Смартфон камераларининг сиз билмаган 13 та функцияси - Terabayt.Uz\nСмартфонингизнинг барча имкониятлари сизга аён, чунки сиз қурилмани олганингиздан бошлаб унинг нималарга қодирлигини батафсил ўрганиб чиққансиз, шу жумладан камерасини ҳам. Ҳар ҳолда биров сўраса телефонингиз ҳақида ишонч билан шундай дейсиз. Яхши суратга олиш, селфи ва панорама, буларнинг барчаси сиз учун осон ишга айланган. Махсус объектни ўрнатиб, ҳужжатларни сканерлаш ва QR-кодларни санаш — бу ҳам сиз учун муаммо эмас. Лекин сиз ҳали ҳам самартфонингиз камераси ҳақида кўп нарсани билмайсиз, ишонаверинг. Сизнинг гаджетингиз яна нималарга қодир? Қуйида шу ҳақда ҳикоя қиламиз.\nИнтернет барчаси ҳақида маълумот бериши мумкин, лекин келинг қизиқишларимизни сўндирмайликда, тез-тез осмонга қарайлик. Смартфонингиз юлдузлар манзараси ва коинот билимдони бўлиб хизмат қилади. Камерани тунги чироқларга қаратинг, гаджет сизга Сомон йўли, Чаён буржи ёки ХКС ҳақида сўзлаб беради. Нима қиламиз: Смартфонга керакли дастурни юклаб оламиз. IOS ва Android учун Star Walk 2 обсерватория-иловаси 3 доллар туради, реклама билан эса текин. Яна бошқа, пул тулаш шарт бўлмаган яхши софтлардан бири, — SkyView (IOS, Android) ва ЧiOS учун Night Sky.\nЎҚИНГ:Huawei “энг яхши сурат оладиган смартфон” – P9’ни намойиш қилди\nУшбу функция нафақат дизайнерлар, балки йигитлар учун ҳам керак. Чунки улар яхши кўрган қизи қандай рангдаги либосларни ёки сочи қайси рангда бўлиши кераклигини, хуллас унинг соч рангини мақтаётганида қовун тушириб қўймаслиги керакда. Бу борада йигитларга смартфон ёрдам беради. Сиз рангдаги нозик фарқларни ажрата олишдек ноёб қобилиятингиз, рангларнинг аҳамияти ҳақида билимингиз билан қизни лол қолдирасиз. Ҳеч бўлмаганда, ўзингиз учун янги рангларни кашф этасиз.\nНима қиламиз: Android учун Color Identifier иловасини ўрнатамиз ва камерани бизни қизиқтирган рангга қаратамиз. Софт унинг расмий номини айтиб беради.\nЎҚИНГ:Илғор смартфонларда олинган суратларни таққосланг\nОбъект ҳақида ҳаммасини билиб оласиз\nИсталган объектни суратга олинг ва у ҳақда Google’дан маълумот олинг. Дўстларингизни топқирлигингиз билан ҳайратга солишнинг энг ажойиб йўли: ўсимликнинг номи ва тарихий диққатга сазовор жойлар, улар ҳақида маълумотлар, энди буларнинг барчаси сизнинг чўнтагингизда.\nНима қиламиз: Google Photos иловаси келади, унда Google Lens технологияси ишлатилади. Уни фаоллаштириш учун тугмача экраннинг энг қуйисида турибди.\nСоғлиқни назорат қилиш\nПулс ва стресс даражасини ўлчаш, юрак уришингиз машғулотдан кейин қанчалик тез маромига келишини билиш, маълум бир машқлардан кейин қанча ёғ парчаланишини тушиниш — буларнинг барчасини битта кўрсаткич бармоғингизни смартфон камерага теккизиш билан билиболса бўлади. Муъжиза!\nЎҚИНГ:Камералар “жанги”: Galaxy S7 edge смартфони LG G5 SE’га қарши\nНима қиламиз: Instant Heart Rate иловаси — аниқ ва ишончли рақамли кардиомонитор. Уни яхши ёруғликда ёки чақноғи билан фойдаланинг. Текин версиясида реклама берилади.\nУмуман олганда, кўп ҳолларда стандарт пакетида соғлиқ учун илова ўрнатилади. Google Fit, Samsung Health ёки «Здоровье» iOS’да .\niPhone’ни бош ҳаракати билан бошқариш\nБиринчидан, бу жуда қизиқ. Иккинчидан, келажакда керак бўлиб қолиши мумкин. Амалда hands-free технологиясини iOS 7 учун ишлатиш мумкин. Сиз бошингизни бироз чапга эгинг, ва смартфонда сиз буюрган функция фаоллашади.\nНима қиламиз: Созлагичдан «Основные» пунктини танланг, кейин — «Универсальный доступ», «Физиология ва моторика» ва «Switch Control». У ердаги «Переключатели» бўлимида маълум бир ҳаракатларни тўғрилашингиз мумкин.\nЎҚИНГ:Бир объективли Galaxy S8 бош камераси “қўш кўзли” LG G6 ва iPhone 7 Plus’га қарши\nСмартфонни юз билан блокдан ечиш\nФақат айфон «ўнинчи» да эмас. Android учун ҳам зўр фишкалар бор. Телефон камераси эгасининг юзини таний олади ва қурилмани автоматик тарзда блокдан ечади.\nНима қиламиз: Созлагичда «Безопасность» бўлими бор, ундаги «Smart Lock» пунктини фаоллаштиринг. Дарвоқе, ўша ерда овозни танишни ҳам созлаб олиш мумкин. Айфон эгалари ҳозирча видео кўриб вақтини хушнуд ўтказиши мумкин.\nЎҚИНГ:Oukitel U22 — жаҳоннинг 4 камерали смартфони!\nМатнни таржима қилади\nШундай вазиятни кўз олдингизга келтиринг: сиз саёҳатдасиз, ресторанга кирдингиз ва нотаниш тилда ёзилган менюга ташвиш билан тикилиб турибсиз. Ҳар бир пунктни таржима қилиб ўтириш жуда қийнаб юборади. Лекин камерадан сканер ўрнида фойдаланиб меню саҳифасини суратга олсангиз, шу заҳотиёқ таржимасини оласиз.\nНима қиламиз: Instant Translate функциясига эга Google Translate иловаси ёрдам беради (камера тасвири акс этган тугмача фаоллашади). Дарвоқе, илова Android учун ҳам, iOS учун ҳам ишлайди.\nТеридаги ўзгаришларни назорат қилади\nЯна бир лайфхак соғлигига бефарқ бўлмаганлар учун. Смартфон камераси терида пайдо бўлаётган шубҳали доначаларни аниқлайди ва таҳлил қилади. У сизга врачга кўриниш шартми ёки йўқми, ёки шунчаки, зарарсиз холми шу ҳақда хабар қилади.\nНима қиламиз: клиник тажрибадан чиққан SkinVision иловасини юклаб олинг. Бир ойлиги 4,99 фунт стерлинг туради.\nЎҚИНГ:Смартфонлар бизни қанчалик ўзгартирди?\nУзун ва йирик ўлчов асбобларини энди унитинг. Бугунги кунда смартфонлар учун телеметрик иловалар камера ёрдамида объектнинг бўйи, эни ва баландлиги ҳамда унгача бўлган масофани аниқ айтиб бера олади.\nНима қиламиз: Android учун Smart Measure Pro иловасини юклаб ўрнатиб олинг, iOS учун эса Dot Measure иловасини.\nХавфсизликни назорат қилади\nҚиммат ақлли камераларнинг арзон муқобили бўлган видеокузатув, бу сизнинг смартфонингиз. Аниқроғи иккита смартфон: иккита қурилма керак бўлади, бирида, яъни камераси бори билан сиз уйда йўқ пайтингизда фарзандларингиз нима қилаётганини кузатиб турасиз, ёки шунчаки, уйингиз хавфсиз ҳолатда турганига ишонч ҳосил қиласиз.\nНима қиламиз: Manything иловаси учун 13 долларгача тўлаш керак бўлади, лекин арзийди. Бу софт исталган вақтда камера орқали иккинчи смартфонга ёки планшет ва ноутбукга уйдаги аҳволни ёзиб узатади. Яна у хоналарда қандайдир ҳаракат бўлаётганини билиб қолса бу ҳақда билдиришномани ҳам жўната олади.\nЎҚИНГ:LG K10 – ўртача нархда чиройли ва катта экранли смартфон\nТез ва тўғри ҳисоблайди\nБу ерда ҳам таржима қилишдаги ҳолат юзага келади. Смартфон клавиатурасида узун арефметика мисолларини ечиб ўтиришга ҳар доим ҳам вақтимиз бўлавермайди.\nНима қиламиз: Photomath иловаси билан мисол ёки вазифани суратга олинг ва у сизга босқичма босқич кўрсатади. Софт рақамлар, касрлар, тенглама, логарифм, тригонометр ва интеграллар билан ишлайди. Илова текин.\nТепловизор ўрнида фойдаланиш\nТепловизор — бу кўп функцияли ва фойдали нарса. Унинг ёрдамида жосуслик ўйинини ҳам ўйнаса бўлади (у одамни сиздан ярим келометрлик масофада ҳам аниқлаб беради) ва иссиқлик йўқотишини ҳам топиб беради (масалан, деразадан шамол эсяпти, лекин аниқ қаерданлигини билолмаяпсиз).\nНима қиламиз: Opgal компанияси жажжигина тепловизион гаджетини ишлаб чиқармоқда, унинг номи Therm-App. У смартфон камерасига маҳкамланади ва иссиқлик энергияни ёруғлик тасвирига айлантириб беради. Therm-App 999 доллар туради ва ҳозирча фақат Android билан ишлайди. Смартфонлар учун яна бир арзон тепловизор, бу Flir One. У 222 доллар бўлиб, Amazonда сотиб олса бўлади.\nБуюмни яқинроқ кўрсатади\nГузаллик шайдолари ва уй тадқиқотчиларига смартфонни микроскопга айлантириш ғояси ёқиши турган гап. Албатта, унинг кучи қандайдир ўсимликнинг клеткаси ядросини кўришга етмас. Лекин бундай гаджетлар масалан биологияга қизиқадиган болалар учун айни муддао бўлиши тайин.\nНима қиламиз: Қўшимча девайс сотиб олиш керак, яъни смартфон учун Ravensburger Science X Smartscope Science Kit микроскопини сотиб олиш керак. Amazon орқали 30 долларга буюртирса бўлади.\nЎҚИНГ:FabFocus иловаси эски iPhone’ларга қўш камера функцияларидан фойдаланишга ёрдам беради\n#камера #смартфонлар #функция


Бюрократия ҳиди уфуриб турган тартиб (ҳеч кимга керак бўлмайдиган бир дунё қоғоз) — Sof.uz\nЖАҲОН 12,539,820 7,300,923 560,042\n29.06 17:09 418 Жамият\nҲукумат қарори (402-сон, 23.06.2020 й.) билан Олий таълим муассасаларига қўшимча давлат гранти асосидаги қабул кўрсаткичлари доирасида хотин-қизларга танловда иштирок этиш учун тавсиянома бериш ва уларни ўқишга қабул қилишни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низом тасдиқланган эди.\nШунингдек, ушбу низом билан тавсиянома олиш тартиби белгиланди.\nҲуқуқшунос Хушнудбек Худойбердиев хотин-қизларга тавсиянома беришдаги бир қатор бюрократик тартибларни танқид қилди:\n"Кеча хотин-қизларга ажратилган давлат гранти учун қўшимча 940та ўринга даъвогарлик қилиш ҳуқуқини берадиган тавсиянома олиш тартиби ҳақида маълумот бериб ўтгандим. Ушбу маълумотларни Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлигининг бошқарма бошлиғининг АОКАдаги брифингда айтган сўзларидан тайёрлаганман.\nКечаги постга 250 га яқин изоҳ қолдирилди ва аксарият инсонлар тартибдан норози. Уларнинг шикоятида эса жон бор.\nСабаби хотин-қизларга тавсиянома бериш тартибини кўриб, кўз олдимга ҳеч кимга керак бўлмайдиган бир дунё қоғоз, тонналаб маълумотномалар, турли эшиклар тагида сарғайиб турган аёллар келди.\nАёлларга ажратилган қўшимча давлат гранти ҳудудларга тақсимланди\nЖумладан, тартиб бўйича бир қанча саволларим бор.\nБиринчидан, ҳужжатлар 10 июлгача қабул қилинади дейилган. Лекин номзодларнинг ҳужжатларини туманлар 8 июлгача вилоятга, вилоятлар эса 10 июлгача вазирликка бериши керак экан. Ия, унақада 8-9-10 июль кунлари туманга ҳужжат топширган хотин-қизлар тақдири нима бўлади? Нега муддатларда бунақа бетартибликка йўл қўйилган?\nИккинчидан, ижтимоий ҳимояга муҳтож хотин-қизлардан маълумотнома, объективка нега керак? Нима улар бирор давлат ташкилотига ишга кираётганмидики (қонун бўйича аслида ишга киришда ҳам объективка сўраш мумкин эмас), объективка сўраляпти? Чекка қишлоқдаги содда опа-сингилларимиз объективкани, уни тўлдириш тартибини қаёқдан билсин? Ва уни тўлдириш учун шароит (компьютер, принтер, электр) бор дейсизми? Хўп, имкон бор ҳам дейлик, ўзи бунақа ортиқча ҳужжатдан кимга нима фойда?\nУчинчидан, нима учун хотин-қизлардан мактаб, лицей ёки коллеждан маълумотнома талаб қилиняпти? Дипломини кўрсатса ёки нусха берса етмайдими? Мактаб ёки коллежни 10-15 йиллар олдин тугатган опаларимиз ҳам тавсиянома оламан деса, энди архивма-архив сарсон бўлиши керакми? Ёки яқиндагина коллежни тугатган бўлсаю, лекин у коллеж ёпилиб кетган бўлсачи, унда нима қилади? Ахир юртимиз бўйлаб озмунча коллежлар ёпилмадими?\nЁки энг асосийси ҳозир ёз ойи бўлса, ҳамма таътилга чиқиб кетган, маълумотнома олиш учун мактаб ёки коллеж маъмуриятини қаердан топиб келишади?\nУ маълумотнома мазмуни қандай бўлади? Нега бу ҳақда бирор жойда батафсил маълумот эълон қилинмади?\nТўртинчидан, ҳозир карантин даври, жуда кўп туман/шаҳарлар қизил ҳудудда. Бундан ташқари қоғоз коронавирус инфекциясини ташувчи энг катта воситалардан бири эканлиги айтилаётган бир пайтда, нима учун бир дунё кераксиз ҳужжатлар талаб қилиняпти? Ахир бу саломатлик учун ҳам хавфлику.\nНега танлов сифатида имконияти борларга онлайн ариза бериш усули яратилмади?\nБунинг учун юз миллионлаб маблағ сарфлаб, янги сайт қилиш шартмас, оддий Google Forms орқали ҳам масалани текин ҳал қилса бўлади. Фақат бунинг учун озгина замонавий фикрлаш керак, СССРдан қолиб кетган объективкаю, бюрократияни бир дақиқа унутиб туриш лозим.\nХуллас, саволлар бисёр. Жавоб эса ҳозирча йўқ. Мен ҳали бу тизимнинг коррупцион жиҳатлари ҳақида лом-мим демаяпман. Тавсиянома бериш учун бирорта асос йўқ бўлган минглаб шахслар ҳам тавсиянома олиши эҳтимоли катта. Майли, бунга бари бир чек қўя олмайди, бу жамиятимизнинг қон-қонига сингиб кетган «қадрият».\nЛекин ҳеч бўлмаса тавсиянома бериш тартибини сал тартибга келтиришса яхши бўларди".\nаёллар имтиёзлар бюрократия давлат грантлари\n9.07 10:27 3940\n8.07 16:44 2073\nКеча, 15:57 2025\n9.07 19:16 2016\nКеча, 11:59 233 Ўзбекистон\n25.06 18:47 927 Ўзбекистон\nБу йил абитуриентларга алоҳида 8694 та грант асосида квота ажратилади\n15.06 19:21 308 Илм-фан\nАёлларга ҳам қўшимча давлат гранти асосида квота ажартилади\n13.06 17:27 813 Илм-фан


Усэйн Болт футболчига айланиши мумкин\n08:59 / 13.11.2016\nДунёнинг энг чопағон инсони, ямайкалик спринтер Усэйн Болт The Guardian нашрига берган интервьюсида енгил атлетикадан кетгач, эҳтимол профессионал футболчига айланиш вариантини кўриб чиқиши ҳақида айтди.\nУнинг таъкидлашича, у Дортмунднинг "Боруссия" клуби билан бир нечта машғулотлар ўтказиб, бундан нима чиқишини кўрмоқчи. Бироқ унинг айтишича, у "Манчестер Юнайтед" клубига мухлисилик қилади ва клуб бош мураббийи Жозе Моуриньо билан учрашишга қарши эмас.\n"Агар мен "Манчестер Юнайтед" учун ўйнай олганимда, бу орзуим амалга ошса, жуда ажойиб бўларди", деб айтган 30 ёшли Болт.\nБолт 9 карра Олимпия чемпиони ҳисобланади. У Пекин (2008), Лондон (2012) ва Рио-де-Жанейро (2016) Олимпиадалари иштирокчисидир.


Интернет фойдаланувчиларига эслатма!\nЖамиятимизда яшаб турган инсонларнинг аксарига теккан “касалликлардан бири” бу – ўзи амал қилмаган нарсалар ҳақида гапириш ва беҳудага талашиб-тортишишликдир. Бу “вирус” шундай авж олдики, бутун бир жамият ушбу дард билан балоланди. Айниқса бу ҳолат ижтимоий тармоқлардан фойдаланувчи кимсалар учун гўёки кундалик юмушга айланди. Бир пайтлар фақатгина зиёли инсонларгина фойдаланадиган, ўзига керакли маълумотлар излаб, узоқдаги яқинлари билан хабарлашиб туриш учун мўлжалланган Фасебоок ижтимоий тармоғи эса, бугун фитналар майдонига, инсонларни тафриқа ва бўлинишга чақирадиган, ўзаро ҳурмат, ор-номуслар поймол қилинадиган “жанг майдонига” айлангандек гўё. Бир пайтлар “Кимдан хабар келди экан”, “нима янгиликлар экан”, дея киришга ошиққанимиз Фасебоокка бугун “ишқилиб тинчликмикан?”, “фалончи “домла” яна жонли эфир қилмадимикан?”, “фалончи унга “раддия” билдирмадимикан?”, “ҳар икки тарафнинг тарафдорлари яна бир-бирини устидан мазғава ағдармаяптимикан?”, деган хавотирда назар ташлайдиган бўлдик.\nБир қараганда бу ерда гўё ҳамма холис, ҳамма ватан ва халқ фаровонлиги учун жон куйдираётдандек кўринади. Қолаверса, бу жойдаги инсонларнинг ҳаммаси олим, ҳаммаси тақводордек сезилади. Ҳар икки тараф ҳам ўз тутган йўлини ҳақ деб билади. Бироқ, шоир айтганидек:\n“Ҳар бир тепалик ҳам тоғ деб аталмас,\nВатан деган ҳар кимса, ватанпарвар эмас”.\nШунга кўра, кўзимизга зоҳиран “хақиқатпарвар”, “дин ва миллат ғамида” кўринаётган инсонларнинг аксари фақатгина шунчаки, томошабинлар эътиборини жалб қилиш, инсонларни бир-бири билан “ит-мушук” бўлаётганларини томоша қилиб “маданий хордиқ” чиқариш учунгина ушбу тармоқлардан фойдаланадилар. Буни эса фақатгина илм ва фаросат соҳиблари, ақл ва тафаккур эгаларигина англайдилар. Бу мақоламиз орқали эса, айнан шундай “динпарвар” ва “илмли” кишиларнинг ушбу “фаолиятлари” давомида содир этаётган қўпол хатолари ва хатарли ҳаракатлари тўғрисида тўхталмоқчимиз.\n- Риё. Яъни, ўзини кўрсатиш. Бу иллат энг хатарли иллатлар ва гуноҳлар сарасига киради. Ижтимоий тармоқда бировни айбини ошкор қилиб, ўзича инсонларни бу кишининг ёмонлигидан огоҳ этаётганларнинг кўпида бу амал яққол номоён бўлади. Агар унинг нияти ростдан ҳам бир инсоннинг хатосини тўғрилаш бўлганда, бу ниятини чиройли насиҳат ва одоб ила айнан ўша камчилик эгасининг ўзига айтган бўларди. Чунки энг буюк насиҳатчи бўлган Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шунга буюрганлар.\n- Ҳақлигини исботлаш учун талашиб-тортишиш. Бу ҳам динимиз таълимотларига зид амалдир. Чунки бу амал сабабли мусулмонлар жамияти ўзаро фирқаланишга, парокандаликка, бир-бирига нисбатан адоват ва душманчилик каби жудаям кўп қайтарилган гуноҳларнинг бошланишига сабаб бўлади. Агар бу тортишиш дин ва ақида масалаларида бўлса, кишининг иймонига зарар етиб қолишлик хавфи бўлади.\nИбн ал-Баззознинг қайд этишича, Имоми Аъзам (р.а.) кексалик чоғларида ўғли Ҳаммоднинг мутакаллимлар билан баҳс-мунозарада кўрганда: “Бизлар мунозара қилган пайтларда суҳбатдошимизнинг ҳақ ва тўғри йўлдан чиқиб қолишидан қўрқардик. Лекин сизлар мунозара чоғида суҳбатдошингиз ҳақ йўлдан чиқишини истайсизлар. Ҳар ким суҳбатдошини ҳақ йўлдан чиқармоқчи бўлса, уни куфр томон йўллайди, лекин унинг ўзи суҳбатдошидан олдинроқ куфр йўлига ўтган бўлади”, деган эканлар.\nУламолар айтадилар: “Ҳақиқий олимнинг иккита сифати бўлади: 1) ўзини кўрсатиш учун аҳмоқлар билан талашмайди; 2)Олимлар билан ҳам тортишмайди.\nАмал қилмайдиган нарсалари ҳақида гапириш. Бу ҳам виртуал оламида “яшайдиганлар”нинг энг катта хатосидир. Киши кўпчиликнинг эътиборини тортиш учун гоҳида шундай постларни қўядики, уларни ўқиган кишилар беихтиёр энг тақволи ва энг боамал киши билан гаплашмоқдаман деб ўйлайди. Ваҳоланки, шундай пост эгаларининг аксари! Ўз ёзганининг ярмига ҳам амал қилмайди. Бу эса динимиз қаттиқ қоралаган гуноҳлардан биридир. Шунинг учун машҳур уламоларимиз ҳар бир гапираётган ва ёзиб қолдираётган сўзларига энг аввало ўзлари амал қилгач, сўнгра уни бошқаларга гапиришган. Мазҳаббошимиз Имоми Аъзам роҳматуллоҳни олдиларига бир киши келиб: “Эй Абу Ҳанифа, бугунги мавъизангизда қул озод қилишнинг фазилати ҳақида гапирсангиз, шоядки, қулларга енгиллик бўлса”, деб илтимос қилди. Имоми Аъзам “хўп” дедилар. Лекин, бу ҳақда ўша суҳбатда эмас, балки, кейинги суҳбатда мавъиза қилдилар. Унда ҳалаги киши келиб: “Эй Имом, нега илтимосимни ўтган сафарги суҳбатизда бажармасдан бугун амалга оширдингиз”, деб сўраганида Абу Ҳанифа шундай жавоб берган эканлар: “Сиз ўтган сафар қул озод қилишни фазли ҳақида гапириб беришимни сўраган пайтизда мени қулим йўқлиги сабабли, ҳали бирорта қулни озод қилмаган эдим. Шунинг учун ўзим амал қилолмаган нарса ҳақида одамларга ваъз қилишни истамадим. Кейин мен бозорга бориб бир қул сотиб олдим ва уни озод қилдим. Сўнгра, сизнинг илтимосингизни бажардим”. Дарҳақиқат, аввало ўзи амал қилмаган нарсалар ҳақида гапириш инсонларга хеч қачон ижобий таъсир кўрсатмайди. Балки, уларда нафрат, истеҳзо ва тескари иш қилиш кайфиятини уйғотади ҳамда бу сабабли Исломга таъна тошлари отила бошлайди. Ҳикматларда айтилади: “Ёмон уламолар жаннатнинг эшиги олдида ўтириб олиб, сўзлари билан инсонларни жаннатга чорлайдилар. Амаллари билан эса уларни жаннатдан тўсадилар. Уни кўрган одамлар: “Агар уларнинг ҳузурида яхши нарсалар бўлганида эди, биринчилардан бўлиб ўзлари бундан фойдаланувчи бўлар эдилар”, дейишади”. Бу – айтган сўзига ўзи амал қилмасликнинг энг хатарли натижасидир. Одамлар амру маъруф қилувчи шахсни айтган сўзига ўзи амал қилмаётганини кўриб, унинг сўзини қабул қилишдан юз ўгирадилар ва: “Агар айтаётган сўзида яхшилик бўлганида эди, биринчилардан бўлиб ўзлари шу ишни қилишлари керак эди”, деб ўйлашади. Натижада унинг айтганига эмас, балки қилган ишига эргашиб кетишади.\nБаъзи бир кишилар ўз сўзларини исботлаш, ўз обрўсини сақлаб қолиш ёки кўтариш учун сухбатдошининг айбини қидириш, фурсат топди дегунча унга мазғавалар ағдариб обрўсизлантириш учун бор имкониятини ишга солиб олган гўё. Бў йўлда бир-бирини турли хил хақорат ва масхаралар, ғийбатлар ва тухматлар, ҳаттоки энг хатарли сўз бўлган “Мунофиқ”, “Кофир”, “Атеист” каби атамалар билан атаётгани муқаддас Ислом таълимотига, Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларига мутлақо зиддир. Ваҳоланки, Аллоҳ таоло Мусо алайҳиссаломга Фиръавндек туғёнга кетган золимга ҳам қўпол гапиришни буюрмаган балки, юмшоқлик ила насиҳат қилишни буюрган. Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам кишиларни айбини қидиришдан, уларни масхара ва ғийбат қилишдан, беҳудага талашиб-тортишишдан, ўзгаларга лақаб қўйишдан, бадгумонликдан, мунофиқ ва кофир калимаси ила сўкишдан, низо ва тафриқага тушишдан қаттиқ қайтарганлар ҳамда жоҳиллардан юз ўгиришга, уларга “Омон бўлинглар”, дея чиройли хайр-маъзур қилишга Қуръони таълимотлари асосида буюрганлар.\nБугун ижтимоий тармоқларда турли-туман дин вакиллари, турли хил миллатга мансуб инсонларни учратиш мумкин. Айнан ғайридинларнинг кўз олдида мусулмонликни даъво қилганлар, олимликни даъво қилганларнинг ўзаро бир-бирига бехурматлиги сабабидан, юқорида зикр этилган динимиз кўрсатмаларига амал қилмаётганлиги сабабидан, Ислом динига, Ўзбек миллатига, аҳли илмларга нисбатан салбий фикрлар кўпайиб қоляпти. Бир шахснинг хатоси бутун дин ва миллат учун берилган баҳога сабаб бўлмоқда.\nАзизлар! Унутманг! Сизга берилган ҳар қандай яхши баҳо бу Исломга, ўзбек миллатига, умрини илмга бағишлаган уламоларга берилган баҳодир. Аксинса, сизга билдирилаётган ҳар қандай салбий фикр ҳам айнан Исломга, миллатга ва уламоларга нисбатан бўлаётган одобсизликларга сабаб бўлади. Ислом учун, миллат учун, юрт ривожи ва халқ фаровонлиги учун ҳисса қўшолмасангиз, лоақал зарар ҳам келтирманг. Балки, ниятингиз яхшидир. Лекин, илм ва фаросат бўлмаса, ҳаргиз баҳс ва мунозарага киришманг. Чунки, “Қош қўяман деб, кўз чиқариб қўйишингиз” мумкин.\nДругие материалы в этой категории: « Нишонга урилган гаплар – 5\tБасмаланинг фазилати »


Депутат Янгийўлдаги ишламаётган сув тозалаш иншоати учун икки вазирни танқид қилди – Газета.uz\n15 апрель 2021, 16:12 Жамият\nТошкент вилоятининг Янгийўл туманидаги сув тозалаш иншооти бир неча йилдан бери ишламай турибди, дея хабар берди Қонунчилик палатаси депутати, ЎзЛиДеП фракцияси аъзоси Расул Кушербаев.\nФото: Расул Кушербаев / YouTube.\n«Ишламай турган ушбу иншоат шу атрофда яшайдиган кўплаб одамларнинг дарди ва фожеаси. Кўп аччиқ хотиралар сабабчиси: ифлос ҳаво, ифлос сув, ғуж ғуж чивин-у пашшалар макони… Хатто ўспирин ёшдаги ўз жияним иншоатнинг қаровсиз очиқ чуқурчасига бехос тушиб кетиб ифлос сувдан вафот этган…», — деди депутат.\n«Янги тадбиркорлар ва лойиҳачилар келиб, янги лойиҳа устида ишлаймиз, технология бўйича қиламиз деб айтишди. Аммо қурилиш вазири (Ботир Зокиров) ва [собиқ] уй-жой коммунал хизмат вазири (Музаффар Салиев, ҳозирги Нурафшон ҳокими — таҳр.) буни хоҳламашди. Мен ўзим буни гувоҳи бўлганман», — деди у.\n«Улар ҳукумат беришга тайёр бўлган пулни қабул қилишни хоҳлашмади, улар „ўйин“ уюштиришди. Ҳурматли вазир Ботир Зокиров янги, арзон лойиҳани қурилишини хоҳламади. Эски лойиҳа бўйича қиламиз деди. Янги лойиҳачини, тадбиркорни кет „керакмассан“ деб кетказиб юборди. У [лойиҳани] ўз дўстларига беришни хоҳлади, биз бунга гувоҳ бўлдик», — деди Расул Кушербаев.\n«Одамлар ишончни йўқотишмоқда: уларга берилган ваъдалар бажариладими? Расмийларга ишониб, одамларни бунга ишонтирган биз эса одамларнинг кўзига қарашга уяламиз… Сизлар бош вазирниям алдадингиз. Балки, давлат раҳбаригаям ишлар яхши кетаяпти деб „доклад“ берилгандир. Лекин ҳеч нарса қилингани йўқ», — деди у.\n«Қўпол қилиб айтганда, давлат томонидан ажратилган пулни иккала вазирлик бўлиша олмадингиз, вазирлар маблағларни битта тадбиркорга беришни хоҳламади», — деди Расул Кушербаев.


Видеокузатув ўрнатилган маҳаллада жиноят бўлмаган\nМаҳалланинг ҳар бир кўчаси, йўлаги, майдонлари, уйлари худди кафтдагидек кўриниб турган видеокузатув маркази орқали экранда гулга кирган дов-дарахтлар, уларнинг атрофида куймаланиб баҳорги юмушларни бажараётган отахонлар кўзга ташланади. Кўп қаватли уйлар олдида қўлларига супурги тутган қизалоқлар, уларга йўл-йўриқ бераётган онахонларни кўриш мумкин. Қайсидир уй олдида ўрнатилган дошқозонга кимдир ўтин қалаган. Ҳойнаҳой бу ерда сумалак пиширилса керак...\nҲа, Наврўз шукуҳи кезиб юрган тинч ва осойишта мамлакатимизда халқимиз ободонлик, бунёдкорлик ишлари билан банд. Остоналари обод уйлар юртимизга қанчалик кўрк бағишласа, уни амалда рўёбга чиқараётганлар ҳақиқий ватанпарварлардир. Пойтахтимизнинг Юнусобод туманидаги Увайсий номидаги маҳаллада ана шундай одамлар истиқомат қилишига гувоҳ бўлдик.\nЗаминга оқшом чўкканида ҳамма ёқ сув қуйгандек жимжит бўлиб қолади. Мазкур маҳалла профилактика катта инспектори Дилшод Зокиров кўпроқ шундай пайтда видеокузатув мосламалари уланган экрандан кўз узмасликка ҳаракат қилади. Чунки жиноятчилар кўпроқ кечаси, кўчада ҳеч ким йўқлигида мақсадини амалга ошириши сир эмас. Кунларнинг бирида ярим тунда маҳалла чеккасида бир-икки шубҳали шахс кўзга ташланди. Профилактика инспекторининг маҳалла посбонларини жалб қилган ҳолда тезкор чора кўргани туфайли улар қўлга олинди. Суриштирув жараёнида бу шахслар қўшни маҳаллада ўғрилик жинояти содир этгани аён бўлди.\n– Мазкур маҳаллада жорий йилда бирорта ҳам жиноят содир этилмади, – дейди Юнусобод тумани ички ишлар бошқармаси бошлиғи Неъматилла Ҳайдаров. – Бунда Президентимиз Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан мамлакатимизда профилактик чора-тадбирлар кучайтирилгани, пайшанба кунлари профилактика тадбирлари ўтказилаётганининг аҳамияти беқиёс. Профилактика инспекторлари учун яратилаётган шарт-шароитлар ҳам тобора яхшиланмоқда. 447-милиция таянч пункти жойлашган мазкур маҳаллада профилактика инспекторлари маҳалла фаоллари билан бир бинода, ҳамжиҳатликда иш олиб бораётгани ишлар самарасини оширмоқда.\nУвайсий номидаги маҳалла фуқаролар йиғини раиси Дилшод Маҳбубовнинг айтишича, давлатимиз раҳбарининг маҳалла фуқаролар йиғинлари биноларини замон талаблари асосида бунёд этишга оид ғояси асосида бу маскан ҳомийлар кўмагида бунёд этилган. Замонавий услубда барпо этилган маҳалла гузарида нафақат маҳалла фаоллари, профилактика инспектори, балки маҳалла аҳли учун барча зарур қулайликлар яратилган. Ёшлар унинг кутубхонасидан фойдаланса, нуронийлар гузар ҳовлисида бир пиёла чой устида суҳбат қуради.\nПрофилактика куни муносабати билан мазкур маҳаллада паспорт-виза қоидаларига риоя этиш аҳволи ўрганилди. Кўп қаватли 5-уйдаги хонадонларда яшовчиларнинг ҳужжатлари кўздан кечирилар экан, аҳолининг паспортларни зудлик билан ички ишлар органи ходимига тақдим этиши, зарур маълумотларни маълум қилиши эътиборимизни тортди. Бу уларнинг юртимиз осойишталиги мустаҳкамланишига бефарқ эмаслиги, ҳушёрлиги ошганидан далолатдир. Юздан ортиқ хонадонли мазкур уйда рўйхатдан ўтмасдан истиқомат қилаётган фақат бир фуқаро аниқланди. Унга шу жойнинг ўзида энг кам иш ҳақининг уч баравари миқдорида жарима солишга оид ҳужжат расмийлаштирилди. Хонадон эгасига ҳам қонуний чора кўрилди.\nБаҳорги таътилда ўқувчиларнинг вақтини мазмунли ўтказиш профилактик тадбирлардан энг муҳими саналади. Шу мақсадда тумандаги 2-болалар ва ўсмирлар спорт мактабида мактаб ўқувчилари ўртасида спорт мусобақалари ташкил этилмоқда.\nБолаларнинг тунги вақтда кўнгилочар масканларда бўлишининг олдини олишга қаратилган тезкор тадбирлар ўз самарасини бера бошлади. Интернет-кафеларда мунтазам ташкил этилган рейдлар натижасида нафақат ота-оналар, балки тадбиркорлик субъектлари раҳбарларининг жавобгарликка тортилгани, бу ҳолатлар жамоатчилик ўртасида муҳокама этилгани ўз таъсирини кўрсатмай қолмади. Кейинги икки ҳафта мобайнида болаларнинг қаровсиз юришидек номақбул ҳолат умуман аниқланмагани шуни кўрсатиб турибди.\nАкадемик лицей ва касб-ҳунар коллежларида давомат тадбирлари изчил олиб борилмоқда. Кўрилаётган таъсир чораларига қарамай айрим ўқув масканларида ўқувчиларнинг дарсга келишида оқсоқлик кузатилмоқда. Тошкент туризм касб-ҳунар коллежидамиз. Бугунги давомат 91 фоизни ташкил этиши аниқланди. 135 ўқувчи дарсга келмаган. Туман ички ишлар бошқармаси вояга етмаганлар ишлари бўйича инспекторлари, коллеж ўқитувчилари дарсга келмаган ўқувчиларнинг ота-оналари билан боғланиш, ўқувчиларнинг қаерда эканини суриштиришга тушиб кетди. Ўнлаб одамнинг шундай иш билан шуғулланиши, бошқа асосий ишлари қолиб кетаётгани одамни таажжубга солади. Беихтиёр ҳар бир ўқувчи зиммасидаги масъулиятни ҳис этиб, дарсга вақтида келса, яратилган имкониятлардан фойдаланиб яхши мутахассис бўлишга интилса бўлмайдими, деган савол пайдо бўлади.\nПрофилактика кунида тумандаги Собиробод маҳалласида мамлакатимизда тақиқланган ташкилотларга алоқадорликда гумон қилинган аёлнинг қилмиши муҳокама этилди. Маҳалла аҳли аёлга қилмишининг моҳиятини очиб беришга ҳаракат қилди. Қалб кўзлари бировларнинг иғвоси билан хира тортган аёл ўзига келгандай бўлди. Унинг қўни-қўшниларидан йиғлаб кечирим сўрай бошлагани шундан далолат эди.\nКун давомида тумандаги бошқа маҳаллаларда ёнғинларнинг олдини олиш, йўл ҳаракати қоидаларига риоя этиш, қўриқлаш хизмати имкониятларидан фойдаланиш билан боғлиқ тарғибот тадбирлари ҳам ўтказилди.\nПрофилактика куни муносабати билан Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармасида ўтказилган брифингда ўтган ҳафта давомида пойтахтимизда 19 жиноят фош этилгани маълум қилинди. Қидирувда юрган 33 шахс қўлга олинган. Йўлларда транспорт воситалари билан билан боғлиқ қоидабузарликлар 29 мингдан ошган. Лекин йўл-транспорт ҳодисалари сони олдинги ҳафтага нисбатан икки бараварга камайган.


АТС коди : J05AB01\nХПН : Фаол модда: ацикловир – 200 мг Ёрдамчи моддалар: картошка крахмали, магний стеарат, лактоза, ПВП К30.\nДори шакли : Таблеткалар\nФармакотерапевтик гуруҳи : Вирусларга қарши воситалар.\nВирусларга қарши препарат бўлиб, герпес вирусларига нисбатан юқори танлаб таъсир қилиш хусусиятига эга бўлган ациклик пурин нуклеозидининг синтетик аналогидир. Вирус билан инфекцияланган ҳужайра ичида вирус тимидинкиназаси таъсири остида ацикловирни моно-, ди- ва трифосфат ацикловир ҳосил бўлгунича қатор кетма-кет кечувчи трансформация реакциялари юз беради. Ацикловир фосфати вирус ДНК си занжирига қўшилиб олиб, вирус ДНК-полимеразасини рақобатли ингибиция қилиб, унинг синтезини блоклайди. In vitro шароитида ацикловир оддий герпеснинг вируси - Herpes simplex нинг I ва II турлари, Varicella zoster вирусига ва цитомегаловирусга нисбатан самаралидир; Эпштейн-Барр вирусини ингибиция қилиш учун эса, юқорироқ концентрациялари талаб қилинади. In vivo шароитида ацикловир энг аввало терапевтик ва профилактик жиҳатдан Herpes simplеx вируслари чақирган инфекцияларда самаралидир.\nАцикловир-Ника препарани доим даволовчи шифокорингиз тавсияларига аниқ мувофиқ равишда қўлланг. Агар Сиз бирор нарсага ишончингиз комил бўлмаса, шифокорингиз ёки фармацевтдан сўранг.\nАцикловир-Ника таблеткаларини овқатланиш вақтида қабул қилиш мумкин, чунки таом қабул қилиш унинг сўрилишини аҳамиятли даражада бузмайди. Таблеткалар 50 мл сувда эритилиши, ёки бутунлигича битта тўлиқ стакан сув билан ичган ҳолда ютилиши мумкин. Ацикловир-Ника препаратининг юқори дозаларини ичга қабул қилаётган пациентлар етарли миқдорда суюқлик ичишлари керак.


АҚШ адлия вазирлиги офшор можароси юзасидан жиноий иш қўзғатди\n12:30 / 20.04.2016\nАҚШ адлия вазирлиги "Панама ҳужжатлари" эълон қилинганидан сўнг, маълум бўлган солиқ тўламаслик йўллари бўйича суриштирув ишларини бошлади, деб ёзмоқда The Guardian.\nЖиноий иш қўзғатилгани ҳақида Нью-Йорк жанубий округи прокурори Приит Бҳарара маълум қилди. У терговчи журналистлар халқаро консорциумига (ICIJ) мурожаат қилиб, тергов ишларида ёрдам бериши мумкин бўлган қўшимча маълумотларни юборишни илтимос қилган.\n"Приит Бҳарара молиявий фирибгарликларга оид йирик тергов ишларини бошлагани билан машҳурдир", деб ёзади газета.\nБундан аввал, Европарламент ҳам «офшор можароси» юзасидан махсус комиссия ташкил этган эди.\n2016 йилнинг 3 апрель куни OCCRP, ICIJ ва дунёнинг 100дан ортиқ етакчи нашрлари журналистлари, жаҳоннинг турли мамлакатлари раҳбарлари, сиёсатчилар, спортчилар ва маданият арбобларининг, солиқ тўламаслик мақсадида офшор битимларига алоқадорлиги хусусидаги маълумотларни ошкор қилган эди.


"Пахтакор" бу мавсум шартномаси тугайдиган Шота Арвеладзе борасида бир қарорга келган кўринади - Zamin.uz\n08:38 / 23.11.2020\n"Пахтакор" клуби бош мураббийи Шота Арвеладзенинг тошкентликлар билан тузган шартномаси шу йилнинг охирида якунланади.\nМаълум бўлишича, "Пахтакор" клуби раҳбарияти грузиялик мутахассисни жамоада олиб қолмоқчи. Шу боис, мураббийга янги шартнома таклиф қилган. Айни пайтда битимни узайтириш бўйича томонлар музокара ўтказмоқда.\nШота Арвеладзенинг "Пахтакор" билан тузган дастлабки шартномаси ўтган йили якунланганди ва томонлар 2020 йилнинг сўнггига қадар битимни узайтиришганди.\nГрузиялик мутахассис 2017 йилнинг ёзидан бери "Пахтакор"ни бошқариб келмоқда. Унинг қўли остида "шерлар" ўтган йили илк бор юртимизда треблга эга чиққан клубга айланди. Бу мавсум ҳозирча Суперлигада чемпионликка эришди.\nБир ой аввал, Туркиянинг "Трабзонспор" клуби "Пахтакор" устози Шота Арвеладзега қизиқиш билдиргани ва унга таклиф юборгани борасида хабар бергандик.\nТуркиянинг "Hurriyet" нашрида ёзилишича, "Трабзонспор"нинг натижалари ёмонлашгани боис англиялик мураббий Эдди Ньютоннинг ўрнига Шота Арвеладзе номзоди кўрилмоқда. Туркия томони "Пахтакор"да йилига 1.5 миллион евро маош оладиган ва шу мавсум охирида шартномаси тугайдиган мураббийга расмий таклиф билдирган. Арвеладзе эса, бунга жавобан тошкентликлар билан шартномаси тугаганидан сўнг гаплашишини айтган. “Замин” янгиликларини “Facebook”да кузатиб боринг\n20-10-2020, 21:25, Спорт\nШота Арвеладзе Қозоғистон орқали Туркияга жўнаб кетган\n8-04-2020, 21:11, Спорт\n"Пахтакор" Шота Арвеладзе борасида бир қарорга келган\n25-12-2018, 11:55, Спорт\n"Пахтакор" Шота Арвеладзе билан шартнома борасида қандай қарорга келди?\n13-12-2018, 12:05, Спорт\nАрвеладзе «Пахтакор»да саккизинчи бўлди\n27-06-2017, 23:00, Спорт\nКеча, 21:21, Жамият\n«Facebook»нинг 533 миллион фойдаланувчиси маълумотлари хакерлар қўлига ўтди\nКеча, 20:50, Технология\nКеча, 11:10, Спорт\nКеча, 08:53, Жамият\nФлойд Мэйвезер Маҳмуд Мурадовни табриклади\n«Атлетико Мадрид» Ўзбекистонда футбол академиясини очмоқчи


17 май 2022, Тошкент вақти: 02:51\nПутин режимига қарши ва Навальний ҳимоясига норозилик акцияси- Пермь, 23 январь, 2021\n23 январь куни “Путин – ўғри!” шиори остида Россиянинг Узоқ Шарқидаги Владивостокдан тортиб то Болтиқ денгизидаги Калининградигача оммавий намойишлар бўлиб ўтди. Норозилик акциялари мухолифат етакчиси Алексей Навальний ва Кремль ўртасидаги зиддият янги босқичга чиққанидан далолат бермоқда. Полиция бу намойишларни куч билан бостирди, 3 мингдан ортиқ одам ҳибсга олинди.\nОхирги норозилик чиқишлари 2017 йил мартида Навальний ўша пайт Бош вазир Дмитрий Медведевни порахўрликда айблаган ҳисоботидан кейинги норозилик чиқишларидан буён энг катта сиёсий акцияга айланган. Бу галги намойишларга шахсан президент Владимир Путиннинг бойликлари ҳақидаги ҳисобот сабаб бўлди.\nНамойишлар ҳибсда сақланаётган Кремлнинг энг ашаддий танқидчиси Алексей Навальний ташаббуси билан, уни озод қилиш талаби остида ўтган. Таҳлилчиларнинг фикрига кўра, “Путиннинг саройи” номли суриштирув Навальнийнинг ҳибсга олиниши билан боғлиқ норозиликка қўшилиб, келажакда Россиядаги сиёсий мувозанатни ўзгартириб юбориши мумкин.\nТаҳлилчи Аббас Галямовнинг Озод Европа/Озодлик радосига айтишича, “намойишларга икки фарқли сабаб бор, лекин булар тобора уйғунлашиб кетмоқда. Навальний номи коррупцияга қарши кураш билан маънодош бўлиб қолмоқда”.\nХалқ томонидан дастакланишига умид боғлаган Алексей Навальний 17 январь куни Германиядан Россияга учиб келганидан кейин ҳибсга олинганди. У шартли равишда қамоққа ҳукм қилинган шахс сифатида хориждалик пайти синов муддати шартларини бузганликда айбланмоқда. Адвокатларининг айтишича, у уч ярим йилга қамалиши мумкин. Германияга Навальний ўтган йил августида “Новичок” моддаси билан заҳарланиши ортидан олиб кетилган ва ўша ерда беш ой даволанганди. Навальний айнан Путин буйруғи заҳарланганини айтиб, тергов ҳибсхонасига олиб кетилишидан олдин россияликларни “кўчаларга чиқишга” чақирган.\nЭртаси куни YouTubeга жойланган ва аллақачон 70 миллион мартадан кўп марта кўрилган видео суриштирувда Навальний «Путин ва унинг гумашталари бутун мамлакатни хонавайрон қилмагунча ўғирлашда давом этишини» айтган.\nҚора денгиз соҳилидаги камида 1,36 миллиард долларга баҳоланган «Путин саройи» ошкор қилинган видеода “Россия улкан миқдорда нефть, газ, метал ва бошқа ресурсларни сотади, лекин халқнинг даромади тобора тушиб кетмоқда. Бунга сабаб эса Путиннинг мана шу саройидир”, дейди Навальний,\nРоссияликлар бу видеога жавобан қаттиқ совуққа қарамай камида 60 та шаҳарда, жумладан -52 градус совуқ бўлган Якутскда ҳам оммавий норозилик акциясига чиқди.\nПолиция бу акцияларни куч билан бостирди, кўпгина фаолларни, жумладан Навальнийнинг рафиқаси Юлия Навальнаяни ҳам ҳибсга олган. ОВД-Инфо нашрига кўра, ўша куни ҳибсга олинганлар сони 3400 кишидан ошган.\nРоссия давлат телеканаллари намойишларни деярли ёритмаган, лекин ҳукуматпараст блогерлар Навальнийни вояга этмаганларнинг онгини чалғитиб, рухсат берилмаган оммавий йиғилишларда иштирок этишга ундаётганликда айблаган. Айнан шундай иддаоларни мухолифат ҳаракатини бадном қилмоқчи бўлган расмийлар ҳам бот-бот урғулайди.\n“Улар ўз фарзандини кўчага олиб чиқмайди. Навальнийнинг фарзандлари айни дамда ҳатто Россияда ҳам эмас”, дейди РТ давлат телеканали олиб борган онлайн суҳбатнинг иштирокчиларидан бири.\nВояга етмаганлар оммавий равишда намойишларда қатнашгани деярли сезилмаган. Жумладан, Москванинг Пушкин майдонидаги намойишларда 40 минг одам қатнашган бўлса, улар орасида вояга этмаганлар деярли кузатилмаган. Мухбирларга “бир кўриш учун” келганини айтган 14 яшар болани кейинчалик полиция қўполлик билан олиб кетган.\nҚаттиқ совуқ ва COVID-19 пандемиясига қарамай, Навальний норозилик намойишларига халқни чақириши ўзига хос таваккалчилик ва Путинга қарши норозилик кайфиятини бошқариш қобилиятини синаб кўриш деб баҳоланмоқда. Йигирма йилдан ошиқ Россияни бошқариб келаётган Путин 2024 ва 2030 йиллардаги навбатдаги президентлик сайловларида қайта сайланишига чекловларни ўтган йилги референдумда олиб ташлаган эди.\nКенг омма иштирок этган норозилик акциялари Навальний узоқ муддатли қамоқ жазосидан қутилишига олиб келиши ҳам ноаниқ. 2013 йилда Кремль ва Москванинг бошқа диққатга сазовор жойларида ўтказилган намойишлар Навальнийнинг беш йиллик қамоқ жазосининг ижроси тўхтатилишига олиб келганлиги айтилмоқда.\nНавальнийнинг минтақавий штаблари раҳбари Леонид Волковнинг Озод Европа Радиоси/Озодлик ҳамда “Америка Овози”нинг қўшма нашри бўлмиш “Настояшчее время” каналига айтишича, “23 январдаги норозиликлар дарҳол натижа бермаса, яъни Алексей Навальний озод этилмаса, унда бундай акциялар яна ва яна қайтарилади.”\nРус мухолифат ҳаракатининг келажаги ҳам ноаниқлигича қоляпти, лекин хавфсизлик кучларининг намойишларни тўхтатиб қолишга қаратилган ҳафталаб давом этган ҳаракатларига қарамай, кўплаб одамлар кўчаларга чиқиши, салмоқли сондаги россияликлар тазйиқларга туриб бериш ниятида эканига ишора бўлиши мумкин.\nСиёсий таҳлилчи Татьяна Становаянинг фикрича, расмийлар “иккита катта - Навальнийни захарлаш ва уни қамаш каби - хатога йўл қўйган” бўлиб, бу хатолар Навальнийни четлаштирилиши ўрнига унинг таянч базаси янада кучайшига олиб келган.\nПутин режимига қарши намойишлар бир вақтнинг ўзида кўпгина хориж давлатларида ҳам бўлиб ўтган. Чехия пойтахти Прагадаги намойиш - 23 январь, 2021\n“Ҳақиқий мухолифатни четлаштиришга қаратилган Кремлнинг йиллар давомидаги барча саъй-ҳаракатлари бир кунда чиппакка чиқди”, деб ёзади Становая ўзининг Telegram каналида.\nПолициянинг кескин ҳаракати ҳамда ҳибсга олинганлар сони катталиги ҳафталаб чўзилиб кетиши мумкин бўлган шиддатли тўқнашувларга ишора қилмоқда.\nБу орада пандемия ва иқтисодий инқироз даврида ҳукуматнинг аҳолига етарли даражада ёрдам кўрсатмагани боис Путиннинг халқ орасидаги обрўйи тушиб кетган. Президент ўтган ойларда асосий вақтини Москва четидаги қароргоҳида ўтказди ва деярли кўриниш бермади\nКремль матбуот котиби Дмитрий Песков “ёлғон” деб баҳолаган «Путин саройи» ҳақидаги суриштирув ҳақида ҳам Путин ҳозирча сукут сақламоқда.\n“Ташаббус Навальнийнинг қўлида, давлат ўзини ҳимоя қиляпти, холос”, дейди вазият ҳақида таҳлилчи Галямов.


Ютукларимизнинг бош илхомчиси\n19-12-2018, 14:49 21 Yangiliklar\nҲозирги кунда ер юзида мавжуд давлатларнинг деярли барчаси узларининг эркин сиёсати , тили, давлат рамзларига эга. Аммо уларнинг хаммаси хам конституцияга эга эмас. Тугри, уларнинг конституциясининг урнини бошка меьёрий – хукукий хужжатлар босиши мумкинки , конституция деб аталиши катьий белгилаб куйилган конун коидалар мажмуасига эга эмас . Узининг миллий рамзларимиз каторида тилга олинадиган конституциясига бизнинг мамлакатимиз хам эга эканлиги кувонтиради.\nШу уринда таъкидлаш жоизки, Вобкент туман Давлат архиви ходимлари ташкил этган байрам олди давра сухбатида тумандаги мехнат фахрийлари иштирок этиб, Конституция бахтимиз комуси эканлигини такидлашди.Тадбирдан етарлича маънавий озука олган мехнат фахрийлари ва архив ходимлари хак-хукуклари хакидаги маълумотларни , конституциямизнинг хаётларида тутган урни ва ахамиятини билиб олишди.\nКонституциямизнинг мазмун-мохиятини чукур билиш ва конунларни урганиш хар бир фукарога аскотиши , унинг йулчи юлдузи булиб хизмат килиши аёндир.\nВобкент туман Давлат архиви ходимлари


"Ўзбеккино" нинг номи ва тузилиши ўзгартирилди\n08 Aprel 19:55 / Published in Жамият\n“Ўзбеккино” қайта ташкил этилди, энди у бошқа номга эга\nЎзбек санъати оламида жиддий ўзгаришлар юз берди. Мамлакат Президенти ҳар йили ўтказиладиган «Ипак йулининг марвариди» Тошкент халқаро кинофестивали, «Олтин Ҳумо» миллий кинофоруми ва кинематография олий ўқув юртлари талабалари учун давлат стипендиясини яратиш тўғрисида фармонни имзолади.\n«Ўзбеккино» агентлиги «Ўзбекистон кинематография агентлиги» деб ўзгартирилди.\nКорхонани қайта ташкил этиш Президентнинг 7-апрелдаги «Кино санъати ва киноиндустриясини сифат жиҳатидан янги босқичга кўтариш ва соҳани давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» ги фармони билан кўзда тутилган.\nҲужжат билан ҳар йили 2021 йилда биринчи марта ўтказиладиган ҳар йили ўтказиладиган «Ипак йули марвариди» Тошкент халқаро кинофестивали ташкил этилди.\nКинематография соҳасида таҳсил олаётган олий ўқув юртлари талабалари учун Худойберган Девонов номидаги давлат стипендияси ҳам таъсис этилди.\nБундан ташқари, «Олтин Ҳумо» миллий кино мукофоти ҳар йили Ўзбекистонда ўтказилади.\nФармон билан миллий кинематография соҳасида самарали меҳнат қилаётган ижодий ходимлар ва мутахассисларни рағбатлантириш учун «Кинематография фидокори» кўкрак нишони таъсис этилди.\nКино санъати ва киноиндустрия вакилларининг муаллифлик ҳуқуқларини жамоавий асосда бошқариш учун нодавлат нотижорат ташкилоти — Ўзбекистон киноиндустри вакиллари иттифоқи ташкил этилди.\nАгентлик ва Ўзбекистон киноиндустри вакиллари уюшмаси таъсисига биноан нодавлат нотижорат ташкилоти — Миллий кинематографияни ривожлантириш маркази ҳам ташкил этилмоқда.\nмиллий филмлар ва сериаллар ишлаб чиқаришни молиявий қўллаб-қувватлаш, шунингдек, кино маҳсулотларини биргаликда яратиш;\nдавлат буюртмаси асосида ишлаб чиқарилган филмларни прокатларини бозор тамойиллари асосида ташкил этиш;\nмиллий филмларни ишлаб чиқариш, тарқатиш ва намойиш қилишни молиялаштириш учун маҳаллий ва хорижий инвесторларни жалб қилиш;\nмиллий филмларнинг чет тилларига, энг яхши жаҳон филмларининг давлат тилига субтитрини ва дубляжини молиялаштириш;\nмиллий кино асарларининг халқаро кинофестивалларда иштирокини таъминлаш, шунингдек, маҳаллий ва халқаро кинофорумларни ташкил этиш;\nгрантлар ва ижтимоий буюртмалар ажратиш орқали кинематография ва киноиндустрия вакилларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш билан шуғулланадиган Ўзбекистон кино ижодкорлари ижодий уюшмаси ва нодавлат нотижорат ташкилотларини қўллаб-қувватлаш.\nКинематография агентлиги қошида, олий ўқув юрти, Ўзбекистон Кинематография академияси, «Республика кинофондаси» давлат унитар корхонаси ва «Ўзбекфилм» кинотеатрлари давлат унитар корхонаси негизида «Ўзбекистон миллий кинофондаси» давлат муассасаси «Ўзбекфилм» ДУК негизида ташкил этилмоқда (хусусий кинокомпанияларга филмлар, мултфилмлар ва сериаллар яратиш бўйича хизматлар кўрсатмоқда). Бу Президентнинг «Кинематография соҳасида давлат бошқаруви тизимини такомиллаштириш ва соҳа вакилларининг ижодий фаолияти учун муносиб шароитлар яратиш тўғрисида» ги фармонида назарда тутилган.\nШу билан бирга, «Анимацион филмлар студияси» ДУК, «Республика кинопрокат маркази», «Кинематографлар уйи», «Кино саноати ходимларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш маркази» йуқ қилинмоқда.\nЮқорида айтиб ўтилган Президент фармони билан миллий кинематографияни ривожлантиришнинг устувор йуналишлари ҳам белгилаб берилди:\nкинематографияни маданиятнинг, жамиятнинг маънавий-маърифий ҳаётининг стратегик манбаи сифатида шакллантириш, шу жумладан ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялаш;\nбозор тамойиллари асосида киноиндустрияни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш, шунингдек хорижий кинокомпанияларни мамлакатга жалб қилиш ва қўшма филмлар ишлаб чиқаришни ривожлантириш;\nиқтисодиётни алоҳида соҳаси сифатида киноиндустрияни ривожлантириш, замонавий ва юқори технологик моддий-техник базага эга инфратузилмани яратиш;\nсамарали кадрлар тайёрлаш тизимини яратиш, кинематография соҳасида ижодий киноижодкорлар ва техник ходимларнинг малакасини ошириш;\nмиллий сериаллар ишлаб чиқаришни давлат томонидан рағбатлантириш, ёш карикатурачилар ва аниматорларни анимацион филмлар ишлаб чиқаришга кенг жалб қилиш;\nкино соҳасида муаллифлик ҳуқуқининг кафолатланган ҳимоясини таъминлаш, кинопрокат тизимини ривожлантириш ва миллий филмларни жаҳон кино бозорларида тарғиб қилиш.\nҲужжатда, шунингдек, Кинематография агентлиги буюртмасига биноан филмларни суратга олиш ва республика телеканаллари томонидан сериаллар яратилишини субсидиялаш тартиби (ҳар йили 12 миллиард сўм) белгиланди.\nДавлат бюджети Ўзбекистон ҳудудида бадиий филмлар ва ҳужжатли филмлар, сериаллар, мултфилмлар ва телевизион дастурларни яратиш харажатларининг бир қисмини («чегирма») қоплайди. Фармонда ушбу компенсацияларни тайинлаш тартиби баён этилган (йилига 20 миллиард сўм).\nTagged under: ипак йулининг марвариди, КИНЕМАТОГРАФИЯ, кинофестивали, ПРЕЗИДЕНТ, ЎЗБЕККИНО, ФАРМОН\n«Ўзбекконцерт» да янги раҳбар


Исроил ва БАА визасиз режим бўйича келишувга эришди – Газета.uz\nLotinchada 20 октябр 2020, 19:17 Жаҳон\nИсроил ва Бирлашган Араб Амирликлари ўз фуқаролари учун визасиз саёҳат тизимини йўлга қўйиш тўғрисида келишиб олишди, дея хабар берди The Times of Israel нашри.\nБу ҳақдаги битим БАА раҳбариятининг юқори мартабали вакилларини ўз ичига олган делегациянинг Тель-Авивга ташрифи давомида имзоланди. Битимни имзолаш маросимида Исроил бош вазири Биньямин Нетаньяху, АҚШ молия вазири Стивен Мнучин ва БААнинг икки вазири қатнашган.\nБАА Исроил билан визасиз тизим борасида музокаралар олиб борган биринчи араб давлати бўлди.\nШунингдек, хабарга кўра, БАА делегациясининг Исроилга ташрифи давомида бошқа бир қатор битимлар ҳам имзоланган. Жумладан инвестицияларни ҳимоя қилиш, йўловчиларнинг ҳаво қатнови ва фан-технология соҳасидаги ҳамкорлик соҳалари бўйича битимлар тузилган.\nЭслатиб ўтамиз, август ойида Исроил ва БАА муносабатларни яхшилашга келишиб олишган эди. Кейинчалик эса Вашингтонда, Оқ уйда бўлиб ўтган маросимда Исроил, БАА ва Баҳрайн давлатлари муносабатларни тиклаш бўйича келишувларни имзолашди. Бу эса Исроил ва араб давлатлари ўртасида 1994 йилдан буён амалга оширилган илк келишувга айланди.


«Қўқонспирт» АЖ кузатув кенгашининг 2016 йил 13 июндаги мажлис қарорига «Қўқонспирт» АЖ АКЦИЯДОРЛАРИНИНГ ЙИЛЛИК УМУМИЙ ЙИҒИЛИШИ 2016 йил 18 июн кунидан 2016 йил 28 июн кунига кўчирилди. «Қўқонспирт» акциядорлик жамияти акциядорлари диққатига! 2016 йил 28 июн куни соат 10-00 да Фарғона вилояти, Қўқон шаҳри, Муқимий шаҳарчасида жойлашган «Қўқонспирт» АЖ мажлислар залида 2015 йил якунлари натижаларига бағишланган «Қўқонспирт» акциядорлик жамияти акциядорларнинг йиллик умумий ҳисобот йиғилиши бўлиб ўтади.\n1. 2015 йил якунига бағишланган «Қўқонспирт» АЖ акциядорларининг навбатдаги умумий йиғилиши Регламентини тасдиқлаш.\n3. Жамият Кузатув кенгашининг 2015 йилда амалга оширган ишлари ҳамда жамиятни ривожлантириш стратегиясига эришиш бўйича кўрилаётган чора-тадбирлар ва корпоратив бошқарув талабларини бажарилиши бўйича ҳисоботларини тасдиқлаш.\n4. Жамият ижроия органи раҳбарининг 2015 йил якуни бўйича жамиятни ривожлантириш стратегиясига эришиш бўйича кўрилаётган чора-тадбирлар, жамиятнинг молиявий-хўжалик фаолияти якунлари ва бизнес режа бажарилиши тўғрисида ҳисоботини тасдиқлаш.\n5.Жамиятнинг 2015 йил якуни бўйича бухгалтерия баланси, фойда ва зарарлари ҳисоб- варағини тасдиқлаш ҳамда 2015 йил молиявий – хўжалик фаолияти якунлари бўйича олинган соф фойдасини тақсимлаш, дивиденд миқдори, уни тўлаш шакли, тартиби ва муддатларини белгилаш.\n6. 2015 йил якуни бўйича жамият ташқи аудиторининг хулосасини тасдиқлаш.\n7. 2015 йил якуни бўйича жамият тафтиш комиссиясининг хулосасини тасдиқлаш.\n8. Жамият кузатув кенгаши ва ижро органи аъзоларини 2015 йил якуни бўйича рағбатлантириш;\n9. Жамият кузатув кенгаши аъзоларини сайлаш ҳамда уларга ўз вазифаларини бажариб турган давр учун тўланадиган ҳақ ва тўловлар миқдорини белгилаш.\n10. Жамият тафтиш комиссияси аъзоларини сайлаш ҳамда уларга ўз вазифаларини бажариб турган давр учун тўланадиган ҳақ ва компенсациялар миқдорини белгилаш.\n11. Жамият бошқарув раисини сайлаш ва у билан меҳнат шартномасини тузиш.\n12. Жамият ижро органи аъзолари таркибини тасдиқлаш ва улар билан меҳнат шартномасини тузиш.\n13. Жамиятнинг 2016 йил учун тузилган бизнес режасини тасдиқлаш.\n14. Жамиятни ўрта муддатга ва узоқ муддатга ривожлантириш стратегиясини тасдиқлаш.\n15. Корпоратив бошқарув кодексини жорий этиш.\n16. Жамият фаолиятига Корпоратив бошқарув кодекси тавсияларини қабул қилганлиги тўғрисида хабар бериш шаклини тасдиқлаш.\n17. Жамиятнинг ички ҳужжатларини тасдиқлаш тўғрисида:\n- Ички аудит хизмати тўғрисидаги низом;\n- Жамиятнинг Миноритар акциядорлар қўмитаси тўғрисидаги низом;\n- Саноқ комиссияси тўғрисидаги низом;\n- Жамият Уставини янги таҳрирда тасдиқлаш (ёки жамият Уставига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш).\n18. Жамиятда Миноритар акциядорлар қўмитасини ташкил этиш, уларни сонини белгилаш, аъзоларини сайлаш ҳамда тасдиқлаш.\n19. Жамият акциядорларининг 13.06.2015 йилдаги навбатдаги умумий йиғилиш қарорининг 20.1. бандига ўзгартириш киритиш ҳамда 27.11.2015 йилдаги навбатдан ташқари умумий йиғилиш қарорининг 4 ва 5 бандларини қайта кўриб чиқиш.\n20. Жамиятнинг 2014 ва 2015 йил якуни бўйича олинган соф фойдасидан устав фондини оширишга ажратилган қисмини капитализация қилиш орқали жамият устав фондини кўпайтириш. Қўшимча чиқариладиган акцияларнинг сони, уларни жойлаштириш муддатлари ва шартларини белгилаш.\n21. Жамиятнинг қўшимча акциялар чиқарилиш тўғрисидаги қарорини тасдиқлаш;\n22. Акциядорлар ёки уларнинг қонуний ҳуқуқий вориси ёхуд меросхўри даъво қилиш учун белгиланган муддатда талаб қилиб олинмаган 2012 йил якуни бўйича ҳисобланган дивидендларни жамият ихтиёрида қолдириш.\n23. «Zavkom international», «Flottweg SE» ва «VetterTec» компаниялари билан ўзаро боғланган шартномаларни тузиш ва расмийлаштиришни маъкуллаш. Ушбу шартномаларни молиялаштириш учун АТБ “Ўзсаноатқурилишбанки” Қўқон филиалидан умумий нархи 11.402.000,0 (ўн бир миллион тўрт юз икки минг) Евро доирасида (шу жумладан сўм эквивалентида) узоқ муддатли кредит шартномасини тузишни маъқуллаш ва олинадиган кредит шартномаси мажбуриятларини бажаришни таъминлаш мақсадида гаровга қўйиш учун тақдим қилинадиган «Қўқонспирт» АЖга тегишли мол-мулклар рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида.\n24. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2015 йил 4 мартдаги “2015-2019 йилларда ишлаб чиқаришни таркибий ўзгартириш, диферсификация ва модернизация қилинишини таъминлаш чора-тадбирлари дастури тўғрисида”ги ПФ-4707 сонли фармони ижроси бўйича «Қўқонспирт» АЖда буғдой клейковинасини (глютен) ишлаб чиқаришни ташкил этиш лойиҳасини амалга ошириш учун АТБ “Ўзсаноатқурилишбанки” Қўқон филиалидан кредит олиш муносабати билан хамда «Zavkom international», «Flottweg SE» ва «VetterTec» компаниялари билан шартномалар тузиш билан юзага келадиган йирик битимлар тузиш тўғрисида.\n25. Аффилланган шахс билан келгусида жамият томонидан кундалик хўжалик фаолияти жараёнида тузилиши мумкин бўлган битимларни маъқуллаш.\nАкциядорларни рўйхатга олиш 2016 йил 28 Июн куни соат 08-00 дан 09-30 гача амалга оширилади. Акциядорлар йиғилишига жисмоний шахслар шахсини тасдикловчи хужжатлари билан, вакиллари нотариал тартибда тасдиқланган ишончнома билан, юридик акциядорлар эса ишончнома билан келишлари шарт.\nУмумий йиғилишда қатнашиш хуқуқига эга акциядорлар рўйхати 22.06.2016 й холатига тузилади.\nТелефон: (0-373) 551-06-59


Breaking news: "Насаф" легионери жамоадан кетди / CHAMPIONAT.asia\nBreaking news: "Насаф" легионери жамоадан кетди\nТеглар : Славко ЛукичНасаф\n"Насаф" шарафини ярим мавсум ҳимоя қилган сербиялик ўнг қанот ҳимоячиси Славко Лукич расман жамоа билан хайрлашган.\nБу ҳақда сайтимиз ходими Шаҳбоз Беғамов маълум қилди.\nСлавко Лукич ва "Насаф" ўртасидаги шартнома ўзаро келишувга кўра бекор қилинган. Славко Лукич жамоани эркин агент сифатида тарк этди. Бу маълумотни Лукичнинг ўзи сайтимиз ходими Шаҳбоз Беғамовга маълум қилган.\nЭслатиб ўтамиз, бунга қадар Славко Лукичга Жиззахнинг "Сўғдиёна" жамоасидан ҳам қизиқиш бўлаётгани ҳақида хабар бергандик. Шунингдек, "Сўғдиёна" устози Сергей Лушан ҳам Лукични жамоаси таркибида кўришни истаётганини тасдиқлаб, футболчи билан музокаралар олиб борилаётганини маълум қилганди.\nГАЛЕРЕЯ. "Динамо" - "Насаф" 1:1 7\nБобур Давлатов: "Ҳокимни ўғли эмасман, менга жамоада қўшимча имкониятлар йўқ" 27


Рим Папаси журналистикадаги миш-мишларни терроризмга қиёслади\n17:19 / 23.09.2016\nРим папаси Франциск ОАВ орқали тарқатилаётган шов-шувларни терроризмнинг бир кўриниши дея баҳолади. Бу ҳақда 23 сентябрь The Guardian хабар бермоқда.\nПапа италиялик журналистлар гильдиясига мурожаат қилар экан журналистиканинг ҳеч нарсага асосланмаган, ёлғонларга суянган хабарлар ва миш-мишларини терроризм актларининг бир кўринишига қиёслаш мумкин. Бу инсонни сўз билан ўлдиришдек гап, дейди папа.\nШунингдек, понтификнинг таъкидлашича, янгиликлар нашри шундан эҳтиёт бўлиши керак-ки, “уларнинг овозларини барча эшитади ва у жуда хавфли қуролга айланади”. Журналистика одамлар, керак бўлса, бутун миллатни йўқ қилиб юборадиган қуролга айланмаслиги керак.\nРим папаси журналистика


Ҳадис илми билимдони – Зиёвуддин Мақдисий\n- Нояб 15, 2017\nЗиёвуддин Муҳаммад ибн Абдулвоҳид ибн Аҳмад Мақдисий Саъдий Солиҳий ҳижрий 579 йили туғилган. У киши Дамашқ, Бағдод, Исфаҳон, Найсабурий, Ҳаравайн каби шаҳарларга илм талабида ташриф буюрган ва ҳадислар эшитган. Шу билан бирга беш юзтадан кўпроқ олимдан ҳадис ёзиб олган. Бир қанча китоблар тасниф этган, ҳадисларни саҳиҳга, ровийларни адолатли ва адолатсизга ажратган. У кишининг шогирдлари Умар ибн Ҳожиб айтади: “Устозимиз Абу Абдуллоҳ вақтларини уламолар билан ўтказар, шунингдек, ибодатга жуда тиришқоқ эдилар”.\nУ зот кўп илмларни тасниф этган. Ҳадис илмига қизиққани сабабли кўпроқ ҳадис илмида китоблар ёзган. У кишининг машҳур китобларидан бири “Аҳадийсу мухтора”дир. Яна бир аҳамиятли томони шундаки, Зиёвуддин Мақдисий олдин текширилмаган ҳадисларни биринчилардан бўлиб текшириб, саҳиҳ ёки заифлигини аниқлаган. У кишининг саҳиҳ ҳадисларини ҳамма тасдиқлаган. Заркаший айтадиларки: “Зиёвуддиннинг ҳадислари Ибн Ҳиббон ҳамда Имом Термизийларнинг ҳадисларига яқиндир”. Бу китобда асосан, шаръий амалларнинг фазилатлари тўғрисида баҳс юритилади. Асар ўн бобдан иборат бўлиб, биринчи бобда таҳорат ва намоз амалларининг фазилати тўғрисида бахс юритилади. Иккинчи бобда Рамозон рўзасининг фазилати ҳақида, учинчи боб закот амалининг фазилати ҳақида, тўртинчи боб Ислом динининг бешинчи фарзи бўлмиш ҳаж амалининг фазилати тўғрисида, бешинчи бобда Исломдаги никоҳ амалининг фазилати ҳақида, олтинчи бобда Аллоҳ йўлида инфоқ қилиш амалининг фазилати ҳақида, еттинчи боб Қуръони карим фазилати ҳақида кейинги бобда жаноза намозининг фазилати тўғрисида, кейинги бобда илм фазилати ҳақида бахс юритилади. Шу билан бирга бошқа амалларнинг ҳам фазилатлари тўғрисида бахс юритилади.\nБу китоб қайта – қайта чоп этилиб, ундан кўп халқлар фойдаланди. Муаллиф тарғиб-тарҳиб (рағбатлантириш ва қўрқитиш), ахлоқ ва амаллар фазилатида бошқа муаллифлар йўлини тутиб, баъзи лозим жойларни кенгайтирди. Нафсларга таъсир ўтказувчи, қалбларни юмшатувчи солиҳ кишиларнинг ҳикояларига қаттиқ аҳамият берди ва унга янгича илмий фойдалар киритиб, охирги аср машойихлари ҳамда ҳозирги авлод солиҳларининг ҳикоялари қўшилди. Умрини илмга бахшида этган олим ҳижрий 643-йилида вафот этган.\nХалқаро алоқалар бўлими ходими\n2958 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Витр намози ҳақида\tБир ҳадис шарҳи: Ҳаммамиз Унга муҳтожмиз »\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кўзлари намланган ҳолатлар\nЎзбекистон – миллатлараро тотувлик ва диний бағрикенглик юрти\nБағрикенглик- исломий фазилат\nҚиёматли уч дўст\nЗиёрат саёҳат бўлмасин!\nУнутган дўстимга мактуб


Вирусга қарши вакцина билан энг биринчи кимлар эмланиши очиқланди — Sof.uz\nВирусга қарши вакцина билан энг биринчи кимлар эмланиши очиқланди\n30.03 16:08 201 Тиббиёт\n"ZF-UZ-VAC 2001" ва "AstraZeneca" вакцинаси билан энг биринчи кимлар эмланиши маълум қилинди.\nУшбу вакциналар орқали аҳолини коронавирусга қарши эмлашга тайёр, деб айтиш мумкин. Вакциналар бутун республика бўйлаб совуқлик занжирига амал қилган ҳолда жойларга етказиб берилди.\nБугунги кунда Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри ва барча республикадаги 12 та вилоят марказларида вакцина сақлаш омборхоналарида етказиб берилган вакциналар хавфсиз, совуқлик занжирига риоя қилган ҳолда сақланмоқда.\nЖорий йилнинг 1 апрелидан барча вилоят марказлари қолаверса шаҳар марказларида ташкил этилган эмлаш пунктларида 65 ёшдан юқори бўлган шахслар ва улар билан бир қаторда хавф ости гуруҳига мансуб бўлган тиббиёт ходимлари биринчи галда эмланади.\nКоронавирус инфекциясига чалинган беморларни даволаш билан шуғулланадиган тиббиёт муассасалари ходимлари, тез тиббий ёрдам тизими ходимлари, шошилинч тиббий ёрдам тизими ходимлари, юқумли касалликлари шифохонаси ходимлари, коронавирусга лаборатория ташхисоти билан шуғулланадиган лаборатория ходимлари ва бирламчи тиббий-санитария хизмати ходимлари биринчи навбатда бепул эмланиши кўзда тутилган.\nЭмлаш бир пайтнинг ўзида COVAC дастури орқали AstraZeneca вакцинаси ва Хитой билан Ўзбекистон ҳаммуаллифлигида ишлаб чиқарилган ZF-UZ-VAC 2001 вакцинаси билан бошланади. Бу ерда бир тартиб амал қилади. Демак, биринчи эмлашни қайси вакцина билан олган бўлса, ўша шахс иккинчи эмлашни айнан ўша турдаги вакцина олиш билан якунлайди.


x Sor 1\nқ-ойдин китоб ила қасам.\nАлбатта, Биз уни арабча Қуръон қилдик. Шоядки ақл юритсангиз.\nАлбатта, у ҳузуримиздаги она китобдадир, у олийдир, ҳикматлидир. (Уламоларимиз, «она китоб»дан мурод Лавҳул Маҳфуз, деганлар. Демак, Қуръони Карим Аллоҳ таолонинг ҳузуридаги Лавҳул Маҳфузда сақланган. Бу эса, уни Аллоҳ таоло нақадар зўр қадрлаганини кўрсатади.)\nx Sor 2\nНаҳотки сиз исрофчи қавм бўлганингиз учун сиздан юз ўгириб, зикр-эслатмани буриб юборсак?! (Яъни, Қуръонни булар қабул қилмас экан, майли, юраверсинлар, деб уни бошқаларга томон буриб юборсак бўладими?! Йўқ, Бизнинг одатимиз бундай эмас. Асл одатимизни билиш учун ўтган Пайғамбар ва умматларнинг ҳолига бир назар солинг!)\nx Sor 3\nАввалгиларга қанчадан-қанча Пайғамбарлар юбордик.\nx Sor 6\nУлар ўзларига келган ҳар бир Пайғамбарни, албатта, истеҳзо қилганлар.\nБас, Биз улардан кўра кучлироқларни ҳалок қилганмиз. Аввалгиларнинг мисоли (зикр бўлиб) ўтди.\nУлардан: «Осмонлару ерни ким яратган!» деб сўрасанг, албатта: «Уларни азиз ва ўта илмли зот яратган», дерлар.\nx Sor 8\nУ зот сизга ерни бешик қилиб берди ва сизга унда йўллар қилиб қўйди. Шоядки, ҳидоят топсангиз. (Аллоҳ сизга ерни чақалоқнинг бешигидек қулай қилиб, ер юзида йўллар ҳам яратиб қўйди. Шоядки бу ҳақиқатларни тушуниб, инсофга келиб ҳидоят йўлига юрсангиз.)\nУ зот осмондан ўлчов ила сув туширди. Бас, Биз у(сув) ила ўлик юртни тирилтирдик. Сиз ҳам шунга ўхшаш чиқарилурсиз.\nx Sor 10\nУ зот барча жуфтларни яратган ва сизга кемалар ҳамда чорва ҳайвонларидан минадиган нарсаларингизни қилди.\nТоки сиз уларнинг устига ўрнашгайсизлар, сўнгра уларнинг устига ўрнашиб олгач, Роббингиз неъматини эслаб: «Бизга буни бўйсундирган зот покдир. Биз бунга қодир эмас эдик.\nВа, албатта, Биз Роббимизга қайтгувчилардирмиз», дегайсиз. (Инсон маркабга минганда аллақандай бир кўтаринкилик, ғурур ва манманлик пайдо бўлганини сезади. Ана шунда унга маркаб миниш имконини берган зотни эсласа ва шу оятдаги дуони ўқиса, ҳамма нарса ўрнига тушади. Имом Муслим ривоят қилган ҳадисда қуйидагилар айтилади: «Расулуллоҳ (с. а. в.) қачон сафарга чиқиб уловга минсалар, уч марта «Аллоҳ акбар», деб такбир айтар ва қуйидагиларни ўқир эдилар: «Бизга буни бўйсундирган зот покдир. Биз бунга қодир эмас эдик. Ва, албатта, биз Роббимизга қайтгувчилардирмиз». Ё Аллоҳ! Биз сендан бу сафаримизда яхшилик ва тақвони, ўзинг рози бўладиган амалларни сўраймиз. Ё Аллоҳ! Ўзинг бизга бу сафаримизни осон қилгин. Унинг узоғини яқин қилгин. Ё Аллоҳ! Сенинг ўзинг сафардаги соҳибсан. Аҳлиаёлдаги халифасан. Ё Аллоҳ! Мен сендан сафар қийинчиликларидан, турли ёмонликлардан, молу мулк ва аҳлиаёлнинг ёмонликка юз тутишидан паноҳ сўрайман».)\nУлар бандаларидан Унга бўлак (ҳукм) қилдилар. Албатта, инсон очиқ-ойдин ношукрдир. (Аллоҳга Унинг бандаларидан бўлмиш фаришталарни У зотнинг бўлаги-фарзанди деб ҳукм қилдилар.)\nЁки У зот Ўзи яратадиган нарсадан қизлар тутиб, сизларни ўғиллар ила сийладими?\nҚачонки улардан бирортасига, Роҳманга мисол келтирган нарсанинг хушхабари берилса, ғазабга тўлиб, юзи қорайиб кетур.\nЗебу зийнат ичида ўстириладиган ва хусумат пайтида очиқ-ойдин бўла олмайдиган кимсаними?! (Бу оятларда мушрикларнинг, фаришталар Аллоҳнинг қизи, деган эътиқодларига рад келмоқда.)\nУлар Роҳманнинг бандалари бўлмиш фаришталарни аёллар ҳисобладилар. Ёки уларнинг яратилишига гувоҳ бўлдиларми?! Албатта, бу гувоҳликлари ёзилур ва сўроққа тутилурлар!\nУлар: «Агар Роҳман хоҳлаганида, Биз уларга ибодат қилмас эдик», дедилар. Уларда бу ҳақда ҳеч бир илм йўқ. Улар фақат алжирамоқдалар, холос.\nЁки Биз уларга у(Қуръон)дан олдин бир китоб берганмизу улар уни маҳкам тутувчиларми?!\nЙўқ! Улар: «Биз ота-боболаримизни бир динда топдикки, албатта, биз уларнинг изларидан ҳидоят топгувчидирмиз», дедилар.\nХудди шунингдек, Биз сендан илгари ҳам қайси бир қишлоқ-шаҳарга огоҳлантиргувчи юборсак, албатта, унинг зодагонлари: «Таъкидки, биз ота-боболаримизни бир динда топдик ва, албатта, биз уларнинг изларидан эргашгувчилардирмиз», дедилар.\nx Sor 17\nУ (огоҳлантгирувчи): «Агар мен сизга сиз ота-бобонгизни (эътиқод) устида топган нарсангиздан ҳам ҳидоятлироқни келтирган бўлсам ҳам-а?!» деди. Улар: «Биз сиз ила юборилган нарсага кофирдирмиз», дедилар.\nБас, Биз улардан интиқом олдик. Энди назар сол. (Пайғамбарларни) ёлғончи қилгувчиларнинг оқибати қандай бўлди?!\nx Sor 14\nЭсла, Иброҳим отасига ва қавмига: «Мен, албатта, сиз ибодат қилаётган нарсадан воз кечгувчиман.\nМагар мени яратган зотдангина (воз кечмасман). Албатта, У зот мени ҳидоят қилур», деган эди.\nВа бу(сўз)ни у ўз ортидан зурриётига боқий қолгувчи қилди. Шоядки (иймонга) қайтсалар. (Яъни, Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳдан ўзга ҳеч бир илоҳга ибодат қилмаслик ҳақидаги сўзни, бошқача айтганда, «Ла илаҳа иллаллоҳ»ни ўзидан кейин келадиган зурриётлари ичида боқий қоладиган қилди. Шоядки зурриётлари куфр ва ширкдан иймонга қайтсалар.)\nМен эса, анавиларни ва уларнинг ота-боболарини, то уларга ҳақ ҳамда очиқ-ойдин Пайғамбар келгунча фойдалантирдим.\nҚачонки уларга ҳақ келганида, улар: «Бу сеҳрдир ва, албатта, биз бунга кофирдирмиз», дедилар.\nУлар: «Ушбу Қуръон икки шаҳардан (бирида) бўлган улуғ кишига нозил қилинганида эди», дедилар. (Уларнинг жоҳилий ўлчовлари бўйича молу дунёси кўп, мансаби, ҳукми ва султони бор одам «улуғ киши» деб эътироф этиларди. Ана шундай одам Пайғамбар бўлишга лойиқ эди. Ўша пайтда мушрикларнинг бу мақомга номзодлари ҳам бор эди. Маккада ал-Валид ибн Муғийра, Тоифда Урвату ибн Масъуд ас-Сақафий исмли одамлар бўлиб, мушриклар ана шулардан бири Пайғамбар бўлса арзийди, деган фикрда эдилар.)\nЁки улар Роббингнинг раҳматини тақсимлайдиларми? Биз ҳаёти дунёда уларнинг ораларида маишатларини тақсимладик ва баъзилари баъзиларини хизматкор қилиб олишлари учун айримларининг даражаларини айримларидан устун қилиб қўйганмиз. Роббингнинг раҳмати улар жамлайдиган нарсадан яхшидир.\nАгар одамлар бир миллат бўлиб қолишлари (хавфи) бўлмаганда, албатта, Биз Роҳманга куфр келтирадиганларнинг уйлари шифтини ва унга чиқадиган нарвонларини кумушдан қилиб қўяр эдик.\nВа уйларининг эшикларини ҳам, устида ёнбошлаб ётадиган сўриларини ҳам (кумушдан қилиб қўяр эдик).\nВа зебу зийнату безакларни ҳам. Буларнинг ҳаммаси ҳаёти дунёнинг матоҳидан бошқа нарса эмас. Охират эса, Роббинг наздида тақводорлар учундир.\nКим Роҳманнинг эслатмасидан шабкўр бўлиб олса, Биз унга шайтонни яқин қилиб қўюрмиз, бас, у унга доимий ҳамроҳ бўлур.\nАлбатта, у(шайтон)лар йўлдан тўсурлар ва улар ўзларини шак-шубҳасиз ҳидоят топгувчилардек ҳисобларлар.\nТоки ҳузуримизга келганда: «Қани энди мен билан сенинг оранг мағриб ила машриқчалик узоқ бўлса эди. Бас, сен нақадар ёмон ҳамроҳсан», дер. (Аллоҳнинг зикридан шабкўр бўлиб олган ғафлатда юра-юра, бир куни қиёмат қоим қўпиб: «ҳузуримизга келганда», ҳақиқатни англайди ҳамма бало шайтон билан яқинлиги натижаси эканлигини тушуниб етади.)\nЗулм қилганингиз учун бугунги кунда азобга шерик бўлишингиз ҳам ҳеч фойда бермас.\nСен карларга эшиттира олармидинг ёки кўрларни ва очиқ-ойдин залолатда бўлган кимсаларни ҳидоятга сола олармидинг?!\nАгар сени кетказсак ҳам, албатта, Биз улардан интиқом олурмиз.\nЁки Биз уларга ваъда қилинган нарсани сенга кўрсатурмиз. Бас, албатта, Биз уларга (азоб беришга) қодирмиз.\nБас, ўзингга ваҳий қилинган нарсани маҳкам тут! Албатта, сен тўғри йўлдасан.\nАлбатта, у(Қуръон) сенга ҳам шарафдир, қавмингга ҳам. Ва, албатта, сўралурсизлар.\nСендан олдин Биз юборган Пайғамбарларимиздан сўра: Роҳмандан бошқа ибодат қилинадиган илоҳлар қилган эканмизми?! (Дунё тарихида ҳеч бир Пайғамбар Аллоҳдан бошқага ибодат этишга чақирган эмас. Дунёда ҳеч бир Пайғамбар Аллоҳдан бошқа илоҳга ибодат қилган ҳам эмас. Дунёда ўтган ҳамма Пайғамбарлар фақат Роҳман сифатли Аллоҳ таологагина ибодат қилганлар ва одамларни ҳам фақат Аллоҳнинг Ўзигагина ибодат қилишга чақирганлар.)\nБатаҳқиқ, Биз Мусони Ўз оят-мўъжизаларимиз ила Фиръавнга ва унинг аъёнларига юбордик. Бас, у: «Албатта, мен оламлар Роббининг Пайғамбаридирман», деди.\nБас, қачонки у уларга мўъжизаларимизни келтирганда, улар баногоҳ у(мўъжиза)лардан кула бошладилар.\nБиз уларга қайси бир оят-мўъжизани кўрсатсак ҳам, албатта, у ўз шеригидан каттароқ бўлар эди. Шояд (хатоларидан) қайтсалар, деб уларни азоб-ла тутдик.\nУлар: «Эй сеҳргар! Сенга берган аҳдига биноан, биз учун Роббингга дуо қил! Албатта, биз ҳидоят топгувчилардан бўламиз», дедилар.\nБас, қачонки улардан азобни аритсанг, тўсатдан улар (аҳдни) бузарлар.\nФиръавн ўз қавмига: «Эй қавмим! Миср мулки ва мана бу остимдан оқиб турган анҳорлар меники эмасми?! Кўрмаяпсизларми?!\nМен мана бу хор, гапини очиқ баён қила олмайдиган кимсадан яхши эмасманми?\nУнга тиллодан бўлган билакузуклар ташланса ёки у билан бирга фаришталар ҳамроҳ бўлиб келса бўлмас эдими?!» деб нидо қилди.\nБас, у қавмини лақиллатди ва улар унга итоат қилдилар. Чунки улар фосиқ қавм эдилар.\nБас, қачонки улар Бизни дарғазаб қилишгач, улардан интиқом олдик–уларнинг барчаларини жамлаб, ғарқ қилдик.\nБас, уларни ўтмишга айлантирдик ва кейингиларга мисол қилиб қўйдик.\nИбн Марям мисол келтирилган чоқда сенинг қавминг бирдан шодланиб қичқирурлар. (Пайғамбаримиз (с. а. в.) Анбиё сурасидаги «Албатта, сизлар ва Аллоҳдан ўзга ибодат қилган нарсаларингиз жаҳаннам ўтин-тошидирсиз. Сизлар унга киргувчидирсиз» оятини тиловат қилганларида, Абдуллоҳ ибн аз-Забъарий ат-Тамимий исмли мушрик: «Бу биз ва бизнинг олиҳаларимиз учунми ёки ҳамма умматлар учунми?» деб сўраган. Расулуллоҳ (с. а. в.): «У сиз учун ҳамма умматлар учун», дедилар. У: «Шубҳасиз, энди сени енгдим, Каъбанинг Роббига қасам! Насоролар Масийҳга, Яҳудийлар Узайрга, Бани Фулон фаришталарга ибодат қилмайдиларми?! Агар ана ўшалар ҳам жаҳаннамга тушсалар, бизнинг ва олиҳаларимизнинг жаҳаннамда бўлишига розимиз», деди. Шунда Аллоҳ таоло: «Албатта, биздан уларга олдин гўзал сўз ўтганлар у (жаҳаннам)дан узоқлаштирилгандирлар», оятини туширди. «Ибн Марям мисол келтирилган чоқда сенинг қавминг бирдан шодланиб қичқирурлар» ояти билан ўша ҳодисани ёдга солмоқда.)\nУлар: «Бизнинг олиҳаларимиз яхшими ёки уми?» дедилар. Улар уни сенга фақат талашиб-тортишиш учунгина мисол келтирдилар. Зеро, улар хусуматчи қавмдирлар.\nУ фақат бир бандадир. Биз унга неъмат бердик ва уни Бани Исроилга мисол қилдик.\nАгар хоҳласак, ўрнингизга ер юзида халифа бўладиган фаришталар қилиб қўяр эдик.\nx Sor 0\nАлбатта, у(Ийсо) қиёмат соати илми-белгисидир. Бас, сиз у (соат) ҳақида ҳеч шубҳа қилманг ва Менга эргашинг. Мана шу тўғри йўлдир. (Вақти келиб Ийсо қиёмат кунининг белгиси бўлади. Унинг қайта тушишидан қиёмат жуда ҳам яқин қолгани билиб олинади.)\nШайтон сизни ҳаргиз (тўғри йўлдан) тўсмасин. Албатта, у сизга очиқ-ойдин душмандир.\nИйсо очиқ-ойдин мўъжизалар билан келган чоғида: «Батаҳқиқ, мен сизга ҳикматни келтирдим ва баъзи сиз ихтилоф қилаётган нарсаларни баён қилиш учун келдим. Бас, Аллоҳга тақво ва менга итоат қилинглар.\nАлбатта, Аллоҳ менинг ҳам Роббим, сизнинг ҳам Роббингиздир. Бас, Унга ибодат қилинг. Мана шу тўғри йўлдир», деди. (Ийсо алайҳиссалом қавмларига: «Аллоҳ менинг Роббим», деганлар. Аллоҳ менинг отам, деган эмаслар. Демак, Аллоҳ таоло бошқа бандаларга Робб бўлгани каби, Исога алайҳиссалом ҳам Роббдир. Бу ҳақда бошқа гап бехуда.)\nБас, уларнинг орасидан фирқалар ихтилоф қилдилар. Зулм қилганлар ҳолига аламли кун азобидан вой бўлсин! (Ийсо алайҳиссалом Бани Исроилга Пайғамбар қилиб юборилган эдилар. У зот Бани Исроилга уларнинг Мусо алайҳиссалом шариати хусусидаги ихтилофларига барҳам бериш, ягона Аллоҳнинг ибодатига чақириш учун ҳикмат ила келган эдилар. Аммо улар бу чақириққа муносиб жавоб бермадилар. Балки Ийсо алайҳиссаломга қарши чиқдилар. Турли фирқаларга бўлиниб олиб, ҳозиргача ихтилоф қилиб келмоқдалар.)\nУлар фақат ўзлари ҳам сезмай қолган ҳолда (қиёмат) соати келиб қолишини кутмоқдалар, холос.\nЎша кунда тақводорлардан бошқа дўстлар бир-бирларига душмандир. (Қиёмат куни ҳамма ўз оқибатини билгач, гарчи бу дунёда яқин ўзаро дўст бўлса ҳам, бир-бирига душманга айланади. Чунки у дунёда бир-бирларини турли амалларга ундаган дўстларнинг дўзахга тушиб жазо тортишлари аниқ маълум бўлиб қолади. Ана ўшанда, ёмон билан дўст бўлганига афсусланади.\nЭй бандаларим! Бугунги кунда сизга хавф йўқ ва маҳзун ҳам бўлмассиз.\nОятларимизга иймон келтирганлар ва мусулмон бўлганлар.\nЖаннатга киринглар, сизлар ва жуфтларингиз шод бўлурсизлар.\nУларга тиллодан бўлган товоқлар ва қадаҳлар айлантирилур. У ерда кўнгил иштаҳа қиладиган ва кўзлар лаззатланадиган нарсалар бордир. Сизлар у ерда абадий қолурсизлар.\nМана шу қилиб юрган амалларингиз сабабли сизга мерос қилиб берилган жаннатдир.\nСизга у ерда кўплаб мевалар бор, улардан ерсизлар.\nАлбатта, жиноятчилар жаҳаннам азобида абадий қолурлар.\nУ улардан енгиллатилмас ва улар у (азоб)да ноумид ҳолда қолурлар. (Яъни, азоб аҳли жаҳаннамдан ҳеч енгиллатилмайди. Улар ўша азоб ичида ноумид бўлган ҳолларида абадий қолиб кетадилар.)\nБиз уларга зулм қилганимиз йўқ. Лекин улар ўзлари золим бўлдилар.\nУлар: «Эй Молик! Роббинг бизни битирсин!» деб нидо қилдилар. У: «Албатта, сиз туриб қолгувчисиз», деди. (Яъни, дўзахилар ўзларига берилаётган азоблар оғриғи, алами ва шиддатига чидай олмай, дўзах ишларига қараб турувчи Молик исмли фариштага қараб: «Эй Молик! Роббинг бизни битирсин!» дейдилар.)\nБатаҳқиқ, Биз сизга ҳақни келтирдик. Лекин кўпларингиз ҳақни ёмон кўргувчисиз. (Шунинг учун бугунги кунда ушбу аянчли ҳолга тушиб турибсиз.)\nЁки улар бирон ишга қарор қилдиларми? Бас, Биз, албатта, қарор қилгувчимиз.\nЁки улар Бизни уларнинг сирларини (билмайди) ва пичирлашиб қилган маслаҳатларини эшитмайди деб ҳисоблайдиларми? Йўқ! Ҳолбуки, элчиларимиз уларнинг олдиларида ёзмоқдалар.\nСен: «Агар Роҳманнинг боласи бўлганида, мен унга ибодат қилгувчиларнинг биринчиси бўлар эдим», деб айт.\nОсмонлару ернинг Робби, Аршнинг Робби улар қилаётган васфдан покдир.\nБас, уларни қўйиб бер, ўзларига ваъда қилинаётган кунга рўбарў бўлгунларича (ёмонликка) шўнғийверсинлар, ўйнайверсинлар.\nУ зот осмонда ҳам илоҳдир, ерда ҳам илоҳдир. У зот ўта ҳикматли, ўта илмлидир.\nОсмонлару ернинг ва уларнинг орасидаги нарсаларнинг мулкига эга бўлган зот баракотли-буюкдир. (Қиёмат) соати илми Унинг ҳузуридадир. Унгагина қайтарилурсизлар.\nАллоҳдан ўзга илтижо қилаётган нарсалари шафоатга эга бўлмаслар. Магар билган ҳолларида ҳақ шаҳодат берганларгина (эга бўлурлар).\nАгар сен улардан ўзларини ким яратганини сўрасанг, албатта, «Аллоҳ», дерлар. Бас, қаёққа бурилиб кетмоқдалар?!\nУ(Муҳаммад)нинг: «Эй Роббим, албатта, анавилар иймон келтирмайдиган қавмлардир», деган гапини ҳам (билур).\nБас, сен улардан юз ўгир ва: «Сизларга салом бўлсин», дегин. Бас, улар тезда билурлар.


Қатар 2022 йилги футбол бўйича жаҳон чемпионатига қандай тайёргарлик кўрмоқда? – Газета.uz\nҚатар 2022 йилги футбол бўйича жаҳон чемпионатига қандай тайёргарлик кўрмоқда?\n2022 йили футбол бўйича жаҳон чемпионати илк бор Қатарда ва илк бор қиш фаслида ўтказилади. Энг қиммат жаҳон чемпионатида мухлисларни нима кутмоқда, Қатар ташкилотчилик йўлида қандай муаммоларга дуч келди ва жаҳон чемпионатига қандай тайёргарлик кўрмоқда? Буларнинг барчаси ҳақида «Газета.uz» мақоласида батафсил.\nLotinchada 7 сентябрь 2021, 09:00 Спорт Жаҳон\n2022 йилнинг ноябрь-декабрь ойларида Қатарда футбол бўйича жаҳон чемпионати бўлиб ўтади. Салкам бир ой давом этадиган ушбу мусобақа Яқин Шарқда ўтказиладиган тарихдаги илк жаҳон чемпионати бўлади. Шунингдек, футбол бўйича жаҳон чемпионати биринчи маротаба араб дунёсида ўтказилади.\nФутбол бўйича 2022 йилги жаҳон чемпионатига мезбонлик қилиш бўйича Олий қўмитанинг жамоатчилик билан алоқалар бўйича директори Фатма ал-Наймининг айтишича, чемпионатни ўтказиш учун тайёргарлик давомида Қатар 2019 йил ҳолатига кўра 210 млрд доллардан ортиқроқ маблағ сарфлаган. Бу 2018 йилда бўлиб ўтган жаҳон чемпионати учун Россия томонидан сарфланган маблағлардан 18 баробар кўпроқ. Таъкидланишича, Қатар футбол тарихидаги энг қиммат эмас, балки энг юқори даражали жаҳон чемпионатини ташкиллаштиришни ўз олдига мақсад қилиб қўйган.\nЭнг аҳамиятли томони шундаки, футбол тарихида илк бор жаҳон чемпионати қиш фаслида ўтказилади. Ва ниҳоят, илк бор жаҳон чемпионати Европа чемпионатидан бир йил ўтгандан кейин ўтказилади. «Газета.uz» Қатар мамлакатининг 2022 йилда бўлиб ўтадиган футбол бўйича жаҳон чемпионатига қандай тайёргарлик кўраётгани ва футбол мухлисларини нималар кутаётгани ҳақида батафсил маълумот беради.\nҚатар қандай мамлакат?\nҚатар аксарият мамлакатларга нисбатан кичик давлат ҳисобланади ва ер майдони бўйича дунёда 158-ўринда туради (11 586 км²). Солиштириш учун, Қатар Исроилдан икки марта, Хорватиядан 5 марта, Ўзбекистондан эса 40 марта кичикроқ. Мамлакат Арабистон яримороли шимоли-шарқидаги Қатар яриморолида жойлашган бўлиб, Саудия Арабистони ва БАА билан чегарадош ҳисобланади. Қатар чегарасининг катта қисми Форс қўлтиғи сувлари билан ювилади. Қатарда давлат тили — араб тили ҳисобланади, давлат дини — Ислом дини (суннийлик).\n2019 йилги маълумотларга кўра, Қатарда 2 млн 638 минг киши истиқомат қилади. Бутун аҳолининг 90 фоизи айнан пойтахт — Доҳа шаҳрида яшайди. Шунингдек, 2020 йилги маълумотларга кўра, мамлакат ЯИМи 262 млрд долларни ташкил қилади. Аҳоли жон бошига ЯИМ эса 95 минг долларга тенг (дунё бўйича 3-ўрин). Қатарнинг ушбу кўрсаткич бўйича илғор давлатлар орасида эканлигини мамлакатнинг табиий газ, нефт ва нефт маҳсулотларини экспорт қилишда етакчи ўринларда туриши билан изоҳлаш мумкин.\nҚатар абсолют монархия ҳисобланади ва ҳозирда уни амир Тамим бин Хамад ал-Тани бошқармоқда. Шундай экан, 2022 йилда бўлиб ўтадиган футбол бўйича жаҳон чемпионати тўлиқ монархия ҳисобланувчи мамлакатда илк бор ўтказилган ЖЧ сифатида ҳам тарихга киради.\nҚатарда июнь-июль ойларида ҳаво ҳарорати (сояда) 50 даражагача кўтарилиши мумкин. Бундай юқори ҳарорат футболчилар ва мухлисларнинг соғлиғига жиддий зарар етказиши мумкинлигини ҳисобга олган ҳолда, 2015 йили ФИФА 2022 йилги жаҳон чемпионати 21 ноябрдан 18 декабргача ўтказилишини эълон қилди. Шундай экан, тарихда илк бор футбол бўйича жаҳон чемпионати қиш фаслида бўлиб ўтади.\nФото: Қатарнинг пойтахти — Доҳа / Pixabay.com\nДоҳа шаҳри ўз архитектураси билан бироз Дубай шаҳрини (БАА) эслатади. Қатарда кийиниш маданиятига (дресс-код) жиддий эътибор қаратилади, бу борада бу ерда расмий қоидалар мавжуд. Масалан, сиз ҳеч бўлмаганда тиззагача бўлган узунликдаги кийим кийишингиз, елкангизни ёпиб юришингиз керак бўлади. Қисқа қилиб айтганда, Қатарда ўзига жалб этувчи нарсалар (кийимлар, ҳулқ-атвор) хуш кўрилмайди.\nМамлакат фуқаролари жуда шоҳона яшашади: ҳар бирида виллалар, Феррари, яхталар мавжуд. Бироқ бу фақат маҳаллий аҳоли, тахминан 300 минг киши ҳақидаги таъриф. Мамлакатда истиқомат қилувчи ва ишлаш учун келган 2 млн аҳоли, яъни ишчи муҳожирлар (қурувчилар, хизмат кўрсатиш соҳаси ишчилари) бундай бойликларга эга эмас ва улар шаҳар ташқарисида оддий квадрат-уйларда яшашади. Шаҳар архитектураси ҳам ҳолатни тўлиқ кўрсатиб туради: осмонўпар бинолардан иборат кичик шаҳарча минглаб оддий уйчалар билан ўралган.\nФото: Доҳа (шаҳар ва шаҳар ташқариси) / Wikimedia\nҚатарда футбол биринчи рақамли спорт ҳисобланмайди. Бу ерда аҳоли кўпроқ туя пойгаларига қизиқишади. Қатар терма жамоасининг ўзи шу пайтгача футбол бўйича жаҳон чемпионатига чиқа олмаган, 2022 йилда эса Қатар илк бор ушбу мусобақада мезбон сифатида қатнашади. Шундай бўлса-да, Қатар терма жамоаси 2019 йилда бўлиб ўтган Осиё кубоги финалида Японияни (3:1) мағлубиятга учратган ҳолда Осиё чемпиони бўлди.\nМожаролар ва сиёсий блокада\nҚатар футбол бўйича жаҳон чемпионатини қабул қилиш ҳуқуқини 2010 йил 2 декабрда қўлга киритди. Футбол тарихидаги 22-жаҳон чемпионатига мезбонлик қилиш учун 9 та ариза кўриб чиқилган. Қўшма тартибда Испания ва Португалия, шунингдек Бельгия ва Нидерлания, якка тартибда эса Англия, Россия, АҚШ, Япония, Австралия, Индонезия, Мексика давлатлари ЖЧ-2022'ни ўз уйида қабул қилиш учун ариза йўллашди. Мезбонни аниқлаш учун овоз бериш жараёни бир неча тур давом этди. Асосий рақобат АҚШ ва Қатар ўртасида кузатилди. Овоз бериш жараёнининг тўртинчи босқичида Қатар яққол етакчи бўлди ва мезбонлик ҳуқуқига эга чиқди.\nТез орада Қатар ЖЧ-2022'га мезбонлик қилиш ҳуқуқига эга бўлиш учун ФИФА ижро қўмитаси аъзоларига пора берганликда айбланди. Қатар ҳукумати ушбу айбловга раддия билан жавоб берди. 2010−2014 йилларда, бир қатор ОАВлар, жумладан Буюк Британиянинг The Sunday Times газетаси «жаҳон чемпионати сотиб олингани» тўғрисидаги бир неча далилларни келтирди. Масалан, асли қатарлик собиқ ФИФА ижро қўмитаси аъзоси Муҳаммад бин Ҳаммам футбол доирасидаги юқори лавозимларни эгалловчи инсонларга 5 млн долларга тенг ҳажмда бир неча совғалар бергани ва юридик хизматлар кўрсатгани айтилган эди. ФИФА ушбу можаро билан боғлиқ бир неча суд ишларини ёпишга эришди. Бироқ 2015 йил май ойида ушбу коррупциявий можаро авж олди ва ФИФА барчанинг назарига тушди. Швейцария ҳукумати бир неча ФИФА амалдорларини ҳибсга олди. Ушбу можаро ортидан «Россия ҳам мезбонликни сотиб олган» деган шубҳалар пайдо бўлди. Бироқ 2017 йилда Россия коррупцияга алоқадор эмас деб топилди.\nМожаро туфайли 2015 йилда ФИФА раҳбари Йозеф Блаттер ва УЕФА раҳбари Мишель Платини ўз лавозимларини тарк этишди. Блаттернинг айтишича, Қатар фойдасига қарор чиқариши учун Мишель Платинига нисбатан босим ўтказилган ва бу ҳақда УЕФА президенти шахсан Блаттерга ўзи айтган.\n2014 йилда ЖЧ-2022 ҳаттоки АҚШга кўчирилиши ёки мезбонлик қилиш учун овоз бериш жараёни қайта ўтказилиши ҳам мумкин эди. Порахўрлик элементини текшираётган мустақил комиссия эса коррупция ҳолатлари аниқланмаганлигини эълон қилди. Можаролар жуда узоқ давом этди, йиллар ўтгани сайин ЖЧ-2022 ўтказилиш жойини ўзгартириш ҳақиқатдан узоқ кўрина бошлади. Гарчи ушбу мавзу ҳали ёпилмаган бўлса-да, футбол бўйича 2022 йилги жаҳон чемпионатига мезбонлик қилиш ҳуқуқи Қатарда қолди.\nҚатарнинг жаҳон чемпионатига тайёргарлик кўриш даврида яна бир катта можаро юзага келди. Бу сафар Қатарда ишлаш учун келган меҳнат муҳожирларининг ҳуқуқлари бузилганлиги айтилди. 50 даражагача бўлган иссиқ, қум, чанг, оғир жисмоний меҳнат ва яшаш учун ёмон шароитлар эвазига ҳафтасига бор-йўғи 52 доллар маош берилган. Инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари ҳамда ОАВ ходимлари камида 44 нафар қурувчининг ўлим ҳолатлари ва уларга нисбатан ёмон муносабатда бўлингани ҳақида маълум қилишди. Шунингдек, мингдан ортиқ қурувчиларга 7 ой давомида маош, электр ва сув берилмагани айтилган. Ушбу ҳолатлардан кейин Қатар вазиятни назоратга олди, уларнинг олдини олиш учун махсус комиссия тузилди.\n2019 йил август ойида кам иш ҳақи олаётган ишчилар норозилик намойишлари ўтказиб, Қатар кўчаларини тўсиб қўйишди.\n2021 йил февраль ойида The Guardian нашри жаҳон чемпионати учун мезбонлик қўлга киритилганидан бери Қатарда 6500 нафардан ортиқ Ҳиндистон, Покистон, Непал, Бангладеш ва Шри-Ланка давлатларидан келган ишчилар вафот этгани ҳақида хабар берди. The Guardian нашрининг ёзишича, катта эҳтимол билан қурбонлар сони бундан анча кўп. Масалан Кения ва Филиппин оролларидан келган ишчилар орасидаги қурбонлар ҳақида аниқ маълумотлар келтирилмаган. Ушбу мақолага германиялик футбол мухлислари жиддий эътибор қаратди. Мухлислар Германия футбол бирлашмасини Қатарда бўлиб ўтадиган жаҳон чемпионатини бойкот қилишга чақиришди. Норвегия терма жамоаси эса Гибралтарга қарши учрашувда «Инсон ҳуқуқлари — майдонда ва майдондан ташқарида» сўзлари ёзилган футболкада майдонга чиқишди ва шу тарзда ўз норозиликларини билдиришди. Кейинчалик Германия терма жамоаси ҳам шундай чиқиш қилди.\nКоррупция билан боғлиқ муаммолар, об-ҳаво муаммоси, инсон ҳуқуқларининг кафолатланмаганлиги ва минглаб қурбонлар, чемпионатни бойкот қилишга чорловлар ва яна бошқа муаммолар ҳақида Википедияда ҳаттоки алоҳида саҳифа очилган.\n2019 йил ҳисобига кўра, Қатардаги янги стадионлар ва бошқа қурилиш объектларида жами 28 минг нафар ишчи ишлаётган эди. Сўнгги пайтларда бу борадаги статистика эълон қилинмаяпти ва Қатар барча объектларни ЖЧ-2022'гача қуриб, фойдаланишга топширилишига ишонмоқда.\nБундан ташқари, 2017 йилда Ўрта Шарқдаги сиёсий инқироз сабабли Саудия Арабистони, Миср, Бахрайн, БАА ва Яман Қатар билан дипломатик алоқаларни узди. Ушбу инқироз Қатар иқтисодиётига катта зарба берди. Шу пайтгача Қатарга импорт қилинаётган маҳсулотларнинг 80%и Саудия Арабистонидан кириб келган, чунки Қатар ўз қишлоқ хўжалигига эга эмасди. Блокада сабабли Қатар бозорларида катта муаммолар юзага келди. Нефт нархи ҳам бирдан тушиб кетди, озиқ-овқат дўконларидаги расталар эса бўшаб қолди. Эрон ҳукумати қатарликларни озиқ-овқат маҳсулотлари билан таъминлашга тайёр эканликларини билдиришди. 2021 йил январида ушбу блокада тўхтатилди.\nҚатар жаҳон чемпионатига қандай тайёргарлик кўрмоқда?\nҚатар узоқ йиллар давомида чет эллик сайёҳлар учун ёпиқ бўлган ва мамлакатда меҳмонхоналар қурилиши учун талаб деярли катта бўлмаган. ЖЧ-2022 муносабати билан Қатарга 1,3 млн чет эллик мухлислар келиши кутилмоқда, бу эса мамлакат пойтахти Доҳа шаҳри аҳолисидан икки баробар кўпроқ. Шу сабабга кўра, мухлисларни жойлаштириш масаласи жиддий эътиборни талаб этади.\nФИФА талабларига кўра, чемпионатни ўз уйида қабул қиладиган мамлакат меҳмонхоналарда 125 мингта хона тайёрлаб қўйиши лозим. Қатарда эса ариза топшириш вақтида (2010 йил) меҳмонхоналарда 30 мингта хона мавжуд бўлган. Ташкилий қўмита вакилининг таъкидлашича, мамлакатнинг турли ҳудудларида меҳмонларни жойлаштириш учун фан-зоналар ташкиллаштирилмоқда. Айниқса, жаҳон чемпионати учун янги қурилаётган Лусаил шаҳри 200 мингга яқин меҳмонларни қабул қилишга тайёр қилиб қўйилади. Шунингдек таъкидланишича, фан-зоналарнинг кўпчилик қисми ўзига хос чодирлар шаклида ташкиллаштирилади. Ушбу ичи салқин чодирлар Қатар миллий анъаналарига хос тарзда безатилади ва барча қулайликларни ўз ичига олиши кўзда тутилган.\nФутболчилар ва мухлислар стадионларда ўзларини яхши ҳис қилишлари учун қурилишда янги технологиялар қўлланмоқда. Барча стадионларда ҳаво ҳароратини 22 даражадан пастда сақлаш учун хизмат қиладиган ҳароратни назорат қилиш тизими ўрнатилмоқда.\nҚатар ҳуқуматининг таъкидлашича, исталган меҳмонхонадан стадионларгача барча транспортлар орқали, жумладан метро, автобус, трамвай ва троллейбуслар орқали етиб олиш мумкин бўлади.\nШунингдек, Қатар жаҳон чемпионатига ташриф буюрувчи мухлисларнинг мамлакатда бўлишини осон ва қулай қилишда Россия тажрибасини қўллашни режалаштирмоқда. Яъни футбол мухлислари жаҳон чемпионати пайтида Қатарга боришлари ва у ерда бўлишлари учун фақатгина «мухлис паспорти» — Fan ID талаб этилади. Уларга виза олиш талаби қўйилмайди.\nҚатар Ислом дини қоидалари қатъий амал қилувчи мамлакат ҳисобланади. Бу ерда алкоголли ичимлик истеъмол қилиш тақиқланади ва ушбу ҳолат айрим меҳмонларнинг хоҳиш-истаклари билан тўғри келмаслиги мумкин. Ҳукумат бу масалага қуйидагича ечим топди: меҳмонлар учун икки хил турдаги фан-зоналар ташкиллаштирилади — спиртли ичимлик истеъмол қиладиганлар учун алоҳида, бундан сақланадиганлар учун алоҳида.\nҚатарда бўлиб ўтадиган жаҳон чемпионатида мухлислар учун яна битта қулайлик — бир кунда иккита футбол учрашувига ташриф буюриш имкони мавжуд бўлади. Мамлакат майдонининг унчалик катта бўлмаганлиги ва стадионларнинг бир-бирига яқин жойлашуви туфайли, мухлислар сув таксиси (агар стадионга бўлган қисқа йўл сув ҳавзаси орқали ўтадиган бўлса) ёки янги қурилган метрополитен орқали бир учрашувдан иккинчисига етиб боришлари мумкин бўлади.\nЯқин йилларгача Қатарда метро бўлмаган. Футбол байрами учун мухлисларга қулайлик яратиш мақсадида пойтахт Доҳа шаҳрида нолдан бошлаб метрополитен қурилди. 2019 йилда Доҳа метрополитенининг илк учта йўналиши (қизил, яшил, олтин) ишга туширилди. Ҳозирда яна битта йўналиш — кўк линиянинг қурилиши давом этмоқда ва ЖЧ-2022'гача қуриб битказилиши режалаштирилган. Маълум қилинишича, сўнгги йўналиш ҳам қуриб битказилгач Доҳа метрополитени 70 та бекатдан иборат бўлади.\nФото: Доҳа метрополитени. «Мшейреб» бекати / Hufton+Crow\nФото: Доҳа метрополитени. «Ал-Риффа» бекати / Hufton+Crow\nФото: Доҳа метрополитени. «DECC кўргазмалар маркази» бекати / Hufton+Crow\nФото: Доҳа метрополитени. «Қатар миллий кутубхонаси» бекати / Hufton+Crow\nШу пайтгача Қатар аҳолиси орасида жамоат транспортларига талаб унчалик катта бўлмаган. Маҳаллий аҳолининг катта қисми шахсий автомобилларда ҳаракатланишади. Қатар ҳукумати бутун дунёдан меҳмонларни кутиб олиш мақсадида мамлакат аҳолисининг турмуш тарзи ва шаҳар бўйлаб ҳаракатланишини ҳам ўзгартиришга бел боғлади. Мамлакатдаги илк метрополитен йўналишининг (қизил) қурилиш жараёнлари 2013 йилда бошланган.\nЭко шаҳар — Лусаил\nҚатарда футбол бўйича жаҳон чемпионатини муваффақиятли ўтказиш учун нафақат метрополитен ва янги стадионлар, балки бутун бошли янги шаҳар — Лусаил қурилмоқда.\nЛусаил «Qatar 2030» давлат дастурининг муҳим қисми ҳисобланади ва шаҳар қурилиши 2006 йилда бошланган. Бунгача ушбу ҳудуд бўш ётган ва ҳатто хариталарда ҳам бўлмаган. Лойиҳанинг асосий мақсади мамлакат аҳолиси сонини ошириш ва юқори малакали ишчи кучини жалб этиш ҳисобланади. Футбол бўйича жаҳон чемпионати Қатарда ўтказилиши маълум бўлгач, шаҳар қурилиши кескин тезлашади ва бу ерда 80 минг кишилик сиғимга эга Lusail Iconic стадионини қуришга қарор қилишди. ЖЧ-2022'нинг сўнгги (финал) учрашувлари айнан ушбу стадионда ўтказилиши режалаштирилган.\nЛусаил (Lusail) шаҳри замонавий эко-шаҳар сифатида бунёд этилмоқда. Шаҳар Доҳадан 20 км узоқликда, денгиз бўйида жойлашган бўлиб, режага асосан бу ерда деярли ярим миллион аҳолига мўлжалланган мегаполис инфратузилмасини шакллантириш кўзда тутилган.\nШаҳар лойиҳасига ишонадиган бўлсак, Лусаил ЖЧ-2022'гача мана бундай кўринишга эга бўлади:\nФото: Лусаил шаҳар лойиҳаси тақдимотидан.\nШаҳар атмосферасининг ифлосланишини минималлаштириш мақсадида Лусаил шаҳри Доҳа метрополитени ва темирйўллари билан боғланган. Барча туманлар бўйлаб ҳаракатланиш қулай бўлиши учун 4 та маршрут бўйича 36 бекатдан иборат шаҳар трамвай йўли (39 км) йўлга қўйилиши режалаштирилган.\nЛусаил жаҳон чемпионати яқинлашгани сайин катталашмоқда. Шаҳар қурилиш лойиҳасига кўра, бунёдкорлик ишлари 12 босқичда (12 та қурилиш комплекслари) амалга оширилади. Алоҳида босқичлар орасида энг муҳимлари деб Al-Sidra Golf турар-жой мажмуаси, алоҳида кўнгилочар объектларни ўз ичига олган туман, Lusail Iconic Stadium, тиббиёт ва таълим шаҳарчалари ҳамда Qetaifan сунъий оролини келтириш мумкин.\nФото: Лусаил шаҳри (2019−2020) / Flickr.com\nЛусаил шаҳрининг умумий майдони 35 кв.км.ни (баъзи манбаларга кўра 38 кв.км) ташкил қилади ва шаҳар лойиҳасининг умумий бюджети 45 млрд долларга тенг. Ушбу шаҳарда 200 мингга яқин жаҳон чемпионати меҳмонлари жойлаштирилиши режалаштирилмоқда.\nЖЧ-2022 бешта шаҳарда жойлашган 8 та стадионда бўлиб ўтади. Ал-Хор, Лусаил, Ар-Райян ва Ал-Вакра шаҳарларида биттадан, Доҳа ва унинг атрофида эса 4 та стадион жаҳон чемпионати учрашувлари учун тайёрланмоқда. Қатар ЖЧ-2022'га мезбонлик қилиш учун топширган аризасида чемпионат учун 12 та стадион тайёрланиши белгиланган эди. Бироқ мамлакат ташкилий қўмитаси стадионлар сонига ўзгартириш киритди.\nЖаҳон чемпионати доирасида Қатарда гуруҳ босқичида кунига 4 та учрашув ўтказилиши режалаштирилмоқда. 8 та стадион орасидаги бир-бирига энг узоқ бўлган иккита стадион («Ал-Байт» — «Ал-Жануб») ўртасидаги масофа 75 кмни ташкил қилади. Энг яқин масофа эса 5 км (Education City — «Ал-Райян»).\nЖАР, Бразилия ва Россияда бўлиб ўтган жаҳон чемпионатлари мисолида кўриш мумкинки, ЖЧ учун қурилган стадионлар ўз вазифасини ўтаб бўлгач, қуруқ қолиб кетади. Яъни стадионлар тўлмайди, оқибатда эса зарарига ишловчи лойиҳа деб топилади. Айниқса Қатар каби кичик майдонга эга ва аҳоли сони унчалик кўп бўлмаган мамлакат учун кўпсонли стадионлар фойдаланилмай қолиб кетиш эҳтимоли бор. Қатарликлар ушбу масаланинг ечимини топишди: қурилаётган стадионларнинг кўпчилиги модулли тузилмалардан иборат бўлади. Яъни ЖЧ тугагач, стадионлар сиғимини камайтириш, олиб ташлаш ва стадион қисмларини бошқа жойга кўчира олишади. Қатар чемпионат тугагач, 170 мингта ўриндиқни олиб ташлашни ва Африкадаги мусулмон давлатларга топширишни режалаштирган.\nЛусаил шаҳридаги стадион ЖЧ-2022'нинг асосий футбол майдони бўлиши режалаштирилган. Бу ерда жаҳон чемпионатининг финал учрашуви билан биргаликда 10 та ўйин бўлиб ўтади. Стадион янги қурилаётган шаҳарнинг қоқ марказида жойлашган.\nСтадион қурилиши 2017 йилда бошланган ва 2021 йил охирига қадар битказилиши режалаштирилган.\nФото: Лусаил стадионининг лойиҳаси / ЖЧ-2022 ташкилий қўмитаси.\nСиғими: 80 минг киши.\nЖойлашган шаҳри: Лусаил.\nДоҳа марказидан узоқлиги: 20 км.\nЛойиҳа муаллифи: Foster + Partners.\nЖаҳон чемпионати тугагач эса Қатар стадиондан бошқа мақсадларда фойдаланишни режалаштирган. Стадион қайта жиҳозланиб, ички ҳудуд фуқаролар фойдаланиши учун ижтимоий объектлар билан тўлдирилади. Стадионда мактаб, турар-жойлар (юқори ярус тўлиқ ўзгартирилади), кафе, ресторанлар ҳамда тиббий клиникалар пайдо бўлади. Қайта жиҳозлаш жараёнида ажралиб қолган қисмлар (стадионга мўлжалланган тузилмалар) бошқа инфратузилмаларга йўналтирилади.\n«Халифа» ҳалқаро стадиони\n«Халифа» стадиони Қатарнинг энг тарихий стадиони ҳисобланади, у 1976 йилда қурилган. ЖЧ-2022 учун стадион қайта таъмирланиб, объектга совутиш тизими ва 12 мингта қўшимча ўриндиқ ўрнатилди. «Халифа» стадионида 3-ўрин учун ўтказиладиган учрашув билан бирга 8 та ўйин бўлиб ўтади.\nФото: Khalifa International / AFP.\nСиғими: 68 минг киши.\nЖойлашган шаҳри: Доҳа.\nДоҳа марказидан узоқлиги: 11 км.\nҚуриб битказилган: 2017 йил (реконструкция).\n«Ал-Байт» стадиони кўринишидан араб меҳмондўстлиги рамзи ҳисобланувчи «байт ал-шаар» чодирини эслатади. Айнан ушбу стадионда ЖЧ-2022 нинг очилиши маросими ва илк учрашуви бўлиб ўтади. «Ал-Байт» стадионида жами 9 та учрашув ўтказилади. Ушбу стадион ўзининг очиб-ёпиладиган томига эга.\nФото: «Ал-Байт» стадионининг ташқи кўриниши / AFP.\nФото: «Ал-Байт» стадиони.\nСиғими: 60 минг киши.\nЖойлашган шаҳри: Ал-Хор.\nДоҳа марказидан узоқлиги: 46 км.\nҚурилиш ишлари бошланган: 2014 йил.\nҚуриб битказилган: 2020 йил.\nЛойиҳа муаллифи: Dar Al-Handasah.\nЖаҳон чемпионатидан сўнг стадионни «Ал-Хор» футбол клуби эгаллайди. Шунингдек, стадион инфратузилмасига савдо маркази, овқатланиш жойлари, спорт зали ва спорт-тиббиёт маркази қўшилади.\n«Рас Абу Абуд» стадиони\nБу стадион жаҳон чемпионати якунлангач тўлиқлигича «йўқ бўлиб кетади». Ушбу стадион жаҳон чемпионатлари тарихидаги илк йиғиб олинадиган, юк контейнерларидан (денгиз контейнерлари) ташкил топган стадион бўлади. «Рас Абу Абуд» стадионида жами 7 та учрашув ўтказилади.\nФото: «Рас Абу Абуд» стадионининг лойиҳаси / ЖЧ-2022 ташкилий қўмитаси.\nФото: «Рас Абу Абуд» стадионининг қурилиш жараёни / ЖЧ-2022 ташкилий қўмитаси.\nСиғими: 40 минг киши.\nДоҳа марказидан узоқлиги: 7 км.\nҚурилиш ишлари бошланган: 2018 йил.\nЛойиҳа муаллифи: FIA Fenwick Iribarren Architects.\nСтадион 2021 йил охирига қадар қуриб битказилиши режалаштирилган.\n«Education City» стадиони\n«Education City» стадиони билим ва инновациялар маркази ҳисобланувчи Qatar Foundation`нинг қоқ ўртасида жойлашган бўлиб, арена Қатарнинг етакчи илмий ва ўқув муассасалари билан ўралган. ЖЧ-2022'да «Education City»да жами 8 та ўйин ўтказилади. Ушбу стадиондан келажакда талабалар ва ўқитувчилар фойдаланиши режалаштирилган. «Education City»нинг очилиш маросими 2020 йилнинг 15-июнида онлайн кўринишда бўлиб ўтди. Маросим COVID-19 пандемияси даврида, тиббиёт соҳаси ишчиларига бағишланган ҳолда ўтказилди.\nФото: «Education City» стадионининг лойиҳаси / ЖЧ-2022 ташкилий қўмитаси.\nФото: «Education City» стадионининг ички кўриниши / ЖЧ-2022 ташкилий қўмитаси.\nДоҳа марказидан узоқлиги: 13 км.\nҚурилиш ишлари бошланган: 2016 йил.\nҚуриб битказилган: 2020 йил, июнь.\nЖаҳон чемпионати тугагач, ушбу стадионнинг ҳам ўридиқлари 20 минг кишига камайтирилади, ажратиб олинган қисмлар эса спорт инфратузилмасига муҳтож бўлган мамлакатларга юборилади. «Education City» маҳаллий аҳоли, шу жумладан, талабалар ва ўқитувчилар учун асосий марказга айлантирилиши режалаштирилган. Бу ерда кейинчалик конференц-заллар, савдо зоналари, соғломлаштириш маркази ва иккита мактаб қурилади.\n«Ал-Тумама» стадионининг дизайни араб дунёси учун анъанавий бўлган бош кийим — гаҳфиядан илҳомланиб яратилган. Ушбу стадион ЖЧ-2022 доирасида жами 8 та учрашувни қабул қилади.\nФото: «Ал-Тумама» стадионининг ҳозирги кўриниши / ЖЧ-2022 ташкилий қўмитаси.\nДоҳа марказидан узоқлиги: 12 км.\nҚурилиш ишлари бошланган: 2017 йил.\nЛойиҳа муаллифи: Arab Engineering Bureau.\nСтадион 2021 йил охирига қадар қуриб битказилиши режалаштирилган. «Ал-Тумама» стадионининг тақдири ҳам ҳудди «Education City»никига ўхшаш, жаҳон чемпионати тугагача, ўриндиқлар сони 20 мингтагача камайтирилади ва бўш қолган ҳудудларда турли хил спортлар билан шуғулланиш учун ижтимоий марказ яратилади.\n«Ал-Райян» стадиони собиқ «Аҳмад бин Али» номли стадион ўрнида қурилган ва айнан шу сабабга кўра, бу стадионни «Аҳмад бин Али» стадиони деб ҳам аташади. Янги арена қурилишининг ўзига хос хусусияти шундаки, қурилиш учун эски мажмуанинг қайта ишланган материалларидан фойдаланилган. Ушбу майдонда ЖЧ-2022'нинг 7 та учрашуви бўлиб ўтади.\nФото: «Ал-Райян» стадиони / ЖЧ-2022 ташкилий қўмитаси.\nЖойлашган шаҳри: Ал-Райян.\nДоҳа марказидан узоқлиги: 22 км.\nРеконструкция тугаган: 2020 йил.\nЛойиҳа муаллифи: Ramboll.\nЖаҳон чемпионати тугагач, ушбу стадиондаги ўриндиқлар сони ҳам икки баробар қисқартирилади. Стадион атрофидаги майдонни эса крикет ва футбол ареналари, болалар майдончаси, очиқ спорт зали, теннис корти, сув спорти маркази ва югуриш йўлакчалари билан жиҳозланган бутун бир спорт кластерига айлантириш режалаштирилган.\n«Ал-Жануб» стадиони ЖЧ-2022 учун нолдан бошлаб қурилган биринчи стадион ҳисобланади. Мухлисларни қуёш нурларидан сақлаш мақсадида, ушбу стадион учун усти очиб-ёпиладиган тузилма лойиҳалаштирилган. Стадион том қисми ёпилгач, мухлислар иссиқ ҳаводан қийналмасликлари учун стадион бўйлаб совутиш тизими ўрнатилган. «Ал-Жануб» стадионининг очилиш маросими 2019 йил 16 май куни бўлиб ўтган.\nСтадион дизайнини яратишда Қатарнинг «дхоу» деб номланувчи анъанавий қайиқларининг елканларидан илҳомланилган. «Ал-Жануб» стадиони ЖЧ-2022'нинг 7 та учрашувини қабул қилади.\nФото: «Ал-Жануб» стадиони / ЖЧ-2022 ташкилий қўмитаси.\nЖойлашган шаҳри: Ал-Вакра.\nДоҳа марказидан узоқлиги: 23 км.\nҚурилиш ишлари тугаган: 2019 йил, май.\nЖаҳон чемпионатидан сўнг, стадион 20 мингта ўриндиққача қисқартирилади ва «Ал Вакра» маҳаллий клуби учун янги уй стадионига айлантирилади. Стадион яқинида велосипед ва югуриш йўлаклари, ўйин майдончаларини ўз ичига олган «Ал -Жануб» боғи мавжуд. Кейинчалик бу ерда бозор, масжид ва мактаб ҳам қурилади.\nҚатар ФИФА билан биргаликда барқарор ривожаниш стратегиясини ишлаб чиқишда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш масалаларига асосий эътиборини қаратди. Қатар 2022 йилги жаҳон чемпионати тарихдаги энг экологик тоза чемпионат бўлишини ваъда қилмоқда.\nвақтинчалик қувват генераторлари сонини оптималлаштириш;\nкераксиз материаллар сонини камайтириш;\nэкологик тоза технологиялардан фойдаланиш;\nжаҳон чемпионати пайтида туристик ва хизмат сафарларини камайтириш;\nэнергия самарадорлигини оширувчи ва чиқиндиларни камайтирадиган материалларни сотиб олиш;\nэлектр транспорти: метро, электр автобуслар (сотиб олинган) ва трамвайларни йўлга қўйиш;\nстадион ва машғулот майдонлари яқинида дарахтлар ва ўсимликлар экиш (тахминан 850 000 кв.м).\nҲозирда Қатарда чиқиндиларнинг атиги 10 фоизи қайта ишланади, лекин 2022 йилга келиб бу кўрсаткични 15 фоизга етказиш режалаштирилган. Шунингдек, Қатарда мухлислар учун чиқиндиларни саралаш учун махсус қутилар ўрнатилади. Қатарнинг бу борадаги стратегияси билан бу ерда танишиш мумкин.\nСўнгги маълумотларга кўра, Қатар ўз уйида бўлиб ўтадиган жаҳон чемпионатига фақат COVID-19'га қарши вакциналарни қабул қилган меҳмонларни киритишини эълон қилган.\nНазарбек Назаров, «Газета.uz» 6 254\n#футбол бўйича жаҳон чемпионати