Ўзини тушунмайдиган одам\n“Комилликда донишманд даражасига етган ва бу ёруғ оламда камида юз йил умргузаронлик қилган инсон ўз имкониятларининг атиги беш фоизидан фойдаланган бўлар экан…”. Китоблардан бирида ўқиб, ён дафтаримга кўчириб қўйган ушбу жумлага кўзим тушди дегунча, ҳаёл суриб кетаман. Аммо бу гапда муболаға йўқлигига ишончим комил. Ахир Абу Али ибн Сино ҳазратлари табиб сифатида: “Агар чанг ва ғубор бўлмаганида инсон минг йил умр кўрар эди”, деб айтиб қўйибдилар-ку.\nДонишманд даражасига етиш дегани нима?\n“Ақлли киши бирор бир ишни нотўғри бажариб қўйса, уни дарҳол тузатишга киришади. Донишманд эса хато қилмасликка ҳаракат қилади”.\nУшбу мақола қаҳрамони музработлик Қурбон бобони донишманд дея олмайман. Бундай мартаба унинг ҳаёлига ҳам келган эмас, келмаса ҳам керак. Бир қарашда, оддий, пўрим жойи йўқ, оила, турмуш ташвишлари билан елиб-югуриб юрадиган тинчимасроқ одамлардан бири. Бирор чорраҳада дуч келиб қолсангиз, ёнидан мутлақо эътиборсиз ўтиб кетишингиз ҳам мумкин.\nҚурбон бобо билан сиҳатгоҳда танишиб қолдим. Қисқа ва лўнда гапирадиган, муолижа кўнгилдагидай бўлмаса, гап билан узиб-узиб оладиган, чўрткесар, жаҳли лабининг учида турадиган одам экан. Бу ҳам майли, ёши бир жойга бориб қолганига қарамай, эрта азонда ҳайҳотдай боғни айланиб югуради, баадантарбия қилади. У киши бажараётган машқларнинг айримлари ўғли, набираси тенги ёшларни ҳансиратиб қўйиши мумкин.\nЯнги танишим менга бироз ийманиб (гарчи ийманиш у кишининг характерига унча мос бўлмаса-да) бир китоб узатди. “Тақдир битиклари”. “Бўш пайтингизда бир варақла-аб қўярсиз, балки сизга маъқул келадиган жойи ҳам чиқиб қолар”, деди. Одатда, китоб ёзган одам ҳеч қачон бундай демайди, неча йиллик меҳнати самарасини бировга совға қилаяптими, демак, ёзганларидан кўнгли тўқ. Ҳозир уер-буерини шунчаки “чўқилаб” қўйишгагина арзийдиган, бундан бошқага ярамайдиган китоблар ҳар қадамда учрайди. Қишлоқда яшайдиган бир фермер, китоб ёзишни қойиллатармиди, деган фикрда Қурбон бобонинг битикларига аста кўз қирини ташлаб, бошидан, ўртароғидан бир саҳифа – ярим саҳифа “чўқиладим”. Шунинг ўзи етарли бўлди — битикларда тасвирланган ажойиб-ғаройиб, эртакнамо, баъзиларига ишониш қийин бўлган воқеалар тафсилотига бутунлай шўнғиб кетдим.\nБу одам ким ўзи? Жуда катта кетмаяптими, қулочни катта отмаяптими? Эришган ютуқларини ошириб-тошириб, қўшиб-чатиб тасвирлаётган бўлса-чи? Ахир, бир қулочга, бир каллага ва, ҳатто, бир умрга ҳам сиғмайдиган гаплар-ку?\nШу саволлар таъсирида Қурбон акага тикилиброқ қарайман. У киши, афтидан, бундай иштибоҳли нигоҳларга авваллари ҳам кўп бор дуч келган чоғи, оддийгина қилиб: “Йўлингиз тушса, бориб бир кўрарсиз…” деди-қўйди. “Илтимос, қилаётган ишларимизни бир кўринг, ўзингиз баҳо беринг” дегани йўқ.\nБу гапдан кейин менда Музработга бориш иштиёқи пайдо бўлди. Ва… бордим ҳам. Очиғини айтсам, намунали фермер хўжаликлари бугун деярли барча вилоятларда бор, кўплари билан танишман. Аммо “Қурбон бобо”да манзара, “Тақдир битиклари”да ёзилганидан ҳам бошқача бўлиб чиқди. Шу сўнгги жумлани ёзишга ёздиму, ўйланиб қолдим — биргина “бошқача” сўзи билан бу ерда амалга оширилган, оширилаётган ишларни ифодалаб бўлмайди. Қизиққан одам йўл олислигига қарамай, қайдасан Музработ, дея сафарга отланиши керак. Фақат, битта шарти — Қурбонбобонинг ишларини кўрмоқчи бўлган киши соғлом, оёқлари бақувват, пойафзали дошлироқ бўлмаса қийналиб қолади. Бўйи роса уч юз метр келадиган замонавий молхона биносини айланиб кўриш, темир тўсиқлардан энгашиб ўтиш, чуқурликка тушиш, юқорига кўтарилиш, бу ишни неча бор такрорлаш, оёқ қўйганингизда қимирлаб турадиган, пастга қарасангиз кўзингиз тинадиган темир кўприкчалардан ўтаётганингизда қалқиб кетмаслик, баданни жунжиктирувчи афғон шамолига чидаш ва, буларнинг ҳаммасидан ҳам қийини— олдинда бири биридан қизиқарли, ажабтовур маълумотларни чарчамай сўзлаб, йўл-йўлакай қанчадан қанча рақамларни ўзаро қиёслаб, хулосалаб бораётган, умрининг етмишинчи бекатидан ҳам ўтиб бўлган тетик Қурбон бобога етиб юриш, орқада қолиб кетмаслик, ҳансираётганингизни сездирмаслик осон иш эмас. Янга бир шарт — бу ерга келган кишининг қишлоқ хўжалигидан, чорвачиликдан, қурилишдан, физика, химия, биология фанларидан, хусусан металлар қаршилиги, металл эрозияси, Ньютон, Кулон қонунларидан, Алишер Навоий, Жомий каби алломаларнинг инсон ўз умрини беҳуда ўтказмаслиги, уни эзгу амаллар билан безаши лозимлиги тўғрисидаги шоҳ байтларидан озроқ хабари бўлгани маъқул. Бусиз суҳбат унча қизимайди, аниқроғи оқсоқол олдида хижолат тортиб қолиш мумкин. Ахир, Қурбон бобо шоирлар, олимлар ижодидан шариллатиб ўқиб, айтиб турса, фикрини ҳали сиз эшитмаган ғаройиб мақол ва маталлар билан безаб борса, жим эшитавермай, аҳён-аҳёнда сиз ҳам бир нималар деб туришингиз керак-ку, ахир.\nИккинчи фикрим — одам боласи баъзан кимгадир, нимагадир аччиқ қилиб ҳам тоғни талқон қилиб қўйиши мумкин. Бу тўғрида мен бободан сўраганим йўқ, аммо бу “навқирон қария” жуда кўпларимизда бугун ҳам мавжуд ҳаракатсизлик, тадбирсизлик, бефарқлик, фикрсизликка аччиқ қилиб, ҳеч нимага жони ачимайдиган беғам, беташвиш, тепса тебранмайдиган одамларга аччиқ қилиб, одам боласи, агар у астойдил енг шимариб бир ишга киришса, нималарга қодир эканлигини кўрсатиб қўйишга қасд қилган қайсар қаҳрамонга ўхшаб кетади. Шўро замонининг калтабин сиёсати тадбиркор одамларнинг фикри-зикрини тушовлаб, қўл-оёғи билан бирга боғлаб-маҳкамлаб қўйганди. Охир-оқибат тузумнинг ўзи таназзулга юз тутди. Шу боис, истиқлолнинг дастлабки қадамларидаёқ давлатимиз раҳбари уқувли, ўй-фикрли, тадбиркор, ишнинг кўзини биладиган салоҳиятли одамлар йўлидаги сохта тўсиқларни, ҳуқуқий чекловларни олиб ташлади. Ҳар бир киши ўз меҳнати самарасидан баҳраманд бўлиш, ҳалол пешона тери эвазига мулк орттириш, яшаш шароитини яхшилаш, топган-тутганини яширмай, фарзандларига мерос қилиб қолдириш имкониятига эга бўлди. Бу имконият бизга қандай наф келтираётгани бугунги тушмуш тарзимида яққол кўриниб турибди. Тўқсонинчи йилларнинг бошларида газетамизда: «Ҳа-ҳу демай жамиятда мулкдорлар синфи пайдо бўлади, шахсий завод-фабрикалар гуриллаб ишлайди, одамлар «фарбика йўлидан шунчаки рўмолча» эмас, жуда катта катта нарсаларни ҳам топиб олади, ер деҳқонники бўлади, бир неча авлод роҳат-фароғатда яшайдиган муҳташам уй-жойлар қурилади, маҳсулотларимиз дунё бозорларида сотилади», деб ёзганимизда, бизни нақд хаёлпарастга чиқаришганди. Бугун энди, ҳурриятнинг атиги ўн тўққизинчи йилида, бу орзулар ҳаётимизнинг оддий ҳақиқатларига айланиб улгурди. Шу жиҳатдан қараганда, кўнгилни хотиржам қилсак ҳам бўлади. Аммо… Музработга бориб, Қурбон бобо раҳбарлигида бунёд этилган иншоотларни кўрган киши саволлар гирдобида қолади: темир ва тош уйғунлигида қад ростлаган биргина балиқхонани олайлик. «Тақдир битиклари»дан бир-икки жумла: «Кўлларнинг қоқ ўртасига кўриниши ракета қурилмасини эслатувчи коннуссимон бетон устунлар ўрнатилган. Улар сулфатга чидамли цемент қоришмасидан бўйи саккиз метр қилиб қуйилган. Устунларга темир фермалар ўрнатилади ва сим тортилади (Ҳовузлардаги балиқларни балиқхўр қушлар еб кетмаслиги учун)… Олти ой давомида токарлар ўн уч минг дона сим, шунча болт-гайка ясаб чиқишди. Ҳар бир сим болт орқали йигирма килограмм куч билан тортилса, ҳар бир метрда бу куч икки тоннага етади. Бордию балиқхона деворига терилган ҳар бир тошнинг оғирлиги икки тоннадан кам бўлса, қирғоқдаги тош девор қулайди…). Бу ростмана мўъжиза ва яна — замонавий чорвачилик комплекси (бу ерда сигирлар илиқ сувда ҳамиша ювиб-тараб турилади, охурларига кунда тўрт маҳал ем-хашак солинади), яратилган боғ-роғлар, ўзлаштирилган ерлар истеъдодли бир отахоннинг ноёб ихтироларими ёки бундай ибратли, ҳайратомуз ишларни, агар озроқ хохиш-истак, уқув-малака бўлса, меҳнат заҳматидан қочилмаса, бошқа жойларда ҳам яратиш мумкинми?\nМенинг ўзим бу саволга ичимда «Қийин-ов», деб жавоб бердим. Қурбон бобо: «Нимаси қийин бу ишларни, ақлни қайраш керак, каллани ишлатиш керак, югуриб-елиш керак, пешонани терлатиш керак», деди «керак» сўзига ҳар гал айрича урғу бериб. Мен унга: «Сиз тўғрингизда бирор нима ёзарман», деган эдим, мутлақо кутилмаган жавобга эга бўлдим: «Нимасини ёзасиз, қайсар, гапидан қайтмайдиган, нима десам экан… «узатмайдиган» бир одам бўлсам. Мен тўғримда бор гапни мактабдошим Шукур Холмирзаев аллақачон айтиб қўйган. Доно эмасман, аммо ўйлайман, фикр қиламан, мана бу каллани бекорга кўтариб юрмайман. Президентимиз йўл бериб қўйибдилар, тадбиркорларнинг бошини силаб турибдилар, нега энди болишни ўмровга тортиб ётишимиз керак? Умр деганлари, Махтумқули бобомиз айтганларидек, «чапингдан ўнгингга боққунингча» ўтиб кетадиган оний бир фурсат экан, улуғ аждодларимиз қурдирган иморатлар, буюк кашфиётлар билан мағрурланиб ўтираверамизми? Биздан нима қолади? Келгуси авлодлар қайси амалларимизни эслашади, улар ҳам биз билан фахрланишадими? Фаразандларимизга қайси ишимизни кўз-кўз қилишади? Истиқлолимизга шукур, қисқа вақт ичида авваллари тушимизга ҳам кирмаган қанчадан-қанча улуғ ишлар қилинди. Муқаддас зиратгоҳларнинг таъмирланиши, дину диёнатга йўл очилиши, бутун мамлакат, шаҳар ва қишлоқларимиз қайта қурилаётгани мўъжиза эмасми?! Пойтахтимиз Тошкентнинг янги жамоли мўъжиза эмасми?! Ана қаранг, чегара кўриниб турибди, нариги қирғоқда бировнинг қўлидан тоғора тушиб кетса, шовқини қулоққа чалинади. Юртимизда тинчлик-тотувлик ҳукм сураётгани, аҳил-иноқ яшаётганимиз, ҳар оқшом ёстиққа бош қўйиб, хотиржам ухлаётганимиз мўъжиза эмасми?! Шуларни ўйлаб уйқум қочади. «Умр ўтар, вақт ўтар…» деган қўшиқни эшитсам, ичимда бир нима титраб кетади. Майли, нимагадир улгурдим, нимагадир улгура олмасман ҳам, аммо бир зум тинч тургим йўқ. Баъзилар нуқул маслаҳат беришади. Раҳмат дейман, аммо қуруқ мингта маслаҳатдан битта амал яхши деган гап бор.\n«Темир — бебаҳо неъмат, ундан фойдалана билишимиз керак,— фикрида давом этади Қурбон бобо мингга яқин сигир-бузоқ учун емиш ғамлаб қўйилган айвон ёнидан ўтаётганимизда. — Ерда ётган бир дона михни ҳам бир жойга ишлатиш мумкин. Қаранг, ер ҳайдайдиган, текислайдиган, мола босадиган, уруғ қадайдиган, ариқ очадиган мана бу техникаларнинг кўпини шу ерда ўзимиз ясаганмиз. Одамлар оддий минерал сув идишидан ҳам бир нималар ясашади. Ташлаб юборишдан осони йўқ. Мана, донни қайта ишлайдиган ихчам элеватор қураяпмиз, янги замонавий молхонани кўрдингиз, сув ичадиган, ем ейдиган охурлари алоҳида, «салфетка»си ҳам бўладими?», деб лутф қилдингиз, керак бўлса, унисини ҳам қиламиз. Билсангиз, буларнинг ҳаммасини яроқсиз ҳолда ташлаб кетилган юк вагонларидан, труба, «уголник», сим, тўр ва бошқа ашқол-дашқоллардан фойдаланиб қурдик. Тошларни бўлса Бойсундан ташиб келганмиз. «Бу тошлар туғилган еримнинг тошлари» деб ёздириб қўйибман, ўқинг. «Минг машина» дейсизми, э, минг машина тош нима бўлибди, бир неча минг деяверинг. Катта харсанг тошларнинг ҳар биттасини балиқхона ҳовузларининг қирғоқларига махсус кранда битта-битталаб ўрнатганмиз…\nБу иншоот фақат балиқ боқишгагина мўлжалланган эмас. Унинг ноёблиги шунда. Қурбон бобо сизот сувлари тинимсиз сизиб турадиган каттакон жарлик ёқасига биринчи бор келганидаёқ, бу ерни авжи саратонда ҳам салқин иқлимли оромгоҳга айлантиришни ният қилган. Шундай бўлибди ҳам. Бобонинг «Тақдир битиклари» китобида бу тўғрида батафсил ёзилган. Уни ўқиган киши эллик минг тонна харсангтош қандай тўплангани, қандай юклангани, балиқ боқиладиган ҳовузларга қандай ўрнатилгани, сизот сувлар муаммоси қандай ҳал қилинганини билиб олади. Фақат шугина эмас, китобхон тиниб-тинчимас бобонинг янги орзулари, ушалмай қолган армонлари билан ҳам танишади.\nМухбирлик тажрибамдан биланманки, мақола деганингиз ҳамиша ҳам силлиқ ёзилавермайди. Баъзан илҳом, ҳаяжон билан қўлингга қалам оласан, аммо беш-олтита жумлани қоғозга туширишинг биланоқ, фикринг тугайди, айтадиган гапингни айтиб бўласан, қозонда чўмичга илинадиган нарса қолмайди. Қурбон бобо ҳақида бўлса, гапим анча чўзилиб кетди, аммо ўқиб кўсам, у киши тўғрисида айтишим зарур бўлган гапларнинг бирортаси ҳам қоғозга тушмагандай, қозонда кўплигидан, чўмич тиқилиб қолгандай. Балки, ҳамма гапни батафсил ёзмаганим тўғри бўлар. Нега деганда, Музработда ўзига хос мўъжиза яратиб қўйган қаҳрамонимга ҳамду сано керак эмас, буни унинг ўзи истамайди. Бобо шу кунларда фермер хўжалигида ўзи билан бирга ишлаётган, унга узоқ йиллар давомида, турли шароитларда содиқлик билан ҳамроҳлик қилган ишчилар учун қураётган янги замонавий посёлкани тезроқ ишга тушириш, ҳар биттасининг қозиғига ҳеч бўлмаганда, биттадан сигир боғлаб беришни ният қилиб юрибди. Ва яна — ўзим кўрганим: хўжаликнинг бир неча жойига кичикроқ тепалик ҳажмида тош тўкилибди, демак, бу ерда яна бир ажабтовур иншоот қад ростлайди.\nМузработдан қайтар эканман, Дўрмонда Шукур Холмирзаевнинг мунғайибгина қолган чорбоғи ёнидан ўтаётиб, ёзувчининг бир гапини эсладим: «Ай Қурбон, бир аломат-да, уни тушуниш қийин…». Худди шу гапни хайрлашиш олдидан Қурбон бобога эслатган эдим, у киши фикримни баттар тўзғитиб юборди:\n— Шукурбой тўғри айтган, ўзимни ўзим тушунмайману, биров тушунармиди…\nҲаётнинг гўзаллиги шундаки, атрофимизда мана шундай «тушуниш қийин» одамлар бор.\nИкки йўл — ё бозор, ё адабиёт\n— Набижонни биласиз, салом деворди, дўстимиз элликка тўляпти, — деди у тўйхатни менга узатар экан. — Китоблари қўлма-қўл бўлиб ўқиляпти, баъзилари бир-икки марта қайта нашр ҳам бўлди, ёшлар ўртасида жа машҳур. Газетада қутлов чиқса хурсанд бўларди-да…\nНабижонни биламан, Олтиариқнинг машҳур Повулғон қишлоғида таваллуд топган, дурустгина қалами бор, суҳбати маъноли йигит, аммо кейинги икки-уч йил ичида ўнга яқин саргузашт китоблари чоп этилганидан, саргузашт-детектив жанрида астойдил меҳнат қилаётганидан бехабар эканман. “Эрлибосли аёл” — роман, “Аросат дунё” — уч китобдан иборат саргузашт қисса, “Чимилдиқли уй ноласи” — саргузашт роман, “Ёввойи келин” — детектив роман, “Топталган гулбадан”, “Аламли муҳаббат”, “Покланган фирибгар”, “Зебузар” — саргузашт қиссалар ва яна бир неча пиесалар, киносценарийлар… “Қойил-е” деворганингни ўзинг ҳам билмай қоласан.\nСаргузашт романлари билан дунёга машҳур ёзувчилар қандай ишлашганини эсласак, ажабланарли жойи йўқ, бугун дунёнинг ўзи саргузашт воқеаларга бой бўлиб турибди. Бундан сал аввал ўзимизда ҳам бир ёш йигитча ўзи тенги газеталардан биридаги суҳбатида: “Мен бу йил камида қирқта қисса ёзишни режалаштираганман”, деди. Ҳеч ким “ваҳҳ” деб юборгани йўқ. Аммо бизнинг онг-шууримизга, маънавий оламимизга, ахлоқимизу турмуш тарзимизга бевосита таъсир кўрсатадиган чинакам бадиий адабиётни кўзда тутадиган бўлсак, кимнинг қанча асар ёзгани муҳим эмас, қандай ёзгани ва ёзганларидан қандай маъно англашилгани муҳим. Баъзи муаллифлар бор-йўғи битта китоб билан ҳам машҳурлик чўққисига кўтарилиб, бу жойни анча вақт забт этиб туришган.\nШу мулоҳаза билан Набижоннинг саргузашт китобларини, гарчи вақт тиғиз бўлишига қарамай, ўқишга бошладим. Биринчи бўлиб “Аросат дунё”ни қўлимга олдим. Асарда ўтган асрнинг ўттизинчи йилларида шўроларнинг қатағон сиёсати қурбонига айланган Мамажонбойнинг кўрган-кечирганлари, чидаб бўлмас даражадаги азоб-уқубатларга дучори бўлганида ҳам, худди машҳур Робинзон Крузо, Дерсу Узала, граф Монте Кристо каби умидсизликка тушмай, ҳаёт учун курашгани батафсил ҳикоя қилинади. Алғов-далғовли бу давр мавзусида кўп ўқиганимиз, қатағон қилинган ватандошларимизнинг аянчли ҳикояларини кўплаб тинглаганимиз учун ҳам, асар қаҳрамонининг олис тайгада ёлғиз бир ўзи ўлим билан неча бор юзма-юз келиши тафсилотлари ўқувчини бениҳоя қизиқтиради. Бунинг яна бир боиси, асар воқеалари муаллифнинг бадиий тўқимаси эмас, реал ҳаётий воқеаларга асосланганида.\n“Чимилдиқли уй ноласи” саргузашт роман дейилган. Асарда ўзаро аҳду паймон қилишган, аммо висол нашидасини суриш насиб этмаган икки ёшнинг пок муҳаббатлари, қалб изтироблари қаламга олинган. Воқеалар ривожи бобдан бобга қуюқлашиб боради, қаҳрамонлар тақдир тутқичини тутиш йўлида аёвсиз синовларга, хуш-нохуш воқеаларга, турфа ниятли одамларга дуч келадилар. Воқеа-ҳодисалар муаллифнинг қистови билан тезлашиб, бадиий тўқима бўртиб кетган жойлари ҳам бор. Бундай ҳолатларда, бошқа айни шундай китобларни ўқиётганингда ҳам бўлганидек, ўқувчини муаллифнинг ёзувчилик маҳорати эмас, воқеаларнинг давомига бўлган шунчаки қизиқиш ушлаб туради. Ота-онасига ёрдам бериш учун олис ўлкаларга ишга отланган ёш Қобилбекнинг бошига тушган савдолар нима билан тугашини кутиб, ниҳоят, асарнинг сўнгги саҳифасига етиб келасиз.\nНабижон ўзи ихтиёр этган жанрда битилган кўплаб машҳур асарларни ўқиб, миясига яхшилаб жойлаган кўринади, ҳар қандай қаламкаш учун шунинг ўзи мақтовга сазовор. Иккинчидан, Набижонда ёзувчилик салоҳияти бор, воқеий қисса ёзадими, саргузашт роман битадими, ўқувчини асарнинг охиригача ҳаяжон ва изтиробда “ушлаб” тура олиши буни исботлаб турибди. Бу жуда муҳим тажриба. “Чимилдиқли уй ноласи”да менга кекса ўрмончи чолдан Қобилбекка “мерос” қолган эски, сассиқ фуфайка детали маъқул бўлди. Қобилбек ишлаш учун йўлга отланиб, Россиянинг овлоқ бир ҳудудига бориб қолади. Раҳм-шафқат нималигини билмайдиган кимсаларнинг қўлида қулдек ишлайди. Бир куни шериклари уни бир амаллаб қочиришади. Қобилбек аёвсиз тайгага узоқ вақт тентираб юради, совуқда бир амаллаб жон сақлайди. Охири қуролланган кишилар ниманидир ахтариб келиб, чайлада бир ўзи амал-тақал қилиб кун кечираётган чолни қийнаб ўлдиришларига гувоҳ бўлади. Қобилбек чолни дафн этади, унинг эски фуфайкасини кийиб, йўлга тушади. Асар сўнггида шу фуфайка ичидан жуда катта миқдорда хорижий валюта чиқиб, қаҳрамонларнинг тақдирини бутунлай ўзгартириб юборади. Бошқа бир тажрибали муаллиф бўлганида, бу кийимнинг асар якунидаги ижтимоий юкини янада ошириб юборган бўларди. Масалан, Қобилбек ҳали жони узилмаган чолни баҳоргача парвариш қилиши, даволаши, чол эса вафот этишидан олдин унга: “Раҳмат сенга ўғлим, фарзандим йўқ эди, сени Худонинг ўзи етказди, уйингга етгунингча шу фуфайкани эгнингдан ечма”, дейиши ҳам мумкин эди-ку…\nБугун хусусий нашриётларда, худди “мясорубка”да лағмон чўзаётгандай, пешма-пеш чоп этилаётган бундай китобларнинг бир қусури — улардаги сон-саноқсиз хатолоклар, ғализ жумлалар, имло қоидаларига амал қилмаслик. Хато шу қадар кўпки, қўлёзмани босмахонага топширишдан олдин бирор киши ўқиб чиққанми, корректураси муаллиф матнига солиштирилганми ёки йўқми, деган иштибоҳ туғилади. Асабга тегадиган бу қусур бошқа китоблар қатори Набижон Ҳошимовнинг саргузашт қиссаларида ҳам учрайди. Мана, баъзи мисоллар. “Чимилдиқли уй ноласи”, биринчи қисм, учинчи саҳифа. Йўловчилар автобусга “ғала-ғовур қилиб, тик туриб жойлаша бошладилар. Теварак-атроф оқариб, шафақ қизара бошлайди. Ҳайдовчи бир эснаб, керишиб олади-да, ўрнидан эринибгина туриб, кўзларини ишқай-ишқай кира ҳақини йиғишга бошлайди. Тиқилинчдан бетоқат бўлганлар эса энди гўё бабақхўроздай норози қичқира бошлайдилар”.\nШу биргина абзацнинг ўзида “бошлайди” сўзи тўрт марта ишлатилган. Имло хатоларининг сон-саноғи йўқ. Мана бу жумлаларга эътибор беринг (64-саҳифа): “Нурбек уларнинг бошига мағзава ағдаргандек, бир дунё қарзни илиб кетди. Нурбек хотини Ойнисани хиёнатда айблаб уни бутундай ёмон кўриб қолди. Болаларидан сеҳри қочди. Онаси, хотини ва болаларининг тақдирига бефарқ бўлди. Ойнисага энди туман матлубот уюшмасида ишлашни бутунлай таъқиқлаб қўйди ва Россияга тезлик билан қайтиб кетишга тараддуд кўра бошлади”.\nУшбу мулоҳазаларни қоғозга туширар эканман, бир муаммо хусусида ўзим билан ўзим тортиша бошлайман: китобхонлар, адабий жамоатчилик, муҳтарам танқидчиларимиз оёққа туриб, истеъдодли ёш муаллифларни ёнимизга олиб, камчиликларини тўғрилаб, ноширларнинг масъулиятини ошириб, бундай бемазагарчиликларга барҳам беришимиз ёки… “Ҳа энди бугун шу-да, нима ҳам дердик”, дея бепарво юраверишимиз керак. Метро вагонларидаги деярли ягона ўзбекча “Илтимос суянмангиз” деган ғализ ва хато ёзувга кўникиб бўдик-ку!\nИккинчиси: Набижон Ҳошимов ва у даражасидаги фаол ижодкорлар олдида, менингча, иккита йўл турибди. Биринчиси: шиддатни сусайтирмай, шу йўсинда, шу савияда пешма-пеш китоблар чиқаравериш, қайта-қайта нашр эттириш, менга ўхшаган инжиқ муҳаррирларнинг эътирозларига мутлақо парво қилмаслик. Иккинчиси — озроқ бўлса-да Худо берган истеъдодни ҳурмат қилиш, шошилмаслик, бир йилда бешта эмас, битта асар ёзишу қойил қилиб қўйиш. Ё бозорни қизитиш, ё адабиёт ривожига, маънавият, маърифатга хизмат қилиш. Набижон Ҳошимов истеъдодсиз, адабиётга даҳли йўқ шунчаки бир ҳаваскор қаламкаш бўлганида, мен бу гапларни асло ёзмаган бўлардим. У анчайин шаклланган, қалами қайралган, ўқувчига айтадиган гапи бор ёзувчи. Фақат озроқ қунт қилса, қўлёзмаларини муҳокамага қўйиб, билдирилган мулоҳазалар асосида қайта-қайта ишлашга одатланса бўлди, адабиётимизни янги-янги асарлар билан бойитадиган ёзувчига айланиши шубҳасиз. Бу иш унинг қўлидан келади деб ўйлайман. Чунки, детектив жанридаги ур-йиқит, қочди-қувди, шилиб кетди-тилиб кетди, сирли қотиллик қабилида битилган, таҳрирсиз чоп этилган асарлар вақти-соати билан ўқувчининг меъдасига тегади. Бозор адабиёти у ёки бу муаллифга ўз “бағри”дан жой берар экан, кейинчалик бу иссиқ гўшани тарк этиш жуда қийин кечади. Бунга энди мисоллар жуда ҳам кўп…\nМатбуотда узоқ йиллардан бери ишлаб, шу соҳада суяги қотган, кўзи пишиган ҳамкасбларнинг китобини ўқиш жуда ҳам мароқли. Бошқа соҳаларнинг ҳам ўзига яраша сир-синоатлари бўлади, аммо бадиий адабиётда, журналистикада бир нималарни қоғозга тушириш, жамоатчилик эътиборига ҳавола этиш учун анча-мунча кўйлакни йиртиш, маълум йўлларни босиб ўтиш, кўплаб йўлчи-йўловчилар билан суҳбат қуриш, ўқиш, ўрганиш зарур бўлади. Одатда, ҳаётий воқеа-ҳодисаларнинг ҳаммаси ҳам ижодкорга илҳом бахш этмайди. Бундай ҳолатга тушиш учун қўлига қалам олган киши ҳаётнинг ичига жуда чуқур кириши, кўрган-кечирганларининг моҳиятини тўғри англаши ва улардан тегишли хулоса чиқариши лозим бўлади.\nСамарқандда яшаб ижод қилаётган ҳамкасбимиз Фармон Тошевнинг кейинги йилларда мамлакатимиз нашриётларида чоп этилган бир неча адабий-бадиий ва публицистик тўпламларини варақлаб, айни шунга яна бир бор иқрор бўлдим. Фармон тажрибали журналист, ҳозиржавоб публицист ва ташкилотчи муҳаррир сифатида бугун кўпларга ўрнак бўлиб келмоқда. Унинг қаламидан унган кўплаб мақолаларда, матбуотимизнинг бугунги вазифаларига доир йиғилишлардаги маърузаларида, телеинтервьюларида ўзига ўхшаш куюнчаклик, яхши маънодаги безовталик бор. Фармон бошқа айрим ҳамкасбларимизга ўхшаб, бир мавзу ёки бир йўналишда қолиб кетмай, бугунги ҳаётимизга, турмуш тарзимизга бевосита тааллуқли кўплаб соҳаларда бирдай қалам тебратади. Унинг янги авлоднинг маънавий олами, дунёқараши, ёшлар тарбиясидаги айрим қусурлар, оила, оталар ва болалар, санъаткорнинг бурчи ва масъулияти хусусидаги ҳар бир чиқиши ўқувчи онгига енгил етиб боради, уни кўтарилган муаммо хусусида фикрлашга чорлайди. Фармон Тошев кейинги йилларда ўзини қалами анча қайралган шоир сифатида ҳам намоён этмоқда. Унинг бу йўлдаги машқларидан айримларини газетхонлар ҳукмига ҳавола этганмиз.\nФармон Тошев фақатгина куюнчак муҳаррир эмас, у энди тажрибали устоз ва мураббий ҳамдир. Бугун кўплаб таҳририятларда “Маҳорат мактаблари” ташкил этилган бўлиб, уларда журналистикага майда қадамлар билан кириб келаётган ёшлар таҳсил олмоқдалар. Бундай мактаблардан бири Самарқандда, “Зарафшон” газетаси қошида, муҳаррир Фармон Тошев раҳбарлигида фаолият юритмоқда.\nҲамкасбимнинг “Мен ёмғирли кунда келаман”, “Қарнабликлар кулгуси”, “Умрнинг ўртаси”, “Бедаво кўнгил”, “Мухбирлик сабоқлари” китобларини синчиклаб ўқиб чиққанман. Яқинда “Тафаккур” нашриётида чоп этилган яна иккита тўплам — “Мухбирлик сабоқлари” ва “Мен англаган ҳақиқат” ни ўқиб, бир хулосага келдимки, бугун журналистика факултетларимизда бугунги талаблар даражасида ёзилган амалий қўлланмалар кам экан, бундай китоблардан бемалол фойдаланса бўлади.\nСўнги гап. “Мен англаган ҳақиқат” тўпламида Фармоннинг иқтидорли ёш шоир Нодир Жонузоқнинг “ШАРҚ” нашриёт-матбаа концернида чоп этилган “Меҳрибоним” шеърий тўпламига ёзган тақризи ҳам эълон қилинган. Шоирнинг бу китобини адабиётшунос олимлар, шеърият ихлосмандлари мамнунлик билан кутиб олишди. Фармон мазкур тақризнинг бир нусхасини бизга йўллаб, “Эълон қилиш учун эмас, фикр билдириш учун”, деб илтимос қилди. Ўқиб чиқдик, баъзи ўринларини муаллиф билан бирга ишлаб, бемалол эълон қилса бўладиган тақриз экан. Ўйчи ўйлагунича таваккалчи ишини битиради, деган гап бор. Иш билан бўлиб, Самарқандга қўнғироқ қила олмадим, Фармоннинг ўзи ҳам биз билан қайта боғланмади. Китоб муаллифига хат шаклида ёзилган ўша тақризни бугун тўпламда кўриб, хурсанд бўлдим. Муаллиф Нодиржоннинг шеърларини жуда чуқур ва холис таҳлил қилган, ютуқларини батафсил кўрсатган. Тақриз қуйидаги жумла билан якунланади: “Нодиржон… Гарчи табиатан мақтовни, ҳамду санони хуш кўрмасангиз-да, бир гапни айтишга ҳаққим бор — Сизга ҳавас қиламан, Сиздай шогирдим борлигидан фахрланаман”.\nУшбу мақолани якунлаб, қўлёзмани ўқир эканман, унинг бир қусурини сезиб қолдим. Фармон ҳаётда жуда жиддий, аммо ҳазил-мутойибани хуш кўради, унинг самимий, тагмаъноли лутфларидан, беғараз қочиримларидан кўпчилик хабардор. Шу маънода мен ҳам бир лутф қилсаммикин, деб қолдим…\nҚишлоғимизда шахмат ўйинини жуда севишади. Қўйиб берсангиз, эртадан кечгача чойхонада дона сурадиганлар қанча. Шулардан бири бир куни қўшни қишлоқлик меҳмоннинг “Сизларда энг зўр шахматчи ким?” деган саволига қуйидагича жавоб берибди: Раззоқ буванинг катта ўғли, Низомов домла ва яна Холмирза деганимиз бор, жуда қаттиқ ўйнашади, “любой” рақибни абжағини чиқарворишади. Аммо…\n— Нима аммо,— ҳайрон бўлиб сўрабди меҳмон.\n— Уларнинг ҳаммаси менга ютқизишади…\nНодир Жонузоқдай умидли шоирнинг шоир устозига менинг ҳам самимий ҳавасим келиб кетди.\n“Илм эрур бешак, билингиз, дардимизнинг чораси…”\n(Шоир Мискин даъвати)\nҚўшиқ ихлосмандлари орасидан “Манам Мажнуни ишқ, дўстларки, бир Лайлони изларман, Жамоли гул, сочи сунбул, кўзи шаҳлони изларман”, деб бошланувчи машҳур ашулани эшитмаган, тинглаб роҳат қилмаган мухлисни топиш қийин бўлса керак. “Бизни ташлаб қайга кетди ул қаро қошим менинг, Термулиб йўлида кўздин оқадур ёшим менинг” ёки “Эй дилбари жононим, кўп нозу итоб этма, Юз жабру жафо бирлан ҳолимни хароб этма…” — Бу дилбар қўшиқларнинг сўзлари ҳам кўпчилигимизга ёд бўлиб кетган.\n“Илмсизликдан бўлур бўлса қаю миллат хароб,\nИлм учун жаҳду жадал қилмоқ давомат истариз…”.\nЮқоридаги қўшиқлар ва ушбу жасоратли мисралар муаллифи кимлигини биласизми? ХХ аср бошларида “Илмсизлик миллатни охир-оқибат хароб қилади, эл-юрт бошига неки азоб, неки хароблик келса, билингки, бу — илмсизлик оқибатидир. Бошқалар илм булоғидан баҳраманд бўлиб, тўйиб турганларида, биз оч-яланғоч ўтирибмиз. Бас, биз ҳам илм олишга жаҳду жадал қилайлик, илм боғида булбулдек сайрайлик. Умр беҳуда ўтиб кетади, чойхонаю майхонани макон айлаб, ёнбошлаб ётавермайлик. Олиму фозиллар боис дину миллат обод бўлғай”, дея ўз ватандошларини илм зиёсига даъват этаётган шоир ким бўлди экан?\nНеча йиллардан бери ҳофизларимизнинг тилидан тушмай келаётган, мумтоз қўшиқчилик санъатимизнинг нодир дурдоналари бўлмиш юқоридаги қўшиқлар муаллифи Х!Х аср охири — ХХ аср бошларида Тошкентда шаклланган адабий муҳитнинг Сидқий Хондайлиқий, Камий, Тавалло, Хислат каби вакилларидан бири Мискин эканлигини яхши билар эдим. Аммо “Академия” нашриётида чоп этилган мўъжазгина “Савти дугоҳ” номли тўпламни ўқиб, миллатдошларининг илмсизлигидан кўнгли чўкиб, таъсирчан сатрлар битган даъватчи-шоир ҳам айни шу Мискин домла эканлигини билиб олдим.\nМулла Қўшоқнинг болаликдаги дўсти Рихситилла бобо ўтган асрнинг олтмишинчи йилларида суҳбатдоши Зуҳра Толиповага шоир ҳақидаги хотираларини қуйидагича сўзлаб берган экан: “Девонбеги маҳалласида яшовчи камбағал меҳнаткаш Ҳошим новвой ўн – ўн тўрт ёшлик Қўшоқжонни асраб олиб тарбиялади. Қоратўридан келган, паст бўйли, каттароқ думалоқ бошли Қўшоқжон билан мен дўст-аҳил бўлиб олдик. Иккимиз бир кўчада яшадик. Ҳошим ота жуда саҳий, камтарин киши бўлиб, ўғли Қўшоқни ҳам тўғри ва ростгўй қилиб тарбиялашга интилди. Зеҳндор Қўшоқ отаси кутганидек, меҳнаткаш, ҳаракатчан, тиришқоқ бўлиб тарбия топди. Ҳошим ота ўғлининг ўқимишли бўлиши учун қайғурди ва уни эски мактабларда, мадрасаларда ўқитди. Қўшоқжон ҳам меҳнат қилди, ҳам ўқуб илмли бўлди…”.\n“Савти дугоҳ”да Мискиннинг эларо машҳур ашулалари билан бирга кўпчиликка маълум бўлмаган кўплаб ғазал ва мухаммаслари, шоир ҳаётига доир янги маълумотлар келтирилади. Улар ичидаги икки ҳолат диққатимни тортди. Биринчиси — ушбу тўплам шоир Мискиннинг илк китобчаси экан. Тенгдошимиз Абдулла Турдиев “Мен китоби чиқмаган шоир…”, деб шеър ёзиб юриб, биринчи китобини кўрмай оламдан ўтиб кетди. Қарангки, китобини кўриш “Тошкент ироғи”дай қўшиқ муаллифига ҳам насиб қилмаган экан. Иккинчиси — шоир умрининг сўнгги йилларини тўшакка михланиб, оғир бетобликда, муҳтожликда ўтказган.\nТўпламга Муҳаммаджон Қўшоқовнинг “Отам ҳақида” деб номланган ғоят қисқа хотираси ҳам киритилган. “Отам хаста ётганларида мен учинчи синфда ўқир эдим,— деб ёзади Муҳаммаджон ака. — Қўшнимиз болаларига эргашиб, олдинроқ машқ қилганим туфайли ҳарфларни танир ва китобни ҳижжалай олардим. Мактабда яхши таҳсил олаётганимдан отам жуда севинар эдилар. Кейинчалик айрим шеърларини менга айтиб туриб ёздирадиган бўлдилар… Хатни зеҳн қўйиб ёзаётганимни кўриб, онамга шундай деганлари эсимда:\nЭнди айтмасам бўлмас — бу жажжи китобчага алоҳида эътибор қилаётганимнинг боиси бор. Ўтган асрнинг етмишинчи йиллари мен республика ёшлар газетаси (ҳозирги “Туркистон”)да ишлаганман. Муҳаммаджон Қўшоқов деган киши қишлоқ хўжалиги бўлимини бошқарарди. Мирзакарим Пирматов, Жаббор Раззоқов, Сафар Остонов, мен ва яна бошқа кўплаб тенгдошларимиз у кишидан мақола ёзишни, ахборотни қандай бошлаб, қандай тугатишни, унга қандай сарлавҳа қўйишни, муаллифларнинг қўлёзмаларини таҳрир қилишни ўрганганмиз. Муҳаммаджон ака ишга ҳаммадан аввал келар, ёнида ҳамиша қоғоз-қалам бўлиб, стулга чўкканича, бир нималарни қоралаб ўтирарди. Мажлисларда тиззасига қўлини қўйиб, нималарнидир қоғозга тушириш у кишининг одати эди. Болаларга атаб ёзган шеърлари матбуотда кўриниб турарди. Баъзилари қўшиқ бўлгани ёдимда.\nКўз очинг атрофи оламга, талаб мактаб эрур,\nдейиши, қўшиқ қилиб куйланайтган латиф ғазалларидан ўқиб бериши мумкин эди-ку! Йўқ, у киши сира бундай қилмасди. Бир гал: “Отангиз ёзган ғазаллар сақланиб қолганми?”, деган саволимизга ҳам қисқагина қилиб: “Бир-иккита қўлёзма қолган холос, бошқалари йўқолиб кетган, мен ёш бўлганман”, деганди.\nЭнди ўйлайман — Муҳаммаджон ака ўшанда оталари қаламига мансуб ғазаллар матнини билмасмиди? Биларди, бир-иккитасини эмас, жуда кўпини ёддан ўқий олиши мумкин эди. Аммо ўқимасди. Нега шундай қилганининг сабаби аён — ўтган асрнинг ўттизинчи йиллари эски алифбода ижод қилган, бунинг устига мадрасада сабоқ олган мулла оталар тўғрисида гапириш ҳамиша ҳам яхшиликка олиб келмаган. Шўро тузуми душман топишда эски алифбодан ҳам жуда самарали фойдаланган. Кимнингдир уйидан араб алифбосида ёзилган бирорта китоб чиқиб қолгудек бўлса, у нодир бир асарми, жуғрофия ёки тиббиётга оид оддий қўлланмами, бунисига қарамай, хонадон соҳибларини қаттиқ исканажага олишган. Кўп китоблар ёқиб, кўмиб юборилган. Шу боис фарзандлар ўқимишли, айниқса, араб алифбосида ёзув-чизув қилиб юрган оталари тўғрисида гапиришдан ўзларини тийишган. Бу тийилиш шундоқ ҳам кўнгли яримта фарзандлар учун нечоғли оғир бўлганлигини тасаввур қилиш қийин эмас.\nМуҳаммаджон ака камтар, камсуқум, фойдасиз ишларга аралашмайдиган, биров бир нарсани сўрамаса ўзича гап бошламайдиган, дардини ҳуда-беҳуда тўкиб солмайдиган одам эди. Оёқ оғриғи безовта қилиб турарди. Баъзан лифт ишламай қолса, ўн иккинчи қаватга пиёда кўтарилишнинг ўзи бўлмасди. Ўша йилларнинг тамойилига кўра, райижроқўмдан газета жамоасига онда-сонда бирор нима ажратиладиган бўлса, “Мен газетада фалон йилдан бери ишлайман, менга беринглар” деганларини эшитмаганман.\n“Савти дугоҳ”ни мутолаа қилар эканман, Мискин ижодида жадидларнинг таъсири жуда кучли бўлганлигини англадим. Яқинда Ёзувчилар уюшмасида бўлиб ўтган бир йиғинда миллий университетимиз домлаларидан бири: “Бугун талабаларимиз хорижий тилларни шахд билан ўрганишмоқда, инглиз, француз, немис, испан адабиётидан илмий тадқиқот ишлари ёзишмоқда. Бу, албатта, яхши, аммо уларнинг кўпи ғарб адабиётида кеча ва бугун урф бўлаётган турли оқимларни билгани ҳолда, ўзбек адабиётини яхши билишмайди. Билишга қизиқишмайди ҳам. Бунисига нима деймиз?” деган афсус-надомати ёдимга тушди. Ўзимизни билмай туриб, ўзгани билишга ҳаракат қилишимиз ўринли эмас. Кечаги куннинг жуда қимматга тушган бу хатосини яна такрорламай, “Илм эрур бешак, билингиз, дардимизнинг чораси” деб ҳайқирган шоирнинг ижодини чуқур ва атрофлича ўрганишимиз, Юртбошимиз қўйган вазифа — биздан кўра доно, ақлли ва, албатта, бахтли бўлишлари шарт фарзандларимиз тарбиясида ҳануз ўз аҳамиятини йўқотмаган шоир даъватидан фойдаланишимиз лозим эмасми?!\nКелгуси йили Мискин домла таваллудига 130 йил тўлар экан. Чоққина даврада чинакам мухлислар, қўшиқ шайдолари, ҳофизлар, толиби илмлар тўпланиб, “Тошкент ироғи”ни яна бир бор тингласак, шеърхонлик, ғазалхонлик қилсак, ўтган асрнинг машъум ўттизинчи йилларида миллат ривожини ўйлаган, дардини куйлаган яна бир фидойи жадид ватандошимизни хотирласак арзийдиган сана. Эҳтимол, шу хотира кечаси боис, Хўқанд шаҳри кўчаларидан бири ўша пайтдаёқ Мискин номи билан аталгани сабабини ҳам билиб олармиз…


Сурияда юз берган фожиага жавобан АҚШнинг ҳаракати адолатли эдими? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nСурияда юз берган фожиага жавобан АҚШнинг ҳаракати адолатли эдими?\n08 апрель 2017, 13:13\n4 апрель куни Суриянинг Идлиб провинциясида кўнгилсиз воқеа юз бергани ҳақида хабар берган эдик. Ҳавога заҳарли газ тарқатилиши сабаб ўнлаб одамлар, жумладан, болалар ва аёллар бевақт ҳаётдан кўз юмишди. Бу фожиа бутун дунёни ларзага солди. Кўплаб мамлакатлар ҳамда халқаро ташкилотлар раҳбарлари одамларнинг вафот этишига сабаб бўлган ҳаво ҳужумига ўз муносабатини билдирди. Айримлар бу ҳодисанинг етакчиси Сурия президенти Башар Асад эканлигини иддао қилгани ҳам сир эмас.\nКейинчалик АҚШ фожиа туфайли Сурияга жавобан ракеталар ёрдамида мамлакат авиабазасини ўққа тутди. Ҳужум оқибатида Хомс провинциясида Суриянинг камида 20 та самолёти йўқ қилинди. Пентагондан хабар беришларича, 59 та ракета учирилган. Хомс провинцияси губернатори 7 киши, хусусан, 5 нафар ҳарбий вафот этганини хабар қилди. Россия Мудофаа вазирлиги эса 2 нафар ҳарбий бедарак йўқолганини, 4 киши вафот этганини ва ўтни ўчириш вақтида 6 киши куйиш жароҳатларини олганини маълум қилди, деб ёзади "Қалампир.уз" нашри.\nШунингдек, ҳужум вақтида моддий-техник захираси сақланадиган омбор, ўқув биноси, ошхона, таъмирлашда бўлган МиГ-23 самолётлар йўқ қилинган.\nАввалроқ, фожиа сабабчиси деб кўрсатилган Башар Асадни Россия Федерацияси ҳимоя қилгани ҳақида хабар берилганди. Россия вакиллари заҳарли газ ҳужумининг Башар Асадга алоқаси йўқлигини таъкидлади. Аммо Россиянинг бундай вазиятда қолиши кўплаб норозиликларга сабаб бўлди.\nБМТ Хавфсизлик кенгаши йиғилишида АҚШнинг доимий вакили Некки Хайли Сурия президенти Башар Асаднинг жиноятига қаршилик кўрсатмагани учун Россияни айблади.\n“Россия ҳам юз берган воқеа учун масъул ҳисобланади. Башар Асад ҳар сафар инсонийликдан чиқадиган даражадаги ҳаракатларни амалга оширганида, Россия унинг томонида бўлган”, дейди Хейли. Унинг сўзларига қараганда, бу орқали Россия Башар Асаднинг сиёсат йўлини мустаҳкамлайди.\nЎз навбатида, БМТнинг Россиядаги доимий вакили ўринбосари Владимир Сафронов АҚШни босқинчиликни тўхтатиб, терроризмга қарши курашишга чақирди.\nКўплаб сиёсатчилар, ҳукумат раҳбарлари Суриядаги фожиага жавобан АҚШнинг бомбардимон ҳаракатини ёқлаган бир вақтда, россиялик сиёсатчи ўзига хос чиқиш қилди. Россиянинг ҳарбий сиёсатчиси, захирадаги подполковник Александр Перенжиев АҚШ ҳаракатига изоҳ берди. Унинг фикрича, АҚШ Сурия авиабазасига қилинган ҳужум орқали душмани террорчилар эмас, Башар Асад эканлигини кўрсатди. Ҳатто ИШИД ва бошқа террорчилик гуруҳлари ҳам АҚШ учун манфаат келтиради, дея таъкидлаган Александр Перенжиев Башар Асад аксинча, уларга қарши курашганини айтиб ўтди.\nЖаҳоннинг етакчи сиёсатчилари юз берган воқеа ва унда томонларнинг қарашлари АҚШ ва Россия ўртасидаги муносабатларга путур етказишини тахмин қилишди. Аммо Оқ уй расмий вакили АҚШ ва Россия Сурия масаласи бўйича бир тўхтамга келишлари мумкинлигини маълум қилди.\nАҚШ ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимлари Суриядаги заҳарли газ ҳужумини “ядро уруши”, деб аташди. Президент Дональд Трампнинг қизи Иванка Трамп эса ўз отасининг Суриядаги авиабазаларни бомбардимон қилиш ҳақидаги қарорини қўллаб-қувватлаб, у билан фахрланишини айтди.\nИванка Трамп Twitter’даги саҳифаси орқали “Биз яшаётган ҳозирги даврда кескин қарор қабул қилиш талаб этилади. Инсониятга қарши қаратилган бундай даҳшатли жиноятни қўллаб-қувватламагани учун отамдан фахрланаман”, деб ёзиб қолдирди.\nСуриядаги воқеа Россия ва АҚШ сиёсатчиларининг фикрларини икки томонга тарқатгани тайин. Воқеалар ривожини кузатишда давом этамиз.\nЯнгиликлар » Дунё » Сурияда юз берган фожиага жавобан АҚШнинг ҳаракати адолатли эдими?\n08:54 Путин Идлиб воқеаси бўйича асоссиз айбламасликни сўради\n17:34 Қобулдаги шифохонада йирик теракт содир этилди


Жамият 09:10 / 17.10.2020 28576\nМаълумки, президентнинг 2020 йил 30 июлдаги фармони ва ҳукуматнинг шу кунги қарорига мувофиқ, тез тиббий ёрдам ходимларига бир марталик моддий рағбатлантириш пуллари берилиши белгиланган. Мазкур моддий ёрдам учун республика бюджетидан 100 млрд сўм ва таниқли тадбиркор Алишер Усмонов томонидан қўшимча равишда 100 млрд сўм (10 млн доллар эквивалентида) миқдорида ҳомийлик хайрияси ажратилган.\nРағбатлантириш тўловларини тез тиббий ёрдам бўлимларида ишловчи врач ходимларга 5 миллион сўмдан, ўрта тиббиёт ходимлари (фельдшерлар ва санитарлар)га 4 миллион, ҳайдовчиларга эса 3 миллион сўм берилиши белгиланган эди.\n«Аввал мукофот бериб, сўнг қайтиб олишяпти...»\nТўрттош тез тиббий ёрдам бўлими ходимлари Kun.uz билан боғланиб, уларга бир марталик моддий ёрдам пули берилгани ва орадан 2 ой ўтиб ўша пуллар ойлик маошларидан қайтариб олинаётгани ҳақида арз қилди.\n«20 йилдан ошиқ вақт давомида Асака туман тез ёрдам бўлимида бир ставкада фельдшер бўлиб ишлаб келаман. Август ойида бизга 4 миллиондан рағбатлантириш пули беришди. Энди бўлса, сентябрь ойи маошимиздан мукофотнинг маълум миқдори қайтариб олиняпти. Мени ойлигимдан 500 минг ушлаб қолишди. Кейинги ойга яна олинар экан.\nБухгалтериядан сабабини сўрасам: «Май ойида ишламаганингиз учун», дейишди. Мен май ойида меҳнат таътилида эдим. Қарорда: «1 июлдан олдин ишга кирганларга берилади», дейилган. Фақат май ойида «отпуска»да бўлганим учун менга ўша ойга иш ҳақи тушмаган экан. Шунинг учун рағбат пули нотўғри, яъни кўп ҳисобланиб, энди қайтариб олинаётганмиш», – дейди бўлим фельдшери Ихтиёра Камолова.\n«2020 йил январь ойида ишга кирганман. Июнь ойида тадбиркор ватандошимиз Алишер Усмонов томонидан ажратилган рағбатлантириш пули берилди. Мени пластик картамга 800 минг сўм пул тушириб беришган. Энди бухгалтерия сентябрь ойлигимдан рағбатлантириш тўловида 332 минг сўм ортиқча бериб юборилган, деган важ билан 122 минг сўм ушлаб қолибди.\nНима сабабдан қайтариб оляпсизлар, десам: «Юқоридан буйруқ бўлди», дейишди. Ўзи бир ойда иккита смена тураман. Энди бир сменамни пулини ушлаб қолишар экан. «Қайси буйруққа асосан бундай қиляпсизлар», деб сўрасак: «Прокуратура томонидан текшириш бўлиб, буйруқ чиқди», дейишди.\nБир ойда 400 минг сўм ойлик оламан. 200-300 минг ушлаб қолишса, қандай кун кўраман? Сентябрь ойида 18 минг 727 сўм маош олдим. Бухгалтерияга: «Нега бундай бўлди?» деб сўрасам: «Ортиқча берилган пулни ушлаб қолдик», дейишди. Нимага энди бизга мукофот пули берилади-ю, яна қайтариб олиняпти? Шуни сабабини билмаяпмиз», – дейди фельдшер Мардона Абдумаликова.\nФельдшер Диёра Мамирова ҳам унга 4 млн сўм мукофот пули берилган бўлиб, нотўғри ҳисоблангани учун сентябрь ойлигидан 500 минг ушлаб қолинганини айтди.\nТез тиббий ёрдам бўлимидаги шароитлар билан танишдик. Афсуски, муассасада ходимлар учун шароитлар ҳаминқадар. Хоналар таъмирталаб, санитария-гигиена талабларига жавоб бермайди. Бинода ичимлик суви йўқ. Мавжуд учта тез ёрдам машинасига ёпиқ жой бўлмагани сабаб, қишин-ёзин ташқарида туради.\n«Кўп тўлаб юборилган ходимлардан кам тўланган ходимга ўтказиб берилмоқда»\nТез тиббий ёрдам ходимлари дардини тинглагандан сўнг Асака туман тиббиёт бирлашмасига бориб масалага ойдинлик киритишга ҳаракат қилдик.\nБирлашма бошлиғи Шерзодбек Камолов буни масъул ходимларнинг хатоси деб тушунтирди.\n«Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тиббиёт бирлашмамиз махсус ҳисоб рақамига моддий рағбатлантириш учун жами 1 миллиард 219 миллион сўм пул келиб тушган. Шундан 1 миллиард 103 миллион сўм пул ходимларнинг пластик карталарига тушириб берилган. Ошиб қолган 193 миллион сўм миқдоридаги пуллар эса яна қайта вазирлик ҳисоб рақамига қайтариб юборилган.\nЛекин тиббиёт бирлашмамиз иқтисодчиси, тез тиббий ёрдам бўлими катта оғасининг техник хатолари ҳисобига баъзи ходимларимизга кўп, айрим ходимларимизга эса оз миқдорда пул берилган.\nБундан ташқари, қарорда шифокор, фельдшер, санитарка ёки кичик тиббий ходим ва ҳайдовчилар назарда тутилган. Тез тиббий ёрдам бўлимларида мавжуд – диспетчер, сумка тахловчи штатларга рағбат пули берилиши қарорда кўрсатилмаган бўлса-да, хато туфайли рағбатлантириб юборилган. Улар ўрта тиббий ходим сифатида тавсифланиб пул тўланган.\nҲозирда хатоликлар ўрганилиб, туман адлия бўлимининг тақдимномаси чиққан. Бундан ташқари, туман молия бўлими ва туман прокуратураси томонидан мана шу ҳолат юзасидан текширув ўтказилди ва керакли тавсиялар берилди. Ана шу тавсиялар асосида тез тиббий ёрдам бўлими ходимларига йиғилиш ўтказилди. Ходимлар розилигини олган ҳолда йиғилиш баёни қилиниб, бу асосда буйруқ тайёрланди. Кўп тўлаб юборилган пул маблағлари кам тўланган ходимларга ўтказиб берилмоқда.\n458-сонли қарор ижросини бажаришда хатоликларга йўл қўйгани учун туман тиббиёт бирлашмасини иқтисодчиси З.Турғуновага нисбатан маъмурий жарима жазоси, тез тиббий ёрдам бўлими бош оғаси Ш.Тешабоевга эса интизомий жазо чораси қўлланилди».\nБирлашма ҳуқуқшуноси Дилфузахон Ўрмонова хатоликлар оқибатида ходимларга нотўғри тўланган маблағларнинг қайтарилиши бўйича ташкилот раҳбарининг Меҳнат кодекси 164-модда 3-қисми билан 108/1-сонли буйруғи чиқарилганини билдирди.\nТуман адлия бўлими бошлиғи: «Ташкилотда қонун бузилиши ҳолатларига йўл қўйилган»\nТез тиббий ёрдам бўлими ходимлари муаммо юзасидан Асака туман адлия бўлимига мурожаат қилишган. Адлия бўлими туман молия бўлими билан ҳамкорликда текшириш ўтказганидан сўнг камчиликларга йўл қўйилгани аниқланган.\nБу ҳақида Асака тумани Адлия бўлими бошлиғи Илҳомжон Аҳмедов шундай дейди:\n«Туман тиббиёт бирлашмасининг тез тиббий ёрдам ходимлари бир марталик моддий рағбатлантириш пуллари кам ҳисоблангани ва белгиланган тартибда берилмаётганини билдиришган. Мазкур ҳолатга аниқлик киритиш мақсадида туман молия бўлимидан мутахассис жалб этилиб, ўрганиш ўтказилди. Ўрганиш натижасида бир қатор камчиликлар аниқланган.\nБиринчидан, бу Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 30 июль кунги 458-қарори 30 июлда чиқарилган бўлса-да, туман тиббиёт бирлашмаси бошлиғи томонидан ўрганиш кунига қадар қарор ижросини ташкиллаштириш бўйича буйруқ чиқарилмаган. Бирлашма раҳбари томонидан, мутасадди ходимлар – иқтисодчи, бухгалтерия ходими, кадрлар бўйича масъул ходимга қарор ижроси юзасидан вазифалар юкланмаган. Раҳбар фаолият юритаётган ходимларнинг ставкалар бўйича ҳисоблаш, пулларни белгиланган тартибда ажратиш ҳамда тиббиёт бирлашмаси ҳуқуқшуносига унинг қонунийлигини таъминлаш бўйича буйруқ чиқариб, сўнг ижросини ташкиллаштириш бўйича ахборот сўраши керак эди. Лекин ТТБ бошлиғи қарор ижросига масъулиятсизлик билан қараб, ҳеч қандай буйруқ, чора-тадбирлар режаси ҳамда «йўл харитаси» тузмагани, энг асосийси бу ерда бир марталик моддий рағбатлантиришни таъминлаш учун тез тиббий ёрдам ходимларининг қатъий рўйхати шакллантирилмагани сабаб бир қатор хатоликлар юзага келган.\nРўйхат тез тиббий ёрдам бўлими мудирининг оғзаки сўзига асосан «UzASBO» махсус ҳисоблаш дастурига киритилгани сабабли шу қонун бузилишлар келиб чиққан.\nССВнинг махсус ҳисоб рақамидан Асака тумани тиббиёт бирлашмасига 1 миллиард 219 миллион 250 минг сўм пул маблағлари келиб тушган бўлса, ТТБ томонидан жорий йилнинг 6 август куни ходимларнинг пластик карталарига 1 миллиард 26 миллион 250 минг сўм миқдоридаги сумма ўтказилган, қолган 193 миллион сўм миқдоридаги пул маблағлари вазирлик ҳисоб рақамига қайтарилган. Шу ердан ҳам билиш мумкинки, туман тиббиёт бирлашмаси бошида шу қарор ижросини ташкиллаштириш бўйича буюртма берганда аниқ рўйхат, аниқ миқдор белгиланмаган. Молия мутахассиси ўрганиш давомида 246 нафар ходимга 155 миллион 768 минг сўм ортиқча ҳамда 300 нафар ходимга 128 миллион 339 минг сўм кам берилганини аниқлади.\nТуман адлия бўлими мазкур ҳолат юзасидан 26 август куни туман тиббиёт бирлашмасига қонун бузилишларини бартараф этиш юзасидан тақдимнома киритди. Бирлашма ҳуқуқшуноси келгусида қонун бузилишларини бартараф этишда Меҳнат кодекси талаблари асосида иш кўриши бўйича огоҳлантирилди. Яъни нотўғри тўланган маблағлар ходимлар иш ҳақидан қайтарилиши жараёнида 50 фоиздан ортиқ маблағ ушлаш мумкин эмаслиги, кам ҳисобланган миқдор аниқлангандан кейин бир ой муддат ичида қайтариш лозимлиги, бир ойлик муддат ўтиб кетганидан кейин суд тартибида ундириш кераклиги тушунтирилган.\nТиббиёт бирлашмасида меҳнат қонунчилигининг қўпол бузилиш ҳолатлари аниқланди. Тез тиббий ёрдам бўлими ходимлари – диспетчер ва сумка тахловчиларни вазифаларга тайинлашда буйруқ чиқарилмаган. Буйруқ чиқарилмасдан фақатгина тез тиббий ёрдам бўлими мудирининг графикка қўйиши бўйича ойлик маош ҳисоблаб келинган.\nЯна бир ачинарли ҳолат: 300 нафар ходимга 128 миллион 339 минг сўм кам берилгангани учун 246 нафар ходимга тўланган 155 миллион 768 минг сўм ортиқча маблағ ходимлар маошидан ушлаб қолинганидан сўнг яна 27 миллион сўм ортиқча сумма пайдо бўлиб қоляпти ва бу сумма Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳисобига ўтказилади. Ахир ўз ишига шу даражада ҳам масъулиятсизлик билан ёндашиш мумкинми?» – деди Илҳомжон Аҳмедов.\nШу ўринда меҳнат қонунчилигини ёдга олмай иложимиз йўқ. Меҳнат кодексининг 279-моддасига кўра (ортиқча тўланган иш ҳақини қайта ундириб олиш шартлари) иш берувчи томонидан ихтиёрий равишда тўланган, шу жумладан қонуннинг нотўғри қўлланиши оқибатида тўланган ортиқча иш ҳақи қайта ундириб олиниши мумкин эмас. Аммо нимагадир, ишни кўриб чиққан на прокуратура ва на адлия бўлими бу ҳақида оғиз очмаган.\nАслида, бу вазиятда ходимларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш учун мавжуд бўлган, шу ходимларнинг маошидан аъзолик бадали оладиган касаба уюшмаси жонбозлик кўрсатиши керак эмасми?\nРасмий идораларнинг бу вазиятга эътибор қаратишларини сўраб қоламиз.\n22:41 / 31.10.2020 599


Газ масаласи Россия ва Беларус иштирокидаги иттифоқнинг тузилишига тўсиқ бўладими?\n20 апрел 2021, Тошкент вақти: 12:58\nФарангис Саид Совет Иттифоқи парчаланганидан буён Беларус Президенти Аляксандр Лукашенко Россия билан яқинлашишга интилади. Шундай интилишлар натижаси ўлароқ, бугунги кунгача Россия ва Беларус ўртасида икки томонлама муносабатлардан тортиб то иттифоқ тузиш ва ягона валюта маконини барпо этишгача - қатор масалаларга бағишланган шартномаю-битимлар имзоланди.\nКелишувларнинг бирига кўра, Беларус 2005 йил 1 январидан бошлаб ўз ҳудудида Россия рублини муомилага киритиши, бу муддатга 6 ой қолганида эса нақд бўлмаган тўловлар ва ҳисоб-китобларни Россия рублида олиб бора бошлаши кўзда тутилган.\nБу ўзгартишнинг киритилишига ярим йил, ягона рубл ҳудудининг барпо этилишига эса бир йилдан озроқ муддат қолганида, Россиянинг “Газпром” ширкати субсидиялик савдо-сотиқ тўхтатилиши ва Беларус Россия газини жаҳон бозоридаги нархлар бўйича сотиб олиши кераклигини маълум қилди. Ўзининг ультиматумдек янграган бу қарорини сал бўлса-да юмшатишга ҳаракат қилган Москва Беларусга газни сотиб олиш учун кредит ажратишга тайёрлигини билдирди. Минск расмийлари таклифни кўриб чиқишларини айтдилар. Мустақил кузатувчилар эса Минскнинг кредит олишдан бошқа иложи йўқ, дея фикр билдирдилар. Айни кузатувчилар газ устидаги тортишувни икки мамлакат ўртасида кўп йиллардан буён муҳокама этиб келинаётган иттифоқ масаласининг амалга ошишини ҳам шубҳа остига қўйганини айтдилар.\nМосквада жойлашган Карнеги жамғармаси таҳлилчиси Николай Петров расмий Москва ва “Газпром” ширкатининг қарорига тушунтириш берар экан, бугунги кунга келиб Россия учун Беларус билан иттифоқ тузиш истиқболи ўз жозибасини йўқотиб бўлган, деб фикр билдиради. Таҳлилчига кўра, сўнгги пайтда Кремл Беларус билан иттифоқ тузиш масаласига деярли эътибор қаратмаяпти. Россиялик фуқаролар учун ҳам бу устувор масала эмас. Аксинча, аксарият россияликлар қўшни мамлакатлар билан муносабатлар совет услубидаги “оға-инлик” асосида эмас, балки соғлом, бозор иқтисодиёти асосида бўлиши керак, деб ҳисоблайдилар:\n- Россия-Беларус Иттифоқи Россия ташқи сиёсатининг устувор масаласи эмас. Жамоатчилик фикрича, Россия МДҲ мамлакатларига нисбатан нефт ва газ нархи масаласида прагматик ёндашувни қўллаши лозим. Аксарият аҳолига кўра, иттифоқ ёки иттифоқ ҳақидаги кўп йиллар аввал илгари сурилган ва вақт ўтиб ўз қадрини йўқотган мавҳум ғоялар деб, жиддий иқтисодий муросаларга бормаслик керак.\nБеларусда ўтказилган ижтимоий сўровлар натижаларига кўра, аҳолининг 72 фоизи Россияга қўшилишга қарши чиқиб, Беларус мустақиллигини қўллаб-қувватлаган. Айни вақтда 50 фоиз беларусликлар Россия билан иқтисодий иттифоқ тузишга рози бўлганлар. Аксарият фуқаролар, шунингдек, Беларуснинг НАТО ташкилоти ёки Европа Иттифоқига қўшилиши керак, деб ҳисоблайди.\nМинскда жойлашган Ижтимоий-иқтисодий ва Сиёсий Тадқиқотлар Институти раҳбари Олег Манаев фикрича, фуқароларнинг бир-бирига зид бўлган мақсадларга интилаётгани уларда мамлакатнинг жаҳон ҳамжамиятидаги ўрни қандай бўлиши кераклиги хусусидаги фикри ҳали шаклланмаганидан келиб чиқади:\n- Нафақат бизнинг институтимиз, балки бошқалар томонидан ўтказилган сўровлар шуни кўрсатяпти-ки, Беларус жамиятида ҳукуматнинг ташқи ҳамда иқтисодий сиёсатидан норози бўлганлар жуда кўп ва бундайлар сони тобора ошиб бормоқда.\nРоссия ва Беларус ўртасидаги, айримлар томонидан “газ уруши”, деб номланган тортишув нима билан тугашини ҳозирда айтиш қийин.\nИкки мамлакат ўртасидаги иттифоқ масаласига келсак, мутахассислар фикрича, Россияда март ойида ўтказилиши кутилаётган президентликка сайловларгача Владимир Путин бу масалани узил-кесил ҳал қилмайди. Чунки у россияликлар орасидаги иттифоқ тарафдорларини ранжитгиси ва уларнинг овозларини йўқотгиси келмаяпти. Хуллас, иттифоқ масаласи сайловлардан кейин кўриб чиқилади. Унгача, қарабсиз-ки, Беларус қишдан ҳам чиқиб олади ва газ масаласида яна ўзини пайсалга сола бошлайди, дейишмоқда айрим кузатувчилар.


9 январь, 2021, 00:39\nТеглар:Поль Погба | Н'Голо Канте | Антуан Гризманн | Лионель Месси | Кепа Аррисабалага | Рахим Стерлинг | Кристиан Эриксен | Эден Азар\nSPORTS.uz ортда қолган йил давомида "Transfermarkt" сайти томонидан нархи кескин пасайтирилган футболчилар билан таништириб ўтади.\n2020 йил ортда қолди. Йил сарҳисобини қилиш учун ҳозир жуда қулай палла. Бугун 2020 йил давомида трансфер суммаси кескин камайиб кетган футболчиларни ёдга оламиз. Улар орасида Месси, Гризманн ва Погба сингари таниқли футболчилар мавжуд!\n"Арсенал" жамоаси тарихидаги энг қиммат футболчилардан бири саналган Ляказетт 2020 йилда клубни тарк этиши мумкин эди. Аммо у жамоа билан қолишни афзал кўрди. Катта эҳтимол билан, ҳозир француз шу қарори учун афсус чекяпти. Александр тобора топ даражадаги ҳужумчилар қаторидан узоқлашиб бормоқда.\nПогба анчадан бери "Манчестер Юнайтед"ни тарк этмоқчи, бироқ вазият бунга имкон бермаяпти. Энди эса, уни сотиб олиш иштиёқидаги жамоа топилмаяпти. Бу орада амалдаги ЖЧ ғолибининг трансфер нархи ҳам камайиб бормоқда.\nКанте ҳам пандемиядан сўнг, ўз ўйинини йўқотиб қўйганлардан бири. Бир пайтлар бутун ер шарини ушлаб турувчи таянч ярим ҳимоячиси саналган Канте ҳозир аввалги даражасида эмас. Бунга унинг руҳий ҳолати сабаб бўлмоқда. Трансфер суммасидаги 40 миллионга арзонлаб кетиши ҳам ўйинидаги пасайиш билан чамбарчас боғлиқ!\nАнтуан ҳам сўнгги бир йил ичида ўз трансфер нархини 40 миллион еврога пасайиб кетишига сабаб бўлди. "Барселона" сафидаги омадсиз ўйинлари сабабли футболчига мураббийлар ишонч билдирмай қўйди. Ҳатто, Куман ҳам Антуанни аввалги даражасига чиқара олмади. Ҳозирча, унинг фаолияти қандай кўриниш олиши катта савол остида қолмоқда.\nМесси ҳали-ҳамон ўз трансфер суммасини 100 миллиондан тушириб юбормади. Унинг ёшида бундай кўрсаткични қайд этиш шунчаки фантастика! Қаҳрамонимиз қишда ўзи учун янги жамоа излашни бошлади. Унинг трансфер суммаси бежиз 40 миллионга арзонлаб кетмади. Лео ўз фаолиятидаги энг омадсиз ва бўш мавсумни ўтказмоқда. У Ла Лиганинг 14 та ўйинида атиги 7 та гол киритди, холос. Шу ўринда, у "Барселона" сафида киритган голлари сонини 644 тага етказиб олди. Бу мутлақ рекорд дегани! Агар шу омилни инобатга олмасак, Мессини хурсанд қиладиган бошқа воқеа содир бўлмади.\nСайёрамизнинг энг қиммат дарвозабони мақомида Лондонга кўчиб келган Кепанинг аҳволига "маймунлар йиғламоқда" десак, адашмаган бўламиз. Бирин-кетин қўпол хатолардан сўнг, Фрэнк Лэмпард унинг ўрнини Менди билан тўлдириб қўйди. Сўнгги маълумотларга қараганда, Кепани бирорта клуб ижарага олишни ҳам истамаётган экан.\nСтерлинг бир неча мавсумлардан бери барқарор ўйин намойиш этиб келмоқда, бироқ жорий мавсумда унинг ўйинлари ҳеч кимни ҳайрон қолдиргани йўқ. Бундан ташқари, Стерлингга бўлган талаб ҳам кескин камайиб кетди.\nРаҳимнинг голлари ва ассистларининг сони камайиши "Transfermarkt" нашри томонидан эътиборга олинди. Оқибатда, Стерлингнинг трансфер суммаси 110 миллион еврога тушиб кетди.\n3. Деле Алли (€ 90 млн —> € 38 млн)\nАлли бундан 2-3 йил аввал Британиядаги энг иқтидорли футболчи эди. Унинг келажакда суперюлдуз бўлиши ҳеч кимда шубҳа уйғотмаган бўлса-да, ҳозир унинг аҳволига ҳавас қилиб бўлмайди. Деле Жозе Моуриньо билан чиқиша олмаяпти. Шу боис, унинг Лондонни тарк этиш эҳтимоли ҳам юқори. Қаҳрамонимизнинг трансфер нархи 52 миллион еврога арзонлаб кетди. Ўйин даражаси ҳам анча пастлагани рост.\nҚоғозда идеал трансфер саналган Эриксен амалда ҳеч қандай наф бергани йўқ. Конте уни "Интер"га мослай олмади. Даниялик футболчи бундан бир мавсум илгари "Реал" нишонида эди, ҳозир унга харидор излашмоқда. Деярли бир мавсум захирада ўтирган Эриксенни ҳозир миланликлар бошқа жамоага жўнатиб юбориш ҳаракатига тушиб қолган.\nБельгиялик футболчи рўйхатимизда биринчи ўринни эгаллашини тахмин қилиш қийин эмасди. Мадридга кўчиб ўтгач, жароҳат сабабли, деярли бир ярим мавсумни ўтказиб юборган вингернинг трансфер нархи ҳам нақд 60 миллион еврога арзонлаб кетди. Испан нашрларининг маълум қилишича, Азар шу даражада тушкунликка тушиб қолганки, ҳатто яна жароҳат олишдан қўрқиб машғулотларда ҳам тер тўкмаяпти.\nБунақа бўлишини Мессининг ўзи ҳам кутмаган


Ўзбекистонда биринчи гипермаркет очилади - 25.10.2018, Sputnik Ўзбекистон\nЎзбекистонда биринчи гипермаркет очилади\nЎзбекистонда майдони 7,5 минг квадрат метр бўлган биринчи гипермаркет очилиши кутилмоқда. 25.10.2018, Sputnik Ўзбекистон\n© Умар КурбановГипермаркет Макро в ТРЦ Компасс в Ташкенте\n© Умар Курбанов\nЎзбекистонда майдони 7,5 минг квадрат метр бўлган биринчи гипермаркет очилиши кутилмоқда.\nТОШКЕНТ, 25 окт — Sputnik. Тошкентда Қўйлиқда жойлашган Compass савдо-кўнгилочар маркази таркибида биринчи гипермаркет очилиши кутилмоқда.\nМакро савдо белгиси остида очиладиган гипермаркет майдони 7500 квадрат метрни ташкил қилади. Унинг ичида ҳар бир озиқ-овқат маҳсулотининг бир неча ўнлаб хиллари, тайёр озиқ-овқатлар, пишириқлар ҳам бўлади.\nЕвропа стандандартлари асосида қуриладиган гипермаркетда озиқ-овқатдан ташқари косметика, уй-рўзғор буюмлари, кийим-кечак, уй ва боғ ободонлиги учун буюмлар харид қилиш мумкин бўлади.\nХабарда айтилишига кўра, Compass савдо-кўнгилочар марказида Ўрта Осиёда биринчи том устига қурилган парковка ҳамда энг катта атриумга эга бўлади.


Македония ҳукумати парламентдан мамлакат номини ўзгартириш жараёнини бошлани илтимос қилди\n27 январ 2021, Тошкент вақти: 11:47\nМакедония номи ўзгартирилишига қарши бўлган намойишчилар.\nМакедония ҳукумати парламентдан мамлакат номини ўзгартириш юзасидан конституцияга ўзгартириш киритиш жараёнини бошлашни илтимос қилди. Македония номининг ўзгартирилиши бу давлатнинг Европа Иттифоқи ва НАТОга қўшилишини тезлаштиради.\nНАТО Бош котиби Йенс Столтенберг ҳам 8 октябрда Македониянинг ташкилотга аъзолиги масаласи унинг номи ўзгартирилиши билан боғлиқ эканини таъкидлади:\n-Македония Греция билан эришилган шартномани бажарадиган бўлса, биз уни ташкилотга тез орада 30-аъзо қилиб олишга тайёрмиз. Лекин номни ўзгартириш масаласини бу давлат фуқаролари ҳал қилиши лозим. Бироқ НАТОга аъзо бўлиш учун номни ўзгартиришдан бошқа йўл йўқ эканини ҳам таъкидлаб ўтмоқчиман,-деди Столтенберг.


2021 йил 9 ойлик якуни билан Қорақалпоғистон Республикаси бюджетининг ижроси, маҳаллий бюджетига қўшимча даромадлар базасини яратиш ва амалга оширилган харажат ишлари тўғрисида ҲИСОБОТ\n27.01.2022 Иқтисодият docx форматида юклаб олиш (315,2 kb) pdf форматида юклаб олиш (879,8 kb) чоп этиш\n2021 йил 9 ойлик якуни билан Қорақалпоғистон Республикаси бюджетининг ижроси, маҳаллий бюджетига қўшимча даромадлар базасини яратиш ва амалга оширилган харажат ишлари тўғрисида\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 30-декабрдаги “Ўзбекистон Республикасининг 2021 йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисидаги қонуни ижросини таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-4938-сонли қарорига мувофиқ, Қорақалпоғистон Республикаси бюджет даромадлар режаси 1 трлн 566 млрд. 639,0 млн.сўм бўлиб белгиланган.\nУшбу қарорга мувофиқ Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг 2020 йил 28 декабрдаги ўн иккинчи сессиясининг\n86/ХII-сонли қарори билан Қорақалпоғистон Республикаси бюджети ва туманлар ва шаҳар маҳаллий бюджетлари тасдиқланди.\nҚорақалпоғистон Республикаси маҳаллий бюджетининг даромадлар қисми даромадларининг келиб тушиш манбаалари ва амалга оширилган харажатларининг тармоқлар бўйича ижроси кўрсаткичлари 1-иловага, шаҳар ва туманлар маҳаллий бюджетларининг даромадлари ижроси тўғрисидаги кўрасткичлари 2-иловада кўрсатилган маълумотларга мувофиқ амалга оширилди.\nҚорақалпоғистн Республикси бюджет даромадлар режаси ҳисобот даврида 1 трлн. 122,1 млрд.сўм миқдорида белгиланиб, ҳақиқатда 1 трлн. 252,6 млрд.сўм туширилиб, режадан ортиқча 130,5 млрд.сўм келиб тушиб, режа 111,6 фоизга бажарилди.\nДаромадларнинг қуйидаги солиқ турларидан, яъни:\n- юридик шахслардан олинадиган фойда солиғидан 39,2 млрд.сўм;\n- қўшилган қиймат солиғидан 44,1 млрд.сўм;\n- якуний истеъмолчиларга бензин, дизель ёқилғиси ва газ реализация қилишдаги акциз солиғи 15,2 млрд.сўм;\n- юридик ва жисмоний шахсларнинг ер солиғидан 15,8 млрд.сўм;\n- сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқдан 9,9 млрд.сўм;\n- йиғимлар ҳамда бошқа тушумлар ҳисобидан 20,5 млрд.сўм бюджет режасига қўшимча туширилишига эришилди.\nШунингдек, 4 та солиқ турларидан -14,3 млрд.сўмга режага нисбатан кам бажарилди. Жумладан,\n- айланмадан олинадиган солиқдан - 3,9 млрд.сўм;\n- жисмоний шахсларнинг даромад солиғидан - 0,5 млрд.сўм;\n- юридик ва жисмоний шахсларинг мол-мулк солиғидан - 6,7 млрд.сўм;\n- Норуда қурилиш материалларидан Недра солиғидан - 3,2 млрд.сўмга белгиланган режага нисбатан кам бажарилди.\nРеспублика бўйича бюджет даромадлар режаси 1 та туманда бажарилиши таъминланмаган. Жумладан,\n- Мўйноқ тумани бюджет даромадлар режаси 12,7 млрд.сўм бўлиб, ҳақиқатда 9,9 млрд.сўмга, яъний режага нисбатан - 2,8 млрд.сўмга (77,7 фоиз) кам бажарилган.\nҚорақалпоғистн Республикси маҳаллий бюджет даромадлар режаси ҳисобот даврида 1 трлн. 151,4 млрд.сўм, шундан Ўзбекистон Республикаси бюджетидан ўтказилиб бериладиган даромадлар суммаси 109,8 млрд.сўм миқдорида белгиланиб, ҳақиқатда 1 трлн. 345,3 млрд.сўм туширилиб, режадан ортиқча 193,9 млрд.сўм келиб тушиб, режа 118,6 фоизга бажарилди. Маҳаллий бюджет даромадлар режаси барча шаҳар ва туманларда бажарилиши таъминланган.\nҚорақалпоғистон Республикаси Молия вазирлиги ва унинг ҳудудий бўлимлари ҳамда солиқ органлари билан ҳамкорликда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 29 июндаги 445-сонли қарори бўйича 2021 йилнинг 9 ойи давомида қўшимча манбаларни жалб этилиши бўйича амалга оширилган ишлар натижасида, 10 124 та ҳолатда, жами 7 млрд. 845,2 млн.сўм маҳаллий бюджетга қўшимча даромадлар манбалари аниқланди.\nШундан, ЯТТларни ўрганиш жараёнида 1316 та ҳолатда 1502,3 млн.сўм, умумавқатланиш корхоналарида 243 та ҳолатда 205,2 млн.сўм, жисмоний шахслрнинг мол-мулк ва ер солиғи бўйича жами 4652 та ҳолатда 2529,5 млн.сўм ҳамда бозорлар ва бошқа фаолиятлардан 3700 та ҳолатларда 3608,2 млн.сўм бюджетга қўшимча даромадлар манбалари яратилди.\nҚорақалпоғистон Республикасида бюджет олдидаги боқиманда қарздорликларни амалдаги тартибда қисқартириш бўйича муайян ишлар амалга оширилди.\n2021 йил 1 октябрь ҳолатига бюджет олдидаги қарздорлик 158 413,6 млн.сўмни ташкил этиб, 2021 йил 1 январь ҳолатига нисбатан -10 185,5 млн.сўмга, яъний 93,9 % га боқиманда қарздорлик камайишига эришилган.\nЖорий йилнинг 1 январь ҳолатига нисбатан Давлат солиқ бошқармаси солиқ тўловчилари ҳисобидан 243,6 млн.сўмга, Мўйноқ туманида\n24,9 млн.сўмга ва Тахтакўпир туманида 22,0 млн.сўмга қарздорликни ошишига йўл қўйилиб, қолган шаҳар ва туманларда боқиманда қарздорликлари камайган.\nХаражатлар тармоқлар бўйича қуйидагича амалга оширилди:\n1. Ижтимоий соҳа ва аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлашга харажатлари.\n- халқ таълими бўйича 246 млрд 627,9 млн.сўм режа белгиланган бўлиб, ҳақиқатда 261 млрд. 692,5 млн.сўм молиялаштирилиб, режа\n106 фоизга бажарилди.\n- мактабгача таълими бўйича 159 млрд 894,9 млн.сўм режа белгиланган бўлиб, ҳақиқатда 156 млрд. 096,8 млн.сўм молиялаштирилиб, режа 98 фоизга бажарилди.\n- соғлиқни сақлаш соҳаси бўйича 869 млрд 811,4 млн.сўм режа белгиланган бўлиб, ҳақиқатда 834 млрд. 145,8 млн.сўм молиялаштирилиб, режа 96 фоизга бажарилди.\n- маданият соҳаси бўйича 51 млрд 505,3 млн.сўм режа белгиланган бўлиб, ҳақиқатда 54 млрд. 186,6 млн.сўм молиялаштирилиб режа 105 фоизга бажарилди.\n- спорт соҳаси бўйича 66 млрд. 239,9 млн.сўм режа белгиланган бўлиб, ҳақиқатда 67 млрд. 239,3 млн.сўм молиялаштирилди ва режа\n102 фоизга бажарилди.\n- болали оилаларга ва кам таъминланган оилаларга нафақалар учун режадаги маблағ миқдори 391 млрд. 751,9 млн.сўмни ташкил қилиб, ҳақиқатда 389 млрд. 539,3 млн. сўм молиялаштирилиб режа 99 фоизга бажарилди.\n2. Иқтисодиётга харажатлари.\n- ободонлаштириш ташкилотларини молиялаштиришга харажатлар режаси 116 млрд. 067,5 млн. сўм режа белгиланган бўлиб, ҳақиқатда\n123 млрд. 772,0 млн. сўм молиялаштирилиб режа 107 фоизга бажарилди.\n- сўв хўжалиги ташкилотларини молиялаштиришга харажатлар режаси 156 млрд. 310,9 млн.сўм режа белгиланган бўлиб, ҳақиқатда\n146 млрд. 367,4 млн.сўм;\n-ўрмон хўжалиги ташкилотларини молиялаштиришга харажатлар режаси 17 млрд. 908,4 млн. сўмни ташкил қилиб, ҳақиқатда\n17 млрд. 249,4 млн. сўм молиялаштирилди.\n3. Марказлаштирилган инвестицияларни молиялаштиришга харажатлар режаси 428 млрд. 260,4 млн. сўмни ташкил қилиб, ҳақиқатда\n346 млрд. 417,5 млн.сўм;\n4. Давлат ҳокимияти ва бошқарув органларини сақлаш учун режадаги ҳаражатлар миқдори 170 млрд. 461,1 млн.сўмдан иборат бўлиб, ҳақиқатда 182 млрд.549,2 млн. сўм молиялаштирилди ва режа 107 фоизга бажарилди.\n5. Фуқароларнинг ўзини-ўзи бошқариш органларини сақлаш соҳасига режа бўйича 36 млрд 803,9 млн.сўм белгиланган бўлиб, ҳақиқатда\n36 млрд. 403,1 млн. сўм молиялаштирилиб режа 99 фоизга бажарилди.\n6. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, шаҳар ва туман ҳокимликларининг заҳира жамғармаси учун режа бўйича ҳаражатлар миқдори 26 млрд. 336,0 млн.сўм белгиланган бўлиб, ҳақиқатда\n21 млрд. 767,9 млн. сўм молиялаштирилиб режа 83 фоизга бажарилди.\nКўришлар сони: 105\nОнлайн фойдаланувчилар сони: 95


22 октябр 2021, Тошкент вақти: 19:04\nТуркманистон президенти Гурбангули Бердимуҳамедов ҳам Афғонистондаги Толибон билан ҳамкорлик қилишга тайёрлигини билдирди.\nБу ҳақда Бердимуҳамедов Россиянинг ТАСС агентлигига берган интервюсида маълум қилди.\nУ Афғонистонда ҳокимият транзити "кенг миллий мулоқот асосида тинч йўл билан амалга оширилади", деб умид билдирди.\nТуркманистон Афғонистондаги Толибон билан ҳамкорлик қилиш ниятини билдирган Марказий Осиёнинг ягона давлати эмас.\nБундан олдин Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиаёев ўзбек халқининг тинчлиги учун, " ким бўлишидан қатъиназар, исталган томон билан гаплашиши"ни билдирганди.\nЎзбекистон ҳам Туркманистон ҳам Афғонистон билан чегарадош. Иккала давлат президентининг келаси ҳафта Тошкентда учрашуви режаланган.\nМарказий Осиёнинг Афғонистонга туташ яна бир давлати Тожикистон эса Толибонни тан олмайди.\n"Тожикистон бу мамлакатда зулм ва таъқиблар йўли билан тузилган бошқа ҳукуматни тан олмайди", - дея яқинда баёнот берди Тожикистон президенти Эмомали Раҳмонов.


БЕРДАҚ БОБОМНИНГ МУНГЛИ ОҲАНГИ - Ўзбекистон овози газетаси\n«Денгизга ёққан ёмғир саховат эмас»\nАлишер Навоий, «Маҳбуб ул-қулуб»\nАввало, карантин сабаб чиқмай қолган «Ўзбекистон овози»нинг қайта чоп этилиши билан табриклайман. Аслида, ҳар қандай фалокат яхши нарса эмас. Айниқса, инсон фалокатнинг ичида бўлса...\nЯкдил Ўрта Осиё табиатини техноген офатларга мубтало этган тузум асоратларидан жабр чеккан саҳро фарзанди сифатида эл бошига келган кулфатлар тўғрисида баъзи мулоҳазаларимни айтмоқчиман.\nСардобалар одатда саҳроларнинг карвон йўлларида қадим замонлардан буён қуриб келинган сув омборларидир. Корақум, Қизилқум, Устюрт кенгликларида сардобаларнинг қудуқлар қазилиб, устига гумбазлар тикланган шаклларини кўриш мумкин. Сардоба атрофида қудуқ кузатувчилари бўлган чорва ўтовлари ва карвон саройлари жойлашган. Қадимшунослар уларнинг атрофларини ўрганганларида, майда ёдгорликлар орасида турли халқ ва элатларнинг тангаларини ҳам топишган.\nҲозирги пластик идишлар даврида балки сувларни сардобаларда сақлаш эҳтиёжи ҳам қолмаган бўлса керак. Ахир, туяларга ортилган карвонлар ўрнини темир карвонлар босаяпти, эшигининг олдидан нафақат дарё, жилға-сойлар оқмайдиган қанча халқлар ва элат бор бу дунёда. Инсоният ичимлик суви муаммосини замон имконияти даражасида ҳал қилаяпти.\nЛекин Ўрта Осиёнинг икки буюк дарёсини пахта учун жиловлаш мақсадида табиатнинг сув оқимларига тўсиқлар, тўғонлар босавериб, ҳудудий қишлоқ хўжалигини колониал сиёсатга бўйсундирган император Пётр I нинг «Ҳинд океанига интилган армонларини» бизнинг ҳудудларимизда амалга оширган кечаги СССР «Минводхоз»и нотўғри сув тақсимлаши оқибатида ягона денгизимиз – Оролдан айрилиб қолганимизни эслатмоқчиман. Аслида мен ҳам қўриқ ерларни ўзлаштириб, чўлистонни гулистонга айлантириш тарафдориман. Фақат... «Сувнинг кўплиги ҳам, худди камлиги каби зарарлидур…» деган инсониятнинг илк китоби «Авесто» сўзларини эсдан чиқармасак яхши бўлар эди.\nСирдарёдаги Сардоба ана шу эзгу ниятларда қурилган, албатта. Энди қурилиш сифатига келсак, тошқинлар билан ўпирилишларнинг тирик гувоҳиман. Мен туғилган йили Амударё соҳилидаги овулимизни сув босиб, қутқарувчилар оиламизни, бутун овул аҳлини дарёнинг нариги соҳилига обориб ташлаганини чоллар ҳали эслайди. 1969 йили дарёдан оққан муз (буни қорақалпоқлар сенг дейишади) бир ерга тиқилиб, Беруний шаҳрини сув босганида, Қорақалпоғистон, Хоразмнинг барча машиналари тош-тупроқ ташиб, дамба босганларини кўрганман. Жорий асримиз бошларида Мўйноқ аҳолисини ичимлик суви билан таъминлашни яхшилаш ва балиқчиликни урчитиш мақсадида қурилган Порлитов гидротарнови фойдаланишга топширилган куннинг эртасигаёқ қум ўпирилишидан пойдевори-сойдевори билан уни сув оқизиб кетганини кўрганман. Бу тарнов ҳам эзгу ниятларда қурилган эди.\nЎша пайтда ҳалокатнинг айбдорлари лойиҳачилар ичидан эмас, қурилишда қатнашганлар ичидан изланди. Қурилишда ишлаганлар жазоланди. Ваҳоланки, Амударёнинг қуйи оқимида ўрнатиладиган тарнов бундай бир кунлик енгил-елпи лойиҳа билан эмас, пойдевори бақувват, авария-пропуск қурилмаси билан билан бунёд этилиши лозимлигини мутахассис эмаслар ҳам билар эди. Сабаби, бу тарновдан Чимбой йўли орқали Нукусга тўғридан-тўғри автоқатновлар ҳаракати ҳам режалаштирилган эди.\nТўғри, орадан анча йиллар ўтди. Энди бу фалокат табиий ёки техноген (инсон аралашуви билан) оқибатида бўлган, деб тортишиш ноқулай, албатта. Яхшиямки, Порлитов фалокати қурбонларсиз ўтди ва мол-мулкка зарари тегмади.\nБизнинг эскидан қолган бир ёмон одатимиз бор: бирон нарса қураётган бўлсак, ўшани қайсидир санага мўлжаллаб битиришни режалаштирамиз. Қандай бўлмасин, ўша санада ишимизни якунлашга ҳаракат қиламиз. Ҳов, эсингизда бўлса, ўтган аждодларимиз ҳам «етти йилликни» беш йилда, «беш йилликни» уч йилда бажарамиз, дея ваъдалар беравериб, кўпчилик ишларимизда сифатлар оқсаб қолган эди. Сардоба қурилишида ҳам шундай бўлган бўлса, ажаб эмас.\nМени ҳаяжонлантиргани – Миллий гвардияда хизмат қилиб келаётган икки ҳарбий йигитнинг фожеаси. Эл бошига иш тушганда ўзларини қурбон қилган бу гвардиячи йигитларнинг оиласи ва яқинларига чин кўнглимдан таъзиямни изҳор этаман. Умуман, рўй берган фалокат учун сирдарёлик ижодкор дўстларим – адабиётчи олим Қозоқбой Йўлдош билан шоир Ҳаёт Шодмонга ҳамдардлик билдираман. Сизларнинг бошингизга тушган кулфатни бирга бўлишишга тайёрман. Дард манзилли экан, ҳамдардлик аниқ манзилга эга.\nИкки гвардиячи қаҳрамон фожеаси менга 17 ёшида урушга кетган, танасига қадалган ўқни қарийб қирқ йил кўтариб юрган тўрткўллик оғам Хўжабек Сержоновни эслатди. Ўша ўқ-қўрғошин юракка интила-интила охири 1981 йили оғамнинг умрига зомин бўлди. Мен шу топда ана шу воқеани эсладим. Гвардиячи сержант Ҳусниддин Суяров ҳам фалокатга кўксини қалқон қилибди. Кўриниб турган хатарга ўзини уриш, юртдошининг ҳаётини қутқариш учун ўзини қурбон қилиш – бу ҳақиқий қаҳрамонликдир. Ўлим ҳақ, лекин ажал қаердан келади, ўқ-қўрғошинданми, ёки қандайдир табиий офатданми, автоҳалокатданми, биз билмаймиз, Оллоҳнинг олдида ожизмиз.\nДунёда қанчадан-қанча ўқимишли инсонлар, етук халқлар, қудратли давлатлар бор. Биз уларга ҳавас билан қараб, ўтмиш мерос дардимиз – Орол офатидан энди-энди ўтиб келаётганимизда, барча офатларнинг офати бўлмиш қандайдир коронавирус деган ёв ёпирилиб кирди. Мана икки ойдирки, уйдамиз, карантиндамиз. Бундай дунёвий жимжитлик, ҳаракатлар ва вақт тўхташи олдин бўлмаган.\nЛекин бизнинг давлатимизнинг айни вақтида қўллаган тадбирлари туфайли вақтида карантин қилиб, кам талафотлар билан коронавирусдан аста-секин қутулаяпмиз.\nТабиатда тасодиф ва қонуният деган нарсалар бор. Офат ҳам тасодиф деймиз-у, лекин унинг тагида қандайдир қонуниятлар борлиги аниқ. Менимча, Сардоба қурилишидаги камчиликлар фақат шошқалоқлик оқибатидан иборат эмаслиги кўриниб турибди. Майли, буни ҳукумат комиссияси, мутахассислар ҳал қилади.\nБу йилги баҳорда табиий офатлар кўп бўлди. Жамиятнинг очиқланиши, хушхабар билан шумхабарларнинг ижтимоий тармоқларда бир зумда тарқалиб кетиши унча-мунча одамни ваҳимага ғарқ қилиб қўяди. Ваҳима ва ёлғонга аслида ким ишонади? Билими саёз, турмуш тажрибаси кам ёки ғирт оми одам. Билимли одам тасодиф ва қонуниятлар маъносини яхши тушунади. Яхши билан ёмонни, ҳақиқат билан тўқима сафсатани ажрата олади. Ижтимоий тармоқларда ёзилган ҳар хил гапларни ўкигани билан хавотирга тушмайди.\nОлов ва сув балосидан баттар, кўзга кўринмас хавф бўлган коронавирус пандемияси бутун дунёда қанча ваҳималарга сабаб бўлди?! Мана-ман, деган давлатларнинг обрўли мулозимлари «бизга бунинг алоқаси йўқ», дея хотиржамликка берилган бўлса, охир-оқибат бошларига иш тушгандан кейин ҳаракатга киришди, лекин кечикди. Хитой, Италия, Испания, Англия, АҚШ каби давлатларнинг хотиржамлиги ўша давлатларда кўплаб инсонларнинг касаллик юқтиришига сабаб бўлди, жуда кўп инсонларнинг ўлимига замин тайёрлади. Қатьий интизом асосида карантин эълон қилиб, вақтида зарурий тиббий муолажалар қилган давлат аста-секин карантинни юмшатиш ва иқтисодиётини тиклашга киришаётган пайтда хотиржам давлатлар ташвишга тушиб қолди.\nКоронавирус пандемияси табиийми ёки техногенми, деган савол катта давлатлар ўртасида катта баҳслар келтириб чиқармоқда. Лекин инсоннинг табиати ҳар бир офатни ўзича қабул қилади. Офат ичидагилар, яъни бошидан кечирганлар унга офат сифатида, офат ташқарисидагилар томоша сифатида қараши мумкин.\nБиз табиатан раҳмдил, меҳр-шафқатли ва очиқкўнгилли халқмиз, бизнинг зеҳниятимиз одамгарчилик асосига қурилган. Балки, глобалчиликка даъвогар давлатлар коронавирус пандемиясидан сўнг тақсимланадиган нарсаси қолмаган дунёни яна тақсимлашга тушар? Балки, умуминсоний зеҳниятларда қадриятлар ўзгарар? Лекин инсон азизлигича ва ожизлигича қолаверади.\nОдам офатдан кўра унинг хавф-хатаридан қўрқиб, ваҳимага тушаркан. Офатдан қўрқмасдан, ўзингни ўзинг қўрқитмасдан, атрофингга ваҳима солмасдан озгина мардлик қилсанг, тушкунлик кайфиятини улоқтириб, умидлар оламига кирсанг, офатни енгиш осон кечади. Мен буни ҳар хил офатлар марказида яшаган одам сифатида ўз бошимдан кечирганман.\nЯқинда «Узрепорт» телеканалидан Абу Али ибн Сино ҳақида берилган ретрофильмни кўриб қолдим. Буюк бобомиз ўша замонда кенг ва тез тарқалган вабо касаллигининг энг яхши давоси чилла сақлаш эканини қайд этган экан. Коронавирус тарқала бошлаб, Хитойнинг Ухан шаҳрида авжига чиққан кундан Ўзбекистон чиллага ёпилди. Чақалоқ туғилганидан бошлаб қирқи, яъни чилласи чиққунча ёт кўзлардан холи сақланишини энди тушунгандай бўлаяпман. Одам олам сирларини энди тушуна бошлаган пайти қариётганини ҳис этиши эса ўкинчли бўларкан...\nҚуённи қўрқинч, қўрқоқни ваҳима ўлдиради, дейишади қорақалпоқда. Коронавирус бошланган пайтлари унинг асосан кексаларга юқиши, оғир кечиши тўғрисида докторлар билан телевидение кўп гапирди ва бизга уйдан умуман чиқмасликни тавсия этди. Қариганлик сабаб ҳаракатланиши пасайиб, тўрт девор қуршовида қолган кексаларга бу осон кечмади. Қарасак, ўша телевидениедан 80-90 дан ошиб, коронавирусдан соғайган бир-иккита чол-кампирни кўрсатаяпти, бирга даволаниб чиққанларнинг кўпчилиги ёшлар… Демак, ажал келса, Азроил ёшингга қараб ўтирмас экан-да!\nАйтмоқчи, қарийб икки ой давом этган чиллада қанчадан-қанча байрамларни нишонламасдан ўтказиб юбордик. Наврўз, ўалаба байрамлари ҳам чиллага кирди. Айниқса, мен бахт тўйларини мўлжаллаган ўғил-қизларимни аядим. Бахт жуфт бўлади, муҳаббат ёшида якка қолиш, яккаланиш – гўр азоби. Коронавирус бутун инсониятнинг бахт онларини тўхтатиб, қувонч базмларини кейинга қолдирди. Буни ёшларимиз яхши тушунади, деб ўйлайман.\nҚўлимга қалам олсам, доимо уни улуғ Навоий, Бердақ боболаримизнинг теран ўйларига ўлчаб олардим. Лекин улар етган теранлик тубига биз бир умр ета олмасак керак. Ўзим иқтибос келтирган «Денгизга ёққан ёмғир саховат эмас»нинг етти ухлаб ҳали маъносига ета олмаяпман. Буюклар буюк-да, ҳазрати Навоийнинг қўққисидан келгандай ҳар бир сўзи, ҳар бир ибораси алвон маънолар англатиб, ҳар кимнинг онгида ҳар хил тасаввур уйғотади. Бугун эл бошига тушиб, этигимиз билан сув кечдирган кулфатлару ташвишларимиз буюк бобомизнинг мангу фалсафага айланган донолигига амалий исбот бўлди.\nЗамон кулфатидан сарғайдим, оздим,\nБўларми, деб яхши кунлар халқ учун\nдеган Бердақ бобомнинг мунгли оҳанглари билан Сардоба, коронавирус, карантин деган офатлар барҳам топиб, муқаддас рўзаи рамазон ойларида халқимизнинг, аҳли уламоларимизнинг рўшнолик дуолари мустажоб бўлишидан, янгидан отган фараҳбахш тонгдан умидлар кутиб қоламан.\nЎзбекистон ва Қорақалпоғистон халқ ёзувчиси.\nДўрмон ижод уйи, 7 май 2020 йил


Ислом тараққиёт банки делегацияси билан учрашув бўлди – oliymahad.uz\nИслом тараққиёт банки делегацияси билан учрашув бўлди\nЎзбекистонда Ислом Тараққиёт Банкининг минтақавий директори Ҳишом Толиб Маъруф жаноблари бошчилигидаги делегация меҳмон бўлиб турибди.\nБугун, 21 ноябрь куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси кичик мажлислар залида Ўзбекистондаги ислом цивилизасияси маркази директори Ш.Миноваров делегация аъзоларини қабул қилди.\nМеҳмонлар Ўзбекистон мусулмонлари идорасида Самарқандда қурилаётган халқаро Имом Бухорий илмий-тадқиқот маркази ва Тошкентда қуриладиган Ўзбекистон ислом цивилизацияси маркази лойиҳаси ва илмий концепцияси билан яқиндан танишдилар.\nДелегация раҳбари Ҳишом Толиб Маъруф Ўзбекистонда амалга оширилаётган ислоҳотлар, жумладан Ислом цивилизацияси маркази ва Имом Бухорий илмий-тадқиқот маркази лойиҳаларига ижобий баҳо берди. Ушбу лойиҳаларнинг амалга оширилиши ўзбек халқи учун ҳам, Имом Бухорийни ўзига устоз санайдиган бутун мусулмон уммати учун ҳам бирдек фойдали бўлади.\nДунёнинг кўплаб мамлакатларидан Имом Бухорий ва бошқа мутафаккирлар меросини ўрганиш учун олимлар ва тадқиқотчилар ташриф буюришларига ишонамиз, дея ишонч билдирди. Амалга оширилаётган лойиҳаларда Ислом тараққиёт банки Ўзбекистонга яқиндан ёрдам кўрсатади, дея ишонтирди.\nМаълумот учун, Ислом тараққиёт банки(ИТБ) 1975 йилда ИҲТ мамлакатлари молия вазирлари йиғилишининг қарорига кўра ташкил этилган. ИТБнинг штаб-квартираси Саудия Арабистонининг Жидда шаҳрида жойлашган.\nИТБнинг Ҳудудий офислари 1994 йили Работ (Марокаш)да, шу йили Куала-Лумпур (Малайзия)да, 1997 йили Олма-Ота (Қозоғистон)да ва 2008 йили Дакар (Сенегал)да очилди. Банк шунингдек 12 та аъзо мамлакат Афғонистон, Озарбайжон, Бангладеш, Гвинея, Индонезия, Эрон, Нигерия, Покистон, Сьерра-Леона, Судан, Ўзбекистон ва Яманда маҳаллий ваколатхоналарга эга.\nИТБнинг асосий вазифаси аъзо-мамлакатларда шариатга мувофиқ ижтимоий ва иқтисодий тараққиётни қўллаб-қувватлашдан иборат.\nБанк ташкил этилаётган вақтда унинг низом жамғармаси 6 млрд.исломий динорни, аъзолари сони 22 тани ташкил этган. Исломий динор – ИТБ фойдаланадиган ҳисоб бирлиги; бир исломий динор ХВЖнинг бир қарз олиш махсус ҳуқуқига (CDR IMF) тенг (ҲВЖ томонидан чиқариладиган сунъий заҳира ва тўлов воситаси). Ҳозирги вақтда ИТБга иштирокчи аъзолар 56 та давлат ҳисобланади. 2013 йили ИТБнинг эълон қилинган ҳиссадорлик капитали – 30 млрд.исломий динорни, шу жумладан, обуна ҳиссадорлик капитали – 18 млрд.исломий динорни ташкил этди. Банкнинг асосий ҳиссадорлари Саудия Арабистони(23,6% акция), Ливия(9,5%), Эрон(8,3%), Нигерия(7,7%), БАА(7,5%), Қатар(7,2%), Миср(7,1%), Туркия(6,5%) ва Қувайт(5,5%) ҳисобланадилар.\n2013 йилда ИТБ бошқарувчилар кенгаши умумий ҳиссадорлик капиталини 30 млрд.исломий динордан 100 млрд.исломий динор(150 млрд.доллар)га кўтариш ҳақида қарор қабул қилди. Банкнинг обуна капитали ҳам 18 млрд.исломий динордан 50 млрд.исломий динорга оширилди. Ушбу қарор аъзо-мамлакатларнинг молиялаштириш маблағларига бўлган катта эҳтиёжи билан боғлиқ.\nСўнгги 12 йил давомида етакчи рейтинг агентликлари (Moodys, Standard&Poors, Fitch) томонидан ИТБга узоқ муддатли кредит рейтинги – “ААА” ва қисқа муддатли олий барқарор кредит рейтинги – “А+” бериб келинмоқда. 2013 йилнинг декабрида ушбу рейтинглар яна тасдиқланди.\n153000cookie-checkИслом тараққиёт банки делегацияси билан учрашув бўлдиno\nОлдингиБахтли оила қуриш сабабларидан бири… Оилавий сирни сақлашКейингиДиний таълим олишни истаганларга


Шавкат Мирзиёев Хотира ва Қадрлаш кунида нутқ сўзлади (фотожамланма) - Parstoday\nШавкат Мирзиёев Хотира ва Қадрлаш кунида нутқ сўзлади (фотожамланма)\nмай 09, 2019 15:34 Asia/Tashkent\nТошкент ботаника боғида Хотира ва Қадрлаш кунига бағишланган байрам тадбири бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистон Республикаси президенти Шавкат Мирзиёев иштирок этди.\nДавлат раҳбари байрам тадбирига келган уруш ва меҳнат фахрийларининг ҳар бири билан алоҳида саломлашиб, ҳол-аҳвол сўради. Уларга сиҳат-саломатлик, узоқ умр тилади. Нуронийлар юртимизга тинчлик-осойишталик, халқимизга фаровонлик тилаб дуолар қилди, дейилади президент матбуот хизмати хабарида.\n"Инсоният тарихидаги энг даҳшатли бу урушда Ўзбекистондан 1 ярим миллиондан ортиқ одам қатнашган. Бутун халқимиз тинимсиз меҳнат қилиб, жанг майдонларига ҳарбий техника ва қурол-яроғ, кийим-кечак, озиқ-овқат етказиб турган. Уруш ҳудудларидан кўчириб келтирилган 1 миллионга яқин инсонга бошпана бериб, ўз ризқини баҳам кўрган.\nХалқимизнинг фашизм устидан ғалаба қозонишга қўшган улкан ҳиссаси, бағрикенглиги ва меҳрибонлиги ҳеч қачон унутилмайди деди Мирзиёев\nБайрам тадбирида мамлакатнинг барча ҳудудларидан келган уруш ва меҳнат фахрийлари иштирок этди.\nИккинчи жаҳон урушининг 80 йиллиги маросимлари (фотожамланма)


Архивы НОВОСТИ - tafsilar.info\nПознер Грузияни муддатидан олдин тарк этди\n01 Aprel 16:15 by Редакция\nГрузияда АҚШ, Франция ва Россия фуқаролари бўлган россиялик журналист карантинни бузгани учун жаримага тортилди ва у жойлашган меҳмонхонага мухолифат намойишчилари томонидан тухум отилди. Грузиянинг «Первый канал» хабарига кўра, Познер ва унинг меҳмонлари Тбилиси халқаро аеропортидан учиб кетишган. Познерни унинг мамлакатга келишига қарши норозилик билдирган фаоллар ва тартибни сақлаш учун сафарбар қилинган полиция ходимлари «олиб кетишди».\n29 Mart 21:08 by Редакция\nКиевда Россотрудничествога қарши санктсиялар қўлланилиши мумкин. Бу ҳақда мамлакат Маданият вазири Александр Ткаченко айтиб ўтди. У Россотрудничествонинг (Россия фан ва маданият маркази) Киевдаги ваколатхонаси «маданий ва илмий ҳамкорлик ниқоби остида бутун дунёга рус ривоятлари ва ташвиқотларини тарқатиш билан шуғулланади» деб ишонтиради. Украина маданият вазири Олександр Ткаченко мамлакат Миллий хавфсизлик ва мудофаа кенгашини (МХМК) Киевдаги Россотрудничество\nПокистон бош вазири вакцинанинг биринчи дозасидан сўнг ковид-19 билан касалланди\n22 Mart 10:42 by Редакция\nСNN Покистон Бош вазири ва унинг рафиқаси коронавирус билан касалланганлиги ҳақидаги маълумотни эълон қилди. Соғлиқни сақлаш вазири Файсал Султон шанба куни Бош вазир Имрон Хон «уйда изоляция қилганини» айтди. 68 ёшли амалдор пайшанба куни Хитойнинг Sinopharm коронавирус вакцинасини биринчи дозасини олди. Sinopharm вакцинаси — бу Покистонда мавжуд бўлган ягона Covid-19 вакцинаси, деб ёзади газета. Покистон\nВАКЦИНАКАСАЛ БЎЛИБ ҚОЛИШКОВИД-19ХИТОЙЛИКЛАРЭМЛАШ\n19 Mart 23:20 by Редакция\nГибралтар мамлакатнинг катталар аҳолиси учун эмлаш тугаганлигини эълон қилди. ҳамма коронавирусга қарши эмланди. Бу ҳақда The Washington Post газетаси Буюк Британия расмийларига асосланиб хабар берди. Буюк Британиянинг Соғлиқни сақлаш вазири Метт Хенкок Гибралтарни «катталар учун тўлиқ эмлаш дастурини амалга оширган дунёдаги биринчи мамлакат» деб атади. The Washington Post газетаси «ундан ҳам кичикроқ Ватикан ушбу унвонга\n15 Mart 12:42 by Редакция\nУлар Сурхондарё вилоятидаги (Ўзбекистоннинг Жанубий дарвозаси) «Айрит» чегара божхона постида ушлаб турилган героин билан сингдирилган нарсаларни Ўзбекистонга олиб киришга уринганлар. Ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимлари томонидан ўтказилган тезкор тадбирлар натижасида гиёҳванд моддаларни олиб ўтишга уринишнинг яна бир ҳақиқати аниқланди. «Божхона постига келган икки фуқаронинг шубҳали асабий хатти-ҳаракатлари божхона ходимларининг эътиборини тортди. Гарчи бир қарашда улар


"Бунёдкор" ОЧЛ чорак финалида\n26 январ 2021, Тошкент вақти: 01:39\nТошкентнинг “Бунёдкор” футбол жамоаси Осиё Чемпионлар лигасининг чорак финалига йўлланмани қўлга киритди.\nЖанубий Кореяда ўтган нимчорак финали учрашувида Миржалол Қосимов шогирдлари маҳаллий “Сонгам Илва Чунма” жамоаси устидан 0:1 ҳисоби билан ғалаба қозонишди.\nУчрашувдаги ягона голни “қалдирғочлар” ҳимоячиси Хайрулла Каримов 53-дақиқада пеналтидан киритди.\nШундай қилиб, ОЧЛда қатнашаётган ягона ўзбек клуби чорак финалга чиқди.\nЧорак финал ўйинлари куз ойларида бўлиб ўтади.


Ғамлар аришини истасанг... | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n1604 17:00 10.03.2021\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига Убай ибн Каъб розияллоҳу анҳу келиб деди:\n- Эй Аллоҳнинг Расули! Мен кўп саловот айтаман. Қанчасини сиз учун қилай?\nУбай ибн Каъб деди:\n- Тўртдан бирини қилайми?\n- Истаганингни. Аммо зиёда қилсанг, ўзинг учун яхши бўлар эди.\n- Истаганингни. Аммо зиёда қилсанг, ўзингга яхши бўлар эди.\n- Учдан иккисиними?\nУбай ибн Каъб шунда деди:\n- Барча саловотларимни сиз учун қиламан.\n- Ундай бўлса, ғамларингга Аллоҳ кифоя қилади, гуноҳларинг мағфират қилинади!\nДунёдаги ташвиши шуки, мусулмон киши ғам-ташвишсиз яшасам дейди. Охиратдаги ташвиш эса Аллоҳ унинг гуноҳларини мағфират қилишидир. Ана шу икки буюк ғоянинг рўёбига Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга саловот айтиш кафил бўлмоқда.\nИбн Атоуллоҳ Сакандарий роҳимаҳуллоҳ айтганлар:\n"Кимки кўп намоз ўқий олмаса, кўп рўза тута олмаса, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга кўп саловот айтсин. Агар инсон бир умр ибодат қилса-ю, сўнгра Аллоҳ таоло унга биргина саловот айтса, ана шу саловот унинг бир умр қилган тоатларидан оғир келади. Чунки банда тоқатига яраша саловот айтади. Аллоҳ таоло эса рубубийятига мос саловот айтади".\nГуноҳларнинг мағфират қилиниши..\nҚалбда роҳат пайдо бўлиши...\nДуоларнинг ижобат бўлиши...\nКасалликларга шифо бўлиши...\nШафоатдан насибадор бўлиш...\nРуҳнинг пок бўлиши...\nЖон беришдаги енгиллик...\nҚабрдаги роҳат ва нур...\nСиротдан осон ўтиш...\nБулар саловотнинг фойдаларидандир. Асосийси кенглиги осмонлар-у ер қадар бўлмиш жаннат ҳам саловотнинг фойдаси ҳисобланади.\nОлдинроқ ўқиган эдим. Аллома Валади Дедунинг айтишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга саловот айтиш ота-онага ҳам яхшилик қилиш ҳисобланар экан.\nҚандай яхшилик бўлмасин?! Ахир Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга: "Фалончининг ўғли пистончи сизга саловот айтди", дейилади. Яъни у зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларида отангизнинг исми ҳам зикр қилинар экан!\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Убай ибн Каъб салавот Махсус Мақолалар\n1363 19:00 21.04.2021\n2151 16:20 09.03.2021\n712 12:01 01.03.2021\n1712 12:00 11.09.2020\n2980 18:10 01.09.2020


Масофавий иш ҳақида муҳим савол ва жавоблар – Ўзбекистон миллий олимпия қўмитаси\nКоронавирус шароитида масофадан туриб ишлаш нафақат бундай сценарийга тайёрланмаган корхоналар, балки одамлар учун ҳам синов бўлди. Жамоавий масофавий ишни қандай ташкил этиш керак? Қандай хизматлардан фойдаланиш лозим? Ходимлар ва уларнинг ҳиссий ҳолатини қандай бошқариш керак?\nМасофадан туриб ишлаш соғлиққа қандай таъсир кўрсатади?\nУйда ишлаш кўпчилик учун жиддий синовдир. Кўп жиҳатдан, бу жамоадаги психологик қулайликка, ходимлар ўртасидаги ишонч даражасига ва жонли мулоқотга боғлиқ.\nЧатдаги ноформал суҳбатни рағбатлантиринг. Компания янгиликлари ҳақида ҳамма ҳам билиши учун гапиринг – одамлар жамоадан ажралиб қолмасликлари керак.\nИш жараёнини қандай ташкил қилиши лозим?\nAввал масофадан ишлашга дуч келмаганлар учун мантиқий савол туғилади: «Иш жараёнини қандай ташкил қилиш ва шахсий вақтни қандай режалаштириш керак?». Бунинг учун қуйидаги қоидаларга амал қилиш кифоя:\n– Иш кунингизни айнан бир вақтда бошланг.\n– Кийининг. Пижама кишини ҳолдан тойдиради. Футболка ва жинси каби оддий кийим сизни ишга мослаштиради.\n– Диванда эмас, столда ишланг. Бу диққатни жамлашга ёрдам беради.\n– Тез-тез видеосуҳбатлар уюштиринг. Бу иш жараёнини рағбатлантиради, вазифаларни тўғри режалаштиришга ёрдам беради. Ўз-ўзини изоляция қилиш режимида ҳамкасблар билан алоқа қилиш ҳеч қачон ортиқча бўлмайди.\n– Вазифалар жадвалини киритинг. Кўп усуллар – қадрдон эски блокнотдан тортиб, Google ёки SCRUM-усул тақвимгача. Aммо кун учун қилинадиган ишлар рўйхатини тузиш ва бажарилганларини ўчириб бориш керак.\n– Иш вақти давомида ишлаш. Кунлик вазифаларни тўғри тақсимлашда сизга ёрдам беради.\nУйда ишлаш ходимларнинг иш унумдорлигига таъсир қиладими?\nБугунги кунда компаниялар ходимларини назорат қилиши анча қийин. Бироқ, кўпчилик учун уйда ишлаш анча қулай: йўлда вақт ва асабларни кетказишнинг ҳожати йўқ, иш жойини иложи борича қулай тарзда жиҳозлашингиз мумкин, офис ишларидан кўра камроқ чалғитувчи омиллар мавжуд (ҳамкасблар билан бирон бир нарса тўғрисида гаплашиш, доимий кофе танаффуслари, ширинликлар ейиш ва чекиш танаффуслари). Aлбатта, агар оилада болалар бўлса, унда уйда чалғитишлар бўлади, аммо бу ерда оила билан музокара қилишни ва ишда эканлигингизни тушунтиришни ўрганиш жуда муҳимдир.\nКелажакда жамоалар ва ташкилотларнинг ҳаракатлари қандай ўзгаради?\nБугунги вазият имкониятларимизга таъсир кўрсатмоқда. Ташкилотлар, жамоалар ва одамлар онлайн платформалар орқали ишлашга ўтдилар. Уларнинг аксарияти ҳар доим мижозлар ёки кадрлар эътиборини ошириш учун буни синаб кўришни хоҳлашган. Одамлар ушбу ишнинг янги форматига ўтишлари даргумон. Бироқ тўпланган тажриба барчанинг имкониятларини кенгайтиради. Aхир, бугунги кунда келажакда фойдали бўлиши мумкин бўлган маълум кўникмаларни оламиз ва ривожлантирамиз.\nКелинг, виртуал учрашувлар ҳақида гапирайлик.\nЖамоавий видеоконференциялар ишингизни тартибга солишга ва пульсни кузатиб боришга ёрдам беради. Онлайн учрашувларни қандай ўтказиш керак? Учрашувнинг мақсадини аниқ баён қилиш, кун тартибини юбориш, одамларни қўнғироққа тайёрлаш ва ҳоказо.\nБаъзи аниқ асосий қоидаларни жорий этиш тавсия этилади. Иштирокчиларга хатти-ҳаракатлар ҳақида кичик эслатма юборинг. Масалан, «Учрашувлар пайтида хушмуомала бўламиз, телефонларни ўчирамиз, электрон почталарни текширмаймиз ва бошқа ишларга чалғимаймиз». Aгар уни ўтказиш имкони бўлса, видеоконференцияларни тавсия қиламиз. Одамлар бир-бирини кўришганда, бу уларнинг муносабатини яхшилайди.\n26 Aprel, 2020|Интервью, Рукнсиз, Сараланган, Спорт ва маданият, Янгиликлар|


Ҳали вери одам бўлмаймиз… « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nҲали вери одам бўлмаймиз…\n17 June 2018 - 17:00\nБир икки кун олдин фейсбукда 25 йил Америкада юриб АҚШ фуқаролигини олган бир одамнинг Ўзбекистонга қайтаётганини ёзишганди. АҚШдаги консуллик визасини қилиб беришган экан, демак ҳужжатлари жойида. Бу одам Ўзбекистонга келиши билан бир соатдан сўнг Қарши ГУВДсидан оперлар келиб олиб кетишибди. Бир суткадир дараги чиқмабди. Шу масалани ёзиб чиққан одамга эса бошқаларнинг ёзган маломатли шархларини ўқиб ҳали вери одам бўлмаймиз деган хулосага келдим.\nҚанча Америка фуқаролари келади ушлашмайди, агар бу одам миллати рус бўлганда эди ушлашмасди балки, бизнинг менталитетга теккан нарса айнан ўзбеккагина озор бериш. Ҳаттоки дунёни энг кучли давлати бўлган АҚШ фуқароси бўлса ҳам бефойда, чунки ўзбек бўлгани учун ўзбек мелисаси ва ўзбек МХХси барибир ишонмайди.\nШунақа ҳолатлар бўлганда кучли резонанс қилиб бу одамни қуткаришга кўмак бериш ўрнига ватанига тош отгандир деб ўтирганларнинг кўплиги жуда ачинарли ҳолдир. Бир кун бундай ҳолат ўзларининг ҳам бошига тушишини ўйлашмайди. Мана мен Ўзбекистоннинг ит тополмас қишлоғидаман ва тинмай мелисани МХХни танқид қиламан, ноҳақ хибс ва қамашларга тоқат қилолмайман. Демак ватанга тош отган бўламанми? Шуми энди мантиқ? Ватан бошқа, уни бошқараётганлар бошқа. Афсус кўпчилик ҳалиям буни тушинишни исташмайди.\nАмерикадан келган бу миллатдошимизни мелиса олиб кетган экан нега миллионлаб Россияда юрган гастербайтерларимиз жим ўтиришибди. Уларам йиллаб ташқарида юриб ватанга қайтади барибир. Бугун 25 йил четда юрганни олиб кетса эртага 2 ярим ой юрганни ҳам олиб кетади. Нега ўша зўр деб мақталган блоггерлардан ҳеч бири бу масалани кўтариб чиқмайди? Ахир 5-6 миллион фуқароси четда “дангасалик” қиладиган халқмизку! Мелиса ва МХХни четдан келганларга террорчи деб қараши ва олиб кетиб қамаш амалиёти қачон тўхтайди ўзи? Бу масалани оммавий кўтариб чиқиш вақти келмадими?\nБир икки кунда қўйиб юборади, шунча вакт четда юргани учун текшириш керак дейдиган “авторитар дунёқараш” маҳсулоти бўлган одамларга гапим шуки – сиз айтаётган бундай паскаш нарса Шимолий Кореядан бошқа ҳеч қайси давлатда йўқ. Бундай хабарингиз борми ўзи? Нега бирон қозоқ 10 йил четда юриб ватанга қайтса мелиса чақирмиди, суҳбат қилмайди? Нега айнан ўзбек албатта текширилиши керак? Нега айнан ўзбек доим шубҳа остида бўлиши керак? Бу нарсага тўхта дейиш ўрнига мелиса ёки МХХ тўғри қилади деб ўтирганлар, сизда миллий ғурур деган нарса борми ўзи? Қайси давлатда четдан қайтган фуқаро тиббий кўрикка юборилар экан? Ҳеч қайси! Фақат ўзбекнинг бошида бор бундай хор бўлиш, хўрланиш. Бу ишни қиладиганлар ҳам ўзбек аслида. Ўзини ўзи хор қилади.


Ўғлимга ўхшайди, овозинг сани...\nТўлебий туманида 100дан зиёд етим болага вакил ота тайинлангани ҳақида газетамиз хабар берган эди. Вакил оталар – тумандаги ташкилотлар раҳбарлари болаларнинг кам-кўстидан хабар олиб, моддий ёрдам бериши керак эди. Вилоят ҳокими ўзгаргач, вакил оталар болалардан алоқани узишди. Ҳозир туманда васийлик (патронат) тарбияга эътибор қаратилмоқда. 1 Мамир қишлоғидаги Болалар уйидан Зафар исмли болани васийлик тарбиясига олган Гавҳар Муродовани суҳбатга тортдик.\n– Ўзим болалар уйида тарбияландим. Ўғлимни беш ёшида машина уриб кетган. Зафаржонни кўриб, ўғлимга ўхшатдим. Оилада ўсгани яхши, деб тарбиямга олдим.\n– Ёш экансиз, турмуш ўртоғингиз йўқ экан, болани боқишга қийналмайсизми? Шахсий ҳаётингизни қуришда у халақит бермайдими?\n– Болаликда нимани тиласанг, шунга фаришталар омин, деб турар экан, Мен дугоналаримга «турмушга чиқмайман, бола боқиб олиб, ўзим яшайвераман», деб кўп айтар эдим. Хозир шу аҳволдаман: лекин моддий қийинчиликлар йўқ, ишим бор, тадбиркорман.\n– Болалар уйидан бола асраб олиш билан васийлик тарбиянинг фарқи нимада?\n– Мен болалар уйида тарбияланаётган пайтимда бола асраб олиш учун одамлар келишарди. Кимни асраб олар экан, деб юрагимиз ҳовлиқиб турарди. Бир қизни олиб кетишиб, бир йилдан кейин «бизга тўғри келмас экан», деб қайтиб олиб келишди. Шунда бечора қизчанинг ҳолатини кўрсангиз эди. Бир ойгача ҳеч ким билан гаплашмади: унинг кўзларидаги қувонч сўнган эди.\nВасийлик тарбия оила билан етим бола бир-бирига тўғри келадими, ё йўқми, шуни маълум муддат синаш имконини беради. Ҳатто бола ҳам ўз фикрини айтиш ҳуқуқига эга, яъни сизнинг оилангиз унга тўғри келадими, ё йўқми. Асраб олинган болаларнинг оилалардан қочиб келганини кўрганман. Директор ҳам, тарбиячилар ҳам ҳеч нарса қила олишмаган, чунки ота-оналар қонуний равишда асраб олишган эдилар. Васийлик – авваламбор, болалар ҳуқуқини ҳимоя қилади. Ҳар бир боланинг ўз хулқи бўлади. Эсини таниган болага «Мен сенинг отангман, ё онангман», деб қайта тарбиялай бошлашади, бу болага ёқадими ё йўқми?\n– У ҳолда сиз ўзингиз болани қандай қилиб тарбияламоқдасиз?\n– Тартиб ва мустақилликка ўргатдим, чунки эртароқ мустақилликка ўрганган бола ҳаётда ўз ўрнини тез топади. «Қуш уясида кўрганини қилади», деганларидай, болалар ҳам кўрган нарсасини такрорлайдилар. Уларнинг соф ва беғубор қалби ёлғонга қарши исён кўтаришга доимо тайёр. Шунинг учун болаларга ёлғон ваъдалар бермаслик керак.\nҲатто 3-4 ёшли болани васийликка олган ота-оналар ҳам «бир оз вақт бизнинг уйда яшаб тур, кейин кўрамиз», деб айтишлари керак.\n– Атрофингиздагилар, танишларингиз бу ҳақда қандай фикрда?\n– Бола асраб олганинг учун қанча тўлашяпти, қанчасини харжлаяпсан, – деб сўрашади, яна бошқа саволлар бериб, бирга ўнни қўшиб, гап тарқатишади. Натижада ўзим ҳақимда чўпчаклар ҳам эшитаману, ёқамни ушлайман, холос. Бундай одамларга боланинг ҳарорати кўтарилганда, бедор ўтган тунлар ҳисоб эмас. Тўғри, нафақа пули оламан, 21 минг тенгедан ҳали олганим йўқ. Бирон жойда ишламаган одамга бу пул ўн кунга ҳам етмайди. Болалар боғчасига қанча тўланишини биласиз. Бола тўлақонли овқатланиши зарур, кийиниши, ўйинчоқлар керак.\n– Бола ҳаётингизни ўзгартириб юборгандир?\n– Албатта. Ҳозир ҳаётимни фарзандсиз тасаввур эта олмайман, ҳар кун, ҳар соатнинг қадрига етадиган бўлдим. Шартнома муддати тугагач эса фарзандимни оиламнинг аъзоси қилиб қонуний ҳужжатлар оламан.\nБ. РЎЗИМАТОВА, 2019-04-11, 11:59 183


Турнинг амал қилиш муддати 26.11.2019 — 03.12.2019\nТашриф буюрилувчи шаҳарлар Цхалтубо\nСаёҳат нархи UZS 9,412,000 1 одамга (икки ўринлик жойлаштиришда)\nГрузияда эҳтимол ота-оналаримиз ва бува-бувиларимиз эшитган бир жой бор. У Цхалтубо деб аталади ва Кутаисидан 8 км шимоли-шарқда жойлашган. Ушбу бальнеологик курорт ўзининг шифобахш минерал булоқлари билан донг таратган бўлиб, унинг сувларини «тирик» дейишади. Собиқ Иттифоқ даврида у энг шинам ва нуфузлиларидан бири ҳисобланган, шу сабабли бу ерда давлат раҳбарлари дам олишни ёқтиришган.\nЦхалтубо булоқлари ноёб ва дунёда унга ўхшаши йўқ: улар енгил родонли, хлорид-сульфатли, натрий-магний-кальцийли сув турларига киради. Унинг таркибида на радиофаол, на токсик моддалар, на зарарли аралашма ва лойлар йўқ. У кенг таъсир доирасига эга.\nБунинг устига, бу жойларнинг табиати соғлиқни тиклашда катта аҳамиятга эга. Цхалтубода дам олиш ва даволаниш – бу меҳмондўст ва қуёшли Грузия маданияти ва анъаналари билан танишиш, шунингдек, замонавий санаторийларда даволаниш учун ажойиб имконият!\nБиз сизга Tskaltubo санаторийсида дам олиш ва BE HEALTHY соғломлаштириш марказида ўз соғлиғингизни тиклашни таклиф қиламиз.\nЦхалтубода даволаниш учун кўрсатмалар:\nТаянч-ҳаракат аппарати касалликлари: умуртқа ва оёқлардаги оғриқлар; синиш ва жароҳатларнинг асоратлари; остеохондроз ва радикулитлар; бўғимлардаги кучли оғриқлар, артрит ва артрозлар.\nЮрак-қон томир тизими касалликлари: аритмия; гипертоник ва гипотоник касалликлар.\nАсаб тизими фаолияти касалликлари: нейроциркулятор дистония; жароҳатдан кейинги энцефалопатия; мигрень; мия қон айланиши бузилишидан кейинги ҳолатлар; турли стресс ва асабийлашишлар\nГинекологик касалликлар: эндометриоз; фиброматоз; тухумдонлар поликистози ва дисфункцияси; бепуштлик; бачадондаги бирикиш жараёнлари\nУрологик касалликлар: сурункали цистит; сурункали простатит ва простата аденомаси\nОшқозон-ичак йўллари касалликлари: гастрит; ошқозон ва ичак яраси\nТаклиф 2019 йилнинг 15 ноябригача амал қилади.\nТурнинг амал қилиш муддати 26.11.2019 дан 03.12.2019 гача\nТаклиф кўрсатилган муддатга амал қилади\nUzbekistan Airways авиакомпаниясида «Тошкент – Тбилиси – Тошкент» доимий рейсларида авиапарвоз\nУЧ МАҲАЛ овқатланишни ўз ичига олган меҳмонхонада яшаш\nДастур бўйича даволаниш\nТбилиси аэропортидан икки томонга трансферлар


FAQ - Қандай қилиб Медиа Плайер Классик дастури ёрдамида филмлар ҳақида техник маълумотларни олса бўлади? :: TAS-IX.NET Торрент-Трекер\nFAQ - Қандай қилиб Медиа Плайер Классик дастури ёрдамида филмлар ҳақида техник маълумотларни олса бўлади?\nҚандай қилиб Медиа Плайер Члассич дастури ёрдамида филмлар ҳақида техник маълумотларни олса бўлади?Қандай қилиб Медиа Плайер Члассич дастури ёрдамида филмлар ҳақида техник маълумотларни олса бўлади? деган саволга энг осон ва қулай йўлни ўргатамиз.\nБунинг учун бизга K-Lite Codek Pack дастурлар тўплами ичидан Media Player Classic дастури керак бўлади.\nКеракли филмни шу дастурда очиб олиб,"File" бўлимига кириб, у ердан "Properties" yoki "SHIFT+F10" ни босишингиз билан керакли ойна чиқади[/алигн]\nУ йерда эса бизга керакли маълумотлар мавжуд! Аудио ҳамда Видео ҳақидаги техник маълумотларни олиб релизга ёзилади! Чунда торрент трекер талабига жавоб берадиган филм учун техник маълумотлар тайёр бўлади.\nРелиз тайёрлашда ҳаммангизга омад !!!\nalibaba1997, аслида мана шу трекерни дизайнири булишинггиз керак\nПоследний раз редактировалось: alibaba1997 (2014-05-23 13:17), всего редактировалось 1 раз\nПоследний раз редактировалось: alibaba1997 (2014-05-23 13:18), всего редактировалось 1 раз\nYоdjer, Тугри.Лекин унчалик шартмас чунки малумот учун биттаси етарли деб уйлайман\nYоdjer, FAQ - Скриншот/Скринлист Яратиш ???