Жамият маънавий покланишида миллий адабиётнинг ўрни\nHome icon Бош саҳифа»Адабиётшунослик»Жамият маънавий покланишида миллий адабиётнинг ўрни\nМаълумки, жамиятларнинг маънавий янгиланиши жараёнида адабиётнинг аҳамияти катта. Шу маънода ҳозирги замон ўзбек адабиётининг энг ечимталаб муаммоларига алоҳида эътибор қаратмоқ мақсадга мувофиқдир. Миллий сўз санъати қандай қолип, андоза ва қоидалардан қутулмоғи керак эди? Истиқлол йилларида у бундай покланиш муддаосига қанчалик даражада эришди? Айни йўналишда унинг яна қандай долзарб вазифалари мавжуд? Ҳеч кимга сир эмаски, адабиётимиз собиқ тузум шароитида бошқа ватандош миллий адабиётлар сингари маълум ютуқлар қаторида кўп ютқизиқларни ҳам ўз бошидан кечирди. Айниқса, 30-йиллардан бошлаб расмий, сиёсий тус олган «социалистик реализм» ижодий методи адабиёт фаолиятини қатъий белгиланган қоидаларга бўйсундириб қўйди. Сиртдан қараганда, бу йўл-йўриқ ижодкорнинг эркини чеклаб ва бўғиб қўймайдигандек кўринади. Аммо унинг қоидалари моҳияти умуминсоний қадриятларга, ижоднинг табиий қонуниятларига бир қадар зид эди. Номи англатиб турганидек, социалистик реализм ҳаётни инъикос этиш санъатининг «социалистик» кўринишинигина тан олди. Турмушни ҳамма вақт инқилобий тараққиётда, социалистик идеалларнинг ғолиблиги негизида кўрсатишни вазифа қилиб қўйди. Бошқача ижтимоий-сиёсий тузумдаги мамлакатлар йўлини, жумладан, улар маданияти ва санъати намуналарини кўпинча холис эътироф этмади.\nМустабид тузумда ҳар қандай воқеа-ҳодисага инқилобий манфаат, синфийлик, партиявийлик нуқтаи назаридан қаралар эди. Бу эса фақат мавжуд жамиятнинг тутган йўлинигина тан олишдек омонат кўникмани пайдо қилди. Адабиёт тузумни мадҳ этишни асосий ғоявий-бадиий мақсад даражасига кўтарди. Мафкуранинг чизган чизиғидан сира чиқа олмади, тасвирида даҳриёна қарашлар устиворлик қилди. Адабиётда турмушни асосан оқ ва қора бўёқларга ажратиб ифодалаш, ўтмиш билан социалистик воқеликни бир-бирига қарама-қарши қўйиш мотивлари, яъни бирёқламалик жуда узоқ давом этди. Бундай иллатлар ҳар ижодда ҳар хил маромда намоён бўлса-да, бир қатор умумий салбий оқибатларга олиб келди. Назмда, насрда, драматургияда махсус доҳийномалар, сохта асарлар яратиш одати авж олди. Ёмон томони шундаки, маълум даражада олис келажакни кўришга ҳам масъул бўлган сўз санъати аксарият ҳолларда дунёни тор ва маҳдуд дунёқараш билан кузатди. ўткинчи ғоявий талабларни бирламчи мақсад билганликлари сабабли кўп адибларимиз борлиқни фалсафий идрок этишдан, ҳаётни рўй-рост акс эттиришдан, бадииятни мукаммалаштиришдан узоқда бўлдилар.\nАлбатта, эндиликда тарихимизнинг бир қисмига айланган адабий кечмиш бирёқлама ва пала-партиш танқидга эмас, балки фалсафий муҳокама воситасида ҳосил қилинажак ҳукм-хулосаларга ҳақли ҳамда муносибдир. Шундай муносабатгина ўтмиш тажрибасидан ҳозирги маънавият учун фойдали сабоқлар чиқармоғимизга, истиқлол даври адабиётининг афзал имконларини, муҳим вазифаларини аниқлашимизга ёрдам беради. ўзбек адабиёти босиб ўтган йўлнинг яхши натижаларини ҳам унутиб қўймаслигимиз, шаклланган самарали анъаналарни давом этдирмоғимиз зарур. Қолаверса, миллий сўз санъатида собиқ муҳитнинг тазйиқлари билан чиқиша олмай яшаган, ижодга юкланмиш зўраки шартларга томон оғиб кетмаган ёзувчи ва шоирлар йўқ эмас. Қодирий, Авлоний, Ҳамза, Фитрат, Чўлпон, Беҳбудий сингари алломалар асарлари кўп жиҳатдан ибратли. Улар миллат мустақиллигини, туркий халқнинг жипслигини, авлоднинг илму маърифат ва кучли салоҳият билан жаҳоний миқёсларга кўтарилишини орзу қилганлар. Тор миллий қобиқда, жоҳилият ичида қолиб кетиш хавфидан огоҳлантирувчи асарлар ёзганлар.\n«Бизнинг бахтсизлигимиз нодонлигимизда, халос, - дейди Чўлпоннинг «Кеча ва кундуз» романи қаҳрамони, - Миллат уйғонсин, кўзини очсин, билим олсин, маданий миллатлар қаторига кирсин, сўнгра у ҳам ўз давлати, ўз бахти, ўз саодатини қуради... Миллат фарзандларини Германия, Франция, Англия мамлакатларига, ҳатто дунёнинг нариги чеккасидаги Америкага юбориб ўқитиш керак...»\nБугунги кунда собиқ тузум адабиётига қай йўсин муносабатларда бўлмоқ масаласи ғоятда муҳимдир. Эҳтиросларга қаттиқ берилиш натижасида баъзан ҳаддан зиёд кескин танқид ва инкорларнинг содир бўлганлиги сир эмас. Бизнингча, бу борада холис ва самимий, фалсафий-эстетик илмий кузатишлар жоиз. Ҳар қандай индивидуал ижод ва унинг намуналари алоҳида адабий, танқидий таҳлил ҳамда талқинни тақозо этиши маълум. Оқилона, холисона назарий-методологик қарашларгина адабиёт тарихини адолатли баҳоловчи умумлашма ҳукм-хулосаларга олиб келади. Шу йўл билан яқин ўтмишимизда бунёд бўлган бадиий асарларни ҳозирги авлодларга бутун ҳаққониятига кўра тақдим этган бўламиз. Улардан баҳрамандлик мезонларини бехато белгилашга эриша оламиз.\nҲозирги давр адабиёт тақдирида қандай ўзгариш ва янгиликлар учун имконият яратди? Маънавий покланиш жараёнида миллий сўз санъатининг мавқеи нечоғлик? Замонавий адабиёт масалаларини шу йўналишда ўрганмоққа илмий-назарий асослар мавжуд. Негаки, даврнинг чинакам аҳамиятини, қадр-қимматини ҳис этмай туриб, истиқболга тўғри элтувчи вазифаларни аниқ фаҳмлаб бўлмайди. Янги даврнинг тарихий роли адабиёт устидан мафкура ҳукмронлигига чек қўйишдагина эмас. У қадимий эзгу адабий қадриятларни тиклаш учун, ноҳақ ман этилган ижодлар ва асарларни халққа етказмоқ учун ҳам шароитни вужудга келтирди.\nЯнгича поэтик изланишларнинг аломатлари аввало ижодкорларнинг ҳурриятни шодон қаршилашида, кўтаринки кайфият зоҳир этишларида кўринди. Шоирлар руҳиятларнинг покланув фаслига, озод тараққий даврига кирганидан мамнун дарак берди. Бири: «Ростин айтсам, кўксимдаги дилим янги» деса, бошқаси: «Хабар бергин, кўнглим, фалакка — Мен янгича яшай бошладим» дея шодланди. Муайян адабий орзулар рўёбини таъмин этган замондан миннатдорлик туйғуси йирик эпик асарларда ҳам кўзга ташланди. Тоҳир Малик «Шайтанат» қиссасининг муқаддимасида шундай ёзади:\nМиллий истиқлол мавзусини ўзбек адабиёти илгари кўп ёритган. Аср бошларида яшаган жадидчилар ижодида бу тушунча улуғвор бир мақсад ва курашчан бир ғоя эканлиги билан характерланади. Ҳар даврнинг адабиёт зиммасига қандайдир тўғри талаблар юклашини худди шу мавзу тадрижида ҳам кўриш мумкин. Истиқлолнинг бадиий талқини ҳозирги ўзбек фасоҳатида 20-йиллардагидек қийинчилик билан ёки зўрма-зўраки пайдо бўлгани йўқ. Бу — миллат ижод аҳлининг ихтиёрий хайрихоҳлиги, рағбат-муҳаббатлари натижаси бўлди. Давр тақозоларини адашмай, айнан мўлжалга олмоқ ҳар доим истеъдод соҳибининг виждон амрига, ақл-заковатига боғлиқдир.\nБотил эътиқод ҳукмронлик қилган иттифоқ муҳитида шеъриятдаги ожизона усулга — маддоҳликка доимий сиёсий мажбуриятлар сабаб бўлган эди. Истиқлол тараннумига оид бугунги аксар асарларда қуруқ мақтовлардан асранишга ҳаракат англаниб туради. Энди кўп ижодкорлар ялтироқ қофия ва сохта гап билан нафосат шайдоларини алдаб бўлмаслигини билишади. «Энди майли, эй, халқим, Қулоқ осма сўзимга, Аммо Истиқлол ҳаққи Боғлиқ фақат ўзингга!» деб ёзади шоир Азим Суюн. ўнлаб шеърларда ҳуррият неъматини эъзозлаш, унга камарбаста бўлиш, миллатлараро ҳамдўстлик, жаҳон миқёсига чиқиш ғоялари ёқимли куйланади.\nНиятларнинг камоли ва ижобати шубҳасиз илм-маърифатга, иймон-диёнатга, хуллас, маънавий юксалишга боғлиқ. Эътиқоди барқарор, халқлари аҳил Ватандан файз-баракот аримайди. Бундай шароитда инсон омили ўзини бунёдкор ҳис қилади, яратувчилик иштиёқи билан яшайди. Истиқлол таровати миллий шеъриятни шу каби янгича нуқтаи назарлар билан бойитди. Шунингдек, Ватан тавсифига бағишланган асарларда туркий халқларнинг қон-қардошлиги, ҳамкор-ҳамқадамлиги етакчи ғоялардан бирига айланди.\nўзбек фасоҳатида давр шарофати туфайли рўёбга чиққан янгича мавзулар, ўзига хос ифодалар, ғоявий-бадиий усуллар кўлами кенг. ўзгаришни турли адабий жанрлар ичида кузатиш ва диққатга сазовор мисолларга дуч келиш мумкин. Қандай ният ва қамров билан ўрганилганда ҳам, адабиётимизнинг талай хато қоидалардан тузалганлигига, жозибадор асарлар яратишга интилаётганига ишонч пайдо бўлади. Бироқ булар авлоднинг маънавий камолотига масъул бу соҳадан тўла қаноатланиш ҳиссини ҳосил қилмайди. Қаршимизда талай вазифалар, муаммолар кўндаланг турганлиги аён бўлади.\n- Миллий воқелик «муҳри»сиз адабиётдаги ҳеч бир доимий мавзу ўзининг бадиий ифодасига эга бўла олмайди. Муваффақиятнинг дастлабки омили жамиятнинг илғор тафаккурига адабиётнинг қанчалик уйғунлигидадир. Равшан миллий ҳақиқатларни, маънавиятимизнинг хилма-хил муаммо ва манзараларини умуминсоний пафосларда акс эттирувчи бадиий намуналар кам. Қатор ёзувчилар ҳамон майда ва нокерак, саёз ва такрорий ифодалар доирасида ўралашиб қолаётирлар. Айниқса ҳозирги пайтда кўп асарлар шошма-шошарлик билан эълон қилинмоқда. Асарларни экранлаштириш, намойиш қилишга интилиш жараёни ҳам шу тариқа кечаётир. Баъзи ижодларда хорижий адабиётларга тақлид кучайган. Бу каби камчиликларни ҳатто оддий китобхонлар осонгина фаҳмлашмоқда. Айни ҳолатлар бир тарафдан муҳокамаларнинг йўқлигидандир. Дид-тасаввурни хиралаштирувчи, тор-сиқиқ мушоҳадага кўниктирувчи ва кишига маънавий янгилик бермайдиган асарлар сўз санъатини юзаки тушунишга ўргатиб қўяди. Ёзувчилар уюшмаси қизғин баҳслар ва муҳокамалар ташкил этиши, долзарб масалаларга доир адабий-танқидий чиқишларни ривожлантириши зарур.\n- Адабиётшунослик ва адабий танқидчиликнинг замонавий адабиёт борасидаги фаолияти жуда суст. Уларда тор фикрлаш, бирёқлама баҳолаш, эски ёки номуҳим масалалар атрофида мунозара қўзғаш ҳолатлари кўп учрайди. Адабиётнинг ғоявийлик даражасини тамоман инкор этиш, унинг санъат эканлигинигина тан олиш ёхуд давр талабларига менсимай қарашлик сингари кайфиятлар олдинги асрларда ҳам бўлган. Лекин ҳеч қачон ўзини оқламаган. Бизнингча, адабиёт илми соҳанинг юксалишига яқиндан кўмак берадиган чуқур назарий, методологик муаммоларга жиддий эътибор қаратиши керак. Дарҳақиқат, миллий сўз санъатининг янгиланиш жараёни ҳам, авлодларнинг маънавий баркамоллиги учун ҳаракат жараёни ҳам хилма-хил теран тадқиқотлар оқимини тақозо этади.\n- Бадиий адабиёт нечоғлик санъат саналмасин, инсонга қанчалик завқ-шавқ улашмасин, у ҳамиша ахлоқий тарбия воситаси ҳамдир. Чўлпоннинг «Адабиёт надир?» мақоласидаги таърифни эслайлик: «Адабиёт чин маъноси ила ўлган, сўнган қаралган, ўчган, мажруҳ ярадор кўнгилга руҳ бермак учун, фақат вужудимизга эмас, қонларимизга қадар сингишган қора балчиқларни тозалайдурган, ўткир юрак кирларини ювадурғон тоза маърифат суви, хиралашган ойналаримизни ёруғ ва равшан қиладурган, чанг ва тупроқлар тўлган кўзларимизни артуб тозалайдурғон булоқ суви бўлганликдан бизга ғоят керакдур».\nТаассуфки, бу ёрқин ҳақиқатни барча ижодкорлар ҳам етарли идрок этавермайди. Натижада хилма-хил саёз, ножўя тасвирлар пайдо бўлади. Мумтоз шеърият ишқ-муҳаббат бобида ибратли анъаналарга эга бўлган. Масалан, унда ишқ туйғусининг маъно кўлами кенг. Бу маънолар кўпинча уйғун бир тарзда ифодаланган. Собиқ тузум адабиётида юзаки, нотавон, беибо ошиқлик шеърияти ҳам вужудга келди. Насрий асарларга ҳаёсиз эпизодлар киритиш одат тусини олди. Бундай тасвирларга берилишнинг сабаблари кўп. Ҳозирги ижодларда масалага ҳар хил қарашлар кўзга ташланади. Бир туркум иқтидори баланд шоирлар иймонга хос ҳисларни, илоҳий севгини, ҳаё билан йўғрилган дунёвий муҳаббатни кўпчиликка манзур тарзда акс эттираётир. Сўз санъатининг мантиқий сирларидан бехабар бир тоифа шоирлар сийқа ёзиш билан ёки айтилган фикрларни ўзгача кўринишларда ифодалаш билан оворадирлар. Шеърият деган номга даъвогар ўнлаб бошқа қофиябозлар эса бепарда, ибосиз қўшиқлар тўқишмоқда. Айниқса шу ҳол ёш авлоднинг маънавий савиясига жиддий хавф солмоқда. Бу борада муайян тартиб-интизом, танқид, муҳокама, назорат жоиздир. Яхшиланишнинг оқилона тадбирларини, усулларини топиш ва уларга умумий равишда амал қилиш миллий адабиёт ривожига фақат фойда келтиради. Гап инсонни ҳақ йўлдан чалғитувчи талқинларнинг миллий дунёқарашимизга номувофиқлигидагина эмас. Умуминсоний идрок нуқтаи назаридан қараганда ҳам, тарбияни бузувчи, ёмон оқибатларга элтувчи ҳар қандай тасвир дарров сезилмайдиган хатардир. Маънавий тарбия жараёни бундан маълум огоҳликни тақозо этади.\n- Болалар адабиёти замон талабларидан анча орқада. ўқитувчилар ва ота-оналар ёш ўқувчиларга тавсия этмоқ учун китоб тополмай қолишади. Олдинги кўпчилик роман, қисса, ҳикоялар эскирди. Янгилари аҳён-аҳёнда чиқади. Ёш авлоднинг бугунги маънавий эҳтиёжига жавоб бера оладиган, турли ёшдаги фарзандларимизга мўлжалланган, мавзулари ранг-баранг китоблар яратиш миллий адабиётнинг энг муҳим вазифаларидан биридир. Худойберди Тўхтабоев ва яна бир неча носирларнинг аввал ёзилган нисбатан яхши китобларини маълум тузатишлар билан қайта нашр этмоқ мумкин. Болалар шеърияти, насри, драматургиясини тараққий эттириш мақсадида муайян тадбирлар ишлаб чиқиш фойдадан холи эмас. Бу йўналишдаги адабий намуналарнинг чоп этилишини кенг йўлга қўйиш, нашрларнинг сифатига алоҳида эътибор қаратиш зарур.\n- Мактаб ҳамда Олий ўқув юртларида адабиёт ўқитилишини тубдан яхшилаш жоиз. Мактаб дарсликларининг баъзилари шошилинч ёзилган ва нашр сифати ҳам яхши эмас. Айрим синфларда адабиёт дарслари ҳалигача мажмуаларнинг ўзига таянилган ҳолда ўқитилмоқда. Дарсликлар кетма-кетлигида осондан мураккабга томон бориш тамойилига тўлиқ амал қилинган деб бўлмайди. Ҳозирги кунда мактаб адабиёт дарсликларини янгилаш бўйича маълум тажрибалар ҳосил бўлди. Фикр-мулоҳазалар, таклиф-хулосалар кўпайди. Мутахассис олимлар ва тажрибали ўқитувчиларнинг маслаҳатларини инобатга олиб, намунали дарсликлар, қўлланмалар туркумини яратмоқ керак. Олий ўқув юртларининг бевосита адабиёт предметлари ўрганиладиган жабҳаларида мазкур муаммо янада жиддий. Филология факультетларида ўнга яқин адабиёт фанлари ўқитилади. Аксарияти бўйича янги дарслик мутлақо йўқ. ўзбек адабиёти тарихи, ҳозирги замон адабиёти, адабиётшуносликка кириш, адабиёт назарияси сингари фанларни ўқитишда бундан узоқ йиллар бурун ёзилган дарсликлардан фойдаланилмоқда. Мазкур аҳвол тегишли вазирликлар, илмий муассасалар, Ёзувчилар Уюшмаси, етакчи Олий ўқув юртлари ҳамкорлигида ўрганилиши ва тузатилмоғи лозимдир.\n- Қатор ривожланган мамлакатларнинг барча ўқув юртларида ўз Ватанларининг тили, тарихи, адабиёти бирдек умумий ўрганилади. Бизда нофилологик факультетлар ва нопедагогик олий ўқув юртларида адабиёт деярли ўқитилмайди. Бу эса турли соҳалардаги мутахассисларнинг ғоявий-эстетик савияси ва нутқий маданияти ғализлигига сабабкор ҳолатлардандир. Келажакда адабиётни барча ўқув юртларида қисман ўрганишни режалаштириш мақсадга мувофиқдир.\n- Ҳаётимизнинг турли жабҳаларида жаҳон миқёсларига ва мезонларига мўлжалланиб фаолият қилишнинг натижалари юзага чиқмоқда. Адабий жараёнда, хусусан, адабиёт илми ва адабий тарғиботда ҳам улкан вазифалар кўп. Жаҳон адабиёти, туркий халқлар адабиёти каби туркум китоблар, дарслик ва қўлланмалар яратмоқ эҳтиёжи бор. ўзга халқларнинг ибратли замонавий адабиёт янгиликларини, ўзбек бадииятининг яхши намуналарини бошқа тилларга тартибли таржима қилиш ишларини ривожлантириш керак. Адабий алоқалар бўйича турли халқаро маданий-маърифий тадбирлар уюштириш, шунга мўлжалланган мутахассислар етиштириб чиқариш даврнинг долзарб талабларидандир. Шундай муаммоларни ҳал этиш янги авлодларимизнинг маънавий камолотига ёрдам беради.\nШарқона анъаналар билан етук умуминсоний қадриятлар уйғунлиги асосида янгиланиш адабиётимизнинг тўғри ва ўзини оқлайдиган йўлидир. Мақбул интилишларгина адабиётни юксалтиради ва унинг тарғиботи авлодлар маънавий комиллигига хизмат қилади. Давримиз ижод аҳлидан, олимлар ва мураббийлардан чуқур идрок, ёрқин ақл-заковат, шижоат ва катта салоҳиятни талаб этаётир. Истиқлол аталмиш неъматнинг масъулияти шундай жиддий ва залворли бўлиши табиийдир.


Иш ҳақини ололмаётган фаррошлар ишини Путин ҳам ҳал қилмади (тўплам)\n- Россия-Қозоғистон чегарасида қолиб кетган ўзбекистонликлар президентга мурожаат қилди. Чегарада бир неча ойдан бери корридор очиб берилишини кутаётган ўзбекистонликлар далада очиқ ҳавода сув ва озиқ-овқатсиз яшаётганидан арз қилмоқда. (видео)\n- Иш ҳақини ололмаётган фаррошлар ишини Путин ҳам ҳал қилмади. Россияда давом этаётган коронавирус билан боғлиқ карантин мамлакатдаги айниқса ўрта ва кичик бизнесга жиддий путур етказди. Кўплаб корхоналар ёпилди, қолганлари ёппасига иш ўринлари ва маошларни қисқартиришга тушди. (видео)\n- «Ўлиб кетсанг ҳам, тез ёрдам келмаябди»: Ўзбекистонда COVID-19 касалларининг шикоятлари.\n- Вақтида келмайдиган тез ëрдам ва алдашга мажбурловчи тизим. (видео)


23:59, 16.06.2020 // 213158\nЎзбекистонда 15 июнь соат 23:00 дан 16 июнь соат 23:00 гача коронавирус юқтириб олиш билан боғлиқ 230 та ҳолат қайд этилди. Ўзбекистонда иккинчи марта бир кун ичида касалланганлар сони 200 нафардан ошди. 7 июнда 237 кишида коронавирус аниқланганди. Янги ҳолатлардан сўнг Ўзбекистонда коронавирусга чалинганлар сони 5493 нафарга етди.\n196 нафари карантин муассасаларидаги фуқаролар орасида;\n20 нафари аҳоли орасида (Тошкент шаҳрида — 14 нафар, Бухоро вилоятида — 3 нафар, Самарқанд вилоятида — 2 нафар, Наманган вилоятида — 1 нафар);\n14 нафари халқаро юк ташувчи автомашина ҳайдовчилари орасида (Тошкент вилоятида — 9 нафар, Сирдарё вилоятида — 5 нафар) аниқланган.\n16 июнь куни янги касалланиш ҳолатлари Ўзбекистоннинг 7 та ҳудудида қайд этилди. Энг кўп касаллик аниқланиши Қашқадарё вилоятида кузатилди. Қашқадарёда карантинга олинганлар орасида 104 кишида коронавирус аниқланди. Вилоятда 1 сутка олдин касалланганлар сони 57 нафар эди, энди эса 161 нафарга етди. Шу тариқа Қашқадарёда касалланганлар сони бир сутка ичида деярли 3 баробарга ўсди.\nТошкент шаҳри аҳоли орасида коронавирус аниқланиши бўйича яна етакчилик қилди. Бир кун ичида аҳоли орасида аниқланган 20 та ҳолатдан 14 таси пойтахтда рўй берди. 16 июнь куни ўтказилган видеоселекторда Президент Шавкат Мирзиёев Тошкент шаҳрида сўнгги икки ҳафтада касалланган 551 нафар фуқародан 482 нафари айнан аҳоли орасидан аниқлангани, 57 ҳолатда вирусни юқтириш манбаси номаълум бўлиб қолаётганини қайд этди. Пойтахтда июнь ойида фақат 3 июнь куни аҳоли орасида биронта ҳам касалликни юқтириб олиш ҳолати қайд этилмаганди.\nСамарқанд вилоятида иккинчи кун кетма-кет аҳоли орасида коронавирус аниқланмоқда. 15 июнда 3 кишида коронавирус аниқланган бўлса, бир кун ўтиб вирус юқтириб олиш билан боғлиқ 2 та ҳолат қайд этилди.\nБухоро вилоятида 16 июнда қайд этилган 4 та ҳолатдан 3 таси аҳоли орасида аниқланди. Умуман олганда вилоятда икки кунда бир коронавирус қайд этилмоқда. 14 июнда 2 та, 12 июнда 5 та ва 10 июнда 2 та ҳолат қайд этилганди. Уларнинг барчаси аҳоли орасида аниқланганди.\nНаманган вилоятида икки кундан буён кунига бештадан янги ҳолат аниқланмоқда. Ҳолатларнинг 9 таси коронавирусга чалинганлар билан мулоқот қилганлар орасида, биттаси аҳоли орасида қайд этилди.\nТошкент вилояти ва Сирдарё вилоятида 16 июнь қайд этилган ҳолатлар фақат халқаро юк ташувчи машина ҳайдовчилари орасида аниқланди.\n«Агар вазият шундай давом этса, вилоятлар ва кўп шаҳарларни ёпишга мажбур бўламиз», — деди Шавкат Мирзиёев.\n16 июнь куни 77 нафар бемор коронавирусдан соғайди. Бу 16 июнда касаллик аниқланган беморлар сонидан 3 баробар кам. Кун давомида соғайган беморларнинг бари Тошкентдаги 4 та тиббиёт муассасасида шифо топди. Беморларнинг 42 нафари Тошкент тиббиёт академияси кўп тармоқли клиникасида, 21 нафари Эпидемиология, микробиология ва юқумли касалликлар илмий-текшириш институти клиникасида, 11 нафари Вирусология илмий-текшириш институти клиникасида ва 3 нафари 3-сонли туғруқ мажмуасида даволаниб чиқиб, уйига кузатилди.\nЯнги тартибга кўра, коронавирусдан даволанган беморлар эндиликда реабилитацияга эмас, тўғри уйларига кузатилмоқда. Ўзбекистон реабилитацияга кузатиш тажрибасидан воз кечди.\nҲозирда касаллик қайд этилган жами 5493 нафар бемордан 4096 нафари соғайиб, даволаниш кўрсаткичи 74 фоизни ташкил этмоқда. 16 июнда коронавирусга чалинганлар касалликдан соғайганларга нисбатан 3 баробар кўп бўлгани учун даволаниш кўрсаткичи бир кун олдинги 76 фоиздан 2 фоизга ёмонлашди.\nТез орада вирус енгил кечаётган беморларни уйда даволаш йўлга қўйилади. Бу ҳақда Президент Шавкат Мирзиёев 16 июндаги видеоселекторда айтиб ўтди.\n«Вируснинг енгил шакллари аниқланган ёки касаллик аломатларсиз ўтаётган фуқароларни уй шароитида тиббий назоратда ушлаш ва даволаш амалиётини йўлга қўйишимиз керак», — деди Шавкат Мирзиёев.\n21 апрелдан буён илк марта коронавирусдан даволанаётганлар сони шифохоналарда 1300 нафардан ошиб кетди. Айни вақтда шифохоналардаги 1378 нафар бемордан 1064 нафари Тошкентдаги тиббиёт муассасаларида даволанмоқда (Сирдарё вилоятидаги беморлар ҳам Тошкент шаҳрига ўтказилган). Қолган 314 нафар бемор мамлакатнинг 9 ҳудудидаги шифохоналарда даволанмоқда.\nҚорақалпоғистонда 6, Андижонда 7, Сурхондарёда 9, Бухорода 19, Наманганда 21, Самарқандда 22, Хоразмда 24, Навоийда 51 ва Қашқадарёда 155 нафар бемор қолди. Жиззах ва Фарғона вилоятлари коронавирусдан холи ҳудуд бўлиб турибди.\nАйни пайтда тиббиёт муассасаларида даволанаётган 1378 нафар бемордан 13 нафари оғир аҳволда. Шифохоналарда ўта оғир аҳволдаги беморлар қолмаган. Бунақаси июнь ойида кузатилмаганди. Бир сутка аввал ҳам, 16 июнь соат 10:00 ҳолатига кўра ҳам 14 нафар оғир ва 2 нафар ўта оғир аҳволдаги беморлар ҳақида маълумот берилганди.\nҲозирда Ўзбекистонда уй карантинида 29 378 нафар, стационар карантинда эса 21 365 нафар фуқаро тиббий кузатувда бўлиб турибди. Бир кун ичида уй карантинидаги фуқаролар сони 1999 нафарга, стационар карантиндаги фуқаролар сони 402 нафарга кўпайди.\n17:19 Кеча // 84488\n08:14 Бугун // 72958\n22:28 Кеча // 64623\n16:16 Кеча // 57487\n22:44 Кеча // 55990


Ги де Мопассан. Соваж кампир (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиГи де Мопассан (1850-1893; Франция)Ги де Мопассан. Соваж кампир (ҳикоя)\nГи де Мопассан. Соваж кампир (ҳикоя)\nЧоп этилган 05.03.2015 МуаллифZiyouz.uz\nВирелонида ўн беш йилдан бери бўлмаган эдим. Куз пайти немислар вайрон қилиб қилиб кетган уйини эндигина тиклай бошлаган ошнам Сервалнинг хонадонига, ўша тарафларда ов килиш учун борадиган бўлдим.\nБу жойлар менга жудаям ёқарди. Ёруғ жаҳонда кўриб кўз тўймайдиган ана шунақа ажойиб гўшалар бор. Уларни худди одамзотни севгандек севиб колиш ҳеч гап эмас. Биз инсонларни она-Заминга боғлаб турадиган қадрдон ирмоклар, ўрмонлар, ҳовузлар, тепаликлар борки, улар ёдингга тушганида худди қувончли бир воқеани эслагандай беихтиёр энтикиб кетасан. Шунақа пайтлар бўладики, одатий кунларнинг бирида қандайдир дарахтзор, ўтлоқ, мевали боғ ёки оддийгина гулзор сенинг қалбингда баҳор тонгида ёнгинангдан хшбуй ҳид таратиб ўтган сарвқомат дилбар сингари ажойиб таассурот қолдиради.\nВирелонидаги ўт босган ҳар карич ер, қон томирлар сингари бир-бирига уланиб кетган ирмоқлар юрагимга яқин. Бир пайтлар бу арикчалардан қисқичбақа, шиллиққурт ва чувалчанг тутиб катта бўлганмиз. Ажойиб манзаралар.\n…Серваль мендан юз метрча нарида, ўнг тарафда бедазорларни кўздан кечирарди. Содрей ўрмони ва экинзор ўртасидаги чегара вазифасини бажарувчи буталар шохлари оша атрофни кузатарканман, эски, ғарибона кулбанинг қолдиқларига кўзим тушди. Бундай кўримсиз манзара кишига ғалати таъсир қиларкан. Бирданига бу кулбани сўнгги даъфа 1869 йилда том устида бир сават узум ва товуқлар қуршовида кўрганимни эсладим. У пайтлар бу мўъжаз уйча атрофнинг гўзал манзарасига кўрк бағишлаб турар, унинг олдида ишком қилинган узумлар ғарқ пишиб ётарди.\nБу уйчанинг соҳибасини танирдим. Жиккаккина, истараси иссиқ кампир бир гал мени хуштаъм узум виноси билан сийлаганди. Йўл-йўлакай Серваль менга бу хокисор хонадон аҳлининг аламнок кечмиишини сўзлаб берди.\nОила бошлиғи илгаридан браконьерлик билан шуғуллаиб келган, пайти келиб уни қишлоқ қоровулларидан бири отиб ўлдирган экан. Унинг ўғли — мен бу рангпар, қотмадан келган йигитчани бир мартагина кўрганман — ёввойи паррандаю даррандаларнинг ашаддий кушандаси сифатида ном чиқарган экан экан. Бу хонадон аҳлини бир сўз билан Соваж*лар деб чақиришарди. Бу уларнинг фамилиясимиди ёки лақабмиди, билолмадим. Хуллас менинг турнақадам ҳамроҳим бу ғаройиб хонадон эгалари ҳаёти билан боғлиқ ушбу воқеани сўзлаб берди.\n…Уруш бошлангач, кичкина Соваж, кампирнинг ўттиз уч ёшли биттаю битта ўғли онасини уйда ёлғиз қолдириб, кўнгиллилар қатори урушга отланди. Кампир бошқаларнинг раҳм-шафқатини уйғотадиган даражада ночор яшамасди. Пули ўзига етарли эди. Хуллас, у одамлардан анча йироқда, ўрмоннинг биқинидаги кулбасида яккаю ёлғиз умргузаронлик қила бошлади. Кампир табиатан эри ва ўғли сингари соғлом, барваста, ҳазил-ҳузулга ўч, хушчақчақ аёл эди. Одатда деҳқон аёллари ўта камгап, жиддий бўлишади, ўйин-кулгини эркакларга чиқарган .\nСоваж кампир қор остида колиб кетган кулбасида одмигина ҳаёт кечирарди. Ҳафтада бир марта нон, гўшт сотиб олиш учун қишлоққа келар ва ишини битириб ортига кайтарди. Бўрилар пайдо бўлгани ҳақидаги гап-сўзлар кўпайиб қолгани учун у одатда ўғлининг эски милтиғини осиб чиқарди.\nНиҳоят немислар келиб қолишди. Уларни хонадон соҳибларининг фуржаси ва имкониятига қараб жойлаштириб чиқишди. Кампирни бой деб ўйлашгани учун унинг уйига тўртта немисни жойлашди.\nОқбадан, сийрак, сарғиш соқол мўйловлари ўзларига ярашган, сариқсоч, мовий кўз йигитлар ҳалимлиги, тичликсеварлаги билан бошқа сафдошларидан ажралиб туришарди. Улар тиришқоқ, меҳнаткаш бу кампирга оғирликларини ташлашмас, керак бўлганда уй ишларига ёрдам беришарди. Улар эрталаб туриб, қурол-яроқ тақмай, мундир киймай, ўрмон атрофида шимолликларга хос рангпар, қизғиш баданларини қишнинг илимилиқ офтобида тоблаб юришар, бу пайтда Соваж кампир уларга нонушта тайёрларди. Кейин тўртовлон ишга киришиб кетишар, бирови ошхонани йиғиштирар, бошқаси қудуқдан сув ташир, яна бири ўтин ёрса, бошқаси картошка арчиш билан машғул бўлар, қисқаси, танимаган билмаганлар уларни кампирнинг бир қориндан талашиб тушган ўғиллари деб ўйларди. Кампир эса, ҳар куни ўзининг қотма, чайир, қош-кўзлари қоп-қора, қирғийбурун, қалдирғоч мўйлови нозик, юпқа лаблари устида титраб тургувчи жигарпорасини ўйлаб устма-уст хўрсинарди. У ҳар куни ўз қўноқларидан битта нарсани такрор-такрор сўрарди:\n— Йигитлар, сизлар французларнинг 23-пиёда полки қаердалигини билмайсизларми? Менинг ўғлим ўша полкда хизмат қилади.\n— Йўқ, бизники билмайди, билмайди, дея жавоб беришарди улар. Албатта йигитлар шўрлик кампирни тушунишарди. Чунки, олис-олисларда уларнинг ҳам оналари нигорон бўлиб ўтирарди. Шу боис, немис аскарлари бу жонсарак кампирнинг ҳурматини жойига қўйишарди. Кампир ҳам душман қавмидаги бу тўртовлонга фақат муштипар она кўзи билан қарарди. Зотан, ватанпарварлик туйғуси олий табақадаги одамларга ярашарди. Заҳматкаш деҳқоннинг уйи тинч, бола-чақаси омон бўлса бўлди-да, унинг уруш, адоват, тўс-тўполон билан нима иши бор? Урушдан фақат ўша «олий зотлар» манфаат кутишади. Оддий халқ эса, фақат унинг жабру-жафосини тортишга маҳкум. Уруш харажатлари биринчи навбатда камбағалларнинг тинкасини қуритади. Зеро, уруш алалоқибат ғолибни ҳам мағлубни ҳам ҳолдан тойдиради.\nҚишлоқдагилар Соважнинг уйида яшаётган немислар ҳақида гапиришаркан, «кампиршонинг омади бор-да» деб қўйишарди.\nКунларнинг бирида кампир эрталаб, узоқдан унинг кулбаси тарафга ошиқаётган қишлоқ почтальонига кўзи тушди. Почтачи кампирнинг қўлига бир конвертни тутқазди-да, ўзи индамай ортига бурилди. Кампир фақат тикиши-бичиш пайти ишлатадиган кўзойнагини олиб, хатни ўқишга тутинди.\n«Соваж хоним! Бу хат орқали сизни қайғули воқеадан огоҳ этаётганим учун узр сўрайман. Сизнинг ўғлингиз Виктор куни кеча замбарак ўқига учиб, қаҳрамонларча ҳалок бўлди. Очиғини айтганда, даҳшатли ўқ унинг танасини иккига бўлиб юборди. Мен бу пайтда унинг ёнида эдим. У менга сиз ҳақингизда кўп гапирар, «агар менга бир гап бўлса, ўзинг онамга хабар қиласан» дерди. Мен унинг чўнтак соатини олиб қўйганман. Уруш тугагач, бу омонатни етказаман. Сизга камоли эҳтиром билан Сезар Риво 23-пиёдалар полкининг оддий аскари».\nХат уч ҳафта илгари ёзилган эди.\nУ йиғламади, кўзига ёш келмади. У худди сеҳрлангандек турган ерида бир неча дақиқа қотиб қолди. Миясида биргина фикр чарх урарди «Виктор энди йўқ, уни ўлдиришди!» Кейин кўзларидан майда-майда ёш томчилари сиза бошлади ва дафъатан кўксини бир фарёд ёриб чиқди. Кейин унинг миясида бир-биридан қўрқинчли, машъум ўйлар айлана бошлади. Энди у ўғлини ҳеч қачон кўрмайди, қоп-қора сочларини сийпалаб, пешонасидан ўполмайди. Қоровуллар отасини отиб ташлашганди, немислар ўғлини нимталашди. Кўз олдида даҳшатли бир манзара намоён бўлди. Мана, кучли бир портлашдан сўнг, ўғлининг боши танидан узилиб бир тарафга думалаб кетяпти, кўзлари ҳайратдан катта очилган, худди жаҳлланган пайтидагидек мўйловининг бир учини тишлаб олган. Унинг танасини нима қилишдийкин? Ювиб-тараб кўмишдимикин? Кошкийди, униям худди отасидек шу қишлоқ қоровуллари пешонасидан отиб қўя қолишса эди.\nДафъатан қишлоқдан қайтиб келаётган немис аскарларининг шодон овозидан ҳушига келди. Шошқич ҳалиги хатни қўйнига тиқди ва аскарларни ҳеч гап бўлмагандек, хотиржам қиёфада қарши олди. Унинг юзларида одатий сокинлик балқиб турар, кўз ёшларини артиб олишга улгурганди. Бугун немисларни кайфияти чоғ, чунки улар қишлоқдан семизгина бир қуённи тутиб келишганди. Кимнингдир уйидан ўғирлашгани аниқ. Аскарлардан бири имо-ишора аралаш қуён гўштидан мазали қовурдоқ егилари келаётганини тушунтирди.\nКампир индамай овқат тадоригини кўра бошлади. Фақат қуённи сўйишга унинг қўли бормади. Умрида бунақа ишни қилмаганди-да! Аскарлардан бири қуённинг бошига бир мушт тушириб, масалани ҳал қилиб қўя қолди. Кампир жони баданни тарк этган қуённинг терисини шилиб оларкан, жониворнинг қонталаш бадани ҳамон титраб турганини пайқаб, кўз олди хира тортиб кетди. Кўз ўнгида ўғлининг қоқ иккига бўлинган, ҳамон жон талвасида типирчилиб ётган жасади гавдаланиб, дод солишига бир баҳя қолди.\nОвқат пишгач, у ҳам йигитлар ўтирган столдан жой олди. Аммо томоғидан бир луқма овқат ўтмади. Немислар бир бутун қуённи паққос туширишаркан, кампирдаги бу ўзгаришни пайқашмади ҳам. Улар ер остидан ҳаммани кузатиб ўтирган кампирнинг дилидаги ниятдан мутлақо бехабар эдилар. Кутилмаганда кампир уларга юзланди:\n— Мен ҳатто сизларнинг исмингизни ҳам билмайман. Бирга яшаётганимизга бир ойдан ошибди.\nНемислар кампирнинг гапларини қийналмай тушунишди ва бирма-бир ўзларини таништирдилар. Кампир бунга қаноатланмадими, уларга бир варақ қоғоз узатди ва ҳар биридан манзилу маконини аниқ ёзиб беришни сўради. Кейин кўзойнагини тақди-да, бегона қиррадор имлодаги битикларга тўлган қоғозни кўзига яқин тутди ва қоғозни тўрт буклаб, боя почтачи ташлаб кетган мактуб турган чўнтагига солиб қўйди.\n— Мен кетдим, — деди кампир бироздан кейин қўзғаларкан. — Сизларга ўрин тайёрлаб берай.\nУ аскарлар тунайдиган чордоққа бир боғ юмшоқ пичанни олиб чиқа бошлади. Йигитлар аввалига ҳайрон бўлишди. Кампир эса «бўлмаса, совқотиб қоласизлар» дея изоҳ берди. Йигитлар қари кампирни уринтириб қўйганларидан хижолат чекиб, унга ёрдам бергани чордоққа кўтарилишди. Кампирнинг қўлидаги пичанни чордоқнинг қалин похол тўшалган жойига судраб боришди. Бир зумда беш киши бўлиб чордоқнинг тўрида похол ва пичандан қулай, иссиқ ва юмшоққина хобгоҳ ҳозирладилар.\nТушлик пайти немис йигитларидан бири кампирнинг ҳеч нарса емай ўтирганини пайқаб қолди. Кампир йигитларнинг қистовига у ер-бу ерим санчиб турибди, дея баҳона қилиб қўя қолди. Кечки пайт эса, тўртовлон кичкина нарвонча билан янги қўналғалари томон ўрмалаб чиқишди. Улар чордоқ қопқасини суришлари билан кампир нарвонни пастга туширди. Кейин оҳиста дарчани очиб, ошхонада турган похолнинг ҳаммасини уйга ташиб кирди. У ҳовлидаги қор устида шу қадар эҳтиёткорлик билан юрардики, ғижирлаган товуш ҳам эшитилмасди. Вақти-вақти билан тепадан аскарларнинг ваҳимали хурраги қулоққа чалинарди, холос.\nКейин кампир бир боғ похолнинг бир учини ўчоққа тутиб, ўт олдиргач, атрофга сочиб ташлади. Қуриб-қақшаб ётган похол боғламлари бирданига гуриллаб кетди. Кейин кампир остонада туриб, жимгина кузата бошлади. Бир зумда тахтадан тикланган мўъжаз кулба оташ оғушида қолди. Кўкка ўрлаган аланганинг қирмизи шуъласи ҳаммаёқни қоплаган оппоқ қорга урилиб, ажиб манзара касб этарди.\nШу чоқ чордоқдан аскарларнинг таҳлика ва даҳшат ичидаги қичқириғи тун қўйнини ёриб кирди. Кейин шифт ичкарига қулаб тушди. Оловнинг ваҳший тиллари чордоқни ҳам ямлай бошлади. Похолдан ёпилган том узра порлаган улкан машъала осмону фалакка ўрлади. Зум ўтмай аскарларнинг юракларни ларзага солгувчи жон ваҳмидаги нолалари тинди. Фақат оловнинг вошиллаган товуши, уй тўсинларининг қарсиллаб синиши эшитилиб турарди, холос. Мана, том ҳам олов тафтидан емирилиб, ерга чўкдию, аланганинг шашти ҳам пасая бошлади.\nУзоқдан қўнғироқ овози янгради. Соваж кампир эса, ҳамон бир четда уйнинг ёнишини томоша қилиб ўтирар, немислардан бирови оловдан чиқиб қочгудек бўлса, отиб ташлаш ниятида ўғлидан қолган милтиқни чангаллаб ўтирарди. Аскарлардан бирортаси тирик қолмаганига ишонч ҳосил қилгач, қўлидаги милтиқни оловга ирғитди. Бир неча сония ўтар-ўтмас, кучли портлаш юз берди. Ҳар тарафдан деҳқонлар, келгинди немислар югуриб кела бошлади.\nФранцуз тилида французлардек равон гапирадиган немис офицери кампирдан сўради:\n— Уйингизда турган аскарлар қаёқда?\nКампир қўли билан гулханнинг қизғиш-пуштиранг қучоғига имо қилди ва мағрур овозда деди:\n— Ана, анави ерда!\nБир зумда кампирнинг атрофини оломон ўраб олди.\n— Ёнғин қаердан чиқди? — сўрашди ундан.\n— Оловни мен ўзим ёқдим. Уларни ҳам мен ўлдирдим.\nАввалига бу гапларга ҳеч ким ишонмади. Оловни кўриб, кампирнинг эси оғиб қолган, деб ўйлашди. Шунда кампир қўлига ўғлидан келган қора хат текканидан бошлаб, йигитларнинг жон ҳалпидаги чинқириғигача, ҳамма-ҳаммасини оқизмай-томизмай айтиб берди.\nУ ҳар бир гапни дона-дона қилиб, шошилмай, алланечук шавқ билан гапирарди. Кейин у сўзини тасдиқлаш учун чўнтагидан икки парча қоғоз чиқарди ва уларни бир-биридан фарқлаш учун сўнаётган гулхан ёруғига солди ва кўзига бояги кўзойнакни тақди.\n— Манави, Викторнинг ўлими тўғрисида унинг ўртоғи ёзган хат, бунисини аскарларнинг ўзлари ёзиб беришди, исм-шарифи ва манзиллари.\nКампир иккинчи қоғозни немис офицерига тутқазиб, унинг елкасини қоқиб қўйди:\n— Ўғлим, мана шу манзилларга хат ёзиб, уларнинг оналарини хабардор қилиб қўйсанг. Ҳа, бу ишни айнан мен, ҳақиқий исми Виктуар Симон бўлган Соваж кампир қилганини ёзиш эсингдан чиқмасин.\nОфицер ёнидаги аскарларга немисчалаб қандайдир буйруқ берди. Улар ҳали ҳамон ҳовуридан тушмаган кампирни тутиб, уйининг девори тагига олиб келишди. Кейин йигирмата аскар йигирма метр масофада ярим доира шаклида ўраб олишди.\nУ қимирламас, аскарларга тик ва мағрур боқиб турар, ҳозир қандай ҳодиса юз беражагига ақли етиб, кутаётган эди. Буйруқ янграши билан аскарлар бирин-кетин ўт очишди. Кампир йиқилиб тушмади, балки оёғидан мадор кетгандек оҳиста ўтириб қолди. Кейин немис офицери кампирнинг ёнига борди. Аёлнинг танаси ғалвирдек илма-тешик бўлиб кетганди. Ҳали ҳамон безгак тутгандек титраётган қўлларида қонга бўккан қоғоз парчасини тутиб турарди.\n— Шундай қилиб немислар ўч олиш мақсадида бу ерларни ер билан яксон қилиб кетишди, — дея гапини тугатди Серваль.\nМен эса, бу пайтда фарзандлари ғурбатда ёниб кулга айланган тўрт онанинг ғам-ҳасратию, манави вайрона девор остида отиб ташланган яна бир онанинг шафқатсизларча жасорати ҳақида ўйлардим. Ва хаёлчанлик билан ердан қора қурумда қолган кичкина тош парчасини қўпориб олдим.\n*Sauvage (соваж) – ёввойи (французча).\n← Аввалги Аввалги Момохол Элмуродова (1949)\nКейинги → Кейинги: Марҳабо Қўчқорова. «Ўзим ўз қалбимнинг бўлсам Колумби»


11:17 / 09.07.2018 2783 pdf Ўқиш режими + -\nАллоҳ таоло балони аритишини, дардингизга шифо беришини, дўзахдан сақлаб, жаннатга махсус эшикдан киритишини истайсизми? У ҳолда садақа беришга шошилинг! Чунки садақа беришда мусулмонлар учун дунёда ҳам, охиратда ҳам кўп манфаатлар бор.\nСадақа – Аллоҳ таолога энг маҳбуб амаллардан.\nҲабиб соллаллоҳу алайҳи васаллам бу борада шундай деганлар:\n“Аллоҳ азза ва жаллага амалларнинг энг маҳбуби мусулмоннинг қалбига хурсандчилик киритишингдир ёки ундан бир ташвишни аритишингдир ёки унинг қарзини адо этишингдир ёки ундан очликни кетказишингдир. Биродарим билан унинг ҳожатини раво қилиш мақсадида юришим мен учун ушбу Масжидул Ҳаромда эътикоф ўтиришимдан маҳбуброқдир”.\nСадақа – уни берувчидан ва унинг аҳлидан балонинг аришига, унинг ёмон ўлим топишдан қутулишига сабаб бўлади.\nНабий соллаллоҳу алайҳи васаллам шу ҳолатни баён қилиб: “Албатта, садақа Раббнинг ғазабини ўчиради ва ёмон ўлимни даф қилади”,деганлар.\nАли ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу бундай дедилар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам “Садақани эртароқ беринглар! Чунки, бало ундан ошиб ўтолмайди”.\nСадақа – баданни, молни поклайди.\n“Уларнинг молларидан садақа ол. Бу билан уларни поклайсан, тозалайсан ва уларнинг ҳаққига дуо қил. Албатта, сенинг дуоинг улар учун сокинликдир. Аллоҳ эшитгуви ва билгувчи зотдир” (Тавба сураси, 103-оят).\nНабий соллаллоҳу алайҳи васаллам савдогарларга: “Эй савдогарлар жамоаси! Албатта, бу савдода лағв, қасам содир бўлади. Унга садақани аралаштириб туринглар!”, деганлар.\nСадақа – молнинг баракаси зиёда бўлиб, ризқ кенгайишига сабаб бўлади.\n“Айт: “Албатта, Раббим ризқни Ўз бандаларидан кимни хоҳласа ўшанга кенг қилур ва тор қилур. Ҳар бир инфоқ қилган нарсангизнинг ўрнини У тўлдирур. У зот ризқ бергувчиларнинг яхшисидир”. (Аллоҳ таоло хоҳлаган бандасининг ризқини кенг ва хоҳлаган бандасининг ризқини тор қилиб қўяди. Аллоҳ таоло ато этган ризқдан банда Аллоҳ йўлида инфоқ қилса, шундан фойда кўради.) (Сабаъ сураси, 39-оят).\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг “Касалларингизни садақа билан даволанглар”, деган ҳадисларига биноан садақа бериш орқали балолар ва касалликлар даф бўлади.\nСадақа – ажрнинг кўпайишига сабаб бўлади.\nАллоҳ таоло садақа берувчиларнинг савобларини кўпайтириб беришини Қуръони каримда баён этиб бундай деган:\n“Албатта, садақа қилувчи эркагу аёл ҳамда Аллоҳга қарзи ҳасана берувчиларга (савоб) кўпайтириб берилур. Уларга карамли ажр ҳам бор”(Ҳадид сураси, 18-оят).\nСадақа – жаннатнинг махсус эшигидан киришга сабаб бўлади.\nСадақа берувчи қиёмат куни жаннатга махсус эшикдан киритилади. У эшикнинг номи “Садақа эшиги”дир.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “...Ким садақа берувчилардан бўлса, уни “Садақа эшиги”дан чақирилади. Ким рўза тутувчилардан бўлса, уни “Райён эшиги”дан чақирилади” дедилар. Шунда Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу: “Ё Расулуллоҳ, бир киши эшикларнинг ҳаммасидан чақириладими?” деб сўради. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ҳа, сен ўшалардан бўлишингни умид қиламан”, дедилар (Имом Муслим ривояти).\nСадақа – молнинг зиёда бўлиб, камаймаслигига сабаб бўлади.\nАзизлар, билингларки, мол-пул садақа бериш билан камайиб қолмайди! Аксинча, зиёда бўлади.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бир ҳадисда: “Банданинг моли садақа сабабли камаймайди!” деганлар.\nСадақа – дўзахдан қутулишга сабаб бўлади.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам “Яримта хурмо садақа қилиб бўлса ҳам дўзахдан сақланинглар!” деганлар.\nсадақа – Аллоҳ таолога энг маҳбуб амаллардан;\nсадақа – уни берувчидан ва унинг аҳлидан балонинг аришига, унинг ёмон ўлим топишдан қутулишига сабаб бўлади;\nсадақа – баданни, молни поклайди;\nсадақа – молнинг баракаси зиёда бўлиб, ризқ кенгайишига сабаб бўлади;\nсадақа – ажрнинг кўпайишига сабаб бўлади;\nсадақа – жаннатнинг махсус эшигидан киришга сабаб бўлади;\nсадақа – молнинг зиёда бўлиб, камаймаслигига сабаб бўлади;\nАллоҳ таоло барчамизни садақа берувчилар ва унинг дунёю охиратдаги фойдаларини кўрувчилардан қилсин!\nМуаллиф: Ҳоний Довва,\nМутаржим: Нозимжон Иминжонов\n09:00 / 13.07.2018 4351\n20:18 / 09.07.2018 2667\n1901 05:00 / 17.02.2017\n1716 05:00 / 17.02.2017\n2560 18:35 / 02.04.2018\n2164 05:00 / 17.02.2017


Ислом Каримов Ўзбекистон халқини Наврўз билан табриклади - 21.03.2016, Sputnik Ўзбекистон\nЎзбекистон ва бошқа кўплаб мамалкатларда баҳор ва уйғониш байрами - Навруз кенг нишонланади. Тошкентда Наврўзга бағишланган байрам тантаналари кун узун давом... 21.03.2016, Sputnik Ўзбекистон\n16:42 21.03.2016 (янгиланди: 16:45 21.03.2016)\n© Юрий Корсунцев / «Газета.uz»Ўзбекистонда Наврўз байрами\nЎзбекистон ва бошқа кўплаб мамалкатларда баҳор ва уйғониш байрами - Навруз кенг нишонланади. Тошкентда Наврўзга бағишланган байрам тантаналари кун узун давом этади.\nТОШКЕНТ, 21 мар — Sputnik. Бугун Ўзбекистонда Наврўз байрами нишонланмоқда. Мамлакатда асосий байрам тантаналари Тошкентдаги Алишер Навоий боғида бўлиб ўтмоқда. Тантанада Ўзбекистон президенти Ислом Каримов, Олий мажлис ва Ҳукумат раҳбарияти ва чет мамалкат элчилари иштирок этишди.\nБир ярим соат давом этган концерт ва театрлаштирилган намойишда Наврўз разми бўлган Сумалак пишириш, хаво шарлари учириш, конфетти ва мусиқали фонтанлар намойиш этилди. Қуёшли об-ҳаво байрам ташкилотчиларининг режаларини тўла амалга оширишга имкон берди. Навоий боғида байрам меҳмонлари ҳақиқий Сумалакни татиб кўриш имконига эга бўлишди.\n“Бошидан кўп қийинчиликларни кечирган халқимиздан, унинг ҳақиқий эзгу нияти нима деб суўрасак, ишончим комилки “бизга тинчлик ва саодат керак” деган жавоб бўлади”, — деди Ислом Каримов ўз нутқида.\nТантанада қувноқ кайфият ҳеч кимни бефарқ қолдирмади. Президент Ислом Каримов ҳам даврага чиқиб ҳам рақсга тушди. Бошқа мансабдор шахслар ҳам уни қўллаб қувватлашди. Дастур сўнггида Ислом Каримов даврани айланиб, томошага келган одамлар билан саломлашиб чиқди ва қарсаклар остида боғни тарк этди.\nБугун Тошкентнинг бир неча боғ ва хиёбонларида халқ сайллари бўлиб ўтмоқда. Концертлар, ошпазлик мусобақалари ва бошқа кўнгилхушлик дастурлари ташкил қилинган.\nНаврўз — форс тилидан “Янги кун” деб таржима қилинади. Наврўз тарихи жуда узоқ бўлиб, эрамиздан олдинги 4 минг йилликка бориб тақалади. Ўшанда, Мисрда, Нил дарёси бўйида яшаган одамлар қуёш календаридан фойдаланган, Наврўз эса — улар учун Янги йил байрами бўлган. Шу кундан бошлаб йилда кунлар саноғи қайтадан бошланган.\nСобиқ иттифоқ даврида Наврўз расман байрам қилинмаган. Шунга қарамасдан Ўрта Осиё мамлакатларида Наврўз таомлари ва урф-одатлари унутиб юборилмаган.


Ўзбекистонда уй-жой қурилиши ва ипотека бозорини ривожлантириш | Musofir.ru\n2030 йилгача барча учун турар жой ва уй-жой коммунал хизматларидан фойдаланиш имкониятини таъминлаш БМТнинг Барқарор ривожланиш мақсадларига эришишдаги асосий вазифлардан бири ҳисобланади. Жаҳон банкининг ҳисоб-китобларига кўра, 2030 йилгача 3 млрд одамда янги уйлар ва уй-жой коммунал хизматларидан фойдаланишга эҳтиёж пайдо бўлади. Бу глобал даражада янги 300 млн бирлик уй-жой қурилишини тақозо этади.\nжорий йилда 45 мингта янги хонадонлар қурилади;\nэҳтиёжманд оилаларни ижтимоий турар-жой билан таъминлашнинг янги тизими жорий этилади;\nоғир турмуш шароитига тушиб, бошпанасиз қолган оилаларни имтиёзли ижара асосида уй-жой билан таъминлаш тизими жорий этилади;\nипотека кредитларини 6 ойлик имтиёзли давр билан 20 йилга ажратиш, шаҳарларда дастлабки бадални 20 фоиздан 15 фоизга тушириш орқали бозор тамойиллари асосида кредит шартлари енгиллаштиради;\nпаст даромадли, уй-жой шароитини яхшилашга муҳтож оилаларга 15 фоизлик дастлабки бадалнинг 10 фоизи (учдан икки қисми) субсидия сифатида тўлаб бериш орқали субсидиялаш ҳажми оширилади.


Лондон Европадаги энг йирик биржа унвонидан маҳрум бўлди NUR-SULTAN. Kazinform – Амстердам Лондонни Европанинг қитъадаги энг йирик биржа савдо маркази сифатида ортда қолдирди, деб хабар беради Kazinform Fintech Zoomга асосланиб.\nҚР Президенти маҳаллий ишлаб чиқарувчиларни қўллаб-қувватлашга бағишланган форумда иштирок этди NUR-SULTAN. Kazinform – Давлат раҳбари Samruk Business Forum маҳаллий ишлаб чиқарувчиларни қўллаб-қувватлашга бағишланган форумда иштирок этди, деб хабар беради Kazinform Ақордага таяниб.\nГерманияда COVID-19 тарқалиши тобора камайиб бормоқда NUR-SULTAN. Kazinform – Идоралараро комиссия матбуот хизмати дунёдаги коронавирус билан боғлиқ вазият тўғрисида маълумот тақдим этди, деб хабар беради Kazinform.\nCOVID-19га қарши Қозоғистон вакцинасининг III босқич синовлари қандай ўтмоқда NUR-SULTAN. Kazinform – ҚР Соғлиқни сақлаш вазирлиги коронавирус инфекциясига қарши вакцинани клиник синовларининг III босқичи ҳақида маълум қилди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nЎзбекистонда янги байрам - «Халқлар дўстлиги куни» белгиланди TASHKENT. UzA - Kazinform – 30 июль - «Халқлар дўстлиги куни» деб белгиланди, деб хабар беради Kazinform ЎзАга асосланиб.\nҚозоғистонда республика аҳамиятидаги йўлларга 350 дан ортиқ камералар ўрнатилди NUR-SULTAN. Kazinform – Қозоғистонда магистрал йўлларида видеокузатув камераларини ўрнатиш давом этмоқда. Бу пуллик йўлларда тўловларни йиғиш тизимини ўрнатиш бўйича инвестиция лойиҳасининг бир қисмидир, деб хабар беради Kazinform ҚР Индустрия ва инфратузилмаларни ривожлантириш вазирлиги Telegram каналига асосланиб.\nГерманияда коронавирусга қарши вакцина ишлаб чиқарадиган янги завод қурилди BRÚSSEL. Kazinform – «BioNTech» фармацевтика компанияси Германияда янги завод очилиши ва коронавирусга қарши вакциналар ишлаб чиқаришни кенгайтириш тўғрисида эълон қилди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nБу йил Сариағашга 100 минг сайёҳ ташриф буюриши кутилмоқда SARYAǴASH. Kazinform – Ўзининг шифобахш суви билан дунёга машҳур Сариағаш санаторийсига борадиган беморлар сони йил сайин ортиб бормоқда. Ўтган йили 85 минг сайёҳ Сариағаш туманига ташриф буюрган. Бу ҳақда Kazinform мухбири ҳокимлигига асосланиб хабар беради.\nЖамбиллик ихтирочи ўзини ўзи тиклайдиган трактор ясади TARAZ. Kazinform – Жамбил вилояти Т.Рисқулов тумани Қумариқ овулида яшовчи ўзини ўзи тиклайдиган трактор ихтиро қилди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nКоронавирус: Нур-Султан шаҳри «қизил» зонадан чиқди NUR-SULTAN. Kazinform – ҚР Соғлиқни сақлаш вазирлиги 11 февраль куни эпидемиологик вазиятни баҳолаш матрицасини эълон қилди, деб хабар беради Kazinform.\nҚозоғистон ва Узбекистон уртасида доимий авиарейслар сони ошди NUR-SULTAN. Kazinform – 10 февралдан бошлаб Қозоғистон авиакомпаниялари бешта давлатга - Россия, Қирғизистон, Ўзбекистон, Украина ва Малдив оролларига мунтазам халқаро қатновларни кўпайтирди/ қайта тиклади, деб хабар берди Kazinform ҚР Индустрия ва инфратузилмаларни ривожлантириш вазирлиги Telegram каналига асосланиб.\nҚозоғистонда яна 52 одам COVID-19 га ўхшаш пневмонияга чалинди NUR-SULTAN. Kazinform – Қозоғистонда пневмония билан касалланишнинг 52 та ҳолати ва 4 та ўлим ҳолати қайд этилди, 239 киши соғайиб чиқди, дея хабар беради Kazinform coronavirus2020.kzга асосланиб.\nГермания локдаун муддатини яна узайтирди BERLIN. Kazinform – Германия Федерал ҳукумати мамлакатда карантинни 7 мартга қадар узайтириш тўғрисида қарор қабул қилди, деб хабар беради Kazinform Еuronews.comга асосланиб.\nКеча Қозоғистонда 1007 кишида коронавирус аниқланди NUR-SULTAN. Kazinform – Қозоғистонда ўтган суткада 1007 одам коронавирус инфекциясини юқтирганлиги маълум бўлди, деб хабар беради Kazinform coronavirus2020.kz сайтига таяниб.


Барак ва Мишель Обама Оқ уйдаги сўнгги байрамларини Майкл Жексонга рақсга тушиш билан нишонлашди (Видео)\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Барак ва Мишель Обама Оқ уйдаги сўнгги байрамларини Майкл Жексонга рақсга тушиш билан нишонлашди (Видео)\t09:38, 01 ноябрь 2016\tБарак ва Мишель Обама Оқ уйдаги ўзларининг сўнгги Хеллоуин байрамларини нишонлашди.\nҲарбийларнинг оилалари таклиф этилган байрам тадбири доирасида АҚШ президенти ҳамда биринчи хоними Майкл Жексоннинг Thriller таронасига рақс тушиб, болаларга ширинликлар улашишди.\n«Бугун Мишелга эътибор бермаслигингиз ҳамда соғлом овқатланиш ҳақида унутишингиз мумкин», — деб ёзади The Washington Post Обаманинг сўзларини.\nАҚШда Президент сайлови 8 ноябрь куни бўлиб ўтади. Президент Барак Обама учинчи муддатга ўз номзодини қўя олмайди.\nАҚШнинг биринчи рақамли хоними 2010 йилдан буён Америка мактабларида соғлом овқатланишни тарғиб қилади. Унинг ташаббуси билан ўқув муассасаларида ўқувчиларнинг таомномасига сабзавот, мевалар, шунингдек оқсилга бой овқатлар киритилган.


Фидойилик ва садоқат билан - Huquq.uz\nФидойилик ва садоқат билан\n12:30 - 28.12.2021\nСаҳифамизнинг бу галги меҳмони ҳақида ёзишга чоғланар эканман, мақолани у кишида мужассам бўлган меҳр-оқибат, эътибор каби фазилатлардан бошлашга қарор қилдим. Обид ака ҳассага таянганча қовоғи солиқ, тунд қиёфада юргани учунми, у кишидан тортинар, ботиниб гаплашолмасдик. Орада Обид ака пенсияга чиқиб кетди. Икки-уч йилдан кейин тўсатдан телефон жиринглади. Обид ака экан. Ҳол-аҳвол сўрагач, газетамизнинг ўтган сонида чоп этилган мақолам хусусида гап очди. Маъқул бўлганини айтиб, бир-икки жойига фикр билдирди. Кейинчалик ҳам гоҳ байрам муносабати билан, гоҳида яна мақола сабаб қўнғироқ қиладиган бўлди.\nМеҳнат фаолиятини 1959 йилда машинист ёрдамчиси сифатида бошлаган Обид Нурбоев 1969 йилдан Шеробод тумани прокурорининг ёрдамчиси бўлиб ишлай бошлайди. Ўтган давр мобайнида касбига фидойилиги, ҳалоллиги билан ҳамкасблари орасида ҳурмат қозонади. 1992 йилда давлат раҳбарининг фармони билан «Ўзбекистон Республикасининг фахрий ёрлиғи» билан тақдирланади. 1997 йилда «Ўзбекистон Республикаси прокуратурасининг фахрий ходими» кўкрак нишони, 1999 йилда эса «Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган юрист» унвони билан тақдирланади. Шунингдек, ҳукумат ва раҳбарият томонидан 20 мартадан зиёд рағбатлантирилади.\n– Обид ака билан бир бўлим ё бошқармада ишламаган бўлсам-да, у киши ҳақида ўша даврда бирга фаолият юритаётган ҳамкасбларимдан фақат яхши гаплар эшитардим, – дей ди Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси Фахрийларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш жамоатчилик маркази раисининг ўринбосари Абдусамат Абдураззоқов. – Обид ака билан неча марта ҳамсуҳбат бўлган бўлсам, ҳар сафар ўзига талабчан бўлиш билан бирга, бошқалардан ҳам шуни талаб қилишига амин бўлардим. У киши ҳар доим ўзига юклатилган вазифага холисона ёндашиб, фидойилик ва садоқат билан иш юритарди. Биз каби ёш ходимлар эса ундан ўрнак олишга интилар эдик. Янглишмаган эканмиз, буларнинг барчаси келгусида самара бермай қолмади.\n– 1978 йил, Бухоро вилояти прокуратурасида прокурор ёрдамчиси лавозимида ишлаб юрган пайтларим, – дея эслайди прокуратура фахрийси Маҳмуда Саидова. – Бир куни республика прокуратурасидан текширувчилар келиши ҳақида гап тарқалди-ю ҳаммани хавотир чулғаб, ҳаяжон босди. Кўп ўтмай беш-олти кишилик гуруҳ келиб, ишга киришди. Деярли барчаси русча гапирадиган ходимлар – қовоғидан қор ёққанча, бирор нарсани сўраса ҳам қўрслик билан, фақат рус тилида муомала қилади. Биз ҳам чўчиб турибмиз, русчани унчалик билмайдиган ходимларни-ку билганини ҳам унутиб қўйиш даражасида ҳаяжон босган.\nИкки-уч кундан кейин раҳбариятнинг топшириғи билан чой дамлаб, меҳмонларнинг ҳузурига қўрқа-писа кирдим. Салом бердим-да, чойнакни стол устига қўйдим. Энди қайтиб кетмоқчи эдим, кимдир «Синглим, тўхтанг» деб қолди. Ўзбекча талаффуз қулоғимга шунақанги ёқимли эшитилдики, хавотирим зумда йўқолди. Қарасам, комиссиядагилар орасида ўзимизнинг қош-кўзи қора ўзбек ўғлони ҳам кулимсираганча ўтирибди. Шу пайтгача у киши ҳақида бир-икки марта эшитган бўлсам-да, ўзини ҳали кўрмаган эдим. Обид ака ўтиришга таклиф қилди. Қаердан эканим, қайси лавозимда ишлашим билан қизиқди. Бироз суҳбатлашгач, жавоб берди. Ташқарига чиққач, ходимларга комиссия таркибида ўзбек одам ҳам борлигини, хавотир олмасликни айтиб, тасалли берганман. Орадан йиллар ўтиб, у киши билан республика прокуратурасида, бир бўлимда ишлашга тўғри келди.\nБаджаҳлга ўхшаб кўринадиган, унча-мунчага ҳазил қилмайдиган бу инсон табиатан анча меҳрибон ҳам эди. Биргина мисол: бир куни журнал учун суратга оладиган бўлиб қолишди. Нимадир сабаб бўлиб ўша куни мундирим уйда қолиб кетибди. Суратчилар шошиб туришибди.\nЎйлаб кўрсам, Обид аканинг ҳам, менинг ҳам унвонимиз адлия катта маслаҳатчиси. Шу сабабли таваккал дедим-да, у кишининг хонасига кириб бориб, «Мундирни ечинг!» дедим. Шижоат билан кирган бўлсам керак, Обид ака индамай мундирини ечиб берди. Ўзи эса ҳайрон бўлганча орқамдан чиқиб келди. Сабабини билгач, «Шу мундир энди сизники» деб кулиб юборди.\nОбид ака ишга жуда масъулият билан ёндашарди. Масалан, юритувидаги ишда савол туғилса, яшаш жойидан қатъи назар, албатта даъвогарни ҳам, жавобгарни ҳам чақиртирарди. Ҳар иккаласининг даъвосини эшитгач, шунга яраша хулоса чиқарарди. Айтмоқчи, ўша ишни ҳам чақиртириб олиб, пухта ўрганарди. Ёки бирор мурожаат ўрганилиб, Олий судга протест киритилса, Обид ака ҳамма ишини ташлаб, судда қатнашишга ҳаракат қиларди…\nБулар Обид Нурбоевнинг кўп йиллик фаолиятидан бир шингил, холос. Агар у кишининг бугунги кунда юртимизнинг турли ҳудудларидаги прокуратура органларида ишлаётган ҳамкасблари-ю шогирдлари ҳам эсдаликлари билан ўртоқлашса, аминманки, барчаси каттагина китобга етиб, ортиб ҳам қолади. 2021 йил ёзида қутлуғ 80 ёшини нишонлаган Обид Нурбоев икки-уч ой аввал инсультни бошидан ўтказди. Мазкур мақола баҳонасида у кишини касб байрами билан табриклаш баробарида, дардига Яратгандан шифо сўраб қоламиз.


27.09.2018 12:02 0 234\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Президент Эмомали Раҳмоннинг таклифига биноан 27 сентябрь куни Тожикистонга жўнаб кетгани ҳақида хабар берган эдик.\nДушанбе халқаро аэропортида давлатимиз раҳбарини Тожикистон Республикаси Президенти кутиб олди. Бу ҳақда Президентнинг матбуот хизмати хабар берди.\nТашриф доирасида бугун Душанбе ва Турсунзода шаҳарларида қатор икки томонлама тадбирлар ўтказилади. Президентимиз эртага Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги Давлат раҳбарлари кенгашининг навбатдаги мажлисида иштирок этади.\nШавкат Мирзиёев Тожикистон Эмомали Раҳмон


Шариф Юсупов. “Забоним қуши ул хирмандин доначин ўлди” (2009) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҲозирги давр матбуотиШариф Юсупов. “Забоним қуши ул хирмандин доначин ўлди” (2009)\nЎзбек мумтоз адабиётида ўзини буюк санъаткор Алишер Навоийнинг шогирди ва у зот яратган ажойиб мактабнинг давомчиси, деб ҳисоблаган шоирларнинг сон-саноғи йўқ. Улар орасида яқинда таваллудининг 150 йиллиги кенг нишонланадиган Зокиржон Холмуҳаммад ўғли Фурқат алоҳида ўрин тутади. Зотан, тўққиз ёшлигидаёқ шоирлар султони Навоий ҳазратлари асарларига мафтун бўлиб, ўша кунларда ҳазратни тушида кўриб, ундан “оқ фотиҳа” олиб, ўзига хос тиниқ мазмунли мўъжазгина байтини битган Зокиржондан бўлак ўта иқтидорли шоирни маданиятимиз тарихи билмайди.\nМана, шоир кейинчалик “Туркистон вилоятининг газети”да рақам қилган ўша ажойиб кунлар ва воқеалар тасвири: “Чун умрум шоҳиди тўққуз парда орқасидин чеҳра кўргузди, Амир Алишернинг туркий девонлариким Навоий лақабдур, забоним қуши ул хирмандин доначин ўлди.\nУл ҳангомаларда воқеаи ажаб рўйдод бўлди, яъни бир кечаким, ул жумъа кечаси эрди, туш кўрдум. Бир чорбоғе эмишдурким, эрам гулшани андин нишона бўлғай. Сабзалар ва кўб тоза гуллар ҳавуз яқосида, суффаи дилнишин гуногун бисотлар бирла ораста эрди. Ман ул жаннатсаро гулистонда ҳар тарафға танҳо кезар эмишман. Вақтеки боғнинг бир гўшасида бир дарахт узасиға чиқиб, мева термоққа машғул эрдим, ногоҳ бир зебосурат йигит пайдо бўлуб, пайғом еткарди. Дедиким: бир жамоа уламолар сизни суҳбатлариға таклиф қилурлар. Бул хабар истимоидин филҳол мен ул дарахтдин тушуб, анинг рафоқати бирла маҳалли ижтимоъға мутаважжиҳ бўлдум. Боруб кўрдум: ул суффаеким зикр ўлинмиш эрди. Анда кўп уламолар давра олиб ўлтурибдурлар ва хосса юқорида уч мўйсафид фариштасифат кишиким, ҳузурларида катта китоблар ёзилғон, бир-бирлари бирла мунозара қилурлар. Ва мен пастда қўл боғлаб салом қилдим (Фурқат тушида бу уч фариштасифат мўйсафидни кўргани бежиз эмас. Зотан, “Аҳволот”да баён қилинишича, бўлажак шоир ўша вақтга қадар Саъдий Шерозий, Мирзо Абдулқодир Бедил ва Алишер Навоий девонлари билан танишиб улгурган эди — Ш.Ю). Ул азизлардан бири жавоби арзан тутуб, чақириб, ул мажлисдин жой кўрсатдилар. Адаб зонус бирла ўлтурдим. Таҳсилимдин савол қилдилар. Амир Навоий деб таъзиман жавоб бердум. Ул азиз ишорати бирла бир киши менинг олдимға бир китоб ёзиб қўйди. Ул китоб Амир Навоийнинг “Чор девон”лари эрмиш. Андин менинг қўлимға қалам ва қоғоз бериб, ҳар қайсилари бир мисраъдин байт айтдилар. Мен ёзиб тамом қилдим эрса, ҳаммалари қўл очиб ҳаққимда дуо қилдилар ва шеър машқиға рухсат бердилар. Ул вақт қулоғимға хуруси саҳари хуруши етишуб, бедор бўлдумки, субҳ чоғи бўлмиш. Кўнглимға назар солсам, субҳдин мусаффоу кўзгудин мужалло эрди. Вузу айлаб, бомдод намози учун масжидға бордим. Баъд аз адойи саловат мактабға кириб, устозим ҳазратға бу воқеадин баён айладим. У киши муборак таъбирлар айтиб, дедиларким: эй фарзанд, ул юқорида ултурғон азиз Амир Алишер Навоий ва ўзгалари сойир шуаролар бўлғай. Сенинг зотингға алардин мадад етиб, илми ашъордин башорат бермишлар, муборакинг ўлғай. Зиҳи майманатмаоб хоб кўрмишсан, деб жабнимдин бўса айлади. Бу каломи фарҳатанжомдин кўнглимға тоза масарратлар юз қўйди.\nБир кун дабистонда танҳо қолиб китобат қилур эрдим. Нохостдин кўнглум ганжинасиға бир мазмун жилвагустар ўлуб, фикрим бикридин бир байт зода ўлунди. Филфавр таҳрир низомиға чектим, бу эрдики байт:\nХатимдек чиқса имлоу саводим.\nЧун бу фард байтни устодим назариға еткардум, кўб истеҳсонлар айлаб, ҳаққимда дуойи хайрлар қилди».\nФурқатнинг матбуотда эълон қилинган «Аҳволот»идан олинган юқоридаги лавҳанинг алоҳида ибратли икки жиҳати бор. Булар, аввало, Алишер Навоийнинг оқ фотиҳаси, иккинчидан, маҳалла масжиди қошидаги оддий мактабнинг оддий домласи бўлмиш Муҳаммад Олимнинг ўз шогирди тушига муносабати билан боғлиқдир. Ҳазрат Навоийнинг оқ фотиҳаси тўққиз ёшли болакайнинг ҳақиқий кароматга дуч келганини, кейинчалик бу каромат ўзини тўла-тўкис оқлаганини кўрсатадики, бу жиҳат ўқувчида олий диний эътиқодни мустаҳкамлашга хизмат қилади. Мулла Олим домланинг шогирди тушига муносабати эса, шўро даври мафкурачиларининг гўё Туронзаминдаги эски мактабларда «вазава-вазава, от тўрва»дан бошқа нарса ўргатилмасди, улардаги домлалар ўз шогирдларига ўта бешафқат, чаласавод кишилар эди, деган қабиҳ туҳматлари қанчалар асоссиз бўлганини кўрсатувчи ёрқин далиллардир.\nДомласининг оқилона муносабати Зокиржоннинг келгусидаги бутун фаолиятида, айниқса, буюк Навоий анъаналарининг бетакрор давомчиси ва камол топтирувчисига айланишида алоҳида аҳамият касб этган.\nДастлабки вақтларда ҳазрат ижодига тақлидий муносабатда бўлган, кейинчалик эса, поғонама-поғона юксалиб, ўз буюк устози билан бемалол мусобақалашиш даражасига етган Зокиржон Фурқат ижодининг бу жиҳати кўп томонлама ва мураккаб бир жараённи ташкил этади. Узоқ давом этмаган тақлидий ёндашув даврида Фурқат Навоий қўллаган тайёр тимсол ва ташбеҳларни, шеърий санъатларни олиб, уларга ўзича оро беради, ўқувчида янги туйғулар пайдо қиладиган чизгилар киритади. Лекин Навоийга шогирдликнинг ўша илк давридаги маълум даражада тақлидий ижод намуналари ҳам унинг ўзигагина хос улкан истеъдоди, аруз вазни сирларидан пухта хабардорлиги туфайли каттагина таъсир кучига, эҳтиросларга эга бўлган ва оддий шеърият ихлосмандларинигина эмас, балки ўша давр пешқадам ижодкорларининг ҳам эътиборини қозонган, уларда ҳавас туғдирган, ҳатто Фурқат Навоий ғазалларига қилган татаббуларига тахмислар боғланишига олиб келган ҳоллар ҳам бўлган. Шу ўринда Фурқатнинг Навоий ғазалларидан бирига қилган татаббусини мисол келтириш мумкин. Ҳазратнинг «ўлтурғуси» радифли ажойиб ғазали кенг ўқувчилар орасида алоҳида шуҳрат топганидан ташқари, ўз замонасининг энг етук бастакор ва хонандалари қалбига ўт солиб, тез орада шуҳратига шуҳрат қўшилганлиги маълум. Ёш шоир Зокиржон буюк устоз меросига маҳлиё бўлиб, уни кеча-кундуз тинимсиз мутолаа қила бошлаган йилларда ҳам “Ўлтурғуси” қўшиғи катта-катта давраларда Фарзинхон, Макайлик, Абдуқаҳҳор, Мадумар ҳофиз сингари фарғоналик хонандалар, Мулла Тўйчи ҳофиз, Абдулла булбул тахлитидаги Тошкент хонандалари томонидан завқ-шавқ билан ижро этилар эди. Ҳазрат Навоий девонларини мутолаа қилар чоғида Фурқат эътиборини жалб этган ғазалларининг бири ҳам “Бадоеул васат”дан ўрин олган худди шу “ўлтурғуси” радифли ғазал эди. Ғазал “Чор девон”нинг учинчи китобига киритилганининг ўзи ҳам ноёб санъат намунаси ҳазрат камолот чўққисига кўтарилган бир аснода яратилганидан далолат беради. Шунга қарамай, Зокиржон Фурқат ўз “Аҳволот”ида қайд этганидек, Муҳйи, Муқимий, Завқий, Нисбатийлар билан биргаликда Қўқон адабий муҳитида ижод этган қизғин дамларда ёш шоир буюк устозининг худди шу ғазалига татаббу битишга жазм қилганлигининг ўзи, айниқса, эътиборга лойиқдир. Ўша вақтда 25 — 27 ёшларда бўлган Фурқатнинг бу татаббуси Қўқонда ҳам, ундан олис-олисларда ҳам шунчалик кенг шуҳрат топадики, ўнларча йирик хонандалар уни энг суюкли хонишларидан бирига айлантириб оладилар. Янада характерли бир жиҳат шуки, Фурқатнинг буюк замондоши ва энг қалин дўсти Муқимий “ўлтурғуси” радифли ғазалига тахмис боғлашга камарбаста бўларкан, буюк Навоий ғазалини эмас, балки ўз қаламкаш дўстининг бу ғазалига қилинган татаббусини танлайди. Муқимийнинг бу ишидан у ўз ёш дўстини Навоийдан ҳам ортиқ кўрган эди, деган хулоса чиқмайди, албатта. Унинг бу тантилигида Зокиржон Фурқатни буюк Навоийнинг энг истеъдодли, энг муносиб давомчиларидан бири сифатида мардона тан олганини кўриш мумкин, деб ўйлаймиз.\nЗокиржон Фурқатнинг ўзи эса, даҳо устоз меросининг энг ноёб намуналарига қайта-қайта мурожаат этиб, ўқувчи тасаввурини лол қолдирадиган беназир тимсоллар топишга, ҳазрат Навоийдек тенгсиз қалам соҳиби билан энг яхши маънода мусобақалашувга уннаб кўради. Энди у Навоий назмида чўққи ҳисобланган қанчадан-қанча тимсолларга янгича муносабатда бўла бошлайди, уларнинг даҳо ижодкор асарларида пинҳон қолган янги-янги қирраларини очиш даражасига етади.\nҲазрат Навоийнинг “айлаб” радифли шоҳ ғазалларидан бири қарийб беш аср мобайнида қанчадан-қанча азамат шоирларни лол қолдирганининг, улар буюк устознинг бу ғазалига неча-неча тахмислар, татаббулар қилганликларининг ҳисобига етиш ҳам амри маҳолдир. Аммо ана шу ижод маҳсуллари орасида Зокиржон Фурқат боғлаган тахмис билан бемалол рақобат қиладиган бирор асар топилмаса керак. Чунки Фурқат тахмисида ҳар бир банд гўё ҳазрат Навоий қалбидан кечган, аммо ўқувчилардан маълум даражада пинҳон қолган ғоят зарур ва нозик туйғуларни ўқувчи тасаввурларида ҳайратомуз бир маҳорат билан гавдалантиради. Мана, ғазал матлаъи бўлмиш илк байт:\nТун оқшом келди кулбам сори ул гулруҳ шитоб айлаб,\nХироми суръатидин юз уза хайдин гулоб айлаб.\nКўриниб турибдики, ҳазрат Навоий маҳбубанинг тун оқшомдаги шитобкорлик билан, вужуди терга ботган тарзда ошиқ кулбасига кириб келиш ҳолатидан гап бошлайди. Лекин Фурқатни маҳбуба ошиқ кулбасига кириб келгунига қадар унинг севгилиси қай алфозда бўлганини ўқувчига кўратиш ҳам жуда-жуда қизиқтиради ва гапни худди шундан бошлайди:\nКўнгилда орзуйи васли ул олийжаноб айлаб,\nЁтиб эрдим фироқ андуҳи жонимға азоб айлаб,\nБаногоҳ гул юзига сунбули зулфин ниқоб айлаб…\nБинобарин, маҳбуба ошиқ кулбасига кириб келгунига қадар фироқ андуҳи жонига азоб берган ошиқ унинг васлини азтаҳидил орзу қилиб ётган бир алфозда, яна сунбул зулфини гул юзига ниқоб қилган ҳолда, бунинг устига тўсатдан кириб келган. Тахмиснинг бошқа бандларида шоҳ ғазалга янада мукаммаллик бахш этувчи, ноёб тимсолларни тиниқлаштирувчи, моҳиятини янгича кўриш билан ўқувчининг “Офарин!” дейишига сабаб бўлувчи беназир мисралар моҳирлик билан пайвандланган. Фурқатнинг бетакрор санъаткор сифатидаги кучи шундаки, у Навоий яратган энг кўркам тимсолларнинг ҳам янги томонларини очишдан, керак бўлганида уларни инкор этиб, уларга янгича моҳият киритишдан чўчимайди. Буни Навоийнинг худди шу ғазалидаги:\nМенга титратма тушти зарра янглиғ изтироб айлаб —\nбайтига Фурқатнинг муносабатида, айниқса, яққол кўриш мумкин. Ошиқнинг қоронғу кулбасига қуёш чеҳрали маҳбуба кириши биланоқ у изтиробдан зарра янглиғ титратмага тушиши билан боғлиқ доҳиёна, тенгсиз тимсол ҳар қандай забардаст шоирни ҳам ҳайрат мақомида қолдириши, бу таассурот уни неча-неча кечаларни бедор ўтказишига сабаб бўлиши тушунарли бир ҳолдир. Ғазални ўқиган Фурқат ҳам шу алфозда бўлганини мантиқ тақозо этади. Бироқ Фурқатнинг Фурқатлиги шундаки, у ҳар қандай ҳайрат мақомини енга олади, маълум фурсат ўтгач, у ҳолатдан чиқиб, энг ҳайратомуз жиҳатларга ҳам босиқлик билан қарайдиган, улар моҳиятини макаммал тушуниб, янги жиҳатлари ҳақида ўзига хос фикр юритишга етадиган қудрат ва истеъдодини намойиш этади. “Айлаб” радифли ғазалга тахмис бойлаган Фурқат ўша байт олдига яна уч мисрани кўркам пайванд этадию биз юқорида келтирган бемисл тимсол билан беллаша оладиган тимсол яратиш ишини кейинроққа қолдиради. Бу ҳайратомуз тимсолга у:\nЖомаи заркаш кийиб, от ўйнатиб чиқсанг нигор,\nБўлмағайму заррадек хуршиди ховар беқарор —\nматлаъли ғазалида мурожаат этганини кўрамиз. Энди Фурқат ҳар қандай ижодкорни ҳайрат мақомида қолдирадиган юксак чўққини эгаллайди. Ҳазрат Навоий байтида қуёшчеҳра маҳбуба ошиқ кулбасига қоронғу кечада кириб келиши ошиқни ожиз бир заррадек титроққа солгани ҳақидагина гап боради. Фурқатга келсак, маҳбубани қуёшга, ошиқни заррага ўхшатиш ҳам шоирни қониқтирмайди. Буни қарангки, Фурқат тасвиридаги маҳбуба заррин либосда, самандини ўйнатиб чиқаркан, оламни нурга тўлдириб турган қуёшнинг ўзи заррадек беқарор титроққа тушади.\nБуюк шоирнинг бошқа кўплаб бетакрор ижодий тимсоларига ҳам Фурқат моҳият эътибори билан улардан бутунлай фарқ қиладиган, ўқувчи титроқ қалб билан қабул қиладиган янгиликлар киритади. Навоийнинг бир ғазалидаги:\nЭй Навоий, борди деб аҳбоб таъжил этма кўп,\nИт киби мен иришиб ул корвонни бораман —\nдеган беназир тимсол ҳам Фурқат қалами қудрати билан юксакликка кўтарилганининг, янгича куч-қудрат касб этганининг гувоҳи бўламиз. Унда Навоий ўз лирик қаҳрамонини дўстлар томонидан ташлаб кетилган, бироқ вафодорлиги туфайли ўша дўстлар карвонини кўзлаб бораётган ит тимсолида тасвирлаб, ўқувчилар ақлини лол қолдирганлиги маълум. Ана шу бетакрор тимсол Фурқатнинг бутун ҳаловатини йўқотиб, кеча-кундуз хаёлини банд этади. Фурқат ўз буюк устози яратган ўта ҳазин тимсол билан беллаша оладиган, унинг янгича талқинини яратадиган тимсол яратиш учун бир эмас, бир неча йил фидойиларча меҳнат қилган кўринади. Зотан, шоирнинг турли даврларда яратган турли ғазал ва мухаммасларида бу ноёб тисолнинг турлича товланишларига дуч келамиз. Мана, уларнинг баъзилари:\nСаги аввора янглиғ бормоғим қайда билолмасмен,\nҚачон бўлғайки топгайман йўқотган корвонимни.\nАдашган ит каби Фурқат қаён борғум билолмасмен,\nҚачон бўлғайки топгайман хабар ёру диёримдан.\nБу икки байтдаги карвонидан адашган оввора ит тимсолининг ўзида янгиликлар бор, албатта. Негаки Навоий байтида тасвирланган аянч аҳволдаги итнинг олдида у қоралаб бориши мумкин бўлган карвон мавжудлигининг ўзи ит қифасида тасвирланган лирик қаҳрамон учун маълум даражада енгиллик туғдириши турган гап. Лекин синчков Фурқат бу янгилик билан чекланмайди. қайта-қайта қилинган оғир машқлар шоирнинг ўзини ҳам ҳайратга соладиган кашфиётларга олиб келади. Мана ҳар қандай ўқувчи қалбини ларзага соладиган ўша байт:\nЮгурсам ҳар тарафға айб қилманглар бу водийда,\nМисоли телба итмен корвонидин адашганман.\nБуни қарангки, Фурқатнинг олдинги байтларидаги карвонидан адашганига урғу берилган оддий ит тимсолидаги лирик қаҳрамон энди бутун водийнинг у бошидан бу бошига сарсари югурувчи телба ит ҳолатида намоён бўлаяпти. Бундай даҳшатли манзарани Фурқатчалик тенгсиз куч билан, бу қадар бетакрор тасвирлаган бошқа бир санъаткорни ўзбек шеърияти тарихи ҳануз билмайди.\nБуюк Навоий мактабидан олинган бу бебаҳо сабоқлар, бунинг устига Фурқатга Аллоҳнинг ўзи ато этган тенгсиз истеъдод уни санъаткор сифатида жуда ҳам юксакликка кўтариб юборди. Энди у фақат Навоийгина эмас, балки бутун Шарқ адабиёти гигантлари яратган, буюк кашфиёт даражасидаги тимсолларнинг янги-янги қирраларини очиш, ҳатто бутунлай рад этиш орқали, ғоят бетакрор, таъсир кучи беназир тимсоллар яратишда ўзига замондош энг йирик санъаткорлардан ҳам илгарилиб кетади. Масалан, маҳбуба чеҳрасини гулга, лолага, қаддини шамшодга, жаннат дарахти тўбига, рафторини товусга ташбеҳ этиш орқали ўқувчи қалбини ром этувчи манзаралар яратиш, асрлар давомида мумтоз адабиётимизда кўркам анъана бўлиб келган. Бироқ Фурқат бу анъана доирасини дадил ёриб чиқади, ўша анъанавий ташбеҳлар асосида яратилган ғоят таъсирчан тимсолларни рад этиш, уларнинг айни акси бўлган тимсоллар оламини ўз ўқувчиларига тақдим этиш йўли билан ҳайратомуз кашфиётлар қилади. Мана, шундай тисоллар намунаси бўлган бир ғазалнинг икки байти:\nБенгзар нечун руҳингга саҳро юзинда лола,\nТўбиға этти ташбеҳ, жоно, қадингни восиф,\nБилмай бу боғ сарвин бенгзартти эски тола.\nШеърий парвоз, шоирона идрок юксаклигини қарангки, не-не беназир маҳбублар чеҳрасига ташбеҳ этиш ифтихор ҳисобланган ял-ял ёниб турган лола буюк Фурқат қалами кучи билан қазо чўлидаги қон юқи пиёла шаклини олса, маҳбуба қаддини жаннат оғочи тўбига тенглаштириш не-не шоирлар учун кашфиёт ҳисоблангани ҳолда, Фурқат севгилисининг беназир қоматини тўбига ўхшатишни асл нафосат тимсоли бўлган сарв дарахтини эски, чириган толга тенглаштиришдек номақбул бир иш, деб ҳисоблайди.\nФурқат буюк Навоийдан ташқари ҳам кўҳна Шарқ шеъриятининг азалий намояндаларидан ўрганиб, яна бунинг устига Оллоҳ ато этган туғма истеъдоди кўмагида яратган кўркам тимсолларнинг, бу тимсолларда яққол намоён бўлган асл шоирона парвозларнинг чегараси, ҳадди-ҳудуди йўқ. Улар ҳали кўплаб янги-янги тадқиқотларга мавзу бўлиши муқаррар, деб ўйлаймиз.\n← Аввалги Аввалги Эшқобил Шукур. Шеърда устоз виждондир фақат (2009)\nКейинги → Кейинги: Шермурод Субҳон. Китобхон олдидаги масъулият (2009)


Коронавирус Эрондан чекиняпти, Саудияда илк қурбон берилди | Qalampir.uz\nКоронавирус Эрондан чекиняпти, Саудияда илк қурбон берилди\nОлам\t25 Март 14:31 14116\nМарказий Осиёда коронавирус билан ҳолат қандай?\nКеча, 24 март куни Эрон Ислом Республикаси Президенти Ҳасан Руҳоний Эронда коронавирус сабаб шифохонага ётқизилган ва вафот этганлар сони камаяётгани ҳақида маълум қилди. Унинг айтишича, ўз вақтида кўрилган муҳим чоралар сабаб бу натижага эришилган.\nМиллий коронавирусга қарши ишчи гуруҳининг йиғилишида сўзга чиққан Руҳоний, давлат хизматчиларининг 1/3 қисми 3 апрелгача ўз иш жойларида бўлишини таъкидлади. Шунингдек, Руҳоний мамлакатдаги барча тиббиёт ҳодимларига меҳнаткашлиги ва фидойилиги учун раҳмат айтди.\nФорс кўрфазининг яна бир йирик давлати – Саудия Арабистонида коронавирус билан боғлиқ илк ўлим ҳолати қайд этилди. Вафот этган одам хорижлик эканлиги айтилмоқда. Таъкидланишича, у Мадина шаҳридаги шифохонада вафот этган.\nҲозирча расмийлар марҳум ҳақида тўлиқ маълумот бермади. Маълумот учун касалликка қарши кураш доирасида Саудия Арабистони халқаро ва ички авиарейсларни тўхтатди. Мамлакатда поезд, автобус ва таксилар фаолияти чекланди. Кечаси эса комендантлик соати жорий қилинди. Маълумотларга қараганда, мамлакатда 767 нафар одам коронавирус билан касалланган. Уларнинг 28 нафари ушбу касалликдан тузалган.\nАфрика шимолида жойлашган Ливияда эса коронавирус билан боғлиқ биринчи ҳолат қайд этилгани ҳақида маълум қилинди. Бемор ҳозир Триполи шаҳридаги шифохоналардан бирига жойлаштирилгани айтилмоқда.\nҲозирда Ливияни икки ҳукумат бошқармоқда. ғарбда маркази Триполи бўлган, халқаро миқёсда тан олинган ҳукумат ва шарқда Бенғози шаҳридан бошқариладиган парла ент сайлаган ва генерал Халифа Хафтар билан ҳамкорлик қилувчи ҳукумат. Шарқдаги маъмурият аҳолини чет элга чиқишини тўхтатди. Икки ҳукумат ҳам соғлиқни сақлаш тизими учун маблағ ажратишни ваъда қилди.\nМаълумот учун, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти жорий йилнинг 11 март куни коронавирус касаллигини пандемия деб эълон қилди. Ҳозиргача ушбу вирус дунёнинг 194 мамлакатида аниқланган. Касаллик дунё бўйича 423 515 нафар одамда қайд қилинган. Уларнинг 18 910 нафари вафот этган, 109 154 нафари эса ушбу касалликдан фориғ бўлган. Ҳозирда касаллик юқтирган 295 451 нафар одам карантинда ёки шифохонада даволанмоқда. Уларнинг 282 349 нафари ёки 96 фоизи аҳволи қониқарли, 13 102 нафари эса оғир аҳволда.\nҲасан Руҳоний Эрон Саудия Арабистони Ливия\n28 Март 15:16 64388\n27 Март 14:29 57449\n28 Март 10:15 49963\n28 Март 17:32 38574\n27 Март 09:47 37890


Асқар Мамин Туркистонда\nҚозоғистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари Асқар Мамин Туркистон вилоятининг маркази – Туркистон шаҳрига хизмат сафари билан келди. Сафар давомида у Туркистон ҳудудини ривожлантириш истиқболлари бўйича комиссиянинг биринчи мажлисида қатнашиб, шаҳарнинг тараққиёт режаси билан танишди.\nРежа билан таништирган Туркистон вилоятининг ҳокими Ж. Туймебаев Элбоши белгилаган вазифаларни бажариш мақсадида махсус штаб ташкил қилинганини айтди.\nАсқар Маминга, шунингдек, янги маъмурий-тадбиркорлик марказини ривожлантириш лойиҳаси, йўл, қурилиш инфратузилмасини янгилаш ишлари ҳақида маълумот берилди.\nЧунончи, янгидан ишланган бош режага мувофиқ, шаҳар ҳудудининг майдони 35 минг гектарга кенгайган. Туркистон шаҳрининг шарқий қисмидан янги шаҳарча бунёд этиш учун 670 гектар ер ажратилган. Унинг 170 гектарида маъмурий-тадбиркорлик маркази қурилса, 300 гектарида кўп қаватли уйлар қад ростлайди. Мазкур шаҳарчада 65 мингга яқин одам истиқомат қилади. Режада инфратузилма тизимлари ва транспорт-логистика соҳасини ҳам ривожлантириш кўзда тутилган.\nМажлисда “Кўҳна Туркистон” лойиҳаси ҳам таништирилди. Унда Х. А. Яссавий мақбараси атрофидаги қўрғонларни реконструкция қилиш кўзланган. Умуман олганда, “Кўҳна Туркистон” лойиҳасининг ғоявий ташаббусини амалга оширишнинг иккита варианти тавсия қилинмоқда. Биринчиси, “Турксой” ташкилотига аъзо давлатларнинг маданий ўчоқларини айнан тарихий кўринишда, ўзига хос меъморий ечимда гавдалантириш бўлса, иккинчиси, туркий тилли мамлакатлар томонидан сармоя жалб этиш масаласи назарда тутилган.\nШаҳарнинг тараққиёт режаси билан танишган Асқар Мамин қайд этилган ишлар Ҳукумат назоратида бўлишини айтиб, Давлат раҳбарининг топшириқлари тегишли даражада амалга оширилишини қўллаб-қувватлашини таъкидлади.\nХизмат сафари давомида Бош вазирнинг биринчи ўринбосари А. Мамин Туркистон шаҳри ҳокимлигининг фаолияти, давлат хизматчиларига мўлжалланган ётоқхона ва темир йўл вокзали билан танишди.\nТуркистон вилояти ҳокимининг матбуот хизмати, 2018-06-28, 11:20 283


ТАЛАБАЛАРНИНГ ТАКЛИФЛАРИГА ШАҲАР ҲОКИМИ ҚАНДАЙ МУНОСАБАТ БИЛДИРДИ?\n29.08.2019 - 13:01\nИқтидорли ёшлар юртимиз таянчи, келажаги ҳисобланади. Агар уларни қўллаб-қувватласак, иқтидорларини рўёбга чиқаришга имкон берилса ҳар қандай соҳани ривожлантиришда ёшларнинг билим ва малакалари муҳим омил ҳисобланади. Куни кеча шаҳримиздаги бир қатор ана шундай ёшлар билан шаҳар ҳокимининг учрашуви бўлиб ўтди.\nБатафсил ТАЛАБАЛАРНИНГ ТАКЛИФЛАРИГА ШАҲАР ҲОКИМИ ҚАНДАЙ МУНОСАБАТ БИЛДИРДИ?\nЙЎЛИНГИЗ ОРЗУЛАРИНГИЗ КАБИ ОҚ БЎЛСИН\nКуни кеча шаҳримиздаги Драма театрда Мустақиллигимизнинг 28 йиллиги олдидан шаҳримиз ёшлари билан учрашув бўлиб ўтди. Шаҳар ҳокимлиги, хотин-қизлар қўмитаси, “Оила” маркази шаҳар бўлими ҳамда Ўзбекистон ёшлар иттифоқи шаҳар Кенгаши томонидан ташкил қилинган ушбу тадбир “Келажак бунёдкори” шиори остида ўтказилди.\nБатафсил ЙЎЛИНГИЗ ОРЗУЛАРИНГИЗ КАБИ ОҚ БЎЛСИН\n28 ЙИЛЛИК ТЎЙИНГ МУБОРАК!\n26.08.2019 - 10:35\nБундан 28 йил муқаддам халқимизнинг қалбидан чуқур жой олган, унутилмас воқеа, яъни Ўзбекистон Республикасининг давлат мустақиллиги эълон қилинган эди. Ўтган қисқа давр ичида юртимиз бутун дунёга юз тутди. Бугун мамлакатимизда олиб борилаётган ислоҳотлар боис унинг кундан-кунга тараққий этиб бораётгани таҳсинга сазовордир.\nБатафсил 28 ЙИЛЛИК ТЎЙИНГ МУБОРАК!\nЁшлар бизнинг келажагимиз. Уларнинг маънан етук, жисмонан соғлом ва баркамол инсонлар қилиб вояга етказиш асосий вазифамиз ҳисобланади. Бу борада қилинадиган ишлар Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Маънавий – маърифий ишлар сарадорлигини ошириш бўйича қўшимча чора – тадбирлар тўғрисида»ги 2019 йил 3 майдаги ПҚ-4307-сонли қарорида ҳам ўз аксини топган.\nБатафсил ҲАМКОРЛИК МЕМОРАНДИУМИ ИМЗОЛАНДИ\nМАКТАБГАЧА ТАЪЛИМ ТАШКИЛОТИДА ОЧИҚ ЭШИКЛАР КУНИ\nВилоят ҳокимининг топшириға биноан 5-августдан 5-сентябргача вилоятдаги барча мактабгача таълим ташкилотларида “Очиқ эшиклар куни” ўтказилиши белгиланган эди. Шу муносабат билан шаҳримиздаги мактабгача таълим ташкилотларида шаҳар Мактабгача таълим бўлими томонидан белгиланган жадвал асосида ушбу тадбир ўтказилмоқда.\nБатафсил МАКТАБГАЧА ТАЪЛИМ ТАШКИЛОТИДА ОЧИҚ ЭШИКЛАР КУНИ


Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу (5)\n5 йил аввал 2872 siyrat.uz\nИбн Аббос розияллоҳу анҳунинг ақл ва заковатлари бошқа болалардан фарқли ўлароқ ёшлик чоғларидаёқ шаклланиб бўлган эди. Ўзи, аслида, шундай ҳам бўлиши керак эди. Чунки Абдуллоҳ ёшлигидан Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга бўлиб, у Зотнинг илм булоқларидан баҳраманд бўлишлик шарафига муяссар бўлган эди. Ахир қандай қилиб заковатли бўлмасин, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам унинг ҳаққига «Динда заковатли бўлсин», деб дуо қилганлар-ку. Бундан ташқари, туғилганидан кейин ошқозонига кирган биринчи нарса бу Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг муборак тупуклари ҳисобланади. Абдуллоҳ ибн Аббос ўспиринлик давридан бошлаб салла кия бошлади. Унинг устига илмий нурлар ёғила бошлади. Абдуллоҳдаги мана шу нурни сезган шахслардан бири, бу − Умар розияллоҳу анҳу эдилар. У киши ўз халифалик даврларида ёш Абдуллоҳни катта саҳобалар билан бўладиган илмий мажлисларга олиб кирар эдилар. Саҳобалар Умарнинг ўзи билан ёш болани олиб юришидан ажабланиб, ҳайратда қолишар эди. Ҳатто бир куни саҳобалар Умар розияллоҳу анҳуга эътироз билдириб: «Нима учун бу ёш болани бизнинг мажлисимизга олиб кирасиз, ахир бизнинг ҳам ёш болаларимиз бор, уларни олиб кирмаяпмиз-ку?!» дейишди. Умар: «Бу кимлигини, илм ва фазл эгаси эканлигини жуда яхши биласизлар-ку», дедилар. Сўнг олим ва фақиҳ саҳобаларни чақириб, уларга Аллоҳ Қуръонда: «Қачонки, Аллоҳнинг нусрати (мадади) ва ғалаба келганида, одамлар тўп-тўп бўлиб, Аллоҳнинг дини (Ислом)га кираётганларини кўрганингизда, дарҳол Роббингизга ҳамд билан тасбеҳ айтинг ва Ундан мағфират сўранг! Зеро, У тавбаларни қабул этувчиЗотдир», деб марҳамат қилди. «Сизлар ушбу оятлар ҳақида нима дейсизлар?», деб сўрадилар. Уларнинг баъзилари: «Аллоҳ бизни агар нусратга эришиб фатҳ қилсак, Унга ҳамд ва истиғфор айтишга буюрмоқда», дейишди. Баъзилари эса ҳеч нима демасдан, сукут сақлашди. Умар розияллоҳу анҳу Абдуллоҳга қараб: «Сен ҳам шундай фикрдамисан, эй Ибн Аббос?», деди. Абдуллоҳ: «Йўқ, мен ундай демайман», деди. Умар: «Унда сен нима дейсан?», дедилар. Абдуллоҳ: «Бу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ажаллари яқинлашганини билдирувчи оятлар бўлиб, Аллоҳ ушбу оятлар билан Набийига ўлим соатлари яқинлашганини билдирган», деди. Умар: «Аллоҳга қасамки, мен ҳам ушбу оятлардан мана шу сен айтган нарсани тушунганман», дедилар. Абдуллоҳ ибн Аббоснинг ўзи: «Умар розияллоҳу анҳунинг мени катта саҳобаларни олдига олиб киришларидан асосий мақсадлари, бу мени уларга заковатимни кўрсатиб қўйиш учун эди», деган. Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу ёшлари кичик бўлгани сабабли катта саҳоблар олдида сукут сақлаб турар эдилар. Умар розияллоҳу анҳу ёши кичик, аммо ақл ва илмда баркамол бўлган бу ёш болани қўлидан ушлаб, қаерга борса, ўзи билан бирга олиб юрар эди. Бир куни Умар розияллоҳу анҳу илмий мажлис қуриб, «Лайлатул қадр» кечаси ҳақида баҳс ва мунозара қилаётган саҳобалар мажлисига келиб қўшилдилар. Мажлисда бир саҳобий ўрнидан туриб, Қадр кечаси ҳақида билганини гапирди. Абдуллоҳ ибн Аббос эса одоб билан жим ўтирар эди. Умар розияллоҳу анҳу Абдуллоҳнинг индамай турганини кўриб, «Эй Аббоснинг ўғли, нега жим турибсан, уялмагин, ёшинг кичиклиги сени гапиришдан тўсиб қўймасин», дедилар. Абдуллоҳ ибн Аббос: «Эй мўминларнинг амири, Аллоҳ тоқ Зотдир, тоқликни яхши кўради. Дунё кунларини етти кун қилиб қўйди (яъни кунларни ҳафтадан иборат қилиб қўйди). Ризқларимизни етти (кун ёки соат ёки лаҳза)да яратиб қўйди. Устимиздаги осмонни етти қават қилиб қўйди. Остимиздаги ерни ҳам етти қават қилиб яратди. Етти оятдан иборат бўлган Фотиҳа сурасини нозил қилди. Қуръонда никоҳланиш мумкин бўлмаган қариндошларни етти тоифага бўлиб қўйди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Каъбатуллоҳни етти марта тавоф қилиб, Сафо ва Марва орасида ҳам етти марта саъй қилиб, Муздалифада шайтонга еттита тош отиб, умматларига кўрсатиб бердилар. Менимча, «Лайлатул қадр» кечаси Рамазоннинг охирги етти кунидан бирида бўлса керак, деб ўйлайман», деди. Умар розияллоҳу анҳу Ибн Аббоснинг бу жавобидан ҳайратланиб: «Қадр кечаси борасида фақат мана шу боланинг фикригина менинг фикримга тўғри келди», дедилар.


13:50 / 24.03.2017 2692 pdf Ўқиш режими + -\nБизни Ўзининг охирги пайғамбари Муҳаммад алайҳиссаломнинг умматларидан қилган ва «Батаҳқиқ, сизлар учун – Аллоҳдан ва охират кунидан умидвор бўлганлар учун ва Аллоҳни кўп зикр қилганлар учун Расулуллоҳда гўзал ўрнак бор», дея марҳамат қилган Аллоҳ таолога чексиз ҳамду санолар бўлсин.\nТунларни кунларга улаб, омонат ила Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаёт йўллари–сийратлари ҳақида тайёр китоблар қолдириб кетган сийрат илми уламоларига Аллоҳ таолонинг раҳмати бўлсин.\nМаълумингизким, шу кеча кундузларда бутун оламга туҳфа этиб юборилган “раҳматан лилоламин” (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) таваллуд топган муборак рабийъулаввал ойи бошимизга соябон бўлиб турибди. Бу саодатли лаҳзалар барчаларимизни хаёлан 1400 йил ортга қайтариб, оламларга раҳмат ва марҳамат қилиб юборилган, буюклар буюги бўлмиш ҳазрати Расулуллоҳнинг туғилишлари, ул зоти муборакнинг дунёга келишлари билан бевосита боғлиқ бўлган оламшумул воқеалар, У зотнинг қандай қилиб оламни босган жаҳолат ва залолатга қарши бир ўзлари мўъжизавор тарзда курашиб, башариятни жаҳолат қоронғуликларидан маърифат нурига олиб чиққанларини беихтиёр ёдимизга солади.\nОлмиш уч йил, тўғрироғи йигирма уч йил давом этган бу муборак ҳаёт замона ва тарих йўналишини буткул ўзгартириб, уни тўғри ўзанга солиб қўйди. Натижада бу ҳаёт соҳибининг сийрати дўстлар томонидан ҳам душманлар томонидан ҳам диққат билан ўрганилди. Бу ҳаёт соҳибига дўстлар ҳам душманлар ҳам мақтов сўзларини ёғдирдилар.\nАллоҳ таоло яратган бандалари ичида энг афзали, пайғамбарларнинг охиргиси ва мукаммали, Раҳмоннинг ҳабиби бўлмиш Муҳаммад алайҳиссаломнинг муборак ҳаётлари барча инсоният учун ўрнак эканлигида заррача шубҳа йўқ. Шунингдек, ушбу Аллоҳ таолонинг инояти ила қуршалган муборак ҳаётнинг бирор лаҳзаси ўта аниқлик ва диққат билан ўрганилгани ҳам шубҳасиздир.\nЧунки бу ҳаётнинг йигирма уч йили осмон билан ернинг, яъни, Роббил оламийн билан одамларнинг бевосита боғланишига сабаб бўлган ҳаётдир.\nЧунки бу ҳаёт унинг соҳиби илоҳий дастур асосида тўлақонли ва ер юзида жонли Қуръон бўлиб яшаган ҳаёт\nЧунки бу ҳаёт барча учун гўзал ўрнак манбаи бўлиб, мўмин-мусулмонлар учун илҳом чашмаси бўлган ҳаётдир.Чунки бу ҳаёт уни диққат билан ўрганиб, ундан ўрнак олиб, унга эргашиб яшаган кишилар учун жаннат йўлига етакловчи ҳаётдир.Чунки бу ҳаёт осмонлар малакутига кўтарилган, ҳар лаҳзаси Аллоҳ таолонинг ваҳйи ила йўлга солинган ва фаришталар ҳам ҳавас қилган ҳаётдир.Шу билан бирга, бу ҳаёт ер воқеълигидан ажраб қолмаган, оддий инсонлик табиатидан ҳеч четланмаган, оддий ота-онадан туғилиб, вояга етган камтар бир банданинг ҳаётидир.Қолаверса, бу ҳаёт дунёдаги барча эзгу фазилатларни ўзида мужассамлаштирган ва барча разолатлардан узоқда бўлган зотнинг ҳаёти экани диққатга моликдир.\nЧунки бу ҳаёт Аллоҳ таолонинг Ўзи томонидан етарли даражада мақталган ҳаётдир.Чунки бу ҳаёт ошиқлари ишқида ёниб, уни диққат билан ўрганган ва ундан имкони борича ўрнак олган ҳаётдир.\nАна шундоқ — васфига сўз ожиз ҳаётни ўрганишда, унга эргашишда бу муборак ҳаётнинг ҳамаср¬лари бўлмиш саҳобаи киромлар дунё халқларига намуна бўлганлар. Улар Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаётларининг ҳар бир лаҳзасини ўта синчковлик ва диққат билан ўрганиб борганлар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг муборак оғизларидан чиққан ҳар бир сўз, у зот томонларидан содир этилган ҳар бир ҳаракату сакинат саҳобаи киромларнинг диққат-эътиборида бўлган.\nҲазрати Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг муборак ҳаётлари, у зоти шарифнинг суннатлари барчамиз учун катта намуна ва ибрат мактабидир. Мусулмон киши учун ўрнак бўлишга энг лойиқ ва ҳақли зот, шубҳасиз Муҳаммад – Расулуллоҳдирлар.\nСарвари коинот Ҳазрати Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам Рабиул аввал ойининг ўн иккинчиси, душанба куни, яъни 571 милодий йилда таваллуд топдилар. Оталарининг исми Абдуллоҳ, оналарининг исми Омина бўлиб, улар Расулуллоҳнинг ёшлик вақтларида вафот этишган, боболари Абдулмутталлиб, кейинчалик амакилари Абу Толиб тарбиясида камолга етдилар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг етимликда вояга етишларида катта ҳикмат бор, албатта. Ўзлари етимлик ва ғарибликни бошларидан кечирганлари учун ҳам умматларига нисбатан меҳрибон бўлиб вояга етганлар. Бу ҳақда Қуръони каримда ҳам зикр қилиниб, жумладан шундай дейилган:\n(Эй, Муҳаммад! Раббингиз) Сизни етим ҳолда топиб, бошпана бермадими?! Яна Сизни гумроҳ (ғофил) ҳолда топиб, (тўғри йўлга) ҳидоят қилиб қўймадими?! Сизни камбағал ҳолда топиб, бой қилиб қўймадими?! Бас, энди Сиз (ҳам) етимга қаҳр қилманг! Соил (гадо)ни эса (малол олиб) жеркиманг! Раббингизнинг (Сизга ато этган барча) неъмати ҳақида эса (одамларга) сўзланг!\nАбу Толиб Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни ўзининг фарзандаларидан ҳам кўпроқ яхши кўрар, қаерга борса ўзи билан олиб юрар эди. Аллоҳнинг инояти ила у зот соллаллоҳу алайҳи васалламни қаерга борсалар, ўша ерга барака ёғилар, у кишининг шарофатлари ила эмизган оналари Ҳалима ас-Саъдийянинг ва амакилари Абу Толибнинг уйида мислсиз барака пайдо бўлганлиги ҳақида тарих китобларида баён қилинган.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ёшлик пайтларидан гўзал одоб-ахлоқда вояга етдилар. У зотнинг энг чиройли илоҳий одоб-ахлоқда тарбия топганлари ҳақида Аллоҳ таолонинг Ўзи хабар бериб бундай дейди:\nяъни: “Албатта, Сиз буюк хулқ узрадирсиз”!\nДарҳақиқат, олий ва гўзал хулқда бўлиш барча пайғамбарларга ва шу жумладан, охирги замон пайғамбари Ҳазрати Расули акрамга берилган илоҳий неъматлардандир.\nРсулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ўзлари ҳақида марҳамат қилиб:\nяъни: “Мени Парвардигорим тарбия қилди ва тарбиямни мукаммал этиб гўзал қилди”, деб айтганлар.\nУ зоти шариф қирқ ёшга етганларида Аллоҳ таоло Жаброил алайҳиссалом орқали пайғамбарлик рисолатини юборди ва Ўзининг муборак каломини йигирма уч йил давомида нозил қилди. Ҳақ таоло Ўзининг сўнгги ва охирги ҳақ пайғамбари Муҳаммад алайҳиссаломни охирги замон пайғамбари ва динларнинг ниҳояси ва мукаммали Ислом динини юбориш ила қиёмат кунига қадар пайғамбарликка хотима ясади. Аллоҳ таоло бу ҳақда марҳамат қилиб бундай дейди:\nяъни: “Бугун, динингизни камолига етказдим, неъматимни тамомила бердим ва сизлар учун Исломни дин бўлишига рози бўлдим”.\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг баъзи шамоиллари\nБаро розияллоҳу анҳу васф қилаётган қизил рангли кийимни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам доимий равишда киймаганлар. Асосан байрам кунларида кийганлар. Шунда ҳам мазкур қизил кийим тмм қизил рангда бўлмаган. Балки, унинг бошқа рангдаги ҳошияси ҳам бўлган. Набий (алайҳиссалом)нинг Кўпроқ оқ рангли кийим кийганлари маълум ва машҳурдир.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг юзлари қиличга ўхшармиди?» – деб сўралди. «Йўқ. Тўлин ойга ўхшар эди», – деди у».(Бухорий ва Термизий ривояти).\n«Хушрўй оқ, мўътадил қоматли эдилар», – деди у».(Муслим ва Абу Довуд ривояти). Унинг бир лафзида:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг оғизлари кенг, кўзлари кенг ва товонларининг гўшти оз эди».(Муслим ва Термизий ривояти)\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам новча ҳам эмас, пакана ҳам эмас, қўл-оёқлари катта, бошлари катта бошлардек катта, кўкрак жунлари узун эдилар. Юрганларида салобат билан, худди баландликдан тушаётгандек бўлиб юрар эдилар. Ул зотдан олдин ҳам, кейин ҳам у кишига ўхшашини кўрмадим».( Термизий ривояти)\n«Жуда новча ҳам, жуда паст бўйли ҳам эмасдилар. Қавм ичида ўртача эдилар. (Сочлари) ўта жингалак ҳам, ўта текис ҳам эмас эди. Баданларида ҳам, юзларида ҳам гўштлари кўп эмас эди. Думалоқ юзли эдилар. Ранглари қизғиш оқ эди. Юрсалар, пастликка тушиб кетаётгандек юрар эдилар. Бурилиб қарамоқчи бўлсалар, бутун жисмлари билан бурилар эдилар.\nБиринчи бор кўрган одам у зотдан ҳайбатланиб, ҳайиқар эди. Ул зотга аралашиб, танишган одам муҳаббат қилиб қолар эди. Ул зотни васф қилувчи: «У зотдан олдин ҳам, кейин ҳам у кишига ўхшашини кўрмадим», дер эди».\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳидларининг муаттарлиги\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳидларидан кўра хушбўйроқ бўлган бирон: анбарни ҳам, мискни ҳам ва бошқа нарсани ҳам ҳидлаган эмасман. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан кўра юмшоқроқ бўлган: дебожни ҳам, ипакни ҳам ва бошқа нарсани ҳам ушлаган эмасман».\nДемак, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳидлари дунёдаги барча нарсадан хушбўй бўлган. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг юмшоқликлари дунёдаги барча нарсадан юмшоқ бўлган.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаво исиган пайтда Батҳога чиқдилар ва таҳорат қилиб, намоз ўқидилар. Сўнгра одамлар туриб, у зотнинг қўлларини ушлаб юзларига сурта бошладилар. Мен ҳам у зотнинг қўлларини тутиб юзимга босдим. Қўллари муздан ҳам совуқ ва ҳидлари мискдан хушбўй эди».\nБу ерда муздан ҳам совуқ деганда ёқимлилик назарда тутилган. Зеро, обҳавоси ўта иссиқ ўлкалар адабиётида совуқлик маъносини англатувчи бард деган сўз, ёқимлилик маъносини ҳам англатади.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам билан Пешин намозини ўқидим. Сўнгра у зот аҳлларига чиқдилар. Мен ҳам бирга чиқдим. Ул зотни болачалар қаршилаб чиқишди. Бас, у зот бирма-бир уларнинг юзларини силай бошладилар. Менинг ҳам юзимни силадилар. Қўлларида совуқликни ва атторнинг халтасидан чиқарганда қўлида бўладиган хушбўйликни топдим».\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бизникига кириб кундузги уйқуга ётдилар. Ул зот терлай бошладилар. Шунда онам бир идиш олиб келиб, терни қўли билан сидириб, унга тўплай бошлади. Шунда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам уйғониб:\n«Эй Умму Сулайм, нима қилмоқдасан?» – дедилар.\n«Бу сизнинг терингиз. Биз уни ўз хушбўйимизга қўшамиз. У энг яхши хушбўйдир»,–деди».(Муслим ривоят қилган).\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг каломлари\nНабий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ўз сўзларини шошилмасдан, дона-дона қилиб гапирар эдилар. Ул зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) баъзи раҳнамолар ёки файласуфлардан фарқли ўлароқ сўзларини мавҳумлик либосига буркамасдан, англаш қийин бўлган сўзларни ишлатмасдан: оддий ва содда қилиб, тушунрли сўзларни ишлатиб гапирар эдилар. Нутқларида атайин сўзни зийнатлаш, жимжимадор гапириш, лабни учириб, тантанавор сўзлаш ва ўз сўзига маҳлиё бўлиш каби иллатлардан йироқ эдилар. Шу билан бирга Ул зотнинг сўзлари ҳаводан олинган нутқ эмас, балки, Аллоҳ таоло айтганидек, ул зотга билдирилган илоҳий ваҳийдан иборат эди. Аллоҳ таоло ул зотга сўз хазиналаридан жавомиъул-калим, фавотиҳул-калим ва хавотимул-калим деб аталмиш: оз сўз билан кўп маъноларни ифода этувчи, нутқни чиройли очувчи, гўзал хотималагувчи сўзлардан ато этган эди. Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) сўзлаганларида асҳоблари худди бошларига қуш қўнгандек тавозеъ билан жим турардилар. Ул зот (соллаллоҳу алайҳи саллам) бировнинг сўзини асло бўлмас эдилар. Фақат ҳузурларида сўзлаётган одам чегарадан чиқиб кетсагина ўрниларидан туришлик, ёки мункар сўздан қайтаришлик билан сўзини бўлардилар.\nҲасан ибн Али (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен отамдан Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг ўз ҳамсуҳбатлари билан қиладиган муомалаларидаги сийратлари ҳақида сўрадим. Отам шундай дедилар:\n“Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) доимо кулиб турадиган, яхши хулқли, юмшоқ табиатли киши эдилар. У киши асло қўпол эмас, ғализ эмас, бақир-чақир қилувчи эмас, фаҳш сўзларни гапирувчи эмас, одамларни айблаб юрадиган эмас ва қизғончиқ эмасдилар. Ўзларига ёқмаган нарсани кўрмаганга олардилар(яъни масалан ўзларига бирон таом ёқмаса, уни танқид қилмас, балки, эътибор қилмасдилар). Ул зотдан бирон нарса умид қилган одам ҳаргиз умидсиз бўлмасди. Ўзларини уч нарсадан тийган эдилар: У нарсалар: талашибтортишиш, кўп гапириш ва ўзларига фойдаси тегмайдиган ва алоқаси бўлмаган нарсалар билан шуғулланиш. Ўзгаларга қилган муомалалрида ҳам уч нарсани тарк қилган эдилар: У киши ҳеч кимни ёмонлаб, айбламасдилар, ҳеч кимнинг нозик жойини истаб юрмасдилар. Шунингдек фақат савоби умид қилинадиган сўзлардан гапирардилар.\nУл зот сўзлашни бошлаганларида ҳамроҳлари бамисоли бошларига қуш қўнган каби пастга қараб, сукут қилардилар. Сўзларини тугатганларидан кейингина улар гапирардилар. Ул зот ҳузурида тортишмасдилар. Агар бирон киши ул зот ҳузурида сўзласа уни ҳам жим бўлиб эшитардилар. Асҳобларини кулдирадиган нарсалар у кишини ҳам кулдирарди, улар нимадан ажабланишса, ул зот ҳам ўша нарсалардан ажабланардилар (яъни ўзларини эл қатори тутувчи камтар киши бўлганлар дейимоқчи). Бирон бир ажнабий киши (масалан бадавий араблар) келиб қолса, уларнинг муомаласи ва савол сўрашидаги қўполлигига сабр қилардилар (сабр билан жавоб бердилар). Ҳаттоки, асҳоблари ўшандай (беадаб) аъробийлар келиб, Ул зотдан савол сўрашини орзу қилардилар (чунки, саҳобаи киромлар Набий (алайҳиссалом)ни шу қадар ҳурматлаб, у кишидан ҳайбатланганларидан кўнгилларига келган ҳамма нарсадан савол беришга журъат қила олмасдилар. Аъробийлар эса бу масалада уялиб ўтиришмаган, балки, оғзиларига келган нарсани айтаверишган). Шунингдек, ул зот (алайҳиссалом) шундай дер эдилар: “Қачонки, бирон ёрдамга муҳтож кимсани кўрсангиз дарров ёрдам беринг!”. Ул зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Ўзлари мурувват қилмаган одамдан асло мақтов қабул қилмас эдилар. То чегарадан чиқмагунча бирон кимсанинг сўзини бўлмасдилар. Чегарадан чиққач, ё ўрниларидан туриш орқали ёки наҳий қилиш билан сўзини тўхтатардилар ”.\nНабий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) одамларнинг дунёдан энг кўп беҳожат бўлганларидан, охиратдан эса энг кўп умидвор бўлганларидан эдилар. Аллоҳ таоло ул зотни подшоҳ пайғамбар ёки банда пайғамбар бўлиш ўртасида ихтиёрли этди. Ул зот оддий банда пайғамбар бўлишни ихтиёр этдилар. Аллоҳ таоло ул зотни дунёда истаганча яшаш имконияти билан Аллоҳ ҳузурига бориш ўртасида мухайяр этди. Ул зот Аллоҳ ҳузуридаги нарсани танладилар. Анас (розияллоҳу анҳу) айтади: Бир куни Набий (алайҳиссалом) ҳузурига кирсам ул зот бўйра билан тўшалган ётоқда эдилар, бошлари остида эса ичига хурмо дарахтининг толаси тиқилган, теридан қилинган ёстиқ бор эди. Кетимдан ул зот ҳузурига асҳобларидан бирнеча киши ҳамда Умар ҳам кириб келди. Набий (алайҳиссалом) дарҳол ўрниларидан қалқдилар. Умар кўрдики, Набий (алайҳиссалом)нинг муборак баданлари билан ётоқдаги бўйра орасида бирон тўшак ёки мато йўқ эди. Бўйра Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг жасадларида из қолдирган эди. Буни кўриб, Умар йиғлаб юборди. Набий (соллаллоҳу алайҳиссалом): “Неа йиғлаяпсан, эй Умар”, дедилар. У эса: “Аллоҳга қасамки, Ё Расулаллоҳ, Сиз Аллоҳ наздида кисро ва қайсар (яъни цезар)дан кўра ҳурматлироқ эканлигингизни билмаганимда (бу ҳолатдан) йиғламас эдим. Ҳолбуки, кисро билан қайсар молу дунё ичида ўйнаб-кулиб юришибди. Сиз эса Ё Расулаллоҳ, кўриб турганим мана бу аҳволдасиз!”, деди. Шунда Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Эй Умар, дунё уларники бўлиб, охират бизники бўлишига розимасмисан”, дедилар. Умар: “Албатта розиман”, деди. Набий (алайҳиссалом) эса: “Дарҳақиқат шундай бўлур”, дедилар. (Аҳмад ва Ибн Ҳиббон ривояти).\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)ни яхши кўриш\nПайғамбаримиз Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)ни севиш иймон аломатидир. Ул зот (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) башарият нажоти учун ўз ҳаётини бағишлаган, уммат роҳати учун йиллар давомида ўз роҳатидан воз кечган зотдирлар. Аллоҳ таоло ул зотга: “Эй кийимларига бурканиб олган киши, Тур ва огоҳлантир!”, дея амр қилган кунидан эътиборан рисолатр юкини елкаларига олиб, умрларининг сўнгига қадар дам олмадилар. У киши туфайли Аллоҳ таоло бизларни Ислому иймон неъмати билан сийлади. У киши туфайли жаҳолатни маърифатдан, залолатни ҳидоятдан ажратадиган бўлдик. У киши туфайли башарият жаннат билан дўзах йўлини билиб олди. Ул зот умматларини яхши кўрганлар, умматларига ўта меҳрибон бўлганлар. Умрларининг сўнги лаҳзаларида ҳам уммат ғамини чекканлар. Ҳатто, “Умматим, умматим!”, дея жон таслим қилганлар. Шу боис ҳам Расулуллоҳни севиш, у кишига эргашиш биз умматларга ҳам қарз, ҳам фарздир.\nяъни: “Айтинг (эй, Муҳаммад!): “Агар Аллоҳни севсангиз, менга эргашингиз. Шунда Аллоҳ сизларни севади ва гуноҳларингизни мағфират этади. (سورة ال عمران/31-32)\nАнас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) шундай марҳамат қилдилар:\nЯъни: “Биронтангиз, токи Мен унинг учун, ўз боласидан ҳам, ота-онасидан ҳам ва жамики инсонлардан ҳам севимлироқ бўлмагунимча мўмин бўлолмайди” (Бухорий ва Муслим ривояти).\nИслом тарихида биринчи бўлиб Мисрда Фотимийлар Мавлиди набийни кенг нишонлашни бошлашган эди. Бу ҳақда машҳур тарихчи олим Ибн Асир ўзининг “Ал Комил” китобида хабар берган. Ҳижрий еттинчи асрда Муҳиддин ибн Арабий ва бошқалар Мавлиди набий ҳақида китоблар ёзишди.\nЮртимизда ҳам мўмин-мусулмонлар Имом Барзанжийнинг “Мавлиди Набий” номли китобидан ўқиб, у зотнинг сийрат ва шакли шамоилларидан яхши хабардор бўлиб келмоқдалар. Зеро, у зотнинг сийратларини билиш, амалларидан хабардор бўлиш – кишига фақатгина манфаат етказади. Пайғамбар алайҳиссаломнинг бутун инсониятга тинчлик ва яхшилик Пайғамбари бўлиб келганларини англатади.\nБуюк олим, шайх Муҳаммад Фозил ибн Ошур Имом Суютий, Ибн Ҳажар Асқалоний ва Ибн Ҳажар Ҳайтамийларнинг фикрларига асосланиб, Мавлиди набийни нишонлаш шаръан жоизлигини айтади. Зеро, уларнинг фикрлари Аллоҳ таолонинг қуйидаги оятига асосланган эди:\nяъни: “...уларга Аллоҳнинг кунларини (ўтмиш воқеаларини ёки неъматларини) эслатгин!...”\nИмом Насоий, Аҳмад, Байҳақийлар Убай ибн Каъб розияллоҳу анҳудан ривоят қилишган ҳадисда: “ Саҳобайи киромлар Расулуллоҳдан душанба кунида рўза тутиш ҳақида сўраганларида Пайғамбар алайҳиссалом бундай деганлар:\nяъни: “Шу кунда мен таваллуд топдим, шу кунда менга пайғамбарлик юборилди ёки шу кунда менга ваҳий нозил бўлди”.\nШунга кўра, барча мўмин-мусулмонлар муборак Мавлиди шариф кунига мувофиқ келиши муносабати билан бўладиган ажру мукофотларни умид қиладилар. Зеро, дуо ва амаллар илоҳий бир муборак вақтга тўғри келиб қолиши натижасида ижобат бўлишидан умид қиламиз. Шунинг учун ҳам бу кунда Мавлиди набийни нишонлаш орқали Аллоҳ таолонинг буюк неъмати саналган Ҳазрати Пайғамбаримизнинг умматлари бўлиш ва шариатларига эргашиш шарафига муяссар этганига шукр ва ҳамд айтишимиз керак бўлади.\nДемак, Мавлиди шарифни нишонлаш орқали вужудга келадиган кўплаб ижобий фойдалардан баҳраманд бўлган ҳолда барчаларимиз Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаёт йўлларини, суннатларини ўқиб-ўрганиш ва эшитиш билан бир қаторда, бутун оламларга раҳмат этиб юборилган Расулуллоҳнинг ҳаёт тарзлари, хулқ-одобларидан ўрнак олиб яшамоғимиз лозим.\nМустақил ва азиз юртимиз тараққиёти ва ободлиги, халқимизнинг тинч ва осойишталиги йўлида баракали меҳнат қилишимизда, барча оилалар мустаҳкам ва фаровон бўлишида, севимли фарзандларимиз ҳар томонлама баркамол тарбия топишларида Жаноби Пайғамбаримизнинг йўл-йўриқлари, гўзал одоб-ахлоқлари ва сийрати шарифалари ҳамиша илҳом бериши ва руҳлантириб туриши керак.\nҲақ таоло барчамизни икки олам сарвари Ҳазрати Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга чин уммат бўлишга муяссар этиб, икки дунё саодатига мушарраф айласин! Омин!\n12:39 / 24.03.2015 3563\n13:50 / 24.03.2017 2143\n2047 10:11 / 24.03.2017\n2263 21:08 / 21.04.2017\n1496 10:17 / 27.03.2017\n2406 14:29 / 27.03.2017


Ўзбекистонга қачон совуқ тушишини айтишди - www.Voydod.net\nЎзбекистонга қачон совуқ тушишини айтишди Bo'limi: Новости Мира\n5 Сўнгги кунларда Ўзбекистон ҳудудида илиқ ва очиқ ҳаво кузатилди. Кундузи ҳаво ҳарорати 15-20 даражагача илиқбўлди. Қишнинг илк куни, 1 декабрдан республикамизга нам ва совуқ ҳаво кириб келиши кутилмоқда.Жойларда кучли шамол билан ёғингарчиликлар бўлади. Ҳаво ҳарорати тушишни бошлайди. Кейингиҳафта бошида ҳаво ёғингарчиликсиз бўлади. Ҳарорати кечаси 0-5 даража, кундузи 8-13 даража илиқ бўлади.