36-тур, 2 май, соат 00:00\nГари Кэхилл (58)\nЭден Азар (83)\nСон Хеунг Мин (44)\n90+7' Ўйин якунланди! "ЛЕСТЕР — ЧЕМПИООООННН!!!!\n90+6' Мэйсонга сариқ карточка. Ҳар бир тўқнашув ур-йиқит, тўполонга айланиб кеяпти...\n90+5' Харри Кейн ва Мусса Дембеле огоҳлантириш олишди\n90+4' Азар олис масофадан зарба берди. Тўп Оскарнинг белига тегиб, майдонни тарк этди\n90+1' "Тоттенхэм"да ўзгариш: Альдервейрельд ўрнига Носир Шодли тушди\n90' Иккинчи бўлимга 6 дақиқа қўшилди!\n89' Фабрегас томонидан етказилган узатмани меҳмонлар қайтаришди\n88' Эрик Дайер сариқ карточка олди. Ур йиқит, тўполон....\n85' Меҳмонлар жарима тўпини "Челси" жарима майдончасига етказишди. Кэхилл тўпни қайтарди\n83' ГОООООООЛ! Эден Азааааар, 2:2! Диего Костадан узатма қабул қилган Азар 14 метрлардан зарба бериб, тўққизликни аниқ нишонга олди!\n82' "Тоттенхэм"да ўзгариш: Дэнни Роуз ўрнига Бен Дэвис тушди\n81' Вууҳ! Азар чап қанотдан кучли тарзда меҳмонлар жарима майдончасига узатма берди. Льорис тўпни эгаллади\n78' "Челси"да ўзгариш: Матич ўрнига Оскар тушди\n76' ВУуууууҳ! Уокер ўнг қанотдан жарима майдончасига кираётган Мэйсонга узатма берди. Райан 13-14 метрлардан йўллаган зарбани Бегович қайтарди!\n74' ВУУУУҲ! Азар жарима майдончасининг чап томонидан дарвозабон майдончасига узатма берди. Диего Коста тўпга бироз ета олмади!\n72' "Тоттенхэм" кетма-кет икки марта бурчак тўпини ўйинга киритди. Хавф йўқ\n71' Иванович ҳам сариқ карточкадан бенасиб қолмади\n70' Ўнг қанотдан етказилган узатмага Иванович бош билан зарба берди. Ноаниқ\n70' Эриксен сариқ карточка олди. Азарни чалиб йиқитгани учун\n68' "Тоттенхэм" кетма-кет икки марта бурчак тўпини ўйинга киритди. Иккинчисидан кейин қайта ташкил этилган ҳужум пайтида Вертонген тўпни дарвоза яқинга бош билан етказди. Бегович тўпни эгаллади\n64' "Тоттенхэм"да ўзгариш: Сон Хеунг Мин ўрнига Райан Мэйсон тушди\n62' Вууууҳ! "Челси"нинг қарши ҳужуми! Диего Коста жарима майдончаси ташқарисида ҳимоячиларни чалғитди ва ўнг томондан жарима майдончасига кирган Виллианга узатма берди. Бразилиялик ярим ҳимоячининг зарбасини Льорис эгаллади\n60' Диего Коста чап томондан жарима майдончасига кирди, аммо йиқилиб тушди\n60' Нафақат ўйинга, балки бутун бошли АПЛга интрига қайтди. Яна ярим соат...\n58' ГОООООООЛ! Гэри Кэхилл, 1:2! Бурчакдан етказилган узатмани ҳимоячи 11 метрли нуқта устидан қабул қилди ва чап оёқда кучли зарба билан дарвозани ишғол қилди!\n56' Матич ўнг қанотдан узатма берди. Посбон эгаллади\n54' Сон Хенг Мин жарима майдончаси чизиғи устидан зарба берди. Бироз ноаниқ\n53' "Тотенхэм" бурчак тўпини ўйинга киритди. Хавфли вазият юзага келмади\n51' Вуҳ! Азар жарима майдончаси бурчагида зарба берди. Зарба аниқ, аммо Льорис тўпни эгаллади\n51' Эрик Ламела огоҳлантириш олди. Фабрегас оёғига хавфли ташлангани учун\n50' Кейн жарима майдончаси ичида тўпни қабул қилди ва ўткир бурчак остида зарба берди. Бегович тўпни эгаллади\n48' Бурчак тўпи самарасиз чиқди\n48' "Челси"нинг ҳужуми пайтида Аспиликуэта жарима майдончасининг чап томонида тўпни эгаллади ва нариги томон узатма бераётганида тўп ҳимоячиданм майдонни тарк этди\n47' Бурчакдан етказилган узатмага Харри Кейн бош билан зарба берди. Зарба кучли чиқмади. Бегович тўпни эгаллади\n46' "Челси"да ўзгариш: Педро ўрнига Эден Азар тушди\n45+3' Биринчи бўлим якунланди. Ҳозирча "Челси" - "Тоттенхэм" - 0:2. Танаффус\n45+1' Биринчи бўлимга 3 дақиқа қўшилди\n45+1' Виллиан ва Дэнни Роуз тортишиб кетишди. Улар огоҳлантириш олди. Вазиятга "Тоттенхэм" устози Почеттино ҳам аралашиб, футболчиларни ажратди\n44' ГОООООООЛ! Сон Хеунг Мин, 0:2! Ивановичнинг хатосидан кейин Эриксен тўпни эгаллади ва кореялик футболчини бирга бир вазиятга чиқариб юборди. Сон имкониятдан самарали фойдаланди\n43' Майдон марказидан етказилган жарима тўпини Диего Коста жарима майдончаси ичида кўкраги билан қабул қилди ва чалқанча услубда зарба берди. Аммо офсайд\n42' Педро чап қанотдан дарвоза яқинига узатма берди. Льорис тўпни эгаллади\n40' ВУУУУУҲ! Қанотдан етказилган узатмага Ламела 11 метрли нуқта устида зарба берди. Ҳимоячи зарбани қайтарди. Сон Хеунг Мин берган зарба муваффақиятли чиқмади\n39' Вуууҳ! Тўп қанотдан улоқтириб берилиши натижасида Фабрегас жарима майдончасига кириб борди. Зарба бериш чоғида ҳимоячи унинг ортида бироз итаргани боис зарба ноаниқ чиқди. Қоидабузарлик қайд этилмади\n38' Ян Вертонген сариқ карточка олди\n35' ГОООООЛ! Харри Кейн, 0:1! Эрик Ламеланинг узатмасидан кейин Кейн бирга бир вазиятга чиқиб кетди ва жарима майдончаси ичида Беговични алдаб ўтиб, бўш қолган дарвозага тўпни жойлади!\n34' "Шпорлар" биринчи рақам остида ўйнашга ҳаракат қилишмоқда. Бу тушунарли. Уларга ғалаба керак. "Челси"нинг қарши ҳужумлари хавфлироқ чиқмоқда\n31' Бурчак тўпи хавфли бўлмади\n31' Вуууҳ! Диего Коста рақиб ҳимоячиларидан тўпни олиб қўйди ва жарима майдончаси чизиғи олдидан зарба йўллади. Тўп Льориснинг қўлидан тарк этди\n30' Харри Кейн 30 метрлардан белгиланган жарима зарбасини тепди. Тўп дарвоза устидан ўтиб кетди\n28' Сон Хеунг Мин жарима майдончаси ташқарисидан аниқ зарба бера олмади\n27' Кайл Уокер сариқ карточка олди\n27' ВУУУУУҲ! "Челси" ажойиб қарши ҳужум ташкил қилди. Диего Костадан келган тўпга Фабрегас 13 метрлардан зарба берди. Тўп устундан ярим метр масофадан ўтиб кетди.\n25' Бурчакдан етказилган узатмани Фабрегас қайтарди. Эриксен йўллаган зарба ноаниқ бўлди\n24' Олдинги чизиққа етказилган узатмага Сон Хеунг Мин эга чиқди, жарима майдончаси ичида ўткир бурчак остида зарба берди. Бурчак тўпи\n22' Дайер ўнг қанотдан мезбонлар жарима майдончасига узатма берди. Тўп қайтарилди\n21' Хавфли вазият! Мезбонлар бурчак тўпини ўйинга киритишди, тўп қайтарилди. Педро дарвозабон майдончаси яқинига узатма берди. Дэнни Роуз йиқилиб тушди. Диего Коста буни кутмаганди шекилли, тайёр имкониятдан фойдалана олмади\n20' "Челси" қарши ҳужумга ўтаётганида бурчак тўпи ишлади\n19' Let's do it for Ranieri - Раньери учун бу ишни қилайлик, деб ёзиб олибди "Челси" мухлисларидан бири\n16' Бурчакдан етказилган узатмани Фабрегас дарвоза томон бура олмади\n15' "Челси" жарима тўпини бурчак тўпига айлантирди\n14' Жарима майдончаси бурчагига яқин жойда Костага нисбатан фол ишлатилди\n11' Вууҳ! Дэнни Роуз 26 метрлардан "Челси" дарвозаси томон зарба берди. Тўп тўсин устидан ўтиб кетди!\n10' "Челси" жарима майдончасига етказилган узатмани Аспиликуэта эгаллаб олди ва хавфни бартараф этди\n10' Виллиан ўнг қанотдан жарима тўпини жарима майдончасига етказди. Тўп ҳеч кимга тегмасдан ён қанотга қараб кетиб қолди\n7' Илк дақиқалардан футболчилар ўртасида тортишувлар юзага келмоқда\n5' Вууҳ! "Челси" бурчак тўпини ўйинга киритди. Кэйхилл бош билан зарба берди. Тўп устун ёнидан ўтиб кетди\n4' Ўйин асосан майдон марказида. Клублар ўз ўйинларини йўлга қўйиш пайида бўлишоқда\n1' УЧРАШУВ БОШЛАНДИ! Тўпни ўйинга "Челси" киритиб берди\n' Икки кундан бери Англия чемпиони аниқланишини кутяпмиз. Шу мақсадда бугун "Челси" - "Тоттенхэм" ўйинини биргаликда кузатиб борамиз


ОАВ: АҚШ ва Хитой киберхавфсизлик соҳасида келишувга эришишни мўлжалламоқда\n12:57 / 20.09.2015\nҚўшма Штатлар ва Хитой яқин кунларда тезкор тартибда киберхавфсизлик бўйича музокаралар ўтказиб, мазкур соҳада шартнома имзолашни мўлжалламоқда. Бу ҳақда шанба, 20 сентябрь куни New York Times маълум қилди.\nНашрнинг вазиятдан хабарор бўлган ахборот манбасига асосланиб хабар беришича, томонлар эришишга ҳаракат қилаётган шартномада тинчлик вақтида дунёнинг бошқа давлатларидаги ниҳоятда муҳим объектлар инфратузилмаларига ҳар икки мамлакатнинг киберҳужумларни биринчи бўлиб бошламаслик шарти белгилаб қўйилади.\nNew York Times`нинг маълум қилишича, мазкур шартнома келгуси ҳафтада ХХР раиси Си Цзиньпиннинг АҚШга ташрифи доирасида имзоланиши мумкин.\nГазетанинг қайд этишича, ниҳоятда муҳим объектларга электростанциялар, шифохоналар ва телефон тармоқлари ва бошқалар мансуб.\nСўнгги вақтларда АҚШ маъмурияти тез-тез киберхуружлар нишонига айланмоқда. Сўнгги марта сентябрь ойида хакерлар Ҳарбий кучлар Раҳбарлар штаби қўмитаси электрон почтасига ҳужум қилиб, 25 млн нафардан зиёд давлат хизматчиларининг шахсий маълумотларини ўғирлаган.\nАҚШ Миллий разведкаси директори Жеймс Клэпер ходимлар маълумотлар базасига бузиб киришлар учун жавобгарликни хитойлик хакерлар зиммасига юклаган. Пекин эса ушбу айбловни қатъий равишда рад этган.


Tohir Malik - Ёзувчи ва жамият\nЁЗУВЧИ ВА ЖАМИЯТ\n— Тоҳир ака, кўпчиликка аён: сизнинг ижодингизда фантастика жанри етакчи ўрин тутади. Детективга ўтишингиз, «Шайтанат» асари ёзилишининг сабаби нимада? Асарнинг бу қадар шуҳрат топишини муаллиф сифатида қандай изоҳлаган бўлар эдингиз?\n— Насрни «фантастика», «детектив» ёки «реалистика» каби йўналишларга адабиётшунослар ажратиш-ган бўлишса керак. Тарихда «танқидий реализм», «социалистик реализм» каби йўналишлар ҳам мавжуд эди. Ажабки, ёзувчиларнинг ҳеч бирлари асарларининг номи остига ҳеч қачон «социалистик реализм», деб ёзиб қўймаганлар. Нечундир фантастика ва детективга шу одат хос бўлиб қолди. Ҳар бир бадиий асарда озми-кўпми фантастика ва детектив унсурлари бўлади. Тарихий асарларнинг асоси хаёл маҳсулими? «Ўткан кунлар»да Отабекнинг қотиллигида детективга хос баёнларни учратмаймизми? Ҳар бир асарда саргузаштларга дуч келмаймизми?\nТўғри, камина дастлаб илмий фантастика йўналишида бир оз машқ қилиб кўрдим. Асардаги илмий ғоялар мен учун асосий бир гапни айтиш учун баҳона эди. Буни хапдорига ўхшатаман: беморни қийнамас-лик учун дорининг қобиғи ширин бўлади. Лекин бу қобиқнинг шифо бериш хусусияти йўқ. Шифо шу қобиқ ичидаги аччиқ дорида. «Фантастика», «детектив» деган гаплар ҳам шу қобиққа ўхшайди. Мақсад-ўқувчининг эътиборини тортиш. Ҳамкасбларим мендан ранжишмасин, уларни камситмоқчи эмасман, аммо айрим асарларнинг ўқувчилари ғоят кам. Ҳолбуки, асар зўр маҳорат билан ёзилган, ундаги гаплар ҳам бена-зир. Бундай асарларнинг муаллифлари «Мен тушунган одамлар учун ёзаман, ҳамма ўқиши шарт эмас», дейишлари мумкин. Ҳамма ўқиши шарт бўлмаган асарлар тарихда ҳам бор эди, ҳозир ҳам жаҳон адабиётида-кўп учрайди. Лекин мен ёзилган асарни иложи борича кўпроқ одам ўқиши тарафдориман. Гап бу ерда кўп одам ўқигани туфайли ижодкорнинг кўпга танилишида эмас. Гап хизматингиздан кўпроқ одамнинг баҳраманд бўлишида. Ёзувчи қўлга қалам олиб бирон воқеа баёнини берганида ўқувчисини маълум бир ҳаёт фалсафасидан огоҳ этишниният қилади. Ана шу фалсафани кўпроқ одам ўқиши, шу фалсафа ҳақида кўпроқ одам фикрлаши яхши эмасми? Агар тор доирадаги ўқувчиларимизнигина ўйласак, адабиётнинг таъсир доирасини чеклаб қўйган бўлмаймизми?\nАйрим дўстларимизда «фантастика ёки детектив савияси паст ўқувчиларга мўлжалланган», деган фикр ҳам борким, бундан воз кечишларини истардим. Ўқувчини савияси паст, деб айбласак ўзимиз учун уят. «Савияси паст асар ёзилибди», десак тўғри бўлади. Баъзилар «фантастика»ни тушунмайман», дейишади. Нимасига тушунмайди? Бадиий адабиётга хос бўлган барча талаблар бу йўналишга ҳам хос. Олимларнинг илмга доир суҳбатлари ҳам осмондан олинган эмас. Олий математикадан маъруза ўқилмайди. Фақат бизда адабиётдаги бу икки йўналишга менсимасдан қараш одати бор. Ўқимасдан туриб баҳо беришга ўрганиб қолганмиз. Яқинда икки ёзувчининг баҳсига гувоҳ бўлдим. Бири қайсидир асарни мукофотга арзийди, деб ишонтирмоқчи бўлади, иккинчиси лойиқ эмас, деб рад этади. Шунда биринчиси: «Шу асарни тузукроқ ўқидингизми?» деб сўровди, иккинчиси ўқимаганини айтдида, «ўқиб нима қиламан, бари бир у одам зўр асар ёзолмайди», деб изоҳ берди. Бизнинг ишларимиз шунақа. Мен Фёдор Достоевскийнинг «Жиноят ва жазо» асарини детектив асарнинг энг аъло намунаси деб биламан. Марио Пьюзонинг «Падре» («Чўқинтирган ота») асари ҳам шу йўналишда XX асрда яратилган гўзал асар эканини жаҳон тан олган. Хўш, буларни ҳам савияси паст ўкувчиларга аталган, деймизми? «Шерлок Холмс»ни неча замондан бери неча миллионлаб (эҳтимол миллиардлабдир?) одамлар ўқиётганини инобатга олсак, дунёни савияси пастлар босиб кетмайдими?\nСаволингизга жавоб беришда чалғиганим йўқ. Бу масалаларга ҳам эътиборимизни қаратишимиз керак. Ҳозир бемаъни саёз қўшиқлар кўпайгани сингари номи «детектив» бўлган, аммо бадиий адабиётнинг энг кичик талабларига ҳам жавоб бера олмайдиган асарлар кўпайяптики, бу ҳолатга йўл қўймаслик чорала-рини ўйлаб кўришимиз керак. Фақат рад этиш билан иш битмайди.\nЭнди фантастикадан детективга ўтишимнинг сабабига келсак, мен доимий равишда бир хил иш билан банд бўлишни ёқтирмайман. Фантастикада қўлимдан келганича машқ қилиб кўрдим. Детективда ҳам ўзимни синаб кўришга эҳтиёж сезилди. Кейинги пайтда маърифий йўналишга диққатимни қаратдим. Келажакда кўп йиллик орзуйим-тарих мавзуига мурожаат этишни ният қилганман. Қайси йўналишга кирмайин мақсадим бир ўқувчи билан ҳаёт муаммолари ҳақида ғойибона суҳбат қуриш. Зулмнинг илдизини қуритиб, саодатли умрга етишиш йўлларини излаш. «Шайтанат»ни ёзишдан мақсад ҳам шу эди. Сохта камтарлик қиляпти, деб ўйламанг, лекин бу асар ғоятда ҳайратланарли даражада эмас. Ҳамкасб дўстларимдан менинг ортиқ жойим йўқ. Камчиликларим бор, буни ўзим ҳам биламан. Ўзим сезмаётган камчиликларимни холисаниллоҳ айтиб туришса миннатдор бўламан. Асарнинг маълум маънода шуҳрат топишига сабаблардан бири-бу мавзу ўқувчилар учун янгироқ эди. Иккинчи сабаби кейинги йилларда ҳамкасбларимиз китобхонларни янги асарлар билан тез-тез қувонтириб туриш анъанасига содиқ қолмаяптилар. Китоб пештахталарида анчагина бўш ўринлар борлигига гувоҳ бўляпмизким, бу биз учун ачинарлидир. Ўрни келганда айтай: кам асар ёзилишини иқтисодий аҳвол билан боғламаслик керак. «Ўткан кунлар», «Кеча ва кундуз», «Навоий» каби асарлар ёзилаётганда устозларимизнинг иқтисодий аҳволлари ҳозиргиларникидан ночорроқ бўлгани аниқку? Устига-устак мафкуравий тазйиқчи?\n— Сўнгги пайтларда диний-маърифий мавзуда бир қанча рисолалар ёздингиз. «Меҳмон туйғулар», «Иймонлашиш умиди», «Одамийлик мулки» каби асарларингиз мухлислар томонидан илиқ кутиб олинди. Айтингчи, диндорликнинг асл моҳияти, вазифаси нимада? Пайғамбар алайҳиссалом машҳур ҳадисларида яхши хулқларни энг мукаммал даражага етказмоқ учун юборилганларини айтадилар. Бинобарин, диндан кўзланган мақсад Аллоҳ таолонинг розилигига эришиш, инсоннинг комил ахлоқ соҳиби мақомига кўтарилиши эмасми? Шундай бўлса, муқаддас динимизни ҳам манфаат учун кураш воситасига айлантираётганлар қилмишини қандай баҳолаш мумкин?\n— Мен ахлоқ мавзуида, яъни маърифий йўналишда икки китоб ёзишни узоқ йиллар орзу қилдим ва бу ишга тайёрланиб юрдим. Бундан мақсад тоғам Мирзакалон Исмоилий бошлаган ишларини давом эттириш эди. «Меҳмон туйғулар»ни яхлит асар дейиш мумкин эмас. Ўз номи билан айтганда, кутилмаган онда меҳмон бўлиб келган туйғуларнинг баёни. Китобларда ўқиганим доно фикрларни, хаёлимда туғилган баъзи гапларни дафтарга ёзиб юрардим. «Шайтанат»ни ёзиб бўлгач, дафтарни оққа кўчирдим-у, китобхонлар диққатига ҳавола этишга журъат қилдим. Бир оз фурсат ўтгач, уни тўлдириб, «Иймонлашиш умиди» билан қайта нашр эттирдим. Бу икки китобга режадан ташқари тартиб берилди, десам ҳам бўлади. Ниятдаги китобларнинг биринчисини «Жиноятнинг узун йўли» деб номладим. Мен бир неча йиллар давомида ўсмирлар орасида учрайдиган жиноятчилик сабабларини ўргандим. Бу ўрганишнинг натижаси ўлароқ «Алвидо, болалик!» қиссаси дунёга келди. Ўсмирлар орасидаги жиноятчилик ҳар қандай жамиятни ташвишга соладиган ҳолат. Шу боис бу муаммони илмий томондан ҳам тахлил эҳтиёжи туғилди. «Жиноятнинг узун йўли», «Алвидо, болалик»ка ёзилган илмий шарҳ десак ҳам бўлади. Ниятимдаги иккинчи китоб, ахлоқ китоби, унн «Одамийлик мулки» деб номладим. Бу ахлоқ китоби уч жилддан иборат бўлиши керак. Дастлабкиси мухлислар қўлига бориб тегди. Бу китобни ёзиш учун салкам етмишта дафтар тутганман. Унга юзга яқин хулқ ҳақидаги доноларнинг фикрларини, ривоятлар, ҳикоятларни тўплаганман. Шу кейинги китобда сиз ўртага қўйиш муаммога жавоб беришга уриниб кўрдим. Биз «Ибодат қиляпмиз, Аллоҳни таниймиз», деб юрамизу аслида Аллоҳни таниш нимадан иборат эканини яхши тушунмаймиз. Дин – беш вақт намоз ўқиш ёки рўза тутишдангина иборат эмас. Аллоҳни таниш илм билан бўлади. Илмсизлик жаҳолатни туғдиради. Диндаги жаҳолат ғоят хатарлидир. Чунки у мутаассибликни туғдиради. Мутаассиблик мавжуд ерда адашишлар бошланади «Илм» калимаси Қуръони каримнинг 752 жойида зикр этилган. Ҳадиси қудсийда Аллоҳ марҳамат қиладики: «Эй Одам боласи, билгилки, саломатлик-бирликда, ихлос-тақвода, художўйлик-тавбада, ибодат-илмда ва бойлик-қаноатдадир». Демак, илм ҳам ибодат экан. Намоз бола балоғат ёшига етгач фарз саналади. Илм олиш эса бешикдан фарз қилинган. «Қутадғу билиг»да шундай байтлар бор:\nБилиг ўгран ашну топуғқа ўкуш,\nБилигсиз топуғ осғи булмоз улуш.\n(Ибодатдан бурун илм ўрган. Билмасдан ибодат қилган билан савоб тегмас.)\nБилигсиз топуғ қилмишиндан кўрў,\nБилиглиг уюмиш муёни ўрў.\n(Илмсизлик билан ибодат қилгандан кўра илм билан ухлаганнинг савоби кўпроқ.)\nБу мисолларни келтиришдан муддао шуки, дин макҳум нарса эмас. У аниқ мақсадлар билан юзага келтирилган. Қуръони каримни биз жанозаларда ўқиладигап калом деб одатланиб қолганмиз. Ҳолбуки, Аллоҳнинг каломи тириклар учун. Аниқроқ айтсак, тирикларни тўғри тарбиялаш йўлларини ўргатувчи восита. Ҳеч қайси динда, Яратган нозил этган ҳеч қайси китобда инсон зулмга даъват қилинмайди. Аксинча, зулмдан қайтарилади. Дин инсонларнинг барчалари бир ота, бир онадан тарқалганлигини уқтиради, аҳиллик, иттифоқликка ундайди. Одамлар динни дуруст англамаганлари учун бир-бирлари билан ёвлашадилар. Ислом, насаро, яҳудо, будда каби динларга бўлиниб олганлари ҳам майли-я, яна ўз динларида ўнлаб оқимларга, гуруҳларга, фиркаларга бўлиниб олишлари-чи? Динни яхши тушунган одам низоли йўлни танлармикин?\nҚадим-қадимдан айрим одамлар диндан ўз манфаатлари учун фойдаланиб келганлар, ҳозир ҳам бу ёмон анъана давом этиб келяпти. Диндан манфаатдорлик кичик кўринишдан йирик сиёсий мақсадларга қадар учрайди. Кичик кўринишларига ҳаётимизда деярли ҳар куни дуч келамиз. Одамларга динни тўғри ўргатиб, тўғри йўлга бошлаши шарт бўлган масжид имомлари орасида худойидаги тутундан, тугун учига тугилган пулдан бошқасини ўйламайдиганлари ҳам йўқ эмас, бор. Бундайлар учун бидъат ва хурофотнинг динга зарари хақида сўз очиш бефойда. Агар хурофот йўлидаги бирон имомни танқид қилсангиз, «бу динга тош отяпти!» деб айюҳаннос соладилар. АҚШнинг Ирокда ики масҳаб ихтилофидан сиёсий мақсадларида фойдаланишига қарши биз бирон чора кўролмаймиз. Аммо динни тўғри англашга, бандаларнинг аҳил-иноқ яшашларига ўз ҳиссамизни қўшишимиз мумкинми? Ҳозир юртимизда бир неча диний оқимлар мавжуд. Булар орасида ўзига яраша зиддият бор. Бу ихтилофлар алҳол зарарсиз кўрингани билан ташқи нопок кучлар аралашувида жиддий тўқнашувларга айланиб кетиши мумкин эмасми? Диндан ўз манфаати учун фойдаланиш ҳақида гап кетганда шундай оқибатларни ҳам назарда тутиш ва бундай оқибатларга йўл қўймаслик чораларини кўриш керак.\nЖиноятчилар дунёси, уларнинг тубан қилмишлари ҳақида бадиий асар ёзиш осонми? Сиз бу борада сезиларли ютуқларга эриша олдингиз. Айтинг-чи, бундай асарларга материал йиғиш жараёни қандай кечади? Наҳотки, жиноятчилар руҳиятини, қилмишларини ишонарли тасвирлаш учун улар билан ёнма-ён юришга тўғри келса?\nКитобхонлар орасида шунга ўхшаш тахминлар ҳам бор. Айримларини эшитиб тураман. «Ёзувчи жиноят олами билан яқин экан», деган миш-мишлар ҳам учрайди. Абдулла Қодирий «Уткан кунлар»ни ёзаётганларида Қўқон хони билан ёнма-ён юрмаганлар-ку, тўғрими? Ёки Ойбек домла Ҳусайн Бойқаро билан гурунг қилибмидилар? Тўғри, мен қамоқхоналарда уюштириладиган адабий учрашувларда бўлганман. Қамоқхонадаги аҳволни умумий тарзда биламан. Яқинроқ танишиш истагим борлигини билдирганимда Ички ишлар вазирлигидаги масъул раҳбарлар маъқуллашгану, аммо йўл беришмаган эди. Шунинг учун бирон ерда қамалиб чиққан одамлар билан учрашиб қолсам, уларнинг ҳикояларини эринмасдан тинглайман. Бу олам ҳақидаги китобларни кўп ўқиб, мантиқий хулосалар чиқаришга уринаман. Баъзи давраларда: «Шунча нарсани қаердан биласиз», деб сўрашса, «Мен гап ўғрисиман», деб ҳазиллашаман.\n— Эртанги куни ёруғ бўлишини истаган одам, истиқболи нурли бўлишини орзулаган миллат фарзанд тарбиясини бир лаҳза бўлсин унутмайди. Бугунги глобаллашув замонида бу масала, айниқса, долзарб аҳами-ят касб этаётир. Бинобарин, ёт таъсирлар оқибатида ёшларнинг азалий қадриятларимиздан йироқлашу-ви, миллий ахлоқ ўрнини Ғарб ахлоқи эгаллаши, аждодларимизга мутлақо бегона бўлган наркомания, ичкиликбозлик, фаҳш каби иллатларнинг ҳаётимизга кириб келиши ҳоллари ҳам буни тасдиқлайди. Сиз куюнчак адиб сифатида бу каби масалаларга жиддий эътибор беряпсиз...\n— Бу масалаларга фақат қалам ахли эмас, жамиятнинг ҳар бир аъзоси жиддий эътибор бериши керак. Энг одобли оила ҳам «Менинг боламнинг хулқи яхши», деб ўзини хотиржам қилмаслиги керак. Чунки ёмон хулқ юқумли касалликка ўхшайди. Африкада тарқалган касаллик бир ҳафтада, балки унданда тез дунёнинг истаган нуқтасида пайдо бўлиши аниқ. Лондонда ёки Мадридда пайдо бўлган ёмон хулқ ҳам ана шундай тезликда бизгача етиб келиши мумкин. Вабонинг олдини олиш имкониятлари мавжуд. Касал тарқалиши билан Соғлиқни сакдаш вазирлиги зарур чораларни кўра бошлайди. Аммо ёмон хулқларнинг олдини олиш мушкул. Буни ҳукумат идораларининг қарорлари билангина тўхтатиш қийин. Бу соҳада барча бир ёқадан бош чиқариши керак. Афсуским, ҳозир шундай бўлмаяпти. Аввалги йили ёшлар ҳаётидан янги қисса ёзиш мақсадида дискотекаларни кузатдим. Агар четдан томоша қилинса, ғалати манзарага гувоҳ бўлинади. Бу ерга йиғилган ёшлар худди телбага ўхшашди назаримда. Дискотекага гиёҳвандлар ёки боши бузуқлар тўпланишини ҳамма билади, аммо ҳеч ким чора кўрмайди. Айрим дискотекалар туни билан ишлайди, ҳолбуки, биздаги қонунларга кўра бундай қилиш мумкинмас. Қонун ижросини назорат қилувчи идоралар эса бунга бефарқлар. Нима учун бефарқликларини тахмин қилсак бўлади. Бир куни шаҳар Халқ таълими бошқармаси мудирига «Дискотекалардаги ёшларнинг кўпи мактаб ўқувчилари эканини биласизми, уларни қайтариш чораси кўриладими?»деб сўрадим. У жаноб «яхши айтдингиз, эртага мажлисда шу масалани кун тартибига қўямиз», дедилар. Масаланинг мажлисга қўйилгани яхши. Аммо натижа-чи? Бизда мажлис кўп, натижа эса йўқ даражада. Биз бир саволни кун тартибига қўяйлик: нима учун ўсмирлар ва ёшларнинг яхшилик кўчасига эмас, ёмонлик томонга оғиши осон бўляпти. (Бу билан барча ёшлар ёмон бўлиб кетяпти, демоқчи эмасмиз. Ёмондан кўра яхши ёшларимиз кўп. Бироқ, орада битга ёмоннинг бўлиши ҳам бизни сергаклантириши керак.) Ёшларни яхшилик томонга даъват этувчи идоралар кўп. Ёмонликка чорловчи биронта муассаса йўқ бўлгани ҳолда уларнинг шу томонга маҳлиё бўлишлари кишини ажаблантиради. Кейинги йилларда бутун жаҳон бўйлаб ёмон хулқ турлари кўпайди. Жиноятлар ғоят ёвузлашиб боряпти. Биз шуларни ҳисобга олмаяпмиз. Тарбия усулларини янгилашни ўйламаяпмиз. Бирон маҳаллада ёки мактабда учрашув ўтказамиз. Юқори идорага ҳисобот жўнатамиз, шу билан ишни қойиллатиб қўйгандек ке-рилиб юраверамиз.\n— Мумтоз адабиётимизга меҳрингиз баланд экани, мутафаккир боболаримиз асарларини мунтазам мутолаа қилишингиз асарларингиз моҳиятидан сезилиб туради. «Одамийлик мулки»да «Лисон ут-тайр»даги шайх Санъон ҳикоятини ўзингизга хос талқин этгансиз. Бундай талқиннинг дунёга келиши қайси омиллар билан боғлиқ?\n— Мумтоз адабиётимизга меҳрим борлиги тўғри. Аммо армоним ҳам бор: бу адабиётни вақтида мукаммал ўргана олмаганман. Мен кечки журналистика факультетида ўқиган эдим. Мумтоз адабиётни жуда оз вақт ўргатишган. Камина ҳам ёшлик қилиб, шу етарли бўлса керак, деб юраверибман. Орадан йиллар ўтиб маълум бўлдики, университетда бу соҳада ҳеч нима ўрганмаган эканман. Қаранг, «Хамса» икки йил мобайнида ёзилган. Лекин уни атрофлича ўрганиш, тушуниб етиш учун одамнинг умри камлик қилади. Университетда эса бу мавзуни уч-тўрт соатда ўтиб бўлишади, Эллик икки минг мисранинг ҳар бирини англаш учун шу соатлар етарлимикин? Бу армонни айтишдан мақсад, ҳозир ҳам аҳвол шунга яқин. Филология факультетларида ҳали ҳам мумтоз адабиёт дарси юзаки ўтилади. Нофилологик факультетларда эса умуман ўтилмайди. Бир неча йил муқаддам Андижоидаги Педагогика институтида учрашув бўлди. Шунда камина: «Институтларингиз Мирзо Бобурнинг муборак номлари билан аталади. Қани, бирортангиз туриб шоирнинг ғазалидан ўқиб берингчи?» дедим. Бир неча юз талабадан садо чиқмади. «Навоий бобом!» ёки «Бобур бобом!» деб лоф урганимиз билан уларнинг ижодидан бебаҳра бўлсак уят эмасми? Фахрланиш қуруқ гап билан бўлмайди. Бу борада ҳам амал керак.\nЭнди шайх Санъон ҳикоятига келсак, ривоятми, ҳикоятми ё афсонами ҳар замонда турлича талқин қилиниши мумкин. Мен нафс нуқтаи назаридан таҳлил қилишга уриндим. Чунки, назаримда, биз яшаётган замон нафс замони. (Бутун дунёда аҳвол шу.) Одамлар ҳар бир нарсага нафс кўзи билан қарайдиган бўлиб қоляптилар. Шайх Санъон фожиасида ҳам нафс бор. Айрим биродарларимиз масжидга чиқиб беш вақт намоз ўқийдиларда, «бўлди, камолга етдим», деган хулосага келиб, ўзлари учун жаннатдан жой ҳозирлаб қўйгандай бошқаларга сўз бермай, керилиб юраверадилар. Нафс тақво эгаларининг ҳам бошини эгиб қўйишга қодир экан, нимамизга кериламиз. Аҳмад Яссавий ҳазратлари «Шайтон ғолиб, жон чиқарда шош-дим мано», деб бекорга нола чекмагандирлар. Ҳар бир инсон то жони чиққунига қадар шайтонга қарши, унинг асосий қуролларидан бири нафсга қарши курашиши керак. Шундагина Аллоҳнинг ризолигига етиша олиши мумкин. Аллоҳ ризолигига етишиш учун бу дунёда яхшилик қилиб, аввал одамлар розилигини олиш керак. Нафсини енга олмаган одам бошқаларга яхшиликни соғина олмайди.\nАдибнинг жамиятда тутган ўрни қандай бўлиши керак? Ёзувчи ёки шоир шахс сифатида асарларида васф этилган фазилатлардан тамомила йироқ бўлиши мумкинми? Сўзи ва амали бирбирига зид бундай қаламкаш хурматга лойиқми?\nСўзи ва амали бирбирига зид одамни «мунофиқ» деймиз ва бундай одам ҳеч қачон ҳурматга лойиқ бўлган эмас. Ёзувчининг жамиятда тутган ўрни эл қатори бўлиши лозим. Агар баландроқ ўринни талаб қила бошласаа кулгига қолади. Масъулият жиҳатдан қарасак, бошқаларга нисбатан унинг зиммасидаги вазифалар кўпроқ бўлади. Чунки (қўполроқ айтсак) ёзувчи бошқаларга ақл ўргатиши керак. Ақл ўргатиш учун эса ўзида ақл бўлиши, ҳаракатлари ҳам шу ақлга муносиб бўлиши шарт. Баъзи одамларга ёзувчи халқи фариштадай кўринади. Уларга интилиб яшайдиган, юзма-юз туриб суҳбатидан баҳраманд бўлишни Худодан сўрайдиганлар ҳам бор. Тасаввур қилинг, шундай даврага ёзувчи келди. Зиёфатда ичиб, маст бўлиб олиб, оёғини дастурхонга узатганича оғзига келган гапларни вайсай бошлади. Аллоҳ сақласин! «Домланинг айтганини қил, қилганини қилма», деган мақол ёзувчи халқига муносиб эмас. Аллоҳ ёзувчига бошқаларга нисбатан кўпроқ неъматлар берган, бу неъматларни исроф қилмай сарф этиб, халққа хизмат қилиши шарт. Бозордан бирон нима олсангиз ҳақини тўлайсиз. Аллоҳ берган неъматларнинг ҳақи халққа хизмат қилиш билан тўланади.\n— Тоҳир ака, машхур ёзувчисиз, мухлисларингиз кўп. Улар назари билан қараганда дунёдаги энг бахтли одамсиз. Сизни қийнаши мумкин бўлган биронта муаммо Йўқдай туюлади. Аслидачи? Аслида ҳам шундайми?\n— Мен муаммоси йўқ одамни тасаввур қила олмайман. Ҳар бир кишининг муаммоси ўзига хос бўлади. Мени қийнаётган муаммо сизга бачкана ёки кулгили туюлиши мумкин. Аксинча, мен эътибор бермаётган нарса сизни ҳайратлантириши эҳтимоли бор. Мен Яратганнинг барча неъматлари учун шукр қиламан. Бирон ерда камчилик учраса қаноат қилишга уринаман. Сабр-қаноатни одам учун энг олий либослардан деб биламан. Ожиз бандамиз, баъзан бу либосларни ечиб қўйишга тўғри келса аввало одамлардан уяламан, сўнг тавба қила бошлайман. Шахсий муаммоларим кунда, ҳафтада, ойда ёки йилда ўзгариб туриши мумкин, уларни ўзимча ҳал қилишга тиришаман. Ҳал бўлмай қоладиган муаммолар ҳам учрайди, наилож! Мени кўпроқ жамиятдаги ечилмай қолаётган муаммолар ташвишга солади. Мен ижтимоий-сиёсий жараёнларга фаол аралашувчилардан эмасман. Сиёсат бобида уқувим йўқ. Табиатимда курашувчанлик ҳам йўқ. Мен муаммоларни ақлим етган даражада ёзган асарларим орқали ҳал этишга ҳаракат қиламан. Масалан, кўп гапирадиганимиз китобхонлик муаммоси. Кўпчилик гапни айлантириб келиб китобнинг нархи қиммат, деган хулосага боғлайди. Битта хонадонга йилда ўнта янги китоб кирса, тахминан 20-30 минг сўм сарф-ланади. Энди айтинг: шу хонадонга ойида неча минг сўмлик ароқ киради, сигарет киради, борингки, қурт-писта, сақич... киради? Неча ўн, ҳатто юз минг сўмлаб пулларни кераксиз зиёфатларга сарфлаймиз? Тўйлардаги раққосаларга қистириладиган пулларчи? Хўп, китоб қиммат, деган фикрга қўшилдик, дейлик. Аммо кутубхоналардаги текин китоблар ҳам ўқилмайди-ку? Талабалар энг фаол китобхон бўлишлари керак, бироқ улар ҳам китоб сотиб олмайдилар-ку? Ҳолбуки, мутлақо зарурати бўлмаган ён телефонларига 40-50 минг сўмдан тўлашга пул топишади-ку?\nКитобхонлик масаласи фақат ёзувчиларнинг ташвиши эмас. Жамият ташвиши бўлиши керак. Чунки маънавий олам фақат ва фақат китоб билан бойийди. Маънавий қашшоқ жамият оламаро юксала олмайди.\nСаволингизда «бахт» ҳам тилга олинди. Чиндан ҳам бахтлиман. Аллоҳ менга, аввал айтганимдай, улуғ неъматлар берди. Суҳбатимиз сўнгида журнал ўқувчиларига, уларнинг оила аъзоларига Аллохдан икки дунё саодатини тилайман.\n«Тафаккур» журнали, 2006 йил


Мунаввар қори Абдурашидхон ўғли « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nМунаввар қори Абдурашидхон ўғли\n21 March 2018 - 10:03\nМунаввар қори Абдурашидхон ўғли (1878-1931)\nЎрта Осиё жадидчилик ҳаракатининг йўлбошчиси, ХХ аср ўзбек миллий матбуоти ва янги усулдаги миллий мактаб асосчиси, янги миллий театр ташкилотчиларидан бири, адиб, шоир, мураббий, муҳаррир, маърифатпарвар, жамоат арбоби Мунаввар қори Абдурашидхон ўғли 1878 йилда Тошкент шаҳрининг Шайх Хованд Тоҳур даҳаси Дархон маҳалласида мударрис оиласида туғилди. Отаси Абдурашидхон Сотиболдихон ўғли мударрис, онаси Хосият отин Хонхўжа Шораҳимхўжа мударрис қизи отинойи бўлган. У оилада учинчи ўғил бўлиб, катта акалари Аъзамхон (1872—1919) ва Муслимхон (1875—1954) муаллим бўлишган. Отасидан ёш етим қолгани туфайли дастлабки таълим-тарбияни онасидан олган. Сўнг ўз даврининг машҳур ўқитувчиси Усмон домладан илми қироат ва тажвидни ўрганиб, ҳофизи Қуръон бўлган. 1885—90 йилларда Бухородаги Мирараб мадрасасида таҳсил олган, аммо таҳсилни охирига етказмай, Тошкентга қайтиб, Дархон масжидида имомлик вазифасини бажаради.\nМунаввар қори ХIХ асрнинг охиридан бошлаб жадидчилик ҳаракатларида фаол иштирок эта бошлади. 1901 йилда ўз ҳовлисида, кейинчалик Тошкентнинг турли даҳаларида жадид мактабларини очади.\n1904 йилдан ижтимоий-сиёсий, маданий ҳаётга аралаша бошлаган. 1906 йилдан «Ўрта Осиёнинг умргузорлиги, тараққий», «Тараққий» газеталарида адабий ходим. Шу йили ношир ва муҳаррир сифатида «Хуршид» газетани ташкил этган. «Шуҳрат» (1907), «Тужжор» (1907), «Осиё» (1908) газеталарини ғоявий бошқарган ва адабий ходим вазифасини бажарган. Сўнг «Садойи Туркистон» (1914—15) газетасида масъул муҳаррир муовини, «Ал-ислоҳ» журнали (1915—17)да муҳаррир, «Нажот» ва «Кенгаш» (1917) газеталарида масъул муҳаррир.\nУ 1909 йили Тошкентда “Жамияти хайрия” уюшмасини тузади ва “Турон” номли жамиятни очади. Мунаввар қори 1906-йилда дастлабки ўзбек матбуоти намуналаридан бири “Хуршид” газетасини нашр этди. Кейинчалик “Нажот”, “Кенгаш” газеталарида бош муҳаррир, “Садойи Туркистон”да эса бўлим муҳаррири бўлиб хизмат қилади.\nШўро даврида у ўзининг очиқ маърифий ишларини ва яширин сиёсий ҳаракатларини давом эттирди. 1918 йилнинг апрелида Туркистон халқ дорилфунунининг асосчиси ва ректори этиб сайланади. Унинг саъй-ҳаракати билан 1918 йил 2 июнда дорилмуаллимин иш бошлайди. У 1918 йилда “Турк ўчоғи” илмий-маърифий жамиятини ташкил қилади.\nМунаввар қори 20-йилларда ўзбек юртининг мустақиллиги учун кураш вазифасини ўз олдига қўйган “Миллий иттиҳод” ва “Миллий истиқлол” яширин ташкилотларига раҳбарлик қилган.\nМунаввар қори турли жамият ва уюшмалар ташкилотчиси. У «Жамияти Имдодия» (1909), «Турон» (1913), «Туркистон кутубхонаси» (1914), «Умид» (1914), «Мактаб» (1914), «Кўмак» (1921) жамият, ташкилот, ширкат ва уюшмаларида муассис, муовин, раис, аъзо. Шўролар ҳукумати даврида Халқ дорилфунуни шўросининг раиси, Туркистон Маориф халқ комиссарлиги турк шўбасининг иш юритувчиси (1918), Тошкент шаҳар маориф нозири, Шарқ халқлари съезди (1920, Боку) делегати ва ҳайъати аъзоси. БХСР Маориф нозирлиги вақф бўлими бошлиғи (1920—21), Тошкент шаҳар ижтимоий тарбия бўлими мудири (1921), Академмарказ раиси (1922), Навоий номидаги мактаб, Наримонов номидаги педагогика техникуми, аёллар педагогика институтида муаллим (1923 — 25), Самарқанд шаҳар музейида илмий ходим, Ўзбекистон осори-атиқаларни сақлаш қўмитасининг Тошкент-Фарғона бўлимида масъул котиб (1927-28).\nМунаввар қори бир қанча дарслик муаллифидир. Унинг «Адиби аввал» (1907), «Адиб ус-соний» (1907), «Усули ҳисоб», «Тарихи қавм турк», «Тажвид» (1911), «Ҳавойижи диния», «Тарихи анбиё», «Тарихи исломия» (1912), «Ер юзи» (1916—17), 4 қисмдан иборат «Ўзбекча тил сабоқлиги» (Шорасул Зуннун ва Қаюм Рамазон билан бирга, 1925—26, 4-қисми мусодара қилинган) дарсликлари бир неча марта чоп этилган. 1914 йилда тараққийпарвар ўзбек шоирларининг шеърларини жамлаб, «Сабзавор» номи билан нашр этган.\nМунаввар қори ижтимоий-педагогик фаолият билан бирга бадиий ижод билан ҳам шуғулланган. Унинг ихчам ҳикоялари, талайгина шеърлари ўша даврдаги матбуот ва ўзи тузган ҳамда ёзган дарсликларга киритилган. Шунингдек, у ўткир публицист адиб сифатида танилган. Мақолаларида инсон ва жамият, дин ва диндорлик, ахлоқ, мустамлакачилик ва хуррият, зиёлилик, уюшма, ташкилот, давлат идораси масалаларига алоҳида эътибор қаратган.\nМунаввар қори ўз фаолияти давомида педагогик, матбуотчилик, муҳаррирлик, адиблик билан чекланмай, жиддий сиёсий фаолият ҳам олиб борган, шу сабабли мустамлака ҳукумати томонидан бир неча бор ҳибс қилинган.\nЕвропа савдо-саноат, илм-фанини ўрганишга чақирган, маънавий қолоқликни қоралаган. У виждон эркинлигини инкор этмаган дунёвий демократик давлат тарафдори бўлган. Шу сабабли Қўқон шаҳрида ташкил топган Туркистон мухториятини (1917) қўллаб-қувватлаган. Умр бўйи ўз ватанини мустақил кўришни истаган.\n20-йилларнинг ўрталарида миллий зиёлиларни таъқиб қилиш кучайиши натижасида Мунаввар қори ҳамма лавозимлардан четлаштирилади. Бироқ ҳатто қатағон ҳам Мунаввар қори Абдурашидхон ўғлини истиқлол ғояларидан қайтара олмади.\nУ 1929 йил 6 ноябрда қамоққа олиниб, Москва шаҳридаги Бутирка қамоқхонасида қатл қилинган ва Ваганкова қабристонига дафн этилган. 1991 йилда расман реаблитация қилинган.\nАбдулҳамид Чўлпон. Миллат ва эрк куйчиси\nАбдурауф Фитрат. Ҳужжатли филм (1996)\nАбдурауф Абдураҳим ўғли Фитрат\nУлар Халқ душманими?


Жиззахда сел 10 ёшли қизчани оқизиб...\n06.05.2020 09:37 0 2496\nЖиззах вилояти Ғаллаорол тумани Жийдали қишлоғида 10 ёшли қизни сел оқизиб кетган. Бу ҳақда вилоят ички ишлар бошқармаси хабар берди.\nҚайд этилишича, қиз дала майдонидан молларини уйига ҳайдаб келиш учун сойдан ўтаётган вақтида сел тошқинига дучор бўлган. М.Б.нинг жасади сойдан 500 метр узоқликдан топилган, ҳолат юзасидан суриштирув ишлари олиб борилмоқда.\nАвваллоқ Зоминда опа-укалар сел оқизиб кетиши оқибатида ҳалок бўлгани хабар қилинганди.\nЖиззах Ғаллаорол сел


Муддати ўтган маҳсулотларга «иккинчи ҳаёт» беришга уринаётган «уддабурон» тадбиркорлар ҳақида - Zamin.uz\nСўнгги пайтларда катта бозорлар яқинидаги кўчма ярмаркаларда, аҳоли гавжум чорраҳалар ва йўл бекатлари ёнида, кичик дўкончалар расталарида ишлаб чиқарилган санаси ва яроқлилик муддати кўрсатилмаган озиқ-овқат маҳсулотларини учратиш мумкин. Айни жазирама ёз фаслида бундай маҳсулотларни истеъмол қилиш инсон организмида турли касалликларни келтириб чиқариш эҳтимоли жуда юқори.\nТекширувлар нимани кўрсатмоқда?\nМаълум қилинишича, Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлигига 2020 йил давомида яроқлилик муддати ўтган товарларни сотиш ҳолатлари бўйича 157та мурожаат келиб тушган, ушбу мурожаатларда муддати ўтган озиқ-овқат маҳсулотлари ва дори воситалари истеъмолчилар томонидан харид қилингани аниқланган.\nБундан ташқари, июнь ойининг бошида агентлик ходимлари томонидан республиканинг ички истеъмол бозорларида маркировкалаш ва озиқ-овқат хавфсизлиги (озиқ-овқат маҳсулотларини ишлаб чиқариш санаси ва яроқлилик муддати кўрсатилмаган ҳолда сотишда) талабларига риоя қилинишини аниқлаш мақсадида ўтказилган мониторинг натижаларига кўра, ўрганилган 284та савдо объектида 1075та ҳолатда озиқ-овқат маҳсулотларини маркировкалаш қоидалари бузилгани қайд этилган. Ушбу маҳсулотларнинг 32таси ёки 3 фоизи импорт маҳсулоти бўлса, қолган 97 фоиз маҳсулотлар маҳаллий ишлаб чиқарувчиларга тегишли.\nТаҳлилларга кўра, қоида бузиш ҳолатларининг 31 фоизи қандолатчилик маҳсулотларида, 17 фоизи сут маҳсулотлари, 13 фоизи колбаса маҳсулотлари, 3 фоизи макарон маҳсулотлари ва 3 фоизи қадоқланган ўсимлик ёғи маҳсулотларида кузатилган.\nКўриниб турибдики, қоида бузиш ҳолатларининг 70 фоизга яқини кундалик истеъмол қиладиган маҳсулотларимиз билан кузатилган. Бундан ташқари, ўрганилган савдо объектининг ҳар бирида ўртача 4тага яқин ҳолат қайд қилинган.\nҚонунда қандай чоралар кўрилади?\nБугунги кунда яроқлилик муддати ўтган товарларни сотганлик учун максимал жарима базавий ҳисоблаш миқдорининг 10 баравари(2 млн 450 минг сўм)га тенг.\nАниқроқ айтадиган бўлсак, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 178-моддасига мувофиқ, истеъмолчиларга била туриб нотўғри маълумотлар тақдим этганлик, шу жумладан, товар истеъмолига оид хусусиятлар ёки сифати хусусида чалғитиш туфайли истеъмолчиларга зарар етказиш – ҳуқуқбузарлик ашёларини мусодара қилиб, фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг уч бараваридан етти бараваригача, мансабдор шахсларга эса етти бараваридан ўн бараваригача жарима солишга сабаб бўлиши белгиланган.\nЯроқлилик муддати ўтган товарларни, шунингдек, ишлаб чиқарилган санаси ва яроқлилик муддати кўрсатилиши шартлиги қонун ҳужжатларида назарда тутилган товарларни ишлаб чиқарилган санаси ва яроқлилик муддати кўрсатилмаган ҳолда реализация қилиш ҳамда сотиш учун қабул қилганлик –ҳуқуқбузарлик ашёларини мусодара қилиб, фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг уч бараваридан ўн бараваригача, мансабдор шахсларга эса етти бараваридан ўн бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлиши кўзда тутилган.\nХўш, бошқа давлатларда инсофсиз тадбиркорларнинг бу каби жиноятлари учун қандай чоралар кўрилади. Германияда муддати ўтган маҳсулотларни сотганлик учун ўртача жарима 20 минг евро(257 млн сўм)ни, Бирлашган Араб Амирликларида 25 минг евро(321 млн сўм)ни ташкил этади. Қозоғистонда бундай қоидабузарлик учун 4 миллион тенгегача (99,5 млн сўм), Россияда эса 50 минг рублгача(7,4 млн сўм) жарима ёки альтернатива сифатида дўкон фаолиятини 90 кунгача тўхтатиб қўйиш чоралари қўлланилади. Шунингдек, муддати ўтган сифатсиз маҳсулот бир кишидан ортиқ инсон ўлимига олиб келса, жиноий жавобгарлик қўлланилиб, 10 йилгача озодликдан маҳрум этиш жазоси белгиланиши мумкин.\n«Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонунга ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қонун лойиҳаси ишлаб чиқилган бўлиб, Қонунчилик палатасида иккинчи ўқишда кўриб чиқилмоқда. Қонун лойиҳасида норматив ҳужжатлар талабларига жавоб бермайдиган, яроқлилик муддати ўтган, ишлаб чиқарилган санаси ва яроқлилик муддати кўрсатилмаган, шунингдек, қалбакилаштирилган озиқ-овқат маҳсулотларини реализация қилганлик учун базавий ҳисоблаш миқдорининг эллик баравари (12 млн 250 минг сўм) миқдорида молиявий санкция қўллаш кўзда тутилган.\nБу каби ҳолатлар кузатилишига асосий сабаб нимада?\nНима учун инсофсиз тадбиркорлар мазкур муддати ўтган товарларнинг инсон саломатлигига таъсир тўғрисида ўйлаб кўришмайди?\nМутахассислар бундай муддати ўтган маҳсулотлар инсон организмини заҳарлаши ва соғлигига салбий таъсир кўрсатиши ҳақида бот-бот таъкидлашади. Сабаби оддий. Ўзбекистонда шу пайтга қадар бундай жиноятлар учун жавобгарлик жиддий бўлмаган ва текширув тадбирлари етарли даражада амалга оширилмаган. Инсонларнинг саломатлигини хавф остига қўяётган «тадбиркор» арзимаган жарима билан қутулиб қолаверган.\nИстеъмолга яроқсиз маҳсулотни «ўтказиш» йўллари кўп, энг осони – уларни ўз вақтида расталардан олмаслик. Кўп ҳолларда эътиборсиз истеъмолчи товарнинг яроқлилик муддатига аҳамият бермайди, шошган ҳолда харид қилади. Яна бир кенг тарқалган йўли бу - товар маркировкасини, уни қайтадан (устидан) ёпиштириш, ўчириш, бошқатдан маркировкалаш орқали ўзгартириш ҳисобига товарларни сотувга чиқариш ҳисобланади.\nШунингдек, бу соҳада тўғри маркетинг стратегияси ишлаб чиқилмаганлигини ҳам кузатиш мумкин. Кўпчилик ривожланган давлатларда савдо тармоқлари ўзларининг муддати ўтаётган маҳсулотларига чегирмалар тизимини ишлаб чиқади. Бу каби маҳсулотларни махсус мобил илова ва сайтлар ёрдамида топиш мумкин ва уларни катта чегирмалар билан сотиб олиш имконияти мавжуд. Бу ҳолатда тадбиркор ҳам кўраётган зарарининг бир қисмини қоплайди, истеъмолчилар ҳам маҳсулотларни белгиланганидан анча арзон нархларда харид қилиши мумкин.\nУмуман олганда, ишлаб чиқарувчиларнинг озиқ-овқат маҳсулотларини ишлаб чиқариш санасини ва сақлаш муддатини кўрсатишни истамаслигининг асосий сабаби товарларни вақт чекловисиз сотиш имкониятидир. Дўконлардаги сотувчилар ҳам бундан унумли фойдаланиб, озиқ-овқат маҳсулотида аниқ бузилиш белгилари пайдо бўлгунга қадар товарларни истеъмолчига сотишлари мумкин.\nБундай ҳолатларнинг олдини олиш учун тадбиркорлар фаолияти устидан назоратни кучайтириш, керак бўлса, жарималар миқдорини янада ошириш керак. Инсон саломатлиги ҳамма нарсадан устун бўлиши лозим ва лобуд.\nТаҳлиллар шуни кўрсатадики, аксарият ҳолатларда заҳарланиш муддати ўтган маҳсулотларни истеъмол қилиш натижасида юзага келади. Болаларда бундай ҳолатга мойиллик кўпроқ. Мутахассислар бунга бола танасининг ҳали етарлича шаклланмагани ва қаршилик кучига эга эмаслиги сабабли, озиқ-овқат маҳсулотлари билан организмга тушадиган токсик моддаларга вақтида ва етарли даражада қаршилик кўрсата олмаслигини сабаб сифатида кўрсатишади.\nОхирги бир ой давомида кўчада сотилаётган музқаймоқ ва колбаса маҳсулотларини истеъмол қилиш натижасида тез тиббий ёрдамга мурожаат қиливчилар сони анча ортган. Маълум қилинишича, уларда тана ҳароратининг кўтарилиши, кўнгил айниши оқибатида кучли қайт қилиш ҳолатлари кузатилган.\n5 ёшгача бўлган ҳар 10 боланинг биттаси (асосан ўғил болалар) етарлича овқатланмаслик натижасида ўсишдан орқада қолмоқда. Болалардаги камқонликнинг 75 фоизи темир танқислиги сабабли ривожланган. Бунга биргина истеъмол қилинаётган «йодланган» белгиси қўйилган тузнинг ҳаммаси ҳам талаб даражасида эмаслигини кўрсатиш мумкин.\nОдамлар орасида заҳарланиш ҳолатларининг , камқон болалар туғилишининг олдини олиш мақсадида истеъмол қилаётган маҳсулотларга эътиборли бўлиш талаб этилади.\nОзиқ-овқат маҳсулотининг яроқлилик муддати тўғрисидаги маълумот ўз ичига нималарни олиши керак?\nМаҳсулот қадоғида унинг ишлаб чиқарилган йили ва ойи, тез бузиладиган маҳсулотлар, болалар ва парҳезли озуқалар учун – кун ва соати, уларни сақлаш ва истеъмол қилиш шартлари келтирилган бўлиши керак.\nЯнгиликлар » Жамият » Муддати ўтган маҳсулотларга «иккинчи ҳаёт» беришга уринаётган «уддабурон» тадбиркорлар ҳақида


Фарғонадаги “Ватанпарварлар” боғига ўрнатилган плакатда Гитлер аскарлари акс этгани маълум бўлди - Anhor\nAnhor Все посты Фарғонадаги “Ватанпарварлар” боғига ўрнатилган плакатда Гитлер аскарлари акс этгани маълум бўлди\nФарғонадаги “Ватанпарварлар” боғига ўрнатилган плакатда Гитлер аскарлари акс этгани маълум бўлди\nФарғона шаҳридаги “Ватанпарварлар” боғида “Хотира бор экан – миллат барҳаёт” сўзлари остида Гитлер аскарлари расми туширилган кўчма плакатнинг ўрнатилгани кенг муҳокамаларга сабаб бўлди. “Хотира бор экан – миллат барҳаёт” сўзлари остида Вермахт аскарлари расми қўйилган экан. Фарғона вилояти ҳокимлиги ушбу ҳолатга муносабат билдирди, деб ёзади UzNews нашри.\nҲокимликнинг қайд этишича, сурат Интернетдан совет аскарларининг тасвирини излаш пайтида топилган. Истироҳат боғидаги баннерни «Тасвирий ойна» ижодий бирлашмаси ўрнатган.\n«Ҳозирда вилоят ҳокимлиги томонидан ушбу масала юзасидан ўрганиш бошланди. Дастлабки суриштирувга кўра, интернетдан иккинчи жаҳон уруши даври билан оид расмларга қидирув бериб, етарли билимсизлик туфайли тасодифий расмни олингани, плакат дизайнида фойдаланилгани маълум бўлди. Ким плакат макетини тайёрлаган, нега бу расмни танлаган, нега тасдиқлатилмаган ҳолда ўрнатилган, буларнинг бари батафсил ўрганиб чиқилади. Айбдорларга кескин чоралар кўрилади. Ҳозирда у кўчма плакат “Ватанпарварлар” боғидан олиб ташланди, ўрнига иккинчи жаҳон урушида қаҳрамонлик кўрсатган ўзбек жангчилари тасвирланган баннер ўрнатилади», – дейилади хабарда.\nПомпео уйғурлар муаммосини муҳокама қилмоқчи эканини айтди. Хитой томони эса уни иғвогарликда айблади\n«Ўзбекистон улуғворлиги» – Луврда


Мусулмонлар идораси карантин шароитида қурбонлик қилиш тартибини тушунтирди — Sof.uz\nЖАҲОН 19,127,899 12,272,125 714,063\nМусулмонлар идораси карантин шароитида қурбонлик қилиш тартибини тушунтирди\n27.07 13:51 1058 Ўзбекистон\nЎзбекистон мусулмонлари идораси фатво ҳайъати карантин шароитида қурбонлик қилиш тартиби ҳақида маълумот берди.\nСавол: Карантинда қурбонлик қилишда баъзи қийинчиликлар бўлмоқда. Бундай вазиятда қурбонлик қилишни қандай қулай йўллари бор?\nЖавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Ҳозир юртимизда карантин давом этаётгани ва айни қурбонлик кунларида транспорт ҳаракати чеклангани сабабли қурбонлик қилишда баъзи қийинчиликлар бўлиши табиий.\nҚурбонлик вожиб бўлган юртдошларимиз имкон қадар қўй сотиб олиб, қурбонлик қиладилар. Бунинг иложи бўлмаса, қўй топа оладиган бирор кишини топиб, уни сотиб олиш ва қурбонлик қилишга вакил қиладилар. Чунки Қурбонлик қилишда ўзидан бошқасини вакил ва ўринбосар қилиш жоиздир. Агар бир киши бошқа одамни қурбонликка вакил қилса, жониворни сотиб олиш ва сўйиш вақтида вакил қурбонликни ният қилиши кифоя қилади. Сотиб олишда нархи келишилса кифоя, пулини насия ҳам қилиш мумкин. Телефон ёки бирор восита орқали бирор кишини «мени номимдан қурбонлик қилгин» деб вакил қилса, вакилнинг қурбонлиги унинг номидан ўтади.\nҲанафий мазҳабига кўра бой (яъни, нисоб миқдорига эга) кишиларнинг қурбонлик қилиши вожибдир. Бунинг устига қурбонлик ибодати қон оқизишга боғланган бўлиб, қийматни садақа қилиш билан адо бўлмайди. Бу ҳақда аллома Алоуддин Косоний раҳимаҳуллоҳ шундай дейдилар:\nلَوْ تَصَدَّقَ بِعَيْنِ الشَّاةِ أَوْ قِيمَتِهَا فِي الْوَقْتِ لَا يَجْزِيهِ عَنْ الْأُضْحِيَّةَ ؛ لِأَنَّ الْوُجُوبَ تَعَلَّقَ بِالْإِرَاقَةِ وَالْأَصْلُ أَنَّ الْوُجُوبَ إذَا تَعَلَّقَ بِفِعْلٍ مُعَيَّنٍ أَنَّهُ لَا يَقُومُ غَيْرُهُ مَقَامَهُ\nяъни: «Бир киши қурбонлик кунларида қўйнинг ўзини ёки қийматини садақа қилса, қурбонлик ўрнига ўтмайди. Чунки қурбонликнинг вожиблиги қон оқизишга боғлиқдир. Асл қоида шуки, агар вожиблик айни бир ишга боғлиқ бўлса, унинг ўрнига бошқаси ўтмайди...» («Бадоэъус саноэъ» китоби).\nҚурбонлик қилиши вожиб бўлган, бой киши қурбонлик кунларида жонлиқ сўя олмасаю, қурбонлик кунлари ўтиб кетса, қазоси учун ўртача қўйни қийматини садақа қилиши вожиб бўлади. Аммо фақир киши қурбонлик учун жонлиқ сотиб олиб, уни қурбонлик кунларида сўёлмаган бўлса, қазоси учун жонлиқни тирик ҳолида садақа қилади. Лекин, бундай садақа қилиш билан ўз вақтида сўйилган қурбонликка ваъда қилинган савобга эришилмайди.\nҚурбонлик гўштини тақсимлаш ва тарқатишга келсак, ушбу амал шариатимизда мустаҳаб амал ҳисобланади. Бугунги эпидемиологик талаблар қатъий белгиланган бир пайтда вазиятдан келиб чиқиб, гўштни тарқатиш айнан ҳайит кунларида бўлиши шарт эмас. Балки, кейинчалик ҳам тарқатилиши мумкин. Вакил орқали узоқроқ жойда қурбонлик қилдирганлар, хоҳласалар ўша жойда тарқатишлари ҳам жоиз. Валлоҳу аълам.\nЎзбекистон мусулмонлари идораси Фатво ҳайъати".\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон мусулмонлари идораси Уламолар Кенгаши Қурбон ҳайитининг биринчи куни 31 июлга тўғри келишини ва коронавирус пандемияси сабабли ушбу ҳайит намози ҳам мусулмонларнинг зиммасидан соқит бўлганини маълум қилган эди.\nҚурбон ҳайити Қурбонлик фатво Ўзбекистон мусулмонлари идораси\n4.08 16:59 6255\n4.08 16:52 2397\n4.08 19:52 1995\n5.08 13:07 1778\nБугун, 19:10 1625\nЎзбекистон мусулмонлари идораси: Пандемия вақтида Қурбон ҳайити намози мусулмонларнинг зиммасидан соқит бўлди\n25.07 12:39 880 Ўзбекистон\n20.07 16:12 4621 Жамият\n10.07 12:49 1798


Самура ибн Жундуб\nШахс | 351\nСамура ибн Жундуб ибн Ҳилол ал-Фазорий, кунялари Абу Сулаймон. Басрада таваллуд топдилар. Оталари вафот этгандан кейин оналари билан Мадинага келдилар. Мадинада катта бўлиб, улғайдилар ва яна Басрага кўчиб ўтдилар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан бир нечта ҳадислар ривоят қилдилар. Бу кишидан Шаъбий, Ибн Абу Лайло, Али ибн Робийъа, Абу Ражо ва бошқалар ривоят қилганлар. Бу зот ривоят қилган ҳадисларни учта «Саҳиҳ» соҳиблари ўз китобларига киритганлар. У киши ҳижратнинг 60-йили Басрада вафот этдилар.\nҲусайн ибн ал-Ҳорис


Ҳар бир муаммо эътиборда — Ishonch Gazetasi\nЖамоатчилик комиссиясининг Учтепа туманидаги галдаги учрашуви «Тинчликобод», «Бирлик», «Фарҳод», «Чўпонота», «Ватан», «Ватанпарвар», «Ширин», «Найман», «Алихонтўра Соғуний», «Дийдор», «Янгийўл», «Диёробод» маҳаллалари фаоллари иштирокида бўлиб ўтди.\nЎзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси, Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича Республика кенгаши, «Маҳалла» ва «Нуроний» жамғармалари, Республика маънавият ва маърифат маркази, Тошкент шаҳар ҳокимлиги ва бошқа мутасадди ташкилотлар вакилларидан иборат Жамоатчилик комиссияси қошида ташкил этилган ишчи гуруҳларнинг маҳалла фаоллари билан ҳамкорликдаги ўрганишлари чоғида аниқланган муаммолар ва уларнинг ечими мутасадди ташкилотлар эътиборига ҳавола этилди.\nДастлаб «Тинчликобод» маҳалласида мавжуд муаммолар тилга олинди. Маҳалладаги иккита кўп қаватли уйда лифт яхши ишламайди. Бу юқори қаватларда яшовчи кексалар, ногиронлиги бўлган фуқароларга тушиб-чиқишда қийинчилик туғдирмоқда. Кўчалар асфальти талаб даражасида эмас.\nМутасаддилар ушбу йўлларни таъмирлаш кейинги йил дастурига киритилгани, лифт эса 2019 йил март ойида алмаштирилишини маълум қилишди.\nМазкур маҳаллада яшовчи Шаҳноза Нурматова коммунал тўловлардан қарздорлиги кўпайиб кетгани, икки нафар фарзанди билан қийналаётганини билдириб, имтиёзли уй-жойга эга бўлиш масаласида ёрдам сўраб мурожаат қилди. Жамоатчилик комиссияси томонидан вазият ўрганилиб, мавжуд қарздорлик тўлаб бериладиган бўлди. Уй-жой масаласидаги мурожаатни ижобий ҳал этиш эса туман ҳокимлиги зиммасига топширилди.\n– 2015 йилда менга ичак саратони ташхиси қўйилди, шундан сўнг икки маротаба операцияни бошдан кечирдим, – дейди «Тинчликобод» маҳалласида яшовчи Нафиса Икромова. – Ҳозирда соғлиғимни тиклаш ва муолажаларни давом эттиришга моддий имкониятим етмаяпти.\nН.Икромовага даволаниши учун касалхонага йўлланма бериладиган бўлди.\n«Бирлик» маҳалласида қишки мавсумда иссиқлик тизими яхши ишламаслиги, босим пастлиги масаласи кўтарилди. Масъул ташкилот вакиллари муаммо қисқа муддатда бартараф этилишига ваъда беришди. Маҳаллада моддий ёрдамга муҳтож хонадонлар, уй-жой, шунингдек, дори-дармон масаласида ёрдам сўраган фуқаролар мурожаати тингланди ҳамда мутасаддилар эътиборига ҳавола қилинди.\n«Фарҳод» маҳалласида яшовчи Иқбол Бакирова ўзи истиқомат қилаётган кўп қаватли уйнинг ертўласидаги ҳаво айланиши учун мўлжалланган туйнуклар таъмирлаш вақтида эътиборсизлик оқибатида бекилиб қолганини билдирди. Туман ҳокими бу масалага эътибор қаратишини ва камчилик тез орада бартараф этилишини таъкидлади.\nИхтиёр Раҳимов эса ўзи ва турмуш ўртоғи 2-гуруҳ ногирони экани, даволаниш ва дори-дармонга моддий имконияти етмаётгани боис ёрдам сўраб мурожаат қилди.\nШу билан бирга бешта уй орасидаги болалар майдончаси бузиб ташлангани, қайтадан қуриб беришса, ота-оналарнинг хавотири-ю ортиқча оворагарчиликка чек қўйилар эди, деган таклиф билдирилди.\nУшбу мурожаат юзасидан туман ҳокимлиги, маҳалла фуқаролар йиғини раиси ва бошқа масъул ташкилотларга тегишли вазифалар берилди. Болалар майдончаси қуриладиган бўлди.\n«Чўпонота» маҳалласида ҳам айрим муаммолар мавжудлиги аниқланди. Хусусан, электр таъминотида, кўчаларни асфальтлаш масаласида маҳалла фаолларининг эътирозлари тингланди. Маҳаллада мактабгача таълим муассасаси йўқлиги, 238- ва 219-умумтаълим мактаблари таъмирталаб ҳолда экани ҳам айтиб ўтилди.\nЖамоатчилик комиссияси қошидаги ишчи гуруҳларнинг ўрганишлари давомида шу каби қатор муаммолар бошқа маҳаллаларда ҳам мавжудлиги, аксарияти ҳал этилгани, қолган масалалар эътиборга олингани таъкидланиб, ҳар бир мурожаат юзасидан муаммони ижобий томонга ҳал этиш борасида мутасадди ташкилотларга топшириқ ва вазифалар белгилаб берилди.


Ўзбекистонлик такси ҳайдовчиси Москвада гимнастикачи қизни зўрламоқчи бўлди… - 30 Апреля 2019 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nЧетверг, 23.05.2019, 07:48\nГлавная » 2019 » Апрель » 30 » Ўзбекистонлик такси ҳайдовчиси Москвада гимнастикачи қизни зўрламоқчи бўлди…\nЎзбекистонлик такси ҳайдовчиси Москвада гимнастикачи қизни зўрламоқчи бўлди…\nКим билсин? Бу тарбия кўрмаган ҳайдовчи қизнинг спортчи эканини билмаган кўринади. Шу сабабли шаҳарнинг одамлар кўзидан панароқ жойига етганда, машинасини тўхтатди-ю, йўловчи қизга ёпишди. Бу қиз бадиий гимнастика билан шуғулланаркан. Бир силтанишда ҳаёсиз таксичининг қўлидан чиқди ва қочиб кетди. Ҳайдовчи эса қиз унутиб қолдирган 30 минг рубл пулга эга чиқиб хурсанд бўлганди. Хурсандчилиги узоққа чўзилмади. Жабрланувчи полицияга хабар берган экан. Таксичини қўлга олишди. Энди у қилмиши учун қонун олдида жавоб беради.\nАслида шунисига ҳам шукр қилса бўларди. Чунки гимнастикачининг ўрнига каратэ ё бошқа жанговар спорт тури билан шуғулланувчи қизга йўлиқса, жазога тортилишга-да улгурмай қолган бўларди.


Мутахассислар фикрича соғлом одамда 25 ёшгача хотиранинг кучая бориши ва яна шунча вақт давомида у ўзгармасдан стабил туриши керак. Бу даврда бош мия қийинчиликларсиз кўп миқдордаги ахборотларни қабул қилиши ва эслаб қолиши мумкин. Организмнинг табиий қариши натижасида юзага келадиган хотирани сусайиши 50-55 ёшдан бошланиши керак.\nАфсуски катта шахарда истиқомат қилувчи бир қатор одамлар хотира билан боғлиқ муаммоларга анча эртароқ шикоят қилишади. Мутахассисларни айниқса болалар, ўсмирлар ва ёшларда учрайдиган хотирани сусайиши кўпроқ ташвишга солади.\nХотира сусайиши сабаблари қуйидагилар:\n• Узоқ давом этувчи депрессия холатлари;\n• Доимий стресс холатлари;\n• Хроник чарчаш, уйқусизлик;\n• Носоғлом хаёт тарзи, алкогол ичиш, чекиш;\n• Турли дори воситалари (жумладан оғриққа ва депрессияга қарши) қабул қилиш.\n• Авитаминоз, А ва В гурухи витаминлари етишмовчилиги;\n• Ички аъзолар касалликлари: жигар ва буйрак етишмовчилиги, ўпка сили, жигар циррози;\n• Бош мия шикастланишлари;\n• Бош мия патологиялари (ёмон сифатли ўсмалар, гипофиз аденомаси).\nХотира сусайишини аниқ сабабини фақат мутахассис аниқлайди. Кўп холларда хотирани сусайиши бир қатор бошқа симптомлар, жумладан рухий тушкунлик, иштахасизлик, таъсирчанлик, уйқусизлик, бош оғриши, субфебрил харорат билан бирга кечиши мумкин. Бу организмни ўта чарчаб кетгани ёки унда яллиғланиш жараёни мавжудлигини билдиради.\nСўнгги изланишлар хотира сусайиши бош миянинг «ахборотлар дарёсида ғарқ бўлиши» хисобига кузатилиши исботланган. Масалан, мухим бир имтихон олдидан талабалар ўқиб-ўрганган дарсликларидан гўёки хеч нимани эслай олмайди. Бу холатда хотирани пасайиши қисқа муддатли характерга эга бўлиб, даволаш талаб этилмайди. Фақат хис-хаяжонни енгиш, тинчланиш етарли ва бош мия барчасини яна қайта эслай олади ва керагини «тўкиб-солади».\nХотирани пасайиши асосий белгиси хисобланган касалликларга қуйидагилар киради.\n• Альцгеймер касаллиги – хотирани аста-секин пасайиб бориши, апатия, жойлашув дезориентацияси, депрессия, галлюцинация ва талвасалар билан кечувчи бош мия патологияси хисобланиб, 65-ёшдан кейин кузатилади. Унинг келиб чиқиши хақида аниқ бир хулоса йуқ, аммо бош мия травмалари, бош мия ўсмалари ва гипотиреоз хисобига ривожланиши хам тасдиқланган.\n• Тарқоқ склероз – секин ривожланувчи, узоқ вақт симптомларсиз кечувчи, бош ва орқа мия тўқималарини зарарланиши хисобланади. Айрим мутахасисилар фикрича у қандайдир вирус томонидан чақирилса, айримлари касаллик аутоиммун ўзгаришлар хисобига ривожланади деб айтади.\n• Паркинсон касаллиги – беморнинг харакат фаоллигини пасайиши билан бошланиб, бира-тўла параличланиши билан якунланувчи хроник касаллик хисобланади. Бу касаллик хам 55 ёшдан кейин ривожланиб, асосий сабаби организмни қариши хисобланади. Унинг белгилари: тафаккурни бузилиши, хотирани пасайиши, букчайиш, оёқ-қўлларни қалтираши, харакатланишни қийинлашуви, сийдикни тута олмаслик ва депрессия.\nХотира пасайишини даволаш\nХотира пасайишини даволаш унга сабаб бўлган омилни бартараф этишдан иборат. Айрим препаратлар орқали хотирани яхшилаш ва тиклаш мумкин. Улар аниқ ташхис қўйилгач врач томонидан буюрилади. Бу препаратлар таркибига: лецитин, фолиев кислотаси, витаминлар A, B, E киради. Бу дорилар рецептсиз берилади лекин уларнинг хар бирини ўзига яраша ножўя таъсирари мавжуд. Альцгеймер ва Паркинсон касалликларига эса ханузгача даво йук.\nҚандай мутахассисга учраш лозим?\nХотира пасайганда, невролог, эндокринолог ёки терапетга учраш лозим.


Зиданнинг 3-5-2 тактикасидаги ижобий ва салбий жиҳатлар / CHAMPIONAT.asia\n14:00"Манчестер Сити" Санчони қайтармоқчи 1 13:35Моуринью "Тоттенхэм" ҳимоячисига: "Мени масхара қила оламан деб ўйласанг, адашасан" 8 13:16Акбар Исматуллаев: "Таиланд клуби билан келиша олмадик" 8 13:10Лэмпард: "Мен ҳеч қачон Месси, Роналду ва Мбаппени сотиб олиб беришларини сўрамайман" 1 13:01Eplmanager.com: Бугун 17-тур учун дедлайн 2 12:54Клублар ўртасидаги Жаҳон чемпионати-2019. Бугун "Ал Ҳилол" ўйнайди 5 12:44"Атлетико" МЮ қизиқаётган Саулнинг нархини туширди. У энди 102 миллион евро 6 12:32ЎФА 2730 АҚШ доллари миқдорида жаримага тортилди 19 12:32Olamsport: Боксчимиз иккита камар учун жанг қилади, бугун "Ҳумо" ўйнайди ва бошқа хабарлар 0 12:20"Реал"нинг ноярбь ойидаги энг яхши футболчиси маълум бўлди 3 11:54Мбаппе энг қиммати, Роналду эса топ-15да ҳам йўқ 34 11:42Терма жамоа ва клуб либосларидан яратилган "mix"лар 4 11:30"Барселона"нинг бугунги ўйин учун қайдномаси: икки футболчи жароҳатдан сўнг сафга қайтди 13 11:28Бахтиёр Ашурматов: “Қўқон футболини юқори даражага олиб чиқиш, мухлислар меҳрини қозониш учун юракдан ишлайман” 16 11:18Қадамбой Нурметов: “Ўзимни кучли клубларда синаб кўришга тайёрман” 7\nБунга сабаб, у нафақат янги ўйинчилар, балки схема борасида ҳам тажриба ўтказиб кўрди. Жамоа “Ред Булл”га қарши ғалабага эришилган баҳсда ва “Рома” билан ўйиннинг 45 дақиқасида ана шу тактика бўйича ҳаракатланди. Бу Зиданнинг одатий схемасидан яхшироқ самара берадими ёки йўқ — ҳали аниқ эмас. Шу сабаб вазиятдан фойдаланган ҳолда, янги тактиканинг ижобий ҳамда салбий жиҳатлари ҳақида сўз юритмоқчимиз. Аввал салбий томонларидан бошлаймиз.\nМарказий ҳимоячилар етишмовчилиги\nЯнги схеманинг асосий муаммоси — тактика 3та марказий ҳимоячи асосида қурилган. Жамоада атиги 4та ҳимоячи бор: Серхио Рамос, Рафаэль Варан, Начо ва Эдер Милитао. Агар 2таси жароҳат олиб, дисквалификация бўлса ёки шунчаки ротация туфайли сафдан чиқса, бу тактикадан фойдаланишнинг иложи бўлмайди. Шу билан бирга, трансфер ойнаси ёпилишга жуда оз вақт қолди. Бу пайт ичида клуб янги иқтидорли ҳимоячи топиб, уни сотиб олиши бироз қийин бўлса керак.\nНеймар ва Азар бирга ўйнай олмайди\nАгар клуб Неймар билан шартнома имзолайдиган бўлса, икки юлдуз бу тактикага мос тушмайди: бразилиялик вингерларсиз тактикада Азарни марказий ҳужумга ўтишга мажбур қилиши мумкин. У ерда эса бошқа бир француз бор. Зидан эса Бенземани таркибдан чиқаришни истамаяпти.\nРодриго ва Винисиус ўрнини йўқотади\nАгар Азар ва Неймар янги тактикада ўйнашга қийналса, у ҳолда икки бразилиялик улардан кўпроқ қийналиши аниқ: тезлиги билан машҳур Родриго ва Винисиус майдонга тушиш учун бор кучи билан ҳаракат қилиши лозим бўлади. Лекин шунда ҳам уларга жой кафолатланмайди. Сабаби бу тактик схемада одатда улар тўп тепадиган позициянинг ўзи йўқ.\nҲамон кўп гол ўтказиб юборилмоқда\nУчта марказий ҳимоячи билан ўйнаш кўп тайёргарлик ҳамда координацияни талаб этади. Ушбу схемадан ҳозирги химоячилар билан биргаликда фойдаланишга бўлган уринишлар шуни кўрсатдики, жамоа ҳамон кўп гол ўтказиб юбормоқда...\nБироқ, 3-5-2 схемасининг бир қатор ижобий томонлари ҳам мавжуд.\nСхема Марселога ёрдам беради\nУч марказий ҳимоячи билан Марсело олдинга бориш учун кўпроқ эркинликка эга бўлади. Сўнгги вақтларда бразилияликнинг ҳужум қилиши анча кучайди. “Рома”га қарши баҳсда урган голи ва голли узатмалари туфайли бунга яна бир бор гувоҳ бўлдингиз.\nМарказий ярим ҳимоячилар муҳим роль ўйнаши мумкин\nАгар ярим ҳимоячилар жамоавий ўйин тепм назорати борасида кўпроқ эркинликка эга бўлсалар, у ҳолда жамоанинг “ҳаракатлантирувчи кучи” янада фойдалироқ бўлади. Бундан ташқари, Тони Кросс ва Лука Модрич асосий вазифаларни ўз зиммаларига олишини ҳисобга олсак, Каземиро ҳимоядаги ишончлиликни буткул таъминлай олади.\nЗиданнинг муаммоларидан бири — Эден Азарнинг истеъдодидан максимал даражада фойдаланиш ва буни бажаришни унинг ўзига қўйиб бериш (ҳужумда унга эркинлик бериб). Ҳозирча белгиялик ушбу тактикада тўпга кўп бора эгалик қилмоқда.\nТашаббус Зидандан чиқди\nЯнги схема “Реал” учун ҳам яхши янгилик бўлди. Чунки у Зиданнинг тактикани ўзгартириш ва ривожлантириш йўлидаги мураббийлик салоҳиятини намоён этади. 3-5-2 тактикаси бўйича ўйнаш — Зизу шунчаки бор ишни давом эттирмай, жамоа муваффақиятга эришишида янги йўллар излаётганини, ўз устида ишлаётганини ҳам билдиради.\n"Реал"нинг ноярбь ойидаги энг яхши футболчиси маълум бўлди 3\nТерма жамоа ва клуб либосларидан яратилган "mix"лар 4\n“Наполи” “Реал” футболчисига кўз тикди 0\nВаран Роналдуни мақтади 5\nБуни кўриш керак! Модрич Мадриддан 12 млн еврога уй сотиб олди 15\nВальверде: “Бу “Барселона” учун энг қийин сафар ўйинларидан бири бўлади” 5


Қашқадарёда сартарошхонада никоҳ ўқиган мулла қамалди - UzNews.uz\n22 сентября, 12:00 370 0\nҚашқадарёда сартарошхонада никоҳ ўқиган мулла қамалди\nУндан ташқари 3 нафар мулла жаримага тортилди, яна 14 нафарининг ҳуқуқбузарлиги аниқланди. Улар орасида шаръий никоҳ ўқиган аёллар ҳам бор.\nЖиноят ишлари бўйича Қашқадарё вилояти Қамаши туман суди томонидан ўтказилган сайёр судда cартарошхонада шаръий никоҳдан ўтган аёлнинг даъвоси кўриб чиқилди.\nАйни пайтда 4 нафар аёлга уйланган эр буни рад қилмаган. Маълум бўлишича сартарошхонада никоҳ ўқиган шахснинг бирор диний маълумоти бўлмаган. Сохта муллага 15 сутка маъмурий қамоқ жазоси берилди. Судда кўрилган маъмурий ишлар орасида аёлларнинг шаръий никоҳ ўқиганлиги билан боғлиқ ҳолат ҳам муҳокама қилинди.\nҲуқуқбузарликлар юзасидан сўзга чиққанлар айбларига тўлиқ иқрор бўлмади. Аммо тўпланган ҳужжатлар қонунийликни таъминлашга етарли бўлган. Унга кўра, 3 нафар ҳуқуқбузарга тегишли тартибда жарима жазоси тайинланди.\nЎтказилган ушбу сайёр суд жараёнида Қамаши туман жиноят суди томонидан 201-модда 2-қисмида назарда тутилган ҳуқуқбузарликларни содир этган 14 нафар шахсга нисбатан иш ҳужжатлари кўриб чиқилиб, қонуний қарорлар қабул қилинди. Уларга тегишли тартибда жазо тайинланди.


Қадимий Ассосда 4 соат: Афина ибодатхонаси, Акрополь ва эски масжид\nТуркияда биз кам маълумотга эга бўлган ноёб жойлар кўп. Улардан бири – антик Ассосни Баҳромқалъа курортида дам олаётганингизда кўришингиз мумкин. У ерга қилинажак экскурсия кўп вақтингизни олмайди, аммо бутун умрга ёдингизда қолувчи таассуротларни ҳадя этади. Tatil.uz учун Туркиянинг ушбу ажойиб минтақасига сафар Leisure Business Travel компанияси томонидан уюштирилганини эслатиб ўтамиз.\n12:30. Assos Barbarossa Hotel дан тарихий марказга микроавтобус қатнайди. Меҳмонхонада Сизга қўнғироқ қилишиб, автобусни қанча вақт кутишингиз кераклигини айтишади. Биз янги танишим Ҳусния билан 15 дақиқа кутдик.\nМикроавтобусда бир тарафга юриш 5 лира, яъни бир доллардан сал кўпроққа тушади. Микроавтобуснинг ичи салқин, шу сабабли йўлдаги 10 дақиқангизни қулай шароитда ўтказасиз.\n13:00. Тепаликка кўтарилиб, қадимий Ассос ёнида тушдик. Бу ерда Искеледаги оддий халқнинг ўзига хос ҳаёт тарзини дарҳол сезасан: бамайлихотирлик, меҳрибонлик ва меҳмондўстлик...\nТепага кўтарилаётганимизда масжидда муаззин азон ўқий бошлади.\nОлисда султон Мурод I томонидан 14-асрда барпо этилган қадимий масжид кўринди. Масжид кўринишидан оддий ва ўртамиёна, бироқ ҳамон ишлайди.\nТарихий комплексга кетаётиб сувенирлар сотилувчи кўплаб дўкончаларга кўзимиз тушди.\nЭнг асосий сувенирлардан бири – зайтун ёғи. Уни бу ерда ҳар қадамда сотишади.\nСайёҳлар бу ерга ҳам бир нечта, ҳам катта гуруҳ бўлиб келишади.\n13:45. Ассоснинг тарихий қисми ҳудудига кириш 10 лира ёки $ 2,20 туради.\nТурникетдан ўтамиз ва тарихий воқеаларнинг қоқ марказига тушамиз.\nАссос милоддан аввалги 7-асрда лесбослик мустамлакачилар томонидан кашф этилган. Айтганча, бугунги кунда ҳам ушбу юнон оролини Баҳромқалъада кўриш мумкин.\nЮнонлар бу ерда шаҳар ва маҳобатли Афина ибодатхонасини бунёд этишган. У шундай кўринишга эга бўлган.\nҲозирда сайёҳларнинг севимли масканига айланган ибодатхона харобаларини кўринг.\nДарҳақиқат, ушбу суратлар Туркияда эмас, Грецияда олингандек таассурот уйғотади.\nБугунги кунда Афина ибодатхонасидаги дастлабки 38 та устундан 6 таси сақланиб қолган.\nОлдинда эса ҳаяжонга солувчи бетакрор манзара пайдо бўлади.\nАссосда сайр қилиб, қадимий кўприклар, қалъалар, акрополь ва бошқа иморатларни кўриш мумкин.\nМана у, 14-асрга оид масжид. Шинам ва сокин.\nУмуман олганда, Ассос ўзида кўплаб сиру синоатларни яширган. Қачонлардир, Афинадаги Афлотун академиясидан кетгач, Арасту шу ерда яшаган. Ассосда Арасту маҳаллий академияда дарс берган. Шу ернинг ўзида файласуф ўзининг энг асосий китоби «Метафизика»ни ёзган ва ҳатто шаҳар ҳукмдорининг қизига уйланган. Ассосга форслар, византияликлар, усмонлилар империяси ҳукмронлик қилган.\n15:00. Пастга, Искелега тушамиз. Энди эса сувенирларни томоша қилиш, дўконларга кириш вақти келди!\nМаҳаллий аҳоли билан гаплашиш қизиқарли. Уларнинг барчаси камтарин ва ўзлари ҳақида гапиришни ёқтиришмайди. Бироқ сувенирлар харид қилаётганингизда яхшигина чегирмалар қилишади!\n15:15. Ҳусния билан ресторанда тушлик қиляпмиз. Бу ердаги анъанавий ва севимли таом – гёзлеме еяпмиз.\nРанг-баранг муҳитда чой ичиб, атроф гўзалликларидан баҳра оляпмиз.\n15:45. Тушликдан сўнг Искеле кўчаларини сайр қилдик. Бу ерда қадимий тош кўчалар ҳали ҳанузгача сақланиб қолган. Уларни бузиш мумкин эмас, чунки улар ўзига хос маданий мерос ҳисобланади. Уйларнинг ичида – қаҳвахона, дўкончалар, пансионлар... Сайр кўп вақтингизни олмайди, бироқ куч-қувват беради.\nЙўл-йўлакай яна бир ресторанга кириб, турк қаҳваси тайёрланишини кўрдик. Шу ернинг ўзида қаҳва ичиб автобусни кутдик.\n16:00. Assos Barbarossa Hotel га қувноқ ва бахтиёр ҳолда қайтдик. Ҳаво иссиқлигига қарамай (сув ва бош кийим олиш эсингиздан чиқмасин) кайфиятимиз чоғ эди, чунки кўплаб гўзал жойларни кўришга муяссар бўлдик! Қўшимчасига улкан Ер шарининг ноёб бурчагидан олинган суратларда акс этган лаҳзалар бир умр ёнингизда қолади!\nМисол учун, дугонам Ҳусния қадимий Ассосдан унча олис бўлмаган жойда ишласа-да, бу ерга келганда ҳар сафар қувнаб кетади. Буни суратдаги унинг юзида акс этган табассумдан билса бўлади!\nTatil.uz, ўз навбатида, яна бир марта Leisure Business Travel компаниясига сафарни ажойиб тарзда ташкиллаштиргани ва бетакрор Туркиянинг диққатга сазовор жойларини кўриш имкониятини тақдим этгани учун миннатдорчилик билдиради!


Федерация. Ўйинчоқ харид қилиш маданиятига бағишланди – istemol.uz\nФедерация. Ўйинчоқ харид қилиш маданиятига бағишланди\n29.09.2017 ОАВда "Истеъмолчи ҳуқуқи"\n“Тошкент” телеканалида эфирга узатилаётган “Телетаҳлил” кўрсатувининг навбатдаги сони болалар ўйинчоқлари, уларнинг сифати, хавфсизлигига бағишланди. Кўрсатув давомида ўйинчоқларнинг турлари: юмшоқ, батарейкада ишлайдиган, пластмасса ва резина, пуфлаб шиширадиган, товуш чиқарадиган, конструкторлари билан таништириб ўтилди.\nМаълумки, ўйинчоқлар болалар ҳаётида яъни ўсиши, ривожланишида муҳим ўрин тутади. Бу ҳақда педагог, психолог, шифокорларнинг фикр-мулоҳазалари берилди. Унда ота-оналар ўйинчоқларни танлашда кичкинтойларнинг ёши билан бир қаторда уларнинг қизиқишларини инобатга олиш ва харид қилиш маданияти ҳақида ҳам тўлиқ маълумотлар бериб ўтилди. Мабодо сифатсиз ўйинчоқларга дуч келинганда ёки улар болаларнинг соғлиғига зиён етказганда қандай йўл тутиш керак?\nЎзбекистон истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамиятлари федерацияси мутахассиси томонидан истеъмолчи сифатсиз ва хавфли ўйинчоқлар харид қилганда, албатта уни мавжуд-тартиб қоидаларга биноан назорат касса чеки билан сифатлисига алмаштириб олиш ҳуқуқига эга эканлиги ҳақида маълумот бериб ўтилди. Болаларни соғлиғига ножўя таъсир этиш эҳтимоли кузатилган ҳолларда эса, албатта етказилган моддий ва маънавий зарар қопланишини талаб қилишга ҳақлиги ҳам айтиб ўтилди.\n“Телетаҳлил” кўрсатувининг айнан болалар ўйинчоқларига бағишланганидан кўзланган мақсад – келгуси авлодни турли ички ва ташқи хавф-хатарлардан, арзимас туюлган ўйинчоқларнинг салбий таъсиридан ҳимоялаш. Мухтасар қилиб айтганда, фарзандларимизнинг ҳар жиҳатдан комил инсон бўлиб вояга етишида асосий ўрин эгаллайдиган ўйинчоқларнинг мукаммал бўлишини таъминлаш барчанинг зиммасидаги масъулиятли вазифадир. Зотан, болаларнинг шиддат билан ўзгараётган замонга мослашишида катталарнинг кўмаги доимо зарур бўлишини унутмайлик.\nPrevious Post:Жиззах вилояти. Тадбир истеъмолчи масъулияти, тежамкорлик ва тўлов маданиятига бағишланди\nNext Post:Сурхондарё вилояти. Бирлашмада Ёшлар иттифоқининг бошланғич ташкилоти тузилди


Номаҳрам билан суҳбат - Динда саволим бор\nХозирги вақтда: 15 дек 2019, 10:33\nНомаҳрам билан суҳбат\nПост Савол » 09 март 2017, 15:32\nАссаламу алайкум! Турмуш ўртоғим интернетдан уяли алоқа орқали қизлар билан гаплашиб, учрашишгача борибди. Авваллари жуда қийналардим, урушардим. Аллоҳдан унга ҳидоят, ўзимга сабр сўрайман. Фарзандларим билан кўнгил кўтарилади. Номаҳрам билан гаплашиш ҳаромлигини билиб ҳам қилаверса нима бўлади? Аллоҳ сабр берса фарзандларим учун яшайман Ин ша Аллоҳ. Шундай қилсам тўғри бўладими? Аллоҳ Қуръони Каримнинг Нур сурасида «Пок мўминалар пок мўминлар учун» деган. Ёки бошқа маънода нозил бўлганми? Агар эр бошқа билан бўлса,” хотини унга ҳаром бўлади ёки талоқ тушади” деганини эшитгандим, шу тўғрими? Аллоҳ таоло ажрингизни берсин. Жавоб учун аввалдан раҳмат.\nRe: Номаҳрам билан суҳбат\nПост Одинахон Муҳаммад Юсуф » 09 март 2017, 15:32\nВа алайкум ассалом. Эркак киши ўз қилмишлари учун ўзи жавоб беради. Аллоҳдан яхшиликни умид қилиш лозим. Сабр ҳамда дуо қилиш керак. Эрингизга насиҳат қилинг, уни тақвога унданг. «Агар эр бошқа билан бўлса, хотини унга ҳаром бўлади ёки талоқ тушади», деган гап нотўғри. Валлоҳу аълам.\nМавзу - Номаҳрам билан суҳбат


10:19 / 20.07.2015 | AbduHakim | 25297\nАссаламу алайкум! Улуғ Рамазон ойи муборак бўлсин. Саволим қуйидагича : Истиғфор тавба ўрнига ўтадими? Агар бир одам ширк келтирган бўлса ёки зино қилган бўлсаю, истиғфор айтган бўлса тавбанинг ўрнига ўтадими? Жавоб учун олдиндан раҳмат.\n«Тавба» сўзи араб тилида «қайтиш» маъносини англатади. Банданинг гуноҳдан қайтиши ҳам «тавба» деб аталган. Уламолар тавбанинг шаръий маъноси ҳақида бир-бирини тўлдирувчи ва таъкидловчи бир неча таърифларни айтганлар: Роғиб: «Шариатда тавба гуноҳни ёмонлиги учун тарк қилиш, ўзидан ўтган камчиликка надомат қилиш, гуноҳни яна такрорламасликка азм қилиш ва имкони бор ишларни қайтадан қилишдир», деган. Журжоний: «Тавба қалбдаги гуноҳда давом этиш тугунини ечиб, Аллоҳга қайтиш ва Роббнинг барча ҳақларини адо этиш», деган. Баъзилар: «Тавба эътироф, надомат ва гуноҳдан узилиб чиқиш», деганлар. Бошқалар: «Тавба қилинган маъсиятга маъсият бўлгани учун надомат чекиш ва уни қайтармасликка азму қарор қилиш», дейдилар. «Таърифот» китобининг соҳиби тавбанинг маъноси ва турлари ҳақида жумладан, қуйидагиларни келтирган: «Тавбанинг маъноси учтадир: Биринчиси – надомат қилиш. Иккинчиси – Аллоҳ қайтарган нарсадан қайтишга азму қарор қилиш. Учинчиси – зулмларни ўрнига қайтариш учун ҳаракат қилиш.\n1. «Иноба тавбаси» – Аллоҳ таолонинг қудратидан қўрқиб қилинган тавба. 2. «Истижоба тавбаси» – Аллоҳ таолонинг яқинлигидан уялиб қилинган тавба. 3. «Фосид тавба» – фақат тил билан қилинган тавба. 4. «Саҳиҳ тавба» – банданинг гуноҳ қилиши билан дарҳол ўзини билиб, ундан қайтиши. 5. «Насуҳ тавба». Араб тилидаги «насуҳ» сўзи «холис», «жазм», «содиқ», «насиҳат қилувчи» маъноларини англатади. Демак, «тавбатан насуҳан» бирикмаси «холис тавба», «жазм тавба», «содиқ тавба», насиҳатга тавба» деган маъноларни англатади. Аллоҳ таоло шундай буюради: «Эй иймон келтирганлар! Аллоҳга холис тавба қилинглар!» (Таҳрим сураси, 8-оят).\nНасуҳ тавбанинг шаръий маъноси ҳақида кўпгина фикрлар ривоят қилинган. Жумладан, ҳазрати Умардан: «Тавбаи насуҳ нима?» деб сўралганда, «Кишининг ёмон ишдан қайтиб, сўнг унга абадий қайрилмаслигидир», деб жавоб берганлар. Журжоний: «Насуҳ тавба олдинги гуноҳга қайтмасликка мустаҳкам азму қарор қилишдир», деган. Таҳонавий: «Насуҳ тавба қалб амалларидан бўлиб, қалбни гуноҳлардан тозалашдан иборатдир. Унинг аломати банда маъсиятни ёмон кўриши ва қабиҳ санаши ҳамда ҳеч хотирига келтирмаслигидир», деган. Тавба ва унинг шартлари ҳақида имом Нававий қуйидагиларни айтади: «Ҳар бир гуноҳдан тавба қилиш вожибдир. Агар қилинган гуноҳ банда билан Аллоҳ таолонинг орасидаги иш бўлса, одам боласининг ҳаққига боғлиқ бўлмаса, тавбанинг тўғри бўлиши учун уч шарт бор:\n1. Маъсиятдан бутунлай ажраб чиқиш.\n2. Уни қилгани учун надомат чекиш.\n3. Абадул-абад уни қайтармасликка азму қарор қилиш. Ушбу шартлардан бирортаси бўлмаса, тавба тўғри бўлмайди. Агар қилинган гуноҳ одам боласининг ҳаққига боғлиқ бўлса, тўртинчи шарт – ўша одамнинг ҳаққидан қутулиш зиёда қилинади. Ҳақ мол-мулк ёки шунга ўхшаш нарса бўлса, уни эгасига қайтарилади. Ҳақ шаръий жазога лойиқ иш бўлса, ўзини жазога тутиб беради ёки ҳақ эгасидан афв қилишини сўрайди. Агар ҳақ ғийбат каби маънавий нарсаларда бўлса, мазлумдан ҳаққини ҳалол қилишини илтимос қилади. Албатта, бунда тавба учун қилинаётган иш аввалгисидан кўра катта зарар келтирмаслиги шарт. Барча гуноҳлардан тавба қилиш вожибдир. Агар баъзисидан тавба қилса, ўша гуноҳдан қилган тавбаси тўғри бўлади. Қолган гуноҳлари тураверади.\nТавба ҳақида Қуръони Каримда келган ояти карималарни бир неча қисмга тақсимлаш мумкин.\n1. Тавбани қабул қилиш Аллоҳ таолонинг сифатларидан бири экани. Бу ҳақда Аллоҳ таолонинг Ўзи шундай марҳамат қилади:\n«Қайси бир расулни юборган бўлсак, Аллоҳнинг изни ила фақат итоат қилиниши учун юборганмиз. Агар улар ўзларига зулм қилган чоғларида ҳузурингга келиб, Аллоҳдан мағфират сўраганларида ва Расул ҳам улар учун мағфират сўраганида эди, албатта, Аллоҳнинг тавбани кўплаб қабул қилувчи, ўта меҳрибон эканини топар эдилар» (Нисо сураси, 64-оят).\nАллоҳ таоло ҳақиқатан ҳам тавбаларни қабул этувчи Зот эканининг далили шуки, У бандаларидан иймон даъвосини қилиб, амалда шайтоннинг йўлидан юрганларини ҳам дарҳол азобга гирифтор қилмайди, балки кечиримли бўлиб, яна уларга ўзларини ўнглаб олишлари учун имкон яратиб, тавба эшигини очиб қўяди. У Зот ҳақиқатан ҳам раҳмли бўлганидан гуноҳкор мунофиқларнинг айбини кечиб, уларга раҳм-шафқат кўрсатади.\n2. Тавба анбиё ва солиҳ мўминларнинг сифатидир. Тавба аслини олганда, олий мақомлардан биридир. Шунинг учун Аллоҳ таолонинг энг суюкли бандалари бўлмиш набийлар ва расуллар ҳам тавбани лозим тутганлар. Шайтон алайҳилаъна тавба қилмагани учун тавқи лаънатга учради. Одам алайҳиссалом тавба билан мукаррамликка эришдилар. Аллоҳ таоло набийларнинг тавбалари ҳақида шундай марҳамат қилади: «Эсла, вақтики, Иброҳим билан Исмоил Байтнинг пойдеворларини кўтараётиб, (дедилар): «Роббимиз, биздан қабул эт, албатта, Сен Ўзинг ўта эшитувчисан ва ўта билувчисан. Роббимиз, иккимизни Ўзингга мусулмон бўлганлардан қил ва зурриётимиздан ҳам Ўзингга мусулмон уммат қил, бизга ибодатларимизни кўрсат, тавбамизни қабул эт. Албатта, Сен Ўзинг тавбани кўплаб қабул қилувчисан, ўта раҳмлисан» (Бақара сураси, 127-128-оятлар).\nАллоҳ таоло солиҳ мўминларнинг сифатларини баён қилар экан, энг аввало уларнинг тавба қилувчилар эканликларини зикр қилади: «Улар тавба қилувчилар, ибодат қилувчилар, ҳамд айтувчилар, рўза тутувчилар, рукуъ қилувчилар, сажда қилувчилар, маъруфга буюриб, мункардан қайтарувчилар, Аллоҳнинг чегарасида турувчилардир. Ва мўминларга хушхабар бер!» (Тавба сураси, 112-оят).\nБу ояти каримада мўмин кишининг бир неча сифатлари зикр қилинмоқда, агар уларда бу сифатлар мавжуд бўлса, мўминлик шарафига эришадилар ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам берадиган хушхабарга ҳақли бўладилар. Чунки улар билиб-билмай содир этган ҳамма гуноҳларидан тавба қиладилар, гуноҳларига чин қалбдан афсус-надомат чекадилар ва уни иккинчи қайта такрорламайдилар. Аслини олганда, билиб-билмай қилинган гуноҳлар учун истиғфор айтиш иймоннинг етук аломатидир.\n3. Тавбадан кейин солиҳ амал қилишга тарғиб. Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: «Ким зулмидан кейин тавба этса ва ислоҳ қилса, Аллоҳ албатта тавбасини қабул қиладир. Албатта, Аллоҳ ўта мағфиратлидир, ўта раҳмлидир» (Моида сураси, 39-оят). Мусулмон одам учун ёмонликдан қайтишнинг ўзи кифоя қилмас экан. Ёмонликдан қайтиш билан бирга, яхшилик амалларни қилиши ҳам зарур экан. Чунки ёмонликни қилмай қўйиб, юраверса, орада бўшлиқ пайдо бўлади ва бу бўшлиқ уни яна ёмонликка қайтариши мумкин. Шунинг учун ҳам яхшилик қилиш тавбани қабул этиш шартларига қўшилмоқда.\nБу ҳақда Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: «Покиза аёлларга (бўҳтон) тоши отиб, сўнгра тўртта гувоҳ келтира олмаганларни саксон дарра уринглар ва уларнинг гувоҳлигини абадий қабул қилманглар. Ана ўшалар фосиқлардир. Бундан кейин тавба қилиб, ўзини ислоҳ қилганлар мустаснодир. Зеро, Аллоҳ ўта мағфиратлидир, ўта раҳмлидир» (Нур сураси, 4-5-оятлар).\nҚуръони Карим бўҳтончини «фосиқ», яъни Аллоҳнинг амридан чиққан одам деб васф қилмоқда. Бу жуда ёмон сифатдир. Энди бундай одам фақат ихлос билан тавба қилгандагина ва ўзини бутунлай тузатгандагина фосиқликдан чиқиши мумкин. Шунда унинг гувоҳлиги яна қабул қилинадиган бўлади. Демак, бўҳтончининг фақат тавба қилиши кифоя эмас. Балки ўзини ўнглаганини жамият аъзоларига амалда кўрсатиши ҳам зарур. Бунинг учун покиза одамни қаерда, кимларнинг олдида, қандай қилиб зинода айблаган бўлса, ўша ерда, ўша одамларнинг олдида, ўшандай қилиб поклайди ва ўзини қоралайди. Сўнгра тавба қилади. Жамият уни бир йил давомида кузатади. Шу муддат ичида чиндан ҳам ўзини тузатиб, шариатга хилоф ишларни қилмаса, ундан «фосиқ» номи олинади ва гувоҳлиги қабул қилинадиган бўлади.\n4. Тавбанинг мукофоти ҳақидаги оятлар. Қуйидаги ояти каримада Аллоҳ таоло тавба қилувчиларни «покланувчилар» деб сифатлайди:\n«Сендан ҳайз ҳақида сўрарлар. Сен: «У кўнгилсиз нарсадир. Ҳайз чоғида аёллардан четда бўлинг. Пок бўлмагунларича уларга яқинлашманглар. Қачонки пок бўлсалар, уларга Аллоҳ амр қилган жойдан келинг. Албатта, Аллоҳ кўп тавба қилувчиларни севадир ва покланувчиларни севадир», деб айт» (Бақара сураси, 222-оят).\nАллоҳ таоло холис тавбанинг мукофоти жаннат экани ҳақида марҳамат қилиб, қуйидаги ояти каримани нозил қилган:\n«Эй иймон келтирганлар! Аллоҳга холис тавба қилинглар! Ажаб эмаски, Роббингиз ёмонликларингизни ўчирса ва сизни остларидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритса. У Кунда Аллоҳ Набийни ва у билан бирга бўлган иймон келтирганларни шарманда қилмас. Уларнинг нурлари олдиларида ва ўнг тарафларида юриб борадир. Улар эса: «Роббимиз, бизга нуримизни батамом қилиб бер, гуноҳларимизни мағфират қил, албатта, Сен ҳар бир нарсага ўта қодирсан», дерлар» (Таҳрим сураси, 8-оят).\n5. Тавба Аллоҳ таолонинг бандаларга раҳматидир. Аллоҳ таоло мўмин-мусулмон бандаларини севади ва уларнинг тавбаларини қабул қилишни хоҳлайди. Қуйидаги ояти карималар айнан шу маънода нозил қилинган бўлиб, бу ҳам Аллоҳ таолонинг Ўз бандаларига беқиёс марҳаматидир:\n«Аллоҳ сизларга баён қилиб беришни, сизни сизлардан олдингиларнинг суннатларига ҳидоят қилишни ва тавбаларингизни қабул этишни ирода қиладир. Аллоҳ ўта билувчидир, ўта ҳикматлидир. Аллоҳ сизнинг тавбангизни қабул қилишни ирода қиладир. Шаҳватларга эргашадиганлар эса улкан оғишга мойил бўлишингизни ирода қиладир. Аллоҳ сиздан енгиллатмоқни ирода қиладир. Ва инсон заиф яратилгандир» (Нисо сураси, 26-28-оятлар).\nВа яна: «Албатта, Биз бу омонатни осмонларга, ерга ва тоғларга таклиф қилдик. Бас, улар уни кўтаришдан бош тортдилар ва ундан қўрқдилар. Уни инсон кўтарди. Дарҳақиқат, у ўта золимдир, ўта жоҳилдир. Аллоҳ мунофиқлар ва мунофиқаларни, мушриклар ва мушрикаларни азоблаши учун ҳамда мўмин ва мўминаларнинг тавбаларини қабул этиши учундир. Аллоҳ ўта мағфиратлидир, ўта раҳмлидир» (Аҳзоб сураси, 72-73-оятлар).\n6. Ўтган набийлар тавбага чақиришган. Аллоҳ таоло марҳамат қилиб шундай дейди:\n«Ва Одга ўз биродарлари Ҳудни (юбордик). У айтди: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг. Сиз учун Ундан ўзга илоҳ йўқ. Сизлар фақат тўқиб олувчиларсиз, холос. Эй қавмим, бунинг учун сизлардан ажр сўрамасман. Менинг ажрим фақат мени йўқдан бор қилган Зотнинг зиммасидадир. Ақл юритмайсизларми? Эй қавмим, Роббингизга истиғфор айтинг, сўнгра Унга тавба қилинг, шунда У устингизга ёмғирни мўл-кўл қилиб юборади ва қувватингизга қувват зиёда қилади. Жиноятчи бўлган ҳолингизда юз ўгириб кетманг» (Ҳуд сураси, 50-52-оятлар).\nАллоҳ таоло қайси қавмга набий юборса, албатта, бу набийларнинг илк даъватлари қавмларини тавбага чорлаш бўлган. Ҳозиргина кўриб ўтганимиз ояти карималар ва қуйида келтириладиган ояти карима ҳам шу маънода нозил бўлган:\n«Ва Самудга ўз биродарлари Солиҳни (юбордик). У: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг. Сиз учун Ундан ўзга илоҳ йўқ. У сизни ердан пайдо қилди ва уни обод қилишингизни талаб қилди. Бас, Ундан мағфират сўранг, сўнгра Унга тавба қилинг. Албатта, Роббим ўта яқиндир, ўта ижобат қилувчидир», деди» (Ҳуд сураси, 61-оят).\nТавба ҳақида келган ҳадислардан намуналар:\nعَنْ أَنَسٍ رضي الله عنه: أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلي الله عليه وسلم قَالَ: «لَلَّهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ حِينَ يَتُوبُ إِلَيْهِ مِنْ أَحَدِكُمْ كَانَ عَلَى رَاحِلَتِهِ بِأَرْضِ فَلَاةٍ، فَانْفَلَتَتْ مِنْهُ، وَعَلَيْهَا طَعَامُهُ وَشَرَابُهُ، فَأَيِسَ مِنْهَا، فَأَتَى شَجَرَةً فَاضْطَجَعَ فِي ظِلِّهَا، قَدْ أَيِسَ مِنْ رَاحِلَتِهِ، فَبَيْنَا هُوَ كَذَلِكَ، إِذَا هُوَ بِهَا قَائِمَةً عِنْدَهُ، فَأَخَذَ بِخِطَامِهَا، ثُمَّ قَالَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ: اللَّهُمَّ أَنْتَ عَبْدِي وَأَنَا رَبُّكَ، أَخْطَأَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ». رَوَاهُ الشّيْخَانِ وَالتِّرْمِذِيُّ\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ таоло бандаси тавба қилганида бирингизнинг улови устида шароби ва таоми билан кимсасиз биёбонда қочиб кетса, ундан умидини узиб, бир дарахтнинг тагига бориб, соясида ётганда, уловидан умиди батамом узилиб бўлганида, ана шу ҳолатдалигида қараса, у (улов) олдига келиб турган бўлса, жиловидан тутиб, ўта хурсанд бўлиб кетиб, «Аллоҳим! Сен бандамсан! Мен Роббингман!» деб юборганидан ҳам кўра кўпроқ хурсанд бўлади. У хурсандчиликнинг шиддатидан хато қиган эди», дедилар».\nعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلي الله عليه وسلم قَالَ: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ، تُوبُوا إِلَى اللهِ، فَإِنِّي أَتُوبُ فِي الْيَوْمِ إِلَيْهِ مِائَةَ مَرَّةٍ». رَوَاهُمُسْلِمٌ وَالتِّرْمِذِيُّ\n«Эй одамлар! Аллоҳга тавба қилинглар! Мен Унга ҳар куни юз марта тавба қилурман», дедилар».\nМуслим ва Термизий ривоят қилишган.\nعَنْ أَنَسٍ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صلي الله عليه وسلم قَالَ: «كُلُّ بَنِي آدَمَ خَطَّاءٌ، وَخَيْرُ الْخَطَّائِينَ التَّوَّابُونَ». رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَحْمَدُ وَالْحَاكِمُ\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Барча одам боласи хатокордир. Хатокорларнинг яхшиси сертавбалардир», дедилар».\nТермизий, Аҳмад ва Ҳоким ривоят қилишган.\nعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، عَنِ النَّبِيِّ صلي الله عليه وسلم قَالَ: «إِنَّ اللهَ يَقْبَلُ تَوْبَةَ الْعَبْدِ مَا لَمْ يُغَرْغِرْ». رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَحْمَدُ وَالْحَاكِمُ\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ банданинг тавбасини, модомики у ғарғара ҳолига бориб қолмаган бўлса, албатта қабул қилади», дедилар».\nعَنْ أَبِي مُوسَى رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صلي الله عليه وسلم قَالَ: «إِنَّ اللهَ يَبْسُطُ يَدَهُ بِاللَّيْلِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ النَّهَارِ، وَيَبْسُطُ يَدَهُ بِالنَّهَارِ لِيَتُوبَ مُسِيءُاللَّيْلِ، حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا»\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ то қуёш мағрибдан чиққунича кундузи гуноҳ қилганлар тавба қилишлари учун кечаси қўлини ёзади ва кечаси гуноҳ қилганлар тавба қилишлари учун кундузи қўлини ёзади», дедилар».\nعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صلي الله عليه وسلم قَالَ: «مَنْ تَابَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا تَابَ اللهُ عَلَيْهِ». رَوَاهُمَا مُسْلِمٌ\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким қуёш мағрибидан чиқмасдан туриб тавба қилса, Аллоҳ унинг тавбасини қабул қилади», дедилар».\nИккисини Муслим ривоят қилган.\n1. Тавба иймоннинг камоли ва Исломнинг жамолидандир.\n2. Тавба Аллоҳ таолонинг муҳаббати ва ризосига сабабдир.\n3. Тавба эгасини Аллоҳ таолонинг кенг раҳматига эриштиради.\n4. Тавба танглик ва ғамнинг кетишига сабаб бўлади.\nТавба илм, ҳол ва амалдан иборат бўлиб, бу уч нарса бир-бирига чамбарчас боғлиқдир.\n1. Илм гуноҳларнинг зарари жуда ҳам катта эканига ва гуноҳлар банда билан унга маҳбуб бўлган ҳар бир нарса орасидаги тўсиқ эканига маърифат ҳосил қилишдан иборат.\n2. Ҳол мазкур илм туфайли қалбда пайдо бўлган афсус ва надоматдан иборатдир. Зотан, қалб қачон ўзи муҳаббат қўйган нарсадан маҳрум бўлса, алам чекади. Ана шу алам надомат деб аталади.\n3. Амал гуноҳнинг зарарини билиб, қалбда ундан алам чекилгандан кейин мазкур аламни йўқотиш учун азму қарор ила гуноҳни тарк қилишдир. Бу ўринда гуноҳни тарк қилиш ҳозирги, келаси ва ўтган замонга боғлиқ бўлади. Ҳозирги замондагиси қилиб турган гуноҳидан дарҳол четланиш ва тавба қилиш ила бўлади. Келаси замондагиси умрининг охиригача гуноҳ қилмасликка азму қарор қилиш ва гуноҳ шубҳаси бор нарсалардан сақланиш орқали бўлади. Ўтган замонга боғлиқ бўлиши аввалги гуноҳларга астойдил тавба қилиш ва уларга каффорот бўладиган амалларни бажариш ҳамда қазоларни адо этиш билан бўлади. Демак, тавбанинг ҳақиқати илм, надомат (ҳол) ва ҳозир, келажак ҳамда ўтган замондаги гуноҳларни тарк қилишдан, яъни амалдан иборатдир. Гуноҳ маҳбубдан узоқлаштирувчи сабаб эканини билмаган одам қилган гуноҳларига тавба қилмайди. Аламга сабаб бўлувчи гуноҳни қилаверади ва оқибатда ҳалок бўлади.\nТавба қилиш банда учун вожиблиги ҳақидаги далиллар жуда ҳам кўп. Намуна учун баъзиларини зикр қиламиз.\nАллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:\n«Барчангиз Аллоҳга тавба қилинг, эй мўминлар! Шоядки, зафар топсангизлар» (Нур сураси, 31-оят).\nАллоҳ таоло яна шундай марҳамат қилади:\n«Эй иймон келтирганлар! Аллоҳга холис тавба қилинглар!» (Таҳрим сураси, 8-оят).\nعَنِ ابْنِ عُمَرَ رضي الله عنهما، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلي الله عليه وسلم قَالَ: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ، تُوبُوا إِلَى اللهِ، فَإِنِّي أَتُوبُ فِي الْيَوْمِ إِلَيْهِ مِائَةَ مَرَّةٍ». رَوَاهُمُسْلِمٌ وَالتِّرْمِذِيُّ\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Эй одамлар! Аллоҳга тавба қилинглар! Мен Унга ҳар куни юз марта тавба қиламан», дедилар».\nТавбанинг вожиблигига мусулмон уммати ижмоъ қилган. Чунки гуноҳлар бандани Аллоҳ таолодан узоқлаштирувчи ва ҳалокатга олиб борувчидир. Шунинг учун ҳам улардан қочиш ва тавба қилиш вожиб бўлади. Тавбани давомли равишда қилиш вожибдир. Зеро, банда ким бўлишидан қатъи назар, гуноҳкордир. У аъзолари билан гуноҳ қилишдан сақланган чоғида ҳам қалбида гуноҳни режа қилиши мумкин. Ундан ҳам сақланганда, шайтоннинг васвасасига йўлиқиши бор. Бунга ўхшаш нарсалар анчагина. Шунинг учун ҳам давомли равишда тавба қилиб туриш лозим. Бу иш ўта муҳим ҳисобланади.\nНабий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам бу ишни ҳар куни қилиб турганлар.\nعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صلي الله عليه وسلم قَالَ: «وَاللهِ إِنِّي لَأَسْتَغْفِرُ اللهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ فِي الْيَوْمِ سَبْعِينَ مَرَّةً». رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳга қасамки, мен Аллоҳга бир кунда етмиш марта истиғфор айтиб, тавба қиламан», дедилар».\nБухорий ривоят қилган. (“Руҳий тарбия”). Валлоҳу аълам.\nБиродарим бераётган пулни олсам бўладими?\nИкки мусулмон келишуви\nушбу ҳадис сахихми?\nШу ростми ?\nУйимиз кўчага 2 метр чиққан\nАҳли Суннат вал жамоат\nҚурбонлик гўштини тарқатиландан сўнг\nКасб танлашда отага буълган итоат\nЁлғиз намоз ўқиган инсоннинг гувоҳлиги\n“Амийн” дейиладими ёки “омийн” деса ҳам бўладими?\nТахорациз ҳолат ҳақида


Улуғбек Қодиров 15 йилга қамалди\n14 декабр 2019, Тошкент вақти: 02:12\nАҚШнинг Бирмингем округидаги Федерал суд ҳакамлари 13 июл куни АҚШ президенти Барак Обамани ўлдирмоқчи бўлганини тан олган ўзбекистонлик Улуғбек Қодиров иши бўйича ҳукмни эълон қилди.\n22 ёшли Улуғбек Қодиров 15 йилга озодликдан махрум этилди. Судланувчи ўз айбини қисман тан олгани муносабати билан унга енгиллатилган жазо чораси қўлланилди. АҚШ қонунларига мувофиқ Улуғбек Қодировнинг 30 йилгача бўлган муддатга озодликдан маҳрум этилиши кутилаётган эди.\nАҚШда ноқонуний яшаб келган Улуғбек Қодиров 2011 йил 13 июлида Алабама штатининг Бирмингем шаҳри яқинидаги мотелда ўзини қуроллар сотувчи деб танитган махфий хизмат агентидан қурол сотиб олаётган пайтда ҳибсга олинган.\nҚодиров ижтимоий тармоқларда президент Обамани ўлдириш ниятида экани ҳақидаги маълумотларни тарқатганидан сўнг АҚШ махсус хизматлари кузатувчига олинган эди.\nҚодировнинг адвокати Ланс Белл ўз ҳимоясидаги одам “ашаддий террорист эмаслиги”, у ижтимоий тармоқда исломий мафкура ташувчилар билан танишиб,мана шу мафкура қурбонига айланганини, шунинг учун ҳам шафқат қилинишга лойиқ эканини билдирди.\nШу йилнинг 21 январ куни Чикагода О’Ҳара аэропортида 35 ёшли Ўзбекистон фуқароси Жамшид Мухторов ҳибсга олинган эди.\nМаълум бўлишича, АҚШдан сиёсий бошпана олган Мухторов Исломий жиҳод иттифоқига аъзоликда гумон қилинган\nОрадан икки ой ўтиб, март ойининг бошларида Филаделфия шаҳрида яна бир Ўзбекистон фуқароси Бахтиëр Жумаев террорчиликка алоқадорликда гумонланиб ҳибсга олинди.\nАҚШ Федерал тергов бюроси ходимлари Бахтиëр Жумаевга қарши илгари сурилган айбловларга унинг Жамшид Мухторов билан яқин дўстлиги, хусусан унга 300 доллар пул юборганини террор ташкилотига моддий ëрдам кўрсатганлик далили сифатида асос қилиб келтирилган.\nУлуғбек Қодиров устидан ҳукм чиқади\nЖамшид Мухторов АҚШ қамоғида очлик эълон қилди\nБахтиёр Жумаев айбларни инкор қилди\nОбамани ўлдирмоқчи бўлган Улуғбек айбига иқрор бўлди\nУлуғбек Қодировга янги айб қўйилди


Жон Жонс яна ҳибсга олинди / Olamsport.com\nТеглар : Жон ЖонсUFC\nЯрим оғир вазн тоифасида собиқ UFC чемпиони Жон Жонс кеча ушбу промоушеннинг шон-шуҳрат залига киритилганди.\nУ билан бирга яна бир UFC афсонаси Жорж Сен-Пьер ҳам шон-шуҳрат залига қабул қилинган эди. Ушбу маросимдан бир неча соат ўтиб, Жонс Лас-Вегас полицияси томонидан ҳибсга олинди. Унга зўравонлик ҳамда транспорт воситасига шикаст етказиш айбловлари қўйилди.\nАйни пайтда Жонс полиция маҳкамасида қолмоқда. Агар у жами 8000 доллар кафолат пули тўласа, бир суткада судда ҳозир бўлиш шарти билан маҳкамадан қўйиб юборилади. Сумманинг 5000 доллари автотранспорт воситасига зарар етказгани учун, қолган 3000 доллари зўравонлик учун ундириб олинади.\nЭслатиб ўтамиз, Жонс сўнгги бор ўтган йилнинг март ойида автоуловни маст ҳолатда бошқаргани ҳамда ўқ отар қуролни ноқонуний тарзда олиб юргани учун ҳибсга олинган эди. Ўшанда у 96 соатлик уй қамоғи, 90 кунлик амбулатор терапия ҳамда 48 соатлик умумий жамоат ишларида ишлаб бериш жазосини олганди.\nБундан ташқари, Жон Жонс 2015 йилда машинада йўл транспорт ходисасини содир этиб, воқеа жойидан қочиб кетганди. Суд бу қилмиши учун уни шартли равишда 18 ойлик қамоқ жазосига маҳкум этганди. UFC ташкилоти эса уни ярим оғир вазн тоифасидаги чемпионлик камаридлан маҳрум қилганди.


Мирзиёев Покистон Бош вазири билан мулоқот ўтказди. Томонлар қўшма баёнот имзолади | Qalampir.uz\nЖамият\t14 Апрель 19:43 1228\nБугун, 14 апрель куни Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ва Покистон Ислом Республикаси Бош вазири Имрон Хоннинг видеоанжуман шаклидаги учрашуви бўлиб ўтди. Бу ҳақда Президент Матбуот хизмати хабар бермоқда.\nМаълум қилинишича, кун тартибидан кўп қиррали Ўзбекистон-Покистон шериклигининг долзарб масалалари, шу жумладан конструктив сиёсий мулоқотни ривожлантириш, савдо, инвестициялар, транспорт ва транзит соҳаларидаги амалий ҳамкорликни, ҳудудлар ўртасидаги алмашинувларни кенгайтириш, маданий-гуманитар ҳамкорлик дастурларини илгари суриш масалалари ўрин олган.\nСуҳбат аввалида икки мамлакат етакчилари муборак Рамазон ойи бошлангани муносабати билан бир-бирини самимий табриклаб, дўст халқларга тинчлик, фаровонлик ва равнақ тилаган.\nКейинги йилларда олий ва юқори даражадаги мунтазам мулоқотлар икки томонлама муносабатларнинг жадал ривожланишига, уларни аниқ мазмун билан бойитишга хизмат қилгани катта мамнуният билан қайд этилган.\n“Ҳудудлар ўртасида шериклик алоқалари йўлга қўйилмоқда. Хусусан, жорий йилнинг февраль ойида Панжоб штати ҳокими раҳбарлигидаги ишбилармонлик миссиясининг Наманган вилоятига ташрифи муваффақиятли ўтди”, дейилади хабарда.\nҚайд этилишича, биргаликдаги саъй-ҳаракатлар билан Трансафғон темир йўлини қуриш бўйича стратегик лойиҳа амалга оширилмоқда.\nТаълим, маданият ва туризм соҳаларидаги икки томонлама ҳамкорлик ҳам кенгаймоқда.\nОнлайн-учрашувда Ўзбекистон ва Покистон ўртасидаги шериклик ва амалий ҳамкорликни кенгайтиришнинг асосий вазифалари батафсил кўриб чиқилган ва биринчи галдаги чоралар белгилаб олинган. Бўлажак тадбирлар режаси келишилган.\nКонструктив сиёсий мулоқотни, парламентлараро ҳамда халқаро ва минтақавий тузилмалар доирасидаги яқин алоқаларни давом эттиришга алоҳида эътибор қаратилган.\nТранспорт ва транзит соҳасидаги устувор лойиҳаларни илгари суриш, товар айирбошлашни кўпайтириш ва ишлаб чиқариш кооперациясини кучайтириш учун қулай шароитларни яратиш учун қўшимча чоралар кўриш, жумладан, имтиёзли савдо тўғрисида битим ва иқтисодиётнинг асосий тармоқларида ҳамкорлик бўйича “йўл харитаси”ни қабул қилиш, қўшма ишбилармонлик форумларини ўтказиш юзасидан келишувларга эришилган.\nМаълум қилинишича, мамлакатлар ўртасидаги авиақатновларни тиклаш масаласи ўрганилади.\nИкки мамлакат етакчилари Афғонистондаги вазиятни тинч йўл билан тез фурсатда ҳал этиш масалаларига алоҳида тўхталган. Ушбу мамлакатнинг жадал иқтисодий тикланишига қаратилган саъй-ҳаракатлар қўллаб-қувватланган.\nХалқаро ва минтақавий кун тартибининг бошқа жиҳатлари юзасидан ҳам фикр алмашилган.\nХабарга кўра, Ўзбекистон-Покистон саммити ҳар доимгидек очиқ, амалий ва дўстона руҳда ўтган.\nУчрашув якунида Қўшма баёнот қабул қилинган ҳамда стандартлаштириш ва метрология, қишлоқ хўжалиги ва бошқа соҳаларда қатор муҳим ҳужжатлар имзоланган.\n22 Июнь 20:59 38696\n22 Июнь 18:26 28437\n22 Июнь 21:47 25814\n22 Июнь 21:16 24612\n23 Июнь 14:00 21455


ФҲДЁ янги Қонунида бир қатор ўзгаришлар қайд этилди\n19:57 / 19.12.2016\nВазирлар Маҳкамасининг 2016 йил 14 ноябрдаги 387-сонли қарори билан Фуқаролик рўйхатга олиш қоидалари (бундан кейин Қонун деб юритилади) тасдиқланди. Бундан аввалги таҳрир эса (1999 йилнинг 12 апрелидаги 171-сонли қарори) ўз кучини йўқотган, деб ҳисобланади. Norma.uz икки таҳрирнинг қисқача қиёсий таҳлилини келтирди.\nҚонунда энг аввало ФҲДЁ органлари таркибига кирувчи идоралар рўйхати берилган:\nФҲДЁнинг шаҳарлар ва туманлардаги бўлимлари;\nҚорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлигининг ФҲДЁ архивлари ва вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳри адлия бошқармалари.\nЭндиликда Қонун ва қонунчиликнинг бошқа ҳужжатларида келтирилган талабларга жавоб бермайдиган ҳужжатлар тақдим этилган ҳолатда улар рўйхатга олинмаслиги мумкин.\nФҲДЁ органлари ходими, шунингдек консул ўзи, турмуш ўртоғи, ўзи ва жуфтининг қариндош-уруғларига тегишли ҳужжатларни рўйхатга олиш, уларга ўзгартириш, тўғрилаш ёки қўшимча маълумот киритиш ҳуқуқига эга эмас. Бундан аввалги Қонунда тақиқ фақат ўзи, турмуш ўртоғи ва фарзандларига нисбатан жорий қилинган эди.\nШундай вазият юзага келган тақдирда, рўйхатга олиш ФҲДЁнинг бошқа ходимлари томонидан амалга оширилади.\nБундан буён туғилганлик тўғрисидаги маълумотнома янада батафсил бўлиши керак.\nХўш, туғилганлик тўғрисидаги янги тиббий маълумотнома қандай мазмунда бўлиши керак?\nОнанинг фамилияси, исми, отасининг исми, манзили, туғилган санаси, миллати, фуқаролиги, оилавий аҳволи, маълумоти (олий, ўрта);\nБоланинг туғилган вақти, санаси, жойи, жинси, вазни ва бўйи;\nҲомиладорлик муддати, нечанчи ҳомиладорлик;\nтуғилиш мезонлари (нафас олиши, юрак уриши, киндик пульсацияси, мушаклар қисқариши);\nтиббий маълумотнома берилган вақт, унинг тартиб рақами ва тиббий муассаса номи.\nТуғруқхонадан ташқарида, тиббий ёрдамсиз дунёга келган бола ҳақидаги тиббий маълумотнома шу онадан фарзанд туғилганига гувоҳ бўлган кишилар иштирокида тузилган ва маҳаллий шифокор томонидан тасдиқланган ҳужжатга асосан берилади. Бундан аввал шундай вазиятлар юзага келган тақдирда гувоҳлар маълумотноманинг ўзини имзолаб қўйишарди.\nҚонунга кўра, боланинг фамилияси миллий анъаналарга мувофиқ, бобосининг (ота ёки онанинг отаси) номидан келиб чиқиши мумкин. Бундан аввал эса отанинг исмидан келиб чиқиб ҳам фамилия берилиши мумкин бўлган.\nФарзанд асраб олиш бўлимига киритилган ўзгаришлар эса бу жараённинг бундан буён суд орқали амалга оширилиши билан боғлиқ.\nЯнги Қонунда кўрсатилишича, эндиликда никоҳни қонунийлаштиришда неча киши гувоҳлик бериши оила қураётган ёшлар томонидан белгиланади. Бундан аввалги Қонунда уларнинг сони икки кишидан ошмаслиги керак бўлган.\nХориж фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс никоҳдан ўтиш учун ўз шахсини тасдиқловчи ҳужжат нусхасидан ташқари, жорий вақтда қонуний никоҳда эмаслигини тасдиқловчи ҳужжат тақдим этилиши керак. Барча ҳужжатлар давлат тилидаги таржимаси билан топширилади.\nФҲДЁ никоҳни рўйхатдан ўтказгандан сўнг белгиланган тартибда хориж давлатига унинг фуқароси Ўзбекистон фуқароси билан никоҳдан ўтгани тўғрисидаги хабарни етказади.\nМуайян ҳаракатлар ва уларнинг амалга оширилиш тартиби муддатларига ҳам ўзгаришлар киритилди:\nҲужжат ёзувларининг қайта тикланишига доир аризани кўриб чиқиш - 1 ой давомида (аввал - 15 кун);\nҲужжатга ўзгартиришлар, тўғирлашлар ва қўшимча маълумот киритишга доир аризалар - ариза тушган кундан бошлаб 15 кун давомида (аввал - аризага қўшимча барча ҳужжатлар илова қилинган вақтдан бошлаб);\nФамилия, исм ва отанинг исми ўзгаришига доир ариза - ариза топширилган кундан бошлаб 2 ой ичида (аввал - 45 кун).\nБарча ҳужжатлар давлат тилида, лотин алифбосида тўлдирилади. Давлат тилини билмайдиган шахслар таржимон хизматидан фойдаланишлари мумкин бўлади.\nБундан ташқари, имконияти чекланган кишилар иштирокидаги ҳужжатларни қайд этишнинг янги тартиби келтирилган. Кўзи ожиз инсоннинг ҳужжати қайд этилаётган пайтда ҳужжат мазмуни ФҲДЁ органи ходими томонидан ўқиб берилади. Агар кар, соқов фуқаро етарли билимга эга бўлмаса, ҳужжатни рўйхатдан ўтказиш вақтида унга ҳужжат мазмунини етказиб бера оладиган шахс иштирок этиши мумкин.\nФҲДЁ ходимлари хизмат жараёнида ўзларига маълум бўлган маълумотларни ҳатто меҳнат шартномаси тугаганидан кейин ҳам овоза қилиши тақиқланади.\nҲужжатлар нусхалари Адлия вазирлиги, суд ва ҳуқуқ-тартибот органлари, нотуриуслар, шунингдек республиканинг ФҲДЁ органлари ва консуллик муассасалари сўровига биноан берилади. Ҳужжатлар нусхалари фуқароларга берилмайди.\nМахфийлик қонунларига риоя қилмаган ходимлар қонунда белгиланган тартибда жавобгарликка тортилади.\nЭндиликда ФҲДЁ органлари тегишли адлия бошқармаларига туғилиш, ўлим, никоҳ қуриш ва уни бекор қилишга оид ойлик ҳисоботни 97 шакл кўринишида, электрон ва қоғоз вариантларда тақдим этишлари керак бўлади.\nШунингдек ФҲДЁ органларини текшириш муддатлари белгиланди:\nАдлия вазирлиги томонидан - ҳар 2,5 йилда 1 марта (аввал - ҳар 2 йилда 1 марта);\nАдлия бошқармалари томонидан - ҳар 2 йилда 1 марта (аввал - ҳар йили 1 марта).\nўзгаришлар тизим Қонун ФҲДЁ\nЎзбекистонда «Ақлли тиббиёт» тизими жорий этилмоқда\nҚозоғистон соқол ва ҳижоб масалаларига оид Қонун лойиҳасини ишлаб чиқмоқда