Kutubxona - Shukur Xolmirzayev. Zov ostida adashuv (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Shukur Xolmirzayev. Zov ostida adashuv (hikoya) / Kiril\nАсар номи Зов остида адашув (ҳикоя)\nЗов остида адашув (ҳикоя)\nЎшанда етти ёшларда эдим. Тоғда яшардик. Отам чўпон, онам сут соғувчи. Битта синглим ҳам бор. Ўтовимиз Зовбошидан беш-олти чақирим наридаги кунгай бетда эди. Биз бу ерга ёзнинг бошларида чиқиб келардик: кўчларимиз аравага ортилган, онам, синглим ва мен юклар устида ўтирардик. Отамиз аравага қўшилган отни етаклаб борарди. У аравани бизда от арава дейдилар, кейин билсам, бошқа номи — қўқон арава экан... Шундай қилиб, кўнгай бетда кузнинг бошигача яшардик. Отамнинг чўпон-чўлиқлари ҳам бор эди, отам шулар билан икки сурув қўйни боқишар, онам қўйларни соғиб, сутини сепаратордан ўгказар, қатиқ қилар, мен бўлсам, қўзичоқларнинг кетидан чопқиллаб юриб, онасига эмдириш пайти келганда кўмаклашар, кейин уларни икки қозиққа учларидан боғланган ипдаги ҳалқаларга бошини солиб, яъни кўганлаб юрардим. Отам ҳам, онам ҳам менга кўз-қулоқ бўлишар, айниқса Зовбоши томонга бораман десам, асло йўл қўйишмас эди. Чунки Зовбоши хавфли жой, ҳар хил ёввойи ҳайвонлари бор, чангалзорлари мўл. Мен буни уйимиздаги гаплардан кўп эшитган эдим. Гоҳо биронта эчкининг ортидан бир-иккита қўй эргашиб зовостига тушиб кетган бўлса, чўлиқлар уни изламаёқ қўл силтаб қўйишар эди. Чунки у ерда бўрилар ҳам кўп бўлар эмиш. Бир куни отам: «Зов остига икки полвон тушиб кетди», деганини ҳам эшитганман. Полвон дегани айиқ дегани. Битта чўпон: «Арғамчиям бор экан, кўп чириллади», деганди. Арғамчи — илон дегани. Нима учундир тоғда кўп ҳайвонларни, жониворларни ўз номлари билан аташмайди. Масалан, бўрини ҳам жондор дейишади. Хуллас, Зовбошига боришимни тақиқлаб қўйишганди уйдагилар. Одам дегани қизиқ бўларкан: нимани тақиқлашса, шуни кўргинг келар экан. Мен ҳам Зовбошини кўргим келар, лекин одобли бола бўлганимдан, ота-онамнинг гапидан чиқмас эдим. Бунинг устига, отам — орден олган чўпон. Шундай одамнинг ўғли бебошлик қилса яхшимас-да!\nЛекин куз кунларининг бирида ўз ихтиёрим билан эмас, шароитнинг тақозоси билан, беиҳтиёр, Зовостига кириб қолдим. Нақ бир кеча-кундуз у ерда адашиб юрдим. Шуни сизга ҳикоя қилиб бермоқчиман.\nКуз кириб, тоғ чўққиларини қор босди. Уёқдан эсган совуқ шамол ўтовимиз чанғароғидаги кигизни ҳилпиратар, шунда ўтов зир-зир титрар, шамол керагалар орасидан ичкарига кирса, уй ўртасида яшнаб турган чўғимизни ҳам ялаб ўчириб кетарди. Ўтовни кўрган бўлсангиз, у шундай бўлади: тепаси очиқ, туйнук мисоли. Шу туйнукка чанғароқ ўрнатилган. Чанғароқ дегани — гумбаз шаклида қилиб ходалардан ясалган панжара. Шу панжаранинг устини бир парча кигиз ёпиб туради. У кигизнинг бир учига чилвир боғланган бўлиб, чилвирнинг иккинчи учи эшикнинг бирон ерига ўраб қўйилади. Ҳаво очиқ кунлари ва уй ўртасидаги ўчоққа ўт ёқилганда, ана ўша ипнинг ёрдамида туйнук очилади. Ўтовни кўтариб турган қийшиқ, ёввойи тол шохларини увуқ дейишади. Шу увуқлар керагага маҳкамланган бўлади. Керага дегани — бир-бир ярим метр баланддикдаги шахматнусха қилиб ясалган ўтовнинг пойдеворидир. Керагаларнинг учлари бир-бирига яқинлашган жой — эшик. Бу маълумотларни айтишимга сабаб шуки, кўп шаҳарликлар буларни билишмайди. Ахир, билгани яхши-да.\nҚисқасини айтганда, тоғдан бизга қишнинг яқинлашганидан хабар берувчи шамол эса бошлади. Бир кечаси севалаб ёмғир ёғиб ўтди. Эрталаб отамиз:\n— Кампир, уйни буз, кўчамиз чўлга! — дедилар онамга.\nШуни ҳам айтишим керакки, ўтовни тиклаш ва бузиш фақат аёлларга тан, қадим-қадим замонлардан шундай. Улар бу ишнинг пири бўлиб келган, жуда ўринлатишади.\nЛекин шошилиш керак эди, чўпон-чўлиқлар ҳам ёрдамга келди, мен ҳам қараб турмадим. Бирпасда ўтовни ўраган кигизларни туширдик, уйнинг ёғочдан тикланган танаси қаққайиб қолди. Кейин уларнинг ҳам чандилган ипларини ечиб, айириб ола бошладик. Тушга қолмай, юкимиз от аравага ортилди. Бир пиёладан чой, бир косадан қатиқ ичдик-да, йўлга тушдик. Чўпон-чўлиқлар молларни олдин ҳайдашди. Биз орқада — ҳар галгидай бу гал ҳам мен, синглим, онам юклар устида ўтирибмиз. Отам пиёда, отнинг югани учига боғланган тизимчадан ушлаб кетяпти. Текис жойлар келганда, отга миниб ҳам оладилар.\nХайр, тоғ! Хайр, юртимиз. Ўрмонлар, хайр! Қўзи боқиб, ирғишлаб юрган ўтлоқларим, хайр! Янаги ёзгача хайр сизларга!\nНима учун чўлга кетяпмиз? Шунинг учунки, чўлда ҳозир ҳаво илиқ, қишнинг ярмигача ҳам ўт бўлади. Бу пайтга келиб, тоғни қалин қор қоплаб олади. Чўлда ҳам юртимиз бор. Юртимизга яқин ерда совхознинг атрофи чипта девор билан ўраб қўйилган қўтонлари кўп.\nҚуёш чиқиб турган бўлса ҳам, нури ожиз эди. Елкамизни иситмас, лекин ёқимли эди. Ўрмон ичидан кетган йўлда боряпмиз. Бу — аралаш ўрмон, яъни турли-туман мевали ва мевасиз дарахтлари кўп бўлган ўрмон. Арча ҳам сероб. Қаранг, ҳақиқатан ҳам куз тушиб қолган. Ўрикларнинг япроғи қизил, қонталаш. Худди биров улар шохига бир сатил қизил бўёқни сепиб ташлагандай. Пастга эгилган япроқлари сариқ ипакдай майин. Кўзга шундай жозибали кўринадики, узиб-узиб, ғарч-ғурч тишлагинг келади. Онда-сонда, гоҳ ўнг, гоҳ сўл томонимиздан каклик сайраб қолади. Унга қўшилиб ёнимдаги қафасда турган каклигимиз ҳам сайрайди. Мен қувонаман, какликка тақлид қилгим келади. Ҳаккалар кўп, улар дарахтларнинг чакалак шохлари орасида типирчилаб, япроқларни учириб юришади. Худди бизни изма-из таъқиб этиб бораётгандай, гоҳо шошиб чиқиб, ғоқ-ғоқ деганича учади. Тоғда яшаганингдан кейин табиатнинг кўп сирларини билиб оларкансан... Ҳозироқ сизга айтиб қўяй, агар у сирлардан бехабар бўлганимда, ким билади, Зовостидан қайтиб чиқолмай, анави йўқолган қўйларнинг аҳволига тушармидим! Масалан, ҳаккани бизда айғоқчи қуш дейилар. У бошқа жондорларни хавф келаётганидан хабардор қилиб туради. Лекин, биз хавфли душман эмасмиз, шундай бўлса ҳам, у овозини баланд қўйиб учгани-учган. Нима ҳам дейсиз? Қуш. У бизнинг кўнглимизни қаердан билсин? Какликларга қирон келтирувчи овчилар деб ўйлаяпти-да. Майли, ўйлайверсин, унинг иши.\nБу ўрмондан чиқиб, жар ёқалаб кета бошладик. Оёғимиз остида дарз кетган малларанг товалар. Арава тақир-туқур қилади. Йўлда донлаб юрган малла тўрғайлар чилдираб учади. Ўнг томонимизда ўрмон чўзилган. Чап томонимиз... чап томонимиз бир-икки терак бўйи пастлик. Уёққа қарамасликка ҳаракат қиламан. Қарасам, бошим айланиб, думалаб кетадигандай бўламан. Лекин бари бир кўз қиримни ташладим. Шунда пастликдаги енгил туман босиб ётган ўрмонларни кўрдим, ўрмонлар адоғи жуда узокда, уёқдаги тоғ этагига туташган, тоғ эса қуйидаги жарликни отнинг тақасидек ўраб олган. Шунда бирдан Зовбошида кетаётганимизни пайқадим. Зовбоши... бу сўз ҳам тоғликларга хос сўздир. Зов дегани — худди биз юриб бораётган йўл бўлса керак. Зовости-чи? Анави кўз зўрға илғайдиган пастлик, ундаги чангалзорлар бўлса керак.\n— Ота, ота! Зовбоши шуми? — деб бақирдим.\nОнам нимагадир менинг тиззамга туртиб қўйди.\n— Қани? Шуми? Вий, мунча чуқур! — деди.\nОтам жуда гавдали, оғир, камгап одам. Эгнида чакмон, оёғида кирза этик. Чакмоннинг устидан иккита белбоғ боғлаб олган. Бошида телпак. Ёзда ҳам, қишда ҳам телпакни ечмайдилар, иссиқ кийиниб юрадилар... Отам гапимни эшитди: елкаси оша бир қаради-да:\n— Ҳа! — деб тўнғиллаб қўйди, сўнг отни Зовдан четлатиб ҳайдай бошлади.\nЙўл нишоб эди. Тушиб кетяпмиз. Гоҳо отнинг туёғи силлиқ тошда сирғалиб кетади. Отам тўнғиллаб, уни тўғри йўлга солади. Онам бир қўли билан синглимнинг, бир қўли билан менинг билагимдан маҳкам ушлаб олган.\nЗовбоши... биз пастга тушганимиз сари зов ҳам пасая бошлади.\nЭтакка тушиб, яна ялпи арчазор оралаб кетдик. Бу ерлар жуда ҳам нам экан. Чамамда, Зовбошида ёққан ёмғир суви шу қадар тиниқ, унинг хушбўй ҳиди шу қадар анқийдики, энтикиб кетасан киши! Йўқ, мен бунақанги кузни илгари кўрмаганман. Кўрган бўлсам ҳам, қадрига етмаганман, чунки ёш бўлганман-да. Ҳозир мактаб ёшидаги боламан. Демак, эслиман! Бу ўрмоннинг ҳам этак тарафини туман қоплаб олган экан. Қаердан пайдо бўлган бу туман? Билмайман. Балки Зовостидан оқиб келгандир. Туманга кирдик, бунинг ҳам ўз гашти бўлар экан. Худди тушдаги, эртакдаги бир маконга кириб бораётгандек сезасан ўзингни. Оқиш туман елкаларингни, бошингни силаб ўтади. Ҳайратланасан. Яна нимагадир қўрқасан.\n— Ўраниб ўтиринглар, нам тортасиз, — деди отам.\nБу гап ҳам мен учун янгилик бўлди, демак, туманда киши нам тортар экан. Чопонимга ўраниб, қалпоғимни бостириб олдим. Онам синглимни бағрига тортди. Жуда баланд арчалар орасидан чиқиб, резги арчалар орасидан юраётганимизда, бир ариққа дуч келдик. Бу ариқ ҳам эмас, сув уриб кетган арна эди. Отам отни уёққа ҳайдади, буёққа ҳайдади. Йўл йўқ. Арнаси тушмагур йўлимизни нақ кўндаланг кесиб ўтган. Охири арна қирғоқлари пасайган жойни топдилар-да, отни шитоб билан ҳайдадилар. От типирчилаб пастга тушди ва унинг олдинги оёқлари тиззасигача лойга ботиб кетганини кўрдим. Отам, чамамда, отни тислантирмоқчи бўлиб, юганни силкитдилар. Лекин от буни тушунмадими, олға сакради. Яна сакради ва нариги бетга чиқиб олди-ю, аравани одам бўйи ғилдираклари лойга ботиб қолди. От жонивор кучаниб олға интилади. Арава силкинади. Ғилдирак жилган бўлади-ю, яна чуқурроқ ботади. Отам эгарга чиқиб, у бетга сакраб ўтиб олдилар. Кейин юганни тортиб:\n— Ҳай! Чў, чў! — деб ҳайқира бошладилар.\nҚани арава жилса! От зўриқиб интилади, унинг кўкрагидан ўтқазилиб, арава биқинларига боғланган айили узилгудек бўлади. Охири отам ғазаб билан лойга тушдилар. Араванинг бир ғилдирагига елкаларини тираб, отга мадад бериб, яна:\n— Чў! Чў, жонивор! Ҳа! — дея бошладилар.\nОхири бундан ҳам натижа чиқмаслиги маълум бўлди. Онам:\n— Қўйинг, отаси. Ўзингизни кўп уринтирманг! Биз тушайлик, арава енгил бўлади, — дедилар.\nОнам бир амаллаб тушиб олдилар. Кейин отам мен билан синглимни кўтариб, соҳилга опчиқиб қўйдилар. Аравага бир бало бўлганми? Шундан кейин ҳам чиқмаса бўладими!\n— Юкларниям туширайлик! — дедилар онам.\n— Э, тушириб ўтирамизми, — деди отам. — Мен пича шох-шабба кесиб келай, ғилдирак остига ташласак, шояд чиқиб кетса!\nШундай деб отам аравадан белкурак билан болтани суғуриб олдилар. Белкуракни ерга санчиб қўйиб, болтани кўтарганча ўрмонга кириб кетдилар. Биз соҳилда жунжикиб қолдик. Бу ерда какликларнинг ҳам овози эшитилмас, ўзимизнинг каклик ҳам қафасда ҳурпайиб олган эди. Менимча, намгарчиликда каклик сайрамаса керак. Орадан сал вақт ўтмай, туман қоплаган ўрмондан болтанинг гуп-гуп овози эшитила бошлади.\n— Эна, мен ҳам борай, қарашаман, — дедим.\n— Йўқ, жилма! Бу ерда адашиб кетасан, — дедилар онам.\nМен нари-берига юриб, ғилдиракларига қарайман. Нақ ярми ботиб кеттан-а! От жонивор зўриққанидан кўзларини олайтириб пишқириб қўяди, кўкрагидан ва сонидан айланиб ўтган тасмалар таги тер бўлибди. Пишқиради, чуқур-чуқур нафас олади. Синглим қўрқоқ, онамнинг билагидан ушлаб олган.\n— Эна, қоп кетсак-а? — дейди.\n— Нафасингни ўчир! — дейди онам.\nМен, ота-онам ишлаётганда тек туриб ўрганмагандим. Албатта отамга ёрдамга боришим керак, деб аҳд қилдим. Қандай ёрдам бераман? Ҳозир излари билан бораман... Шоҳ кўтаришиб келаман... Кейин, йўлда отам мени мақтайди, онам ҳам елкамни силаб қўяди. Ҳаммавақт шундай бўлган.\n— Хўп, бормасам бормадим! — дедим-да, бир муддат чўнқайиб ўтирдим. Туман қоплаган ўрмон сокин, шундай сирли эдики, гўё ўн қадам юрсам, бу тумандан чиқаман-у, бунинг сирини ҳам билиб оламан. — Уф, — деб турдим-да, юра бошладим.\nКейин отамнинг изига тушдим ва бирдан чопган эдим, онам бақирди. У киши қувади, ушлаб олади, деб чапга бурилдим, кейин ўнгга бурилдим, кейин тўғрига қараб югурдим ва битта резги арчанинг қошига етиб тўхтадим. Қарасам, онам йўқ... Ҳа, зўрман! Қутулиб кетибман, деб ўйладим. Хўш, отам қаерда? Тек туриб қулоқ солдим. Шундоқ ёнгинамдан болтанинг тақ-туқ овози келарди. Жўнаб қолдим. Новча арча остидан ўтдим. Каттакон қоя думалаб ётган экан, уни ҳам айланиб ўтдим. Кичкина ялангликка чикдим. Отам қани? Э. болтанинг товуши мана буёқдан келяпти-ку? Шу ёққа қараб юрдим Аралаш бўлиб ўсган дарахтзорга кирдим...\nНима қилайки, мен шу ерда адашдим. Кейин билсам, болтанинг овози мени алдаган экан. У ўрмонда акс садо бериб, ҳар тарафдан эшитилаётган экан. Мен гангиб юравериб, чопавериб, нақ Зовостига кирадиган ерга бориб қолган эканман.\nЭнди болтанинг овозини ҳам эшитмасдим. Ота-онам, синглим ва аравамизни ҳам излай-излай чарчаган, адашганимга иқрор бўлиб, уларнинг кетиб қолишганига ҳам ишонар эдим... Нима қилишим керак? Атрофга қарайман. Ёнгинамда икки одам бўйи қоя турибди. Унинг тепасидан сув сизиб тушяпти. Ўша ерда митти булоқ бўлса керакки, сувнинг йўлида майсалар ўсган. Одатда шундай бўлади: ҳамиша сув оқиб турадиган ариқдаги тошларни ҳам зулуксимон майсалар қоплаб олади. Унда тошларга оёқ қўйиш ҳам хавфли, сирғалиб кетади киши. Нима қилиш керак? Аланглайман. Сал нарида айри арча ўсган, танаси битта-ю, бир қарич кўтарилгач, бўлиниб кетган. Унинг чакалаклари шу қадар тиғизки, қуш ҳам учиб кира олмаса керак. Қизиқ: арчанинг қуйи шохларида биттаям япроқ йўқ, ҳаммаси тўкилиб кетган. Ана, тагида кўрпа бўлиб ётибди. У ерга боргим келди, лекин юрагим дов бермади. Мен, ҳамон ота-онам билан кўришишга умид қилар, улар мени излаб топишларига кўз тутар эдим. Шунинг учун уларни чақира-чақира хириллаб қолган томоғимни яна ишга солмоқчи бўлдим. Бироқ энди нимадандир қўркдим. Овозимни чиқармаслигим керак деб ўйладим.\nШуниси қизиқки, биз ҳали Зовбошидан ўтган бўлсак ҳам, мен ҳозир нақ шунинг оғзида турганимни ўйламас, ўзимни ўрмонда адашган, унинг қаеридадир қаққайиб қолган деб ўйлар эдим.\nНима қилиш керак? Жим ўтираверсам ўтиравераман. Йиғлагандан ҳам фойда йўқ. Ақлни ишлатиш керак. Хўш, нима қилдим энди? Нима қилиб бўлса ҳам одам юрган сўқмоқни топишим керак. Сўқмоқни топиб, шу йўл билан кетсам, албатта бир «юрт»га бориб қоламан. Тоғда «юрт» деганда чўпонлар қўнадиган, ўтов тикадиган ерни ҳам тушунишади.\nЭҳтиёткорлик билан атрофимни кўздан кечирдим, ерга тикилиб, нари-бери юрдим. Ўз изларимни кўрдим. Йўқ, бу излардан кетмайман... Менга сўқмоқ керак!\nҚоянинг тагидан ўтган эдим, не кўз билан кўрайки, рўпарамда узунгина ёлғизоёқ сўқмоқ чўзилиб ётибди! Ирғиб шу йўлга тушиб олдим. Қизиқ, тупроғи оқ бўлсаям лой экан-а. Нега бунинг тупроғи оқ? Ҳа-а, сўқмоқ ёқалаб кетган қояларнинг таги оқ экан, шундан уваланиб тўкилган. Қанийди бирон одамнинг изини кўрсам, шунда бу сўқмоқдан одам юрганига ишонардим. Ахир, бу ҳайвонлар юрадиган сўқмоқ бўлиши ҳам мумкин-да! Ажабо! Омад деганлари шу-да! Беш-олти қадам босган эдим, сўқмоқнинг нишабига сирғалиб тушган каттакон этик изини кўрдим. Ў! Маза! Бу ердан одам ўтган, ким бўлсаям одам ўтган! Нега унинг изи нишабда қолган? Нима бало, у нишабга тушиб кетганми? Йўқ, нишабга тушмаган бўлса керак: шу йўлдан кетган-у, бундаги изларини уваланиб тушган тупроқ бекитган бўлса керак... Шунга қарамай, мен нишабликни кўздан кечирдим. Сўнг яна уч-тўрт қадам қўйган эдим, яна нишабга сирпанган изни кўрдим. Бўлди! Овчи юрган. Ўшанда сўқмоқ нам бўлган. Шунинг учун оёғи сирпанган! Буёқдаги изини уваланган тупроқ бекитган, нишабдаги излари қолган.\nЮряпман-у, нотаниш одамнинг қаёққа боргани мени қизиқтираверди. Агар овчи бўлса, бирон камарга боради. Камарлар одатда тоғнинг белида, шамолдан пана, атроф яхши кўринадиган ерда бўлади. Агар «юрт»га борган бўлса, бўлди! Тоғда отамни танимайдиган одам йўқ. «Олломурод чўпоннинг боласиман!» десам, бас. Дарров бир ҳамроҳга қўшиб, отга мингазади. Қарабсизки, чўлга кетиб боряпмиз-да!\nБир маҳал йўл кенгайиб кетди. Шунда тепага қараб, дўппим тушгудек бўлдим. Мен ёқалаб келаётган қоялар жуда баландга кўтарилиб кетгандай эди. Шунда қандайдир даранинг соҳили остидан кетаётганимни пайқадим. «Зовбоши!» деган сўз ёдимга тушди-ю, бунга ишонгим келмади. Бу сўзни тезроқ миямдан чиқариб ташлаб, яна орқага қайтмоқчи бўлдим. Бироқ, қарасам, пастни қоплаб ётган туман қорайгандай. Осмонга қарадим: оч-тунд рангда.\nОббо! Кеч тушиб қолибди-ку? Ахир, уйдан чиққанимизда пешиндан ўтган эди. Нима қилдим? Қоронғига қолмай, одамларга етай! Энди сўқмоқдан чопқиллаб кета бошладим. Сезиб қолдимки, сўқмоқ пастлаб боряпти. Бу пастлагани сари дара соҳили ҳам кўтарилиб кетяпти... Юрагимга бирдан ваҳима кирди-ю, дарров ўзимни тўхтатиб олдим. Севиниб кетдим, ахир, «юрт» дегани ҳам сувдан узоқда бўладими? Сув-чи? Сув пастликда бўлади-да! Э, каллаварам!.. Энди чопа бошладим.\nҚош қорайди шекилли... Ёруғдан чиққанимда, балки ҳозир атроф қоронғи бўлиб кўринармиди? Сўқмоқ бирдан иккига бўлинди-ю, бири соҳил ёқалаб кетганини, бири пакар арчаларни айланиб ўтиб, пастликка кетганини кўрдим. Ҳаялламай иккинчи сўқмоққа тушдим.\nБир оз юрган эдим, баданим жунжика бошлади. Ҳа-а, сувга яқинлашяпман-да шунинг учун совқотяпман. Сув уриб кетган жойдан ўтиб, шохлари кесилган арчага дуч келдим — қувониб кетдим. Демак, буни одамлар кесган. Шу ерда уй бор!\nШунда қулоғимга сувнинг шариллаб тўкилаётгани эшитилди. Ҳў, иш дегани мундоқ бўпти-да! Чопонимнинг барини белбоғимга қистириб олиб, ўн қадамча босган эдим, қарасам, жилдираб сув оқаётган ариқ бўйига етибман. Унинг нариги бетида кичкина бир уйча турибди! Уйчанинг айвони ҳам бор, супаси ҳам.\n— Ҳов, амаки! — деб чақирганимни билмай қолдим. Бирдан тисланиб, бояги шохи кесилган арчага етдим, тирмашиб белига чиқиб олдим.\nСиз чўпонларнинг итини биласизми? «Эшакдай ити бор экан», дейишади бизда. Ана шундай кўппаклар чўпонда бўлади! Уларнинг қўриқчилари шу-да! Бўриларнинг жазосини берадиган азроиллари ҳам шу! Чўпон учун оламда итдан қадрли маҳлуқ бўлмаса керак! Кези келганда ўзлари емай, овқатини шу итига беради. Мен бегонаман! Ҳозир чопиб чиқса нима қиламан! Ғажиб ташлайди мени! Арчанинг шохида ўрнашиб олиб, яна чақирдим:\n— Ҳов, юрт эгаси! Ҳо, бой бобо! Амаки!\nИт ҳам ҳуриб чиқмади, уй эгаси ҳам кўринмади. Ҳайрон бўлдим; бирон ёққа кетишганми? Э калла! Ҳозир тоғда чўпон қолдими ахир? Кўчган-да чўл қаердасан деб!\nАрчадан секингина пастга тушдим. Иккиланиб ариқ бўйига етдим. Ариқ суви каттагина харсангдан бурилиб тушаётган экан. Шу жойи шариллаяпти. Гангиб уйга қарайман, сувга қарайман, орқамга қарайман. Хўрсиниб, чўнқайдиму сув шариллаб тўкилаётган чуқурга қараб, ундаги сув устини ўргимчак тўрлари ўраб олганини кўрдим. Этларим жимирлаб кетди. Сувнинг юзини ўргимчак ўраб олибдими, демак бу ердан мол-пол сув ичмаган яқин орада.\nМен нуқул чўпонлар ўтовда, капада яшайди дердим. Рост. Лекин ҳаммавақт бир хил яйловда келадиган чўпонлар баъзан мана шундай уйчалар ҳам ясаб қўйишади. Сув яқин, лой қилиш осон. Яйловда бундай уйларни учратиш маҳол. Кейин, бундай уйларнинг бир ҳикмати бор: чўпон ўтовини бузганда, «юрт»да ҳеч нарса қолдирмайди. Бундай уйдан кўчганда, ошиқча нарсаларини ташлаб кетаверади... Мен ўғрилик деган гапни кейинчалик эшитганман: тоғда тулки кўп, шу ҳақда айтишар эди: «Анави холанинг хўрозини ўғирлаб кетибди. Капасига кириб, чўпқаймоғини ўғирлаб кетибди!»\nАриқдан ҳатлаб уйга яқин бордим. Шунда яна қўрқиб тўхтадим: бу кимсасиз уй, унинг биқинида ёки такхонасида нима йўқ дейсиз? Лекин қарашимда одамлар яшаган уйнинг туриши менга мадад бўлди: ҳар ҳолда бу кимсасиз, ёввойи, ўрмонли дарада бундай қўноқнинг бўлиши кўп яхши-да!.. Ҳар эҳтимолга қарши деб, ерни тимирскиладим. Катта бир тош қўлимга илинди. Уни олиб, супага сакраб чиққан эдим, ўчоқ бошида менга ўқрайиб қараб турган қоп-қора, жунлари ҳурпайган махлуққа кўзим тушди. Нима бу? У баттар ҳурпайди ва «м-ияв», деб овоз чиқарди. Сўнг дик-дик сакраб, супа лабига етди-да, ўзини пастга ташлаб ғойиб бўлди... Ёпирай! Бундай катта мушукни биринчи кўришим эди. Ўтган йили яйловга келаётганда, йўлда бир чўпоннинг карвонига етган эдик. Шунда битта сариқ мушукни кўрган эдим, жуни нақ ерга тегиб турарди. Нимага бундай деб сўрасам, «отаси тулки, онаси мушук» дейишганди. Кейин бунинг сирини билиб олгандим, гоҳо чўпонлар ўзлари ошиқча деб билган мушукларини ва молга яроқсиз бўлиб қолган итларини ташлаб кетишади. Шунда агар мушукни бирон жондор еб кетмаса, у ўз қавмига яқин бирон ҳайвон билан топишади. Мунақа сариқ мушуклар ўшалардан тарқалади.\nХуллас, қора бароқ мушук ғойиб бўлди. Мен бу мушукни одатдаги мушуклардан эмаслигини билдим ва ўзимга «еҳтиёткор бўл» деб, бир-икки қадам босдим. Тошни пастга ташлаб, оёғимнинг лойини супа четига қоқдим...»\nҚоронғи тушиб қолган, йигирма қадам наридаги қора нарсанинг нималагини кўра олмас эдим. Бироқ, унга тикилиб, қорамолнинг тапписи — гўнг эканини фаҳмладим. Сўнг ўзим тушиб келган сўқмоққа қарадим, унинг шохи кесилган яланғоч арчагача бўлган бўлагини кўрдим, холос. Қарасам, томнинг тепасидан оппоқ туман мени ўраб оладигандай тушиб келяпти. У худди булутга ўхшайди. Жуда чиройли эди! Ҳатто хурсанд ҳам бўлдим. Бироқ шу оннинг ўзида мени яна ваҳима босди ва руҳим тушди: ана холос! Одамлар йўқ, бу ташландиқ кулба!.. Энди нима қиламан? Шу ҳақда ўйлаб, нима қилиб бўлса ҳам бу тунни шу ерда ўтказишдан бошқа чорам йўқлигига ақлим етди. Эрта нима бўлади? Уни эртанги кун кўрсатади! Наҳотки эртагаям дарани туман босиб ётса... Дара, дедиму, этим жимирлаб, кўнглим бу жойнинг Зовости эканини айтиб турар, лекин мен бу фикрга ўзимни кўниктиргим келмас эди.\nХўш, иш бошладим бўлмасам!\nБундай маҳалда қиладиган биринчи ишинг — ўт ёқиш бўлади. Нима учун? Билмайман... Ҳозир кун совуқ эмас. Терлаганимданми, баданим ҳам иссиққина эди. Лекин нуқул ўт ёққим келар эди. Бунинг сабаби шунга ўрганганимда бўлса керак. Чунки оқшом тушдими, бас, ўтовимиз ёнидаги катта ўчокда ўт ловиллар, гоҳо унинг чўғи уйга киритилиб, ўртадаги ерўчоққа тўкилар, биз унинг атрофида қур тутиб ўтиришардик... Айтмоқчи, биламан-ку: оламда инсондан зўр нарса йўқ! Ҳамма жониворлар инсондан қўрқади. Мен ҳам инсонман. Бундан ташқари, инсоннинг қўлидан ўт ёқиш келади. Ҳайвонлар эса ўтдан қочади. Демак, тезда ўт ёқсам, хавф-хатардан ҳам қутуламан. Ана гап қаерда!.. Мен шоша-пиша чўп-чўпчак излашга тушдим. Айвонда хас ҳам йўқ эди. Супадан сакраб тушгандим, эшиги очиқ такхонада қаланиб ётган шувоққа кўзим тушди. Апил-тапил ичкарига кирдим-у, бир қўлтиқ шувоқни кўтариб қочиб чикдим. Гўё такхонада бир ҳайвон, ҳеч бўлмаса, анави ярим мушук пусиб ётибди, орқамдан човут солади!\nСупага чиқиб, шувоқни ўчоқ бошига элтиб қўйдим. Хўш, энди ёндириш керак. Э, гугурт қани! Бу уйда яшаган одамлардан айлансанг арзийди! Шундоқ девордаги михга санчиб қўйилган гугуртни кўрдим. Ола солиб, бир шувоқни оёғимда топтадим, кейин уни ўчоққа тиқиб, тагидан олов бердим-у, гарангсиб қолдим. Бунинг фойдасини сезмадим. Агар ўчоқ устида чойдиш бўлса, бошқа гап эди. Э, лапашанг! Уйга қарамайманми? Эшикка бурилдим. Эшик занжирланган, тақа қулф илинган. Оббо! Секин дераза ёнига бордим. Итаргандим, очилмади. Ромнинг четидан ушлаб бир тортдим, очилиб кетди. Шунда бировнинг уйига сўроқсиз кираётганим учун сал-пал хижолат ҳам тортдим. Лекин нима қилай? Бир нарсасини камайтириб қўймайман-ку? Эртага яхшилаб бекитиб кетман. Бу ерда бир кеча қўнганимни билган дара ҳайвонлари ҳам бир-икки кун бу хонадонга яқинлашмайди!\nСекин ичкарига қадам босдим. Димоғимга туршак, майиз ҳиди урилди. Ҳа-а, демак, бу мевалардан ҳам бор экан-да. Оз-мозгина олиб еймиз. Уй эгасига ғойибона раҳмат айтамиз. Хафа бўлмас, ахир, одам қимматми, мевами? Онам бечора нуқул гап орасида: «Одам топилмайди, нарса топилади!» дейдилар. Бечора онагинам! Ҳозир унинг аҳволи қандай экан?.. Эҳ, онажон! Гапингизга кўнмадим-да, ўзбошимчалик қилдим! Лекин мен сизларга, ўзимизга яхшилик қилмоқчи эдим-ку?! Ҳай, майли. Бўлган иш бўлди энди... Уй жуда ҳам қоронғи экан. Гугурт чаққандим, кўзим тўрдаги ёғоч сандиққа тушди. Унинг устида учта кўрпа тахлаб қўйилган, тагида битта кигиз ҳам кўринар эди. «Ҳа, шулардан биттасини олиб ётаман!» деб ўйладим. Яна гугурт чақиб, пойгакка қарадим. Бир қоп тиралиб турибди, ичида нима бор, ким билади дейсиз. Чойдишни тополмадим. Кейин, ўзлари билан чўлга олиб кетган, деган қарорга келдим. Қозон бор экан, лекин унда нима пишираман. Қолаверса, бу ташвишларнинг нима кераги бор: мен чойга жуда ҳам хумори эмасман, бир ўзимга овқат пиширишнинг ҳам ҳожати йўқ... Жиндек нон топсам, ҳа-ҳа, нон топсам, бас! Анави ариқнинг сувига ботириб ейман-қўяман. Агар бир коса қатиқ ёки бир-икки бўлак гўшт бўлгандами! Афсус! Борига қаноат қилиш керак. Мен ўз уйимда эмасман.\nҚопнинг орқасидан бир рўмолга тугиб қўйилган қоқнон топдим, аллақанчасини ўнгиримга солиб, ташқарига чиқдим. Жийда, майиз излашга ҳам ҳафсалам бўлмади...\nЎчоқда ёнаётган ўтнинг сўнишини томоша қилиб ўтирарканман: «Нима қиламан бу ерда? Уйга кирсам-чи? Ўзимнинг борлигимни кўрсатиб нима қиламан?!» деб ўйладим. Ўт сўнгач, супа пастини қоплаб олган туманга қарадим-да, уйга кириб, деразани беркитдим. Гугурт чақиб, хонани яна кўздан кечирдим. Сўнг пайпаслаб тахмондан кўрпа билан кигизни туширдим. Кигизни ёзиб, кўрпани солдим. Сўнг бир оз иккиланиб туриб бошқа кўрпани устимга ёпдим.\nДераза тагида ётибман. Чарчаган эканман, кўзим илиняпти. Лекин қўрқяпманми, ухлагиси келмаган одамдай кўзимни очаман. Деразага тикиламан, ташқарига қулоқ соламан. Бир маҳал айвонда нимадир гурс этди. Бошимни кўтариб қарадим. Устун тагида кўзи бинафшаранг бўлиб, оқшомги мушук турибди. «Ҳа, уйга кириб бўпсан!» дедим. Деразани тортиб қўйиб, бошимни ёстиққа қўйдим. Кечаси икки марта уйғондим. Баданимни нимадир талади, бургамикин, деб ўйладим. Лекин уйқу зўрлик қилди, қотиб қолибман.\nОдатдагича саҳар вақтида уйғониб кетдим. Қаерда ётганимни анча вақт эслолмадим. Сўнг ирғиб туриб, деразадан қарадим. Туман йўқ, чап томондаги дара соҳилини қуёш нурлари ёритиб турар эди. Кайфим чоғ бўлиб кетди. Деразани ланг очгандим, тағин ўша мушукни кўрдим. Нима бало? У шу ерга ўрганиб қолганми? Ёки бир вақт бу уйнинг хонаки мушуги бўлганми? Ўчоқ томонда экан, тағин «мияв» деди-да, супадан тушиб кетди. Деразадан ҳатлаб, тағин изимга қайтдим. Кўрпа-тўшакни йиғиштириб, сандиқ устига тахлаб қўйдим. Ташқарига чиққан еримда яна қайтдим. Қоп орқасидан яна пича қоқнон олиб, қўйнимга солдим. Сўнг ҳар эҳтимолга қарши деб пичоқ изладим. Лекин тополмадим.\nСупадан тушган еримда, яна такхонага қарагим келди: харилар орасидан узун ҳасса топдим. Суяниб, булоқ бошига бордим. Атрофни томоша қилдим. Чамамда, бу ер кичкина қишлоқча эди. Яна тўртта мана шунақа кулба қаққайиб турибди. Ҳар бирининг такхонаси бор. Яна, олдида кенггина майдон, майдон адоғида гўнг, қий уюми. Томоша билан бўлиб, нима қилишим кераклигини унутган эканман. Бирдан эслаб қолдим-у, йиғлагим келди. Бироқ отамнинг: «Йиғидан фойда йўқ, ўғил бола йиғламайди», деб айтган гапларини эсладим. Тўғри-да, йиғлаб ўтирсам, биров мени йўлга солиб қўяди-ю, мен ота-онамни топиб оламанми? Йўқ, албатта. Ҳаракат қилиш керак.\nБеихтиёр ариқдан ҳатлаб, кеча тушиб келган сўқмоғимга чиқиб олдим. Ана шунда мен Зовостида эканимни билдим. Ишондим ва оёқларим титрай бошлади. Тезгина бу ердан кетишга, тезгина анави соҳил остидаги сўқмоққа чиқиб олишга интилдим. Ҳар ҳолда жар тагида бўлганингдан кўра, унинг тепароғида бўлганинг яхши-да!\nКейин бирдан-бир йўл Зовнинг бошига чиқиб олиш. Ўша ерга чиқиб олсам, марра меники! Кечаги аравамиз изини ҳам топарман. Сўнгра, у ердан тоғнинг этаклари кўзга яққол кўринади. Чўлнинг қаёқда эканини билиб оламан-да, ўрмоннинг холи жойлари билан юриб, бу ерлардан чиқаман. Нарёғида йўл топиш осон. Хўш, тепага қандай чиқиб олсам бўлади? Бу саволга жавобни тезгина топдим: мана, рўпарамда соҳилни ёқалаб сўқмоқ йўл кетган. Ҳар ҳолда бу овчиларнинг йўли бўлиши керак. Бундай йўл албатта тепага чиқади. Тоғда кўп юрганман, кўп юрганман бундай йўллардан.\nЙўл тепага чиқмаганда ҳам, тепанинг биронта бузилган еридан ўтади-ку! Ўша бузуқ жойлардан юриб, мен ҳам тепага чиқиб оламан-да!\nСўқмоқ тобора пастдаги ўрмондан ажралиб, тепага кўтарилиб борар, бу мени хурсанд қилар эдим. Лекин нимагадир сув ичгим кела бошлади. Шу мени ташвишга солди. Нима қилай? Сув ичайин деб пастга тушаманми? Йўқ, чидайман. Тушсам, яна қайтиб чиқишим керак. Чиққунимгача яна чанқаб қолишим мумкин. Кунбўйи пастга тушиб, тепага чиқиб юравераманми? Чидайман... Эҳ-ҳе, пастнинг манзараси антиқа экан.\nМен ариқ деб ўйлаганим кичкина сой экан. Соҳилларини қамиш босиб кетган. Улар сап-сариқ. Лекин ичида чўчқа бор. Тоғда ёввойи чўчқадан кўпи йўқ. Буни тоғда юрган киши яхши билади. Бироқ чўчқадан қутулишни биладиган киши учун у хавфсиз. Қутулишни билмасанг, унда ҳолинг хароб. Мен йўлимда бир гала чўчқага дуч келиб, улардан эсон-омон қутулдим. Буни кейин айтиб бераман... Сойнинг соҳилини қоплаган қамишлардан сал нарида ва сал берида чакалакзор, арчазорлар. Айниқса нариги соҳиддаги арча шу қадар зички, устидан бемалол юриш мумкиндек туюлади. Кўм-кўк ўтлоқнинг ўзи-я!.. Муюлишга етиб тўхтадим. Сўқмоқнинг адоғини кўрай деб қарагандим, рўпарамда уфқни қиялаб ўтган тақасимон тоғ кўринди. Донг қотиб қолдим. Мен Зовостида эдим, тўғрироғи, Зовости билан Зовбошининг орасида, тоғликлар тили билан айтганда, «қат»дан ўтган сўқмоқда эдим. Бир томондан буни билганим ҳам яхши бўлди. Нимага десангиз, ўзимни бир оз босиб олдим: демак, яна ҳам эҳтиёткор бўламан энди... Бироқ хўпам йўл тутган эканман-да! Тепага чиқиш қийин деб сой ёқалаб кетсам бормиди? Нима балоларга йўлиқар эдим.\nЗов бетининг манзараси ҳам чиройли эди, буни тан олмай бўлмайди. Бу метиндек тик деворнинг кўпдан-кўп жойлари дарз кетган. Ана шу дарз кетган жойлардан кичкина бўлиб ўрик, ёввойи бодом ва наъматаклар ўсган. Уларнинг бундай ёввойи, кимсасиз жойда ўсиши нима учундир кишида раҳм-шафқат уйғотар экан. Худди азиз бир нарсанг бу ёввойи жойларда адашиб қолиб кетгайдай. Уларнинг мевасидан ҳам инсон зоти фойда топмайди. Қушлар, калхатларга ем бўлиб кетади... Лекин ҳозир, ёшим бир ерга етиб ўйлайман: ана ўшанақа жойларнинг бўлгани ҳам яхши, дўстлар! Улар бизга Ватанимиз тупроғи қадим-қадим замонларда қай аҳволда, қай ёввойи кўринишга эга бўлганини яққол кўрсатиб туради. Энди ўйлаб қарасам, менинг ўша вақтда адашиб, ўзимга-ўзим йўл топиб, ҳаётга интилишим ҳам кўп завқли бўлиб туюлади. Ахир, ўзингиз ўйлаб кўринг, бизнинг олис аждодларимиз ўзларига ўзлари шундай қилиб йўл очган эмасми? Шу йўл билан тажриба орттириб, ақлларини пешлаган эмасми? Шу йўл билан инсон сифатида тараққий қилган эмасми?..\nМен тағин ҳам юқорилаб кетиб борардим, Зовости кўз илғамас пастликда қолиб кетарди. Шунинг учун энди пастга қарамас эдим. Қарасам, бошим айланади. Бу ердан тушган одам пастга етолмаса керак... Бир пайт сезиб қолдимки, тепага қараш ҳам кишининг бошини айлантиради: юрагинг «шув» этади-да, еру осмон чирпирак бўлади, кўнглинг айнаб, тек қотиб қоласан. Мен бу аҳволда узоққа бора олмаслигимни сездим. Нимага десангиз, бир муюлишга етганда, юриб келаётган йўлимга қарадим-у, осмон узилиб, оёғим остига тушганда ҳам изимга қайтолмаслигимни сездим. Бу ерга қандай етиб қолдим? Ҳайрон бўлдим. Энди бирдан-бир йўл — тепага чиқиб олиш, йўлни давом эттириш! Шундай экан, ўзимни бу йўлга кўниктиришим керак. Шундай кўникайки, асло иккиланмай! Лекин қандай қилиб?.. Э, ахир, бу сўқмоқдан одам юрган-ку, деб ўйладим мен. Одам бўлганда ҳам мендақанги кичкина одам эмас, каттакон овчи юрган. У шу тор сўқмоққа сиғибди. Мен сиғмайманми? Бу йўл мен учун тор кўчадай гап-ку аслида! Шундай, дўстим Бердимурод! Олға! Олға!\nНавбатдаги муюлишдан ўтиш қийин бўлди, йўл нишаб эди. Ўйлаб-ўйлаб ўтишга қасд қилдим. Ўтиб олдим. Бироқ сўқмоқнинг кичрайиб қолганини кўриб, капалигим учиб кетди... Шу йил баҳорда ўтовда эшитган бир ҳикоям ёдимга тушди, анави, қор босган тоғ бағирларида ҳам мана шунақанги «қат»дан ўтган сўқмоқлар кўп бўлар экан. Шундай сўқмоқларнинг бири тоғнинг тепасида жойлашган бир қишлоққа олиб борар экан. У қишлоқ аҳли бир замонлар ёвдан қочиб, тоғ устига чиқиб кетган экан. Шу сўқмоқдан фақат бир киши юра олар экан, юрганда ҳам елкасини девордан узмай юрар экан, деб ҳикоя қилган эди отамнинг ошнаси. Агар икки киши бир-бирига рўпара бўлиб қолса-чи? Унда чек ташлар экан. Қайсиниси ютса, шу ерда қолар экан. Ютқазгани ўзини пастга ташлар экан... Мен ўшанда бу ҳикояни эшитиб, кўп ўйлаган эдим: одамлар мард бўлар экан-да, а? Масалан, ютқазган киши пастга ташлагиси келмаса, ёки у, ютган кишидан кучлироқ бўлса, унда шеригини бир мушт билан жарга қулатиб, ўтиб кетса бўлмайдими? Йўқ, бўлмас экан... Чунки лафз бор экан уларда. Ҳозир у қишлоққа олиб борадиган сўқмоқ кенгайган, дейишади. Ўша сўқмоқ деворини тешиб, қозиқ қоқиб чиқибдилар. Қозиқнинг устига шох-шабба босилган эмиш, энди у йўлдан эшак ҳам бемалол ўтар экан... Шу ҳикоя ёдимга тушиб, назаримда рўпарамдан биров келаётгандек бўлаверди. Овчи бўлса, мени кўтариб олади, деб ўйладим. Ёки мен унинг оёқлари орасидан ҳам нариёққа ўтиб оламан... Айтмоқчи, учрасин, учрасин овчи! Одам учрасин! Менга одам керак-ку?! Лекин ҳайвон учрамасин, ҳеч-ҳеч! Унда ҳолим хароб бўлади... Унда, онажоним, хайр! Отажоним, хайр! Кичкина синглим, ўтовимиз, молимиз, каклигимиз, хайр!\nБузуқ жойга етдим. Бунинг кўриниши ғалати-я! Тошлари қизил, қум тошми дейман. Бўйим баравар антиқа чўққилар шўппайиб турибди. Катта бир қоя ёнидан ўтган эдим, оёғим остидан чириллаб бир села чил кўтарилди... Чил дегани какликдан кичикроқ бўлади. Лекин гўшти какликнинг гўштидан мазали дейишади. У ҳаммавақт шунақа бузуқ жойларда яшайди. «Села» деб каклик ва чиллар галасига айтишади. Мен бир нафас тўхтаб қолдим-да, яна жилган эдим, тағин битта чил ортимдан кўтарилди ва унга қарайман деб донг қотиб қолдим... Бояги, йўқ, кечаги қора бароқ мушук менга эргашиб келаётган экан. У сакраб чилни ҳавода тутиб олди; бир оз тисланди-да, панжаларида босиб туриб, менга «мияв» деб қаради. Мен унинг кўзларида қандайдир ғамгинликни кўрдим. «Бу ёввойи, мени емоқчи», деб ўйлаган ўйим бошимдан учди. «Бу одамларнинг уйида яшаган мушук-ку? — деб ўйладим. — Одамлар эса, буни ташлаб кетишган... Албатта ташлаб кетаётганда, кўзини боғлаб ташлаб кетишган. Бўлмаса эгасини қоралаб топиб боради-да! Энди бу бечора одамларни соғинган чамамда! У-ў, фалокат! Чилни ейди-я?» Лекин бари бир ундан қўрқдим. Орқамга қарай-қарай қаршимдаги бошқа қоядан айланиб ўтдим. Яна қарагандим, оёғим тойиб кетди... Тошга ёпишдим. Айтмадимми, бундай жойларда эҳтиёт бўлиш керак деб. Ўпқонга тушиб кетишимга сал қолди-я!\nАна шу ўйиқнинг охирига етиб, бир тўда ёввойи чўчқага дуч келдим. Улар ҳайрон бўлгандек таққа тўхтаб, қозондек бошларини кўтариб қарашди. Мен ҳам серрайиб туриб қолибман. Шунда четда турган кичикроқ бир чўчқа «ҳуқ» этиб овоз чиқарди-да, сузмоқчи бўлган новвосдек бошини эгиб олиб менга югурди. Мен ҳангу манг бўлиб қолдим ва жонҳолатда ёнбошимдаги харсангга тирмашдим. У харсангга етиб келганида, мен тепада эдим. У харсангни айлана бошлади. Тўзғиб қолган бошқа чўчқалар ҳам тўхтаб менга қараб туришарди... Агар шу чўчқанинг ўрнида ўртача бир ит бўлганда ҳам харсангга сакраб чиқар, ҳатто улоқ ҳам бу харсангда бемалол ўйнаб юрган бўларди. Лекин у чиқа олмади. Чиқа олмайди ҳам! Чунки у тўғрига юрадиган ҳайвон! Унга тўғрима-тўғри келган кишининг ҳолига вой! Тумшуғидан чиқиб турган оппоқ тишлари билан ёриб кетади. Шунинг учун ҳам тоғликлар чўчқага дуч келган-да, унга чап беришни яхши билишади. Сал чап бердинг-ми, бўлди, у ўтиб кетади. Изига қайтиб келгунча сен холироқ жойга бориб оласан!.. Ана шундай! Ҳайвонларнинг хулқ-атворини билиш керак. Чўчқалар айланиб, айланиб, худди мен келган сўқмоққа ўтишди. Мен бўлсам, вақтни бой бермай, харсангдан сакраб тушиб, олға жилдим. Тепага чиқиб олдим. Қатқалокдек ёрилган харсанглар устида турар эканман, этак томондан мушукнинг миявлагани эшитилди. Нима бўлди унга? Чўчқалар билан кутилмаганда учрашиб қолдими? Чўчқаларнинг у билан нима иши бор? Ё бошқа фалокат рўй бердими? Ёки ўзларининг ҳафсаласи пир бўлиб қолиб кетишдими? Қайта кўрмадим уларни.\nШундай қилиб, мен Зовостидек даҳшатли жойдан осонликча қутулдим. Агар илгарироқ табиат сирларига қизиқмаган, ҳайвонлар, атрофимизни ўраб турган шароит ҳақида ҳеч нарса билмаганимда, ким билади, мен у ердан қандай қилиб чиқолардим?.. Лекин кейинчалик ҳам Зовостига бўлган қизиқишим сусаймади. Мана, ҳозир зоологман, ҳайвонларни ўрганувчиман. Яқинда Зовбошига бораман. Унинг сирларини очаман, илм билан, тажрибаларимга асосланиб у ерга бемалол кираман... Энди ўйлайман: ҳар ҳолда қизиқувчанлик бўлгани яхши экан, дўстлар!\nАйтмоқчи, энди ҳикоянинг давомини ҳам айтиб берайин: буни қарангки, мен Зовбошининг биз аравада юрган томонидан эмас, нари томонидан чиққан эканман. Шунинг учун соҳилни, ўша тақасимон тоғлар тизмасини айланиб, аравамиз қолдирган изларга тушгунимча кун кеч бўлди. Мен шу қадар очикдим, ҳолдан тойдимки, кўз олдим қоронғилашиб, гандираклаб борардим. Лекин одамларга интилардим! Битта инсон қорасини кўрсам, дер эдим... Ниҳоят, ундай инсон ҳам кўринди.\nТоғдан кечикиб кўчган бир чўпоннинг қўйларини кўриб, унинг ити менга ташланишини ҳам ўйламай, охирги кучимни йиғиб чопдим. Унга етдим, кейин нима бўлганини билмайман... Чўлдаги типовой қилиб қурилган уйимизда кўзимни очдим... Отам мени топиб олган экан. От чоптириб бориб қолибди. Чўпон мени чакмони билан бекитиб: «Суюнчисига нима берасиз?» деб сўрабди. Отам бир қўй ваъда қилибди. Кейин чўпон кулиб, мени унга кўрсатибди... Ўша куни уйимизда катта зиёфат бўлди. Бошқа чўпонлар ҳам отлиқ бўлиб, мени излагани кетишган экан, келишди... Отам мени уришмади. Фақат: «Болам, турмушда ҳам шундай қилиб, ақл-фаросат билан йўл топсанг бўлгани. Бу адашув сенга сабоқ бўлсин!» дедилар. Онам ҳам, гапимга қулоқ солмадинг, деб таъна қилмадилар.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Shukur_Xolmirzayev._Zov_ostida_adashuv_(hikoya)_/_Kiril&oldid=14246" dan olindi


Мундиал сари. Танишинг - Коста-Рика терма жамоаси\n31 май, 2018, 13:36\nБарчамизга маълумки яна саноқли кунлардан сўнг Россия яшил майдонларида футбол бўйича XXI жаҳон чемпионати старт олади. Сайёрамизнинг энг йирик мусобақаси олдидан SPORTS.uz сайти сиз азиз мухлисларни мундиалда иштирок этувчи терма жамоалар билан таништиришда давом этади. Бу сафар Шимолий Америка қитъаси вакили ҳисобланган Коста-Рика терма жамоаси ҳақида фикр юритамиз.\nКоста-Рика 1927 йил ФИФА аъзолигига қабул қилинган. 1961 йилдан буён эса КОНКАКАФ таркибида ҳисобланади. Ушбу юрт вакиллари ўзларининг илк учрашувларини 1921 йил 14 сентябрь куни Сальвадорга қарши ўтказишган ва йирик - 7:0 ҳисобида ғалаба қозонишган.\nКоста-Рика терма жамоасининг мундиаллардаги илк иштироки 1990 йил Италия яшил майдонларида ўтказилган мусобақага тўғри келади. Ўшанда улар “C” гуруҳида Бразилия, Шотландия ва Швеция терма жамоаларига қарши кураш олиб боришган. Шотландия (1:0) ва Швеция (2:1) термаларини мағлуб эта олган Коста-Рика гуруҳда фақатгина Бразилияга (1:0) ютқазиб қўйган. Шу тариқа гуруҳда иккинчи ўринни қўлга киритган коста-рикалик футболчилар мусобақанинг плей-офф босқичига йўл олишди. Бироқ, уларни бу босқичда Чехия терма жамоаси 4:1 ҳисобида тор-мор келтирди.\nШундан сўнг Коста-Рика кетма-кет 2та (1994, 1998) жаҳон чемпионати саралашидан ўта олмади. 2002 йилги Япония ва Жанубий Корея мезбонлигида ўтган навбатдаги жаҳон чемпионатида эса улар яна “С” гуруҳидан жой олишди. Гуруҳда эса яна Бразилияга тўқнаш келишди. “С” гуруҳида шунингдек Туркия ва Хитой терма жамоалари ҳам жой олишган эди. Дастлаб Хитой 2:0 ҳисобида таслим этилган бўлса, кейин Туркия билан 1:1 ҳисобида дуранг қайд этилди. Аммо, сўнгги турда Бразилия яна Коста-Рикани аяб ўтирмади. Якуний ҳисоб 5:2. Шу тариқа ҳисобида 4 очко бўлган коста-рикаликлар гуруҳда 3-ўринда қолиб кетишди ва мусобақани шу босқичда якунлашди.\nОрадан тўрт йил ўтиб мундиалга Германия майдонлари мезбонлик қилди. Бу сафар улар “А” гуруҳида мезбон Германия, Эквадор ҳамда Польша терма жамоаларига қарши кураш олиб боришди. Гуруҳда барча рақибларига имкониятни бой берган Коста-Рика якунда 4-ўринда қолиб кетди.\nУлар Жанубий Африка Республикасида ташкил этилган кейинги тўрт йилликнинг энг нуфузли мусобақасида иштирок эта олишмади. Коста-Рика ўз қитъаси саралашида муваффақиятсизликка учради.\nБироқ, 2014 йил Бразилияда ўтказилган навбатдаги жаҳон чемпионатида Коста-Рика ўз тарихидаги энг яхши натижани қайд этди. Дастлаб “D” гуруҳида Уругвай, Италия ва Англия терма жамоаларига қарши кураш олиб борган коста-рикалик футболчилар якунда 2та ғалаба ва 1та дуранг қайд этишди. Шу тариқа гуруҳда 1-ўрин билан плей-оффга йўлланмани қўлга киритишди. Нимчорак финалда уларга Греция терма жамоаси тўқнаш келди. Учрашувнинг асосий ва қўшимча таймлари 1:1 ҳисобида дуранг билан якунлангач, ғолиб номи пенальтилар сериясида аниқланди. Унда эса омад коста-рикаликларга кулиб боқди. Чорак финалда улар Голландия билан ўйнашди. Бу сафар ҳам учрашув пенальтилар сериясига қадар етиб борди. Бироқ, бу гал омад Коста-Рикага кулиб боқмади ва улар ўз юришларини шу босқичда тўхтатишга мажбур бўлишди.\nКоста-Рика КОНКАКАФ минтақасида илк бор 1963 йилги мусобақада иштирок этган ва дебют иштирокнинг ўзидаёқ ғолибликни қўлга киритган. Шундан сўнг улар 1969 ва 1989 йилги мусобақаларда ҳам чемпионликни тантана қилишди.\n1965, 1971, 1985, 1993 ва 2017 йилларда бронза медалларини қўлга киритишган. Фақатгина 2002 йилги чемпионатда улар финалда мағлуб бўлишган ва кумуш медалларга сазовор бўлишган.\nАмерика кубогида эса улар илк бор 1997 йил иштирок этишган. Дастлабки турнирда улар гуруҳ босқичида қолиб кетишди. Сўнгра кетма-кет икки марта (2001 ва 2004) 1/4 финалга қадар етиб боришни уддалашди. 2011 ва 2016 йилда ташкил этилган Америка кубогида эса Коста-Рика яна гуруҳда қолиб кетди.\nКоста-Рика терма жамоаси ҳақида қизиқарли фактлар\nЭнг йирик ғалабаси: 1946 йил 10 декабрь, Коста-Рика – Пуэрто-Рико 12:0.\nЭнг йирик мағлубияти: 1975 йил 17 август, Мексика – Коста-Рика 7:0.\nЭнг кўп ўйин ўтказган футболчи: Вальтер Сентено (137).\nЭнг яхши тўпурар: Роландо Фонсека (47).\nФИФА рейтингидаги энг юқори ўрни: 13-ўрин (2015).\nФИФА рейтингидаги энг паст ўрни: 93-ўрин (1996).\nБундан бир неча кун олдин Коста-Рика терма жамоаси бош мураббийи Оскар Рамирес ЖЧ-2018га борадиган 23 нафар футболчидан иборат якуний таркибни эълон қиди.\nДарвозабонлар: Кейлор Навас, Патрик Пембертон, Леонель Морейра;\nҲимоячилар: Кристиан Гамбоа, Иэн Смит, Рональд Матаррита, Брайан Овьедо, Оскар Дуарте, Жанкарло Гонсалес, Франсиско Кальво, Кендалл Уостон, Жонни Акоста;\nЯрим ҳимоячилар: Давид Гусман, Ельцин Техеда, Сельсо Борхес, Рэндалл Асофейфа, Родни Уоллас, Брайан Руис, Даниэль Колиндрес, Кристиан Боланьос;\nҲужумчилар: Йохан Венегас, Хоэль Кэмпбелл, Маркос Уренья.\nЭслатиб ўтамиз, Коста-Рика терма жамоаси мундиалнинг “E” гуруҳида Бразилия, Сербия ва Швейцария терма жамоаларига қарши кураш олиб боради. Улар ўзларининг илк учрашувини 17 июнь куни Сербия терма жамоасига қарши ўтказишади.


Қурбон хайитингиз муборак бўлсин! | "NAVBAHOR" FUTBOL JAMOASINING RASMIY WEB SAHIFASI\nҚурбон хайитингиз муборак бўлсин!\nБугун мамлакатимизда Қурбон хайити нишонланмоқда. Шу муносабат билан барча юртдошларимизни "Навбаҳор" раҳбарияти, футболчилар ва мураббийлар штаби номидан ушбу байрам билан чин юракдан муборакбод этамиз. Ҳамюртларимиз уйидан файз аримаслигини, оила аъзолари билан бирга соғ-саломат юришини ва барча ўйлаган эзгу ниятлари амалга ошишини тилаб қоламиз! Юртимиз тинч, дастурхонимиз барокатли бўлсин!


Данияда мухлислар ўйинни стадионда томоша қилишмоқда, аммо... / CHAMPIONAT.asia\n20:40АПЛ. "Вулверхэмптон" ва “Арсенал”нинг бошланғич таркиби билан танишинг 0 20:30РПЛ. “Ростов” меҳмонда аутсайдерлардан бирига қарши ўйнамоқда (онлайн ҳисоб) 2 20:28Беларусь чемпионати. "БАТЭ" - "Энергетик-БГУ" 0:1 3 20:26Телеграмдаги янги каналимизга марҳамат 0 20:221-лигага қуръа ташланди. Биринчи давра тақвими билан танишинг 2 20:17Италия. "Ювентус" - "Торино" 2:0 (матнли трансляция) 3 20:05Погба соч имижини яна ўзгартирди, фақат бу гал ирқчиликка қарши акция учун 2 19:52Футзал. 2-тур. “Насаф” – “Навбаҳор” 3:3 ва бошқа ўйинлар 2 19:49Беларусь. Умаровнинг голи "Энергетик-БГУ"га сенсацион ғалабани тақдим қилди 31 19:45А Серия. “Ювентус” ҳамда “Торино”нинг бугунги дерби учун таркиблари эълон қилинди 3 19:35РПЛ. “Крилья Советов” – “Ростов” баҳсининг асосий таркиблари билан танишинг 3 19:25“Бавария” футболчиси “Ливерпуль”га ўтишга рози бўлди 0 19:05АПЛ. МЮ, “Лестер” иштирокидаги баҳслар бошланди (онлайн ҳисоб) 19 18:50Сетьен Мессининг "Манчестер Сити"га кетиши мумкинлиги борасидаги саволга жавоб берди 3 18:30Карикатура: Кетма-кет 4 йилдан бери Самора совринини қўлга киритаётган Ян Облакка муносиброқ рақиб топилди 4\nДанияда мухлислар ўйинни стадионда томоша қилишмоқда, аммо...\n29 май 13:42\nТеглар : Дания\nАста-секин Европа мамлакатларида футбол бўйича миллий чемпионатлар "рестарт" олмоқда.\nКеча, 28 май куни Дания чемпионатининг 24-туридан ўрин олган "Орхус" ва "Раннерс" ўртасидаги учрашув бўлиб ўтди. Коронавирус эпидемияси туфайли стадионларга мухлислар киритилмаяпти. Бироқ "Орхус" клуби баҳс ўтказилишидан бир ҳафта аввал ўйинни "Zoom" программаси орқали томоша қилиш мумкинлигини эълон қилди. Маълумот учун: Zoom - аудио ва видео конференциялар ўтказиш учун мўлжалланган илова.\nВиртуал чипталар текинга берилди. Уларни клуб расмий сайтидан олиш мумкин эди. Аммо бу трансляция телевизордаги эфирдан нимаси билан фарқ қилади дейишингиз мумкин. Ўйин вақтида трибуналарга ўрнатилган экранларда мухлислар ва уларнинг уйлари намойиш этилди.\nБаҳсни томоша қилган деярли барча ишиқбозлар учрашув пайти "Орхус" рамзи акс этган футболка ёки шарфда эди. Кимлардир ўйинни клуб футболкалари коллекцияси фонида томоша қилган бўлса, бошқалар баҳсни дўстлари ёки оиласи даврасида кўрди.\nЎйинни "Zoom" орқали томоша қилмаганларнинг бир қисми баҳсни очиқ осмон остидаги автокинотеатрда кузатди.\nБаҳсни жонли эфирда томоша қилган мухлислар "Орхус"ни 92-дақиқада мағлубиятдан қутилиб қолганига гувоҳ бўлишди.\n"Футбол ретро талқинда" (63-сон) 5\nРасман: "Ростов" ёш ҳужумчи билан шартнома имзолади 1\nМАҚОЛА. Деҳқон оиласида туғилган, болалигида имзо қўйишни машқ қилган, позитив инсон — Дани Алвес ҳақида 3\n“Арсенал”га Данило керак 0\nПарехо "Реал" дарвозасига урилган гол бекор қилингандан сўнг нима деб бақирди? 17\n"Футбол ретро талқинда" (50-сон) 11\n29 май 16:06:34


iPhone бунақа жазирамага бардош беролмаслиги мумкин - Terabayt.Uz\niPhone бунақа жазирамага бардош беролмаслиги мумкин\nЁзда, хусусан, бизнинг Ўрта Осиёда ҳаво ҳарорати юқори бўлиши маълум. Мутахассислар бунақа иқлим шароитида смартфонларни иссиқдан авайлаш кераклигини айтишмоқда. Англиянинг Корнуолл шаҳридаги аёлнинг iPhone’и ички қисмлари қуёшда эриб кетганлиги эса эҳтиёткорликни ошириш учун яна бир сабаб бўла олади. Бу воқеа хусусида CultofMac нашри хабар берган.\nКафеда тушлик қилаётиб, аёл ўз сумкасидан смартфонини чиқаради ва уни дераза токчасига – қуёш нурлари тўғридан-тўғри тушиб турган жойга қўяди. Кейин қўлига олганида, iPhone 6s энди ишламаётганини пайқайди.\nАёл мурожаат этган сервис маркази ходимларининг таъкидлашларича, аввал бундай ҳолатга умуман дуч келишмаган. «Олдин мен смартфонни бунақа аҳволда олиб келишганини умуман кўрган эмасман, – дейди устахона соҳиби. – Дисплей шлейфлари, асосий камера модули – барчаси том маънода эриб кетган экан».\nҚуёшда эриб кетган смартфон ва унинг соҳибаси ҳақида бошқа маълумот берилмаган. Афтидан, компаниянинг кафолати бу қадар ўзига хос шикастланишларни ўз ичига олмайди ва энди аёл янги смартфон харид қилишига тўғри келади. Албатта, кейин уни иссиқдан, қуёш нурларидан асрайди ҳам.\nApple’нинг бу борадаги расмий нуқтаи назари маълум: iPhone’ни Цельсий шкаласи бўйича 35 даражадан юқори ҳароратда ишлатмаслик кераклиги унинг қўлланмасида ёзилган. Ушбу тавсияга амал қилмаслик эса смартфоннинг айрим функциялари ишдан чиқишига олиб келиши мумкин, дея таъкидланган. Бироқ iPhone’нинг ички қисмлари том маънода эриб кетиши мумкинлигидан улар огоҳлантиришмаган.\nТаъкидлаш керакки, бу ҳолатнинг аввалги йилларда кўп учраган воқеалар – аккумуляторларнинг портлашига алоқаси йўқ.\nНима ҳам дердик, биз ҳам сайтимиз ўқувчиларига, ўзларининг смартфон ва бошқа қурилмаларини жазирамадан, айниқса тикка қуёш нурларидан эҳтиёт қилишларини тавсия этамиз.\n#Apple #iPhone #Smartfon #хабарлар


Кипр банклари Россия фуқароларидан кўп йиллик даромадлари манбаларини ошкор қилишни талаб қила бошлади\nКипрлик банклар, россияликлардан ўтган давр мобайнида олган даромад манбалари ҳақида маълумот беришни талаб қила бошладилар, дея хабар беради Bloomberg.\nАгентлик камида иккита бундай ҳолатдан хабардор бўлди. Гап, 10 йилдан зиёд вақт давомида оролда пул сақлаб турган тадбиркорлар ҳисоб-рақами хақида кетмоқда. Bloomberg агентлигининг хабар беришича, ўтган ойларда банклар улар билан боғланиб, кўп йиллар олдин топган даромадлари бўйича ҳужжатларни тақдим этишни сўрашмоқда. Тадбиркорлар буни қила олмагани учун, улар ҳисобларини ёпишига тўғри келган.\nУшбу талаблар- ноябрь ойида кучга кирган Кипр Марказий банкининг директиваси бўлиб, кредит ташкилотларининг оффшор тузилмалар билан ишлаш қобилиятини чеклаб қўяди ва бу Россияга қарши АҚШ санкцияларининг натижасидир. Шу сабабли, Кипрлик банклар Россиядаги пуллар билан шуғулланмасликни афзал кўришади, дейди Кипр банклари акциядорлари ва инвесторлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш Марказининг собиқ директори Евгений Коган. Россиялик мижозлар токсик бўлиб қолмоқда , - дея у таъкидлаб ўтди.\nКипрда кўчмас мулк билан шуғулланувчи Газпром нинг собиқ бош директор ўринбосари Александр Рязановнинг тасдиқлашича,- Кипр банкларига ҳозир жуда кўп қоғозлар керак . Ҳозир янги ҳисоб-рақами очиш жуда қийин , дейди у.\nКипрнинг иқтисодий модели аллақачон ўзгарди ва энди оффшор компаниялар ва хорижий депозитларга камроқ таянмоқда , деган эди Кипр молия вазири Харрис Георгиадес, сентябрь ойида Bloombergга берган интервьюсида. Унинг сўзларига кўра, ҳозир Кипр амалий жиҳатдан оролда мавжуд бўладиган, ҳақиқий фаолиятини олиб борадиган ва ходимларни ёллашга тайёр бўладиган бизнесни жалб қилишга интилмоқда.\nРоссияликлар бунга оёқларининг учи билан қарагандай муносабат билдиришмоқда. Кипр Марказий банкининг статистик маълумотларига кўра, ноябрь ойининг оҳирида, оролнинг банкларидаги евро ҳудудларига кирмайдиганлар (асосан руслар) ҳисоб-рақамларида бўлган маблағлар миқдори, 2012 йил охирида 21,5 миллиард еврога нисбатан- 7,1 миллиард еврони ташкил қилган.\nБироқ, бир қатор йирик рус бизнесменлари Кипрда ўзларининг мавжудлигини сақлаб қолишмоқда. Bloomberg, улар орасида Виктор Рашников (Магнитагорск металлургия комбинати), Владимир Лисин (Новолипецк металлургия комбинати, Лисин Кипр холдинг компанияси орқали гуруҳдаги ўз улушини бошқаради) ва Норильский никель ТМК президенти Владимир Потанин борлигини айтмоқда.\nКиритилди: 00:12 12.01.2019. Ўқилди: 779 марта. Фикрлар сони: 0 та.


ИҚТИСОДИЁТ КАФЕДРАСИ – Karakalpak state university\nKarakalpak state university > ИҚТИСОДИЁТ КАФЕДРАСИ\nИқтисодиёт кафедраси Ўзбекистон Республикаси Президенти, Олий Мажлис, Вазирлар Маҳкамаси ҳамда Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг олий ўқув юртларининг фаолиятини такомиллаштириш бўйича қабул қилинган қарорларига асосланган ҳолда, шунингдек, университет ректори буйруғи ҳамда Илмий Кенгаш қарорлари асосида ўз фаолиятини амалга оширмоқда.\nИқтисодиёт кафедраси ўтган 20 йил ичида бир қатор натижаларга эришди. Кафедрамиз 1992 йилгача «Қишлоқ хўжалиги иқтисодиёти» кафедраси бўлиб фаолият юритган бўлса, 1992 йили кафедранинг номи «Микроиқтисодиёт» деб қайта номланган. Бу даврда кафедра мудири этиб доц.Қ.Убайдуллаев тайинланган ва 1996 йили кафедранинг номи «Иқтисодиёт ва менежмент» бўлиб ўзгартирилган. 1999 йилдан бошлаб эса бу кафедрага и.ф.н., доцент Ж.Ережепова раҳбарлик қилган.\nКафедранинг номи 2000 йили сентябрь ойидан бошлаб «Иқтисодиёт ва иқтисодий назария» бўлиб қайта ташкиллаштирилди ва кафедрага и.ф.н., доцент О.Назарбаев раҳбарлик қилди.\n2002 йили «Иқтисодиёт ва иқтисодий назария» кафедраси «Тармоқлар иқтисодиёти» кафедраси бўлиб қайта ташкиллаштирилди ва унинг раҳбари этиб доцент Ж.Ережепова тайинланди. «Тармоқлар иқтисодиёти» кафедраси 2003 йили «Иқтисодиёт» ва «Иқтисодий назария» кафедралари бўлиб иккига ажралди. «Иқтисодиёт» кафедрасининг мудири этиб доцент П.Хожаниязов тайинланди. 2005-2006 йилларда «Иқтисодиёт, бизнес ва ахборот тизимлари» кафедрасига доцент О.Назарбаев раҳбарлик қилди. 2006-2008 йилларда кафедра «Иқтисодиёт» деп номланиб, ушбу даврда доцент А.Инятов, 2008-2013 йилларда профессор Қ.Убайдуллаев раҳбарлик қилди. Бу кафедрага 2013-2018 йиллари и.ф.н. З.Балташева раҳбарлик қилиб келди ва 2018 йили сентябрь ойидан бошлаб и.ф.н., доцент Р.Адильчаев раҳбарлик қилмоқда.\nКафедра 5230100- Иқтисодиёт (тармоқлар ва соҳалар, реал сектор бўйича), 5610300 Туризм (фаолият йўналишлари бўйича) бакалавр йўналишлари ва 5А340102 Тармоқлар иқтисодиёти (тармоқлар ва соҳалар, реал сектор бўйича) магистратура мутахассислиги бўйича кадрларни тайёрлайди. Кафедрада Кадрлар тайёрлаш миллий дастури асосида 08.00.13-Менежмент мутахассислиги бўйича таянч докторантура, мустақил ва эркин тадқиқотчиларни тайёрламоқда.\nИқтисодиёт кафедрасида ҳозирги кунда 16 профессор-ўқитувчи асосий штатда фаолият юритмоқда. Кафедрада бакалавр йўналиши бўйича 30 та фан ва магистратура мутахассислиги бўйича 7 та фандан дарслар ўтилади, бу фанлар бўйича соат кўлами 17658 ни ташкил этади. Бу фанлардаги соатлар кафедра профессор-ўқитувчиларига тақсимланган.\nКафедрамизда 1 та фан доктори, профессор, 6 та иқтисод фанлари номзоди, доцент, 6 та катта ўқитувчи ва 6 та ассистент ўқитувчилар фаолият олиб бормоқда.\nКафедрада профессор-ўқитувчилар томонидан қорақалпоқ тилида кирилл ва лотин алифбосида 50 дан зиёд ўқув қўлланмалар, ўқув-услубий қўлланмалар ва услубий кўрсатмалар босмадан чиқарилди. Кейинги йилларда кафедра профессор-ўқитувчилар томонидан 6 монография, 300 дан зиёд илмий мақолалар ва илмий тезислар босмадан чиқарилди.\nХалқаро алоқалар ва малакасини ошириш бўйича ҳам кафедрада ишлар олиб борилмоқда. Кафедра профессор-ўқитувчилари мунтазам равишда малакасини ошириб келмоқда. Кафедра доценти Р.Адильчаев ва А.Инятов М.В.Ломоносов номидаги Москва давлат университетларида малакасини оширган, шунингдек, Қозоғистон Республикасида EdNet томонидан ташкиллаштирилган семинар тренингда, Куала-Лампур шаҳрининг ИНТАН илмий марказида катта ўқитувчи Р.Каражанова қатнашган, диплом ва сертификатларга эга.\nИқтисодиёт кафедрасида 2012-2017 йиллар оралиғида «Қуйи Амударё иқтисодий минтақасида Шимолий-Ғарбий Ўзбекистонни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришни такомиллаштиришни минтақавий стратегиясини ишлаб чиқиш» мавзусида проф.Қ.Убайдуллаев раҳбарлигида давлат гранти, 5 та инновацион ва 1 та инициативалик мавзуларда лойиҳалар олиб борилмоқда. Лойиҳалар асосида, ҳар йили ўтказиладиган «Инновацион ғоялар ва лойиҳалар» атамасидаги республика миқёсидаги кўргазмалар ярмаркаси ва танловларга қатнашиб келмоқда. Уларнинг натижаси бўйича сўнгги уч йилда ишлаб чиқарилган электрон ўқув қўлланмалардан З.Балташева, Р.Каражановаларнинг «Иқтисодиётда ахборот технологиялар» номли қўлланмаси ZiyoNet таълим порталида жойлаштирилди, «Макроиқтисодиёт» ўқув қўлланмаси (2015 йили), Б.Қалмуратов, Т.Жиемуратов «Иқтисодиёт асослари» ўқув қўлланмаси (2014 йили), З.А.Балташева, Л.М. Уразбаева, А.А.Ембергенова., Р.Ж.Каражанова, А.К.Алымов «Иқтисодиёт ва менежмент» (2014 йили) ўқув қўлланмаси, Ж.Сауханов, Д.Мендалиев, Л.Уразбаева «Иқтисодий-математик усуллар ва моделлар» (2015 йили) ўқув қўлланмаси, Х.Убайдуллаев ва Г.Х.Қайпназарова «Бизнес режа» (2015 йили) ўқув қўлланмаси, Инятов А.Р., Тлеўов Н.Р. томонидан «Стратегия развития пищевой промышленности в Республике Каракалпакстан» (2016 йили) монографияси, Убайдуллаев К., Умаров Е. К., Умарова А. «Региональные проблемы социально-экономического развития северо-западного Узбекистана с учетом экологической ситуации южного Приаралья» (2016 йили) монографияси, Назарбаев О., Сейтова Л., Отеев У. «Иқтисодий таълимотлар тарихи» (2016 йили) ўқув қўлланмаси, ЖиемуратовТ., Қалмуратов Б., Бегленов Н., Қалимбетов Х. «Ишлаб чиқариш менежменти» (2016 йили) ўқув қўлланмаси, О. Назарбаев, А. Қудайбергенов, Б. Қалмуратов «Менежмент ва маркетинг асослари» (2016 йили) ўқув қўлланмалари босмадан чиқди. Ушбу ўқув қўлланмаларнинг (қорақалпоқ тилида) 60 дан ортиғи университет кутубхонаси фондига берилди ва талаба ёшлар фойдаланиб келмоқда.\nКафедрада профессор-ўқитувчилар ва таянч докторантлар, магистрантлар ва талабалар халқаро ва республика миқёсида ўтказилган илмий-назарий ва амалий конференцияларга ўзларининг илмий мақола, тезис ва баёнатлари билан қатнашиб келмоқда.\nДастур асосида ҳар йили ўтказилиб келинаётган илмий-назарий ва амалий анжуманлардан 2015 йилги «Орол бўйи зонасида кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантиришнинг иқтисодий-экологик муаммолари» номидаги халқаро илмий-амалий анжумани, 2016 йилги «Демографик ривожланишнинг ижтимоий-иқтисодий муаммолари ва республикада миграцион сиёсат» мавзусидаги республика илмий-амалий конференцияси, 2017 йилги «Қорақалпоғистон Республикаси иқтисодий районларнинг ишлаб чиқариш тузулмасини оптималлаштириш муаммолари» мавзусидаги республика илмий-амалий конференцияси, 2018 йилги «Минтақа аҳолисининг бандлигини таъминлаш ва фаровонлиги яхшилаш: ҳозирги аҳволи, муаммолари ва тараққиёт стратегияси» мавзусидаги илмий-амалий конференциясига фаол қатнашиб келмоқда.\nАдильчаев Рустем Турсынбаевич, иқтисод фанлари номзоди, доцент. 1958 йили 10 октябрда Қорақалпоғистон Республикаси Хўжайли туманида туғилган. 1986 йили Тошкент халқ хўжалиги институтини, 1991 йили Ленинград Сиёсатчилар институтини тамомлаган. Мутахассислиги меҳнат иқтисодиёти, сиёсатчи. 2009 йили “Қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариш салоҳиятидан самарали фойдаланиш йўллари” мавзусида номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган. 100 дан зиёд илмий-услубий меҳнатлари босмадан чоп этилган. Жумладан 1 монография, 3 ўқув қўлланма, 6 ўқув-услубий қўлланмалар босмадан чиқди. Касб-ҳунар коллежлари учун бир қатор ўқув қўлланмаларни ўзбекчадан қорақалпоқ тилига таржима қилган. 2010-2018 йиллари кафедра доценти, 2018 йили сентябрь ойидан бошлаб Иқтисодиёт кафедраси мудири бўлиб ишлаб келмоқда.\nУбайдуллаев Қайрулла, иқтисод фанлари доктори, профессор. 1954 йили 25 майда Тахтакўпир туманида туғилган. 1976 йили Тошкент давлат университетини тамомлаган. Мутахассислиги математик. 2005 йили «Орол бўйи экологик шароитида қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариш ресурсларини фойдаланишни моделлаштириш ва самарадорлигини ошириш йўллари» мавзусида докторлик диссертациясини ҳимоя қилган. 100 дан зиёд илмий услубий меҳнатлари босмадан чоп этилган. Жумладан 4 монография, 2 брошюра, 4 ўқув-услубий қўлланма босмадан чиқди. 1979 йилдан бошлаб Қорақалпоқ давлат университетида ишлаб келмоқда. 1992-1997 йиллари «Иқтисодиёт ва менежмент» кафедраси мудири, 2007 йилдан буён «Иқтисодиёт» кафедраси профессори бўлиб ишлаб келмоқда.\nНазарбаев Орынбай, иқтисод фанлари номзоди, доцент. 1956 йили 5 июльда Нукус туманида туғилган. 1978 йили Тошкент Халқ хўжалиги институтини тамомлаган. Мутахассислиги иқтисодчи. 1992 йили “Қорақалпоғистон Республикаси озиқ-овқат саноатида асосий фондлардан фойдаланиш самарадорлигини ошириш” мавзусида номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган. 130 дан зиёд илмий услубий меҳнатлари босмадан чоп этилган. Жумладан 2 монография, 1 дарслик, 30 ўқув-услубий қўлланмаси босмадан чиқди. 1978 йилдан буён Қорақалпоқ давлат университетида доцент бўлиб ишлаб келмоқда. 2015 йилдан Халқ депутатлари Нукус тумани кенгаши депутати.\nБалташева Зухра Аденбаевна, иқтисод фанлари номзоди. 1971 йили 1 сентябрда Нукус шаҳрида туғилган. 1995 йили Тошкент давлат техника университетини тамомлаган. Мутахассислиги – ахборотни қайта ишлаш ва бошқаришни автоматлаштирилган тизимлари. 2012 йили “Қорақалпоғистон Республикасида озиқ-овқат саноатини ривожлантиришнинг маркетинг стратегияларини ишлаб чиқиш” мавзусида номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган. 64 дан зиёд илмий-услубий меҳнатлари босмадан чоп этилган. Жумладан 4 дарслик, 11 ўқув-услубий қўлланма босмадан чиқди. 1995 йилдан бошлаб Қорақалпоқ давлат университетида ишлаб келмоқда. 2013-2018 йиллари Иқтисодиёт кафедраси мудири, 2018 йили сентябрь ойидан бошлаб кафедра доценти бўлиб ишлаб келмоқда.\nКудайбергенов Азамат Шамуратович, иқтисод фанлари номзоди, доцент. 1979 йили 4 декабрда Қорақалпоғистон Республикаси Нукус шаҳрида туғилган. 2001 йили Қорақалпоқ давлат университетини иқтисодиётда ахборот тизимлар (бакалавр) йўналишини, 2003 йилда иқтисодиётда ахборот тизимлари мутахассислигини (магистратура) тамомлаган. 2006 йили “Корхоналарда ахборот-коммуникацион технологияларни қўллаш самарадорлиги” мавзусида номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган. 60 дан зиёд илмий-услубий меҳнатлари босмадан чоп этилган.\nИнятов Алмаз Рейимбаевич, иқтисод фанлари номзоди, доцент. 1966 йили 1 январда Беруний шаҳрида туғилган. 1991 йили Олма-ота Халқ хўжалиги институтини тамомлаган. Мутахассислиги муҳандис-иқтисодчи. 2004 йили “Уй-жой қурилишининг самарали вариантларини танлаш ва оптималлаштириш (ҚР Чимбой тумани мисолида)» мавзусида номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган. 65 дан зиёд илмий услубий меҳнатлари босмадан чоп этилган. Жумладан, 1 монография, 2 дарслик, 5 ўқув-услубий қўлланмаси босмадан чиқди. 2006 йилдан буён Қорақалпоқ давлат университетида доцент бўлиб ишламоқда.\nЕрежепова Жиенгүл Тажетовна, иқтисод фанлари номзоди, доцент. 1968 йили 16 августда Қорақалпоғистон Республикаси Чимбой туманида туғилган. 1990 йили Нукус давлат университетини математика мутахассислигини тамомлаган. 1995 йили «Хўжаликлараро алоқаларни иқтисодий-математик моделлаштириш (ҚР агросаноат комплекси мисолида)» мавзусида номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган. 50 дан зиёд илмий услубий меҳнатлари босмадан чоп этилган. Жумладан 1 та монография, 4 ўкув-услубий қўлланма босмадан чиқди.\nҲозирги вақтда кафедрада катта ўқитувчилар У.Отеев, Н.Тлеуов Ө.Жуманазаров, Р.Каражанова, Б.Калмуратов, Қ.Бердимуратов, ассистентлар А.Айтбаев, С.Сейтниязов, Л.Уразбаева, Э.Маденова, Г.Кайыпназарова ва А.Алымовлар фаолият юритмоқда.


Туркияда сайловлар бюллетенларининг 42 фоизи ҳисоб-китоб қилингандан кейин ҳукмрон партия етакчилик қилмоқда\n07:02 / 02.11.2015\nТуркияда парламент сайловлари якунланди. Парламент сайловлари овоз бериш бюллетенларининг 42 фоизи ҳисоб-китоб қилингандан кейин Туркия ҳукмрон партияси 53 овоз тўплаган ҳолда етакчилик қилмоқда, деб хабар берди твиттерда CNN Turk телеканали.\nҚайд этилишича, сайлов ҳеч қандай нохуш воқеаларсиз ўтди.\nСайлов натижаларига кўра, Туркия президенти Ражаб Тойиб Эрдўғаннинг ҳукмрон Адолат ва тараққиёт партияси парламентдаги кўпчиликни сақлаб қола олиши маълум бўлади. Партия бу ҳукмронликни 13 йилдан бери ўз қўлида ушлаб келмоқда.


Давра суҳбати | Альянс-Пресс\n11.11.2015 00:44 2620\nДиний экстремизмга қарши\nЎш давлат юридика институтида олий ўқув юртлараро давра суҳбати уюштирилди. «Ислом динининг халқ турмушидаги бугунги ўрни» мавзуида олиб борилган тадбирда Ўш шаҳридаги олийгоҳларнинг талаба-ёшлари, теолог олимлар, қозиёт, ички ишлар органларининг ва миллий ҳавфсизлик хизмати вакиллари қатнашдилар.\nДавра суҳбатини табрик сўзи билан бошлаган ЎшМЮИнинг ректори, юридика фан номзоди, профессор Эгамберди Токторов ёшларни тўғри йўналишда тарбиялашда бугунги давра суҳбатининг ўзгача ўрни бор эканини таъкидлаб ўтди. Негаки охирги пайтларда диний саводсизлиги натижасида ёшлар аянчли аҳволга тушиб қолиши жамиятимизни ташвишга солмоқда. Айниқса диний экстремизм таъсирига тушиб қолган ёшларнинг тақдири бизларни қайғуга солади.\nМазкур тадбирда қатнашган қозиёт, ички ишлар ва миллий ҳавфсизлик хизмати вакиллари, теологлар Ислом динининг ҳозирги пайтдаги ўрни ва айрим фуқароларнинг диний ақидапарастлар таъсирига тушиб қолаётганлиги борасида суҳбат қурдилар. Аталган тема бўйича маҳсус тайёрланган хужжатли филмлар намойиш қилинди. Шундан сўнг меҳмонлар талаба-ёшларнинг қизиқтирган саволларига жавоб беришди. Савол-жавоб қизғин тусда ўтди. Айниқса ёшлар орасида «жиҳод» деган чақирувга алданган ёшларнинг Суриядаги қонли тўқнашувларга аралашиб қолиши бўйича йиғилганлар орасида турли ва баъзан бир-бирига қарама-қарши фикрлар ўртага ташланди. Бу борада қозиёт вакиллари ва теолог олимлар бир томон бўлиб, бундай нохуш кўринишлар Ислом динини мукаммал билмаганликдан келиб чиқаётганини қайд этсалар, иккинчи тарафни тузган ЎшДЮИнинг проректори, тарих фани доктори Байболот Абитов ва ички ишлар органи ва миллий хавфсизлик хизмати вакиллари юқоридаги фикрга қўшилмасликларини эътироф этдилар. Улар бугунги кунда масжидлар сони мактабларга қараганда кўп эканлигини хужжатлар билан исботлаб, экстремистлар орасида чуқур диний билимга эга бўлган кишилар борлигини айтдилар. Ваҳоланки шундайин билимли одамлар турли экстремист гуруҳларни ўз атрофига йиғаётганликлари аниқ эканлиги тасдиқлашмоқчи бўлдилар.\nҚизғин мунозарага сабаб бўлган давра суҳбатида асосан диний экстремизмнинг олдини олиш бўйича турли фикрлар, тафсиялар айтилди. Тадбир якунида ЎшДЮИнинг ўқув ишлари бўйича биринчи проректори, юридика фанлар номзоди, доцент Мамасоли Арстанбеков ўзининг якунловчи сўзида жамиятимизга ҳавф туғдираётган диний экстремизмнинг ҳар қандай кўринишларига қарши биргаликда курашишга чорлади.


Хорижга қанчагача нақд пул олиб кетиш мумкин? – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Иқтисодиёт / Хорижга қанчагача нақд пул олиб кетиш мумкин?\nНоябр 15, 2019\tИқтисодиёт Изоҳ қолдириш 520 Кўрилди\nЖисмоний шахсларга нақд хорижий валютани Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарига олиб чиқишга рухсатномалар бериш тартиби соддалаштирилди. Жорий йилнинг 22 октябрида Ўзбекистон Республикасининг “Валютани тартибга солиш тўғрисида”ги қонунининг янги таҳрири давлатимиз раҳбари томонидан имзоланди.\nАввалги таҳрирдан фарқли ўлароқ, янги таҳрирдаги қонун қатор меъёрлар ва нормалар билан тўлдирилган бўлиб, унда валютани тартибга солиш ва назорат қилишнинг асосий тамойиллари белгиланди.\nХусусан, янги тартибга кўра, жисмоний шахслар томонидан 100 миллион сўм эквивалентидан ошмаган миқдордаги нақд пул маблағларини Ўзбекистон Республикасидан эркин олиб чиқилиши назарда тутилмоқда. Нақд хорижий валютани Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарига олиб чиқиш учун рухсатнома Марказий банкнинг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармалари томонидан берилади. Бунга қадар мазкур рухсатнома фақатгина Марказий банк томонидан берилар эди. Эндиликда рухсатнома олиш учун жисмоний шахслар Марказий банкнинг ҳудудий Бош бошқармасига тегишли ҳужжатларни топширади.\nРухсатнома олиш учун топшириладиган нақд хорижий валюта келиб чиқишининг манбасини тасдиқловчи ҳужжатлар аниқлаштирилиб, ушбу ҳужжатлар тоифасига илгари нақд хорижий валюта сотиб олинганлигини тасдиқловчи банк маълумотномаси, жисмоний шахснинг банкда очилган ҳисоб варақларига хориждан келиб тушган валюта маблағларини ечилганлигини тасдиқловчи банк маълумотномаси, нақд хорижий валютани хорижий давлатлардан олиб келганлигини тасдиқловчи божхона декларацияси киритилди.\nТермиз аэропорт чегара божхона пости инспектори,\nОлдинги Сайловлар бош мавзу\nКейинги Устоз бахти…


Сколари ҳаётидаги ‘энг қайғули кун’ Марғилонда қандай акс-садо берди? - BBC News O'zbek\nСколари ҳаётидаги ‘энг қайғули кун’ Марғилонда қандай акс-садо берди?\nФото муаллифлик ҳуқуқи VIPCOMM e Getty\nМарғилонлик ашаддий футбол ишқибози Акрамжон аканинг айтишича, севимли жамоаси Олмониянинг мезбон Бразилия устидан йирик ҳисобдаги ғалабасидан кейин, атайдан Риштонга бориб, олмон дарвозабони учун ҳадя ҳозирлатмоқда.\n“Битта мен эмас, бутун оиламиз билан хурсандмиз. Бугун эрталаб туриб, Риштонга бориб, ҳозир дарвозабони Нойерга совға қилдираяпман. Марғилоннинг дўпписи, Марғилоннинг мажмуаси туширилган оқ яктак-чорсу бор. Жаҳон чемпионати тугагандан кейин, элчихона орқали шу совғаларни унга жўнатиб юбормоқчиман”, - дейди у киши.\n“Ўзим ҳам вақтида дарвозада турганим учун, дарвозабонини яхши кўраман”, - деркан, Акрамжон ака сешанба кунги дастлабки ярим финал учрашувида ҳам айнан Нойернинг ўйини ўзига ёққанини айтади.\nБразилияда бўлиб ўтаётган бу йилги жаҳон чемпионатининг илк финалчисини аниқлаб берган ўйин барча футбол аҳлини ҳайратга солиб, 1:7 ҳисобида мезбон Бразилиянинг мағлубияти билан якун топганди.\nАлоҳида таъкидлаш жоиз, дунёда ҳаммадан кўп: Беш марта жаҳон чемпиони бўлган Бразилия ўз тарихида ҳеч қачон бундайин йирик ҳисобда мағлуб бўлмаган.\n1938 йилда ўз дарвозасидан бешта тўп ўтказиб юборган эса-да, Польшани, барибир, 6:5 ҳисобида енгишга муваффақ бўлган.\nУстига устак, эслатиб ўтиш жоиз, худди ўша йилдан бери Бразилия илк бор жаҳон чемпионатининг ярим финал учрашувини бой берди.\nБуёғи ярим асрдан кўпроқ вақт мобайнида биринчиликнинг ярим финалида бу каби йирик ҳисобдаги мағлубият қайд этилмагани ҳам бор гап.\nМиллий терма жамоа номдор Бош мураббийи Луиз Фелипе Сколарининг айтишича эса, ҳаётида бунчалик “ёмон кун” бўлмаган.\nҚишлоғидаги аксарият кеча ярим тунда айнан Бразилияга ишқибозлик қилишганини айтаркан, Акрамжон ака, “мен улар ҳаммасининг устидан ғалаба қозондим”, - дея кулади.\nЭслатиб ўтиш жоиз, Бразилия Олмонияга қарши ўйинда юлдуз футболчиси Неймар ва сардори Тиаго Силваларсиз майдонга тушганди.\nАкрамжон ака ҳали ярим финал учрашуви арафасидаёқ севимли жамоасининг ғалабасига ишончи комил бўлганини айтади.\n“Нимага десангиз, у-ууу олдинги Бразилия эмас-да бу. 2002 йилги ўйинни кўрсатган Бразилия у – бошқа”, - дейди у киши.\nСуҳбатдошимиз, ўз ўрнида, иккинчи финалчининг Голландия бўлишини умид қилаётганини ҳам яширмайди.\n“Аргентина билан жуда кўп “ўйнаганмиз” ва ғалаба “қозонганмиз”. Кучли жамоага қарши тушгани маъқул-да. Ўзиниям бир синайди”, - дейди Акрамжон ака.\nАммо, у кишининг ишонч билан айтишича, ҳатто, шундай бўлган тақдирда ҳам, Олмония ғалаба қозонади ва чемпион бўлади.\n“Олмония 2:1 га ютади. Голландия охирги дақиқаларда битта тўп уриб қолади. Нимага десангиз, Голландия сафида “Бавария” жамоасининг ўйинчиси бор”, - дейди суҳбатдошимиз қатъият билан.\n“Агар, Олмония жаҳон чемпиони бўлиб қолса, мени унда Тошкентда кўрасиз. Элчихонада байрам қиламиз, Худо хоҳласа”.\nГолландия ва Аргентина ўртасидаги иккинчи ярим финал учрашуви бугун 9 июл куни бўлиб ўтади ва Тошкент вақти билан қоқ ярим тунда бошланади.\nОлмония ва Аргентинадан фарқли тарзда, Голландия Жанубий Африкада бўлиб ўтган сўнгги жаҳон чемпионатининг финалига чиққан, аммо кубокнинг тақдирини ҳал қилган ўйинни 0:1 ҳисобида Испанияга бой берганди.\nЭнг сўнггида эслатиб ўтиш жоиз, Бразилияга қарши ўйинда киритган тўпи билан олмон жамоасининг 36 ёшли ҳужумчиси Мирослав Клозе янги жаҳон рекорди ўрнатди.\nУ ўзи иштирок этган жаҳон чемпионатларидаги тўпларининг сонини 16 тага етказиб, биринчилик тарихидаги энг зўр тўпурарга айланди.\nImage caption Марғилонлик футбол ишқибози Акрамжон Маъруфжонов\nҚисқача маълумот ўрнида: Асл касби дурадгор бўлган 60 ёшли футболсевар суҳбатдошимиз шу йил бошида Би-би-си Ўзбек Хизмати билан суҳбатида велосипедида Бразилияга бориб, Пеле ва Криштиану Рональду билан кўришмоқчи, ўзи ишқибозлик қилувчи Олмония миллий терма жамоасининг жаҳон чемпиони бўлишини кўрмоқчи эканини айтганди.\nАудио Акрамжон ака: 'Олмониянинг ғалабасини ош билан нишонламоқчимиз'\nАудио Эрон президенти терма жамоасини шахсан ўзи олқишлади\nЭрон президенти терма жамоасини шахсан ўзи олқишлади\nБиродар Абдураимов: ‘Олдинда жуда қизиқ ўйинлар турибди’


Чехия ҳукумати молия вазири туфайли истеъфога чиқди\n03 июл 2022, Тошкент вақти: 08:39\nЧехия бош вазири Богуслав Соботка.\nЧехия бош вазири Богуслав Соботка сешанба куни молия вазири Андрей Бабиш атрофида юзага келган вазият ортидан ҳукумат истеъфога чиқишини билдирди.\nМиллионер Андрей Бабиш ўз даромадларини қаердан олганини исботлай олмагани ортидан унга нисбатан норозиликлар пайдо бўлган эди.\nБош вазир Бабиш солиқларни яширган бўлиши мумкинлигини ҳам эхтимолдан соқит қилмади.\n- Бош вазир сифатида мен ўтмиши ноаниқ бўлган, солиқларни яширганликда ва бошқ ишларда гумонланаётган бош вазир ўринбосари ва молия вазири учун масъул бўла олмайман. Шунинг учун мен истеъфо бериш тўғрисида ягона тўғри фикрга келдим, - деди Соботка.\nБабиш истеъфога чиқиш қарорини "тушунарсиз қадам", деб баҳолади.У ўзига қўйилган барча айбларни сиёсийлаштирилганини айтиб, инкор этмоқда.


Лондондаги Ўзбеклар Олимпиада чоғида нима қилишмоқчи? - давоми - BBC News O'zbek\nЎтказилган ва ўтказилаётган сўров натижаларига қаралса, аксарияти лондонликлардан иборат тўрт миллиондан ортиқ британиялик Ёзги Олимпиада Ўйинлари чоғида мамлакатни тарк этиш режасида экан.\nБританияликларни ўз мамлакатларидан " қочиб кетишга" ундаётган омиллар эса, турли-туман.\nУлар энг аввало "четдан шунча одамнинг оқиб келиши"ни назарда тутиб, ёз пайти холироқ жойда бўлсам, деган хаёлда эканлар.\nЯна катта сондагисининг узуккун телевизор орқали фақат Олимпиада Ўйинларини томоша қилишга тоқати йўқ экан. Бошқасига эса, спорт умуман ёқмаслиги аён бўлибди.\nМаҳаллий сайёҳлик агентликларига кўра, айнан Олимпиада Ўйинлари билан боғлиқ муаммолар сабаб, британияликлар орасида, ҳатто, Вьетнамга кетиш истагида бўлганлари ҳам бор экан.\nБритан аҳолисининг кайфиятига Британия Қироллик хавфсизлик кучлари 150 га яқин таҳдидни бартараф этиш учун батафсил режа ишлаб чиқишмоқда, деган хабарлар ҳам таъсир қилибди.\nУстига устак, Олимпиада Ўйинлари ташкилотчилари яна кибер ҳужумлар, иш ташлашлар, нақлиёт тизимидаги жиддий узилишлар ва юқумли хасталикларнинг потраб кетиши ҳолларига ҳам ҳозирлик кўришаётган экан.\nАгар "Мэплкрофт" таҳлилий марказининг маълумотларига қаралса, Ёзги Олимпиада Ўйинлари чоғида Британияга ўзиям беш миллиондан ортиқ хорижликнинг келиши чамаланмоқда.\nДунёдаги энг йирик спорт тадбири эса, Британия пойтахтида 27 июл куни старт олади ва 12 августга қадар давом этади.\nБугун тақдир тақозоси билан Лондонда турли юмуш ёки таҳсилда банд бўлган ўзбекистонликлар-чи? Улар Олимпиада Ўйинлари чоғида нималарни режалашмоқда?\nБиз Лондон Ёзги Олимпиада Ўйинлари арафасида Лондондаги ўзбекистонликларга ана шундай савол билан мурожаат этдик ва уларнинг жавобларини ҳафтанинг ҳар жума куни эътиборингизга ҳавола этиб бориш ниятидамиз.\nНавбатдаги суҳбатдошимиз Лондон марказидаги ҳашаматли ресторанлардан бирида ишлайди. Унинг айтишича, ўзлари билан бирга ҳамкорлик қилувчи корхоналар орқали Лондон Ёзги Олимпиада Ўйинларининг очилиш маросимига текин чипта олишга муваффақ бўлишган:\nСуҳбатдошимиз юмушлари ҳозирданоқ ошиб-тошиб кетганига қарамай, фақат очилиш маросими билан чекланмаслиги, қўлдан келганча Олимпиада беллашувларини ҳам томоша қилишга ҳаракат қилишини айтади.\nУ ўзбекистонлик спортчилар иштирокидаги мусобақаларни ҳам бевосита томоша қилиш нияти борлиги, агар иложини тополмаса, телевизор орқали бўлса ҳам, албатта, кузатиб бориши ва ўз ватандошларига ишқибозлик қилишини таъкидлайди.\nСуҳбатдошимизнинг айтишича, ресторанларига келаётган турли давлат спортчилари билан ҳам танишиб олишган ва улардан дастхат ёздириб олишга ҳам муваффақ бўлган.\nЛондондаги банклардан бирида ишловчи илк суҳбатдошимизнинг айтишича, ўйинлар чоғида ҳеч қаерга кетиш ниятлари йўқ ва таътил олиб, мусобақаларни томоша қилиш истагида:\n"Биласизми, биз оилавий бўлиб, футбол бўйича Ўзбекистон терма жамоасининг Лондон Олимпиада Ўйинларига келишини жуда-жуда хоҳлагандик. Роса ишқибозлик қилдик. Аммо охирига келиб бўлмади, Бирлашган Араб Амирликларига ютқазиб қўйди. Бошқа ўйинларга эса, чипта ололмадик, интернет орқали сотиларкан, якуний муҳлатни ўтказиб юборибмиз", дейди илк суҳбатдошимиз.\nЛекин, унинг айтишича, ҳалиям буткул умидлари сўнгани йўқ.\n"Кураш ёки шунга ўхшаш ўзбекистонлик спортчилар қатнашадиган спорт турлари бўлса ва шунга чипта олишга муваффақ бўлсак, балки битта ёки иккитасини кўргани борардик".\n"Яна қачон шунақа имконият бўлади, Худо билади,.." дейди суҳбатдошимиз.\nЛондон - 2012: Олимпиада қишлоқчаси бўйлаб саёҳат