ФОЙДАЛИ ВИТАМИНЛАР ва уларнинг зиёнлари « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nФОЙДАЛИ ВИТАМИНЛАР ва уларнинг зиёнлари\n08 May 2012 - 21:03\nВитаминлар лотинча vita-хаёт ва амин-HN группа дормон-дори одам, хайвон ўсимликлар организмининг хаёт фаолиляти учун зарур моддалардир.\nВитаминнинг кашф этилиши рус олими Н.И.Лунин номи билан боғлиқ. У озиқ-овқат маҳсулотларида ҳаёт учун зарур бўлган қандайдир бошқа моддалар (озиқ фактрлари) борлигини 1880-й тажрибада исботлаб берди. Н.И.Лунин қаймоғи олинмаган сут билан боқилган оқ сичқонларнинг соғлом ва яхши ўсганлигини сут таркибидаги асосий моддалар аралашмаси яъни оқсил казеин ёғ сут қанди, туз ва сув аралашмаси билан боқилган оқ сичқонларнинг эса нобут бўлганлигини аниқлаган. “Витамин” терминни поляк олими К.Футк 1912-й таклиф этди.\nВ организмга асосан озиқ овқатлар билан киради. Уларнинг баъзилари ичакда микроорганизмлар таъсирида синтезланади. Лекин хосил бўлган Витамин миқдори организмни эхтиёжини тўла қондира олмайди. Витаминннинг биолигик ахамияти моддалар алмишинувига ростловчи таъсир этишдан иборат. Витамин организмда содир бўладиган кимиёвий рекцияларни кучайтиради. Организмнинг озиқ моддаларини ўзлаштиришга таъсир кўрсатади. Хужайраларни нормал ўсишига ва бутун организмни ривожланишига ёрдам беради. Организмда ферментлар таркибига кириб уларни нормал функцияси ва активлигини таминлайди. Шундан қилиб организмда бирор витамин етишмаса ёки бутунлай йўқ бўлса моддалдар алмашинуви бузилади. Озиқ-овқатда витамин етишмаганда кишининг меҳнат кобилияти пасаяди. Организм касалликларга хамда ташқи мухитнинг таъсирига бардош бера олмайди. Витамин етишмаслиги ёки мутлоқа бўлмаслиги натижасида авитаминингиз ёхуд гипавитаминоз келиб чиқади.\nВитамин етишмовчилигига овқат рационида витамин кам бўлмаслигига эмас, балки уларнинг ичакда сўрилиши тўқималарга етказиб берилиши ва биологик актив формага айланишининг бузилиши хам сабаб бўлади. Шундай қилиб организмда витамин нормал ўзгариш сиклининг бузилиши витамин етишмовчилигига олиб келади. Меъда ва 12 бармоқ ичакнинг яра касаллиги, колит, жигар касаллиги ва б. Кўпгина касалликларда витамин ҳазм бўлиши бузилади ва эндоген витамини етишмовчилиги пайдо бўлади.\nВ. Дастлабки пайтларда турли хил етишмовчилиги касалликларини даволашда қўлланилган (к. витамини билан даволаш) 20-аср ўрталаридан витамин билан даволаш миқёси анча кенгачди. Бундан ташқари, В. Озиқ-овқатларни витаминлаштиришда хам кўплаб қўлланила бошлади. Эндиликда чорвачиликда ҳам емларни витаминлашга катта эътибор берилмоқда. Лекин баъзи витаминнинг физиологик талабдан ортиқроқ ишлатилиши ёмон оқибатларга олиб келиши – гипервитаминозга сабаб бўлиши мумкин.\nДастлаб В. шартли равишда лотин алифбосининг бош ҳарфлари : А, В, С, Д, Е, Р ва х.к билан белгиланган. Кейинчалик витаминларнинг кимёвий тузилишига биноан халқаро ягона номи қабул қилинди. В. сувда эрийдиган, ёғда эрийдиган ва витаминсимон бирикмаларга ажралади. Бир қатор В.нинг 1 модда шаклида эмас бир-бирига яқин бир қанча бирикмалар шаклида учраши аниқланган. В.дан ташқари арганизмда турли ўзгаришларга учраб В.га айланадиган моддалар – провитаминлар ҳам маълум. Провитаминларга каратинлар (провитамин А ), витамин Д.га айланадиган баъзибир стеринлар (эргострин, 7 –дегидрахолестрин ва бошқалар ) киради. Тузилиши жихатдан В.га яқин кимёвий моддар ҳам бор. Бироқ бу витамин аналоглари организмга таъсир қилиши туфайли антивитаминлар деган ном олган. Баъзи моддалар ( антибиотиклар сульфаниламитлар ва б.) антивитаминлардир.\nСувда эрийдиган витаминлар.\nАскарбад кислатаси (витамин.С) моддалар алмашинувида айниқса оқсиллар ўзгартирилишида, бириктирувчи тўқималарни нормал холдатда тутиб туришда ва тикланишда муҳим аҳамиятга эга. Организмда витамин. С етишмаса қон томирлари деворининг ўтказувчанлиги ортади, тоғай ва суяк тўқималари сикриктураси бузилади, лавша (цинга) касаллиги рўй беради организмда аскарбад кислатаси хосил бўлмайди ва тўпланмайди. Организм ўзига зарур бўлган витамин С.ни (катталарнинг 1 кунлик эхтиёжи 60-108 мг, болаларники 30-70мг )озиқ-овқатлар б-н олиб туради. Витамин .С савзавот ва меваларда бўлади. Организмнинг витамин С га бўлган кундалик эхтиёжи карам, картошка, кўкпиёз, помидор ва б хисобига қондирилади.\nАскарбат кислата кўк чучук қалампир, қизил қалампир, қора смародина, хрен, қулупнай, шовул, лимон, апельсин,ва бошқа кўпгина ўсимлик маҳсулотларида анчагина миқдорда бўлади. Аскарбат кислатанинг таъбиий концентрати наъматакдир (100гр қуритилган наъматак мевасида 1500 мг гача витамин С бор). Наъматак қоқиси ажойиб витамин С манбаи, айниқса қиш ва кўкламда у жуда қадрланади. 10-12 соат тиндириб қўйилган наматак қайнатмасида (200 мл қайноқ сувга 1 ош қошиқ наматак солинади).Организмнинг бир суткалиик эхтиёжини қондирадиган миқторда витамин С бўлади. Аскорбинат кислата синтетик усулда хам олинади.У парашок ачитки гулкоза билан биргаликда таблетка холида чиқарилади.Аскорбант кислата турли поливитамин препаратлари таркибига киради.Озиқ-овкат махслотлари узоқ сақланганда ва нотўғри пиширилганда таркибида витамин камаяди. Мас ош кўк 1 кун турса аскорбин кислатани 40-60 % си йўқолади гарчи сувга солиб қўйилса хам арчилган сабзавотдаги витамин.С тез парчаланиб кетади. Олма 3 ой сақланганда 16 %, 6 ой сақланганида 25 %, 1-йидлда дастлабки кундагига нисбатан 50 %гача. Лимон ва апельсин эса 10 ойда 10 %дан 30 %гача аскорбат кислатани йўқотади. Сабзавот тузланган ва сиркаланганда ҳам витамин С парчаланиб кетади.\nМахсулотларни пиширишга тайёрлаш жараёнида улардаги аскорбин кислатани 1 қисми йўқолади. Маз картошка арчилганда 16-22 % витамин С йўқолади. Картошка ва савзавотлдар қайнаб турган сувга солинса улардаги витамин С бутунлай сақланиб қолади\nСовуқ сувга солинса 25-35 % витамин С нобуд бўлади картошка пюреси зебиганка ва каклет таёрлашда 80-90 % витамин йўқолади. Арчилмаган картошкадан витаминлар бутунлай сақланиб қолади. Карам қайнатилганда 20-50 % аскарбин кислота парчаланади.\nБаргли савзавотлар (исмалоқ, салат, шовул ) қопқоғсиз идишда (сувда) қайнатилганда 70 % , қопқоғли идишда қайнатилганда 8-12 % витамин С йўқотади. Витамин С кислатали мухитда яхши ишқорли мухитда сақланади. Савзавотлар димлама пиширилганда уларда 80 % га яқин аскарбин кислата нобуд бўлади. Савзавот шўрва қайта иситилганда витамин С айниқса кўп парсаланади. (хар гал иситилганда 30 % чамаси витамин С йўқолади) тайёр шўрвани иссиқ плита устида қолдирмаслик лозим. Картошка шўрва пишириш жараёнида 50 % аскарбин кислата йўқолса иссиқ плитада 3 соат турганда 20-30 % 6 соат турганда деярли хамма витамин С йўқолади. Витамин С металл таъсирида парчаланиб кетади. Овқатга идишдан 1 оз миқдорда металл (мис, қўрғошин, рух ва б) юқи тушиб қолса хам аскорбин кислатани хам парчалаб юборади. Шунинг учун калайланмаган ва лакланмаган метал идишда овқат таёрлаш ярамайди. Савзавот маҳсулотлари алюминий ва зангламайдиган металлдан ишланган идишда пиширилганда В парчаланмайди.\nВитамин С игна баргли дарахт игна баргларидан, оққайин жўка, йўнгичка беда баргларидан тайёрлаш мумкин. 1 кг тозаланган, ювилган ва майдаланган кўк масса шиша ёки сирли идишга солинади ва 1, 5 – 2 ,0 л сув қуйиб, сирка кислота қўшилади.\n(1 л сувга 2 г ўткир сирка кислота хисобида), идишнинг қопқоғини ёпиб 1 сутка сақлаб қўйилади, кейин дамлама докадан сузиб ўтказилади. 100 мл шундай дамлама одамнинг витамин С га бўлган 1 суткалик эхтиёжини қондиради. Кўк масса дамламасини иссиқ усулда тайёрлашда кўк масса барглари бутунлигича совуқ сувда ювилиб идишга жойлаб устидан қайнақ сув қуйиб 15-30 минут қайнатилади. Тайёр дамлама докадан сузиб ўтказилади.\nВ группа витаминлари.\nВитамин В1 (тиамин), витамин В2 (рибофлавин), витамин В3 ёки витамин РР (никотин кислота ), витамин В5 (пантотенат кислота), витамин В6 (придоксин), В9 (фолат кислата) ва витамин, В12 (цианкобаламин) нинг одам учун амалий аҳамияти катта.\n1. Тиамин (витамин В1) организмда углеводлар алмашинувида 1 чи даражали аҳамиятга: овқатда углеводлар ортиқ бўлса, уларни ўзлаштириш учун тиямин кўпроқ талаб қилинади. Тиамин бўлмаса, полиневрит касаллиги рўй беради. Организмга тиамин озиқ –овқат билан киради. Ичак микроорганизмлари ёрдамида организмда қисман тиамин хосил бўлади, лекин бу организмнинг тиаминга бўлган эхтиёжини қоплай олмайди.\nОрганизмнинг витамин В1 бўлган 1 суткалик эҳтиёжи катталарда 1,3-3,5 мг ни, болаларда 0,3-1,7 мг ни ташкил этади. Витамин В1 етишмовчилиги ичак перисталътикасининг сусайишига, ич қотишига, мускуллар бўшашишига жисмоний ва руҳий иш қобилиётининг пасайишига олиб келади. Организмда бу витамин бўлмаса ёки етишмаса, нерв системасининг оғир касаллиги-бери-бери пайдо бўлади. Тиамин организмга озиқ-овқатлар билан етарли миқдорда кириб турса ҳам хироник алкоголизм, қандли диабед, меъда-ичак йўли касалликларида унинг етишмовчилиги янада кўпайиши мумкин баъзи бир дори моддалар (мас:антибиотиклар,) организмда тиамин активлигини пасайтириб издан чиқаради.\nВитамин В1 кўпкина озиқ-овқат маҳсулотлари таркибига киради. Ачитқиларда , айниқса қуруқ пиво ачитқисида (100 гда 5мг ), нон квасида кўп бўлади. Ғалла ва дуккакли ўсимликлар донида ва баъзи бир ҳайвон маҳсулотларида (жигар, буйрак, юракда ) ҳам анча миқдорда тиамин бор. Тиамин асосан доннинг муртаги ва қобиғи ( кепаги ) да бўлади. Олий нав ун тайёрлашда у эланиб, кепаги чиқитга чиқарилади, бунда ун таркибидаги тиамин миқдори камайиб кетади. Соя гречиха ва жавдар ёрмаси, макка жўхори ва б.да тиамин кўп бўлади. Маҳсулотлар пиширилганда тиамин кам миқдорда парчаланади, у таом шўрвасига чиқади: қовурилганда ҳам тиамин деярли йўқолмайди. Қуруқ озиқ-овқат маҳсулотлари сақланганда тиаминга зарар етмайди.\n2. Рибофлавин (витамин В2) ўсиш жараёнида қатнашади ва ўстирувчи факторларга киради. Оқсил, ёғ ва углеводлар алмашинувида иштирок этади. Марказий нерв системаси холатига ростловчи таъсир кўрсатади. Кўз мугуз пардаси, тўр пардаси, гавҳаридаги моддалар алмашинувига таъсир этади, ёруғликни сезишга ва ранг ажратишга ёрдам беради. (қ кўриш): болалар организмининг ўсиши ва ривожланишига таъсир кўрсатади. Рибофлавин организмга озиқ-овқат билан киради. Унга бўлган 1 суткали эхтиёж катталарда 1,5-3,0 мг ни, болаларда 0,4-2,0 мг ни ташкил этади. Овқатда либофлавин етишмаса, оғиз бурчаги лаб ёрилади ( қ лаб бичилиши) соч тўкилади, коньюнктивит ва блефарит юз беради. Витамин В2 асосан ҳайвон маҳсулотлари-тухум, пишлоқ, сут, гўштда хамда ғалла ва дуккакли ўсимликлар-ерёнғоқ, соя, ясмиқ, кўк нохотда бўлади, ачитқи ва сутда кўп, нок, шафтоли, памидор, сабзи, лавлаги , гулкарам ва исмалоқда ҳам бор.\nРибофлавин ультрабинафша нурлари таъсирида жуда сезгир, шунинг учун витамин препаратлари (парашок ва таблеткалар) ни ва рибофлабинга бой озиқ-овқат маҳсулотларини қуёш нури тушмайдиган жойда сақлаш керак. Овқат маҳсулотларини тайёрлаш ва пиширишда витамин кўп нобуд бўлмайди.\n3. Никотин кислота (витамин РР, В3 ) ҳужайраларнинг нафас олишида, оқсиллар алмашинувида қатнашади, организмда ўсимлик оқсилларининг хазм бўлишини тезлаштиради. Маъданинг секрет ва харакат функциясини нормаллаштиради, меъда ости бези ишлаб чиқарадиган секретция ва шира таркибини яхшилайди, жигар ишини нормаллаштиради. Соғлом катта ёшдаги одамнинг бу витаминга бўлган 1 суткали эхтиёжи 14-28 мг ни, болаларда 4-19 мг ни ташкил этади. Организмда никотин кислота етишмаса пеллагра касаллиги рўй беради. Никотин кислота медидсинада фақат шу касалликни даволаш ва олдини олишда эмас балки бошқа 1 қатор касалликларни даволашда ҳам яхши наф беради. Лекин уни врач рухсати билан кабул қилиш керак. Бу витамин ичилганидан бир неча минут ўтгач кишини юзи қип-қизариб ловуллаб кетади ва иссиқ юздан бошқа органларга тарқалади. Никатин кислата уй парандаси гўштида мол, бузоқ гўшти жигари буйрагида ачитки груч кепаги буғдой муртагида кўп бўлади. Никатин кислата яхши сақланиши ва пазандачилик ишловига чидамлигиг жихатидан бошқа витаминлардан устун туради. Юқори темпратурада қайнатиш қовуриш мақсулотлардаги никатин кислатага таъсир этмайди. Ёруғлик кисларод хово ишқорли таъсирига бардошли.\n4. Пиридоксин (витамин В6) оқсил ва ёғнинг нормал ҳазм бўлишини таъминлаб, азот алмашинувида муҳим роль ўйнайди. Катта ёшдаги кишиларнинг бу витаминга бўлган 1 суткалик эҳтёжи 1,5-3,0 мг, болаларда 0,4-2мг. Организмда пиридоксин етишмаса, болалар ўсмай қолади, меъда-ичак иши бузилади, камқонлик юз беради. Ҳомиладорларда стоматит, юз, бўйин, бош терисининг яллиғланиши, қўзғалувчанлик, уйқусизлик кузатилади.\nПиридоксин кўпгина ўсимлик ва ҳайвонлар маҳсулотида, мас:қуруқ пиво ачитқиси, кепак, арпа, тариқ, маккажўхори, нўхат, картошка, сабзи, лавлаги, мол жигар, бузоқ ва қўй гўшти, тухум, сигир сутида учрасада, кам миқдорда бўлади. Шу билан бирга, оддий шароитда одамда витамин В6 етишмовчилиги сезилмайди. Киши организми учун зарур миқдордаги пиридоксин ичак бактериялари таъсирида ҳосил бўлади. Антибиотиклар ва сульфаниламид препаратлари қабул қилинганда ичак микроорганизмлари шикастланади ва пиридоксин анча камаяди. Шунинг учун бу дори моддаларини врач рухсатисиз ичмаслик керак. Пиридоксин кислота, ишқор, юқори т-ра таъсирига чидамли, лекин қуёш нури таъсирида парчаланади. Маҳсулотла қайнатилганда пиридоксинга зарар қилмай, узоқ вақт (айниқса, иссиқда) сақланганда пиридоксин тез бузилади.\n5. Пантотенат кислота (витамин В5) моддалар алмашинувида муҳим роль ўйнайди. Нерв системаси ҳамда буйрак усти ва қалқонсимон безлар ишини нормаллаштиради. Соғлом одамнинг бу витаминга бўлган суткалик эхтиёжи 10 мг га яқин. Табиатда жуда кенг тарқалган. Ўсимлик ва ҳайвон тўқималарида кўп миқдорда бўлади.\n6. Фолат кислота (витаминВ9) баъзи аминокислоталар алмашинувида ва ситезида, шунингдек нуклеин кислоталар синтезида қатнашади, кўмикнинг қон яратиш функциясини кучайтиради, витамин В12 нинг яхши ўзлаштирилишига ёрдам беради. Катта ёшдаги одамнинг витамин В9 га бўлган 1 суткалик эҳтиёжи 0,2 мг, болаларда 0,04-0,2 мг, ҳомиладор аёлларда 0,6 мг, эмизикли оналарда 0,6 мг. Организмда фолат кислота етишмаса, кучли камқонлик, меъда-ичак функцияси сезувчанлигининг бузилиши рўй беради.\nФолат кислота ўсимлик ва ҳайвон маҳсулотларида, айниқса жигар, буйрак ва яшил баргларда кўп. Ичак микроорганизмлари фолат кислотани кўп миқдорда синтезлайди. Бу кислота пазандалик ишловида тез парчаланади. Суюқ таом тайёрлашда сабзавот ва гўштдаги витамин В9 нинг 70-90 % йўқолади.\n7. Цианкобаламин (витамин В12) юқори биологик актив моддалар жумласига киради. Метионин, нуклеин кислаталар синтезида ва қон яратилиши жараёнида қатнашади. Организмда витамин В 12 етишмаса , камқонлик, пайдо бўлади. Соғлом катта ёшли одамнинг бу витаминга эхтиёжи 3,0 мкг ни, болаларда 0,3-3,0мкг. Организмга овқат билан киради. Цианкобаламин мол жигарида айниқса кўп. Медицинада чорвачилик ва парандачиликда кенг қўлланилади.\nЁғда эрийдиган витаминлар:\n8. Ретинол (витамин А) таъбиатда кенг тарқалган. Ўсимлик тўқималарида провитамин А (организмда ретионалга айланадиган каротиноид пигментлар) ҳолида учрайди. Кўриш пигментлари ҳосил бўлишида қатнашиб организмнинг нормал ўсишини кўзнинг турли даражадаги ёруғлик нурига мослашишини таъминлайди. Организмда ретинол етишмаса, тери қуришиб оқаради, қипиқланади, мугузланади, унда майда ташмалар пайдо бўлади, терининг йиринлик касалликлари авж олади, соч қуриб хира бўлиб тўкила бошлайди, тирноқ мўртлашиб қолади.\nЁруққа қарай олмаслик, шабкўрлик, конъюнктивит, блефаритга асосан витамин А етишмаслиги сабаб бўлади. Катта ёшдаги соғлом кишининг ретинолга бўлган суткалик эхтиёжи 1,0 мг болалар ва ўсмирларда 0,4-1,0 мг. Провитамин А (каротин) ўсимликларда, айниқса уларнинг яшил баргларида кўп. 25-50 г исмалоқ, қизил қалампир ёки петрушка, ёки 50 г ўрик, шивит (укроп), сабзи, шовул катта ёшдаги кишининг витамин Ага бўлган суткалик эхтиёжини қондиради. Витамин А хайвон ва балиқ жигарида, балиқ мойида айниқса кўп. Витамин А ва каротин маҳсулотларини кансервалаш ва таом тайёрлаш жараёнида яхши сақланади.\nРетинол фармацевтика саноатида драже ёки мойли концентрат холида чиқарилади.\n9. Кальциферол (витамин Д ) моддаларининг минерал алмашинувига, суяк хосил бўлишига таъсир кўрсатади. У болаларнинг ёшлик чоғида яний скелетининг жадал ўсиши суякланиши даврида айниқса зарур. Организмда витамин Д етишмаса рахит касаллиги пайдо бўлади. Соғлом катта ёшдаги кишининг витамин Д га бўлган суткалик эхтиёжи 100 МЕ, болаларда 100-140 МЕ, Тунец стрека ва б. Балиқлар мойи кальциферол манбаи хисобланади. Озиқ-овқат маҳсулотларида бу витамин кам бўлади. Одам организмида витамин Д теридаги провитаминга қуёш нури таъсир этишидан провитамин эса холестриндан ҳосил бўлади. Витамин Д терида бошқа органларга тарқалиб асосан жигар ва қон плазмасида тўпланади. Гўдак ва ёш болаларда витамин Д етишмовчилигининг олдини олиш мақсадида унинг препаратлари буюрилади. Лекин уларни фақат врач рухсати билан қабул қилиш керак, чунки бу препаратларни ортиқча улуши организм функциясининг бузилишига сабаб бўлади (қ . Гипервитаминозлар.).\n10. Токоферол (витамин Е ) биологик таъсири турлича бўлган 7 витаминдан иборат группа. Мускул фаолиятини ва жинсий безлар ишини кучайтиради, ички органларда ёғда эрийдиган барча витаминлар айниқса ретинол тўпланишига ёрдам беради. Катта ёшдаги соғлом кишиларда витамин Е га бўлган суткалик эхтиёж 12-15 МЕ болаларда 5-10 МЕ ўсимликларнинг яшил қисми хамда мойида бўлади. Кунгабоқар мойининг аҳамияти катта чунки ундаги токоферонлар жуда актив витамин Е чидамли бўлиб, 170 g\nгача қиздирилганда ҳам ультрабинафша нурлар таъсирида ҳам парчаланмайди. Унинг препаратлари турли касалликларда врач руҳсати билан буюрилади.\n11. Филлохинон (витамин К) қон увишининг асосий фактори организмдан витамин К етишмаганда турли органлар ( бурун, милк, меъда-ичак ва бошқалар) дан қон кетишиши кузатилади. Катта ёшдаги кишида витамин К га бўлган суткалик эхтиёж 0,2-0,3 мг, хомиладорларда 2-5 мг, гўдакларда 0,001-0,012 мг. Филлохинон карам, исмалоқ, қичитқи ўтнинг яшил қисмида бўлади. Юқорида айтиб ўтилган В.дан ташқари, организм учун зарур бўлган бошқа биологик актив моддалар (витаминсимон бирикмалар) ҳам бор. Буларга биофлавоноидлар, холин, инозит, липоат, орот, пангамат, парааминбензоат кислотари ва б. моддалар киради.\n12. Биотин (витамин Н)организмда етишмаса, ёғ безларининг фаолияти бузилади. Бундай ҳолатда сочлар тез оқаради ва тўкилади. Бу витамин жигарда, бўлка нонда, ёнғоқ, кунгабоқар, каноп ёғида, гуручли овқатларда, жўхорида бўлади.\n13. Цитрин (витамин Р) етишмаслиги туфайли капиллярлар мўртлашиб қолади, бу эса қон кетишига олиб келади (бавосир, бачодондан қон кетиши ва бошқалар), киши тез чарчайдиган бўлиб қолади, оёқлари оғрийди. Р витамини қалампир, наъматак, петрушка, қоар смородина, бодом, лимон, апелсин, мандарин, кўк чой ва бошқаларда бўлади. У инсон қон томири деворларини мўрт бўлиб қолишидан асрайди, қон босимини (хафақон) тушуриш хусусиятига ҳам эга.\nСаломатлик керак бўлса\nАмерка олимлари охирги 2008-2009 йиллардаги изланишларига асосан тасдиқларики поливитаминлардан иборат қўшма дори –дармонлар бу вақтни ва маблағни бекорга сарфлашдир АҚШ тиббиёт шурналида чоп этилган маълумотларга қараганда олимлар витамин истеъмол қилишни яхши кўрадиган 50 ёшдан 79 ёшгача бўлган 162000 Америка аёллари кундалик овқат рационини ўрганиб чиқишган.\nСиэтилда жойлашган саратон касалликларини ўрганиш марказида ишлайдиган биокимё бўйича доктор Мэриан Ньюкаузер ушбу текширишларни раҳбари эди. Афсуслар бўлсинки бир неча йиллик кузатишлар шуни кўрсатганки дорихоналардаги мултивитаминларни доимий равишда қабул қилиш саратон касаллигини энг кўп тарқалган турларининг хавфини камайтирмади. Шу билан бирга аср вабоси деб номланган юрак касалликлари ҳам хеч қандай таъсир кўрсатмади.\nОлимларнинг фикрича сутда эрийдиган витаминлар кўп бўлиб кетса ҳам (С, В1, В2, В6, ва бошқалар) у организмдан тўғридан-тўғри чиқариб юборилади. Ёғда эрийдиган витаминлар эса (А, Д, Е, К, ) 1 чи навбвтда жигарга чўкади. Натижада бу холат ёмон асоратларга олиб келиши мумкин.\nВитаминлар- бу алмаштириб бўлмайдиган овқат моддаларидир. Лекин улар организмда синтез қилинмайди шунинг учун биз уларни ташқаридан оламиз. Хозирги даврда одамлар, айниқса аёллар кам харакат бўлиб кам энергия сарфлайдиган ва шунинг оқибатида кам овқат ейдиган бўлиб қолган. Шу сабабли овқат орқали уларнинг организмига янада кам витаминлар сўрилмоқда.\nМисол: В1 витаминининг 1кунлик меъёрини 1кг қора нондан, С витаинини эса 6 дона сабзавот ва мевалардан олиш мумкин. Лекин бундай иш тутиш тўғри эмас. Шунинг учун одамлар қўшимча витаминлар хар-хил биологик аралашмаларни қабул қилишади.\nАйрим одамлар табий холда витамин қабул қилишдан кўра сунъий усулда тайёрланган витаминларни афсал кўришади. Хақиқатдан эса фармацевтик саноат чиқараётган витаминлар овқатларда бор витаминларни ўзгинасидир. Бундан ташқари сунъий витаминларнинг организмга қабул қилинишини овқат маҳсулотларидагига қараганда анча яхшидир.\nВитаминларнинг тўла сўрилишига нима тўсқинлик қилади?\n1) Алкаголь ичимликлар-улар организмдаги А, В1, грухини шу билан бирга кальцийсининг, калий темир магнини, ювиб олиб чиқиб кетади.\n2)Никатин-витамин А, С, Е ва селен микроэлементини парчалаб ташлайди.\n3) Кофакаиннинг кўплиги – бу кунига 4-5 пиёла эрийдиган кофе витамин В, РР –никотин кислотаси, темир, калиий, цинк, кальцийнинг сўрилишига тўсқинлик қилади.\n4) Аспирин –организмда В, С, А гуруҳидаги витаминлар миқдорини камайтиради, шу билан бирга калий ва кальций етишмовчилиги ҳосил бўлади. Ухлатадиган дори воситалари А, Д, Е, В12 витаминларининг сўрилишини қийинлаштиради, кальций миқдорини эса кучли пасайтиради.\nВитаминлар ҳақида жуда кўп ишлар қилинган бўлсада, халигача табиат жумбоғи саналади. Аммо нима учундир уларнинг қайси бири организмда ўзи ҳосил бўлади, иккинчи эса йўқ. Нима учун моддалар алмашинуви бузилади? Бу каби саволларга ҳали аниқ 1 жавоб йўқ. Шунга қарамай, ҳар бир витамин озиқ-овқат маҳсулоларида учрайди ва ҳар биринин ўзига хос ўрни бор.\nА-нафас олиш йўллари касалликларига қаршилик кўрсатади, касаллик муддатини қисқартиради, суяк, тери, сочлар, тиш ва мулклар саломатлигини сақлайди. Ҳуснбузар , чипқон ва ҳар хил ярали касалликларни даволайди. Балиқ мойи, жигар, сабзи, сариқ ва яшил сабзавотлар, сут маҳсулотлари, тухум ҳамда сариқ меваларда бўлади.\nВ1-асаблар, мушаклар, юрак фаолиятини меъёрлаштиради. Тиш оғриғини босади. Углеводлар хазм бўлишини осонлаштиради.\nҚуруқ хамиртуруш, сули, ёнғоқ, бутун буғдой, сабзавот, сут маҳсулотларида учрайди.\nВ2- бўй ўстириш ва хотирани тиклаш, терини соғлом сақлаш, соч, тирноқ, ва кўриш қобилиятини яхшилайди. Сут, буйрак, ачитқи, пишлоқ, кўкат, балиқ, тухум таркибида бўлади.\nВ5 –асаб ва тери касалликларида қўлланилади. Қариликнинг олдини олади. Жигар, буйрак, юрак, карам, сут, қовун маҳсулотларида учрайди.\nВ12-қон алмашинувини яхшилайди. Қувватни ошириб, асаб тизимини сақлайди. Болаларда иштаҳа очувчи ва бўй ўстирувчи саналади.\nМол гўшти, тухум, сут, пишлоқ таркибида бўлади.\nВ13-қарилик аломатларидан огоҳ этади. Хотирани тиклашда ёрдам беради. Қатиқ, зардоб ва илдизмеваларда учрайди.\nС-яра ва куйган жойларнинг тез битиши, холестерин миқдорини камайтиради, вирус ва бактериялардан сақлайди, қон ивишини камайтиради. Умрни узайтириш билан бирга аллергенлар таъсирини камайтиради. Цитрус ва резавор мевалар, яшил сабзавотлар хамда гулкарам, помидор ва картошка таркибида бўлади.\nД-кальций ва фосфорга бой бўлиб, суяклар ва тишларни мустаҳкамлашда ёрдам беради. Шамоллашдан ҳимоя восита сифатида ҳамда кўз шиллиқ пардасининг яллиғланиши (конъюктивитни)даволашда ишлатилади балиқ мойи, сут маҳсулотлари қуёш нурида бўлади.\nЕ-хужайлар қаришнинг олдини олади. Ўпканинг ифлосланишини камайтиради. Уйиган қонларни тарқатади, куйган терини тиклайди,. Қон босимини туширади. Хомилани сақлайди. Сўя ўсимлик ёғи кўкатлар тухум каби маҳсулотларда учрайди.\nҒ-холестерин миқдори ошишининг олдини олади, тери саломатлигини сақлайди. Кайфиятни кўтаради. Юрак кафолатни яхшилайди, вазн камайтиришда ёрдам беради. Ўсимлик мойи кунгабоқар, ёнғоқ, бодом каби маҳсулотларда бўлади.\nК-қон тақсимланишини яхшилайди, ички қон қуйилишидан огоҳ этади. Қатиқ, балиқ мойи, соя ёғи, кўкатлар хамда тухум сариғида учрайди.\nР-капилер томирлар деворларини хамда милкларини мустахкамлайди, организмнинг имфекцияга чидамлилигини оширади. Ўрик, гилос, гиречка ҳамда ситрус меваларида бўлади.\nАлбатта шифокарнинг тавсиясисиз одамлар катта дозаларга эга бўлган витамин комплксларини ичишга ўрганиб қолишган. Бу эса жигар хасталикларини келтириб чиқаради.\nШунинг учун хар қандай витаминни фақат шифокор маслахати билангина қабул қилиш керак.\nСунъий витаминлардан имкон қадар эхтиёт бўлиш лозим. Чунки улар хаёт учун хавфли ва зарарлидир. Айниқса уларнинг миқдорини ошириб истеъмол қилиш саломатлик учун катта хавф туғдиради.\nА-жигар, соч тўкилиши, кўнгил айниши, кўриш қобиличтининг йўқолишига олиб келиши мумкин.\nВ1, В2-бош оғриғи чиззакилик, юракнинг нотекис уриши ва уйқусизлик касалликларини келтириб чиқаради.\nВ3-жигар фаолиятининг издан чиқишига олиб келади, айниқса 40 ёшдан сўнг.\nВ6-катта миқдордагиси асабларга зарар етказади.\nВ9-тери қуриши ва тўкилишига сабаб бўлади.\nВ12-катта дўзаси буйрак ва жигар фаолиятига салбий таъсир кўрсатади.\nС-аллергия, диарея касалликларини келтириб чиқаради.\nД-бош оғриғи, жиззакилик, чарчоқ, иштахасизлик ва диарея касалликларини келтириб чиқаради.\nЕ-қон касалликлари мавжуд бўлган беморларга тавсия этилмайди.\nОлимлар иштахани нормаллаштирадиган витаминларни аниқладилар. Яқиндагина ишха йўқлигини шифокорлар, одатда, вегетатив, дистония. Ошқозон яраси борлигига, бўкиб ейишни эса асаб бўшлиги ва ироданинг йўқлигига йўяр эдилар. Аммо Мюнхен унверситетидаги биокимё олимлмри шуни тасдиқладиларки, қорин очиш хиссиётининг шаклланишига айрим витаминлар ва микробелементлар тақчиллиги сабаба бўлар экан. Уларнинг организмдаги танқислиги, хатто соғлом бўлган одамларда хам иштаханинг пасайишига олиб келар экан.\nБундай моддаларда С витамини, цинк, темир, йод, ва селен кирар экан. Шундай экан, иштахангиз йўқ бўлса хам ёрдам сифатида қуйидаги озиқ-овқат маҳсулотларини тотиб кўришингиз мумкин.\n-апельсин, грефрут, ширин балгар гаримдориси (С витаминига бой )\n-кўм-кўк салатнинг бир нечта барги, нордон кўк олма (темир моддасига бой)\n-рангли карамдан тайёрланган овқат, исмалоқ (темир моддаси кўп)\n-денгиз маҳсулотларидан салат (йод, селенга бой)\n-ўстирилган буғдой ёки сули (селен моддаси кўп)\nАгарда иштаха карнай бўлса ва тана вазни ортиқча бўлмаса, тез-тез ананас еб туриш фойдали бўлади. Бунинг сабаби, унинг таркибидаги фермент бромилин оқсилларни парчалайди. Ўзбекистонда қовунларни ширини одамни ўзига маҳлиё қилади. Шу билан бирга унинг таркибидаги папаин ферменти модда алмашинувини тезлаштирар экан.\nНаъматакнинг кўкарган баргидан териб олиб, сояда қуритилади. Чой каби дамлаб ичилади.\nНаъматакнинг қуруқ мевасидан 20 г ни совуқ сувда ювиб, устига ярим литр қайноқ сув қуйилади. 10 дақиқа оғзи ёпиқ ҳолда сув буғида қиздирилгач, кечқурун термосга солинади. Озроқ шакар қўшиб, кунига 3 маҳал ярим стакан ичилади. Дамлама салқин жойда 2 кунгача сақланади.\nНаъматак мевасидан 3 қисм, брусника мевасидан 1 қисм, газанда баргидан 3 қисм олиб, устига 1 стакан қайноқ сув қуйилади. 10 дақиқа қайнатилгач, 4 соат ўраб дамлаб қўйилади. Кунига 3-4 маҳал ярим стакандан ичилади.\nҚаймоқ энг серқувват ва тўқтутар неъмат ҳисобланади. Бинобарин, 100 г қаймоқ киши организмига 1 кунлик қувват беради, чунки унда ҳамма турдаги дармондорилар мавжудлигини аниқлаган.\nОддий четаннинг қуруқ мевасдан 1 ош қошиғи устига 1 стакан қайноқ сувқуйилади ва 1 соат дамлаб қўйилади. Кунига 2-3 маҳал А ва Р дармондорилари етишмаслигида ичилади.\nСабзи, наъматак меваси, қуритилган сабзи ва газандадан 3 қисмдан олинади ва 1 қисм қора смородина қўшиб аралаштирилади. Чой каби дамлаб ичилади.\nХом лавлагини қирғичдан ўтказиб, шиша идишга тўлдирилади, устига ароқ қуйиб, 12 кун қоронғу жойда сақланади. Овқатдан олдин 1 қадахдан куч тўплаш учун ичилади.\n300 мл қайноқ сувга 2 ош қошиқ асал, 1 кг сабзт шарбати ва 1 дона лимон шарбатидан қўшиб, аралаштирилади. Кун давомида 3-4 маҳал ичилади.\nҚора смородина ва наъматак меваларидан тенг миқдорда олиб, 2 чой қошиғи устига 2 стакан қайноқ сув қуйилади ва 1 соат дамлаб қўйилади. Докадан сузиб олгач, таъмга қараб озроқ шакар қўшилади. Кунига 3-4 маҳал ярим стакандан ичилади.\nҚорағайнинг майдаланган баргидан 4 стакани устига 2 стакан совуқ сув қуйилади. Унга 2 чой қошиқ эритилган хлорид кислота ва 1 ош қошиқ сирка қуйиб, 3 кун қоронғу жойда сақланади. Вақти-вақти билан аралаштириб турилади. Сузиб олгач, кунига 1 стакандан ичилади.\nҚизилқонўт баргидан 1 ош қошиғи устига 1 стакан қайноқ сув қуйиб, ярим соат дамлаб қўйилади. Сузиб олгач, кунига 3-4 маҳал 1 ош қошиқдан ичилади. Бу ўсимлик дармондорига бой бўлгани учун унинг хўл баргларидан салат тайёрлаш мумкин.\nЖавдар кепагидан 1 ош қошиғи устига 1 стакан сув қуйиб, 1 дақиқа қайнатилади ва 1 соат тиндириб қўйилади. Кунига 3 маҳал овқатдан олдин, ярим стакандан дармондорилар етишмаслигида ичилади.\nБрусника мевасидан 2 қисм, газанда баргидан 3 қисм, наъмат мевасидан 3 қисм олинади. Шу йиғмани аралаштириб майдалаб, 4 чой қошиғи устига 1 стакан қайноқ сув сифатида ярим стакандан ичилади.\nАсалари муми қон алмашинувини ва мушлар фаолиятинияхшилайди, тишни тозалаб, милкни мустаҳкамлайди.\nПетрушкани қадимги мисрликлар мардлик гиёҳи, деб таърифлашган. Қадимги Румда жангчиларга уруш олдидан петрушка беришган, чунки унда бир қатор дармондорилар билан бирга инсонга жасурлик бағишловчи апеол моддаси мавжуд.\nНаврўзгул гулининг қуруқ ўтидан 1 ош қошиғи устига 1 стакан қайноқ сув қуйилади ва ярим соат ўраб дамлаб қўйилади. Организмда С ва А дармондорилари етишмаганда кунига 3 маҳал 0, 3 стакандан, овқатдан ярим соат олдин ичилади.\nФойдаланган адабиётлар: Саломатлик энциклопедияси.\nА.Н.Саттаров Т.Р.Абдурахманов “Дардинга давоман”\nНортош Ўлжабоева “Халқ тобобати хазинасидан жавохирлар”\nА.Н.Саттаров “Дард кўп-давоси ундан кўп”\nМалҳам ҳалқ табобат маркази\nРаҳбари Саттаров Абдуқодир Нурмуҳаммад ўғли


Мия тадқиқоти ҳамда унинг илоҳий битиклар билан уйғунлиги | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n18:00 10.02.2019 1991\nМазкур соҳада жуда кўп изланишлар ҳамда тадқиқотлар олиб борилмоқда. Миянинг тилсимли жумбоқларини ечиш мақсадида кенг миқёсдаги илмий лойиҳаларга катта маблағлар сарфланмоқда. Мия тадқиқотининг фан сифатида намоён бўлишида америкалик невролог олим Eric Kandelнинг 1960 йилларда бошлаган илмий тадқиқоти асос бўлган. У замондоши Charlez Sherrington (1857-1952)нинг неврология асослари юзасидан фикрларига таянган ҳолда изланишлар олиб борган. Harry Grundfest (1904–1983), Колумбия университети неврология фанлари профессори билан бирга бу соҳада аҳамиятга молик янгиликлар ва илмий тушунчаларни фанга тақдим этган. Юксак хизматлари учун 2000 йилда Нобел мукофотига сазовор бўлишининг ўзи ҳам Эрик Канделни бу соҳа етакчиси сифатида таърифлашимизга асос бўла олади. 1970–80 йилларга Германияда ҳам мия тадқиқоти юзасидан юксак қизиқишлар ила илмий изланишлар авж олди. Gerhard Preiß, Gerard Friedrich, ҳозирги кунда Manfred Spitzer, Gerald Hüther каби бир қанча олимлар бу соҳанинг янада тараққий ва такомиллашувига хизмат қилиб келишмоқда.\nМия шундай аъзоки, у ҳайратга соладиган вазифаларни бажара олса-да, жуда кам эътироф қилинади. Ақлга сиғиши мушкул бўлган улкан топшириқ ва функцияларни осонликча уддалаши ҳақида кўпчилик фикрлаб ҳам кўрмайди. Содда усулда эътироф этадиган бўлсак: икки киши хиёбон бўйлаб сайр қилаяпти. Бу ҳолатда мия ҳеч қандай қийинчиликсиз танамиз мувозанатини сақлаб, олдинга қараб ҳаракат қилишимизга, юра олишимизга масъул бўлади. Бунда албатта визуал система – кўз ҳам тўсиқлардан ўтиб, тўғри йўлни топишимизга ёрдам беради. Бир вақтнинг ўзида биз ёнимиздаги ҳамроҳимизни эшитиб ва яна тушуна оламиз. Унинг сўзларига мувофиқ миямиздаги шу мавзуга оид хотира ва тасаввурларни гавдалантира оламиз ва яна бевосита унинг саволларига жавоб ҳам берамиз. Буларнинг ҳаммаси, ҳаракат, кўриш, эшитиш, ҳис қилиш, сезиш, хотирлаш, гавдалантириш, ўйлаш ва жавоб бериш функциялари бир вақтнинг ўзида содир бўлади. Юқорида санаб ўтилган вазифаларни замонамизнинг энг сўнгги моделидаги компьютерига ҳам бир вақтда юклаш мушкуллик туғдиради. Айниқса, гапириш тизими жуда нозик ҳамда тез хато қилишга мойил бўлади. Мия эса уни ҳам юқорида санаб ўтилган функциялар билан бир қаторда бажара олади. Бир кичик тана аъзосининг, арзимас ватт энергия қуввати сарфлаш эвазига бир талай мураккаб вазифаларни бир вақтда уддалай олиши ҳайратланарли эмас-ми? Унинг бу каби мукаммал ишлашининг сири нимада? Нима учун компьютер мияга тенглаша олмайди? Мия тадқиқоти шу каби саволларга жавоб излаш билан шуғилланади.\nмия илм-фан тадқиқот\nАллоҳни зикр қилишнинг инсон миясига таъсири\n09:00 03.05.2019 1916


Қонун ва ҳаёт » "Оқдарё овози" газетаси\n“БАХТИМИЗ - ЈОМУСИМИЗ”\nМустақиллик туфайли халқимизнинг тамомила янги, инсон манфаатларини, ҳақ-ҳуқуқини ҳимоя қилувчи чинакам демократик Конституциясини яратишдек улкан тарихий имконият вужудга келди. Биз эса ўз Конституциямизга мувофиқ яшаб, меҳнат қилаётганлигимиз, янги жамият қуриш йўлидан бораётганимиз баробарида Асосий Қонунимизни пухта ва мукаммал ўрганиб боришимиз лозим. Бу борада айниқса, ўсиб келаётган ёш авлод онгига Бахтимиз Қомусининг ҳар бир моддаси ва бандини сингдириш биз педагогларнинг биринчи галдаги вазифамиздир. Негаки, ёш ўғил-қизларимиз она Ватанни севиш, унга муносиб ворис бўлиб етишиш билан бир қаторда ўзларининг ҳуқуқ ва бурчларини ҳам билишлари зарур.\nБош Қомусимизнинг 28 йиллик байрами мамлакатимизнинг барча жабҳаларида кўтаринки кайфиятда нишонланди. Шунингдек, бизнинг 29-умумтаълим мактабимизда ҳам ушбу байрам уюшқоқлик билан ўтказилди. Байрам муносабати балан ташкил этилган турли хил тадбирларда айниқса, 5-“Б”, 6- “Б”, 7-“А” синф ўқувчилари фаол иштирок этишган-лигини алоҳида тилга олиб ўтиш жоиз.\n“Бахтимиз - қомусимиз” мавзусига бағишлаб ўтка-зилган ушбу тадбирларда мактабимиз ўқувчилари ўзларининг она Ватан ҳақидаги шеърлари, оҳанг-рабо ашула ва рақслари билан барчани манзур этишди. Шунингдек, мамлакатимизнинг Мустақилликка эришган йиллари ва ҳозирги тинч-фаровон ҳаётимизнинг Бош Қомуси ҳисобланган Конституциямизнинг аҳамияти, Ўзбекистонимизнинг бугунги кундаги нуфузи халқаро майдонда ошиб бораётганлиги деворий газеталар, ўқувчиларнинг саҳна чиқишлари орқали акс эттирилди.\nБир сўз билан айтганда, Конституция фуқароларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари мажмуасидир. Уни билиб ва амал қилиб яшаш инсоннинг кундалик турмуши ва оилавий фаровонлигининг калитидир. Жамиятда ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтириш, хусусан Конституциямизнинг муҳим жиҳатларини ёшларимизга ўргатиш биз педагогларнинг бугунги кундаги асосий вазифаларимиздан биридир.\n29-умумий ўрта таълим мактаби ўқитувчиси.


23 яшар Диана Еникеева ортида унинг эри Егор кичкина ўғли билан қолди.\nСамарқанд вилоят, Каттақўрғон туманидаги 42-мактаб ўқитувчиси Диана Еникееванинг ўлимига алоқадорликда айбланганлар устидан ҳукм ўқилди.\n14 март куни кўча тозалашга чиқарилган 23 ёшли Диана Еникеевани уриб кетган юк машинаси ҳайдовчиси Акрам Элмуродов Жиноят ишлари бўйича Каттақўрғон туман суди ҳукми билан Жиноят Кодексининг 266-моддаси (Транспорт воситалари ҳаракати ёки улардан фойдаланиш хавфсизлиги қоидаларини бузиш) да кўзда тутилган жиноятни содир этганликда айбдор деб топилди ва унга нисбатан 6 йиллик қамоқ жазоси тайинланди. Диана ўлимига сабаб бўлган ҳалокат айбдори¸ шунингдек¸ уч йил давомида транспорт воситасини бошқариш ҳаққидан ҳам маҳрум этилди.\nБу ҳақда Газета.уз нашри Олий суд матбуот хизматига таяниб хабар қилди. Ҳозирча бу янгилик Олий суд расмий сайтида йўқ.\nАкрам Элмуродов устидан ҳукм 1 май куни ўқилган¸ айни пайтда¸ унинг адвокати мазкур ҳукм устидан шикоят аризаси билан Самарқанд вилоят судига мурожаат қилган.\nДиана Еникееванинг отаси Александр¸ фожиа юзасидан Каттақўрғонда иккита алоҳида маҳкама бўлиб ўтгани ва иккинчи суд бу фожиага билвосита масъул амалдорлар устидан ўтказилганини айтди.\n- Иккинчи судда Каттақўрғон ҳокимининг ўринбосари ва Халқ таълими бўлими расмийси судланди. Уларга шартли жазо берилди¸ деди Диананинг отаси Александр Еникеев 14 май куни Озодлик билан суҳбатда.\nГазета.уз нашрининг ëзишича¸ Каттақўрғон туман ҳокимининг ëшлар сиëсати ва ижтимоий ривожланиш масалалари бўйича ўринбосари Мусахон Музафффаров ва Каттақўрғон туман Халқ таълими бўлими раҳбари Алишер Жуманазаровлар Жиноят Кодексининг 206-моддаси (Ҳокимият ёки мансаб ваколати доирасидан четга чиқиш) да кўзда тутилган жиноятни содир этганликда айбдор деб топилган ва икки йиллик ахлоқ тузатиш ишларига ҳукм қилинган. Суд ҳукмига кўра¸ иккала собиқ масъул ўз иш ҳақининг 20 фоизини давлатга тўлайди ва уларнинг бир йил давомида раҳбарлик лавозимига тайинланиши тақиқланади.\nДиананинг отаси Озодлик билан суҳбатда¸ ҳайдовчи устидан апелляция суди қандай ҳукм чиқариши номаълум бўлиб қолаëтгани боис¸ бу ҳукмларга аниқ муносабат билдиришга қийналишини айтди.\n- Жараëн ҳали тугамади. Масъуллар тегишли жазосини олди деб ўйлайман. Ҳайдовчига ҳам тўғри ҳукм чиқди¸ аммо у бундан норози. Кўрамиз¸ вилоят суди қандай ҳукм чиқаришини¸ деди Еникееванинг отаси Александр.\nАйни пайтда¸ Диананинг яқинлари 42-мактаб собиқ директорининг маҳкамага тортилмаганидан ҳайратда эканларини яширмадилар.\n- Дианани ўлдирган ҳайдовчи бизга етказилган моддий ва маънавий зарарни қоплаши керак ва суд шундай ҳукм чиқарди. Умид қиламиз¸ аппеляция суди дастлабки суд қарорини кучда қолдиради. Расмийларга келсак¸ бу бардак учун жавобгарларнинг ҳаммаси жазосини олди¸ деëлмайман. Лекин ҳали жараëн тугамади¸ бошқаларнинг ҳам гали келиб қолар¸ деди Диананинг отаси.\nКаттақўрғон туманидаги мактаб ўқитувчиси Диана Еникееванинг президентнинг Самарқанд вилоятига сафари арафасида катта магистраль йўл ўртасидаги бетон тўсинларни оқлаëтган пайтда юк машинаси уриб юборгани ҳақида биринчи бўлиб Озодлик 15 март куни хабар қилган эди.\nДиана Еникееванинг вафоти Махсус текшириш комиссияси хулосасига биноан ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодиса деб топилди.\nАйни пайтда¸ Еникееванинг ўлими Ўзбекистондаги мажбурий меҳнат¸ хусусан¸ таълим соҳаси хизматчиларининг ҳокимият ҳаммолига айлантирилганини кўрсатувчи фожеий мисолга айланди.\nОзодлик ортидан маҳаллий матбуотда ҳам кенг ëритилган бу фожиага ўтган ой Сирдарëга қилган сафари давомида муносабат билдирган президент Шавкат Мирзиëев¸ ëш ўқитувчининг ўлимидан изтиробга тушганини билдирди.\n“Мен вилоятларга сафар олдидан 2-3 кун олдин қайсидир вилоятга боришим ҳақида эълон қилинади. Бирон бир вилоятга кўринмас одамдек келиб-кета олмайман. Мен шароити оғир туманларни танлашга ҳаракат қиламан. Мана Самарқандда бир ўқитувчи вафот этди. Президент ташрифигача уч кун олдин рўй берган бу, лекин менинг юрагимда бу мен туфайли бўлгандек қолди", деди Сайхунобод туманида вилоят фаоллари билан учрашган президент.\nДиананинг яқинлари¸ маҳаллий ва халқаро матбуотда кенг ëритилганига қарамай¸ унинг етим қолган боласига нафақа ва пенсия тайинлаш каби молиявий масалалар ечимининг ҳозирга қадар якунига етмаганини билдирдилар.


Порага чора — Huquq\nHome / Жиноят ҳақиқати ва адолати / Порага чора\n15.08.2019\tЖиноят ҳақиқати ва адолати 332\nЯроқлилик муддати ўтган гўшт ва гўшт маҳсулотлари (колбаса, сосиска ва ҳоказо), сут, қатиқ, қаймоқ, сметана, мева-сабзавотларнинг сифати йўқолгани, айниб-ачиб қолганини билмай истеъмол қилинганда соғлиққа зарар етказиши мумкин. Бундай нохуш ҳолатларнинг олдини олиш учун эса бозорлар, дўконлар, кушхоналарда озиқ-овқат маҳсулотлари сифатининг доимий назорати йўлга қўйилган. Шунингдек, озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқарадиган корхоналар, кушхоналарда ветеринария, санитария-гигиена қоидаларига амал қилиниши назоратга олинган.\nАгросаноат мажмуи ва озиқ-овқат хавфсизлиги таъминланиши устидан назорат инспекцияси туман бўлими ва туман ветеринария хизмати ходимлари «Қуйи Авазбой» МФЙ ҳудудидан ўтган Катта Фарғона канали бўйида фуқаро Н.Козимов (исм-фамилиялар ўзгартирилган) «Давлат ветеринария хизматида рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларни бериш тартиб-тамойилларидан ўтиш тартиби тўғрисида»ги Низом талабларига зид равишда, рухсатнома олмасдан ноқонуний равишда кушхона ташкил қилганини аниқлашади. Кушхонада Н.Козимовнинг жияни Полвонбек қариндоши Умриддин билан қорамолни санитария қоидаларига амал қилмасдан сўяётгани устидан чиқишади. Қассоблар кушхона фаолияти учун рухсатномани тақдим эта олишмайди. Шу боис тегишли рухсатнома олмай, кушхона ташкил этиб, фуқароларнинг чорва молларини сўйиб беришаётгани хусусида ҳужжатлар расмийлаштирилади.\nПолвонбек Козимов қариндоши Умриддин билан агроинспекциянинг туман бўлимига боради. «Ўзим тинчитаман» дея қариндошини ташқарида қолдириб, ичкарига киради. Бошлиқ ўринбосарига учраб, «Кушхона тоғамники, орамизга совуқчилик тушмасин, «хизмат ҳаққингиз»ни бераман» дейди. Бошлиқ ўринбосари пора олиш ҳам, бериш ҳам жиноят эканлигини, расмийлаштирилган ҳужжатлар юзасидан қонуний қарор қабул қилмаса бўлмаслигини тушунтиради ҳамда Полвонбек ва Умриддинга тушунтириш хати ёздириб, уларга жавоб беради.\nШундан кейин бошлиқ ўринбосарининг ноқонуний кушхона фаолияти ҳақидаги ҳужжатни расмийлаштирмаслик ва чора кўрмаслик эвазига пора бермоқчи бўлишаётгани ҳақидаги билдиргиси бўйича вилоят прокуратураси ва вилоят агроинспекцияси ходимлари томонидан тадбир ўтказилади.\n— Жарима тўлаш керак бўлишини ўйлаб, тўрт юз минг сўм пул олиб келгандим, — дейди Умриддин. — Тушунтириш хатини ёзиб чиққанимиздан кейин Полвонбек «тоғамни ташвишга қўйдик» дея «ишни босди-босди» қилиш учун пулни сўраб олди.\nПолвонбек бошлиқ ўринбосарининг хонасига кириб, яна «илтимос» қилади. Рад жавобини беришига қарамасдан, уч юз саксон минг сўм пулни стол устига қўяди. Шу заҳоти тезкор тадбир иштирокчилари хонага кириб келиб, сўроқ-саволга тутишади. П.Козимов тоғаси ташкил қилган ноқонуний кушхона фаолиятини расмийлаштирмаслик учун пора бермоқчи бўлганини тан олади.\nСуд мажлисида айбига тўлиқ иқрор бўлган П.Козимовга энг кам иш ҳақининг эллик баробари миқдорида жарима жазоси тайинланди. 380 минг сўм пуллар эса давлат эгалигига ўтказилди.\nРиштон туман прокурорининг ёрдамчиси


Сешанба, 26 Январь 2021\nДепутатлар ислоҳотларни янада чуқурлаштиришга қаратилган долзарб масалаларни кўриб чиқдилар\n2017 йилнинг 6 октябрь куни Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг навбатдаги мажлиси бўлиб ўтди. Депутатлар кўпгина масалаларни кўриб чиқдилар. Хусусан, 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясига мувофиқ, мамлакатимизда олиб борилаётган ислоҳотларни ҳуқуқий жиҳатдан таъминлашга қаратилган қонун лойиҳалари муҳокама қилинди.\nЎзбекистоннинг минтақадаги ва халқаро миқёсдаги нуфузи тобора ортмоқда\nИлгари хабар берилганидек, Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг БМТ Бош Ассамблеяси 72-сессиясида сўзлаган нутқи хорижий мамлакатларнинг сиёсий ва экспертлар доиралари ўртасида катта қизиқиш уйғотди.\nЭркин иқтисодий зоналар\nмамлакат тараққиётида муҳим ўрин тутади\nСифат менежменти тизими: хориж бозорларига фаол кириб боришнинг муҳим шарти\nМаҳсулотни сифатли, рақобатдош ва халқаро стандартларга мос равишда ишлаб чиқариш — бозорнинг асосий талабларидан бири. Айтиш мумкинки, бу ҳолат бугунги кунда республикамизда нафақат ишлаб чиқарувчи, балки унга хизмат кўрсатувчи ташкилотлар олдига ҳам ўзига хос талаблар қўймоқда.\nЭътироф этиш мумкин, аммо...\nҲозир қўл қовуштириб ўтирадиган пайт эмас. Мамлакатимизнинг бугуни ва эртаси учун ташаббус кўрсатиб, тафаккур билан ишлаш зарур. Бинобарин, давлатимиз раҳбари -ҳудудларга ташрифи чоғида жойларда ишга солинмаган ресурслардан унумли фойдаланиш -иқтисодий тараққиёт ҳамда фаровон турмуш гарови эканлигини алоҳида таъкидлаётганини чуқур англаб, хулосалар чиқариб олишимиз, бу борада пухта ва натижали саъй-ҳаракатларни амалга оширишимиз лозим. Шу жиҳатдан ўтаётган ҳар бир кунимиз, айниқса, жорий йил том маънода улкан бунёдкорликлар даври сифатида ҳаётимизда муҳим из қолдирмоқда. Янгиланишлар шиддати барча соҳа ва тармоқни қамраб олаяпти.\nҲарбий ўқув машқлари якунланди\nЖануби-ўарбий махсус ҳарбий округининг “Фориш” тоғ-дала ўқув майдонида Ўзбекистон Республикаси ва Россия Федерацияси Мудофаа вазирликлари қўшинлари бўлинмаларининг махсус тактик-ўқув машқлари якунланди.\nДўстлик, аҳил қўшничилик ва ишончни мустаҳкамлаш йўлида\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг таклифига биноан Қирғизистон Республикаси Президенти Алмазбек Атамбоев 2017 йил 5-6 октябрь кунлари давлат ташрифи билан мамлакатимизда бўлди.\nЁғочга муҳрланган мўъжиза\nХоразм қадимдан ўзининг бой маданий мероси, боқий анъаналари, амалий санъати билан донг таратган. Айниқса, ҳунармандларнинг ижод маҳсуллари ҳали-ҳануз кенг жамоатчиликни ўзига мафтун этиб келмоқда. Улар орасида ёғоч ўймакорлиги намуналари алоҳида ажралиб туради. Сабаби, тарихий обидаларимиз, шаҳар дарвозалари ва устунларидаги бетакрор санъат асарлари бир неча асрлар ошса-да, ўз жозибасини йўқотмасдан келаяпти. Бунинг сири нимада?\nЗамонавий савдо мажмуаси\nЗамонавий савдо мажмуаси — “Korzinka.uz”нинг 28-тармоғи Андижон шаҳрида ўз фаолиятини бошлади. Натижада 100 нафар ёш йигит-қиз доимий иш ўрнига эга бўлди.\nҲамкорлик алоқалари кенгаймоқда\nПойтахтимиздаги “Ўзэкспомарказ” Миллий кўргазма мажмуасида Ўзбекистон — Қирғизистон бизнес форуми бўлиб ўтди.


Мутахассислар: Дунё вирусли гепатитнинг В ва С тури билан касалланмоқда — Фарғона шифокори\n05.09.2019 05.09.2019 fsh.uz\nЮқумли касалликлар ҳаётимиз давомида соғлиғимизга ҳамиша хавф солиб туради. Айниқса куз, қиш, баҳор фаслида саломатлигимиз билан боғлиқ муаммоларга кўп дуч келамиз. Хўш, ўзи юқумли касаллик нима, унинг турлари қайсилар, қандай қилиб ундан ҳимояланиш мумкин?\nТошкент врачлар малакасини ошириш институтида юқумли касалликлар муаммолари бўйича ўтказилган илмий-амалий анжуманда ана шу саволларга атрофлича жавоб берилди. Хорижлик ҳамда маҳаллий мутахассислар томонидан соҳадаги муаммолар, эришилаётган ютуқлар муҳокама қилинди.\nВирусология илмий-тадқиқот институти директори, профессор Эркин Мусабоев мамлакатимизда юқумли касалликларнинг олдини олиш ҳамда уларни бартараф этиш борасида кенг кўламли ишлар амалга оширилаётганини таъкидлади.\nМутахассисларнинг сўзларига кўра, бугунги кунда дунё миқёсида юқумли касалликлар, жумладан, вирусли гепатитнинг В ва С тури билан касалланиш кўпаймоқда. Маълумки, гепатит В ўз вақтида аниқланиб, даволанмаса, жигар циррози ва гепатоцеллюляр карцинома, яъни жигар саратони келиб чиқишига сабаб бўлади. Вирусли гепатитнинг С тури билан касалланган беморларни даволаш бўйича самарали дори воситалари амалиётга кириб келган бўлсада, бу усулда даволаниш харажатлари юқорилиги сабабли дунёдаги барча мамлакатлар аҳолиси ҳам бу имкониятдан фойдалана олиши амримаҳол. Қолаверса, дунёнинг барча ҳудудида ноёб ва замонавий тиббий амалиётлардан бири – жигар трнасплантацияси ўтказилиши имконияти ҳам чекланган. Шундай шароитда энг самарали ва мақбул йўл гепатитларнинг олдини олиш, бу йўналишда тиббий профилактика ишларини ривожлантириш, аҳолининг барча қатламини тизимли тиббий санитария ёрдами билан қамраб олишдир.\nЮқумли касалликлар муаммолари, хусусан В, С ва Д гепатитлар, грипп, ОИВ инфекцияларини миллий даражада назорат қилиш стратегиясига бағишланган мазкур анжуманда юқумли касалликларнинг эпидемиологияси, диагностикаси ва даволанишига алоҳида эътибор қаратилди. АҚШ, Япония, Россия, Беларусь каби хорижий давлатлар етакчи экспертларининг тақдимотлари ўтказилди.\n← Нега бола бармоғини сўради?\nИжтимоий тармоқлардаги танқидий чиқишга муносабат билдирилди →\n15.10.2019 fsh.uz 825\n17.03.2020 fsh.uz 222\n02.04.2020 fsh.uz 93


Kutubxona - Piter Lavsi. «Sharleman»dagi qotillik (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Piter Lavsi. «Sharleman»dagi qotillik (hikoya) / Kiril\nМуаллиф Питер Лавси\nАсар номи «Шарлеман»даги қотиллик (ҳикоя)\n- Питер Лавси\n«Шарлеман»даги қотиллик (ҳикоя)\nОдатда, жаноб Френсис Баттерига тегишли китоб дўконининг ичкари хонасида қимматбаҳо китоб сотиб олган доимий мижозлар гилосдан тайёрланган бренди билан меҳмон қилинарди.\nЖавонда турган ҳайкалчани томоша қилаётган Эбернон хоним ҳайкалча остидаги ёзувни ўқигач, сўради:\n-Уилям Кордер ким?\n-Ўтмишдаги машҳур қотил.\n-Қандай даҳшат! Наҳотки жиноятчининг сопол ҳайкалчасини сотиб оладиган одам бўлса!\n-Оқ лой,-деди жаноб Баттери.-Стаффордшир. Мен буни дўконнинг олдинги эгасидан олганман.\n-Қўпол иш.-Эбернон хонимга жиноятчининг бўялган ҳайкалчаси ёқмади.-Буни Дрезденнинг чўпонлар ҳайкалчалари билан солиштириб бўлармиди? Ёноқларидаги қўполлик билан суртилган бўёқларни қаранг! Унинг ким эканлигини нима учун ёзишгани тушунарли: у шаҳзода ҳам, оддий деҳқон ҳам бўлиши мумкин эди.\n-Стаффордшир ҳайкалчалари аслига ўхшашлиги учун қадрланмайди.-Жаноб Баттери овозини баландлатди.-Улар беўхшов бўлади, аммо ишонаманки, улар жозибали ҳайкалчалар.\n-Азизим,-табассум қилди Эбернон хоним,-бу оддий ҳаваскорнинг иши.\nЭҳ бу қирқ ёшли аёллар! Баттери ўттиз тўртга кирган, бўйдоқ, жиддий эркак эди. Тўғри, у аёллар билан муносабат ҳақида жуда кўп нарсани биларди-дўкон орқасидаги хонада бу мавзуга бағишланган сон-саноқсиз китоблар бор эди, аммо жаноб Баттери бу китобларда ёзилган нарсаларни амалда қўллаб кўрмаганди. Эҳтимол, ҳали ҳаммаси олдиндадир.\n-Стаффордшир ҳайкалчалари,-гапида туриб олди у,-бизга аждодларимиз нималар билан шуғулланишганини эслатиб туради.\n-Қотиллик билан.-Эбернон хонимнинг кулгиси жаранглади.-Хўш, жаноб Кордер сизнинг жавонингиздан жой олиш учун қандай каромат кўрсатган?\n-О, у ярамас одам бўлган. Бу воқеа 1827 йилда Саффолк графлигидаги қишлоқда юз берган. У йигирма бир ёшида Мария исмли бир қизнинг бошини айлантиради. Кейин уни қишлоқ четидаги омборда ўлдиради. Кордер икки кундан кейин қишлоқдагиларга Мария Ипсвичда яшаётганлигини айтади. Кейин эса ўзи ҳам ўша ёққа кетади.\n-Унинг гапларига ишонишадими?\n-Қизнинг онасидан бошқа ҳамма. Онаси тушида қизининг ўлдирилгани ва омборхонага кўмиб қўйилганини кўрганини айтади. Ростдан ҳам қизнинг жасадини омборхонадан топишади. Кордер ҳибсга олинади ва осиб ўлдирилади.\n-У неча пул туради?\n-Кордернинг ҳайкалчасими? Билмадим. Бир неча фунт турса керак.\nЭртасига Эбернон хоним яна жаноб Баттерининг дўконига келди.\n-Сиз менга миннатдорчилик билдиришингиз мумкин,-деди у.-Сўраб-суриштирдим: стаффордшир ҳайкалчалари коллектсионерлар тўплайдиган ҳайкалчалар сирасига кираркан.\n-Лекин сиз айнан жиноятчиларнинг ҳайкалчалари зўр сотилишини билмасдингиз. Кордер ноёб ҳайкалча экан! Дунё бўйича бу ҳайкалча бор-йўғи бир неча нусхада экан.\n-Бунга ишончингиз комилми, Эбернон хоним?\n-Дугонам менга китобларни кўрсатди. Мамлакатимизда фақат Виктория ва Алберт музейи билан Степлфорд-паркдаги Миллий фонддагина стаффордшир ҳайкалчалари коллектсияси бор экан. Лекин уларнинг иккаласида ҳам Кордер йўқ экан.\nБаттери юзлари қизиётганини ҳис қилди.\n-Демак, менинг ҳайкалчам қимматбаҳо экан-да?\n-Дугонамнинг айтишича, Лондондаги энг катта кимошди савдосида бу ҳайкалча камида минг фунтга сотилиши мумкин экан.\nЭбернон хонимнинг юзлари яшнаб кетди.\n-Ҳозирги давр учун минг фунт унчалик катта пул эмас, лекин йўқдан кўра яхши, шундай эмасми?-У бу гапни худди Баттери аёлнинг пулдор қўшнисидек айтди.-Ҳайкалчани кимошди савдосига олиб боринг.\n-Бу маълумотингиз учун сиздан қарздорман.\nЭбернон хоним сирли жилмайди:\n-Ўзингизни қарздордек ҳис қилмасангиз ҳам бўлади. Сиз мени доим илтифот билан кутиб оласиз, меҳрибонсиз, сиздан ҳатто буни бирор италян ресторанида ювишни талаб қилишга ҳам хижолат бўламан.\n-Яхши фикр!-хитоб қилди Баттери.-Агар эрингиз қаршилик қилмаса...\nАёл энгашиб, унинг қулоқларига оҳиста шивирлади:\n-Унга айтмайман, азизим Баттери.\nБаттери аёлнинг бунчалар яқинлашганидан каловланиб, ўтирган стулига қапишиб қолди.\n-Агар бизни кўриб қолишса нима бўлади? Мени Хайстритда кўпчилик танийди.\n-Ҳақсиз,-деди Эбернон хоним.-Шерридан кўпроқ ичиб қўйибман шекилли. Унутинг...\n-Аксинча,-деди Баттери.-Агар минг фунтга бойисам, сизга миннатдорчилик билдиришнинг йўлини топаман.\nУ чоршанба куни ёрдамчиси Жеймсга дўконга қараб туришни тайинлади, ўзи эса эрталаб туриб Кордер ҳайкалчасини поябзал қутисига жойлади ва Лондонга йўл олди...\nБаттери қути ичидан ҳайкалчани олганида ҳаяжонланганидан мутахассиснинг нафаси чиқмай қолди. Бу у кўрган илк Уилям Кордер ҳайкалчаси эди. У Баттерига бир неча турдаги стаффордшир ҳайкалчалари борлигини, Кордер ҳайкалчалари эса дунё бўйича бор-йўғи уч-тўрт дона эканлигини айтди.\nБуни эшитиб Баттерининг томоғи қуриб қолди.\n-Неча пул таклиф қиласиз?\n-Бугун буни саккиз юз фунтга сотишим мумкин, аммо кимошди савдосида қимматроққа сотса бўлади.\n-Савдо юришса, бундан ҳам қимматроққа.\n-Кейинги кимошди савдоси қачон бўлади?\nМутахассис унга савдо жараёни ҳақида батафсил маълумот берди. Бир неча ой кутиши кераклигини англаган Баттерининг пешонаси тиришди ва савдони тезлаштиришни сўради. Мутахассис истамайгина кимгадир қўнғироқ қилди ва янаги ойга, яъни беш ҳафтадан кейин Кордер кимошди савдосига қўйилишини маълум қилди…\nИкки кундан сўнг Эбернон хоним яна дўконда пайдо бўлди ва янгиликни эшитди.\n-Мен эса сиздан миннатдорман!-Ва Баттери Лондондан қайтаётиб тайёрлаб қўйган таклифини айтди:-Келаси чоршанба куни сизни мен билан бирга тушлик қилишга таклиф этаман.\nЭбернон хоним қошларини чимирди.\n-Лекин менимча бундай фикрни инкор қилгандик шекилли.\n-Биз Эпсонда, ҳеч ким танимайдиган жойда учрашишимиз мумкин.\nАёл оппоқ тишларини кўрсатиб кулди:\n-Ажойиб! Кимошди савдосини кутамиз. Савдо қачон бўлади дедингиз?\n-Ўн бешинчи майда. Жума куни.\n-Ўн бешинчида? Эҳ, афсус! Ўн олтинчи куни мен Франтсияга кетаётувдим.\n-У ерда қанча бўласиз?-Баттери умидсизлигини яширолмади.\n-Эрингиз сиз билан борадими?\n-Биз доим алоҳида-алоҳида дам оламиз... Сиз-чи, саёҳат қилишни ёқтирасизми, жаноб Баттери?-У шерридан ҳўплади ва ишва билан қаради.-Мен тарихий жойларга боришни ёқтираман ва бир неча кун Орлеанда бўлгач, кейин Луар бўйлаб ҳаракатланаман.\n-Мен ҳам шундай қиламан. Франтсияда учрашиш ва ғалабамизни ўша ерда нишонлашни тасаввур қиляпсизми?\nАёл худди овозсиз кино юлдузидек ҳайратини ифодалади:\n-Жеймс қараб туради. Келинг, ҳозироқ учрашув белгилаймиз. Ўн саккизинчи май куни туш пайтида Орлеандаги черков олдида учрашамиз.\n-Нимага ўн саккизинчи май куни?\n-Уилям Кордер шарафига қадаҳ кўтариш учун. У қизни ўша куни ўлдирган.\nЭбернон хоним жилмайди.\n-Сиз ва сизнинг қотилингиз!-У бир оз ўйлангач, жавоб қилди.-Яхши. Ўн саккизинчи майда. Агарда ҳайкалчангиз сотилса.\n-Савдо қандай бўлишидан қатъи назар, мен ўша ерда бўламан,-ваъда берди Баттери.\nАёл унинг лабларидан енгил бўса олди.\nЭбернон хоним кетгач, Баттери физиология ва анатомия бўйича китоблар турадиган жавон олдига борди ва ўзига керакли китобларни олди. У ўн саккизинчи май куни ўзининг тажрибасизлигини намойиш этмоқчи эмасди...\nҲафталар Баттери учун чидаб бўлмас даражада секин ўтарди. У аллақачон паромга чипта ва сайёҳлик чекларига буюртма бериб қўйганди. Бир неча йилдан буён биринчи марта бир нечта янги кўйлак, бўйинбоғ, кўк нимча ва бир жуфт оппоқ шим сотиб олди.\nЎн бешинчи май куни Баттери унга сирли висол оқшомини тақдим этувчи кимошди савдосига етиб келди. У бундай имконият ҳақида бир умр орзу қилган, аммо топиш-тутиши бунга йўл қўймасди. Аёл ўта бой ва аслзода хоним бўлиб, уни энг қиммат вино ва таомлар билан меҳмон қилиш лозим эди.\n-Хўш, икки юз саксон еттинчи буюм… Машҳур жиноятчи Уилям Кордернинг стаффордшир ҳайкалчаси...\nҲаяжондан Баттерининг миясига гупиллаб қон урилди. У кўзларини юмиб олди.\nЖаноб Баттери тасаввур қилди: меҳмонхона ётоғи, қўлида шампанли қадаҳ тутиб турган Эбернон хоним...\n-Бир минг икки юз эллик. Ким ошади? «Хадсон ва Блек» компаниясига сотилди.\nУч кундан сўнг кўк нимча ва оппоқ шим кийиб олган Баттери келишилган жойда турарди. Пуштиранг кўйлак ва сомон шляпали Эбернон хоним йигирма дақиқадан кейин келди. Баттери унга саҳарлаб сотиб олган гулини узатди.\n-Ажойиб!-деди аёл.-Азизим, сиз беқиёссиз!\n-Мен «Отел де Вилл»да столга буюртма бериб қўйдим. Сиздан миннатдорман. Кордер сотилди.\nТушлик узоққа чўзилди. У шампан буюрди, таомлар ҳам тансиқ эди.\nУч соатлардан кейин улар ширакайф ҳолда кўчага чиқишди. Баттери соҳил бўйлаб сайр қилишни таклиф этди. Улар йўлда чой салонига киришиб, лимонли чой ичишди. Аста-секин қуёш бота бошлади.\n-Ажойиб кун бўлди,-деди Эбернон хоним.\n-Ҳали тугагани йўқ. Сизни кечки овқатга таклиф қиламан.\n-Бунча овқатдан кейин яна овқат еёлмайман!\n-Унда кечқурун овқатланамиз.\nАёл бош чайқади:\n-Мен эрта ётишга одатланганман.\n-Яхши фикр,-илжайди Баттери.\nУ таксига чиқишни таклиф қилди ва аёлнинг қайси меҳмонхонага жойлашганини сўради.\n-Мен черков олдига бораман, у ёғига пиёда етиб оламан. Ўзингиз ҳам тезда бирорта меҳмонхонага жойлашинг.\nБаттери асабий кулди: афтидан, аёл осонликча қўлга киритиладиган ўлжага ўхшамайди.\n-Мен ўйловдимки…-У вазиятни қўлдан бой берганини ҳис қилди. Қатъиятлироқ бўлиш керак эди. Бу аёлга у нимани хоҳлаётганини биладиган ва ташаббусни ўз қўлига оладиган эркак керак.\nАёл машинага ўтираркан, ширин табассум қилди:\n-Эртага туш пайти черков олдида кутаман. Хайрли тун.\nБаттери такси эшигини ёпди ва ҳорғин қадам ташлади. Эртага қатъийроқ ҳаракат қилиш керак. Умуман олганда, бир тун минг тунмас.\nЭртасига эса Баттери учрашувга белгиланганидан беш дақиқа кеч келди. Аёл уни кутиб турарди. У аёлни қучоқлаб, лабларидан ўпиб қўйди.\n-Бугун янада ажойиб жойга борамиз.-У аёлнинг қўлидан маҳкам ушлаб олди.\nБу жазоирликлар ресторани эди.\nСоат учларда Эбернон хоним безовталана бошлади:\n-Ҳаммаси ажойиб, аммо кетишим керак. Меҳмонхонага қайтишим шарт, сочларимни ювишим керак. Соат бешга эса массаж ва педикюр белгиланган.\n-Бунга қанча вақт кетади?\n-Бунинг аҳамияти йўқ. Таътилнинг бор завқи шунда эмасми?\nБаттери эътироз билдириши мумкин эди, аммо бутунлай гангиб қолганди.\n-Эртага кечки пайт учрашишимиз мумкин,-деди Эбернон хоним.\n-Буни ростдан ҳам истайсизми?-Баттери тушкунлигини яширолмади.\n-Азизим, бундан бошқа нарсани ўйламайман.\nМуаммонинг ечими йўқдек эди. Эбернон хонимга овқатланишгина ёқарди, холос. У Баттерини ҳар куни турли баҳоналар билан ташлаб кетарди: гоҳ сартарош, гоҳ тиш оғриғи, гоҳ ноқулай поябзал. Аёл унинг тунги учрашувга оид барча таклифларини рад этарди.\nБаттерининг чеклари даҳшатли тезликда тугаб борарди. У темир йўл стантсияси ёнидаги камтарона меҳмонхонадан жой олган, аммо оқшомларни ёлғиз ўтказгани учун барда кўп ичиб қўярди. Ниҳоят, тугаётган пуллар ва сўнаётган умидлар уни режа тузишга мажбур қилди.\nЖума куни улар Орлеаннинг энг яхши балиқ ресторанида ўтиришарди. Эбернон хоним навбатдаги баҳонасини айтишга улгурмасдан Баттери тезда гапириб олди:\n-Сизни меҳмонхонангизга кузатиб қўяман.\nАёл таажжубланганча кўзларини пирпиратди.\n-Мен эртага кетаман, нарсаларимни йиғиштиришим керак,-гапида давом этди у ва офитсиантга имо қилди.\n-Ҳозирча аниқмас. Мени Орлеанда ҳеч нарса ушлаб тургани йўқ.\n-Мен ҳам Турга кетмоқчи бўлиб турувдим. Айтишларича, у ерда зўр овқатлар қилишаркан. Борасизми?\nКўчада Баттери такси тўхтатди ва Эбернон хонимга эшикни очди.\n-«Шарлеман» меҳмонхонасига,-деди у ҳайдовчига аёлнинг таажжуб билан қараганини сезаркан. У аёл турган меҳмонхонанинг номини топишга қийналмади. Массаж ва гўзаллик салони хизматларини таклиф этадиган меҳмонхоналар кўп эмас.\nБаттери қизил атиргуллар гулдастасини сотиб олди ва меҳмонхонасига қайтди. Соат еттиларда «Шарлеман» меҳмонхонасига қўнғироқ қилди ва Эбернон хоним билан боғлашларини сўради. Аёл гўшакни олганида у франтсузча талаффуз билан хитоб қилди:\n-Ие, инглизмисиз? Бу нечанчи хона ўзи? Кечирасиз, хоним, адашибман.\nИкки соатдан сўнг у «Шарлеман» меҳмонхонасига етиб келди ва лифтда олтинчи қаватга кўтарилди. Йўлак бўм-бўш эди. У 657-хонани топди ва юзини гулдаста билан тўсганча эшикни тақиллатди.\nБир оздан сўнг эшик қия очилди. Баттери эшикни итариб ичкарига кирди. Оқ халат кийган, бошига сочиқ ўраган ва юзига ниқоб чаплаган Эбернон хоним ҳайрат билан гулдастани қўлига олди.\n-Жаноб Баттери! Мен ётмоқчи бўлиб турувдим.\n-Жуда яхши.-У эшикни ёпди.\n-Зудлик билан хонамдан чиқиб кетинг!\n-Юзингиздаги кремга қарши эмасман. Бу менга халақит қилмайди.-У аёлнинг бошидаги сочиқни юлқиб олди.\nЭбернон хоним унинг юзига гулдаста билан урди.\n-Бу гапни шунчаки айтяпсиз-а, азизам? Аслида эса қолишимни истаяпсиз. Вақтимизни жуда яхши ўтказдик. Қиммат таомлар... Сизга пулларимни сарфладим.\n-Гап бундамас. Сиз менга ёқасиз ва мен ҳам сизга ёқаман деб ўйловдим.\n-Мен оилали аёлман.-Аёл ортига тисарилди.-Мен бу нарсани истамайман. Мен шунчаки кимдир мен билан кунни ажойиб ўтказишини хоҳлагандим, холос.-Ва шу ерда у машъум хатога йўл қўйди.-Сиз хавфсиз бўлганингиз учун мен айнан сизни танлагандим. Ҳар қандай аёл сиз билан бўлиш хавфсиз эканлигини айтиши мумкин.\n-Хавфсиз?..-Баттерининг юзи бужмайиб кетди.-Хавфсиз?!-Унинг мияси лўқиллай бошлади: бу аёл унинг орзусини ўлдирганди. Энди у ҳеч қачон бирорта аёлга яқинлаша олмайди! У бу аёлни мана шунинг учун ёмон кўриб кетди. Худди Кордернинг ҳайкалчаси учун олган пулларига еб-ичгани учун ёмон кўргани каби.\nУ индамай аёлнинг томоғига чанг солди.\n«Шарлеман»даги қотиллик ҳақида барча франтсуз газеталари бонг урди. Политсия марҳума билан бирга Орлеаннинг бир нечта ресторанларида бўлган эркакни қидира бошлади. Эркакнинг ташқи кўриниши ҳам тасвирланганди: инглиз миллатига мансуб, ёши ўтган, сочлари оқарган, бўйи беш фут саккиз дюйм, кўк нимча ва оқ шим кийган.\nБаттери бу тасвирлаш унчалик тўғри эмаслигини биларди. Унинг бўйи беш фут тўққиз дюйм, оқ сочлари деярли йўқ, ёши ҳам энди ўттиз тўртда эди. Нимча ва шимини у Луарга улоқтирди.\nУ инглиз тупроғига қадам қўйганида ўзини енгил ҳис қилди. Бироқ бу узоқ чўзилмади: божхона офитсери уни сўроққа тутди.\n-Франтсиянинг қаерида бўлдингиз?\n-Луар водийси бўйлаб саёҳат қилдим. Анже, Тур, Пуате.\n-Йўқ, менга у ерда томоша қиладиган жойлар унчалик кўп эмаслигини айтишганди.\n-Яқинда юз берган қотиллик ҳақида эшитдингизми?\n-Сал-пал. Франтсузчани унчалик яхши билмайман.\n-Бир инглиз аёли меҳмонхонада бўғиб ўлдирилган. У айнан сизнинг шаҳрингиздан бўлган.\nБаттери ўзини ҳайрон бўлганга солди:\n-Йўғ-э? Исми нима экан?\n-Милдред Эбернон. Саёҳатингиз давомида уни учратмадингизми?\n-Эбернон. Ҳеч қачон эшитмаган эканман.\n-У ҳолда сизни бошқа тутиб турмаймиз. Соғ бўлинг.\nПоездда уйига қайтаркан, Баттери воқеага политсия нуқтаи назаридан қарашга уринди. Франтсияда уни қотиллик билан боғлайдиган ҳеч қандай из йўқ эди. Улар фақат тушлик пайти учрашишган ва ҳар сафар турли ресторанларда. Меҳмонхонада қолдирган барча бармоқ изларини артиб ташлаган. Эбернон хоним билан битта шаҳардан эканлиги эса уни айблайдиган далил бўлолмайди. Фақат хотиржамликни сақласа бўлди.\nУни перронда политсиячи тўхтатганда эти бир жимирлади.\n-Текширув, сер. Таксига пул сарфлаб юрмаслигингиз учун сизни уйингизга ўзимиз олиб бориб қўямиз. Дуврда сиз Эбернон хонимни танимаслигингизни айтгансиз. Бу аёлни ҳеч қачон кўрмаганмисиз?\nБаттери нохушлик юз беришини ҳис қилди.\n-Эҳтимол кўргандирман, лекин исмини билмаслигим мумкин-дўконга ҳар куни қанча одам келиб-кетади.\n-Биз унинг уйидан жуда кўп китоб топдик ва эри бу китобларни у сизнинг дўконингиздан олганини айтди. Дўконингиздаги савдоларни қайд қилиб борасизми?\n-Агар чек билан пул тўлашса.\n-Қайд дафтарингизни кўрсак бўладими?\nДўкон ёпиладиган вақт бўлса-да, Жеймс ҳали ҳам шу ерда эди. Баттери у билан бош ирғаб саломлашди ва политсиячи билан орқадаги хонага қадам ташлади.\n-Таътил яхши ўтдими, жаноб Баттери?-қичқирди Жеймс.-Столингизда почта турибди.\nБаттери жавондан қайд дафтарини олди ва политсиячига узатди. Аммо у дафтарни олмади. Унинг нигоҳи жаноб Баттерининг столи устидаги поябзал қутисидек жўнатмада эди.\n-Сизга кимдир совға жўнатганга ўхшайди, жаноб Баттери.\nБаттери қути ичига қаради ва Кордер ҳайкалчасини кўриб ажабланди. Қути ичида Кордерни кимошди савдосида сотиб олган «Хадсон ва Блек» компаниясидан келган хат бор эди. Хатда уларнинг мижози Кордер ҳайкалчаси кимошди савдосидан сўнг ташриф варақаси билан бирга ҳайкалча эгасига совға тариқасида жўнатилишини сўрагани ёзилганди.\nПолитсиячи қутидан ташриф варақасини олди ва ундаги ёзувни ўқигач, Баттерига узатди.\n«Сиз жудаям олижанобсиз. «Меҳрибончиликларимнинг қадрига етмаяпти» деб ўйламанг. Хавотирга ўрин йўқ, яхшиликларингизни қайтаришга қурбим етади. Милдред Эбернон».\nМактуб охирида эса қуйидаги сўнгсўз бор эди: «Қотилингизни ўзингизга қайтардим».\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Piter_Lavsi._«Sharleman»dagi_qotillik_(hikoya)_/_Kiril&oldid=5023" dan olindi


BBC Uzbek - Спорт - Олимпиада очилиш маросими - Лондоннинг энг катта сири\nОлимпиада очилиш маросими - Лондоннинг энг катта сири\nСўнгги янгиланиш 24 июл 2012 - 13:08 GMT\nРежиссёр Данни Бойл биздан очилиш маросими сирларини фош қилмасликни илтимос қилди.\nЛондон Олимпиадасининг очилиш маросими душанба оқшомида илк марта томошабинлар қаршисида синаб кўрилди.\nЖума куни бўлиб ўтиши кутилаётган бу дабдабали томошани ўз кўзлари билан кўриш учун стадион 80 минг одам билан тўлади. Кечаги синовда қатнашган 60 минг одам ҳам маросим уюштирувчилари асабларининг таранглашишига сабаб бўлган бўлса ажабмас.\nМен ҳам бу синов маросимини ўз кўзим билан кўришга муваффақ бўлган 60 минг одам орасида эдим. Лекин, очилиш тадбирининг бош саҳналаштирувчиси Данни Бойл биздан илтимос қилгани туфайли, маросимда нималар юз беришини ошкор қила олмайман.\nХалқаро фильм ишқибозларига "Харобадан чиққан миллионер" фильми билан яхши танилган жаноб Бойл ўз чиқишида бизга ажойиб томошани ваъда қилди ва, шахсан мен, у ўз ваъдасининг устидан чиқди дейишим мумкин.\nЛекин, Олимпиада ташкилотчилари баъзи бир кичик тафсилотларни аллақачон ошкор қилиб бўлишган. Улардан бирига кўра, маросимда одамлардан ташқари бир пода қўй ҳам иштирок этади. Мен сизга ана шу тафсилотни тасдиқлашим мумкин. У ерда бир пода қўй бўлади. Қўйдан ташқари, эчкилар, ўрдак ва ғозлар, бир ит ва бир ажойиб от ҳам бўлади. Ошкораликни шу ерда тўхтатсам.\nМаросимга йўл олар эканман, Олимпия ҳиёбони жойлашган Стратфорд ҳудуди одамлар билан бунчалар гавжум бўлишини тасаввур қилмагандим. Стратфордда минглаб одамлар метро ва ерусти поезд бекатларидан қайнаб чиқаётгандек эди.\nЛекин, ҳамманинг кайфияти кўтаринки, меҳмон ва ташкилотчиларнинг юзларида кўрганим асосан табассум. Қўлларига баҳайбат ўқталган бармоқларни кўтариб олган йўл кўрсатувчи кўнгиллилар жамоаси нақадар дўстона экани айниқса эсда қолди. Улар қаерга ва қандай етиб олиш борасида барча маълумотга эга эдилар.\nОлимпия ҳиёбонига кираверишда эса бизни армия кутиб олди. Уларнинг вазифаси меҳмонларни худди аэропортдагидек текширувдан ўтказиш эди. "Ҳамма метал жиҳозларни, телефон ва компьютерларингизни қутига жойлаштиринг! Бўлмаса сизларни бирма-бир пайпаслашимга тўғри келади!" - дея ҳазиломуз таҳдид қилди бизни кутиб олган аскар.\nНавбатда тизилган бир гуруҳ қизлар аскарнинг бу сўзларидан жуда ҳаяжонланиб, қиқирлаб кулишга тушар эканлар, аскар уларга "қизлар, сизларни аёл ҳамкасбим пайпаслайди," дея ҳафсаласини пир қилди.\nКўтаринки кайфият хавфсизлик тўсиқларидан ўтиб олганингиздан кейин ҳам давом этди. Шоду-ҳуррамликка энг асосий сабалардан бири Лондон учун айниқса бу йил ўта ноодатий саналган мусаффо осмон бўлди. Бу йил ўта ёмғирли келган ёз мавсуми ортидан кўплар об-ҳаво Олимпиадага қандай таъсир қилишидан хавотирга тушган. Олимпия ҳиёбонида ҳам кўп суҳбатларнинг мавзуси айнан об-ҳаво эди.\nМаросим бошланишидан аввал Олимпия ҳиёбонини кезар эканман, одамлар ҳиёбондаги турли иншоотлар олдида туриб расмга тушишарди. Бир томонда асли ироқлик машҳур меъмор Заҳа Ҳадиднинг эшилувчан Акватик маркази, бошқа томонда пуфаксимон баскетбол аренаси, сал нарироқда эса ликопчадек велодром. Ўтган икки ой давомида деярли тўхтамай ёққан ёмғир эса иншоотлар ёни ва каналлар бўйига ўрнатилган ранг-баранг гулларни янада гуркиратган.\nИлк синов маросимида томошабин бўлиш шарафи фақат Олимпиаданинг кўнгилли ходимларига берилди. Баъзи ходимларга ўзлари билан бир оила аъзоси ё дўстини олиб келиш учун қўшимча таклифномалар тарқатилган.\nМаросимда сўзлаган жаноб Бойл бу тантана кўнгилли ходимларсиз амалга ошмаслигини айтди. Мен ёнимда ўтирган кексароқ суҳбатдошим Рик ҳам кўнгилли ҳайдовчи бўлиб ёлланганини билиб, уни гапга солдим. Ҳўш, уни нима ундади?\n"Мен Лондон шарқида катта бўлганман. Бу ерларда аввал ҳеч нима йўқ эди. Мен ҳали ёшман, бу ерда ишлаётган баъзи кўнгиллилар саксонига бориб қолган, улар немислар бу ҳудудларни қандай бомбалаганини ҳам эслашади. Биз учун шарқий Лондон шундай ўзгариб, ажойиб ўйинларни ўтказаётгани бир шараф. Олимпиада бизда ўтишини эшитишим биланоқ, унда ишлаш учун ариза бераман деб аҳд қилгандим", - дейди у.\n"Ҳайдовчи экансиз, кимларга ҳайдовчилик қилдингиз шу кунгача?"\n"Икки кун олдин аэпортдан Хорватия жамоасини кутиб олиб, автобусда бу ерга олиб келдим. Кеча эса халқаро антидопинг ташкилотининг раҳбарини кутиб олиб, меҳмонхонасига элтиб қўйдим. Менга қолдиргани бир грамм наша бўлди", - деб ҳазиллашади Рик.\nСинов маросимидан, умуман олганда, кўплар мамнун бўлди. Маросим бошида шикоят қилишни бошлаган баъзи қўшниларимнинг фикри ҳам охирида яхши томонга оғди.\nМаросимни олиб борган бошловчи ҳар-ҳар замонда бизни қаттиқроқ қарсак чалишга ва ўрнимиздан туриб рақсга тушишга ундарди. "Унутманг, бизни бутун жаҳон томоша қилади! Унутманг, бизни Франция томоша қилади!" - дея ҳаммани кулдирди у Олимпиадага мезбонлик пойгасидаги Британиянинг энг ашаддий рақибига ишора қилиб.\nЧоршанба куни очилиш маросимини яна бир марта синаб кўриш режаланган. Сўнг навбат ҳақиқий томошага.\nФотолавҳа - Лондон Олимпиадасининг очилиш маросими синаб кўрилди


Охирги марта қачон ғазабланганингизни эслай оласизми? | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nОхирги марта қачон ғазабланганингизни эслай оласизми?\n07:00 13.04.2019 542\nНима сабабдан ғазабланган эдингиз ?\nВазиятни ҳаёлингизга келтириб олган бўлсангиз, энди тасаввур қилинг. Шу вазият икки кишида юз берди. Биринчи киши ғазабини кўрсатмасдан, вазминлик билан муносабат билдирди. Иккинчи кишининг эса ғазабдан ҳатто бўйнидаги томирлари бўртиб чиқди ва у ўзини тутолмай ёнида турган столга зарб билан бир урди.\nБир хил вазият. Икки хил муносабат.\n«Қайси бири тўғри иш қилди? Қайси бири Аллоҳга яқинроқ банда деб ўйлайсиз?» деб қайси инсондан сўрасангиз ҳам катта эҳтимол билан айтаманки, ҳаммасидан бир хил жавоб оласиз.\nБиз инсонлар, шунақа фитратда яратилганмиз. Бизни ҳаракатдан кўра кўпроқ натижа қизиқтиради.\nБир киши ёшлигидан исломий оилада тарбия топади. Ибодатларини ўз вақтида бошлаган, ҳатто таҳажжуд намозларида ёшлик чоғидан қойим бўлиб келаётган, бир қарасангиз, гуноҳлардан анчагина йироқ инсон бўлади. Яна бир киши эса умрининг ярмини яшаб қўйгандан сўнггина динига қизиқишни, ибодатларини йўлга қўйишга ҳаракат қилаётганини кўрамиз.\n«Ўша куни (амалларни) тортиш ҳақдир. Бас, кимнинг тортилган (амаллари) оғир келса, ана ўшалар нажот топгувчилардир». ("Аъроф" сураси, 8-оят)\nБатаҳқиқ, Аллоҳнинг тарозуси инсонларнинг тарозусидан катта фарқ қилади. Инсонлар натижасига қараб баҳоласа, Аллоҳ ҳаракатга қараб ҳукм чиқаради!\nЯъни. (Диққат қилинг!) Юқорида мисоли келтирилган биринчи кишининг табиати оғир вазмин, ўта босиқ, ғазаблантириш ниҳоятда қийин бўлган бир табиат эди.\nИккинчи кишининг табиати эса кескин ва шиддатли эди. Устига устак, у инсоннинг асаб тизими баъзи сабабларга кўра бироз ишдан чиққан эди. Шунга қарамай, айниқса шу ғазаб борасида у инсон ўз нафси устида тинмай ишларди. Ва ўша вазиятда у бор кучи билан ғазабини яширишга уринди ва охири қилган иши стол устига бир зарб бўлди. У шундай инсон эдики, агар бу вазият у нафси устида ҳали ислоҳот бошламаган чоғларда рўй берганида эди, атрофдаги ҳамманинг тинчи бузилар эди ва бу асло битта зарб билан ўтиб кетмасди.\nИккинчи эса инсон ўз нафсига қарши жиҳод қилди! Қўлидан келганича курашди. Биринчи инсон эса бу вазиятдан ғазабланмади ҳатто, унинг табиати шунақа эди. Демак, биз биринчи инсонни Аллоҳга яқин дейишга шошилмаслигимиз керак. Чунки қаранг, у ҳатто ҳаракат ҳам қилмаган бўлиб чиқди.\nЭътибор беринг, кўп ҳолларда биз вазиятни кўрамиз, муносабатни кўрамиз, аммо унинг ортидаги ҳикоядан бехабар бўламиз.\nАллоҳ таолонинг тарозуси ҳақдир!\nАллоҳ таоло бандасини нафси кўтара оладиганидан ортиғи билан қийнамайди, юк қилмайди. Аллоҳ таоло бандасига нима бергани ва бермаганини билади!\nБу келтирилган мисолнинг яна бир кўринишини қуйида келтираман, токи янада тушунарлироқ бўлсин.\nМаккада доимий яшовчи мусулмоннинг ҳарамда ўқиган намози ва узоқ юртдан атайлаб ибодат учун келиб ўқиган мусулмоннинг намози орасида албатта фарқ бўлади. Маккада доимий яшовчи мусулмоннинг намози худди бошқа юртлардаги мусулмонларнинг намози каби бўлади. Яъни, уларнинг бир ракати 1000 ракатга тенг қилинмайди. Чунки Аллоҳ адл Зот.\nДемак, қайси гуноҳни қилиш осон бўлиб турганда ундан тийилсак ва қайси савобни қилиш қийин бўлиб турган ҳолатда уни қилсак, ажри одатдагидан улуғ бўлади инша Аллоҳ.\nБу дегани, баъзи бир инсонларнинг вазиятни баҳона қилишлари фақат ва фақат шайтондан (вазият қийин бўлгани учун шу гуноҳни қилишга мажбур бўлдим дейишлик). Аллоҳ бизга қайси вазиятни қийин қилиб қўйган бўлса, айнан ўша вазиятдан фойдаланиб қолишимиз керак. Чунки вазият енгиллашгандан кейинги қилинган амалнинг ҳам қиймати енгил бўлади.\nБир гуноҳни қилмасликка ҳаракат қилганимиз қадар ажрланамиз. Бир савобни қилишга ҳаракат қилганимиз қадар мукофотланамиз.\nМинг доллар пули бор инсоннинг берган юз доллар садақасидан, ўн минг сўми борнинг берган 8 минг сўми афзал.\nДемак, биз ҳеч қачон ўзимизни бошқалар билан таққосламаслигимиз керак. Билмаймиз, балки Аллоҳ шу ишни уларга осон қилиб қўйгандир.\nБиз ўзимизни ўзимиздаги лаёқат билан таққослашимиз керак. Яъни бор кучимизни, бор илмимизни ва бор тоқатимизни ишга солган ҳолда амал қиляпмизми ёки дангасалик қиляпмизми ?\nБизнинг осонгина ёдлаган 30 пора Қуръонимиз, бошқа бир киши учун(вақт, шароит, лаёқатдан келиб чиққан ҳолда) ўта машаққатли бўлиши мумкин.\nЎзимизнинг амалларимиздан ғурурланмаслигимиз ва бошқаларнинг амаллари ҳақида ҳеч қандай гумонга бормаслигимиз муҳим. Чунки биз уларга қанча миқдорда имконият берилганини билмаймиз.\nҚўлимдан келганча, тоқатим етганича ҳаракат қиламан ва ҳаракатдан тўхтамайман. Хатоларим учун истиғфор айтаман, ҳар қандай амалимнинг ҳисобини ёлғиз Аллоҳга қолдираман(катта амал қилдим демайман ҳеч қачон) ва Аллоҳдан ҳамиша раҳматини умид қиламан.\nМана мен қандай ҳаракат қилишим керак.\n11:10 13.06.2019 1232\n00:00 12.06.2019 1921


Хоразмда Халқаро физика-математика мактаб-интернати ташкил этилди\n13:55 / 05.04.2021\nХоразмда физика-математика мактаб-интернати негизида Ал-Хоразмий номидаги Халқаро физика-математика мактаб-интернати ташкил этилди.\nХоразм вилоятининг Шовот туманида 45 йилдан бери фаолият юритиб келаётган физика-математикага ихтисослаштирилган мактаб-интернат негизида Ал-Хоразмий номли Халқаро мактаб-интернатининг очилиш маросими бўлиб ўтди. Бу ҳақда Халқ таълими вазирлиги матбуот хизмати маълум қилди.\nМактабнинг очилиш маросимида вилоят ҳокими Фарҳод Эрманов, халқ таълими вазири Шерзод Шерматов, ушбу мактабнинг собиқ битирувчиси, адлия вазири Русланбек Давлетов иштирок этди.\nБундан бир йил аввал президентнинг Хоразмга ташрифи чоғида алоҳида тилга олиб ўтилган ушбу мактаб негизида Халқаро мактаб-интернат ташкил қилиш тўғрисида Вазирлар Маҳкамаси қарори қабул қилинган эди. Орадан бир йил ўтиб, ушбу замонавий, инновацион таълим даргоҳи педагоглар жамоаси ва ўқитувчиларга тантанали равишда топширилди.\nМазкур мактабни ҳозиргача тамомлаган 3 719 нафар ўқувчидан 3 014 нафари, яъни битирувчиларнинг 81 фоизи олий ўқув юртларига ўқишга кирган. 81 нафар ўқувчи математика ва физика фанларидан республика олимпиадаларида, 34 нафар ўқувчи эса халқаро олимпиадаларда муносиб иштирок этган.\nҲозиргача мактабдан 105 нафар фан доктори ва фан номзоди етишиб чиққан. Шунингдек, мактаб битирувчиларидан 2 нафари сенатор, бир нафари президент маслаҳатчиси биринчи ўринбосари, бир нафари вазир, икки нафари банк раиси ва ўринбосари, 14 нафари ҳоким ва ўринбосар, 100 нафари суд ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган ходимларидир.\nМактаб ташкил этилган 1976 йилдан бери бирор марта ҳам капитал таъмирланмаган. Эндиликда, қисқа фурсатда замонавий типдаги мазкур смарт иншоот шинам ва кўркам кўринишда қад ростлади.\nМайдони 32 минг квадрат метр бўлган замонавий кампусдан 7та блокдан иборат иншоотлар, хусусан, ўқув биноси, маъмурият, ошхона, 400 ўринли замонавий ётоқхона, меҳмонхона, спорт заллари ҳамда дам олиш масканлари жой олган.\n20:11 / 13.04.2021\nСенат Хоразмда ўзини осиб ўлдирган келин иши назоратга олди\n14:24 / 04.04.2021\nХоразмлик ёш дастурчилар 1 миллиард сўмлик грантни қўлга киритишди


Мирзиёевнинг буйруғи бажарила бошланди! Дастлаб Самарқанд ҳокими бу ишга қўл урди! – Mazmun.Uz\nМирзиёевнинг буйруғи бажарила бошланди! Дастлаб Самарқанд ҳокими бу ишга қўл урди!\nЎзбекистон президенти вазифасини вақтинча бажарувчи Шавкат Мирзиёев 3 ноябр куни мансабдорларга фуқароларни ҳар куни қабул қилишни буюрган эди.\nСамарқанд вилоят ҳокимлиги расмий сайтида эса вилоят ҳокими Зойир Мирзаев сайёр қабулни 1 ноябрдан бошлаб юборгани хабар қилинган. “Вилоят ҳокими З.Мирзаев Ургут туманида сайёр қабул ўтказди. Тумандаги 31-сон мусиқа ва санъат мактабида ташкил этилган қабулга вилоят ва туман ҳокимлиги вакиллари, бошқармалар, корхона ва муассасалар раҳбарлари, тегишли жамоат ташкилотлари мутасаддилари таклиф этилди. Фуқаролар очиқ мулоқотга иштиёқ билан келдилар. Вилоят ҳокими уй-жой, йўл қурилиши, ичимлик сув таъминоти, тадбиркорлик, ободончилик борасида тўпланиб қолган камчиликлар ва уларни бартараф этиш бўйича қилинадиган ишлар тўғрисида ошкора фикр билдиргач, фуқаролар ўзлари дуч келаётган муаммолар, мавжуд камчиликлар ҳақида мурожаат қилдилар”, — дейилади хабар матнида. Маълум бўлишича, Деҳқонобод маҳалласида яшовчи Азамат Самиев Ургут-Қоратепа йўналишидаги давлат аҳамиятига эга автомобиль йўлининг 18 километри таъмирталаб бўлиб қолгани, оқибатда ҳайдовчилар автоуловларини бошқаришда қийналишаётгани, ўз ўрнида бу ҳолат йўловчилар ва шу ҳудудда яшовчи аҳоли учун ҳам қатор ноқулайликларни келтираётганини айтиб, вазиятни ўнглашда кўмак сўраган. Вилоят ҳокими мазкур муаммони ўрганиш ва бартараф этиш юзасидан мутасадди идоралар вакилларига аниқ топшириқ берган. Ўз ўрнида соҳа раҳбарлари ушбу йўлни 2017 йилда таъмирлашга киришишларини билдирганлар. “Бизнинг Бешкон маҳалламизда уч мингдан зиёд аҳоли истиқомат қилади, уларга маиший хизмат кўрсатиш мақсадида ўн кишилик ҳаммом ва сартарошхона қуришим учун имтиёзли кредит ажратишда ёрдам беришингизни сўрайман. Бундай иншоот қурилиши маҳалламиз аҳли учун ажойиб туҳфа бўларди”, — деб ёрдам сўраб мурожаат қилган тадбиркор Зоҳида Элмуродова. Ушбу мурожаат ҳам жойида ижобий ҳал этилган. З.Элмуродовага бепул лойиҳа ва банкдан 200 миллион сўм миқдоридаги 7 %ли кредит ажратиладиган бўлган. Туманнинг Қуйи Алгар маҳалласида яшовчи онахон Муҳтарам Ашурова турмуш ўртоғи ва уч нафар фарзанди ногирон экани, моддий шароити оғирлигини айтиб, кўмак сўраган. Натижада шу куннинг ўзида “Ҳамкорбанк” вилоят филиали жамоаси онахонга бир бош она-бола сигир туҳфа этган. қабул давомида шунингдек, Почвон маҳалласидан Шаҳрия Носирова 15-мактабгача таълим муассасасини таъмирлаш, Гулистонлик тадбиркор Эсон Соҳибов корхонасига газ тармоғи тортиш, “Alfa Max Alyans” қўшма корхонаси раҳбари Даврон Саидмуродов фаолиятини ривожлантириш мақсадида чет эл кредит линиясидан хорижий валюта ажратилишини сўради. “Халқимизнинг табиати шундай: ҳеч ким бирор идорага бесабаб келмайди, мажбур бўлмаса муаммосини ошкор қилмайди. Кимдир давлат ҳокимияти ёки бошқаруви органига келдими, демак, уни қандайдир савол ёхуд масала ўйлантираётган бўлади. Шуни ҳисобга олиб, ҳар бир раҳбар одамларни тинглай билиши, уларнинг кўнглига қулоқ тутиши шарт. Бу унинг асосий вазифаси, бурчи ҳисобланади”, — деди вилоят ҳокими Зойир Мирзаев. Хабарда айтилишича, сайёр қабул давомида фуқаролар томонидан ижтимоий-иқтисодий ҳаётнинг турли жабҳаларига оид ўттизга яқин муаммоли масалалар тингланган. Уларнинг 12 таси шу ернинг ўзида ҳал этилган. 5 та масала бўйича тегишли идоралар раҳбарларига аниқ топшириқ ва кўрсатмалар берилиб, ижроси назоратга олинган. Шунингдек, айрим саволлар бўйича зарур тушунча ва тавсиялар берилган.\nВперед “Президентни ёлғони учун дўппосламоқчиман”\nНазад ТОШКЕНТДА 18 ЙИЛЛИК РЕКОРД ЯНГИЛАНДИ


Ўзбекистон Афғонистонга гуманитар ёрдам юборди\n17:48 / 14.09.2021\nЎзбекистон Афғонистонга озиқ-овқат маҳсулотлари, дори-дармон ва кийим-кечаклардан иборат бўлган 1,3 минг тонналик инсонпарварлик ёрдами жўнатди.\nЎзбекистон ҳукумати Балх вилоятининг шимолидаги Ҳайратон чегара ўтказиш пункти орқали Афғонистонга катта миқдорда гуманитар ёрдам жўнатди. Бу ҳақда Ariana News маълумот бермоқда.\nОзиқ-овқат маҳсулотлари, дори-дармон ва кийим-кечаклардан иборат бўлган 1,3 минг тонналик инсонпарварлик ёрдами афғон расмийларига топширилган.\nЎзбекистон ТИВ маълумот беришича, маросимда сўзга чиққан Афғонистон муваққат ҳукумати расмий вакили Забиҳулла Мужоҳид бутун афғон халқи номидан Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёевга бугунги синовли даврда мамлакатга кўрсатаётган юксак эътибори, қўллаб-қувватлаши ва бирдамлиги учун чуқур миннатдорлик билдирган.\nБалх вилояти губернатори Қудратилло Абу Ҳамзанинг сўзларига кўра, бу ёрдам аслида Афғонистонга пандемия оқибатларини бартараф этишга, шунингдек, мамлакатда юзага келиши мумкин бўлган гуманитар ва озиқ-овқат инқирозининг олдини олишга хизмат қилади.\nГуманитар ёрдам бутун мамлакат бўйлаб муҳтож афғонларга тарқатилиши кўзда тутилган.\nСурхондарё вилоят ҳокимлиги ахборот хизмати гуманитар ёрдам юбориш жараёнидан суратларни эълон қилди.\nАввалроқ Reuters агентлиги хорижий молиявий ёрдамнинг тўхтатилиши, валюта ҳисобларининг музлатилиши ортидан Афғонистонда нақд пул етишмаслиги туфайли озиқ-овқат маҳсулотлари ва ёнилғи нархи кун сайин ошаётгани ҳақида хабар қилганди.\nАҚШнинг Афғонистондан кетиши\nАҚШ Афғонистонда 20 йил давом этган ҳарбий кампаниясини тамомламоқда. Толиблар эса мамлакат ҳудудларини бирин-кетин эгаллаб олмоқда.\nТолиблар закот ва ушр солиқларини жорий этишни режалаштирмоқда\nАфғонистондаги иқтисодий таназзул қўшни мамлакатларга қандай таъсир кўрсатиши мумкин?\n23:34 / 19.10.2021\nТолиблар Москвадаги учрашувда иштирокчилардан иқтисодий ва сиёсий қўллаб-қувватлашни сўрамоқчи\n09:38 / 19.10.2021\nАҚШнинг Афғонистон бўйича махсус вакили ўз лавозимини тарк этади


Муаллифлик ҳуқуқи: нима учун Хитой дунё автомобиль брендларининг норозилигига учрамоқда?\n19:03 / 11.09.2017\nДунёда муаллифлик ҳуқуқи устуворлигига риоя қилинаётган бир вақтда, қароқчилик маҳсулотлари аста-секинлик билан паст фоизларга эга бўлади. Бу жараён, токи йирик автомобиль ишлаб чиқарувчиларининг хитойлик олғир тадбиркорлар билан судлашаётгани маълум бўлмагунча давом этади. Мотор.ру мазкур мақоласида Ford ва Geely нимани бўлиша олмагани, Land Rover қайси жиҳатлари билан Landwind автомобилларига ўхшаб кетишини таққослаган.\nBMW Shuanghuan компаниясига қарши\nҲозирда Brilliance бренди номи остида ишлаб чиқилаётган маҳсулотлар қаторида BMW X1 йўлтанламасининг оригинал намунасига ўхшаш модель ҳам бор. Ҳаммаси бошланганда эса, расмий келишувлар ҳақида гап ҳам бўлмаган. Шу боисдан ҳам 2007 йили BMW компанияси Shuanghuan Automobile Co. компаниясига Х5 (Е53) машинасидан нусха кўчиришда айблади. Унинг хитойча клони Shuanghuan Sceo деб номланганди. Мюнхен суди «сохта» йўлтанламасларни Германияда сотилишини тақиқлади, аммо BMW бошқа мамлакатларда шундай ютуққа эриша олмади.\nHonda ҳам Shuanghuan компаниясига даъво қилмоқда\nЯпониянинг Honda компанияси даъво қилишича, Хитойнинг Shuanghuan Automobile Co. компаниясининг негадир Shuanghuan S-RV автомобили Honda CR-V моделига ўхшаб кетади. У нафақат ташқи кўринишидан, балки номи билан ўхшаб кетади. Даставвал, японлар шунчаки машинани ишлаб чиқаришни тўхтатишни сўрашди, аммо уларга ҳеч ким эътибор бермагани сабабли иш Пекин судигача борди. Лекин суд Shuanghuan фаолиятида шу каби бошқа ҳолатларда бўлгани каби бирорта ножўя ҳаракатни кўрмади.\nMercedes-Benz VS Shuanghuan\nДунёнинг яна бир йирик Mercedes-Benz автомобилсозлик компанияси ҳам Хитойнинг Shuanghuan Automobile Co.га қарши Noble модели туфайли юриш бошлашга мажбур бўлди. Оддий кўз билан ҳам унинг аввалги Smart ForTwo моделига жуда ҳам ўхшашлигини кўриш мумкин. Бироқ, Daimler концерни ўзининг ҳақ эканини батамом исботлай олмади. Чунки автомобиллар турли нарх тоифасига киради ва мутлақ ўзгача тузилган. Масалан, Noble олд моторли, 4 ўриндиққа эга автомобилдир. Шу сабабли, Грецияда Shuanghuan Noble сотилишига ҳеч қандай тўсиқ пайдо бўлгани йўқ.\nFiat «Буюк девор»га қарши\n2006 йил декабрида Италиянинг Fiat компанияси Хитойнинг яна бир Great Wall компаниясини судга берди. Итальянларнинг фикрича, «Буюк девор» фирмаси оммабоп Panda моделидан нусха кўчирилган Peri шунчалик ҳам ўхшашки, ҳатто эшикларини бемалол алмаштириш мумкин. Алалоқибат, Турин суди «Made in China» машинасини Европада сотилишини тақиқлади ва Great Wall фирмасини огоҳлантирди: компания ЕИга импорт қилинган ҳар бир Peri учун 50 минг евро тўлайди. Лекин, шу билан иш битди, десангиз хато қиласиз. Хитойликлар ҳам қарши даъво аризаси киритиб, анойи эмасликларини намойиш қилишди. Уларга кўра, иш аксинча бўлган, яъни, аслида Fiat компанияси Great Wall ғоясини ўғирлаган. Нима бўлганда ҳам ҳозирда бу воқеани ҳеч ёдга олишни хоҳламайди, чунки Great Wall Chrysler Fiat концернининг янги эгаси бўлиши эҳтимолижуда юқори.\nPorsche Zotye’га қарши\n2015 йили Германиянинг бошқа бир компанияси Porsche ўзининг муаллифлик ҳуқуқларини ҳимоя қилишга уриниб кўрди. Унинг таъкидлашича, Macan Хитойнинг Zotye фирмаси томонидан кўчирилган. Бироқ, бу ҳам муваффақиятсиз якунланди. Немислар эриша олган биргина ютуқ автомобилнинг ЕИ ҳудудида сотилиши тақиқланиши бўлди, холос. Дунёнинг энг йирик автобозори бўлмиш Хитойнинг ўзида Zotye Z700 (ёки SR9) ҳамон яхши харидорга эга. Ахир, унинг нархи Porsche машинасидан сезиларли арзон.\nLand Rover – Landwind судлашуви\nLand Rover ва Landwind компанияларининг судлашуви эса ҳамон давом этаётгани билан эътиборлидир. Landwind X7 – машҳур Range Rover Evoque кроссоверининг – Хитойдаги «ўхшаш чеҳра»си ҳамон сотилмоқда. Яқингинада ўзига хос ҳодиса ҳам қайд этилди Range Rover Evoque ва Landwind X7 тўқнашиб кетди.\nDaewoo ва Chery олишуви ҳам натижа бермади\nХитойда ишлаб чиқилаётган автомобиллар орасида пайдо бўлган Chery QQ хэтчбеки General Motors компаниясини ҳанг-у манг ҳолатга солиб қўйди. Ахир арзонгина митти автомобиль кўчирмакашлик маҳсули бўлиши мумкинлигини ким ҳам ўйлабди, дейсиз? Аммо, лекин, бироқ... бир йилдан ортиқроқ давом этган суд тортишувлари ҳеч қандай натижа бермади. QQ дунё бўйлаб сотилишда давом этди. Албатта, унинг дизайни шунчалик кескин ўзгарди-ки... биринчи авлод Citroen C1 моделини ёдга сола бошлади.\nFord ва Geely кураши\nFord концернининг Geely фирмасига нисбатан даъволари дизайнни кўчиришга доир эмас, балки автомобиль номининг талаффузига тегишли. Geely компаниясининг янги Lynk & Co модели талаффуз жиҳатидан Lincoln сўзига ўхшаб кетади. Америкаликларнинг фикрича, бу эса кишини чалғитиши мумкин. Аммо, бу муаммони, шартли дейиш мумкин. Негаки, Lynk & Co ва Lincoln харидорлари турли тоифа кишилари ҳисобланишади.\nQoros ва Kia қарама-қаршилиги\nҲа, юқоридаги тартиб нотўғри эмас. Айнан Хитой компанияси бу сафар Жанубий Корея фирмасини судга берди ва ишониш қанчалик қийин бўлмасин, ғалаба қозона олди. Бу борада тортишувга Kia Quoris седани сабаб бўлди. Унинг номланиши ёзилиши ва талаффузи жиҳатидан Хитой компаниясини ёдга солади. Шундай қилиб, суд қарорига кўра, Qoros седани сотилаётган бозорларда Жанубий Корея автомобили К9 ёки К900 номи билан сотилади. Умуман, ноёб суд иши тугади, зиддият барҳам топди.


20/80 тамойилини ҳаётда қандай қўллаш мумкин? - XABARDOR.UZ\n20/80 тамойилини ҳаётда қандай қўллаш мумкин?\nИталиялик иқтисодчи Вильфредо Парето бир куни унинг боғида экилган 20 фоиз нўхат 80 фоиз ҳосил бераётганига эътибор қаратди. Бу унга 80 фоизли натижа берувчи 20 фоизли уриниш ҳақидаги қоидани шакллантиришга туртки берди. 20/80 тамойилини нафақат ишда, балки ҳаётнинг бошқа соҳаларида ҳам қўллаш мумкин. "Лайфхакер" шу ҳақида хабар берди.\nБу саноат ва бизнеснинг турли соҳаларидаги фаолиятнинг оптималлашуви ва самарадорлигини баҳолашнинг машҳур усули.\nКомпаниялар кўпинча ўз даромадларининг 80 фоизи 20 фоиз мижозлардан тушишини, 20 фоиз савдо вакиллари 80 фоиз сотувларни ёпишларини таъкидлашади. Вақт билан ҳам худди шундай: 80 фоиз унумдорлик 20 фоиз вақтни эгаллайди, даромаднинг 80 фоизини 20 фоиз ходим келтиради. Бунга мисоллар кўп.\nАлбатта, рақамлар ҳар доим ҳам айнан 20/80 бўлавермайди. Балки 76/24 ёки 83/17 бўлар, лекин 1/4 нисбат сақланиб қолади.\n20/80 тамойили бизнесда кенг қўлланилади, лекин уни кундалик ҳаётда ҳам қўллаш мумкин. Биринчи ўринда - ишда.\nСиз 80 фоиз вақтингизни қандай вазифаларга сарфлайсиз? Электрон почтагами ёки мессенжерларга? Ёдингизда бўлсин, булар бор-йўғи 20 фоиз фойда беради, шу боис ҳақиқатда муҳим ишларга эътибор қаратганингиз маъқул. Меҳнат фаолиятингизнинг қайси қисми сизга 80 фоиз даромад келтиради, раҳбарият томондан талабгорликми ёки ҳамкасблар ҳурмати?\nКейинги саволларга ҳам жавоб топишга уриниб кўринг. Улар дастлаб мураккабдек туюлади, бу аввал ҳеч қачон ҳисоблашга уриниб кўрмаганингиз учун шундай.\nҚайси 20 фоиз нарса сиз учун максимал қадр-қимматга эга (80 фоиз ва юқори)?\nНимага 20 фоиз вақт сарфлаб, 80 фоиз завқ оласиз?\nЁн-атрофингиздаги одамлардан қайси бири сизга энг кўп бахт улашади?\nҚайси 20 фоиз кийимларингизни 80 фоиз вақт давомида кийиб юрасиз?\nРационингизнинг 80 фоизини ташкил қилувчи 20 фоиз озиқ-овқат маҳсулоти ва таомларга нималар киради?\nЖавоб бердингизми? Энди эса ўйлаб кўринг, сиз ҳаётнинг бу жабҳаларини қандай яхшилай оласиз?\nМасалан, агар 80 фоиз вақтингизни сизга атиги 20 фоиз завқ улашадиган кишилар билан ўтказадиган бўлиб чиқсангиз, демак, мулоқот доирангизни ўзгартириш ҳақида ўйлаб кўришингиз керак.\nАгар 80 фоиз вақтингизни интернетга сарфлаб, бор-йўғи 20 фоиз завқ оладиган бўлсангиз, тармоқда нима билан шуғулланаётганингиз борасида ўйлаб кўринг. Эҳтимол, фаолият доирангизни ўзгартирарсиз ёки компьютер қаршисида ўтказадиган вақтингизни қисқартирарсиз.\nАгар 80 фоиз буюмларингиздан фақат 20 фоиз фойдалансангиз, уларни кимгадир бериб юборинг ёки сотинг. Кийимларингиз билан ҳам худди шундай.\nЎз рационингизни 20/80 тамойили бўйича таҳлил қилиб, қанчалик соғлом овқатланишингизни билиб оласиз. Агар 80 фоиз вақтда ёғли таом истеъмол қилсангиз, ўйлаб кўринг, парҳез қилиш вақти келмадимикан? Пропорцияларни қайта кўриб чиқинг, токи фойдасиз егуликлар фақат 20 фоиз ҳоллардагина дастурхонни банд қилсин.\nПаретонинг рационал қонунини ҳатто севгига нисбатан ҳам қўллаш мумкин. Қайси 20 фоиз хатти-ҳаракатлар сизнинг муносабатларингиздаги 80 фоиз муаммоларни келтириб чиқаради? Сизни жуфтингизга 80 фоиз яқинлаштирган 20 фоиз суҳбатлар нима ҳақида эди?\nАксариятимиз муносабатларга ҳеч қачон бундай бурчак остидан назар солмаганмиз, шу боис бу катта фойда бериши мумкин.\n20/80 тамойили ёрдамида нафақат ҳаёт самарадорлигини баҳолаш, балки уни назоратга олиш ҳам мумкин. Масалан, масъулиятни зиммангизга олиб, муаммо мавжуд бўлган соҳаларни яхшилаш.\nПарето қонуни даволаш воситаси эмас, албатта. Уни ҳаётий устувор тамойил қилиб, ҳамма нарсани шу билан ўлчаш шарт эмас. Бироқ 20/80 қоидаси ҳаётингизга янги чизгилар киритишда ажойиб қўлланма бўла олади.\nБир ўйлаб кўринг, 20/80 тамойилига асосланиб, ҳаётингизда нимани ўзгартира олган бўлардингиз?


ОН ва ЖН саволлари\nЯкуний назорат натижалари\nБМИ мавзуари рўйхати\nГидротехника иншоотлари ва муҳандислик конструкциялари\nСув энергияси ва насос станцияларидан фойдаланиш\nНазарий ва қурилиш механикаси\nЧизмачилик геометрия ва муҳандислик графикаси\nГидромелиорация ишларини ташкил етиш ва технологияси\n“Чизма геометрия ва компютер графикаси” кафедраси\nмудири Қосимов Жахонгир Авлақулович\nЧизма геометрия ва муҳандислик графикаси” кафедраси Тошкент ирригатсия ва қишлоқ хўжалигини механизатсиялаш муҳандислари институти ташкил бўлган 1934 йилдан буён фаолият кўрсатиб келмоқда, дастлабки йилларда физика-математика фанлари номзоди, кейинчалик техника фанлари доктори ГРОМОВ М.Я. рахбарлик қилган.\n1940-50 йилларда кафедрани техника фанлари доктори, профессор КОШЕВНИКОВ К.А. бошқарган.\n1950-1967 йилларда кафедрага дотсент Шамшидов Г.Л. раҳбарлик қилган. Г.Л.ШАМШИДОВнинг кўп сонли услубий ишлари “Чизма геометрия ва Чизмачилик ” фанларининг барча бўлимлари бўйича ўша давр талабига тўла жавоб берган ва ўқув жараёнига кенг жорий этилган\n1969-1974 йилларда кафедрага МУРОДОВ Ш.К раҳбарлик қилган.\n1975-1990 йилларда кафедрага Давлат мукофоти лауреати, дотсент БИМАН Л.Р раҳбарлик қилган.\n1990-1999 йилларда кафедрага профессор МУРОДОВ Ш.К раҳбарлик қилган.\n1999-2004 йилларда кафедрага РАСУЛОВ К.Р. раҳбарлик қилган.\n2005 йилдан 2012 йил март ойигача кафедрага техника фанлари доктори, профессор КУЧКАРОВА Д.Ф. раҳбарлик қилди.\n2012-2016 йил май ойигача кафедрани қишлоқ хўжалиги фанлари номзоди, дотсент УРАЗКЕЛДИЕВ А.Б. бошқариб келди.\n2016 йил 13 майдан то 2017 йил 10 январгача кафедра мудири вазифаси вақтинча ПЎЛАТОВА Ҳ.А.га юклатилган эди.\n2017 йил 11 январдан 2018 йил 30 июнгача техника фанлари номзоди, дотсент РИХСИБАЕВ У.Т кафедрага рахбарлик қилиб келди.\n2018 йил 4-сентябрдан 2019 йил 30 июнгача кафедра мудири вазифасини НИҒМОНОВ Р.Б. бажариб келди.\n2019 йил 3 сентабрдан бошлаб кафедра мудири вазифасини ҚОСИМОВ ЖАҲОНГИР АВЛОҚУЛОВИЧ олиб бормоқда.\nКафедрада тайёрланган илмий мақолалар Республикамиз ва чет элдаги илмий журналларда чоп этилган. Кафедра ходимлари томонидан Украина, Россия, Қозоғистоннинг илмий журналларида кейинги 10 йилда 60 дан ортиқ илмий мақолалар чоп этилган. Шу давр ичида кафедрада 3 та номзодлик диссертатсияси ҳимоя қилинди, 3 дарслик, 8 та ўқув қўлланма, 70 дан ортиқ методик қўрсатма, 120 дан ортиқ илмий мақолалар чоп этилган. Кафедрада бажарилган илмий-тадқиқот ишлар натижалари асосида фойдали моделга патент талабномаси тайёрлаб топширилди ва Ўзбекистон Республикаси интеллектуал мулк агентлиги “Ихтиролар,фойдали моделлар ва саноат намуналари тўғрисида”ги Қонунга асосан фойдали модел –Култиватор сеялкага рақамли ФАП 01089 –патенти ва ПЖГ универсал осма пуркагичи талаб қиладиган қувватини назарий аниқлаш И АП 05696 патентлари берилди. Фойдали модел муаллифи Уришев А.Е.\nГидротехника қурилиши факультети Ўқитиладиган фанлар Илмий ишлар Тадқиқотчилар Ҳамкорлар Кафедра ходимлари Тўгараклар Дарс жадвали Алоқалар


Бемор дўстимга мактуб (1)\nBy Камолиддин Иноятуллоҳ on 09/05/2019 Бемор дўстимга мактуб МАҚОЛАЛАР\nАллоҳ таолога кўпдан-кўп, покиза ва муборак ҳамду санолар бўлсин. Мен Аллоҳдан ўзга ҳақ илоҳ йўқлигига, Унинг ёлғиз ва шериксиз эканига, Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи ва саллам Унинг бандаси ва элчиси эканига гувоҳлик бераман. Пайғамбаримизга, у зотнинг аҳли оилаларига, саҳобаларига ва қиёмат кунига қадар у зотга эргашган кишиларга салавот ва саломлар бўлсин.\nБемор дўстим, хаста биродарим… Аллоҳ сизга комил шифо ато этсин, сабр ва ажр берсин, қазои-қадарга рози бўлиб яшашни насиб этсин. Бу рисолани ўзингиз учун бир эслатма, панд-насиҳат ўрнида қабул қилгайсиз. Асло тушкунликка тушманг. Иншооллоҳ, тузалиб кетасиз ва чеккан дардингиз гуноҳлардан покланишингизга сабаб бўлиб қолади.\nБаъзан баданга, баъзан мол-дунёга, баъзан аҳли-оила ва фарзанди аржумандларга зарар етиши Аллоҳ таолонинг яралмишлар устидаги суннати экан. У бандаларини шундай имтиҳонлар билан синаб турар экан. Сизга ҳам синов келган экан, сабр қилинг, чекаётган дардингизга Аллоҳдан ажр умид қилинг, Аллоҳ сизга яхши мукофотлар берсин.\nУшбу эслатма ва панду насиҳатни Аллоҳ таоло барчамизга фойдали қилсин. Уни сизга аввало энг яхши Китобдан – Аллоҳнинг китобидан тақдим этаман. Раббингиз Аллоҳ азза ва жалланинг сўзларини келтираман. Аллоҳдан кўра ростгўйроқ ва ваъдасига вафодорроқ ким бор?!\nКейин сиз яхши кўрган ва қиёматда бирга бўлишни орзу қилган зот – Пайғамбаримиз Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг сўзларидан келтираман. У зот ҳавои нафсдан сўзламайдилар. Сиз бу сўзларни қабул қилинг, уларга шак-шубҳасиз ишонинг. Тушкунликка тушманг, маҳзун бўлманг. Аллоҳ юборган синовларга сабр қилинг. Бесабрлик қилиб, ножўя сўзларни айтиб қўйманг. Аллоҳ бало-мусибатларни одамлар ўртасида айлантириб туради. Аллоҳ хоҳласа сизга ҳам шифо беради. Қанча касаллар соғайиб кетган ва қанча соғ-саломат кишилар кутилмаганда касал бўлиб қолган. Қазои қадарга рози бўлиб, ажр умидида сабр қилаётганлар ҳам оз эмас, алҳамдулиллаҳ.\nАллоҳ таоло барчамизни бало-қазолардан асрасин, чин тавба қилиб, Ўзига қайтишни насиб этсин.\nПайғамбаримизга, аҳли байтлари ва асҳоби киромларига Аллоҳнинг салавоти ва саломи бўлсин.\nБиродарингиз Абу Абдуллоҳ Мустафо ибн Адавий\nAvvalgi maqolaҚиёматнинг катта аломатлари: Одамларни тўплайдиган олов (1)\nKeyingi maqola Қиёматнинг катта аломатлари: Одамларни тўплайдиган олов (2)