ҚАБРИСТОН ЗИЁРАТИ ОДОБЛАРИ ВА УНДА БИДЪАТ ВА ХУРОФОТЛАРДАН ТИЙИЛИШ — XUTBA.UZ\n27 11 2020 - 11:07 / - Жумуъа мавъизалари\nМуҳтарам жамоат! Аллоҳ таоло инсоният ибрат олиши ва тафаккур қилиши учун кўпгина оят-мўжизаларини зоҳир қилиб қўйган. Улардан бири ва ҳар куни кўз ўнгимизда содир бўлиб тургани ўлим ва ҳаётдир.\nҚуръони каримда ўлим ва ҳаётнинг яратилиши инсон ҳаётини яхшиликларга сарфлаши учунлиги баён қилинади:\nяъни: “Аллоҳ сизларнинг қайси бирингиз чиройлироқ (савоблироқ) амал қилувчи эканингизни синаш учун ўлим ва ҳаётни яратган зотдир. У Азиз (қудратли) ва Ғафур (кечиримли)дир” (Мулк сураси 2-оят).\nБошқа ояти каримада эса ҳеч бир жон эгаси ўлимдан қочиб қутула олмаслиги таъкидланади:\nяъни: “Ҳар бир жон ўлимнинг тотувчисидир. Биз сизларни ёмонлик билан ҳам, яхшилик билан ҳам синаб, имтиҳон қилурмиз. (Кейин) Бизнинг ҳузуримизгагина қайтарилурсиз” (Анбиё сураси 35-оят).\nДинимизда қатъий эътиқод қилинадиган тушунчалардан бири шуки, инсон ҳаёти учга бўлинади. Дунёдаги синовли ҳаёт, қабрдаги барзахий ҳаёт ва охиратдаги абадий ҳаёт. Буларга имон келтириш имон асосларидандир. Инсон вафот этиши билан унинг охиратдаги янги ҳаёти бошланиши, яъни Қиёмат кунигача қабр ҳаёти – барзахда яшаши ҳадиси шарифларда зикр қилинган. Шунинг учун мусулмонлар инсон ўлди, тамом, у энди бутунлай унутилди, демайдилар. Балки, бу дунёдан ўтган мўмин-мусулмонларга ҳурмат бажо келтириб, доимо дуолари, тиловатлари ва хайру-эҳсонларида ёд этадилар. Аллоҳ таоло ўтганларнинг ҳаққига дуо қилувчи мўминларни мақтаб шундай дейди:\nوَالَّذِينَ جَاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ\nوَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِينَ آَمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ\nяъни: “Улардан кейин (дунёга) келган зотлар айтурлар: “Эй, Раббимиз! Ўзинг бизларни ва биздан илгари имон билан ўтганларни мағфират этгин ва қалбларимизда имон келтирган зотларга нисбатан гина пайдо қилмагин! Эй, Раббимиз! Албатта, Сен меҳрибон ва раҳмли зотдирсан!” (Ҳашр сураси 10-оят).\nЎтганларни яхшилик билан ёдга олишнинг бир кўриниши уларнинг қабрларини зиёрат қилишдир. Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам бу ҳақда шундай марҳамат қилганлар:\nكُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ الْقُبُورِ، أَلا فَزُورُوهَا،، فَإِنَّهُ يَرِقُّ الْقَلْبَ، وَتَدْمَعُ الْعَيْنَ، وَتُذَكِّرُ الآخِرَةَ،\nوَلا تَقُولُوا هَجْرًا»\n(رواه الامام الحاكم عن أنس بن مالك رضي الله عنه)\nяъни: “Мен сизларни қабрларни зиёрат қилишдан қайтарган эдим, энди зиёрат қилаверинглар. Чунки қабр зиёрати қалбни юмшатади, кўзни ёшлантиради ва охиратни эслатади. Лекин фаҳш-ёмон сўзларни сўзламанглар” (Имом Ҳоким ривоят қилганлар).\nМана шу ва бошқа ҳадиси шарифлардан келиб чиқиб, уламоларимиз қабр зиёрати эркакларга ихтилофсиз савобли иш эканини айтганлар. Аёлларнинг қабр зиёратига аксар уламолар шартлар билан рухсат берганлар. Аёллар эрларининг розилиги билан сатри авратда, йиғлаб дод-вой қилмасдан қабрларни зиёрат қилишлари дуруст. Оиша онамиз разияллоҳу анҳо Мадинадан Маккага келганларида Макка шаҳрига дафн қилинган акалари Абдурраҳмон ибн Абу Бакр разияллоҳу анҳунинг қабрларини зиёрат қилар эдилар.\nҚабр зиёратининг бир қанча одоблари борки, уларга амал қилиш билан бу савобли иш мукаммал бўлади:\nНиятни тўғрилаш. Зиёратга борган киши аввало Аллоҳ таолонинг розилигини қасд қилиб, охиратни ёдга олиш ва қабристон аҳлининг ҳаққига дуо қилишни ният қилади.\nҚабристонга иложи борича таҳоратли кириш.\nҚабристонни дабдаба қилмасдан хокисорлик билан зиёрат қилиш.Аёллар ҳам ҳаё билан авратларини беркитиб юришлари динимиз талабидир.\nҚабристонга кирганда дуо қилиш. Суннатда келган дуо:\nالسَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الدِّيَارِ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ نَسْأَلُ اللَّهَ لَنَا وَلَكُمْ الْعَافِيَةَ\nяъни: “Ассалому алайкум, эй, мўмин ва мусулмонлар диёри аҳли! Биз ҳам, иншааллоҳ, сизларга қўшиламиз. Аллоҳдан бизга ҳам, сизга ҳам офият сўраймиз” (Имом Ибн Можа ривоятлари). Бу дуонинг бошқача кўринишлари ҳам бор, уларни ҳам ўқиш мумкин.\nҚабр зиёратида Қуръон тиловат қилиш. Зиёратга борганда қайси сура ёки ояларни ўқиш қатъий белгилаб қўйилмаган. Қуръоннинг хоҳлаган жойидан хоҳлаган миқдорда ўқиш жоиз. Лекин уламоларимиз Бақара сурасининг аввали ва охиридан, “Оятал курсий” ояти, “Мулк”, “Ясин”, “Ихлос”, “Фалақ” ва “Нас” сураларидан имкон борича ўқишни тавсия қиладилар. Тиловатнинг савобини дуо қилиб яқинларига ва қабристон аҳлига бағишлайди.\nҚабр устидаги ўсиб турган майса ва ўсимликларга тегилмайди, чунки уларнинг тасбеҳидан ўтганларга манфаат бор. Қуриган ўсимликларни эса олиб ташлаш мумкин.\nҚабристонга хоҳлаган кунда бориш жоиз. Айни бир кунни тайин қилиб олинмайди.\nҚабристон ёнидан ўтганда қабр аҳлларига салом бериб ўтиш суннатдир. Уловдаги киши тўхтай олмаса ҳам, салом бериб кетаверади.\nҚабрларни босмаслик ва улар устига ўтирмаслик керак. Чунки ҳадиси шарифларда бу ишлар чўғни устида юриш ва чўғ устида ўтириш кабидир, деб таърифланади. Динимизда вафот этган кишининг ҳурмати ҳам худди тирикники кабидир, шуни доим ёдимизда сақлашимиз керак.\nПайғамбаримиз алайҳиссаломнинг ва азиз авлиёларнинг қабрларини зиёрат қилганда зиёрат одобларига риоя қилиш зарур. Зиёрат учун бориладиган қабрларнинг энг улуғи Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг қабрларидир. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким қабримни зиёрат қилса, унга шафоатим вожиб бўлади”, деганлар (Имом Табароний Ибн Умардан ривоят қилганлар).\nКўпчилик уламолар зиёрат қилувчи аввал У Зот алайҳиссаломнинг қабрларига қараб салом бериб, сўнгра қиблага қараб дуо қилади, дейишган.\nЗиёрат қилувчи У Зотнинг қабрлари рўпарасида ўзини хокисор тутган ҳолда вазминлик билан тўхтаб, салавот ва салом айтади. Абу Бакр ва Умар разияллоҳу анҳумога салом бериб, дуо қилади. Ислом уламолари ва азиз-авлиёларнинг қабрларини зиёрат қилганда ҳам шу каби одобларга риоя қилинади.\nҚабр зиёратида бир қанча бидъат-хурофотлар ҳам борки, улар сабабли киши ўзи билмаган ҳолатда савобли ишни гуноҳга айлантириб қўяди. Бидъат-хурофотларнинг энг кўп учрайдиганларини санаб ўтамиз:\nҚабристонга жонлиқ олиб бориб, у жойдаги марҳумларга атаб жонлиқ сўйиш, шам ёқиш ва латта боғлаш каби ишларни қилмаслик. Бу ишлар эътиқодга қараб, катта гуноҳ ёки ширк даражасидаги ишлардир.\nАвлиёларга атаб жонлиқ сўйиш ҳақида Имом Раббоний раҳматуллоҳи алайҳ ўзларининг “Мактубот” номли китобларида: “Фиқҳий ривоятларда улуғларнинг номига аталган жонлиқни қабр устига олиб бориб сўйиш ширк ишлар қаторига киритилган ва бундан сақланиш лозимлиги қаттиқ таъкидланган. Ушбу жонлиқ жинларга атаб сўйилган жонлиқ ҳисобланади. Бу иш шаръан тақиқланган, ширкка оид амаллардандир” деганлар.\nАллома Ибн Обидин раҳматуллоҳи алайҳ бу мавзуда шундай деганлар:\nوَاعْلَمْ أَنَّ النَّذْرَ الَّذِي يَقَعُ لِلْأَمْوَاتِ مِنْ أَكْثَرِ الْعَوَّامِ وَمَا يُؤْخَذُ مِنْ الدَّرَاهِمِ وَالشَّمْعِ وَالزَّيْتِ وَنَحْوِهَا إلَى ضَرَائِحِ الْأَوْلِيَاءِ الْكِرَامِ تَقَرُّبًا إلَيْهِمْ فَهُوَ بِالْإِجْمَاعِ بَاطِلٌ وَحَرَامٌ … وَقَدْ اُبْتُلِيَ النَّاسُ بِذَلِكَ ، وَلَا سِيَّمَا فِي هَذِهِ الْأَعْصَارِ\nяъни: “Билингки, авом халқ тарафидан ўликларга атаб назрлар қилиш, авлиёларнинг қабрларига уларга яқин бўлиш мақсадида тангалар ташлаш, шам, чироқлар ёқиш ижмоъ қилинган ботил ва ҳаром ишлардир… Бу нарсаларга хусусан, асримиз одамлари кўпроқ мубтало бўлганлар». (“Раддул Муҳтор” китоби).\nҚабр аҳлидан дуо қилиб ҳожатини сўраш, фарзанд сўраш, қабрни тавоф қилиб айланиш, сийпалаб юзига суртиш жоиз эмас. Афсуски, баъзи жойларда қабр атрофини айланиб, ҳатто сажда қилиш ҳолатлари кузатилди. Руку ва сажда фақат Аллоҳ таоло учун қилинадиган амаллардандир. Уларни хоҳ тирикка, хоҳ ўликка қилиш кишини Исломдан чиқаради. Мусулмон юртда бундай ҳукмларни билмаслик узр бўлмайди, инсонни куфрдан қутқармайди. Худди шундай дуо ҳам ибодат бўлиб, уни фақат Аллоҳ таолога қилинади, ўзгага эмас.\nЎтганлардан шумланиб, “кафанини чайнабди” ва шунга ўхшаган ботил эътиқодлар билан қабрларини очиш мутлақо мумкин эмас. Бу ишлар ҳам ҳаром амаллардан.\nҚабрларни дабдабали қилиш ва безашдан тийилиш керак. Чунки тирикларга фойдаси тегадиган пишиқ ғишт, тахта ва темир каби маҳсулотларни қабрга ишлатиш мумкин эмас. Гоҳида бир оилани бир йиллик харажатини қоплайдиган қийматдаги мармарлар билан қабрларни безаш ҳам кузатилади. Бу очиқ-ойдин исрофдир. Бу дабдалардан маййитга фойда йўқ. Фақат риёкорликка ярайди холос. Қабрларни бежирим қилиб лой билан суваб қўйиш ва белги бўладиган даражадаги тош қўйиш жоиз.\nЎз навбатида таъкидлаш жоизки, барчамизнинг охирги борадиган манзилимиз бўлган қабристонларни қаровсиз ташлаб қўймаслик керак. Аввало, ўтганларни тартиб билан дафн қилиб, юриш учун алоҳида йўлакчалар қилиш, манзарали дарахтлар экиш ва тоза-озода сақлаш лозим. Ёввойи ёки уй ҳайвонлари қабристонга кириб қабрларни оёқости қилмаслиги учун керакли чоралар кўриш, иложи бўлса атрофини ўраш мақсадга мувофиқдир.\nҚаровсиз қолган қабрларни тозалаш, обод этиш савобли ишдир. Бу каби савобли ишларни барча мусулмонлар сидқи дилдан бажаришлари, ўз яқинлари қабрлари аторифида шундай қабрлар бўлса, уларга ҳам эътибор қаратишлари даркор.\n(Имом-хатиблар шу ўринда намозхонларни қабристонларнинг ободонлаштириш ишларига тарғиб этишлари сўралади).\nХулоса ўрнида айтиш мумкинки, динимизда жоиз бўлган ишларни, жумладан қабр зиёратини ҳам суннатга ва уламоларимизнинг тавсияларига мувофиқ бажарсак, кўзланган савоб ва мақсадлар ҳосил бўлади. Аксинча бидъат-хурофотларнинг изидан кетиб, нафақат динимизда буюрилмаган, балки ман қилинган ишларни қилишда давом этилса, дунё ва охиратда исроф, қийинчилик ва азобга сабаб бўлади.\nАллоҳ таоло барчамизни тўғри йўлда собитқадам қилсин, турли бидъат хурофотларга эргашишдан асрасин!


Қарашлар хилма-хиллигининг зарардан фойдаси кўп « O'zbekiston ERK Demokratik Partiyasi\nҚарашлар хилма-хиллигининг зарардан фойдаси кўп\n30 May 2016 - 7:00\nҚарашлар хилма-хиллиги (ихтилоф)нинг зарардан фойдаси кўп.\n1. Инсон боласини бир-бирига жозибали, чиройли қилиб туради. Илк Одамдан (у зотга салом бўлсин) то қиёмат қўпгунига қадар келадиган охирги боласигача биронтасининг бармоқ изи иккинчисиникига ўхшамагани каби, фикри ҳам сира айнан ўхшамаслигини кўрсатади.\n2. Изланишлар (ижтиҳод)га кенг йўл очади, илм-маърифат уфқини кенгайтириб юборади, жамиятни юксалтиради.\n3. Одамни бир фикр теварагида қотиб қолишдан, бир фикрнинг зуғумидан асрайди.\n4. Ҳуқуқ ва бурч ўлчовларини ўртага қўяроқ одамнинг, айниқса, қўлига озми-кўпми устунлик берилган одамнинг нафсини ҳакалак отиб кетишдан сақлайди.\n5. Яшашни осонлаштиради, битта томонга битта йўлдан боришдек тиқилинчлик ва қийинчиликни кетказиб, дунёдай кенгликларга ёйиб юборади.\n6. Ва ниҳоят, ҳар бир одам мустақил бир шахс, мустақил бир инсон эканини урғулайди.\n“Эй инсонлар! Дарҳақиқат, Биз сизларни бир эркак (Одам) ва бир аёл (Ҳавво)дан яратдик ҳамда бир-бирларингизни (ва ўзларингни) билишларингиз учун сизларни (турли-туман) халқлар ва қабила (элат)лар қилиб қўйдик…” (Ҳужурот сураси 13) ояти ҳикматан ва ўрни билан қарашлар хилма-хиллигига ҳам ишора этади.\nЧунки қабила ва халқлар хилма-хиллиги фақат тан ранги билан белгиланмайди, балки сўзлаш, фикрлаш, дунёни ақлий-ҳиссий қабул қилиш тарзлари ҳам турлилигини билдиради. Бундан, бир-бирлари билан тўплам бўлиб, аҳил-иноқ яшашлари учун ҳам кишиларнинг дунёқарашлари турлича қилиб яратилган, деган хулосани-да чиқарса бўлади.\nБақара сурасининг 251-: “Агар Оллоҳ айрим (одам)ларни айримлари билан дафъ қилиб турмаса эди, ер юзи бузиларди” ояти ҳам бизга ер юзи бузилмаслиги учун қарама-қаршилик зарур эканини уқдирмоқда.\nОятнинг бу бўлагини “Тафсири ҳилол”: “…кофирларни мўминлар билан дафъ қилиб турмаса, мўминларни кофирлар устидан ғолиб қилмаса, кофирлар ер юзини фасодга тўлғазиб юборадилар”, деб тушунтиради.\nҚиёсдан фойдаланиб, “кофир” ўрнида ҳар қандай ёмон, бузғунчи кимсаларни ҳам назарда тутсак, уларни яхшилар доим танқид қилиб, тўғри йўлга солиб туриш билан ёмонликларини даф қилишлари лозим деган маъно ҳам чиқади.\nТанқид эса қарашлар қарама-қаршилигидан туғилади. Пайғамбаримиздан (у зотга салом ва салотлар бўлсин): “Умматимнинг ихтилофи раҳматдир” (“Умматим қарашлари хилма-хиллиги яхшиликкадир”), деган бир ҳадис ривоят қилинади. Айримлар уни ривоят қилувчилари (санади) заиф дейди, айримлар, амални яхшилаш учун ундан фойдаланса бўлади, дейди.\nЗамонамизнинг улуғ олими шайх Юсуф Қарозовий ҳам бу ҳақда махсус бир мақола ёзиб, уни “Ихтилоф раҳматдир” деб номлаган ва: «Ихтилоф (ҳархиллик) ихтиёрдан ташқари ҳолат бўлиши билан бирга, уммат учун раҳмат, кенглик ҳамдир. Бу тўғрида тилларда машҳур, лекин санади маълум бўлмаган ҳадис ҳам бор. Шундай бўлса-да, мен бу ҳадис маъносини тўғри деб биламан. Бу Суютий “ал-Жомеъ ас-сағир”да Пайғамбардан (у зотга салом бўлсин) ривоят қилган “Умматимнинг ихтилофи раҳматдир” ҳадисидир», деган.\nҲархиллик кулфат эмас, раҳмат экани эътибори билан бу ҳадис мўминларга жуда катта енгилликдир, кўп мушкулнинг ечилишига йўл очади. Ижобий тортишув бор нарса экани тан олинса, дин майдони чексиз даражада кенг экани билинади ва ҳар қандай баҳс хайрли ечимга кела олади. Энди, қарашлар хилма-хиллиги раҳмат экани тан олинмаса, дин майдони торайтириб юборилади ва ҳар қандай бошқача ижтиҳод йўли шафқатсизларча кесиладиган бўлади. Оллоҳ асрасин. “Уларнинг ишлари (мудом) ўзаро маслаҳат (билан) бўлур” (Шўро сураси 38-оят маъноси).\n“Маслаҳат” тушунчасининг ўзи, биринчидан, кўпчиликни, иккинчидан, хилма-хил қарашларни зарур қилади. Ҳар ким ўз қарашини илгари суради, тортишилади, охири бир тўхтамга келинади ‒ мана шу маслаҳатдир.\nВаҳийдан бошқа нарсаларда турли фикрларни илгари сурса бўлади. Дунёвий ва ҳаётий ҳар қандай масалада то энг оқилона ечим топилгунича тортишиш қайтага яхши. Шарти – бу тортишишдан мақсад қайсарлик ё душманлик эмас, умумга фойда келтирадиган чиройли ечим топиш бўлиши керак. Бу борада энг ёрқин ва қатъий ўрнак Пайғамбаримиздан (у зотга салом бўлсин) келади: айрим ҳаётий масалаларда у зот бирон қарорга келсалар, қарорларини саҳобаларига айтардилар, шунда саҳобалар у кишидан: “Эй Оллоҳнинг элчиси, ваҳий билан гапиряпсизми ё ўзингиздан гапиряпсизми?” деб сўраб олишар, ваҳийдан бўлмаса, у масала бобида ўз қарашларини очиқ билдиришар эди. Оллоҳнинг элчиси саҳобаларининг маслаҳат-мулоҳазаларини ётиғи билан тинглаб, гарчи ўз қарашларидан бошқача бўлса-да, ўша вазиятда энг фойдалисини қабул қилар ва қарорларини ўзгартирар эдилар.\nБадр ғазотидан олдин шундай бўлди. Ҳандақ жангидан олдин шундай бўлди. Мадиналикларнинг хурмо гулини чанглатиш усуллари масаласида шундай бўлди. Яна кўп бор шундай бўлди. Ва ҳар гал саҳобанинг ихтилофи (бошқача фикри) мусулмонлар ишига катта фойдалар келтирди.\nЁки кейинроқдан бошқа бир мисол. Имом Молик (устига Оллоҳнинг раҳмати ёғилсин) машҳур “Муватто” китобини битганида уммат орасида айрим тортишувлар яшаётган эди. Китобни ўқиган халифа Абу Жаъфар ал-Мансур қаттиқ таъсирланибди ва: “…ҳузурига Молик ибн Анасни чақиртирибди. «Эй Молик, – дебди Имомга юзланиб, – сенинг китобингни ўқидим. Қуръону ҳадисга жуда мос китоб ёзибсан. Сенинг мазҳабингга эргашган мусулмон кўп диёримизда, лекин мен Ислом оламининг амири сифатида мана шу китобингни жуда кўп нусхада ёздириб, бутун дунёдаги мусулмонларга тарқаттирмоқчиман. Токи дунёдаги мусулмонларнинг барчаси фақат шу китобга бўйин сунсинлар. Фақат моликий мазҳабида бўлсинлар», дебди. Шунда Имом Молик (Оллоҳ рози бўлсин бу зотдан) мана бундай марҳамат қилади: «Эй мўминлар амири, ундай қилманг. Ёзган китобимдаги гапларимни мендан ва шогирдларимдан эшитган кишилар менинг мазҳабимга эргашсалар, Оллоҳга шукр қиламан. Лекин Ислом оламининг бошқа тарафларига жуда кўп уламолар етиб борганларки, улар олиб борган таълимотларини энди нотўғри дейиш ва ўрнига менинг китобимни ўқишни буюриш, менинг мазҳабимга киришга мажбурлаш билан сиз Ислом динига хизмат қилган бўлмайсиз, балки мусулмонларнинг эътиқодларидаги парокандаликка сабаб бўласиз. Демак, шу пайтгача аждодларимиз амал қилиб келган йўл хато йўл экан-да, деб ўйлаб қолишларига сабаб бўласиз. Мени эшитган ва менинг китобимни ўқиганлар менинг мазҳабимда бўлсинлар. Бошқа диёрлардаги мусулмонлар ўзларига етиб борган мужтаҳид уламоларнинг мазҳабларида турсинлар. Менга эргашган мусулмонлар ҳам, уларга эргашган мусулмонлар ҳам, иншаоллоҳ, ҳидоятда, ҳақ йўлда бўладилар», дейди”.\nДиққат қилинг: халифанинг ҳаяжонланиб: “Барчани шу китобга бирлаштираман!” дейиши юзаки қараганда тўғри ва бирлаштирувчи қарорга ўхшайди, аслида оқибати ёмон – “Муватто” фикрига тўғри келмайдиган бошқа ҳар қандай фикрни йўқотаман, дегани эди.\nУлуғ Имом халифани бу таҳликали ишдан қайтарди, қарашлар хилма-хиллигини ёқлади ва саҳобаларнинг ҳархилликлари умматга бир раҳмат экани йўриғидан чиқиб келиб фикрлади. “Менинг саҳобаларим йўлчи юлдуз кабидирлар. Қайси бирларига эргашилса, киши адашмайди”, деган маънодаги яна бир ҳадиснинг ҳақиқатини амалда кўрсатди.\nБу мисоллар фикрлар хилма-хиллиги жоиз тугул, ҳатто зарур эканига аслимиздан чиройли ўрнаклардир. Динни, дин тарихини биладиганлар нималарга ишора қилаётганимизни сезиб туришибди. Лекин биз ҳозир динимиз тарихида кечган у воқеалар кетидан тушмадик, тафсилотига берилмадик, чунки мавзу бошқа. У замонлардан бир-икки мисол келтирганимиздан мақсад динимиз табиати ҳақида давлатнинг ҳам, айрим мухолифчиларнинг ҳам миясига ўрнашиб қолган бир хатони ўртадан кўтариш эди, холос.\nУ хато нима? Давлат ҳол тили билан бундай дейди: “Халқимиз кўпи мусулмондир, ихтилоф бизга ярашмайди. Айниқса, ҳозирги ўтиш палласида миллат бир шахс ва бир фикр теварагига бирлашиши керак!”\nМухолифатдаги айримлар бундай дейди: “Халқимиз кўпи мусулмондир, асосан исломий итоаткорлик руҳида тарбия топган, шунинг учун ҳар қандай зулмга бош эгиб тураверади, фикрини очиқ айтмайди, зулмга қарши чиқмайди. Биз бу итоаткорликдан буткул қутулишимиз, тамоман демократик ривожланиш йўлига ўтишимиз керак!”\nЧетдан қараган кишига давлат бошқа ниятда бошқа фикрни, мухолифатдаги айримлар бошқа ниятда бутунлай бошқа фикрни айтаётган кўринса-да, аслида иккала томон ҳам Исломни, мусулмонларни ва ўтмишимизни бузиб тасаввур этяпти ва қаттиқ адашяпти.\nИслом ижобий ихтилоф (қарашлар ҳархиллиги) ила бир маслаҳатга келишни вожиб даражасига кўтарган. Бунинг мисоллари кўрсатилди. Бундан ташқари, динимиз мўмин-мусулмонларни ҳар қандай зулмга бош эгиб кетаверишга эмас, аксинча, золимга зулмини очиқ ва бетига айтишга буюрган ва бундай жасоратни энг устун жиҳод деб эълон қилган: “Жиҳоднинг афзали жабр қилувчи имом (бошлиқ, подшоҳ) олдида айтилган ҳақ сўздир”, деган. (Абу Довуд, Термизий, ибн Можа ривоят қилган. Термизийга кўра бу ҳадис ҳасандир).\nБугун мусулмон мамлакатларда, хоссатан Ўзбекистонда бунинг акси кўрилаётган бўлса, одамлар динини унутганидан, динида яшамаётганидандир. Яъни айб одамларнинг ўзидадир, динда асло айб йўқ!\nҚарашлар хилма-хиллиги инсоннинг фитрий хусусиятидан эканини ва жамиятнинг маънавий ривожи ҳам шу хилма-хиллик бор-йўқлигига боғлиқ эканини Ислом нафақат эътироф қилади, балки талаб ҳам этади. Шарти, бир оз тепада айтилганидек – хилма-хил қарашлар (ихтилоф) ҳақиқат учун, ҳақиқатни юзага чиқариш ва тўғри ечимни топиш учун бўлиши, шунга хизмат қилиши керак.\nБундай ижобий ихтилофи бор жамият изланаётган, демак, ўсаётган бўлади. Агар ихтилоф қарашлар орасида эмас, чиройли ечим учун эмас, балки шахслар орасида ҳамда тарафкашликка асосланган бўлса, жанжал учун бўлса, бундай ихтилоф дунёмизга ҳам, охиратимизга ҳам фойда келтирмайди…


Биз ҳам сизга елкадошмиз, азиз бободеҳқонлар!\nЖараён 04 October 2018 14:21 216\nЯна пахта мавсуми, пахтакорлар шаънига мақтову ҳамду санолар ёзибдими бу мухбир, деб ҳайрон бўляпсизми? Йўқ, азиз замондошим, мен ўттиз йилдан кўпроқ муддат оралиғида фидойи чўпону чўлиқлар, фермеру тадбиркорлар, олиму фузалоларнинг ибратли ҳаёти, аянчли қисмати ҳақида баҳоли қудрат нималардир қоралаган бўлсам, азбаройи чин дилдан уларнинг юракларига қулоқ тутдим. Ишонинг, оддий меҳнаткаш деҳқон ё чорвадор, мулкдор ё муаллим, борингки, пахта даласида тер тўкаётган сувчи ё теримчи аёл сизу бизнинг қуруқ мақтовимизга муҳтож эмас. Аксинча, уларнинг кўнгил дунёсини обод қилгулик бир оғиз ширин сўзимиз керак уларга! Улар орасида ҳалол пешона тери эвазига бунёд бўлаётган катта хирмонга улуши қўшилаётганидан боши осмонга етаётган юртдошларим сони жуда кўп.\nБу гапларни самодан олиб ёзаётганим йўқ. Куни кеча Қашқадарё воҳаси далаларини бир гуруҳ ижодкорлар билан айланиб қалбимиз ёришди. Негаки, олтин кузакнинг тиллога тенг дамларида кўпчилик бободеҳқонга кўмак бермоққа шошилган. Вилоятнинг Косон, Қарши, Ғузор, Миришкор, Қамаши, Касби, Нишон ва бошқа туманлари далаларида ҳаёт қайнаяпти, гўё.\n– Ҳозир ҳар лаҳза ғанимат, айниқса, йилнинг тўрт фаслида ҳам тиним билмайдиган пахтакор учун бу йил ғоят ташвишли келганини биз ижодкорлар ҳам ҳис этиб турдик, – дейди Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг Қашқадарё вилоят бўлими масъул котиби Ўроз Ҳайдар. – Лекин ерга бор меҳрини бериб ишлаган деҳқонни Яратганнинг ўзи қўллайди, деганлари рост. Туманларга чиққанимизда ўзимиз гувоҳи бўлдик, пахта ҳосили кўнгилдагидек. Фақат ўз вақтида ҳамжиҳатликда ишлаш керак, холос. Биз фермер хўжаликлари аъзолари, кўнгилли ҳашарчилар билан дилдан суҳбатлашиб, англадикки, насиб этса, бу йил ҳам воҳаликларнинг юзи ёруғ бўлади. Президентимиз, ҳукуматимиз қўллаб-қувватлови билан барча ҳудудларда теримчиларга етарли даражада шарт-шароитлар яратиб берилган, терим пуллари пешма-пеш бериляпти, нақд пул масаласида умуман муаммо йўқ. Аввалги йиллардагидек, мажбурий меҳнатга жалб этиш, хўжасизлик ҳолатларига деярли барҳам берилган. Асосийси, одамларнинг руҳи тетик.\nКечагина биз Ғузор туманидаги “Олашўр” фермер хўжалигида бўлиб қайтдик. Қўлига китоб тутқазганимда хурсанд бўлган бир аёлнинг ҳаяжонли сўзлари мени ғоят руҳлантириб юборди. “Бўлар экан-ку, тирик шоир дастхати ёзилган китоб насиб этармикан, деб орзу қилардим, сизга минг раҳмат!” деганида бошим осмонга етди. Демак, одамларимиз китоб ўқишга орзуманд, биз ижодкорлар кўпроқ улар ҳузурига шошилишимиз керак экан!\nБу йил қашқадарёлик пахтакорлар 139 минг 800 гектар майдонга чигит қадаб, йил давомида фидокорона меҳнат қилишди. 8 минг 58 та фермер хўжалиги аъзолари оғир синовли кунларда ҳам ғўза қатори ораларига ишлов бериш, озиқлантириш ишларини талаб даражасида бажаришди. Табиат инжиқликлари ҳар йилгидан ҳам ошиб тушди. Ҳароратнинг кескин кўтарилиб кетиши, оқар сув етишмаслиги, ғўза зараркунандаларининг кўпайиши бободеҳқонни анчагина қийнаб қўйди. Аммо воҳа миришкорлари кўп йиллик тажриба ва замонавий агротехнологиядан унумли фойдаланган ҳолда фидокорона меҳнат қилишиб, далаларда режага яраша ҳосил етиштиришга муваффақ бўлдилар.\nАйни пайтда вилоят бўйича икки юзга яқин фермер хўжалиги пахта сотиш бўйича давлат шартномасини ортиғи билан бажарди. Касби туманидаги “Жалолиддин Жомуродов” фермер хўжалиги 18,9 гектар майдондан 56,7 тонна, “Обод замин зийнати” 20 гектар майдондан 60 тонна, “Механизаторлар шижоати” 20 гектар майдондан 50 тонна, Қарши туманидаги “Хушнуд Қурбонов” фермер хўжалиги 16 гектар майдондан 34 тонна пахта топшириб, йиллик шартномани ортиғи билан бажарди. Шунингдек, Касби туманидаги “Уйрот ёғдуси”, “Хадича Каримова”, “Азизхон Нуриллаев”, “Хушназаров Оғабек Акрамович” фермер хўжаликлари ҳам зафар маррасини эгаллади.\nМеҳнат ҳақининг кўпайтирилгани, ҳашарчиларнинг дам олиш соатларини мазмунли ўтказишлари учун барча шароит муҳайё этилгани терим суръатининг кун сайин ошишига замин яратяпти.\n– Албатта, ижодкор халқи, қачонки, оддий одамлар ҳаётини ортиқча мақтовларсиз, борича ёзолсагина, асарлари кўпчиликка манзур бўлади. Вилоятда яшаб, ижод қилаётган қаламкашлар ўз меҳнати билан қадр топаётган инсонлар, шу жумладан, айни кунларда мардона меҳнат қилаётган пахтакорлар ҳузурига бориб, таниқли шоир-адиблар, санъаткорлар иштирокида шеърият кечалари, бадиий мулоқотлар, концертлар уюштиряпмиз, – дейди Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, шоира Нилуфар Умарова. – Йиғим-теримда фаол қатнашаётган илғор теримчиларга воҳа ижодкорларининг янги нашрдан чиққан китоблари ва эсдалик совғаларини улашяпмиз.\nБу гапларда заррача муболаға, расмиятчилик йўқ. Борича ёздим. Қолганини бошқа ҳамкасбларим давом эттирар. Нега десангиз, ана шундай жонли, юзма-юз мулоқотлар мамлакатимизнинг барча ҳудудларида ҳам давом этаётир.


Британия ТИВ раҳбари Афғонистон туфайли ўз лавозимидан айрилди - 16.09.2021, Sputnik Ўзбекистон\nБританияликларни Афғонистондан эвакуация қилишда юз берган инқироз Доминик Раабнинг истеъфо беришига сабаб бўлган 16.09.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 16 сен — Sputnik. Буюк Британия бош вазири Доминик Рааб истеъфога чиқарилди.Раабни истеъфога чиқарилишига афғон можароси сабаб бўлган.Афғонистондан британиялик фуқароларни эвакуация қилишда юз берган инқироз ўта чуқурлашган бир вақтда сиёсатчи Грецияда меҳнат таътилида бўлган.Оқибатда, Рааб ўзининг ушбу ҳаракати туфайли танқид остида қолган. Айниқса, лейбористлар ва либерал демократлар Буюк Британия ТИВ раҳбарини лавозимдан четлатиш борасида қатъий турганлар.Бирлашган Қироллик бош вазири Борис Жонснинг қарорига мувофиқ, Рааб Адлия вазири лавозимига ўтказилган, шунингдек, бир вақтнинг ўзида ҳукумат раҳбари ўринбосари лавозимини эгаллаган. Жонс шу вақтга қадар ўринбосарларга эга бўлмагани эътиборга моликдир.Британия ТИВ раҳбари этиб эса шу вақтгача халқаро савдо вазирлигига раҳбарлик қилиб келган Лиз Трасс тайинланган.\nбуюк британия, афғонистон: 30 йил тинчлик илинжида, борис жонсон\nБританияликларни Афғонистондан эвакуация қилишда юз берган инқироз Доминик Раабнинг истеъфо беришига сабаб бўлган\nТОШКЕНТ, 16 сен — Sputnik. Буюк Британия бош вазири Доминик Рааб истеъфога чиқарилди.\nРаабни истеъфога чиқарилишига афғон можароси сабаб бўлган.\nАфғонистондан британиялик фуқароларни эвакуация қилишда юз берган инқироз ўта чуқурлашган бир вақтда сиёсатчи Грецияда меҳнат таътилида бўлган.\nОқибатда, Рааб ўзининг ушбу ҳаракати туфайли танқид остида қолган. Айниқса, лейбористлар ва либерал демократлар Буюк Британия ТИВ раҳбарини лавозимдан четлатиш борасида қатъий турганлар.\nБирлашган Қироллик бош вазири Борис Жонснинг қарорига мувофиқ, Рааб Адлия вазири лавозимига ўтказилган, шунингдек, бир вақтнинг ўзида ҳукумат раҳбари ўринбосари лавозимини эгаллаган. Жонс шу вақтга қадар ўринбосарларга эга бўлмагани эътиборга моликдир.\nБритания ТИВ раҳбари этиб эса шу вақтгача халқаро савдо вазирлигига раҳбарлик қилиб келган Лиз Трасс тайинланган.


Душанбеда Ислом ва демократия масаласи муҳокама қилинди\n25 январ 2021, Тошкент вақти: 15:59\nЎзбекистондаги мусулмонларга қарши қаттиққўл сиёсат нафақат бу мамлакат ичида, балки минтақа бўйлаб аҳволнинг кескинлашишига сабаб бўлмоқда. Бу фикр 11 декабр куни Душанбе шаҳрида ўтказилган халқаро анжуман қатнашчилари томонидан айтилди.\nДушанбе шаҳрида иккинчи бор ўтказилаётган “Ислом ва демократия” халқаро анжуманининг асосий мавзуси Ислом ва демократия муносабати ҳамда бу иккисининг жамиятда тутган ўрни масалалари бўлди.\nХалқаро анжуман иштирокчиларидан айримлари демократия Ислом билан мувофиқлаша олмаётганини таъкидлашди. Европалик таҳлилчилар Тожикистон ҳукуматидан ўз сиёсатини демократик механизмлар доирасида Ислом билан мослаштиришни тавсия қилдилар.\nТожикистонда танилган дин уламоларидан бири Акбар Тўражонзода Ислом фаҳш ишлар, эркак ва аёлларнинг ўз жинсини ўзгартириши, ароқ ичиш каби номаъқул ишлардан қайтаргани ҳолда, бошқа демократик қадриятларга зид эмаслигини таъкидлади.\n- Исломда инсон ўзига Оллоҳ томонидан берилган беш нарсани йўққа чиқаришга ҳаққи йўқ. Яъни у имони, ақлидан кеча олмайди, маст бўлиб, обрўси, мулки ва тирикчилигига зиён етказишга ҳақсиз. Ислом бу илоҳий неъматларга тўғридан-тўғри зарар етказилишини таъқиқлаган, деди Тожикистон юқори палатаси вакили Акбар Тўражонзода.\nЎз сўзида тожикистонлик олим Ғарбнинг ислом дунёсига нисбатан ғайридемократик муносабатда бўлаётганини танқид қилди.\nҚирғизистондаги “Дин, ҳуқуқ ва сиёсат “ таҳлилий маркази раиси Қодир Маликов фикрича, “Ислом демократиядан устун”.\n- Ҳаммамиз яхши биламизки, албатта ислом демократиядан юқори туради. Чунки Ислом ҳаётнинг барча томонларини ўз ичига олувчи ва уни тартибга солувчи диний тизимдир. Айни пайтда демократия бу жамият ва давлатни бошқариш сиёсий воситасидир. Бирлаштириш вазифасини шу восита, яъни демократия ўтайди. Демократиядан тўғри фойдаланиш жамиятда ислом устуворлиги учун хизмат қилади, дея таъкидлади қирғизистонлик вакил.\nМаликов фикрича, минтақанинг авторитар режимга эга давлатларида демократиядан бирлаштирувчи восита сифатидан фойдаланилмайди. Таҳлилчи, хусусан, Ўзбекистон расмийларининг диндорларга бўлаётган муносабатига алоҳида тўхталди.\n- Бу масалада Ўзбекистондаги аҳвол боши берк кўчага кириб қолган ва унинг шундай давом этиши вазиятни издан чиқариши мумкин. Зеро, давлатнинг дин ва дин вакилларига нисбатан юргизаётган сиёсатини ҳазм қилиш қийин, албатта бу жамоатчилик норозилигига ҳам сабаб бўлмоқда. Давлат, хусусан, Ислом Каримовнинг бу борадаги сиёсати мамлакатда сиёсий исломнинг емирилишига олиб келмоқда, деди Қодир Маликов.\nТожикистон президенти қошидаги стратегик тадқиқотлар маркази ходими Фаррух Умаров Марказий Осиё давлатларида Ислом ва унинг ўрни минтақа мамлакатлари ҳукуматларининг унга нисбатан муносабати билан белгиланишини таъкидлар экан, Ўзбекистон билан Тожикистоннинг бу йўналишда юритаётган сиёсати бир-биридан тубдан фарқ қилишини таъкидлади.\n- Исломий фаолиятни таъқиқлаш мусулмонларнинг бунга нисбатан жавоб реакциясига туртки бўлиши ва натижада турли ноқонуний амалиётлар келтириб чиқариши табиий. Масалан, Ўзбекистон исломий ҳаракати фаолияти фикримиз далилидир, дейди Тожикистон расмийси.\nАйни пайтда анжуман ташкилотчиларидан бўлган Германиянинг Роза Люксембург жамғармаси раиси Арне Зайферт Тожикистон ҳукуматига “жамиятнинг исломийлашаётганини кўрмаганга олмаслик”ни тавсия этди. Зайферт жаноблари фикрича, айни пайтда Тожикистонда исломни бутунлай давлат назоратига олиш жараёни давом этмоқда.\n- Дин ва унинг вакиллари ҳамда жамиятни тарбиялаган маданий-мазҳабий қадриятлар воқелиги билан фаолиятни мувофиқлаштири сиёсий иқтидорни сақлаб қолишдаги табиий заруратдир, дер экан германиялик меҳмон дин ва демократия ўртасидаги мавжуд муаммоларни мулоқот йўли билан ҳал қилиш мумкинлигини таъкидлади.


Саудия Арабистонида коронавирусга қарши вакцина олганларга Рамазон ойида умра зиёратини амалга оширишга ва муқаддас масжидлар - икки Ҳарамга ташриф буюришга рухсат берилади. Бу ҳақда Қироллик Ҳаж ва Умра вазирлиги баёнотига асосланиб, Al-Arabiya нашри хабар бермоқда.\nТаъкидланишича, хоҳловчиларга коронавирусга қарши вакцинани икки дозада қабул қилганидан сўнг ёки иммун тизимини назорат қилувчи Tawakkalna мобил дастури асосида рухсат берилади.\nМаълум қилинишича, Рамазон ойида жамоатнинг кўпайиши эҳтимоли билан Макка ва Мадинадаги масжидларда коронавирусга қарши санитария чоралари кучайтирилади. Икки Ҳарамга кундалик намоз учун ташриф буюрувчилар ҳам махсус дастур орқали рўйхатдан ўтиб рухсат олишига тўғри келади.\nЛекин Саудия Ҳаж ва Умра вазирлиги баёнотида хорижликларга қачондан ва қандай шартлар асосида ҳаж ва умра зиёратларини амалга оширишга рухсат берилиши ҳақида маълумот берилмаган.\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита расмийлари Kun.uz мухбири билан суҳбатда яқин вақтлар ичида ушбу масала юзасидан батафсил маълумот берилишини маълум қилди.


Турин политехника университетининг 18 ёшли талабаси уриб ўлдирилгани акс этган видео эълон қилинди - Daryo\n07:05, 01.12.2021 133061\nТошкент шаҳрида 25 ноябрь куни Турин политехника университети дарвозаси ёнида 18 ёшли икки йигит ўртасидаги жанжал оқибатида бир талаба ҳалок бўлганди. Шаҳар ички ишлар бош бошқармаси ҳолат акс этган видеони эълон қилди.\nМаълум қилинишича, ҳолат 25 ноябрь куни 12:30 атрофида содир бўлган. Турин политехника университети ҳовлисида Суннат ва Муҳаммадазиз исмли йигитлар кўришиб ўзаро ярашиш мақсадида қўл беришган пайти шу университет талабаси Самандар уларнинг олдига келган ва «Бўлдими, ярашволдингларми? Чиройли ҳал қилинглар» — деган. Шу пайт жабрланувчи (2003 йилда Андижон шаҳрида туғилган) 1-босқич талабаси Шерзод исмли йигит Самандарнинг олдига келиб «Нима қиласиз аралашиб?», деган.\nШу орада Самандарнинг ёшликдан бирга ўсган Аббос ва Алимбек исмли дўстлари келиб қолган ва Аббос Шерзоднинг юзига бир мушт уриб, ерга йиқитган. Оқибатда у воқеа жойида ҳалок бўлган.\nСуд-тиббий экспертизасининг бирламчи маълумотига асосан, Шерзоднинг ўлимига бош мия ёпиқ жароҳати, мия ости пардалари ва мия тўқималарига қон қуйилиши жароҳати сабаб бўлган.\n2003 йилда Тошкент шаҳрида туғилган, муқаддам судланган Аббос эса гумонланувчи сифатида қўлга олинган. У воқеани қуйидагича изоҳлаган: «Турин университети олдинга борганимда уруш бўлаётган экан. Ўртоғим (Самандар) урушаётганини кўриб, урушган болани олдига бордим. У мени сўкиб қўйганидан кейин жаҳл устида бир мушт уриб қўйдим. Лекин умуман ўйламагандим ўлиб қолишини. Қилган ишимдан пушаймонман».\n07:26, 06.01.2022 163125\n15:52, 10.01.2022 87344\n22:35, 19.01.2022 95169\n19:29 Бугун 590\n19:22 Бугун 1194\n19:01 Бугун 2274\n18:58 Бугун 1604\n15:46 Бугун 69021


Сийрат: Арқамнинг ҳовлисида ўтилган дарслар\nBy Исмоил Муҳаммад Яъқуб on 08/22/2020 СИЙРАТ ТАРИХ\nПайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам Арқамнинг ҳовлисида Қуръони каримдан дарс ўтдилар. Зотан Қуръон ягона илм манбаи эди. Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам манба фақат Қуръони карим бўлишига қаттиқ эътибор бердилар. Қуръони карим ҳаёт дастури бўлишини истадилар. Мусулмон шахс, оила ва жамият Қуръон асосида тарбия олишини хоҳладилар. Жаброил алайҳиссалом Аллоҳ тарафидан янги олиб келган оятларни саҳобалар бевосита Пайғамбар алайҳиссаломнинг оғизларидан эшитар эдилар. Шунинг учун қалбларига қаттиқ таъсир кўрсатиб, унинг маъно-мазмунлари ич-ичларигача етиб борар эди. Бу оятлар гўё уларнинг қон томирларида оқар эди. Қалблари ва руҳлари Қуръондан таъсирланиб, жўшиб кетар эди. Дарҳақиқат, Расулуллоҳ салллаллоҳу алайҳи ва саллам ўз мадрасаларида ўтиладиган дарс моддаси фақат Қуръони карим бўлишига ва унга бошқа нарса аралашиб қолмаслигига жуда диққатли бўлдилар.\nТалабалар Арқамнинг ҳовлисида ёлғиз Қуръони карим ва Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг кўрсатмаларигина даъват, ҳаёт, давлат ва маданият учун қонун бўла олишини ўргандилар. Арқам хонадонида Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг қўлларида ўқиладиган фан илмнинг ягона манбаи бўлмиш Қуръони карим эди. Шу манба асосида илк мусулмон жамият тарбия топди. Қуръони карим Ислом умматининг китоби, унинг холис устози ва ҳаёт сабоқларини таълим оладиган мадрасасидир.\nДарҳақиқат, биринчи авлод – саҳобалар жамияти Қуръони каримни жиддий таълим олиб, унинг мақсадларини тушунишга қаттиқ эътибор қаратди ва унга амал қилди. Саҳобалар ҳаётларида содир бўлаётган ҳар бир воқеага Қуръон оятларидан кўрсатмалар излар эдилар.\nСаҳобалар жамияти Қуръон кўрсатмалари асосида тарбия топиб, бу кўрсатмаларни амалий равишда ҳаётга татбиқ эта билдилар. Қуръон илоҳий мадраса бўлиб, бу мадрасада раббоний етакчилар ва буюк даъватчилар етишиб чиқди. Унда тарбия топган жамиятнинг олдин ҳам, кейин ҳам ўхшаши топилмади. Дарҳақиқат, Аллоҳ таоло Ўзининг пайғамбари Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи ва саллам қалбларига Қуръонни жо қилди. У зот Қуръон билан ўхшаши ва тенги бўлмаган бир жамиятни вужудга келтирдилар, ислом давлатини қурдилар. Қуръон билан юксак одоб-ахлоқли жамиятни барпо этдилар. Қуръон билан ақида, дунёқараш ва ахлоқлар тузатилди. Натижада, мазкур жамият ҳамма соҳада бошқалардан алоҳида ажралиб турадиган сифатларга эга бўлди. Ақидавий, руҳий, хулқий, ижтимоий, сиёсий, ҳарбий майдонларда барча жамиятлардан устун бўлди.\n “Давлат ар-расул мин ат-таквин ила ат-тамкин”, 225 бет.\n “Давлат ар-расул мин ат-таквин ила ат-тамкин” 335 бет.\nAvvalgi maqolaМуҳаррам ойига оид ҳукмлар\nKeyingi maqola Дард ва даво (97): Гуноҳлар орасида ширк кечирилмас гуноҳ саналишининг сири нимада? (2)


Дунё тиллари – oliymahad.uz\nСиз дунёда қанча одамлар Инглиз тилида гаплашади деб ҳеч қизиқанмисиз? Бу саволнинг натижаси жуда катта рақамларни ташкил қилади! Гарчи ушбу тилда гаплашадиган инсонларнинг аниқ рақамини айтиш мушкул бўлсада, лекин уларнинг сони деярли 600 миллионга яқин деб юритилади.\nЖўғрофий жиҳатдан оладиган бўлсак, Инглиз тили дунёда қитъалараро энг кенг тарқалган тил ҳисобланади. Ушбу тил дунёда Хитой тилидан сўнг (аҳолиси сони эътиборга олинган) энг кенг тарқалган тилларнинг иккинчи қаторида муносиб ўрин эгаллаган. Инглиз тили Британия ороллари, АҚШ, Австралия, Янги Зеландия, Канада ва Жанубий Африка каби мамлакатларда кенг миқёсда гаплашилинади, яъни ушбу мамлакатларнинг давлат тили айнан инглиз тили ҳисобланади.\nШунингдек, Инглиз тили жаҳоннинг 60 дан зиёд мамлакатларида истиқомат қилаётган 300 миллионга яқин аҳолини ўз ичига қамраб олган ўлкаларнинг- “иккинчи давлат тили” мақомида қўлланилмоқда.\nАгар биз ушбу рақамларни бирлаштирадиган бўлсак, Инглиз тили том маънода жаҳон тили сифатида юритилишини инкор қила олмаймиз.\nБироқ шундай бўлсада, Инглиз тили жаҳоннинг турли тилларидан энг кўп сўзларни ўзлаштирган тил ҳисобланади. Бирор тилда оммабоп ёки ҳаётда одамлар қўллаётган замонавий сўзлари ҳанузгача ушбу тилга ўзлаштирилиб келинмоқда. Инглиз тили луғатида 120 га яқин турли тиллардан олинган, жумладан Араб, Француз, Немис, Грек, Италян, Рус ва Испан тиллари каби тиллардан ўзлаштирилган сўзлар мавжуд.\nШу ўринда Инглиз тили билан боғлиқ энг қизиқарли маълумотларни келтириб ўтамиз:\nинглиз тили вужудга келганда унда бор-йўғи 30.000 та сўзлар мавжуд эди. Замонавий инглиз тили жаҳоннинг энг катта сўз бойлигига эга, яъни 600.000 дан зиёд сўз ва иборалар мавжуд;\nкундалик ҳаётда эса 60.000га яқин сўзлардан кенг фойдаланилади;\nҳар йили ушбу тил жаҳоннинг бошқа тилларидан 450-500га яқин турли маъноли сўзларни “осонлик билан” ўзлаштириб олади;\nинглиз тили луғатида мавжуд бўлган сўзларнинг 70 %и бошқа тилларда учрайдиган сўзлар билан яхлитдир, ушбу тилдаги сўзларнинг атиги 30%игина соф инглизча сўзлардир;\nинглиз тили ёзувида энг кўп ёзиладиган сўзлар: I-мен, the-аниқлик артикли, of-ни, and- ва, to- га, a- ноаниқлик артикли, in- ичида, that- ана у, is- замон шакли, it-у, for- учун, as- каби сўзлардир;\nоғзаки суҳбат жараёнида энг кўп кўлланилинадиган сўз бу “I”-мен олмошидир;\nинглиз тилидаги бир маънони англатувчи энг узун сўз бу – ўпка касаллигини англатувчи 45 та ҳарфдан ташкил топган pneumonoultamicroscopicsilicovolcanoconious сўзидир;\nкундалик ҳаётда фойдаланиладиган ҳар бири 21 ҳарфдан иборат энг узун сўзлар- disproportionableness (номутаносиблик) ва incomprehensibilities (тушуниб бўлмайдиган) сўзларидир;\nэнг кўп қўлланилинадиган ҳарф “е” ҳарфидир. Инглиз тили сўз бойлигида бошқа ҳарфларга нисбатан энг кўп сўзлар “s” ҳарфи билан бошланади;\nушбу тилда “set” сўзи энг кўп маъноли сўз бўлиб, унинг 126та феъллик ва 58та от ҳолатидаги бирикмалар таркибида учрайдиган маънолари мавжуд;\nинглиз тили алфабитига энг янги киритилган ҳарфлар “j” ва “v” бўлиб, ушбу ҳарфлар илк бора 15- асрда яшаб ижод қилган инглиз адиби Виллиям Шэкспир асарларида ишлатилган;\nинглиз тилида чоп этилган энг катта луғат китоби 20 томли 728 саҳифадан иборат “Oxford English Dictionary”дир;\nер юзида кенг тарқалган инглизча исм бу “Smith”дир. Англия ва Уэлсда ушбу исм билан аталувчи 800.000та одамлар бўлса, АҚШ да эса бу кўрсаткич 1.700.000 тани ташкил қилади.\nОлдингиКонституция ва қонун устуворлиги – ҳуқуқий демократик давлат ва фуқаролик жамиятининг энг муҳим мезонидирКейингиАслиятни бошқача талқин қилмангиз!


Одамзод яна бир қонхўр қотилдан қутулди - Zamin.uz\n07:30 / 11.05.2021\nТелеканалнинг маълум қилишича, жиноятчи ўзи билан кўплаб сирларни олиб кетди — энди полиция 2003 йилда уйидан чиқиб, қайтиб келмаган 9 ёшли қизчанинг қолдиқларини топишга уринмоқда. Фурнирэ бу қотиллиги ҳақида бир йилча олдин айтиб берганди.\nЖиноятчининг соғлиғи мурдани қидиришга имкон бермади. Қотилнинг пухта режаси бўлган — у рафиқаси билан бирга қизлардан йўл кўрсатишларини сўрашган ва уларни машинага таклиф этишган. «Замин» янгиликларини «Вконтакти»да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Дунё » Одамзод яна бир қонхўр қотилдан қутулди


ХИМ «Tashkent Сity» Тошкент шаҳрининг замонавий марказига айланади / Янгиликлар, фикрлар, воқеалар | Ўзбекистон\n19 июнь 2018 906 0\nҲозирги вақтда мамлакатимиз пойтахтида янги ва замонавий ХИМ «Tashkent Сity» комплекси барпо этилмоқда. Қурилиш жараёнига маҳаллий ва чет эллик экспертлар жалб этилган.\nХИМ «Tashkent Сity» қурилиши жараёнида бизнес вакиллари учун қулайлик яратиш мақсадида барча шароитлар яратилмоқда. Яшил ҳудудларлардан тортиб замонавий дизайн ва кўринишга ҳам эътибор берилмоқда. Жойларда махсус майдончалар ва ташриф буюрувчилар учун дам олиш жойлари қурилмоқда. Шу ернинг ўзида ҳам бизнес фаолият билан шуғулланиб, ҳам ҳордиқ чиқарса бўлади. Тадбиркорликни ривожлантириш учун барча шароитлар муҳайё.\nБешинчи лотдан ўрин олган жойлар қурилишида инвестор сифатида «AKFA Dream World» МЧЖ корхонаси иштирок этмоқда.\nЛойиҳага кўра лотнинг умумий ҳудуди: 8.8 га.\n«Prime Tower Group» - Бош лойиҳачи.\n«Discover Invest»– Бош пудратчи.\nПойдевор ва биноларнинг зилзилага бардошлилиги учун, Сан-Франциско, Истанбул ва Токио каби шаҳарлар тажрибаси ўрганилди. Маълумки, Ўзбекистон сейсмологик ҳудудда жойлашган. Шунинг учун ҳам мутахассислар хавфсизлик ва биноларнинг мустаҳкамлигига алоҳида эътибор қаратишмоқда. Жумладан, ҳар бир бурчак ва деталлар тажрибали архитектор ва дизайнерлар томонидан ўрганилмоқда.\nКонгресс-ҳолл, меҳмонхона ва ерости автомобиль тураргоҳи қурилиши ҳам режалаштирилган. Конгресс-ҳоллнинг умумий майдони 33 минг м2. Ушбу бино чет эл давлатлари раҳбарлари ва юқори мартабали меҳмонлар учрашувлари учун хизмат қилади.\nЕрости машина тураргоҳи шу ерда ишловчи мутахассис ва меҳмонлар учун анча қулайлик яратади. Автомобилингизни қаерга қўйиш бўйича муаммо бўлмайди, автомобиллар учун тураргоҳ доимо сизга мунтазир.\nХИМ «Tashkent Сity» меҳмонхона ҳақида ҳам унутгани йўқ. Ушбу комплексда дунёга машҳур бўлган меҳмонхоналардан бири очилади.\nҲозирги вақтда ушбу мажмуада «Hilton Hotels & Resorts» меҳмонхонаси қурилиши бўйича музокаралар олиб борилмоқда. Маълумот учун, биринчи «Hilton Hotels & Resorts» меҳмонхонаси 1919 йилда АҚШнинг Техас штатида барпо этилганди. Ҳозирда ушбу бренд остида жаҳоннинг 103 мамлакатида 5 мингдан ортиқ меҳмонхоналар фаолият юритмоқда.\n5- лот худудида қурилиш ишлари тез ва сифатли суратларда олиб борилмоқда. Қурувчилар биноларнинг пойдеворини кўтариб бўлишган. Қурилиш жараёнида 60дан ортиқ техника ишламоқда.\nТаъкидлаб ўтиш жоизки, ХИМ «Tashkent Сity»да конгресс-ҳолл ва бошқа бинолар қурилиши мамлакатимизга чет эл инвестицияси ни олиб киришга кўмакалашади, сабаби жойларда бизнесни ривожлантириш учун барча шароитлар яратилмоқда.\n01 август 2018 541 0\n26 июль 2018 658 0\n11 июль 2018 527 0\nКомпания байрам табригини йўллаш учун телеграммда махсус конструктор-бот (https://telegram\n31 декабрь 2017 521 0\n20 апрель 201915:21 0\n19 апрель 201912:43 0\n13 апрель 201913:01 0


Тошкентда тазйиққа учраган “Ўзбек Пикассоси” Москвада кўргазма очди « O'zbekiston ERK Demokratik Partiyasi\nТошкентда тазйиққа учраган “Ўзбек Пикассоси” Москвада кўргазма очди\n22 June 2017 - 11:54\nОстровский номидаги Тошкент Театр ва рассомлик институтини 1975 йили тугатган Ҳикмат Ғуломов “Совет тасвирий санъати ва совет тузумини севмаслигини” очиқ ифода қиладиган “диссидент” сифатида назоратга олинган бўлса ҳам¸ рассом формалистик изланишларни давом эттира олди.\n1976 йилда КПСС марказий қўмитасининг “Ëш ижодкорларни рағбатлантириш” қарори асосида Ҳикмат Ғуломов Тошкентда энди очилган Илҳом театри фойесида кўргазма ташкил қилди.\nКўргазма бор йўғи икки кун умр кўрди. Ўша давр мафкураси бу расмларни “социалистик турмуш учун хавфли” деб топиб, тақиқлаб қўйди.\nПировардида Ҳикмат Ғуломов руҳий ҳастахонада мажбуран “даволанди”.\n“Кука аллақачон ўлиб кетган жиннихонада” дейишди. Яна бировлар “Кука наркоман бўлиб ломкада ëтибди”¸ дейишди. Бошқалар эса “Кука улуғ тангри тоғларида шомонлар билан бирга Дзен Будда таълимотини ўрганмоқда” дейишди.\n“Зачем вам Кука? Оставьте меня в покое,” деб юзларини қўллари билан ëпди.\nХуллас, Лариса билан етаклашиб Тошкентнинг олис бир бурчидаги Қорасув массивининг кўп қаватли уйлардан бирига бордик.\nРасмларни Кукани ўзи арқон билан боғлаб, елкасига ортиб кўтариб борди. “Инқилоб” хиëбони (Ҳозирги Амир Темур хиëбони)га ëндош ДХВ (Бадиий кўргазмалар дирекцияси) биносиниг рутубатли айвони Кука асарлари ëруғидан ëришиб бирдан равшан бўлиб кетгани эсимда.\n“Бу нима бу?”¸ сўради комиссия раисаси Маргарита Соколова.\nБу саволдан Кука ноқулай аҳволга тушиб: “Это Шухрат заставил меня” деб менга хижолат билан қаради.\n“Нега?” дейишди ГЕК вакиллари.\n“Урганчга чет элллик туристлар кўп келади. Улар учун махсус модерн коллекция лозим,” десам, сабабни жўяли, деб топишди.\nҲикмат Ғуломовнинг “Кактусли натюрморт” ва “Автопортрет” асарлари ҳозир Урганч сувратлар галереяси фондида сақланмоқда.\nҲикмат ҳақида сўрасам, “Кука чарх ишлатмасдан худди қалдирғоч ин ясаган каби кўза ясаяпти Тибетда,” дейишди.\n“Синдиришга уринишди, лекин синмадим”\n– Э Шуҳратжон бормисиз. Тирикман ҳали Марк Твен айтганидек, мени ўлганим ҳақидаги хабарлар бўрттирилган. 1976 йилда мени синдиришга уринишди¸ лекин синмадим¸ – дейди рассом.\n– Услубим ўзгарди. Мен реализмга қайтдим. Йўқ бўлмадим балки борлиқни акс эттиришнинг янги воситасини кашф қилдим. Бу кашфиëтим ҳам эътиборсиз қолди. Яна вақт конюнкътурасига мос тушмади. Лекин йўқдан бор¸ бордан йўқ бўлмайди. Москвадаги кўргазмам одамлар орасида қизиқиш уйғотди¸ – дейди ҳудди 33 йил олдинги болаларча соддалик билан Ҳикмат Ғуломов.\n– Расмларим сотилмаяпти¸ моддий қўлловга муҳтожман¸ – дейди сўнгги 40 йил ичида доимий қашшоқликда яшаëтган рассом.\nУ туғилганида сиëсий ҳушëр ўзбек бобоси уни кўриб Хитой раҳбари Мао Цзе Дунга ўхшар экан, деб айтган¸ қозоқ бобоси эса йўқ бу Мао Цзе Дун эмас эмас – бу Кўка, дейди. Шундан кейин Ҳикматжонни яқинлари Кўка деб аташди. Кўка Чимкент қозоқларида “ҳурматли” англамида келади. “Ў” ҳарфи бўлмагани боис “кўка” “кука”га айланиб, рассомга тахаллус бўлиб ëпишди.\nАммо Тошкентда туғилиб башарият рассомига айланган Ҳикматжон асарлариëрқин ранглари ила бокиралигича турибди.\n– Бу албатта позитив мотивли расм бўлар эди. Балким рассом Сарян ўз ватанини чизган каби ëрқин ранглар. Балким лирика (чуқур хўрсинади). Кошки шундай расмни чиза олсам. Мен туғилиб ўсган юртимни шундай севаманки, уни акс эттириш мушкул. Бундай расмни чиза оламанми ўзи, – дейди Москвада яшаëтган рассом Ҳикмат Ғуломов.


Рауф Инилеев: «Ўсмирларимизда маҳоратли футболчилар камлиги кўриниб қолди» / CHAMPIONAT.asia\n01:50ЕЧЛ. “Реал” ўз уйида “Тоттенҳэм” қаршилигини енга олмади, “Манчестер Сити” “Наполи”дан устун келди ва бошқа натижалар 47 01:38Фалькао еврокубоклардаги 45-голини киритди 1 01:27Кавани: “Биз дўст бўлишимиз унчалик муҳим эмас” 12 00:52Венгрия терма жамоаси мураббийсиз қолди 3 23:53ЕЧЛ. Реал - Тоттенхэм 1:1, Манчестер Сити - Наполи 2:1. Учрашувлар якунланди! 95 23:39Пьянич жароҳатдан қутулди 1 22:59"Манчестер Сити" – "Наполи": таркиблар маълум 14 22:53ЕЧЛ. Реал - Тоттенҳэм: таркиблар маълум 30 22:40Лука Модрич: “Тоттенхэм”га доим омад тилайман, фақат...” 9 22:21Спортчилар ижтимоий тармоқларда 18 21:55«Лестер» бош мураббийи Шекспир истеъфога чиқарилди 16 21:28Месси ТОП-5да дарвозага энг кўп аниқ зарба берган, Роналду бешталикда ҳам йўқ + ФОТО 32 21:01Тер Штеген: "Барселона"да ўсдим" 16 20:33Чемпионлар лигасида ўйнайдиган жамоа мухлисларидан стадионга келмасликни сўради + ФОТО 7 20:04Маркус Рэшфорд "Реал"га ўтиши мумкин 21\nРауф Инилеев: «Ўсмирларимизда маҳоратли футболчилар камлиги кўриниб қолди»\n01 ноя 09:32\nБААда давом этаётган ўсмирлар ўртасидаги жаҳон чемпионатида қатнашган Ўзбекистон терма жамоаси ўз иштирокини якунлади.\nФутболчиларимиз мусобақанинг 1/16 финалида Гондурасга имкониятни бой берган ҳолда ортга қайтишди. Хўш, ўсмирларимиз турнир давомида қандай таассурот қолдиришди? Мутахассис кўзи билан қараганда улар нимани қойиллатишди-ю, чорак финалга чиқиш учун нима етишмади? Мана шу каби саволларга жавоб топиш мақсадида таниқли мураббийлардан бири Рауф Инилеевга юзландик.\n- Ўсмирлар ўртасидаги жаҳон чемпионати ҳали тугагани йўқ, шу боис турнир ҳақида хулоса чиқаришга ҳали эрта, - дея сўз бошлади Рауф Талгатович - Аммо кичик мундиалда ўсмирларимизнинг иштироки хусусида фикр билдиришим мумкин. Шахсан менга ўзимизнинг футболчилар кўпроқ жамоа сифатида ёқди. Лекин катта вазифаларни бажаришга ҳали тайёр эмас эканмиз. Энг аввало ҳимояда яхши тўп сурдик деб айта оламан. Буни бошқаларга нисбатан кам гол ўтказиб юборганимиз ҳам айтиб турибди. Лекин ҳужумдаги ишимиз унчалик қовушмади. Бунга эса футболчиларда индивидуал маҳорат кам эканлиги сабаб бўлди.\n- Бу жамоанинг Мексика-2011да қатнашган жамоадан фарқи нимада деб ўйлайсиз?\n- Фарқи шундаки, 2011 йилги мундиалда Алексей Евстафеев қўл остида Аббос Махситалиев, Тимур Ҳакимов сингари алоҳида маҳорати юқори бўлган ўйинчилар бор эди. Лекин афсуски, ҳозирги жамоада бундай футболчилар кўзга ташланмади.\n- БААда жамоамиз кўрсатган ўйин услуби борасида нима дея оласиз?\n- Деярли барча учрашувларни иккинчи рақамли жамоа сифатида ўтказдик. Умуман олганда, жамоавий ўйинимиз жойида бўлди. Лекин айтиб ўтганимдек, ҳужумда ишончли ва тажовузкор ҳаракат қила олмадик. Голларни ҳам асосан стандарт вазият ва рақибларнинг хатосидан сўнг урдик.\n- Мусобақада имкон қадар узоққа боришимиз учун нима етишмади?\n- Футболчиларда маҳорат камлиги панд берди деб ўйлайман. Тўғри, ҳамма тартибли ҳамда масъулиятни ҳис қилган ҳолда ҳаракат қилди, лекин булар Гондурасни ютиш учун камлик қилди. Буни эса бутун ўзбек футболининг муаммоси деб ўйлайман.\n- Қайси футболчиларнинг ўйини сизга ёқди?\n- Биринчи галда дарвозабон Сарвар Каримов. У ўзига ишонган ҳолда дарвозани қўриқлади. Майдонда тўп сурган футболчилардан эса ҳеч ким алоҳида ажралиб турмади.\n- Сизга энг кўп ёққан ўйин қайси бўлди?\n- Бу борада Марокаш билан билан кечган баҳсни ажратиб кўрсатган бўлардим. Бунда жамоамиз рақибга ҳар жиҳатдан қаршилик кўрсата олди.\n- Мусобақанинг 1/16 финалида Гондурасга имкониятни бой берганимиз хусусида нима дея оласиз?\n- Улар билан ёмон ўйнамадик. Лекин шу ўринда Гондурас урган голга эътибор беринг: уларнинг футболчиси икки нафар ўйинчимизни алдаб ўтиб, тўпни чиройли тарзда шеригига етказиб берди. Улар юзага келган битта имкониятдан ҳам фойдалана олишди. Бизда эса худди шунақа маҳоратли футболчилар йўқлиги кўриниб қолди.\n- Шу ўйиндаги ҳакамлик борасида фикрингиз?\n- Ҳакамни ҳар қанча айбламайлик, бу ўзимизни оқлаш учун баҳона бўла олмайди. Умуман олганда, ғалаба қозониш учун айнан ҳакам халақит берди деган фикрдан йироқман. Тўғри, ҳакамдан ҳам хатолар ўтди, аммо айбни аввало ўзимиздан қидиришимиз керак.\n- Мураббийнинг иши ҳақида нима дея оласиз?\n- Ўз вақтида Дилшод Нуралиев билан бирга ишлаганим боис уни яхши биламан. Мураббий қўлдан келган ҳамма ишни қилди. Жамоани ўз қўлида ушлаб тура олди. Нуралиев бор эътиборни жамоавий ўйиннни шакллантиришга қаратди ва шунинг эвазига натижа кўрсатди.\n- Сизнингча, шу жамоада тўп сурган ўсмирларни келажакда нима кутяпти?\n- Ҳозирдан бир нарса дейиш қийин. Агар кимдир кейинчалик ўсишдан тўхтаб қолса, бу биз учун янгилик бўлмайди. Чунки олий ва биринчи лига савияси борган сари тушиб кетаётгани боис кўплаб футболчилар ўсишдан тўхтаб қолишяпти. Токи футболимиз савияси кўтарилмас экан, ўйинчилар маҳоратини индивидуал жиҳатдан ошира олмаймиз.\n- Мураббийлик фаолиятингизда бирор бир янгилик борми?\n- Яқин орада яна иш бошлашим мумкин. Вариантлар бор, фақат ҳозирча бу ҳақда гапирмай тураман.\nЖорий йил Ўзбекистон миллий терма жамоаси олдида жиддий ўйинлар... 221


Apple «дамини олсин» – геймерлар учун Qualcomm флагмани асосида қудратли Android-планшет чиқяпти - Terabayt.Uz\nПланшетлар бозорида етакчи Apple эканлигини ва дунёдаги энг оммабоп учта iPad русумини яқиндагина эълон қилган эдик. Лекин тез орада Android тизимли планшетлар ҳам оммалашувини кутиш мумкин.\nЎҚИНГ: iOS 15 ҳамда iPadOS 15 тақдим этилди: янгиланувчи iPhone ва iPad’лар рўйхатлари\nХитойлик таниқли инсайдер Digital Chat Station маълум қилишича, ишлаб чиқарувчилардан бири Snapdragon 800-сериядаги флагман процессор асосида ўйинбоп планшетни оммавий ишлаб чиқаришга киришган. Мазкур маҳсулот яна кадр янгиланиши 120 ёки 144 герцлик IPS-дисплейга ҳамда 100 ваттлик тезкор қувватлаш технологиясига ҳам эга, деб ёзади у.\nАфсуски, геймербоп бақувват планшетни айнан қайси компания тайёрлаётгани масаласи ҳозирча очиқ қолган. Интернетда тарқалган миш-мишларга кўра, бу А-брендлардан бири, яъни Samsung, Huawei ёки Lenovo бўлиши эҳтимоли юқори.\nЎҚИНГ: HarmonyOS 2.0’га ўтувчи 35 хил Honor смартфон ва планшетлари\n#Android #Apple #Apple iPad #Huawei #iPad #Lenovo #Qualcomm #Samsung #Видео ўйинлар #Видеоўйин #компютер ўйинлари #кучли процессор #мобил процессор #мобил ўйинлар #Планшет #планшетофон #процессор #ўйин #ўйин планшети


Форсий қанд ҳаловати\nSaturday, 27 February 2016 13:39\nМеҳрибон ва раҳмли Аллоҳ номи билан\nАссалому алейкум, азиз ва муҳтарам радиотингловчилар!\n"Форсий қанд ҳаловати" рукни остидаги туркум эшиттиришнинг янги сони яна эфирда. Унда Эрон классик адабиёти шоирларининг жаҳон адабиётида тутган ўрни борасида сўз юритамиз.Бугунги суҳбатимиз ҳам буюк Ҳофиз Шерозийнинг ҳаёти ва ижодиёти борасида бўлади. Бизни тинглаб боринг.\nЎтган суҳбатимизда таъкидлаганимиздек, Францияда 18 аср охирларида Хожа Ҳофиз девонини таржима қилишга киришилди, аммо унинг девонини тўла- тўкис таржима қиладиган таржимон йўқ эди, чунки французлар Шарқ халқлари урф- одати ва маданияти, адабий услублари ҳамда ийҳом санъати ва уларнинг мазмун- моҳиятидан узоқ эдилар. Уилям Жонс деган шоир Хожа Ҳофиз ғазалиётидан баъзи намуналарни инглиз тилига ҳамда 1770 йилда унинг ўнучта ғазалини француз тилига ўгирди. Ундан сўнг Дефремери, Николас, Шарл Девиллер каби ёш шарқшунослар етишиб чиқдилар.1927 йилда Артур Ҳофизнинг 175та ғазалини таржума қилди. Сўнг Шарқ адабиёти ва маданиятини ўрганиш соҳасида Масье, Винсен Монтес, Руже Леску кабилар кўзга кўриниб қолдилар. Бироқ улар ҳам Хожа Ҳофиз ғазалларини тўлиқ таржима қила олмадилар. Франция бадиий таржимачилик соҳасида Андре Шениер маълум даражада муваффақиятга эришди. У 1787 йилда 4 йилча Франциянинг Лондондаги консули вазифасида ишлаган чоғида Уилям Жонсондан форс тилини ўрганди. Ана шу пайтларда у Ҳофиз ғазаллари билан бевосита танишиш имкониятига эга бўлди. Уильям Жонс форс тилидан таржима қилишга киришиб, Ҳофизнинг биринчи ғазали ва бошқа баъзи шоирларнинг шеърларидан бир неча намунани инглис тилига ўгиришга муваффақ бўлди. Қизиғи шундаки, У. Жонс форс тили дарслигини ёзди ва ўзининг форс тилидан қилган шеърий таржималарини ҳам шу китобга илова сифатида киритди.\n1804 йили Ҳерман Эте Ҳофиз Шерозий ҳаёти ва ижодига бағишланган рисола нашр эттирди.Ушбу рисола 19 асрнинг машҳур романнавис ёзувчиларидан бири Виктор Гюгода катта таассурот қолдирди. Гюго Ҳофиз ижоди билан танишар экан, уни "кўнгиллар шоири" атади. У буюк шоир Ҳофизга нисбатан ўз меҳр муҳаббати ва ихлосларини изҳор этиш мақсадида ўзининг 1822 йилда нашр этган шеърлари тўпламига қуйидаги байтни эпиграф сифатида танлади:\nҲоли дил бо ту гуфтанам ҳавас аст,\nСухани дил шунуфтанам ҳавас аст.\nДил арзларини сенга айтиш ҳавасидаман,\nДил сўзларини эшитиш ҳавасидаман.\nЎша мажмуада у ўзига мурожаат этиб, шундай ёзади:\nШоир! Қани энд, Аббосу Хусравлар\nНур ва офтоб сарзаминида\nВа ҳам мушки анбарлар орасида\nДунёга келганингда эди!\nСўнг Шарқ халқлари адабиёти ганжинасидан бир нечта гавҳар ва дурдона байтларни танлаб олиб, ўзининг "Шарқ тароналари" номли тўпламига бош мезон қилиб олади. Шу гавҳар ва дурдона ғазалларидан бири Ҳофизнинг Самарқанд ва Бухоро ҳақидаги машҳур байтидир:\nАгар он турки Шерози ба даст орад дили моро,\nБа холи ҳиндуяш бахшам Самарқанду Бухороро.\nАгар кўнглимини шод этса ўшал Шероз жонони,\nҚаро холига бахш этгум Самарқанду Бухорони.\nМавзуни таҳлилчи Нурхон Ҳакимова давом эттиради.\nТаҳлилчи Нурхон Ҳакимованинг суҳбати эди.\nҚадрли тингловчилар, сиз муқаддас Машҳад шаҳридан эфирга узатилаётган оқшомги дастуримизда "Форсий қанд ҳаловати" рукни остидаги туркум эшиттиришнинг навбатдаги сонини тинглаяпсиз. Ушбу эшиттиришнинг матнини ўқиш ва садосини тинглаш имконига сиз радиомизнинг интернет сайти uzbek.irib.ir орқали хоҳлаган пайтда эга бўлишингиз мумкин.\nАзизлар, радиомизнинг ҳаво тўлқинларидан йироқлашманг, эшиттиришимиз давом этади. Энди эса улуғ Ҳофизнинг гўзал бир ғазалини эътиборингизга ҳавола этамиз:\nҚаёнда ўнгламоқ ишни ва ман хароб қаён?\nВу йўл қаёнда-ю, мен қайдаман, жавоб қаён?\nБири-биридан узоқ — сўфийлик билан риндлик,\nҚаён насиҳату рақс, нағмаи рубоб қаён?\nРинд тўнидан-у, бутхонадан кўигил безди,\nҚаёнда дайри муғону шароби ноб қаён?\nЭсарди васл шамоли, ажаб гўзал чоғ эди,\nҚаён у нозу карашма ҳам ул итоб қаён?\nНима гапирса у душман дили-ю, дўст юзидан —\nСўниқ чироқ қаён, равшан офтоб қаён?\nКўзим ёритгучидир остонангиз тупроғи,\nҚаён кетай бу эшикдан, буюр, хитоб қаён?\nЮгурма олма занахдонга, чоҳ йўл устидадир,\nҚаён борурсан, эй кўнгул, бу хил шитоб қаён?\nҚарору сабрни Ҳофиздан истама, эй дўст,\nҚаён қарору чидам дилда, кўзда хоб қаён?\nТристон Клингсор бошида фақат оддий бир рассом эди, аммо Ҳофиз ғазаллари билан таржима орқали танишгач, бутунлай унга юз тутди ва унинг шайдоси, мухлисига айланди. Бу шоирнинг бирдан бир орзуси Ҳофизнинг она Ватани Шерозни кўриш, Мусалло боғида сайр этиш, Ҳофиз юрган йўлаклардан юриш ва шоир қабрини зиёрат ва тавоф этиш эди. Унинг бу шеърига аҳамият беринг:\nДилим истарди қайиққа минсаму елкан ёйсам,\nШунда денгизнинг шов шув тўла овозига қулоқ тутсам.\nВа гуллар оролига равон бўлсам,\nЭрон шаҳарларини кўрсам.\nОсмонўпар латиф минораларини (ҳам).\nКўнглим истайди: Эронни кўрсам қонли гуллари билан\nВа ишқ, сармастлик ёки кинаю ғазабдан жон бераётган ошиқ маъшуқлари билан.\nҚадрли тингловчилар, "Форсий қанд ҳаловати" рукни остидаги туркум эшиттиришнинг навбатдаги сони шу ерда ўз ниҳоясига етди. Мен эса сизлар билан хайрлашаман. Саломат бўлинг.\nMore in this category: « Форсий қанд ҳаловати\tФорсий қанд ҳаловати »


Шерзод Шерматов: Бизга «рақамлаштирилган тартибсизлик» керак эмас - Daryo\n11:00, 01.06.2017 64589\nШерзод Шерматов: Бизга «рақамлаштирилган тартибсизлик» керак эмас\nЎзбекистон Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазири вазифасини бажарувчи Шерзод Шерматов каби кишиларни «Self-made man» деб аташади. Улар барча нарсага мерос, қариндошлар ёрдами ёки ҳомийлар кўмагида эмас, ўз ақли, билими, тиришқоқ меҳнати ҳамда беминнат ҳаётий маслаҳат берувчи устозлари орқали эришади.\nЎзбекистонда «Шум бола» фильмини томоша қилмаган киши бўлмаса керак. Севимли фильмимизнинг якунловчи саҳналари Тошкентдаги Эски шаҳар маҳаллаларида суратга олинган. Бизнинг бугунги суҳбатдошимиз ҳам ўша ерда ўсиб-улғайган.\nИнтервью, монолог, диалог? Суҳбат\nИнтервьюнинг ҳар хил турлари бор. Жанр классикаси: қисқа савол — батафсил жавоб. Монолог интервью ҳам бор. Ҳатто яна шундай интервьюлар борки, у ерда саволлар жавоблардан олти баравар узунроқ. Шерзод Шерматов билан учрашувдан аввал мен икки саҳифали саволларни тайёрладим ва унга олдиндан жўнатиб қўйдим. Бизнинг интервью 20 та савол мавзуси бўйича суҳбат тариқасида кечди.\nҚандай қилиб вазир бўлиш мумкин?\nЎзбекистондаги болалар шуни тушуниши керакки, «фақат пулинг ёки таниш-билишларинг бўлганидагина ҳаётда нимагадир эриша оламан» деб ўйлаш — хато. Бундай нотўғри фикрлашга нуқта қўйиш вақти келди. Яхши ўқиш, қунтли бўлиш, доимо ўз устида ишлаш ва ўз билимларини ошириш керак, хаётда яхши инсонлар билан бирга бўлиб, улардан ўрганиб мақсад сари интилиб яшаш керак.\nМен оддий оилада улғайдим: онам — ўқитувчи, отам — муҳандис. Қариндошларимиз ёки маҳалладаги қўшниларимиз орасида ҳеч қандай катта раҳбар лавозимида ишлаганлар бўлмаган. Мени тенгқурларимдан ажратиб турган ягона нарса — китоб ўқишга қизиқиш бўлган бўлиши мумкин. Ҳар қандай фаолиятдан кўра, дарслик ёки фойдали китобни афзал кўрганман.\nЯқинда отам болалигимдаги бир гапимни менга кулиб эслатдилар. Ёш бола пайтимда қўлимга китоб олганимда отам мен ва акамга автомобилни ҳайдашдан аввал уни ювиб тозалашни ўрганишимиз кераклиги ҳақида айтган эканлар. Ўшанда мен отамга: «Мен ўқиб шундай мартабага эришаманки, менинг ўз ҳайдовчим бўлади», — деган эканман, ўзи аслида машинани ювишга эринчоқлик қилган бўлсам-да, дарс қилишга эринмасдим.\n«Мамлакатимиз мустақиллиги шарофати билан шундай карьера қура олдим»\nМен шундай карьерамни мамлакат мустақиллиги шарофати билан қура олдим. Бу эса шунчаки қуруқ гап эмас. Бизнинг балоғат давримиз мамлакатнинг шаклланиш йилларига тўғри келди. Араб тилига ихтисослашган мактабдан сўнг инглиз тили ўргатиладиган илк лицейлардан бирига кирдим. Инглиз тилига қизиқиш кучли бўлгани ва синфдошим билан рақобат қилиб ўрганганим натижасида бир йилдан сўнг инглиз тили бўйича олимпиадага ҳам қатнаша олдим. Сўнг мамлакатдаги биринчи хорижий ОТМ — Тошкент давлат техника университетининг Малайзия бизнес бошқаруви факультетида ўқидим. «Умид» фонди орқали АҚШнинг Йель университетида магистратурани битирдим.\nОддий эски шаҳарлик йигитнинг дунёнинг энг нуфузли университетларидан бирига бориб ўқиши албатта фақат мустақиллигимиз туфайлигина амалга ошиши мумкин бўлди. Баъзи ёшлар «албатта таниш-билиш керак» деган нотўғри тушунчада юради ҳалигача. Шунга айтиб қўйганим маъқул: Мен кимнингдир жияни эмасман. Нимагадир ўз кучингиз билан эришган бўлсангиз, журъатлироқ, дадилроқ гапирасиз ва шундай иш тутасиз, тилингиз узун бўлади.\nТаълим муассасаларида ҳам, ҳаётда ҳам устозлар борасида омадим чопган: ўз билими ва тажрибасини чин дилдан ўргатадиган ҳамда ҳаётда яхши йўл кўрсата оладиган устозларимдан жуда миннатдорман.\nБиз баландпарвоз гапларни айтишимиз керак эмас. Ерда юриш керак. Мамлакатнинг ҳар бир оддий фуқароси уйдан чиқмасдан туриб, давлат хизматларидан фойдалана олган вақтдагина, биз «электрон ҳукумат» ишлаётганини таъкидлай оламиз. Бунинг учун эса ҳали кўп ишларни қилиш зарур.\nЭлектрон ҳукуматни жорий этишни бошлаган вақтимизда 2013 йилда биз биринчи бўлиб Ягона интерактив давлат хизматлари порталини — https://my.gov.uz/ яратдик, токи исталган киши ҳар қандай хизматни битта жойдан ололсин.\nЕчимни талаб қилган биринчи муаммо — фуқаролар мурожаатларининг кўриб чиқилишини ташкиллаштириш эди. Аввал қанақа эди? Фуқароларнинг минглаб мурожаатлари ҳатто рўйхатдан ўтказилмасдан ахлат қутисига ташланарди. Бу прокуратура текширувлари чоғида аниқланган.\nЯгона портал жорий этилиши билан мурожаатларнинг барчаси рўйхатга олина бошлади. Шу тариқа биз фуқаронинг ўз сўровига жавоб олишдек элементар ҳуқуқини таъминладик.\nИккинчи қадам: мурожаатларнинг кўзда тутилган 30 кун ичида кўриб чиқилишини назорат қилиш. Ўша пайтлардаёқ Шавкат Миромонович Мирзиёев бунга шахсан эътибор қаратарди. Мунтазам равишда, ҳар чоракда бир марта Бош вазир ушбу масала бўйича ҳукумат мажлисини ўтказиб, давлат органларининг 120 нафар раҳбарларини чақирарди. У ерда фуқаролар мурожаатларини кўриб чиқишни кечиктиришгани учун, юқори лавозимларига қарамай, барча гап эшитарди.\nШу тариқа, маъмурий қарор билан, иш олға силжиди.\nУчинчи қадам. Мурожаатларни рўйхатдан ўтказиш, ўз вақтида жавоблар берилиши масалалари ҳал қилингач, янги муаммо юзага келди: расмиятчилик учун ёзилган қуруқ жавоб хатлари. Баъзи раҳбарлар шунчаки «саволни ёпиш» учун қуруқ жавоб билан чекланишни бошлади. Шунда биз жавобни баҳолаш тизимини киритдик. Ҳар бир вазирлик ва муассасага фуқароларнинг қониқиш ҳосил қилганлиги юзасидан ўртача баҳо қўйиладиган бўлди. Бундай расмиятчиларнинг эса Бош вазирга ҳисобот бергандан кейин «ақли кира» бошлади.\nШу тариқа фуқароларнинг Ягона порталга нисбатан ишончлари пайдо бўлди. Сўнгра анча мураккаброқ нарсаларга ўтдик. Масалан, судланмаганлик ҳақида маълумотнома олиш — биз югур-югурларнинг ярмини қисқартирдик — маълумотномани онлайн тарзда сўраш ва аввалгидек вилоятлардан пойтахтга келмаслик мумкин бўлди.\nШартномаларни божхонадан онлайн тарзда рўйхатдан ўтказишнинг жорий қилиниши тадбиркорлар учун жуда катта самара берди. Бу бизнес учун хизматларнинг шиддат билан ривожланишига кўмак берган ҳолда тараққиётга катта туртки берди.\nАммо барибир мен ҳали бу ишлардан қониқиш ҳосил қилишимга жуда эрта. Аҳоли орасида талабгир бўлган хизматлар ҳали етарлича эмас. Ягона порталнинг янги версиясини ишлаб чиқувчилар олдига имкон борича одамларнинг эҳтиёжларини олдиндан кўра билиб, инсон ҳаётининг ҳар бир босқичини енгиллаштириш вазифаси қўйилган.\nҲукумат шаффофлигидаги яхши томонга кескин ўзгаришга Ўзбекистон Республикаси Президенти Виртуал қабулхонасининг жорий этилиши билан эришилди.\nШавкат Миромонович томонидан аҳолининг тўғридан-тўғри унга мурожаат қилиши тизимини ишлаб чиқиш топшириғи берилди ва қисқа муддатда кучли тизим жорий этилди. Давлат раҳбарига аризалар, шикоятлар ва таклифларни уч хил усулда: (0 800) 210-0000 телефон рақамига ёки «1000» қисқа рақамига қўнғироқ қилиш; Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги Халқ қабулхоналарига ташриф буюриш ёки https://pm.gov.uz сайтида мурожаат юбориш орқали йўллаш мумкин.\nВиртуал қабулхона сайти максимал даражада содда қилиб ишланган: электрон имзо идентификацияси талаб қилинмайди. Битта саҳифа, битта сайт, битта телефон. Самарали оддийлик ва қулайлик ҳатто пенсионер кишининг ҳам мурожаат қила олишига имкон беради. Ҳар бир ариза берувчи ўз аризаси қандай бораётганини кузатиб бориши, ОАВ ва ижтимоий тармоқлар эса долзарб муаммолардан хабардор бўлиб туриши мумкин.\n«Президент Шавкат Мирзиёевнинг планшетида бугунги кунда Виртуал қабулхона бўйича ҳамма нарсани кўриш мумкин: барча статистикани ҳам, қайси вазирлик мурожаатларни кўриб чиқишни кечиктираётганини ҳам»\nПрезидент Шавкат Мирзиёевнинг планшетида бугунги кунда Виртуал қабулхона бўйича ҳамма нарсани кўриш мумкин: барча статистикани ҳам, қайси вазирлик мурожаатларни кўриб чиқишни кечиктираётганини ҳам. Прокуратурага фуқаролар мурожаатларини кўриб чиқиш муддати ўтказиб юборилаётгани устидан назоратни ўрнатиш буюрилган.\nСиёсий ирода, қаттиқ назорат ва «сеҳрли туртки». Одамлар шуни тушундики, уларнинг фикрларини тинглашяпти, буларнинг барчаси вақтинчалик кампания эмас, балки халқ билан доимий мулоқот. Жамоатчиликнинг олий раҳбарият билан бевосита мулоқоти йўлга қўйилган бир пайтда маҳаллий амалдорлар маҳаллий муаммоларни ортиқча қоғозбозликсиз ҳал қилишга кўпроқ эътибор беришга мажбур бўлмоқда.\nМансабдор учун «сеҳрли туртки»\nКўп нарсалар ижрочидан қаҳрамонона куч талаб қилмайди. Ўзининг хизмат вазифаси билан боғлиқ бевосита мажбуриятларини бажариш кифоя.\nПрезидент Шавкат Миромонович ҳудудларга бориб, ўша вилоятга 30—40 та мурожаатни саралаб олиб келардилар. Шу билан бирга, мурожаатда кўрсатилган муаммони ечиш учун ҳатто вилоят эмас, туман даражасидаги раҳбарнинг аралашуви кифоя қиларди. «Нима учун ҳатто мана шундай оддий масалани ҳал қилиш учун Президентнинг аралашуви талаб этилади?» — дея ҳаққоний савол беради мамлакат раҳбари.\nРаҳбарларнинг муайян бир гуруҳига улар ўзлари масъул этиб тайинланган ишни бажариши учун юқорида турган раҳбардан «сеҳрли туртки» керак. «Қўлда бошқариш» бошқарув тузилмаларида чуқур илдиз отган.\nVicious Cycle Virtuous Cycle’га қарши\nТошкент ахборот технологиялари университетида бўш иш ўринлари ярмаркаси ўтказиляпти. Давлат муассасасининг дастурчиларни ишга таклиф қилувчи эълонига кўзим тушди, унга ғурур билан «Ойлик 700 минг сўм» деб ёзиб қўйилган эди.\n«Қанақасига? — деб сўрадим мен улардан. — Одам оиласини шунча пул билан боқадими?»\n«Бизда иш ҳақи фонди шунақа», — деб жавоб беришди.\nНарироқ юрдим, бир бизнесмен турибди.\n«Сиз дастурчига қанча тўлашга тайёрсиз?» — дея қизиқдим.\n«Уч миллион», — дея хотиржам жавоб берди.\nМенинг ўзгача юз ифодамга қараб яна қўшиб қўйди: «Қўшимчасига ижтимоий пакет ҳам бор: уяли телефонни ўзимиз берамиз, транспортда юриш чиптасини сотиб оламиз, тушлик бепул. Муваффақиятли тарзда ишласа, қўшимча бонусларни ўйлаб топамиз».\nМана сизга Vicious Cycle (муваффақиятсизлик цикли) ва Virtuous Cycle (муваффақият цикли) каби тушунчаларга энг ёрқин мисол.\nНима юз беряпти? Бизнес энг яхши мутахассисларга баланд маошлар тўлай олади ва шу тариқа кадрларнинг «қаймоғини» олади ва ўз бизнесини ривожлантира олади, натижада янада яхшироқ ойлик бера олади. Давлат органларига эса энди «ёғсизлантирилган сут» келади. Булар умуман ўқимаганлар, дордан қочганлар, «қўнғироқ орқали» ўқишга кирганлар, қўлидан ҳеч бир иш келмайдиганлар. Натижада давлат ташкилоти фаолияти янада ёмонлашади, молиявий қийинчиликка юз тутади ва яхши ойлик беролмайди. Шунинг учун давлат бошқарувидаги кўпчилик компаниялар аҳволи жуда оғир.\nДавлат хизматида ўзак қолмаяпти. Тасаввур қилинг: вазирликда бизнесдагидек маош тўлаш учун қанча устама қўйиш керак?\nМана сизга Vicious Cycle — муваффақиятсизлик цикли. Давлат органларида кам иш ҳақи тўланади, шу туфайли энг яхши мутахассисларни ишга олиш қийин, ходим етарлича малакали бўлмаса ва унчалик яхши ишламаса, вазирлик ва идоралар фаолиятининг натижалари ҳам шунга яраша яхши эмас ва шу туфайли маош ҳам катта эмас.\nБиз Virtuous Cycle — муваффақиятга элтувчи циклни қуришимиз керак. Биз энг яхшиларни ишга олишимиз керак, токи улар аъло натижаларни кўрсатсин, янги таклифлар жорий қилинсин, муассасанинг даромади катта бўлсин, ва улар катта маошни тўлай олсин.\n— Балки бизда талабалар жуда кўпдир?\n— Йўқ. Бизда бошланғич, ўрта ва ўрта махсус таълим билан қамраб олиниш яхши. Аммо биз олий таълим қамрови бўйича анча пастда, дунёнинг энг қуйи ўнталигидамиз. Квоталар 1991 йилдан бери ошмаган, абитуриентлар сони эса ўсиб бормоқда.\nБитирувчилар ишга киролмай қолади деб, қабул квотасини оширмаслик керак дейиш нотўғри. Қўлида университет дипломи ва билими бўлган битирувчининг иш топиш имконияти мактаб ёки коллеж битирувчисиникидан каттароқ бўлади. Фақат бу йилдан квотани ошириш бўйича конкрет ишлар бошланди.\nБиринчи навбатда таълимга инвестиция киритиш керак.\nДавлат органлари томонидан ҳозирги вақтда АКТни ривожлантиришни молиялаштиришда кадрлар тайёрлашга ажратилаётган улуш атиги бир фоизни ташкил этади, уни камида 10—15 фоизгача етказиш керак.\nДавлат органлари мақсадли равишда кадрларни тайёрлаши керак.\n«Қўлида университет дипломи ва билими бўлган битирувчининг иш топиш имконияти мактаб ёки коллеж битирувчисиникидан каттароқ бўлади»\nУшбу соҳадаги муваффақиятли фаолиятга ажойиб мисол — Беларусь Республикаси.\nБеларусь буюртмали дастурий таъминот ишлаб чиқиш бўйича дунёнинг 20 та энг яхши мамлакатлари қаторига киради. Кўп жиҳатдан бунга соҳанинг давлат томонидан қўллаб-қувватланиши эвазига эришилди. Республикада Юқори технологиялар парки (ЮТП)ни яратишди. ЮТП резидентлари даромад солиғи, қўшилган қиймат солиғи, ер солиғи, кўчмас мулк солиғидан озод қилинган. Бу ерда шуни алоҳида таъкидлаш керакки, Беларусь ЮТП — виртуал Парк. Ҳуқуқий режим бутун мамлакат ҳудудида амал қилади.\nБиз ҳам дастурчилар учун маълум бир ҳудуд билан боғлиқ бўлмаган имтиёзлар, иш ҳақи учун солиқни қайта кўриб чиқиш бўйича таклифлар устида ишлаяпмиз. Аммо бизнинг консерватив фикрдаги молиячиларимиз билан қийин. «Агар биз сизга ойликларни оширишга имтиёзлар берсак, эртага шифокорлар, олимлар келади. Прецедент келтириб чиқарасизлар», — дейди баъзилари.\nАммо бу АКТ мутахассисларининг маошларини «кулранг»дан «оқ» тусга ўтказишнинг ягона йўли. Тез орада имтиёзлар бўйича қарор чиқади, деб умид қиламан. Бу дастурчи компаниялар фаолияти ривожланишига ўз ҳиссасини қўшиши керак.\nХудди шундай тегишли маош ва бонуслар билан давлат хизматига кучли мутахассисларни жалб қилмасак, ҳеч қандай ислоҳотларни амалга оширолмаймиз.\n«Агар давлат хизматига кучли мутахассисларни жалб қилмасак, ҳеч қандай ислоҳотларни амалга оширолмаймиз».\nБизга «рақамлаштирилган тартибсизлик» керак эмас\n«Электрон ҳукумат» бўйича нотўғри содда нуқтаи назар бор.\n«Бизнинг ишимизни онлайнга кўчириб берсангиз бўлди», — дейди муассасалар раҳбарлари мана шунинг ўзи илгарилаш эканлигига қаттиқ ишониб.\nАммо шу нарса аниқ-равшанки, онлайнга ўтказилган ҳужжатларни тасдиқлаш, лицензия бериш, рўйхатдан ўтказиш, фуқаролар мурожаатларини кўриб чиқиш бўйича мураккаб жараёнлар бутун мавжуд тартибсизлик ва чигалликларни қоғоздан «рақам»га кўчиради.\n«Рақамлаштирилган тартибсизлик» қоғоздагисидан ҳеч бир жиҳати билан устун эмас.\nИнновациялардаги энг мураккаб нарса — давлат органларида бизнес-жараёнлар реинжиниринги (Business process reengineering — BPR)ни жорий қилиш. Нима учун? Чунки давлат органининг бизнес-жараёнларини реинжиниринг қилиш мутлақо барча ишбилармонлик жараёнларини тубдан қайта тушуниб етиш ва тўлиқ қайта лойиҳалаштиришни талаб қилади. Бусиз вазирлик ва давлат хизматларини кўрсатувчи муассасалар ишини тубдан яхшилаш (KPI’ни кўтариш) мумкин эмас.\nБиз доим такрорлаб келамизки, АКТни жорий қилишдан аввал давлат органига қандай функциялар ва вазифалар юкланганини ҳамда уларни амалга ошириш учун қайси тузилмавий бўлинмалар ва вазирликка қарашли ташкилотлар масъул эканлигини аниқ белгилаб олиш зарур.\nАКТнинг ўзига хос жиҳати бор: агар вазифани нотўғри қўйсангиз, натижа ҳам нотўғри бўлиб чиқади. Вазифаларни ким қўяди? Давлат хизматчиси.\nҲатто қийшиқ қилиб қурилган уйда ҳам бир иложини қилиб яшаш мумкин, аммо «қийшиқ» АКТ тизими ишламайди, холос.\nДинамика қуйидагича: ахборот хизматларидан интерактив хизматларга, улардан эса — транзакция хизматларига. Давлат хизматлари трансформацияси — энг мураккаб босқич. Бу шунчаки лицензиялашни офлайндан онлайнга ўтказиш эмас.\n«Тўғри мотивация тизими бўлмаса ҳар бирининг тепасига тўрттадан видеокамера қўйсангиз ҳам, мансабдорлар тўғри ишлашни бошламайди»\nМана, масалан, Инҳа университетида Дата-марказ учун лицензия олишди. Савол туғилади: Дата-марказга лицензия олиш учун Давлат санитария-эпидемиология назорати ёки Ёнғин хавфсизлиги бошқармаси рухсати нима учун керак? Бундай нарсаларни ҳеч бир давлат органининг ўзи ихтиёрий равишда тадбиркор учун соддалаштириб ўтирмайди.\nУлар бундай таклифнинг бирортаси билан ҳам чиқмайди.\nТўғри мотивация тизими бўлмаса ҳар бирининг тепасига тўрттадан видеокамера қўйсангиз ҳам, мансабдорлар тўғри ишлашни бошламайди.\nМаъмурий ислоҳот керак. Биз барча давлат органлари ўртасидаги ягона тизимни ишлаб чиқмоқдамиз, у ижро тартибини ҳам, бутун ҳужжатлар айланмасини ҳам кўрсатиб беради.\nБизнес-жараёнларни бошқаришнинг шунга ўхшаш онлайн тизими (On-nara) Жанубий Кореяда жорий қилинган. Бу ҳукумат тузилмаларидаги барча жараёнларни рақамлаштириш орқали маҳсулдорлик ва мижозларни бошқаришнинг интеграцияланган тизимидир.\nИжрочига унинг back office’ида барча ҳужжатлар, барча буйруқлар кўриниб туради. Ҳар бир давлат хизматчиси битта дастурда ишлайди. Ягона интерфейс, ўзининг электрон-рақамли имзоси билан ишлайдиган ҳар бир давлат хизматчисининг иши бўйича барча статистика кўриниб туради.\nМарказий маъмурий муассасалар ва маҳаллий ҳукумат органлари ўртасидаги вертикал ва горизонтал алоқалар орқали ахборот алмашинуви юз беради.\nУшбу тизим ким ишчан, ким эса бекорчи эканлигини дарҳол кўрсатади.\nБундай тизим барча вазирликларда ижрочилик масъулиятини оширишга ёрдам беради. 2017 йилнинг июлида марказий аппаратлар (девонлар) даражасида жорий қилишни бошлаймиз. Аста-секинлик билан туманлар даражасигача етказилади. Бунга бир-икки йил вақт керак бўлади.\nВазирликнинг Shared Vision’и\n— Нима учун биз сиз билан шанба куни ўтириб суҳбатлашяпмиз?\n— Чунки бошқа куни вақт йўқ.\n— Сизнинг оддий иш графигингиз қанақа?\n— Иш куни эрталабки тўққиздан кечки ўн бир — ўн бир яримгача. Дам олиш кунлари режим юмшоқроқ. Саккиз-тўққизгача.\nАммо шуни тушунингки, ҳеч ким бизга кечгача ўтиришни буюрмайди.\nУстига-устак, мен ҳам ўз ходимларимдан буни талаб қилмайман.\nАммо соҳа жуда катта, ишларга киришиш, муаммоларни англаб етиш, ҳамма нарсанинг мағзини чақиш керак. Ўзим «қўлда бошқариш»ни ёқтирмайман, бироқ у ҳамон кўп учрайди. Жамоани мустаҳкамлаш керак. Бир неча марта эълон бердик (сайтни очиб, мониторда постни кўрсатди: «Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги IТ соҳасининг бўлғуси етакчиларини таклиф қилади»). Бунга вақт керак. Вазирликка келиб қилган биринчи ишим кадрлар захирасини кўтариш бўлди. Ҳозир агар бирорта кучли мутахассис ишдан кетса, унинг ўрнини босадиган кучли одам йўқ.\n— Тошкент ахборот технологиялари университетида ўн минг талаба ва Тошкент шаҳридаги Инҳа университетида 689 талаб ўқийдиган бир пайтда шундай ҳолат кузатиляптими?\n— Инҳа университети ўзининг илк 100 нафар мутахассисларини 2018 йилдагина етиштириб чиқаради. 2017 йилда у ерга 400 абитуриент қабул қилинади. ТАТУга келсак, у билан боғлиқ муаммо катта, уни яхшилаш керак.\nБиз замонавий фикрлайдиган одамларни жалб қилишга интиламиз. Кадрлар бўлиши учун яхши мотивация механизми бўлиши керак.\nShared Vision — умумий қараш деган тушунча бор. У мақсадлари ва қадриятлари муштарак бўлган муваффақиятли ташкилотни яратишда муҳим аҳамиятга эга. Менинг ҳамиша ўз маслакдошларимдан иборат жамоам бор. Жамоасиз мен ҳеч кимман. Ҳозир жамоани кенгайтириш ва мустаҳкамлаш керак.\nБу ерда вақт талаб этилади. Агар кадрлардан тўлиқ қониққанимда бундай эълонни жойлаштирмаган бўлардим.\nМана, «Ўзбектелеком»да раҳбарни ўзгартирдик, унга Шуҳрат Қодиров раҳбар бўлди, уч нафар ўринбосарни алмаштирдик. Биз энг каттасидан бошладик.\n«Ўзбекистон почтаси» АЖда ҳали муаммолар жуда кўп, тўлиқ трансформацияни ўтказиш, ҳам молиялаштириш, ҳам суғурта хизматлари билан шуғулланадиган, электрон тижоратни ривожлантирадиган яхшигина замонавий компанияга айлантириш керак.\nКўпгина хизмат кўрсатадиган тузилмавий бўлинмалар ўз устида ишламай қўйди, юмшоқ бюджетга кўникиб қолди. Юқоридан кўрсатма кутиш керак эмас, балки уларни мустақил тарзда пул ишлаб топа оладиган ташкилотларга айлантириш керак.\n— Ҳозир институционал тарзда ишлаш учун ҳамма нарса — қонунлар, қарорлар борми?\n— «Давлат хизмати тўғрисидаги Қонун», «Давлат хизматлари ва маъмурий жараёнлар тўғрисидаги Қонун» керак. 2007—2008 йилларда «интерактив давлат хизмати» тушунчаси жорий қилинди, «давлат хизмати» тушунчасининг ўзи эса қонунда йўқ эди. Давлат хизмати нима эканлиги, давлат хизматчиси ким эканлигини аниқлаштириш керак.\nБюджетда ушбу мансабдор учун маош белгиланиши керак ва давлат хизматини қандай сифатли амалга оширилганига қараб тегишли мотивация тизими жорий этилиши шарт.\nБошқарув вазирлиги керак\nСизга битта қизиқарли нарсани айтаман. Дунё амалиётида «электрон ҳукумат» тизими энг ривожланган мамлакатларда, шу соҳа учун жавобгар бўлган вазирликлар номларида «алоқа, АКТ, ахборот» деган тушунчалар йўқ. Жанубий Корея, Хорватия, Норвегияда бу билан давлат бошқаруви вазирликлари шуғулланади. Францияда эса у янада мураккаброқ номга эга — Франция бюджет, давлат ҳисоблари ва фуқаролик маъмурияти.\nЯна бир марта такрор айтаманки, АКТни жорий қилишдан аввал, биринчи навбатда давлат бошқарувини яхшилаш керак. Бу фикрни мен доим илгари суришга ҳаракат қилиб келганман, аммо ҳозирча бунга эриша олмадим.\nҲозир тараққиёт стратегияси танқидий кўриб чиқилади, вазирлик трансформацияси бўлади, ана шунда давлат бошқарувининг реинжиниринги муҳимлигини белгилаб ўтиш ҳаётий зарур бўлади.\n«Давлат хизматида чуқур ўзгаришларни амалга ошириш вақти келди, биз эса ташқи интерфейсли ўзгаришлар билан бандмиз»\nДавлат хизматида чуқур ўзгаришларни амалга ошириш вақти келди, биз эса ташқи интерфейсли ўзгаришлар билан бандмиз.\nБизга: «Сизлар АКТсизлар, ана, бориб ўз АКТларинг билан шуғулланинглар», — дейишади. Аммо бугунги расмиятчиликка асосланган тартибсизликни АКТга кўчирсак, ҳеч қандай фойдаси бўлмайди. Ҳужжатларни қисқартириш, ортиқча жараёнларни олиб ташлаш керак.\nБироқ давлат органлари бундан унчалик ҳам манфаатдор эмасга ўхшайди.\nДемак «сеҳрли туртки» керак.\nКореяда ислоҳот нима учун муваффақиятли кечди? Чунки Давлат бошқаруви ва хавфсизлик вазирлиги (2008 йилгача — Давлат бошқаруви ва ички ишлар вазирлиги) ҳар қандай хизматларни, ҳар қандай штат тузилмасини ва молиялаштиришни қайта кўриб чиқиш ваколатига эга эди.\nВазирлик қандай хизматларни кўрсатиши, қанақа мутахассислар ва нечта кераклигини аниқлаштириш керак. Шундан кейингина бунга қандай бюджет кераклигини билиш керак. Ким қанча смета ололган бўлса, шунча бюджетга эга бўлади, деган нарса бўлмаслиги керак.\nДавлат хизматчисининг иш кўрсаткичини маош билан, мотивациясини фуқароларнинг қониққанлик даражаси билан боғласак, иш чиқади.\nСиз қанчалик супер АКТ тизимини ўйлаб топманг, агар масъул ваколатли ижрочи арзимаган маош олса, у рағбатланмайди ва фикри давлат хизматини яхшилашга ишламайди, аксинча қандай қилиб лавозимини суистеъмол қилиш орқали шахсий манфаат ундириш ҳақида ўйлайди.\nАфсуски, бюджетлаштиришда давлат хизматчиси ойлигидан тежашга ҳаракат қилинади-ю, келажакда бу иқтисодиётимизда миллиардлаб пул йўқотишга олиб келинишини ўйланмайди.\nБошқарув вазирлиги биз бўлишимиз шарт эмас, аммо бундай давлат органи албатта зарур.\nБиз сиз билан мамлакат ҳаётида инқилобий ислоҳотлар ўтказиш мумкин бўлган даврда яшаяпмиз. Халқнинг умиди катта. Келинглар, биргаликда ишлаймиз. Мамлакатимизни биздан бошқа ҳеч ким ривожлантирмайди.\nМеҳрибон амаки келишини кутиш керак эмас. Ҳеч ким келмайди, мен буни ўз ходимларимга ҳам доим такрорлаб келаман. Америкада ёки Европада яхши яшашяптими, демак улар буни ўзлари учун ўзлари қурган.\nВа биз ҳам шундай қила оламиз.\nБахтиёр Насимов, шарҳловчи.\n14:26 Бугун 159\n14:11 Бугун 1074\n13:57 Бугун 2869\n13:42 Бугун 1492\n13:54, 21.10.2021 114217\n18:13, 21.10.2021 72463\n18:33, 21.10.2021 70209\n22:36, 20.10.2021 67671


21/Октабрь/2021 Сайлов - 2021\nХорижий мамлакатларда Ўзбекистон Президенти сайловига муддатидан олдин овоз бериш якунланди\nКеча Ўзбекистонда ва хорижий давлатларда Ўзбекистон Президенти сайловида муддатидан олдин овоз бериш якунланди. 2019 йилда қабул қилинган Ўзбекистон Сайлов кодексига мувофиқ, муддатидан олдин овоз бериш жараёни сайлов кунидан 10 кун олдин (14 октябрь) бошланди ва 3 кун олдин (20 октябрь) тугатилди.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон Марказий сайлов комиссияси қарори билан мамлакатимизнинг хориждаги дипломатия ва бошқа ваколатхоналари ҳузурида 54 та участка сайлов комиссияси ташкил этилди. Уларнинг таркибига дипломатия ваколатхоналари раҳбарлари, элчихона, бош консулхона, "Uzbekistan Airways" авиакомпанияси ва Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги ваколатхоналари ходимлари, шунингдек, фаол ватандошлар ва хорижий университетларда таҳсил олаётган талабалар киритилди.\n14-20 октябрь кунлари Ўзбекистоннинг чет элдаги дипломатия, консуллик ва бошқа муассасаларида ташкил этилган сайлов участкалари хорижий мамлакатларда бўлиб турган фуқароларимизнинг сайлов ҳуқуқини таъминлаш учун қулай шарт-шароитларни яратди.\nБунинг натижасида юртдошларимиз дунёнинг қарийб 50 мамлакатидаги шаҳарлар, жипс яшаш жойлари ҳамда олий ўқув масканларида яратилган 300 дан ортиқ муддатидан олдин овоз бериш пунктларида сайлов жараёнида иштирок этди.\nCovid-19 пандемияси билан боғлиқ мавжуд вазият, шунингдек, мезбон давлатлар қонунчилик талаблари ва жорий этилган карантин чекловларини ҳисобга олган ҳолда, муддатидан олдин овоз бериш жараёни эпидемиологик хавфсизлик чораларига мувофиқ ташкил этилди. Хусусан, бинолар олдиндан дезинфекция қилинди, уларнинг барчаси дезинфекцияловчи воситалар ва юз ниқоблари билан таъминланди, ижтимоий масофага риоя қилинди.\nЎзбекистоннинг Озарбайжон, Буюк Британия, Исроил, Испания, Италия, Қозоғистон, Хитой, Қирғизистон, Россия, Корея Республикаси, БАА, АҚШ, Туркия, Япония ва бошқа мамлакатлардаги элчихоналарида ташкил этилган барча сайлов участкаларида муддатидан олдин овоз бериш ўтказилди.\nЎзбекистоннинг дипломатик муассасалари бўлмаган хорижий мамлакатларда муддатидан олдин овоз беришни ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилди. Хусусан, Ўзбекистоннинг элчихоналари ва бош консулхоналари бўлмаган 11 мамлакатда кўчма овоз бериш нуқталари ташкил этилиб, уларда сайлов жараёни миллий қонунчиликка тўлиқ мос равишда уюштирилди.\nУшбу жараённи юқори даражада ташкил қилиш учун ўзбек дипломатлари хорижий давлатларнинг расмий вакиллари, шаҳар маъмуриятлари, корхоналар, олий билим юртлари ва бошқа ташкилотларнинг раҳбарлари билан кўплаб учрашувлар ўтказди. Бундан ташқари, сайловчиларнинг электрон рўйхатини тузиш, юртдошларимизни овоз бериш жойи ва вақти тўғрисида хабардор қилиш борасида кенг кўламли ишлар амалга оширилди.\nЭнг кўп кўчма овоз бериш нуқталари Қозоғистон, Россия, Корея Республикаси, Бирлашган Араб Амирликлари, АҚШ, Туркия каби мамлакатларда ташкил этилди.\nМуддатидан олдин овоз беришнинг бориши ҳақидаги маълумотлар Ўзбекистон оммавий ахборот воситаларида кенг ёритилди. Хусусан, "Дунё" ахборот агентлиги мунтазам равишда хорижий шаҳарларда овоз бериш жараёни тўғрисидаги тезкор маълумотларни эълон қилиб борди, МТРК муддатидан олдин овоз бериш жойларидан эфирга телерепортажлар узатди. Шундай қилиб, Ўзбекистон фуқароларининг чет элда муддатидан олдин овоз бериш жараёнининг шаффофлиги ва очиқлиги таъминланди.\nМиллий сайлов қонунчилигига кўра, овоз бериш тугагандан сўнг, участка сайлов комиссияси аъзолари кўчма сайлов қутисини очади, овозларни ҳисобламасдан махсус қопчага жойлаштиради, унга муҳр қўяди ва бу ҳақда далолатнома тузади. Муҳрланган қопча далолтнома билан бирга сайлов участкасига етказилади ва сайлов куни овозларни санаш жараёни бошлангунга қадар сақланади.\nШундай қилиб, муддатидан олдин овоз бериш натижалари сайловдан кейин бошқа сайловчиларнинг овозлари билан бирга қўшиб ҳисобга олинади.\nҚозоғистоннинг Каспий давлат технология ...\nҚозоғистоннинг Оқтов шаҳридаги Шахмардан Есенов номли Каспий давлат техника ва муҳандислик...\nЎзбекистон Президенти сайлови жараёнини ...\n24 октябрь куни мамлакатимизда бўлиб ўтадиган Ўзбекистон Президенти сайловини хорижда ёрит...


Ўзбекистонда 10 ой давомида 61,3 трлн сўмлик қурилиш ишлари бажарилди — Teleradio.uz\nЎзбекистонда 10 ой давомида 61,3 трлн сўмлик қурилиш ишлари бажарилди\n2019 йилнинг январь-ноябрь ойларида Ўзбекистон Республикасида жами 61,3 трлн сўм қурилиш ишлари бажарилган бўлиб, ўсиш суръати ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 18,9 фоизни ташкил этди.\nДавстатқўм хабарига кўра, жорий даврда жами қурилиш ишлари ҳажми таркибида йирик қурилиш ташкилотлари томонидан бажарилган қурилиш ишлари ҳажми 14,04 трлн сўмни ташкил этди.\nЎтган йилнинг мос даври билан солиштирганда 7,0 фоизга кўп ишлар бажарилган бўлиб, жами қурилиш ишлари ҳажмидаги улуши ўтган йилдаги кўрсаткич даражасидан 2,4 фоиз пунктга камайган.\nКичик корхона ва микрофирмалар томонидан бажарилган қурилиш ишлари ҳажми жорий даврда қурилиш ишларини бажарган бошқа ташкилотларга нисбатан кескин ошганлиги кузатилди. Улар ҳиссасига жами қурилиш ишлари ҳажмининг 55,9 фоизи тўғри келиб, ўтган йилнинг мос давридаги кўрсаткичга нисбатан 4,6 фоиз пунктга кўпайди. Шунингдек, улар ҳиссасига тўғри келган қурилиш ишлари ҳажми ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 29,3 фоизни ташкил этган ҳолда 34,3 трлн сўм миқдорида қайд этилди.\nНорасмий сектор ҳиссасига тўғри келган қурилиш ишлари улуши ўтган йилдаги кўрсаткичга нисбатан 2,3 фоиз пунктга камайиб, 21,2 фоизни ташкил этди ва 13,0 трлн сўм миқдорида қайд этилди. Ўтган йилнинг мос давридаги ҳажм билан солиштирганда 8,9 фоизни ташкил этгани кузатилди.\nДавлат мулкчилигидаги ташкилотлар томонидан жами 3,9 трлн сўм ёки 2018 йилнинг январь-ноябрига нисбатан 50,1 фоиз қурилиш ишлари бажарилди, нодавлат мулкчилигидаги ташкилотлар томонидан эса 57,4 трлн сўм ишлар бажарилиб, ўсиш суръати 17,2 фоизни ташкил этди. Уларнинг республикадаги улушлари мос равишда 6,5 фоиз ва 3,5 фоизни ташкил этди.\nJamiyat / Mahalliy / Xabarlar\t17.12.2019


Бурак Дениздан Керем Бюрсингача: Туркияда 2021 йилнинг энг машҳур актёрлари рейтинги эълон қилинди - ShouBiz.uz\nЯнгиликлар 16:05 | 7.2.22\nУшбу рўйхат туркиялик томошабинларда шубҳаларга сабаб бўлган\nНафақат Туркияда, балки бутун дунё бўйлаб машҳурликка эришган туркиялик актёрлар рейтинги эълон қилинди.\nТуркиядаги энг машҳур актёрлар рейтингини аниқлаш мақсадида махсус сўровнома ўтказилди. Бурак Дениз машҳур актёрлар рейтингини очиб берди. Унинг машҳурлиги «Марашли» сериали якунидан кейин пасая бошлади. Кейинги 9 ўринни Айтач Шашмаз ва 8 ўринни Ҳилол Иброҳим Жеҳан эгаллаган.\nЕттинчи ўрин эса кўпчиликни ҳайратда қолдирди, чунки уни аввал ҳеч қачон 3 ўриндан пастга тушмаган Иброҳим Челиккўл эгаллади. Ҳатто тармоқ фойдаланувчилари Иброҳим Челиккўл аста-секин юқори ўринлардан тушиб, ёшларга ўз ўрнини бўшатиб бераётгани ҳақида ёзди. Рўйхатнинг 6 ўринни Акин Акинёзюга, 5 ўрин Алп Наврўзга, 4 ўрин Онур Cеит Яранга насиб этган.\nКейинги учинчи ўринни Энгин Акюрек ва иккинчи ўринни Жан Яманга эгаллаган. Рейтингда биринчи ўринни «Эшигимни сен қоқ» сериали юлдузи Керем Бюрсинга насиб этган. Ушбу рўйхат туркиялик томошабинларда маълум шубҳаларга сабаб бўлган, айниқса, Иброҳим Челиккўлнинг 7 ўринни эгаллаши ва Бурак Öзчивитнинг рўйхатда йўқлиги кўпчиликни ҳайратда қолдирди.


эксперт зилзила ҳақида\n17:19 22 Феврал 2018\nЎзбекистонда нега тинимсиз ер силкинмоқда - эксперт фикри\n© Flickr/ Martin Luff\n16:00 05.05.2017 (Янгиланган 10:41 06.05.2017) Ҳавола олиш\nКейинги ҳафтада тез-тез кузатилаётган ер силкинишлари ижтимоий тармоқларда айримларнинг хавотирли миш-мишларига сабаб бўлмоқда. Хавотирлар қай даражада асосли? Sputnik мухбири Ўзбекистон Фанлар академияси Сейсмология институти лаборатория мудири Улфат Нурматов билан суҳбатлашди\nОдатий баҳорги фаоллик\nМутахассиснинг айтишича, Марказий Осиё сейсмик фаол ҳудудлардан бўлиб, бу ҳудудда ҳар доим зилзилалар бўлиб келган.\n"3 май куни бўлган зилзила бизнинг ҳудудда нисбатан тез-тез учраб турадиган одатий зилзилалар қаторига киради. Зилзила маркази эса Марказий Осиёдаги энг фаол сейсмик жой бўлиб, энг кучли зилзила содир бўлиши мумкин бўлган ҳудуд ҳисобланади. Айнан мана шу ҳудудда 1949 йилда, 1954 йилда кучли зилзилалар бўлган. Ҳозирги зилзила улардан анча кучсиз", дейди Улфат Нурматов.\nAFP / ALBERTO PIZZOLI\n"Ер қимирлади, сездингларми" - Интернетда нима гап?\nСейсмик ҳудудларда зилзила содир бўладиган маълум бир фаол даврлар бўлади. 11 йиллик, 22 йиллик, 44 йиллик даврлар дейилади. Бундан ташқари, баҳор даврида сейсмик фаоллик кузатилади. Баҳорда ер шарида фаоллик даври бошланади. Табиий ўзгаришлар ҳам таъсир кўрсатади. Олдин юз берган зилзилалар ҳам асосан баҳорда юз берган.\nАслида Марказий Осиё ҳудудида ҳар ҳафта 5тадн 15тагача паст магнитудали зилзилалар юз беради. Биз буларни сезмаганимиз учун анчадан бери зилзила бўлмаётганди, бирдан бошланиб кетди деб ўйлаймиз.\nБу оддий навбатдаги сейсмик фаоллик натижаси. Ер силкинишининг кетма-кет содир бўлиши сабаби эса, афтершок деб аталувчи жараён оқибати. Кучли зилзиладан кейин унинг "думи" бўлади, бир неча ой-йилгача унинг кучи силкиниб-силкиниб пасайиб боради, кейин сўниб кетади.\nБомбалар ихтиро қилинишидан олдин ҳам ер қимирлаган\nАпрель ойи ўрталарида АҚШ томонидан Афғонистонга ташланган бомбанинг ҳозирги зилзилаларга қанчалик алоқаси борлиги ҳақида эса мутахассис қуйидагича фикр билдирди.\nАфғонистонга ташланган супербомба Марказий Осиёда зилзила келтириб чиқарадими\nБир пайтлар олимлар ядро портлашларининг таъсирини ўрганишган, Марказий Осиёда зилзилаларга ядро синовлари сабаб бўлади деган фикрлар ҳам бўлган.\nЛекин энг қизиғи, бомбалар ихтиро қилинмасдан туриб, бир неча асрлар илгари ҳам ҳудудимизда зилзилалар содир бўлиб келган. Шундай экан, бундай фикр нотўғри. Афғонистонга ташланган бомбанинг ер силкинишига таъсири бор дейиш учун асос йўқ.\nМазкур ҳудуд Помир тоғ тизими ва Тянь-Шань тоғ тизими тўқнашган жой. Ҳиндистон плитаси билан Евроосиё плитаси бир-бири билан тўқнашиб зилзила келтириб чиқаради. Қадим ўтмишда ҳам бу ерда зилзилалар бўлиб турган.\nТез-тез юз бераётган зилзилалар Ўзбекистон учун қай даражада таъсирли? Бу саволга мутахассис шундай жавоб берди:\nАрзон уйлар неччи балли зилзилага бардош беради?\nЎзбекистоннинг сейсмик салоҳияти зилзила эпимарказига нисбатан анча паст. Ўзбекистонда бўлиши мумкин максимал зилзила кучи Рихтер шкаласи бўйича 6,5дан ошмайди.\nЎзбекистонда бинолар қурилишида ҳар бир жойнинг сейсмик ҳолати ўрганилиб, қандай ер силкиниш қандай таъсир кўрсатиши ҳисобга олиниб хариталар тузиб берилади. Ана шу хариталар асосида лойиҳалар тайёрланади.\nҲозирги вақтда иншотларимиз жуда мустаҳкам қилиб қурилмоқда. Техник лойиҳага риоя қилинган ҳолда қурилган биноларимиз 9 баллдан ортиқ зилзилага бардош бера олади.\nШундай экан, ваҳимага ҳожат йўқ.\nЯнги бош мураббий олдига Осиё кубоги-2019 да муваффақиятли иштирок этиш ва терма жамоани 2022 йилда Қатарда бўлиб ўтадиган жаҳон чемпионатига олиб чиқиш вазифаси қўйилади\nБош прокурорга янги ўринбосарлар тайинланди\nЭркабай Таджиев Ўзбекистон Республикаси Бош прокурорининг биринчи ўринбосари этиб тайинланди\nСурхондарё вилояти Денов туманидаги Гулистон маҳалласида яшовчи фуқаро Сурияда халқаро террористик ташкилот сафига бориб қўшилган\n17:13ТИВ Қирғизистондаги портлашда жароҳатланган ўзбекистонликлар ҳақида маълумот берди\n16:20Ўзбекистон терма жамоасининг хорижлик бўлажак бош мураббийи билан келишувга эришилди\n15:44"Коррупцияни идрок этиш индекси": Ўзбекистон нечанчи ўринда\n15:29Сурхондарёда ўта хавфли жиноятчи қўлга олинди\n14:48Бош прокурорга янги ўринбосарлар тайинланди\nЎзбекистонда "қора ўлим" касаллиги бош кўтармоқда\nОзарбайжонда Эронга ноқонуний ўтмоқчи бўлган Ўзбекистон фуқаролари қўлга олинди\nБритания Қироличаси Елизавета II Муҳаммад пайғамбарнинг авлоди - ОАВ\nЧўнғара анклавида ўзбеклар қандай яшайди - саёҳатчининг кузатуви\nАҳмадбойга нисбатан суд ҳукми эълон қилинди\nЎзбек Рамзан Қодировнинг ўғиллари билан жанг қилмоқчи бўлган қозоқни рингга чорлади\nАлина Загитова ва Евгения Медведева жаҳон рекордини янгилашди\nХитой пойтахтидаги Маҳфий шаҳар ҳимоя-қоровул хизмат итлари\nИндонезияда улкан вулқон отила бошлади\nЎзбекистондан қандай совғалар олиб келиш мумкин


Валентин Поддубний: «Орзулар рўёби бу — ўз шогирдларингни катта футболда кўриш» - "Насаф" ФК расмий веб-сайти\n22 Dec 2020 Янгиликлар, Академия\nВалентин Поддубний: «Орзулар рўёби бу — ўз шогирдларингни катта футболда кўриш»\nЎзингизга маълум, «Насаф» футбол мактаби охирги йилларда турли ёш тоифасидаги Ватанимиз терма жамоаларига кўплаб футболчиларни етказиб бермоқда. Ҳозирги кунда бош жамоамизнинг ҳам асосий қисмини футбол мактабимиз тарбияланувчилари ташкил қилади. Бу йилги футбол мавсуми бош жамоамиз, U-21 ҳамда U-18 жамоалари учун энг сермаҳсул йил бўлгани ҳақида фикр юритган эдик. U-18 жамоаси бу йил кетма-кет учинчи бор Ўзбекистон чемпионлигини қўлга киритди. Футбол мактабимиз қўлга киритаётган натижалар ва янги мақсад, режалар тўғрисида мактаб директори Валентин Поддубний билан суҳбатлашдик.\nАссалому алайкум Валентин Василевич сизни Ўзбекистон чемпионлигини қўлга киритганингиз билан табриклаймиз!\nСуҳбатимиз аввалида «Насаф»га биринчи келишингиз ҳақида сўзлаб берсангиз!\n- Жамоамизнинг ёши катта мухлислари билишадики мен «Насаф» футбол мактабига мураббий бўлиб келишдан олдин футболчи сифатида 1998-1999 мавсумларда бир ярим йил ўйнаганман. Ўша пайтдаги ҳозирги жамоамиз бош мураббийи Рўзиқул Бердиев, ёшлар жамоаси мураббийи Зафар Холмуродовлар билан бирга ҳаракат қилганман. Кейин эса ўша пайтдаги Ўзбекистоннинг номдор жамоаларидан бири «Нефтчи» таркибига кўчиб ўтганман. У ерда икки ярим йил футбол ўйнаб, 2001 йилда Ўзбекистон чемпионлигини қўлга киритганман. Шундан сўнг фаолиятимни Қозоғистон, Россияда давом эттириб Украинада бутсаларимни «михга илганман». Украинада футбол ўйнаган пайтимда Сергей Петрович билан танишган ва унинг қўл остида ўйнаганман. Футболчилик фаолиятимни якунлаганимдан сўнг Сергей Петровичга ёрдамчи мураббий сифатида кўмаклаша бошлаганман. Шу тариқа мураббийлик фаолиятим бошлаган. Сергей Петрович 2009 йилда «Насаф» футбол мактабида ўз фаолиятини бошлади ва 2011 йилда мени ҳам таклиф қилди. Мен биринчи маротаба мураббий сифатида 2011-2012 йилларда футбол мактабида мураббий сифатида ишлаганман. Ўша вақтларда футбол мактабимизни 1995-1996 йилларда туғилган болалар битиришганди. Ҳозирги кунда ушбу гуруҳларда тарбияланган Дониёр Нарзуллаев, Одил Ҳамробеков, Ғолиб Ғайбуллаевлар Суперлигада ўз фаолиятларини олиб боришмоқда. У пайтда вазият бироз мураккаброқ эди. Футбол мактабимиз янги бўлганлиги сабабли механизм ҳозирги ҳолатда эмасди. Даргоҳимиз ўн бир йилда буён ўз фаолиятини олиб бормоқда ва ҳозирда авлодлар алмашинуви унчалик мураккаб жараёнга айланмай қолди. Фаолиятимиз бошида гуруҳларни ташкил қилиш бироз қийин бўлган. Шу туфайли Ўзбекистоннинг барча ҳудудларидан бўлажак футболчиларни таклиф қилганмиз. Ҳозирги кунга келиб мактабимиз тарбияланувчиларининг саксон фоизини қашқадарёликлар ташкил этади. Юқорида айтганимдай футбол мактабида 2011-2012 йилларда мураббий сифатида ишладим ва оилавий сабабларга кўра Украинага қайтиб кетишга мажбур бўлдим.\n- 2018 йилда Сергей Петрович яна бир бор қадрдон клубга таклиф қилди бу сафар футбол мактаби директори сифатида. Бундан ташқари U-18 жамоасининг мураббийи фаолиятини бошқа жойда эттираётганлиги сабабли бу жамоа ҳам менга ишониб топширилди. Футбол мактаби биринчи маротаба иш бошлаганимдан кўра анча яхши ишлай бошлагани сезиларди. Чунки тизми тўғри йўлга қўйилганди. Келган пайтимдаёқ биз болалар билан ишлай бошладик. Жамоа таркибида иқтидорли ва меҳнаткаш йигитлар бор эди ва биз дебют мавсумдаёқ чемпионликни қўлга киритдик.\n- Сиз футбол мактабида қайта иш бошлаган мавсумда юртимизда U-18 биринчилиги бошланганди ва сиз мавсум ўртасида жамоани қўлга олдингиз. Шундан буён «Насаф» U-18 кетма-кет учинчи йилдирки чемпионликни ҳеч кимга бермаябди. Бу ҳақида нима дея оласиз? бизнинг жамоамиз шунчалар кучлими? Ёки рақобатчи жамоалар етарли даражада кучли эмасми?\n- Рақобатчи жамоаларни кучсиз демаган бўлардим. Чунки Ўзбекистонда биздан ташқари «Пахтакор», «Бунёдкор», «Локомотив», водий жамоаларининг ҳам футбол мактаблари етарли даражада кучли ҳисобланади. Бу турнирда иштирок этувчи жамоаларнинг кўпчилиги ўз олдига улкан мақсадларни қўйиб майдонга чиқишади. Бу босқичда биз ҳам футболчиларни шунчаки кўчадан чақириб олмаймиз. Биз жамоани йиллар давомида ўз футбол мактабимиз тарбияланувчилари орқали шакиллантирамиз. Эришган барча ютуқларимиз футбол мактабимиз мевасидир. Ўйлайманки биз тўғри йўлдамиз.\n- Бу ёшда энг қийини биласизми нимада? Болалар футболидан катталар футболига ўтиш. Бу ерда кўп иқтидорли футболчиларни йўқотиб қўйиш мумкин. Футболчи 18 ёшида зўр ўйин намойиш этиб ҳамманинг эътиборига тушиши ёки аксинча бўлиши мумкин. Ўтиш даврида шу иқтидорларни йўқотиб қўймасликка ҳаракат қиламиз. Бу жуда ҳам қийин жараён. Шунга қарамай биз чемпионликни қўлга киритдик. Бу ҳам ёш футболчиларга ғолиблик руҳини сингдириш учун зарур деб биламан. Чунки ғалабаларсиз ғолиблик руҳини сингдириш жуда мушкул. Бизнинг асосий вазифамиз U-21 ҳамда бош жамоага яхши футболчиларни етказиб бериш.\n- Шуни алоҳида таъкидлаб ўтмоқчиман жамоамизнинг бош мураббийи Рўзиқул Сагдуллаевич тарбияланувчиларни шахсан ўзи кузатиб боради. Болалар ҳам буни сезиб туришади. Чунки бугун футбол мактабида шуғулланаётган бола эртага бош жамоа таркибида бўлиши мумкинлигини билади. Мураббий барча жамоалардаги футболчиларни билади ва уларни кузатиб боради. Бу эса ёш футболчилар учун катта умид беради. Қолган жамоаларда иш қандай йўлга қўйилганидан хабарим йўқ лекин бош мураббийларнинг ҳаммаси ҳам футбол турнирлари, U-18, U-21 баҳсларини ўзи бевосита бориб стадионда кузатади деб ўйламайман. Бу тарафдан бизнинг омадимиз келган. Шунинг учун биз бўлажак футболчиларни «Насаф» жамоасига мос бўлишларига ҳаракат қиламиз.\n«Насаф» футбол мактабидаги фаолиятингиздаги энг катта мақсадингиз ёки орзуйингиз нимадан иборат?\nЭнг катта мақсадим ёки орзум... Кеча бу даргоҳга ота-онасининг қўлидан ушлаб келган, ҳали оёқ кийимидаги боғичларини ўзи мустақил боғлай олмайдиган болакайларни бош жамоада ёки муносиб бўлса Миллий терма жамоа либосида кўриш менимча бу ҳар бир мураббийнинг орзуси. Мен эса мактабимиз тарбияланувчиларини имкон қадар ҳар бирини катта футболда кўришни истаган бўлардим. Бу менга катта қувонч бағишлайди.