ЎзА - Жиззахда умумий ҳажми 2 триллион 444 миллиард сўмлик қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштирилди\n11.12.2017 16:31 Чоп этиш версияси\nЎзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги ходимлари куни муносабати билан Жиззахда ўтказилган “Ҳосил байрами” тадбирлари фаровонлик, маъмурчилик ва дастурхонимиз тўкинлиги намойиши сифатида нишонланди.\nБарча туманлардан деҳқон ва фермерлар, қишлоқ ва сув хўжалиги ташкилотлари ходимлари, илмий муассасалар мутахассислари таклиф этилган байрам тадбирларида юртимизда аграр соҳа ривожига қаратилаётган доимий эътибор ҳудудларни обод этиш, бандликни таъминлаш, энг муҳими, аҳоли фаровонлигини юксалтиришга хизмат қилаётгани таъкидланди.\nБугунги кунда вилоятда 12 мингдан ортиқ фермер хўжалиги фаолият кўрсатиб, уларда 70 мингдан ортиқ ишчи меҳнат қилаётир. Уларнинг меҳнати туфайли 2017 йилнинг ўтган тўққиз ойида етиштирилган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг умумий ҳажми 2 триллион 444 миллиард сўмни ташкил этди.\nБарча тоифадаги хўжаликларда 401 минг 222 тонна сабзавот, 181 минг тоннадан ортиқ полиз, 68 минг 161 тонна мева, 500 минг 343 тонна бошоқли дон йиғиб олинди. 167 минг тоннадан зиёд пахта хирмони бунёд этилди. 30 миллион долларлик мева-сабзавот маҳсулотлари экспорт қилинди.\nЧорвачилик соҳасининг имкониятларини оширишга қаратилган чора-тадбирлар қорамоллар бош сонининг ўсишига, ички истеъмол бозорининг чорва маҳсулотлари билан тўлиқ таъминланишига замин яратди. Жумладан, 2017 йилнинг 1 октябрь ҳолатига кўра, йирик шохли қорамоллар сони 101, қўй-эчки 102, парранда 105 фоизга кўпайди.\n2017 йилнинг ўтган даврида қишлоқ ҳўжалиги соҳасида умумий қиймати 101 миллиард 947 миллион сўмлик 647 лойиҳа амалга оширилиши натижасида 1 минг 937 қўшимча иш ўрни яратилди.\nФуқароларнинг шахсий ёрдамчи хўжаликларида қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш, қорамол, қўй, қуён боқиш ва гўшт етиштириш, паррандачилик ва асаларичиликни ривожлантириш, иссиқхоналар ташкил этиш лойиҳаларига 96 миллиард сўмга яқин банк кредитлари ажратилди.\n– Президентимиз ташаббуси билан амалга оширилаётган ислоҳотлар қишлоқ хўжалиги ривожини янги босқичга кўтарди, – дейди Мирзачўл туманидаги “Пангатлик миришкор” фермер хўжалиги раҳбари О.Мавлонов. – Бу, аввало, деҳқонга, унинг меҳнатига бўлган муносабатнинг ўзгаришида намоён бўлмоқда. Мамлакатимизда қишлоқ хўжалиги ходимлари куни жорий этилиб, “Ҳосил байрами” ўтказилиши деҳқонларга кўрсатилган алоҳида ҳурмат эътирофи бўлди. Мана, неча кунки, юртимизда деҳқону чорвадорлар шаънига билдирилаётган миннатдорлик изҳорлари ва тақдирлашлар қалбимизни ғурурга тўлдириб, янада самарали меҳнат қилишга ундамоқда.\nБайрам тадбирлари доирасида «Шоҳсарой» тантаналар мажмуасида дастурхон ёзилиб, ош тортилди. Қишлоқ хўжалиги ходимлари бир пиёла чой устида якунланаётган йилни сарҳисоб қилиб, келгуси режалар хусусида фикр алмашди. Самарали меҳнати билан халқимиз фаровонлигига салмоқли ҳисса қўшаётган соҳа ходимлари, фермерлар, томорқа эгалари қимматбаҳо эсдалик совғалари билан тақдирланди.\nСанъат усталари ва ёш ижрочилар томонидан тайёрланган концерт дастури байрам иштирокчиларига хуш кайфият бағишлади.\nБайрам тадбирлари доирасида туман ҳокимларининг қишлоқ хўжалиги масалалари бўйича ўринбосарларига хизмат машиналари топширилди.


Обама Ироқдаги жанггариларга ҳаводан ҳужум қилишга рухсат берди\n15 май 2021, Тошкент вақти: 22:16\nАҚШ президенти Барак Обама Ироқнинг Эрбил шаҳридаги Қўшма Штатлар ҳарбийлари ва дипломатлари хавфсизлигини таъминлашда зарурат бўлса, “Исломий давлат” жанггариларини ҳаводан бомбардимон қилишга кўрсатма берганини билдирди.\nОбама “Исломий гуруҳ” босиб олган ҳудудда язидийлар таъқибга олинаётганига ишора қилиб, “биз потенциал геноциднинг олдини олиш учун эҳтиёткорлик ва масъулият билан ҳаракат қилишимиз керак”, дея баён қилди.\nАҚШ Президенти Барак Обама 7 август куни Оқ Уйда қилган чиқишида Ироқнинг Синжар тоғларида озиқ-овқат, сувсиз ва бошпанасиз қолган язидий динига мансуб минглаб курдларга Америка учқичлари ҳаводан ёрдам юклари ташлай бошланганини маълум қилди.\nАйни пайтда БМТнинг Қочқинлар масалалари бўйича олий комиссарлиги Ироқ шимолида яшовчи язидий, насроний ва туркманларнинг вазияти борасида жиддий ташвиш билдирди.\nБМТ Ироқ шимолидаги оз сонли халқларнинг келиб чиқиши ёки дини сабабли уларга мунтазам ҳужумлар уюштирилишини инсониятга қарши жиноят деб баҳолади.\n“Исломий давлат” жангарилари язидийлар ва насронийлар сунний мазҳабидаги Ислом динини қабул қилиши кераклигини, акс ҳолда уларни ўлдиришга таҳдид қилган.\nШу боис сўнгги кунларда ўн минглаб язидий ва насронийлар ўз уйларини ташлаб бошқа жойларга қочишга мажбур бўлди.\n8 август куни эрталаб АҚШнинг учта юк ташувчи самолёти қирувчи учқичлар кузатувида язидий динига эътиқод қилувчи курдларга ҳаводан 72та қанорда ёрдам юкларини ташлади. Улар орасида бир неча тонна ичимлик суви ва истеъмол учун тайёр бўлган озиқ-овқат маҳсулотлари ҳам бор.\nБир ярим миллион аҳоли яшайдиган Ироқнинг Курдистон мухторияти пойтахти Эрбилда АҚШнинг ўнлаб ҳарбий маслаҳатчилари борлиги айтилади.\nЭрбил шаҳрида АҚШ консулхонаси фаолият юритиб келмоқда. Ироқ ҳарбийларига ёрдам бериш мақсадида Қўшма Штатлар жорий йил бошида Эрбилда ҳарбий амалиётлар маркази очган.\nИроқда юзага келган вазиятни муҳокама қилиш учун 7 август куни президент Обама миллий хавфсизлик бўйича ўз маслаҳатчилари билан учрашди.\nАйни пайтда, пайшанба куни Нью Йоркда ёпиқ эшиклар ортида ўтган БМТ Хавфсизлик кенгаши йиғилишида “Исломий давлат” жангариларининг ҳужумлари кескин қораланган баёнот қабул қилинди.\nХавфсизлик кенгаши халқаро ҳамжамиятни Ироқ халқи ва ҳукуматини қўллаб-қувватлашга чақирди.\nИроқ ва Суриянинг катта қисмини босиб олиб халифалик эълон қилган “Исломий давлат” жанггарилари Ироқда бир қатор шаҳарлар, жумладан, насронийлар яшайдиган Қорақош, Талл Кайф, Бартелла ва Карамлеш шаҳарларини босиб олган.\n“Исломий давлат” жанггарилари Дажла дарёсидаги энг йирик Мосул тўғонини ҳам ўз назоратига олганини иддао қилган. Бироқ курд расмийлари тўғон курдлар назоратида эканини билдирди.


Республика бўйича коронавирусга қарши кураш тадбирлари учун жорий йилнинг 4 августига қадар жами 1 трлн 303 млрд сўм маблағлар харажат қилинган бўлиб, жумладан, коронавирусга қарши кураш тадбирларига жалб қилинган тиббиёт ходимларига 3-4 август кунлари 15 млрд. 763 млн.сўм маблағ тўлаб берилган дейилади Молия вазирлиги ҳисоботида.\nҚайд этилишича, 4 август куни Инқирозга қарши курашиш жамғармасидан короновирусга қарши курашиш тадбирларига жалб этилган 927 нафари тиббиёт, санитария-эпидемиология хизмати ва бошқа ходимларга 7 млрд сўм қўшимча рағбатлантириш тўловлари тўланди.\n502 нафар ходимнинг ойлик лавозим маошига 6 фоиз миқдорида ҳар кунлик қўшимча тўлов сифатида 711 млн сўм тўланган. Шундан 139 нафар шифокорга – 276 млн сўм, 216 нафар ўрта тиббиёт ходимга – 287 млн сўм, 112 нафар кичик тиббиёт ходимга – 121 млн сўм, 35 нафар бошқа ходимларга – 27 млн сўм берилган.\n4 август куни 378 нафар ходимга 14 кунлик фаолият даври учун махсус қўшимча рағбатлантириш тўлови сифатида 6,3 млрд сўм тўланган. Жумладан, 89 нафар шифокорга – 2,5 млрд сўм, 147 нафар ўрта тиббиёт ходимга – 2,5 млрд сўм, 107 нафар кичик тиббиёт ходимга – 1,2 млрд сўм ва 35 нафар бошқа ходимларга – 163 млн сўм берилган.\nМолия вазирлиги ахборот хизматининг маълум қилишича, 3 август куни айни мақсадлар учун 1585 нафар тиббиёт, санитария-эпидемиология хизмати ва бошқа ходимларнинг 8,7 млрд. сўм қўшимча рағбатлантириш тўловлари тўланган.\n– ойлик лавозим маошига 6 фоиз миқдорида ҳар кунлик қўшимча тўловлари 952 нафар ходимга 1,6 млрд сўм, хусусан, 450 нафар шифокорга – 893 млн сўм, 327 нафар ўрта тиббиёт ходимга – 407 млн сўм, 98 нафар кичик тиббиёт ходимга – 137 млн сўм ва 77 нафар бошқа ходимларга – 129 млн сўм;\n– 14 кунлик фаолият даври учун махсус қўшимча рағбатлантириш тўловлари бўйича 593 нафар ходимга 7,1 млрд. сўм, шундан: 119 нафар шифокорга – 2,4 млрд сўм, 263 нафар ўрта тиббиёт ходимга – 3,1 млрд сўм, 170 нафар кичик тиббиёт ходимга – 1,5 млрд сўм ва 41 нафар бошқа ходимларга – 160 млн сўм тўлаб берилган.


Парламент вакиллари аралашуви билан тадбиркор ерга эга бўлди\n13:03 / 27.07.2017\nАйни кунларда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосари, ЎзМТДП фракцияси раҳбари Сарвар Отамуродов бошчилигидаги ишчи гуруҳ аъзолари Наманган вилоятининг шаҳар ва туманлари аҳоли билан мулоқотлар ўтказиб, мавжуд камчиликларни бартараф этишга эътибор қаратмоқда.\nХусусан, қуйи парламент депутати, ЎзЛиДеП фракцияси аъзоси Иброҳим Ҳожиев ташаббуси билан Чуст туманида анчадан буён ечимини кутаётган муаммо ижобий ҳал этилди.\nТумандаги “Чуст-Орзу” хусусий корхонаси раҳбари Илҳомжон Аминжонов аҳолига умумий овқатланиш хизматини кўрсатиб келади. Тадбиркор ўз мустақил биносининг йўқлиги сабабли фаолиятини ижара асосида олиб борарди.\nПарламент вакилларининг ташрифидан воқиф бўлган тадбиркор Иброҳим Ҳожиевга аҳолига хизмат кўрсатиш сифатини яхшилаш, қолаверса, мулкдор бўлиш мақсадида ер майдони ажратиш масаласида мурожаат этди. Депутат тадбиркорни қийнаб келаётган дардли масалани кўриб чиқиш учун туман ҳокимлигига сўров киритди. Натижа кутилганидек, тадбиркор фойдасига ҳал бўлди.\nТуман ҳокими Баҳодир Охуновнинг қарорига биноан, “Чуст-Орзу” хусусий корхонасига Чуст шаҳридаги Бибиёна кўчасидан 600 квадрат метр, яъни 6 сотих қуруқ ер ажратиб берилди. Айни пайтда бу ерда архитектура-қурилиш ишларига тегишли ҳужжатлар тайёрланмоқда.


“AirAsia” компаниясига тегишли самолётни қидириш ишлари давом этмоқда 4-08-2021, 10:01 | Zamin.uz\n11:25 / 29.12.2014\nАвстралия ва Корея Республикаси давлатлари Индонезия осмонида радарлардан йўқолиб қолган Малайзияга тегишли Airbus А320-200 самолётини қидириш ишларига қўшилдилар. Австралия мудофаа бошқармаси вакилларининг хабар беришларича, AP-3C Orion ҳарбий-транспорт самолёти қутқарув операцияси ўтказилаётган ҳудудга жўнаб кетди.\nАввалроқ Австралия бош вазири Тони Абботт ушбу самолётнинг жойини аниқлашда Индонезияга ҳар қандай ёрдамини аямаслигини айтиб ўтган эди.\nЖанубий Корея вакиллари ҳам яқин икки кун ичида қидирувда ёрдам бериш учун самолёт юборилишини айтиб ўтдилар. Ҳозирда Корея Республикаси Ҳарбий-ҳаво кучларининг махсус ҳаво кемаси ҳаво ҳудудини кесиб ўтиши керак бўлган 6 давлат билан музокаралар олиб борилмоқда.\nСингапур қидирув ишларига иккита С-130 “Геркулес” ҳарбий-десант самолёти ҳамда Ҳарбий-денгиз кучларининг иккита кемасини жалб этди. Бундан ташқари, Малайзия ҲҲК ва ҲДК лари ҳам операция ўтказилаётган ҳудудга учта кема ҳамда битта ҳарбий-транспорт самолётини жўнатдилар.\nЛайнернинг қидирув ишларига Индонезия бошчилик қилмоқда, чунки айнан Индонезияга тегишли бўлган ҳудудда самолёт билан алоқа йўқолган.\nМаълумот учун, “AirAsia” авиакомпаниясининг самолёти билан 27 декабрь якшанба куни эрталаб, тахминан Калимантан (Борнео) ороли яқинида, Яван денгизи устида, парвоз бошланганидан 42 дақиқа ўтиб алоқа йўқолган. Авиакомпаниянинг маълумот беришича, лайнерда 162 киши: 155 йўловчи (шу жумладан, 17 нафар ёш бола), иккита учувчи, бортмуҳандис ва 4 нафар бортпроводник бўлган. Улардан 155 нафари Индонезия фуқароси, уч нафари Жанубий Корея, бир нафари Буюк Британия, бир нафари Малайзия ва Сингапур ва Франциянинг (иккинчи учувчи) бир нафардан фуқароси бўлган.\nЯнгиликлар » Дунё » “AirAsia” компаниясига тегишли самолётни қидириш ишлари давом этмоқда


АБДУРАУФ ФИТРАТ – КУН УЗ\nГлавная / Жамият / АБДУРАУФ ФИТРАТ\n15.02.2019\tЖамият Comments Off on АБДУРАУФ ФИТРАТ 55 Показы\nАзиз Укувчим, эсингиздами, Сиз 8-синф “Узбек адабиёти” дарсларида Янги узбек адабиётининг асосчила- ридан бири, шоир, ёзувчи, драматург ва олим Абдурауф Абдурахим угли Фитратнинг кискача хаёти ва адабий ме- роси билан танишган эдингиз. Шоирнинг мавжуд мустамлака тузумидан норозилик кайфиятлари, эрк ва истиклол орзулари ифода этилган “Миррих юлдузига”, “Угут”, “Гузалим, бевафо гулистоним…”, “Яна ёндим” каби шеър- ларини укиб, тахдил ва талкин килган эдингиз.\nАбдурауф Фитрат (1886-1938) узбек адабиётини мумтоз драма- тик асарлар билан бойитган буюк драматургдир. Хозирча аникланган маълумотларга кура, у жаъми ун бешга якин драма ёзган булиб, уларнинг асосий ва салмокпи кисмини тарихий драмалар ва фожиалар ташкил этади.\nСакланиб колган айрим парчалар асосида адабиётшуносликда унинг “Бегижон”, “Або Муслим”, “Темур саганаси” “Угузхон” сингари драма ва фожиалари хакида фикр юритилади. Бирок бу асарлар нашр этилмаган, кулёзмалари хам хозирча тулигича топилган эмас.\nФитрат хинд ёшларининг инглиз истилолчиларига карши курашига багишлаб 20-йилларнинг бошларида “Чин севиш” драмасини ёзди. Бу асар купрок маънавий ишкий йуналиш асосига курилган эди. Куп утмай драматург бу асарнинг давоми ёхуд чукурлаштириб, илк максаддаги йуналиш билан бир каторда ижтимоий йуналиш хам теранлаштирилган, замонавийлик рухига ургу кучайтирилган деярли янги асар – “Хинд ихтилолчилари”ни яратди.\n“Хинд ихтилолчилари” (1923) Берлинда “Озод Шарк” нашриётида узбек ти- лида нашр этилди. (Бу вактда Олмонияда унлаб ёш туркистонликлар тахсил олар эди.) Асарнинг бош кахрамони – Рахимбахшидир. У ватанини боскинчилардан озод килишни хаётининг бош мазмуни деб билади.\nАбдусуббух, Бадринат, Файзиахмад ва Махмудхон Рахимбахшининг хаммаслакларидир. Барча келишмовчиликларни, диний, гоявий, синфий ва бошка ихтилофларни, мухолифликни бир чеккага йигиштириб куйиб, бирлашиш ва она тупрокни боскинчилардан озод этиб, Хиндистонни мустакил килиш керак деган гоя асарнинг асосини ташкил этади.\n1925 йилда Фитрат “Арслон”номли беш пардали пьеса езди. Унда Бухоро хонли- гидаги дехконларнинг огир хаёти ва кисмати тасвирланди.\nИЖОДИ Узбек тиллида\nШуролар даврида халкнинг асл фарзандларини катагон килишнинг авж нуктаси 1937 йил булса-да, янги жамиятга ёт унсурларни излаш жазаваси ундан ун йил илга- ри бошланган эди.\n20-йилларда Фитратга куйилган катта айблардан бири диндорлик ва мутасаввуфлик эди. Бу айбга карши у бир катор диний мавзуда асарлар езди. Бу асарларда диннинг муайян нукталарини ислох килиш ва уни бидъат, хурофотдан ажратишга уриниш харакати мавжуд. Диний мавзудаги бу асарларида айрим бирёкламаликлар х,ам кузга ташланиб колади. Бирок бу хол Фитратни диндан кайтган, дахрий дейиш- га асос бермайди. “Ёпишмаган гажаклар” маколасидаги “диндан кайтдим”, “динга карши фикр таркатдим” дейилган икрорларини асл маъносида эмас, калтис вазиятда хаётини саклаб колиш йулидаги тазаррулар тарзида бахоламок керак. Зотан, “Мухта- сар ислом тарихи”(1915) номли рисола ёзган, намоз укиган, чин мусулмон булганини узи эътироф этган кишининг дахрий булиши мушкул. Холбуки, дин мавзуидаги бир катор асарлари тахдили мисолида адабиётшуносликда шу вактгача Фитратни дахрий ва ислом динига карши курашган киши сифатида бахолаб келинди.\nБадиий асарларидаги динга муносабатда Фитратнинг узига хос нозик ижо- дий услубини тугри идрок этиш зарур. У “Рузалар” номли икки пардали драмасини хам диний мавзуга багишпади. Дин никоби остидаги хурофот, бидъатни каттик коралади. (Реферат учун).\nВатан озодлиги, ватан мустакиллиги деган улуг гояни ифодалаш йулида у хатто дин мавзуларидан хам усталик билан фойдаланди. Масалан, “Шайтоннинг тангри- га исёни” (1924) шеърий драмасида буйин эгишни, тиз чукишни истамагани учун кувгинди булган, яратганга уз раддиясини билдиргани учун лаънатланган Шай- тон образига дуч келамиз. Асарга юзаки карагандагина Фитрат дахрийнамо булиб куринади. Аслида эса, унинг тубида, замирида озодпикка интилиш, мустакиллик учун кураш гояларини бадиий таргиб этиш яширингандир. Катагон хукм сурган за- монда Фитрат бадиийлик ва шартлиликнинг ана шундай мураккаб, яширин шаклла- рига мурожаат этди.\nАдибнинг “Киёмат” номли хикоясига хам шу нуктаи назардан ёндашмок керак. Хозиргача аксар адабиётшунослар ёзганидек, бу асарида ёзувчи “ у дунё” вокеаларини курсатиб, динни фош этди, диндорлар устидан кулди эмас, балки аксинча, шартли ра- вишда “у дунё” вокеаларини тасвирлаш воситасида салкам жаннатдай деб аюханнос солинган, аслида эса, разиллигу мунофикликка йул очиб бераётган бу дунёнинг янги тузуми устидан аччик хукм чикарди. Бу Фитрат ижодидаги диний охангларга мурожаат этиш оркали уз гояларини утказишнинг, фикрни яширин ифодалашнинг бир усули эди.\nЁзувчининг “Зайнабнинг имони”, “Ок мозор”, “Кийшик эшон”, “Зайд ва Зайнаб”, “Меърож” сингари хикояларида хам биз ана шундай холни курамиз. Бу асарларида адиб умуман динни эмас, балки унинг пардаси остида унга нисбат берилаётган, аслида эса, диннинг инсонпарвар, ахлокий покликни таргиб этувчи фазилатларига алокаси булмаган – бидъат, хурофот, жахолат ва хамокатларни кескин фош этади.\n“Абул Файзхон” биринчи узбек трагедияси булиб, у 1924 Йили Москвада СССР халклари марказий нашриётида босилди.\nАсарда XVIII аср Бухоро хаёти – аштархонийлар сулоласининг охирги намоян- даларидан бири Абул Файзхон хокимиятининг таназзули ва мангитлар сулоласининг дастлабки боскичи тарихий хакикат асосида бадиий юксак ва теран акс эттирилган.\nБеш пардали бу фожиада тахт учун ака-ука-ю ота-бола, дуст-биродару кариндош уруглар уртасида булиб утган чексиз разолатлар курсатилади.\nТахтни эгаллаган Абул Файзхон куп утмай барчадан шубхалана бошлайди. Куни кеча тахтни кулга киритишга ёрдам берган деярли барча якинларини хибсга олади, катл этади.\nАбул ФайзхоннингХоразмга карши уруш бошлаб юбориши эса, узини холдан тойдириш билан бирга, юртни хам хароб килади. Хоразм Эрон шохи хомийлигида эди. Маглубиятга учраган хонлик Эронга буйсунишга мажбур булади. Мамлакатни куткаришга интилган не-не фарзандлар курбон буладилар.\nXVIII асрда кечган огир вокеаларга мурожаат этиш Фитрат учун асосий максад ва муддаони амалга ошириш воситаси эди. Унинг асл нияти яширин зулм ва зурлик асо- сига курилган, бу йулда истибдоднинг хеч кандай манфурликларидан кайтмайдиган; тахтнинг янги эгалари билан бирга уз юртига чексиз соткинлик килиб, янги аъён- лар билан огиз-бурун упишиб кетган имони суст ерлик амалдорлар кумагида бошкарилаётган ва бошкарилажак янги тузум, янги жамиятнинг афт-ангорини очиб беришдан иборат эди.\nАсарнинг охирида Хаёл тилидан баён этилган: “Эй коп-кора саодат сенсан” дейилган фикр трагедиянинг фожиавий пафосини жуда аник ифодалайди. Бу фикр Рахимбий тимсолидаги феодал жамиятга ёхуд хонларга нисбатангина эмас, балки янада аник килиб гапирганда, асарда курсатилаётган тахтга нисбатан айтила- ди. Фожиавий пафос мохиятига чукуррок эътибор берсак, унинг замирида асарда курсатилаётган давр – Бухоро тахтигина эмас, XX асрнинг 20-йиллари бошидаги тузумни тутиб турган хокимият ва уни бошкараётган кучга ишора ётади. Саодат доимо ёруглик тимсолида, нур тимсолида булишини биламиз. Бу ерда эса муаллиф саодат- ни коп-кора деб атаётгани бежиз эмас. Зеро, янги тузумнинг “ваъда берган” саода- ти Туркистон халки бошига, Фитрат назарида, кора кунларни келтирган эди. Халк хаётида руй беражак фожиа, ходисалар Фитратга коронгу булса-да, санъаткорнинг башоратли бадиий тафаккури уни шу хулосага олиб келади.\nАсар гояси ва фожиавий пафосини очишда Сиёвуш рухи тимсолидаги Хаёл об- разининг роли катта. У Рахимбий билан бахсга киришар экан, тахтга карата шундай дейди: сен “инжу тизгувчи адибларнинг каламларини учок супургисига айлантирдинг”. Айни вактда, тахт ва мансаб дунёдаги барча разиллик ва ёмонликларнинг манбаидир, деган хулосага келади. Уз фикрини давом эттириб, подшонинг адолати зулмдир, дер экан, зулм, зуравонлик, боскинчилик, тахт ва шу кабиларнинг барчаси- ни аёвсиз фош этади, инсон эркини, озодлигини, мустакиллигини улуглайди.\nТрагедия жанри хакида (Шеърлар).\nФожиа жанрининг узига хосликлари бош ва етакчи кахрамонларнинг деярли асар аввалидан то сунгига кадар хам ички, хам ташки фожиавий курашини курсатишда намоён булади. Бундай асарларнинг аксари асосий кахрамонларнинг халокати би- лан тугайди.\nБирок фожиа факат жисмоний эмас, маънавий ёки гоявий емирилиш, инкироз, халокат асосига хам курилиши мумкин. В. Г. Белинский фожиа жанрининг узига хос хусусиятларини “калбдаги энг кимматли умидларнинг емирилиши”, “калбнинг табиий жараёни, майлнинг ахлокий бурч ёки даф килинмас бир тускинлик билан тукнашувидир”, деб таърифлайди.\nТрагедия жанрида давр ва замоннинг улкан ва ижтимоий-сиёсий тукнашувлари хам, алохида шахсларнинг олий ва юксак ахлокий-маънавий зиддиятлари хам, булар- нинг хар икковининг узвийликдаги куриниши хам гавдалантирилиши мумкин.\nШахе билан мухит уртасидаги кескин, муросасиз зиддиятни гавдалантиришга багишланган фожиалар хам талайгина. “Лайли ва Мажнун”, “Ромео ва Жульетта” каби асарлар бунга мисол була олади.\nКуйида Абдурауф Фитратнинг “Абул Файзхон” трагедиясидан олинган парчани хукмингизга хавола киламиз.\nКуйи синфларда Абдурауф Фитратнинг кайси асарларини укигансиз?\nАдибнинг таржимаи холи ва адабий мероси хакида сузланг.\nФитрат узбек драматургияси ривожига кайси драмалари билан хисса куша олди?\nИнкилоб йилларида нега Фитрат Хиндистон мавзусига кул уриб, “Чин севиш”, “Хинд ихтилолчилари” драмаларини яратди? У нимани кузлаган эди?\nФитратнинг диний мавзудаги асарларига кандай ёндашмок керак? У дахрийми?\nТрагедия жанри хакида гапиринг. Унинг драма ва комедиядан фарки нимада?\nПред. Узбекистон Молия вазири Bloomberg’га янги режалар хакида гапириб берди\nСледующая УТКАН КУНЛАР – (Романдан боблар)


Электротехника тармоғида янги вазифалар белгиланди\nЙил охиригача электротехника маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми, экспорти ва мисни қайта ишлашни сезиларли кўпайтириш, учта вилоятда Тошкент шаҳридаги “Технопарк” каби кластерлар очиш, мактаблар ва шифохоналарга муқобил энергияда ишловчи сув иситиш тизимларини ўрнатиш, яқинда жорий этилган маиший техникалар маркировкасини қатъий назоратга олиш ва бошқа вазифалар белгиланди.\nБугун, 6 май куни президент Шавкат Мирзиёев ҳузурида электротехника тармоғини ривожлантириш юзасидан йиғилиш бўлиб ўтди.\nМаълум қилинишича, ўтган 5 йил давомида электротехника тармоғида:\n465 миллион долларлик инвестициялар ўзлаштирилиб, 163 та янги лойиҳа ишга туширилган;\nишлаб чиқариш ҳажми 4 баробарга (4 триллион сўмдан 17 триллион сўмга), экспорт эса 3 баробарга (190 миллион доллардан 565 миллион долларга) ошган;\nтармоқда иш ўринлари сони 2 баробарга ошиб, 32 мингтага етган.\n“Лекин бу ҳали жуда кам. Тараққиёт дастурида 2026 йилга қадар электротехника маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажмини 2 бараварга, экспортни 3 бараварга оширишни мақсад қилганмиз.\nКелгуси йилларда мис ишлаб чиқариш ҳажми 2 бараварга ошади. Уни ўзимизда чуқур қайта ишлаб, рақобатдош тайёр маҳсулотларни экспортга йўналтириш зарур”, деди президент.\nБунинг учун “таълим – инновация – ишлаб чиқариш – сервис” яхлит занжирини ўз ичига олган саноат кластери ташкил этиш шартлиги кўрсатиб ўтилди.\nЙил охиригача ишлаб чиқаришни камида 20 фоизга ошириш вазифаси қўйилди\nДавлат раҳбари 2022 йилда ишлаб чиқаришни камида 20 фоизга ошириш вазифасини қўйди. “Ўзэлтехсаноат” уюшмаси раиси янги лойиҳалар бўйича тинимсиз изланиши шартлиги кўрсатиб ўтилди. Мисол учун, 2021 йилда ўзимизда ишлаб чиқариш мумкин бўлган 1,3 млрд долларлик электротехника маҳсулотлари импорт қилинган.\nЖорий йилда 500 минг хонадон ичимлик суви билан таъминланади. Бу, уларга сув иситиш қозони ва қуёш коллекторлари, сув ҳисоблагичлари керак, дегани.\nТошкент ва Наманганда ушбу маҳсулотларни ишлаб чиқариш бўйича лойиҳаларни бошлашга кўрсатма берилди.\nВилоятларнинг ҳам ўз “Технопарк”лари бўлади\nЖорий йилда 250 миллион долларлик 86 та лойиҳани ишга тушириш режалаштирилган. Лекин бу етарли эмаслиги қайд этилди.\n“Жиззахда 1 та, Қорақалпоғистон, Қашқадарё ва Сурхондарёда 2 тадан, Бухоро, Наманган ва Хоразмда 3 тадан лойиҳани ишга тушириш бўйича режалар мени қониқтирмайди. Ҳар бир вилоят ҳокимида камида 100 миллион долларлик янги электротехника лойиҳалари бўлиши шарт”, деди президент.\nМисни қайта ишлаш 70 фоизга етказилади\nИжтимоий объектларга муқобил энергияда ишловчи сув иситиш тизимлари ўрнатилади\nхонадонларга муқобил энергияда ишлайдиган сув иситиш тизимини ўрнатиш харажатлари 30 фоизгача қоплаб берилади;\nбоғча, мактаб, касалхона ва бошқа ижтимоий объектларда муқобил энергияда ишлайдиган сув иситиш тизимларини, кўчаларда эса, қуёш энергиясида ёритиш мосламаларини ўрнатиш бўйича алоҳида дастур қабул қилинади.\nЭлектротехника экспорти учун 1 млрд долларлик марра\n“Мисол учун, биргина қўшни давлатлар йилига ўзимизда ишлаб чиқариш мумкин бўлган 6 миллиард долларлик электротехника маҳсулотларини импорт қилади. Лекин, ушбу давлатлар импортида Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган маҳсулотлар улуши 5 фоизга ҳам етмайди”, деди Шавкат Мирзиёев.\nЭкспортни ошириш учун божхона ҳудудида қайта ишлаш тизимини маиший техника мисолида йўлга қўйиш топширилди.\nШунингдек, тайёр маҳсулот экспортини кенгайтириш учун Электротехника жамғармасига 20 миллиард сўм ажратилади.\nМаркировка бўйича назорат кучаяди\nИчки бозорга сифатсиз ва ноқонуний электротехника маҳсулотлари кириб келишининг олдини олиш мақсадида:\nэски трансформаторлар импортига чек қўйиш;\nмаиший техникалар маркировкаси тизимини жорий этишни қатъий назоратга олиш вазифаси қўйилди.\nЙиғилишда электротехника тармоғида изланиш ва ривожлантириш (R&D) бўйича алоҳида дастур амалга оширилиши таъкидланди.\nБунда, тармоқ мутасаддилари ва корхоналари йил якунига қадар:\n“Электроаппарат” (муқобил энергетика ва кучланиш ускуналари бўйича изланишлар), “Технопарк” (мураккаб қолиплар), “Артел” (маиший техника янги моделлари), “Узкабель” (янги изоляция материаллари ва кабель) негизида 4 та R&D марказини ташкил этади;\nушбу марказларга малакали хорижий ва маҳаллий мутахассислар жалб қилинади;\nмарказлар учун Инновация жамғармасидан 10 миллиард сўм грантлар ажратилади.\nМолия вазирлигига R&D марказларини қўллаб-қувватлаш учун уч йил муддатга:\nмол-мулк ва ер солиқлари бўйича ҳисобланган сумманинг 1 фоизини тўлаш;\nижтимоий солиқ ставкасини 1 фоиз миқдорида белгилаш бўйича қонун лойиҳасини киритиш топширилди.\nЕтакчи хорижий компанияларни жалб қилиб, “Ўзэлтехсаноат” уюшмаси ҳузурида Лойиҳалаш ва инжиниринг марказини ташкил этиш вазифаси қўйилди.\nЙиғилишда келгуси уч йилда тармоқ учун 4 минг нафар олий ва 14 минг нафар ўрта маълумотли мутахассислар зарур бўлиши таъкидланди.\nМисол учун, биргина Самарқандда ишга тушириладиган корхоналарда 2022 йилда 1 200 нафар мутахассисга эҳтиёж мавжуд.\nШунинг учун Тошкент шаҳридаги Радиотехника коллежи, Самарқанд ва Чирчиқ хизмат кўрсатиш техникумлари, Фарғона электротехника коллежи “Ўзэлтехсаноат” уюшмасига бириктирилиши белгиланди.\nБир ой муддатда Тошкент давлат техника университети ва бошқа олийгоҳларнинг электротехника бўйича ўқув дастурларини тўлиқ қайта кўриб чиқиш топширилди.\nЙиғилиш якунида муҳокама қилинган масалалар юзасидан тармоқ ва ҳудудлар раҳбарларининг ҳисоботи эшитилди.


25.09.2019 25.09.2019 kesha\t0 Комментариев\nБугунги дунё — ахборот дунёси. Ўзгача ҳаёт тарзи, тезкор ва шиддатли вақт оқими қандай ўтаётганини билмай ҳам қоляпмиз. Бундан ўттиз-қирқ йил аввал одамлар ҳаётини газета-журналларсиз, радио ва телевизорсиз тасаввур қила олмасди. Тонг саҳардан “Матбуот дўкон”лари олди муштарийлар билан тирбанд бўларди. Ўзимиз-чи, газетада масъул лавозимда ишласак-да, дам олиш кунлари ўша “киоск”га қараб чопардик.\nЭнди… Ҳаёт тамоман ўзгарди. “Матбуот дўкон”лари олдида одамларни кўрмайсиз ҳисоби. Бекат ва хиёбонлардаги ўриндиқларда, автобус ва метроларда газета ўқиётган ёки қўлида газета ва журнал ушлаган инсонни учратмайсиз. Нега? Нима бўлди? Инсонлар ҳаётга бефарқ бўлиб қолдими? Ёки босма нашрларда одамларни қизиқтирадиган, дунёқарашини, тафаккурини бойитадиган мақолалар чоп этилмаяптими?!\nАхир, ўша йиллар ўзим ҳам газеталарни “Эрталабки маънавий нонушта” деб атагандим. Бу тасаввур балки ўша давр учун тўғридир. Газеталар ўтган асрнинг 80-йиллари охирларида халқнинг чинакам маслаҳатгўйи, энг яқин дўсти ва ахборот манбаига айланганди. Айниқса, “Ўзбекистон адабиёти ва санъати”, “Тошкент оқшоми”, “Ёшлик”, “Ёш куч”, “Шарқ юлдузи”, “Фан ва турмуш” каби нашрларнинг ёш авлод, қолаверса, кенг омма онгини шакллантиришдаги ўрни ўзгача бўлган. Улар мустақилликнинг ҳақиқий жарчилари эди. Уларда тезкор хабарлар, жўшқин репортажлар, ўша замон қаҳрамонлари ҳақида лавҳа ва очерклар, ҳаётдаги муаммоларни қамраб олган танқидий ва таҳлилий мақолалар, фельетонлар бериб бориларди. Босма нашрлар ҳаётнинг барча жабҳаларини қамраб олганди. Республикадаги бирорта янгилик ва воқеа эътибордан четда қолмасди. Уларда чоп этилаётган мақолалар ҳамманинг — оддий фуқародан тортиб, энг катта раҳбарларнинг ҳам диққат-эътиборида эди. Танқидга учраган одам ёки ташкилотга осон бўлмасди. Чунки танқидлар таг-заминан, ҳар томонлама асосланган бўларди. Бош муҳаррирдан тортиб оддий мухбиргача газетачилик масъулиятини чуқур ҳис қилишарди. Айниқса, бош муҳаррирлар газетасида бирор муаммо кўтариб чиқилган мақола чоп этилган бўлса, шу куни тушгача ўзларини қўярга жой тополмасди.\nАйтишларича, ўша даврда “Ўзбекистон адабиёти ва санъати” газетасида бош муҳаррир бўлиб ишлаган таниқли адиб Одил Ёқубов ишдан кетаётганида: “Мен беш йил оловнинг устида ўтириб ишлаётгандай ҳис қилдим ўзимни”, деган экан.\nЭнди-чи? Газеталаримиз, умуман, матбуот нега бир аҳволга тушиб қолди. “Олов” эмас, ҳатто бир чўғдай ҳам нафи бўлмаяптими? Бундай турғунлик, бефарқлик, карахт ҳолат бир кунда ёки бир йилда пайдо бўлгани йўқ. У ўтган йиллар давомида юзага келди. Аввалдан қотиб қолган ички цензура ҳукмронлик қилди. Бу ҳолат айрим нуфузли нашрларда ҳозирги кунда ҳам давом этмоқда. “Газета нашр қилинса бўлди”, деган фикр таҳририят раҳбарлари миясига ўрнашиб қолган. Муштарий мутолаа қиладими, йўқми ҳеч ким қизиқмаётгандек гўё. Газеталарни обуначиларга етказиш тизими издан чиққан.\nАйниқса, жорий йилнинг бошига келиб, мамлакатимизда газета ва журналларнинг адади ачинарли аҳволга тушди.\nАхборот майдонида ҳеч қачон бўш ўрин топилмайди. Қайси бир ҳудудда ахборот тарқатишда сусткашликка йўл қўйилса, ўша ҳудудни бошқа бир ахборот воситаси эгаллаб олади. Бизда ҳам шундай бўлди. Ахборот тарқатишда сусткашликка йўл қўйган газеталар, ҳатто радио ва телевидиниени доғда қолдирган интернет сайтлари, блогерлар пайдо бўлди.\nУлар ахборот оламини шундай яшин тезлигида эгаллаб олдики, бир зумда ҳамманинг назарини ўзларига жалб қилишди.\nАввалига кўпчилик (жумладан, ўзим ҳам Ж.Р.) блогерларнинг фаолиятига қизиқмадим. Уларни “ўйинқароқ болалар-да”, бироз вақт ўтгач, қуйилиб қолишади, деб ўйладим. Лекин улар “қуйилиб” қолишмади. Ахборот майдонига беҳуда чиқишмаганини амалда исботлай бошлашди. Қотиб қолган раҳбарларнинг бошқарув иш услубларини, ноқонуний ҳаракатлари, мансабдор шахсларнинг маънавий қиёфасини, эскича ишлаб бўлмаслигини ошкора фош эта бошлашди. Блогерлар (ҳаммаси ҳам эмас Ж.Р.) давлатимиз раҳбарининг жамият бошқарувидаги дадил ислоҳотларига, қарору фармонларига биринчилар қаторида “лаббай” деб жавоб беришди.\nҲозир уларнинг чиқишларини интернет тармоқлари орқали мунтазам кузатиб боряпман. Ҳайратим ошмоқда. Хато-камчиликлари, шошма-шошарликлари кўп, аммо ҳаракатлари дадил, ўзига хос. “Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари”нинг байрам кунида бир гуруҳ блогерларнинг ҳам давлат мукофотлари билан тақдирланиши эса кўпчиликнинг уларга бўлган қарашини ўзгартирди.\nТаниқли журналист ва олим Беруний Алимовнинг қуйидаги сўзлари фикримни тасдиқлади: “Блогер, ҳалолинг бўлсин! Блогерни “тез ёрдам” машинасига менгзайман. Журналист эса дипломли жарроҳ. Тан оламан профессионал журналист сифатида, аввалига уларни жиним суймаган. Лекин кейинчалик фикрим ўзгарди. Чунки улар жамиятга кераклигини исботлашди”.\nХўш, блогер ким? Улар ҳақида маълумот олиш учун ўзимизда нашр қилинган “Ўзбекистон энциклопедия”сини, луғатларни ва бошқа китобларни варақладим. Афсуски, ҳеч нима топа олмадим. Ахири, яна интернетга мурожаат қилишимга тўғри келди. У ерда қуйидаги таърифларни ўқидим: “Блог” сўзи инглизча бўлиб, у воқеа-ҳодисаларни қайд этувчи интернет-журнал, интернет-кундалик, онлайн-кундалик каби веб-сайтларни англатар экан.\nБлог термини илк бор Йорном Баргер томонидан 1997 йил 17 декабрда тилга олинган. Аммо уни Питер Мерхольц 1999 йилнинг баҳорида “Peterme.com” блогида ҳазил аралаш амалда қўллаган. Эван Уильямс эса “Pura labs” сайтида “Блогер” терминини ишлата бошлаган. Айнан “Pura labs”да “Blogger.com” дунёга келган.\nБлогерлар ҳақида кўп ва хўп гапириш мумкин. Лекин улар ва уларнинг ишлари матбуотнинг, оммавий ахборот воситаларининг ўрнини боса оладими?! Бу борада жаҳон ОАВ мутахассислари ўртасида ҳали ҳам бир фикрга келингани йўқ. Баҳс-мунозаралар давом этмоқда. Лекин баҳс-мунозаралар ўз йўлига, бизда улар аллақачон қисман ўз йўналишини эгаллаб бўлишди.\nСоҳада тажриба тўплаган бир журналист сифатида блогерларнинг фаолиятини кўриб, таҳлил қилиб, қуйидаги фикрларни билдирмоқчиман.\nИккинчидан, блогерлар видеога олиш, суратга тушириш, замонавий дизайн асосида безаш, маҳоратли ёза олиш қобилиятига ҳам эга бўлишлари керак. Бунинг учун маълум даражада тажриба, билим даркор. Шу мақсадда энг кўзга кўринган блогерлардан иборат “Маҳорат мактаби” ташкил этилса, мақсадга молик бўлар эди.\nУчинчидан, блогерлар мутахассис бўлишлари учун, менимча, журналистика мактабида, албатта, ўқишлари керак. Ахборот оламида қонун-қоидаларсиз, журналистика жанрларини билмасдан, фақат видеога олиш ёки овозни ёзиб олиш билан иш битириб бўлмайди. Улар учун Ўзбекистон Журналистика ва оммавий коммуникациялар университетида бўлимлар очиш зарурмикин? Ўйлаб кўрилса, яхши бўлар эди.\nБлогерларнинг воқеа-ҳодисага ўзбошимчалик билан аралашуви, манманликка берилиши салбий жараёнлардир. Қуйидаги мисолларга эътибор беринг: самарқандлик 33 ёшли блогер Отабек Жўраев 250 млн. сўмга алданган аёлнинг муаммоларини ёритиш жараёнида жиноятчи томонидан болта билан жароҳатланган. Бир ўсмир блогер юриб келаётган поезд йўлига ётиб олиб, автоматик видео ёзувни амалга оширган. Бу ғирт саводсизлик ва маънан калтабинлик эмасми? Қолаверса, блогер дегани, минг бир узр, “ювилмаган қошиқ каби” ўзини керак нокерак жойга уравергани билан, “Американи кашф қилолмайди”. Чунки у аллақачон кашф қилинган. Шунингдек, одамларни ҳайратлантираман деб ҳеч бир инсоннинг ўзини ва бошқаларни ёмон йўлга бошлашга ҳаққи йўқ. Айнан ўзини блогер ҳисоблаётганларнинг кўпчилиги эса ўсмирлар ва ҳаётий тажрибаси кам ёшлардир.\nШу ўринда муҳтарам Президентимизнинг Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари куни муносабати билан йўллаган табригида алоҳида таъкидлаган қуйидаги сўзларини эсдан чиқармаслигимиз керак: “Айни вақтда барчамиз бир ҳақиқатни унутмаслигимиз зарур: ахборот майдонидаги турли баҳс ва тортишувлар, аввало, ҳаққонийлик ва холислик тамойилларига асосланиши, қонун ва одоб қоидалари доирасида бўлиши, шахсий ғараз ва хусуматга, сохта обрў орттириш усулига айланиб кетмаслиги, инсон шахси ва шаънини таҳқирлашдан йироқ бўлиши, бундай салбий ҳолатларга бизнинг медиа майдонимизда мутлақо ўрин бўлмаслиги керак”.\nҚолаверса, блогерлар фаолияти фақат камчиликларни ёритишдан иборат бўлмаслиги лозим. Чунки биз бир осмон остида ва бир заминда яшаяпмиз. Ватан равнақи, халқ фаровонлиги йўлида холис хизматдамиз. Ва яна қуйидаги сўзларни алоҳида таъкидлагим келди:\nАлбатта, фаолиятнинг тўғри йўлда бўлиши муваффақият калити. Халқ доимо янгиликларни, хушхабарларни соғиниб кутади. Ҳаёт фақат шов-шувли, муаммоли воқеа-ҳодисалардан иборат эмас. Ватан қиёфаси ўзгармоқда, мамлакат янгиланмоқда, халқ ўз танлаган йўлидан дадил бормоқда. Буни унутишга, ҳисобга олмасликка эса ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ.\n← ЎЗБЕКИСТОНДАГИ ИЛК ЙИРИК ШАМОЛ ЭЛЕКТРСТАНЦИЯСИ ҒИЖДУВОНДА БАРПО ЭТИЛМОҚДА\n27-мактаб – республикада биринчи →\n25.09.2019 25.09.2019 kesha 0


АҚШликлар энг ёқтирмайдиган машиналар рўйхати тузилди - Автомобильные новости UZ - Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nАҚШликлар энг ёқтирмайдиган машиналар рўйхати тузилди\nАмериканинг 24/7 Wall St нашри 2015 йилнинг энг ёмон автомобиллари рейтингини эълон қилди. Тузувчилар АҚШ бўйича транспорт воситаларининг сотилиш даражасига асосланган. Маълум бўлишича, энг ёқимсиз автомобиль Honda Insight бўлиб, ушбу хэтчбек савдоси 63,3 фоизга сусайиб кетган. Номаъқулларнинг иккинчиси Cadillac ELR, у 2014 йилдагига нисбатан 22 фоизга кам сотилган. Антирейтингнинг учинчи ўрнида Dodge Avenger русуми бўлиб, 98 фоизга ўз нуфузини йўқотган. Рейтингни тузишда авто ишлаб чиқарувчиларнинг ҳар ойлик маълумотлари ҳисобга олинган. Шунингдек, асос сифатида савдонинг йиллик пасайиши, транспорт воситасининг омборда ётиш ўртача вақти олинган. - деб хабар бермоқда Carzone.uz нашри.


Яқин қариндошларнинг болаларни боғчадан олиши тақиқланди | NORMA.UZ\nЯқин қариндошларнинг болаларни боғчадан олиши тақиқланди\nМактабгача таълим муассасаларида болаларнинг ҳаёти ва соғлиғини муҳофаза қилишни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низом (14.05.2018 йилда 3012-сон билан рўйхатдан ўтказилган) эълон қилинди.\nЭски Низомдан (14.05.2009 йилда 1956-сон билан рўйхатдан ўтказилган, ўз кучини йўқотган) фарқли равишда янги ҳужжат фақат давлат мактабгача таълим муассасаларига (бундан кейин – МТМ) татбиқ этилади. Ушбу шарҳ чоп этилган пайтда муаллиф хусусий болалар боғчалари учун худди шундай махсус ҳужжат қабул қилинганлиги ҳақида маълумотга эга бўлмади.\nЭслатиб ўтамиз, илгари хусусий МТМга тааллуқли қуйидаги ҳужжатлар тасдиқланган:\nЎзбекистон Республикасида нодавлат мактабгача таълим муассасаси тўғрисида низом (ВМнинг 25.10.2007 йилдаги 225-сон қарорига 2-илова);\nМактабгача таълим муассасаларини ўйинлар, ўйинчоқлар, мебель, жиҳозлар ва бошқа техник воситалар билан жиҳозлаш меъёрлари (17.03.2018 йилда 2986-сон билан рўйхатдан ўтказилган).\nТарбияланувчиларни кундалик «қабул қилиш-топшириш»\nҚабул қилинган Низомда илгариги яқин қариндошларга шахсини тасдиқловчи ҳужжатни тақдим этгандан кейин болани боғчадан олиб кетишга рухсат берувчи қоида мавжуд эмас. Бундан шундай хулоса чиқариш мумкинки, энди бу тақиқланган – фақат болани ота-онаси ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар (васийлар – таҳр.) олиб кетишлари тўғрисидаги қоида қолган.\nБундан ташқари, энди тарбиячилар ҳар куни эрталаб болаларни қабул қилиб олгандан кейин ҳамшира назоратида уларнинг соғлиғини кўрикдан ўтказишлари шарт (амалиётда бундай ҳолатлар учраган). Ота-она кечки пайт тарбияланувчини олиб кетмаган ҳолларда эса тарбиячи болани уйигача кузатиб қўйишга мажбур эмас ва бундай қилиши мумкин эмас. Тарбияланувчи болалар боғчасида бўлади.\nТарбияланувчиларнинг МТМ ташқарисига чиқиши\nБелгиланишича, тарбияланувчиларни МТМ ҳудудидан ташқарига сайр ёки экскурсияларга олиб чиқиш ички ишлар органлари билан келишилган ҳолда амалга оширилади. Илгари – бу фақат йўл-патруль хизмати кузатуви зарур бўлган уюштирилган сайрларда талаб этилар эди.\nШунингдек ота-оналар МТМ ҳудудидан ташқаридаги барча сайр ёки экскурсиялар ҳақида хабардор қилинади.\nТарбияланувчиларнинг ҳаёти ва соғлиғини муҳофаза қилиш\nИлгари болалар боғчасида бўлган вақтда соғлиғи ёмонлашган болаларга ким биринчи тиббий ёрдам кўрсатиши кераклиги аниқлаштирилмаган эди. Назарий жиҳатдан бу МТМнинг барча ходимлари зиммасига юклатилар эди. Ҳозир бу ҳамширанинг мажбурияти бўлиб, тарбиячи эса фақат боланинг аҳволи ҳақида ўз вақтида хабардор қилади. Тегишинча, ҳар бир гуруҳда аптечка бўлиши кераклиги ҳақидаги нормалар чиқариб ташланди.\nТунги гуруҳи бўлган МТМнинг навбатчиси ёки тунги тарбиячиси ҳар куни соат 19:00 дан 20:00 гача бўлган вақт оралиғида ёнғин хавфсизлиги идораларига МТМда мавжуд болалар ва ходимлар сони ҳақида маълумот бериши мажбурияти жорий этилди.\nЭски Низомдаги бино, ҳудуд ва ёнғин хавфсизлигига доир кўпгина техник талаблар эса янги ҳужжатдан чиқариб ташланди (ушбу масалалар бошқа НҲҲлардаги умумий қоидалар билан тартибга солинади). Фақат бир нечта унга хос бўлган талаблар қолдирилди:\nМТМ ҳудудига кириш эшигига қўнғироқ ўрнатиш;\nжавон, илгак, портретлар, шунингдек гул тувакларини жойлаштиришга мўлжалланган махсус мосламаларни девор ёки полга маҳкамлаб қўйиш;\nхавфли ўсимлик ва буюмлардан фойдаланишни тақиқлаш;\nҳар бир қаватда фавқулодда вазиятлар юз берган ҳолларда эвакуация қилиш режасининг жойлаштирилиши;\nтелефон аппаратлари мавжуд бўлган жойларда, шунингдек барча ходимлар кириши ва кўриши мумкин бўлган жойларда ёнғин хавфсизлиги, тез тиббий ёрдам, фавқулодда вазиятлар хизматлари ҳамда ички ишлар органларининг телефон рақамлари мавжуд бўлиши ва ҳ.к.\nҲужжат Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 15.05.2018 йилдан кучга кирди.


Соғлом авлод - юрт таянчи - AmuNews.uz - энг сўнгги янгиликлар\nБадиий гимнастика – нафислик, назокат, нозик ҳаракат, эгилувчанлик, гўзаллик сингари ажойиб, ҳаракатларни ўзида мужассам этадиган спорт тури.\nМен ва синглим Нигора 3 йилдан буён спортнинг бадиий гимнастика тури билан шуғулланамиз ва байрамларда чиқиш қиламиз. Бадиий гимнастика тўгараги Манғит шаҳри, Олмазор маҳалласидаги Иқтисодиёт касб-ҳунар коллежи ёнида жойлашган. У ерда мураббийимиз Нодира опа Йўлдошева бизга гимнастика машғулотларидан сабоқ беради.\n- Қизлар ичида Зебо жуда тиришқоқ, қизиқувчан, ҳар бир машқни ўрганишга қаттиқ бел боғлайди, у барча қизларга ўрнак, фаол ўқувчи, - дейди мураббийимиз Нодира опа.\nТўгарагимизда фаол гимнастикачи қизлар кўп. Масалан Ҳолида Йўлдошева, Зебо Ҳайдарова, Динора Қурбониёзова, Нуржамол Уралбоева, Камола Салаева, Ҳилола Салимовалар шулар жумласидан. Зебо Ҳайдарова 1998 йилда туғилган. У 7 йилдан буён бадиий гимнастика билан шуғулланади, кўплаб мусобақаларга қатнашган ва фахрли ўринлар олган. 1998 йилда туғилган қизлар ўртасида ўтказилган мусобақада фахрли 1-ўринни, Нукус шаҳрида ўтказилган турли мусобақаларда ҳам 1-ўринни эгаллаган. Зебо билан барчамиз фахрланамиз.\nАйни кунларда яқинда Нукус шаҳрида, ўсмир қизлар ўртасида ўтказиладиган мусобақага тайёргарлик кўрилмоқда. Янги бир гимнастикачи қизимиз Ҳолида Йўлдошева эса тўгарагимизнинг энг меҳнаткаш ва сабрли спортчисига айланган. У Нукус шаҳрида 1998 йилда туғилган қизлар ўртасида ўтказилган бадиий гимнастика мусобақалари кубоги соҳибаси.\nАлбатта, бу ютуқлар бекордан-бекорга эмас. Улар ютуқларга эришишдан олдин жуда кўп меҳнат қилишган ва доимо изланиб келишган. Биз уларга жуда ҳам ҳавас қиламиз.\nБиз ёшларга яратиб берилаётган имкониятлардан жуда мамнунмиз ва бунинг учун давлатимиздан миннатдормиз. Спортда эса шу ғамхўрликка яраша катта-катта ютуқларга эришишга интиламиз.\n38-сонли мактаб ўқувчиси.


Отага вафо қилмаган, фарзандларга насиб этмаган юрт бойликлари - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанТарихЮрт бўйнидаги қилич ёки истилоОтага вафо қилмаган, фарзандларга насиб этмаган юрт бойликлари\nБухоронинг сўнгги амири йиққан шунча хазина, бойликлар унинг фарзандларига насиб этганми ёки йўқми деган савол туғилади. Ҳайдарали Узоқов ва Сотимхон Холбоев «Бухоро амирлигининг олтинлари» номли нуфузли мақоласида Бухоро амирлиги хазинасида тўпланган беҳисоб олтин, кумуш ва бошқа қимматбаҳо бойликлар тўғрисида ишончли ҳужжатлар асосида фикр юритадилар. Улар Амир Олимхон ўлими олдидан фарзандлари за қариндош-уруғларнга берган васиятини келтирадилар: «Пешавор банкида сақланаётган долларларга бирорта қўл теккизмайсан, Ўзбекистон мустақил бўлгач, бу пулларни унинг ҳисобига ўтказасанлар. Лондонда сақланаётган жамғармалар асосан авлодлар учун, лекин унинг бир қисми ҳам Ўзбекистонга берилнши мумкин. Бу сенларга боғлиқ». Нақадар узоқни кўзлаб қилинган ибратли васиятнома бу. Саид Олимхоннинг фарзандлари падари бузрукворларининг бу муқаддас васиятномасига содиқ қолганлар. Моддий жиҳатдан қнйналиб яшаганларида ҳам уларнинг бирортаси банкдан ярим чақа ҳам олмай, ота насиҳатини виждон амри, хақиқат кўзгуси, келажакка ишончи, деб билганлар. Бу Шарққа хос қатъият, самимийлик, сабр-тоқат, меқр-оқибат, вафодорлик ва юксак одамийлик намунасидир. Хўш, қинналиб тирикчилик қилган Амир Олимхон фарзандларининг тақдири не кечган?\nГап шундаки, амирнинг кейинги тақдири, оила ва фарзандлари тўғрисида жуда оз маълумотга эгамиз. Унинг ўз қўли билан битилган «Бухоро халқининг фожиаси» номли нуфузли рисоласида ҳам оиласи ва фарзандлари тақдири ҳақида тўлиқ маълумот берилмайди.\nБольшевиклар Бухорода 1920 йил 2 сентябрда содир этган босқинчилик тўнтаришидан кейин амир Бухорои шарифни тарк этиб, Афғон юртига кетишга мажбур бўлади. Қизил империянинг қасоскорлик тажовузи оқибатида Саид Олимхон палапонларидан ажралган бургут мисоли ўз нуридийдаларидан абадий жудо бўлади!\nБухорода ўз ҳокимиятини зўрлик билан ўрнатган большевиклар Саид Олимхоннинг 8—10 яшар ўғиллари Султонхон, Шомурод, Раҳимхонларни назардан қочирмайдилар. Амир фарзандларини Бухорода сақлаш қийин бўлганлигидан, Файзулла Хўжаевнинг маслаҳати билан Бухоро Халқ Шўролар Ҳукумати уларни Бухородан Москвага кўчиради. Шўролар ҳукумати амир фарзандларнки ўз ҳимоясига олиб, уларнинг ўқиши ва тарбияси тўғрисида ғамхўрлик қилади.\n«Босмачи» номи тақилган Ватан ҳимоячиларининг большевикларга қарши шиддатли кураши давом этган йиллари (20—30-йиллар) Бухоро амири Саид Олимхон ҳақида ва унинг фарзандлари, амир хазиналари тўғрисида совет ва чет эл матбуотида хабарлар бериб борилди. Бу ўринда амирнинг тўртинчи ўғли Шомуроднинг ўз отаси Саид Олимхон номнга 30-йилларда йўллаган ва унга катта шуҳрат келтирган бир тарихий мактуби характерлидир. Аввал у Москвадаги рабфакни, кейин ҳарбий муҳандислик академияни тугатади. Иккинчи жаҳон урушида қатнашнб, Совет Иттифоқи генерали унвонига сазовор бўлади. Унинг хатини ўқир эканмиз, шарқ фарзанди ўз қиблагоҳига алам-ҳасратларга тўла бундай мактубни йўлламаслигига амин бўламиз. Нома мазмунидан у тегишли доиралар томонидан тўқилиб, амирзода номидан эълон қилинганлиги шундоққина кўриниб турибди.\nТақдир ўйинига қаранг: ота-бола Россия империясининг генераллари, фақат фарқ шундаки, Амир Саид Олимхонга хамда Абдулаҳадга «оқ» генералликни Николай подшо топширган бўлса, амирнинг уғли Шомуродга «қизил» генерал унвонини И. Сталин берган. Замона зайли билан ота-бола генералларнинг бири «оқ империя»га, иккинчиси «қизил империя»га хизмат қилиб, бутун бор-йўғидан ажралишган. Шомурод Олимовнинг «Известия» газетаси саҳифасида ўз отасига ёзган очиқ мак-убида шундай сатрларни ўқиймиз:\n«Мен сенга биринчи ва сўнгги мактубимни ёзаяпман. Истайманки, ўртамизда ҳеч қачон алоқа тикланмасин. Аммо кейинги юз берган воқеалар мени мажбур этдики, қонга тўлган юрагимдан чиқариб, мана шу сўзларни ёзиб маълум қилмоқдаман. Кирдикорларингнинг бари ҳануз кўз олдимда турибди: сенинг зулмннгдан Регистон қон қусар эди. Зулм-истибдодингдан додга келган халқни маслакдошларинг шафқатсиз талар эди. Сен кеча-кундуз айшу ишрат билан банд бўлиб, ҳарамдан бошинг чиқмас эди. Биз иккимиз—мен — ўғил, сен — ота бўлиб, бир йилда бир марта кўришармидик, ростини айт-чи. Мана ҳозир Москвада таҳсил кўрмоқдаман. Дўстларим, ўртоқларим ҳузурида ўзимни шод сезаман. Мен бераҳимлигингу шафқатсизлигингдан, афсус, кеч огоҳ бўлдим. Ҳозир ўзимни отасиз ҳисоблайман. Ва сенга ҳам маслаҳатим шуки, бундан буён ўғлим бор, деб асло ўйлама. Фарзандим бор деб ўйлашга ҳаққинг йўқ».\n9-10 яшар бола қалбида падари бузрукворига нисбатан бу қадар ҳурматсизлик, синфий нафрат ўти тўлиб-тошганлигига асло ишонгинг келмайди. «Известия» газетаси саҳифалари орқали оламга таралган мазкур мактуб афғон тоғу даштларидан ўтиб, она-Ватанндан узоқда бўлган собиқ ҳукмдор Саид Олимхон қўлига ҳам етиб боради. Севикли фарзандининг нафрат тўла бу даҳшатли мактубини ўқиган отанинг аҳволи не кечганлигини тасаввур қилиш мумкин…\nБироқ амир фарзандларининг кейинги тақдири бизга номаълум. Амирнинг сўнгги канизаги бўлган Ўзбекистон Халқ артисти Марям Ёқубова билан суҳбатларимиздан бирида у Саид Олимхоннинг ўғиллари тўғрисида ҳикоя қилиб берган эди. Ўшанда менга амирнинг ўртанча ўғли Шомуроднинг ҳарбий кийимдаги расмини кўрсатиб: «У ҳарбий муҳандис, генерал, Москвада яшайди, мен билан деярли тенгдош, борди-келдимиз бор, фақат буни сиз ҳеч кимга айтманг, ука»,— деган эди опа эҳтиёткорлик билан.\nЯқин-яқинларгача Бухоро амири Санд Олимхоннинг тўртта ўғли борлигидан хабардор эдик. Бироқ кенинчалик Саид Олимхоннинг саккиз ўғли Туркия мамлакатида яшаётганлиги матбуот хабаридан маълум бўлди. Бухоро ҳукмдорининг фарзандлари: Саид Иброҳим, Саид Раҳимхон, Саид Ходихон, Саид Ибод, Саид Кабир, Саид Мансур, Саид Рауф озод ва ҳур жумҳурият — Ўзбекистон мустақиллигининг икки йиллик тўйи муносабати билан Ўзбекистон Республикасннинг Президенти Ислом Каримов номига табрикнома йўлладилар («Халқ сўзи», 1993 йил 1 сентябрь).\nБухоро амири Саид Олимхон она-Ватанни қўмсаб, соғиниб, қариган чоғида Бухорога қайтиш орзусида Совет ҳукумати бошлиқлари И. Сталин, М. Калининга мурожаат этади. Бироқ, у тошбағир истилочилар рад жавобини беришади. Истиқлолимиз туфайли она-Ватанини кўриш унинг фарзандларнга насиб этди. Улар 1993—1994 йилларда бирин-кетин ота юрти, она диёри мустақил Ўзбекистонга ташриф буюрдилар.\nКейинги эълон қилинган маълумотларга қараганда, Бухоронинг собиқ амири Саид Олимхоннинг бир неча хотини бўлиб, улардан 37 фарзанд — 16 ўғил, 21 қиз бўлган.\nҚардош Тожикистон Республикаси Ленинобод вилояти «Ленинобод ҳақиқати» газетасининг 1993 йил 1 июль сонида журналист Муҳиддин Олимпурнинг «Бухоро сўнгги амирининг аччиқ қисмати» номли мақоласи эълон қилинди. Мақолада ёзилишича, 70-80-йиллар бир неча бор Афғонистонда бўлган Муҳиддин Олимпур Саид Олимхон ҳақида материал тўплаган. Бироқ у Бухоро амири ва унинг фарзандлари ҳақида қониқарли маълумотлар йиға олмаган. Шундан кейин у Америкада бўлиб, Саид Олимхон фарзандлари: қизи—журналист Шукрия Роъл ва ўғли Саидумар Олимийлар билан учрашиб, мулоқотда бўлади. Саид Олимхоннинг кенжа қизи Шукрия Роъл Афғонистонда таваллуд топган. У саккиз ойлик пайтида падари бузруквори оламдан ўтади. Шукрия Кобулдаги олий билимгоҳнинг журналистика бўлимида таълим олган ва журналист сифатида Афғонистонда ва хорижий мамлакатларда хизмат қилган. У араб, форс, тожик, урду ҳамда туркий халқлар тилларини яхши билувчи қалам соҳиби ҳисобланади.\nМухбирнинг ака-сингилларингиз ҳақида гапириб берсангиз, отадан нечтасизлар? — деган саволига Шукрияхоним шундай жавоб қилади:\n— Қадимги одатга кўра отам кўп уйланганлар, иниларимиз ўн бешта бўлса, сингилларимиз йигирма нафар.\nУларнинг исмларини ёддан биласизми?\nШукрияхоним, сиз опа-сингилларингизни, Саидумар, сиз оға-иниларингизни таништирсангиз?\n— Бош устига. Муҳсина, Шукрия, Узри, Хайрия, Муслима, Солиҳа, Назокат, Муборак, Мўъмина, София.\nСаидумар ўғилларни санай бошлади: — Хонадоннинг бош фарзандиман. Уч акам ватанда — Ўзбекистонда қолган, исмим Саидумар, иккинчи номи Саид Омонулло, иккинчи иним Саидмурод (3—4 йил аввал Маккаи Муаззамада вафот этган). Учинчи ўғил Саид Иброҳим (у ҳозир Туркияда яшайди), Саид Абдураҳим, Саид Абдулфаттоҳ, Саид Абдукабир, Азимшоир, Саид Мансур (шоир). Саид Абдулло (Олмонияда яшайди), Саид Абдулҳоди, Саид Абдуғаффор, Саид Ҳожи (Туркияда яшайди, тиш дўхтири), Саид Абдусаттор. Саид Абдурауф, Саид Муҳаммадсаид (Олмонияда яшайди), Саид Ориф.\nСаид Олимхон фарзандлари Шукрия ва Саидумарнинг айтишларича. Саид Олимхон Афғонистонга муҳожир ёки қочоқ сифатида эмас, балки Афғонистон ҳукуматидан кўмак сўраб, қурол-яроғ олгани келган экан. Афғонистон шоҳи Амонуллохон бир неча марта Амир Саид Олимхонга: «Агар сиз келсангиз, албатта ёрдамимни аямайман», — деган экан.\nЛекин, минг афсуски, «қизил империя»нинг босқинчилик сиёсатидан чўчиган Амонуллохон Бухоро амири Саид Олимхонга ёрдам беришга ботина олмайди.\nОна-Ватанни қизил шайтонлардан озод қилиш, ўлкада озодлик ва истиқлол барқ уриши умиди билан яшаган манғит амирларининг сўнгги ҳукмдори амир Саид Олимхон юрагида бир олам орзу-армон билан кетди. Унинг Ватанни озод қилиш, она диёрини мустақил кўриш орзулари бизнинг замонамизда, 1991 йил 1 сентябрда Ўзбекистон мустақил республикага айлангандан кейин амалга ошди.\nИқтидорли ёзувчи А. Ҳасаний «Нидо» («Бухоро ҳақиқати», 1992 йил 3 июнь) номли мақоласнда ёзишича, Саид Олимхоннинг катта ўғли Султонхон 1910 йилда Бухорода таваллуд топган, у инқилобдан кейин, 20-йилларда Москвадаги рабфакда ўқийди ва тугалланмаган олий маълумот олади. Уруш ногирони бўлган Султонхон узоқ вақт Москвадаги кўзи ожизлар уйида ишлайди.\nБироқ амирнинг учинчи ўғли — Раҳимхонга ва унинг умр йўлдошига фожиали тақдир насиб этди. Бухоро ҳукумати ёрдамида Москвадаги рабфакда таълим олган Раҳимхон 1937 йилда ГПУ ходимлари томонидан жосусликда айбланиб, қатл этилади. Раҳимхоннинг хотини эри ҳақидаги машъум хабарни эшнтиб, ўзи ишлаётган совун ишлаб чиқаришининг қайноқ қозонига ўзини ташлаб ҳалок бўлади. Худди Россия подшоси Николай II нинг оиласи большевик террорчилар қўлида ҳалок бўлганидек, Бухоро амирининг фарзандлари ҳам улардан ўлим топади.\nБиз мўғул-татар босқинчиларининг 200 йилдан ортиқ давр ичида рус халқи ва бошқа халқларни эзиб келганлигини тарихдан яхши биламиз. Олтин Ўрда хонлиги русларга ва бошқа халқларга ўтказган зулм ва зўравонликни қаттиқ қоралаб келганмиз. Бироқ инсоф юзасидан фикр-мулоҳаза юритадиган бўлсак, Чингизхон ва унинг фарзандлари ҳукмдорлиги даврида рус халқи ва бошқа халқлар ҳам Олтин Ўрда хонига ўлпон тўлаб, ўз черковларида ибодат қилиб, ўз она тилларида ўқиб, ҳунар ўрганиб келдилар. Руслар мамлакати устидан узоқ давр ҳукмронлик қилиб келган чингизийлар маҳаллий халқ савдо-сотиқ ишларини, эътиқоди ва миллий анъаналарини давом эттириб, ривожлантиришларига монелик қилмаганлар.\nШу нуқтаи назардан келиб чиқиб, Чингизхоннинг Россияга юришини Россия империясининг Туркистонни босиб олишда кўрсатган ваҳшийликлари, халқ мулкини талон-торож қилиши билан қиёслайдиган бўлсак, рус босқини мўғул-татар босқинидан ўн чандон даҳшатли, ваҳшиёна бўлганлигига иймон келтирамиз. Чунки Ўрта Осиё ва Қозоғистон ерларини ҳарбий куч билан босиб олган Россия империяси ўлка халқлари тарихи, маданияти, дини, тили, барча миллий анъаналарини ер билан яксон қилиб, тарих ғилдирагини неча юз йиллар орқага буриб юборди.\nСадриддин Айний «Бухоро жаллодлари», «Бухоро тарихи учун материаллар», «Дохунда», «Етим» ва «Эсдаликлар» каби насрий асарларида Ўрта Осиё, кўпроқ Бухоро тарихи, бу ўлка халқлари ҳаётини ишончли тасвирлаган. Ёзувчи машҳур «Дохунда» романида ўзбек ва тожик халқларининг маърифий ва инқилобий уйғонишини бадиий тимсоллар воситасида тасвирлаб берган.\nБухоронинг суюкли ижодкор фарзанди бўлган Садриддин Айний Бухоронинг манғит амирлиги тарихида феодал амирликнинг сўнгги ҳукмдори Саид Олимхоннинг ижтимоий-сиёсий фаолияти, амирлик ва дарбор аҳлининг яшаш шароити, турмуш тарзидан келажак авлодларга санъаткорларча ҳикоя қилган. Жумладан, «Дохунда» романида Саид Олимхоннинг сўнггн тўрт, беш (1917—1921) йиллик давлатчилик ва жамоатчилик фголиятини, унинг М. Фрунзе бошлиқ босқинчи большевиклар тажовузидан тож-тахтни, она-Ватанни, бой хазинани ташлаб, ноилож қўшни Афғон ўлкасига кетиб жон сақлашининг тафсилотини баён этган. Романда Саид Олимхон, унинг яқинлари, Мирзо Урганжий, амир хазинабони Имонқул, Ҳожи Юсуф Муқимбой, Ҳожи Алимбой ва бошқа ўнлаб тарихий шахслар ёвуз ниятли одамлардан Ватанни, динни, маънавият ва иймонни ҳимоя қилиш йўлида фидойилик кўрсатганликлари тасвирлаб берилган.\nШуни ҳам таъкидлаш жоизки, бошқа хонликларга нисбатан Бухоро амирлиги Россияга кўп ҳамият кўрсатиб келган. Хусусан, унга амир Абдулаҳаднинг моддий ва маънавий ёрдами сезиларли бўлди. Масалан, 1914 йили, биринчи жаҳон уруши даврида Россия иқтисодий тангликка учраб, Бухоро амиридан моддий ёрдам сўраганида ҳам Саид Олимхон рус подшоси Николай II илтимосини ўз вақтида қондириб, Россияга 10 дона тўп, 500 дона бешотар милтиқ, 1500 та чопқир от ва бошқа керакли нарсаларни инъом этган.\nАммо Ўрта Осиё хонликлари, жумладан, Бухоро амирлиги Россия билан қанчалик яхши, юмшоқ муносабатда бўлмасин, аслида империя ҳукмдорларининг нияти бузуқ эди. Мисол учун жаҳон урушидан кейин икки йил ўтгач, чор Россияси Ўрта Осиё ва Қозоғистон ўлкаларидан арзон ишчи кучини жалб қилиш, маҳаллий халқлардан 50 миллион кишини мардикорликка мажбурий олиш ҳаракатларини бошлаб юборди. Бунга қарши халқ қўзғолони кўтарилганида ўша амир тортиқ қилган тўп, бешотар милтиқ ва чопқир тулпорлар ўзимизга қарши ишга солиниб, бегуноҳ халқ вакилларининг қони тўкилди. Яхшиликка ёмонлик дегани шу бўлса керак. Бу русларнинг «Бўрини қанча боқмагин, барибир ўрмонга интилади» деган мақолига жуда мос келади. 1917 йил октябрь тўнтариши, фуқаролар уруши, беш йилликлар давридаги қатағон-қирғинбаротлар қурбонларини тарих, халқ ҳали унутган эмас ва унутмайди ҳам.\nМаълумки, 1868 йили Бухоро билан Россия ўртасида тузилган сулҳга биноан Россия фуқаролари Бухоро амирлигига солиқ тўлашдан озод этилди. Лекин Россия савдогарлари Бухоро бозорларида сотган молларининг икки ярим фоизини Бухоро амирлигига тўлашлари шарт эди. Бироқ кейинчалик Николай II даврида бу шартларга амал қилмай, Россия амалдорлари, ҳарбийлари Бухорода оқ подшонинг Туркистондаги вакили сифатида иш кўра бошладилар. Айни пайтда улар Бухоронинг чет эллар билан ва, айниқса, Ҳиндистон, Хитой, Афғонистон билан бўладиган савдо йўлини кесиб қўйдилар.\nБухоро инқилоби даврида амирни тахтдан қувишда большевиклар томонида бўлган Файзулла Хўжаевнинг яқин дўсти, маърифатпарвар сиймо, давлат ва жамоат арбоби Қори Йўлдош Пўлатов М. Фрунзе аскарларининг Бухорони ишғол қилиш воқеаснни шундай ҳикоя қилган: «Биз, ёш бухороликлар, 1920 йил август ойининг охирларида Бухоро шаҳрига ярим кечада кириб бордик. Қизиғи шундаки, то амир саройига, Аркка борганимизда ҳам одам зоти кўринмади. Билдикки, амир қочиб улгурган. Арк ичидаги хоналарнинг бирида ёниқ чироқ ёнида бир киши ўтирарди. Файзулла Хўжа уни таниди: у амирнинг жияни, амакисининг ўғли эди. У ўзини амир хазинабони деб таништирди. Айтишига қараганда, амир билан кетишга рози бўлмабди: «Мен хазина ва китобларни асрайман», — дебди. Эртаси куни Файзулла мени чақириб, Фрунзе билан амир хазинасини кўриб чиқишимни буюрди. Фрунзе, хазиначи ва мен бирин-кетин 5-6 хонага кириб чиқдик, уларда тахминан 15-20 қопча тилла танга ҳамда катта ҳажмда шаклсиз қуйма тиллалар жойлашган эди. Бошқа хоналар хотинларнинг ёқут ва ноёб тошлар билан безатилган тилла тақинчоқларн, зар тўну камдан-кам учрайдиган қоракўл теридан ишланган кийим-бошлар, шоҳона тож ва қимматбаҳо қиличлар билан лиқ тўла эди. Қиличлар орасидан дастасига бриллиант ва ёқут нақшлангани Фрунзега жуда ёқиб қолди. У қилични уч марта тақиб кўриб, яна жойига қўйди.\nОхирги хона бойлиги фақат китоблардан иборат экан. Фрунзе негадир уйдан тез чиқиб кетди. У бизнинг одамларга ишонмай, хазинани қўриқлаш учун ўз соқчиларини қўйди. Ўша куни кўчадан икки аскарнинг ўлиги топилди. Уларни большевиклар атайлаб ўлдирган эдилар. Бу ўлдириш ҳисоби кечгача 6 кишига етди.\nКуйбишев Бухорога келган кунининг эртаси амир хазиначиси отиб ўлдирилди. Биз ҳайратга тушдик. Бу воқеа Фрунзе билан Куйбишев хазинани айланиб юрганида содир бўлди. Хазиначи ўлдирилгач, хазина калити Фрунзе билан Куйбишев қўлига тегди. Шу куни Файзулла Хўжаев ички ишлар нозирлигига: «2—3 киши Арк атрофини кузатиб юрсин, шу кеча нимадир бўладигандек кўринади», — дейди. Менга эса яқин орадаги мажлисда орден таъсис этиш тўғрисида таклиф киритгин, деб буюрди. Фрунзе Бухорога келган кунидан бошлаб Арк ичида яшаётган эди. Куйбишевга ҳам яшаш учун Арк маъқул бўлди. Биз уларга хизмат учун одам бермоқчи эдик, негадир рад қилишди. Ўзларига содиқ аскарлардан бирини танлаб олишди. Эртаси куни Файзулла Хўжаев ички ишлар нозири билан узоқ вақт суҳбатлашди. Кейин менинг олдимга келиб; «Кеча мен ўйлаган воқеа юз берганга ўхшайди», — деди. У одатига кўра юзма-юз гаплашди. Мен ундан: «Қандай воқеа юз бериши мумкин?», — деб сўрасам: «Кечаси Аркка «черний зона»дан бир неча бўш арава келиб, юк билан чиқиб кетибди.\nХазинани ўмаришганга ўхшайди, — деди. Шу куни биз Фрунзедан орденга ишлатиш учун тилла керак, деб хазинанинг калитини олдик. Кирсак, бир кечада хазинанинг қарийб ҳаммасини гумдон қилишибди. Қаерга, нима учун олиб кетишганини била олмадик». (И. Худоёр. Файзулланинг армони. «Халқ сўзи», 1992 йил 23 май).\nБухоро Халқ Совет Республикасининг маориф, молия нозири вазифасида ишлаган Қори Йўлдош Пўлатов ҳам Бухоро халқ нозирининг тақдирини суриштириб билишга журъат эта олмаган. Борди-ю, сўроқлаб хазина ўғриларнни аниқлаган тақдирда ҳам маҳаллий ҳукумат раҳбарларининг қўлидан ҳеч нарса келмаслиги ўз—ўзидан аён эди. Амир ўрнига Фрунзе, Куйбишевга ўхшаган келгиндилар хўжайинлик қилишаётганди.\nМаълумки, шу воқеалардан 60 йилдан кўпроқ вақт ўтиб, бойлик учун, халқимизнинг бор-йўқ топганини супуриб-сидириб олиб кетиш учун уни очиқчасига масҳаралаб, таҳқирлаш, ҳақоратлаш яна бир бор такрорланди. 80-йилларда «Пахта иши», «Ўзбеклар иши» баҳонасида Марказ, КПСС малайлари, изқувар шайтонлари бўлмиш Гдлян ва Иванов бошчилигидаги террорчи жиноий-қидирув ходимлари олиб борган «қонуний» порахўрлик, мафия дастидан қанчадан-қанча истеъдодли раҳбар кадрларимиз ва пахта илмининг захматкашлари жабр кўрди. Улар меҳнатсевар, меҳмондўст, сахийқалб ўзбек халқини текинхўрлик, алдамчилик, дангасаликда айблаб, бутун жумҳуриятимизни қоралаб, унинг устига мағзава ағдаришди. Бироқ аслида эса, Гдлян ва Ивановларнинг тан олишларича, айб мошда эмас, тошда — пораҳўрликнинг боши Марказга, Кремлга бориб тақаларди. Марказдаги юҳо аждаҳолар нафсини қондириш учун Ўрта Осиё республикалари, жумладан, Ўзбекистон топганини уларга ташиб, марказга муте бўлиб яшаши керак эди. Узоқ йиллар шундай давом этди. Хўш, порахўрлик, ғаламислик ва ўша марказ билан муносабатларимиздаги бошбошдоқликнинг асл илдизи қаердан бошланган ўзи? Яна тарихга мурожаат қилишга тўғри келади. Россия оқ подшо империяси ва қизил имлерия даврида (1852—1991 йил) Туркистонни босиб олган чор ҳарбийлари, чиновниклари бу ердаги хонликлар бойлигини ва меҳнаткаш халқ мулкини талашдан ташқари Ўрта Осиё бойлари, амалдорларига ва меҳнаткаш халққа оғир солиқлар солдилар, улардан катта-катта совға-саломлар, поралар олиб турдилар. Масалан, Николай II тахтга ўтириши муносабати билан 1883 йилда Ўрта Осиёдаги уч хонлик амалдорлари катта совға-саломлар билан Россия подшоси ҳузурида бўлиб қайтган эдилар\nРус ёзувчиси В. Н. Гоголь ўз асарларида, жумладан, «Ревизор» номли асарида порахўрлик Россияда кенг авж олганлигини тарихий типик шахслар тимсоли орқали тасвирлаб берган.\nБир гал хорижда машҳур рус тарихчиси ва олими Карамзиндан:\n— Россияда аҳвол қалай?, — деб сўраганда, у қисқа қилиб:\n— Россияни ўғирламоқдалар («воруют»), — деб жавоб берган экан. Ҳозирда эса фақат Россиядагина эмас, бутун собиқ СССР ҳудудида жиноятчилик, безорилик ва ўғрилик, мафия Карамзин замонасидан бир неча юз баравар ошганлиги оддий ҳақиқат булиб қолди. Ажабланарли жойи шундаки, биз ёмонлаб келган Бухоро амирлиги ҳудудида яшаган 3 миллиондан зиёд аҳолидан фақат ўн, ўн беш киши ўғриликда айбланиб, зиндонга ташланарди. Ўғри, муттаҳам камлиги, дёярли йўқлигидан инқилобга қадар Ўрта Осиё ва Қозоғистонда қулф ишлатилмас эди. Ёзувчи Абдулла Қаҳҳор ёзганидек, рус босқини бизга қулф билан ароқни олиб келди. Оқибатда ўғрилик авжига чиқди, динимиз, урф-одатларимиз ва барча қадриятларимиз поймол қилинди. Шундай экан, Россиядаги баъзи сиёсий доиралар «аввал ўзингга боқ, сўнг ноғора қоқ» қабилида иш тутиш ўрнига бошқа республикалар халқларини ҳамон айбсиз айблаб келмоқдалар. Зўравонлик, адолатсизлик ҳукм сурган мустабид тузум фақат туркистонликларнигина эмас, балки бутун Россия ўлкасини ҳам иқтисодий, сиёсий ҳалокат ёқасига олиб келиб қўйди.\nОктябрь тунтаришидан кейин, 20—50-йиллардаги сталинча қирғинбарот даврида Ўрта Осиё ва Қозоғистон республикаларида ҳам минг-минглаб бегуноҳ одамлар қурбон бўлди.\nХуллас, XIX асрнинг иккинчи ярмида ҳарбий куч билан босиб олингандан кейин Ўрта Осиё ва Қозоғистон, яъни Туркистон Россиянинг 150 йиллик мустамлака юртига айланиб қолди. «Оқ империя» (1721 — 1917) ва В. И. Ленин бошлиқ «қизил империя» (1917—1991) ўз мустамлакаси меҳнаткашларини ҳар жиҳатдан эзиб, халқнинг моддий за маънавий бойлигини марказга ташишдан толмади. Шуни ҳам алоҳида таъкидлаш жоизки, қарийб бир ярим аср давомида чор Россияси ва кейинги 74 йиллик Совет империяси замонида Ўрта Осиё ва Қозоғистон ўлкасида бегуноҳ қурбон бўлганлар тақдири ва Россияга ташиб кетилган беҳисоб Хазина бойликларининг ҳисоб-китоби масаласи ҳамон очиқ қолмоқда. Бу масалани ҳал этиш, чамаси, ҳушёр, довюрак, идрокли, ақли расо, истеъдодли ёшларимиз – келажак авлодлар зиммасига тушади. Улар эски тутқунлик замонларига қайтишга ҳам ҳеч қачон йўл қўймасликларига иймонимиз комил.\n← Аввалги Аввалги Сарой Мулк хоним (Бибихоним)\nКейинги → Кейинги: Истило: уни амалга оширганлар ва аҳли дониш наздида


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Россия ҳарбий космик кучлари Суриядаги “Ислом давлати” террорчилик гуруҳининг ноқонуний нефть объектларини йўқ қилди\t10:22, 01 июнь 2016\tРоссия ҳарбий космик кучлари “Ислом давлати” террорчилик гуруҳининг Суриянинг Эт-Таур шаҳрида жойлашган ноқонуний равишда нефтни қайта ишлаш объектларини йўқ қилди, деб хабар берди “Вести” нашри.\nБу объект террорчилик гуруҳининг маркази ҳисобланмиш Раккадан 40 километр узоқликда жойлашган. Ҳарбий қўмондонлик берган маълумотга кўра, ноқонуний объектни йўқ қилиш учун Су-34 бомбардимончи ҳаво кучидан зарба берилган. Барча ўқ-дорилар нишонга бориб теккан. Ҳужум натижаси объектив назорат орқали қайд этилган. Жорий йил бошидан бери Россия авиацияси Сурияда 200 дан ортиқ ноқонуний нефть ишлаб чиқарувчи объектларни ҳамда Туркияга контрабанда йўли орқали юбориладиган икки мингдан ортиқ хом ашё воситаларини йўқ қилган.


Видеолавҳада "Ласетти" босиб кетган қиз - 22 ёшли Машҳура Х. тирик қолган ва 16- шаҳар шифохонасига ётқизилган.\nТОШКЕНТ, 8 окт – Sputnik. Тошкент шаҳар ИИББ бироз олдин ижтимоий тармоқларда тарқалган, "Ласетти" автомобили иштирокидаги мудҳиш ЙТҲга изоҳ берди.\nИИББ хабарида айтилишига кўра, видеолавҳада "Ласетти" автомобили остида қолган 22 ёшли Машҳура Х., исмли фуқаро тирик қолган ва 16- шаҳар шифохонасига ётқизилган. Отабек А. исмли 22 ёшли “Ласетти” ҳайдовчиси ҳибсга олинган. Айни дамда воқеа содир бўлган жойда тезкор-тергов гуруҳи ишлмоқда.\nБироз олдин ижтимоий тармоқларда, йўл четидан кетаётган қизни “Ласетти” автомобили босиб кетгани ҳақидаги видеоролик кенг тарқалган эди.\nТОШКЕНТ, 26 сен - Sputnik. Наманганда автоҳалокат оқибатида 6 ёшли қизалоқ вафот этди. Бу ҳақда Наманган вилояти ИИБ Ахборот хизмати хабар бермоқда.\nХабарда айтилишича, ҳодиса 24 сентябрь куни кундузи рўй берган.\n"Косонсой-Наманган" йўлининг 1 километрида "Нексия" русумли автомашинани бошқариб кетаётган ҳайдовчи ҳаракат хавфсизлигини таъминлай олмай, йўлни кесиб ўтаётган пиёда 6 ёшли қизалоқни уриб юборган.\nНатижада, пиёда Д.Ахмадалиева тан жароҳати олиб, шифохонада вафот этган.\nУшбу ҳолат бўйича туман ИИБ ҳузуридги ТБ томонидан Жиноят кодексининг 266-моддаси 2-қисми (Одам ўлишига сабаб бўлган транспорт воситалари ҳаракати ёки улардан фойдаланиш хавфсизлиги қоидаларини бузиш) билан жиноят иши қўзғатилган.\nМазкур модда ҳайдовчининг муайян ҳуқуқдан маҳрум қилиниб, етти йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланишини кўзда тутади.


ИнтерФУТБОЛ :: «Даллоллик»нинг футболга таъсири\n«Даллоллик»нинг футболга таъсири\n«Милан» билан шартномани узайтиришни хоҳламаган Жанлуижи Доннарумма можароси «қизил-қоралар» учун жиддий оқибатларни келтириб чиқариши мумкин. Ахир 18 ёшли дарвозабоннинг ортида Златан Ибрагимович, Поль Погба, Марио Балотелли ҳамда Ромелу Лукакуга агентлик қилаётган обрўли Мино Райола турибди.\nРайоланинг таъкидлашича, дастлаб унинг мижозига шартнома муддати якунлангунга қадар ўйин амалиётисиз қолдириш билан таҳдид қилишган, сўнгра жисмоний зиён етказишларини айтишган. «Номақбул ишларга қўл ураётган спорт директори Мирабели билан ҳамкорлик қилишни хоҳламайман», - деди агент.\nАйни пайт Райоланинг мижозлари орасида «Милан»нинг бошқа футболчилари ҳам бор. Франциянинг L~Equipe нашри маълумотларига таянсак, ушбу рўйхатда Италия термаси вакиллари Жакомо Бонавентура ҳамда Иньяцио Абате, шунингдек, 19 ёшли келажаги порлоқ ҳужумчи Козимо Ла Феррара, 17 ёшли ҳимоячи Маттео Габбия бор. Қолаверса, ўтган мавсум мос равишда «Алавес» ва «Зволле»га ижарага берилган 23 ёшли бразилиялик марказий ҳимоячи Родригу Эли ҳамда 19 ёшли марокашлик футболчи Ҳошим Мастурни ҳам унутмаслик даркор. Италия матбуоти агентнинг бир оғиз сўзи билан юқорида номи тилга олинган футболчилар «Милан»ни тарк этиши мумкинлигини тахмин қилмоқда. Агар вазият шундай якунланса, футбол олами агентларнинг миллионлар ўйинида тутган ўрин нақадар юксак эканига яна бир бор амин бўлади.\n«Зволле»ни ФК «Райола» деб аташганига нима дейсиз? Чунки ўтган мавсум италиялик агентнинг Голландия фуқаролигига эга олти нафар мижози ушбу клуб шарафини ҳимоя қилишганди. «ПСЖ» эътиборига тушган Мастур ва Онгенда сингари ҳужумчилар учун «Зволле» ўйин амалиёти ва тажриба тўплаш имконини тақдим этди.\nГолландлар ҳам мамнун. «Райолага раҳмат. Унинг ёрдами билан сотиб олишга қурбимиз етмайдиган футболчилар жамоамизда тўп суришмоқда», - деди январда «Зволле»нинг ўша пайтдаги бош мураббийи Рон Янс.\nИталия «В» сериясида қатнашувчи «Новара» клуби ҳақида ҳам айни шу фикрни билдириш мумкин. Райола бу жамоага тўрт мижозини жойлаштирган. Худди шундай квартет (Ибрагимович, Погба, Мхитарян, Ромеро) «Манчестер Юнайтед»да, яна уч нафари «ПСЖ»да (Максвелл, Матюиди ҳамда 18 ёшли Жоржен) тўп суришди.\nСевимли клубларига эга суперагентлардан яна бири - Жорже Мендеш. Аммо унинг фаолиятида ўз юртига боғлиқлик сезилиб туради. Мендеш «Бенфика», «Брага» ҳамда «Порту» билан кенг кўламли ишларни амалга оширган. Хусусан, ўтган мавсум «Бенфика»да унинг нақ етти нафар мижози ўйнади: Эдерсон, Нелсон Семеду, Филиппе Аугусту, Пиззи, Гуга Родригеш, Диого Гонсалвеш ва Рубен Диаш.\nАввалроқ Жорже Мендеш «Монако»да ўз отрядига эга чиққанди (Рикарду Карвалью, Хамес Родригес, Кавалейру, Элдер Кошта, Фалькао). Ўтган мавсум Бернарду Силва бор эди. Икки футболчи (Гарай ва Мангала) «Валенсия»да тўп суришди.\nХудди Минода бўлганидек, Жорженинг ҳам номига муносиб клуб бор - «Вулверхэмптон». Хитойнинг Fosun International компанияси томонидан сотиб олинган жамоага Мендеш билан «Валенсия» ва «Порту»да ҳамкорлик қилишга улгурган Нуну устозлик қилмоқда. Таркиб эса Кавалейру ҳамда Элдер Кошта ҳисобига тўлдирилди.\nМарко Ройс ва Тони Кросснинг ишлари билан шуғулланувчи яна бир машҳур агент Фолькер Струтнинг Германия жамоаларида мижозлари бисёр. Айниқса, «Кёльн»да бундай футболчилар тўққиз нафарни ташкил этади: Рауш, Хорн, Леманн, Риссе, Хайнц, Хартель, Йоич, Озжан, Клюнтер.\nФранцияда эса Давид Вендителлининг Score Agencies компанияси асосий эътиборни азалий рақобатчилар «Лион» ва «Сент-Этьен»га қаратган. Лионликлар сафида тўққиз мижози тўп сураётган бўлса (улар орасида Ляказетт ҳам бор), «Этьен»да бундай футболчилар сони беш нафарни ташкил этади (жамоа сардори Перрен ҳам улардан бири). Вендителлининг мижозлари рўйхатида асосан ёш ўйинчилар қайд этилган, аммо ким билади дейсиз, балки келажакда айнан шу футболчиларнинг номи энг юқори ўринларда қайд этилар?!


Конституция қабул қилинганлигининг 26 йиллигига бағишланган тантанали тадбирдаги ТАБРИК СЎЗИ | Payshanba.uz\nКонституция қабул қилинганлигининг 26 йиллигига бағишланган тантанали тадбирдаги ТАБРИК СЎЗИ\nКаттақўрғон туман ҳокими Бахрамов Аъзамхон Усмановичнинг Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг 26 йиллигига бағишланган тантанали тадбирдаги\nҲурматли бугунги тадбир иштирокчилари!\nАввало, Сизларни улуғ айём – мамлакатимиз Конституцияси қабул қилинганининг 26 йиллик байрами билан самимий муборакбод этишга рухсат бергайсизлар.\nКонституциямиз, мана, йигирма олти йилдирки, юртимизда озод ва обод Ватан, эркин ва фаровон ҳаёт барпо этишнинг ҳуқуқий пойдевори бўлиб хизмат қилиб келмоқда. Айни пайтда биз асосий қонунимиз талабларини тўлиқ амалга ошириш борасида ҳали олдимизда улкан вазифалар турганини яхши тушунамиз. Яъни, халқимиз ҳаёт даражаси ва сифатини янада яхшилаш, инсон ҳуқуқ ва манфаатларини амалда таъминлаш бўйича ҳали кўп иш қилишимиз керак.\nКонституциямиз – асосий қонунимиз қабул қилиниши билан биз Ўзбекистон келажагини, тараққиёт йўлида дадил илдамлаётган давлатимизнинг чуқур мазмуни, маъно ва моҳиятини, сиёсий-ҳуқуқий, ижтимоий, иқтисодий, гуманитар ва маънавий тараққиётнинг, юртимиз қиёфасини, унинг халқаро ҳамжамиятдаги ўрни ва нуфузини тубдан ўзгартириб юборган мамлакатимизни ислоҳ этиш ва модернизация қилишнинг пировард мақсадларини аниқ-равшан белгилаб бермоқда. Ўтган даврда ижро этувчи ҳокимиятни демократлаштириш ишлари ҳам изчил олиб борилди. Ҳукуматнинг вазифа ва ваколатлар доираси кенгайтирилиб, парламент олдида ҳисоб бериш даражаси ва масъулияти кучайтирилди. Бу Конституциянинг 7-моддасида мустаҳкамланган "Халқ давлат ҳокимиятининг бирдан-бир манбаидир" деган улуғвор ғоянинг амалий ифодаси, десак, ҳар томонлама тўғри бўлади.\nШу билан бирга, ҳар ким эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига эга экани, тўғрисидаги конституциявий нормаларни амалда таъминлаш бўйича зарур чоралар кўрилди. Албатта, бу қоидани ҳаётга тўлиқ татбиқ этиш, биринчи навбатда, судларнинг чинакам мустақиллиги, уларнинг адолатли фаолият юритиши билан чамбарчас боғлиқ.\nҲақиқатдан ҳам бугун мустақил юртимизда, шу жумладан, туманимизда олиб борилаётган кенг кўламли ижтимоий-иқтисодий ислоҳотлар, ижобий ўзгариш ва янгиланишлар, ободонлаштириш ишлари бош Қомусимиз бераётган улкан имкониятлар асосида амалга оширилмоқда.\nЖумладан, қурувчиларимиз байрам арафасида 22.2 млрд сўмлик давлат бюджети маблағлари ҳисобидан 16 та ижтимоий объектлар яъни, 3 та соғлиқни сақлаш соҳасида, 7 та умумтаълим мактабларида, 5 та мактабгача таълим муассасаларида капитал реконструкция ва мукаммал таъмирлаш ишлари олиб борилиб, навбат билан фойдаланишга топширилмоқда.\nШунингдек, туманда 2018 йилда “Обод қишлоқ” дастури бўйича “Каттаминг” ва “Қоракўлча” қишлоқларида жами 11 млрд 940 млн сўмлик\n7 та ижтимоий соҳа (3 та умумтаълим мактаби, 2 та мактабгача таълим муассасаси ва 2 та тиббиёт) объектларида янгидан қурилиш ва капитал реконструкция ишлари якунланмоқда.\nАлоҳида эътироф этиш керакки, 2017 йилда йўл қурилиш учун қарийб 3 млрд сўмлик иш олиб борилган бўлса, жорий йилда 29 млрд 500 млн сўмлик йўл қурилиши ишларини амалга оширишни режалаштирилган бўлиб, ҳозирги кунда 25 млрд 300 млн сўмлик йўл қурилиши ишлари бажарилди ва ушбу хайрли ишлар давом эттирилмоқда. Йўл қурилишига ажратилган маблағлар доирасида бугунги кунга қадар 45 км йўллар асфальт қилинди.\nТуман аҳолиси, хусусан, ўз яшаш шароитларини яхшилашга муҳтож оилалар учун 2018 йилда 8 та икки қаватли 128 хонадонли ва 122 та 2 сотихли 3 хонали арзон уй-жойлар эгаларига топширилмоқда. Бу эса 2017 йилга нисбатан 3,2 баравар кўпдир.\nШунингдек, аҳолини маданий ҳордиқ олиши учун шароитларни яхшилаш мақсадида туман марказий истироҳат боғи капитал таъмирланиб, 2 та нурли мусиқий фаввора ҳамда туман марказида 0.7 га ер майдонида янги боғ ташкил этилди.\nТуманда давом этаётган қурилишлар учун асосий хомашё ҳисобланган пишиқ ғишт туманимиздаги маҳаллий корхоналарда ишлаб чиқарилмоқда. Жорий йилнинг ўтган даври мобайнида туманимиз ҳудудида кўмирда ишлайдиган, тежамкор 15 та ғишт заводлари қурилмоқда. Ушбу заводларнинг аксарият қисми маҳсулот ишлаб чиқаришни бошлаб юборди.\nТуманда саноатни ривожлантириш мақсадида юқори кучланишли Оқдарё ним станциясидаги 6300 кВт.ли трансформатор ўрнига 16000 кВт. ли трансформатор фойдаланишга топширилиши жорий йилнинг 20 декабрига режалаштирилган бўлиб, унинг ишга туширилиши натижасида келгусида туманда йирик саноат корхоналари барпо этилишига замин яратилади.\nБарчамизга яхши маълум, мамлакатимизда ҳар бир йилга алоҳида ном берилиб, шу асосда давлат дастури қабул қилинади.\nЎтиб бораётган 2018 йилга “Фаол тадбиркорлик, инновацион ғоялар ва технологияларни қўллаб-қувватлаш йили ” деб ном берилиб, шу асосда қабул қилинган давлат дастури доирасида туманимизда ҳам бир қатор ишлар амалга оширилди ва амалга оширилмоқда.\nХусусан, “HENGYUAN CEMENT” ҚК жорий йилда Каттақўрғон туманида рўйхатдан ўтиб ўз фаолиятини бошлади. Корхона Хитойнинг нуфузли йирик цемент ишлаб чиқариш компанияси ҳамда цемент заводи қурилишида катта тажрибага эга GANSU HENGYA CEMENT Co., LTD ва Ўзбекистон томонидан “Zamon injiniring” МЧЖ иштирокида ташкил этилган.\nХитой инвестицияси иштирокида “HENGYUAN CEMENT” ҚК тўғридан-тўғри инвестиция ҳажми 420 млн АҚШ долларини ташкил қилувчи йиллик қуввати 2.4 млн тонна бўлган цемент заводи қурилиши бошланди. Завод қурилишининг биринчи босқичи 2018-2020 йилларда амалга оширилади ва бу босқичда 220 млн АҚШ доллари миқдорида тўғридан-тўғри инвестиция ҳисобига йиллик қуввати 1.2 млн тонна бўлган дастлабки блок 2020 йилнинг сентябрь ойида ишга туширилади. Иккинчи босқич 2020-2022 йилларда амалга оширилиши режалаштирилган бўлиб, 200 млн АҚШ долларлик тўғридан-тўғри инвестиция киритиш орқали йиллик қуввати 1.2 млн тоннани ташкил этадиган иккинчи блок ишга туширилади. Ушбу лойиҳа тўлиқ амалга оширилиши натижасида жами 1000 дан зиёд янги ишчи ўринлари ташкил қилинади ва туман экспорт салоҳияти кескин кўтарилади ҳамда туманимиз бюджетига солиқ тушуми сезиларили даражада ортади.\nБундан ташқари “Стоун холдинг груп” МЧЖ шаклидаги Ўзбекистон-АҚШ қўшма корхонаси ташкил этилди. Натижада 1 млн 120 минг долларлик хорижий инвестициялар ўзлаштирилиб мрамор плиталар ишлаб чиқариш ва экспорт қилиш имконияти вужудга келади.\nЛойиҳа қиймати 1.4 млн. АҚШ долларлик Мундиён қишлоғида жойлашган Каттақўрғон туман ижтимоий-иқтисодиёт ва педагогика касб-ҳунар коллежи негизида ташкил этилиши белгиланган тикув-трикотаж фабрикаси келаси ой ўз фаолиятини бошлайди. Натижада 1200 га яқин хотин-қизларимиз муқим иш жойларига эга бўлади.\nХалқаро молия ташкилотлари томонидан туманимиздаги 11 та корхонага жами 3 млн 109 минг долларлик имтиёзли шартлар асосида кредитлар ажратилди. Бунинг натижасида туманимизга 7 та чорвачилик фермер хўжаликлари томонидан четдан 550 бош зотли қорамоллар келтирилди. Ҳамда ҳар бирида камида 200 бош қорамолларни сақлаш қувватига эга замонавий типдаги чорва фермалари ташкил этилди. “Файз Баширбек юксалиш” МЧЖ томонидан 150 минг долларлик қуруқ мевани қайта ишлаш ускунаси олиб келинди. 3 та корхонага 2 млн 280 минг доллар миқдорида кредитлар ажратилиши натижасида Корея ва Хитой давлатининг 6 гектарлик замонавий иссиқхоналари қурилиши бошланган бўлиб келаси йилнинг 1 чорагида ишга туширилади. “Отажон ширинликлари” ХК томонидан бир кунда 10 тонна сутни қайта ишловчи 9 хил турдаги сут маҳсулотларини ишлаб чиқарувчи 200 минг долларлик Хитой давлатнинг замонавий ускунаси келтирилмоқда.\nБугун биз жонажон Ватанимизни ривожланган демократик давлатлар қаторига олиб чиқишдек юксак мақсад йўлида кенг қамровли ислоҳотларни амалга оширмоқдамиз. “Халқ давлат органларига эмас, давлат органлари халққа хизмат қилиши керак” деган принцип барча бўғиндаги раҳбарлар фаолиятида асосий қоидасига айланиб бормоқда.\nМен Каттақўрғон туман ҳокими ва Конституцияга амал қилинишининг кафили сифатида жамиятимизда қонун устуворлигини таъминлашни, ҳар бир фуқаронинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилишни ўзимнинг нафақат вазифам, энг аввало, муқаддас бурчим, деб ҳисоблайман.\nСиз азизларни Конституциямизнинг қутлуғ байрами билан яна бир бор самимий табриклаб, барчангизга сиҳат-саломатлик, оилавий хотиржамлик, фарзандлар, набиралар бахт-у камолини кўришни тилайман.\nТуманимизда истиқомат қилаётган 260 минг нафардан зиёд аҳолимиз, хусусан меҳнат фахрийлари, нуроний отахон-у онахонларнинг дуолари ижобат бўлсин. Юртимиз тинч, осмонимиз мусаффо бўлсин.\nЯнги – 2019 йил бундан-да баракали ва файзли келсин.


Путинни ўлдиришга уринганликда айбланган қозоғистонлик ундан кечирим сўради\n2013 йили суд ҳукми билан Россия президентига суиқасд уюштиришга уринганликда айбланиб¸10 йиллик қамоққа ҳукм этилган Қозоғистон фуқароси Владимир Путиндан кечирим сўради.\nҚамоқдан Россия матбуотига чиқарган хатида Илья Пьянзин президент Путинга ўзини авф этишни сўраб мурожаат қилган.\nМаҳбус ўзининг «ахмоқона жиноят»га ҳозирликка аралашиб қолганидан қаттиқ афсусда эканини билдирган.\nАйтилишича¸ Самара области губернатори ҳузуридаги авф комиссиясига Пьянзиннинг амнистия сўраб қилган расмий мурожаати келиб тушган ва ҳозирда кўриб чиқилмоқда.\n2011 йил Путинга қарши суиқасд уюштириш режасига қўшилган Қозоғистон фуқароси¸ тергов хулосаси бўйича¸ Украина ҳудудида Шимолий Кавказ жангарилари етакчиси Доку Умаров бошчилигидаги гуруҳга аъзо бўлган.


КХШТ кучлари қўзғолончиларни йўқ қилишда қатнашадими? | Qalampir.uz\nКХШТ кучлари қўзғолончиларни йўқ қилишда қатнашадими?\nОлам\t07 Январь 13:29 8674\nҚозоғистонда КХШТ аскарлари жанговар ҳаракатларда қатнашмайди, жангариларни йўқ қилиш билан шуғулланмайди. Бу ҳақда Қозоғистон Президенти Администрацияси раҳбарининг биринчи ўринбосари Даурен Абаев маълум қилди.\nУнинг сўзларига кўра, мамлакатнинг барча ҳудудларида қонунийлик ва тартиб ўрнатилган. Вазият барқарорлашган.\n“Олма-отада барча маъмурий бинолар террорчилардан тозаланди. 6 январь куни Олма-ота шаҳрини тозалаш операциясининг жанговар қисми “Аристан”, “Арлан”, “Беркут” бўлинмалари ва Мудофаа вазирлиги қўшинлари томонидан амалга оширилди. КХШТ аскарлари жанговар ҳаракатларда қатнашмайди, жангариларни йўқ қилиш билан шуғулланмайди”, деган Абаев.\nУнинг сўзларига кўра, кўплаб жангарилар йўқ қилинган ёки ҳибсга олинган. Террорчилар аэропортлар ва бир нечта самолётларни эгаллаб олган, кейинчалик улар мамлакат Мудофаа вазирлиги кучлари томонидан қайтариб олинган. Айни дамда 18 нафар полиция ходими ҳалок бўлгани маълум.\nҚозоғистонда норозилик акциялари янги йилнинг илк кунларидан бошланди. Жанаозен шаҳрида автомобиль эгалари суюлтирилган газ нархи 120 тенгега (қарийб 3 минг сўм) кўтарилганидан норози бўлиб, оммавий митингга чиқди. Тобора оловланган намойишлар ортидан Ҳукумат комиссияси Ақтау шаҳридаги “Ынтымак” майдонида намойишчилар билан учрашган. Учрашув давомида суюлтирилган газ нархини пасайтириш ва Манғистау вилоятида газ нархини литри учун 50 тенге этиб белгилаш тўғрисида қарор қабул қилинган.\nМузокара давомида томонлар барча юзага келаётган муаммоларни конструктив мулоқотнинг асосий оқимида ва амалдаги қонунчилик доирасида ҳал қилишга келишиб олган.\nШунингдек, митинг иштирокчилари жавобгарликка тортилмаслигига ҳам кафолат берилганди. Лекин, 5 январь куни Қозоғистон ҳуқуқ-тартибот идоралари мамлакатнинг бир қанча вилоятларида содир этилган ноқонуний ҳаракатлар чоғида жамоат тартибини бузганлик учун 200 дан ортиқ кишини қўлга олди.\n5 январь куни, шунингдек, Қозоғистоннинг амалдаги Ҳукумати истеъфо берди. Президент Қосим-Жомарт Тўқаев Ҳукумат истеъфосини қабул қилди. Шунингдек, Қозоғистоннинг Биринчи Президенти - Элбоши Нурсултон Назарбоев Қозоғистон Хавфсизлик кенгаши раиси лавозимидан кетди. Унинг ўрнини Президент Тўқаев эгаллади.\nШунингдек, Миллий хавфсизлик қўмитаси раиси Карим Масимов лавозимидан озод этилди. Унинг ўрнини Ермек Сагимбаев эгаллади.\nҚозоғистонда бутун мамлакат бўйлаб 19 январгача фавқулодда ҳолат жорий этилди. Шунингдек, шу кунларда соат 23:00 дан 07:00 гача комендантлик соати амалда бўлади.\nПрезидент Республика давлат қўриқлаш хизмати раҳбари этиб тайинлаш тўғрисидаги фармонни имзолади.\nТўқаев мамлакатдаги норозилик вазиятига Ҳукумат, хусусан, Энергетика вазирлиги, шунингдек, “Казмунайгаз” ва “Казакгаз” компанияларини айблади.\nКоллектив хавфсизлик шартномаси ташкилоти (ОДКБ) мамлакатга чекланган муддатга тинчликпарвар кучларни киритиш тўғрисида қарор қабул қилди.\n15 Май 16:43 38086\n14 Май 09:13 35993\n14 Май 22:33 33611\n13 Май 22:10 28693\n13 Май 21:09 28679


2018 йилнинг биринчи ярмида солиқ тушумлари 24,2 трлн сўмни ташкил этди\nЎзбекистонда 2018 йилнинг биринчи ярмида давлат бюджетига тушган солиқ тушумлари 24,2 триллион сўмни ташкил этди. Бу кўрсаткич ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 143,1 фоизга кўп. Бу ҳақда Давлат солиқ қўмитаси ахборот хизмати хабар берди.\nБунда мамлакатда тадбиркорлик субъектлари сони кўпайгани муҳим рол ўйнаган. Айни пайтда Ўзбекистонда фаолият кўрсатаётган юридик шахслар сони қарийб 430 минг нафарни ташкил этмоқда. Ўтган йилга нисбатан тадбиркорлар сони 30 мингга ошган.\nФаолият кўрсатаётган якка тартибдаги тадбиркорлар сони эса 195 мингдан 230 мингга етди.\nБюджетга тушумлар тармоқлар бўйича таҳлил қилинадиган бўлса, кимё саноати тармоғида тушумлар 209 миллиард сўмни ташкил этди. Бу борада 187,3 фоиз ўсиш кузатилди.\nСавдо корхоналаридан тушумлар 3,3 триллион сўм бўлиб, 170,7 фоиз ўсишга эришилди. Қурилиш соҳаси корхоналаридан тушган тушумлар эса 1 триллион сўмни ташкил этди ва 170,6 фоиз ўсишга эришилди.\nОзиқ-овқат саноати корхоналаридан 833,5 миллиард сўм, умумий овқатланиш корхоналаридан 104,6 миллиард сўм, якка тадбиркорлар, маҳаллий тушумлар, бож ва йиғимлардан 2,9 триллион сўм даромад келди. Шу тариқа қарийб 1,5 баробар ўсиш таъминланди.\nКиритилди: 23:00 11.08.2018. Ўқилди: 353 марта. Фикрлар сони: 0 та.\nПрезидент огоҳлантирилди: унга қарши суиқасд уюштиришм...


Балолар кутмаганда ёпирилди « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nБалолар кутмаганда ёпирилди\n20 August 2017 - 7:00\nУ Котибанинг дарсдан чиқишини кўп пойламади. Ўн дақиқа кечикканда у кетиб қоларди. Қиз босқичдошлари билан суҳбатлашиб, унинг ёнидан ўтаркан, йигит уни бекатгача орқасидан кузатиб борди. Атрофидаги қизлар билан солиштирганда у ҳурлиқо эди. Унинг ол ёноғида сўнаётган қуёш жилвалари ўйнарди. Лаблари устидаги билинар-билинмас хаттини кўз олдига келтирса, улар Баҳромга сархушлик бағишларди. Дугоналаридан ажралган қиз автобус бекатида тўхтади.\n– Салом, Котиба, дарсдан қайтяпсанми? – деди у.\nУни кутмаган қизнинг шоҳиста қошлари чимирилди.\n– Нима қилиб юрипсан, дарсга бормадингми? – дея ажабланди.\nУ одатига хилоф бир ўктамлик билан қизга:\n– Сени кўргим келди! – деди.\nУндан бунақа гап эшитмаган қиз бироз довдиради.\n– Бор, дарсга кечикасан!\n– Сени кўргим келди. Нимага тушунмайсан?\nУнинг шашти баланд эди. Қиз ҳаяжондан киприкларини пирпиратди.\n– Автобус келди, кетаман! – дея олди холос.\nБаҳром унинг ортидан автобусга чиқди. Манзилга етгунча улар сўзлашмадилар.\n– Тинчликми, мендан хафа эмасмисан? – дея сўради Баҳром.\n– Йўқ, нима учун хафа бўлишим керак? – дея жавоб қайтарди ерга боққанча қиз.\nУнинг овозида титроқ сезган Баҳром ўзида ўктамлик туйди.\n– Ундай бўлса, секинроқ юр. Сен билан суҳбатлашгим келяпти. Ўша хонангга борасан-да! – деди.\nКинога зўрға таклиф этадиган тортинчоқ бир йигитчанинг бир кунда ўзгариб қолганидан қиз таажжубда эди.\n– Тез юраётганим йўқ, гапиравер, эшитяпман! – деди у.\nБаҳром ҳақиқатан бир кечада ўн йилларга улғайганди. Қалби Катянинг сандонида тобланиб, қарашлари ўктамлашганди. Пўлатдай пишгач, руҳи кескир қиличдек шайланиб, висол қонинини ичишга чанқоқ эди. Улар ўзгаришни сезаётган бўлсалар ҳам, лабларни лабларга жуфтлаш учун журъат тополмасдилар. Борлиққа ёйилган тун пардаси ортидан уларга минглаб кўзлар қараб тургандек эди. Йигитнинг пала-партиш сўзларини ерга боқиб тинглаётган қиз, иш охири нима билан тугашини билолмай ҳайрон эди. У энди ўзини чиндан севадиган бир кимсанинг ёруғ дунёда борлигига ишонарди. Шу учун ҳам Баҳромнинг жонсараклиги – гулдан-гулга қўниб-учган боларидай кўзларига жозибали кўринганди. У бирор марта бўса бермаган лабларини яшириқча тишлаб, намларкан, эҳтирослардан юраги қовжирарди. Бариси қизариб кетаётган ёноқларидан билиниб турарди. Унинг қадамлари тезлашаётганидан безовта Баҳром, бўса ололмасам шарманда бўламан, деган хаёлда, унга яқинлаша бошлади. У ўттиз-қирқ қадам наридаги улкан дарахтни мўлжалга олгач, “дарахга етмасдан ўпаман”, дея ўзига сўз берди. Аммо бир неча марта мўлжалга олинган дарахтлар ортда қолди. Турар жойига яқинлашган қиз, хайирлашиш учун қўл чўзганда, йигит уни бағрига тортди. Юлқинган қиз, сумкасини юзларига босганча, югуриб эшикдан кириб кетди. Бир нимага лаблари текканини эслаган Баҳром, ортига қайтаркан, йўл бўйи ўйлаб, нима бўлганини тушунмади…\nУ ярим тунгача ухлай олмади. Нималар рўй бераётганига фаҳми етмай, боши қотти. Котиба билан ораларида кечган нарсани, нима деб аташликни билмасди. Мулоқотлари номсиз ва вужудсиз эди. У хижолат ичида қолди, неча йиллик орзуси инқирозга учраганди. У изтиробда, қаттиқ азобда эди, ҳар сафар надомат туйганида, нафасидан ўт чиқарди.\nКўзлари очилганда, у хонада ёлғиз ўзи эди. Ҳамхоналари дарсга кетган эдилар. Пардадан сизаётган қуёш нурлари деворда ўйнарди. У боши остидан дафтарни олгач, юрагида шеър ёзиш иштиёқи туғилди. Қўлига қалам олди. Оппоқ вараққа катта ҳарфларда, “Бўса”, дея сарлавҳа қўйди. Ақлига қулоқ тутса, адашишини ҳис этиб, калби измига кирди, хаёлига келганини ўйламасдан қоғозга туширди. Ёзганларини ўқиди. Аламли ҳисларга тескари ёзилган шеър худбинлик кайфиятини ифодаламасди. У тўғри ўқияпманми, дея қайта бошқадан ёзганига кўз югуртирди.\nБир сўз дедим, оташдай бир сўз,\nҒунча бўлиб лаблар қизарди.\nГўё қуёш чиқиб фалакдан –\nЁноқлардан нурлар сизарди.\nКулиб боқди осмондаги ой,\nМаъюсликни қилгандай ханда.\nЮлдузларда ўзгача чирой,\nШаҳло кўзлар мафтун этганда.\nЖунжиктирар кузнинг шамоли,\nБанддан барглар узилиб тушар.\nҲаприқаман, ҳаприқади у,\nСийнасидан каптарлар учар.\nЎн саккиз йил йўл юрдик ёниб,\nОрамизда бир бўсалик жой.\nЛаблар лабга етмайди, ҳайҳот,\nЕтмагандай қуёшга ҳеч ой.\nЕрдан қалин бир тангалик жой,\nЙилларга тенг бўлса бир бўса.\nНаҳот, васл боғида ҳижрон –\nДарди ила ошиқлар ўлса…\nШеърни ўқигач, у Катянинг кўзларида мурдага айланишни хоҳламаётган орзусини кўрди. Томоғидан бир кўринмас қўл “хиппа” бўғиб, кўзларидан аччиқ ёш сизди. Қоғоз бетидаги сўзлар Котибанинг шоҳиста қошларидай товланарди. Аммо овоз бегона эди. Унга аталган шеър ўзгага тегишли эди. Ўтган тундаги висол васлати каби шеър ҳам унсиз фарёд домига нақшланганди. Сохта фидокорликка мойиллик бермаган юрак унинг бўғзига келиб, шеър таъсирига тушган кўнгил Катяни тусади. “Борсам, нима бўпти”, деган савол сўзидан қайтганнинг ўзини оқлашига ўхшаш, важ-карсон эди. Қолаверса, қувватини сарфлаган йигитнинг белига куч қайтганди. Илиги тўлиб, кўзларига қон тўлганди, байтални кўрган қозиқдаги айғирдай урниқишни бошлаган шаҳват ўти кўзини кўр, қулоғини кар этганди. Кўзлар Катядан бошқани кўрмасди, қулоқлар ундан бошқасини эшитмасди…\nУ кийиниб, дарров хонадан чиқди. Такси кира қилди. Пушкин майдонига етиб келганида соат ўн учдан ўтаётганди. У шошарди, вақт имилларди, бетоқатлик учрашувнинг чўзилишига хизмат қиларди. Икки соат у учун икки йилга тенг бўлди. Катя дарсдан чиқиб келади, деган ўй унинг миясига қўрғошиндай ўрнашганди. Катта бир дарахтга суяниб, уч юз қадам наридаги кўприк остидан ўтган пиёдалар йўлагига тикилиб ўтирарди.\n– Баҳром, салом! – деган овоз уни даҳшатга солди.\nУ, орқасида айиқ тургандек, эҳтиёткорлик билан айланди. Катяни кўриши билан илк марта кўришгандаги ҳолатга тушди. Бу қизга ёқиб кетди. Унинг бўйнидан қучиб, лабларига лабларини босди. У ҳам қизнинг лабларидан, қош-кўзларидан ўпди, бўйинларини, сочларини тўйиб-тўйиб ҳидлади. Ишқ сеҳридан оёқларига бош уриб, ўлишга тайёр эди.\nБир оғиз сўз демай, қўлидан ушлаб, уни метрога тортган Катя, бугун кечагидан ҳам юз чандон очилганди.\nМетронинг Ленин майдони бекатидан чиққач, улар Бўзсув қирғоқларини сайр эта бошладилар.\n– “Ўтган кунлар” филмини кўрганмисан? – деб сўради Катя.\n– Ҳа, кўрганман. “Ўтган кунлар”ни кўрмаган ўзбек қанақасига ўзбек бўлади! – деди у. – Нимага сўраяпсан?\n– Менга Кумуш ёқади. Унга ўхшаш келин бўлгим келади. Ўғил туғсам, Отабек, қиз туғсам, Кумушбиби деб исм қўяман.\nКўзлари осмон сингари мовий, қорақайин мевасига ўхшаш қизғиш-қўнғир сочли рус қизидан бу гапни эшитган Баҳром, таққа тўхтаб, унга бир нафас боқиб турди.\n– Эй, Тангри! – деди қўлларини осмонга чўзиб. – Жинни-пинни бўлмасам, гўрга эди!\nБу Катяга ғалати туюлди. Бармоқларини юзига панжара этиб, роса кулди. Баҳромнинг қўлидан рўмолчасини тортиб олиб, кўзёшларини артти.\n– Нимадан ҳайрон бўлаяпсан, жиннивой? – сўради қиз.\n– Сен рус қизисан! – деди Баҳром. – Тузум сизларнинг манфаатларингизни кўзлаб иш кўради. Тўғриси, нима учун мени танлаганингга ақлим етмаяпти. Тағин “Ўтган кунлар” романи ҳақида, маданиятли бир ўзбек оиласида тарбия топган қиз каби меҳр-муҳаббат билан гапиришинг жуда қизиқ!\n– Мен сен ҳали эшитмаган “Кеча ва кундуз”ни ҳам ўқиганман! – деди у. – “Ўтган кунлар”нинг маҳорат билан ёзилганидан, бошқа миллатлар орасида, севиб ўқилишидан шубҳанг борми ҳали?\nҲали ўн етти ёшини тўлдирмаган қизнинг бундай пишиқ савол беришини кутмаган Баҳром:\n– Ёзувчи истеъдодидан ҳам, китобдан ҳам шубҳам йўқ. Абдулла Қодирий романнависликда янги мактаб очган, дейишади! – деди унга. – Бироқ оддий ўқувчи кўз олдига, Абдулла Қодирий деганда, бугунги ўзбек миллати келади. Мен, ўзбек деганда, дунё халқлари кўзи ўнгига Абдулла Қодирийнинг сиймоси келишини истардим.\nАйтганларини эсласа, у ҳанузгача, ҳайрон бўларди. Жавоб замирида шахсга айланган қалбнинг қадр-қиммати бор эди. Аммо ўшанда у бу мақсадда гапирмаганди, шунчаки саволга жавоб қайтарганди.\nКатянинг айтишига кўра, у туғилганда отаси Андижон вилоят КГБсида бўлим бошлиғи, онаси шаҳар шифохонсида шифокор бўлиб ишларкан. Уларнинг Туркистонга келганларига икки йил ҳам тўлмаганди. Олти ойлик чақалоқни қўшни аёлга қолдириб, ишга чиққан она, дам олиш кунларидан ташқари, ишдан бўшаган пайтларидагина қизи билан бирга бўларди. Кўпинча эрта ухлайдиган Катя тўрт-беш кунлаб онасини кўрмасди. Отасини эса, ойлаб кўрмаган дамларини эслайди. Уй юмушларидан тортиб бола парваришигача бўлган жараёнларни амалга оширадиган қўшни аёл оқила тарбиячи ҳам эди. Буни илғаган Катяни ота-онаси қизларини унинг тарбиясига топширадилар. Боғчадан шу тузукроқ кўринади. У пайтларда оқсоч ёллаш Совет ғояларига зид келарди. Шунинг учун барча ишлар енг ичида битирилади. Оқсоч аёл адабиёт ва санъатни жони-дилидан севган бир диндорнинг бошланғич таълим-тарбияни яхши эгаллаган қизи эди. Отаси мустақил фикрга эга зиёлилар қатоғонга учраган ўттизинчи йилларда, Чўлпон билан қамалгач, дом-дараксиз кетганди. Оиласи тақдиридан хавфсираган диндорнинг хотини, қариндошларига эргашиб, икки боласи билан олис Русияга қочиб кетади. Ва ўша ёқларда олтмишинчи йилларгача қолади. У замонларда ўзбеклар учун Туркистондан кўра Русия хавфсиз минтақа эди. Оиласи Андижонга қайтганда ёши қирқни қоралаган аёл ҳали турмушга чиқмаганди. У рус тилида ўзбек тилидаги сингари бурро ва чиройли гапирарди. Коммунистлар тили билан айтганда, у октябр инқилоби шарофати билан озодликка эришиб, коммунизм ғояларидан нур эмган замонавий ўзбек аёли эди. Меҳнат дафтарчасида йигирма йилдан ортиқ Русиядаги завод-фабрикаларда ишлагани қайд этилганди. Шунинг учун уни жиддий суриштирувларсиз, КГБ идорасига фаррошликка қабул этадилар ва бир хонали уй берадилар. Ёшлигида кўп сарсон-саргардонликларни бошидан кечирган аёл, бир неча йил ишлагач, касалланиб, ногиронлик нафақасига чиқарилади. Москвадан ишга келган ёш оила, КГБ идорасидан қўшни аёл ҳақида яхши маълумот олгач, улар орасида қўшничилик алоқалари мустаҳкамлана боради. Ёш оила аввалида қўшни аёлга уй калитини ташлаб кетади. Кейин уйни йиғиштириб, кир-чирларни ювишни илтимос этади. Русияда яшаган пайтларида оврупоча таомларни тайёрлашни ўзлаштирган аёл ёш қўшнилар учун турли таомлар пиширади. Бу кабилар маҳаллий миллат вакиллари учун ифтихор эди. Байрамларда, туғилган кунларда мазали таомлардан тановул этган меҳмонлар ўзбек аёлига тасаннолар айтадилар. Ўзаро ишонч ва меҳр-муҳаббат ришталари кун-кундан мустаҳкамланиб бораверади. Ёлғиз, устига-устак ёши бир жойга бориб қолган аёл Катяга қаттиқ меҳр қўяди. У “Ўтган кунлар”ни ва Чўлпонни ёд биларди. Дарди ичида эди. Унинг Катя тимсолида иккинчи умри бошланади. У қизалоққа ўзбекчалаб аллалар айтади, эртаклар сўйлаб, қўшиқлар куйлайди. Опичлаб, қариндошлариникига олиб боради.\nУ дамларни соғинишини айтадиган Катянинг яна бир кичик ҳикояси Баҳромни ҳайратга солганди. Катя рус қизи бўлишига қарамасдан, ўзбекчада “Бер!”, деб тил чиқазган экан. Ғазабланган ота-онаси эртаси куни уни рус боғчасига топширади. Катя икки кун тинмасдан йиғлайди. Оғзига кўкрак олмайди. Ичикади. Ўртанган аёл ҳам чуқур қайғуга ботади. Бошини ёстиқдан кўтаролмай, ётиб қолади. Қизалоғига ичи ачиган она чидолмайди. Уни оқсочга келтириб беради. Ҳамма нарса ўз ўрнига тушади. Орадан йиллар ўтади. Катялар оиласи Тошкентга кўчади. Бир ой ўтиб, у оқсочнинг ўлими ҳақида эшитади. Йиғлайди, бўзлайди, неча кунлар ўзига келолмайди…\nБаҳром, Котибадан узилгач, Катя билан етти ой бирга бўлди. Ундан аёллар билан муомала маданиятини ўзлаштирди. Умумий қадрятлардан ташқари, эркак ва аёлнинг алоҳида-алоҳида вазифалари борлигини англади. Бу вазифаларни аралаштирмаслик муҳимлигини тушунди.\nУ Катя билан илк қовушушганидан кейин, уларникига оёқ босмади. Ҳеч кимга билдирмасдан, ижарадаги уйида учрашиб юрди. Шаҳар кезиб, суҳбатлар қурди, ундан “Ўтган кунлар”ни қайта ўрганди. Умрида номларини эшитмаган Гаспринский, Беҳбудий, Авлоний, Маржоний, Фитрат, Чўлпон сингари қанчадан-қанча алломалар ҳақида билди ва маълумотлар йиғди. Мустақиллик эълон этилгандан сўнг ҳам ундан эшитганларини бировдан эшитмади.\nМаърузани суядиган Озод Шарафиддинов унинг юздан бирини сўйламасди. Бундан мустасно, Бегали Қосимовни ҳеч ким тингламасди, миллат уни танишга тайёр эмасди. Исмоилбек Гаспринскийнинг “Ҳаёт ва мамот масаласи” китобига Бегали Қосимов ёзган сўзбошига Озод Шарафиддиновнинг бутун ижодини сотиб олса арзирди. Унинг Бегали Қосимов тўғрисида “охирги жадид” деб берган таърифи олим ижодининг чўққиси эди. Бироқ унинг қайси маънода айтганини ҳеч ким билмасди. Унинг руҳиятидан келиб чиқиб, биринчи маъно англашилса, Туркистон ўларди, жадидлар изсиз йўқолардилар. Қиёси бўлса, учқундан аланга оларди… Бу Озод Шарафиддиновнинг руҳиятига тескари эди…\nМактаб ўқувчиси бўлган ўн етти яшар қизчанинг ақл-заковатига Баҳром қойил қоларди. Ҳалигачаям унинг ўзини танлаганига ақли етмасди. Жумбоқ қаршисида лол эди, забун эди. Бу ишларни айтса, биров ишонмасди. Устидан куларди, уни мазахларди. Бари тушда кечганди, эси жойида одам тушини сўзламасди…\nБаҳром, Катянинг муҳаббати оловида пишгач, Котиба билан ўртасидаги муносабат хомлигини англади. Ўшандан сўнгра уни йўқлаб бормади. Бу марднинг иши эмаслигини билса-да, кескин йўл тутди. Ўзини ҳам, уни ҳам алдашни хоҳламасди. Унинг кўзлари очилганди, у қайтадан туғилганди. Бошқа бир рангин дунёга кириб қолгач, билиб-туриб, икки қайиқнинг бошини ушласа ғарқ бўларди, умрларга хиёнат бўларди…\nАммо Катяга ҳеч бир қийинчиликларсиз эришганини эслаганда, хаёллари чалкашарди. Суюқоёқ эмасмикан, деб ҳар турли гумонга борарди. Ҳислар асабларини эговларди, рашк руҳини ари бўлиб чақарди. Ундан кечиш ҳақида ўйласа, даҳшатга тушарди, ҳушидан жудо бўлган одам сингари сўзламасдан тутақарди. У Катяни севиб қолганди, усиз дунё зиндон, ҳаёт зимистон эди.\nУ ўша йилнинг 19 майида Қоратутга кўчиб ўтди. Бу Катянинг хавфсизлиги учун эди. Улар турмуш қурмоқчи эдилар. У ижарага олган уйини Катяга сюрприз этмоқчи эди. Шу куни дарсга келаётиб, кираверишда ўзини кутиб турган отасини кўрди. Отасининг рангида ранг қолмаганди. Ҳарбий комиссариятдагилар ўғлини топиб келиши учун унга муҳлат бергандилар. У, ўғли йўлга чиқмаса, Қоракўлга боролмаслигини айтиб, икки оёғини бир этикка тиқиб олди. Баҳром паспорти билан ҳарбий гувоҳномаси Тошкентда ҳисобда туришини, уларга алоқаси йўқлигини тушунтирмоқчи бўлиб, жон фидо этганига парво этмади. Иложи қолмагач, у кўчган жойига қайтиб, зарур буюмларини олди-да, қайтиб келишига ишониб, отаси билан жўнаб кетди. Искандар билан Аъзам унинг кетганидан бехабар қолдилар. Улар кўчган жойини билмасдилар. У ҳеч бирига улгурмади, барчаси бирдан келди, балолар кутмаганда ёпирилди. Катя хусусида у ўйламади ҳам. Қайтмаслигини билмасди. Билганда эди, шунчаки отасига эргашиб кетавермасди.\nКомиссарият бошлиғи ҳужжатларини очиб ҳам кўрмади. Қўлидан ситиб олиб, деразадан ташқарига улоқтирди. Уни Одессага жўнаётган гуруҳга қўшиб, вагонга тиқдилар. У Катянинг фироғида ёниб, икки йил мажбурий хизмат ўтади. Уни ўйламаган, ўйлаб юрагидан йиғламаган кунлари йўқ эди. Ҳарбий хизматдан қайтиб, у институтга борди. Котибиятдаги Дилнура исмли босқичдоши икки йил олдин уни излаб бир рус қизи келганини, дарагини тополмагач, йиғлаб-йиғлаб кетганини айтди. У, Катяникига йўл олди. У уйда бошқа бировлар яшаётганди. Суриштирганлари бекор кетди, қўшнилар ҳеч нарса билмасликларини айтдилар.\nОрзулар, аҳди-паймонлар бесамар кетди. Барчаси поёнига етди. Ойлар, йиллар карвони ўтаверди, ўтаверди. Орадан йигирма беш йил кечди…