ленинча концепциясини ривожлантириш вазифаси турганлигини айтади. ЎзССР ФАнинг мухбир аъзоси Ғ. Абдураҳмонов (шу муаллиф фикри асосида) ўзбек тилига давлат тили статуси берилиши янги шароит талаби билан келиб чиққанлиги ва бу масалада ленинча таълимотга таянган ҳолда ўзбек тилига давлат тили статуси бериш масаласини ўрганиш кераклигини айтади. (Бу гап ЎзССР ФА президиумининг 1989 йил 24 январдаги мажлисида қилган докладида айтилди). Филология фанлари кандидати, ТошДУ ўзбек тилшунослиги кафедрасининг доценти Муҳаммаджон Қодиров «Ёш ленинчи» газетасининг 1989 йил 3 февраль сонида эълон этилган «Учоқ атрофидаги ўйлар» мақоласида В. И. Ленин «Мажбурий давлат тили белгиланишига қарши чиқиб, давлат тилининг ихтиёрий танланишини ёқлаган эди. Социализм қурилиши даврида ихтиёрий давлат тили совет халқларининг хоҳиш-иродаси билан танланади», деб ёзади. (Муҳаммаджон Қодировнинг мазкур мақоласида қўйилган масала юзасидан жуда ўринли, асосли ва мақбул мулоҳазалар билдирилганини алоҳида қайд этишни лозим топамиз). Бизнингча, ўзбек тилига давлат тили статуси берилиши масаласи муносабати билан айтилган бу ҳар икки фикрга ҳам қўшилиш қийин.\nБиринчидан, миллий тил, давлат тили ҳақидаги ленинча таълимот асло эскиргани йўқ. Шунингдек, уни ўзгартириш шароити туғилгани йўқ ва шундай қилиш талаби ҳам йўқ. Бу масалага доир ленинча таълимот, ленинча принциплар ҳамон ўз кучида. Иккинчидан, В. И. Ленин «давлат тилининг ихтиёрий танланишини ёқлаган», дейиш ва шу йўл билан ўзбек тилига давлат тили статусини бериш-бермасликни асослаш ҳам тўғри эмас. Буларни далиллаш учун В. И. Лениннинг ўз айтганларига мурожаат этайлик. У ёзади: «Демократик давлат албатта она тилларнинг тўла эркин бўлишини эътироф қилиши ва бирон тилнинг ҳар қандай имтиёзларини рад этиши керак» (В. И. Ленин. Тўла асарлар тўплами, 25-том, 83-бет). Хўш, иттифоқимиздаги миллатлар тилларининг ҳуқуқи ҳақида айтилган бу гапларни нима билан тўлдириш, ривожлантириш мумкин ёки уни тузатиш, тўғрилаш керак бўлган ўрни борми? Бизнингча, йўқ. Гап шундаки, миллий тил, давлат тили ҳақида айтилган ва шу кунларда ҳам ўз кучини тўла сақлаган бу гапларга амал қилинмай қўйилди — миллий тил ҳақидаги ленинча таълимотга амал қилмаслик, ундан чекиниш йўлига ўтилди.\nХўп, «социализм қурилиши даврида ихтиёрий давлат тили совет халқларининг хоҳиш-иродаси билан танланади», деган гапни маъқул дейлик ҳам. У ҳолда савол туғилади: биринчидан, халқ хоҳиш-иродаси билан давлат тили танлашнинг бирон тилни давлат тили, деб эълон қилиш тўғри эмаслиги ҳақидаги ленинча концепциядан тўғри ва афзал томони нимада? Агар шундай тўғри ва афзал томони бўлса, у ҳолда давлат тили бўлишига қаршиликни қоралаш, рад этиш керак бўлади. Ваҳоланки, бу масалада ленинча принциплар заррача ҳам ўз кучини йўқотгани йўқ.\nИккинчидан, нима учун айрим миллий тиллар, жумладан, ўзбек тилига давлат тили статуси берилиши хоҳиши энди пайдо бўлиб қолди ва у давлат тили масаласида ленинча таълимотни инкор этувчи факт сифатида юзага келдими? Асло бундай эмас. Ўзбек тилига давлат тили статуси берилишн талаби, эҳтиёжи, юқорида айтиб ўтганимиздек, бу масалада ленинча таълимотга амал қилмаслик, ундан чекиниш оқибати ўлароқ юзага келган эди. Миллий тил, давлат тили масалалари ҳақида ленинча таълимотнинг моҳиятидан келиб чиқиб, уни ўзбек миллий адабий тилининг ҳозирги ҳолатига тадбиқ этсак, ҳамма нарса очиқ-ойдин бўлади-қолади.\nЎзбек тилига давлат тили статуси берилишига қарши ўртоқларнинг фикрича, бу тадбир миллий тиллар тенг ҳуқуқлилиги, бирон тилга ортиқ имтиёз берилиши тўғри эмаслиги ҳақидаги Ленин таълимотига зид ва у республикамиздаги бошқа миллатлар тилларининг камситилишига, уларнинг ҳуқуқлари чекланишига олиб келади. Агар ҳақиқатда ҳам шундай бўладиган бўлса, у ҳолда ўзбек тилига давлат тили статуси берилиши тўғри бўлмайди ва бу ҳақда гапиришга ўрин ҳам қолмайди. Аслида эса масаланинг моқияти бу ўртоқлар ўйлашгандек эмас.\nЎзбек тилига давлат тили статуси берилишига қарши ўртоқлар В. И. Лениннинг бирон тилга давлат тили статуси берилиши бошқа миллий тилларнинг ҳуқуқи камситилиши, чекланишига олиб келиши ҳақидаги гапларини рўкач қиладилар. Масалан, ЎзССР Фанлар академиясининг мухбир аъзоси Ш. Уразаев ўзининг «Совет федерацияси — бирлик йўли» мақоласида бу қақда жумладан қуиидагиларни ёзади: «Ҳозирги аақтда давлат тили ҳақида кўп гапириладиган бўлиб қолди. Шундай республикалар ҳам борки, конституцияларида республиканинг давлат тили ҳақида модда бор. Жамоатчиликнинг бир қисми шундай фикрда бўлгандан кейин бунинг айби ҳам йўқ. Лекин бунинг айтарлик аҳамияти ҳам йўқ. Гап шундаки, В. И. Ленин давлат тилига қарши бўлган. Чунки «давлат тили»нинг мажбурийлик элементи бор. Тилларнинг тенг ҳуқуқлиги ғоясининг ўзи уларнинг баъзиларини давлат тили сифатида ажратиб кўрсатиш имконини бермайди. СССРда 100 дан ортиқ миллат ва элатлар, 53 та республика ва автоном тузилмалар бор. Бинобарин, тиллар тенг ҳуқуқли бўлгандан кейин шунча давлат тили бўлиши керакдек туюлади. Шундай бўлиши мантиқийми? Мабодо қардош республикадан хонадонингизга меҳмон келиб қолгудек бўлса, менинг тилимда гаплашамиз, чунки бу бизнинг давлат тилимиз, деб бўладими? Бу бизнинг ахлоқий нормаларимизга, барча халқларнинг меҳмондўстлик анъаналарига зид эмасми?» («Совет Ўзбекистони» газетаси, 1988 йил, 30 декабрь).\nҲақиқатай ҳам, В. И. Ленин давлат тилига қарши бўлган. Жумладан у ёзади: «Давлат тили деб туриб олиш — бу шармандалик. Бу полициячиликдир» (В. И. Ленин, Тўла асарлар тўплами, 48-том, 360-бет). Лекин В. И. Ленин бу фикрни иттифоқдош республикаларда миллий тилларга давлат тили статуси берилиши нуқтаи назаридан эмас, балки умумдавлат тили статуси нуқтаи назаридан гапирган ва бунда, шубқасиз рус тилига шундай ҳуқуқ берилиши тўғри бўлмаслиги назарда тутилади. (Чунки иттифоқимиздаги бошқа бирон миллий тилга давлат тили статуси берилиши ҳақида гап бўлиши мумкин эмас эди). Демак, бу принцип В. И. Лениннинг иттифоқимиздаги барча миллий тилларнинг тенг ҳуқуқли, тўла эркин бўлиши ҳақидаги таълимотига жуда мос тушади, амалда шундай бўлишини таъминлайди. Худди шундай бўлди ҳам, яъни бирон тилга (жумладан, рус тилига) умумдавлат тили статуси берилмай, барча миллий тилларнинг тенг ҳуқуқлилиги, тўла эркини таъминланиши натижасида иттифоқимиздаги барча миллий тиллар мисли кўрилмаган даражада риаожландики, буни юқорида қайд этиб ўтдик. Хўш, ҳозирги шароитда иттифоқдош республикаларда миллий тилларга давлат тили статуси берилиши масаласида ҳам шундай йўл тутиш тўғри бўладими, яъни миллий тилга давлат статуси берилиши шу республикадаги бошқа тилларнинг тенг ҳуқуқлигигига, тўла эркин бўлишига тўсқинлик қиладими? Бу саволга тўғри жавоб бериш учун «Нима учун ўзбек тилига давлат тили статуси берилиши масаласи кун тартибига келиб чиқди?» деган саволни қўйиб, унга ишончли жавоб топсак, масала ойдинлашади.\nМаълумки, В. И. Ленин тилларнинг тенг ҳуқуқлилиги ҳақида гапирганда, миллий тилларнинг қўлланишида бирон-бир чекланишнинг бўлмаслигини назарда тутади. Шу жиҳатдан ҳозирги ўзбек адабий тилига назар ташласак, аҳвол қандай? Очиқ ва лўнда қилиб айтсак, миллий тиллар ҳақидаги ана шу қонун-қоида, ленинча принцип ўзбек миллий адабий тилига нисбатан қўпол тарзда бузилди. Масалан, ЎзКП МК, область, шаҳар ва район партия комитетлари, шунингдек давлат органлари ва бошқа идораларда, ҳатто, жуда бир кичик иш жойлари иш ҳужжатларнинг асосан ёки бутунлай рус тилида олиб борилишининг ўзиёқ ўзбек тили вазифаси доирасининг қай даражада чекланганлиги, торайганлигини кўрсатади. Бунга техник олий ўқув юртларида дарсларнинг фақат ва асосан рус тилида олиб борилиши, бу жараённинг кучайиб бораётгани ва бунга тарафдорларнинг кўпаяётгани ва бошқа фактларни қўшсак, ўзбек тили вазифаси доирасининг чекланиши тобора кучайиб бораётганини тасаввур этиш қийин эмас. Бинобарин, миллий тил ҳақидаги ленинча таълимотнинг, ленинча принципнинг ўзиёқ бундай ҳолга қарши курашишни, ўзбек тилига республикамизда фаолиятнинг барча соҳасида қўлланнш ҳуқуқининг тикланишини тақозо этади. Ана шу ҳаётий талаб тақозоси ўзбек тилининг шундай ҳуқуққа эгалиги расмий тарзда, ҳужжат билан қонунлаштириш масаласини кун тартибига қўйди. Ўзбек тилига давлат тили статусининг берилиши, бизнингча, бу масалани ҳал этишнинг энг тўғри ва одил йўлидир.\n(Демак, ўзбек тилига давлат тили статуси берилиши масаласи айрим республикаларга тақлид қилиш оқибати бўлмай, қозирги ҳаёт, шароит тақозоси билан келиб чиққан бўлиб, бу тадбирнинг амалга оширилиши миллий тил ҳақидаги ленинча таълимот (принцип)га асло зид эмас, аксинча, у ўзбек тилининг қўлланишида ана шу принципга изчил амал қилинишини таъминлайди. Бу билан республикамиздаги бошқа миллий тиллар камситилмайди, уларнинг ҳуқуқи бирон жиҳатдан чекланмайди ҳам. Шунингдек, бу тадбир амалга оширилган тақдирда рус тилининг миллатлараро алоқа воситаси бўлиш ролига ва унинг республикамиздаги ҳуқуқини, вазифа доирасини чеклашга сабаб ҳам бўлмайди. Ўзбек тилига давлат тили статуси берилишини худди шу маънода тушуниш лозим. Бизнингча, ўзбек тилига давлат тили статуси берилишини талаб қилаётган, қўллаб-қуааатлаётган ўртоқлар ҳам масаланинг моҳиятини худди шундай тушуняптилар, бунда улар республикамиздаги бошқа миллатлар тилларининг камситилиши, ҳуқуқининг чекланиши фикридан мутлақо йироқдирлар.\nМаълумки, ўзбек тилига давлат тили статуси берилса, рус тили ҳақида қандай қонун-қоида қабул қилиниши керак деган савол (масала) ҳам ўртага ташланяпти ва бу ҳақда ҳам турлича фикр-мулоқазалар билдириляпти. Айримлар ўзбек тили билан бирга рус тилига ҳам давлат тили статуси берилиши керак, деган фикр айтса, баъзи ўртоқлар бундай қилишнинг ҳожати йўқ, рус тили, худди шу вақтгача бўлганидек, миллатлараро алоқа воситасини бажарувчи, шундай имкон ва ҳуқуққа эга бўлган тил бўлиб қолаверади, деган фикрдадир. Бизнингча, ана шу иккинчи фикр энг тўғри ва мақбул фикр. Чунки, биринчидан, республикамизда рус тилининг ҳуқуқи заррача ҳам камситилаётгани, унинг қўлланиш доираси, вазифаси бирон жиҳатдан чекланаётгани йўқ ва бундан кейин ҳам шундай ҳолат давом этишига ҳеч кимда шубҳа бўлмаса керак. Шундай экан, республикамизда рус тилини ҳам давлат тили деб қайд этиш, буни қонунлаштиришга ҳеч қандай талаб, эҳтиёжнинг ўзи йўқ. Иккинчидан, юқорида айтиб ўтдикки, ўзбек тилига давлат тили статуси берилиши шу тилнинг миллий тилларга хос ҳуқуқини тиклаш, бунга тўсқинлик қилувчи, халақит берувчи барча ҳолатларга чек қўйиш талаби билан бўляпти, шу мақсаддагина қонунлаштириляпти. Демак, бу билан ўзбек тилига бирон-бир ортиқча имтиёз берилаётгани йўқ. Бу факт ҳам республикада яна бошқа бир тилга жумладан, рус тилига ҳам давлат тили статуси берилишини тақозо этмайди. Ниҳоят, учинчидан, рус тилига давлат тили статуси бериш керак бўладиган бўлса, бу иш фақат бизнинг республикамиздагина эмас, балки иттифоқдаги бошқа республикаларда ҳам амалга оширилиши керак бўлади. Чунки рус тилининг ҳуқуқи, вазифаси барча республикаларимизда бир хилда. Лекин, бизнингча, бунинг учун ҳам ҳеч қандай талаб, эқтиёж йўқ. Рус тили РСФСРда, умуман, аҳолиси асосан руслар бўлган бирон территорияда давлат тили деб эълон қилинмагани қолда, унга иттифоқдош республикаларда давлат тили статусининг берилишиии бирон жиҳатдан асослаб, оқлаб бўлмайди. Рус тили иттифоқимиздаги бирон тилда бўлмаган имкон ва ҳуқуққа — кенг маънодаги миллатлараро алоқа воситаси вазифасини бажариш имконига, ҳуқуқига эгаки, бу нарсани инкор этишга ҳеч қандай асос йўқ, уни бирон қонун-қоида билан расмийлаштиришга ҳам эҳтиёж йўқ. Шундай экан, биром республикада рус тилига давлат тили статуси бериш кераклиги ҳақида гапириб ўтиришга ўрин ҳам йўқ, деб ўйлаймиз. Бундай қилиш, яъни рус тилига бирон республикада (ёки республикаларда) давлат тили статуси бериш ҳақида масала кўтариш унинг (рус тилининг) бундан кейин ҳам ҳозиргидек ҳуқуққа эга бўлиши ва шундай вазифани бажаришда давом этишига шубҳа борлигига ишора қилади, жамоатчиликда шундай тасаввур уйғотади. Демак, рус тилининг ҳозирги вақтда иттифоқимиздаги, жумладан, республикамиздаги ҳолати (мавқеи, вазифаси) унга давлат тили статуси берилиши эмас, ҳатто, шу масаланинг кун тартибига қўйилишига асос йўқлигини кўрсатади.\nЭнди учинчи муҳим масала, яъни ўзбек тилига давлат тили статуси берилиши республикамиздаги бошқа миллатлар тилларига муносабатга таъсири қандай бўлиши масаласига келганда шуни айтиш керакки, бу тадбирнинг республикадаги бошқа миллатлар тилларининг эркинлигига ҳеч қандай салбий таъсири бўлмайди. Чунки, кўриб ўтганимиздек, ўзбек тилига давлат тили статуси берилиши шу тилга бирон ортиқ имтиёз бериб, бошқа тилларнинг ҳуқуқини чеклаш талаби ва мақсади билан эмас, фақатгина ўзбек тилининг миллий тилларга берилган ҳуқуқларини тиклаш, шуни расмийлаштириш талаби, эҳтиёжи билан бўляпти. Бинобарин, бу билан бирон ўзбекка, ўртоқ Ш. Ўразаев ўйлаганчалик, «қардош республикадан уйига келган меқмонга менинг тилимда гаплашамиз», дейиш ҳуқуқи берилмайди, бундай бачкана фикр ҳеч бир ўзбекнинг хаёлига келмайди ҳам.\nАлбатта, республикамизда яшовчи бошқа миллатлар тиллари ўзбек тили билан бирдек ҳуқуққа, бирдек вазифага эга бўлиши қийин. Масалан, Тожикистон ва Туркманистонда ўзбеклар кўп. Лекин бу республикаларда барча идора ишларининг, олий ўқув юртларида барча предметлар бўйича дарсларнинг ўзбек тилида олиб борилишини қонунлаштириш тўғри бўлмаганидек, Ўзбекистонда яшовчи бошқа миллатлар тилларига ҳам бундай вазифа юклатилмайди. Демак, республиканинг тил ҳақидаги қонунида бу ерда яшовчи бошқа миллатлар тилларининг ҳуқуқи, вазифаси аниқ белгиланиши, бунда В. И. Лениннинг айтганлари асосида иш кўриш керак бўлади: «Миллий тилни иттифоқимизга кирган ўзга миллий республикаларда ишлатиш тўғрисида жуда қатъий қоидалар жорий қилиш ва бу қоидаларни жуда пухта текшириб туриш керак. Шубҳа йўқки, темир йўл хизматининг бирлиги баҳонаси билан, қонун-қоидалар бирлиги ва шу кабилар баҳонаси билан бизда, ҳозирги аппаратимиз шароитида кўпдан-кўп ғирт русча тахлитдаги суиистеъмоллар бўлиши турган гап. Бу суиистеъмолларга қарши курашмоқ учун алоҳида моҳирлик зарур, бундай курашга бел боғлаб киришувчи кишиларнинг жуда самимий бўлиши лозимлиги тўғрисида сўзлаб ўтирмаса ҳам бўлади. Бунда батафсил ишланган қонунлар мажмуаси керак бўлади, бу қонунлар мажмуасини фақат шу республикада яшовчи миллат кишиларигина бир қадар муваффақият билан туза олади» (В. И. Ленин, Тўла асарлар тўплами, 45-том, 405-бет).\nНиҳоят, яна бир масалага, яъни тенг ҳуқуқли барча миллий тилларга давлат тили статуси берилиши керакми ёки айримларигагина шундай ҳуқуқ берилиши керакми эканлигига тўхтаб ўтиш зарур бўлади. Ш. Ўразаев ўз мақоласида, жумладан, қуйидагиларни ёзади: «Тилларнинг тенг ҳуқуқлиги ғоясининг ўзи уларнинг баъзиларини давлат тили сифатида ажратиб кўрсатиш имконини бермайди. СССРда 100 дан ортиқ миллат ва элатлар, 53 та республика ва автоном тузилмалар бор. Бинобарин, тиллар тенг ҳуқуқли бўлгандан кейин шунча давлат тили бўлиши керакдек туюлади. Шундай бўлиши мантиқийми?»\nБиринчидан, ҳеч ким барча миллат ва элатлар тилларига давлат тили статуси берилиши ҳақида гапираётгани йўқ. Иккинчидан, миллий тилларга, жумладан, ўзбек тилига давлат тили статуси берилишининг шунчаки бир истак эмаслиги, шароит тақозоси билан шундай қилинаётганлиги айтилди. Бинобарин, у ёки бу миллий тилга давлат тили статуси бериш керак-керакмаслигини ҳал этишда коикрет шароитдан келиб чиқиш керак бўлади. Бирон республикада шу ер асосий аҳолиси тилининг, ерли миллат тилининг ҳуқуқи, вазифасида ҳеч қандай чеклаш юз бермаган бўлса, у фаолиятнинг барча соҳаларида алоқа воситаси сифатида қўлланаётган бўлса, ўз-ўзидан, бу ерда миллий тилнинг тенг ҳуқуқлилиги, тўла эркинлиги бузилмаган бўлади ва бу миллий тилга давлат тили статуси берилиши ҳақида гапириш ортиқча, бунга асос, эқтиёж йўқ бўлади (рус тили шундай мавқеда экани айтилди) Агар у ёки бу миллий тилнинг тенг ҳуқуқлилиги, тўла эркинлиги таъминланмаган бўлса, уни таъминлайдиган шароитни яратиш чора-тадбири кўрилиши керак бўлади.\nЮқорида чиқади айтилганлардан шундай хулосалар келиб:\nБиринчидан, ўзбек тилига давлат тили статуси берилиши керак. Бунинг республикамиздаги барча миллий тилларнинг тенг ҳуқуқлилиги, тўла эркинлигига салбий таъсир этиш эҳтимоли йўқ.\nИккинчидан, рус тилининг имкони, ҳозирги шароитдаги вазифаси бу тилга давлат тили статуси берилиши масаласини куи тартибига қўймайди. Миллатлараро алоқа воситаси эканлиги (шуни тан олиш, қайд этиш) бу тил статусининг тўла ва тўғри ифодасидир.\nУчинчидан, республикамиздаги бошқа миллатлар тилларининг тенг ҳуқуқлилиги, тўла эркинлиги, вазифа доираси «Тил ҳақидаги қонун»да тўла қайд этилади.\nЎзССР ФА А. С. Пушкин номидаги Тил ва адабиёт институтининг директори, филология фанлари доктори\nинститут директорининг илмий ишлар бўйича муовини, филология фанлари доктори\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетаси, 1989 йил, 24 март\n← Аввалги Аввалги Туркия элчиси: Таълим – Ўзбекистон билан ҳамкорлигимизнинг энг муҳим йўналишларидан бири\nКейинги → Кейинги: Гюстав Флобер ҳикматларидан


фаол модда: тербинафин гидрохлориди – 0,28125 г (тербинафинга қайта ҳисобланганда) – 0,25 г.\nёрдамчи моддалар: кроскармеллоза (кроскармеллоза натрий), микрокристалл целлюлоза, лактоза (сут ыанди), гипромеллоза (гидроксипропилметилцеллюлоза), фармацевтик саноат учун магний стеарати, коллоид кремний диоксиди (аэросил).\nТаърифи: оқ ёки сарғиш тусли оқ рангли, ясси цилиндрик, фаскали ва рискали таблеткалар.\nАТХ коди: D01BA02\nТербинафин аллиламинлар гуруҳига мансуб, замбуруғларга қарши кенг таъсир доирасига эга. Паст концентрацияларда Trychophyton дерматофитларига (Т.rubrum, T.mentagrophytes, Т.tonsurans, Т.verrucosum, Т.violaceum), Microsporumcanis, Epidermophyton floccosum, моғор замбуруғлари (масалан, Aspergillus, Cladosporium, Scopulariopsis brevicalius), ачитқи замбуруғлари, асосан Candida albicans ва айрим диморф замбуруғларга фунгицид таъсир кўрсатади. Candida замбуруғлари ва унинг мицелиал шаклларига замбуруғнинг турига қараб фунгицид ёки фунгистатик таъсир кўрсатади.\nТербинафин сквален-эпоксидаза ферментини ингибиция қилиш йўли орқали замбуруғнинг хужайра мембранасининг асосий компоненти эргостерол синтезининг эрта босқичини бузади.\nПерорал қўлланилганида Malassezia furfur чақирган рангбаранг темираткини даволашда самарасиз.\nПерорал қабул қилинганида яхши сўрилади, 0,8 соатдан кейин қабул қилинган дозанинг ярми сўрилади; 4,6 соатдан кейин қабул қилинган дозанинг ярми организмда тақсимланади. 250 мг бир марталик доза қабул қилинганидан 1-2 соатдан кейин препаратнинг плазмадаги максимал концентрацияси 0,97 мкг/мл га етади. Биокираолишлиги 80% ни ташкил этади. Овқат қабул қилиш тербинафиннинг биокираолишлигига таъсир қилмайди.\nТербинафин плазма оқсиллари билан жадал (99%) боғланади, тўқималарда тез тарқалади, терининг дермал қавати ва тирноқ пластинкаларига киради. Ёғ безлари секретига ўтади ва соч фолликулларида, сочларда, тери ва тери ости клетчаткасида юқори концентрацияларда тўпланади.\nЯрим чиқарилиш даври 16-18 соат, терминал фазада ярим чиқарилиш даври – 200-400 соатни ташкил этади.\nЖигарда фаол бўлмаган метаболитларигача биотрансформацияга учрайди; қабул қилинган дозанинг 80% метаболитлари кўринишида сийдик билан, қолган қисми (22%) – ахлат массалари билан чиқарилади. Организмда тўпланмайди. Беморларнинг ёши тербинафиннинг фармакокинетикасига таъсир қилмайди, аммо буйрак ёки жигар шикастланишида қонда тербинафиннинг юқори концентрацияларига олиб келиб, чиқарилиши пасайиши мумкин.\nБошнинг сочли қисми микозлари (трихофития, микроспория).\nTrychophyton (Т.rubrum, mentagrophytes, verrucosum, violaceum), Microsporum (М. canis, M.gypseum) ва Epidermophyton floccosum чақирган тери ва тирноқ микозлари.\nТизимли даволашни талаб этувчи тана ва қўл-оёқнинг силлиқ терисини оғир, тарқалган дерматомикозлари.\nТери ва шиллиқ қаватлар кандидозини даволашда қўлланади.\nДаволаш курси давомийлиги ва дозалаш индивидуал равишда белгиланади ва жараённи жойлашиши ва касалликнинг оғирлик даражасига боғлиқ.\nОдатдаги доза: 250 мг (1 таблетка) кунига 1 марта буюрилади.\nОнихомикозлар: даволаш давомийлиги тахминан 6-12 ҳафтани ташкил қилади. Қўл кафти ва оёқ панжаси бармоқларининг тирноқларини (оёқ панжасининг катта бармоғидан ташқари) шикастланишида ёки бемор ёш бўлса даволаш курси 12 ҳафтадан камроқ бўлиши мумкин. Оёқ панжасининг катта бармоғи инфекциясида одатда 3-ойлик даволаш курси етарли бўлади. Кам ҳолларда тирноқни ўсиши тезлиги пасайганда 6 ой ва ундан кўпроққача даволаш талаб этилиши мумкин.\nТерининг замбуруғли инфекциялари: инфекция бармоқлар орасида, оёқнинг кафтида ёки “пайпоқ” турдаги жойлашишида даволаш давомийлиги 2-6 ҳафтани, тананинг бошқа соҳалари микозларида: болдирда – 2-4 ҳафтани, танада – 4 ҳафтани; Candida чақирган микозларда – 2-4 ҳафтани; Microsporum сanis чақирган микозларда – 4 ҳафтадан кўпроқни ташкил этади.\nБолаларга: одатда 125 мг (1/2 таблетка) буюрилади. Бошнинг сочли қисми микозларини даволаш давомийлиги тахминан 4 ҳафтани ташкил этади, Microsporum сanis томонидан шикастланганда – узоқ вақтни ташкил этиши мумкин.\nТана вазни 20 кг дан 40 кг гача бўлган болаларга – 125 мг суткада 1 марта.\nТана вазни 20 кг дан ортиқ болаларга – 250 мг суткада 1 марта.\nКекса беморларга препарат катталарга буюриладиган дозада буюрилади.\nЖигар ва/ёки буйрак функциясини яққол бузилишларида (креатинин клиренси <50 мл/мин ёки қонда креатинин концентрацияси 300 мкмоль/л дан ошиқ): 125 мг суткада 1 марта буюрилади.\nДиспептик бузилишлар (иштаҳани пасайиши, кўнгил айниши, диарея, меъдада тўлиш ҳисси, қоринда оғриқ); тери аллергик реакциялари (эшакеми, тошма); мушак-скелет реакциялари (артралгия, миалгия), тизимли қизил югурик кечишини оғирлашиши.\nТаъм билишни бузилиши, шу жумладан таъм билишни йўқолиши (даволаш тўхтатилганидан кейин бир неча ҳафта давомида тикланади).\nЖуда кам ҳолларда: гепатобилиар бузилишлар (холестатик сариқлик), хафли экссудатив эритема (Стивенс-Джонсон синдроми), токсик эпидермал некролиз (Лайелл синдроми), анафилактоид реакциялар, агранулоцитоз ёки тромбоцитопения, нейтропения, лимфопения.\nПрепаратнинг бирон-бир компонентига юқори сезувчанлик; 3 ёшгача ва тана вазни 20 кг гача бўлган болалар (ушбу дори шакли учун), эмизиш даврида қўллаш мумкин эмас.\nЭҳтиёткорлик билан: жигар ва/ёки буйрак етишмовчилиги, алкоголизм, суяк кўмигида қон яратилишини сусайиши, ўсмалар, моддалар алмашинуви касалликлари, қўл-оёқ қон-томирларини окклюзион касалликларида.\nCYP2D6 изофементини сусайтиради ва трициклик антидепрессантлар ва серотонинни қайта қамраб олинишини селектив блокаторлари (масалан, дезипрамин, флувоксамин), β1-блокаторлар (метопролол, пропранолол), аритмияга қарши воситалар (флекаинид, проавфенон), МАО-В-ингибиторлари (селегилин) ва антипсихотик воситалар (масалан, хлорпромазин, галоперидол) каби препаратларнинг метаболизмига тўсқинлик қилади.\nДори препаратлари – CYP450 индукторлари (масалан, рифампицин) тербинафинни организмдан чиқарилишини тезлаштириши мумкин.\nДори препаратлари – CYP450 ингибиторлари (масалан, циметидин) тербинафиннинг метаболизми ва организмдан чиқарилишини секинлаштириши мумкин. Ушбу препаратларни бир вақтда қўлланилганида тербинафиннинг дозасига тузатиш киритиш талаб этилиши мумкин.\nТербинафин ва перорал контрацептивларни бир вақтда қабул қилинганида ҳайз цикли бузилиши мумкин.\nКофеиннинг клиренсини 21% пасайтиради ва унинг ярим парчаланиш вақтини 31% га узайтиради.\nФеназон, дигоксин, варфариннинг клиренсига таъсир қилмайди.\nЭтанол ёки гепатотоксик таъсирга эга препаратлар билан бирга қўлланилганида жигарни дори воситаси таъсирида шикастланишини ривожланиши хавфи пайдо бўлади.\nТербинафинни мунтазам қўлламаслик ёки даволашни муддатидан олдин тўхтатиш касалликни қайталанишига олиб келиши мумкин.\nДаволаш давомийлигига ёндош касалликларни мавжудлиги, даволаш курсининг бошида тирноқларнинг ҳолати каби омиллар таъсир қилиши мумкин.\nАгар 2 ҳафта даволашдан кейин ҳолатни яхшиланиши кузатилмаса, касаллик қўзғатувчисини ва унинг препаратга сезгирлигини такроран аниқлаш керак.\nОнихомикозда фақат кўпчилик тирноқларни бутунлай шикастланиши, ққол тирноқ ости гиперкератозини мавжудлиги, аввалги маҳаллий даволашни самарасизлигидагина тизимли қўллаш сабаб бўлиши мумкин.\nОнихомикозни даволашда клиник жавоб одатда микологик соғайиш ва даволаш курси тугаганидан бир неча ойдан кейин кузатилади, бу соғлом тирноқни ўсиш тезлиги билан боғлиқ. Кафт онихомикозини даволашда 3 ҳафта давомида ва панжа онихомикозини даволашда 6 ҳафта давомида тирноқ пластинкасини олиб ташлаш талаб этилмайди.\nОғир буйрак етишмовчилигида (креатинин клиренси минутига 50 мл дан кам ёки қонда креатинин 300 мкмоль/л дан ошиқ), жигар фаолиятини бузилишида тербинафиннинг дозасини икки марта камайтириш керак.\nЖигар касаллигида тербинафиннинг клиренси пасайиши мумкин.\nЖигар функцияси пасайишида катталар учун дозанинг ярми буюрилади. Даволаш вақтида қон зардобида жигар трансаминазалар даражасини назорат қилиш керак. Кам ҳолларда даволашдан 3 ойдан кейин холестаз ва гепатит пайдо бўлиши мумкин. Жигар функциясини бузилишининг белгилари (ҳолсизлик, ўтиб кетувчи кўнгил айниши, иштаҳани йўқолиши, қоринда оғриқ, сариқлик, сийдикни тўқ рангга бўялиши ёки ахлатни рангсизланиши) пайдо бўлганида прапаратни бекор қилиш керак.\nПсориази бўлган беморларга тербинафинни буюриш юқори эҳтиёткорликни талаб этади, чунки жуда кам ҳолларда тербинафин псориазни зўрайишини чақириши мумкин.\nТербинафин билан даволаганда кийим ва пойафзал орқали такроран инфекцияланишни олдини олиш учун умумий гигиена қоидаларига риоя қилиш керак. Даволаш жараёнида (2 ҳафтадан кейин) ва даволаш сўнгида пойафзал, носки ва пайпоқларни замбуруғларга қарши ишлов бериш керак.\nТербинафинни ҳомиладорлик вақтида қўллашнинг хавфсизлиги бўйича етарли маълумотлар йўқлиги туфайли, уни ҳомиладорлик вақтида қўллаш мумкин эмас.\nТербинафин кўкрак сути билан ажралади, шунинг учун уни эмизиш даврида буюриш мумкин эмас.\nАвтомобил ва ҳаракатдаги механизмларни бошқариш қобилиятига таъсири\nТербинафин автомобилни бошқариш ва диққатни юқори жамлашни талаб этувчи ишларни бажариш қобилиятига таъсир қилмайди.\nСимптомлари: кўнгил айниши, қусиш, қориннинг пастки қисмида, эпигастрал соҳада оғриқ.\nДаволаш: меъдани ювиш, кейинчалик фаоллаштирилган кўмирни буюриш ва/ёки симптоматик даволаш.\nТаблеткалар 250 мг дан. 7 ёки 10 таблетка поливинилхлорид плёнка ва алюмин фольгали контур уяли ўрамда.\n1, 2, 3 ёки 4 контур уяли ўрам давлат ва рус тилларидаги қўллаш бўйича йўриқномаси билан картон қутида.


Фергюсонда фавқулодда ҳолат жорий этилди\nАҚШнинг Миссури штати Сент-Луис округи раҳбари намойишчилар билан полициячилар тўқнашган Фергюсон шаҳрида фавқулодда ҳолат эълон қилди.\nДушанба куни бу шаҳарда полициячи томонидан ўлдирилган қора танли ўсмир Майкл Браун ўлимига бир йил тўлиши муносабати билан бир неча юз киши норозилик намойиши ўтказган. Қош қорайганда ирқчиликка қарши тинч намойишда иштирок этган норозилар ўрнини полиция билан тўқнашган гуруҳ эгаллаган.\nЯкшанба куни полициячиларнинг 18 ёшли қора танли Тайрон Харрис билан отишгани тафсилотига оид мишмишлардан кейин намойишчилар эҳтироси жунбушга келди. 9 август кунги тўқнашувдан кейин Харрис оғир аҳволда касалхонага ётқизилганди.\nПолиция вакилларига кўра, у полициячиларга қарата ўқ узган, улар эса бунга жавоб тариқади йигитга қарата ўт очганлар. Харрисга тўртта пункт бўйича айблов эълон қилинган, бироқ унинг яқинлари воқеаларнинг бу талқинини рад этмоқдалар.\nСент-Луис округи раҳбарига кўра, фавқулодда ҳолат зўравонлик ҳаракатларининг олдини олиш учун жорий этилган. Айни дамда Фергюсон кўчаларида полициянинг кучайтирилган бўлинмалари қоровуллик қилмоқда.


Алибой Йўляхшиевнинг ҳафта саволларига жавоблари « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nАлибой Йўляхшиевнинг ҳафта саволларига жавоблари\n15 January 2012 - 16:37\n“Сaлохиддин Aйюбий исмли қaрдошимиз ЎХҲ фaолиятининг сaмaрaдорлигини оширишгa қaрaтилгaн бир қaтор истaклaр билдирибди. У ўзининг истaклaрини қуйидaгичa ифодaлaйди:\n“Сизлaр хеч ким ҳaёлигa келтирмaгaн мaсaлaлaрни ўртaгa тaшлaнг. Демокрaтик дaвлaт қуриш керaкми, мaрҳaмaт хозирги ривожлaнгaн дaвлaт aндозaлaридaн олинглaр, шaриaтгa қaтъиян зид келмaйдигaнлaрини, aлбaттa. Кўпчиликкa энди бу ишлaр хомхaёл дейдигaн ишлaрни хозирги ҳолaтимизгa қaндaй олиб кирaмиз вa қaндaй тaтбиқ қилaмиз? Шу ишлaр устидa бош қотириш керaк менимчa.\nСизгa қaрши мaқолa ёзгaнлaрнинг бaзилaри Швециядa яшaркaн. Юзмa-юз учрaшиб гaплaшиб кўрмaдингизми? Улaр хaм қувғиндa-ку. Қaловини топсaнг, қор ёнaди дейишaди-ку. Эхтимол ўзингизгa қўшиб олaрсиз. Мaсaлaн Юсуф Рaсул”.\nХурмaтли Сaлохиддин! Бизнинг Хaрaкaтимиз фaолиятини кузaтиб тургaнингиз вa унинг сaмaрaли бўлишидa aсқaтaдигaн мaслaхaтлaр қилгaнингиз учун миннaтдорлик билдирaмиз. Aнa шундaй қиммaтли фикр вa истaклaрингиз билaн ўртоқлaшиб туришдa дaвом қилaсиз деб ишонaмиз.\nХaрaкaтимизнинг мaркaзий рaхбaрияти, жойлaрдaги мaхaллий гурухлaри aсосaн сиз тилгa олгaн мaсaлaлaр устидa иш олиб боришгa хaрaкaт қилишмоқдaлaр. Интернет сaхифaмиздa чоп этилaётгaн мaтериaллaргa қaрaсaнгиз хaм бу aнъaнaни сезaрсиз деб ўйлaймиз. Тўғри сиз aйтaгaнингиздек, сизнинг вa бошқa сиз кaби дўстлaрнинг фикру-истaклaри хисобгa олингaн шaклдa бу ишлaримизни янaдa яхшилaшимиз, мукaммaллaштиришимиз лозим, aлбaттa. “Кўпчиликнинг ҳaёлигa хaм келмaйдигaн оригинaл мaсaлaлaрни кўтaриб чиқишимизни” истaйсиз. Сиздaн Оллох рози бўлсин, биз хaм шундaй хaрaкaт қилишгa уринмоқдaмиз. Иншооллох, яқиндa ЎХХ Низомигa вa Дaстуригa мухим ўзгaртиришлaр киритиш лойихaсини эълон қилaмиз.\nХaрaкaтимизгa мухолиф фикрдa бўлгaн кишилaр билaн муносaбaтлaримиз хaқидa сўзлaйдигaн бўлсaк, улaрнинг хеч бири билaн биз зиддиятли қaрaшдa эмaсмиз. Эшигимиз доим очиқлиги Ҳaрaкaт Низомидa ифодaлaнгaн. Сиз aйтaётгaнингиз кaби бaъзи бир конкрет шaхслaр мaсaлaсигa келсaк, улaр билaн хaм ишлaшни дaвом қилдирaяпмиз. Муҳожирлaримизнинг бaъзилaри билaн хaр қaндaй муомaлa, муносaбaт иш бермaйди. Улaр ўз билгaнини қилишaди. Сиз хaм билaрсиз, Ўзбекистон мухолифaти номи билaн чет эллaрдa юргaнлaрнинг (ёки сизнинг тaъбирингидa қувғиндaгилaрнинг) aнчaгинaси ясaмa қочоқлaрдир. Нимa хaм деймиз, омон бўлишсинлaр. Биз эсa, эзгуликкa сaбaб бўлaдигaн, охир оқибaтдa Ўзбекистондa ижобий нaтижaлaр берaдигaнлaр ишлaрни қилишдa дaвом этaверaмиз. Чет эллaрдa юришгaн бошқa ўзбекистонликлaрнинг бaрчaлaрини хaм қaдрли Вaтaнимизнинг фaровон келaжaги учун aмaлгa оширилaётгaн ижобий ишлaрдa биргa хaрaкaт қилишлaригa дaъвaт этишдaн тўхтaмaймиз.\nЖавлон Аҳмедов исмли бир кишидан ҳам Ҳаракат адресига бир савол тушди. Бу савол ўзбек тилида жуда кўп хатолар билан ёзилган. У саволнинг қанчалар хато ва мазмунсиз ёзилганлигини қимматли муштарийларимиз ўзлари кўрсин деган мақсадда савол матнини ўз оригиналида келтирамиз:\n“O’z Res Prezidentiga qarshi fitna tayyorlash o’rniga o’z xayotlaringni o’zlaring tiklasalaring bo’ladiku axr.Senlar yomon ko’rayotgan Karimov shu ishlarni qilishga senlar kabi no shkurlar sabab bo’layapdi. AQW va Evropa bilan itfoqlashish senlar o’ylagandek qulluq qilish emas aksincha biz shunga majburmiz, bizni davlat eng yosh davlat bo’lib,kuchli davlatlar yordamiga muxtojdir.Itfoqlashish degani bu bir umirga degani emas,kerakli yordamni olib bo’lgach,bizni davlatham kuchli davlatlar qatorida bo’ladi.Siyosatga aqling yetmasa nima qilasan aralashib, bu kamsitish emas balkiy oddiygina maslaxat. ………………IT XURAVERAR KARVON O’TAVERAR\n……………… OSMONDAN TOSH YOG’SA O’T YOG’MAGANIGA SHKUR QIL.”\nИнсоф нуқтаи назаридан қаралса, бир миллатнинг она тилига бундай ҳурматсизликка йўл қўйган кишининг ҳарқандай сўзини эътиборсиз қолдириш энг тўғриси бўларди. Бошқа тарафдан Умумдунёвий қaбул қилингaн тaртибгa кўрa, бунaқa сaвол берaдигaн кишилaр кимликлaри хaқидa тўлa мaълумот кўрсaтиб, яшaш мaнзиллaрини хaм кўрсaтишлaри керaк. Бу жиҳaт ҳaм aслидa сaволгa жaвоб беришгa ўрин қолдирмaйди. Бироқ Ҳаракатимизнинг баъзи масъуллари саволнинг бу томонларига қарамасдан, унга бир-икки сўз жавоб ёзишни маслаҳат қилишдилар. Шу сабабдан бу савол аталмиш сақов сўзлар аралашмасига жавоб сифатида тубандагиларни ёзишни лозим кўрдим.\nБиринчидaн, сиз Ж. Aхмедов, ЎҺХ интернет сaхифaсининг 10.01.2012 сонидa босилгaн “Демокрaтизм йўқ бўлсa, нимaни чуқурлaштирaмиз” номли мaқолaни ўқиб чиқинг. Бaлки у мaқолaдaги Шухрaт Мaхмудович Рустaмов Ўзбекистоннинг мaнa шу бугунигa оид келтиргaн мaълумотлaр сиздaй “сиёсaт”гa “aқли” етишaдигaнлaрни aтрофгa очиқ кўз билaн қaрaшгa вa бироз бўлсa-дa ўйлaб сўзлaшгa ундaр.\nИккинчидaн, сиз кaби “сaводхон” кишилaр, бизнинг aдресимизгa мaнa шунaқa сaволлaрни ёзишгa уялмaётгaн экaн, демaк, тузилгaнигa озгинa вaқт кечишигa қaрaмaс Хaрaкaтимизнинг тaъсири Вaтaндa сезилaрли нaтижaлaр берa бошлaбди, деб тушуниш керaк бўлaди. Бу эсa бизни хурсaнд қилaдигaн бир ҳолaтдир.\nУчинчидaн, сиз хaм билaрсиз, 1991 йил aвгуст ойидa Оллохнинг қудрaти билaн советлaрнинг, яъни руслaрнинг aсорaтидaн Ўзбекистон хaм қутилиб қолгaн эди. Бу воқеaгa хaм мaнa бугун тўлa йигирмa йил кечди. Ўшa 1991 йилдa Кaримовнинг иккaлa қизи хaм 28 миллионли Ўзбекистон aхолисининг бири сифaтидa шaҳaр ичидa йўловчи тaшиш aвтобуслaридa шaҳaр aйлaнaрди, ўшa трaнспорт воситaдa ўқишгa, ишгa боришaрдилaр. Улaрнинг бу 20 йил ичидa бугун қaнчa бойликкa эгa бўлгaнлaрини вa бугун қaнaқa мaшинaлaрдa кезишaётгaнлaрини сиз ҳaм кўрa олaсизми? Улaр бундaй ўлчовсиз бу бойликкa қaндaй эришдилaр??? Улaрнинг бу бойликлaри қaйси бобосидaн қолгaн мерос? Aммо улaрни, улaрнинг бундaй қисқa вaқт орaлиғидa бу қaдaр кaттa бойликлaргa эгa бўлишгaнлaрини, у мулкнинг қaердaн келгaнини кўриш учун кишидa кўз бўлиши лозим келaди. Кўз бўлгaндa хaм aқлу фaросaтли кaллaдaги кўз бўлиши шaрт. Чунки кўз бaрчa ҳaйвонлaрдa, жумлaдaн эшaкдa ҳaм бор.\nТўртинчиси, И.Кaримов 1989 йилдa Ўзбекистон ҳукумaти бошигa совет коммунистлaри тaрaфидaн келтирилгaнини хaм билaрсиз. Демaк, бу одaм, Ўзбекистондaй бир мaмлaкaтнинг Aсосий Қонуни вa қонунлaригa хилоф рaвишдa 23 йилдaн буён Ўзбекистон хукумaти бошидa ўтиришни дaвом қилaяпти.\nЎртоқ Ж. Aхмедов, aқлидa қусури бўлмaгaн киши учун aнa шу юқоридa келтирилгaн тўрт хол (фaкт), Ўзбекистондaги бугунги aҳвол вa Ўзбекистон хукумaти бошидa қaндaй одaмизоти ўтиргaни хaқидa хулосa қилиш учун кифоядaн aнчa ортиқдир.\nЎртоқ Ж. Aхмедов! Сизнинг янги сaволлaрингизни вa фикрлaрингизни кутaмиз.


“ЁШЛАР КУНИ”ДА 1 064 ТА СПОРТ МУСОБАҚАСИ ЎТКАЗИЛДИ\nЎзбекистон Республикасида 30 июнь — “Ёшлар куни” муносабати билан ҳудудларда ёшларни спортга жалб этиш, уларни ҳам жисмоний ҳам маънавий соғлом этиб тарбиялаш ва оммавий спортни ривожлантириш борасида Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимининг кўрсатмаси ҳамда Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги ташаббусига асосан ушбу тадбирни муносиб ўтказиш мақсадида жисмоний тарбия ва спорт бошқармалари томонидан бир қатор спорт тадбирлари ташкил этилди.\nЖумладан, ҳудудларда спортнинг бадиий гимнастика, волейбол, футбол, мини футбол, стол теннис, шахмат-шашка, қўл жанги, енгил атлетика, сузиш, оғир атлетика каби турлари бўйича “Ёшлар куни” шиори остида кенг қамровли оммавий тадбирлар ўтказилди.\nХусусан, республика миқёсида жами 1 064 оммавий спорт тадбирлари, фестиваллар ва давра суҳбатларида 290 605 нафар ёшлар (шундан 102 930 нафар қизлар), шунингдек, «Youth Day» шиори остида ташкил этилган 5 км.га югуриш марафонида жами 120 643 нафар ёшлар фаол қатнашди.\nҚорақалпоғистон Республикасида жами 129 та оммавий спорт мусобақаларида 12 030 нафар ёшлар (шундан 3 821 нафари қизлар) иштирок этдилар.\nҚорақалпоғистон Республикаси туман (шаҳар)ларида волейбол, сузиш, стол теннис, шахмат, шашка, веломарафон, югуриш мусобақалари юқори савияда ташкил этилди.\n«Youth Day» шиори остида ташкил этилган 5 км.га оммавий югуриш марафонида 2000 нафар ёшлар қатнашди.\nАндижон вилоятида эса жами 200 та оммавий спорт мусобақаларида 11 460 нафар ёшлар (шундан 4 639 нафари қизлар) иштирок этди.\nАсака, Булоқбоши, Жалақудуқ, Олтинкўл, Улуғнор, Балиқчи, Марҳамат туманларида спортнинг юнон-рум кураши, стол теннис, футбол, волейбол, шахмат ва шашка, тош кутариш турлари бўйича мусобақалар ўтказилиб, ушбу тадбирларга жами 3 370 нафар (шундан 1 880 нафари қизлар) дан зиёд ёшлар жалб этилди.\n«Youth Day» шиори остида ташкил этилган 5 км.га оммавий югуриш марафонида 2 000 нафар ёшлар қатнашди.\nБухоро вилоятида жами 83 та оммавий спорт мусобақаларида жами 13 692нафар ёшлар (шундан 3 079 нафари қизлар) иштирок этдилар.\nВилоятда “Биз ёшлар доимо спорт билан” шиори остида спортнинг гандбол, стол тенниси, шахмат ва шашка спорт турлари оммавий спорт мусобақалари ўтказилди.\n«Youth Day» шиори остида ташкил этилган 5 км.га оммавий югуриш марафонида 1 000 нафар ёшлар қатнашди.\nЖиззах вилоятида ҳам спорт мусобақалари қизғин тус олди. Жами 62 та оммавий спорт мусобақалари, фестиваллар ва давра суҳбатларида жами 14 110 нафар ёшлар (шундан 3 628 нафари қизлар) иштирок этди.\nЗарбдор туманида 26-30 июнь кунлари бокс бўйича Ҳалқаро очиқ турнирда Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва республикамизни барча вилоятларидан умдли ёш спортчилар иштирок этдилар.\nҚашқадарё вилоятида жами 127 та оммавий спорт мусобақалари, фестиваллар ва давра суҳбатларида жами 107 128 нафар ёшлар (шундан 42 500 нафари қизлар) иштирок этди.\n«Youth Day» шиори остида республикамиз бўйлаб ташкил этилаётган югуриш марафони Қашқадарёда 25 июнь куни ўтказилди ва унда 65 103 нафар ёшлар қатнашди.\nНавоий вилоятида жами 46 та оммавий спорт мусобақалари, фестиваллар ва давра суҳбатларида жами 7 416 нафар ёшлар (шундан 2 231 нафари қизлар) иштирок этдилар.\n«Youth Day» шиори остида тонгда ташкил этилган 5 км.га оммавий югуриш марафонида 3 000 нафар ёшлар қатнашди.\nНаманган вилоятида жами 56 та оммавий спорт мусобақалари, фестиваллар ва давра суҳбатларида жами 12 251нафар ёшлар (шундан 3 754 нафари қизлар) иштирок этдилар.\nВилоятнинг барча ҳудудларида Жисмоний тарбия ва спорт бошқармаси, “Ёшлар иттифоқи” вилоят кенгаши ва “Маҳалла” хайрия жамоат фонди билан хамкорликда “Биз эпчил ва чаққонмиз”, “Маҳалламиз теннисчилари” шиори остида стол тенниси, шахмат, шашка, енгил атлетика спорт турлари бўйича вилоят биринчилиги мусобақалари ташкил этилди. Мусобақа ғолиб ва совриндорларини тақдирлаш маросими Наманган шаҳридаги “Ёшлар маркази” да ташкил этилди.\nСамарқанд вилоятида жами 61 та оммавий спорт мусобақалари, фестиваллар ва давра суҳбатларида жами 14 460 нафар ёшлар (шундан 4871 нафари қизлар) фаол иштирок этдилар.\n«Youth Day» шиори остида ташкил этилган 5 км.га оммавий югуриш марафонида3 000 нафардан зиёд ёшлар қатнашди.\nВилоятнинг 16 та туман (шаҳар)ларининг марказий истироҳат боғлари, аҳоли гавжум жойлари, спорт муассасаларида “Биз соғлом турмуш тарафдоримиз” шиори остида оммавий ва спорт тадбирлари ўтказилди.\nСирдарё вилоятида жами 32 та оммавий спорт мусобақалари, фестиваллар ва давра суҳбатларида жами 3917 нафар ёшлар (шундан 1410 нафари қизлар) фаол иштирок этдилар.\n«Youth Day» шиори остида ташкил этилган 5 км.га оммавий югуриш марафонида 1 940 нафардан зиёд ёшлар қатнашди.\nСурхондарё вилоятида жами 43 та оммавий спорт мусобақалари, фестиваллар ва давра суҳбатларида жами 10 562нафар ёшлар (шундан 3 928 нафари қизлар) фаол иштирок этдилар.\nБарча туман (шаҳар) жисмоний тарбия ва спорт бўлимлари томонидан ташкил этилган мусобақаларда спортнинг 7 та тури бўйича 4 000 нафардан зиёд ёшлар ўзаро беллашдилар.\n28 июнь куни «Youth Day» шиори остида ташкил этилган 5 км.га оммавий югуриш марафонида1 000 нафардан зиёд ёшлар қатнашди.\nТошкент вилоятида жами 68 та оммавий спорт мусобақалари, фестиваллар ва давра суҳбатларида жами 18 468 нафар ёшлар (шундан 6528 нафари қизлар) фаол иштирок этдилар.\n«Youth Day» шиори остида ташкил этилган 5 км.га оммавий югуриш марафонида 4000 нафардан зиёд ёшлар қатнашди.\nХоразм вилоятида жами 43 та оммавий спорт мусобақалари, фестиваллар ва давра суҳбатларида жами 11 861нафар ёшлар (шундан 3364 нафари қизлар) иштирок этдилар.\nУрганч шаҳрида "Касаба уюшмаси ва ёшлар" шиори остида "I ёш ходимлар спартакиадаси" ўтказилиб унда спортнинг баскетбол, стол тенниси, бадминтон, эстафетали югуриш хамда арқон тортиш турлари бўйича мусобақалар ўтказилди.\n«Youth Day» шиори остида ташкил этилган 5 км.га оммавий югуриш марафонида 1600 нафардан зиёд ёшлар қатнашди.\nФарғона вилоятида жами 55 та оммавий спорт мусобақалари, фестиваллар ва давра суҳбатларида жами 16 670 нафар ёшлар (шундан 5 460 нафари қизлар) иштирок этдилар.\n«Youth Day» шиори остида ташкил этилган 5 км.га оммавий югуриш марафонида 3200 нафардан зиёд ёшлар қатнашди.\nТошкент шаҳрида жами 59 та оммавий спорт мусобақаларида жами 36 580 нафар ёшлар (шундан 11 837 нафари қизлар) иштирок этдилар.\n«Youth Day» шиори остида ташкил этилган оммавий югуриш марафонида2 000 нафардан зиёд ёшлар қатнашди.\nТошкент шаҳар туман ҳокимликлари ва жисмоний тарбия ва спорт бўлимлари томонидан марказий маданият ва истироҳат боғларида спортнинг югуриш, шахмат-шашка, стол тенниси, бадминтон, кураш, дзюдо ва бокс турлари бўйича мусобақалар ўтказилди. Мусобақаларда спортда юқори натижаларга эришган таниқли спортчилар иштирокида маҳорат сабоқлари ташкил қилинди.\nBugungi hostlar .... 269\nBarcha xostlar ......... 825567


Бурун қонаганда нима қилиш керак? Томоқ қичишса ва биқин оғриса-чи? — manzur.uz\nҲар қандай механизмни бошқаришнинг ўзига хос сири бўлгани каби танани бошқаришнинг ҳам ўз усуллари бор. Қуйида сизга кундалик ҳаётда асқотадиган, ҳаётингизни енгиллаштирадиган осон ва арзон усулларни тавсия этамиз.\nmanzur.uz / 22.10.2019 321\nЮгурганда биқин санчиб қолса нима қилиш керак?\nБу ҳолатдан қутулиш учун ўнг оёқ ерга тушаётган пайтда нафас чиқариш керак. Гап шундаки, биқин санчиши жигарга босим тушиши туфайли юзага келади, унга босим тушишининг олдини олиш учун эса юқоридаги тавсияга амал қилиш лозим.Томоқ қичишса нима қилиш керак?\nТомоқ қичишса нима қилиш керак?\nҚулоғингизни қашинг — шу йўл билан сиз қичишишни келтириб чиқарадиган асаб толаларини тинчлантирасиз ва бу сизни нохушликдан қутқаради. Қулоқ-томоқ-бурун шифокори Скотт Шафер шундай маслаҳат беради.\nЯхшироқ эшитиш учун нима қилиш керак?\nЖавоб жуда оддий ва ғалати: диққат билан қулоқ солинг, фақат ўнг қулоғингиз билан. Гап шундаки, ўнг қулоқ сўзларни яхшироқ англайди, чап қулоқ эса мусиқа ва ноталарни. Бу мия яримшарларининг ўзига хослиги билан боғлиқ.\nУколдан қўрққанда нима қилиш керак?\nЭмлаш пайтида нохуш ҳисдан қутулишнинг ҳам сири бор экан: бунинг учун йўталинг. Тадқиқотлардан маълум бўлишича, инсон эмлаш пайтида йўталса оғриқни сезмас экан. Йўтал кўкракдаги босимни кутилмаганда вақтинчалик оширади ва бош миянинг оғриқни сезиш қобилиятини вақтинча сўндиради.\nБурун битиб қолса нима қилиш керак?\nЛиза ДеСтефанодан маслаҳат: тилингиз билан юқори танглайдаги нуқтани бир неча марта босинг. Тахминан 20 сонияда сўнг бурун битиши йўқолади.\nЁтишдан олдин кўп овқат еб юборганда нима қилиш керак?\nБу усул жиғилдон қайнашининг олдини олади. Чап ёнбошингиз билан ётинг дейди гастроэнтеролог Энтони А. Старполи. Шунда ошқозонингиз пастроқда бўлади ва кислота томоғингизга ўтмайди. Шунингдек, овқатланиб бўлган заҳоти ухлаш мутлақо тавсия этилмайди, 2-3 соатдан кейин ухлашга ётиш лозим.\nТиш оғриганда нима қилиш керак?\nОғриқни енгиллаштириш учун бундай қилиш керак: бир бўлак музни бош ва кўрсаткич бармоқларингиз орасига кафтингизнинг ташқи томонидан суртинг. Тиш оғриғи босилади. Бу шундай изоҳланади: кафтнинг ушбу қисмидаги асаб толаларини тинчлантириш мияга оғриқ сигналлари жўнатилишини тўхтатади.\nБурундан қонаганда нима қилиш керак?\nБир парча мато олиб танглайнинг бурун остидаги қисмига қўйинг, сўнгра бармоғингиз билан маҳкам босинг – бу доктор Питер Десморенинг маслаҳати. Қон оқиши артерия босилгани учун тўхтайди. Лекин қон оқиши 5-10 дақиқа давомида тўхтамаса албатта шифокорга мурожаат қилинг!\nБармоқ куйиб қолганда нима қилиш керак?\nПуфакча пайдо бўлмаслиги учун куйган жойга бу қўлингиз бармоғининг ёстиқчаси билан босиб туринг. Бу усулни доктор Лиза Де Стефано тавсия этади. Оғриқни пасайтириш учун эса совуқ сувдан фойдаланинг.\nЎта ҳаяжонланган пайтда нима қилиш керак?\nВрач Бэн Эбо бу ҳолда бош бармоққа пуфлашни тавсия қилади. Қизиқ факт: бош бармоқнинг ўз пульси бўлиб, уни тинчлантириш орқали юрак уришини ҳам тинчлантириш мумкин экан. Бармоғингизга пуфлаганингизда у совийди ва бу юракни тинчлантиради.\nМузқаймоқ еганда мия зирқираб кетса нима қилиш керак?\nБу ҳолат кўпчиликка таниш бўлса керак. Танглайдаги асаб толалари музлагани учун мия бутун тана музлаб қолди деган қарор келгани учун ушбу ҳолат юз беради. Бунга жавобан танани иситиш жараёни бошланади ва бош оғриғи вужудга келади. Оғриқни қолдириш учун тилингиз юзасини танглайингизга тегизинг.\nҚўл увишиб қолса нима қилиш керак?\nБошни чапга-ўнгга силкитиш керак, дейди Лиза ДеСтефано. Увишиш асаб толаларининг қисилиши сабабли юзага келади. Қўлдан мияга сигнал узатувчи асаб тугунчалари бўйин орқали ўтади, шунинг учун увишишдан фориғ бўлиш учун бу тугунчани бўшатиш лозим.\nТез ухшлаш учун нима қилиш керак?\nЭрталаб уйғонганингизда дарҳол ўрнингиздан туринг ва фақат кечқурун ухлаш вақти бўлганидагина ётоғингизга қайтинг. Бу организмингизга каравот уйқу билан боғлиқ эканлигини англашига ёрдам беради ва бошингиз ёстиққа тегиши билан ухлаб қоладиган бўласиз.\nБирор нарсани ёд олиш учун нима қилиш керак?\nПрофессор Кэнди Геймгратнер ухлашдан олдин ёдлаш лозим бўлган матнни бир неча марта ўқишни тавсия қилади. Уйқу пайтида мия барча маълумотларни тартибга солиб чиқади ва улар узоқ вақт сақланадиган хотира қисмига ўтади. Уйғонганингиздан сўнг кечқурун ўқиган матнингизни бемалол эслай оласиз.\nKalit so`zlar: оғриқ, табобат, тана


25 Сентябрь 2020 17:21\nNUR-SULTAN. Kazinform – Қозоғистон Республикаси Таълим ва фан вазири Асхат Аймағамбетов бир ойдан кўпроқ вақт олдин коронавирусга қарши Қозоғистон вакцинаси билан эмланган эди. Вазир шахсан ушбу фактни тасдиқлади, деб хабар беради Kazinform мухбири.\n«Мен ҳар куни клиникадан олдинги тадқиқотлар натижалари билан танишиб боряпман, тест натижалари ва вакцинанинг самарадорлигини кўрдим, шунинг учун ўз вакцинамиз билан эмланишга қарор қилдим. Ўшандан бери кўп вақт ўтди. Мен ўзимни жуда яхши ҳис қиляпман, катарал ўзгаришлар бўлгани йўқ, ҳароратим ҳам кўтарилмади», - деди Асхат Аймағамбетов.\nВазирнинг сўзларига кўра, у КВИга қарши вакцина ишлаб чиқишнинг ҳар бир босқичида қатнашган.\n«Тадқиқотчилар йиллар давомида хавфли юқумли касалликларга қарши кўплаб дори-дармонларни ва вакциналарни яратиб келишмоқда, улар мамлакатимиз ташқарисида ҳам фаол қўлланилмоқда», - деди А.Аймағамбетов.\nАввалроқ коронавирусга қарши Қозоғистон олимлари яратган QazCovid-in вакцинаси муваффақиятли синовдан ўтказилаётгани ҳақида хабар берилган эди.\nБугунги кунга келиб, синов натижалари шуни кўрсатадики, ЖССТ томонидан тартибга солинадиган барча параметрларга кўра, яъни токсиклиги, пирогенлиги, алергенлиги, иммуногенлиги бўйича Қозоғистон вакцина ЖССТ ва Қозоғистон Республикаси Давлат фармакопеяси талабларига жавоб беради.\nЭслатиб ўтамиз, 2020 йил 1 августда Қозоғистон Биологик хавфсизлик муаммолари илмий-тадқиқот институти ишлаб чиққан иккинчи вакцина ҳам Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти веб-сайтида номзод вакцина сифатида муваффақиятли рўйхатдан ўтганлиги маълум қилинди.


У кишининг ваъдасида садоқатли бўлганлари ва Аллоҳнинг ризолигига қандай эришганлари эса қуйдаги оятда зикр қилинган: “Бас, қачонки у (отаси) билан бирга юрадиган бўлгач, (Иброҳим): Эй ўғилчам, мен тушимда сени(қурбонлик учун) сўяётганимни кўрмоқдаман. Энди сен ўзинг нима раъй(фикр) қилишингни бир (ўйлаб) кўргин”, деган эди, у айтди: “Эй, отажон,(сенга тушингда Аллоҳ томонидан) буюрилган ишни қилгин. Ишааллоҳ, мени сабр қилувчилардан топурсан”. Бас, қачонки, иккиси ҳам (Аллоҳнинг амрига) бўйин суниб, (Исмоилни қурбонликка) пешонаси билан (ерга)ётқизган эдики, биз унга нидо қилдик: “Эй, Иброҳим! Дарҳақиқа, сен тушни тасдиқ этдинг. Албатта биз эзгу иш қилувчиларни мана шундай мукофотлаймиз”. Албатта бу (қурбонликка буюришим) айни синовдир. Биз (Исмоилнинг) ўрнига катта бир (қўчқор) сўйишни эваз қилиб бердик». (Соффат сураси, 102-107-оятлар)\nОилада ота ва ўғил муносабатларини чиройли бўлиши учун фарзандларга панд насиҳат қилиш жоиздир. Унга дин ва дунё одобларидан таълим бериш, Ота-онага сўзсиз итоат қилиш, Маъсият ўринларда уларга чиройли тарзда тушунтириш, Ваъдасига содиқлик Аллоҳга маҳбуб амаллардан бир эканлиги, Киши аҳли ва қариндошларини яхши ишларга тарғиб қилиш, Ота-онаси мусулмон бўлса ҳақларига дуо ва истиғфор айтиш жудда ҳам машҳур ва маҳбуб амаллардандир. Аллоҳ таоло барчаларимизни оилаларимизда исломий муҳит ила яшашликка тавфиқу хидоят берсин.\n6372 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Намоздан сўнг Қуръон тиловати фазилати\tҚуръоннинг сифатлари »


Кўнгил дўcтлиги – Охират дўcтлиги « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nКўнгил дўcтлиги – Охират дўcтлиги\n14 January 2013 - 14:22\nАcоcий cўзимиз ҳақида cўз очишдан олдин бир маcала хуcуcида тўхталиб ўтишликни жоиз, деб топдик. “Кўнгил”- бу Аллоҳ бизни ҳақ дунё билан боғлаган от ёхуд кўприк воcитаcидир. У бизнинг Аллоҳ севгисини англашимиз, унга бўлган муҳаббатимиз хамда ишончимиз гавдаланажак муборак неъматдир. Бу неъмат бизга яхшилик ва ёмонлик, зулм ва оқибат, ёлғон ва ҳақиқат, жоҳиллик ва эзгулик, тубанлик ва ориятни, қўрқоқлик ва шижоатни ажратувчи, бир cўз билан айтганда бизларни ҳақ йўлга бошловчи муборак неъматдир. Аллоҳ таоло дилларимизни хушлик ҳамда ҳақлик ила тўлдирcин. Омин.\nЭнди cўзимизни баён этcак. Ҳар бир кунимиз жуда зиддиятли хамда cиёcий тазйиқ оcтида ўтаётганига қарамай фуқароларимиз онгида эркинлик хамда озодлик йўлида cиёcий хамда ижтимоий илмлари шаклланмоқда. Атрофда зулмкор кенг оммавий боcим ўтказаётган ташкилотларнинг тадбирлари ила йўлингиздан чалғиманг, айни биродарлар юкорида урғу берган cифатларимиз ила якдил бўлишлари лозим.\nБугунги кун мавзуcи жуда долзарб, лоқайд бўлишга йўл қўймайлик. Ҳар кимнинг айни ўз ҳиccаcи, ўз кўмаги бор. Фикрланг, тадбиркорлик cоҳаcида, ҳайдовчилик cоҳаcида алоқаcи йўқ кишиларимиз деярли қолмади, муcофирлик нонини тотмаган кишиларимиз деярли қолмади. Ноанъанавий тажовузкорлик ҳамда талон-тарожлик ҳолатларига деярли ҳар кун гувоҳ бўлаяпмиз.\nХоҳлаcакда хоҳламаcакда “кўниб яшаш” деган шиор ортида қолмоқдамиз кўпинча. Аммо кўниш бошқа, кўнгил бошқа. Кўнгилларда эзгулик cари, холиcлик cари cамимий қиёфа яратайлик. Кўнгил Ҳақ занжири сифатида бизларни бирлаштирмоқда, бир жамоатда бир cафда қилмоқда. Халқимиз Кўнглидаги эзгуликни руёбга чиқариш учун аввало кўнгилларимиз ўзаро иттифоқ бўлcин, зеро кўнгил дўcтлиги охират дўcтлиги.\nЎзаро оқибатда, меҳрда, хуш иттифоқда бўлиш мўминлик cифатларидандир. Дилимизда нопок cифатларга ўрин бўлмагани каби хаётимизда ҳам cодир бўлаётган нопокликларга ўрин йўқ.


Эдвард Сноуден Россиядан вақтинча бошпана беришни сўради\nАҚШ Марказий разведка бошқармаси собиқ ходими Эдвард Сноуден.\nАҚШ Марказий разведка бошқармаси собиқ ходими Эдвард Сноуден Россия Федерал Миграция хизматига шу мамлакатда вақтинча бошпана беришни сўраб мурожаат қилди. Россия Федерал Миграция хизмати Сноуден бошпана сўраб мурожаат қилганини тасдиқлаб унинг иши уч ой ичида кўриб чиқилишини билдирди.\nАҚШ Марказий разведка бошқармаси собиқ ходими Эдвард Сноуден Россия Федерал Миграция хизматига шу мамлакатда вақтинча бошпана беришни сўраб мурожаат қилди.\nБу ҳақда Сноуден билан учрашган адвокат, Жамоатчилик палатаси аъзоси Анатолий Кучерена маълум қилди.\n- Агар вақтинча бошпана бериш ҳақида гапирсак, бу жараён уч ой ичида тугатилиши керак. Тахминан бир ойдан бери транзит зонасида бўлиб чарчаган Сноуден шундай йўлни танлади,- деди Кучерена.\nРоссия 24 телеканалига берган интервюсида Кучерена вақтинчалик бошпана бир йил муддатга берилилиши ва ҳар йили узайтирилиши мумкинлигини қўшимча қилди.\n- Агар рухсат берилса, у бир йил муддатга қочқинлик мақомини олади. Агар хоҳласа, муддатни бир йилга узайтириши мумкин ва бу чексиз давом этиши мумкин. У, сиз ва биз эга бўлганимиз каби ҳуқуқ ва мажбуриятларга эга бўлади. У эркин ҳаракатлана олади. У ишлай олади.\nАнатолий Кучеренага кўра, Сноуден Москванинг “Шереметьево” аэропорти транзит зонасини тарк эта олмаслиги боис сешанба куни ўз аризасини аэропортга келган Россия Федерал Миграция хизмати вакилига топширган.\nРоссия Федерал Миграция хизмати Сноуден вақтинча бошпана беришни сўраб ариза топширганини тасдиқлади.\nФедерал Миграция хизмати бошлиғи Константин Ромадановский Сноуденнинг аризаси қонунда назарда тутилганидек уч ой ичида кўриб чиқилишини айтди.\nКремл матбуот котиби АҚШ Марказий разведка бошқармаси собиқ ходимига вақтинча бошпана бериш ҳақидаги қарор президент Владимир Путин томонидан қабул қилинмаслигини урғулади.\nАмерика махсус хизматларининг электрон кузатув дастурлари ҳақидаги махфий маълумотларни оммага ошкор қилган Эдвард Сноуден 23 июн куни Ҳонг Конгдан Москвага учиб келганидан бери Шереметьево аэропортининг транзит залида қолмоқда.\nРоссия аэропортнинг транзит зонаси техник жиҳатдан мамлакат ҳудудининг бир қисми эмаслигини билдирган.\nВашингтон Эдвард Сноуденнинг паспортини бекор қилган ва уни жосуслик айблови бўйича жиноий жавобгарликка тортишни хоҳлайди.\nАҚШ Президенти Барак Обама маъмурияти Сноуден инсон ҳуқуқлари фаоли ёки диссидент эканини рад қилган.\nБоливия, Венесуэла ва Никарагуа Сноуденга бошпана беришни аллақачон таклиф қилган. Бироқ у Лотин Америкасига учиб кета олмайди.\nБоиси Москвадан самолётлар Лотин Америкасига тўғри парвоз қилмайди. Қолаверса, Сноуден ва унинг тарафдорлари Сноуден учиб кетаётгани тахмин қилинган самолётлар парвози АҚШ ва иттифоқчилари томонидан тўхтатилиши ёки таъқиб этилиши мумкинлигидан хавотирда.\nЖума куни Оқ Уй Россияни АҚШ Марказий разведка бошқармаси собиқ ходими Сноуденга бошпана бериш унга “ташвиқот учун минбар” яратиш билан тенг экани ҳақида огоҳлантирган.\nУндан олдин Путин икки давлат ўртасида экстрадиция ҳақида келишув имзоланмагани боис Россия Сноуденни экстрадиция қилмаслигини айтган.\n12 июл куни Барак Обама ва Владимир Путин телефон орқали Сноуден масаласини муҳокама қилган. Икки давлат раҳбарлари ўртасидаги суҳбат тафсилотлари ҳақида расмий маълумот тарқатилмади.\nДавлат раҳбарлари икки томонни қониқтирадиган келишувга эриша олмагани тахмин қилинмоқда.


Инфекция билан вафот этган одамдан коронавирус юқадими? — Sof.uz\nЖАҲОН 6,485,399 3,010,688 382,404\nИнфекция билан вафот этган одамдан коронавирус юқадими?\n17.04 20:54 1570 Тиббиёт\nКоронавирусдан вафот этганлардан соғлом одамларга касаллик юқадими деган саволга Қозоғистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги Товарлар ва хизматларнинг сифати ва хавфсизлигини назорат қилиш қўмитаси раҳбари Зауреш Жумадилова жавоб берди. Бу ҳақда Kazinform хабар берди.\n«Коронавирус ўлган одамдан юқиши мумкинми деган савол кўп учрайди. Албатта, юқади. Биз бежиз жамоат транспорти ва лифтларни зарарсизлантирмаяпмиз. Коронавирус билан оғриган одам лифт тугмачасидан кўра анча хавфлидир. Шунинг учун биз мурдага унинг қариндошлари яқинлашишини тақиқлаймиз.\nСанитария-эпидемиология хизмати назорати остида юқори ҳимоя воситалари билан ювиниш ва жасадни кўмишга тайёрлаш процедураларини амалга оширмоқдамиз», - деди Зауреш Жумадилова.\nШунингдек, у марҳумлар ва мотам тутувчилар орасидаги масофани сақлаш кераклигини, жасад ва дафн маросимига келганлар орасидаги масофа камида 3 метр бўлиши кераклигини таъкидлади.\nАйни пайтда Қозоғистонда коронавирусдан вафот этганлар сони 17 нафарни ташкил қилмоқда.\n31.05 17:40 5733\nКеча, 12:56 2811\n1.06 20:43 1711\n1.06 16:39 1540\nКеча, 23:14 404 Ўзбекистон\nКеча, 19:41 836 Жамият\nКеча, 18:15 167 Жамият\nКеча, 17:56 439 Ўзбекистон


Хитойнинг Хэнань провинциясида яшовчи киши ўзининг пушти рангдаги iPhone 7 смартфонининг бирдан портлаб кетгани ҳақида маълум қилди. Бундай ҳолат Хитойда илк бор кузатилмоқда, дейилади "Qalampir" нашри хабарида.\nМаҳаллий ОАВнинг ёзишича, юз берган кўнгилсиз воқеа ҳақидаги тафсилотлар муҳрланган видеотасма интернетга жойлаштирилган. Воқеа ўтган ҳафтада содир бўлган. Телефоннинг эгаси iPhone 7 видеокамерасидан фойдаланиш чоғида кутилмаганда портлаб кетган. Натижада телефон икки бўлакка бўлиниб кетган, хитойлик киши эса юзи ва қўлидан жароҳат олган.\nМаълумотларга кўра, айни вақтда Apple компаниясининг Хитойдаги ваколатхонаси юз берган воқеа ҳақида бош штаб-квартирага маълум қилган.\nТеглар: Хитойнинг қилган яшовчи Маълумотларга хабарида жароҳат\n08:40 Америкалик аёлнинг iPhone 7 Plus смартфони портлаб кетди (Видео)


Лойиҳада асосий ўзгаришлардан бири солиқ суммаларини ўз вақтида қайтарилмаганлиги ёки солиқ суммалари сўзсиз тартибда асоссиз ундирилганлиги билан боғлиқ. Хусусан, ортиқча тўланган солиқ суммаларини ўз вақтида қайтарилмагани ёки солиқ суммалари сўзсиз тартибда асоссиз ундирилгани учун Марказий банкнинг қайта молиялаштириш ставкаси миқдорида бюджетдан солиқ тўловчиларга фоиз тўлаш йўли билан солиқ органларининг жавобгарлигини кучайтириш кўзда тутилмоқда.\nШу билан бирга, қўшилган қиймат солиғини қайтариб бериш тизими тубдан ўзгартирилмоқда. Яъни, батафсил камерал текширув ўтказилганидан кейин ҚҚС бўйича “манфий” қолдиқ суммасини қайтариш ҳуқуқи тақдим этилади. Энг йирик солиқ тўловчилар ва банк кафолатини тақдим этган шахслар учун уни соддалаштирилган тартибда қайтариш ҳуқуқи берилади. Айни пайтда фақат экспортёрларга қайтарилиб келинаётган эди.\nБундан ташқари, асосий воситалар объектлари, шу жумладан, кўчмас мулк объектлари харид қилинганда (барпо этилганда) ҚҚС бир йўла ҳисобга олинишини назарда тутувчи тартиб жорий этилади.\nҲозирда ҳисобга олиш тенг улушларда кетма-кет келувчи 12 ой давомида, кўчмас мулк объектлари бўйича эса 36 ой давомида амалга оширилади.\nАгар мазкур тартиб жорий этилса, корхоналарга давлат бюджетидан маблағлар қайтариб берилади ва бу хўжалик субъектларининг молиявий ҳолатини яхшилашга олиб келади. Бунга биргина мисол, Тошкент шаҳрида фаолият юритувчи қурилиш корхонаси ҚҚС бўйича қарийб 25 млрд. сўмга манфий ҳисобот топширган бўлса-да, лекин ушбу корхонага амалдаги Солиқ кодексида қайтариб бериш имконияти мавжуд эмас эди. Киритилаётган ўзгартиш билан ушбу суммани мазкур корхонанинг товар айланмасини кўпайтиришга йўналтириш имконияти яратилади.


Мультимедиа, 18 март 2015\n19 август 2019, Тошкент вақти: 02:32\nчоршанба 18 март 2015\nЯнги тезюрар поезд Токиони Япониянинг ғарбий қирғоқлари билан боғлайди\nШвециялик сурдотаржимон интернет сенсациясига айланди\nНамойишчилар Франкфуртда машиналарни ëқиб юборишди\nЖанубий африкалик кампир 100 ëшини парашютда сакраб нишонлади\n9 май парадига Хитой ва Корея лидерлари келиши кутилмоқда\nЎшдаги ўзбек театрида Наврўз нишонланди\nБугун, 18- март куни Ўшдаги Бобур номидаги ўзбек академик драмма театрида Ўш шаҳар Ўзбек миллий-маданий маркази Наврўз байрамини нишонлади. Байрам тадбирида Ўзбек миллий маданий маркази, Ўш шаҳар ҳокимяти ва бошқа бир қатор расмий идоралар вакиллари ва беш юзга яқин ўшликлар иштирок этди. Меҳмонларга аввал сумалак улашилди. Сўнгра меҳмонларга шаҳардаги ўзбек мактаби ўқувчилари томонидан тайёрланган миллий таомлар билан Бобур театрида саҳна кўринишлари ҳавола этилди.\nҚирғизистонлик зобит Донбассдаги уруш ҳақида\nУкраина шарқидаги айирмачилар сафида бир неча ой жанг қилган қирғизистонлик зобит Россия телеканаллари ташвиқотига учиб Донбассга борганидан пушаймон. Таътил баҳонаси билан Қирғизистонга келган энди у жойларга қайтиб бормоқчи эмас.\nЧукоткадаги қишлоқда ишлаëтган ўзбекистонлик Иброҳим\nЧукотка Россиянинг шимоли шарқида жойлашган. Узоқ давом этадиган қиш¸ қаттиқ совуқ ва карьера қилиш имконининг йўқлиги сабабли маҳаллий аҳолининг кўпчилик қисми кўчиб кетган. Аммо бу ерда юқори маош ва узоқ давом этадиган таътилга қизиқиб келган меҳнат муҳожирлари бор. Уларнинг кўпчилиги Марказий Осиëдан. Суратчи Жанил Жусупжан ўзбекистонлик Иброҳим билан учрашиш учун Шимолий муз океанида жойлашган Биллингс қишлоғига борди.\n100 йил олдинги Исроил ва Ғарбий соҳил\nИсроилда муддатидан олдин сайлов ўтказилиши кутилмоқда. Дунë сайлов натижалари Исроил-Фаластин тинчлик музокаралари жараëнига қандай таъсир кўрсатишини кузатаëтган бир пайтда 1919 йилга тегишли қўлда чизилган қуйидаги суратлар Ўрта Шарқдаги ҳаëт бугунгидан анча фарқли бўлганлигини кўрсатади.\nПутин Атамбаев билан жамоатчилик4ка кўриниш берди\nРоссия Президенти Владимир Путин кейинги 10 кун ичида илк бор жамоатчиликка кўриниш берди. 5 мартда ғойиб бўлган Путин 16 март куни Қирғизистон Президенти Алмазбек Атамбаев билан Санкт Петербургдаги Константин қасрида учрашди.\nЎзбекистонда умумхалқ ҳашари бўлиб ўтди


Ўзбекистонда 21 январь куни қор ёғиши кутилмоқда » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nРеспублика Гидрометеорология маркази Ўзбекистонда 21 январь, сешанба куни кутилаётган об-ҳаво маълумотини тақдим этди.\nТошкент шаҳрида ҳаво ўзгариб туради, вақти-вақти билан ёғингарчилик (ёмғир, қор) бўлади. Шамол ғарбдан 5—10 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 1 даража совуқ — 1 даража илиқ, кундузи 1—3 даража илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда бироз ёғингарчилик бўлиши мумкин. Туман тушиши мумкин. Шамол ғарбдан 7—12 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 0—5 даража совуқ, кундузи 2 даража совуқ — 3 даража илиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда бироз ёғингарчилик (ёмғир, қор) бўлиши мумкин. Туман тушиши мумкин. Шамол ғарбдан 7—12 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 2 даража совуқ — 3 даража илиқ, кундузи 0—5 даража илиқ бўлади.\nТошкент, Жиззах, Сирдарё ва Самарқанд вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёғингарчилик (ёмғир, қор) бўлади. Туман тушиши мумкин. Шамол ғарбдан 7—12 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 2 даража совуқ — 3 даража илиқ, кундузи 0—5 даража илиқ бўлади.\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёғингарчилик (ёмғир, қор) бўлади. Туман тушиши мумкин. Шамол ғарбдан 7—12 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 2 даража совуқ — 3 даража илиқ, кундузи 0—5 даража илиқ бўлади.\nАндижон, Наманган ва Фарғона вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Туман тушиши мумкин. Шамол ғарбдан 7—12 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 2 даража совуқ — 3 даража илиқ, кундузи 0—5 даража илиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда қор ёғади, туман тушиши мумкин. Қор кўчиши хавфи бор. Шамол ғарбдан 7—12 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 3—8 даража совуқ, кундузи 0—5 даража совуқ бўлади.\nЯнгиликлар » Ўзбекистон » Ўзбекистонда 21 январь куни қор ёғиши кутилмоқда\n19:31 Ўзбекистонда янги ҳафта бошида қандай об-ҳаво кутилмоқда?


Виферон® – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Виферон®\nПрепаратнинг савдо номи: Виферон®\nВИФЕРОН® 150000 ХБ 1 суппозиторийси қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: 150000 ХБ одам рекмобинант интерферон альфа-2b,\nёрдамчи моддалар: аскорбин кислотаси 0,0054 г, натрий аскорбати 0,0108 г, альфа-токоферол ацетати 0,055 г, динатрий эдетати дигидрати 0,0001 г, полисорбат-80 0,0001 г, какао мойи 0,1958 г, қандолат ёғи ёки какао мойи ўрнини босувчи 1 г гача\nВИФЕРОН® 500000 ХБ 1 суппозиторийси қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: 500000 ХБ одам рекмобинант интерферон альфа-2b,\nёрдамчи моддалар: аскорбин кислотаси 0,0081 г, натрий аскорбати 0,0162 г, альфа-токоферол ацетати 0,055 г, динатрий эдетати дигидрати 0,0001 г, полисорбат-80 0,0001 г, какао мойи 0,1941 г, қандолат ёғи ёки какао мойи ўрнини босувчи 1 г гача.\nВИФЕРОН® 1000000 ХБ 1 суппозиторийси қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: 1000000 ХБ одам рекмобинант интерферон альфа-2b,\nВИФЕРОН® 3000000 ХБ 1 суппозиторийси қуйидагиларни сақлайди:\nёрдамчи моддалар: аскорбин кислотаси 0,0081 г, натрий аскорбати 0,0162 г, альфа-токоферол ацетати 0,055 г, динатрий эдетати дигидрати 0,0001 г, полисорбат-80 0,0001 г, какао мойи 0,1941 г, қандолат ёғи ёки какао мойи ўрнини босувчи 1 г гачасақлайди.\nТаърифи: Пулясимон шаклли, оқ-сариқдан сариқ ранглигача бўлган суппозиторийлар. Доғлар ёки мармарлик кўринишида рангини бир хил бўлмаслигига йўл қўйилади. Бўйлама кесимида воронкасимон чуқурлик мавжуд. Суппозиторийнинг диаметри 10 мм гача.\nОдам рекомбинант альфа-2b интерферонb вирусларга қарши, иммунитетни рағбатлантирувчи, антипролифератив хусусиятларга эга, РНК- ва ДНК-сақловчи вирусларнинг репликациясини сусайтиради. Макрофагларнинг фагоцитар фаоллигини кучайтириш, нишон-хужайраларга лимфоцитларнинг цитотоксиклигини специфик ошиши каби интерферон альфа-2b нинг иммунитетни рағбатлантирувчи хусусиятлари унинг билвосита антибактериал фаоллигини таъминлайди.\nАскорбин кислотаси ва альфа-токоферол ацетати мавжудлигида интерферон альфа-2b нинг вирусларга қарши специфик фаоллиги ошади, унинг иммунитетни рағбатлантирувчи таъсири кучаяди, бу патоген микроорганизмга қарши организмнинг хусусий иммун жавобининг самарадорлигини ошириш имконини беради. Препарат қўлланилганда А синф секретор иммуноглобулинлар даражаси ошади, иммуноглобулин Е даражаси нормаллашади, интерферон альфа-2b эндоген тизимининг фаолияти тикланади. Аскорбин кислотаси ва альфа-токоферол ацетати юқори фаолликка эга антиоксидант ҳисобланиб, яллиғланишга қарши, мембранани барқарорлаштирувчи, шунингдек регенерацияловчи хусусиятларга эга. ВИФЕРОН® препаратини қўллаганда интерферон альфа-2b препаратларини парентерал юборилганда пайдо бўлувчи ножўя самаралар кузатилмайди, интерферон альфа-2b нинг вирусларга қарши фаоллигини нейтрализация қилувчи антителалар ҳосил бўлмаслиги аниқланган. Мажмуавий даволаш таркибида ВИФЕРОН® препаратини қўллаш антибактериал ва гормонал дори воситаларининг терапевтик дозаларини камайтириш, шунингдек кўрсатилган даволашнинг токсик самараларини камайтириш имконини беради.\nКакао мойи фосфолипидлар сақлайди бу эса препаратни ишлаб чиқариш жараёнида синтетик токсик эмульгаторларни ишлатмаслик имконини беради, кўп тўйинмаган ёғлар мавжудлиги эса препаратни юборишни ва эришини енгиллаштиради.\nкатталар ва болаларда мажмуавий даволаш таркибида ўткир респиратор вирусли инфекциялар, шу жумладан грипп, шу жумладан бактериал инфекция билан асоратланган, пневмония (бактериал, вирусли, хламидияли);\nмажмуавий даволаш таркибида янги туғилган болаларда, шу жумладан чала туғилган чақалоқларда инфекцион-яллиғланиш касалликлари: менингит (бактериал, вирусли), сепсис, бачадон ичи инфекциялари (хламидиоз, герпес, цитомегаловирус инфекцияси, энтеровирус инфекцияси, кандидоз, шу жумладан висцерал, микоплазмоз);\nболалар ва катталарда мажмуавий даволаш таркибида сурункали вирусли В, С, D гепатитлари, шу жумладан жигар циррози билан асоратланган яққол фаолликдаги сурункали вирусли гепатитларда плазмаферез ва гемосорбцияни қўллаш билан бирга;\nкатталарда мажмуавий даволаш таркибида урогенитал йўлларининг инфекцион-яллиғланиш касалликлари (хламидиоз, цитомегаловирус инфекцияси, уреаплазмоз, трихомониаз, гарднереллёз, папилломавирус инфекцияси, бактериал вагиноз, қайталанувчи қин кандидози, микоплазмоз);\nтери ва шиллиқ қаватларнинг бирламчи ёки қайталанувчи герпетик инфекциялари, чегараланган шакли, енгил ва ўртача оғирликда кечиши, шу жумладан катталардаги урогенитал шаклида қўлланади.\nПрепарат ректал қўлланади. 1 суппозиторий фаол модда сифатида кўрсатилган дозаларда (150000 ХБ, 500000 ХБ, 1000000 ХБ, 3000000 ХБ) одам рекомбинант интерферон альфа-2b сақлайди.\nКатталар ва болаларда мажмуавий даволаш таркибида ўткир респиратор вирусли инфекциялар, шу жумладан грипп, шу жумладан бактериал инфекция билан асоратланган, пневмония (бактериал, вирусли, хламидияли).\nКатталар, шу жумладан ҳомиладор ва 7 ёшдан ошган болаларга тавсия этиладиган доза ВИФЕРОН® 500000 ХБ 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда ҳар куни 5 сутка давомида буюрилади. Клиник кўрсатмалар бўйича даволаш давом эттирилиши мумкин.\n7 ёшгача бўлган болалар, шу жумладан янги туғилган ва гестацион ёши 34 хафтадан ошган чала туғилган чақалоқларга ВИФЕРОН® 150000 ХБ препаратини 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда ҳар куни 5 сутка давомида буюрилади. Клиник кўрсатмалар бўйича даволаш давом эттирилиши мумкин. Даволаш курслари орасида танаффус 5 суткани ташкил этади.\nГестацион ёши 34 хафтадан кам бўлган чала туғилан чақалоқларга ВИФЕРОН® 150000 ХБ препаратини 1 суппозиторийдан суткада 3 марта ҳар 8 соатда ҳар куни 5 сутка давомида қўллаш тавсия этилади. Клиник кўрсатмалар бўйича даволаш давом эттирилиши мумкин. Даволаш курслари орасида танаффус 5 суткани ташкил этади.\nМажмуавий даволаш таркибида янги туғилган болаларда, шу жумладан чала туғилган чақалоқларда инфекцион-яллиғланиш касалликлари: менингит (бактериал, вирусли), сепсис, бачадон ичи инфекциялари (хламидиоз, герпес, цитомегаловирус инфекцияси, энтеровирус инфекцияси, кандидоз, шу жумладан висцерал, микоплазмоз).\nЯнги туғилган чақалоқлар, шу жумладан гестацион ёши 34 хафтадан ошган чала туғилган чақалоқларга ВИФЕРОН® 150000 ХБ препарати 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда буюрилади. Даволаш курси – 5 сутка.\nГестацион ёши 34 хафтадан кам бўлган чала туғилан чақалоқларга ВИФЕРОН® 150000 ХБ препаратини 1 суппозиторийдан суткада 3 марта ҳар 8 соатда буюрилади. Даволаш курси – 5 сутка.\nТурли инфекцион-яллиғланиш касалликларида тавсия этилган даволаш курслар сони: сепсис – 2-3 курс, менингит – 1-2 курс, герпетик инфекция – 2 курс, энтеровирус инфекция – 1-2 курс, цитомегаловирус инфекция – 2-3 курс, микоплазмоз, кандидоз, шу жумладан висцерал – 2-3 курс. Курслар орасидаги танаффус 5 суткани ташкил этади. Клиник кўрсатмалар бўйича даволаш давом эттирилиши мумкин.\nБолалар ва катталарда мажмуавий даволаш таркибида сурункали вирусли В, С, D гепатитлари, шу жумладан жигар циррози билан асоратланган яққол фаолликдаги сурункали вирусли гепатитларда плазмаферез ва гемосорбцияни қўллаш билан бирга.\nКатталар учун тавсия этилган доза – ВИФЕРОН® 3000000 ХБ препаратини 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда ҳар куни 10 сутка давомида, кейинчалик хафтада уч марта кунора 6-12 ой давомида буюрилади. Даволаш давомийлиги клиник самарадорлик ва лаборатор кўрсаткичларга қараб аниқланади.\n6 ойликкача бўлган болаларга суткада 300000-500000 ХБ; 6 ойликдан 12 ойликкача – суткада 500000 ХБ тавсия этилади.\n1 ёшдан 7 ёшгача бўлган болаларга суткада тана юзасининг 1 м2 га 3000000 ХБ тавсия этилади.\n7 ёшдан ошган болаларга суткада тана юзасининг 1 м2 га 5000000 ХБ тавсия этилади.\nПрепарат суткада 2 марта ҳар 12 соатда 10 суткада давомида ҳар куни, сўнгра хафтада кунора 6-12 ой давомида қўлланади. Даволаш давомийлиги клиник самарадорлик ва лаборатор кўрсаткичларга қараб аниқланади.\nҲар бир пациент учун препаратнинг суткалик дозасини ҳисоблаш ушбу ёшда тавсия этиладиган дозани Гарфорд, Терри ва Рурку бўйича бўй ва тана вазни бўйича тана юзаси майдонини ҳисоблаш учун номограмма бўйича ҳисобланган тана юзаси майдонига кўпайтириш орқали амалга оширилади. Бир марталик дозани аниқлаш учун ҳисоблаб топилган суткалик дозани 2 марта юборишга бўлиш орқали амалга оширилади, олинган қийматни суппозиторийнинг дозасигача яхлитланади.\nЯққол фаолликдаги сурункали вирусли гепатит ва жигар циррозида плазмаферез ва/ёки гемосорбция ўтказишдан олдин 7 ёшгача бўлган болаларга ВИФЕРОН® 150000 ХБ, 7 ёшдан ошган болаларга ВИФЕРОН® 500000 ХБ препаратини 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда ҳар куни 14 сутка давомида буюрилади.\nКатталарда, шу жумладан ҳомиладорларда мажмуавий даволаш таркибида урогенитал йўлларининг инфекцион-яллиғланиш касалликлари (хламидиоз, цитомегаловирус инфекцияси, уреаплазмоз, трихомониаз, гарднереллёз, папилломавирус инфекцияси, бактериал вагиноз, қайталанувчи қин кандидози, микоплазмоз).\nКатталар учун тавсия этилган доза – ВИФЕРОН® 500000 ХБ 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда ҳар куни 5-10 сутка давомида буюрилади. Клиник кўрсатмалар бўйича даволаш давом эттирилиши мумкин.\nҲомиладор аёлларга ҳомиладорликнинг II уч ойлигидан бошлаб (гестациянинг 14 хафтасидан бошлаб) ВИФЕРОН® 500000 ХБ препаратини 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда ҳар куни 10 сутка давомида, сўнгра 9 кун давомида 3 марта 3 кун интервал билан (тўртинчи куни) 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда буюрилади. Сўнгра ҳар 4 хафтада туғруққача ВИФЕРОН®150000 ХБ 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда ҳар куни 5 сутка давомида буюрилади. Зарурати бўлганида туғруқдан олдин (гестациянинг 38 хафтасидан бошлаб) ВИФЕРОН® 500000 ХБ препаратини 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда ҳар куни 10 сутка давомида қўллаш кўрсатилган.\nТери ва шиллиқ қаватларнинг бирламчи ёки қайталанувчи герпетик инфекциялари, чегараланган шакли, енгил ва ўртача оғирликда кечиши, шу жумладан катталардаги, шу жумладан ҳомиладорлардаги урогенитал шакли.\nКатталар учун тавсия этиладиган доза – ВИФЕРОН®1000000 ХБ 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда ҳар куни 10 сутка давомида ва қайталанувчи инфекцияда ундан кўпроқ буюрилади. Клиник кўрсатмаларга қараб даволаш давом эттирилиши мумкин. Тери ва шиллиқ қаватларни шикастланишининг биринчи белгилари (қичишиш, ачишиш, қизариш) пайдо бўлганда даволашни дарҳол бошлаш тавсия этилади.\nҚайталанувчи герпесни даволаганда даволашни продромал даврда ёки қайталаниш белгиларини пайдо бўлишини бошида бошлаш афзал.\nҲомиладорларга ҳомиладорликнинг II уч ойлигидан бошлаб (гестациянинг 14 хафтасидан бошлаб) ВИФЕРОН® 500000 ХБ препаратини 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда ҳар куни 10 сутка давомида, сўнгра 9 кун давомида 3 марта 3 кун интервал билан (тўртинчи куни) 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда буюрилади. Сўнгра ҳар 4 хафтада туғруққача ВИФЕРОН® 150000 ХБ 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда ҳар куни 5 сутка давомида буюрилади. Зарурати бўлганида туғруқдан олдин (гестациянинг 38 хафтасидан бошлаб) ВИФЕРОН® 500000 ХБ препаратини 1 суппозиторийдан суткада 2 марта ҳар 12 соатда ҳар куни 10 сутка давомида қўллаш кўрсатилган.\nКам ҳолларда аллергик реакциялар (тери тошмалари, қичишиш) кузатилиши мумкин. Ушбу кўринишлар қайтувчандир ва препаратни қабул қилиш тўхтатилгандан 72 соатдан кейин йўқ бўлади.\nПрепаратнинг компонентларидан биронтасига юқори сезувчанлик бўлганида уни қўллаш мумкин эмас.\nВИФЕРОН®, ректал суппозиторийлар юқорида кўрсатилган касалликларни даволашда қўлланадиган барча дори препаратлари (антибиотиклар, химиопрепаратлар, глюкокортикостероидлар) билан мутаносиб ва бирга яхши қўлланади.\nПрепаратни ҳомиладорликнинг 14 хафтасидан бошлаб қўллаш мумкин. Эмизиш даврида қўллаш учун чекловлар йўқ.\nТранспорт воситаларини бошқариш ва бошқа фаолият турлари билан шуғулланиш қобилиятига таъсири\nРектал суппозиторийлар 150000 ХБ, 500000 ХБ, 1000000 ХБ, 3000000 ХБ. 10 суппозиторийдан ПВХ/ПВХ контур уяли ўрамда. 10 суппозиторийли 1 контур уяли ўрам давлат ва рус тилларидаги қўллаш бўйича йўриқномаси билан картон қутида.


Инсон 150 йил яшаши мумкинми? — Фарғона шифокори\n06.05.2015 22.05.2017 fsh.uz\nАсли россиялик 37 ёшли Жаворонков биотехнологиялар бўйича мутахассис, айни пайтда Буюк Британияда ишлайди, қариш бўйича ўтказилган халқаро тадқиқотларни ўрганиш мақсадида International Aging Research Portfolio номли лойиҳага асос солган. Унинг қизиқиш доираси анча кенг, аммо қаришга қарши курашни ўзининг энг асосий иши деб билади. Алекс Жаворонковнинг таъкидлашича, тиббиёт эришган ютуқлар ва антибиотикларнинг кенг қўлланиши шарофати билан одамлар ўйлаганларидан кўпроқ умр кечиришлари мумкин. “Менимча, ҳатто ҳозир 70 ёшда бўлганларнинг ҳам 150 йил ва ундан кўпроқ яшашга имконияти катта”, – дейди у.\nДоктор Жаворонков бу назариясини ўз мисолида исботлаб бермоқчи. У ҳар куни юзга яқин дорилар ва биологик фаол қўшимчаларни қабул қилмоқда, шу орқали камида 150 йил яшашига ишонмоқда. Нега энди айнан 150 йил? Яқинда австриялик тиббиётчилар ўзлари ўтказган тадқиқот натижасини эълон қилишди. Уларнинг таъкидлашича, тиббиёт қўлга киритган ютуқлар туфайли қарилик энди 74 ёшдан кейингина бошланмоқда. Жаворонков эса инсон камида яна шунча яшай олишига ишонмоқда.\nАлбатта, у фақатгина дори-дармон қабул қилиб, 150 ёшга етишини қўл қовуштирганча кутиб ўтиргани йўқ: спорт билан мунтазам равишда шуғулланади, шифокорлар кўригидан ўтади ва ўз қонининг таркибини ўзи кузатиб боради. Авваллари узоқ умр кўрувчилар ҳақида сўз борса, уларнинг иммунитети кучли экани, бу эса бир қатор омиллар, хусусан, генетика билан изоҳланиши айтилар эди. Доктор Жаворонков эса инсоният тез орада тиббий муваффақиятларнинг меваларини ҳис қила бошлашини таъкидламоқда. “Фикримча, икки-уч йилдан кейин ёшликни узайтирадиган ва саломатликни мустаҳкамлайдиган самарали фармакологик ечим топилади, – дейди у. – Шундан кейин регенератив тиббиёт ва генетиканинг умримизни узайтиришга хизмат қиладиган ютуқлари кўп куттирмайди”. Унинг айтишича, узоқ умр кўришнинг асосий душмани биология эмас, иқтисодиёт, ижтимоий омиллар ва одамларнинг хулқ-атворидир. Инсон онги эса энг катта жанг майдонидир.\nАлекс Жаворонковни илмий доираларда қўллаб-қувватлаётганлар анчагина. Кўпчилик мутахассислар фикрига кўра, инсон ўртача ҳаёт давомийлигидан бемалол ўта олади. Бунинг учун бир қатор оддий қоидаларга амал қилиши, кифоя. Масалан, пиёда юриш, шакар, туз ва ёғ истеъмолини камайтириш, ҳаётни узайтиришга ёрдам берадиган мавжуд дорилар, хусусан, статинлардан фойдаланиш. Бир қарашда ҳаммаси оддийдек, аммо одамларни ўзлари учун фойдали бўлган машғулотларнинг самарасига ишонтириш осон эмас. Кардифф университети олимларининг тадқиқоти бунга ёрқин мисол бўла олади. Улар 1979 йилда 2500 нафар эркакдан бешта қоидага амал қилишни сўрашди: тўғри овқатланиш, кўпроқ ишлаш, спирли ичимликлардан тийилиш, вазнни назорат қилиш ва чекмаслик. Деярли қирқ йилдан кейин бу қоидаларга атиги 25 киши амал қилиб келаётгани маълум бўлди. Табиийки, улар қолганларга нисбатан соғломроқ бўлиб чиқди.\nДоктор Жаворонков 150 йил яшашни истовчиларга қуйидаги маслаҳатларни бермоқда:\n– Ўзингизни руҳан қаришдан асранг. Назарий жиҳатдан етиш мумкин бўлган ва бунинг учун саъй-ҳаракат талаб этиладиган ёшни танланг. Масалан, Жаворонковнинг ўзи 170 йил яшашни исташини айтмоқда.\n– Ўзингизга кўпроқ вақт ажратинг. Соғлиқни мустаҳкамлаш бизнесда ютуққа эришишга интилишдан муҳимроқ. Мунтазам ўқинг ва атрофингиздаги инсонларни ҳам ўқитинг.\n– Ёшлар билан, айниқса, ёш олимлар ва докторлар билан дўстлашишга ҳаракат қилинг. Одатда олимлар узоқроқ умр кўради ва ақлий салоҳияти бошқаларникидан кўпроқ.\n– Қариш жараёнларини ўрганинг. Ана шунда сизда ишонч ҳосил бўлади ва умрни узайтирадиган дориларни иккиланмай қабул қила бошлайсиз. Бундай дориларнинг айримлари аллақачон сотувга чиққан.\n– Жисмоний ҳолатингиз яхши бўлсин, кунига етти соат ухланг, истеъмол қилинаётган калориялар миқдорига диққат қилинг. Соғлиқни асранг, турли яллиғланишлар ва касалликларга йўл қўйманг.\n– Тиббий кўриклардан ўтиб туринг. Қон таркиби ва қон таначалари сонини, юрак уришини текширинг.\n– Геропротекторлар – умрни узайтиришга ёрдам берадиган моддалар қабул қилишни бошланг.\n– Кўпроқ яшашни исташ учун ҳаётингизни қизиқроқ қилинг.\nCHEO тадқиқот институти олимлари болалар ва ўсмирларнинг электрон гаджетлардан фойдаланиши мия фаоллигини камайтириши ва нормал ривожланишга тўсқинлик қилишини аниқлашди. Бу ҳақда Daily Mail нашри хабар берди. Пировард натижада, смартфон ва планшетлар ...\nКоронавирус соат сайин дунёга тарқалиб бормоқда. Коронавирус ўзи нима? У ҳақдаги хавотир ва ваҳималар қанчалик асосли? Бу вирус Ўзбекистонга ҳам таҳдид соляптими? Хитойда тадқиқот олиб бораётган ўзбекистонлик олим Бахтиёр Шералиев билан ...\n← Ўғил кўриш тадбири ҳақида Ибн Сино маслаҳатлари\nОИВ ва сил касаллиги қўшилиб келган ҳолатлар →\n25.05.2018 fsh.uz 578\n29.12.2018 fsh.uz 344


Қашқадарёда 4 кишини ўлдирган эркак иши бўйича ИИБ масъулларига хизмат текшируви тайинланди\nҚашқадарё вилояти Яккабоғ туманида эркак хотини, қайнонаси ва икки нафар ёш болани пичоқлаб ўлдирган ҳақида хабар берилганди. Қашқадарё вилоят прокуратураси мазкур ҳолат юзасидан ИИБ масъулларига хизмат текшируви тайинланганини маълум қилди.\nМазкур ҳолат юзасидан 10 декабрь куни Яккабоғ тумани прокуратураси томонидан Жиноят кодексининг 97-моддаси 2-қисми билан жиноят иши қўзғатилган. Жиноят иши бўйича А.Хазратқулов гумон қилинувчи тариқасида жалб қилиниб, шу куни Жиноят процессуал кодексининг 221-моддаси тартибида ушланган.\n«Содир этилган жиноят иши бўйича вилоят прокурори Э.Таджиев аҳоли вакиллари билан учрашиб, марҳумларнинг оила аъзоларига ҳамдардалик билдириб, таъзия изҳор этди», — дейилади хабарда.\nШунингдек, мазкур жиноятни содир этилишига ва масъулиятсизликка йўл қўйган Яккабоғ тумани ИИБ маъсул ходимларига ҳамда Яккабоғ тумани Эски Яккабоғ МФЙ ва Қамаши туманидаги Қизилтепа МФЙ маъсулларига нисбатан идоравий хизмат текшируви тайинланган. Ҳозирда жиноят иши юзасидан тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.\nБухорода Миллий гвардия собиқ ходимининг ахлоқий бузуқлиги ва танишларини ишга киритиб қўйишни ваъда қилгани аниқланди\nАввалроқ Aндижонда фуқарони калтаклаб ўлдирган ИИБ ходимларига нисбатан суд ҳукми ўқилгани маълум қилинганди. Шунингдек, Сирдарёда бировнинг хотинини йўлдан урган «ГАИ» ишдан бўшатилгани ҳақида хабар берилганди.


Zamon АҚШ сайловлари: Обама Байденни илк марта оммавий тарзда қўллаб-қувватлади – Zamon\nДунё\t22-10-2020, 14:54 31\nДемократ номзоднинг тарафдорлари билан учрашув овоз бериш натижалари энг муҳим бўлган штатлардан бири Пенсильванияда бўлиб ўтган.\nАҚШнинг собиқ президенти Барак Обама шахсан президентлик пойгаси пайтида илк бор демократлар номзоди Жо Байденни қўллаб-қувватлаш учун митингда сўзга чиққан. Унинг нутқини Fox News телеканали эфирга узатган.\nТаъкидланишича, Байден тарафдорлари билан учрашув Пенсильвания штатининг Филадельфия шаҳрида бўлиб ўтган, у ердаги бериладиган овозлар бўлажак сайловлардаги натижаларга энг кўп таъсир кўрсатади.\n“Мен Пенсильвания штатига келишни яхши кўраман. Сиз мени икки марта қўллаб-қувватладингиз ва бугун мен Жо Байден ва Камала Харрисга Оқ уйни “қўлга киритиши” учун ёрдам беришингизни сўраб қайтиб келдим”, – деган Обама.\n2008 ва 2012 йилги президент сайловларида пенсильванияликлар Обамани қўллаб-қувватлаган. Аммо 2016 йилда улар Хиллари Клинтонга эмас, унинг рақиби ва амалдаги давлат раҳбари, республикачилар партиясидан президентликка номзод Дональд Трампга кўпроқ овоз беришган.\nТошкентда 3 та автомобиль тўқнашди, бир ҳайдовчи қурбон бўлди\nТест синовлари қачон ўтказилиши маълум бўлди\n“Samarkand Half Marathon” бутун дунё бўйлаб югуриш деганидир — Софи Ибботсон\nТошкент – Урганч – Тошкент йўналиши бўйича қўшимча авиақатнов амалга оширилади