Холис тавба – Islom Nuri\nБисмиллаҳ, вассолату вассаламу ала расулиллаҳ.\nУлуғ покланиш ойи, ибодатларга чиниқиш ойи, раҳмат ва мағфират ойи Рамазон карим кириб келиши олдидан гуноҳ ва маъсиятлардан тавба қилиб қалбларимизни мусаффо қилиб олиш мақсадида ушбу ўта муҳим мавзуни сиз азиз ўқувчиларимизга тақдим қилишни хоҳладик. Шояд порлоқ қалблар билан Рамазонни қаршиласак ва ундан мўл-кўл фойда олсак.\nФозил дўстлар, азиз биродарлар, барчангизга Аллоҳнинг саломи бўлсин, қадамларингизга ҳасанот, даврамизга хуш келибсиз, барчамизни Аллоҳ таборака ва таоло Ўзининг жаннатида ҳам жамласин ва даъватчилар саййиди бўлган Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан бирга қилсин. Зотан, У бунинг эгаси ва бунга қодирдир.\nАллоҳ йўлидаги дўстларим! Бугун сизлар билан холис тавба ҳақида суҳбатлашамиз. Ушбу улуғ мавзуда бўладиган суҳбатимизни одатдагидек бир неча моддаларга бўлиб оламиз:\nТўртинчи: Тавбанинг шартлари\nБешинчи: Тавба йўлидаги тўсиқлар ва улардан қутулиш йўллари\nСўзларимга диққат-эътибор қаратишингизни сўрайман, Аллоҳ таоло барчамиздан тавбаларимизни қабул қилсин, дунёда ҳам, охиратда ҳам гуноҳларимизни яширсин, сўзга қулоқ солиб, унинг яхшисига эргашадиган кишилардан қилсин. «Бас (эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам), Менинг бандаларимга — сўзга қулоқ тутиб, унинг энг гўзалига эргашадиган зотларга хушхабар беринг! Ана ўшалар Аллоҳ ҳидоят қилган зотлардир. Ва ана ўшаларгина ақл эгаларидир» (Зумар: 18).\nСевикли дўстларим! Имом Ибнул Қаййим раҳимаҳуллоҳ айтадилар: Кўпчилик одамлар онгли, амалий равишда ва дарҳол тавба қилиш у ёқда турсин, тавбанинг қадрини ва фазлини ҳатто билишмайди ҳам. Ҳолбуки, тавба Ислом динининг ҳақиқатидир, диннинг ҳаммаси тавба деган сўз остига дохилдир. Шунинг учун ҳам тавба қилувчи шахс Раҳмоннинг севикли бандаси бўлишга ҳақли бўлди. Тавбанинг луғатдаги маъноси «қайтиш»дир. Аллоҳга тавба қилувчи – Аллоҳ ёқтирмайдиган нарсадан зоҳирда ҳам, ботинда ҳам қайтувчи ва Аллоҳ яхши кўрадиган нарса томонга зоҳиран ва ботинан бурилувчи кишидир.\nТавба ҳар лаҳза ва ҳамма вақт фарз эканига далил бўлувчи кўплаб оят ва ҳадислар ҳамда умматнинг ижмоъи мавжуд. Чунки, мусулмон киши зоҳирий ва ботиний маъсиятдан холи эмас. Шунинг учун у то Аллоҳга йўлиққунига қадар умридаги нафаслар сонича Унга тавбани янгилаб туриши ва Аллоҳ таолога тавба қилган ҳолида дунёдан ўтмоғи лозим бўлади.\nАллоҳ таоло айтади: «Эй мўминлар, Аллоҳга холис тавба қилинглар, шоядки Парвардигорингиз сизларнинг ёмонлик-гуноҳларингизни ўчириб, остидан дарёлар оқиб турадиган жаннатларга киритур. У Кунда Аллоҳ пайғамбарни ва у билан бирга иймон келтирган зотларни шарманда қилмас. Уларнинг нурлари олдиларида ва ўнг томонларида юрур. Улар: «Парвардигоро, Ўзинг бизларга нуримизни комил қилиб бергин ва бизларни мағфират қилгин. Албатта Сен барча нарсага қодирдирсан», дерлар» (Таҳрим: 8).\nЯна айтади: «Барчаларингиз Аллоҳга тавба қилинглар, эй мўминлар! Шоядки (шунда) нажот топсангизлар» (Нур: 31).\nЯна айтади: «Ким тавба қилмаса бас, ана ўшалар золим кимсаларнинг ўзидирлар» (Ҳужурот: 11).\nИбн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинган ҳадисда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Эй инсонлар! Аллоҳга тавба қилингиз ва истиғфор айтингиз! Албатта, мен бир кунда юз маротаба тавба қиламан» (Имом Муслим (42/2702) ривояти). Аллоҳ таоло ўтган ва келгуси гуноҳларини мағфират қилиб қўйган Пайғамбаримиздек зот Аллоҳга бир кунда юз марта истиғфор айтиб, тавба қилар эканлар.\nБухорий ривоятида: Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Аллоҳга қасамки, мен бир кунда Аллоҳга етмиш мартадан зиёдроқ истиғфор айтиб, тавбалар қиламан» (Имом Бухорий (№6307) ривояти).\nЭй мусулмонлар, эй ёшлар! Мустафо соллаллоҳу алайҳи ва саллам бир кунда еру осмонлар Парвардигорига минглаб марта тавба қилган бўлсалар, ҳеч бир мусулмон катта-кичик гуноҳлардан холи бўлмайди, демак биз ҳаётимиздаги нафасларимиз ададича тавба қилишга муҳтож эканмиз. Хурсанд бўладиган жиҳати шундаки, то жон ҳалқумингизга етмагунича ё қуёш ботиш томонидан чиқмагунича Аллоҳ таоло ҳаргиз тавба эшигини ёпмайди.\nҲавои хоҳишларидан сўзламайдиган ростгўй зотнинг сўзларини тадаббур қилиб кўринг. «Саҳиҳ Муслим»да Абу Мусо розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Аллоҳ таоло кундузининг гуноҳкори тавба қилиши учун тунда қўлини ёзади, тунда гуноҳ қилган киши тавба қилиши учун кундузи қўлини ёзади, то қуёш ботиш томонидан чиқмагунича (шу ҳол давом этаверади)».\n«Саҳиҳайн»да Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганлар: «Аллоҳ таоло ҳар кеча дунё осмонига тушади…». Тушиши Ўзининг камолига ва жалолига муносиб тарзда бўлади, сиз бу ҳақда зеҳнингизга келган нарсаларнинг ҳаммасини қувиб юборинг, Аллоҳ таоло буларнинг ҳаммасидан бошқачадир. «(У зот) Ўз аршига ўрнашган Раҳмондир» (Тоҳа: 5). Унинг ўрнашиши Ўзи хабар берганидек ва Ўзи истаган кўринишда ва Ўзи айтган маънодадир, Унинг ўрнашиши тушиш ва кўчиб юришдан покдир. На арш Уни кўтаради ва на курсий Унга суянчиқ бўлади. Балки, арш ва унинг кўтарувчилари, курсий ва унинг буюклиги, ҳамма-ҳаммаси Унинг қудрати лутфи билан кўтарилмиш, Унинг зўр чангали билан тутилмиш.\nЎрнашиш маълум, кайфияти номаълум, унга иймон келтириш вожиб, бу ҳақда сўраш бидъат, қандай қилиб тушади деб сўралмайди. Аллоҳ таоло Ўзининг камоли ва жалолига муносиб равишда ҳар кеча дунё осмонига тушади, сиз бу ҳақда тасаввурингизга келган ҳамма нарсани қувинг, чунки Аллоҳ таоло ундан бошқачадир.\n«Бирон нарса У зотга ўхшаш эмасдир. У эшитувчи ва кўриб турувчидир» (Шуро: 11).\n«Кўзлар унга ета олмас. У кўзларга етар! У меҳрибон ва (ҳар нарсадан) огоҳ зотдир» (Анъом: 103).\n«У зот уларнинг олдиларидаги (яъни охиратдаги) ва ортларидаги (яъни дунёдаги) бор нарсани билур. Улар эса У зотни била олмаслар» (Тоҳа: 110).\n«(Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам), айтинг: «У — Аллоҳ Бирдир. (Яъни Унинг ҳеч қандай шериги йўқдир. У яккаю ёлғиздир). Аллоҳ (барча ҳожатлар билан) кўзланувчидир (яъни барча ҳожатлар Ундан сўралади, аммо У ҳеч кимга муҳтож эмасдир). У туғмаган ва туғилмагандир (яъни Аллоҳнинг ўғил-қизи ҳам, ота-онаси ҳам йўқдир. У азалий ва абадий зотдир). Ва ҳеч ким У зотга тенг эмасдир» (Ихлос: 1-4).\nУ Ўзининг исмларида ягонадир, Ўзининг зотида ягонадир, Ўзининг сифатларида ягонадир, Ўзининг иш-феълларида ягонадир.\nУни энг яхши танувчи зот ( Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтганлар: «Аллоҳ таоло ухламайди, ухлашлик Унга муносиб эмасдир. Тарозини (яъни адолатни ёки ризқни) туширади ва кўтаради. Кундузнинг амалидан аввал кечанинг амали, кечанинг амалидан олдин кундузнинг амали Унга кўтарилади. Унинг пардаси нурдир, агар уни очса Юзининг нури Кўзи етган барча халқларини куйдириб юборади» (Муслим ва Аҳмад Абу Мусо розияллоҳу анҳудан ривоят қилганлар).\nХуллас, Аллоҳ таоло ҳар кеча дунё осмонига тушади ва: «Мен Подшоҳман, Менга дуо қиладиган борми, уни ижобат этсам, Мендан сўрайдиган борми, унга ато этсам, Менга истиғфор айтадиган борми, унинг гуноҳларини кечирсам», дейди. То тонг ёришгунича шундай давом этади (Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nХўш, сиз қаерда бўласиз тунда?! Тунни шармсиз филмлар томоша қилиш билан ўтказасиз. Эй бечора, эй умрини сериаллар ва филмлар кўриш билан ўтказаётган кимса, кўзингни оч!! Уйғон ва ўрнингдан тур!! Ўлим кутилмаганда бостириб келади. Хожамиз жалла жалолуҳу сенга нидо қилмоқда, сен эса ғафлатда ётибсан! Кўзингни оч, уйғон!!\nАллоҳ жалла жалолуҳу сенга хитоб қилмоқда: «Мен Подшоҳман, Менга дуо қиладиган борми, уни ижобат этсам, Мендан сўрайдиган борми, унга ато этсам, Менга истиғфор айтадиган борми, унинг гуноҳларини кечирсам».\n«Саҳиҳайн»да Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганлар: «Аллоҳ таоло айтади: Мен бандамнинг Мен ҳақидаги ўйидаман. Мени эслаган чоғида Мен у билан биргаман. Агар у Мени ичида зикр қилса, Мен ҳам уни ичимда зикр қиламан. Агар бир жамоатда зикр қилса, Мен уни улардан яхшироқ жамоатда зикр қиламан. Бандам менга бир қарич яқинлашса, Мен унга бир газ (60-70 см атрофида узунлик ўлчови) яқинлашаман. Агар менга бир газ яқинлашса, Мен унга бир қулоч яқинлашаман. Агар у Мен томон юриб келса, Мен у томон югуриб бораман!».\nОлға эй мусулмон! Олға бу буюк фазлу марҳамат сари! Аллоҳга қасамки, агар тавбанинг фазлини билсангиз эди, бир зум ҳам тавбани тарк этмаган бўлардингиз.. Суҳбатимизнинг иккинчи моддаси шу ҳақда давом этади.\n1) Тавбанинг энг катта фазилати – у Парвардигорнинг бандани яхши кўришига сабаб бўлади. Сўзимга яхши эътибор бердингиз деб ўйлайман. Яъни, мен тавба банданинг Парвардигорга бўлган муҳаббатига сабаб бўлади, демадим, балки тавба Парвардигорнинг бандага бўлган муҳаббатига сабаб бўлади, дедим. Эй инсон, сен ўзи кимсанки, сени Аллоҳ яхши кўрса?!! Имом Бухорий Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадиси қудсийда Аллоҳ жалла ва ало айтади: «Ким Менинг (тоат-ибодатимда мустаҳкам бўлган) дўстимга душманлик қилса, Мен унга уруш эълон қиламан. Бандам унга фарз қилган амалларимдан кўра Менга суюмлироқ бўлган бошқа бирор нарса билан Менга яқинлаша олмайди. Бандам Менга нафл амалларини қилиш билан яқинлашиб бораверади, ҳаттоки Мен уни яхши кўриб қоламан. Агар яхши кўриб қолсам, Мен унинг эшитадиган қулоғи, кўрадиган кўзи, ушлайдиган қўли ва юрадиган оёғи бўламан. (Яъни, у фақат мен хоҳлаган ва мени рози қиладиган нарсаларни эшитади, кўради ва ҳоказо.) Агар сўраса, албатта бераман, паноҳ тиласа, албатта паноҳимга оламан».\nХўш, Аллоҳ сизни яхши кўриб қолса, нима бўлади? Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Аллоҳ таоло бир бандани яхши кўрса, Жибрийлни чақириб: «Мен фалончини яхши кўраман, сен ҳам уни яхши кўргин», дейди. Шунда Жибрийл ҳам уни яхши кўриб қолади. Сўнг само аҳли ичида: «Аллоҳ фалончини яхши кўради, сизлар ҳам уни яхши кўринглар», деб нидо қилади, само аҳли ҳам уни яхши кўрадилар. Шундан сўнг у инсон учун ерда қабулият (яъни, одамларнинг муҳаббати ва розиликлари) вужудга келади. Агар Аллоҳ бир бандани ёмон кўрса, Жибрийлни чақириб: «Мен фалончини ёмон кўраман, сен ҳам уни ёмон кўргин», дейди. Шунда Жибрийл ҳам уни ёмон кўриб қолади. Сўнг само аҳли ичида: «Аллоҳ фалончини ёмон кўради, сизлар ҳам уни ёмон кўринглар», деб нидо қилади, само аҳли ҳам уни ёмон кўрадилар. Шундан сўнг у инсон учун ерда нафрат вужудга келади» (Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nАгар еру осмонлар Парвардигори сизни яхши кўрса, сиз дунё-ю охират бахтига эришасиз. Ўзингиз ўйлаб кўринг, агар дунёдаги бирон масъул раҳбар сизни яхши кўрса, сиз дунёдаги энг бахтиёр инсон бўласиз. Шундай экан, дунё-ю охират Қўлида бўлган Зот агар сизни яхши кўрса, сиз дунёда ҳам, охиратда ҳам энг саодатли инсонга айланасиз.\n2) Тавбанинг фазилатларидан яна бири шуки, у Парвардигорнинг банда билан шодланишига сабаб бўлади. «Саҳиҳайн»да Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Парвардигор таолони энг яхши танувчи зот бўлмиш Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганлар: «Аллоҳ бандасининг тавбаси билан бир кишидан кўра ҳам кўпроқ хурсанд бўладики, у кимсасиз саҳрода туясига озиқ-овқати ортилган ҳолда бораётганида туяси қочиб кетди. Туяни топишдан умиди узилгач, ноумид бўлиб бир дарахт соясига бориб (ўлимини кутиб) ётиб олди. Бир вақт қараса, туяси олдида турибди. Унинг тизгинидан тутганича қаттиқ хурсанд бўлиб кетганидан тили адашиб: «Эй Парвардигор! Сен бандамсан, мен роббингман», деб юборди. (Аллоҳ бандасининг тавба қилишидан ана шу кишидан кўра ҳам кўпроқ хурсанд бўлади)» (Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nУшбу бечора банданинг қаттиқ хурсанд бўлиб кетганидан тили адашиб, нима деяётганини ҳам билмай қолиб: «Парвардигор! Сен бандамсан, мен роббингман» деб юборганини тасавур қилинг. Аллоҳ таоло сизнинг тавба қилишингиз билан йўқолган туяси қайтиб келган шу банданинг хурсандлигидан кўра ҳам кўпроқ хурсанд бўлади.\n3) Тавбанинг фазилатларидан яна бири – у қалбнинг нурланишига ва гуноҳлар асарининг ўчиб кетишига сабаб бўлади. Оҳ, бу нақадар буюк фазилат!! Огоҳ бўлинг эй ёшлар! Ҳар бир муслим ва муслима огоҳ бўлсин! Бу мавзудан олим ҳам, ҳоким ҳам, эркак ҳам, аёл ҳам, йигит ҳам, қиз ҳам беҳожат бўлолмайди, ҳамма-ҳаммамиз тавбага эҳтиёжлимиз.\nТавба қалбнинг ёришишига ва гуноҳ асари ўчишига сабабдир. Агар тавбангизда содиқ бўлсангиз, Аллоҳ таоло сизни тавбангиз сабабли ҳар қандай катта ва кичик гуноҳдан поклайди. Термизий ва Ҳоким Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан саҳиҳ санад билан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Банда бир гуноҳни қилса, унинг қалбида битта қора доғ пайдо бўлади. Агар ундан тийилиб, истиғфор айтса ва тавба қилса, қалби тозаланади. Агар яна гуноҳ қилишга қайтса, доғ кўпайиб, бутун қалбини қоплаб олади. Бу Аллоҳ таолонинг қуйидаги оятида айтилган қоплаб олишдирки: «Балки уларнинг дилларини ўзлари касб қилгувчи бўлган гуноҳлари (занги) қоплаб олгандир!» (Мутоффифун: 14). (Саҳиҳ сунан ат-Термизий: 2654).\nЭътибор беринг, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг сўзларига: «Агар ундан тийилиб, истиғфор айтса ва тавба қилса, қалби тозаланади». Қалбига иккинчи марта нур ва иймон қайтади. Чунки, қалбда иймоннинг нури бордир.\nТакрор айтаманки, қалбда иймоннинг нури бўлади. Алий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганлар: «Қалб борки, унинг ой юзини тўсувчи булутга ўхшаш бир булути бўлади. Ой нур сочиб турганда тўсатдан уни булут ўраб, қоронғилатиб қўяди. Булут очилгач, яна ёрита бошлайди» (Абу Нуъайм, Дайламий ривоят қилганлар, Албоний «Ас-силсилатус-саҳиҳа»да (2268) саҳиҳ санаган).\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ушбу сўзларини тафаккур қилиб кўринг. Самода ой нур сочиб тураркан, бирдан қоп-қора қалин булут сузиб келиб, ой юзига парда ташлайди ва унинг нурини ердан тўсади. Бу эса маъсиятларнинг қалбга қараб ҳаракатланиши ва қалбдаги иймон нурини тўсиб қўйишига ташбеҳдир. Энди қора булутлар сурилиб, ой юзи очилиши гуноҳ ва маъсиятларнинг тавба ва истиғфор билан четга сурилиши ва иймон нурининг яна қайтадан балқишига мисолдир. Мустафо соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганларидек: «Банда бир гуноҳни қилса, унинг қалбида битта қора доғ пайдо бўлади. Агар ундан тийилиб, истиғфор айтса ва тавба қилса, қалби тозаланади. Агар яна гуноҳ қилишга қайтса, доғ кўпайиб, бутун қалбини қоплаб олади. Бу Аллоҳ таолонинг қуйидаги оятида айтилган қоплаб олишдирки: «Балки уларнинг дилларини ўзлари касб қилгувчи бўлган гуноҳлари (занги) қоплаб олгандир!» (Мутоффифун: 14). (Саҳиҳ сунан ат-Термизий: 2654).\n4) Тавбанинг фазилатларидан яна бири шуки, у дунёда ҳам, охиратда ҳам бахтли ҳаёт кечиришга сабаб бўлади. Мол-дунё ва бойлик истаган одам тавба қилсин – бу сўзимга қуйида Қуръондан далил олиб келаман – фарзанд неъматидан маҳрум бўлиб, фарзанд истаган киши тавба қилсин, дунёда фароғатли ҳаёт истаган киши тавба қилсин, охиратда саодатли ҳаётга эришиш истагида бўлган киши тавба қилсин… Парвардигор жалла ва алонинг Каломига қулоқ тутинг: (Нуҳ алайҳиссалом) «Мен дедимки: Парвардигорингиз (Аллоҳ)дан мағфират сўранглар, албатта У ўта мағфиратли бўлган зотдир. (Шунда) У зот устларингизга осмондан ёмғир қуйдирур. Ва сизларга мол-дунё, бола-чақа билан мадад берур ҳамда сизларга боғу бўстонлар (ато) қилур ва сизларга оқар дарёлар (ато) қилур. Нега сизлар Аллоҳни улуғлашни (яъни Унга ибодат қилишни) ўйламайсизлар?!» (Нуҳ: 10-13). Нега сизлар Аллоҳнинг тавҳидини рўёбга чиқармайсизлар, Унга ҳақиқий ибодат қилмайсизлар, Уни тўғри таний олмайсизлар?!! Тавба ва истиғфорнинг натижаларини кўринг!! Эй камбағалликдан қўрқадиган, қурғоқчиликдан қийналадиган, фарзандсизликдан эзиладиган инсонлар! Еру осмоннинг Парвардигорига тавба қилинг ва истиғфор айтинг, У устингизга ёмғирлар ёғдиради, сизларга мол-дунё, бола-чақа билан мадад беради, сизларга боғу бўстонлар ва оқар дарёлар ато этади!!\n«Агар у қишлоқларнинг (жойнинг) аҳли иймон келтириб, тақводор бўлганларида эди, албатта Биз уларга осмону Ердан баракот (дарвозаларини) очиб қўйган бўлур эдик. Лекин улар (пайғамбарларимизни) ёлғончи қилдилар, бас, уларни ўзлари қилган гуноҳлари сабабли ушладик» (Аъроф: 96).\nЭй мол-давлат истаган кимса, тавба қил… Эй фарзанд неъматидан маҳрум кас, тавба ва истиғфорни лозим тут. Аллоҳга қайт, билгинки, тавба дунёда ҳам, охиратда ҳам бахтли-саодатли ҳаёт сабабидир. Аллоҳга қасамки, шу дунёда Аллоҳга тавба қилмаган ва мудом тавбани ўзига лозим тутмаган киши охиратда саодатга эришолмайди. «У Кун келганида, бирон жон гапирмас, магар Унинг (Аллоҳнинг) изни билангина гапирур. Бас, у (Кунга ҳозир бўлганлар) орасида бахтсизи ҳам бўлур, бахтлиси ҳам. Бас, энди бадбахт кимсалар дўзахда бўлиб, у жойда оҳу фарёд қилурлар. Улар унда осмонлар ва Ер бор экан (яъни абадий) қолурлар, магар Парвардигорингиз хоҳлаган (тавҳид аҳлидан бўлган осийларни дўзахда бир муддат турганларидан кейин чиқариши бундан мустаснодир). Зотан, Парвардигорингиз фақат Ўзи истаган ишни қилувчи зотдир! Энди бахтиёр зотлар эса жаннатда бўлиб, у жойда осмонлар ва Ер тургунча (яъни тоабад) турурлар, магар Парвардигорингиз (дўзахда бир муддат туришларини) хоҳлаган (тавҳид аҳлидан бўлган осийларнинг жаннатга киришларининг кечиктирилиши бундан мустаснодир). Бу (яъни жаннатга тушиш бахтига эришиш Парвардигорингизнинг) туганмас инъомидир (Ҳуд: 105-108).\nПарвардигорим, Ўзинг бизларни саодат аҳлидан қилгайсан.\nЭй гуноҳларидан пушаймон бўлувчи, пушаймонлигинг асари қани?!! Хатоларинг учун йиғи қани?!!\nЭй хатолар асири, қани кўз ёшлари?!!\nЭй Парвардигорига қабоҳатлар билан юзланувчи кимса, дўзахга тоқатинг етарлими?!!\nВо ҳасрато, бугун тавбага чақирилганда жавоб бермасанг!! Тавбани эслатилганда унга шошилмасанг!! Тавба қилишга шошил, уни кечиктирма, пайсалга солма! Чунки, ўлим тўсатдан келади. Яхшилар тавба қилишда сендан ўзиб кетдилар, сен ҳам улардан қолма!


03:15 01 Ноябр 2020\n14:58 10.03.2020 (Янгиланган 09:39 11.03.2020) Ҳавола олиш\nХХI аср ўзбек аёли – ўқимишли, ижтимоий фаол инсон бўлиб, у нафақат бизнес, саёҳат қилиш, балким ўз блогини юритиши ҳам мумкин.\nБугунги кунда Ўзбекистонда аёллар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва гендер тенгликка катта эътибор берилмоқда. Сўнгги йилларда раҳбар лавозимларида ишлаётган аёллар сони тезлик билан ошиб бормоқда.\nВаҳоланки, Марказий Осиёда ҳар доим ҳам бундай бўлмаган. Бундан 100 йил олдин ўзбек аёллари дунёга паранжи остидан боқардилар ва фақат ички ҳовлида уй юмушларини бажаришларди.\nЎтган асрнинг йигирманчи йилларида ўзбек аёллари паранжидан халос бўллди ва оммавий равишда таълим ола бошлади. Оғир уруш йилларида эса унинг бир ўзи ҳам уй ҳам далаларда, завод ва фабрикаларда ишлади.\nЎтган асрнинг 70 йиллардан бошлаб Ўзбекистонда олий маълумотли аёллар сони тез ўсиб борди, аёллар илм-фан, маданият, тиббиёт ва бошқа соҳаларни фаол эгаллай бошлашди.\nХХI аср ўзбек аёли – ўз ҳуқуқларини яхши билган, ўқимишли ва фаол инсондир. У нафақат, бола парвариши, уй юмушларини бажариши, чиройли кийиниши, балким бизнес, саёҳат қилиш ва ўз блогини юритиши ҳам мумкин.\nШавкат Мирзиёев ҳукумат бошига келганидан буён аёлларни раҳбар лавзомларга тайинлашга кўпроқ эътибор берила бошланди. Бугунги кунда ҳар бир ташкилотда аёл раҳбарлар сонини 30 %га етказиш - аниқ мақсад қилиб қўйилган.


Янги йил таътилини илиқ денгиз соҳилларида ким ўтказиши аниқ бўлди - «Туронбанк» АТБ\nЯнги йил таътилини илиқ денгиз соҳилларида ким ўтказиши аниқ бўлди\nЯнгиланган сана: 6 Декабр 2019, 16:26\nМаълумки, “Туронбанк” АТБ глобал тўлов индустриясида фаолият юритаётган энг илғор технологик компания бўлмиш “Mastercard” халқаро тўлов тизими билан яқин ҳамкорликни йўлга қўйиб, ўзининг замонавий менежмент стратегиясида иш юритмоқда. Хусусан, жорий йил бошидан молия муассасаси ушбу турдаги халқаро пластик карталарини тўлақонли эмиссия қилишни бошлади. Айни пайт банкда икки турдаги яъни “Mastercard Standard” ва “Mastercard Gold” карталари муомалада бўлиб, уларга “MyTuron” иловаси орқали чекланмаган миқдорда хорижий валюта сотиб олиш имконияти берилган. Аҳамиятлиси, ҳисобот даврида шу каби пластик карточкаларнинг 7,5 минг таси аҳолига тақдим этилди.\nЯна бир жиҳатни қўшимча қилиш керак, “Туронбанк” АТБ “Mastercard” карталарининг оммабоплигини ошириш, истеъмолчиларга унинг кенг имкониятларини етказиш мақсадида қатор акцияларни ҳам ўтказиб келмоқда. Улардан бири жорий йилнинг 15 август санасидан 30 ноябрга қадар давом этган “Mastercard” халқаро пластик карталаридан фойдаланинг ва Янги йил таътилини Жанубий – шарқий Осиёнинг илиқ денгиз соҳилларида Туронбанк билан ўтказинг” номли акциядир.\nУнда қатнашиш учун иштирокчилар “Mastercard” халқаро пластик карталари орқали камида 300 доллари миқдоридаги тўловни амалга оширишларининг ўзи кифоя эди. Ғолиб эса тасодифий танлов шартларига кўра аниқланди. Ушбу омадли мижозга совринни топшириш маросими эса “Туронбанк” АТБнинг Бош офисида тантанали тарзда ўтказилди.\nУнда молия муассасаси Бошқарув Раиси ўринбосари Рискулов Акмал Толибжонович, “Mastercard” бизнесини Марказий Осиё мамлакатларида ривожлантириш директори Антон Бороздин, компания вакиллари Юрий Батхин ва Игорь Степанов ҳамда мижозлар иштирок этишди.\nСўзга чиққанлар, “Туронбанк” АТБ ва “Mastercard” халқаро тўлов тизими ўртасида кенгайиб бораётган мустаҳкам ҳамкорлик ва амалга оширилиши кутилаётган янги лойиҳалар ҳақида йиғилганларга маълумот беришди. Уларнинг фикрича, қисқа вақт ичида банкнинг шу турдаги карталари кенг оммалашишида, кўрсатилаётган сифатли молия хизматларининг ўрни аҳамиятлидир. Мижозларнинг банкка бўлган ишончи эса бу йўналишда янада кўпроқ ишлашга ундайди.\nШу ўринда айтиш керак, 15 август санасидан 30 ноябрга қадар давом этган мазкур акцияда кўплаб мижозлар иштирок этган бўлиб, улардан фақат бир нафар омадли инсон Олег Пак янги йил таътилини Жанубий – шарқий Осиёнинг илиқ денгиз соҳилларида ўтказиш имкониятини қўлга киритди. Унинг оила аъзоларига эса тантанали тарзда махсус сертификат топширилди.\nТўғрисини айтсам, ҳеч ҳам кутмаган эдик. Ўғлим “Туронбанк” АТБнинг бир неча йиллардан буён мижози ҳисобланади. Хизматлари, таклиф этаётган молиявий маҳсулотлари менга жуда маъқул. Фаолиятим меҳнат фаолияти сабаб кўп вақт чет эл сафарларида бўлади. Шунинг учун ҳам “Туронбанк” АТБнинг “Mastercard” халқаро карталаридан мунтазам фойдаланади. Ҳозирга қадар биз ҳеч қандай ноқулайликларни сезмадик. Ҳаммаси аъло даражада. Қандайдир саволлар туғилса, банк ходимлари зудлик билан жавоб топиб, бир неча дақиқалар ичида масалани ҳал этишади. Бу акцияда ғолиб бўламиз деб ўйламаган эдик. Бундай тантанали тарзда тақдирлашганидан жуда ҳам хурсандман. Бу биз мижозлар учун ажойиб рағбатдир. Ҳам сифатли хизмат ҳам мана бундай катта совғалар. Бу шунчаки, қойилмақом. Бундан кейин ҳам банк билан ҳамкорликни давом эттирамиз, деди банк мижози Олег Пакнинг онаси Магай Галина.\nБундан ташқари, тақдирлаш маросими давомида йиғилганлар билан турли викторина ўйинлари ҳам ўтказилиб, саволларга тўғри жавоб берганларга совғалар тақдим этилди.\nШу ўринда қўшимча қилиш керак, бу “Туронбанк” АТБнинг “Mastercard” халқаро тўлов тизими билан ҳамкорликда ташкил этган биринчи акцияси эмас. Жорий йилнинг март ойидан 1 июнь санасига қадар ҳам мега акция ўтказилган эди. Унинг доирасида эса 100 нафарга яқин мижозларга турли хилдаги махсус совғалар топширилиб, энг омадли иштирокчига Nexia III енгил автомобили тақдим этилган.\nБир сўз билан айтганда, Туронбанк АТБ замонавий ахборот – коммуникация технологияларига асосланган ҳолда молиявий барқарорлик белгисига эришиш учун олға қадам босмоқда.\nАвтор: кўрсатилмаган / Манба: кўрсатилмаган / Кўришлар: 340


Суд ҳукми устидан апелляция ва кассация тартибида шикоят бериш муддатлари узайтирилади - UzNews.uz\nСуд ҳукми устидан апелляция ва кассация тартибида шикоят бериш муддатлари узайтирилади\nШунингдек, янги тартибга кўра келгусида фуқаро судга аппеляция шикояти киритмаган бўлса, унинг кассация тартибидаги шикояти кўриб чиқилмайди.\nБугун АОКАда Олий суд мутасаддилари иштирокидаги матбуот анжумани бўлиб ўтди. Мазкур матбуот анжуманида Сенат ялпи мажлисида суд-ҳуқуқ соҳасига оид маъқулланган қонунларнинг мазмун-моҳияти бўйича ҳам маълумотлар берилди.\nЖумладан, янги тартибга кўра, суд ҳукми устидан апелляция шикоятларини бериш муддатлари узайтирилмоқда.\nЯъни, Жиноят-процессуал кодексида биринчи инстанция судининг ҳукми ва ажрими устидан апелляция тартибида шикоят бериш муддати 10 кундан 20 кунга, фуқаролик, маъмурий ва иқтисодий ишлар бўйича апелляция шикоятларини бериш муддатлари 20 кундан 1 ойга қадар узайтирилади.\nТаъкидланишича, тикланиши мумкин бўлган муддатга чегара мавжуд эмас, тарафлар ҳар қанча муддат ўтганидан кейин ҳам ўтказиб юборилган муддатни тиклаш тўғрисида судга мурожаат қилиш ҳуқуқи сақланиб қолмоқда.\nЭслатиб ўтамиз, жорий йил 18 декабрь куни бўлиб ўтган Сенатнинг навбатдаги ялпи мажлисида бу борадаги ҳужжат маъқулланган эди. Унга кўра, келгусида фуқаро судга аппеляция тартибида шикоят киритмаган бўлса, унинг кассация тиртибидаги шикояти кўриб чиқилмаслигига оид тартиб ўрнатилмоқда.


Хусусий уйларни қуришда энг машҳур маҳсулотлар турли хил параметрларнинг пойдевор блоклари ва турли ишлаб чиқариш плиталари (қолип ёки шаклсиз). Темир-бетон маҳсулотларини танлашда эътибор беришингиз керак бўлган биринчи нарса - бу уларнинг нархи эмас, балки сифати. Сифатли темир-бетон маҳсулотларини харид қилишнинг маълум талаблари мавжуддир.\nБетон буюмларнинг афзалликлари\nТемир-бетон буюмларининг афзаллиги уларнинг юқори даражадаги чидамлилигидир. Бу турдаги маҳсулотлар ҳеч қандай ўзгаришларсиз узоқ йиллар хизмат қилади.\nЮқори даражадаги мустаҳкамлик. Бу хусусият маҳсулотнинг механик шикастланишга қанчалик чидамлилигини кўрсатади. Бетоннинг сиқилишга чидамлилиги ва пўлатнинг кучланишга чидамлилиги туфайли, бу икки материалнинг комбинацияси маҳсулотларни айниқса мустаҳкам қилади.\nСейсмик қаршилик. Юқорида айтиб ўтилганидек, темир-бетон - бу турли хил ноқулай шароитларга дош беришга имкон берувчи пўлат ва бетон аралашмаси; силкинишларга ҳам чидамли.\nЁнғин хавфсизлиги. Бетон ёнмайдиган материал бўлиб, семент оҳакига ёнишнинг олдини оладиган бошқа табиий ингредиентлар қўшилганлиги сабабли, темир-бетон янада кўпроқ ҳимояга эга.\nТоварларнинг сифатини текширишнинг энг яхши усули - ишлаб чиқарувчининг заводига бориш. У ерда сиз унинг маданияти ва эстетикасини кўришингиз мумкин, арматура буюмлари қолипга қандай ўрнатилганлигини, арматура қайси ускунада тортилганлигини кўришингиз мумкин. Шунингдек, сақлаш жойларининг ҳолатини, бетон тайёрланадиган хомашё сифатини ва у ишлаб чиқариладиган асбоб-ускуналарни баҳолаш мумкин. Оддий визуал баҳолашдан фарқли ўлароқ, ишлаб чиқилган жиҳатлар қанчалик кўп бўлса, маҳсулот сифати шунчалик яхши бўлади.\nИшлаб чиқарувчининг заводида маҳсулот сифатини баҳолаш имкони бўлмаган тақдирда, сиз қурилиш лабораторияси хизматларидан фойдаланишингиз ва темир-бетон буюмларнинг сифатини бузувчи ёки бузилмайдиган бетон синов усуллари билан баҳолашингиз мумкин. Бундан ташқари, темир-бетон маҳсулот сифатини визуал баҳолашга ёрдам берадиган бир нечта оддий маслаҳатлар мавжуд.\nКиритилди: 10:15 24.01.2022. Ўқилди: 1472 марта. Фикрлар сони: 0 та.


“ТОЗА ҲАВО” ТАДБИРИ ҲАВОНИ ТОЗАЛАЙ ОЛАДИМИ? » "Табиат ва хаёт" газетаси тахририяти расмий веб-сайти\nБир неча йиллардан буён ҳар йили мамлакатимизнинг барча ҳудудларида икки босқичда “Тоза ҳаво”тадбирларида ўтказилади. Вилоятимизда ҳам вилоят ҳокимининг 2019 йил 10 апрелдаги фармойишига асосан жорий йилнинг 10 августидан 10 сентябригача худди ана шундай тадбирнинг иккинчи босқичи ўтказилмоқда.\nТадбирни ўтказишдан асосий мақсад, ҳудудимиз атмосфера ҳавосини турли зарарли газлардан тозалаш, автокорхона раҳбари ва хусусий автотранспорт воситалари ҳайдовчиларининг бу борадаги масъулиятини оширишдан иборат.\nБу тадбирга кенг жамоатчиликни жалб қилиш мақсадида вилоят экология ва атроф- муҳитни муҳофаза қилиш бошқармаси томонидан реклама роликлари, турли плакат ва паннолар тайрланди.\nНима бўлганда ҳам, “Тоза ҳаво” тадбири кундан - кунга оғирлашиб бораётган ҳавомизни тозалашга ёрдам берсин!\n“ТОЗА ҲАВО” тадбири тугади ... аммо


Ибодовни калтаклаб ўлдирган МХХчилар жазоланди. Бошқа зўравон погонлиларчи?\n14 апрел 2021, Тошкент вақти: 10:24\n2015 йилда МХХ ертўласидан чиққан Ибодовнинг жасадидаги қийноқ излари, суратни яқинлари Озодликка тақдим этган\n22 июнь куни маҳаллий тадбиркор Илҳом Ибодовнинг ўлимига алоқадорликда айбланган Давлат хавфсизлик хизмати (собиқ МХХ) Бухоро вилоят бошқармаси собиқ 9 ходими узоқ муддатларга озодликдан маҳрум этилди.\n44 яшар Илҳом Ибодов ва унинг 48 яшар акаси Раҳим Ибодовлар 2015 йилнинг 16 августида Бухоро шаҳридаги “Ситора” автомобиль бозорида МХХ ходимлари томонидан ҳибсга олинганди.\nАка-укалар тадбиркорлик билан шуғулланиб келган савдо қоидаларини бузганлик ва ноқонуний валюта олди-сотдисини ташкил қилганликда айбланди.\nОрадан бир ой ўтиб, Бухоро вилоят Миллий хавфсизлик бошқармаси тергов изоляторидан Илҳом Ибодовнинг ўлиги чиқди.\nЯқинлари ўшанда Илҳом Ибодовнинг МХХ ходимлари томонидан уриб ўлдирилганини даъво қилган, аммо бу даъволар эътиборсиз қолиб келаётган эди.\nАммо, 2018 йилнинг февралига келиб - президент Шавкат Мирзиёевнинг Бухоро вилоятига сафаридан кейин, вилоят ва республика ҳуқуқ-тартибот идоралари Ибодовлар оиласи мурожаатларига бирдан эътибор қаратди.\nНатижада, 22 июнь куни Ўзбекистон Республикаси Олий ҳарбий суди Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлиги хизмати Бухоро вилояти бошқармасининг Илҳом Ибодов ўлимига алоқадорликда айбланган собиқ 9 ходими, шу жумладан раҳбарларини, 18 йилгача озодликдан маҳрум этди.\nОзодлик қўлга киритган айрим тергов ва суд ҳужжатларидан маълум бўлишича, 08/26616-18-сонли мазкур жиноят иши Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасининг тергов гуруҳи томонидан шахсан Президент Шавкат Мирзиёевнинг кўрсатмаси асосида олиб борилган.\nШу тариқа, маҳаллий ва халқаро ҳуқуқни ҳимоя қилиш ташкилотлари кузатувида шаклланган Бухоролик тадбиркор ака-ука “Ибодовлар иши” – ҳақсизликка учраган бошқалар прецедент бўладими, деган савол ўртага чиқди.\nОзодлик бу савол билан бу иш суриштируви билан шуғулланган ва кузатган ўзбекистонлик ҳуқуқ фаоллари - "Ўтюраклар" клубининг собиқ раҳбари, ҳозирда эса асосчиси ва президенти бўлиб қолаётган Мўътабар Тожибоева, Мустақил ҳуқуқ ҳимоячилари ташаббус гуруҳи раҳбари Суръат Икромов ва "Эзгулик" инсон ҳуқуқлари жамияти раҳбари Адбураҳмон Ташановларни суҳбатга тортди.\nҚуйида фаоллар билан қурилган давра суҳбатини тинглашингиз мумкин:\nЎзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев 2017 йил 16 февраль куни Бухоро вилоятининг Пешкў туманида вилоят фаоллари билан бўлган учрашувда Миллий хавфсизлик хизмати (янги номи Давлат хавфсизлик хизмати) ни танқид қилди.\nМХХга берилган чексиз ваколатни танқид қилган президент, тизим фаолиятини ўтган асрнинг 30-йилларидаги қатағонга солиштирган эди.\nПрезидент ака-ука Ибодовларнинг қийноққа солинганини тилга олмаган эса-да, унинг қўлида МХХнинг Бухородаги жиноятлари ҳақида етарли далиллар борлини айтганди:\n“Бухородан менда жуда кўп манба бор. Тадбиркорларни айбсиз қамагани, қандай қийнагани, расмлари ҳам бор менда. Ўша ишни қилган терговчиларнинг ҳаммасининг фамилияси бор. Худо хоҳласа, соғ-саломат юрсак, вақт келади, телевизорда кўрасизлар. Уларни ҳам худди шу куйга солдираман. Нима учун, адолат бўлиши керак. Йигирма йил бўлса, йигирма йил қамалади”, деган эди президент.\n22 июнь куни Ўзбекистон Республикаси Олий ҳарбий суди Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлиги хизмати Бухоро вилояти бошқармасининг собиқ 9 ходими, шу жумладан раҳбарларини, 18 йилгача озодликдан маҳрум этди.\nЎзбекистон Республикаси Жиноят Кодексининг 301-моддаси (ҳокимиятни суиистеъмол қилиш, ҳокимият ваколатидан ташқарига чиқиш ёки ҳокимият ҳаракатсизлиги ) ва 235-моддаси (қийноқ) билан жавобгарликка тортилган мулозимлар 14 йилдан 18 йилга қадар бўлган муддатларга озодликдан маҳрум қилинди.\nҲарбий суд ҳукмига кўра:\n1. Бошқарма собиқ бошлиғи Рустам Азимов 14 йилга;\n2. Бошқарма бошлиғининг ички хавфсизлик бўйича ўринбосари Азим Юнусов 18 йилга;\n3. Бошқарманинг Коррупцияга қарши кураш бўлими бошлиғи Инъомжон Маърупов 16 йилга;\n4. Бошқарма тезкор вакили Умид Бобомуродов 18 йилга;\n5. Бухоро вилояти Солиқ бошқармаси бошлиғи ўринбосари Ровшан Ражабов 16 йилга;\n6. Бухородаги Қоровулбозор қамоқхонаси “лохмач”и Рустам Жумаев 18 йилга;\n7. Бухородаги Қоровулбозор қамоқхонаси “лохмач”и Умид Иноғомов 18 йилга;\n8. Бухородаги Қоровулбозор қамоқхонаси “лохмач”и Жамшид Сафаров 18 йилга;\n9. Бухородаги Қоровулбозор қамоқхонаси “лохмач”и Александр Иванов 18 йилга озодликдан маҳрум қилинди.\nШунингдек, Бухоро вилояти ИИБ Пост-патруль хизмати бошлиғи ўринбосари Аъзам Камаловга энг кам иш ҳақининг 400 баравари миқдордаги жарима жазоси тайинланиб, суд залидан озод қилинди.


Тупроқ эрозияси ва сел оқими уларнинг олдини олиш ва қарши кураш чоралари » Geodeziya » Referat » Referat | Haqida\nAsosiy / ReferatGeodeziya Тупроқ эрозияси ва сел оқими уларнинг олдини олиш ва қарши кураш чоралари\nТупроқ эрозияси ва сел оқими уларнинг олдини олиш ва қарши кураш чоралари\n1.Сув ва шамол эрозияси, тарқалиш минтақалари, вужудга келиш сабаблари.\n2.Сув ва шамол эрозиясини олдини олиш ва қарши кураш тадбирлари (агротехник, ўрмон-техник, гидротехник).\n3. Ирригация эрозияси ва уни олдини олиш ҳамда унга қарши кураш тадбирлари.\n4.Сел оқими, пайдо бўлиш сабаблари ва уни олдини олиш ҳамда унга қарши кураш тадбирлари (агро-ўрмон мелиоратив ва гидротехник тадбирлар).\nТаянч тушунчалар: тупроқ эрозияси, сув эрозияси, шамол эрозияси, суғориш эрозияси, юза эрозия, жарланиш эрозияси, геологик эрозия, тезлашган эрозия, сел оқими, агро-ўрмон мелиоратив тадбирлар, гидротехникавий тадбирлар.\n1. Сув ёки шамол ҳаракати таьсирида тупроқ қатламининг емирилишига тупроқ эрозияси дейилади. Эрозия 3 турга бўлинади: сув, шамол ва ирригация эрозияси.\nЭрозия (лотинча - ўйилиш, емирилиш) сув ва шамол таъсирида тупроқнинг емирилиш жараёнидир. Тупроқ нинг сув таъсирида емирилишига сув эрозияси шамол таъсирида емирилиб, учирилиб кетишига эса шамол эрозияси ёки дефляцияси дейилади.\tСув эрозияси ҳам иккига: юза эрозия ва жарланиш эрозиясига бўлинади.\nШунингдек, оқар сувларнинг таъсирига қараб:\tа) юза оқар сувлар (қор ва ёмғир сувлари) таъсирида рўй берадиган эрозия;\nб) суғориш сувлари натижасида юзага келадиган ирригацион эрозияга ажратилади. Юза эрозия (ёппасига ювилиш) кўпроқ тарқалган бўлиб, тупроқнинг юқори қатламлари ёнбағирлар бўйлаб оқадиган сувлар таъсирида ювилиб вужудга келади. Оқар сувлар таъсирида тупроқ қатлами қалинлиги камаяди, унинг унумдор қисмидаги, турли ўлчамдаги заррачалар билан бирга озиқ моддалар ҳам ювилиб, нишаблиги кам ва текис майдонларга олиб бориб ётқизилади. Ювилган жойларда экинлар ҳосили кескин камаяди, ювилиб келтирилган ётқизиқли ерларда эса ўсимлик ғовлаб ўсади ва ҳосил пишиб етилмайди ҳамда ҳосил нисбатан кам бўлади.\tЖарланиш эрозиясида эса ёнбағирлардан келаётган кучли сув оқимлари таъсирида тупроқ нинг чуқур, ўйилиб ювилиши содир бўлади. Бу жараён бир неча босқичда кечади: дастлаб унча катта бўлмаган (20-25 см) чуқурликлар ҳосил бўлади ва улар кенгайиб 0,3-0,5 метрдан 1,0-1,5 метргача етади, кейинчалик бу жараён ривожланиб жарликларга айланади. Узунасига рўй берадиган эрозия тупроқларни тўлиқ равишда емириб юборади. Жарликлар ҳосил бўлган майдонлар қишлоқ хўжалиги учун мутлақо яроқсиз ҳолга келади. Жарланиш эрозиясининг ривожланиш жадаллиги (1 кв километр майдондаги жарликларнинг узунлиги км ҳисобида) даражаси қуйидаги градациялар билан баҳоланади:\nа) кучсиз жарликлар - 0,25 км дан кам;\nв)кучли - 0,50-0,75 км;\tг) жуда кучли\t- 0,75 км дан кўп.\nТоғли ўлкаларда оддий сув эрозияси билан бирга сел оқимлари таъсиридаги тупроқ ювилиши ҳам кенг тарқалган.\tРивожланиш тезлигига қараб геологик ва тезлашган эрозия турлари ажратилади:\tГеологик эрозия - ўсимликлар билан қопланган тупроқ юзасидан заррачаларнинг аста-секин ювилиш жараёни бўлиб, бунда тупроқ пайдо бўлиши давомида, ювилган тупроқ қатламлари қайта тикланади.\tТезлашган эрозия - инсонлар фаолияти билан боғлик бўлиб, тупроқ юзасидаги ўсимликлар йўқотилиб юборилганда ва ердан нотўғри фойдаланилганда юзага келади. Бунда эрозия жадаллига кескин кучайиб, йўқотилган тупроқ қатламлари қайта тикланмайди.\tТезлашган эрозия жадаллиги қуйидаги градация асосида бахоланади, (Заславский бўйича, 1983 ):\tЮза эрозияланган ерлар учун: жуда кучсиз ювилиш - ўртача йиллик ювилиш микдори - 0,5 т/га; кучсиз ювилиш - 0,5-1,0 т/га; ўртача ювилиш - 1,0-5,0 т/га; кучли ювилиш - 5,0-10,0 т/га; жуда кучли ювилиш - > 10 т/га.\tУзунасига ювилган майдонлар учун: жадаллиги кучсиз (жарларнинг ўртача йиллик ўсиши) - 0,5 м; жадаллиги ўртача - 0,5-1,0 м; жадаллиги кучли - 1,0-2,0 м; жадаллиги жуда қучли- 2,0-5,0 м; жадаллиги нихрятда кучли - > 5,0 м. Тупроқшунослик институтида ишлаб чиқилган тасниф (1977й) га кўра сув эрозиясига учраган тупроқ лар қуйидаги гурухларга ажратилади:\tа)Кам ювилган - тупроғи 10 см гача, яъни гумусли\nгоризонтнинг тўртдан бир қисми ювилган,\nб) Ўртача ювилган - тупроғи 10-20 см гача, яъни гумусли горизонтнинг деярли ярми ювилган,\nв) Кучли ювилган - дастлабки гумусли горизонт тўлиқ ва карбонатли В горизонтнинг бир қисми ювилган.\nЮвилиш даражасидан ташқари тупроқлардан ювиб келтирилган ва ётқизилган эрозия маҳсулотларининг қалинлигига кўра, қуйидагиларга бўлинади:\nа) Кам ётқизилган - 20 см гача,\tб) Ўртача ётқизилган - 20-40 см гача,\tв) Кучли ётқизилган - 40 см дан ортиқ.\tШамол эрозиясига учраган тупроқлар қуйидаги градациялар асосида ажратилади:\nа) Кам учириб кетилган - гумусли қатламнинг тўртдан бир қисми учириб кетилган;\nб) Ўртача - деярли ярми учириб кетилган;\nв) Кучли - тўртдан уч қисми;\nг) Жуда кучли - гумусли горизонт тўлиқ учириб кетилган.\nЭрозиянинг асосий сабаби ердан нотўғри фойдаланиш ва эрозияга мойил ерларда ўсимлик қопламининг йўқотиб юборилишидир. Шунинг учун эрозия ривожланишининг социал-иктисодий ва табиий шароитлари ажратилади. Олиб бориладиган деққончилик, яйловларда мол боқиш, ўрмонлардан нотўғри фойдаланиш натижасида ўсимлик ва тупроқ қопламига катта таъсир кўрсатилади ҳамда эрозия жараёнлари кучаяди. Ердан нотўғри фойдаланилаётганда эрозиянинг кучайишига таъсир этувчи табиий жараёнлар жумласига: ҳудуднинг иқлими, рельефи ва геологик тузилиши сингарилар киради. Иқлим шароитларидан, айниқса, узоқ давом этадиган жала тарзидаги кучли ёғинларнинг эрозияга таъсири катта. Шамол эрозиясининг интенсивлигига ёғинлар микдори, унинг мавсумийлиги ва характери, ҳарорат ва шамол режимлари таъсир этади. Рельеф шароитлари сув эрозиясининг ривожланишига ўз таъсирини кўрсатади. Бунда эрозия базисининг чуқурлиги, ер нишаблиги, қияликларнинг шакли ва ҳолати сингариларга боғлиқ ҳолда эрозия тезлиги турлича бўлади. Жойнинг нишаблиги 1,5-2 бўлганда эрозияланиш эҳтимоли пайдо бўлади. 3° ва ундан ортиқ қияликларда эрозия сезиларли ривожланади ва ёнбағирларнинг қиялиги ошиб бориши билан эрозия интенсивлиги кучайиб боради. Ўрта Осиёнинг бўз тупроқлари шароитида ёнбағирларнинг нишаблигига қараб эрозия ривожланишининг қуйидаги градациялари ажратилади:\t1 гача нишабликда - эрозия кузатилмайди ёки жуда кучсиз бўлади;\t1 -3 ° нишабликда қайдалма ерларда эрозия интенсивлиги кам ёки ўртача;\n3-5° нишабликда қайдаладиган майдонларда эрозия интенсивлиги ўртача ва кучли;\t5-10° нишабликда бўлган шароитда эрозия интенсивлиги жуда юқори бўлади. Ер нишаблигига қараб, тупроқ нинг ювилиш микдори ҳам ҳар хил: қиялик 2- 2,5° да ҳар гектар ердан 4,5 м3 гача тупроқ ювиладиган бўлса, 4-6° да унинг ҳажми 37 м3 ни ташкил этади.\tЖойнинг геологик тузилишининг эрозияга таъсири тоғ жинсларининг ювилишига ва дефляцияга чидамлилиги билан аниқланади. Жумладан лёсс ва лёссимон жинслар осон ювилиб, жарликлар ҳосил қилади. Морена қумоқлари ювилишга анча чидамли, қадимги флювиогляциал-делювиал жинслар сувни яхши ўтказганлигидан, сув эрозиясига анча чидамли, аммо дефляция осон кечади. Айниқса 30-50 см чуқурликларда жойлашган ва усти ғовак ётқизиқлар билан қопланган зич жинслар эрозия учун хавфли. Тупроқ шароитлари ҳам эрозиянинг боришида муҳим роль ўйнайди. Тупроқнинг сув ўтказувчанлиги, механик таркиби, структуравий ҳолати, гумусли горизонтнинг қалинлиги, зичлиги, унинг намлиги, эрозияланиш жараёнларининг интенсивлигига турлича таъсир этади.\tТупроқни эрозиядан сақлашда ўсимликлар қопламининг аҳамияти жуда катта. Тупроқ юзасида ўсимликлар қанчалик яхши ривожланса, эрозия шунча кам бўлади.\n2. Тупроқ эрозиясининг олдини олиш ва унга қарши курашиш учун эрозияга сабаб бўлувчи факторларни бартараф қилиш ва унга қарши тадбирлар қўллаш керак. Бунинг учун ташкилий-хўжалик, агротехник, ўрмон-техника ва гидротехника тадбирлар тизимини режа асосида амалга ошириш керак. Ташкилий-хўжалик тадбирлари эрозияга қарши курашнинг асосланган режаларини тузиш ва уни амалда бажаришга қаратилган бўлади. Унда алоҳида майдонларнинг эрозияланиш даражасини акс эттирадиган тупроқ харитаси ва картограммаларини тузиш муҳим роль ўйнайди. Бу материаллар асосида хўжаликнинг йўналиши, ихтисослашуви белгиланиб, муайян худудларда эрозияга қарши курашнинг аниқ режалари тузилади. Агротехника тадбирлари - тупроқларни эрозиядан ҳимоялаш имконини берадиган кўп йиллик ўтлар ва бир йиллик экинлардан фойдаланиш, ерни ишлашнинг мақбул усулини қўллаш, қор тўплаш ва қор сувлари оқимини тартибга солишнинг махсус тадбирларидан фойдаланиш, шунингдек, тупроқ унумдорлигини оширишнинг агрокимёвий воситаларидан фойдаланиш сингарилардан ташкил топган. Экин экиладиган майдонларда қуйидаги тадбирларни қўллаш жуда муҳим: алмашлаб экишни жорий қилиш, кўкат-сидератларни экиш, органик ўғитлар солиш, тупроқни чуқур қилиб шудгорлаш, ерни қияликка кўндаланг ва ағдармасдан ҳайдаш, қор тутгичлар ўрнатиш ва бошқалар. Суғорилмайдиган ерларда ўсимликлар қияликка кўндаланг килиб экилади, шунингдек, тупроққа ҳам кўндаланггига ишлов берилади. Суғориладиган ерларда эса экин экаётганда ҳам , тупроққа ишлов бераётганда ҳам горизонтал чизиққа нисбатан муайян бурчак ҳосил қилиш маъқулдир. Тупроқ ювилиб кетмаслиги учун суғориш вақтида суғориш техникаси элементларини тўғри ростлаб туриш лозим.\tТупроқ эрозиясининг олдини олиш ва унга қарши курашиш учун ёнбағирларга дарахт ўтказишнинг ҳам катта аҳамияти бор. Ўрмон-иҳота дарахтзорлари шамолни юмшатади, тупроқ ва ўсимлик баргидан нам буғланишини камайтиради, қор ва сув оқимини ушлаб туради, ҳавонинг нисбий намлигини оширади. Тупроқ эрозиясига қарши курашишдаги муҳим тадбирлардан бири ёнбағирларни пағоналарга (террассаларга) бўлиб чиқишдир. Кияликлар пағоналарга бўлиб чиқилса, у ерда қор яхши сақланади, эриши секин бўлади, сувнинг оқиш кучи секинлашиб, тупроқни ювиб кетаолмайди. Пағоналарга бўлинган ёнбағирларда ихота дарахтзорлари, мевали дарахтлар ёки токзорлар барпо қилинади.\tЖарликлар ювилиб кетмаслиги учун жар қирғоғидан 5-10 м масофада ярим айлана шаклдаги уватлар билан ўраб олиниши керак. Уватлар ўт экиб, четан тўсиб ёки тош териб мақкамлаб қўйилади.\tШунингдек тепа ариқлар ҳам барпо этилиши зарур. Тепа арикдан келаётган сув жар тупроғини ювиб юбормайдиган қдлиб кўйилиши керак. Бунинг учун лоток-новлар ва пағонали шар-шаралардан фойдаланилади. Агар сув битта тепа ариққа сиғмаса иккинчи ва учинчиларини ҳам барпо этиш лозим. Булардан ташқари жар қияликлари ва этагини мустаҳкамлаш тадбирларидан ҳам фойдаланилади, яъни ўтли полосалар 80-100 м кенгликда ташкил этилиши лозим.\n3. Нотўғри суғориш оқибатида тупроқнинг устки қатламини емирилишига ирригация эрозияси дейилади. Ўрта Осиёнинг суғориладиган дехқончилик шароитида тупроқнинг ирригацион эрозияси кенг тарқалган бўлиб, у сув эрозиясининг бир кўринишидир. Нишаблиги катта бўлган ерлар ўзлаштирилиб, дехқончиликда фойдаланилиши натижасида шундай эрозия майдонлари кўпайиб бормоқда, бундай ерлар Ўзбекистонда тахминан 952 минг гектарни ташкил этади.\tТупроқнинг ирригацион эрозияси асосан нишаб ерларда, экинларни кўп сув оқизиб суғориш туфайли, юзага келади. Майдон нишаблиги 2-3 бўлганда тупроқ юзасини сув ювиб кета бошлайди.\tЎзбекистон тупроқшуносларининг маълумотларига кўра, қия майдонларда бир марта эгатлаб суғорилганда сув оқизиб кетадиган тупроқ гектарига 22-50 тоннага, ўта қияликларда эса 690 тоннагача етади.\tБир йилда ҳар гектардан ўртача 100 т тупроқ нинг ювилиб кетиши 100 кг азот, 115 кг фосфорни йўқолишига олиб келади.\tИрригацион эрозия оқибатида тупроқнинг сув-физик, агрокимёвий ва микробиологик хоссалари кескин ёмонлашади, унумдорлиги пасаяди, пахтанинг ҳосилдорлиги 30-40 % ва ундан кўпроқ камаяди.\nИрригация эрозиясини олдини олишда\nқўлланиладиган суғориш техникаси\nсм\tЭгатларга сув бериш миқдори, л/с\nбошланишида\tСув эгат узунлигининг\n20-30\t150\t10-12\t0,07\t0,10\n30-40\t150\t10-12\t0,06\t0,08\n40-50\t100\t10-12\t0,10\t0,15\n50-60\t100\t10-12\t0,05\t0,10\nК.Мирзажонов маьлумотлари бўйича ирригация эрозияси натижасида 1 гектар ердан бир йил давомида 100-150 т тупроқ , шу билан бирга 100-120кг/га азот,110-165 кг/га фосфор ва 0,8-1,0 т/га чиринди оқиб кетар экан. Ирригация эрозиясининг асосий олдини олиш тадбирларидан бири суғориш техникасини тўғри белгилашдир. Бундай эрозиянинг олдини олиш учун қуйидаги суғориш техникаси тавсия қилинади (29-жадвал Б.Қамбаров.,Қ. Мирзажонов маьлумотлари).\nИрригацион эрозиянинг олдини олишда суғориш техникаси элементларига жиддий риоя қилиш зарур. Шу мақсадда қуйидаги тадбирларни амалга ошириш тавсия этилади (С.Мойлибоев, 1984):\t- Ер нишаблиги.2-3° ва эгат узунлиги 50 м бўлганда суғориш бошида ҳар эгатдаги сув оқими секундига 0,07 литр бўлиши, эгатлар чеккаси намланиб бўлгандан кейин оқимни секундига 0,1 литрга етказиш;\tЕр нишаблиги 3-4° ва эгат узунлиги 100 м гача бўлганда секундига 0,15-0,10 литр ва қиялиги 4-6° бўлганда эса секундига 0,10-0,05 литр сув берилиши лозим;\tЎта қия пахта далаларида сув оқимини ўзгартириб туриш, эгатдаги сувни оқовага чиқармасдан суғоришни ташкил қилиш зарур;\tСуғориладиган далаларни текислаб туриш, суғориш техникасининг мақбул элементларини танлаш ва даланинг бир текис\nнамиқишига ва сувнинг тежаб сарфланишига эришиш лозим;\nЭрозия етказадиган зарарни анча камайтириш имконини\tберувчи бошқа самарали тадбирларни қўллаш, жумладан сунъий тупроқ структурасини ҳосил қилувчи кимёвий воситалардан (нефть чиқиндилари, нигрозин, полимерлардан К-4, К-9, латекс, СКС-65 сингарилар) фойдаланишга ҳам эътибор бериш лозим.\n4. Тоғ, тоғ олди, ва адир минтақаларида кучли жала қуйиши ёки қорларнинг жадал эриши натижасида қисқа муддатда катта тезлик билан лой, қум, шағал,тош аралаш ҳолда вужудга келган сел оқимига сел дейилади. Сел оқими жуда кўп оқизиндиларни олиб келади. Сел оқимининг тезлиги жуда катта бўлиб, кўпинча шикаст етказадиган кучда бўлади. Сел экин майдонларига соз, Қум, шағал ва тошларни оқизиб келиб ташлайди ва аҳоли яшайдиган қўрғонларни, кўприкларни, йўлларни, суғориш шахобчаларини бузади-вайрон қилади.\nЎзбекистонда сел оқими Фарғона водийси, Қашқадарё, Сурхондарё, Жиззах, Навоий ва Тошкент вилоятларининг тоғ ҳудудларида кенг тарқалган. Бухоро, Хоразм ва Қорақалпоғистон ҳудудларида сел оқими деярлик кузатилмайди.\nЮқорида келтирилган вилоятлар 4 та селдор ҳудудга бўлинади:\n1. Фарғона водийси;\n2. Ўрта Сирдарё\n4. Жанубий ғарбий Ўзбекистон\nЎзбекистоннинг селдор ҳудудлари\nСелдор ҳудудлар\tЖилға\nсойлар сони\t1870-1990\nЭнг кўп селдор сойлар\nВодийси\t270\t1491\tПошшоота, Ғовасой, Шоҳи-\n660\tЧирчиқ, Оҳангарон дарёлари,\nКаттасой, Сулуқтасой, Томчи-\nСой, Зоминсой, Сангзар,Фарашсой\nЗарафшон\t4200\t966\tУргутсой, Оманқутонсой,\nбий Ўзбекистон\t5300\t470\tҒузардарё, Шерободдарё,\nФарғона водийсига Олой, Туркистон, Чотқол, ва Қурама тизмаларида пайдо бўлган селлар киради.\nЎрта Сирдарё ўлкаси Чирчиқ, Оҳангарон ҳавзаларида, Туркистон ва Нурота тоғларининг шимолий ён бағирларида ҳосил бўлган селларни ўз ичига олади\nЗарафшон ҳавзаси Нурота тоғларининг жанубий, Зарафшон тизмасининг шимолий ён бағирларидан ташкил топади.\nЖанубий-ғарбий Ўзбекистон ҳудудига Қашқадарё, Шеробод ва Сурхондарё ҳавзалари киради.\nСел ҳосил бўлиши тоғ ёнбағирларидаги тупроқ эрозияси билан чамбарчас боғлиқ. Тупроқ ўсимликлар илдиз тизими билан мустаҳкамланмаган, ер усти оқими катта бўлганда сел оқими пайдо бўлади. Тоғ ёнбағирларида мол боқиш тартиби бузилганда, ундаги табиий ўсимликлар йўқотилганда, ёнғин туфайли куйганда, дарахтлар аёвсиз қирқиб юборилганда сел ҳосил бўлиш эҳтимоли ҳам ортади. Сел тўсатдан бошланиб, кисқа муддатда тўхтайди, у 2-3 соатгача, баъзан 10-12 соатгача давом этади. Сел оқимига қарши курашишда агро-ўрмон мелиоратив ва гидротехника тадбирлари қўлланилади. Агро-ўрмон мелиоратив тадбирининг вазифаси тупроқ эрозиясини кучсизлантириш ёки бартараф килиш, сел оқими ҳосил бўлишига йўл қўймасликдир. Гидротехника тадбирининг вазифаси -сел оқимининг бузиш кучини бартараф қилишдир. Агро-ўрмон мелиоратив тадбирлари тоғ ва тоғ олди ерларида амалга оширилади. Бунда у ерларда мол боқишни тартибга солиш, тик ён бағирларни қайдамаслик, ўт экиш, ён бағирларда дарахтзорлар барпо қилиш каби тадбирлар амалга оширилади.\nЯлангланиб қолган ва ювилган ёнбағирларга кўп йиллик ўтлар экиш яхши натижа беради. Ёнбағирларни пағоналарга бўлиб чиқиш ва ўрмонлаштиришнинг фойдаси жуда катта. Пағоналарнинг оралиғи ён бағир тиклигига, унинг кенглиги ва\nTeglar: эрозия тупро1179 эрозияси 1179арши олдини билан 1203ам су1171ориш о1179ими 1203осил шамол катта тадбирлари тадбирлар бўлади кучли ювилиш ювилган Тупро1179 то1171\nЎта зичланган тупроқлар ва уларнинг мелиорацияси. Тупроқ қ ...\nҚумли ва қумлоқ тупроқларни ўзлаштириш\nТупроқ дегумификацияси ва унга қарши кураш мелиоратив чоралари\nТупроқ эрозияси ва унга қарши тадбир\nТупроқларнинг зичланиши ва унга қарши кураш чоралари\nЭрозияга учраган тупроқлар ва уларнинг мелиорацияси. Ерлар рекультива ...\nҒўза касалликлари ва уларга қарши кураш чоралари\nКаттик канотли баргхурлар биологияси ва уларга карши кураш чоралари\nИлдиз, нихол, кучат зараркунандалари ва уларга қарши кураш чоралари


Тошкентда ядровий қуролсизланиш бўйича конференция ўтказилди\n16:55 / 18.12.2015\nТошкентда Марказий Осиёда ядродан ҳоли зона яратиш натижалари муҳокамасига бағишланган идоралараро конференция ўтказилди. Тадбирда сўзга чиққан Ўзбекистон ТИВ ўринбосари Дилёр Ҳакимов мустақиллик йилларида мамлакат тинч тараққиёт йўлини танлаганини, ўз сиёсатини гуманизм ва тинчликсеварлик принципларига асослаганини таъкидлаб ўтди.\nУнинг сўзларига қараганда, Марказий Осиё халқлари манфаатларининг умумийлигини теран англаган ҳолда республика минтақадаги барқарор тараққиётни таъминлаш борасида халқаро миқёсда тегишли хатти-ҳаракатларни амалга оширмоқда.\n“Марказий Осиёда тинчлик ва барқарорликни сақлаб қолиш, уни хавфсизлик ва барқарор тараққиёт зонасига айлантириш мамлакатимиз ташқи сиёсий фаолиятининг устувор вазифасидир. Ўзбекистон Республикаси президенти Ислом Каримов томонидан илгари сурилган бир қатор ташаббуслар мана шунга йўналтирилгандир. Ўзбекистоннинг бутун жаҳонда тан олинган ва қўллаб-қувватланган йирик халқаро таклифлари қаторида Марказий Осиёни ядровий қуролдан ҳоли зонага айлантириш ташаббуси ўзига хос ўрин эгаллайди. Бу ғоя президент Ислом Каримов тарафидан 1993 йилнинг 28 сентябрида БМТ Бош Ассамблеясининг 48-сессиясида илгари сурилган. Тадбир иштирокчиларига мурожаат қилар экан, Ўзбекистон раҳбари шундай деди: “Ўзбекистон ядровий қуролни бутунлай йўқ қилиш, ядровий қуролни тарқатмаслик бўйича шартнома муддатининг узайтирилиши ва бошқа самарадор чоралар тарафдоридир. Республика Марказий Осиёни ядродан ҳоли зона деб эълон қилиш тарафдоридир”.\nЎзбекистон ТИВ матбуот хизматининг маълумотларига қараганда, конференция ишида вазирлик ва идоралар, етакчи илмий-тадқиқот муассасалари ходимлари, шунингдек, БМТ ваколатхонаси, ЕХҲТ лойиҳалари координатори идораси, бошқа халқаро ва минтақавий структуралар, дипломатик миссиялар вакиллари иштирок этди.


Соғлиқни сақлаш вазирлиги берган бепул дори яна бир беморнинг аҳволини оғирлаштирди\n20 нафардан ортиқ буйраги трансплантация қилинган беморлар Соғлиқни сақлаш вазирлигига шикоят билан боргани ҳақида хабар қилган эдик. Улар давлат томонидан текинга берилаётган “Панграф” ва “Майсепт” дориси ўрнига “Ролиграф” ва “Алласепт” берилаётганидан норози бўлишганди.\nШундан сўнг, Togri.uz беморлар норозилигига нима сабаб бўлганини ўрганишга киришди. Асарият трансплантация қилинган беморлар диалез амалиётидан зўрға ўзига келгани, яна ўша ҳолатга тушиб қолишдан қўрқишини айтди.\nTogri.uz билан боғланган беморлар “Ролиграф” ва “Алласепт” дорисидан аҳволи ёмонлашганини таъкидлашмоқда.\nБемор Муаззам Маҳкамова давлат берган доридан аҳволи оғирлашгани, шифокорнинг тавсияси билан бошқа дорини қимматга олиб ичишга мажбур бўлаётганини айтди:\n“Шу йилнинг май ойида операция бўлганман. Операциядан сўнг дори сотиб олиб, ичиб юрдим. Оилавий аҳволим оғирлашиб қолганидан сўнг давлат томонидан бепул берилаётган дорини 1 сентябрдан бошлаб ича бошладим. Менда кўнгил айниши, қўл қалтираши, қорин дамлаш, соч тўкилиши кузатилди. Ўзимни ёмон ҳис қила бошладим. 17 сентябрда бир ойда бир топширадиган анализимни 2 ҳафтада топширишга мажбур бўлдим. Таҳлил натижаси ёмон чиқди. Менда такралимус 26 га кўтарилиб кетибди. Одатда такралимусим 8 дан 12 гача бўларди. 26 мен учун жуда баланд. Кейин Республика шошилинч тиббий тез ёрдам илмий марказидаги шифокорим Жаҳонгир Баҳадирович бу дорини ичишни тўхтатишимни айтди. Улуғбек Каримов ҳам “Ролиграф” ўрнига “Панграф” ич деди. Ноилож қиммат бўлишига қарамай қариндошларимиздан қарз олиб, дори сотиб олдим. “Панграф”да ҳеч қачон унақа ҳолатлар кузатилмаган. Такралимусим ҳам ошиб кетмаган.\nБиз таваккал қилишга қўрқамиз. Бизга кимдур жонини ярмини берган. Улар бошидан ўтқизмаган, буни қандай азоблигини билмайдида. Буйрагимиз ишдан чиқса, яна диалезга тушиб қолишни хоҳламаймиз. Кимдан оламиз яна буйрак. Операция бўлиш ўзимас. Ҳамманинг ҳам қурби етмайди операцияга. Кимлардур яшаб турган уйини сотиб шу амалиётни бошидан ўтқазган, ҳаммаси фақат яшаш учун қилинади. Ҳаётга қайта келган одамлар таваккал қилишдан қўрқади”.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги тендер ўтказилгани ва унда ютган фирма дориларни келтираётганини айтмоқда. Беморларга айнан ўша дорилар тарқатилади. Бу дорини ичиб аҳволи оғирлашиб қолаётган беморлар шикоят қилмоқда. Вазирлик дориларни алмаштирмаяпти.\nКиритилди: 15:30 09.10.2019. Ўқилди: 1379 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Ҳамма гап табиийликда: Араб қизлари жозибасининг сири нимада? - 12 Апреля 2021 - BEPUL MP3 KO'CHIRISH, VIDEO KLIP, FOTO SURATLAR, YANGI\nГлавная » 2021 » Апрель » 12 » Ҳамма гап табиийликда: Араб қизлари жозибасининг сири нимада?\nАраб қизларининг нақадар гўзаллиги тилларда достон. Сочларининг қалин ва қора экани, киприк ҳамда қошлари билан ўзига жалб қиладиган ҳусн эгаларининг гўзаллиги уларнинг табиий воситалардан мунтазам равишда фойдаланиши ва замонавий косметикаларга муккасидан кетмаганида.\nАраб қизларининг ялтираб турадиган қалин сочларининг сири мунтазам равишда табиий ниқоблардан фойдаланишида. Шарқ гўзаллари сочларини ювишдан аввал бош терисига қатиқ ёки нордон сут суртиб қўяди. Нордон сут маҳсулотлари сочларни тезда қайта тиклаб, қалин ва ялтироқ қилиб кўрсатади.\nЗамонавий бўёқларни тан олмайдиган араб аёллари сочларини табиий хинада бўяшни афзал билади. Унга басма қўшилганда эса соч тим қора бўлади. Рангсиз хина эса сочни мустаҳкамловчи ниқоб ўрнини босади.\nАбая кийганда фақат кўзлар кўриниб тургани учун ҳам арабистонлик хотин-қизлар бўёқлар билан унга урғу беришни маъқул билади. Қора стрелкалар суртиш учун сурмадан фойдаланади. Безашдан ташқари сурма, қош ва киприкларни мустаҳкамлаб, уларни ёрқинроқ кўрсатади.\nҚош ва киприклар\nАраб қизлари болалигиданоқ табиий ўсма ёғини қош ва киприкларига суртгани сабаб ҳам чиройли кўринади. Ўсма қош ва киприкларни ўстириб, қалин ва ўзига хос кўрсатади.\nЮз терисини тозалаш учун табиий тоник — пушти сувдан фойдаланилади. Мицеляр сув ўрнини босиши мумкин бўлган восита теридаги яллиғланиш ва қизаришларни олдини олади. Қолаверса, европаликлардан фарқли ўлароқ, араб қизлари терисини оқартиришни афзал билади ва бунинг учун табиий оқартирувчи лимон кислотасидан фойдаланади. Пўстлоғини эса скраб сифатида ишлатади. Юз ниқобларини ҳам табиий маҳсулотлардан тайёрланганини маъқул билади. Зарчавадан тайёрланган ниқоб энг яхши ҳисобланади. Бунинг учун зарчава, ун, сут ва пушти сув 2 ош қошиқдан қўшиб аралаштирилади. Бўтқа ҳолига келган аралашма юзга суртилганидан 20 дақиқа ўтиб ювиб ташланади.\nҲаммомдаги буғлар саломатлик учун муҳим эканини араб аёллари яхши билади. Буғ таъсирида поралардан кирлар чиқиб кетгани ҳисобига тери тиниқ ва таранг бўлиб қолади. Шу билан бирга улар қаҳвадан тайёрланган скрабларни ҳам ишлатишни канда қилмайди.\nҲатто Арабистондаги энг ўзига тўқ аёллар ҳам ҳалигача эфир ёғидан тайёрланадиган табиий ифорлардан фойдаланади. Ваниль, жасмин ва атиргул энг яхши ифор манбалари ҳисобланади. Атирларнинг барчаси ёғ асосида спирт қўшмасдан тайёрлангани сабаб ҳам узоқ вақтгача ифори келиб туради.\nКатегория: Foydali maslahatlar / Полезны советы | Ko'rganlar:: 15 | Добавил: www.horazm.net | Теги: #Yangilik, #uznews, #ahborot, #новости, #Yangiliklar, #newsuz, #habarlar, #news, #xabarlar | Рейтинг: 0.0/0


Мирзо Аҳад (1974) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологияси Мирзо Аҳад (1974)\nРубрика: Мирзо Аҳад (1974)\nМирзо Аҳад 1974 йилда Бухоро вилояти Ғиждувон туманида туғилган. Каттақўрғон тижорат техникумини тугатган. Ижодини ўтган асрнинг 90-йилларида бошлаган. 2007 йилдан бери Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси.“Ҳомийнинг зўри” (2001), “Жаҳолат қурбони” (2003), “Орамиздаги одамлар” (2003), “Арвоҳ сим қоқди” (2004), “Шифобахш кулги” (2005), “Қитиғи ўлмаган “бева”. (2006), “Тили ширин болалар” (2007), “Илк бўса” (2007), “Энг содда одам” (2008), “Буруннинг тортиш кучи” (2008), “Думли беш” (2009), “Маккора” (2009) номли китоблари чоп этилган.Ҳозирги кунда Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги “Бирлашган таҳририяти”нинг ўз мухбири. Ҳажвий ҳикоялари республика матбуотида мунтазам ёритиб келинмоқда.\nМирзо Аҳад. Қўлга тушган ёзувчи (ҳажвия)\nКўрмаган, билмаган киши ҳақида ёзиш ижодкорнинг фантазиясига боғлиқ. Табиий чиқса, марра уники. Бўлмаса…Хизмат сафаридан қайтаётган ёзувчи Аминжон Жумақул ана шу ҳолга тушди. У кечқурун оёқ узатиб, бемалол ухлаб кетаман, деб поездга чиққан эди. Купега кирса, икки оқсоқол уни хушнуд кутиб давоми…\nМен бундай дориломон замонда яшаётганимдан хурсандман. Уйланаман, деб бош оғритмайман. Керак бўлса қизларнинг ўзлари уйимга совчи юборишади. Ўзимни ҳам отам қўл-оёқли қилиб тарбиялаганлар. Супур-сидирдан бошлаб, то бола алласигача барисини эплайман. Очиғини айтсам, ҳаёлликкинаман. ҳали бирор қизга қўлимни ушлатганим йўқ. Автобусда давоми…\nМирзо Аҳад. Зулук (ҳажвия)\n— Ака, бу охиргиси, шуниям Тўра Жўраевичникига ташлаб келинг, — деб қолди муҳандисимиз Норматжон.— Бу охиргисими? — дедим унга ишонқирамай.— Ўғил бола гап, — деди у қатъий.Йўлда кетяпман, ўз-ўзимга алам қилади. Тўра Жўраевичникига шағал, қум, тахта, ғишт, тсемент ташияпман. Ҳар давоми…\nАкахонимиз Алимбек Салимийнинг туғилган куни бугун. Биз бу улуғ санани бозор ичида жойлашган ошхонада «кўримсизгина» дастурхон атрофида нишонлаётган эдик. Дастурхонда ноз-неъмат мўл-кўл. Очиқ жойнинг ўзи йўқ. «Мўйсафид»лар бирин-кетин «обрўй»сизлана бошлади. Охирида, кимгадир бир қултум камлик қилди. Яна эллик-эллик қўшиб, бир давоми…\nОдамлар қандай қилиб машина олишаркан-а? Мўминжон Қобилович еб-ичишдан, кийишдан иқтисод қилиб, узоқ йиллар енгил автомобил харид қилиш учун пул жамғарди. Бироз юрган бўлса ҳам яхши сақланган «Жигули» сотиб олди. Гаражга пули қолмагач, ноилож машинасига замонавий сигнализация ўрнатди. Кўнгли хотиржам бўлиб давоми…\nМирзо Аҳад. Жўжахўроз (ҳажвия)\nИномжон ўрта мактабни зўрға битирганига ўн йилча бўлди чамамда. У шу йиллар давомида ўз ёшидан кўпроқ ишхона эшигига бош суқиб, қош қўйиб чиқди. Лекин бирон жойда уч-тўрт ой сабр қилиб фаолият кўрсатмади. Унинг бахтига мендек холаваччаси бор экан. Каминанинг қўли давоми…\nМирзо Аҳад. Мукофот (ҳажвия)\nБайрам баҳона бошлиқ ҳаммани ўз хонасига йиғди. У салмоқлаб ўрнидан турди-да, яна чаққонгина ўтирди. Бу ҳол бизларни анча ташвишга солди. “Бирон хато иш қилибмизми?”, дея бир-биримизга қараб қўйдик. Ҳаяжондамиз.– Ўртоқлар, – ниҳоят бошлиқ курсисига яхшилаб ўрнашиб олди. – Бугун байрамимиз. давоми…\nМирзо Аҳад. Наргизанинг бувисиман (ҳажвия)\nСултонпошша холанинг қалби ёш. Шу боисданми, у гоҳо набирасининг овозига тақлид қилиб туради. Телефон жиринглади. Хола шошилмасдан олди. Ва “Алло!” – дея ўн етти яшар қизлар овозига ўхшатма қилди.– Азизам, сени табриклайман, – дея бир йигит телефоннинг нариги томонидан сайрай давоми…\nҚайси шофёрга қараманг, фиғонидан тутун чиқади: бир литр бензин фалон пул.Биттаси машинага сув солишни маслаҳат берди. Йўғ-эй, ақл бовар қилмайди, дейсизми? Ишонаверинг, сиздан нима кетди, бир челак сув-да! Бир дона хапдори билан бирга.Октябр ойининг ўрталари эди ўшанда. Маҳалламиздаги чойхона олдида давоми…\nМирзо Аҳад. Пойга (ҳажвия)\nКўрпани энди бошимга тортган эдим, хонам эшиги очилиб, кўзларига қопа ойнак таққан, белидаги камарига тўппонча қистирилган қопа шляпали оқ, қора, қизил рангдаги уч хўроз кириб келди.– Тур жойингдан, – буйруқ берди бирови.Ўрнимдан учиб турдим.– “Пойга – ЭМ” фермер хўжалиги раисисан-а? давоми…\nМирзо Аҳад. Зора ишлаб кетса... (ҳажвия)


Шоир севгиси — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек халқ оғзаки ижодиЎзбек халқ эртаклариШоир севгиси\nНавоий йигитлик чоғларида бир қизни яхши кўрар экан. Қизга хат ва шеърлар ёзиб, у билан алоқа қилиб юрар экан. Бир куни Ҳусайн Бойқаро бу сирдан хабардор бўлибди.\nУ «Навоий ўзининг бу сиридан мени ҳам огоҳлантирар, шу тўғрида мен билан маслаҳатлашар», деб ўйлаб юрар экан. Навоий бу ҳақда Ҳусайн Бойқарога ҳеч нарса демабди.\nБир куни Ҳусайн Бойқаро Навоийни ўзига ялинтирмоқ мақсадида одам юбориб, қизни ўз қошига чақирибди. Подшонинг мақсади қизни олиш эмас, балки шу муносабат билан Навоийни ўзига ялинтириш экан. Ҳусайн Бойқаро қизии кўрса, жуда гўзал, одобли, ақлли қиз экан. Шундан сўиг подшо ўзининг аввалги ниятидан қайтиб, қизга уйланмоқчи бўлибди. Қиз унамабди. Подшо шариат пешволарини чақириб, қизни ўзига никоҳлаб олибди. Қиз подшо билан яқинлашмабди. Шунда подшо қизга қараб:\n— Биламан, сен Навоийни яхши кўрасан. Уни ҳурмат қилаётибсан. Ўрталарингда бўлган сирларни менга айт! — деб дўқ урибди.\nҚиз подшонинг қаҳридан қўрқиб, Навоийга бўлган муҳаббатини яширибди. Қиз: «Ўз муҳаббатим тўғрисида сўзласам, подшо Навоийни ўлдиради», деб унга ҳеч нарсани айтмабди, йиғлабди. Ҳусайн Бойқаро чиқиб кетгач, қиз хаёлга чўмибди, менинг Ҳусайн Бойқаро даргоҳидан қутулишим жуда қийин. Шу ғам-ғусса билан Алишер фироғида ўлсам, у кейин албатта унутар ва яна бир кимсага кўнглини берар, деб Навоийга шеър ёзиб юборибди:\nҲажр доғи фироқи хаста кўнглим куйдирур,\nЧарх ортиқ зулми бирлан гул ниҳолим сўлдирур.\nЮз алам бирлан бало гирдобида ранжурмен.\nВоқиф, ўл, ёрим мени бу ғусса-ю ғам ўлдирур.\nҲасратим шулким, сенга айтсам фиғоним боиси,\nМен ўларман, чархи меҳринг энди кимни куйдирур.\nБу сатрларни ўқигач, Навоий, дарров қўлига қоғоз ва қалам олиб тубандаги мисраларни ёзибди:\nКўнглим ўртансин агар ғайрига парво айласа,\nҲар кўнгил ҳам ким сенинг шавқингни пайдо айласа.\nЎзгалар ҳуснин тамошо айласа чиқсин кўзим,\nЎзга бир кўз ҳам сени ҳуснинг тамошо айласа,\nҲар кишин васлин таманно айласам новмид ўлай\nҲар киши ҳамки сенинг васлинг таманно айласа.\nБироқ қиз, ғамлар, ички кечинмалар натижасида оғир касал бўлиб қолибди. Ҳусайн Бойқаро саройдаги табибларга қандай бўлмасин қизни бу оғир касалликдан қутқариш чорасини топишни буюрибди, қизга ҳеч қандай дори-дармон кор қилмабди. Қиз оғир касалликдан сўнг вафот этибди.\n← Аввалги Аввалги Навоий кимни ёмон кўрган?\nКейинги → Кейинги: Навоий билан ямоқчининг ўғли


“Истанбул дафтари”ни варақлаб… - Уч илдиз\nby Тўлқин Эшбек · 18.01.2020\nАброр Ғуломов ЎзМУ Журналистика факультетида ўтган аср саксонинчи\nйилларида таҳсил олиб юрган кезларидаёқ ноёб истеъдоди, фаоллиги, изланувчанлиги билан тенгдошлари эътиборини қозонгани ёдимизда. Йиллар давомида у ижод ва сиёсат майдонида ҳавас қилса арзигулик йўлларни босиб ўтди. Устоз журналист-адибнинг янги китоби талабаларимиз учун яхшигина маҳорат сабоқлари бўлади, дейди Дониш домла.\nКитоб муаллифнинг Туркия Республикасидаги 2005 йилдан 2016 йилгача бўлган фаолияти асносида ёзилган. Унга Туркия тарихи, қадим давлатчиликда ўзбек-турк муносабатларидан тортиб, Истанбулнинг кечаси ва бугуни акс этган мақолалар киритилган. Шу билан биргаликда Аброр Ғуломов китобда устозларини хотирлайди, улардан олган сабоқларини эслайди.\nКитоб замонавий кўринишда бўлиб, унинг ичидаги суратлар тўплам кўркига-кўрк бахш этган. Китобнинг орқа қисмида Ўзбекистон халқ ёзувчиси Эркин Аъзамнинг муаллиф ва унинг янги тўплами ҳақида қуйидаги сўзлари келтирилган :\n“Аброр Ғуломовнинг асл касби журналист, университетни хатм этгач, бир муддат “Тошкент ҳақиқати ” газетасида мухбир, кейинчалик икки қайта “Жаҳон” ахборот маҳкамасига раҳбар бўлди. Ўзбекистон Президенти девонида масъул вазифаларда ҳам хизмат қилган. Шу кунларда республика парламенти Қонунчилик палатасининг халқаро робиталар бўйича шўъбасини бошқармоқда.\nБу орада дипломатик хизматда ҳам бўлиб, мамлакатимизнинг Истанбулдаги Бош консулхонасига сардорлик қилди. Кам эмас, кўп эмас –қарийб 11 йил. Шунча муддат мусофирлик насибасини татиган одам нималарни кўрмайди, кимлар билан учрашмайди дейсиз! Ана шу таассуротлар зое кетсинми? Айниқса, қўлингизда қаламингиз бўлса!\nОлис ва кўп муддатли хизмат сафаридан келгач, дипломат-журналистимиз кўрган-кечирганларини йириккина китоб қилиб битди. Туркий эллар дўстлиги йўлида мустаҳкам қовушқоқ бўлгувчи ушбу асарнинг китобхонлар сари сафари қутлуғ бўлсин!”\nҚуйида муаллифнинг “Истанбул дафтари”дан олинган хотираларидан бирини эътиборингизга ҳавола этмоқдамиз:\nNext story Янги сайланган сенаторлар\nPrevious story Вазир талабалар билан ЎзМУда учрашди


Жаҳон физикларининг анжумани якунланди » O'zMU\nedu.uz oxs.uz O'zMU » Yangiliklar » Жаҳон физикларининг анжумани якунланди Жаҳон физикларининг анжумани якунланди\n12-11-2016, 16:53 | Ko'rishlar soni: 533 | 0\nТошкентда 10-11 ноябрь кунлари Биринчи Президентимиз Ислом Каримов\nташаббуси билан ташкил этилган «Фундаментал ва амалий физика ривожининг янги тенденциялари: муаммолар, ютуқлар, истиқболлар» мавзуида халқаро симпозиум бўлиб ўтди.\nТошкентда бўлиб ўтган «Фундаментал ва амалий физика ривожининг янги тенденциялари: муаммолар, ютуқлар, истиқболлар» мавзуидаги халқаро симпозиумда жаҳон физикасидаги долзарб фундаментал ва амалий масалалар муҳокама қилинди. Форумда Ўзбекистон, Россия, Хитой, АҚШ, Буюк Британия, Жанубий Корея, Миср, Япония, Франция, Германия, Испания, Италия, Малайзия, Бельгия, Австралия каби қарийб 30 давлатдан 300 дан ортиқ етакчи физик олимлар иштирок этди. ЎзА мухбири уларнинг айримлари билан суҳбатлашди.\nАльфред Молина, Барселона университетининг космос институти профессори (Испания): – Мазкур симпозиум дунёнинг ўнлаб мамлакатларидан ташриф буюрган, жаҳон физика фанида катта шуҳрат қозонган кўплаб олим ва мутахассислар, тадқиқотчилар учун ўзаро фикр ва тажриба алмашишда ғоят аҳамиятли бўлди. Дунё олимлари ўрта асрлардаги Шарқ Уйғониш даврининг ўзига хос хусусияти, аввало, математика, астрономия, физика каби аниқ фанлар ривожида намоён бўлишини таъкидлайди. Бунда шу заминдан етишиб чиққан буюк мутафаккир ва алломаларнинг муносиб ҳиссаси бор. Масалан, Беруний дунё илм-фанида биринчилардан бўлиб Ер радиусини ҳисоблаб чиққан, вакуум – бўшлиқ ҳолатини изоҳлаб берган.\nЮ Лу, Хитой Фанлар академияси физика институти профессори: – Буюк ипак йўли туфайли Ўзбекистон ва Хитой қадимдан турли соҳаларда, хусусан, илм-фан бўйича ҳам мустаҳкам ҳамкорлик қилиб келган. Ватанингиз ҳамиша цивилизациялар марказида бўлган, бу ерда турли даврларда дунё олимлари бирлашиб, фаннинг турфа йўналишларида тадқиқотлар олиб борган. Мазкур симпозиумда жаҳон физиклари Тошкентда жамланиб, дунё физикасидаги энг долзарб назарий ва амалий масалаларни муҳокама қилгани Ўзбекистондаги тинчлик-барқарорлик ва илм-фан тараққиёти йўлида яратилаётган замонавий имкониятларнинг яна бир ҳаётий натижасидир.\nАбдул Карим ибн Моҳд Ароф, Malaya университети физика департаменти профессори (Малайзия): – Ўзбекистон барқарор тараққий этаётган давлатлардан. Бунда илм-фан ва ишлаб чиқариш интеграцияси мустаҳкам йўлга қўйилгани муҳим омил бўлмоқда. Янги материаллар олиш, уларни саноат ва ишлаб чиқаришнинг бошқа соҳаларида қўллаш мамлакат ривожи, аҳоли ҳаёт сифатининг ошишида жуда муҳим аҳамиятга эга.\nСони Викрам, Жавоҳарлал Неру номидаги университетнинг Назарий физика маркази профессори (Ҳиндистон): – Халқингизда илм билан машғул бўлиш «игна билан қудуқ қазиш»га ўхшатилади. Аслида ҳам шундай. Фақат эртанги кунига ишонган, барқарор тараққиёт йўлини аниқ белгилаб олган давлатлардагина илм-фан ривожига катта аҳамият қаратилади, бу борада зарур барча шарт-шароит яратиб берилади.\nРашид Сюняев, Гархинг шаҳар Макс Планк номидаги жамиятнинг Астрофизика институти директори, академик (Германия): – Ўзбекистон – киндик қоним томган юрт: Тошкентда туғилганман, шу ердаги ўрта мактабда таълим олганман. Ҳар гал Тошкентга келсам, катта ўзгаришларнинг гувоҳи бўламан. Ўзбекистон астрофизикларининг илмий изланишларини мунтазам кузатиб бораман.\nШуҳрат Эгамбердиев, Ўзбекистон Фанлар академиясининг Мирзо Улуғбек номидаги Астрономия институти директори, профессор: – Симпозиумда атмосфера тасвири сифати ҳақидаги кўп йиллик кузатув маълумотлари банки мавжуд жаҳондаги тўртинчи расадхона – Майданак обсерваториямиздаги астрофизик тадқиқотлар, эришилган ютуқларни халқаро миқёсда яна бир бор кенг намойиш этдик. Ҳозир хорижлик ҳамкасблар билан ҳамкорликда бу ерда кўп сонли кузатув ишлари олиб борилмоқда. Масалан, Бутун дунё бўйича блазарларни кузатиш телескоплари дастури (Whole Earth Blazar Telescope) бўйича қарийб 30 блазар – галактикалар астрономиясини ўрганишда коинотдаги энг муҳим ҳодисаларнинг узлуксиз мониторинги олиб борилмоқда. Яна бир маълумот: обсерваториямизда 2003 йилдан бери коинотда содир бўлган юздан ортиқ гамма чақнашлар, уларга тегишли ўнлаб мавжуд ва ўта янги 5 галактика кузатилган.\nТошкентда ўтаётган «Фундаментал ва амалий физика ривожининг янги тенденциялари: муаммолар, ютуқлар, истиқболлар» мавзуидаги халқаро симпозиумда Ўзбекистон, Россия, Хитой, АҚШ, Буюк Британия, Жанубий Корея, Миср, Япония, Франция, Германия, Испания, Италия, Малайзия, Бельгия, Австралия каби қарийб 30 давлатдан 300 дан ортиқ етакчи физик олим иштирок этмоқда. ЎзА мухбири уларнинг айримлари билан суҳбатлашди. Нобору Кавамото, Хоккайдо университети профессори (Япония): – Ўзбекистон ҳудуди қадимдан жаҳон цивилизацияси бешикларидан бири бўлган. Умумбашарий цивилизациянинг узвий қисми – аниқ фанлар ривожида улуғ аждодларингизнинг хизматлари катта эканини халқаро жамоатчилик яхши билади. Хусусан, шу заминдан етишиб чиққан Муҳаммад ибн Мусо ал-Хоразмий ўнлик позицион ҳисоблаш тизимини, ноль белгиси ва қутблар координаталарини биринчи бўлиб асослаб берган, амалиётга татбиқ этган. Бу нафақат математика, балки астрономия ривожида кескин бурилиш ясаган. Дунё илмида замонавий кибернетиканинг фундаментал тушунчаси – «алгоритм» Ал-Хоразмий номига нисбат берилиши ҳам бежиз эмас.\nАбдул-Ати Маҳмуд, Африка Фанлар академияси вице-президенти (Миср): – Мисрликлар улуғ ватандошингиз Аҳмад Фарғоний номини катта ҳурмат-эҳтиром билан тилга олади. Чунки бу аллома ўрта асрлардаги асосий астрономик асбоб – устурлоб назариясини ишлаб чиққан, Нил дарёсида сув оқимининг ҳажми ва тезлигини ўлчайдиган машҳур иншоот – Миқёси Нилни яратган. “Ниломер” орқали дарё оқимидаги мавсумий ўзгаришлар ва уларнинг даражалари муттасил кузатилган, оқим сатҳи белгиланган. Бу асрлар давомида наинки мисрликлар, балки Нилдан сув ичадиган барча давлатларнинг иқтисодий-ижтимоий аҳволини башорат қилишда катта ўрин тутган.\nБиргитта Нордстрем, Копенгаген университети профессори (Дания): – Жаҳондаги ҳар бир астроном Ўзбекистонга келишни, айниқса, Самарқандда бўлиб, Мирзо Улуғбек бундан олти аср аввал барпо этган обсерваторияни ўз кўзи билан кўришни истайди. Буюк аждодингиз XV асрда тузган астрономия жадвалида 1018 юлдузнинг ҳолати ва жойлашуви баён қилинган. Бу асар астрономик ўлчовлар бўйича 16 аср давомида яратилган биринчи янги каталог эди. Шу боис Ойдаги кратерлардан бири айнан Мирзо Улуғбек номи билан аталади.\nАлександр Гусев, Россиянинг «ТАТА» илмий-техникавий маркази бош директори, академик: – Ўзбекистоннинг қуёш энергиясидан фойдаланиш имконияти жуда катта. Бу ерда қуёш энергиясининг ялпи салоҳияти 51 миллиард тонна нефть эквивалентидан ортиқ экани ҳам кўп нарсадан далолат беради. Мамлакатингиз ушбу соҳани ривожлантириш бўйича малакали мутахассисларга эга. Ўзбекистонда қайта тикланадиган энергия манбаларини ривожлантириш, энергия ишлаб чиқаришдаги энг янги технологияларни жорий этиш ва соҳада халқаро ҳамкорликни мустаҳкамлаш борасида кенг қамровли лойиҳалар амалга оширилмоқда.\nSinergetik paradigma: muammolar va imkoniyatlarХалқаро симпозиумга қизғин ҳозирлик кўрилмоқд ...Universitet kengashi xabarnomasi: 2015 yil 27 may soat 14-00 daFizika fanining rivojlanishida iste'dodli yoshlarning o'rniFalsafa fakulteti tomonidan darsliklar joriy qilindi.


ГДР (Германия Демократик Республикаси — 1949 йил 7 октябрда ташкил топган) даврида халқаро меҳмонхона вазифасини ўтаб берган бефайз бино таъмирдан сўнг кўҳна чиройини яна бир бор намоён этди. Германиялар бирлашгач эса таништирув-тушунтирувларнинг ҳам оҳанги(тони) ўзгарди. Энди гидлар Қизил Армиянинг қудратига эмас, балки совет империясининг репрессив характерига катта урғу бера бошладилар. Умуман олганда, катталар учрашуви учун бу жойни танлаш тасодифан юз берган. Шартга кўра, улар Германия ҳудудидаги ва Берлин атрофидаги бирор-бир пунктда йиғилишлари керак эди. Сабаби пойтахт деярли харобага айланганди. Шундан келиб чиқиб, маршал Жуков(Совет Армиясининг бош қўмондони) ҳар томонлама қулай бўлган Потсдамни танлашни жоиз деб топди. Давлатлар делегатсиялари Ситсилиэнхоф қалъасидан унча узоқ бўлмаган дарё қирғоғида омон қолган бир нечта виллаларда қўним топишди.\nҒарблик меҳмонлар орасида уруш даврида АҚШ ва Буюк Британия ҳукуматларини муваффақиятли бошқарган арбоблар йўқ эди ҳисоб. Франклин Рузвелтнинг 1945 йил апрелида вафот этиши муносабати билан америкаликларга собиқ витсе-президент Гарри Трумен (1945 йилнинг 12 апрелида президентликка сайланган) бош бўлиб келди. Ташқи сиёсат борасидаги тажрибасизлиги ва тор дунёқараши унинг рейтингда пастроқ ўрин эгаллашга мажбурлигини кўрсатиб қўйди. Эътиборли жаноб, таниқли бош вазир Уинстон Черчилл Ғарбий Европада Совет Иттифоқининг таъсири кучайиб кетишидан хавфсираган бўлса-да, муҳокама асносида Англияда бўлиб ўтган сайловлардан кейин ҳокимият ҳақида қайғуриш масъулияти унинг бўйнидан соқит қилинганлиги маълум бўлди. Чунки лейбористлар етакчиси Клемент Эттли урушдан сўнг ўтказилган биринчи сайловда кўп овоз йиғишга эришди. Ҳокимият тахтасидаги фарзин(Черчилл) янгиланди. Бу эса КПСС бош котиби Иосиф Сталинга нафақат мезбон сифатида, балки рақиблар кучсизланган дамдек олтин имкониятни туҳфа этди. Доҳийнинг келажакда ечимини кутаётган сиёсий муаммолар хусусидаги фикрлари кўпроқ кучга, тутган ўрни эса қудратлироқ нуфузга эга бўла борди.\nМанфаатлар тўқнашуви олдинги конференцияларда зарурият юзасидан четга суриб қўйилгани рост. «Урушда агар дўст бўлсанг, қарор битта бўлиши керак» шиорига антигитлер коалицияси риоя қилиши, ўзбекчасига тушунтирганда бир ёқадан бош чиқариши шарт эди.\nКўп ўтмай уруш деярли тугади. Техникаларнинг асаббузар овозлари оз муддатга бўлса-да тинди. Энди навбат — ғоявий жангларга, бир-биридан ўтиш учун мусобақалашиб, тобора баландлаша бораётган сиёсий шовқин-суронларга етиб келганди.\nБуюк Британия мустақиллиги ва колониал бошқарувини сақлаб қолиш ҳамда қитъада ўз обрўсини тиклаб олиш ҳаракатига тушди. Коммунизм дарғалари ҳудудларини немис босқинчиларидан батамом тозалаш, кутилаётган ҳужумларнинг олдини олиш ва Ғарбий Европадаги таъсирини кучайтириш билан овора бўлса, АҚШ эркин савдони қайта йўлга қўйиш ва Европа билан муносабатларни барқарорлаштиришдан манфаатдор эди. БМТнинг ташкил этилиши бу борадаги биринчи қадам вазифасини бажариб берди. Унда эҳтимоли бор янги жаҳон уруши маълум муддатга «зарарсизлантирилганди». Теҳронда ҳам, Ялтада ва Лондонда ҳам иттифоқчилар муҳокамаларидан сўнг тинчлик тўғрисидаги битимга имзо чекилгани маълум. Шундан бўлса керак, 1945 йилдан сўнг раҳбарларни ўз юртларида тиклаш ишларини олиб боришдан кўра, натсист тарафдорларини жазолаш кўпроқ қизиқтирган. Айниқса, Потсдамда бу ҳол кўзга яққол ташланди, у ерда адолатнинг қарор топишига астойдил ҳаракат қилинди. Давр тарозуси паллалари фақат бу билан мувозанатга келмасди, албатта. Ҳали олдинда чегараларни белгилаш ва бошқа географик масалалар кўндаланг турарди.\nКонференция давомида Кенигсберг шаҳри, Германиянинг ғарбидан то поляклар мулки Лаузиттса-на-Нейсигача бўлган ҳудудларни СССР раҳбарлари ўзиники қилиб олишди. Туб ерликлар ўз жойларини кўчиб келадиган аҳоли учун бўшатиб беришлари зарур эди. Шунингдек, вайрон бўлган зоналарни қайта тиклаш учун Германия ҳукумати 10 млрд. рейхсмарк ҳисобида репаратсия(товон) тўлаши Потсдам ҳужжатларида қайд этилди.\nШунингдек, учта «д» сиёсати, яъни демилитаризатсия, декартелизатсия, денатсификатсия — фашизмни таг-туги билан йўқ қилишга қаратилган бўлиб, охир-оқибат демократизатсия(тўртинчи «д»)га йўл очиши лозимлиги тўғрисидаги қарорга Ситсилиэнхоф қалъасига ташриф буюрган давлат вакиллари имзо чекишди. Бу билан Германия халқаро муносабатлардан вақтинча маҳрум қилинди. Аслини олганда, коммунистлар ҳам, Ғарб ҳам, расмий қабул қилинган Потсдам меъёрларига ҳеч қачон адолат нуқтаи назаридан ёндашишмаган. Бу совуқ уруш даврида кўзга ёрқин ташланди. Натижа Германиянинг икки хил маънодаги мағлубиятини кўрсатиб қўйди. Биринчидан, ғолиблар мағлублар устидан бемалол ҳукм чиқаришлари мумкин эди. Энди ҳеч қандай «рейх бўриси» уларга халақит бера олмасди. Иккинчидан, ҳужжатлардаги охирги бандлар ҳам нафақат натсист ҳукумати инқирозидан дарак берарди, балки шарманда бўлган, товон тўлашдан чарчаган немис миллий ҳокимиятининг, ватанидан айрилган, қувғиндаги халқ кўз ёшларини жонли ифодаларди. Унинг устига, муҳокамаларда немислар ўзлари устидан чиқарилган ҳукмни жим ўтириб тинглашга маҳкум эдилар.\nПотсдамда яна шунга келишилдики, Германия билан ғолиб давлатлар ўртасидаги алоқаларда янги ҳужумлар хавфи борлиги туфайли қатъий ва бешафқат методларга амал қилинди.\nКатта учлик вермахтни узил-кесил йўқ қилишдан ташқари, ижтимоий ва маданий «қуролсизлантириш» ишларини ҳам жадаллик билан олиб борди. Бундан ташқари, декартелизатсия йўналиши орқали уруш пайтида молиялаштириш ишлари билан шуғулланган барча картел(ҳарбий-иқтисодий ташкилот, монополистик бирлашма)лар ёпиб қўйилди, герман иқтисодиётини марказлаштиришдан холи этиш, монополияларни йўқотиш ҳақида сўз юритилди. Дастурда сиёсий маданият узоқ муддат мобайнида реабилитация (қайта тикланиш) жараёнига тайёрланиб бориши ва янгича қиёфа касб этмоғи кўзда тутилганди. Табиийки, энг кўп йўқотишга учраган ва мисли кўрилмаган талофатдан зарар кўрган ҳамда шу орқали ғалабани таъминлаган Совет Иттифоқи Потсдам(Берлин) конференцияси баҳонасида Европанинг мутлақ гегемон давлатига айланди. Бошқалар Франциянинг Шимолий Африкадаги мустамлакаларини, кейинчалик Италияни душман исканжасидан халос этаётган ва 1944 йилнинг ёзида франтсузларга енгил нафас олиш насиб қилган бир пайтда, Қизил Армиянинг Европадаги таъсири ниҳоятда кучайиб кетди. Шунга яраша Москва томонидан бошқариладиган ер майдони ҳажми ҳам кенгайиб борди. Ўша пайтда жорий вазиятни Черчилл тинмай танқид қилган бўлса-да, Рузвелт келажак ҳамкорлигига путур етмасин дея СССР билан сан-манга боришни истамасди. Расмий келишувлар(хусусан, Потсдамда ҳам)нинг деярли ҳаммаси идеал қарама-қаршиликларни номигагина бекитиш учун хизмат қилган, холос. Чин маънода фикрлайдиган бўлсак, уруш давридаги ва ундан кейинги ҳар бир муҳокама аслида кўкараётган «совуқ уруш кўчати»даги кўз очаётган куртакдан бошқа нарса эмасди. Масалан, «демократизатсия» сўзи капиталистлар учун эркин овоз беришни англатган бўлса, Шарқда, таассуфки, якка ҳоким коммунистлар бунга йўл қўймасди. Ёки америкаликларнинг Германиядан катта миқдорда товон талаб қилмаганини олиб кўрайлик. Боиси келажакда немис халқи улар учун бош оғриқ, боқиманда бўлиб қолишидан чўчишган. Бироқ социалистлар мамлакатда ҳукм сураётган қашшоқликдан келиб чиқиб, яксон бўлган душман ҳудудидаги охирги мурватни ҳам ташиб кетишди.\nШунга қарамасдан, Сталиннинг учрашувдан кейинги яққол ҳукмронлиги узоққа чўзилмади. Трумен қўлида янги яратилган, синаб кўрилган атом бомбаси «Халқлар отаси»нинг кўп орзуларини чиппакка чиқарди. Совет разведка хизмати ҳаммасини синчковлик билан кузатиб борган бўлса ҳам бош котиб океан ортидагиларга муносиб жавоб беришни негадир жоиз деб топмади. Лекин ҳар икки томон ҳам умумнемис ҳукуматини назорат кенгаши асосида баҳоли қудрат бошқариб туришарди.\nҒарбликлар чегара масаласида юмшоқ ва яширин сиёсат олиб боришди. Собиқ Иттифоқ эса тузум хусусиятидан келиб чиқиб, ҳудудларни қатъий белгилаб олди ва ГДР ташкил топганини эълон қилди.\nУмуман олганда, Берлин конференциясида имзоланган ҳужжатлар узоқ йиллар давомида тинчликни сақлаб туриш учун хизмат қилди. Аммо совуқ уруш даврида кунботар юрт вакиллари Потсдам келишувини қайтадан кўриб чиқишга уринишди. Улар КПнинг бир қатор мамлакатлар устидан юргизаётган назоратини кучсизлантирмоқчи эдилар. Бу ишни амалга оширишда 1989—90 йилларда рўй берган емирилиш ёрдам бериб юборди. Натижада Потсдамда қабул қилинган бир қатор ҳуқуқий меъёрлар ўз кучини йўқотган бўлса, бошқаларига ўзгартириш киритилди. Мисол учун, 2+4 шартномаси ва Берлин деворининг бузиб ташланиши (1989 йил охири), ГДР ва ГФРнинг 1990 йил 3 ноябрда ўзаро бирлашишига олиб келди. Сабаби федерал республиканинг сиёсий маданияти қўшнисиникига нисбатан анча илгарилаб кетганди. Иқтисодий ютуқлар демократик республикада истиқомат қилувчи аҳолини федералчиларга ҳавас қилишга ундади. Хуллас, бирлашув Ситсилиэнхофда амалга татбиқ қилинган барча санктсияларни бекор қилди. Демак, 1945 йилнинг 17 июлидан 2 августигача Берлин яқинидаги собиқ Гогентсоллернлар саройида ташкил этилган конференцияда «Герман милитаризми ва натсизми тикланиши ёки қайта ташкил этилишининг абадий олдини олиш учун» муҳим ҳуқуқий нормативлар кучга кирганди.


“Ғалла уруши”. Россия Украина донини четга чиқармаяпти ва ўзи ўғирлаб сотяпти\nҚримдаги ғалла хирмони. Украина, 24 июнь, 2021.\nХалқаро ғалла кенгаши маълумотига кўра, сўнгги йилларда Украина дон экспорти бўйича дунёда тўртинчи ўринда бўлган. Мамлакат 90 фоиз ғаллани хорижга Қора денгиз портлари орқали жўнатарди.\nРоссия босқинига қадар украин ширкатлари Қора денгиз портларидан кемаларга ҳар ой қарийб беш миллион тонна ғалла юкларди.\nЎрта ер денгизидан Қора денгизига сочма юкларни ташишга мўлжалланган махсус кемалар – балкерлар карвони қатнаган. Улар бари Украинадан буғдой, жўхори, арпа ва бошқа ғалла хомашёсини бутун дунёга етказиб берарди.\nУруш бошлангач Россия нафақат Украинанинг Қора денгиз соҳилидаги аксар порт шаҳарларини босиб олди, балки мамлакатни ғалла тижорати йўлларини ҳам тўсиб қўйди.\n“Қора денгизда рус кемалари сузиб юрибди. Улар ҳали уруш бошланмасидан Украина ҳудудига келган халқаро кемаларни портлардан чиқармаяпти. Шунингдек, дон ортиладиган юк кемалари ҳам портларимизга кира олмаяпти”, дейди Бутунукраина аграр кенгаши раисининг ўринбосари Денис Марчук.\nЕврокомиссия Украинадан ғалла экспорт қилиш имкониятларини изламоқда. Европа мулозимлари, хусусан, Россия Украина портларида ва элеваторларда қолиб кетган миллионлаб тонна донни темир йўл ва бошқа транспорт турлари орқали олиб чиқиш чоралари устида бош қотиряпти. Бироқ бу ниҳоятда катта куч ва принципиал янги логистикани тақазо этади. Чунки битта балкерга ўртача 60 минг тоннага яқин дон ортиш мумкин бўлса, юк машинаси атиги бир неча ўн тонна юк олади. Украинанинг экспортга мўлжалланган бутун ғалласи бир илож қилиб Европанинг Ўрта ер денгизи портларига етказилган тақдирда ҳам бунча донни ташийдиган савдо кемаларини топиш, юк ортиш ва жўнатишга анча-мунча вақт керак.\n“Европа портларининг режалаштирилган порт фаолияти ва ўз жадвали борлигини унутмайлик. Улар сўнгги бир йиллик иш фаолиятини режалаётган пайтда Украинадан у ерга кемаларга ортиш учун ғалла ташилишини хаёлларига ҳам келтирмаганлар”, эслатади сиёсатшунос Алексей Якубин.\nРоссияда Владимир Путин мамлакат бу йил ўз тарихида “рекорд ҳосил” – 130 миллион тонна ғалла, жумладан 87 миллион тонна буғдой олишини, шунингдек ғалла савдосида янги бозорларга чиқишини башорат қилмоқда. Боз устига, CNN хабарига кўра, Россия ўз ғалласидан ташқари, босиб олинган ҳудудларда украин фермерларидан тортиб олинган донни ҳам сотяпти. Журналистлар босиб олинган Қримдан Сурияга ғалла келтирган рус кемаси ҳаракатини сунъий йўлдош орқали кузатишди. Кема Қримдан жўнашидан олдин яриморолга юк машиналарида Украина элеваторларидан ғалла ташиб келинган.\n“Биз Украинанинг босиб олинган ҳудудлари – Херсон, Запорожье вилоятининг бир қисми, Донецк ва Луганск вилоятларидаги вазият ҳақида гапиряпмиз. Бизнинг ҳисобимизча, Украина ҳудудларидан тахминан 500 минг тонна ғалла олиб кетиляпти”, дейди Денис Марчук зарарни чамаларкан. Унинг айтишича, 500 минг тонна ғалла пулга чақилганда 150 миллион доллар бўлиши мумкин – бу Украина бюджети учун жиддий талафот.\nҚолаверса, урғулайди Марчук, бизнинг кўпйиллик савдо ҳамкорларимизга ғалла етиб бормай қўйди. Улар орасида Ғарбнинг фаровон мамлакатларидан ташқари, Шимолий Африка ва Яқин Шарқдаги ривожланаётган давлатлар ҳам бор. Ушбу минтақаларда ғалла танқислиги очарчиликка ва оммавий норозиликка сабаб бўлиши мумкин.\n“2011 йилги “араб баҳори”ни эсланг. Ўша тўполонларга одамлар қўлида пул камайиб кетиши, буғдой ва ун баҳоси осмонга сапчигани сабаб бўлган эди. “Араб баҳори” миллионлаб қочқинларни пайдо қилди ва уларнинг аксари Европага қараб йўл олди. Бугун ўша воқеалар такрорланиши хавфи бор”, дейди Марчук.\nУкраина аграр сиёсат вазирининг биринчи ўринбосари Тарас Висоцкий унинг фикрига қўшилади: “Бу уруш глобал озиқ-овқат инқирозини бошлаб берди. Қолаверса, ҳозирда истеъмолчилар кўп маҳсулотларга жисмонан етиша олмайдиган вазият юзага келмоқда, қимматчилик аҳолининг бир неча қатламини иқтисодий заиф қилиб қўяди. Натижада улар харид қобилиятларини йўқотадилар. Агар ўрта истиқболда нарх-наво ўсиши тўхтатилмаса, унинг таъсири узоқ муддатли бўлади ва аҳволни ўнглаш учун бизга йиллар керак бўлиши мумкин”, дейди у.\nВисоцкий айтишича, ишлаб чиқарилган бутун қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари истеъмол қилинган. Бинобарин, мамлакатда ўн миллион тонналаб ғаллани четга жўната олмаётган экан, истеъмолчилар учун битта чора қолади – истеъмолни камайтириш.\n“Ёки етишмаётган озиқ-овқатни бошқа мамлакатлардан олиш мумкин, лекин, улар ҳам истеъмолни камайтириши керак бўлади. Яъни, хоҳласак-хоҳламасак, танқислик юз беради. Истеъмол камайиши одамни ўлдирмайди, аммо диетик мувозанатни бузиши муқаррар”, дея тушунтиради мулозим.\nУкраинада янги ғалла ҳосилини йиғиб-териб олиш бошланишига бир неча ой бор. Бироқ экспертлар ўша вақтгача кўплаб мамлакатлар ўз захирасини еб битиришини айтишмоқда. Ва токи Россия армияси Қора денгизни тўсиб қўйган экан, захираларни тўлдириш имконсиздир.


Бейлнинг трансфери ҳал бўлди » Футбол янгиликлари 2021\nGoal24.uz » Европа жамоалари » Испания » Бейлнинг трансфери ҳал бўлди\nБейлнинг трансфери ҳал бўлди\n“Реал” ва “Тоттенхем” тажрибали ҳужумчи Гарет Бейлнинг ижараси бўйича келишувга эришди ва бу трансфер 18 сентябрга қадар расмийлаштириладиган бўлди.\nБундан аввал, томонлар ўзаро ўйинчи алмашиб, Бейлнинг ўрнига “Реал”га Делли Алли келиши айтилганди. Бироқ, англиялик футболчи Мадридга келмайдиган бўлди. Энди Жозе Моурино жамоаси раҳбарияти Бейлни бир мавсум ижарага оладиган бўлди.\nБейлнинг Лондон клубидаги маоши йилига 13 миллион фунтни ташкил қилади ва бу сумманинг бир қисмини “Реал” қоплайди.\nБейл 2013 йилда “Реал”га “Тоттенхем”дан ўша давр учун рекорд сумма – 101 миллион эвро эвазига келиб қўшилган эди. Уелслик ҳужумчи сўнгги пайтда асосий таркибга кира олмай қолди. Қолверса, бош мураббий Зинедин Зидан билан ҳам келиша олмаяпти.