ИнтерФУТБОЛ :: Кирилл Погребняк: " Ўзбекистон футболи ҳақида ишонч билан ниманидир гапира олмайман"\nКирилл Погребняк: " Ўзбекистон футболи ҳақида ишонч билан ниманидир гапира олмайман"\n"Локомотив" матбуот хизмати жамоага ушбу мавсум аввалида келиб қўшилган россиялик футболчи Кирилл Погребняк билан интервью тайёрлади.\n- Кирилл, карантин пайтида нималар билан бандсиз? Нималар билан шуғулланяпсиз?\n- Карантин якунланишига ҳам оз вақт қолди. Яқин кунларда биз бундан чиқиб, олдингидек ҳаёт кечиришимиз мумкин. Ҳозир эса вақтни зое ўтказмоқчи эмасман. Машғулотлар билан бандман, шунингдек, шундай пайтларда одам ўз кучсиз томонларини кучайтириб олиш учун ажойиб палла. Ундан ташқари, Youtube томоша қиляпман, кўп ўқияпман ва инглизчани ўрганяпман. Умуман олганда фойдали ишлар билан бандман.\n- Youtubeʼда нималар томоша қиласиз?\n- Биласизми, менга турли хил интервьюлар ёқади. Масалан, Юрий Дудьни. Яна нима? Авто-тематика. Автомобиллар ва шунга ўхшаш. Шунингдек, менга молиявий каналлар ҳам ёқади, яъни, иқтисодий мавзу, бунга ҳам қизиқишим бор. Инвестициялар ва молия мавзусида чуқурлашишни ёқтираман.\n- Иқтисодиёт — бу сизнинг шахсий қизиқишингизми ёки футболдан кейинги келажак учунми?\n- Ҳозирги пайтда шахсий қизиқиш. Бироқ келажакда нималар бўлишини ким билибди дейсиз.\n- Изоляция қандай таъсир қилди? Қайси кунга келиб, сиз зерикаётганингизни ҳис қилдингиз?\n- Айтишим мумкинки, бунга тез кўникдим. Масалан илк ҳафта тушунарли, бунга одам энди мослашаётган бўлади ва нормал ҳаёт кечиради, ўзингизга янги саргузаштлар қидирасиз, бироқ ушбу ҳолатга бошқа томондан қараса, миядан шундай ҳаёллар ўтишни бошлайди: “Мен нима қиляпман ўзи?“. Ундан ташқари, бу ерда бир ўзимман, оилам ҳозирда Москвада. Бу ҳам бир минус. Ҳар бир ўтаётган кун — тепага ташланаётган бир қадам бўлмоқда.\nБошқа бир томондан эса яшаётган ҳар бир кунингдан ўзгача фойда олишни бошлайсан, нималардир қиласан ва янада яхшироқ бўласан. Олдинга ҳаракатланаётганингни тушуна бошлайсан. Асосийси, пешонага ёзилган коронавируснинг янада ривожланиб кетишига йўл қўймайсан. Масалан мен учун бундай ҳолатда ётиб, шифтга қараганча ёки телевизор кўришиб ўтирсам, йўқолиб қолгандек ҳис қиламан ўзимни. Балки кимлардадир бошқачадир, бироқ менда шундай.\n- Коронавирусга қарши қандай курашяпсиз? “Ливерпуль“ ҳимоячиси Деян Ловрен конспирологик фикрдагилар тарафдори ва у барчаси 5G сабабли бўлган деб ҳисоблайди...\n- Дастлабки 2-3 ҳафта давомида янгиликларни фаол тарзда ўқидим. Кимдир нимадир ёзса, кимдир унинг аксини ёзади. Қайси бирига ишонишни билмай миям ёрилиб кетай деди. Қандайдир янгиликни ўқиб, бошимда адреналин пайдо бўлади ва ўзим ҳақида шундай ўйлай бошлайман: “Наҳотки бу ҳақиқат?“. Бошқа манба эса умуман ўзгача ракурсдаги маълумотни тақдим қилади. Бу яхшиликка олиб келмайди. Биз барибир ҳақиқатни тагига ета олмаймиз. Фақатгина орадан 5-10 йил ўтиб, буни билишимиз мумкин. Бу ҳақида бонг уриб, нималар бўлганини айтишади, ўшанда бу ҳақида эшитишни ҳам истамайман. Мен инстаграм ва телеграмдаги барча каналлардан чиқиб кетдим. Телевизордан эса анча олдин воз кечганман, ҳа уйда телевизор бор, уни фақатгина рафиқам томоша қилади. Умуман олганда бу нимага керак. Ҳар хил маълумотни кўравериб, одамнинг бошини ачитиш учунми?\n- Бизнинг ишқибозларимизга сизнинг катта футболга кириб келишингиз жуда ҳам қизиқ. Футболчи бўлиш орзуйингиз бўлганми ёки акаларингиз сизни бунга тортишганми?\n- Умуман олганда барчаси оддий. Катта акам — юлдуз. Мен эса акам (Кирилл бу ерда ўзининг эгизак акаси Николайни назарда тутди, у ҳам “Локомотив“ таркибида ўйнаганди) билан биргаликда 6 ёшдан футбол билан шуғулланганмиз. Ўшанда катта акамиз 18-20 ёшларда эди ва у “Спартак“нинг ёшлар жамоаси таркибида ўйнарди, унинг ўйинларини кўриш учун бориб турардик. Кўз олдимизда ёрқин намуна бўлиб тургани учун унга ўхшамасликка ҳаракат қилишнинг иложи йўқ эди. Болалигимизда биз мусиқа билан шуғулланардик. Биласизми, шунчаки футболга эътибор бермасликнинг имкони йўқ эди. Футбол — болалигимизда муҳаббат қўйилган ажойиб туйғу. Йиллар ўтиб футбол ўйнаш иштиёқи кучайиб борди.\n- Ёшлигингизда қайси жамоага мухлислик қилгансиз?\n- Аввалига “Спартак“, кейинчалик шундай бўлдики, акам ўйнаган жамоаларга мухлислик қилишни бошладим. У “Штутгарт“га ўтганидан кейин эса тушунарлики, хориж жамоаларига ҳам мухлис бўлдим. Ҳозир эса Россияда “Зенит“нинг ўйинларини кўриш ёқиб бормоқда.\n- Ёшлигингизда мухлисларнинг жанжалларида қатнашганмисиз? Сир эмаски, Москва жамоалари мухлислари ўртасидаги муносабатлар, юмшоқ қилиб айтганда яхши эмас.\n- Йўқ, қатнашмаганман. Бироқ ёдимда бор, мактабда ўқиб юрган пайтимда мухлисларнинг блокланиш ҳолатлари юзага келган, кимдир ЦСКАга, кимдир “Зенит“га мухлис эди. Улар йиғилиб олиб, отишмалар юзага келтиришарди. Лекин бу мен учун қизиқ эмасди.\n- Сиз фаолиятингизни “Томь“ жамоасида бошлагансиз. Айтингчи, ёш болакайга ўз мегаполисини ташлаб кетиб, Томск областида бўлиш қанчалик қийин бўлган?\n- Бу фаолиятимдаги энг муҳим давр эди. Бизни ўшанда қўйиб юборгани учун ота-онамга миннатдорлик билдираман. Ҳа, Коля иккимиз 19 ёшда бўлганмиз. Менимча бундай пайтда биз кетишни истасак, ота-онамиз қўйиб юбориши керак. Биз кетаётган жой ва вазифаларимиз эса барчага тушунарли эди.\nУ ерга бориб, мен 10 ёшга катта бўлгандек бўлдим. Ҳа, акам билан эдим, бироқ бошқа томондан иккимиз бир одам эдик: барчасини ўзимиз тайёрлаймиз, ювамиз ва ҳоказо. Бунгача буни онамиз бажарарди. Бу ерда эса квартирага ўзинг пул тўлайсан ва барчасини ўзинг бажарасан. Менимча шундан катта ҳаёт бошланади. Айнан шу ёшга келиб, одам ўз ишини ўзи бажаришга ўрганиши керак. Агарда шу ёшингда бошқа бир жойда сени чорлашаётган бўлса ва сенинг футболчи бўлиш имкониятинг юзага келса, бундан фойдаланиш керак. Шу орқали сен ўзингни нафақат футболчи, балки, катта инсон сифатида ҳам тоблашинг мумкин. Асосийси — қўрқмаслик!\n- Валерий Кузьмич Непомнящий — ўзбек футболи учун ҳеч қандай қаҳрамонлар тоифасига кирмайди, бироқ у 2006 йили Ўзбекистон термасини бошқарган. У “Томь“да сиз ва акангиз билан ҳам ишлаган. Унинг футболга берган нарсалари ҳақида соатлаб гапириш мумкин. Унинг бундай катта сиймо эканлиги сабаби нимада?\n- Валерий Кузьмич билан муносабатларим ажойиб эканлигини биттада айтаман. Балки унинг ҳам менга бўлган муносабати шундай. У менга катта футболнинг йўлини очиб берган. Томскда у мени асосий жамоага кўниктирганди. У ўзига катта сифатларни олган катта мураббий. У ҳам машғулот ҳам руҳий малакаларга ҳам эга. У доимо балансни ушлаган ва ҳар бир футболчига индивидуалликни тақдим қила олган. Мен учун у фақатгина буюк мураббий эмас, у кучли шахсият. Бу борада у мен учун энг ёрқин намуна.\n- Сиз бир ўйинда рақиб билан тўқнашиб кетиб, икки тишингизни йўқотгансиз. Бу қандай содир бўлган?\n- Бундай ҳолатлар доимо кутилмаганда бўлади. Ҳатто ўзим ҳам нима бўлганини тушунмай қолдим. Жамоадошларим эса кейинчалик менга рақибим тиззаси билан урилганини айтишди.\n- Олди тишларингизмиди? Кейин Овечкинга ўхшаб юрдингизми?\n- (Кулади) Шифокорларга таҳсин ўқиса арзийди. Биз тезда шифохонага бордик ва у ерда менга вақтинчалик имплант қўйилди, операция қилишди. Ҳа бошида хунук кўринди, аммо нима қилиш керак бошқа (кулади).\n- Акангиз Павелнинг тавсиясига кўра “Томь“га борганмидингиз?\n- Акам Николай билан биргаликда “Ростов“да кўрикдан ўтаётгандик, у ерда иккита йиғинда қатнашдик ва кейинчалик улар бизни рўйхатдан ўтказа олишмаётганини айтишди. “Ростов“дан кейин биз тезда Томскга кетдик. Акам бизни синаб кўришни уларга таклиф қилди.\nУ ерга бордик ва асосий жамоа билан машғулотларга киришдик. Бу бизни шунчаки шокка солиб қўйди. Шу кунгача уларни телевизор орқали томоша қилгандик, энди эса улар билан шуғулланяпмиз. Ундан ташқари, ўша пайтда бунга руҳий томонлама ҳам тайёр бўлишимиз керак эди. Аммо бу биздек ёш футболчилар учун катта тажриба вазифасини ўтаганди. Ўшанда Валерий Кузьмич бош мураббий эди ва Дзюба ҳам жамоа таркибида ўйнарди. Умуман олганда ўшанда барчаси қизиқарли бўлган. Кейинчалик биз ёшлар жамоаси билан шуғулланишни бошладик. Ўшанда эшитган илк янгилигимда бизни олишмоқчи бўлишмаган. Бу эса Янги йил байрами арафасида бўлганди. Байрамдан кейин эса бизга: “Сизларга яна бир имконият берамиз. 7 кун биз билан шуғулланасиз“, дейишди.\nУшбу йиғинларни бир умр унута олмайман. Шу пайтгача менда бундай катта иштиёқ ва ўз касбимга муҳаббат бўлмаганди. Акам билан биргаликда олдингидек машғулот қилмадик. Менимча буни мураббийлар штаби ҳам сезди ва бизни иккинчи ва учинчи йиғинларга ҳам таклиф қилишди.\n- Сизнинг футбол фаолиятингизда Павелнинг ёрдами ёки таъсиридан фойдаланганмисиз?\n- Бу имконсиз. Қандай қилиб унинг таъсиридан фойдаланиш мумкин? У қай тариқа ёрдам бериши мумкин? Мен глобал миқёсида айтяпман. Ҳа, у қўнғироқ қилиб: “Менинг укаларим бор, уларни синаб кўринг“, дейиши мумкин. Худди Томскда бўлгани каби. Ҳатто ўшанда ҳам биз ака-ука Погребняк бўлганимиз учун эмас, балки йиғинлар давомида ўзимизни кўрсатганимиз учун шартнома имзолаганмиз. Балки айримлар, “у ўз фамилиясидан фойдаланяпти“ деб гапириши мумкин. Лекин ундай эмас. Футболда бундай ҳолатлар бўлиб туришини инкор қилмайман, чунки айрим пайтларда футболчининг фақатгина сифатларига қарашмайди. Бизнинг ҳолатда эса ундай бўлмаган.\nБарчаси тарбияга боғлиқ. Бизга бундай нарсалардан фойдаланишга имкон бермайди. Агарда шундай бўлган тақдирда акам иккимиз ўзимизни ноқулай ҳис қилган бўлардик. Бунинг барчаси яхшиликка олиб бормайди. Тақдирни алдашдан нима фойда?\n- Павел оддий ҳаётда қандай инсон?\n- Камтар ва меҳрибон. Ҳар доим ёрдам беради. Шунчаки акамнинг ҳаётида кўп нарсалари ўхшаган. Ҳозирда ОАВ ўз янгиликлари билан бўрттириб юборяпти. Инсон ўз ҳаётини ўзи чиройли қила олди. Бунга фақатгина ҳаракат керак! Уни нима учун ёмон кўришади, билмайман. У оддий инсонларга доимо ёрдам бериб юрганини шахсан биламан. Футболчиларнинг ҳаёти шундай кўрина бошладики, одамлар уларнинг фақатгина бир томонини кўришади, уларнинг бошқа сифатлари эса йўқолиб қолади. Буни эса нормал ҳолат деб ҳисобламайман. Айрим футболчилар эса фақатгина ОАВ учун ўзидан ўзгача образ ясаб олади.\n- Павел сизнинг устингиздан кулиб, мен “Фулхэм“даман, сен эса Воронежда юрибсан, деган пайтлари ҳам бўлганми?\n- (Кулади) Албатта йўқ, бунақаси бўлмаган. Оиламизда бу нормал ҳолат ҳисобланмайди. Ҳа, биз кўп ҳазиллашамиз. Бизнинг ўзаро чатимиз бор ва унда асосан ҳазилларни ёзамиз, кулишда эса фақатгина Х ва А, яъни, “ха-ха-ха“ни ишлатамиз. Барчаси шундай. Биз бошқа мавзуларда камдан-кам гаплашамиз ва албатта, фаолиятимизнинг қайсидир босқичлари борасида ҳам гаплар бўлиб туради. Бироқ одамнинг устидан кулишгача етиб бормайди.\n- “Локомотив“ PR-директори Мамур Мамадалиевнинг айтишига кўра, клубга Погребняк келяпти дейишганида Николай эмас, Павел ўтади деб ўйлаган. У бу борада ажойиб афиша, пресс-релизлар тайёрлаб қўйган, бироқ кейинчалик у бошқа Погребняк эканлинини билиб қолган. Фаолиятингизда шундай ғалати тарихлар бўлиб турганми?\n- Швецияда шундай ғалати ҳолатга тушиб қолганмиз, мендан интервью олишаётганида ўшанда ҳам иқтисодиётга қизиқишимни айтганман. Шведлар менинг ҳолатимни бироз оғирроқ деб ўйлашган шекилли (кулади). Бу ҳам бир тарих. Швецияда ҳар бир янги футболчи ўзини бошқалардан пастроқда ушлаши керак. Бироқ биздаги каби эмас. Ҳар ким ўзи учун ниманидир ўйлаши керак. Бу қандайдир қўшиқ ёки рақс бўлиши ҳам мумкин. Навбат менга келганида эса “Катюша“ни куйлаб берганман. Умуман олганда бу яхши чиққан.\nБироқ бу барчаси эмас. Янги шартнома имзолаган футболчилар йиғинларга боришарди. Жамоадагилар эса кутилмаганда кайфиятни кўтаришни истаб қолади. Менга шундай кулгили ниқоб беришдики, у билан Барселонага қадар учиб боришим керак эди. Самолётда, аэропортда ҳам буни тақиб юриш керак эди. Фақатгина Барселонадаги отелга етиб борибгина уни ечиш мумкин бўлганди. Жуда ҳам қизиқ бўлганди.\n- “Советский спорт“ нашрига Сиз Павел билан бир жамоада ўйнашни исташингизни айтгансиз? Ўшанда ким зўрроқ бўлиши мумкин эди: сиз ёки Павел Погребняк?\n- Барчамиз (кулади).\n- Агарда иккингиз бир жамоада бўлсангиз, 4-4-2 формацияси сизларга мос тушармиди?\n- Менимча биз бир-биримизнинг ўрнимизни тўлдира оламиз (кулади).\n- “Факел“дан кейин сиз Петербургнинг “Зенит“нинг иккинчи жамоасига ўтдингиз. Питерликларнинг инфратузилмаси қанчалик даражада қудратли?\n- Бу “Зенит“нинг иккинчи жамоаси эди. Бундай паллада сиз асосий жамоада нималар бўлаётганини тушунмайсиз. Бу гап ФНЛнинг барча жамоаларига тегишли. Сендан сал тепароқда асосий жамоа шуғулланади. Ўшанда миянгга ўша ерда машғулот қилиш фикри келади. Шунчаки футболчи ўз устида ишлаб, ҳаракат қилиши керак. Балки иштиёқ ҳам бу борада юқори ўринда бўлиши керакдир. Ундан ташқари, шу тариқа асосий жамоага ўтган футболчилар ҳам бўлган.\n- “Зенит-2“ жамоасига қарши ҳам рақиблар худди асосий жамоадаги каби юқори кайфият билан ўйнашармиди?\n- Йўқ, мен ҳеч нимани ҳис қилмаганман. ФНЛ шундай турнирки, ҳар бир жамоа бор кучини ишлатади ва сўнгги лаҳзагача курашади. Ҳа, футбол шундай даражага етдики, жамоаларнинг статуси ҳеч қандай аҳамиятга эга бўлмай қолди, барча рақиблар билан ўйнаш қийин бўлмоқда.\njama_barber – Қаерда сочингни турмаклатасан? Балки менинг салонимга келарсан?\n- (Кулади) У ҳеч бўлмаса салони қаерда эканлигини ёзганми? Манзили қаерда? Билсам албатта бораман!\n- Унга ёзиб, билиб оламиз!\n- Ёш мухлисимиз Эрикдан савол. Бу ўша машғулотга ташриф буюрган болакай. Кирилл, уни эсладингизми?\n- Ҳа, уни биламан.\n- У бизга шундай савол жўнатган: Футболдаги илк рақамингизни қай тариқа танлагансиз? Шу сабабли жанжаллашишга тўғри келмаганми?\n- Йўқ, урушмаганман. Илк футбол рақамимни “Томь“нинг ёшлар жамоаси таркибида олганман. Рақам шунчаки бўш эди ва бу менга насиб қилган. Ёшлар жамоасида билсангиз, рақамлар 50дан тепада бўлади. Эсимда ўшанда 78-рақамни олганман. Нима учун? Билмадим, унинг кўриниши ёққан шекилли. Ҳозир эса “тўққиз“га меҳрим ўзгача. “Локомотив“да айнан шу рақамда ўйнаяпман. Умуман олганда рақамларга катта эътибор бермайман.\nСаъдулла Музаффаров (фан-клуб): Ўз голларингизни одатда қандай нишонлайсиз?\n- Худди Дзюба каби ўзгача рақслар ёки ишоралар бўлиши керак, бу эса футболчига голларни қайта уравериши учун жуда муҳим. Бу ерда бошқа нюанс ҳам бор. Гол урган вақтимда эса шунчаки хурсанд бўламан. Тўғрисини айтсам, гол урган пайтида хурсанд бўламан ва ўзгача гол нишонлаш хаёлга ҳам келмайди.\nTalatik: Чемпионат эмас, айнан кубок ўйинларининг иштиёқ даражаси қандай бўлади. Ёки бир хилми?\n- Агарда кубокнинг чорак финали бўлса, албатта, юқори босимни ҳис қиламан. Футболчи узоқроққа бориб, ҳал қилувчи паллаларда ўйнашни истайди. Бунда чемпионатдаги ўйиндан фарқли равишда ғалабага иштиёқ юқори бўлади.\nSamandar8819: Агарда сизга Европанинг топ-жамоаларидан таклиф тушса, қайси клубни танлаган бўлардингиз?\n- “Манчестер Юнайтед“. Болалигимдан шу клубга мухлислик қиламан. Ёдимда уйда ўтириб, жамоанинг ўйинларини томоша қилардик, таркибда Бэкхэм, Кантона, Верон, Кин каби футболчилар ўйнарди. Ўша вақтдан буён жамоага бўлган мухлислик юқори даражада.\n- “Локомотив“га Швеция чемпионатидан келдингиз. Сир эмаски, шимолий менталитет советорти мамлакатлариникидан фарқ қилади. Швециядаги ҳаётнинг ўзгача томонлари борми?\n- Швеция бой мамлакат. У ерда жуда ҳам бошқача иқтисодий ҳаёт. Одамлар бошқача яшашади ва у ердаги жойлар Собиқ Иттифоқ давридаги мамлакатлардан фарқ қилади. Дастлаб барча нарсага жуда ҳам ҳайрон бўлиб қарардим. Давлатни янада кўпроқ тушуниб олиш керак эди, чунки бу жойларда ҳали кўп бўлардим. Бошқа томондан қарасак, давлатда барпо этилган барча нарсалар одамлар учун. У ердаги одамлар яхши яшашади ва ишларига яраша пул топишади. Улар биздан фарқли равишда бошқача ишлашади. Масалан, у ерда барча ишларда соатига пул олишади. Масалан, бир швед 5 соат ишласа, 5 соатлик пулини олади. У 6 соат ишламайди, чунки унга бунинг пулини тўлашмайди. Ортиқча дақиқаларни бунга сарфлашмайди.\nШведлар ўз қадрини яхши билишади. Улар ортиқча босимсиз ишлашади. Улар учун асабийлашиш — ёввойилик белгиси. Улар биз каби 10 соатлаб ишлаб, яна нималар биландир банд бўлишмайди. Уларга иш топширилганида эса яна бир ўйлаб кўришади. Буни қачон бажариш керак? Бу ўзининг тақвимига тўғри келадими? Улар буни кўриб чиқишади ва бўш бўлган кунида, олайлик, 3 кундан кейин қилиб бераман дейди. Швециядаги ҳаёт жуда ҳам сокин. Ҳеч ким шошилмайди. Бу эса менимча ажойиб. Швециядан уйга одамларга хос айрим сифатларга эга бўлиб қайтдим дея оламан. Ҳар бир давлатнинг ажойиб томонлари бўлганидек, салбий жиҳатлари ҳам бўлади, буни эса одам кўргиси ҳам келмайди. Бироқ ўша пайтда менга Швеция ҳар томонлама катта тажриба тўплашимга ёрдам берди. Мен чет давлатга борган исталган инсон бошқа менталитетдан нималарнидир ўрганиши керак деб ҳисоблайман.\n- Футбол планига ўтсак. Барчаси қатъийми?\n- Швециядаги барча нарса тартиблиликка асосланган. Масалан кўчада қоидани бузсанг, одамлар полицияни кутишмайди ва исталган инсон сенга ўз эътирозини билдиради. Барчаси шундай даражада. Футболда эса ташкилий жиҳатдан тартиблилик кўринади. Сизга намуна келтириши мумкин. Бизга 2 ойлик режа тузиб беришди. Бугун душанба, демак, қоғозда ёзилган ишларни бажаришим керак. Айтишим мумкинки, икки ой давомида ҳеч кимнинг жадваллари ўзгармайди. Белгиланган вақтда ўша режаларни бажариш керак ва шундай бўлади. Кимдир чиқиб буни муҳокама қилмайди.\nМашғулот процессида ҳам бу қаттиқ сезилади. Бош мураббий ҳар кунги машғулотдан олдин қандайдир машқни бир ҳафта бажариш кераклигини айтса, биз буни белгиланган вақт давомида қилиш кераклигини тушунамиз. Агарда бунга ярим соат керак бўлса, ярим соат сарфланади. Ундан кўп бўлса, демак, кўпроқ ўша машқни бажарамиз.\n- Бир интервьюда сиз Европанинг барча давлатларига борганингизни айтгандингиз. Сиз умумий ҳисоблаганда қанча давлатга боргансиз?\n- Йўқ, Европанинг барча давлатлари эмас. Германиянинг кўплаб шаҳарларида бўлганман. Акаларим билан бирга пиво ичишни ёқтирамиз. Инстаграмда кўп бора ёзганимиздек йилда ҳеч бўлмаса бир марта қаергадир саёҳатга борамиз. Биз Барселонада ҳам, Парижда ҳам бўлганмиз. Германияда кўп бора. Европанинг кўплаб жойларига борган бўлсам-да, ҳали ҳам яна бир қанча қизиқарли жойларга бориш истагим йўқ эмас.\n- Масалан, қаерлар?\n- Нидерландия, Бельгия, Люксембург. Болтиқбўйи мамлакатларини кўриб бўлдим, Швеция, Дания, Финляндия каби давлатларда ҳам бўлдим. Андорра жуда ҳам ёқди, кичкина, лекин жуда ҳам чиройли давлат. Бельгияга яна бир бор бориш ниятим бор.\n- Россиядан ташқари, ўзингиз борган энг чиройли 3 давлатни айта оласизми?\n- Абхазия. У ер менга жуда ҳам ёққан. Жароҳатимдан кейин рафиқам билан у ерга боргандим. У ер мияда муҳрланиб қоладиган даражада чиройли ва ҳавоси ҳам ажойиб.\nРимни ажратиб кўрсата оламан. Яна бир марта у ерга бориб қолишни истардим. У ерда ўзим истаган барчасини кўрганман.\nВа албатта Мексика. У ернинг ҳам кўплаб жойларига борганман. Барчаси ёққан. Саёҳатни ёқтирганимдан мамлакат танлаб ўтирмайман. Бу мен учун завқ. Мавсумлар оралиғидаги танаффусда ҳам қайсидир давлатга бориб келмоқчиман.\n- Бу ерга келишдан олдин сизда Қатардаги клубдан ҳам таклиф бўлган экан. Нима учун айнан “Локомотив“ни танладингиз?\n- Менга қизиқиш билдиришди. Менимча фаолиятимда илк марта менга бир клуб бир мақсад йўлида қизиқиш билдирди. Бош мураббий ҳам раҳбарият ҳам. Тўғрисини айтаман, бу менинг миямни гангитиб қўйди. Менга қўнғироқ қилишди ва жамоага ёрдамим кераклигини айтишди. Қўшимча қилишим керакки, фаолиятим давомида мен турнир жадвалидаги қуйи поғоналарда бўлиб турган жамоалар таркибида ўйнаганман. Менда эса чемпионлар таркибида ўйнаш имконияти пайдо бўлди. “Чемпионлик рухи“ ва юқори ўринлар, мақсадлар учун курашиш ҳиссиётини ҳис қиляпман.\n- Акангиз Николай 2018 йилда жамоа таркибида ўйнаган, бироқ асосий таркибга кира олмаганди. Бу сизга “Локомотив“га ўтишингизга ҳеч қандай таъсир қилмаганми?\n- Йўқ, албатта! Николай менга клуб, унда ишлаётган бирор бир персоналлар ҳақида ҳеч қандай ёмон гаплар айтмаган. Барчаси ижобий фикрлар бўлганди. Ҳа, унинг “Локомотив“даги фаолияти ўхшамади, бу футбол. Бўлиб туради. Ундан маслаҳат олиб, бу ерга келганимда эса барчаси яхши эканлигини кўрдим. Бу ерда ўзимни қулай ҳис қиляпман.\n- Николай бу ерда ўйнаб кетди, сиз ҳам биз билансиз. Павелнинг навбати қачон келаркин?\n- (Кулади) Буни ўзидан сўраш керак. Бу ҳақида сўраб кермаган эканман. Бироқ энди у билан бу борада гаплашиш вақти етган.\n- Биринчи турда сиз ажойиб перфоманс кўрсатдингиз. “Андижон“ дарвозасига икки гол урдингиз, бир неча рамзий термаларда кўриниш бердингиз. Ҳатто ОФК ижтимоий тармоқлари ҳам сиз ҳақингизда ёзди. Бироқ 3-турга келиб, “Бухоро“ билан ўйинда захирада қолдингиз. Бу нима билан боғлиқ? Бош мураббий тушунтириш бердими?\n- Бу бош мураббийнинг тактик ўзгаришлари билан боғлиқ эди. Бу унинг қарори. Мен унинг қарорларини муҳокама қиладиган инсон эмасман. У шундай дедими, демак, бу амалга ошиши керак. Мураббийлар штабига қарши бормайман. Бу унинг йўналиши. Шундай паллада футболчи ўзини асосий таркибга мос эканлигини захирадан тушиб кўрсатиши лозим.\n- Андрей Фёдоров — қаттиққўл мураббийми? Ёки футболчилар билан ҳазил-мутойиба қилиб турадими?\n- У ҳам жиддий инсон ҳам ҳазиллашиб туради. Замонавий футболда мураббий ҳар томонлама сифатларга эга бўлиши керак бўлиб қолди. Ҳар бир футболчига индивидуал йўллар орқали кўнглини топиш ҳам керак. Бақиришнинг ҳам ҳазил қилишнинг ҳам вақти бўлади. Бу ҳам бир санъат, бир китоб ёзса бўлади. Бу планда Фёдоров ростдан ҳам ҳар томонлама сифатларга эга мураббий.\n- Шу кунга қадар унинг футболчилик фаолияти ҳақида маълумотларга эга бўлганмидингиз?\n- Ҳа, у ҳақида ўқиганман.\n- “Локомотив“даги голларингизга қайтамиз. Ўйиндан кейинги флеш-интервьюда биз Марат Бикмаевдан: “Кирилл бугун илк дублини амалга оширди. Уни қай тариқа табриклайсиз?“, деб сўрагандик. У эса бизга: “Аввалига у бизни табриклаши керак“, деб жавоб қайтарганди. Хўш, байрам бўлдими?\n- Ҳозирча йўқ (кулади). Чемпионат ўйинлари кетма-кет бўлди ва йиғилиб ўтиришга вақт етмади. Ҳали олдимизда жуда кўп вақт бор ва буни байрам қилишга улгурамиз.\n- Ўзбек/рус/швед футболи орасидаги фарқ қандай?\n- Ўзбекистонда энди 3та ўйинда қатнашдим, шу боисдан ишонч билан ниманидир гапира олмайман. Швеция футболи ҳақида гапирадиган бўлсак, у ерда учта кучли жамоа бор, қолганлар эса унчалик даражада эмас. Ҳиссиётлар нуқтаи назаридан, Швецияда мен ҳадди Россия Премьер-лигасида ўйнаётгандек бўлдим. Аниқроқ айтадиган бўлсам, ФНЛнинг айрим жамоаларини инобатга олмасак, Премьер-лигадан фарқи йўқ. Бу реклама, маркетинг ва футбол атрофида бўлаётган бошқа ишларга ҳам тегишли. Яхши майдонлар ва мухлислар. Барчаси футбол ўйини учун бўлаётгандек ҳиссиёт беради. Мухлислар ҳам театрга эмас, айнан футбол ўйинига келгандек келишади. Шунчаки завқ олиш ва лаззатланиш керак.\nЎзбек футболи ҳақида фикрларим бошқачароқ. Яширмайман, ўтган уй ўйинда мухлислар худди театрга келганидек таассурот уйғотди. Бу ерда барчаси бошқача экан. Футбол даражаси ҳақида гапирадиган бўлсам, у швед футболидан кучсиз эмас. Ҳар бир жамоада индивидуал кучли футболчилар бор.\n- “Локомотив“да катта рух бериб турадиган футболчилар кимлар?\n- Жамоанинг қариялари албатта. Нестеров, Зотеев, Кахи, Тима. Улар жамоага позитив атмосфера олиб киришади. Ҳазил-мутойибачилар.\n- Кирилл, “Ассалому алайкум“дан ташқари ўзбекчада бир сўз айтингчи.\n- Раҳмат (кулади).\n- Ҳозир ҲА ёки ЙЎҚ деб жавоб беришнинг айни пайти. Ўзбекча сўкишларни ўргандингизми?\n- Йўқ, хоҳламайман.\n- Ўзбек ошхонаси 10 баллик шкалада?\n- (Ўйланиб қолди) Олти.\n- Сизнинг 10 дақиқа вақтингиз бор ва бир чашка қаҳва устида ким билан суҳбат қурган бўлардингиз?\n- Уэйн Руни.\n10:40 Кейн - рекордчи! (0)\n10:10 «МЮ» “Эдегорга харидор эди... (0)\n09:39 ЕЧЛ. Гуруҳ босқичи. Парижда паришонлик пайти (0)\n09:09 Вадим Абрамов: Ишончга жавоб шуми? (0)\n07:07 Бардам бўл, Люка! (0)\n06:06 Тибо Куртуа: "Рамос ҳамиша ҳайратлантирган,фақат Лиссабонда..." (0)\n04:44 Трансфер нега можарога айланмоқда ёхуд яна Жасур Жалолиддинов "масаласи" ҳақида (0)\n03:03 Топ-клублар Европа Премьер Лигасига асос солмоқчи... (0)\n01:55 Катта мавҳумот бағрида кичик қувонч (0)\n22:00 WhoScored статистик сайти Элдор Шомуродовга 10 баллик тизимда 6,5 балл қўйди (0)\n21:21 «Шўртан» Игор Круишенко можаросидан ҳамон қутула олмади ва ... (0)\n21:05 Суперлига 20-тур расмий (ҳакам)лари эълон қилинди... (0)\n20:55 Шота Арвеладзе "Пахтакор"дан йилига 1,5 млн. евро маош олади-ми? (0)\n18:00 Тер Штеген «класико»да қатнашмайди... (0)\n17:15 Мажбурий ўзгариш. УЕФА Евро-2020да ... (0)\n16:48 Ўрнингни бил, Гризманн! Рональд Куман ... (0)\n15:48 Это'О France Football нашрини танқид қилди (0)\n11:47 "Барселона" Пьяничнинг жисмоний ҳолатидан норози (0)\n11:00 “Милан” туркиялик футболчиси билан янги шартнома имзолайди (0)\n10:22 УЕФА келгусида ЕЧЛ формати ва иштирокчилари сонини ўзгартириши мумкин (0)\n09:09 Ёз жазирамаси каби (0)\n08:20 ЧЛ 1-тур. «ПСЖ»«МЮ» ўйинида икки тарафда ҳам йўқотишлар бор (0)\n07:41 Шомуродов А Серияда дебют учрашувида асосий таркибда майдонга тушди ва ... (0)\n07:07 Тимо ВЕРНЕР: «Менга «Челси» кўпроқ мос тушади» (0)\n06:06 Тальяфико билан келишув нақдми? (0)


Авиакомпания ногирон эркакни самолётга эмаклаб чиқишга мажбурлади\n10:16 / 28.06.2017\nЯпониянинг Vanila Air иқтисод-синфдаги авиакомпанияси имконияти чекланган йўловчини самолёт бортига эмаклаб чиқишга мажбурлади, деб хабар бермоқда Киодо агентлиги.\nНогиронлик аравачасида ҳаракатланувчи эркак Япония жанубидаги Амами шаҳрига чипта харид қилган. Рўйхатга олиш жойида эса унга мустақил равишда ҳаракатлана олмайдиган кишиларга хизмат кўрсатиш бўйича шароит йўқ эканини билдиришган. Унга шундай дейишган: “ким юра олмаса, у самолёт бортига ҳам чиқа олмайди”.\nБироқ, дўсти эркакни қўлларида кўтариб олди ва самолётга ўтқазиб қўйди. Аммо қайтиш чоғида ходимлар у бортга мустақил равишда чиқа олмаслигини маълум қилишди ва буни ўзи бир амаллаб қилиши лозимлигини билдиришган. Натижада оёғи фалажланган эркак трапнинг 17 та зиначасидан эмаклаб чиқди.\nҲодиса ОАВ томонидан кенг ёритилгач, авиакомпания ундан узр сўраб қўя қолди.\nЯпония самолёт ногирон


Тижорат банкларининг самарали инвестицион фаолияти — тараққиёт ва фаровонликнинг муҳим омили - Халқ сўзи\n13:05 29 Апрель 2020 Иқтисодиёт\nГлобаллашув шароити мамлакатлар ўртасидаги интеграция жараёнларини ҳам жадаллаштириб юборди. Бу суръатлар ижтимоий-сиёсий, социал-иқтисодий, маданий-гуманитар, спорт, қўйингки, давлат ва жамият ҳаётининг барча жабҳаларида ўз ифодасини топяпти. Бундай тенденциялар, албатта, молия бозорлари, тижорат банклари, молиявий механизмлар, хусусан, инвестициялар оқими қиёфаларини мутлақо ўзгартириб юборди.\nБинобарин, бугун қайси давлат фаол инвестиция сиёсатини юритаётган бўлса, ўз иқтисодиётининг барқарор ўсишига эришаётгани аксиомага айланиб улгурди.\nПрезидентимиз таъкидлаганидек, “инвестиция – бу иқтисодиёт драйвери, ўзбекча айтганда, иқтисодиётнинг юраги, десак, муболаға бўлмайди.\nИнвестиция билан бирга турли соҳа ва тармоқларга, ҳудудларга янги технологиялар, илғор тажрибалар, юксак малакали мутахассислар кириб келади, тадбиркорлик жадал ривожланади”.\nХўш, мазкур муҳим йўналишда тижорат банклари қандай иштирок этяпти? Тўғри, юртимиз тарихида илк марта Ўзбекистоннинг суверен давлат облигацияларини халқаро молия бозорларига чиқарилди. Бу борада “J.P.Morgan”, “Citibank”, “Deutsche Bank” каби етакчи халқаро инвестиция банклари билан ҳамкорлик олиб бориляпти.\nЛекин хорижий инвестицияларни кенг жалб қилиш учун мамлакатимиз банк-молия салоҳиятини тўла намоён этиш учун яна қандай чоралар кўрилмоқда ёки кўриш керак?\nОхирги йилларда банк ва молия тизимида жадал давом эттирилаётган жадал ислоҳотлар аввало соҳага замонавий бозор механизмларини кенг жорий этишда намоён бўляпти. Ўз навбатида узоқ йиллар давомида банклар капиталининг асосий қисми давлатга тегишли бўлиб келганди. Бу эса банк секторида соғлом рақобатга тўсиқ бўлиб келар, хизмат кўрсатиш сифатига салбий таъсир кўрсатиб келаётган эди.\nБинобарин, сўнгги йилларда банклар фаолияти, айниқса, уларнинг инвестицион жараёнлардаги иштирокини кенгайтиришга қаратилган муҳим институционал ўзгаришлар амалга ошириляпти. Давлат раҳбарининг топшириғи билан ҳукумат ва Марказий банк халқаро молия институтлари кўмагида банк-молия тизимини ривожлантириш бўйича узоқ муддатли стратегия ишлаб чиқилмоқда.\nЗеро, шу асосда банк тизимига хусусий ва хорижий капитал кириб келади. Пировардида давлат банклари улуши босқичма-босқич камайиб боради ва соҳада рақобат муҳитини яхшилаш, тижорат банклари фаолиятини, кредитлаш сифати ва маданиятини, айниқса, уларнинг инвестицион активлигини ҳар томонлама оширишга хизмат қилади.\nБу йўлда молия бозорлари, жумладан, фонд бозорини ривожлантириш, янги молиявий инструментларни жорий этиш ва облигациялар чиқариш орқали,банк хизматлари кўламини янада кенгайтириш, илғор ахборот технологиялари асосида банк тизимини равнақ топтиришга алоҳида эътибор қаратиляпти. Сармоядорлар учун кенг ва қулай шароитлар яратиб бериляпти. Бу йўлдаги биринчи қадам албатта валюта бозорини эркинлаштириб борилаётгани ҳисобланади.\nАйнан мазкур омиллар тижорат банкларининг инвестициявий фаолияти самарадорлигини ошириш, институционал асосларини такомиллаштиришга туртки бўляпти.\nБу Ҳаракатлар стратегиясида белгилаб берган устувор йўналишларига уйғундир. Зотан, унда банк тизимини ислоҳ қилишни чуқурлаштириш ва барқарорлигини таъминлаш, банкларнинг капиталлашув даражаси ва депозит базасини ошириш, уларнинг молиявий барқарорлиги ва ишончлилигини мустаҳкамлаш, истиқболли инвестиция лойиҳалари ҳамда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларини кредитлашни янада кенгайтириш мустаҳкамлаб қўйилган.\nЮқоридаги фикрларни халқаро ва маҳаллий экспертлар ҳам тасдиқлайди. Уларнинг эътироф этишларича, иқтисодиётни модернизациялаш шароитида хўжалик субъектларининг асосий капиталини янгилаш ва технологик жиҳатдан юқори босқичга кўтаришни инвестицияларсиз тасаввур этиб бўлмайди. Шу боисдан ҳам, хўжалик субъектлари молиявий оқимларни диверсификация қилиш, хўжалик тузилмаларини такомиллаштиришга қаратилган инвестицион фаолиятни фаоллаштиришлари заруратга айланиб боряпти. Масалан, Ж. Кейнс “инвестициялаш деганда бирор шахс ёки корпорация томонидан қандайдир эски ёки янги мулкни харид қилиш тушунилади. Баъзида бу атама фонд биржасида қимматли қоғозни харид қилиш билан ҳам чегараланиши мумкин. Умуман олганда, янги инвестициялар қайта инвестициялашдан фарқли ўлароқ, исталган турдаги капитал мулкни даромад ҳисобидан харид қилишни англатади” дея таъкидлаб ўтган. Мазкур қамровда эса тижорат банклари катта ўрин тутади десак муболақа бўлмайди. Чунки банк инвестициялари ўзига хос иқтисодий мазмун касб этади.\nТасаввур қилинг тижорат банки инвестор ролида. У ушбу мақом остида бевосита ва билвосита даромад олиш мақсадида ўз ресурсларини муайян муддатга реал активларни ташкил этиш ёки сотиб олишга, молиявий активларни харид қилишга йўналтиради. Ўз навбатида банкларнинг инвестицион фаолияти уларнинг молиявий воситачилик роли орқали ҳам юзага чиқади. Бу макроиқтисодий жиҳатга ҳам эга. Айнан шу призма орқали қарасак, тижорат банклари бозор иқтисодиёти шароитида хўжалик субъектларининг пул-кредит шаклида юзага келувчи инвестицион талабларини амалга ошишини рағбатлантиради, жамғармаларининг инвестицияга трансформациялашувини таъминлайди.\nШу боисдан ҳам олимларнинг айтишича, макроиқтисодий жиҳатдан ёндашилиб, банкларнинг инвестицион фаолияти деганда, иқтисодиёт, мамлакат ва минтақалар кўламида ижтимоий ва иқтисодий соҳаларнинг инвестицион талабларини қондиришга қаратилган фаолият тушунилади.\nАйрим экспертлар эса инвестицион фаолиятдан олинган даромад, инвестицияларнинг умумий активлардаги салмоғи кўрсаткичларига қараб тижорат банкларини инвестицион банк сифатида эътироф этадилар. Масалан, Ф.Аллен ва А.Сантамеро ўзининг “Молиявий интермедитация назарияси” мақоласида инвестицион банк деганда муайян бизнес соҳада фаолият юритувчи тижорат банки ёки инвестицион банк сифатидаги алоҳида институционал шаклни эмас, балки турли молиявий маслаҳатлар берувчи малакали воситачиликни тушуниш муҳим эканлигини айтиб ўтишган. “Айнан инвестицион банклар профессионализм, ноу-хау ва технологиялар орқали молиявий битимларга киришувчи томонларга қулайликлар яратади”, — дейди улар.\nШу маънода инвестицион банк компанияларнинг анъанавий бизнес фаолиятини молиялаштириш учун оддий инструментни эмас, балки уларнинг мураккаб молиявий эҳтиёжларини қондириш учун таклиф этиладиган маҳсулотлар ва хизматлар тизимини англатиши тўғрисида фикр билдирилади. Айнан шундан келиб чиқиб инвестицион банк хизматлари бешта стратегик муҳим бизнес соҳаларига ажратилади. Капитал бозорлари, корпоратив молия, мерчант-бэнкинг, лойиҳалар молияси, таваккалчиликни бошқариш шулар жумласидандир.\nМасалан, тижорат банкларининг капитал бозорларидаги инвестицион фаолияти нималарда намоён бўлади дерсиз? Улар бирламчи бозордаги операциялар, хусусан, акциялар бозоридаги хизматлар (эмиссия қилиш ва жойлаштириш, тадқиқот, ҳомийлик, листингга киритилгандан кейинги кўмак); қарз мажбуриятлари бозоридаги хизматлар (эмиссия қилиш ва жойлаштириш, секьюритизациялаш, тадқиқот ва бошқалар)ни ўз ичига олса, иккиламчи бозорда эса акциялар бозоридаги хизматлар (сотиш, дилинг, брокерлик, маркет-мейкинг, активларни бошқариш); қарз мажбуриятлари бозоридаги хизматлар (сотиш, дилинг, брокерлик, маркет-мейкинг, активларни бошқариш) каби операцияларни қамраб олади.\nКорпоратив молия йўналишидаги бизнес фаолият эса эгаликдаги мулкни қайта тақсимлаш хизматлари (бирикиш ва қўшиб олиш ва бошқалар), инқироздаги компанияни реструктуризация қилиш хизматлари, молиявий маслаҳат хизматларини ифодалайди.\nТижорат банклари инвестицион фаолиятида мерчент бэнкинг ҳам муҳимдир. Сабаби, шу асосда компания фаолиятининг дастлабки босқичида акцияларга инвестиция қилиш (венчур капитал), ўсиш ва эгаликдаги мулк базасини реструктуризация қилиш мақсадида акцияларга инвестиция қилиш (хусусий капитал) имконияти яратилади.\nЛойиҳалар молияси, яъни тузилмавий молияда эса хусусий инвестиция ташаббуслари, аралаш, яъни давлат ва хусусий сектор ҳамкорлиги муҳим ўрин тутади.\nСаноат ва молия таваккалчиликларини бошқариш хизматлари, таваккалчиликни ўлчаш ва қоплаш бўйича консалтинг хизматлари ҳам тижорат банкларининг инвестицион фаолиятида, бошқача айтганда, уларнинг инвестицион банк эканлигини тасдиқловчи асосий параметрлар ҳисобланади.\nМамлакатимизда ҳам тижорат банкларининг инвестицион сиёсатини айнан шулардан келиб чиқиб замон талабларига мослаштириш қатъий талаб этиляпти. Бунда уларнинг инвестицион фаолиятнинг мақсадли мўлжаллари тизимини ташкил этиш ва мазкур мақсадларга эришиш усулларини эркин танлаш учун имконият бериляпти. Институционал жиҳатдан қараганда, бу инвестицион фаолиятни ташкил этиш ва бошқариш бўйича комплекс чора-тадбирлар амалга оширилмоқда деганидир. Айнан шу нуқтаи назардан тижорат банкларимизнинг муайян фаолияти инвестицион активларнинг мувофиқ таркиби ва ҳажмини таъминлаш, таваккалчиликнинг мақбул даражасида активлар даромадлилигини оширишга йўналтирилиши керак. Ўз навбатида банк ресурс базасини кенгайтириш ва банк ресурслари сақланишини таъминлаш ҳам истиқбол мақсадлари қаторидан жой олиши лозим. Шундагина инвестицион қўйилмаларнинг ликвидлилиги, хавфсизлиги ва даромадлилиги ҳамда ўсиб бориши учун прагматик шароит яратилади. Шу ўринда инвестиция йўналишида тижорат банкларини рағбатлантирувчи омиллар бўйича қуйидаги таклифларни келтириб ўтиш мумкин: рақобатдаги устунликни ошириш, ресурс базасини кенгайтириш ҳисобига кредитлаш ҳажмини ошириш, кредит портфели таваккалчиликларини диверсификациялаш асосида таваккалчилик даражасини камайтириш, кредит қайтмаслиги таваккалчилигини камайтириш.\nДемак, ҳали олдинда қиладиган ишлар кўп. Масалан, мамлакатимиз банкларида ҳамон қисқа муддатли манбаларни қисқа муддатли активга йўналтириш кўлами катталигича тўғри келмоқда. Шундай экан, тижорат банкларининг узоқ муддатли активларга қўйилма қилиш имкониятларини кенгайтириш зарур. Ҳозирги кунда республикамиз банкларининг фонд бозоридаги операциялари кўлами кичиклигича қолмоқда. Бу миқёсни тубдан қайта кўриб чиқиш мақсадга мувофиқ. Тижорат банклари ликвидлиликни самарали бошқариш, инвестицион портфель таркибини оқилона шакллантириш йўлидаги айрим тўсиқларни бартараф этиш давр талабидир.\nБунинг учун эса зарур институционал ва ҳуқуқий пойдевор яратилиб, такомиллаштириб бориляпти. Янги таҳрирда қабул қилинган “Банклар ва банк фаолияти тўғрисида”ги, Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида”ги қонунлар, давлатимиз раҳбарининг “Инфляцион таргетлаш режимига босқичма-босқич ўтиш орқали пул-кредит сиёсатини такомиллаштириш тўғрисида”ги, “Ташқи беғараз кўмак маблағларини жалб этиш механизмларини ва донорлар билан ишлашни такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги, “2017–2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини “Илм, маърифат ва рақамли иқтисодиётни ривожлантириш йили”да амалга оширишга оид давлат дастури тўғрисида”ги фармонлари, “Оилавий тадбиркорликни ривожлантириш давлат дастурлари доирасида амалга оширилаётган лойиҳаларни кредитлаш тартибини такомиллаштиришнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорлари ва бошқа шу каби муҳим ҳужжатлар тижорат банкларининг инвестицион фаолияти самарадорлигини оширишга ҳам туртки беради.\nЗеро, ҳар қандай ислоҳот натижаси халқимиз учун фаровон ва муносиб турмуш шароитини яратишга хизмат қилиши даркор. Давлатимиз раҳбари таъкидлаганидек, “Одамларимиз етарли даромад топиши учун энг қулай бизнес ва инвестиция муҳитини шакллантириб, янги-янги корхоналар ва иш жойларини кўпайтиришимиз зарур. Бу ғоят долзарб ишларни ўзимиз қилмасак, ҳеч ким бизга четдан келиб қилиб бермайди”. Тижорат банклари эса айнан мана шундай муҳим жараёнларнинг энг фаол ва узлуксиз иштирокчисига айланиши бугун ҳар қачонгидан ҳам долзарбдир.


Written by Абу Муслим Dec 24, 2016 - 3129 Views\nМуҳаммад соллоллоҳу алайҳи васалламнинг Қуёш ғарбдан чиққач, Қиёмат куни бошланиши борасида хабар берган муборак ҳадислари жуда машҳурдир. Мазкур ҳодиса қайта тирилиш белгиларидан бири ҳам ҳисобланади. Замонавий фан бу масалага қандай қарайди?\nХХ аср бошларига қадар Ер бир текис айланади деб ҳсиобланар, унинг айланиш муддати эса вақт бирлиги сифатида эътироф этилар эди. Лекин кузатувлар натижаси шуни кўрсатдики, Ер бир текис айланмас экан. Йиллик, ярим йиллик, ойлик ва ярим ойлик айланиш тезлигида тебранишлар бўлиб туради, бундай вақтларда сутканинг узунлиги қисқариши, айни пайтда, минглаб сонияларга узайиб кетиши ҳам мумкин. Ернинг бу каби айланиш тезлигининг ўзгариш сабаби фан томонидан аниқланмаган. Айниқса тушунарсиз томони шундаки, Ер айланиш тезлиги ниманинг ҳисобига ошиб кетади? Ўтказилган тадқиқотлар юқорида қўйилган саволларга жавоб бўла оладиган физик ҳодисаларни шарҳлаб берди.\nРасмда қуйидагилар кўрсатилган: 1-идиш, 2-эритилган қалай, 3-спирал ғалтак, 4-айлана электрод, 5-марказий электрод, “S”-жанубий магнит қутб, “N”-шимолий магнит қутб.\n3-расмда қуйидагилар ифодаланган: 1-идиш, 2-ток ўтказувчи суюқлик, 3-метал диск, 4,5-магнитланган ярим шар, 6-ўқ, 7-электрод, 8-подшипник, 9-электрод.\nЭнди бу ерда бир нарсани аниқлаш керак бўлади: ўзининг “мусбат”и билан Ер қутбига уланган ҳамда “манфий”и билан экваторга уланган ўша батарея қани? Умуман шундай батарея борми ўзи? Маълум бўлишича, бандай “батарея” коинотда мавжуд экан, у Ерни айланишга мажбур этади.\nҚуёш “коинот батарея”сини зарядлайди, унинг энергияси эса Ерни айлантиради\nКоинот тадқиқотлари натижасига кўра, агар Ер ҳамда яқин осмонга назар ташланса, қуйидаги ҳолатни кўриш мумкин(4-расм). Ер асосан ўзида протонлар ва электронларни мужассам қилган қуёш шамоли оқимида жойлашган. 1958 йилда Ернинг радиация минтақаси борлиги аниқланган. Бу экватор доирасида Ерни қамраб олган коинотдаги улкан ҳудуддир. Радиация минтақасида зарядларни ташиб юрувчи асосий нарса бу –электронлар ҳисобланади. Уларнинг зичлиги зарядларни ташувчи бошқаларининг зичлигидан 2-3 баробар ошиқдир(4-расм).\nҚуёш шамоли Ер атрофидаги кенгликка қутб зоналаридаги каспалар орқали кириб келади. Қутб зоналарида протонлар кўпчиликни ташкил қилади. Заряд ташувчиларнинг бундай тақсимланиши коинотда Ернинг кучли ток манбаи бор, деган асосни беради. Унинг “мусбат”и шимолий ва жанубий қутбларда, “манфий”и экватор зонасида бўлади. 4-расмда 1,2 ва 3 расмларда (кўрсатилган) ўтказилган тажрибаларга батамом ўхшашлик кўриниб турибди. Тажрибаларда “мусбат” суюқлик билан айланадиган шартли ўқ ўтиши нуқтасига уланган. Коинот батареясидан келадиган электр токи учун Ер атмосфераси ҳамда қутблардан экваторгача бўлган сайёранинг ўзи занжир вазифасини ўтайди. Худди шундай йўналишда тажриба шароитларида суюқликка ток киради. Худди (2-расмдаги) тажрибадаги сингари ток ўтказувчи суюқликнинг айланувчи ўқ зонасида ҳарорат пасайганидек, Ер қутблари зонасида ҳам ҳарорат пасайиши кузатилади. Шу ерда туғиладиган қуйидаги саволга жавоб бериш керак бўлади: нима учун Ернинг марказидан юқорисига қараб кетувчи иссиқ оқим доимий музликка кучлилик қилмайди? Бунинг сабаби шундаки, Ердаги совуқлик зоналари шаклланишида энг катта ҳиссани 2-расмда кўрсатилган ҳароратли эффект қўшади.\nМаълумотларга қараганда, 1970 йилгача шимолий магнит қутб йилига 10км. тезлик билан, фақатгина сўнгги йилларда силжиш тезлиги йилига 40км.га ошган. 2002 йил февралида эса Ернинг геомагнит қутби бирданига 200км.га ўзгариб кетган. Бу маълумот қуруқликдаги қўшинлар Марказий ҳарбий-техника институти асбоблари орқали қайд этилган.\nКанада Табиат ресурслари вазирлигининг геомагнит лабораторияси раҳбари Ларри Ньюитта 2005 йил июн ойида Арктикага илмий экспедициясини якунлаган. Унинг маълумотига кўра, Ернинг шимолий магнит қутби Канадани тарк этган.\nБир қанча олимларнинг фикрларига кўра, Ернинг магнит қутблари инверсияси реал бир ҳодисадир ва бу биосфера учун хавфли. Чунки, инверсия ўзининг энг баланд нуқтасига етса, магнит майдон амалий равишда йўқ бўлиб кетади. Кучли радиоактив космик нурлар Ер устига етиб келади. Ушбу зарралар биринчи навбатда жонли табиатга таъсир этади. Кўпчилик олимлар магнит қутблари инверсияси яқинлашиб келаётганлигини тасдиқлашади, бироқ қачон рўй бериши номаълум.\nЮқорида айтилган Н.В.Косиновнинг гипотезасига кўра, агар Ер магнит қутблари инверсияси юз берса, яна бир ҳодиса-Ер айланиши йўналиши ҳам ўзгаради. Қуёш тўхтайди, сўнг орқага кетади ва ғарбдан чиқиб шарққа ботади.\nДмитрий Поляков мақоласи асосида\nҲақиқатдан ҳам Қуёш қора балчиқ булоққа ботадими? Dec 24, 2016 - 3129 Views\nҲамма ҳаракатда Dec 24, 2016 - 3129 Views\nMore in this category: « Суннат – ОИТСга қарши курашнинг ягона воситаси Чивин мўъжизаси »


Қорачиқ > Дунё хабарлари > ИШИДда қанча европалик ватандош бор?\nИШИДда қанча европалик ватандош бор?\nТеррор ташкилоти ИШИДнинг Суриядаги фаолияти ниҳоясига етиб қолди. Европада ваҳима бошланди. ИШИДнинг европалик террористлари ватанига қайтиши кун тартибининг биринчи масаласига айланди. Хўш, қайси ўлканинг қанча ИШИДли террористи бор?\nФранциядан Англияга, Германиядан Бельгияга 40 ўлкадан 40 минг одам террор ташкилоти ИШИДга қўшилиш учун Сурия ва Ироққа жўнаб кетди.\nШу тариқа террор тўдасининг энг йирик манбаси Европа ўлкалари бўлди. ИШИДга 6 мингдан ортиқ европалик террорист қўшилди. Беш йил охирида Ироқдан кейин Сурия ҳудудларидан ҳам бу террор тўдасини тозалаш бошланди.\nКуни битиб қолганини англаган кўплаб хорижлик террористлар ватанига қайтишга уриняпти. Бу эса Европада ваҳимага сабаб бўлди. Лондон ИШИД аъзоси инглизларни ватандошликдан чиқариш, Франция эса ўлкага киритмасликка қарор қилди. Европа иттифоқи эса бу борада ҳамкор сиёсат олиб боришга уринмоқда.\nҲозир бу террористларнинг қанчаси тирик эканлиги номаълум. Норасмий маълумотларга кўра, 2018 йили ИШИДнинг европалик аъзоларидан 30%и ватанларига қайтган. Бир қисми эса тўқнашувларда ўлдирилди. Шу онда Сурия ва Ироқда 3 мингга яқин европалик ИШИД аъзоси борлиги тахмин қилинмоқда.\nИШИДга Европа ўлкаларидан энг кўп қўшилганлар Франциядан бўлди. 2 мингга яқин Франция ватандоши террор ташкилотига қўшилди.\nҲозирги кунда тирик бўлган ва ватанига қайтишни истайдиганлар сони мингга яқин эканлиги таъкидланмоқда. Франция ҳукумати эса террористларнинг уйларига қайтишини хушламаяпти.\nФранция ватандошларининг Сурияда суд қилинишини талаб қилмоқда. Лекин судни ким ўтказиши ва террор ташкилоти YPG/PKK қўлидаги французларнинг нима бўлиши ҳали аниқ эмас.\nЛондон ҳам ИШИДга қўшилган ватандошларининг ўлкага қайтишини истамаяпти. Бу борада илк қадамни ташлади. 15 ёшлигида Сурияга қочиб кетган ва ҳомиладор эканлигини айтиб ватанига қайтмоқчи бўлган ИШИДлик террорист Шамима Бегум Британияга киритилмади. Британия бу билан тинчимади. Ҳомиладор аёлни ватандошликдан чиқарди.\nУшбу сиёсат ИШИДга қўшилган бошқа ватандошларга ҳам татбиқ этилиши кутилмоқда. Лондон бундан ташқари европалик ИШИД террористларини АҚШнинг Гуантанамодаги Ал-Қоида аъзолари ҳибсда сақланаётган қамоқхонага юборишни таклиф қилмоқда.\n124 нафар катта ёшдаги;\n138 нафар балоғатга етмаган.\n57 нафар катта ёшдаги;\n69 нафар балоғатга етмаган.\n11-13 нафар катта ёшдаги;\n33 нафар балоғатга етмаган.\n50 нафар катта ёшдаги;\n90 нафар балоғатга етмаган.\n4 нафар катта ёшдаги;\n17 нафар балоғатга етмаган.\n6 нафар катта ёшдаги;\n- нафар балоғатга етмаган.\n3 нафар катта ёшдаги;\n8 нафар катта ёшдаги;\n13 нафар балоғатга етмаган.\n130 нафар катта ёшдаги;\n270-320 нафар балоғатга етмаган.\n10 нафар балоғатга етмаган.\n31-45 нафар катта ёшдаги;\n57 нафар балоғатга етмаган.


31 май – Сиёсий қатағон қурбонларини хотирлаш куни | Қозоғистон янгиликлари: Сўнгги хабарлар «Kazakh TV» каналида | Kazakh TV\n1997 йилдан бошлаб ҳар йили 31 май куни Қозоғистон тақвимида Сиёсий қатағон қурбонларини хотирлаш куни сифатида нишонланади. Совет Иттифоқи ҳудудида яшаган турли миллат ва элатлар вакиллари оғир синовларга дуч келди. Орадан кўп йиллар ўтган бўлса-да, тоталитар тизим зарбаларига дуч келганлар унутилмади. Республикамизда мустақиллик йилларида 14 та «Мотам китоби» чоп этилди, уларда айбсиз жазоланган 146,5 минг юртдошимиз исми-шарифи келтирилган. Қонунчиликка мувофиқ 340 мингдан ортиқ фуқаролар оқланди. Бунга 1993 йил Биринчи Президент Нурсултон Назарбоев имзолаган «Оммавий сиёсий қатағон қурбонларини оқлаш тўғрисида» фармони имкон берди. Шундан буён республикада катта ишлар амалга оширилди. Тоталитаризм қурбонлари дафн этилган жойларда ўнлаб ёдгорликлар қўйилди. Собий лагерлар ҳудудида мемориал мажмуалар ишлаб турибди.\nСиновли йилларни халқимиз қандай босиб ўтгани тўғрисида Давлатчилик тарихи институти етакчи илмий ходими Қанат Енсенов маълум қилди. Уни фикрича, мусибатли йилларни учга бўлиш мумкин: 1928-1930 йиллардаги коллективлаштириш, 1931-1933 йиллардаги очарчилик ва 1937-1938 йиллардаги сиёсий қатағон.\nКоллективлаштириш ва мусодара қилиш (1928-1930):\nҚозоғистон АССР қатағон сиёсати 1928 йилда бошланди. 27 август куни Марказий Ижроқўм ва Халқ комиссарлари кенгашининг «Бой хўжаликларини мусодара қилиш тўғрисида» қарори қабул қилинди.\n«Бу қарор туфайли етти юзга яқин йирик фермалар вайро қилинди, уларнинг соҳиблари эксплуататор, деб номланиб қамоққа олинди. Кўпчилиги халқ душмани сифатида сургун қилинди, баъзилари отиб ташланди. Жамоа хўжаликлари ташкил этиш даврида бундай сиёсат давом этди, бойлар ва ўртаҳоллар оммавий равишда қатағон қилинди. Бунга кўплаб архив ҳужжатлари гувоҳлик беради. Совет Иттифоқи одамларни аҳоли кам яшайдиган қозоқ даштларга кўчира бошлади», дейди тарих фанлари номзоди Қанат Енсенов.\nЎтган асрнинг 30-йилларида бошланган очарчилик Совет Иттифоқи давридаги оғир вақтлардан бири бўлди. Натижада, Қозоғистон, Россия, Украина ва Беларусда 7 миллион одам очликдан ҳалок бўлди. Очарчилик ва унинг оқибатлари совет даврининг энг оғир йиллари қаторига киради.\n«Бу эса демографик вазиятга таъсир кўрсатди. Коллективлаштириш овулларнинг асрий яшаш тарзини ўзгартирди. Юз минглаб қозоқлар очлик ва қатағондан қутулиш учун тарихий ватанини тарк этди. Хитой, Ўзбекистон, Қирғизистон ва Россияга кўчиб кетди. Очлик туфайли республикада 2 миллион 200 минг одам ҳалок бўлди. Шундан 1,7 млн нафари – қозоқлар!» деб таъкидлади тарихчи.\nСиёсий қатағон (1937-1938)\nРасмий маълумотларга кўра, Қозоғистонда 103 мингдан ортиқ киши таъқиб остига олинди. Уларнинг чорак қисми қатағон йилларида ўлдирилди.\n«Қозоғистонда 25 мингдан ортиқ одам отиб ўлдирилди, ойдин фикрловчи инсонлар – фан, маданият, сиёсат арбоблари йўқ қилинди. Улар қаторида «Алаш» ҳаракати собиқ аъзолари, Алихан Бўкейханов, Ахмет Байтурсинов, Беимбет Майлин, Мағжан Жумабаев, Турар Рисқулов, Абдулла Рўзибақиев, Мухамеджан Тинишбаев, Илёс Жансуғуров ва бошқа зиёлилар вакиллари ҳам бор эди», деди Қанат Енсенов.\nҚозоғистон заминидаги лагерлар\nЗолим сиёсат туфайли нафақат «халқ душманлари», балки уларнинг оила аъзолари ҳам жабрланди. Ахлоқ тузатиш лагерлари уларни қийнаш воситаларидан бири эди. Совет Иттифоқида бундай лагерлардан 60 таси бўлган, шундан 20 таси Қозоғистон ҳудудида жойлашган. 1937 йилда Ақмўла яқинидаги Тўнкерис қишлоғида АЛЖИР лагери пайдо бўлди. У энг йирик аёллар лагери бўлган. «Ватан хоинлари» рафиқаларини шу ерга қамашган. Бир вақтнинг ўзида у ерга 8 минг аёлни жойлаштиришган.\nАЛЖИР маҳбусларидан бири Янина Германович эди. У синовларни енгиб ўтиб, кейинчалик озодликка чиқди. Ўлимга ҳукм қилинган Белорус шоири Тодор Кляшторнийнинг рафиқаси лагерда 8 йил жазоланди. 1938 йилда уни 4 ойли фарзанди билан шу ерга юборишганди. Қизи Майя Тодоровна қамоқхона яқинидаги боғчага қатнаганини эслайди.\nЙиллар ўтгач у Қозоғистондаги мемориал-музей мажмуасига оғир синов йилларида унга иссиқлик берган одеяло ва каштали белбоғини совға қилган.\n«Бу одеялонинг ўз тарихи бор. Онам билан Қозоғистон, Сибирь ва Беларусь бўйлаб сургунларда юрганимизда у қўлимизда бўлган. Кейинчалик ҳаёт изига тушиб кетганидан кейин ҳам мени уни хотира сифатида эҳтиётлаб сақлашда давом этганман», деб ҳикоя қилади Майя Тодоровна.\nБугунги кунда АЛЖИР музейи жамғармасида 17 минг экспонат бор. Улар орасида них Қозоғистон, Россия, Беларусь, Исроил ва Грузиядан олинган архив ҳужжатлари, фотографиялар, АЛЖИРда қамалганларнинг фарзандлари ёзган хатлар ва хотиралар бор.\nАлжирҚозоғистонхотираКарлагСиёсий қатағон қурбонлариқатағон


Бугун муборак жума куни юртимиз мусулмонлари учун муносиб туҳфа ўлароқ Ўзбекистондаги масжидлар сони яна биттага кўпайди. Бухоро вилояти Қоровулбозор туманида “Абдуллоҳ ибн Муборак” жоме масжиди рўйхатдан ўтказилиб, фаолият юрита бошлади.\nҚоровулбозор туманида шу вақтгача масжид йўқ эди. Бугунги кунда туманда 19 000 аҳоли истиқомат қилади. Аҳолининг кўп қисми жамоат намозларини адо этиш учун тумандан 50 км масофада жойлашган Когон туманидаги масжидларга қатнар эди. Бу албатта кўпчиликка қийинчилик туғдирар, айниқса кексалар учун мушкул ҳолат эди. “Туманимизда ҳам масжид бўлса эди”, дея орзу қилишар эди.\nНиҳоят бу борада қилинган ҳатти-ҳаракатлар, уринишлар зое кетмади. Аҳолининг бир неча бор қилган мурожаатлари инобатга олиниб, маҳаллий ҳокимлик томонидан масжид қурилиши учун “Тинчлик” маҳалласи ҳудудидан ер ажратилди.\nХалқ ҳашари йўли билан бу жойда замон талабларига жавоб берадиган ва намозхонлар учун қулай шароитларга эга 450-500 кишилик сиғимга эга бўлган масжид қурилди. Тегишли ҳужжатлар тайёрланиб, вилоят адлия бошқармасидан давлат рўйхатидан ўтказилганлиги ҳақида гувоҳнома олинди. Масжидга ислом оламидаги улуғ тобеинлардан бири “Абдуллоҳ ибн Муборак” номи берилди.\nБугун, 27 декабр куни масжидда илк бор жума намози адо этилди. Шукрона сифатида элга ош дастурхони ёзилди. Маросимга Ўзбекистон мусулмонлари идораси Масжидлар бўлими мудири Муҳаммадназар домла Қаюмов, уламолар, имом-хатиблар ташриф буюриб, ҳудуд аҳолисини янги масжид билан муборакбод этдилар.\nМуҳаммадназар домла Қаюмов масжид жамоасига муфтий ҳазратларининг табриклари, эзгу тилаклари, дуои хайрларини етказдилар. Масжидларни барпо этиш, обод этишнинг улуғ ажри ҳақида сўзлаб бердилар. Айниқса зарурат бўлган ана шундай чекка жойларда қурилиши айни муддао эканлигини билдирдилар. Бу жойда тоат-ибодатлар, солиҳ амаллар, Қуръони карим тиловати қиёматга қадар давом этишини тиладилар. Шунингдек, ташкилий ишларда фаоллик кўрсатган мутасаддилар, эзгу ниятли кишилар ҳаққига дуолар қилинди.


тарзида Сирдарё ва Жиззах вилоятида истиқомат қилувчи фуқароларнинг пластик карточкасидаги пулларини ўғирлай бошлайди. Пировардида «қаҳрамонимиз»нинг ... Телефонингизни блокдан чиқариб бераман. Фақат ҳисобимда пул йўқ. пластик карточкангиздан йигирма минг сўм тушириб олсам, кейин чиқариб берардим, ...\nЖиззахда интернет орқали 14 миллион сўм ўғирлаган шахс ушланди\nМ.А. (исмли аёл) ИИБга мурожаат қилган. Унда шу йил 17 октябрь куни пластик карточкасига 14 млн. сўм пул туширганлиги ва ушбу пулларни номаълум ...


Энди қовун туширмайсан, халқим « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nЭнди қовун туширмайсан, халқим\n09 July 2012 - 21:27\nЭнди қовун туширмайсан, халқим,\nНегаки, Қовуннинг ўзи йўк сен туширадиган.\nХудога шукр-ки, бундан буён\nТарвузинг ҳам тушиб кетмас қўлтиғингдан,\nТарвузи қўлтиғидан тушмас\nТарвузи йўқ одамнинг.\nБундан кейин энди сен, халқим,\nАҳволинг хақида бировга\nОғзингдан гуллаб ўтирмайсан,\nГуллайдиган нарсанинг ўзи қолмади мулкингда.\nҚадди руҳи каби чўккан одам.\nКўзлари пирпираб турувчи одам.\nҲазили ҳазин одам.\nСоғлиги синиқ одам…\nНиҳоят, мен сени танидим, халқим!\nМаёқ – булут каби кўкда дайдиса…\nСаҳролар устига шаҳарлар қўниб,\nШаҳарлар устини босар сахролар…\nШаҳарлар ўша дайди булутнинг сояси мисол\nМаёқ саёқ бўлса,\nКеча “авлиё” деб улугғланган зот\nБугун “фирибгар” деб эълон этилар.\nУндан ҳам ёмон…\nЙўқ нарсалар эзар бизни…\nДейлик, бир Ватан эзар,\nБир бошпана эзар юрагимизни.\nБир меҳр эзар бизни самимий,\nБир карами эзар Оллоҳ Таолонинг.\nЙўқ нарсалар босар елкамизда бизнинг,\nЙўқ нарсалар эзар юрагимизни.\nЙўқ нарсалар оғир бўлар,\nЙўқ нарсалар оғир…\nБир ишонч эзар бизни зил каби,\nБир эътиқод эзар тоғдан ҳам улуғ,\nТегирмон тошидай бир озодлик эзар\nҲарсанг тошдай бир бахт эзар юракларни.\nЙўқ нарсалар эзар бизни,\nМавжуд нарсаларнинг йўқ эрур вазни.\nНега йиғлаяпсан, қизим?\nАйт, сен нега йиғлайсан ўзи?\nAхир тушунмайсан-ку, ҳали\n“Юртим” деган тушунчалар\nСенга ёт-ку, ҳали,\n“Эрк” деган сўз ҳақида ахир,\nТасаввуринг йўқ-ку, ҳали,\nНега сен беҳуда кўз ёш тўкасан?\nШалоғи чиққан асаб –\nАсрнинг энг ёрқин, ўткир қирраси.\nБошқа ҳеч нарса йўқ…\nГулдан лаззатланмоқ – хотира\n(Ярми унутилган туш каби хира)…\nҲар ким ўз нонини ейди ботириб\nБугун, 1993 йилда туриб, эски қўлёзмаларимни титкилар эканман, 1988 йилда ёзилган шундай сатрларга кўзим тушди:\nВатанингдаги ҳар бир қарич ер\nЗаҳарли жилмаяр кўзингга боқиб.\nБугун Атиргул ўзининг тўрт-бешта тиканини\nҚонли бир жанг учун ҳозирлар найзадай.\nЙўлбарсдай ириллар сайраш ўрнига…\nБу сатрлар рус империяси зулмига қарши ёзилган эди. Бугун биз империядан халос бўлиб, “мустақилларча” яшаяпмиз. Ҳозир заҳарли (дефолянтлар туфайли бўлса керак) жилмаяаётган ер ҳам, ўзининг турт-бешта ожиз тиканлари билан кимгадир таҳдид қилаётган нодон гул ҳам, сайраш ўрнига йулбарсдай ириллаётган асабий булбул ҳолати хам ичак узгудай кулгули кўринади…\nЧунки, бу “персонаж”лардаги пафос империя билан бирга йитди; юксак трагизм ўрнини, тубан комизм эгаллади. Ўзбекистондаги бугунги тузум ернинг “заҳарли жилмайиши”га, “атиргулнинг фидокорлиги”га ва “булбулнинг шижоати”га арзимайди.\nЭнди эркинман қарийб,\nҚўлда кишаним йўқ деярли.\nБаъзан ўпкам тўлиб, ийиб,\nМавжудот излайман суярли.\nҚарийб қўшиқ айтаман,\nҚарийб мен ҳамма қатори…\nҚарийб халқимнинг бор ори.\nДеярли авлод бор, мана,\nДеярли келажаги порлоқ,\nАвлодлар қарийб лаънат\nЎқимас бизларга, руҳ чорлаб.\nДеярли жойида юрак,\nКўзларим деярли жойида.\nВатаним деярли керак,\nҚарийб мен унинг лойидан…\nЧАП ЁНИ БИЛАН УХЛАЁТГАН ОДАМНИНГ ТУШИ\nСазойи қиларди уни—\nЯкка-ю ягона кийимли одамни:\nУни нуқишарди тўрт томонидан,\nКийимидан кулишарди бахти қаронинг,\nБашарнинг энг соғлом кулгуси эди…\nТишинг оғриғидан ҳам манфаат изласанг\n, Қулоғинг оғриғидан ҳам кўзласанг фойда,\nҚоқилиб кетсанг-у, ҳатто шундан ҳам\nбир ҳикмат ахтарсанг, бўлгулик ибрат,\nХасис бир судхўрдай нафасинг ютиб,\nҚулоқ солиб турсанг ошқозонингга,\nБирон бир лоҳаслик,\nЁ бир оғир дард,\nтополмай, пир бўлса ҳафсаланг—\nШубҳасиз, бадавлат бўлурсан бир кун…\nШу йўталдан ҳам\nТилла узукчалар ясайсан ҳали.\nМЕНГА ХАМ РАҲМ ҚИЛИНГ!\nМен яқинларимга ачинаман…\nМени бу ачинишлар тобора ўлдирар…\nМенга ҳам жиндай раҳмингиз келсин, деб бакиргим келар,\nМенга ҳам шафқат қилинг озгина—\nБу қадар раҳмимни келтирманг менинг…\nҲАЛИГИ НАРСАЛАР ҲАҚДА\n(Ҳалигидай мамлакатда ёзилган шеьр)\nУчовлан кетар эди кўчадан аста-аста,\nГаплашар эдилар секин-секин\nҲалиги нарсалар ҳақда…\nУчаласи ҳам атрофга боқар эди ўқтин-ўқтин,\nГўё ҳалигидай ерларда\nҲалигиларни куриб коладигандай –\nБошларига ҳалигидай-ҳалигидай хаёллар келар эди…\n“Албатта, ҳалигидай деб ўйлашнинг ўзи ножоиз,\nАхир, ҳар ҳолда,\nДунёда ҳалигидай нарсалар бор,\nМабодо, ҳалигидай бўлса…\nАтрофда эса, ҳалиги…\nҲаво гўзал эди мислсиз,\nДарахтлардан… ҳалигилар тўкилар эди,\nБуюк бир Чинордай эди Тарих,\nСоясида ястаниб ётар эди миллат,\nШирин-ширин хаёллар сурар эди,\nБоболарини кўрар эди\nЧинорнинг бурушиқ танасида,\nУнинг япроқлари шивирида\nТуяр эди аждодлари қиличин жарангин,\nКўксини шукуҳга тўлдирар эди сояда ётганларнинг,\nМиллат хам ўзини тобора,\nтобора юксалаётгандай ҳис қилар эди…\nГўё миллат хам тарихга айланган эди…