hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Еттинчи бекат\nУста Мирсобит ўғлига бир хил ўлчамли тахтачалар тайёрлашни буюриб, кимгадир шошилиб қўнғироқ қилди. Ниманидир таъмирлаш, бўяш учун зарур бўлган нарсалар ҳақида сўраган эди, гўшакдан жавоб бўлди:\n– Неча марта айтай, уста ака? Яшил рангда! Айнан шу рангдаги соябон танланди, рухсат берилди, дедим-ку!\n– Раҳмат, раҳмат, барака топинг, – дея телефонни ўчираркан, Мирсобит ака ҳайрон бўлди: биров билан адаштирмаяптимикин, мен бу ҳақда олдин қўнғироқ қилмовдим шекилли?\nУста ўғлини чақириб, бир боғлам пул узатди:\nЭнг сифатли, тоза яшил рангли бўёқ ва бекатлар устини ёпиш учун шу рангдаги зарур буюмлардан олиб кел.\nАдажон, бунча тез? Буюртмачи катталарданми, а?\nҲа, ўғлим, у жуда улуғ зот. Айтилганларни зудлик билан топ, ўғлим...\nЎғил бозордан тез қайтди. Яшил пластмассали ёпқич махсус буюртма билан тайёрланар экан, унга пул етмай қолибди.\nОта яна икки боғлам пул чиқарди. Шундан сўнг унинг барча айтганлари кечгача муҳайё бўлди. Ҳаммаси тайёр бўлганини кўриб, отанинг кўнгли жойига тушди ва ўғлига:\nБир оз дамингни ол, иш кийимларингни тайёрлаб қўй. Ярим кечада уйғотаман. Укангни ҳам ёрдамга олиб кетамиз. Кечаси билан ишлаймиз, – деди.\nУста оромкурсига ёнбошлаганича бу ишларга ундаган ўша мавъиза ҳақида ўйлади. Сал ҳушёрроқ бўлганида-ку, бу ишларни илгарироқ ҳам қилса бўларди. Бироқ бу сафар масжид имоми туртки берди.\nЖума намози мавъизасида имом ҳалол йўл билан топилган мол-мулкдан Ҳақ йўлида эл-юрт учун холис, миннатсиз хайрли ишлар қилиш лозимлиги, ундан бу дунёда инсонлар баҳра олса, савоби қиёматгача шу одамга етиб туришини тушунтирган эди.\nМавъизани тинглар экан, устанинг бадани жимирлади, негадир ўзидан-ўзи хижолат торта бошлади. Кўз олдига ишхонаси ёнидаги “Лолазор” бекати келди. Зеро, бу ерда ўтирғичлар тахтаси йўқлигидан қариялар, хаста кишилар бетон йўлакда тик туриб, автобус кутишга мажбур бўлаётганларига уста ҳам неча бор гувоҳ бўлган. “Шу бекатни таъмирлаб қўйсак ёмон бўлмас экан”, деган фикр хаёлидан ҳам ўтганди. Аммо кунлик югур-югурлар билан бўлиб, эсидан чиқиб кетибди...\nМирсобит устанинг ўн беш йил олдин кичик бир чархи бор эди, холос.\nМустақиллик туфайли ҳунари борга кенг йўл очилди. Шу боис бугунги кунда тажрибали тадбиркорга айланди. Энди унинг замонавий ускуналар билан жиҳозланган устахонаси, фарзандлари ва маҳалла болалари орасида умидли шогирдлари бор. “Жигули”сини яқинда “Нексия”га алмаштирди. Оиласи тинч, уй-жойларида камчилик йўқ.\nБугун эса уста Мирсобит имом-хатиб ўгитига амал қилиб, тўкис ҳаёт шукронасига фарзандлари билан кечаси ишлаб, муборак ҳайит тонги отишига ҳамшаҳарларига ажойиб туҳфа ҳозирламоқчи...\nУ ана шундай ширин хаёллар билан уйқуга кетди. Уста уйғонганида соат миллари тунги ўн иккини кўрсатарди. У шошилганича ўрнидан туриб, ўғилларини чақирди. Буюртма берилган юк машинаси аллақачон келиб, кутиб турган экан. Унга чиқишиб, “Лолазор” бекатига етиб келишди. Аммо не кўз билан кўришсин, бекатдаги ўриндиқлар таъмирланган, резина ёпқичи ҳам янгиланган эди.\nБу савобталаб биродарларидан бирининг иши эканини дарҳол фаҳмлади.\nОта-бола усталар кейинги бекатга етиб келишди. Аммо буниси ҳам худди олдингисидек таъмирланган эди. Улар навбатдагисига шошилишди...\nХуллас, даҳадаги кетма-кет олти бекат тўла таъмирланиб, йўловчиларнинг ҳаваси келадиган даражага келтирилган эди.\nБуни беминнат хизмат деса бўлади, – пичирлади уста, – мен нодон ниятимни ноғора қоқиб, ҳаммага довруқ қилдим, мана оқибати. Аслида, пулини нақд бериб, ҳеч кимга овоза қилмай, бошқа уста ёлласам ҳам бўларкан.\nНиҳоят, улар охирги – еттинчи бекатга ҳам етиб келишди. Хайрият, бекат таъмирталаб экан! Уста хонадони – ота-болалар енг шимариб, ишга киришди. Ниҳоят, бу бекат ҳам рисоладагидек бўлди. Усталар эркин нафас олганларича дастгоҳларини йиғиштиришди. Бир оздан сўнг бомдод азони эшитилди.\nРауф Раҳим БАХМАЛИЙ\n2540 марта ўқилган.


100 йил олдинги гаплар сизга танишми? « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n100 йил олдинги гаплар сизга танишми?\n05 January 2019 - 8:00\nБугун Абдурауф Фитратнинг «Ҳинд сайёҳининг қиссаси» асарини ўқиб тугатдим.\nАсар асли тожик тилида ёзилиб, 1912 йили Истанбулда чоп этилган.\nЎзбек тилида илк бор Ҳасан Қудратуллаев таржимасида 1991 йили «Шарқ юлдузи» журналида босилган.\nАсарда муаллиф Бухорога ташриф буюрган ҳинд сайёҳининг ҳикояси орқали ўша даврдаги Бухоро хонлигидаги бирқанча муаммоларни шафқатсиз фош этади ва уларга ечим излайди.\nҲинд сайёҳи дуч келган муаммолар:\n– Шаҳар дарвозаси ёпилгандан сўнг арманилар ва яҳудийлар, ҳатто бир арманининг итига очилган дарвоза оддий мусулмонлар учун очилмайди.\n– Шаҳарда аравакашлар, фойтункашларнинг ўзаро даҳанаки урушига дуч келади. Ҳеч ким уларга эътибор қилмайди.\n– Сайёҳ Бухоро ҳовузларининг ичимлик суви сифатида фойдаланиб бўлмаслигини исботлаб беради.\n– Сайёҳ Баҳоуддин Нақшбанд мозоридаги хурофотлар, ширкка олиб борувчи хатти-ҳаракатлардан ранжийди.\n– Сайёҳнинг шаҳар марказида Лут қавми разолатидан баҳраманд бўлаётган эркаклардан кўнгли айнийди.\n– Бухородаги таълим системасига ажратилган вақф маблағлари керагидан ортиқ, илм олиш учун мадраса, кутубхоналар, мактаблар етарлию, лекин нега илм йўқ? Нега 400 олимга бешик бўлган Бухорода лоақал Қуръони каримнинг бир оятини тузук-қуруқ тафсир эта оладиган олим топилмаса? Вақф маблағлари қачонгача бир гуруҳ мансабдорларнинг жиғилдонига киради?\n– Сарбозлик (аскарлик) муддати Бухорода чегараланмаган. Сарбозлик жиноятга жазо туридир. Ким жиноят қилса уни умрбоз сарбозликка маҳкум қиладилар.\n– Бутун бошли Бухорои шарифдан биронта ҳам олий маълумотли табиб топилмайди. Табиблар эса икки юз йил олдин қўлланган усуллардан фойдаланади. Рус табиби фаолиятини эса кофир дея бир пулга илмайдилар. Баъзи туманларида дўхтур кимлигини ҳам билишмайди.\n– Шаҳарда санитария-гигиенага амал қилинмайди. аслида эса Ислом покликка чақиради.\n– Ҳинд сайёҳи Бухоро музофотига тегишли Қарши шаҳрига саёҳат қилади. У ердаги тўқувчилик ҳунарига янги технология киритиш лозимлигини таъкидлайди. акс ҳолда бу ҳунардан келажакка ҳеч нарса қолмаслигидан қайғуради.\n– Бухоро деҳқончилиги ҳам ўта қолоқ. Ҳалигача Одам Ато замонидан қолган қуроллар ила деҳқончилик юритишади.\n– Бухоро қозиларининг ҳам қилмаган макрлари, шариатни пеш қилиб, оми халқнинг пулини жиғилдонларига ураётганликларидан сайёҳ ҳайратга тушади. Эзилган халқ қозига тўлайдиган пулни қаэрдан олади? Судхўрдан…\n– Бухоро тужжорлигида ҳам бир қанча муаммоларни санаб берган сайёҳ, қандай қилиб, муваффақиятга эришиш йўлларини ҳам айтиб беради.\nФитрат ҳинд сайёҳи орқали ўз тилидан ҳам моддий, ҳам маънавий қашшоқлашиб қолган жамият ҳолидан хабар берар экан, ушбу хулосани асар қаҳрамони тилидан сўзлайди:\n«Илоҳий қонун будир: модомики бирон бир қавм ўзининг ишларини Оллоҳ фармойиши асосида олиб бормас экан, ўзининг шахсий ҳаётини шараф, саодат ва фароғат, буюклик билан ҳамқадам билиб ўтказмас экан, тинчлик ва осойишталик ниятларини йўққа чиқаришга интилиб, кибр ва ғурур водийсига қадам қўяр экан, чин ҳақ ва адолат йўлидан чиқар экан, ўша заҳотиёқ шон-шарафлари ер билан яксон бўлиб, осойишталиклари заҳматга, буюкликлари эса хорликка айланиши муқаррардир!..»


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - БИЛМАГАНИНИ СЎРАГАН ОЛИМ...\nБИЛМАГАНИНИ СЎРАГАН ОЛИМ...\nСавол:Маълумки, ҳозирда чопэтилган Мусҳаф нусхаларининг деярли барчасида “Бисмиллоҳ...” Фотиҳа сурасининг биринчи ояти деб кўрсатилган. Тиловат қилмоқчи бўлган одам Қуръоннинг ҳурмати учун “Аъузу...” ва “Басмала” билан бошлаши кераклиги айтилади. Демак, Фотиҳа сурасини намозда ёки бошқа ўринларда ўқиганда “Аъузу...”дан кейин “Басмала” икки марта айтилар эканда?\nЖавоб: Алҳамду лиллаҳ, вассолату вассаламу ала росулиллаҳ. Аммо баъд... Сиз айтганингиздек, янги чоп этилаётган баъзи Мусҳафларда “Бисмиллоҳ” Фотиҳа сурасининг биринчи ояти сифатида белгиланган. Чунки Макка ва Куфа қорилари “Бисмиллоҳ”ни “Фотиҳа” ва бошқа барча суралардан бир оят деб ҳисоблашади.Имом Шофиъий ана шунга асосан “Басмала”ни намозда овоз чиқариб айтади. Аммо Басра ва Шом қорилари “басмала”ни“Фотиҳа” ва бошқа суралардан оят эмас, балки сураларни бир-биридан ажратиш ва табаррук юзасидан суралар бошида ёзилган, дейишади. Имом Аъзам мазҳабларида ана шунга асосан, “басмала” намозда ҳар бир ракатнинг бошида хуфия (овоз чиқармай) айтилади (“Муҳийт”, “Татархонийя”). Фотиҳадан кейин, замсурадан олдин эса “Басмала” айтилмайди. (“Виқоя”, “Жавҳаратун наййира”). “Басмала”ни замсура ниятида ўқиш макруҳдир. Фарз намозларда фақат “Басмала”нинг ўзини айтиш билан қироат шарти адо этилган бўлмайди (“Жавҳаратун наййира”).\nНамозда ёки бошқа ўринларда Фотиҳа сурасини тиловат қилмоқчи бўлган одам “Аъузу...” дан кейин “Басмала”ни фақатбир марта айтади.\nСавол:“Ҳидоят” журналининг сонларидан бирида таҳоратнинг фарзлари саналиб, охирида бошнинг тўртдан бирига масҳ тортиш айтилган. Олдин оёқ ювиладими ёки бошга масҳ тортиладими?\nЖавоб:Журналнинг сиз ўқиган сонида таҳорат ҳақида умумий сўз юритилган.Таҳорат олиш тартиби кейин баён этилган. Таҳорат олишда бошнинг тўртдан бирига масҳ тортилганидан кейин, охирида оёқлар тўпиғигача ювилади.\nСавол: Биз Навоий вилоятининг Нурота туманида яшаймиз. Менинг бир дўстим бор. Ўзи ҳам, оиласи ҳам зиёли одамлар. У ҳар йили Рамазон ойида рўза тутади. Аммо оғиз очилгач, кечқурун спиртли ичимликлар ичади. Мен унга бу иши тўғри эмаслигини тушунтирмоқчи бўлсам, у: “Рамазон ойида кундузи рўза тутгач, кун ботганидан тонг отгунича нима иш қилсанг ҳам мумкин!” дейди. Дўстимнинг шу иши динимизга зид эмасми?\nЖавоб: Дўстингиз Рамазон рўзасини тутгани яхши, Аллоҳ қабул қилсин! Аввало,ҳеч бир зиёлиундай демайди ва ундайқилмайди. Дўстингизнинг айтгани хато, қилган иши динимизга зиддир. Аллоҳ ақлни кетказувчи, маст қилувчи барча нарсаларнинг истеъмолини тақиқлаган ва бу тақиқ барча замон ва маконлар, ҳар бир мусулмонга тегишлидир. Ҳалол ҳам аниқ, ҳаром ҳам аниқдир. Аллоҳ ҳаром қилганни ҳалол дейиш, ҳалол қилганни ҳаром санаш билан киши имонидан ажралади.\nСавол:Мен, Аллоҳга шукр, олдиндан намозларимни ўқиб келаман. Лекин ўртада инсультга чалиниб, чап томоним ишламай қолди. Таҳорат қила олмаяпман. Айтингчи, мен қандай намоз ўқисам бўлади? Илтимос, йўл кўрсатинг!\nЖавоб:Аллоҳ дардингизга шифо берсин ва дардингизга сабрингиз эвазига беҳисоб ажру савоблар ато этсин.\nАгар ўзингиз таҳорат қилолмасангиз, аҳлингиз ё фарзандларингиз сизга таҳорат қилдириб қўйишларига динимиз рухсат беради. Агар бунинг ҳам иложи бўлмаса, таяммум қилиб намозни адо этинг. Аллоҳ таоло биз бандаларига ғоят меҳрибондир ва бизга осонликни, қулайликни хоҳлайди. Банда намозда қайси бир рукнни адо этишга кучи етмаса, ундан ўша рукн соқит бўлади (“Фатовойи Қозихон”). Масалан, тик туриб намоз ўқишга кучи етмаган киши ўтира олса, намозини қандай қулай бўлса, ўшандай ҳолатда ўтириб адо этади(“Сирожул ваҳҳож”).\nПешонаси ва бурнида сажда қилишга моне бўладиган даражада яраси бўлган ёки эгилса касаллиги кучайиши аниқ бўлган, ёхуд сажда қилишга кучи етмайдиган киши намозларини ерда ўтирган ҳолда, имо-ишора билан ўқийди. Оёқда туришдан, рукуга эгилиш ва сажда қилишдан ожиз киши намозини ўтириб ўқишга кучи етса, ўтирган ҳолда, имо-ишора билан ўқийди. Сажда пайтида рукудагидан кўра кўпроқ эгилади (“Қозихон”).\nАгар ўтириб ўқишга ҳам кучи етмаса, тепага қараб ётади ва оёқларини қибла тарафга узатади ва бошининг остига ёстиқ қўйилади. Шу тариқа, руку ва саждаларни имо-ишора билан адо этади (“Фатовойи Оламгирийя”).


МЕҲР ҚЎЛЛАРИНИ УЗАТГАНЛАР...\n«Меҳр қўлларини узатайлик». Дарвоза пештоқига битилган бу сўзларнинг олдидан жўн ўтиб кетиш қийин, ҳарқалай ичкаридан маъсум боқиб турган нигоҳлардан жимгина кетолмайсиз.\nСаховат ва мурувват фазилатлари халқимизнинг қон-қонига сингиб кетган азалий хислатлардан. Боқувчисини йўқотган, етим-есирларнинг бошини силаган халқимиз инсонпарварликда кўпчиликка ибрат.\nҲайит байрами арафасида Чирчиқ олий танк қўмондонлик-муҳандислик билим юртининг бир гуруҳ ҳарбий хизматчилари Соғлиқни сақлаш вазирлиги тасарруфидаги уруш ва меҳнат фахрийлари республика пансионатида бўлиб, у ердаги қариялар ҳолидан хабар олишди.\n– Бу йил 68 га кирдим, – дейди Ёқуб ота Алимов. – Бу ерга келганимга ярим йилдан ошди, 10-15 йиллаб шу ерда яшаётганлар бор, болам... Лекин бу ердаги шароитлардан нолимайман. Ҳар куни тонгдан тили ширин ҳамширалар соғлиғимизга ғамхўрлик қилишади, байрам кунлари шундай ўктам фарзандлар ҳолимиздан хабар олишади. Шу йигитларни катта қилган ота-оналарига минг раҳмат, илоҳим, роҳатларини кўришсин.\nОркестр садолари остида қўлларида байрам туҳфалари билан кириб келган меҳмонларни пансионат жамоаси хушнудлик билан кутиб олишди.\nШундан сўнг подполковник Акром Шоҳакимов кексаларга билим юрти номидан совғалар топширди. Аҳволи бир оз оғир, ётоқда бўлган қарияларнинг ҳолидан хабар олинди. Уларнинг ичида Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари ҳам бўлиб, ҳарбий кийимдаги меҳмонларнинг ташрифидан уларнинг кўзлари порлаб кетди.\n– Менга агар яшаш учун яна имкон берилса, Ватанимга мана шу йигитлардек хизмат қилардим, – деди Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси Муҳаммад Ҳусаинов. – Шукурки, шу кунларга ҳам етдим. Кўчага чиқишга куч-қувватим бўлмаса ҳам телевизордан юртимиздаги ўзгаришларни кўриб тураман.


17 октябр 2021, Тошкент вақти: 23:42\nБайденни, айниқса, Конгрессдаги республикачилар қаттиқ танқид қилмоқда.\nТолибон томонидан Кобулнинг кутилмаганда эгаллаб олиниши ортидан жаҳонда АҚШ сиёсати кескин танқидга учрамоқда.\nТаҳлилчилар йигирма йил давомида Вашингтон Афғонистон ҳукуматини қўллаб-қувватлаш учун миллиардлаб доллар маблағ ва катта ҳарбий куч сарфлаганига қарамай, бу мамлакатда исёнчиларга қарши кураша олиш салоҳиятига эга бўлган демократик ҳукуматни шакллантира олмаганини танқид қилмоқда.\nАҚШ президенти Жо Байден Толибон Кобулни эгаллаган ва Афғонистон ҳукумати бой берилган 15 августдан буён вазиятга оид баёнот билан чиқмади.\nБайден маъмуриятидаги етакчи шахслар эса Афғонистон ҳукуматининг бу қадар тез мағлуб бўлиши кутилмаган ҳолат бўлганини айтмоқда.\nТолибон бу қадар тез ғалаба қилиши мумкинлигини бир неча ой мобайнида эҳтимолдан соқит қилиб келган президент Байден танқидларнинг асосий нишонига айланди.\nБайденни, айниқса, Конгрессдаги республикачилар қаттиқ танқид қилмоқда. Уларга кўра, Байден сиёсати оқибатида АҚШнинг жаҳондаги энг кучли давлат сифатидаги обрўси кескин тушиб кетди.


Акрамжон ака: 'Олмониянинг ғалабасини ош билан нишонламоқчимиз' - BBC O'zbek\nАкрамжон ака: 'Олмониянинг ғалабасини ош билан нишонламоқчимиз'\nБу гал Бразилиядаги жаҳон чемпионатига велосипедида бориш режаси амалга ошмай қолган марғилонлик ашаддий футболсевар отахон севимли миллий терма жамоасининг Португалия устидан йирик ҳисобдаги ғалабасини ана шундай байрам қилмоқчи.\n"Оиламиз билан томоша қилдик. Бирам хурсандчилик. Бизнинг хонадонимизда кеча байрам бўлди. Фарзандларимнинг ҳар бири уйларидан туриб, менга телефон қилишди. Мен эса, хурсандчилигим ичимга сиғмасдан, йиғлайман. Нимагаки, "Бизнинг жамоа ютди деб", - дейди Акрамжон ака Маъруфжонов.\nИкки миллий терма жамоа 'G' гуруҳи саралаш босқич беллашувларининг дастлабки учрашуви доирасида кеча душанба куни Бразилиянинг Сальвадор шаҳрида бир-бирларига қарши майдонга тушишганди.\nОврўпонинг икки олд миллий терма жамоаси ўртасидаги ўйин 4:0 ҳисобида Олмониянинг ғалабаси билан якунланганди.\nКриштиану Рональду каби жаҳоннинг амалдаги "Энг зўр футболчиси" тўп сурган жамоанинг бу каби йирик ҳисобдаги мағлубияти кўпчилик футбол аҳлини ҳайратга солмай қўймагани тайин.\nЖумладан, суҳбатдошимиз Акрамжон ака ҳам бу каби натижа ўзи учун кутилмаган бўлганини айтади.\n"Мен ўйинда ҳисоб 3:1 бўлади, деб ўйлагандим. Яъни 3:1 га Олмония ютади, деб кутгандим. Чунки ҳозир Олмония миллий терма жамоасининг сафларига янги, янги ўйинчилар қўшилган. Ёш, ёш футболчилари етишиб чиққан", - дейди у киши.\nБу - 12 июн куни Бразилияда старт олган бу галги жаҳон чемпионатида қайд этилган иккинчи йирик мағлубият эди.\nЎтган ҳафта амалдаги жаҳон чемпиони Испания ўзининг илк учрашувида кутилмаганда ашаддий рақиби Голландияга 1:5 ҳисобида ютқазиб қўйганди.\nБу - Пепенинг майдондаги хулқ-атвори сабаб, Олмониядек рақибларига қарши 50 дақиқадан ортиқроқ 10 ўйинчиси билан тўп сурган Португалиянинг эса, илк бор ўз дарвозасидан тўртта тўп ўтказиб юбориши эди.\nМарғилонлик суҳбатдошимиз севимли миллий терма жамоасининг ғалабаси ортидан, бугун эрталаб атайдан почтахонага бориб, Тошкентдаги Олмония элчихонасига табрик телеграммаси юборганини ҳам айтади.\n"Бугун эса, қўни-қўшниларни чақириб, ош қилиб, Олмония миллий терма жамоасининг кечаги ғалабасини нишонламоқчимиз", - дейди Акрамжон ака.\nАсл касби дурадгор бўлган 60 ёшли футболсевар суҳбатдошимиз шу йил бошида Би-би-си Ўзбек Хизмати билан суҳбатида велосипедида Бразилияга бориб, Пеле ва Криштиану Рональду билан кўришмоқчи, ўзи ишқибозлик қилувчи Олмония миллий терма жамоасининг жаҳон чемпиони бўлишини кўрмоқчи эканини айтганди.\nАйни ўринда эслатиб ўтиш жоиз, бу - Акрам ака Маъруфжоновнинг илк бор бунга ўхшаш ғайриодатий ва кишининг ақлини шоширувчи таклиф билан чиқиши эмасди.\nУ киши 2006 йилги жаҳон чемпионати пайтида ҳам мезбон Олмонияга велосипедда борган ва ўзлари оилавий бўлиб ишқибозлик қилувчи Мюнхеннинг "Бавария" клуби афсонавий дарвозабони Оливер Каннинг дастхатини ҳам олишга муваффақ бўлган.\nАкрам ака Оливер Каннинг катта футболдан хайрлашув тадбирида ҳам шахсан иштирок этиб, унга ўзбекона зарбоф тўн ва дўппи кийдирган биринчи ва ҳозирча сўнгги ўзбекистонлик бўлади.\nУ киши Жанубий Африкада бўлиб ўтган сўнгги жаҳон чемпионатига ҳам бориш режасида бўлганликлари, аммо ўша пайтда қонларида шакар миқдори бироз баланд бўлгани учун, тиббий текширувдан ўта олмаганликларини ҳам айтганди.\nАкрамжон аканинг Марғилондан биз билан сўнгги суҳбатида айтишича, асосий ҳомийси билан боғлиқ муаммолар сабаб, Бразилиядаги жаҳон чемпионатига бориш орзуси амалга ошмай қолган.\nАммо суҳбатдошимиз 2018 йил Россияда бўлиб ўтиши кутилаётган навбатдаги жаҳон чемпионатига нима қилиб бўлмасин, бориш режасида эканини таъкидлашни ҳам унутмайди.\n"Бораман, менга ҳомий ҳам керак эмас. Пул, маблағ ҳам керак эмас. Лекин мен Аллоҳга таваккал қиламан. Аллоҳ ҳамиша йўлимни очиқ қилади", - дейди у киши.\nАммо, Акрамжон аканинг суҳбатимиз сўнггида бизга айтишича, агар ўша йилги жаҳон чемпионатига Олмония қатори, Ўзбекистон ҳам чиқиб қолса, албатта, ўз миллий терма жамоасига ишқибозлик қилади.\n"Барибир, Ўзбекистон миллий терма жамоасига мухлислик қиламан. Нимагаки, Амир Тимур авлодларининг нимага қодирликларини бир дунё кўрсин", - дейди у киши.\nБразилияда 12 июн куни старт олган бу йилги жаҳон чемпионати эса, 13 июлга қадар давом этади.\n'G' гуруҳида кейинги босқичга чиқиш учун Португалия, АҚШ ва Гана билан беллашаётган Олмония миллий терма жамоаси 2-тур учрашувини 21 июнда ўтказади.\nДастлабки учрашувлари ортидан, тўплар нисбатидаги фарқ билан гуруҳ пешқадами бўлиб турган бургутлар бу гал кеча душанба куни кутилмаганда АҚШ миллий терма жамоасига ютқазиб қўйган ганаликларга қарши майдонга тушишади.\nБразилия 2014: ‘Равшан Эрматов қойилмақом қарор берди’\nЖаҳон чемпионати 2014: Юлдузлар ниманинг хаёлида?\nБразилия 2014: Ягона Кубок учун кимлар кураш олиб боради?


Самарқанд ва Жиззахда қуёш фотоэлектр станциясини қуриш бўйича “Masdar” билан битимлар имзоланди\n15:13 / 13.07.2021\nБAAнинг “Masdar” компанияси Самарқанд вилоятининг Каттақўрғон тумани ва Жиззах вилоятининг Ғаллаорол туманида ҳар бирининг қуввати 220 МВтдан бўлган 2та қуёш фотоэлектр станциясини қуради. Бу – компаниянинг Ўзбекистондаги учинчи йирик лойиҳасидир.\nБAAнинг “Masdar” компанияси билан Самарқанд ва Жиззах вилоятларида қуриладиган иккита қуёш фотоэлектр станцияси учун лойиҳа келишуви имзоланди. Бу ҳақда Энергетика вазирлиги матбуот хизмати хабар қилмоқда.\nЎтказилган очиқ савдолар натижасига кўра, “Masdar” 2021 йилнинг май ойида ушбу лойиҳаларнинг ғолиби деб топилди.\nРасмий хабарга кўра, компания Жиззах ҚФЭС электр энергиясини ягона электр тармоғига бир кВт соати учун 1,823 AҚШ цент ва Самарқанд ҚФЭС 1,791 цент тарифида етказиб беради.\n“Masdar” қуёш фотоэлектр станциясида ишлаб чиқариладиган электр энергиясини 25 йил давомида ўзгармас тарифларда етказиб бериш таклифини илгари сурган.\nКомпания бу лойиҳаларга 300 млн долларгача инвестиция киритади. Лойиҳалар 2021 йилнинг декабрига қадар молиявий ёпилиши мўлжалланган ҳамда 2022 йилнинг биринчи чорагида қурилиш ишлари бошланиши кутилмоқда.\n“Мазкур электр станциялари 2030 йилга бориб қайта тикланувчи энергия манбалари ҳажмини 8 ГВтга етказиш, жумладан, қуёш ва шамол электр станцияларининг қуввати Ўзбекистон энергетика соҳаси олдига қўйилган вазифани амалга оширишга кўмаклашади. Бундан ташқари, тахминан 500 минг тонна CО2 эквивалентида йиллик иссиқхона газлари эмиссиясини камайтиришга ёрдам беради”, — дейилади вазирлик хабарида.\nМаълумот ўрнида, “Masdar” 2019 йилдан буён Ўзбекистонда йирик шамол ва қуёш фотоэлектр станцияларини қуриш бўйича йирик битимлар тузмоқда. Хусусан, 2019 йилда компания Навоий вилоятида умумий қуввати 100 МВт бўлган фотоэлектр станциясини қуришга 100 миллион долларгача сармоя киритиш бўйича битим имзолаган.\nНавоийдаги станция Ўзбекистондаги биринчи қуёш электр станцияси бўлади. Kun.uz станция қурилишидан эксклюзив репортаж тайёрлаган эди.\nMasdar, шунингдек, Сурхондарё вилоятининг Шеробод туманида ҳам 457 МВт қувватли қуёш фотоэлектр станцияси қурмоқда.\nФранциянинг “Total Eren” компанияси эса Самарқандда 100 МВт қувватли қуёш фотоэлектр станцияси қурилишини бошлаган.\nМаълумот учун, Ўзбекистон умумий қуввати 1 ГВт бўлган қуёш фотоэлектр станцияларини қуриш дастурини амалга оширмоқда. Дастурни Осиё тараққиёт банки молиялаштирмоқда.


Психолог Дилдора ШАРОПОВА бу борада ўз фикри ва тавсиялари билан ўртоєлашди.\n— Меҳнат таътилидан сўнг айниқса, масъулияти юқори бўлган лавозимларда фаолият олиб борадиган ходимлар анча қийинчиликларга дуч келади, — дейди психолог. — Лавозим ва жавобгарлик қанча паст бўлса, ходим таътилни мароқ билан ўтказади ва иш бошлаши ҳам анча осон кечади. Таътилга қадар кунига 12-13 соат ишлаган ходим эса яна шундай шароитга қайтишни истамайди.\nИш бошлаш узоқ муддат таътилда бўлган ходимлар учун ҳам талай ноқулайликларни туғдиради. Айниқса, ўқитувчилар анча вақт дам олгандан сўнг яна ишга тўлақонли киришиб кетгунча маълум муддат талаб этилади. Яна бир эътиборга молик жиҳат, эркакларга нисбатан аёлларнинг ишга киришиб кетиши бироз осонроқ бўлади. Улар таътил давомида олган таассуротларини ҳамкасблари билан ўртоқлашишга ошиқади.\nАйниқса, ўз касбидан кўнгли тўлмайдиган кишиларнинг бу жараёндан ўтиши жуда оғир кечади. Олимларнинг тадқиқотларидан маълум бўлишича, ишдан бўшаш ҳақидаги 80 фоиз аризалар айнан меҳнат таътилидан кейин ёзиларкан.\nЎз иш ўрнини сақлаб қолиш ва қийинчиликларни енгиб ўтишни истаганлар эса қуйидаги тавсияларга амал қилиши мақсадга мувофиқ.\nМеҳнат таътилидан сўнг ишни ҳафтанинг пайшанба ёки жума кунлари бошлаган маъқул. Агар ходим душанба куни ишга чиқса, бутун ҳафта давомида вақтини самарасиз, беунум ўтказиши мумкин.\nПсихологларнинг фикрича, таътил вақтида кишининг фикрлаш даражаси анча сусаяди. Тез ва тўғри фикр юритиш кўникмасининг яна ўз жойига қайтиши учун эса бироз вақт керак. Бу жараёнда жисмоний ва руҳий зўриқмаслик учун аста-секинлик билан ҳаракат қилиш зарур.\nИшга чиқиш билан янги лойиҳа ва ғоялар устида ишлашдан олдин илгари бошлаб қўйган юмушларни якунига етказиб қўйган маъқул. Бу бироз енгил кечади. Ана шу жараёнда бирин-кетин янги ишларни ҳам бошлаб юбориш мумкин бўлади.\nСаёҳатга чиққанлар иш бошлашдан бир неча кун аввал уйга қайтгани маъқул. Бу вақт оралиғида ўзини руҳан тайёрлаб олишга имкони бўлади.\nКўпчилик таътилдан қайтган ходимнинг куч ва ғайрати ичига сиғмайди, деб ўйлайди. Аксарият ҳолларда бунинг мутлақо тескариси бўлади. Хуллас, улар маълум бир муддат ҳордиққа муҳтож бўлишади. Бироқ бунга имкон бўлмаслиги аниқ. Шу боис илк иш кунларида ора-сира танаффуслар қилиб туриш тавсия этилади. Китоб мутолааси ҳам тузуккина ёрдам бериши мумкин.


Суратлардаги соч рангини ўзгартириш имконини берувчи илова яратилди / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nСуратлардаги соч рангини ўзгартириш имконини берувчи илова яратилди\n27 июн 2017, 14:15 28888 кўрилди\nБелоруссиянинг AI Matter компанияси Fabby Hair иловасини яратди, унда суратлардаги соч рангини ёрқин рангларга ўзгартириш имконияти бор.\nИшлаб чиқувчиларнинг қайд этишича, иловани яратиш жараёнида “бошнинг икки чаккасидаги сийрак сочларни тўғри бўяш” қийинчилик туғдирган. Шунинг учун дастур муаллифлари нейротармоқларга сочнинг шаффофлигини аниқлашни "ўргатишди".\nFabby Hair иловасини iOS ва Android платформаларидан бепул юклаб олиш мумкин.\nАйтиш жоизки, мазкур илова белорус дастурчиларининг илк иши эмас, улар бунга қадар Viber, maps.me MSQRD каби дастурларни ҳам яратишган. Бу ҳақида mobinfo.uz cайти ёзади.\nPrisma'дан энди офлайн режимида ҳам фойдаланиш мумкин\nPrisma энди Android'да ҳам мавжуд\nРайҳон: Мухлисларимга зерикарли кўрингим келмайди


Хитойда 13 йил аввал 3 кишини ўлдирган қотил ҳибсга олинди\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Хитойда 13 йил аввал 3 кишини ўлдирган қотил ҳибсга олинди\t10:37, 11 июнь 2016\tХитойнинг Чжэцзян провинцияси полицияси бундан 13 йил аввал ўлдирилган 3 кишининг қотили дея тахмин қилинаётган эркакни ҳибсга олди, деб ёзади “РИА Новости” нашри. Маълумотларга кўра, жиноятчи Чжуци шаҳрида қўлга олинган. У 2003 йилнинг 15 августида Ханчжоу шаҳридаги уйлардан бирига бостириб кириб, кишини ўлдиргани айтилмоқда. Эркак бировнинг уйига ўғирлик қилиш мақсадида бостириб кирган.\nУ ўшандан бери қидирувда эди. Полициянинг маълум қилишича, эркак қотиллик содир этганини тан олган.


Зўр ғоям бор, институтни тугатган йили ёндафтаримга туртиб қўйган эдим, ишга кирган йилим уни ёзиб бераман, деб. Мана, ишга кирганимга беш йил бўлди, қоғозга туширишга вақт етмаяпти. Баъзи китобларни титкилаб, айрим жойларига аниқлик киритиб, дегандай, диққатимни жамласам бўлди. Бугун дейсизми? Аслида, бўларди, фақат бунга камида бир ҳафта вақт керак. Балки, янги йил байрамида кўпроқ дам олиш бериб қолишар, бир амалларман. Мактабда, институтда ўқиб бекорга вақтимни кетказмаганимни ҳали исботлайман.\nҒоя ажойиб. Мактабда ўқиб юрганимда ҳам, институтда ҳам устозларим айтишарди, бу бола жуда қобилиятли, деб. Ота-онам исмимни Қобил деб бежиз қўйишмаган.\nЕтти кун қачон келаркин, деб кутиб юрганимда бир соҳибжамолни учратиб қолдим. Хаёлим ёввойи каптардай учдию кетди. Энди фақат уни ўйлайдиган бўлиб қолдим. «Сизсиз менга дунё қоронғу, сизсиз энди ҳаёт йўқ, илтимос, совчиларимни қайтарманг», деган эдим, аёл ширин сўзнинг гадоси эмасми, рози бўлди.\nҒоям йилдан йилга етилиб боряпти, ажойиб ғоя, мисли ўзлаштирилмаган қўриқ. Зарур адабиётларни танлаб қўйдим, фақат ўғилча сал оёққа туриб олсин, ишлашга халақит беради.\nҒоямисан, ғоя-да ўзи. Хотирам панд бериб қолмаса бўлди, ёзиб ташлаш қийин эмас. Вақтнинг ўтишини қаранг, кўз очиб-юмгунча ўн йил ҳам ўтиб кетибди. Ўшанда диплом ишимни ёзиб, раҳбаримга олиб борганимда, бир-икки саҳифасини ўқиб, кўзлари порлаб кетган эди.\n– Турғунов! Қандингизни уринг. Буни дарҳол газетага бериш керак ахир. Ишлаб чиқаришда оламшумул ўзгаришлар бўладику, укажон!\n«Укажон» нима ёзганини ўзи ҳам биларди.\n– Вақт борку, устоз, шошилиб нима қиламиз. Буни мақолага айлантириш, чизмаларни тайёрлашга анча вақт кетади.\nҒоям бу ёқда пишиб етилатурсин, мен иморат бошлаб қўйдим. Унда ўзимга алоҳида хона ажратаман, шу ерда ўтириб ёзмасам, шароит, имконият бўлмаяпти.\nВақтнинг тез ўтишини қаранг, ўғил уйлантириб, қиз чиқарадиган вақт ҳам келиб қолибдику, ана холос! Тўйлар ўтсин, бемалол ўтириб, қоғозга тушираман. Бор-йўғи икки саҳифа бўлади. Лекин, устозим айтганидек, оламшумул воқеа бўлади.\nҒоя, ғояжон, сени олдингда ноқулай бўлди. Нафақага чиққанда ёзарман, деб ўйлагандим, қаёқда! Неваралар қий-чуви, бирини болалар боғчасига олиб бориш керак, бирини шифохонага, фахрийлар кенгашида учрашувлар кўпайиб кетди, сайлов деди, праймериз деди, уй ишлари кўпайиб кетди, бир пиёла чой ичишга вақт тополмай қолдим.\nКеча телевизор кўриб ўтирсам, бир ёш олим менинг ихтиромни амалга ошириб, патент олибди. Вой ярамас ўғри, келиб-келиб отанг тенги одамнинг ғоясини ўғирлайсанми? Ҳозирги ёшларда уят қолмади. Эҳ, ғоям, ғоям, баҳор келиши билан ўтириб ёзиб ташламоқчи эдим, ёшларни бундай чаққонлик қилиши етти ухлаб тушимга ҳам кирмаган эди. Аттанг, аттанг...\nАвазхон АБДУФАТТОҲ, 2021-01-19, 04:38 193


“ТАКФИР”га қўшилмаймиз ва унга қаршимиз! – oliymahad.uz\n“Такфир” – бу муайян шахсларни кофирга чиқариш, мусулмонни кофир деб эълон қилишдир. Шариатга биноан ҳақиқий ислом олимлари одамларни кофирга чиқаришдан жуда-жуда эҳтиёт бўлиб келганлар. Айниқса, ҳанафий фақиҳлари мўъмин-мусулмон бўлиб туғилган, мўъмин-мусулмон бўлиб танилган бир одамнинг бирор гапида ёки қилган ишида тўқсон тўққизта далил кофирлигига далолат қилиб турса, лекин битта далил унинг мусулмонлигини билдирса, ана ўша битта далилга суяниб, уни мўъмин-мусулмон деб ҳукм қилинади, деганлар. Унга асло кофир деб фатво берилмайди, унга мўъмин-мусулмонларга қилган муомала қилинаверади. Буни яхши англаш лозим!\nБирор мўъминнинг куфрига тўқсон тўққиз маълумот далолат қилса-ю, битта далил унинг мусулмонлигини билдириб турса, ана шу битта далилни олиш лозим, деган қараш Мавлоно Али ал-қори (р.ҳ.) томонидан ҳам айтилган. Уни биз мазкур таниқли ҳанафий олимининг бир эмас, бир нечта асарлари орқали билиб оламиз: Али ал-қори (р.ҳ.) “ал-Фиқҳ ал-акбар”га ёзган машҳур шарҳида қуйидагиларни келтирган:\nو قد ذكروا انّ المسئلة المتعلقة بالكفر اذا كان لها تسع و تسعون احتمالا للكفر و احتمال واحد فى نفيه فالأولى للمفتى و القاضى ان يعمل بالاحتمال النافى لان الخطاء فى ابقاء الف كافر أهون من الخطاء فى افناء مسلم واحد و فى المسئلة المذكورة تصريح بأنه يقبل من صاحبها التأويل خلافا لما ذكره بعضهم على خلاف هذا القيل هذا كله اذا صدر عنه تعمدا\n“Дарҳақиқат, олимлар зикр қилганларки, куфрга тааллуқли бўлган масалада қачонки куфрнинг тўқсон тўққиз эҳтимоли бўлса-ю, битта эҳтимол унинг тескариси бўладиган бўлса, муфтий ва қозиларга авлоси шуки, куфрга қарши эҳтимолга амал қилгайлар! Чунки, мингта кофирни қолдиришдаги хато битта мусулмонни чиқаришдаги хатодан кўра осонроқдир. Мазкур масалада равшани шуки, уни айтган кимсадан таъвилни (таъбирни) қабул қилиш керак бўлади. Бу айтилганга қарши чиққанлар бунга мухолифдирлар. Мана шунинг ҳаммаси ундан қасддан содир бўлгандадир” (Али ал-қори. Шарҳ ал-Фиқҳ ал-акбар. – Миср: Тақаддум, 1905. – Б. 146)\nАли ал-қори (р.ҳ.) “Шарҳ ал-Фиқҳ ал-акбар”даги мазкур гапини “аш-Шифо”га ёзган шарҳида ҳам қуйидагича давом қилдирган:\nو قد قال علماؤنا اذا وجد تسعة و تسعون وجها تشير الى تكفير مسلم و وجه واحد الى ابقائه على اسلامه فينبغى للمفتى و القاضى ان يعملا بذلك الوجه و هو مستفاد من قوله عليه السلام ادرؤا الحدود عن المسلمين ما استطعتم فان وجدتم للمسلم مخرجا فخلوا سبيله فان الامام لان يخطئ فى العفو خير له من ان يخطئ فى العقوبة رواه الترمذى و غيره و الحاكم و صححه\n“Муҳаққақ, уламоларимиз айтишганки, агар бирор мусулмоннинг кофир дейилишига ишора қиладиган тўқсон тўққиз далил топилса ва уни мусулмонликда қолдириш борасида эса битта далил топилса, муфтий ва қозига ушбу битта далилга амал қилмоқлари керак бўлади. У Пайғамбар алайҳиссаломнинг: “Қодир бўлгунча мусулмонлардан жазоларни тарк қилинглар!” деган гапларидан олинган. Уни Имом Термизий, Ҳоким ва бошқалар саҳиҳ деб туриб ривоят қилганлар. Бас, бир мусулмонда куфрдан чиқиш йўлини топсангиз, унинг йўлини бўш қўйинг. Зотан, имомнинг афвда хато қилгани азоб-уқубат беришда хато қилганидан яхшироқдир!” (Али ал-қори. Шарҳ аш-Шифо. 2-жилд. – Истанбул: Усмония, 1901. – Б. 502).Али ал-қори (р.ҳ.) “Мишкот ал-масобеҳ”га битган шарҳи “Мирқот ал-мафотиҳ”да ҳам ушбу фикрини қувватлаган:\nفان عبارة آحاد الناس اذا احتملت تسعة و تسعين وجها من الحمل على الكفر و وجها واحدا على خلافه لا يحل ان يحكم بارتداده\n“Бас, албатта одамлардан иборат бирортаси қачон тўқсон тўққиз далил куфрига, битта далил эса унинг хилофига далолат қилиб турса, унинг диндан чиққанлигига ҳукм қилиш ҳалол бўлмайди” (Али ал-қори. Мирқот ал-мафотиҳ. – Байрут: Дор ал-фикр, 1994. – Б. 714).\nМазкур бўлган иборалардан маълум бўлаяптики, мусулмонлигига битта эҳтимол бўладиган бўлса, ўша одамни кофирга чиқариб бўлмайди. Гарчи унинг кофирлигига тўқсон тўққиз далил топилиб турган бўлса ҳам. Али ал-қори (р.ҳ.)нинг гапларидан яна шуни англаш мумкинки, ўша мусулмон куфр гапни қасддан гапирган бўлса ҳам ҳукм шудир. Бу муҳим гап! Демак, агар билмасдан гапириб қўйса, ёки “мен мусулмонман, ўша гапимни бошқа маънода гапирганман”, деб турса, ёки “Э, мен буни билмабман, ана шу сиз айтган маънода гапирган эдим, имондан чиқиш ниятим йўқ эди”, деса, унда мутлақо уни кофирга чиқариб бўлмайди! Али ал-қори (р.ҳ.) ва ҳанафийларнинг бу қарашлари Қуръон ва Суннатда келган кучли далилларга асосланганига шубҳа йўқ. Қуръони карим ва суннати набавияда “такфир”дан, яъни, мўъмин-мусулмонларни кофирга чиқаришдан қайтарилган:\nИмом Табароний (раҳимаҳуллоҳ) бир қанча саҳобалардан қуйидаги ҳадисни ривоят қилган: “Биз диний бир масала устида тортишаётувдик, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) чиқиб келдилар. Бизга кўпгина нарсаларни айтдилар ва гап орасида: “Ислом ғариб бўлиб бошланган ва яқинда ғариблигига қайтади”, дедилар. Шунда биз: “Ғариблар ким, эй Расулуллоҳ!”, дедик. Ул зоти шариф бундай марҳамат қилдилар:\nالذين يصلحون اذا فسد الناس و لم يمارون فى دين الله و لا يكفرون احدا من اهل التوحيد بذنب\n“Ғариблар шундай кишиларки, одамлар бузилган вақтда ислоҳ қилиб тузатадилар, Аллоҳнинг динида талашиб-тортишмайдилар, тавҳид аҳлидан бирорта кимсани бирор гуноҳ сабабли кофирга чиқармайдилар” (Табароний, 8/7659).\nЯна бир жойда Расули акрам, Набийи муаззам, Ҳабиби муҳтарам (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай деб амр қилганлар:\nلا تكفروا احدا من اهل القبلة بذنب و ان عملوا بالكبائر\n“Қибла аҳлидан бўлган бирор кимсани кофирга чиқарманглар, агарчи улар гуноҳи кабира қилсалар ҳам” (Табароний, “ал-Мўъжам ал-авсат”, 3/2844; Дорақутний, 2/1780)\nЮқорида келтирилган ҳадиси шарифлар Имом ат-Табароний (р.ҳ.) томонидан ривоят қилинган бўлиб, гарчи иснодларида заифлик бўлса-да, бироқ, бутун уммати ислом уларга амал қилишга ҳаракат қилганлар. Жумладан, саҳобаи киромлар ҳам қибла аҳлини асло кофирга чиқармаганлар. Имоми Аъзам Абу Ҳанифа (р.ҳ.) саҳобаларга қарши курашган, уларни ўлдирган, исломдаги илк фирқа ва оқимларни саҳобаларнинг ўзлари, ва ҳатто Ҳазрати Али (р.а.) кофирга чиқармасдан, мўъмин деб атаганлигини бирма-бир, номма-ном келтирганлар (Қаранг: Имоми Аъзам. Асарлар. Рисола Усмон ал-Баттий (арабча матн). – Т.: Movarounnahr, 2003. – Б. 87-88).\nЗотан, Аллоҳ таоло Нисо сурасининг 94-оятида қуйидагича буюрган:\n“Эй, имон келтирганлар! Аллоҳнинг йўлида сафарга чиққанингизда аниқлаб олинглар ва сизга салом берган кимсага, “Мўъмин эмассан”, деманглар. Бу дунё ҳаётининг матоҳини кўзлайсизлар, Аллоҳнинг ҳузурида эса кўплаб ўлжалар бор. Сизлар ҳам олдин шундай эдингиз, Аллоҳ сизга неъмат берди. Бас, аниқлаб иш тутингиз! Албатта, Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир” (Нисо, 94)\n“Тафсири Насафий”да айтилишича, Мирдос ибн Нуҳайк (р.а.) мусулмон бўлади, бироқ, ҳали мусулмонлигини ошкора қилиб улгурмаган эди. Ғазотга чиққан саҳобалар олдига бор-будини ва қўйларини олиб, тоғдан тушиб кела бошлайди. Саҳобалар такбир айтса такбир айтади, кела солиб, “Ла илаҳа иллаллоҳ, Муҳаммаду-р-Расулуллоҳ” дея “Ассалому алайкум”, деб салом ҳам беради. Шунга қарамасдан, Усома ибн Зайд (р.а.) уни ўлдиради, саҳобалар қўйларини ўлжа қилиб олиб, Расулуллоҳ (с.а.в.) ҳузурларига келадилар. Бундан Жаноби Расулуллоҳ (с.а.в.) қаттиқ ғазабланадилар, “Ундаги нарсалари учун ўлдирдингизларми?”, дея аччиқлари чиқади. Шунда юқоридаги ояти карима нозил қилинади (Абу-л-Баракот ан-Насафий. Тафсири Насафий – Мадорик ат-танзил. 1-2 жилд. – Тошкент, Нўъмон Тошкандий нашри, 1988. – Б. 244).\nИмом Бухорий (р.ҳ.) ҳазратлари Абу Ҳурайра (р.а.) ва Абдуллоҳ ибн Умар (р.а.) томонларидан ривоят қилган ҳадиси шарифда пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай деб марҳамат қилганлар:\n“Бирор кимса ўзининг биродарига: “Эй, кофир!” деса, бунга улардан бири мубтало бўлади” (Бухорий, 8/6103-6104).\nИмом Аҳмад (р.ҳ.) эса: من كفر أخاه فقد باء بها أحدهما – “Кимки биродарини кофирга чиқарса, унга икковидан бири дучор бўлади”, деган саҳиҳ ҳадиси шарифни ривоят қилиб қолдирган (Аҳмад, 2/6280).\nСаҳиҳ ҳадислар тўпламларида саҳоба Абу Зар (р.а.)дан қилинган ривоятда қуйидагича келтирилган:\n«Киши бировга фосиқлик таънасини ҳам, куфр таънасини ҳам отмайди. Агар отадиган бўлса-ю, таъна қилинган кимса шундай бўлмаса, фосиқлик ва куфр ўзига қайтади» (Бухорий, 4/6045; Аҳмад, 5/21611; Баззор, 2/3919; ат-Табризий, «Мишкот ал-масобеҳ», 2/4816).\nИмом Муслим (р.ҳ.) ривоятида мазкур ҳадис бу тарзда берилган:\nمن دعا رجلاً بالكفر أو قال عدوّ الله وليس كذلك إلا حارَ عليه\n«Кимки бир кишини куфр билан чақирса ёки «Аллоҳнинг душмани», деса, у эса шундай бўлмаса, куфр айтган одамнинг ўзига қайтади» (Муслим, 1/61; Аҳмад, 5/21503; ат-Табризий, «Мишкот ал-масобеҳ», 2/4817).\nИмом Бухорий (р.ҳ.) мазкур ҳадисларни: بَاب مَنْ كَفَّرَ أَخَاهُ بِغَيْرِ تَأْوِيلٍ فَهُوَ كَمَا قَال – “Биродарини таъвилсиз кофир деган кимсанинг ўзи айтганидек бўлиши ҳақидаги боб”да келтирган. Яъни, ҳар қандай ҳолатда бировни кофирга чиқаришдан олдин унинг мўъмин-мусулмон эканига таъвил, яхши таъбир қилиш керак бўлади. Таъвил-таъбир қилмасдан туриб, бировнинг бир оғиз айтган гапи ёки қилган ишининг ўзи билан уни кофирга чиқариш асло мумкин эмас. Бу ҳолатда кофирлик кофирга чиқарган одамнинг ўзига қайтади. Доимо бировни айблаш, ундан куфр нишоналарини излаш ўрнига ундан мўъминликнинг бир яхши хислатини ахтариш лозим. Расулуллоҳ (с.а.в.) жанобимиз худди шундай йўл тутганлар:\nСаҳобалардан ҳисобланган Ҳотиб ибн Абу Балтаъа (р.а.) мушриклар билан мактуб алмашаётганда қўлга тушиб қолди. У ўзини оқлаш мақсадида баҳоналар гапирди ва وَمَا فَعَلْتُ كُفْرًا وَلا ارْتِدَادًا، أوْ لاَ أَرْضَى بِالْكُفْرِ بَعْدَ الإسْلامِ – “Мен куфр ҳам, муртадлик ҳам қилмадим, исломдан кейин куфрга рози бўлмайман”, деб туриб олди. Унинг кофирлар билан алоқасини кофирлик, мунофиқлик ва хиёнат деб баҳоланиши турган гап эди. Шунинг учун ҳам Ҳазрати Умар (р.а.): “У мунофиқ! Унинг бўйнига қилич урайми?”, деди. Мунофиқ дейиш уни кофир дейиш билан баробар ҳисобланади. Чунки, мунофиқ деб ўзининг кофирлигини яшириб юрган одамга айтилади. Мушриклар билан яширинча хат-мактуб алмашиб туриш эса, буни тасдиқлаб турибди. Бироқ, шу ҳолатда ҳам Расулуллоҳ (с.а.в.) жанобимиз: “Ахир, унинг аҳли Бадрни кутиб олишга қарши чиққанини ва “Сизлар учун мағфират сўрайман!”, деганини топмаганмидинг?!” деб марҳамат қилдилар. Яъни, бировни мунофиқлаш ўрнига унинг яхши бир хислатини эслаб, уни мунофиқ дейишдан сақланиш кераклигини ўргатдилар. Бу ривоятни ҳам Имом Бухорий (р.а.) ўзининг “Саҳиҳ ал-Бухорий” асарида таълиқ қилиб келтирганлар. Яна Имом Бухорий (р.ҳ.) «ал-Адаб ал-муфрад» асарида келтиришича, бир киши бургани лаънатлаганида, Расулуллоҳ (с.а.в.): «Бургани лаънатлама, у пайғамбарлардан бировини намозга уйғотган», деганлар (1/1237). Биров хўрозни лаъталаганида, Расулуллоҳ (с.а.в.) унга шундай деганлар (Табароний, 5/5208). Яъни, ҳар бир нарсанинг яхшилигини кўра билиш керак экан. Мўъмин-мусулмон бўлиб турган одам тўғрисида эса албатта яхши гумонда бўлмоқ ва унинг ҳар қандай гапини яхшиликка йўймоқ лозим!\nҲанафийларнинг: “Тўқсон тўққиз далил куфрга далолат қилиб турса, битта далил ундай эмаслигига далолат қилса, ана ўша битта далил олинади”, маъносидаги қоидани Саййид Собиқ (р.ҳ.) буюк фақиҳ ва муҳаддис Имом Молик (р.ҳ.)га нисбат қилинган деган эди (Саййид Собиқ. Фиқҳу-с-сунна. 2-жилд. – Қоҳира: Дор ал-фатҳ, 1999. – Б. 288). Бироқ, аҳбошларнинг бошлиғи, “такфир”га муккасидан кетган Абдуллоҳ ал-Ҳарарий (р.ҳ.) Саййид Собиқ (р.ҳ.)нинг бемазҳаблигидан жаҳли чиққанидан унинг хабарини инкор қилади ва “Бу гапни Имом Молик ҳам, Абу Ҳанифа ҳам айтган эмас, асли йўқ!” деб ҳукм чиқаради (Абдуллоҳ ал-Ҳарарий. Аш-Шарҳ ал-қавим фий ҳалли алфоз ас-Сирот ал-мустақим. – Байрут: Дор ал-машореъ, 1999. – Б. 60).\nТаъкидлаш ўринлики, Али ал-қори (р.ҳ.)нинг зикр қилинган гапи бошқа ҳанафий олимлари томонидан қуйидагича ифодаланган:\n“Хулосат ал-фатово”да бундай дейилган:\nو منها اذا كان فى المسئلة وجوه يوجب التكفير و وجه واحد يمنع فعلى المفتى ان يميل الى هذا الوجه\n“Қачонки бирор масалада кофирга чиқариш вожиб бўладиган бир қанча важҳлар бўлса ва уни ман қилувчи битта жиҳат топилса, муфтийга ана шу битта жиҳатига майл қилиши лозим бўлади!” (Тоҳир ибн Аҳмад ибн Абдуррашид ал-Бухорий. Хулосат ал-фатово. 4-жилд. – Лакнау: Навол кишвар, 1911. – Б. 382).\nТаниқли ҳанафий олими Ибн Нужайм ал-Мисрий (р.ҳ.) “Баҳр ар-роиқ” асарида қуйидагиларни айтади:\nو الذى تحرر أنه لا يفتى بتكفير مسلم أمكن حمل على كلامه على محمل حسن او كان فى كفره اختلاف و لو رواية ضعيفة فعلى هذا فاكثر الفاظ التكفير المذكورة لا يفتى بالتكفير بها و لقد الزمت نفسى ان لا افتى بشئ منها و اما مسئلة تكفير اهل البدع المذكورة فى الفتاوى فقد تركتها عمدا لان محلها اصول الدين\n“Ёзилганлардан маълум бўлдики, имкон қадар бирорта мусулмоннинг гапини яхшилик маънога йўйиладиган бўлса ёки унинг куфрида ихтилоф бўлса, унинг куфрига фатво берилмайди! Битта заиф ривоят топилса бўлди. Шунга кўра, зикр қилинган куфрга олиб борадиган сўзларнинг кўпчилигига суяниб кофир деб фатво бериб бўлмайди. Менинг ўзим улардан бирорта масалага асосланиб кофирликка фатво бермасликни лозим тутдим! Фатво тўпламларида зикр қилинган бидъат аҳлини кофирга чиқариш масалаларига келсак, уларни мен қасддан тарк қилдим. Зотан, уларнинг ўрни диннинг асослари (ақоид китоблари)дадир!” (Ибн Нужайм ал-Мисрий. Баҳр ар-роиқ. 5-жилд. – Миср: Илмия, 1893. – Б. 135)\n“Баҳр ар-роиқ”даги иборалардан биз муҳим нарсаларни билиб оламиз. Одатда фатво тўпламларида “алфози куфр”лар, яъни одамни куфрга олиб бориладиган амал ва сўзлар зикр қилинади-да, “бундай деса, кофир бўлади, ундай деса, кофир бўлади”, деганга ўхшаш масалалар қаторлаштириб келтирилаверади. Бу мавзуни барча фатво тўпламларида учратиш мумкин. Бироқ, “Баҳр ар-роиқ” соҳиби айтмоқдаларки, уларга асосланиб, бировни кофирга чиқариб бўлмайди. Зотан, куфр масалалари фиқҳий тўпламларнинг иши эмас, балки ақида китобларининг вазифасидир. Ақида китобларнинг барчасида эса умумий ва мутлақ тарзда: “Қиба аҳлини, яъни Каъбатуллоҳни қибла деб эътиқод қиладиган, намоз ўқийдиган, мўъмин-мусулмонларни кофирга чиқармаймиз!”, деб келтирилган. Ушбу мазмунни биз “Баҳр ар-роиқ”даги бошқа ўриндаги гаплардан билиб оламиз:\nواعلم أن الحكم بكفر من ذكرنا من أهل الاهواء مع ما ثبت عن أبي حنيفة والشافعي من عدم تكفير أهل القبلة من المبتدعة كلهم محمله على أن ذلك المعتقد نفسه كفر، فالقائل به قائل بما هو كفر وإن لم يكفر بناء على كون قوله ذلك عن استفراغ وسعه مجتهدا في طلب الحق\n“Билгинки, аҳли ҳаво тўғрисидаги биз зикр қилган кимсаларнинг куфрига ҳукм бўлган эди, бироқ, Абу Ҳанифа ва аш-Шофиъийдан собит бўлганига қараганда, бидъатчиларнинг ҳаммасидан қибла аҳлини кофирга чиқармаслик лозим. Бу эса ушбу эътиқодларнинг ўзигина куфр эканлигини билдиради, холос. Демак, уни айтувчиси куфр гапни айтган бўлади, гарчи уни кофир дейилмаса ҳам! Бу унинг гапи мужтаҳиднинг ҳақни талаб қилишида имконияти етарли бўлганига биноан айтилгандир” (Ибн Нужайм ал-Мисрий. Баҳр ар-роиқ. 1-жилд. – Қоҳира: Илмия, 1893. – Б. 371).\n“Баҳр ар-роиқ”даги ушбу фикрни Али ал-қори (р.ҳ.) айнан такрорлаган (Али ал-қори. Шарҳ Фиқҳ ал-акбар. – Миср: Тақаддум, 1905. – Б. 139).\nЮқоридаги ибораларни бундай тушуниш лозим: фатво китоблари ва фиқҳий манбаларда алфози куфрлар, куфр бўладиган ишлар, эътиқодлари куфрга кетган кимсалар тўғрисида хабар берилади. Бироқ, булардаги иборалардан ўша гап ёки ишларнинг куфр сўз ёки куфр иш эканлиги билинади, холос. Шахсларга келганда, муайян одамни кофирга чиқариш ҳақида гап кетганда бу гаплар ўтмайди. Чунки, аҳли сунна ва жамоанинг, айниқса, унинг энг улуғ вакиллари Имом Аъзам Абу Ҳанифа (р.ҳ) ва Имом аш-Шофиъий (р.ҳ.)нинг гапларига кўра, “Биз қибла аҳлини асло кофирга чиқармаймиз!”. Бирор муайян шахс ёки бирор жамоа китобларда кўрсатилган куфр гапни айтган ёки куфр ишни қилган бўлиши мумкин, бироқ, улар асло кофир дейилмайди. Зотан, мужтаҳид имомларнинг куфр сўзни айтган ёки қилган кимсани кофир дейишга илми, имконияти етарли бўлса ҳам, лекин бундай ишни қилган эмаслар.\n“ал-Ҳидоя”нинг энг яхши шарҳи ҳисобланган “Фатҳ ал-қадир”да Камолиддин ибн ал-Ҳумом (р.ҳ.) айтишича, бизнинг қибламизга эътиқод қиладиганларнинг ҳеч қайсинисини кофирликда айбламаганимиз боис ҳатто бирорта мужтаҳид имомларимиз мусулмонларнинг қонлари ва молларини ҳалол санаб келган хаворижларни кофир деб ҳукм чиқармаганлар, ҳатто Расулуллоҳ (с.а.в.)нинг саҳобаларини сўкадиганларни кофир санамаганлар. Чунки, уларни таъвил қилиш мумкин, уларга шубҳа билдириш мумкин. Фақиҳлардан бошқаларнинг эса гапларининг эътибори йўқ, улар эса мужтаҳидлардир (Камолиддин ибн ал-Ҳумом. Фатҳ ал-қадир. 4-жилд. – Миср: Амирия, 1898. – Б. 409)\nИмом Аҳмад ибн ал-Ҳанбал (р.ҳ.) мўътазилийлар томонидан “меҳна”га тортилган, “Қуръон махлуқ – яратилган” деган гапни айтасан, деб зиндонга ташланган, ҳар куни дарра уриб турилгани кўпчиликка маълум. Шу ҳолатда ҳам ул зот “Қуръон Аллоҳнинг каломи, у яратилган эмас”, деган соф эътиқодидан қайтмаган. Бироқ, уни зиндонга ташлаганларни, ҳар куни дарра урган ва урдирганларни кофирга чиқармаган. Ул зот бундай деганлар:\nوكل من لم يقل من أصحابنا بتكفير أهل الأهواء من أهل القبلة فإنه يحمل قول السلف رضي الله عنهم في تكفيرهم على كفر دون كفر\n“Асҳобларимиздан ҳеч ким қибла аҳлидан бўлган аҳли ҳавони кофирга чиқаришни айтмаган. Салафларнинг кофир деганлари топилган бўлса-да, “куфр бўлмаган куфр”ни айтганлигига нисбат қилинади (Байҳақий, “Маърифат ас-сунан ва-л-асор”, 1/66).\nҲанафийларнинг ишончли фиқҳий манбаларидан бўлмиш “ад-Дурр ал-мухтор” ва “ар-Радд ал-муҳтор”да қуйидагилар битилган:\nو اعلم انه لا يفتى بكفر مسلم أمكن حمل كلامه على محمل حسن (ظاهره انه لا يفتى به من حيث استحقاقه للقتل و لا من حيث الحكم ببينونة زوجته…أى لا يحكم بكفره لامكان التأويل … و لكن يمكن التأويل بان مراده اخلاقه الردييئة و معاملته القبيحة لا حقيقة دين الاسلام فينبغى ان لا يكفر حينئذ) او كان فى كفره خلاف و لو كان ذلك رواية ضعيفة (قال الخير الرملى أقول و لو كانت الرواية لغير اهل مذهبنا و يدل على ذلك اشتراط كون ما يوجب الكفر مجمعا عليه) كما حرره فى البحر و عزاه فى الأشباه الى الصغرى و فى الدرر و غيرها اذا كان فى المسئلة وجوه (اى احتمالات) توجب الكفر و واحد يمنعه فعلى المفتى الميل لما يمنعه (عن التاترخانية انه لا يكفر بالمحتمل) ثم لو نيته ذلك فمسلم و الا لم ينفعه حمل المفتى على خلافه (اى و ان لم تكن له نية ذلك الوجه الذى يمنع الكفر بان اراد الوجه المكفر او لم تكن له نية اصلا لم ينفعه تأويل المفتى لكلامه و حمله اياه على المعنى الذى لا يكفر كما لو شتم دين مسلم و حمل المفتى الدين على اخلاق الرديئة لنفى القتل عنه فلا يمنعه ذلك التأويل فيما بينه و بين ربه تعالى الا اذا نواه)\n“Билгинки, имкон қадар бирорта мусулмоннинг гапини яхшилик маъносига йўйиладиган бўлса, унинг куфрига фатво берилмайди! Аниғи шуки, уни қатл қилишга ва хотини талоқ бўлди, деб ҳукм қилишга фатво бериб бўлмайди. Яъни, таъвил (таъбир) имкони бўлса, унинг куфрига ҳукм қилинмайди. Ёки таъвил шундай мумкин бўлсаки, шу гапни айтганнинг мақсади дини исломнинг ҳақиқати эмас, балки ўзининг ёмон хулқидан келиб чиққан ёхуд қабиҳ муомаласи сабабли бўлган, дейиладиган бўлса, ана шу вақтда кофирга чиқармаслик лозим бўлади! Унинг куфрида ихтилоф бўлса ҳам кофир деб фатво бериб бўлмайди. Агар битта заиф ривоят бўлса ҳам кофир деб фатво бериб бўлмайди. Хайриддин ар-Рамлий: “Агар ана шу биздан бошқа мазҳаб аҳлининг ривояти ўшанга суяниб, такфирга фатво бермайди”, деган. Бу шунга далолат қиладики, куфрга сабаб бўладиган фатво ижмоъ қилинган бўлмоғи керак. Бу “Баҳр”да ёзилган, “ал-Ашбоҳ ван-назоир”да буни “Фатовойи Суғро”дан иқтибос қилиб олинган.\n“Дурар ал-ҳукком”да ва бошқа китобларда бундай келтирилган: бировнинг кофирлигига бир қанча важҳлар, яъни эҳтимоллар бўлса, биттаси уни тўсадиган масала бўлса, муфтийга ўша битта масалага майл қилиши лозим бўлади. “Фатовойи Таторхония”дан келтирилганки, ҳар хил эҳтимоллар билан бировни кофирга чиқариб бўлмайди. Сўнгра, унинг нияти мусулмонлик бўлса, демак, у мусулмондир. Акс ҳолда, муфтийнинг уни оқлаб чиқарган фатвосининг фойдаси бўлмайди. Яъни, у куфрни тўсадиган томонга нияти бўлмаса, унинг ўзи ана шу куфрни хоҳлаб турса ёки нияти бўлмаса, муфтийнинг унинг гапини таъвил қилиши (оқлови) ва уни кофир эмас деб чиқарган фатвоси фойда бермайди. Масалан, мусулмоннинг динини сўкса, дин муфтийси уни ўлдирмаслик учун гапини ёмон бадхулқликка йўйса, муфтийнинг бу таъвили уни Аллоҳ таоло олдидаги масъулиятини йўққа чиқара олмайди. Фақат у мусулмонликни ният қилиб айтган бўлса, бошқа гап, унда асло куфрига фатво бериб бўлмайди” (Ибн Обидин. Радд ал-муҳтор ъала ад-Дурр ал-мухтор. 6-жилд. – Байрут: Дор ал-кутуб ал-илмия, 2003. – Б. 367-368)\nЮқоридаги иборалардан биз “такфир” – мўъмин-мусулмонни кофирга чиқариш нақадар хатарли иш эканини билиб оламиз. Соф исломий ақида, ҳаққоний аҳли сунна ва жамоа, мотридийлик ва ашъарийликнинг асли “такфир”дан сақланишдир. “Баҳр ар-роиқ” соҳиби айтганидек, ўзига-ўзи ҳеч кимни кофир демасликка қасд қилишдир. Али ал-қори (р.ҳ.) учта асарида ёзганидек, бировнинг кофирлигига тўқсон тўққизта далил бўлса ҳам, кофир эмаслигига битта далил топиб туриб, уни кофир демасликдир! Бундан огоҳ бўлайлик! Дунёнинг турли тарафларида “такфир”чи жамоалар бор, “такфир”чи жамоалар тегирмонига сув қуйиб турганлар бор. Билингки, “такфир” бугунги кунда диний экстремизм ва терроризмнинг асосини ташкил қиладиган бўлиб қолди. Улар, аввало, мўъмин-мусулмонларни, айниқса, олиму уламоларни кофирга чиқариб оладилар. Бу эса уларга оммавий қирғин-баротлар, муайян шахсларни жисмонан йўқ қилишлар, элу юртда танилган обрўли инсонларнинг обрўларини туширишга, уларни кофирга, бидъатчига, йўлдан озганга чиқаришга уринишлар, мусулмонларнинг раҳбарлари ва тузумларини барбод қилишларга замин бўлиб хизмат қилади. Шунинг учун ҳам огоҳ бўлишимиз керак, эҳтиёт бўлишимиз зарур!\nБиз “такфир”га қўшилмаймиз, уни ҳеч қачон қўллаб-қувватламаймиз ва унга мутлақо қаршимиз!\n2299600cookie-check“ТАКФИР”га қўшилмаймиз ва унга қаршимиз!no\nОлдингиАбу Довуд ат-Тоялисий раҳимаҳуллоҳКейинги“Кўплик исмлари турлари ва вазни” мавзусида очиқ дарс бўлиб ўтди\nҲанафий мазҳабида Саҳобийнинг суннати ҳужжат эканлиги


Google туфайли Япониянинг ярмида интернет алоқаси узилди\n2017 йилнинг 25 август санасида Япониядаги интернет алоқасида бир соат давомида турли носозликлар кузатилди. Бунга сабаб Google мутахассислари BGP динамик маршрутизациясига оид протоколни нотўғри амалга татбиқ этганидир, дейилади Anti-Malware хабарида.\nАйни пайтда BGP интернет тармоғидаги динамик маршрутизациясига оид асосий протокол ҳисобланади. У ягона техник ва маъмурий бошқарувдаги автоном тизимлар орасида маълумот алмашишга хизмат қилади. Google мутахассислари япон провайдерларига тегишли IP-манзилларни нотўғри кўрсатган ҳолда Япониянинг ярмидан ортиқ ҳудудини интернетсиз қолдирди.\nГарчи муаммо бир соат ичида тартараф этилган бўлса-да, ушбу ҳолат япон интернет фойдаланувчилари орасида ҳақли хавотирли ҳолатни келтириб чиқарган. Айни пайтда Япониядаги тегишли органлар мазкур ҳолат юзасидан суриштирув ишларини бошлаб юборган.\nBGPMon ресурсининг маълумотларига кўра, Google мутахассислари томонидан содир этилган ушбу носозлик туфайли жаҳон бўйлаб 135 мингга яқин тармоқ префикслари зарарланган.


Арнольд Шварценеггер ва Жорж Буш олқишлаган ўзбекистонлик паҳлавон кимлигини биласизми? - Zamin.uz\n16:47 / 09.09.2020\nАрнольд Шварценеггер ва Жорж Буш олқишлаган ўзбекистонлик паҳлавон кимлигини биласизми?\nДунёдаги энг кучли полвонлардан бири, ўзбекистонлик Фахриддин Ахназаров Гомел (Беларусь) шаҳри циркида бошланадиган янги кузги мавсумда энг асосий чиқишлардан бирини амалга оширади. Бу ҳақда «Дунё» АА маълум қилди.\n«Гомельские ведомости»нинг ёзишича, томошабинлар уни ҳар доим катта ҳурмат билан тик оёқда туриб кутиб олади. Муаллифнинг таъкидлашича, ўзбек полвонининг бир неча кўрсаткичи аллақачон Гиннесс рекордлар китобига киритилган.\nФахриддин Ахназаров оддий инсон кучи етмайдиган ишларни бажаришга қодир: у қўли билан ёғочга мих қоқа олади, тишлари билан 500 килограмм юкни ва битта бармоғи билан 50 килограммлик тошни кўтаради.\nБирлашган Араб Амирликларидаги гастроль сафарида у юк билан тўлдирилган саккизта оғир юк машинасини торта олган, деб хабар берган «Гомельские ведомости».\nЎз вақтида ўзбекистонлик паҳлавонни америкалик кино юлдуз ва Калифорниянинг собиқ губернатори Арнольд Шварценеггер, АҚШнинг 43-президенти Жорж Буш ва бошқа таниқли шахслар олқишлаган. “Замин” янгиликларини “Одноклассники”да кузатиб боринг\nЎзбекистонлик оғир атлетикачи жаҳон чемпионатида 2 та кумуш медални қўлга киритди\n10-03-2019, 18:09, Спорт\nПауэрлифтер 426 килограммли штангани кўтариш вақтида томирлари дош бера олмади (видео)\n7-03-2018, 08:03, Спорт\nЎзбекистонлик спортчи Арнольд Шварценеггер совринини қўлга киритди\n4-03-2018, 19:20, Спорт\nШварценеггер: «Месси — футбол Терминатори»\n28-09-2017, 12:13, Спорт\nЯна бир ўзбекистонлик футболчи Россия чемпионатига ўтиши кутилмоқда\n3-07-2017, 17:32, Спорт\nЎзбекистонлик спортчи масрестлинг бўйича мутлақ жаҳон чемпионига айланди\n5-03-2017, 07:29, Спорт


Илимий грантлар – Ximiya texnologiyalari fakulteti\nМәмлекетлик бюджеттен қаржыландырылған темалар ҳаққында мағлыўмат:\nОТ-A-14-25 «Модификацияланған вермикулит тийкарында ыссылық сақлаўшы композицион материаллардың қурамын ҳәм технологиясын ислеп шығыў»\nЖойбар бойынша алынған нәтийжелер\nЫссылық сақлаўшы материалларды алыўда пайдаланылатуғын жеңил толтырыўшылар қәсийетлерин үйрениў бойынша орынланған жумыслар менен танысып шығылды.\nТебинбулақ вермикулит концентраты байытылғаннан кейинги үлгилердиң 1, 2 мм фракцияларын лаборатория муфель печинде 900, 950, 1000 ºС да 1 саат даўамында термик ислеў берип көпшитлген (бөрттирилген) вермикулит алынды. Алынған вермикулит толтырыўшының көлем аўырлықлары анықланды. Вермикулит концентраты ҳәм ҳәр қыйлы фракцияларының (2 түрли фракциясы) химиялық ҳәм фаза қурамлары үйренилди. Алынған нәтийжелер анализ қылынды.\nКөпшитилген вермикулитти модификациялаў ушын тальк минералы ҳәм кальций стеараты таңланды. Тальк ҳәм кальций стеараты араласпалары 1:1, 1:1,5, 1:2 қатнасларда лаборатория дигирманында араластырыў усылы менен таярланды. Тальк ҳәм кальций стеараты тийкарында таярланған модификаторларды көпшитилген вермикулит пенен араластырып модификацияланған көпшитилген вермикулит алынды. Көпшитилген вермикулитти модификациялаў ушын оптимал қурам ҳәм технологик факторлар анықланды.\nКөпшитилген ҳәм модификацияланған вермикулит тийкарында ыссылық сақлаўшы композицион материаллар алыў ушын қурам ислеп шығылды. Алынған ыссылық сақлаўшы композицион материаллардың көлем аўырлығы ҳәм беккемлиги минерал байланыстырыўшының муғдарына байланыслылығы анықланды.\nЖойбар бойынша төмендеги мақалалар баспадан шығарылды:


Захарова ЕИда Россияга қарши “вакцина урушини” бошлашга уринишаётганини маълум қилди - 25.05.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 25 май — Sputnik. Қатор Европа Иттифоқи мамлакатлари Россия вакциналарини танқид қилиб, бу билан “вакцина урушларини” бошлашмоқда. Бу ҳақда Россия ТИВ... 25.05.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 25 май — Sputnik. Қатор Европа Иттифоқи мамлакатлари Россия вакциналарини танқид қилиб, бу билан “вакцина урушларини” бошлашмоқда. Бу ҳақда Россия ТИВ расмий вакили Мария Захарова "Вести ФМ" радиостанцияси эфирида маълум қилди.“ЕИ мамлакатлари, хусусан, Франция маълум қилдики, гўёки Россия ва Хитой қандайдир вакцина дипломатиясини олиб бормоқда, лекин бу гапнинг яхши эмас, балки жуда яхши бўлмаган маъносида”, - деди у.Захарованинг сўзларига кўра, агар бундай уруш олиб борилаётган бўлса, у фақат Россияга қарши олиб борилмоқда. “Бу ёлғоннинг чексиз оқими (Россия вакциналарига нисбатан)”, дея қўшимча қилди у.\ncovid-19 умумжаҳон пандемияси, мария захарова, вакцина, европа иттифоқи\nТОШКЕНТ, 25 май — Sputnik. Қатор Европа Иттифоқи мамлакатлари Россия вакциналарини танқид қилиб, бу билан “вакцина урушларини” бошлашмоқда. Бу ҳақда Россия ТИВ расмий вакили Мария Захарова "Вести ФМ" радиостанцияси эфирида маълум қилди.\n“ЕИ мамлакатлари, хусусан, Франция маълум қилдики, гўёки Россия ва Хитой қандайдир вакцина дипломатиясини олиб бормоқда, лекин бу гапнинг яхши эмас, балки жуда яхши бўлмаган маъносида”, - деди у.\nЗахарованинг сўзларига кўра, агар бундай уруш олиб борилаётган бўлса, у фақат Россияга қарши олиб борилмоқда. “Бу ёлғоннинг чексиз оқими (Россия вакциналарига нисбатан)”, дея қўшимча қилди у.


Ҳақ сўз қутқарди » Surxondaryo musulmonlar idorasi\nМашҳур шайхларидан Абдулқодир Жийлоний (Аллоҳ унга раҳм қилсин) бундай ҳикоя қилади: “Болалигимдан мени тўғрисўз, ростгўй бўлишга ўргатишган эди. Бир куни Маккадан чиқиб, илм олиш мақсадида Бағдодга борадиган бўлдим. Онам йўл харажатлари учун қирқ динор пулни чопоним қатига тикиб берар экан, мендан ҳеч қачон, ҳар қандай ҳолатда ҳам ёлғон гапирмаслик ҳақида ваъдамни олди. Карвон билан Ҳамадон ўлкасига етганимизда қароқчилар тўдаси ҳужум қилиб, карвондагиларнинг бор-будини тортиб олди. Қароқчилардан бири: “Сенинг ниманг бор?” деб сўради. Мен: “Чопоним қатида қирқ динор олтиним бор”, деб рост гапирдим. У ҳазиллашяпти, деб ўйлаб нари кетди. Бошқа қароқчи яна шу саволни берди ва унга ҳам қирқта олтиним борлигини айтдим. У мени тўда бошлиғига олиб борди. Бошлиқ: “Ростини айтишга сени нима мажбур қилди?” деб сўради. Мен: “Онамга ҳеч қачон ёлғон гапирмасликка ваъда бергандим”, дедим.\nШунда қароқчилар бошлиғини бирдан қўрқув босди. У қичқирганича ушбу сўзлар билан кийимларини йирта бошлади: “Сен онангга берган ваъдангни бузишдан қўрқиб, олтинларингни кўрсатяпсан, мен эса Аллоҳга берган ваъдамни бузишдан қўрқмаяпман”.\nКейин у одамларига барча тортиб олинган нарсаларни қайтариб беришни буюрди ва: “Мана сенинг ҳузурингда гуноҳларим учун Аллоҳга тавба қиляпман”, деди. Бошқа қароқчилар ҳам унга: “Сен талончиликда бизнинг тўдабошимиз эдинг, энди тавба қилишда ҳам раҳнамойимиз бўл!” дейишди.


Хусусий тиббий клиникамиз Президентнинг 1.04.2017 йилдаги ПҚ-2863-сон қарори ва Низомга (АВ томонидан 1.08.2017 йилда 2911-сон билан рўйхатдан ўтказилган) мувофиқ, солиқ имтиёзлари тақдим этилиши натижасида бўшайдиган маблағларнинг камида 25%и миқдорида ижтимоий ҳимояга муҳтож шахсларга бепул тиббий хизматлар кўрсатиши керак. Бўшаётган маблағларнинг жамғарилган суммаси 8840-счёт кредитида акс эттирилган.\nФуқароларнинг ижтимоий ҳимояга муҳтож тоифасига бепул тиббий хизматлар кўрсатилиши бухгалтерия ҳисобида қандай акс эттирилади?\n– Бухгалтерия ҳисобида солиқ имтиёзлари Юридик шахсларга солиқлар, божхона ва мажбурий тўловларни бюджетга тўлаш бўйича берилган имтиёзларни расмийлаштириш ва бухгалтерлик ҳисобида акс эттириш тартиби тўғрисидаги низомга (АВ томонидан 2.04.2005 йилда 1463-сон билан рўйхатдан ўтказилган) мувофиқ акс эттирилади.\nБўшаётган маблағларни мақсадли вазифаларни бажаришга йўналтириш шарти билан солиқ имтиёзларининг бухгалтерия ҳисоби 8840-«Мақсадли ишлатиладиган солиқ имтиёзлари» счётида юритилади (Низомнинг 7-банди). Президентнинг 1.04.2017 йилдаги ПҚ-2863-сон қарори 8-бандида бўшаган маблағлардан мақсадли фойдаланиш назарда тутилган.\nСолиқ имтиёзларини қўллаш натижасида сизнинг 8840-счётда муайян сумма тўпланади. Хизматлар кўрсатилганда 2010-«Асосий ишлаб чиқариш» счётида уларнинг таннархи шаклланади. Кўрсатилаётган хизматнинг ҳар бир турига раҳбар томонидан тасдиқланган таннарх калькуляцияси бўлиши керак.\nКалькуляция – хизмат бирлигини ишлаб чиқариш билан боғлиқ харажатлар акс эттириладиган ҳужжат. У калькуляциялаш – муайян хизмат турини, харажатларнинг ҳар бир моддаси бўйича алоҳида ишлаб чиқариш ва реализация қилиш билан боғлиқ харажатлар ҳажмини аниқлаш якунлари бўйича тузилади. У муайян хизмат турини кўрсатиш учун фойдаланиладиган сарфлаш материаллари, хизмат кўрсатиш вақти, бинобарин, тиббиёт ходимларининг иш ҳақи, асосий воситалар амортизацияси ва хизматлар кўрсатиш билан боғлиқ бошқа харажатларни ўз ичига олади.\nИжтимоий ҳимояга муҳтож шахсларга кўрсатиладиган хизматлар таннархини аниқлаш учун алоҳида иккиламчи счёт (масалан, 2010.2-«Асосий ишлаб чиқариш – Ижтимоий ҳимояга муҳтож шахслар учун хизматлар») очишни тавсия этамиз.\nБепул хизматлар кўрсатиш билан боғлиқ бўлган, 2010.2-счётда шаклланган таннарх ҳисобот даври якунланганда 8840-счётдаги кредит қолдиғини камайтиради:\n8840-«Мақсадли ишлатиладиган солиқ имтиёзлари» счёти дебети\n2010.2-«Асосий ишлаб чиқариш» счёти кредити.


Google шу йилдан бошлаб Индонезия бўйлаб ҳаво шарида интернет тарқатишни бошлайди\n20:47 / 29.10.2015\nGoogle компанияси ўзининг расмий блогида Project Loom деб номланган интернет тарқатувчи тизим ҳақда маълум қилган. Унга кўра ушбу тизим ҳавонинг стратосфера қатламигача баландликка кўтарилиб борувчи ҳаво шарига ўрнатилади. Ушбу янгиликни шу йилнинг ўзида Индонезияда қўллаб кўриш режалаштирилган. Натижада бир вақтнинг ўзида 100 млн нафар индонезиялик интернетдан фойдалана олади.\nИндонезия 17 минг турли катта-кичик кўринишдаги ороллардан иборат архипелагда жойлашган давлатдир. Шу боис унинг аҳолисининг 2/3 қисмида интернетдан фойдаланиш имкони мавжуд эмас. Қидирув гиганти маҳаллий Telkomsel ва XL Axiata алоқа компаниялари билан ҳамкорликда Project Loom тизимини синов режимида ишга тушириб кўради. Орадан бир неча йил ўтиб эса, компания аэростат ёрдамида, ердан 20 км баландликда кенг кўламли 4G/LTE симиз интернетини ишга туширишни мўлжаллаган.


“Damas”, сенга етишмоқ ҳавас! – mulkdor.com\n“Damas”, сенга етишмоқ ҳавас!\nJune 4 2018, 07:06 Жамият\nКунда-кунора эрталаб ишни «Gmuzbekistan.uz» сайтининг «Харидорлар» бўлимидаги «Аризани кузатиш» бўлимидан бошлайман. Қурғур навбат 2-3 кун ёки 10-15 кунда бир камаяди. 4 ой бўлди – энди 98 тага камайибди…\n«…мурожаатингиздаги айрим кунларда навбат ўзгармаётгани бўйича, «GM Uzbekistan» АЖ томонидан ички бозорда сотиш учун автомобиллар ойма-ой тақсимот асосида расмий дилерларга ажратилади. «Damas» автомобили сотиб олиш учун навбатда турган мижозлар кўплиги туфайли бир ой учун ажратилган тақсимот бир неча кун мобайнида сотилади ва кейинги ой тақсимот бўлгунига қадар навбатларда силжиш кузатилмайди».


Ливан ҳукумати БМТ Хавфсизлик кенгашига мурожаат қилиб¸ Исроилнинг Ливанга қарши ҳаво ҳужумларини тўхтатишни сўради.\n14 апрел 2021, Тошкент вақти: 01:58\nЛивандаги Ҳезбуллоҳ гуруҳи Исроилни ўз аъзоларидан бирини ўлдирганликда айблаб¸ якшанба куни Исроилнинг Шаломи қишлоғига ҳужум уюштирди. Оқибатда бир исроиллик нобуд бўлди.\nИсроил мазкур ҳужум учун ўч олиш мақсадида Ҳезбуллоҳ гуруҳининг Ливандаги позицияларини бомбардимон қилмоқда.\nАйни пайтда¸ Исроил ҳукумати Ҳезбуллоҳ ҳужумларига жавоб тариқасида Сурияга қарши ҳарбий тадбирлар кўриши мумкинлигидан ҳам огоҳлантирди. Исроил расмийлари БМТ Хавфсизлик кенгашига Суриянинг Ҳезбуллоҳ гуруҳини қўллаб-қувватлаëтгани ҳақидаги шикоят билан мурожаат қилишди.


Ҳамзанинг мусулмон бўлиши\n7 йил аввал 1407 siyrat.uz\nМушрикларнинг Пайғамабар алайҳиссаломга қилган хуружлари амакилари Ҳамза ибн Абдулмутталибнинг иймон келтиришига сабаб бўлди. Абу Жаҳл Расулуллоҳни ҳақоратлаганда қариндошлари орага тушмади, лекин Ҳамзанинг хизматкори чидолмай ўз ҳожасини виждонсизликда айблади. Қони қайнаб кетган Ҳамза бориб Абу Жаҳлнинг ёқасидан олди. «Мана, мен ҳам Муҳаммаднинг динидаман. Бундан кейин уни сўкканингни кўрай-чи», дея таҳдид солди. Шу воқеа туфайли Аллоҳ Ҳамзанинг кўзини очди, у то сўнгги нафасигача Исломга содиқ фидойилардан бўлиб қолди. Жисмоний жиҳатдан ҳаддан ташқари бақувват, ўта жасур Ҳамза мусулмонларнинг қалқонига, мушрикларнинг юрагига ғулув соладиган қудратли баҳодирга айланди ва унга Асадуллоҳ (Аллоҳнинг шери) дея ном берилди.\nРасулуллоҳга эргашганларнинг ҳаммаси таънаю маломатларга учради, ҳимоячи қавму қариндошлари йўқларнинг ҳолига вой эди. Аллоҳнинг розилигини истаган мусулмонлар бу азобларга сабр-тоқат билан бардош беришди, бирортаси ҳам диндан қайтгани йўқ. Парвардигор мана шундай аҳдида собит, иймони мустаҳкам одамлар орқали динни камолотга етказди. Агар бу зотлар дастлаб дунёдаги ожизу нотавон кимсалар бўлишса, алалоқибат, ер юзининг подшоларига айланишди. Қасос сурасининг бешинчи оятида бу ҳақда шундай дейилади: «Ер юзида хўрланганларга марҳамат қилмоқчимиз, уларни етакчилар ва ворисларга айлантирмоқчимиз». Аллоҳ − ваъдасида собит Зот.\nБилол ибн Рабоҳ қурайшлик Умайя ибн Халафил Жумаҳининг қули эди. Умайя ўз қули Ислом динига кирганини эшитгач, унинг бўйнига арқон солиб, болаларига жонли ўйинчоқ сифатида бериб қўйди. Худди буюмдек, ҳайвондек хўрланган Билол Аллоҳнинг бирлигига сира шак келтирмади. Бу азоблар кор қилмаганини кўрган Умайя ёзнинг энг жазирама кунлари уни қоқ пешинда ҳовур уфуриб турган чўлга олиб борарди. Ерга оёқ босиб бўлмас, қумга тухум қўйса, пишар, товондан ўтган иссиқ миядан тутун чиқарарди. Умайя Билолни иссиқ қумга чалқанча ётқизиб, устига баҳайбат тош бостирар ва Муҳаммаддан юз ўгириб, Лот, Уззо деган бутларга чўқинмасанг, мана шундай азобда қийнаб ўлдираман, дер, Билол эса оғишмай: «Аллоҳ бир, Аллоҳ бир», дея жавоб қайтарарди. Кунларнинг бирида худди шундай даҳшатли азобнинг устига Абу Бакр келиб қолди. «Эй Умайя, бир бечорага шунча азоб бергани Аллоҳдан қўрқмайсанми? Уни токай қийнайсан?» деди у. «Уни сен йўлдан оздирдинг. Қани, қўлингдан келса, уни қутқариб олмайсанми?» деди Умайя заҳрини сочиб. Абу Бакр шу заҳоти Билолни сотиб олиб, озод қилди. Аллоҳ Абу Бакр ва Умайя ҳақида Валлайли сурасининг 14 − 21-оятларида бундай дейди: «Сизларни ланғиллаб турган дўзахдан огоҳлантирдим. Унга бадбахт одамлар тушади. (Умайя) бадбахтки, ҳақни инкор этди ва ҳақиқатдан юз ўгирди. Энг муттақий (Абу Бакр) ундан йироқ қилинди. У покланиш учун мол-мулкини сарфлайди. У бировнинг яхшилигини қайтариш учун яхшилик қилмайди. Фақат улуғ Парвардигорининг розилигига эришишга интилади. Унинг ўзи ҳам, албатта, хурсанд бўлади». Абу Бакр молларини сотиб, Билолни озод қилгани худонинг розилиги учун бўлган иш экани юқоридаги оятларда таъкидлаб ўтилди. Аллоҳнинг розилиги Абу Бакр разияллоҳу анҳу учун беадад шараф эди. У Билолдан ташқари Исломга кириб, хўжайинларининг зулмига учраган бир талай қулни озод қилди. Уларнинг орасида Билолнинг онаси Ҳамома, Омир ибн Фуҳайра, Абу Фукайҳа, оғир қийноқлардан икки кўзи кўр бўлиб қолган Зиннира исмли аёл бор эди.\n«Буларга эргашаётганларга қараб ёқамни ушлайман. Муҳаммад даъват этаётган дин ростдан ҳам ҳақ дин бўлса, ҳаммадан олдин уни биз қабул қилишимиз керак эди. Биздан аввал қандай қилиб Зиннирадек қул ҳақ йўлни топиши мумкин?» дер эди Абу Жаҳл ҳайратга тушиб. Бунга жавобан Аллоҳ Аҳқоф сурасининг 11-оятини нозил қилди: «Кофирлар мўминларга агар Исломда бирор хайрият бўлса эди, улар бунга биздан олдин ишониши мумкин эмас. Ўзлари ҳидоят топмаганлиги учун бу нарсани кўҳна уйдирма, дейишади». Бани Зуҳранинг канизаги Умму Унайсни ҳам Абу Бакр озод қилди. Асвад ибн Абдияғус бу бечорани қийнарди.\nАммор ибн Ёсир ота-онаси билан оғир зулмга гирифтор бўлди. Уларнинг забун аҳволини кўрган Расулуллоҳ: «Ёсирнинг оиласи, сабр қилинглар, сизларга жаннат ваъда этилган. Эй Аллоҳ, Ёсирнинг оиласидан мағфиратингни дариғ тутма», дедилар. Жабрдийдалар зулмга сабр-тоқат билан бардош бердилар. Амморнинг ота-онаси азобга чидолмай ўлди (Аллоҳ уларни раҳмат қилсин). Аммор эса қииноқ жонидан ўтиб кетгач, оғзида диндан қайтганини айтди. Чунки Абу Жаҳл унга темир кийимларни кийдириб, ёзнинг жазирама офтобига солиб қўярди. Амморнинг аъзойи бадани қавариб, териси шилиниб тушар эди. Одамлар жони азобда қолган чорасиз қулнинг оғзидан чиқиб кетган гапларни ушлаб олиб, ана, Аммор диндан қайтди, дея овоза тарқатишди. Бунга жавобан Пайғамбар алайҳиссалом Амморнинг бутун вужуди иймон билан суғорилган, дедилар. Аллоҳ Амморнинг муртадлар жинсидан эмаслигини Наҳл сурасининг 106-оятида баён этган: «Иймон келтиргандан кейин худони инкор этганлар (қалбан иймонда барқарор туриб, қийин-қистов остида диндан қайтдим, деганлар бундан мустасно) ва куфр билан кўнглини хотиржам қилганлар Аллоҳниг ғазабига йўлиқишади ҳамда оғир азобга гирифтор бўлишади».\nЖоҳилият замонида асирга тушган Хаббоб ибн Аратни Умму Анмор сотиб олган эди. Хаббоб Расуллоҳ билан яқин дўст эди, шу боис биринчилар қатори иймон келтирди. Унинг мусулмон бўлганидан хабар топган бекаси қиздирилган темирни елкасига босиб азоб бера бошлади. Зулмдан силласи қуриган Хаббоб бир куни Каъбанинг девори тагида дам олиб ўтирган Расулоллоҳнинг олдиларига келиб: «Бизнинг ҳақимизга дуо қилмайсизми?» деб сўради. Расулуллоҳ: «Илгари мусулмон одамларни темир тароқ билан қийнашган. Бигиздек учли тароқни баданга ботириб, то суяги чуққунча тарашган, гўшти титилиб, пайлари узилган одамлар қонсираб ўлишган. Баъзиларнинг бўйнига арра тортишган. Мусулмонлар шунда ҳам диндан қайтишмаган. Яратган эгам Ислом динини ғолибу музаффар қилиши муқаррар. Ўшанда Яманнинг Санъо шаҳридан йўлга чиққан йўловчи Ҳазрамавтгача ҳеч нарсадан хавотир олмай бемалол етиб келади», дедилар.\nРасулуллоҳ бу гапларни айтган пайтларида мусулмонларнинг ҳоли танг, рўшнолик кўришлари даргумон, энг закий одам ҳам нажот топишига ишонмас эди. Фақат Пайғамбар алайҳиссаломгина Аллоҳ дилларига солган ваҳий туфайли келажакни олдиндан кўриб, башорат қилдилар. Парвардигори олам мусулмонларнинг иродасини мустаҳкамлаш учун Анкабут сурасининг 2 − 3-оятларини нозил қилди: «Инсонлар иймон келтирсак, синовлардан озод бўламиз, деб ўйлашадими? Улардан аввалгиларни ҳам синаган эдик. Аллоҳ рост гапирувчиларни ҳам, ёлғончиларни ҳам жуда яхши билади». Абу Бакр Сиддиқ ҳам Ислом динини қабул қилгани учун кўп азият чекди. Мушрикларнинг зулми жонидан ўтиб кетгач, Ҳабашистонга ҳижрат қилишга қарор қилди. Маккадан беш кунлик йироқдаги Баркулғимод деган жойга етиб келганда ибн Дағна деган киши билан учрашиб қолди. Ибн Дағна қоралар қабиласининг оқсоқоли эди. У Абу Бакрдан қаерга кетаётганини сўради. Абу Бакр қабиладошларининг зулмидан қочиб, юртидан бош олиб чиққанини, Аллоҳга ибодат қилишдан бошқа нияти йўқлигини айтди. «Йўқсилларнинг ҳолидан хабар олсанг, хеш-ақробаларингга силаи раҳм қилсанг, ожизларни қўлласанг, меҳмонларни очиқ чеҳра билан кутсанг, мазлумлардан ёрдамингни аямасанг, сендек одамни юртидан ҳайдаб чиқаришадими? Бу қандай ноинсофлик, — деди ибн Дағна. — Юр, юртингга қайт, сени мен ҳимоямга оламан. Ибодатингни туғилиб ўсган жойингда қил». Икковлон биргалашиб орқага қайтишди. Ибн Дағна Қурайш оксоқолларига учрашиб, Абу Бакрдек одамни юртига сиғдирмаслик адолатдан эмаслигини айтди. Ибн Дағнанинг ўртага тушиши Қурайш оқсоқолларига қаттиқ таъсир қилди. «Абу Бакрга айт. Худосига ҳовлисида ибодат қилсин, Каъбада Қуръон ўқиб бизни ранжитмасин. Ошкора диний фаолият олиб бормасин. Унга эргашиб бола-чақамиз йўлдан озишидан қўрқамиз», дейишди улар. Абу Бакр бу талабларга рози бўлди. Тоат-ибодатини ўз уйида адо этаверди. Кейинчалик ҳовлисига масжид қурдириб, ошкора ибодат қилишга ўтди. Мушрикларнинг бола-чақалари, аёллари келиб, унинг қандай намоз ўқишини, Қуръон тиловатини қизиқсиниб кузата бошлашди. Абу Бакр кўнгли бўш одам эди. Қуръон ўқиганда ўзини тутолмай ҳўнг-ҳўнг йиғлар эди. Қурайш оқсоқолларининг юрагига баттар ваҳм тушди, дарров ибн Дағнани чақиртириб келиб дийдиё қилишди: «Сен ўртага тушганинг ҳурмати учун Абу Бакр қайтиб келишига, ҳовлисида намоз ўқишига рози бўлган эдик. Лекин иззатини билмаган бу кимса ҳовлисига масжид қурдириб, ошкора ибодатга ўтди. Бола-чақамиз унинг ҳовлисидан бери келмай атрофида ўралашиб юришибди. Улар йўлдан озиб кетишидан қўрқяпмиз. Агар яширин ибодат қилишга, баланд овозда Қурон ўқимасликка ваъда берса берди, бўлмаса, энди сен ўртага тушма, ҳомийликдан воз кеч, бу одам ўртага тушишингга арзимайди. Энди унинг ошкора ибодат қилишига йўл қўёлмаймиз», дейишди. Боши қотган ибн Дағна: «Эй Абу Бакр, иккаламиз яхши ниятда аҳду паймон қилган эдик. Сен ё ўша пайтдаги ваъдага биноан иш тутишинг, ё менинг ҳомийлигимдан воз кечишинг керак. Сен туфайли одамлар орасида ибн Дағна лафзида турмас экан, деган гап тарқалишини истамайман», деди. Абу Бакр унинг ҳомийлигидан воз кечиб, Аллоҳнинг ҳимоясига суянажагини билдирди. Уларнинг ўртасидаги аҳднинг бузилиши Абу Бакрга жуда кўп ташвиш келтирди. Ўша пайтда мушриклардан жабр кўрмаган мусулмоннинг ўзи йўқ эди. Лекин бу азоб-уқубатлар уларни диндан қайтармади, аксинча, иймонларини мустаҳкамлади. Расулуллоҳга эргашганлар орасида мусулмончилик туфайли бу дунёда бирон нарсага эришишни кўзлаган, манфаат орқасидан қувган одам йўқ эди. Агар ўртада манфаат илинжи кўндаланг турса, уларнинг иймондан қайтиши жуда ҳам осон бўларди.\nИслом дини ёйилмаслиги учун қўллаган чора-тадбирлари самара бермаганидан, мусулмонларнинг сони камайиш ўрнига ортиб бораётганидан ташвишга тушган мушриклар маслаҳат кенгашига йиғилдилар. Абдушшамс ибн Абдуманоф жамоасидан Утба ибн Робиъа Абшами ҳаммага гапи ўтадиган қабила бошлиқларидан бири эди. У йиғилганларга мурожаат қилиб: «Мен Муҳаммадга учрашиб, бир-иккита нарсани таклиф этай, зора биронтасини маъқул кўриб, бизни ўз динига даъват этишни тўхтатса», деди. Бу фикр ҳаммага маъқул тушди. Утба излаб келганда Расулуллоҳ масжидда намоз ўқиётган эдилар. «Эй жиян, — деди Утба. — Ҳаммага маълумки, сен насл-насаби тоза одамсан. Шунинг учун сени қаттиқ ҳурмат қиламиз. Лекин ҳозир ўйлаб топган ишинг бирлигимизга путур етказди, одамларимизни ақлсизга, маъбудларимизни қўлидан ҳеч нарса келмайдиган ҳайкалга, динимизни кераксиз эрмакка, шу динга эътиқод қилган ота-боболаримизни кофирга чиқардинг. Бу ишинг бизни ташвишга солиб қўйди. Шу сабабли ҳузурингга бир-иккита таклиф билан келдим. Қайси бирини қабул қилсанг, биз ўшанисига розимиз». «Қандай таклифлар экан, эшитиб кўрай-чи?» дедилар Расулуллоҳ. «Эй жиян, агар янги динга даъват қилишдан мақсадинг бойлик топиш бўлса, мол-дунё йиғиб, сени ҳаммамиздан бой-бадавлат одамга айлантириб юборайлик. Агар кўнглинг шон-шуҳратни тусаб қолган бўлса, ўзимизга раҳнамою бошлиқликка сайлаб, фақат сенинг маслаҳатинг билан иш тутайлик. Агар подшо бўлишни истасанг, эртагаёқ тахтга чиқарайлик. Мабодо жин чалиб кетиб, чорасиз дарди бедавога учраган бўлсанг, сарф-харажатини тўлаб даволатайлик. Бунақа дардга чалинган одам даволанмаса, тузалиши қийин», деди Утба. «Гапинг тугадими?» деб сўрадилар Расулуллоҳ. «Ҳа, тугади», деди Утба. «Ундай бўлса, гапларимга яхшилаб қулоқ сол, — дедилар сарвари олам ва Қуръондаги Фуссилат сурасининг дастлабки оятларини ўқидилар.\nБисмиллаҳир роҳманир роҳим. Ҳаа миим. Бу бениҳоя меҳрибон ва шафқатли Аллоҳ нозил қилган ваҳийдир, оятлари равшан баён этилган китобдир, биладиган қавм учун нозил бўлган башоратчи ва огоҳлантирувчи арабий Қуръондир. Афсуски, уларнинг аксарияти юз ўгиришади, унга (Қуръон оятларига) қулоқ солишмайди. Улар дилларимиз чалғиган, сен даъват этаётган нарсаларни тушунмаймиз. Қулоқларимиз оғирлашиб қолган. Сен билан бизнинг ўртамизда парда бор. Сен ўз ишингни қил, биз ҳам ўз тирикчилигимиздан қолмайлик, дейишади. Сен уларга мен ҳам сизларга ўхшаган одамман, менга ёлғиз Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, дея ваҳий қилинди, унга юзланинглар, фақат ундангина мағфират тиланглар, дегин. Мушрикларнинг ҳолига вой! Улар закот беришмайди, охиратни инкор этишади. Иймон келтирган ва яхши амалларни қилганларга, албатта, узлуксиз савоб берилажак. Сен уларга, Сизлар заминни икки кунда яратган Аллоҳни инкор этасизларми, унга ширк келтирасизларми? У жами оламларнинг Парвардигори, дегин. Аллоҳ заминни, тоғларни барпо этиб, қут-барака конига айлантирди, жонли мавжудотларнинг ризқини олдиндан белгилаб қўйди. Бу ишларни тўрт кунда бирданига ниҳоясига етказди. Қизиқувчилар учун шу жавобнинг ўзи кифоя. Шундан сўнг осмонни яратишга чоғланди, унгача само туман ҳолатида эди. Аллоҳ осмон билан заминга ўз майлингиз билан ёки мажбуран келинг, деб буюрди. Улар ўз ихтиёримиз билан келдик, дейишди. Парвардигор етти қават осмонни икки кунда яратди. Ҳар бир осмонга ўзининг вазифасини тайин этди. Энг пастдаги осмонни юлдузлар билан зийнатлаб, асраб-авайлади. Бу ҳамма нарсани билгувчи музаффар Аллоҳнинг тадбирларидир. Агар улар (мушриклар) бўйин товлашса, сизларни Од ва Самуд қавмларининг бошига тушган кулфатга ўхшаш азобдан огоҳлантираман, дегин. Илгари кетма-кет келган пайғамбарлар ягона Аллоҳдан бошқа нарсага ибодат қилманг, дейишса, улар, агар парвардигоримиз истаса, фаришталарни юборар эди, биз бу пайғамбарларни бутунлай инкор қиламиз, дейишади».\nУтба, қариндошлигимизнинг ҳаққи-ҳурмати, тиловатингни бас қил, деди-да, шартта ўрнидан туриб, изига қайтди. Йўлига кўз тикиб ўтирган оқсоқолларнинг ҳузурига келиб: «Муҳаммаддан шундай гапларни эшитдимки, худо ҳақи, илгари бундай каломни сира эшитган эмасман. Унинг гаплари шеърга ҳам, коҳиннинг дуоларига ҳам, сеҳру жодуга ҳам ўхшамайди. Эй қурайш оқсоқоллари, Муҳаммадга тегмайлик, у ўз майлича юраверсин. Худо ҳақи, Муҳаммаднинг менга айтган гаплари ҳамма ёққа ёйилиб, одамларни қизиқтириб қўяди. Мабодо Муҳаммадни бошқа қабилалар орадан кўтариб ташлашса, ундан осон қутилган бўласизлар, борди-ю, у ғолиб чиқса, бу сизларнинг ҳам ғалабанглар ҳисобланади», деди. Мушриклар Муҳаммад сенинг эс-ҳушингни оғдириб қўйибди, шекилли, дейишди ва Расулуллоҳга одам жўнатиб, иккала томоннинг одамларини бир-бирига мослаб, ҳаммага маъқул келадиган йўл топишни таклиф этишди. Аллоҳ таоло бунга жавобан Кафирун сурасини нозил қилиб, Расулуллоҳга йўл кўрсатди: «Эй кофирлар, сизларнинг чўқинаётган бутларингизга мен чўқинмайман, сизлар ҳам мен ибодат қилаётган Аллоҳга сиғинмайсизлар. Мен сизларнинг бутларингизга чўқинганим йўқ, сизлар ҳам мен топинаётган Аллоҳга ибодат қилмадинглар. Сизларнинг динингиз ўзингиз учун, меники ҳам ўзим учун, дегин». Бундан руҳланган Пайғамбар алайҳиссалом: «Мени Аллоҳга шерик келтириш таклифингизга кўнади, деб хомтама бўлманглар», дедилар. Бу умиди ҳам пучга чиққан мушриклар, ҳеч бўлмаса, Қуръондаги уларнинг ғашини келтирадиган, бутларни айблаб, бутпарастликка таҳдид соладиган оятларни бошқаларига алмаштиришни, лоақал, сал ўзгартиришни ўтинишди. Аллоҳ бунга жавобан Юнус сурасининг 15-оятини нозил қилди: «Қуръонни ўзимча ўзгартиролмайман, фақат менга ваҳий қилинган нарсаларгагина эргашаман, дегин».\nРасулуллоҳ билан мушриклар шундай баҳс-мунозара қилаётган кунларнинг бирида ғалати воқеа юз берди. Бу ҳодиса ожиз одамни назар-писанд қилмаслик дуруст эмаслигига бир ишорадир. Расулуллоҳ Қурайш оқсоқолларини иймонга келтириш умидида Қуръон билан диннинг моҳиятини тушунтираётганларида аллақачон мусулмон бўлган кўзи ожиз Абдуллоҳ ибн Умму Мактум келиб қолди. Пайғамбар алайҳиссалом Қурайш оқсоқолларининг самимий муомаласидан эриб, зора шу баҳонада Исломга кириб қолишса, деган умидда жон койитиб гапирардилар. Умму Мактум: «Эй Расулуллоҳ, Аллоҳ сенга билдирган нарсаларни менга ҳам ўргатгин», деди ва гапни чўзиб юборди. Бу Расулуллоҳнинг ғашларини келтирган бўлса-да, индамай оқсоқоллар билан суҳбатларини давом эттиравердилар. Айни вақтда Қурайшнинг катталари Умму Мактумни ёқтиришмаслигини, агар суҳбатни бузиб, у билан гаплашсалар, эндигина инсофга келиб турган оқсоқоллар яна тўнини тескари кийиб олиши мумкинлигидан хавфсираб, унга қайрилиб қарамадилар ҳам. Пайғамбар алайҳиссаломнинг бундай муомаласи учун Аллоҳ койиб, Абаса сурасининг оятларини нозил қилди: «(У) пешонасини тириштириб, юзини тескари бурди, чунки унинг ёнига кўзи ожиз (Абдуллоҳ) келган эди. Унинг покланиши ёки ваъз-насиҳат тинглаб, баҳра олиши мумкинлигини сен қайдан биласан? Ўзини насиҳатга беҳожат ҳисоблайдиган одамга эса юзланасан. У покланмаса, сенга барибир эмасми? Сендан маърифат истаб югуриб келган одам эса Аллоҳдан қўрқади. Сен бу одамга қайрилиб қарамадинг ҳам». Шу воқеадан кейин Пайғамбар алайҳиссалом бирон фақир кимсага олайиб қараганлари йўқ. Мабодо Умму Мактум келиб қолса: «Роббим у туфайли мени койиган киши, марҳабо, марҳамат қилсинлар», дердилар.\nТалаб ва шартлари ўтмаганидан тарвузи қўлтиғидан тушган мушриклар бошқача йўл тутмоқчи, Расулуллоҳдан бирон мўъжиза кўрсатишни талаб қилиб уялтирмоқчи бўлишди. Улар йиғилишиб: «Эй Муҳаммад, агар рост пайғамбар бўлсанг, ойни иккита қилиб кўрсат», дейишди. Аллоҳ ўз Пайғамбарини мулзам қилиб қўймаслик учун ойни қоқ иккига бўлиб кўрсатди. Расулуллоҳ: «Ана, кўринглар», дея осмонга ишора қилдилар. Бу ғаройиб ҳодисани жуда кўп кишилар айнан бир хил ривоят қилишгани учун ёлғон бўлиши мумкин эмас. Аллоҳ таоло бу воқеани Қамар сурасининг 2 − 7-оятларида: «Қиёмат яқинлашди, ой бўлинди», дея баён этади. Мушриклар бу воқеадан таъсирланиш ўрнига, Муҳаммад сеҳр ишлатиб, одамларнинг кўзини боғлади, дейишди. Аллоҳ юқоридаги суранинг 3-оятида: «Улар бирор мўжизани кўрганда тескари қарашади, уни одатдаги сеҳр дейишади», дейди.\nШундан кейин мушриклар қаршилик кўрсатиш ниятида қайсарлик билан Расулуллоҳдан бошқа мўъжиза кўрсатишни талаб қилишади ва худди Исро сурасининг 90 − 93-оятларида баён этилгандек шарт қўйишади. «Токи сен ер остидан биронта булоқни қайнатиб чиқармагунингча, гапларингга асло ишонмаймиз. Ё қоқ ўртасидан каттакон анҳор оқиб ўтадиган хурмозор, толзор боғинг бўлсин, ё ўзинг айтгандек устимизга осмонни парчалаб ташла, ё пайғамбарлигингга гувоҳ қилиб худо билан фаришталарни олдимизга олиб кел. Лоақал, биз ўқий оладиган бирон китоб кўрсатмагунингча, осмонга чиқиб тушганингга ишонмаймиз», дейишади улар. Аллоҳ уларнинг талабларига жавобан Исро сурасининг 90 − 93-оятларида: «Сен, Роббим покдир, мен бор-йўғи Пайғамбар бўлган бир инсонман, дегин», деди. Мушрикларнинг дили мутаассиблик ва жаҳолат билан шу қадар қорайиб кетганки, ҳар қанча мўъжиза кўрсатилса ҳам, барибир, иймонга келмасликларини Парвардигор яхши билар эди. Шу боис Анъом сурасининг 109-оятида бу ҳақда шундай дейди: «Уларга мўъжиза кўрсатилса-да, барибир, ишонмаслигини билмайсизларми?» Анфол сурасининг 32-оятида айтилгандек: «Эй Аллоҳ, Қуръон чиндан ҳам сен томондан нозил қилинган бўлса, устимизга тош ёғдиргин ёки бизга оғир азоб юборгин», деган одамлардан яхшилик кутиш мумкинми? Дили қорайган бу кимсалар Қуръонни чиндан ҳам сен юборган бўлсанг, бизни ҳидоят қилгин, дейишгани йўқ. Улар пайғамбарларни мулзам қилиш ниятида мўъжиза кўрсатишни сўрашар, худонинг элчилари эса иймон келтиришдан бош тортаётган кофирлар Од ва Самуд қавмидек қирилиб кетишидан кўрқиб, улар истаган мўъжизани худодан сўрашмас эди. Аллоҳ Исро сурасининг 59-оятида айтган гаплари бу фикрни тасдиқлайди: «Аввалгиларнинг кароматларини йўққа чиқаришгани учун мўъжизаларни намоён этмадик».\nИйсо алайҳиссалом Ҳирдавснинг ҳузурига кирганларида у пайғамбардан мўъжиза кўрсатишни талаб қилган. Ийсо Масиҳ унинг талабини рад этгани учун Ҳирдавс у зоти муборакнинг устиларидан кулиб, пайғамбарнинг ашаддий душмани Билотусга қайтариб берган. Ваҳоланки, у Ийсо алайҳиссалом учун жон койитар, у киши билан кўришишни орзу қиларди. Фақат қулфи дили муҳрланган бўлгани учун унга иймон эш бўлмади. Бу воқеа Инжилнинг Луқо нусхасидаги 23-бобида батафсил баён этилган.\nМушриклар мусулмонларни бирон далил-исбот билан лол этолмагач, куч ишлатишга қарор қилишди. Иброҳим пайғамбарнинг қавми ҳам чорасиз қолганда шундай шармисорликдан қайтмаган эди. Анбиё сурасининг 69-оятида бу ёвуз қавм тилидан шундай дейилган: «Иброҳимни куйдириб маъбудларингизга ёрдам беринг, дейишди». Мушриклар ҳам мусулмонларнинг Расулуллоҳга эргашишга йўл қўймаслик учун ҳар қадамда бир шумлик ўйлаб топишди, қўлларидан келган ҳар қандай разолатдан қайтишмади. Расулуллоҳ саҳобаларга: «Турли томонга тарқалиб кетинглар, Аллоҳ тез кунларда сизларни топиштиради», дедилар. Саҳобалар қаёққа боришни сўрашганида Расулуллоҳ Ҳабашистонга йўл кўрсатдилар.\nҲабашистонга қилинган дастлабки ҳижрат


АҚШ Суданни терроризмга ҳомийлик қилувчи давлатлар рўйхатидан чиқармоқчи\nАфрикадаги Судан давлати бош вазири Америка раҳбарига ўз миннатдорлигини билдирган, чунки санкциялар Суданга жуда катта зарар етказган эди.\nОқ уй раҳбари Дональд Трамп экстремизм қурбонлари ва уларнинг оилаларига миллионлаб долларлик товон пули тўлаганидан кейин Суданни терроризмга ҳомийлик қилувчи давлатлар рўйхатидан чиқариш ниятини билдирди. Америка президенти бу ҳақида 19 октябрь куни твиттердаги саҳифасига ёзиб қолдирган.\n«Катта ютуқларга эришаётган Суданнинг янги ҳукумати АҚШда терроризм қурбонлари ва уларнинг оилаларига 335 миллион доллар тўлашга рози бўлди. Бу амалга оширилса, мен Суданни терроризмга ҳомийлик қилувчи давлатлар рўйхатидан чиқараман», дейилган хабарда.\nСудан бош вазири Абдулла Ҳамдук Америка раҳбарининг ушбу қарорига муносабат билдирган.\n«Президент Трампга терроризмга ҳомийлик қилган мамлакат сифатида Суданга қарши санкцияларни бекор қилиш ниятини билдиргани учун миннатдорлик билдираман, санкциялар Суданга катта иқтисодий зарар етказди», деб ёзган Судан раҳбари ижтимоий тармоқда.\nМаълумки, Вашингтон Судан собиқ ҳукуматини терроризмга шерикликда айблаган. Американинг террорчиларга ҳомийлик қилган мамлакатлар рўйхатига бугунги кунда Эрон, Шимолий Корея ва Сурия киритилган.\nАввалроқ Суданнинг муваққат ҳукумати ва бир қанча айирмачи гуруҳлар ўт очишни тўхтатиш тўғрисидаги тинчлик битимини тузганди. Чад, Қатар, Миср, Африка иттифоқи, ЕИ ва БМТ ушбу келишувда кафолатчи томонлар сифатида иштирок этган.


10 Август 2020 18:36\nNUR-SULTAN. Kazinform – ҚР Биринчи Президенти - Елбасы Нурсултон Назарбоев Александр Лукашенкога Беларусь Республикаси Президенти этиб қайта сайлангани муносабати билан табрик телеграммасини юборди. Бу ҳақда Kazinform elbasy.kz сайтига таяниб хабар беради.\n«Сизнинг номзодлигингизга овоз бериш орқали Беларусь халқи иқтисодий ислоҳотлар сиёсатини давом эттириш, аҳолининг ижтимоий фаровонлигини ошириш ва Беларусь Республикасининг халқаро нуфузини мустаҳкамлаш сиёсатини қўллаб-қувватлашини яна бир бор тасдиқлади.\nДўстлик ва ўзаро ҳурмат анъаналарига асосланган Қозоғистон-Беларусь стратегик шериклигини ривожлантиришга қўшган шахсий ҳиссангизни алоҳида таъкидламоқчиман. Шу билан бирга, Қозоғистон Беларусь билан икки томонлама, ҳамда Евроосиё иқтисодий иттифоқи доирасидаги алоқаларни кенгайтириш ва чуқурлаштиришни давом эттириш ниятида.\nМен ишонч ва ўзаро тушунишга асосланган дўстлигимизни қадрлайман ва юқори баҳолайман. Ишончим комилки, ўтган йиллар давомида олиб борган самарали ҳамкорлигимиз бундан кейин ҳам халқлар фаровонлиги йўлида кўп томонлама ҳамкорликни ривожлантириш учун мустаҳкам асос бўлиб хизмат қилади», - дейилади телеграммада.\nЭслатиб ўтамиз, 9 август куни Беларусда бўлиб ўтган президент сайловининг дастлабки натижалари эълон қилинди. Амалдаги президент Александр Лукашенко 80,23% овоз тўплади.\nШунингдек, Қозоғистон Президенти Қасим-Жомарт Тоқаев ҳам Александр Лукашенкони Беларусь президенти лавозимига қайта сайлангани билан табриклади.\nКалит сўзлар: Табрик, Европа, Халқаро алоқалар, Дипломатия,\nҚР Парламенти Мажилиси раиси ТуркПА Бош котиби билан учрашди\nИсроилда ал-Фаробийнинг ёдгорлик лавҳаси очилди\nЕвроосиё иқтисодий интеграциясини ривожлантириш лойиҳаси муҳокама қилинди\nПарижда ТУРКСОЙ ва ЮНЕСКО алоқаларни мустаҳкамлаш истиқболлари муҳокама қилинди


Қуддусдаги вазиятга Ўзбекистон мусулмонлар идораси муносабат билдирди\n18 май 2022, Тошкент вақти: 05:23\nҒазо Исроил бомбардимонидан кейин.\nЎзбекистон мусулмонлар идораси жаҳон ҳамжамиятининг Фаластин-Исроил муаммосини халқаро ҳуқуқ нормаларига мувофиқ, тинч йўл билан ҳал этилиши тўғрисидаги чақириқларини қўллаб қувватлайди.\n20 май куни эълон қилинган муносабатда “Ислом дини – аввало, тинчлик ва дўстликка, аҳиллик ва бирдамликка ҳамда бағрикенгликка даъват этиши” ва “тинчлик буюк неъмат, инсон ҳаётининг бирламчи шарти” экани таъкидланади.\nДиний идора муносабатида Қуддусдаги Ал Ақсо мажиди мусулмонлар учун муқаддас даргоҳлардан бири экани ҳам тилга олинади.\n“Қуддус шаҳрида жойлашган муқаддас макон – Масжиди Ақсо ёхуд Байтул Мақдис Маккадаги Масжидул Ҳаромдан кейин қурилган энг қадимги масжид.\nУшбу табаррук масканлар мўмин-мусулмонлар учун доимо азизу мукаррамдир. Ҳазрати Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам намозни аввал Масжидул Ақсо томонга юзланиб ўқидилар. Ўн уч йиллик Макка даври тўлиқ шундай ўтди.\nМадина шаҳрига ҳижрат қилганларидан кейин ҳам мазкур масжид қиблаликда давом этди. Фақат ўн олти ой ўтибгина қибла Макка шаҳридаги Ҳарам томон ўзгарди”,-дейилади Ўзбекистон мусулмонлар идораси муносабатида.\n17 май куни Ўзбекистон президенти матбуот котиби ҳам ўзбек ҳукуматининг Исроил-Фаластин можаросига муносабатини расман билдирган эди.


Оила шаъни номидан зўравонлик қурбонлари - BBC News O'zbek\nОила шаъни номидан зўравонлик қурбонлари\nImage caption Бу аёллар ўз фарзандларини оилавий зўравонлик бўлмаган муҳитда ўстиришни хоҳлайдилар.\nПарда тортилган деразалар, темир панжаралар, хавфсизлик камералари ва мониторлари - бу қаттиқ қўриқланадиган иншоот.\nМен Британиядаги аёллар бошпаналаридан бирига келдим. Унда айниқса осиёлик аёллар ва уларнинг фарзандлари жойлаштирилган.\nБу аёллар ўз турмушини дўзахга айлантирган оилаларидан қочишган.\nОсиё ва Яқин Шарқ жамиятларида аёллар қандай ҳаёт кечиришини назорат қилиш оиланинг шаъни учун ўта муҳим ҳисобланади.\nЙигит билан учрашиш, атир-упа суртиш ё ғарбона кийимларни кийиш, оиланг танлаган эркакка турмушга чиқиш ёки зўравон эрни тарк этиш оиланинг шаънига доғ туширишни англатиши мумкин.\nМен учрашган барча аёллар бу бошпанага келиш билан ўз ҳаётларини хавф остига қўйганлар. Улар аввало телекамерамиздан чўчийдилар, лекин мен уларни юзларини телевизорда кўрсатмаслигимизга ишонтирганимдан сўнг, аста-секин дардларидан сўзлай бошлайдилар. Ҳар бири ўзини даҳшатли ҳикоясига эга.\nБу аёлларнинг бари ёш келинчак бўлиб Покистондан олиб келинганлар. Сўнгра уларнинг паспортлари олиб қўйилган ва улар, одатда ҳеч қандай инглиз тили сабоғисиз, қулфлоқ эшиклар ортида сақланганлар.\nТашқи дунёдан бедарак, улар унсиз азоб чекканлар. Уй ишларига маҳкум этилган бу қизларга деярли қул дея қарашган.\nҚавал Покистонда эмин-эркин ўсган, лекин Англияга олиб келинганидан сўнг нафақат эри, балки қайнонаси томонидан ҳам дўппосланган.\nҚайнонам юзимга шундай урдики, қулоғимдан қон оқа бошлади. Ташқи дунё ҳақида ҳеч нима билмасдим, тилни ҳам билмасдим, шунга ҳеч кимга айтолмадим"- дейди у.\nЗинадан итариб юборилганидан сўнг оёғи сингач, Қавални қайнонаси шифокорга олиб борган, лекин у бирон ёрдам сўрашга қўрққан.\n"Мени маҳбусдек қулфлаб қўйишарди. Бир марта юқоридаги ётоқхонадан 13 кун чиқарилмадим", - дейди у.\n"У ердан фақат юқори қаватдаги деразадан ошиб тушиб, ёки ўзимни ўлдирим қутулишимни ўйладим. Ҳаммаси якун топишини истагандим", - дейди Қавал.\nҚавал ниҳоят қочишга муваффақ бўлди, ва қорда оёқяланг қочган бу келинчак бошпанага олиб келинди.\nБританиядаги осиёлик аёллар орасидаги суиқасд даражаси ўртача миллий кўрсаткичдан уч баравар юқоридир. Зўравон оиладан қутулишга умиди қолмаган аёллар ўзларини ўлдиришни ягона йўл деб биладилар.\nҲар йили Британияда 10-12та "шаън қотилликлари" амалга оширилади. Уларнинг бари қонли йўлларда юз беради.\nОила шаънига доғ туширган қизни ўлдириш учун одатда оиланинг бир неча аъзолари жалб қилинади, ва бундан деярли бутун оила хабардор бўлади.\nКурд ва эроний маҳаллалардаги аёллар ҳам "шаън" билан назорат қилинади.\nМен билан суҳбатлашган курд қиз Лайло Британияга эри билан яшаш учун келган, лекин кўп ўтмай унинг нақадар беқарор ва зўравон эканига гувоҳ бўлган.\n"У томоғимни қўллари билан бўғиб, сени ўлдириб, парча-парча қилиб кесаман ва ахлат халтасига солиб чиқариб ташлайман, ҳеч ким билмайди деди", - дейди у юмшоқ овозда.\nЛайло зўравонликлар ортидан касалхонага тушди, лекин у хомиладор бўлгани учун эрининг олдига қайтди. Бироқ, аҳвол шунчалар ёмонлашдики, унга полиция аралашди ва Лайло бошпанага олиб келинди.\nЛекин, эридан қочиш билан унинг ҳаётига бўлган таҳдид аримаган.\n"Улар учун жамият, қариндошлар ва маҳаллаю куйдан четлангандан кўра, ўз ўғли ё қизини оқ қилган осонроқ. Ҳамма нарса шу қариндошларни мамнун қилиш учун қилинади"\n"Мен бошпанага келиб оиламнинг шаънига доғ туширдим, чунки Курдистонда бошпана жуда ёмон жой деб кўрилади", - дейди у.\nБританияда оила шаъни деб қанча қотиллик амалга оширилишини ҳеч ким аниқ билмайди.\nЭрон ва курд аёллари ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи ташкилот яқинда полиция статистикаси борасида тадқиқот ўтказиб, йилига 2,823та шундай жиноят содир этилишини аниқлади. Бу кунига деярли саккизта дегани.\nЛекин, полиция идораларининг бир чораги ҳамкорлик қилмаган, ундан ташқари, кўплаб жиноятлар полицияга хабар қилинмайди. Шундай экан, ҳақиқий кўрсаткич бундан ҳам юқори.\nҲозирда Британияда бу каби зўравонликлар ҳақида хабар бериш учун махсус телефон линияси ташкил қилинган.\nЛинияга асос солинганидан бери, унга келаётган қўнғироқларнинг сони икки баравар кўпайган ва бугунда кунига 500тани ташкил қилади.\nҚўнғироқларга жавоб берадиган яширинча бинода мен ўзи ҳам аввал оилавий зўравонлик қурбони бўлган ходим билан учрашдим.\nНейна эрининг дўппослашларидан қочиб кетгани туфайли оиласи томонидан оқ қилинган.\n"Қачонки у мени урса, ўзимнинг ота-онам "Нимага унга овозингни кўтардинг. Ўзинг шунга лойиқсан" дейишарди", - дейди Нейна.\nНейна ўз оиласи нега шундай йўл тутганини тушунади. "Улар учун жамият, қариндошлар ва маҳаллаю куйдан четлангандан кўра, ўз ўғли ё қизини оқ қилган осонроқ. Ҳамма нарса шу қариндошларни мамнун қилиш учун қилинади", - дейди у.\nЎзи ўлдириб кетилишидан қўрққан ё қўрқмаганлиги ҳақида сўраганимда, Нейна қўрққанини айтади. "Жуда тез-тез бўлиб туради, хатто ҳозир ҳам. Дадам аллақачон менга айтган, "Агар эрингдан ажралсанг, мени ўзим қилишни истамаган амалга мажбурлайсан" деган", - дейди у.\nҲаммаси қаттиқ қўрқув остидан яшаётган эсаларда, мен суҳбатлашган аёлларнинг ҳеч бири зўравон оилаларига қайтиш ниятлари йўқлигини айтишди.\nУларнинг бари Британияда ҳаётларини қайтадан қуришни истайдилар, ҳамда таълим олиб, ўз фарзандларини оилавий зўравонлик бўлмаган муҳитда ўстиришни хоҳлайдилар.