Шайхона шоир - Уч илдиз\n25 октябрь — Ўзбекистон халқ шоири Мақсуд Шайхзода таваллуд топган кун\nMuallif Adib: Muborak kun, O’zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati 24.10.2016 izoh yo’q\nШайхзода, ўзи эътироф этганидек, шеъриятда замонавий воқеликни, драматургияда эса тарихий ўтмишни тасвирлашга ҳамда халқ ва мамлакатнинг дардли масалаларини ўтмишга бағишланган асарларида ифодалашга интилди…\nКўкка зийрак қулоқ тутарди\nТутмоқ бўлиб тун овозини,\nҚиз юзига энгашган каби\nЭгиларди қоғозга бирдан.\nКечалари ойнинг шуъласи\nЁритаркан шеър қоғозини,\nЁниб турган қалами билан.\nШОИРЛИК УНВОНИ БАХТИМДАН ТУҲФА…\nҚирқ йил муқаддам ХХ аср ўзбек адабиётининг буюк сиймоларидан бири Мақсуд Шайхзоданинг жабрдийда юраги уришдан тўхтади. Ўтган давр мобайнида унинг тенгдошлари, издошлари, шогирдлари ва мухлисларининг ҳам аксари ҳаётдан кўз юмди. Шу даврда туғилиб вояга етган авлод эса унинг жўшқин сўзини эшитмай, нурли чеҳрасини кўрмай, танти қалбининг саховатидан баҳраманд бўлмай ўсмоқда. Бинобарин, уларнинг Шайхзодани нафақат буюк шоир, балки буюк инсон сифатида ҳам идрок этиши, унинг порлоқ истеъдоди олдида таъзим қилиши қийин. Шунинг учун ҳам бу оташнафас шоирнинг ҳаёти ва ижоди, қандай ноёб сиймо бўлгани тўғрисида ёзиш биз — замондошларнинг вазифамиздир. Шайхзода 1908 йил 25 октябрда Озарбойжоннинг Оғдош шаҳрида шифокор Маъсумбек ва Фотимахоним оиласида дунёга келган. Маъсумбек Шихлиев Петербург университетининг тиббиёт факультетини тугатган ва Оғдошда янги усулдаги илк мактабни ташкил этган эди. Мақсуд 1917 йилда ана шу мактабда муаллим Мухтор Афандизода қўлида таълим олди.\nКези келганда айтиш жоизки, мазкур мактабда Мақсуд билан бирга ўқиганлардан Саид Рустам таниқли композитор ва халқ артисти, Шоҳид (фамилиясини аниқлай олмадик) халқ рассоми, Идрис Алиев эса маориф ходими бўлиб етишди.\nМақсуд зийраклиги ва тиришқоқлиги туфайли муаллимлар эътиборини қозониб, 1921 йилда бир гуруҳ тенгдошлари билан бирга Боку шаҳридаги дорилмуаллиминга ўқишга юборилди. 1925 йили мазкур билим юртини аъло баҳолар билан тугатган Мақсуд Озарбойжон Маориф халқ комиссарлигининг йўлланмаси билан Дарбанд шаҳрига йўл олди. У ўша вақтда Доғистон автоном республикаси ҳудудида бўлган Дарбанддаги мактабда бир йил хизмат қилгач, Доғистон Маориф халқ комиссарлигига мурожаат этиб, Бўйноқ шаҳрига ишга кўчирилишини сўради. 1927 йилнинг июн ойига қадар Бўйноқдаги педагогика билим юртида жамиятшунослик фанидан дарс берди.\nМақсуд Оғдош сингари кичик шаҳарларда камдан-кам учровчи тараққийпарвар кишилар оиласида туғилган эди. Мақсуднинг илм олиши ва шоир сифатида шаклланишида отаси Маъсумбекнинг иштироки ниҳоятда катта бўлган; онаси Фотимахоним ҳам оғдошлик аёлларнинг ижтимоий фаоллашувига сезиларли таъсир кўрсатган. Машҳур озар адиби ва жамоат арбоби Мирза Иброҳимовнинг шаҳодат беришича, унинг ота-онаси зийрак, зеҳнли фарзандларининг қобилиятини ўстиришга алоҳида эътибор берган, унда илм-фанга ихлос, гўзалликка нисбатан муҳаббат туйғусини уйғотган. Мақсуд улар таъсирида ҳушёр, билимдон, янгиликка талпинувчи, жамиятда рўй бераётган воқеа ва ҳодисалар моҳиятини тушунишга интилувчи йигит бўлиб вояга етади. Шундай зукко йигитнинг ўша даврда ёшлар ўртасида тарқалган ва улар эътиборини қозонган газета-журналларни ўқимаслигига ақл бовар қилмас эди.\nМақсуд Бокуда таҳсил кўрган йилларда «Ени Кавказ» журнали ёшлар ўртасида жуда машҳур эди. Истанбулда Мамед Эмин Расулзода томонидан нашр қилинган ва Бокуга яширин йўллар билан келтирилган мазкур журналда босилган «Қизил империализм» мақоласи Мақсуднинг дунёқарашини ўзгартириб юборди. Мақолада 1917 йил октябрида тарих саҳнасига келган Шўро давлатининг миллий республикаларга ва уларнинг туб аҳолисига эркинлик бермагани, аксинча, миллий халқларнинг диний ва дунёвий маданиятини сиқув остига олгани айтилган ва озарбойжон халқи ҳаётидан буни тасдиқловчи кўплаб мисоллар келтирилган эди.\nМақсуд 1925 йили Бўйноқ шаҳрига келиб, «Маориф йўли» журналини чоп эта бошлаган Эдҳем Файзий билан танишди, бир ўқув юртида ишлади, «Ени дунё» журналида таржимон сифатида қатнашди. Айни вақтда «эркин дунё»ни кўриб, оқ-қорани таниган, болшевикларнинг Қримда қилган жиноятларига гувоҳ бўлган Эдҳем Файзийнинг таъсир доирасига секин-аста кириб борди.\nЭдҳем Файзий Миллий фирқа партияси «Миллат» газетаси ва «Ени дунё» журналининг муҳаррири, шунингдек, Феврал инқилобидан кейин Қримда ташкил этилган Миллий банкнинг ходими бўлгани сабабли (бу банк мухтор ҳукуматга моддий ёрдам кўрсатган) ГПУ хуфияларининг доимий назорати остида яшаган.\n1923 йили Муса Бегиев «рус мусулмонлари»нинг раҳбари сифатида жаҳон мусулмонларининг Калкуттадаги конгрессига таклиф этилади. У конгрессда Қрим мусулмонларининг вакили сифатида ҳам қатнашиш мақсадида қримлик муфтий Иброҳим Тарпининг розилигини олмоқчи бўлади. У Эдҳем Файзийдан шу нозик масалада ёрдам беришни сўрайди. Эдҳем Файзий муфтийдан розилик хатини олиб Ленинградга, Муса Бегиевнинг уйига боради. Шу воқэадан кейин ГПУ ходимлари нафақат Эдҳем Файзий, балки у билан мулоқотда бўлган бошқа кишиларни ҳам қаттиқ таъқиб остига олади. Хуллас, Мақсуд Шайхизоданинг (атоқли ўзбек шоирининг исм-шарифи ўша вақтда шундай юритилган) Бўйноққа кўчиб келиб, Эдҳем Файзий билан бирга ишлаши ва у муҳаррирлик қилган журналда қатнашиб туриши унинг ҳам ГПУ назорат доирасига тушишига сабаб бўлади.\nГПУ ходимларининг Эдҳем Файзийга яқин бўлган кишилар, шу жумладан, Шайхизодадан ҳам шубҳаланиши асоссиз эмас эди. Зеро, Шайхизода, дўстлари Тавфиқ Жалол ва Селим Фитрат ўзаро мулоқотлари чоғида устозлари Эдҳем Файзий таъсирида бундай сўзларни айтган: «Озарбойжон ҳозир русларнинг мустамлакаси бўлиб қолди. Шўро мухтор жумҳурияти қазиб олинаётган нефтнинг ақалли 10 фоизига ҳам эга эмас. Шўро ҳокимияти Озарбойжоннинг Туркиядан ўзи хоҳлаган адабиётни сотиб олишига, бизнинг долзарб масалалар бўйича матбуотда эркин чиқишимизга рухсат бермайди. Агар Озарбойжонда мусовотчилар ҳокимияти ўрнатилганида биз анчагина илгарилаб кетган бўлардик. Биз ўз фаолиятимизни ВЛКСМга (ленинчи ёшлар ташкилоти) кириш йўли билан олиб бормоқчи бўлган эдик, аммо бизни бу ташкилотдан миллатчи деб ҳайдаб чиқаришди…»\nМаълум бўлишича, Шайхизода 1927 йили Бокуга бориб, у ердан Истанбулда нашр этилган «Ени Кавказ» журналининг бир неча сонларини олиб келган. У Озарбойжоннинг мустамлакага айланиб, Доғистоннинг эса кундан-кунга руслашиб бораётганидан ташвишда эканини асло яширмаган. Ва нима учундир Бўйноқдаги ҳарбий қисмнинг сон-саноғи, аҳволи ва миллий таркиби билан қизиққан, ҳатто гарнизонда хизмат қилган Қозон татарлари билан яқинлашишга уринган. Гарчанд ўзининг сиёсий қарашларини ошкор қилмаган бўлса-да, у билан бирга билим юртида ўқитувчилик қилган Тавфиқ Жалол Доғистонга маҳаллий аҳолининг руслашиб кетишига йўл қўймаслик учун келганини айтган.\nХуллас, 1927 йил июн-июл ойларида Шайхизода аксилинқилобий тарғибот юритишда айбланиб, Эдҳем Файзий ва Мамед Файзий билан бирга қамоққа олинади. Эдҳем Файзий таъсирида ҳаракат қилган Селим Фитрат ва Тавфиқ Жалол эса Доғистон ҳудудидан чиқиб кетгани учун уларнинг иши алоҳида ажрим этилади. Махачқалъада бўлиб ўтган суд йиғилиши 1927 йил 6 декабрда юқорида номлари тилга олинган уч кишини ОГПУ ихтиёридаги сиёсий қурилишга юбориш ҳақида ҳукм чиқаради.\nШайхизода ўзига қўйилган айбни асословчи бирорта далил-ашё бўлмагани сабабли ишни қайта кўришларини талаб қилиб тегишли идораларга аризалар ёзади. Шундан кейин ОГПУ ҳайъати ҳузуридаги Махсус кенгаш бўйноқлик муаллимлар ишини қайта кўриб, Эдҳем Файзийни муддатни концлагерда ўташ шарти билан 3 йил қамаш, Шайхизодани эса 3 йиллик сургунга юбориш ҳақида ҳукм чиқаради.\nМазкур ҳукмга кўра, Шайхизода собиқ Иттифоқнинг Москва, Ленинград, Тбилиси ва Бокудан бошқа шаҳарларида сургунни ўташи мумкин эди.\nШайхизода қамоқдан озод бўлгач, она-сининг маслаҳати билан (отаси ўша вақтда Москвада ўқишда бўлган) сургунгоҳ сифатида Тошкентни танлайди ва ўзбек юртига келиб, отасининг танишларидан бири Собир Шариповнинг Шаҳрисабз кўчасидаги уйида яшай бошлайди.\nУ Тошкентда ҳаётининг ҳар томонлама янги, баҳор тароватидек тоза ва беғубор даврини бошлашга аҳд этади, исм-шарифига жиндек таҳрир киритиб, Шайхзода тахаллусини қабул қилади.\nИжодининг дастлабки намуналарини 1922 йилда озарбойжон тилида ёзган Шайхзода 1928 йилда Тошкентга келиб «Шарқ ҳақиқати» газетасида ишлар экан, ўзбек тилини Ойбек ва Ғафур Ғулом сингари дўстлари кўмагида шиддат билан ўрганиб, 1929 йилда шу газетада «Трактор» деган шеърини эълон қилди. Бу атоқли шоирнинг ўзбек тилидаги биринчи шеъри эди. У шу вақтдан бошлаб умрининг сўнгги нафасига қадар ўзбек адабиётининг равнақи йўлида тер тўкиб, адабиётимиз хазинасини ўзига хос шайхона жўшқин шеър ва достонлар, драма ва таржималар, публитсистик ва адабий-танқидий мақолалар билан бойитди. Аммо Шайхзода ўзбек диёрига келиб яшай бошлаганида бу ердаги вазият Доғистондагига қараганда анча мураккаб эди.\n1927 йил Шўро давлати учун фавқулодда катта ва муҳим аҳамиятга молик йил эди. Шўро давлатининг барпо этилганига 10 йил тўлиши мазкур сананинг жамият ҳаётига мафкуравий чақмоқ ва момагулдираклар билан кириб келишига сабаб бўлди: шу йилнинг бошларида, аниқроғи, 14 февралда «Қизил Ўзбекистон» газетасида адабиётшунос Айннинг (Олим Шарафиддинов) «Ўзбек ёш шоирлари. Чўлпон» деган мақоласи босилди. Миллий уйғониш даврининг оташич куйчиси Чўлпон ижодини меҳнаткаш халқ оммасига ёт, ғоявий жиҳатдан эса зарарли, деб баҳолаган бу мақола даҳшатли 1937 йилнинг илк «қалдирғоч»и эди. Ойбекнинг ўз устозини мардона ҳимоя қилган мақоласи Чўлпон ижоди мухлислари томонидан катта мамнуният ва умид билан қарши олинди. Аммо Акмал Икромов Ўзбекистон маданият ходимларининг 1927 йил 4-5 октябрда бўлиб ўтган II қурултойидаги маърузасида Ойбекнинг эмас, Айннинг тарафини олиб, Марказқўмнинг Чўлпон cингари шоирлар ижодига нисбатан ўта салбий, тақдирига эса ўта лоқайд муносабатда эканини яширмади. Орадан кўп ўтмай, 1929-1930 йилларда Боту бошчилигидаги Маориф халқ комиссарлиги ходимлари, Мунаввар қори Абдурашидхонов раҳбарлигидаги аллақачон тарқатиб юборилган «Миллий иттиҳод» ва «Миллий истиқлол» ташкилотларининг аъзолари қамоққа олинди. Вақтинча эркинликда яшаётган зиёлиларнинг ҳар бир қадами сиёсий таъқиб остида кеча бошлади.\nОзарбойжондан сургун қилинган шоирнинг шўролар Ўзбекистонида эмин-эркин яшаши асло мумкин эмас эди. Шунинг учун ҳам у Шўро давлати раҳбарларини, партияни олқишловчи шеърлар ёзиб, даврнинг ўткинчи масалаларига ўз вақ-тида муносабат билдириб турди, «замонасоз шоир» ниқоби билан ижод қилди. Шайхзода 1933 йили бадиий ижоддан кўра илмий фаолият билан шуғулланишни хавфсиз деб билибми, Тил ва адабиёт институти аспирантурасига ўқишга кирди, аспирантурани тугатгач, кичик илмий ходим бўлиб ишлай бошлади. Лекин 1937 йилнинг машъум ўроғи бу институт ходимларини ҳам ўриб кетганини, ижодини текшириб, рисола ёзаётгани — Чўлпоннинг қамоққа олинганини кўрган шоир илмий жабҳани тарк этди-да, дастлаб Тошкент вилоят кечки педагогика институти, кейин эса шаҳар педагогика институтида ўзбек мумтоз адабиётидан маърузалар ўқиди. Табиатан сахий, топган-тутганини дўст-ёрлар даврасида сочиб яшайдиган шоир учун домлаликнинг доимий моянаси айни муддао эди. Аммо у, ўзи эътироф этганидек, туғма шоир бўлган. Шеър ёзиш унинг учун нафас олишдек табиий бир жараён ва ҳаётий эҳтиёж эди. Агар Шайхзода бошқа тарихий-маданий шароитда яшаб ижод қилганида Оллоҳ берган буюк истеъдоди туфайли бадиий маданиятнинг кўплаб шайхона муҳташам обидаларини яратган бўларди.\nШайхзода мансуб бўлган ўзбек шоирлари авлоди турфа овозлар ва услублардан иборат. Ғафур Ғуломнинг мумтоз ўзбек поэзиясидан баҳра олган шеърлари Ойбекнинг ўйчан назмидан кескин фарқланганидек, Миртемирнинг халқона лирикаси Ҳамид Олимжоннинг дилбар асарларига мутлақо ўхшамайди. Улар билан бир ҳаводан нафас олиб, бир бурда нонни баҳам кўрган Шайхзоданинг шеъри эса бутунлай ўзгача! Унинг назмида шоирнинг танти табиати, ёш боладек тоза қалбию турк ва озарбойжон шеъриятига хос мавжлар товланиб-алмашиниб туради. Шайхзода ўзига хос оҳанглар ва ҳис-туйғуларга бой ижоди билан ўзбек шеъриятининг янада юксак даражага эришишига улкан ҳисса қўшди.\nШубҳасиз, замон шаршарасида оққан шоирнинг партияга, Октябрга, шўролар ватанига, «оқ олтин»га ҳамду санодан иборат шеърлар бағишламаслиги, шўро давлатининг манманларча ташқи сиёсати сабабли жаҳон тақдири қил устида турган вақтларда тинчлик учун кураш каби мавзуларда ижод қилмаслиги маҳол эди. Аммо унинг юрагида бошқа туйғулар, муаммолар, дардлар ҳам бўлган. У ўзини қийнаган изтиробли масалаларни тасвирлаш ва умуман, макродунё ҳақида фикр юритиш, айни даврда рўй бераётган воқеалар моҳиятини тарих сабоқлари кўзгусида кўриш ва тушуниш мақсадида 40-йиллардан драматургия соҳасида ҳам қалам тебрата бошлаган.\nАммо бу масалага кўчишдан аввал шоир ҳаётида рўй берган мудҳиш воқеани эслаб ўтайлик.\nМаълумки, 50-йиллар аввалида қатағоннинг навбатдаги тўлқини шу давр адабиётининг кўзга кўринган аксар вакилларини ўз гирдобига тортган. Шуҳрат, Саид Аҳмад, Шукрулло сингари шоирлардан олдин Шайхзода «совет ёзувчиси» деган шарафли унвонга доғ туширган ижодкор сифатида дастлаб Ёзувчилар уюшмаси аъзолигидан чиқарилган. Сўнгра қамоққа олиниб, уни яхши билган, унинг инсоний фазилатлари ва ижодий ютуқларидан баҳраманд бўлган кимсалар олдига ғажиш учун ташланган. Шундай кимсалардан бири С. фамилияли аёл эди. Шайхзода Театр ва рассомлик институтини сиртдан тугатаётган бу аёлнинг «Бой ила хизматчи» драмаси ҳақидаги диплом ишига илмий раҳбар этиб тайинланади. С. 50-йиллардаги қама-қамаларнинг ташкилотчиларидан бири — В.Милчаковнинг ноғорасига муқом қилиб, устозини миллатчиликда, Шарқни ҳаддан зиёд идеаллаштиришда айблаган. Маълум бўлишича, у Ҳамза асари Н.Островскийнинг «Момогулдирак» асари таъсирида яратилганига урғу бермоқчи ва шу фикрни диплом ишининг янгилиги сифатида олға сурмоқчи бўлган. «Мен, — деган у терговчига берган кўрсатмасида, — диплом ишимда Ҳамза Ҳакимзоданинг адабий ижодига Октябр инқилоби, рус мумтоз ва шўро адабиёти катта таъсир кўрсатгани тўғрисида ёзган эдим. У очиқ-ойдин айтмаган бўлса ҳам, Ҳамза энг аввало Шарқ маданиятидан ўрганган демоқчи бўлган. Умуман, Шайхзода Шарқ ҳақида ҳамиша ҳайрат билан сўзлар, унинг фикр-мулоҳазаларидан шундай хулоса чиқар эдики, гўё Шарқ ҳамма нарсадан афзал эди. Шайхзода Қадимги Шарқни назарда тутган ҳолда Шарқ маданиятига бирламчи аҳамиятни берарди. Шайхзода учун рус маданияти Қадимги Шарқ маданиятига нисбатан сариқ чақачалик аҳамиятга эга эмас эди…»\nВ.Милчаков «дирижёр»лик қилган бу жараёнда айрим ўзбек шоирлари ҳам фаол иштирок этди. Р. исмли шоир худди шу масалада Шайхзодани қоралаб, бундай кўргазма берган: «Шайхзода умуман Европага, хусусан Россияга қарама-қарши қўйган ҳолда Қадимги Шарқни кўкларга кўтара бошлади. Унинг айтишича, Европада, айниқса, Россияда одамлар оёқяланг юрганларида Шарқ жаҳон маданиятининг ўчоғи бўлган эмиш. Ўша пайтда Россия айрим князликлардан иборат бўлганида Шарқда қудратли давлатлар мавжуд бўлган эмиш. Шайхзода Қадимги Шарқда яшаган баъзи олимларнинг исмларини тилга олиб, уларни шарафлаш лозимлигини, Шарққа хос барча нарсаларнинг афзаллигини унутмасликни талаб қиларди…»\nР.нинг ўз фикрларини давом эттириб, устоз шоирни миллатчиликда айблагани, уни Чўлпон ва Фитратлар сингари «халқ душман»лари изидан равона қилмоқчи бўлгани қанчалик даҳшатли бўлмасин, гап ҳозир бу ҳакда эмас. Биз учун муҳими — Шайхзода Шарқнинг инсоният тарихида буюк рол ўйнаганини чуқур ҳис этгани, Шарқ маданияти тарихи билан фахрлангани ва шу маданият сарчашмаларидан узоқлашмасликка ҳаракат қилганидир.\nДарҳақиқат, Европада, жумладан Россияда одамлар ҳали оёқяланг юрганида Шарқнинг жаҳон маданиятига буюк ҳисса бўлиб қўшилган обидалари яратиб қўйилган, Европа, жумладан, Россия ҳали айрим-айрим князликлар шаклида яшаётганида Шарқда қудратли давлатлар аллақачон барпо этилган эди. Шайхзода ана шу Шарқнинг шоир ва олимлари, давлатчилик тарихига асос солган подшолари, босқинчиларга қарши қаҳрамонона курашган саркардалари билан ҳақли равишда ифтихор қилган. У ана шу ифтихор туйғусини Иккинчи жаҳон уруши йилларида совет мамлакати тақдири хавф остида қолган бир даврда халқни курашга, ғалабага чорловчи «Жалолиддин Мангуберди» трагедиясида ифодалаган эди.\nАммо бу асар халқни ватан мустақиллиги йўлида қаҳрамонона меҳнат ва курашга рағбатлантириш ишига қанчалик хизмат қилмасин, кўп ўтмай саҳнадан олиб ташланди. Фалакнинг гардиши билан Ўзбекистонга келиб қолган айрим кимсалар Шайхзодани тарихий ўтмишга синфий мезонлар асосида ёндашмаганликда айблаб чикди. Сталин мукофотига тавсия этилган асар муаллифи феодал ўтмишни идеаллаштиришда, Кавказ халқларига «жабр-зулм ўтказган» Жалолиддин образини бузиб талқин қилишда айбланди. 1952 йили Шайхзоданинг қамоққа олинишида худди шу масала рақиблар қўлидаги асосий дастак бўлди.\nТақдирнинг инояти билан Шайхзода шўролар дўзахидан тирик қайтибгина қолмай, Шарқнинг бошқа бир буюк сиймоси — Улуғбек ҳақидаги шекспирона буюк асарини яратиш имкониятига эришди. Агар шоир вафот этган куни ўғирланмаганида унинг Беруний тўғрисидаги яна бир муҳташам асари адабиётимиз хазинасини бойитган бўларди.\nТарих мустабид тузум даврида Жалолиддиннинг миллий қаҳрамон сифатидаги образини яратган, аммо тергов чоғида рақиблар фикри билан ҳисоблашишга мажбур бўлган Шайхзоданинг юз карра ҳақ бўлганини тасдиқлади. Ўзбек халқи 1998 йилда Жалолиддин Мангуберди таваллудининг 800 йиллигини зўр тантана билан нишонлаб, Шайхзоданинг ҳам пок руҳини шод қилди.\nШайхзода, ўзи эътироф этганидек, шеъриятда замонавий воқеликни, драматургияда эса тарихий ўтмишни тасвирлашга ҳамда халқ ва мамлакатнинг дардли масалаларини ўтмишга бағишланган асарларида ифодалашга интилди. У номлари тилга олинган, шунингдек, Миртемир, Абдулла Қаҳҳор, Комил Яшин сингари забардаст ижодкорлар билан бирга адабиётимизни янги тараққиёт босқичига олиб чиқди. «Бу авлоднинг аъзоси бўлган мен ҳам, — деб ёзган эди шоир, — 25 га яқин шеърий тўплам нашр эттирдим. Ўзбек тупроғини қайтадан эккан илк тракторларнинг мадҳиясидан бошлаб фазо йўлларини айланувчи олтин кемалардаги сайёҳларни тараннум этишгача барча муҳим ҳодисалар, халқимизнинг меҳнат қаҳрамонлиги, кураш ва жанг, озодлик ва дўстлик, бахт ва алам, юртнинг гўзал манзаралари ва инсоннинг маънавий жамоли менинг қаламимга ошно ва дилимга мазмун бўлиб келди». Шайхзоданинг шеър ва достонлари шундай ранг-баранг мавзуларга бағишлангани билангина эмас, турли вазн ва жанрларда ёзилгани билан ҳам ўзбек шеъриятини бойитгани шубҳасиздир.\nШоир «Тошкентнома» лирик достонида бундай ёзган эди:\nУмрим бино бўлди Озарбойжонда,\nКечди болалигим у гул маконда.\nНизомий ватани, Ганжа ўлкаси\nЎлкамга тўлдирди шеър ҳавосин…\nЛекин шоирликнинг нозик толеи\nКулди Сирдарёнинг ҳавзаларида.\nЎзбек қуёшининг чин оталиги\nАкс этди мастоба косаларида.\nЎзбек водийсида отимни сурдим,\nАзиз йўлдошлар-ла ўтолдим, юрдим.\nЙўқ, мен тақдиримдан эмасман хафа,\nШоирлик унвони бахтимдан туҳфа!..\nКелгуси йил икки халқнинг улуғ фарзанди, гул маконлар куйчиси, шоир, драматург, таржимон ва олим Мақсуд Шайхзода туғилган кунга 100 йил тўлади. Биз, шоир ижоди мухлислари, бу муборак санани — адабиётимизнинг шонли байрамини муносиб кутиб олишга ҳаракат қилажакмиз.\nМанба: «Тафаккур» журналининг 2007 йил, 4-сони\nМақсуд Шайхзода [1908.25.10 (7.11) – 1967.19.2] – шоир, драматург, адабиётшунос, таржимон, педагог. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби (1964). Бокудаги дорилмуаллиминни тугатган (1925). 1927 йилда аксилинқилобий ташкилот аъзоси сифатида ҳибсга олиниб, 1928 йил февралда Тошкентга сургун қилинган. Ўрта Осиё университетининг Шарқ факультетида қисқа муддат ўқигани (1928)дан кейин «Шарқ ҳақиқати» (1929–32), «Қизил Ўзбекистон», «Ёш ленинчи» газеталари (1932), «Гулистон» журнали (1933–34) таҳририятларида хизмат қилган. Боку педагогика институтини тугатган (1934). Тошкентда Тил ва адабиёт институтида илмий ходим бўлиб ишлаган (1935 –38). 1938 йилдан Низомий номидаги Тошкент педагогика институтида ўқитувчи.\n«Ўн шеър» (1932), «Ундошларим» (1933), «Учинчи китоб» (1934), «Янги девон» (1937), «Жанг ва қўшиқ», «Кўнгил дейдики…» (1943), «Ўн беш йилнинг дафтари» (1947), «Юрт шеърлари» (1948), «Йиллар ва йўллар» (1961), «Шеърлар» (1964) ва бошқа шеърий тўпламлари нашр этилган. У достон жанрида «Мерос», «Тупроқ ва ҳақ» (1936), «Овчи қиссаси», «Искандар Зулқарнайн» (1940), «Ўн бирлар» (1943), «Аҳмаджоннинг ҳикматлари», «Учинчи ўғил» (1944), «Нурмат отанинг туши» (1947) сингари лиро-эпик асарлар ёзди. Шайхзода қофиянинг янги бадиий имкониятларини кашф этиб, ўзбек шеъриятига янги вазн ва шакл кўринишларини олиб кирган. Шоир ижодига хос бу тамойил унинг, айниқса, «Тошкентнома» (1958) лирик достонида ёрқин ифодасини топган.\n«Жалолиддин Мангуберди» (1944), «Мирзо Улуғбек» (1961) трагедиялари, бир қанча илмий мақолалар, монографиялар («Гениал шоир», 1941) муаллифи. У Ш. Руставелининг «Йўлбарс терисини ёпинган паҳлавон» (ҳамкорликда) эпоси, У. Шекспирнинг сонетлари, А.С. Пушкиннинг шеърлари, «Мис чавандоз» достони, «Моцарт ва Сальери» трагедияси, М.Ю. Лермонтовнинг шеърлари ва «Кавказ асири» достонини ўзбек тилига таржима қилган.\nШайхзода 1952 йилда ҳибсга олиниб, 25 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинган ва 1954 йилда озод этилган.\nМақсуд Шайхзода 1967 йилнинг 19 февралида вафот этган. Чиғатой қабристонига дафн этилган. «Буюк хизматлари учун» ордени билан тақдирланган (2001). Тошкентдаги кўчалардан бири Шайхзода номи билан аталган.\nЎлган одам тирикдир.\nЁпиқ сандиқда ҳам сақланар ҳаво,\nАммо у йўқотган ҳаво нафасин,\nУни ҳаво дейиш, ўзи нораво,\nБандилик бўғибди орзу-ҳавасин.\nУ – ўлган шаробдек бепарво, бежон,\nНа мастлик келтирар ва на ҳаяжон.\nҲолбуки, бир чоғлар эркин парвозда\nЕлга шерик бўлиб ўйнаб югурган,\nҚуюннинг бўлаги, улкан миқёсда –\nБепоён чўлларда қумлар совурган.\nЁки оқшом пайти шаббода билан\nЧинорлар тагида қизларни ўпган,\nДаралар ичида ёнганда гулхан,\nБир оз исингани оловга чопган.\nБу бари бўлган гап. Бари ҳақиқат…\nАммо эсланади тушларда фақат.\nСандиқда бўғилган бир парча ҳаво\nБир чоғлар эркинман деб қилган даъво…\nШундай: тиниб қолган бир коса сувда\nСелларнинг, сойларнинг афсонаси бор,\nЎнгиб, хира бўлган синиқ кўзгуда\nХушрўйлар ҳуснининг вайронаси бор,\nБугунги сукутда, тингласанг, дилдор,\nКечаги тўйларнинг таронаси бор.\nҚанча нафис эди унинг нигоҳи,\nСузилиб боққанда у гоҳ-гоҳи –\nЎйлардим гўзаллик билан кўзларнинг\nАзалдан ўқилган мангу никоҳи…\nДўстлар, яхшиларни авайлаб сақланг!\n«Салом» деган сўзнинг салмоғин оқланг.\nЎлганда юз соат йиғлаб тургандан, —\nУни тиригида бир соат йўқланг!\nШўртепанинг алоҳида бир гашти бор кечаси…\nАлалхусус август чоғи,\nОй сузилиб куларкан,\nГўё асал денгизида бутун водий,\nТоғ ва йўллар нур ичида чўмилар.\nАммо бу ер беморхона,\nДарду даво пайваста.\nХиёбонлар орасидан яшил йўллар кўринар,\nАммо бунда касалмандлар кезолмайди. Йўқ!\nОй жилмайиб чақиради чаманга,\nСой йўталиб чақирар анжуманга,\nБулбулу гуллар эса,\nСоҳилдаги зиёфатга, меҳмонга.\nАммо… Аммо бу йўллардан,\nБу хилват ушбу йўллардан\nХаста киши боролмайди…\nУнинг-ку боргиси бор\nБироқ золим касалликнинг ўз иплари бор.\nҲар бир беморхонанинг табиблари бор.\nУндан кўра хастага\nКўройдин тунлар маъқул.\nКўрмайсан, лекин эшитасан оламни.\nКезмайсан, лекин сезасан оламни.\nРазм солиб тинглайсан…\nҲар товушнинг бор ҳикмати ва ўз сабаби,\nБорлиқдаги барча ҳодиса каби.\nАна, кўппак эснаб-эснаб увиллайди,\nДемак, ҳозир ўтиб кетди уйига томон\nШаҳардан қайтаётган бир боғбон.\nАна машинанинг ўлчовлик нафаси,\nШаҳардан боққа келди бир меҳмон.\nАна девор орқасидан,\nБалки жар ёқасидан\nОҳ ила, қайғу ила.\nУни айтар бир йигит,\nЁр кўйида бўлиб хит.\nНақадар зулмкорсан, эй муҳаббат!\nУхлатмайсан ошиқ билан қўшиқни, –\nУхлатмайсан мени ҳам –\nХотиралар қўзғатганинг туфайли.\nЧигирткалар чарчамасдан чириллар.\nБу шўх махлуқлар\nҚай соатда тинч ухлар?!\nЗотан, бу жониворларни\nДокторлар йўқ чамаси.\nЁ умуман улар касал бўлишмас;\nДарди бўлмас андишасиз махлуқнинг.\nЁ туну кун уларга бир ҳаммаси,\nЁки уйқу нималигин билишмас.\nАна бошқа товушлар бор ҳовузда,\nСувда жимлик йўқолар.\nТавба, булар шунча ҳам беғам,\nАҳмоқона шавқ ила хуррам.\nБу ҳовуз улар учун ягона олам:\nЎлим ҳам бунда,\nСира сузиб қийналган эмаслар\nВақт ўтади бир лаҳза, бир дам…\nҚаҳқаҳалар янграб кетар олисдан,\nХирилдоқ бу қаҳқаҳа кимники?\nБу чамаси, бир сархушники…\nУ жимиди. Учиб қолди.\nЁки уни олиб кетдилар –\nМунтазир хотинчаси олдига.\nВизиллайди энди юввош шаббода.\nЁки иноқ оиланинг\nБу нағмани бирдан босар йироқдан\nТунги қоровулнинг нидоси:\n– «Ким керак?»\nЙўловчидан йўқ дарак…\nФақат бу саволнинг акси садоси –\nБориб қўнар теракларнинг шохига.\nУнга ҳамроҳ бўлиб ишлар тинмасдан,\nХудди тўғри соат каби дам олмай,\nКичик ирмоқ, Чирчиқ наҳрин синглиси.\nЭлга қилар хизмат у.\nШариллайди сувлари ширин-ширин,\nЭнг ёқимли таронадек,\nГўдакликдан эсда қолган\nУ шундайин мунтазам оқадики,\nУнинг товуши ҳам одат бўлиб синггандир\nСонияларнинг бири-бири кетидан\nГўё сукут туғилади шу бир хилликдан,\nСукут қайта бузилди\nТрактор тариллайди далада.\nУ саҳарни иш бошида кутмоқчи\nХастанинг қулоғига келиб етар\nТовушлар бор, демак, ҳаёт бор.\nТовушлар бор, демак, йўқ ўлим.\nТовушлар бор юртнинг тунида,\nДемак, жон бор унинг танида,\nДемак, биз ҳаммамиз тирикмиз.\nТирикликда эса тиним йўқ.\nУмидворман, умидворман, муқаррар:\nЯхши инсон ўлмайди,\nШунча мадор, севинч ва ишонч\nҚуйиларки менинг хаста танимга –\nРозиман бутун куррамиз учун\nБир карра мен тортсам барча дардларни.\nАгар мумкин бўлсайди бу…\nАммо бу амри маҳол.\nЯшамоқ керак, курашмоқ учун.\nКурашмоқ керак буюк ғояга\nТовушлар, сиз тинчиманг, сизга муҳтожман!\nАнглайманки, энг яхши дори хастага –\nХастанинг табибга эътимодидир,\nҲаётнинг ўлмаслик эътиқодидир.\nЭшитилар яна товушлар: –\nҲа… бу навбатчи докторнинг\nҲа… Кўзларни юмиб «ухламоқ» лозим.\nКўзларни юмиб уйғоқ дунёни\nШЕЪР ЧИН ГЎЗАЛЛИК СИНГЛИСИ ЭКАН…\nШеърсиз қалбларга ачинаман мен,\nУларда на тонглар кундузин бошлар,\nНа оқшом юлдузлар уфкин очар кенг,\nНа баҳор чоғида сайрайди қушлар.\nҚўшиқсиз уйларга кулги ёқмайди,\nХонадон аҳлининг қовоғи осиқ.\nҲатто деразадан қуёш боқмайди,\nСоатнинг ўзи ҳам тиқиллар босиқ.\nШеърсиз кўчани толе қарғаган,\nБу ерда севгининг манзили бекик…\nҚувонч бунда кезар кайфи тарқаган –\nКекса хуморидек қомати букик…\nБечора одамлар, билмаски улар,\nШеър чин гўзаллик синглиси экан.\nҲар кимки у билан севишса агар –\nҲуснига чиройлар қўшилар айнан.\nШеърият диёрин шоирларимиз,\nҲар уй, ҳар кўнгилга байтлар бўлсин ёр!\nЭлга дастёр бўлса шеърларимиз –\nДемакки, умримиз ўтмабди бекор!..\nЛуғатларда ўқигандим болалик чоғи:\nДарахт бўлса агар йўлнинг иккала ёғи\nУни дерлар «Хиёбон»,\nУмрим йўли бир хиёбон дея ўйладим,\nШу туфайли боғу чаман куйин куйладим.\nШаҳарларим кўчаларин мен тинмай кездим,\nДарахтларнинг сони қадар мисралар тиздим.\nКундузлари хиёбонда пана изладим,\nВаъда берган бевафони оқшом кўзладим.\nОҳ, ёшликнинг оқшомлари ўхшамас тунга,\nЁшликдаги тунлар ўзи қовушар тонгга.\nОқшом пайти хиёбоннинг гашти ўзгача,\nЗумрад кўзли илк баҳордан олтин кузгача…\nТобланганда фонусларнинг нури баргларда,\nБарглар уни олқишларди шўх чапакларда.\nМен Бокуда, Доғистонда, Дарбанд томонда,\nМосквада, Самарқандда ва Андижонда\nНеча ларзон сояларда излар қолдирдим,\nНеча ёзу, неча созу, сўзлар қолдирдим.\nХиёбонлар яшар эди хотиротимда,\nБалки ҳар бир қўшиғимда, нақаротимда.\nЯшар эди бўсаларнинг тўплами каби,\nСевгиларнинг апрелдаги кўклами каби,\nУйғонсам-да унутилмас ширин туш каби,\nМени тушдан уйғотолган сайроқ қуш каби.\nХиёбонлар кўрганманки, хаёлот йўсун.\nМаснавийнинг байтларидек хушбичим, узун,\n…Аммо толе мени доим эркаламади,\nБаъзан замон йилни йилга ҳеч уламади.\nСаҳроларга дуч келдимки, на ирмоқ, на кўл,\nСургунларга юборилдим, на уфқ ва на йўл.\nЛекин доим эсда эди хиёбонларим,\nУ йўлларда яна кезмоқ чин армонларим.\nУмид ўлмас инсонда.\nҚулаганда ғаразларнинг шумшук ҳайкали\nШеъримга ҳам келиб қолди тирилиш гали.\nЧиқиб қолдим Ватаннинг кенг хиёбонига,\nХиёбонки, элтар ёруғ нур давронига.\nАммо энди бу хиёбон ўлчовли эмас,\nКўча эмас, боғча эмас ва ҳовли эмас.\nЯкка толе офтоби бир оқшом чўкар,\nЁлғиз умр хиёбони бир куни тугар.\nУ ё денгиз ёқасида адо бўлади,\nЁ шаҳарнинг орқасида битиб қолади,\nЁ тоғларнинг этагида охирга етар,\nМисли бахши эртагида можаро битар.\nАммо тарих хиёбони битмас уфқда,\nБашар ўзин тарихига қўймайди нуқта.\nЗеҳнимга шу тушунча\nҚиссамга чин гувоҳ, боқ –\nСочларимга тушган оқ….\nNext story Адибнинг порлоқ юлдузи\nPrevious story Вазирлик фаолиятига танқидий баҳо


3 ёшли қизча қаровсизлик туфайли ёнғинда...\n21.02.2019 16:42 0 269\nЖорий йилнинг 20 февраль куни Бухоро шаҳрида яшовчи Ш.Б.нинг уйида ёнғин содир бўлди. Кўрилган чоралар натижасида ёнғин уй эгалари томонидан ўчирилган. Оқибатда Ш.Б.нинг 3 яшар қизи куйиш жароҳатлари билан касалхонага ётқизилган ва кўрсатилган тиббий муолажаларга қарамай вафот этган.\nЎзбекистон Республикаси ИИВ Жамоатчилик ва оммавий ахборот воситалари билан алоқалар бошқармаси хабарига кўра, ёнғин назоратсиз қолдирилган қизалоқнинг гугурт ўйнаганлиги оқибатида келиб чиққан.\nЭслатиб, ўтамиз ИИВ аввалроқ, Термизда бир киши ис газидан заҳарланиб вафот этганини маълум қилганди.


«Керак бўлса 24 соат ишлаймиз» — Ёш вазир ўринбосари ўзига вазифалар белгилаб олган\n09:25 / 04.07.2017\nЯқин кунларда 23 ёшни қаршилайдиган Алишернинг раҳбар ўринбосари лавозимига тайинлангани ижтимоий тармоқлар орқали катта шов-шувга сабаб бўлди. Фойдаланувчиларнинг бир қисми мазкур янгилик барча ўзбек ёшларига ибрат бўлиши ва давлат идоралари бошқарувига ёшларни жалб этиш вақти келганини қайд этишди. Яна бир тоифа кишилар эса бундай масъулиятли вазифани катта тажрибага эга инсонларга топшириш кераклигини таъкидлашди.\nХалқаро пресс-клубнинг жонли мулоқоти давомида Алишер ўз режалари ва янги вазир ўринбосари сифатида олдига қўйган вазифалари билан ўртоқлашди.\n«Ёш раҳбар сифатида ўз олдимга янги режаларни қўйдим. Фаолиятим давомида ёшларнинг жамиятимиз ҳаётида фаол бўлиши учун ўз ҳиссамни қўшишга ҳаракат қиламан. Фикримча, биз ёшлар қаерга ишга кираман, ким билан ишлайман, қанча пул топаман, деб эмас, балки қанча иш ўрини ярата оламан, деб ўйлашимиз керак. Бизнинг хориждаги тенгдошларимиз янги лойиҳаларни жаҳонга намойиш қилмоқда. Юртимизда ҳам ҳар бир ёш бирлашиши зарур. Бизда куч-ғайрат, шижоат бор, 24 соат ишлаш керак бўлса, 25 соат ҳам ишлаймиз. Лекин тажриба ҳам зарур. Ривожланган мамлакатлардан ўрнак олиб, глобал фикрлаб, кейин эса маҳаллийлаштиришимиз лозим», - дея Алишер Саъдуллаевнинг сўзларини келтирган «Кун.уз» мухбири.\nХалқ таълими вазирининг ўринбосари ёшларнинг тарбиясида боғча ёши ҳам катта рол ўйнашини алоҳида қайд этди. Унинг маълум қилишича, Халқ таълими вазирлиги тасарруфида 5 миллионга яқин болалар бўлса, шулардан 1 миллион нафари мактаб ўқувчилари, 4 миллионини эса боғча болалари ташкил этади. «Шундай экан, боғча мудиралари ҳамда ота-оналар ўртасида мустаҳкам кўприкни шакллантириш керак бўлади», деган у.\n«Янги иш фаолиятимнинг дастлабки 100 кунида қиладиган асосий вазифаларим - боғчадаги шарт-шароит, ҳолатларни ўрганиш, уларга янгича тизимларни олиб кириш. Дам олиш кунида Тошкент шаҳридаги иккита мактабга ташриф буюрдим. Улардан бирининг кўрсаткичлари паст бўлса, иккинчиси намунали мактаб эди. Нега айнан икки хил кўрсаткичга эга таълим даргоҳи ўрганилди, деган савол туғилиши табиий. Сабаби, икки мактаб солиштирилганда, асл муаммолар негизи нимада эканлиги, яхши таълим муассаси даражасига кўтарилиш учун нималар қилиш лозимлиги яққол намоён бўлади. Шу нарсага амин бўлдимки, чиндан ҳам ҳар вилоятларга бориб, ёшлар билан суҳбатлашиб, уларни руҳлантиришимиз керак» , - деди вазирнинг 22 ёшли ўринбосари.\nХалқаро Пресс-клуб Алишер Саъдуллаев


Тоғли Қорабоғ можароси: Ўзбекистон қайси тарафда? — Sof.uz\nКамолиддин Раббимов 30.09 11:20 2322 Колумнистлар\nБугунги кунни энг муҳим воқеаси – Тоғли Қорабоғ атрофидаги Озарбайжон-Арманистон тўқнашувлари ҳисобланади. Ушбу фонда, Ўзбекистон давлатчилигининг мавқейи қандай бўлган, ва ҳозирги қараш оҳанги қандай, деган савол пайдо бўлади. Ўзбекистонни Кавказ минтақасидаги геосиёсий қарашларига хос бир неча нуқтани эслатиб ўтмоқчиман:\n• Ўзбекистони барча МДҲ давлатларида элчихоналари, фавқулодда ва мухтор элчилари бор. Фақат битта давлат ҳудудида элчихонаси мавжуд эмас – Арманистон. Ўзбекистонни Арманистон билан алоқаларини таъминловчи масъул дипломатик муассасаси – Россия ҳудудидаги элчихона ҳисобланади;\n• Ўзбекистон давлат раҳбарлари, Ислом Каримов ва Шавкат Мирзиёев, Ўзбекистон мустақиллиги даврида ташриф буюрмаган ягона МДҲ давлати – Арманистон ҳисобланади;\n• Ўзбекистон биринчи Президенти Ислом Каримов Озарбайжон биринчи Президенти Ҳайдар Алиевни жуда самимий ҳурмат қилар эди. Ҳайдар Алиев вафот этганида, Каримов Бокуга бориб, дафн маросимларида иштирок этган эди;\n• Каримов вафот этганида эса, Илҳом Алиев Ўзбекистонга келмади. Бу ҳолат, икки томонлама муносабатларга бироз соя солди.\n• Ўзбекистонда 2016 йилда ҳокимият алмашгач, расмий Тошкент Кавказ ҳудудида ўз геосиёсий оҳангини қайта кўриб чиқишга мойил бўлди. Ўзбекистон Арманистонда элчихона очишга қарор қилганлиги борасида маълумотлар пайдо бўлди. Лекин, бугунги кунгача, Ўзбекистон Арманистон билан алоқаларини юқори даражага кўтаргани йўқ.\n• Ўзбекистонни туркий давлатлар ичидаги энг ижобий алоқалари, биринчи ўринда, Озарбайжон билан, сўнгра Туркманистон билан бўлди. Ўзбекистон биринчи маъмурияти даврида, расмий Тошкентнинг Туркия, Қозоғистон, Қирғизистон билан алоқалар жуда зиддиятли эди.\n• Кавказ ҳудудида, Ўзбекистонни ижобий алоқалари ва геосиёсий приоритетини қуйидагича тасвирлаш мумкин: Озарбайжон, Грузия, ва охирида, Арманистон.\n• Қорабоғ атрофидаги бугунги можаролар фонида, Ўзбекистон ташқи ишлар вазирлигининг баёнотидаги асосий урғу «ҳудудий яхлитлик» бўлиб, бу билан, Ўзбекистон оҳиста, лекин тўлиқ Озарбайжон томонида туради.\nОзарбайжон Тоғли Қорабоғ геосиёсат O'zbekiston Озарбайжон-Арманистон\n23.10 09:27 1793\n23.10 09:34 1258\n24.10 06:35 1136\n23.10 09:31 570\nКеча, 17:54 552\n24.10 06:55 345 Жаҳон\n24.10 05:58 259 Жаҳон\n24.10 04:39 121 Жаҳон\n23.10 12:45 502 Жаҳон


Александр Глеб: Роналдиньо ва Деку "Барселона" машғулотларига маст ҳолда келишарди\n26 июнь, 2019, 16:05 822\nТеглар:Барселона | Роналдиньо | Александр Глеб\nУлар Мессини ҳам йўлдан оздирмасликлари учун сотиб юборилган.\n"Барселона" клуби собиқ футбочиси Александр Глеб каталонияликлар сафига келган илк кунларни эслади.\n“Испанияга келганимда маълум муддат Анри билан бирга яшаганман. У менга маъқул жой топилмагунича шу ерда яшашим мумкинлигини айтган. Очиғи, дастлаб “Барселона”га ўтишни хоҳламаганман. Умуман! Ички ҳиссиётларим буни истамаган. Мен “Бавария”га ўтишни ёки “Арсенал”да қолишни хоҳлаганман. Кейин эса агентлар қўнғироқ қила бошлашди, Гвардиола...\nХатто Анри ҳам “Барса”га ўтганидан афсусланган. Чунки, Англиядан сўнг бу ерда барчаси буткул бошқача эди. Масалан, Роналдиньо ва Деку машғулотларга маст ҳолда келишарди. Раҳбарият Мессини ҳам ёмон йўлга бошлашлари мумкинлигидан ҳавотирланиб, уларни 2008 йилда сотиб юборди”, - дейди беларуслик футболчи.\nМаълумот учун, Глеб “Барселона” сафида 2008-2011 йилларда тўп сурган.\nДеку ўзи билан бирга ўйнаган энг зўр футболчи кимлигини айтди


Меҳримизни зиёда қилсин… - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nМеҳримизни зиёда қилсин…\nЧоп этилган 02 Июн 2016\tКӯришлар: 813\nёхуд ота-онасини қариялар уйига жойлаган фарзандларга деганларим…\nРаҳматлик қиблагоҳимнинг дорулбақога рихлат қилганларига ҳали бир йил тўлгани йўқ. Ўтган вақт давомида айрилиқ дарди нақадар оғир эканлигини оила аъзоларимиз билан яхши англаб етдик. Халқ ибораси билан айтганда, «Ёшини яшаб, ошини ошаган» падари бузрукворимиз баракали умр кўрдилар,\nневара-чеварали бўлдилар, яхши фарзандлар вояга етказиш, уларнинг орзу-ҳавасларини кўриш бахтига муяссар бўлиб, муборак 81 ёшларида бу оламни тарк этдилар. Солиҳ фарзандлар сафида ота-онанинг дуосини олишдек бахтга сазовор қилган Парвардигорга шукроналар айтиб, волидайи муҳтарамамиз ёнларида ўтирибмиз. Хом сут эмган бандамиз. Гоҳида бир ишни қилганимдан кейин: «Нега шундай қилмабман-а?»- дея афсус қиламан. Онажонимиз таскин берадилар: «Раҳмат болаларим, фарзанд сифатида кўп хизматлар қилдингиз ва мудом кўнглимни авайлаб, атрофимда гирди-капалак бўласизлар. Илоҳо, умрларингдан барака топиб, сизлар ҳам фарзандларинг роҳатини кўринглар».\nДам олиш фурсатларида доимий ҳамроҳим «Халқ овози» газетаси билан «суҳбат қураман». «Халқ овози» - «тўқсон ёшни қаршилаётган бу нуроний отахон»нинг ҳикматли сўзларидан баҳраманд бўлишга одатланганман.\nМана, шу йилнинг 18 февралида чиққан сонидаги журналист Гулчеҳра Сотиболдиеванинг «Меҳр, шафқат, эъзоз…» мақоласини ўқиб, кўзларим ёшга тўлди. Қариялар ва ногиронлар интернат-уйида умргузаронлик қилаётган қариялару ногиронларнинг меҳрга интиқ сиймолари худди кинодагидек кўз ўнгимдан ўтаверади, ўтаверади…\nҚариялар уйида умргузаронлик қилаётган чолу кампир. Меҳрга зор чолу кампир. Икки ўғиллари бор чолу кампир. «Ишлари кўп» фарзандлари йўлига интиқлик билан кўз тикаётган чолу кампир…\nБу қандай пасткашлик?! Бу қандай даҳшат?! Меҳмондўстлиги, сахийлиги, меҳр-оқибатлилиги билан довруғи бутун оламга кетган халқнинг зурриётлари-я? Ўзини дунёга келтирган, оқ ювиб-оқ тараган, минг бир орзу-ҳаваслар билан вояга етказган кишиларини қариялар уйига элтиб ташлашса-я?\nДавлатимиз аҳолига нисбатан ғоят ғамхўрдир. Аҳолини ижтимоий ҳимоялаш Давлат бошлиғи ва мамлакат Ҳукуматининг доимий диққат марказидадир. Миллат пешвоси, мамлакат Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон уруш ва меҳнат фахрийлари, ногиронлар, етимлару кимсасиз ёлғиз кишиларга қарата: «Мен сизларни ҳеч қачон ёлғиз қолишга, хору зор бўлишингизга йўл қўймайман»,- дея такрор-такрор айтадилар. Мамлакат миқёсида қариялар, етим ва ногирон болалар интернат-уйлари фаолият юритаётганлиги фикримизнинг далилидир. Аммо ота-онасидан безор бу фарзандлар уларни қариялар уйларига элтиб қўйишсин, дегани эмас-ку, ахир.\nЙўлдан адашган бундай пасткаш кимсаларга нисбатан нега бефарқ қараймиз? Ахир, улар ҳам ўрмонда яшаётгани йўқ-ку. Бутун қишлоққа иснод келтирган бу кимсалар яшаётган маҳаллада ҳам кўпни кўрган оқсоқоллар, фаол шахслар бор-ку. Нега улар тубанликка юз тутган маҳалладошларини тўғри йўлга солишмади экан, дея ўйга толаман.\nРивоят қилишларича, донишмандлар мажлисда ўтирган тақводордан: «Ҳазрат, бу не сирки, бугун пешонангиздан нур ёғилиб турибди?»- дея сўрашибди. Камтарлик ила жим ўтирган ул зот, суҳбатдошлари жон-ҳолига қўйишмагач, жавоб берган эканлар:\n-Эй биродарларим, менинг саксон ёшлик волидайи муҳтарамам борлар. Ҳовлидан чиқишимда уларнинг дуоларини оламан. Ҳовлига кирган заҳоти, авваламбор, онажонимни зиёрат қиламан. Шу ерга келишдан аввал дуоларини олиш мақсадида хоналарига киргандим. Ул зот ширингина ухлаётган эканлар. Уйқусига озор бермай дедиму товонларини секингина пешонамга сурдиму йўлга чиқдим, бор гап - шу.\n«Жаннат – оналар оёғи остида» - бу гапни ҳар биримиз жуда кўплаб эшитганмиз ва ҳануз эшитиб турибмиз. Миллат пешвоси, мамлакат Президенти Эмомали Раҳмон ҳар бир чиқишларида бу гапни тилга олишларига барчамиз гувоҳмиз.\nЎрни келганда, биз юқорида тилга олган шахсларнинг акси бўлган, меҳри дарё, асл ногиронлар ҳаётидан мисол келтириш ўринли деб ўйлайман. Қишлоқдошларимдан эшитишимча, Жайҳун (собиқ Қумсангир) ноҳиясида яшовчи бир киши Ёвонга иккинчи бор турмушга чиққан бефарзанд холасининг турмуш ўртоғи оламдан ўтгач, уйига бориб кампирнинг ўгай фарзандига холасини ўз қарамоғига олиб кетиш нияти борлигини айтади. Хонадон соҳиби босиқлик ва ўта меҳрибонлик билан:\n-Азиз биродарим, биз қариндош эдик, шундай бўлиб қоламиз. Онамизни олиб кетаман, деб бизни ранжитиб қўйдингиз. Хонадонимиз чироғи, меҳрибонимизни ҳеч қаёққа жилдирмаймиз,- деган экан.\nКампир ўгай ўғлини дуолар қилиб, узоқ йиллар яшаб оламдан кўз юмган экан.\nТубанлик ботқоғига ботган бундай кимсаларга қарата: «Эй, йўлдан адашганлар! Кўзингизни очинг, ҳалиям вақт бор. Хатоларингизни дарҳол тузатинг. Ота-онангиз оёғига бош уриб, узр сўранг. Уларнинг қалблари дарё, сизларни, албатта, кечиришади. Шунда жуда яхши иш қилган бўласиз, - дея ҳайқиргим келади.\nЯна бир гап, дунёнинг сарҳисоби бор. Ривоят қилишларича, бир ўғил отасининг соқолидан тортганича, то ҳовли дарвозасигача судраб келиб, дарвозадан ташқарига улоқтирмоқчи бўлганида, отаси жон ҳолатда ерга ёпишиб: «Қўй болам, бир зум сабр қил, мен ўз оёғим билан чиқиб кетай»,- дея илтижо қилган экан. Нокас фарзанд: «Бунинг нима аҳамияти бор?»- дея қаҳ-қаҳ отиб кулганида, отаси: «Мен ҳам отамни то дарвозагача судраб келгандим. Отам дарвозадан ўз оёғи билан чиқиб кетганди-да, болам»,- деган экан.\nШундай экан, вақти-соати келиб, бундай бағритош фарзандлар ҳам қариялар уйида яшаш «бахти»га муяссар бўлиши эҳтимолдан холи эмас.\nКелинг, азизлар! Парвардигордан барча фарзандларнинг ота-оналар ва инсонларга нисбатан меҳр-муҳаббатларини зиёда қилишини сўраб, дуо қилайлик.\nТожикистон Журналистлар иттифоқи аъзоси, Тожикистон матбуоти аълочиси, Жайҳун ноҳияси.\nБугун: 21-01-2020 03:05:13


12:20 / 10.02.2019 19536\nМалика Убол Ратана, 2010 йилда олинган сурат. Фото: AFP\nТаиланд қироли Маха Вачиралонгкорн ўз опаси, малика Убол Ратана бош вазирлик учун кураш бошлаганини кескин қоралаб чиқди.\nУ қироллик хонадони вакили сиёсий сайловларда иштирок этиши миллий анъаналарга тўғри келмаслигини айтмоқда.\nАйни вақтда 67 ёшда бўлган малика ўз номзодини мухолифатдаги «Тхаи Ракса Чат» партияси («Тай ватанпарварлари партияси») номидан қўйган. Бу партия собиқ бош вазир, 2001-2006 йилларда давлатни бошқарган, 2006 йилнинг сентябрида ҳарбий давлат тўнтариши туфайли сиёсий ҳаётдан четлаштирилган Таксин Чиннават билан алоқадор ҳисобланади. Таксин Чиннават ҳозиргача қувғинда яшайди, 2017 йилда Форбс Чиннаватни Таиланднинг энг бадавлат кишилари рўйхатида 7-ўринга қўйганди (1,7 миллиард доллар).\nМаликанинг қарори Таиланд қироллик оиласи анъаналарига зид боришдир, қироллик хонадони ҳамиша сиёсатдан узоқда бўлишган.\nТаиландда парламент сайловлари 24 март кунига белгиланган. Жаҳон ҳамжамияти бу сайловга алоҳида эътибор қаратмоқда, бу сайлов натижаларига кўра Таиланд 5 йиллик ҳарбий бошқарувдан кейин яна демократия йўлига қайтиши мумкин.\nМалика Убол Ратана ким ўзи?\nМаликанинг қарори тарихий анъаналарга зид\nУбол Ратана 1951 йилда туғилган, у марҳум қирол Пхумипон Адульядет ва қиролича Сирикитнинг тўнғич фарзанди. У 1972 йилда ўз унвонидан воз кечган ва америкалик Питер Лэдд Женсенга турмушга чиққан. У 1998 йилда турмушидан ажрашган ва 2001 йилда фарзандлари билан ватанига ҳамда қироллик оиласига қайтган.\nМалика ижтимоий тармоқларда фаол бўлиб, Америкадан қайтгач бир неча маҳаллий фильмларда ҳам суратга тушган.\nУбол Ратана уч нафар фарзанд кўрган, аммо ўғилларидан бири Хун Бхуми 2004 йили Ҳинд океанида рўй берган цунами вақтида ҳалок бўлган. У 1983 йилда туғилган, унда аутизм хасталиги аниқланганди.\nМаликанинг асосий рақиби 2014 йили давлат тўнтариши эвазига бош вазир бўлган Прают Чан-Оча\nҚиролликнинг амалдаги бош вазири Прают Чан-Оча ҳам кейинги сайловларда қатнашишини маълум қилган.\nПрают Чан-Оча Таиланд Қироллик армияси қўмондони бўлган вақтида, 2014 йили ҳарбий давлат тўнтариши оқибатида ҳукумат тепасига келганди. У «Пхаланг Прачарат» партиясидан ўз номзодини илгари сурган.\nТаиландда Қироллик оиласи катта ҳурматга эга ва ҳеч қачон танқид қилинмайди. Шу туфайли, сайловда яна кимдир иштирок этишга, қироллик хонадони вакилига рақиблик қилишга журъат этишига шубҳа билан қарамоқда.\nБу сайлов Таиланд сиёсий ҳаёти учун нимани англатади?\nҚирол опасини Таиланд анъаналарига қарши боришда айблади\nСайловлар шу йилнинг мартига белгиланган. Бу сайлов 2014 йилги давлат тўнтаришидан кейинги илк демократик сайлов бўлади. Ўшанда давлат тўнтаришидан бир неча ҳафта олдин Таксин Чиннаватнинг синглиси Йинглак Чиннават (2011-2014)ҳокимиятдан четлатилганди.\nҲозирда Йинглик акаси каби сургунда яшайди, аммо улар ҳамон Таиланд сиёсий ҳаётида муҳим шахслар ҳисобланишади. Таиландликлар орасида уларни қўллаб-қувватлайдиган миллионлаб кишилар топилади.\n2017 йилнинг сентябрида Таиланд Олий суди собиқ бош вазир Йинглак Чиннаватни вазифасига совуққонлик қилиш ҳамда коррупцияда айблаб, сиртдан 5 йиллик қамоққа маҳкум қилганди.\nЧиннаватнинг ўзи барча айбловларни рад этади. У суд ҳукми чиқарилишидан бироз олдинроқ мамлакатни тарк этган.\nОлдиндаги сайловлар Чиннават оиласи ва ҳарбийлар ўртасидаги кураш сифатида баҳоланмоқда.\n2016 йилда Таиланд фуқаролари овоз бериш чоғида мамлакатнинг янги Конституциясини қўллаб-қувватлашганди. Ҳарбийлар томонидан таклиф қилинган бу ўзгаришлар уларнинг ҳокимиятини мустаҳкамлаш ҳамда Чиннаватлар оиласи иттифоқчилари кейинги сайловларда ғалаба қозона олмаслигини таъминлашга қаратилган.\nАммо маликанинг қарори ҳарбийларнинг қўлидаги карталарни аралаштириб юбориши, уларнинг режаларини бузиши мумкин.\nМаълумот учун, Таиландда ҳарбийлар сиёсий ҳаётга аралашуви жуда кўп бор кузатилган, улар 1932 йилда мутлақ монархия бекор қилиниб, биринчи конституция қабул қилинганидан буён 12 марта ҳокимиятни қўлга олган.\nОхирги хабарларга кўра, «Тхаи Ракса Чат» партияси қиролнинг баёнотидан кейин маликанинг номзодини қайтариб олиши ҳам мумкин. Партиядагилар қиролнинг амрига бўйсунишларини айтишмоқда.\nАйни вақтда ҳарбийлар «Тхаи Ракса Чат» партиясини тарқатиб юборишни ҳам талаб қилишмоқда. Айрим манбаларга кўра эса, қирол ўз опаси сайловда қатнашишига рухсат берган. Манбанинг сўзларига кўра, ёки тушунмовчилик юзага келган, ёки қирол ўз фикрини ўзгартирган.\nУбол Ратана эса ўз қарорида қатъийлигини таъкидламоқда. У Инстаграмдаги саҳифасида барча унвонларидан воз кечгани ва энди оддий фуқаро сифатида сайловда қатнашмоқчилигини билдирган.\nУ Таиланд халқи фаровонлигига эришиш учун барча имконларни ишга солишини айтган.\nТаиланднинг собиқ бош вазири сиртдан уч йилга озодликдан маҳрум этилди\nТаиланддаги пляжлардан бирида селфи учун ўлим жазоси белгиланиши мумкин


Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси » 2014 » Июнь\nАсосий 2014 Июнь\nСатрлар/Таблица\tОйлик архив: Июнь 2014\nЭркин Аъзам. Қаламдан бошқа қуролим йўқ\n30.06.2014 Комментарии к записи Эркин Аъзам. Қаламдан бошқа қуролим йўқ отключены\n– Эркин ака, ҳозирги адабий жараёнга муносабатингиз қандай? Адабиётимизнинг бугунги даражаси сизни қаноатлантирадими? Бир китобхон сифатида, абадиётга дахлдорлик даъвосидаги адабиёт рамзлар ортига яшириниб иш кўришга зўр бермаяптимикан, деган хавотир бор… батафсил »\nШодмонқул Салом. Шамол най чалаяпти\n30.06.2014 Комментарии к записи Шодмонқул Салом. Шамол най чалаяпти отключены\nТун қоровули I Мен – бир тунги қоровулман, туннинг қўриқчисиман, Тонг ортилган тун карвонин қўриқлайман ўзимдан. Қора барқут кийган оппоқ тушларнинг соқчисиман, Гўдакларнинг уйқусига бекитаман кўзимдан. Мен – тунларга ёлланма-ю,… батафсил »\nФАРҒОНА ЁШЛАРИ ИЖОДИДАН\n29.06.2014 Комментарии к записи ФАРҒОНА ЁШЛАРИ ИЖОДИДАН отключены\nДилнавоз ҚЎЛДОШЕВА Ватанни англаш Лолазоринг шивирлаган хиромини Менгзаб борар шаббадалар дудоғлари. Қояларнинг гард юқмаган каломини Қаршилайди тонгларингнинг сўроғлари. Қаҳқаҳалар кўзларингда сиймоланар, Ҳур лаҳзада ҳурриятнинг овозаси. Яшилликлар қучиб борган кўксинг узра… батафсил »\n28.06.2014 Комментарии к записи Турсунбой Боймиров. Ошқовоқ (ҳажвия) отключены\n– Энди тоза ҳавога чиқайлик, хона ичи қизиб кетди, – деди Неъмат ака ўтирганларга. – Тўғри айтасиз, – Неъмат аканинг таклифини маъқуллади Йўлдошбек. – Устознинг боғини томоша қилайлик. У ер… батафсил »\nТурсун Али. Сени излар соғинч тўла кўзларим (шеърлар)\n27.06.2014 Комментарии к записи Турсун Али. Сени излар соғинч тўла кўзларим (шеърлар) отключены\n* * * Оқшом сокин қанот ёймоқда, Борлиқ тун сиёҳига чўкаяпти. Шукур, осмон бағридан Нур ёғилмоқда Олтин каби сап-сариқ. * * * Овозинг нақадар сулув, Баҳорга бағишлар тароват. Ҳаттоки, Малаклар… батафсил »\n27.06.2014 Комментарии к записи Уйғун Рўзиев .Ёғоч отлар (ҳикоя) отключены\nҚишлоқлар ўзгариб кетибди. Унча-бунча эмас, бутунлай ўзгарибди. Машина текис йўлдан шамолдай учиб бораяпти-ю, йўлда эмас, денгизда сузиб кетаётгандек сезаман ўзимни. Бу йўллардан жуда кўп юрганман. Айниқса, талабалик вақтимда шаҳардан Булоқбошига… батафсил »\nСоҳиб Музаффар. Муҳаммас\n27.06.2014 Комментарии к записи Соҳиб Музаффар. Муҳаммас отключены\nОгаҳий ғазалига муҳаммас Мавҳ этар зоҳиран кўзни, ботинан гирёнадур, Ҳар гиёҳин бир сибизға, дема ерин таронадур, Офтоби алдоқчи шам бир, моҳи синиқ шонадур, Даҳр касри ким ҳақиқатда, кўҳан вайронадур, Они… батафсил »\nТошкент вилоятида адабиёт байрами\n27.06.2014 Комментарии к записи Тошкент вилоятида адабиёт байрами отключены\nЖорий йил бошидан буён Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси томонидан юртимизнинг турли вилоятларида Адабиёт байрамлари ўтказиб келинмоқда. Бугунга қадар минтақавий шаклда ўтказилган ана шундай тадбирлар тўрт вилоятда – Элликқалъа, Шаҳрихон, Термиз ва… батафсил »\nКлавдия Панченко. Ўзбек ҳикоялари рус тилида\n26.06.2014 Комментарии к записи Клавдия Панченко. Ўзбек ҳикоялари рус тилида отключены\nДунё маданиятининг ўзаро таъсири ва ривожланишини таржима асарларисиз тасаввур қилиш қийин. Бу – ҳар бир миллий адабиётга дахлдор сўз. Немис шоири Иоганнес Бехер ҳақли равишда таъкидлаганидек, «юксак маданий таржимани яратиш,… батафсил »\nДоно Бекчанова. Икки ҳикояга бир назар\n26.06.2014 Комментарии к записи Доно Бекчанова. Икки ҳикояга бир назар отключены\nҲозирги ўзбек ҳикоячилигида бадиий тафаккурнинг кўрки ва безаги сифатида қадрланадиган рамз, тимсол, мажоз каби бадиий унсурлар асосида яратилган ҳикояларнинг турли шаклларини кўришимиз мумкин. Бугунги кунда рамз асосига қурилган шундай ҳикоялар… батафсил »\nИбодат Ражабова. Кўзингни кўзимдан изладим (шеърлар)\n26.06.2014 Комментарии к записи Ибодат Ражабова. Кўзингни кўзимдан изладим (шеърлар) отключены\nБолалик Сувялпизга тушимни айтдим, Соҳилларга чалиб бердим най. Томга чиқсам шабада чорлар: “Кел, сочингни мен ўзим тарай!”. Қўзигуллар кулишни билар, Чумолилар киймайди кавуш. Қишлоқдаги кишмиш ишкомлар Саноқларин аниқ билар қуш…. батафсил »\nҚозоқбой Йўлдошев. Холис эътироф эҳтиёжи\n26.06.2014 Комментарии к записи Қозоқбой Йўлдошев. Холис эътироф эҳтиёжи отключены\n– Одамият жаннатдан қувилгандан бери ўзининг моҳиятини ахтаради. Бу изланиш эса унга ҳаёт, завқу шавқ ва ҳаловат беради. Инсон ўзини англаш йўлида кўп шарафли йўлларни босиб ўтди. Замон тили билан… батафсил »\nСуйима Ғаниева. Кўнгил шамчироғи\n26.06.2014 Комментарии к записи Суйима Ғаниева. Кўнгил шамчироғи отключены\nАдабиётга қизиқиш болалигимдан бошланган десам бир оз муболаға қилган бўламан. Тўғри, ёшлигимда хаёлпарастлик одатларим бор эди. Аммо адабиётга бўлган чинакам ихлос талабалик йилларида сезилди. Ўқитувчиларимиз тавсияси билан шеър ёдлаш ва… батафсил »\nДилнавоз Юсупова. Алишер Навоий тахмислари\n25.06.2014 Комментарии к записи Дилнавоз Юсупова. Алишер Навоий тахмислари отключены\nАлишер Навоий йигитлик давридаёқ шоир сифатида катта шуҳрат қозонган. Шоирнинг ўзи ҳали расмий девон тартиб беришга улгурмай, унинг шеърлари киритилган икки девон: бири Машҳадда (“Илк девон”), бири Шерозда (“Оққуюнли ихлосмандлар… батафсил »\nГулноза Эрназарова. Эркак (ҳикоя)\n25.06.2014 Комментарии к записи Гулноза Эрназарова. Эркак (ҳикоя) отключены\nЭллик тўққиз. Отаси ҳам, акаси ҳам шу ёшда кетган. Кеча у ҳам эллик тўққиз ёшини нишонлади. Агар у ҳам… ўлимга етиб келдими? Бошини ёстиқдан узиб олишга кучи етмади. Қуриб қолган… батафсил »\nҒайрат Мажид. Шукрона (шеърлар)\n25.06.2014 Комментарии к записи Ғайрат Мажид. Шукрона (шеърлар) отключены\nШукрона Дўстларим, юртимнинг жамолин Нурафшон бўлганин кўрдим мен. Ватан деб айтганда – юраклар Бир осмон бўлганин кўрдим мен. Муқаддас, муборак айёмлар, Тўю байрамлари мангу юрт, Тинчликдан ҳар гўша, ҳар кўча,… батафсил »\n“Биринчи китобим” тақдимоти\n24.06.2014 Комментарии к записи “Биринчи китобим” тақдимоти отключены\nЎзбекистон Ёзувчилар уюшмасида “Биринчи китобим” лойиҳаси асосида чоп этилган китобларнинг тақдимот маросими бўлиб ўтди. Унда таниқли ёзувчи ва шоирлар, ёш ижодкорлар ҳамда адабиёт мухлислари иштирок этишди. Президентимиз И.Каримов “Адабиётга эътибор… батафсил »\nВафо Файзуллоҳ. Исминг билан маъноли дардим\n24.06.2014 Комментарии к записи Вафо Файзуллоҳ. Исминг билан маъноли дардим отключены\n* * * 1. Сен кимсан, ҳейй? Қоракўз Қора, Кўприк дунёларнинг четида Ҳазингина йиғлаб чақирган? Биттагина сенга ишондим, Сен учун келгандай дунёга, Борсан-ку, мен учун йўқ Шамол! Ҳурни кўргандайман изингда,… батафсил »\nАкром Мaлик. Навоийга тахмис\n23.06.2014 Комментарии к записи Акром Мaлик. Навоийга тахмис отключены\nҲар кимга бахтин кулдириб, тақдир мени бир қилди кам, Гаҳ-гаҳ умиднинг гулханидин ёқди дилда тийра шам, Чеҳрамда гулгун шодлик, бу сувратим бир муҳташам, Ер узра тим-тим қон ёшим гўёки томмас… батафсил »\nҲафиза Асланова. Гадоийнинг форсий ғазали\n23.06.2014 Комментарии к записи Ҳафиза Асланова. Гадоийнинг форсий ғазали отключены\nЎзбек мумтоз адабиётида зуллисонайнлик анъанаси XV аср бадиият майдонида ўзига хос ўринга эга. Ўша даврда яшаган ўзбек мумтоз адабиётининг ёрқин намояндаларидан бири Гадоийнинг ғазал жанри тараққиётига қўшган ҳиссаси ҳам салмоқлидир…. батафсил »


ЯНГИ ДУНЁ » Blog Archive » Гувоҳлар йўқотилмоқда\nКуни кеча Қирғизистондаги жиноятчилар орасида “Бока братан” лақабли бандит, Жалолободдаги жиноий тўданинг бошлиғи Болот Маматов отиб ўлдирилганлиги ҳақида хабар тарқади. Жалолобод область ички ишлар бошқармасидаги мутахассисларнинг фикрича, бу криминалларнинг ўзаро “разборка”сининг натижаси. Лекин фактлар бутунлай бошқа хулосаларни чиқаришга мажбур қилади.\nСабаби, “Бока братан” оддий бандит эмасди. У “сиёсийлашган” бандит бўлган, яъни у ҳокимиятга интилган сиёсатчиларнинг топшириғини бажарган. Апрель воқеаларидан олдин “Ата Мекен” партиясининг Жалолобод вилояти бўйича куратори Асилбек Текебаев билан “Бока братан” жуда иноқ эди ва унинг ҳар қандай топшириғини бажарарди. “Бока братан”нинг одамлари Жалолободнинг турли жойларида жанжаллар чиқариш йўли билан Бакиев ҳокимиятининг обрўсини кетказиш бўйича Омурбек Текебаевнинг укаси орқали берган топшириқларини мунтазам бажариб турган. 2009 йил март ойида Жалолобод области Сузоқ райони Қизил Байроқ қишлоғидаги ўзбеклар яшайдиган уйларнинг тошбўрон қилиниши, деворларига ўзбекларни ҳақоратлаб ёзилган сўзлар, ўша йили август ойидаги Жалолобод шаҳар марказий шифохонасининг ёнидаги бозорчадаги тартибсизликлар шу бандит бошлиқ бўлган одамларнинг ишидир.\nАпрель тўнтариши “Бока братан” учун айни муддао бўлди. Унинг одамлари Жалолободнинг ҳақиқий хўжайинларига айландилар. У областдаги ички ишлар бошқармасининг каттаси Суюн Омурзаковга суянган ҳолда кундузи бўладими, кечаси бўладими, барибир, одамларни талай бошладилар. Шуниси қизиқки, улар фақат ўзбек миллатига мансуб бўлган тадбиркорларни талашарди. Бу ҳолатга Муваққат ҳукумат вакиллари мутлақо эътибор беришмаган. Сабаби, “Бока братан” шахсан О. Текебаевнинг топшириғини бажараётганлигини С. Омурзаков билган.\n“Ата Мекен” партиясининг лидерлари Бакиевнинг мулкини тўлиғи билан ўзлаштириб олишни мақсад қилиб олган. Бишкекдаги Бакиевлар оиласига қарашли мулк “Ата Мекен”чи Р. Тологонов, Т. Мадилбеков, Болот Шер каби партия босслари бошлиқ А. Юсупов, А. Акжолов, Д. Орозов, А. Шералиев каби ижрочилар воситасида талангангандан кейин Жалолободдаги мулкларни ўзлаштиришга киришилган.\n2010 йил 14 май куни автоматлар билан қуролланган ва ҳарбий камуфляж кийиб олган Асилбек Текебаев бошлиқ “Ата Мекен” партиясининг аъзолари Жалолободдаги ўзбекларнинг лидери Қ. Ботировдан область ҳокимияти биносини босиб олган бакиевчиларни ҳайдаб чиқаришда ёрдам сўраб келади. “Ата Мекен”чилар билан 100 га яқин ёлланган бошқа одамлар ҳам бор эди. Қ. Ботиров Муваққат ҳукумат бошлиқларига ёрдам беришга ваъда берганлиги учун ўз тарафдорлари билан “Ата Мекен”чиларга қўшилиб, область ҳокимияти биноси томон йўл олади. Йўлда уларни бакиевчилар ўққа тутадилар. Биринчи ҳужумдаёқ “Ата Мекен”чилар ўзларини панага оладилар. Ёлланганлар эса тум-тарақай бўлиб қочиб кетишади. Майдонда Қ. Ботиров ва унинг одамлари қолади. Худди шу пайтда А. Текебаев ва “Бока братан” бошлиқ одамлар ҳамда “Юг-сити” бозорининг эгаси Э. Мирзабековнинг одамлари Тейитга йўл оладилар. Қ. Ботировнинг одамлари эса бакиевчиларни область ҳокимияти биносидан ҳайдаб чиқаради. Шундан сўнг бакиевчиларнинг бошлиқларини тутиб, ҳокимиятга топширмагунча вазият ўнгланмаслигини ўйлаган Қ. Ботиров ҳам ўз тарафдорларини Тейитга бошлайди. Улар борганда Тейитдаги Бакиевнинг уйи таланган ва ёнаётган эди. Бакиев ва унинг укалари эса қочиб улгурган эди. Муваққат ҳукумат бошлиғи Р. Отунбаева томонидан Бакиев ва унинг тарафдорларини йўқотиш учун юборилган генерал А. Медетбеков бошлиқ махсус гуруҳ ҳам ўша ерда бўлган ва бўлган барча ишларни кўрган. Бу ҳақда генерал А. Медетбеков судда гувоҳлик ҳам берди.\n“Бока братан” бошлиқ бандитлар гуруҳи 2010 йил 13 июнь куни Жалолобод шаҳри ёнидаги Хўжа маҳаллага ҳужум қилиб, ўзбекларни талон-тарож қилган ва уйларига ўт қўйган. Маҳалла аҳлининг жипслиги туфайлигина бандитларнинг ҳужуми қайтарилган. Июнь воқеаларидан кейин “Бока братан” ва “Ата Мекен” партиясининг аъзоси, ҳозир Жогорку Кенеш аграр комитетининг раиси Сайдулла Нишановнинг фаол иштирок билан тоғолди қирғиз қишлоқларидан ўзбекларни босиб олиш учун жалб қилинган қирғиз ёшларига тадбиркор А. Бурхонов масъул бўлган давлат резервидаги беш минг тонна буғдой С. Омурзаковнинг кўрсатмаси билан “Бока братан” назорати остида тарқатиб берилган. Бунга қарши турган Абдукарим Бурхонов эса хақоратланиб, калтакланган. Ҳеч қанча ўтмай А. Бурхонов бандитлар етказган оғир жароҳатдан Москвада вафот этди. Бу жиноят учун ҳозиргача ҳеч ким жавоб бергани йўқ.\n“Ата Мекен”чиларнинг талончиликка алоқадорлигини айтиб чиққан Абдулла Юсупов ва унинг шерикларининг даъвосини йўққа чиқариш О. Текебаев учун жуда қимматга тушди. Сабаби, гувоҳларни йўқотиш зарурати туғилди. Аввало,кўп нарсани билган ва ўзи жиноятларга бевосита иштирок этган ўз укасини йўлдан олиб ташлаш керак бўлди. Билганларнинг айтишича, Асилбек ўз ажали билан ўлган эмас. Уни заҳарлаб ўлдиришган деб айтишади. Кейин эса президент А. Атамбаевнинг маъқуллигини олган О. Текебаевнинг бевосита таъсири остида “Ата Мекен”чиларни “сотган” ижрочи “мародерлар” А. Юсупов, А. Акжолов, Д. Орозов ва А. Шералиев суд томонидан узоқ муддатга қамоқ жазосига ҳукм қилинди. “Бока братан” эса ўлдирилди. Эртасига парламентда “Бакиевнинг уйига Қ. Ботиров ўт қўйган”, деб аталган монтажланган видео намойиш қилинди. Бу ишларнинг ҳаммасини О. Текебаев ўзининг гуноҳсиз эканлигини исботлаш учун қилмоқда. Лекин Текебаев ва унинг гумашталарининг кирдикорларини биладиган одамлар ҳали жуда кўп. Улардан бири Ички ишлар вазирлигининг Ўш области ва Ўш шаҳри бўйича Бош Бошқармасининг бошлиғи Суюн Омурзаковдир. Агар унга бирор кори-ҳол бўлса, бу ишни ҳам “Ата Мекен”нинг шоввозлари амалга оширган бўлади. Кутиб турайлик-чи, нима бўларкин?!\n2 Responses to “Гувоҳлар йўқотилмоқда”\nБахром.Ушлик said on mars 16th, 2013 at 5:11 e m\nСуюн Омурзоковни Жалол Обода нима ишлар килгани билмайману,бирок у Ушга начальник булиб келгандан кейн ахвол хила тинчиб колди.У узи узбеклар яшаган махаллаларга бориб халк билан учрашиб,проблема булса телефон килилар деб визиткаларни берди.Шунга карамасдан итлар бари бир итлигни килаверар эканда.\nzayniddin said on mars 17th, 2013 at 2:11 e m\nсанга охшаган лаганбардонлар болгандайди солткинлархам кам болардию\nОшдаги ахволни вактича тинчлик эканини хамма билади


00:00 / 28.02.2012 | eski savollar | 9377\nАссалому алайкум Шайх Ҳазратлари. Аллоҳ сиздан рози бўлсин! Ҳазрат форум.ислом.уз да Ёсин сураси тиловати ҳақида мавзу бор. Мавзуга кўра, ҳар ҳафта Жумъадан Жумъагача иштирокчилар имконлари борича ушбу сурани тиловат қилишади. Рамазон ойи сўнггигача энг кўп тиловат қилган киши Қуръони Карим китоби билан мукофотланади. Бир неча киши ушбу мавзуда иштирок этиб турган эди. Аммо баъзилар "Қуръонни маълум бир сурасини алоҳида тиловат қилиш нотўғри, бу туркларнинг одати " деб чиқди. Баъзилар "Бу диндаги янгилик, у залолатга сабаб бўлади" дейишди. Изоҳ сифатида шуни айтиб ўтсам: мавзу очишда Ёсин сурасини бошқа суралардан афзал кўрсатиш асло кўзда тутилмаган. Ва бундай эътиқодда ҳам эмасмиз. Ҳазрат, илтимос сиз бизга тўғри йўлни кўрсатсангиз. Ёсин сурасини кўпроқ тиловат қилишга чорлайдиган мавзу тўғрими ёки нотўғрими? Жавобингиз учун раҳмат.\n- Мавзу тўғри. Ҳадисларда бу суранинг фазли байён қилинган. Бу сураи шарифанинг фазли ҳақида кўпгина ҳадислар ривоят қилинган. Уларнинг аксариятида «Йаасийн» сураси Қуръоннинг қалби экани таъкидланган. Шунинг учун «Қуръон қалби» сурага иккинчи ном бўлиб қолган.Имом ал-Баззор Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ҳар бир нарсанинг қалби бор. Қуръоннинг қалби «Йаасийн»дир. Мен унинг умматимдан ҳар бир инсоннинг қалбида бўлишини истардим», деганлар.Имом Молик ва имом ибн Ҳиббон Жундаб ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким «Йаасийн»ни кечаси Аллоҳнинг розилиги талабида ўқиса, уни мағфират қилади», деганлар.Имом Аҳмад, имом Абу Довуд, имом Насаий, имом ибн Можа ва Имом ал-Ҳоким Маъқал ибн Ясар розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Йаасийн» Қуръоннинг қалбидир. Ким уни Аллоҳни ва охират кунини умид қилиб ўқиса, албатта, мағфират қилинади. Уни ўликларингизга ўқинглар», деганлар.Мазкур ҳадиси шарифлар ва шунга ўхшаш бошқа ҳадисларга амал қилароқ, мусулмонлар ичида бу сураи каримани ёдлаш, уни доимо ўқиб юриш кенг одат тусига кирган. Агар бу амалга суранинг маъноларини англаб етиш ва тадаббур қилиш ҳам қўшилса, айни мурод ҳосил бўлар эди. Зеро, «Йаасийн»ни ўқишга бунчалар тарғиб қилувчи ҳадислар бекорга келмаган. Юқорида айтилган мулоҳазаларга риоя қилган ҳолда бу ишни қилиш дуруст. Кейин яна бошқа сураларга ҳам ўтилса бўлади. Мисол учун жума кунлари “Каҳф” сурасини ўқиш. Шунингдек, “Воқеъа” сураси ва бошқалар.\n“Қуръон илмлари” китобидан савол


Қирғизистон–Тожикистон зиддияти: калаванинг учи топилгандек... - Zamin.uz\nТожикистон–Қирғизистон чегарасида тўқнашувлар аввал ҳам кўп бора кузатилган. Чунки икки мамлакат сарҳадлар борасида бир тўхтамга, аниқ битимга келмаган. 900 километрлик чегаранинг ярми ёки 70 га яқин участка низоли ҳудуд саналади. Тожикистон 1924-1939, Қирғизистон эса 1958-1959 йиллардаги харитани асос деб билади. Қўшнилар сув ресурслари, йўл, яйловлардан фойдаланиш, умуман, чегара масаласида бир-бирини ҳуқуқий меъёрларни бузишда айблаб келади. “Замин” янгиликларини “Youtube”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Дунё » Қирғизистон–Тожикистон зиддияти: калаванинг учи топилгандек...


Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи Наманган шаҳар кенгаши қошида ташкил этилган “Навбаҳор” ёшлар футбол академиясининг тақдимот маросими бўлди. Наманган тумани Тошбулоқ шаҳарчасидаги марказий ўйингоҳда ўтказилган тадбир байрамона тус олиб, унда миллионлар ўйини ихлосмандлари, фахрийлар, мураббийлар, “Навбаҳор” жамоаси ўйинчилари, ёш футболчилар иштирок этдилар. Даставвал, йиғилганлар эътиборига шаҳар ва туман маданият бўлимлари томонидан тайёрланган тантанали концерт дастури намойиш этилди.\nВилоят ҳокими, вилоят футбол федерацияси раҳбари Хайрулло Бозоров сўзга чиқиб, барчани унутилмас футбол байрами билан табриклади. Нотиқ ўз сўзида Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи Наманган шаҳар кенгаши қошида “Навбаҳор” ёшлар футбол академияси шўъба корхонасини таъсис этилиши вилоятимиз футбол тарихида туб бурилиш ясашини эътироф этди.\n“-Наманган футболи мамлакатимизда алоҳида ўрин тутади. Биздаги мухлислар мамлакатимизнинг ҳеч бир вилоятида топилмайди. “Навбаҳор” жамоаси ўзининг шонли анъаналарига эга бўлган юртимизнинг кам сонли жамоаларидан бири ҳисобланади. Шу боисдан ҳам биз қатъий фикрдамиз: биз Наманган футболи довруғини дунёга достон қилиш йўлидан боряпмиз. Шу йўлда дастлабки қадамларни қўйдик. Ёшлар иттифоқи Наманган шаҳар кенгаши қошида “Навбаҳор” ёшлар футбол академияси ташкил этилди”, - деди вилоятимиз раҳбари.\n“- Очиғини айтишимиз керак, “Навбаҳор”нинг аввалги мавқеини тиклаш учун барча имкониятларимизни ишга соляпмиз. Бунинг учун энг аввало, клуб пойдеворини мустаҳкамлашимиз лозим. Жамоанинг пойдевори эса маҳаллий ёшлар ҳисобига қурилиши лозим. Биз шу мақсадда футбол академиясини ташкил этдик”, дея айтди Хайрулло Бозоров. “-Тўғрисини айтганда, сўнги 20 йил ичида “Навбаҳор”да ёшларга бўлган эътибор сусайиб кетди. Шу сабабдан ҳам жамоа чаемпионат ва кубок баҳсларида қониқарсиз натижаларни кўрсатди. Академия шундай бўладики, у нафақат “Навбаҳор” жамоаси, балки бутун Ўзбекистон учун иқтидорли футболчиларни етиштириб беради. Шу мақсадда барча қулайликларга эга бўлган ўйингоҳ академия ихтиёрига ўтказилди. Академия “Навбаҳор” клубининг ёшлар жамоасини тўлиқ тасарруфига олади. 17-сонли болалар ва ўсмирлар “Навбаҳор-Умид” номли футбол мактаби ҳамда 15-сонли ихтисослашган футбол мактаб интернати ёшлари академиянинг кадрлар захираси билан тўлдириб боради. Шу ўринда бу борада бизга яқиндан кўмаклашаётган ҳомий ташкилотларга миннатдорлик билдирамиз”.\nТақдимот маросимида “Навбаҳор” жамоасига тамал тошини қўйган, жамоанинг шонли ютуқларига муносиб ҳиссасини қўшган бир гуруҳ футбол фахрийлари, “Навбаҳор” жамоаси “ўринбосарлар” таркиби ўйинчилари, “Навбаҳор-women” қизлар жамоаси, “Навбаҳор-Умид” футбол мактаби ва 15-сонли футбол мактаб интернати тарбияланувчиларига спорт инвентарларидан иборат эсдалик совғалари билан тақдирландилар.\nТадбирнинг энг “кульминацион нуқтаси” сифатида шуни таъкидлаш жоизки, Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Наманган шаҳар кенгаши қошидаги “Навбаҳор” ёшлар футбол академиясига вилоят ҳокимлиги томонидан “Исузу” русумли автобуси совға қилингани тантанавор ва миннатдорлик руҳида зўр шоду ҳуррамлик билан қарши олинди.\nЎзига хос футбол байрамида Наманган шаҳар ҳокими, “Навбаҳор” футбол клуби раҳбари Шавкатжон Абдураззоқов, Наманган тумани ҳокими Шуҳратжон Давронов, Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Наманган вилояти кенгаши раиси Илёс Раҳимов иштирок этдилар.\nШАҲАР ФУТБОЛ ОЧИЛДИ НАМАНГАНДА КИРИШДИ КЕНГАШИ ИШЛАРГА ИТТИФОҚИ ЁШЛАР ЁШЛАР АМАЛИЙ АКАДЕМИЯСИ


Жалилов: «Ҳаммаси руҳиятга боғлиқ» » Lochinlar.UZ\n» Интервью » Жалилов: «Ҳаммаси руҳиятга боғлиқ»\nЖалилов: «Ҳаммаси руҳиятга боғлиқ»\nСуперлиганинг 6-туридан ўрин олган "Навбаҳор" - "Турон" (0:0) учрашувидан кейинги матбуот анжуманида мезбонлар устози Виктор Жалилов ўз фикрларини билдирди.\n- Биринчи навбатда, мухлисларимиздан узр сўрамоқчиман. Жуда ёмон ўйин ўтказдик. Жорий мавсум бундай ёмон ўйин ўтказмагандик. Албатта, бу ҳолатимиз яхши эмаслигимиздан далолат. Тўпни йўқотишдан қўрқиш, тўп ўтказиб юборишдан ҳайиқиш кузатилмоқда. АГМК ва "Локомотив" билан баҳслардаги ўйин йўқ. Буларнинг бари руҳий ҳолат билан боғлиқ деб ўйлайман, - дейди Виктор Жалилов "Навбаҳор" матбуот хизматига.\n- Рақиб яхши шаклланган жамоа. "Сўғдиёна" билан ўйинда можароли гол ўтказиб юборишганди, "Локомотив" билан ўйинда ғалабани бой беришганди. "Турон"даги ташкилотчилик ва ўйиндан келиб чиқсак, унинг ҳозир эгаллаб турган ўрни ўзига мос эмас. Албатта, бугунги хатоларни ўрганиб чиқамиз, камчиликларни бартараф этамиз. Жамоамизнинг учта ўйиндан буён ғалаба қозонмаётгани, ишончнинг йўқолаётганидан далолат. Бу руҳий ҳолат билан боғлиқ. Агар бугун дарвозабонимизнинг мустаҳкам ўйини бўлмаганда, бугун ютқазишимиз ҳам мумкин эди.\n- АГМК ва "Пахтакор" билан ўйинлардан кейин футболчиларимизнинг ўзига ишончи ортишига умид қилгандик. Аммо афсуски, футболчиларимизда ўзларига ишонч етишмаяпти. Бу мени ҳам ҳайрон қолдирмоқда. Ўрта чизиқ ва ҳужумдагилар негадир ўзларини кўрсата олишмаяпти.\n- Ҳужумчилар масаласидаги саволга вазиятнинг ўзи жавоб бериб турибди. 6 та ўйинда ўйиндан атиги 2 та гол урдик. Паншанбе ва Исоқжоновнинг голларидан бошқа гол уролмадик. Шундан ҳам муаммо кўлами қандайлигини билиб олиш мумкин, - дея фикрларини якунлади Виктор Жалилов.скачать dle 10.4фильмы бесплатно\nЖамшит 16-04-2021 22:18\n88 ракам уйинчи билан заби уйини харом килити хужумда нол уйнити\nФутбол ишкибози 16-04-2021 22:00\nЯХШИ ОТ КЕЙИН ЧОПАДИ...САБР КИЛИНГЛАР МУХЛИСЛАР....\n998939120232 16-04-2021 21:56\nАгар бугун уткир булмаганда навбахор ер Билан битта буларди, урток жалилов камандада рухият ,ишонч йук булса сиз Нима килиб юрибсиз, уйинчиларни хар Бир ракиб камандасига таерлай олмасангиз бало борми камандага бош булиб, олдинги уйинлар йук, агмк, лакоматив, пахтакорга Карши уйинлар йук умуман, эх, кайданам кизикдим футболга,\nVarziw 16-04-2021 21:44\nТоварищ Раманич мы верили ваши опыт... Оказывается вам давно пара отставку\nVarziw 16-04-2021 21:43\nChamp.asiaga kirib blmaydigan qib qydilaringlu lapawang dangasalar\nкосонсой 16-04-2021 21:29\nкоманда нол бу йил 10таликда юрса керак\nAkrom 16-04-2021 21:15\nKarochi kamanda N6l ekan bu uyinchilla 4 dan tugan xotinladay lashayip qolipti pazzor bile bu kaman dadan foyda yo ekan zabini ivani 18 dagi abdiraximovi 88 dagi birolir tovugi tez 2 davra wartnomani bekor kilaveriw kerak ziyonga iwlavoti Namangani xalqini pulini yep gani qilip yuripti kamanda yutadimi yutmaydimi farqi yo ulaga sokani qilip kettvoti tagida impala bor puldan muammo yok ulaga kun 6tsa buldi


Honda «Duster» рақибини намойиш қилди\n17:54 / 09.11.2016\nЯпониянинг Honda компанияси WR-V ихчам кроссоверини намойиш этди. Аввал хабар қилинганидек, у айрим автомобиль бозорларида Renault Duster ва Ford EcoSport моделларига рақобат қилиши кутилмоқда. У илк бор Бразилиянинг Сан-Паулу шаҳридаги автокўргазмада оммага намойиш этилган.\nЯнги йўлтанламасни Япония автомобилсозлик компаниясининг Бразилиядаги шўъба корхонаси ишлаб чиққан. Моделнинг қисқартма номи кенгайтирилганда Winsome Runabout Vehicle (жозибали ихчам автомобиль) кўринишига эга бўлади.\nҲозирча, Honda компанияси WR-V кроссоверининг техник хусусиятларини маълум қилганича йўқ. Компания фақат унинг 2017 йил биринчи ярмида ишлаб чиқарилиши ва сотилиши бошланашини билдирган.\nАввал қайд этилганидек, Honda компаниясининг янги йўлтанламаси Jazz хэтчбеки платформасида барпо этилган бўлиши мумкин. Бундан ташқари, WR-V фақатгина олд ғилдираклари етакчи автомобиль сифатида таклиф этилиши мумкинлиги айтилмоқда.\nFord Сан-Паулу Honda автокўргазма\nЭнг яхши автомобиль двигателлари маълум қилинди


«Ўлсам жанозамни булбул ўқисин» шеъри муаллифи Бибисора Туробова ижарама-ижара юрганини маълум қилди видео 17-08-2021, 19:46 | Zamin.uz\n19:46 / 17.08.2021\n«Ўлсам жанозамни булбул ўқисин» шеъри муаллифи Бибисора Туробова ижарама-ижара юрганини маълум қилди (видео)\nИжтимоий тармоқларда «Ўлсам жанозамни булбул ўқисин» мисралари билан бошланадиган шеър Ўзбекистон Республикасининг биринчи Президенти Ислом Каримов томонидан ёзилган дея нотўғри талқин қилиб келинган.\nУшбу шеър муаллифи, шоира Бибисора Туробова «Дарё» мухбири Феруз Муҳаммадга берган интервьюсида шеърнинг ёзилиш тарихи, ҳаттоки халқ шоиралари Бибисора Туробовани виждонсизликда айблашгани, шоира 21 йилдан буён ижарада яшаётгани, ҳозиргача ушбу шеър Президентнинг шеъри дея сотилаётгани ҳақида гапириб берди.\n- "Бу шеър 2011 йилда ёзилган. Ўша йили инсульт бўлиб қолгандим, бир томоним ишламай қолган. Хаёлимда ‘у ёққа’ кетиб қоладигандек бўлганман. Кейин фарзандларга васият ёзгим келган, ўлсам ундоқ қилинглар, ўлсам бундоқ қилинглар деб. Бу васиятни тўрт қатор, тўрт қатор қилиб ёздим.\nКейин бу шеър ўзидан ўзи ‘Ўлсам жанозамни булбул ўқисин’ деган сарлавҳали шеър бўлиб кетди.\nДилбар Оҳуновага қўлёзмасини берганман. Муфтий ҳазратнинг ҳам қўлларига берганман, Бу шеър ҳажларда ўқилган. Арофат тоғида ‘Субҳаналлоҳ’ деган шеъримни муфтий ҳазрат микрофонда ўқиганлар. 7 миллион одам дуо қилди, деб, менга сарпо қилиб келгандилар.\nШу шеър кейин халқнинг тилида ‘Каримов ёзибди, ўзига ёздирибди, қабримнинг бошига дарахт экинглар дебди, тўртта стул ясатинглар дебди’, бўлиб кетди.\nБу шеърни Дилбар ўқиб юрарди, кейин Дилбарни кўрмадим. Замин ФМ да ишларди. Бир куни онаси телефон қилди, улар марғилонлик экан. Онасига номеримни топиб берибди-да, Бибисора опага айтинг, бу шеърни ўзиники қилиб олсин, шеър жуда оммалашиб кетди, муаллифи ‘ота’ бўлиб қоляпти, дебди.\nКейин Ислом Каримов вафот этган 2016 йили ‘Китоб дунёси’ газетаси ‘Ўлсам жанозамни булбул ўқисин’ сарлавҳаси билан босиб чиқарди. ‘Дугоналар’ журналига Ҳалима Худойбердиева ҳам чиқарди. Ҳалима опа ‘Фарзандларга насиҳат’ деб чиқарди.\nГазетага чиққандан кейин бир нечта таниқли шоираларимиздан Бибисора виждонини еб қўйибди, Ислом Каримовнинг шеърини ўзининг номидан чиқарибди, деган эътирозлар бўлибди. Бир халқ шоираси ‘Китоб дунёси’ таҳририятига телефон қилиб, уларга шикоят ҳам қилган экан. Газета бош муҳаррири ижодий сафарда бўлганлиги учун у ерда ишлайдиган қизлар ваҳима қилишибди. Бўлган воқеани ёзувчи Қўчқор Норқобилга айтишган экан, у кулиб, бу шеър Бибисора опаники, агар Бибисора опанинг шеъри бўлмаганида, сен ҳам, мен ҳам, Бибисора опа ҳам уйида ўтирмасди, дебди.\nИслом Каримовнинг жанозаси кунлари, адашмасам, жума куни эди. Таксига чиқсам ҳам, радиода ҳам, хуллас, жуда кўп жойларда шу шеърни қўйишяпти, одамлар шу шеърни эшитиб, йиғлашяпти.\nЭртаси куни Ислом Каримов тушимга кирди. Аллоҳ гувоҳ. 50 ёшларда, ўша Президент бўлган йилларидаги либослар, мош гуруч соч-соқол. Ўша вақтларда шеър ота томонидан ёзилганига ўзимни ишонтириб юрибман. Тушимда отам тирик экан, отам тирик экан, деб бўйниларига осилиб, йиғлабман. Қўлимни пастга олдилар. Исро сурасидан икки оят ўқидилар. Пешонамдан ўпдилар. Сенга бошқа гапим йўқ, дедилар. Кейин бирдан кетиб қолдилар.\nУйғонсам бомдод вақти экан. Таъбирномани изладим. Қарасам, ҳар ёмонликдан кейин иккита яхшилик бор, ҳар қайғудан кейин иккита хурсандчилик бор, дегани экан. Энди менга яхши гаплар бўлса керак, деб ўйладим.\nБир куни олдимизга Самарқандга бориб, Ислом Каримов мақбарасини зиёрат қилиб қайтган водийлик зиёратчи келди. Самарқандда ‘Ўлсам жанозамни булбул ўқисин’ шеърини Ислом Каримов ёзган, дея Ислом Каримов портретига ушбу шеърни ёзиб, уни фалон сўмдан сотишаётган экан.\nМен ўша портретни кўтариб, видеомурожаат йўллаганман. Видеомурожаатим инсофинг борми, отанинг қабрига кунига 4-5 минг одам боради. Қайси виждонинг билан буни пуллаяпсан? Мен бу ерда нафақамга суяниб яшаяпман, деган мазмунда бўлган.\nУларни судга беринг, дейишди. Мен уларни судга беришим учун адвокатга пул керак. Ўзим беморман. Суднинг орқасидан юргандан кўра, яна битта шеър ёзақоламан. У пул юқмайди барибир, бу дунёнинг ўзидаёқ чиқиб кетади. Ҳали у ёқда-ку савол жавоби бор", - дейди шоира Бибисора Туробова.\nМаълумот учун, Бибисора Туробова Самарқанд вилояти ҳокими ўринбосари, меҳрибонлик уйи директори лавозимларида фаолият юритган. Шоира 21 йилдан буён уйсиз, айни вақтда Дўрмон ижод уйида яшамоқда. “Замин” янгиликларини “Twitter”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Ҳаёт тарзи » «Ўлсам жанозамни булбул ўқисин» шеъри муаллифи Бибисора Туробова ижарама-ижара юрганини маълум қилди (видео)


Ёшларни қурол қилманг\n27485 Ўқиш режими + -\nФарзанд Аллоҳ таоло инсоният учун берган энг улуғ неъматдир. Ота-онага боласига чиройли тарбия бериш, яхши ҳунар ўргатиш, унинг эътиқодини мустаҳкам қилиб тарбиялаш энг муҳим вазифа ҳисобланади.\nАллоҳ таоло Қуръони Каримда ота-оналар ўз фарзандларини ҳимоя қилишлари лозимлиги ҳақида шундай дейди:\n«Эй иймон келтирганлар! Ўзингизни ва аҳли аёлингизни ёқилғиси одамлару тошдан бўлган ўтдан сақланг. Унинг тепасида қўпол, дарғазаб фаришталар бўлиб, улар Аллоҳнинг амрига исён қилмаслар ва нимага буюрилсалар, шуни қилурлар» (Таҳрим сураси, 6-оят).\nУшбу оят нозил бўлганда Умар розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан: «Эй Аллоҳнинг расули, ўзимизни дўзахдан асраймиз, аммо оиламизни қандай сақлаймиз?» деб сўрадилар. Шунда Набий алайҳиссалом: «Аллоҳ сизни қайтарган нарсадан уларни ҳам қайтарасиз ва Аллоҳ буюрган ишга уларни ҳам буюрасиз. Шу йўл билан уларни дўзахдан асрайсиз», деб жавоб бердилар.\nДемак, инсон, айниқса, эркак киши аҳли оиласининг таъминотига жавобгар шахс ҳисобланади. Аҳли аёли, фарзандларининг тарбияси, уларнинг юриш-туриши учун керак бўладиган барча шарт-шароитларни яратиш ҳам эркак, яъни отанинг зиммасидадир.\nФарзандларига тарбия беришда нуқсонга йўл қўйиб, сўнгра улар турли бузуқ оқимларга қўшилиб кетганларидан сўнг афсус ва надомат чекиб юрган оталар ҳаётимизда кўплаб учраб туради. Доно халқимиз айтганидек: «Сўнгги пушаймон – ўзингга душман».\nМана шундай аянчли оқибатлар ҳаётимизда камайиши учун ота-оналар фарзандларига ёшликларидан дин, диёнат, ақида аслида нималиги, ҳозирда дунёда бузғунчи оқим ва фирқалар тобора кўпайиб, ёшларни ўз домига тортиб бораётгани ҳақида тушунтириб, уларни шу руҳда тарбиялашлари керак.\nСўфи Аллоҳёр ўзларининг «Саботул-ожизин» асарларида ақида хусусида шундай деганлар:\n«Ақида билмаган шайтонга элдир,\nАгар амал деб қилса, елдир».\nБу байтдан маълум бўладики, ақиданинг мустаҳкам бўлиши инсоннинг тўғри йўлдан озмасдан, ҳар хил бузғунчи оқимларнинг фитналарига алданмасдан тўғри ҳаёт кечириши учун омил ҳисобланади.\nҲозирги кунда турли хил шахслар ўзларининг қабиҳ ишларини амалга оширишда ёшларга диний-ақидавий томондан зарба бермоқдалар. Улар ўзларининг разил ишларини амалга оширишда ёш болаларни ниқоб қилиб олиб, уларни тажовузкорликка, ёвузликка ўргатмоқдалар. Аслида эса Исломда юрти, халқи ва ота-онасига хиёнат қилиш оғир гуноҳ саналади. Динимиз нафақат ўз ота-онаси, балки бегоналарга ҳам яхшилик қилишни буюради. Ҳадиси шарифда келтирилганидек, «Ота-онанинг ризосида Аллоҳнинг ризоси бор, уларнинг ғазабида Аллоҳнинг ғазаби бор». Лекин айрим ёшлар орасида бузғунчи оқимлар тузоғига илиниб, «Дин йўлида ҳижрат қиламан, жиҳодга чиқиб, шаҳид бўламан», деб ота-оналарини норози қилаётганлар учраб туради.\nБиринчи Президентимиз Ислом Каримов ўзининг «Юксак маънавият – енгилмас куч» асарида: «Дунёдаги зўравон ва тажовузкор кучлар қайси бир халқ ёки мамлакатни ўзига тобе қилиб, бўйсундирмоқчи бўлса, аввалам бор, уни қуролсизлантиришга, яъни энг буюк бойлиги бўлмиш миллий қадриятлари, тарихи ва маънавиятидан жудо қилишга уринади. Бинобарин, маънавиятга қарши қаратилган ҳар қандай таҳдид ўз-ўзидан мамлакат хавфсизлигини, унинг миллий манфаатларини, соғлом авлод келажагини таъминлаш йўлидаги жиддий хатарлардан бирига айланиши ва охир-оқибатда жамиятни инқирозга олиб келиши мумкин».\nХулоса ўрнида шуни келтириш лозимки, турли диний-экстремистик ва террористик гуруҳлар ҳамда ташкилотлар ўз домига ғўр, ҳали тафаккури тўла шаклланиб улгурмаган ёшларни жалб этиш ҳаракатидадирлар. Улар ёшлар онгини ёт ва бузғунчи ғоялар билан тўлдирадилар. Дин масаласида нотўғри тарғиботни ёшларга сингдириш орқали улар ўз сафларини кўпайтиришга, ўлганлар сонини тўлдиришга ҳаракат қилмоқдалар. Аслида уларнинг ғоялари ва соф Ислом дини қадриятлари ўртасида умуман ғоявий бирлик мавжуд эмас. Ёшларга дин омили асосида нотўғри фикрларни сингдириш осон кечади. Улар ёшларни «жиҳодчи» ёки «шаҳид» сифатида тайёрлайдилар. Аслида ўз жонини қурбон қилишга йўналтирадилар. Ёшлар турли террористик гуруҳ раҳбарлари учун «қурол» ролини ўйнайдилар. Бу ёшлардан фойдаланиб қолиш, уларни ўз ғаразли мақсадлари йўлида қурбон қилишдан ўзга нарса эмас. Шундай экан, жамиятдаги ҳар бир ота-она ўз фарзандларининг кун тартиби, вақтини кимлар билан қаерда ўтказаётгани, ўртоқлари ва дўстлари ким эканидан хабардор бўлиши лозим. Керак бўлса, интернет тармоқларидан фойдаланиши учун кунда бир соатдан кўп бўлмаган вақтни белгилаб бериши ва қайси тармоқлардан фойдаланаётганини назорат қилиши шарт. Чунки ёшларнинг турли оқим ва ташкилотлар тўрига илиниши ҳам айнан интернет тармоқлари воситасида кўпроқ кузатилади.\n05:24 / 11.03.2019 1518\nАллоҳ таолога У Зотнинг камолига муносиб ҳамду санолар бўлсин Ҳабибимиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васалламга саломлар бўлсин Ҳаммамизга маълумки ҳаж давоми...\n21:53 / 21.11.2016 1917\n07:51 / 17.02.2017 1671\nАллоҳ таоло Исро сурасининг 36оятида марҳамат қилади «Ўзинг билмаган нарсага эргашма Албатта, қулоқ, кўз ва дил ана ўшалар масъулдирлар». « ». Абу давоми...\n22:46 / 24.05.2019 1389\n13:57 / 22 июнь 572\n11:36 / 18 май 9099\n11:17 / 14.01.2020 161524


Жаҳонгир Маматов:ЗЕҲНИЯТНИНГ БЕШИГИ | Jahonnoma\nДарвоқе, нима учун Америка? Унинг сир-асрори нимада? Бу саволга жавоб бериш учун Нью-Йоркнинг қаватлари булутларга етиб қолган биноларига ёки ҳайратларни қолипларга солган Ҳолливуд экранларига эмас, юқорида зикр этганимиз зарраларга нигоҳ қадамоқ керак, назаримда.\nАммо дарҳол Американи Қуёшга ўхшатди, деган хулоса чиқаришга шошилманг. Мақолнинг иродасини букмаслик учун ва сўз омади бу иборани қўллашга тўғри келди. Агар мухтасар қилиб ифодалайдиган бўлсак, Америка ҳам оддий бир ўлка ва ҳатто оддийликка даъвогар ўлкалардан бири. Фақат унинг оддийлигини ифодалаган кўзга ботар нуқталари, яъни зарралари бор, холос.\nАмерикага келишда “Дельта” ҳаво йўлларининг учоғига миндик. Стюардесса тинмай инглизча гапирарди. Учоқнинг бир неча жойига ўрнатилган ойнаи жаҳондаги ҳужжатли фильмда хавфсизлик қоидалари ҳикоя қилинар экан яна инглизча. Қулокларимизга ўрнашган аввал русча кейин ўзбекча англатув бу ерда йўқ. Билиш билмаслигингиз, тушуниш тушунмаслигингиз бировнинг парвойига келмайди.\nАна энди тасаввур қилинг: Ўзбек ҳаво йўлларига оид учоқ Нью-Йоркдан кўкка кўтарилса ва йўловчиларга фақат ўзбек тилида маълумот берилса, нима бўлади? Жайдари қилиб айтганда, ер билан осмон ўйнаб кетади. Учокдаги америкаликлар ёқангизни йиртиб, қўлингизга берадиган даражада маданиятсиз эмас. Улар ё учоғингиздан тушиб, билетни топширишади ёки умуман минмай қўйишади.\nАхир мақсад тўлақонли хизмат кўрсатиш, муштарийнинг пулини олиш, рақобатда ғолиб чиқишдир, шу боис ўзбекчанинг ёнида инглизча гапиришнинг фойдаси бор-ки, зиёни йўқ, дейишингиз мумкин. Буни америкаликлар тушунишмайдими ёки исташмайдими? Истаганда қандоқ! Аммо мамлакат, миллат шарафини ҳар нарсадан олдин ва устун қўядилар. Чунки зеҳниятлари шунга йўналган.\nМайли Ўзбекистонни янги давлат, бундан кейин йўлини топиб олади, дея ўзимизни овутайлик. Ҳатто Туркия ҳаво йўлларининг Истанбулдан Нью-Йоркка йўл олган учоғида ҳамма турклар ўтиришса-да барибир маълумотлар инглиз тилида ҳам такрорланади. Чунки бу қоидага айланган. Бирор -бир қонун билан белгиланган қоида эмас, балки зеҳният қоидаси.\nБир ҳамюртимиз “Руссиядан Тошкентга меҳмон келди”, дея бир нуқтага диққатимни тортганди: “Гапим унга тушунарли бўлиши учун русча гаплашишга уриндим. Кўп ўтмай Туркиядан келган меҳмон билан ҳам унинг шевасида сўзлашдим. Ҳатто Озарбайжон, Қозоқ, Қирғиз шеваларини ҳам ўрганиб олдим. Аммо мен Москвага борганимда яна русча гапиришга мажбур бўлдим. Истанбулда эса Туркия туркчасида гапиришга тўғри келди.\nБоку, Алмати, Бишкекда ҳам шундай бўлди. Ўйлаб қарасам, мен ўзимни, ўз тилимни ҳурмат қилмас эканман” деди. Буни аксинча ҳам шарҳлаш мумкин: Тил билганнинг олтин билгандан устунлиги бор. Шахсий масалаларда шундайдир. Аммо умумтарозисида тортилганда ўртага зеҳният чикади. Президенти, Ташқи ишлар вазири, элчилари халқаро минбарлардан русча гапириб юрсалар оддий авом нима қилсин?!\nШу ўринда яна бир мисол келтирмоқчиман. Портланд шаҳрида Халқаро Муҳожирлар Марказида Памелла деган бир қиз билан танишдим. У икки йил Ўзбекистонда ишлаб қайтибди. Ўзбекчани ҳеч бузмай, чиройли оҳангда гапиради.\n– Аммо Ўзбекчани ўрганганим бефойда бўлди, – деди у. – Тошкентга борсам ҳамма мен билан рус тилида гапиришга уринди. Оқибатда рус тилини ўрганишимга тўғри келди. Ўзбекларда хориждан келганларга рус тилида гапириш одат бўлиб қолибди.\nМайли, бу бошқа масала. Яна қайтайлик юқоридаги мавзуга. Америка учун учоқларида маълумотни инглизча билан баробар ўзбекча ёки туркча бериш жуда осон масала. Лекин зеҳният бунга йўл бермайди. Зеҳният Американинг қудратини, буюклигини кўрсатишга ундайди. Буни ҳис қилган ва бундай ҳолатлардан нафратланган ҳамда дунёдаги барча ўйинлару кулфатларга Американи сабабчи қилиб кўрсатувчилар буларнинг парда орқасида махсус бошқарувчилар бор, деб ўйлайдилар.\nАслида ундай эмас. Агар “Дельта” ширкатига ҳукуматнинг қайси бир идорасидан сим қоқиб, “Сен фақат инглиз тилида маълумот берасан. Учоқнинг ичида бошқа тилларда хабар бериш ман этилади”, дейилганда, табиийки, том аксини кўрган бўлардик. Чунки ўша ширкат ўзини ҳақоратланган ҳисобларди ва ҳукумат ички ишларимга аралашмокда, дея ғазабланарди. Ҳамда унинг зиддига одим отарди.\nБир учокда маълумотлар таржима қилиниши ёки қилинмаслиги учун шунча гап – “Ота гўри қози хонами?” дегувчилар ҳам топилар. Шу боис такрор айтмоқчимизки, гап учокда ёки маълумотлар берилган тилда эмас, гап зеҳниятда.\nАгар ўз мамлакатининг шарафини озгина бўлса-да ҳимоя қилишини сезса ёки миллатининг қудратини кўрсата оладиган ишни қанча оғир бўлмасин ҳар бир америкалик жон дили билан адо этади. Ҳатто бу унинг шахсий манфаатига путур етказсада.\nХўш, зеҳниятга қаерда ўргатилади? Ўзбекистонда болалар боғчасида жажжиларга мамлакат мадҳияси ёдлатилади, энди ўқишни бошлаган болакайдан тортиб кўзидан нур қочган оқсоқолга қадар Президентнинг китоблари ўқитилади, ҳафтада икки марта сиёсий машғулотлар ва аттестациялар ўтказилади, шоирлари тинмай сайраб турадилар, радио, телевидениеси, мафкура, миллат, Президент дея такрорлаб турилади-ю нега бу миллат зеҳниятида Ватан севгиси уйғонмайди? Америкада болалар боғчаси ёки мактабда мадҳия ёдлатилмайди ёки Президент китоблари ўқитилмайди. Ўқув даргоҳларида Президентнинг фаолияти тортишилади.\nМамлакатнинг дунёдаги ўрни тортишилади. Ҳукуматнинг Ташқи сиёсати тортишилади. Ҳеч ким биз дунёнинг энг кучли мамлакати, бизнинг Президент дунёнинг энг ақлли одами деб мақтанмайди. Америкада агар Президент санъатни қўллаш ҳақида фармон эълон қилса, эртасига бутун санъаткорлар тўпланиб унга ташаккур мактуби ёзмайдилар. Чунки улар бу Президентнинг кундалик иши эканлигини ва бунинг учун ўзларининг ҳисобларидан маош олишини яхши биладилар.\nДавлат, мамлакат номи ва атрибутлари билан узоқ йиллар яшаши мумкин, балки байроғи тинимсиз ҳилпираб турар. Лекин унинг ҳақиқий мамлакатга айланиши халқига, яна ҳам тўғрироғи халқининг зеҳниятига боғлик. У “Менга нима” дея зарралардан кўз юмса, охир оқибатда Қуёшдан кўз юмади. “Менга нима” дея воқеа – ҳодисалардан кўз юмса, охир оқибатда ўзидан кўз юмади. Америкадек бўлишнинг энг биринчи шарти ана шу “Менга нима” деган ярамас хасталикни енгишдир.\nАЛ-ҚИССА: Сен бир бурда нон ва бир ҳовуч шакарни зеҳният деб билдинг, мен эса сени қутқармоқни. Иккимиз ҳам хато қилдик. Чунки Сени Сендан бошқа ҳеч ким қутқаролмайди.\nFiled under: Kundalik | Tagged: Жаҳонгир Муҳаммад |\n« Жаҳонгир Маматов:ҲАЙРАТЛИ ҲАДЯ ТУРКИСТОН ЁДГОРИ »


Ҳамиджон Актамов: "Олдимизга футболда ютқазмаслик мақсади қўйилган"\n11 март, 2021, 22:07\n"Андижон"га омад тилади.\n“Қизилқум” – “Андижон” ўртасидаги ўйиндан кейинги матбуот анжуманининг иккинчи қисмида ғолиб жамоа устози ўз фикрлари билан ўртоқлашди.\n- Ғалаба билан табриклаймиз. Ўйиндан олган таассуротларингиз қандай?\n- Табрик учун раҳмат. Навоийлик мухлисларимизни ҳам ғалаба билан табриклайман. Ҳар доим стартдаги ўйин қийин бўлган. Барибир ҳаммада ҳам озгина ҳаяжон бўлади. Худога шукрки, ютиб олдик. “Андижон” жамоаси ҳам яхши тайёрланганди, уларга кейинги учрашувларда омад тилайман. Бугун керакли уч очкони қўлга киритдик.\n- Бугун Григалашвили жароҳати туфайли захирада қолдирилди. Кейинги ўйинда уни майдонда кўрамизми?\n- Озгина жароҳати бор. Кейинги ўйингача бироз вақт бор. Билмадим, агар унгача соғайса ўйнайди.\n- Ислом Тўхтахўжаевнинг бугунги ўйини ҳақида фикрингиз?\n- Ислом бугун яхши ўйнади. Умуман, барча йигитлар яхши ўйин кўрсатдилар. Фақат бизга яна омад бироз етишмади. Кўпроқ голлар уришимиз мумкин эди. Аммо ўз дарвозамиздан гол ўтказишимиз ҳам мумкин эди. Футбол шуниси билан қизиқ. Кейинги учрашувларда бундан ҳам яхшироқ ўйнаймиз.\n- “Қизилқум” бу йил ўз олдига қандай мақсад қўйган?\n- Футболда ютқазмаслик мақсади қўйилган.


Улгуржи савдо корхонамиз 2019 йил 1 январдан умумбелгиланган солиқларни тўлашга ўтди. Иш ҳақидан ташқари ходимларнинг озиқ-овқат ва йўл чипталари қийматини қоплаш учун қўшимча тўловларни жорий этмоқчимиз.\n2019 йилда фойда солиғини ҳисоблашда ушбу қўшимча тўловлар чегириладиган харажатлар ҳисобланадими?\n– Озиқ-овқат ва йўл чипталарининг қиймати ёки уларнинг қийматини қоплаш фойда солиғи бўйича чегириладиган харажат ҳисобланади.\nМеҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги даромадларга қуйидагилар киради (Солиқ кодексининг 172-моддаси):\n● иш ҳақи;\n● илмий даража ва фахрий унвон учун қўшимча тўловлар;\n● рағбатлантириш хусусиятига эга тўловлар: мукофотлар, устамалар, таътилга қўшимча ҳақлар ва моддий ёрдам (Солиқ кодексининг 173-моддаси);\n● компенсация тўловлари: туман коэффициентлари, қўшимча тўловлар, нормалардан ортиқча тўланадиган устамалар, шунингдек озиқ-овқат ва йўл чипталарининг қиймати ёки уларнинг қийматини қоплаш (Солиқ кодексининг 174-моддаси);\n● ишланмаган вақт учун ҳақ тўлаш: таътилга ва бекор туриб қолинган вақт учун ҳақ тўлаш, пенсияларга қўшимчалар ва б. (Солиқ кодексининг 175-моддаси);\n● ФҲШ бўйича тўловлар;\n● юридик шахс бошқарув органи (кузатув кенгаши) аъзоларига тўловлар.\nКўриб турганимиздек, ходимларга озиқ-овқат ва йўл чипталари қийматини қоплаш учун қўшимча тўловлар 2012 йилдан буён меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги даромад ҳисобланади (Солиқ кодексининг 174-моддаси 13-банди). 2019 йилда ушбу қоида ўзгармади.\nКорхоналарнинг меҳнатга ҳақ тўлаш бўйича барча (норматив ва нормативдан ортиқ) харажатлари Солиқ кодексининг 143-моддасига киритилган ва фойда солиғи бўйича солиқ солинадиган базани ҳисоблашда чегириладиган харажатлар ҳисобланади (Солиқ кодексининг 141-моддаси 6-қисми).


ЕХҲТ матбуот эркинлиги масалалари бўйича вакили Дуня Миятович.\nЕвропада Хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилотининг матбуот эркинлиги масалалари бўйича вакили Дуня Миятович Ўзбекистон расмийларининг матбуотга оид қонунчиликни ислоҳ қилишга тайёрлигини олқишлади. Миятович пайшанба куни Тошкентга келиб, у ерда электрон ОАВни тартибга солиш мавзусда ўтказилган давра суҳбатида қатнашди. ЕХҲТ вакили фикрича, Ўзбекистонда жамоатчилик орасида бундай ислоҳотлар эҳтиёжи туғилгани тўғрисида очиқ баҳс давом этаётгани ўта ижобий ҳолдир.\nЕХҲТ матбуот эркинлиги масалалари бўйича вакили Дуня Миятович Тошкентда электрон ОАВни тартибга солиш мавзусида ўтказилган давра суҳбатида матбуотнинг хилма-хиллигини таъминлаш учун зарур ислоҳотларни ўтказиш иштиёқини кўрсатаётган Ўзбекистон ҳукуматини олқишлади.\nЕХҲТнинг Тошкентдаги ваколатхонаси тарқатган расмий хабарномада Миятовичнинг “Матбуотга оид самарали қонунчилик матбуот эркинлиги таъминланиши учун асосий шарт-шароитлардан биридир” деган сўзларидан иқтибос берилган.\nЕХҲТ матбуот эркинлиги масалалари бўйича вакилининг Венадаги идораси ходимлари Дуня Миятовичнинг Тошкентга сафари хусусида изоҳ бермади ва бугун у кишининг ўзи билан боғланишнинг иложи ҳам бўлмаслигини айтишди. Миятович хоним Тошкентдан қайтганларича йўқ, деди ЕХҲТ ходими.\nМиятович Тошкентдаги давра суҳбатида қилган чиқишида Тошкентга “матбуотга оид қонунчилиги ислоҳотлари жараёнини қўллаб-қувватлагани келганини” таъкидлади. Унинг фикрича, жамоатчилик орасида “мазкур ислоҳотлар” хусусида очиқ баҳс давом этаётгани ўта ижобий ҳолдир.\nЕХҲТнинг матбуот эркинлиги масалалри бўйича мулозими қайд этган Ўзбекистонда матбуот эркинлигини таъминлаш бўйича ижобий қадамларни матбуот эркинлигини таъминлаш бўйича халқаро ташкилотлар шу пайтгача кўрмаган.\nЧегара билмас мухбирлар, Журналистларни ҳимоя қилиш қўмитаси, Freedom House (Озодлик уйи) ва бошқа халқаро ташкилотлар узоқ йиллардан бери Ўзбекистонни матбуот эркинлиги мутлақ бўғилган мамлакатлар қаторига қўшиб келади. Ўзбекистон шунингдек “Интрент душманлари” рўйхатидан ҳам ўрин олган.\nДарвоқе Миятович ўз чиқишида “Интернет эркин бўлиши керак” деган фикрларни илгари сурди ва баъзи хабарларга кўра, ЕХҲТ вакилининг Тошкентга сафари кунлари Ўзбекистон пойтахтида одатда тўсиб қўйиладиган мустақил хабар агентликларининг Интернет сайтларига бемалол кириш имкони пайдо бўлган.\nЎзбекистонлик мустақил журналист Абдураҳмон Ташанов ЕХҲТ ҳар доим ҳам расмий Тошкентга нисбатан юмшоқ позицияни тутиб келган ва Миятовчининг бу баёнотларини ҳам “ҳолва деган билан оғиз чучимайди” қабилида қабул қилиш керак, дейди.\n- Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти Ўзбекистонда сўз эркинлигига нисбатан шу пайтгача ҳам анча мулойим муносабатда бўлиб келган. Кўп ҳолларда ҳуқуқий асослар яратилганлигини олқишлаб келган. Лекин ҳуқуқий асос яратилган билан ҳамма нарса жойида бўлмайди, матбуотда эркинлик бўлишини кутиш қийин. Чунки шу пайтгача Ўзбекистонда амалда сўз эркинлиги масаласи ҳеч қачон яхши томонга силжимаган ва йилдан йилга пасайиб бораяпти ҳуқуқий асослар яратилганига қарамасдан.\nАфсус, дея қўшимча қилади журналист, Европа Иттифоқининг Ўзбекистон билан муносабатларни яхшилаш уринишлари бир қисми ўлароқ қилинган бундай баёнотлар матбуот эркинлигига оид вазиятни яхшилашга ҳисса қўшмайди.\n- Энди бу ерда жуда мураккаб жараëн. Менимча, Ўзбекистонда сўз эркинлиги ҳали айтганимдай узоқ йиллардан бери ўзгаргани йўқ. Барибир ëмонлигича қолаяпти. Лекин ўша халқаро ташкилот вакилининг Ўзбекистондаги сўз эркинлигига мулойим муносабатда бўлиши бу сиëсий қадам. ЕИ билан, ЕХҲТ билан ҳамкорликлар кучайиб, қанақадир қадамлар қўйилиб, мамлакатдаги сиëсий вазият ўнглансагина, сўз эркинлиги ўз ўзидан яхшиланади. Қанча қонун қабул қилган билан, қанча ҳуқуқий асослар яратилган билан амалда Ўзбекистон ҳукуматининг сиëсати ўзгармайдиган бўлса, сўз эркинлиги ëмонлигича қолаверади. Демак, ЕХҲТ мулозимининг ҳозирги мулойим гапларини фақат сиëсий қадам сифатида баҳолаш мумкин, дейди А. Ташанов.\nЕХҲТ тарқатган расмий хабарномада айтилишича, ЕХҲТ вакили Дуня Миятович Ўзбекистон парламенти қонунчилик палатаси раиси ўринбосари Улуғбек Муҳаммадиев билан ҳам учрашиб, Ўзбекистон ҳукумати ҳаракатларини юқори баҳолаган.


БМТ тинчликни сақловчи ҳарбийларнинг жирканч жиноятига барҳам беришни ўйламоқда\n11:58 / 12.03.2016\nБМТ Хавфсизлик Кенгаши 11 март куни халқаро ташкилотнинг тинчликни сақловчи кучлари ва хорижий аскарлар томонидан содир этиладиган зўравонлик ва хизмат вазифаларини суиистеъмол қилиш билан боғлиқ хатти-ҳаракатларга қарши кескин кураш олиб боришга қаратилган резолюция қабул қилди. Резолюцияда Бош котиб Пан Ги Муннинг қарори ўз аксини топган.\nМаълумки, бош котиб мунтазам равишда зўравонликларни содир этиб келаётган харбийлар ва полиция ходимлари халқаро тинчликни сақловчи кучлари таркибидан чиқарилиши лозимлигини айтиб келарди. Хавфсизлик Кенгаши бош котибга мурожаат қилиб, бу қарор зудлик билан ҳаётга татбиқ этилиши сўралди. АҚШ томонидан тақдим этилган мазкур ҳужжатни Хавфсизлик Кенгашининг барча аъзолари қўллаб-қувватлади. Фақат резолюция матнига ўзгартиш киритиш лозимлигини сўраган Миср бетараф қолди. Эндиликда қайсидир давлатнинг халқаро тинчликни сақловчи кучлари таркибидаги харбий хизматчилар ёки полиция ходимлари томонидан содир этилган айбловларга нисбатан чора кўрилмайдиган бўлса, бош котиб ўша мамлакат харбий хизматчиларини бутунлай бошқа мамлакат ҳарбийлари билан алмаштиради.\nБироқ Миср жиноят содир этган бир киши учун бутун бошли жамоа жазога тортилиши керак эмас, деган таклиф билан чиқди. АҚШнинг БМТдаги доимий вакили Саманта Пауэр баёнот бериб Мисрнинг таклифи бутун бошли резолюция мазмунини йўққа чиқаришини таъкидлади. Унинг айтишича, ҳужжатнинг асосий мақсади аёлларнинг номусига теккан тинчликни сақловчи кучлари харбийларининг жазосиз қолдирмаслика қаратилган. “Агар Миср таклифи қабул қилинадиган бўлса у ҳолда қайсидир мамлакат Бош котибга мактуб йўллаш билан кифояланиб қолади. Аёлларнинг номусига теккан ҳарбий хизматчи эса жазоланмайди”, деди АҚШ вакили. Аммо Миср таклифини Россия, Венесуэла, Ангола ва Хитой қўллаб-қувватлади.\nТаҳлилчиларнинг фикрича, 2015 йилда БМТ тинчликни сақловчи кучлари ҳарбийлари томонидан содир этилган номусга тегиш билан боғлиқ 69 та ариза қабул қилди. Энг кўп аризалар Марказий Африка Республикасидан келиб тушган. Бу мамлакатдан 22 та шикоят қабул қилингани айтилмоқда. Конго Демократик Республикасидан 16 та, Гаитидан 9 та шикоят тушган. Айни дамда 17 та ҳолат бўйича айбловлар ўрганиб чиқилди. Шундан 10 таси ўз исботини топмади. Қолган айбловларни ўрганиш давом этмоқда. Жумладан, француз ҳарбийлари устидан ҳам шикоят қилинган.\nҲужжатда илк бор ҳарбий хизматчилар томонидан аёллар зўрланган мамлакатлар қайд этилади. Асосан, Конго Демократик Республикаси, Камерун, Марокаш, Конго Республикаси, Руанда, Танзания ва Жанубий Африка Республикаси ҳарбийлари ўзлари хизмат қилаётган мамлакатда аёлларнинг номусига тегиши билан боғлиқ ҳодиса қайд этилгани айтилмоқда. Пан Ги Мун қайд қилинган барча ҳодисалар юзасидан текширувлар олти ой давомида якунланиши кераклиги юзасидан кўрсатма берди. Бош котиб жиноят содир этган тинчликни сақловчи аскар ҳарбий-дала судига топширилиши ва ўша мамлакатдан чиқариб юборилиши кераклигини талаб қилмоқда. Шунингдек у бу каби хатти-ҳаракатларни содир этган аскарлар маошларининг маълум қисми ушлаб қолиниб, номуси булғанган аёлларни қўллаб-қувватлаш жамғармасига ўтказилиши кераклигини айтмоқда. Таҳлилчиларнинг фикрича, айни дамда мазкур жамғарма маблағлари 50 минг долларни ташкил қилмоқда.\nБугунги кунда БМТ тинчликни сақловчи кучлари таркибида хизмат қилмоқчи бўлган ҳарбийларнинг текшируви билан боғлиқ лойиҳа татбиқ этилмоқда. Бу дастурнинг самарали бўлиши кутилмоқда. БМТ бош котибининг ўринбосари Атул Кхарнинг айтишича, айрим ҳолларда мамлакатлар ўз ҳарбий хизматчиларини жазолашни истамайди. Яқинда БМТнинг Марказий Африка Республикасидаги тинчликни сақловчи кучлари томонидан содир этилган еттита ҳолат қайд қилинди. Шу ҳолатлардан бирида 13 ёшли қиз зўрланган бўлиб, унинг ҳомиладор экани айтилмоқда. “Мен қизларнинг номусига теккан аскарларни тинчликни сақловчилар деб аташга уяламан”, деди БМТ бош котибининг ўринбосари Атул Кхар.\nШу ўринда БМТ тинчликни сақловчи кучлари хақида қисқача маълумот бериб ўтамиз. БМТ кучлари у ёки бу давлатга мажоролардан чиқиб олишига кўмак бериши керак. Тинчликни сақловчи кучларининг фаолияти БМТ ташкил топган 1948 йилда бошланган. Ўшанда Хавфсизлик Кенгаши Яқин Шарққа тинчликни сақловчи кучларини юбориш борасида қарор қабул қилган эди. Бугунги кунда БМТ кучлари нафақат тинчликни сақлашга ҳисса қўшмоқда, балки сиёсий жараёнларга, сайловлар ўтказишга, инсон хуқуқларини муҳофаза қилишга, қонунлар ўрнатилишига кўмак бермоқда.\n1948 йилдан шу кунга қадар БМТ тинчликни сақловчи кучлари томонидан 69 та амалиёт ўтказилди. Бугунги кунда тўрта қитьада тинчликни сақлаш йўлида БМТ томонидан 16 амалиёт ўтказилмоқда. Умумий ҳисобда БМТ тинчликни сақловчи кучлари таркибида 120 мамлакатнинг 125 минг 396 нафар ҳарбий хизматчиси бор. Шунингдек, амалиётларда 1 минг 846 нафар кўнгилли фаолият юритади.\n1948 йилдан шу кунга қадар 3 минг 348 нафар БМТ тинчликни сақловчи кучлари сафида хизмат қилаётган хизматчи ҳалок бўлган. БМТнинг тинчликни сақлаш фаолияти қуролли мажоролар ниҳоясига етган мамлакатларга катта ёрдам берган.


2018 йил 1 августдан нималар ўзгаради? | O'zLiDeP\n2018 йил 1 августдан нималар ўзгаради?\n2018 йил 1 августдан бир қатор қонун ҳужжатларидаги айрим нормалар кучга киради. Уларнинг айримлари билан "Ҳуқуқий ахборот" каналида қисқача таништириб ўтилди.\nРустамжон Хакимов - Наманган вилоят Кенгаши маъсул ходими2018-08-01 13:57:03\nЖуда зўрку. Ҳамманинг ойлик иш ҳақи оширилса, O'zLiDeP ходим(вилоят, туман ва шаҳар Кенгаши)лари иш ҳақини ошириш таклифини бериб қоламан.