Украина полицияси ўтган кеча Киевда маҳсус рейд уюштириб, президент Леонид Кучманинг истеъфосини талаб қилиб, норозилик намойишлари уюштирганлар чодирларини бузиб ташлади ва 20 одамни ҳибсга олди.\nКеча минглаб одамлар Киевда намойишлар уюштирган эдилар. Улардан 1 минг нафари ҳокимият биноси рўпарасида чодирлар ўрнатиб, ўша ерда қолган эди. Бугунги хабарларга кўра, эрта тонгда полиция намойишчиларни ҳайдай бошлаган.\nЮлия Тимошенко раҳбарлигидаги сиёсий блок ҳам кечаги намойишларда қатнашган эди. Тимошенко полиция шафқатсиз ҳаракат қилган, деб фикр билдирар экан, намойишлар давом этажагини айтди. Тимошенко, шунингдек, полиция намойишларда 15 минг одам қатнашган, деб хабар бераётир, аслида бу рақам анча катта, деб таъкидлади.\nНамойишлар интернет-журналист Георгий Гонгадзе ғойиб бўлганига икки йил тўлган куни ўтказилди. 2000 йил ноябр ойида Гонгадзенинг бошсиз танаси топилган, ундан сўнг украиналиклар президент Кучма истефоъсини талаб қилиб, намойишлар уюштира бошлаган эдилар. Кучма эса шу кунга қадар Гонгадзе ўлимига алоқаси борлигини инкор қилиб келмоқда.


Эзгулик дояси — Ishonch Gazetasi\nКечиримлилик ва бағрикенглик халқимизга хос олижаноб фазилат. Унинг миллий қонунчилигимизда ҳам ўз аксини топгани эса янада қувонарли. Қонунчиликдаги мазкур институт билиб-билмай жиноят кўчасига кириб қолган инсонлар тақдирида ўчмас из қолдирмоқда.\nЧунки бундай олижаноблик уларга қилмишга жазонинг муқаррарлигини таъминлаш баробарида келгуси ҳаёти учун муҳим хулосалар чиқаришига ёрдам беради. Буни андижонлик Салима Содиқова тимсолида ҳам кўриш мумкин.\nСалима Содиқова шу йилнинг 7 май куни Тошкент халқаро аэропортининг юкларга мўлжалланган махсус лентасида турган фуқаро Робия Жумаевага тегишли юк сумкасини яширинча олиб чиқиб кетади ва унинг ичидаги қимматбаҳо буюмларни талон-торож қилади. Юк сумкаси йўқолганини билган Р.Жумаева эса бу ҳақда аэропорт маъмуриятига мурожаат қилган.\nАэропорт хавфсизликни таъминлаш бошқармаси ходимларининг тезкор ҳаракатлари натижасида бу жиноят «иссиғи»да фош этилди. Тергов чоғида айбдор жабрланувчига етказилган зарарни тўлиқ қоплади. Қолаверса, Р.Жумаева унга нисбатан даъвоси йўқлигини маълум қилди. Буни инобатга олган суд қонунчилигимизда бағрикенглик намунаси бўлган ярашув институти қоидаларини қўллаб, айбдорни жазодан озод қилди. Салима Содиқова ҳалоллик ва олижанобликнинг қадрини англаб етгани шубҳасиз.\nТошкент шаҳри аэропортларида хавфсизликни таъминлаш бошқармаси катта\nҲукуматнинг газ таъминотига алоқадор айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар…


Жаҳолатга маърифат билан курашмоқ лозим\nМуқаддас ислом дини одоб ахлоқ, меҳр муаббат ва инсонпаварлик дек гузал ғояларни ўз ичига олганлиги cабабли турли замонларда одамлар бу диндан турлича фойдалана бошладилар. Кимдур дунё ва охиратининг манфаати учун фойдаланган бўлса, ислом дини дейилса эшитган одам мумдек эриб қолишини билган ғаразли кишилар ўзининг моддий ё ботил ғоясини амалга ошириш учун ишлатадиган бўлиб қолди. Ушбу ботил ғоя ва ақидаларни сезган улуғ зот ва алломалримиз ўз замоналарида мазкур тоифаларнинг йўлини тўсмоқ учун ўз билим ва маҳоратларини ишга солиб кўп натижаларга эришдилар ва муқаддас ислом динимизни бизгача тоза ва соф етказиб бериш бахтига мушарраф бўлдилар. Шунинг учун биз ҳам бугунги глобал ҳолатини назарда тутмай бефарқ ва лоқайд бўлиб панжа ортидан қараб ўтирадиганлардан бўлсак, келажак авлод ҳаққини поймол қилиб улар олдида жавобгар бўлиб қолишимиз муқаррар бўлади.\nБугун дунёнинг баъзи бир мамлакатларида турли тоифа ва ақидапарастлар ўз ғаразли ғояларини амалга ошириш учун ислом дини ниқоби остида амал қилиб, ўқлари нишонга етмоқ учун ҳадиси шариф ва Қуръони карим оятларини ўз манфаатлари йўлида тафсир қилмоқдалар.\nАввалан билмоқ керакки, Қуръонни гафсир қилиб унга маъно беришга фақат мужтаҳид (тафсир, ҳадис, фиқҳ ва усул илмларни билган киши)ҳақлидирки, бу иш вақтида ўз ифодасин топган. Зеро ҳадисда келганки: «Қуръонни ким ўз фикри билан тафсир қилса жойини жаҳаннамдан таййёрлаб қўйсун». Шунингдек Қуръони каримда шундай оятлар мавжудки, уларнинг маъноларини Парвардигордан бошқа ҳеж ким билмайди деб Қурънда таъкидланган. Шунинг учун бизнинг Ҳанафий мазҳабимиз уламолари шундай оятларнинг маъносини Оллоҳ таолога ҳавола қилиб маъно беришидан ўзларини тиядилар. Бундан ташқари Қуръон ва ҳадисларнинг носих ва мансух(ҳукми бекор қилинган) лари бор бўлиб, муфассир уларни ҳам мукаммал билмоғи лозим бўлади. Мансух оятларга имон келтирилади аммо унга амал қилинмайди.\nЙуқорида таъкидлаб ўтганимиздек бугунги янги фирқалар Қуръни карим ва ҳадисларни кўр-кўрони таъвил қилиб тинж ҳаёт кечириб турган жамиятни ҳалокат гирдобига тортмоқдалар. Худованд таборака ва таоло шундай кимсалардан огоҳ бўлмоғимиз учун қўйидаги оятни Қуръонда келтириб марҳамат қилади: (Оят маъноси) «Бу Китода(Қурънда) маъноси аниқ ва равшан оятлар ва ҳам муташобиҳ(тушиниши қийин бўлган) оятлар ҳам ўрин олгандир. Энди дилларида ҳақ йўлдан оғиш бўлган кимсалар одамларни алдаб фитнага солиш ва ўз ҳавои нафсларига мувофиқ тафсир қилиш учун Унинг муташобиҳ оятларига эргашадилар,- Ҳолбуки, ундай оятларни таъвилини ёлғиз Оллоҳгина билур…..» деб баён қилинган. ( Оли Имрон 7 оят). Мазкур оят хусусида Пайғамбаримз (алайҳиссалом) бундай деганлар: «Бир қавмнинг Қуръон оятлари устида таъвил қилиши, уларнинг хатога йўл тутишига сабаб бўлади ва улар фитнага йўл тутади сўнгра улар Қуръондан муташобиҳ оятларига эргашадилар. Бу ҳол уларни ҳалокатга олиб бораби».(Қатода ривояти). Бошқа бир ҳадисда бундай дейилган: «Агар Қурондан муташобиҳ оятларига эргашганларни кўрсангизлар, улардан узоқлашингиз».(Тафсири Абд).\nМазкур оят ва ҳадиси шарифлардан хулоса чиқориб шуни айтиш мумкинки, бугун дунёда ўз қабиҳ амаллари билан хавф солиб турган фирқалардан бири «ИШИД» ( Ироқ ва Шом Ислом давлати) , «Ҳизбут-таҳрир» ва бошқа гуруҳлар мавжудлигидан барча юртдошларимиз огоҳ бўлмоқлари лозим. Зеро Ҳазрати Али (каррамаллоҳу важҳаҳу) бир минг тўрт юз йил муқаддам уларнинг сифатларини баён қилиб бундай деганлар: «Қачон қора байроқларни кўрсангиз ерни лозим тутинг. (яъни маконингизда туринг уларга ергашманг) Қўлларингиз ва оёқларингизни қимирлатманг.(уларга моддий ва маънавий ёрдам берманг) Сўнг заиф бир қавм зоҳир бўлур. Улар эътиборга сазовор эмаслар. Уларнинг қалблари темирнинг зангига ўхшайди.(одамларга раҳм қилмайдилар, шафқатсиз азоб берадилар) Улар мол-мулк соҳибларидирлар. Аҳдга ҳам, ваъдага ҳам вафо қилмаслар. Ҳаққа чақирурлар, лекин ўзлари ҳақ аҳлидан эмаслар. Исмлари лақабдир. Нисбатлари қишлоқ-шаҳарларигадир. Сочлари аёлларнинг сочларига ўхшаб осилиб туради. Улар охири бориб ўзаро ихтилоф қиладилар…..».\nХулоса сифатида шуни алоҳида таъкидлаш лозимки, жаҳонда кечаётган мураккаб жараёнлар ёшлар тарбиясига янада жиддийроқ эътибор беришни талаб этмоқда. Хусусан ҳар бир ота- она бўйнидаги масъулиятни ҳис этиб фарзандларининг ҳар нафас ва ҳар бир қадамидан хабардор бўлиб уларнинг юрадиган йўли ҳамда дўсту ҳамсўҳбатлари кимлигини билиб туришлари шарт ва лозим дур. Уруш жанжаллар биздан узоқдаку деб бепарво бўлиш асло мумкин эмас. Гарчи юртимиз Худога шукр тинч-осуда бўлсада бу хатарларни олди олинмаса, унинг тафти етиб келиши мумлмгини унутмаслигимиз даркор. Зеро ҳозирги глобаллшув даврида интернет орқали дунёнинг бир четида туриб, одамларга ўз ғоясини сингдириш мумкин бўлган даврда яшамоқдамиз. Шунинг учун мазкур тоифаларга нисбатан « фикрга қарши фикр, ғояга қарши ғоя, жаҳолатга қарши маърифат билан курашиш ҳар қачонгидан кўра муҳим аҳамият касб этмоқда» деб ёзган эдилар марҳум Юртбошимиз ўз «Юксак маънавият енгилмас куч» асарларида.\nБир муборак ҳадиснинг маъносида бундай дейилган:\n« Ким эрта ўйқудан туриб оиласига тинчлик ва аҳли оиласини сиҳҳат ва саломат топса ҳамда фарзандлари учун бир кунлик егули напрсаси бўлса билсинки у энг бой ва бахтли инсондир».\nЯна бир ҳадисда: «Менинг уматим икки неъматнинг қадрига вақтида етмайди. Бири тинчлик иккинчиси эса сиҳҳат ва саломатликдир». дейилган. Шунинг учун бугунги тинчлик ва хотиржамлигимизга шукр қилиб, ушбу улуғ неъматни авайлаб асраш ҳар бир фуқаронинг бурчи эканлигини асло унутмаслигимиз лозим.\nСариосиё тумани «Хожа Алоуддин Аттор» ж. масжиди имом хатиби\n60 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Нега ўзгалар жонига қасд қилиш кўпаймоқда?\tҲизбут-таҳрирга раддиялар (1-қисм) »


Коронавирус пандемияси яна бир йил давом этади - Россия бош пульмонологи\n10:18 12.10.2020 (Янгиланган 10:20 12.10.2020)\nБиз пандемия билан боғлиқ вазият кузда ёмонлашишини кутган эдик ва шу сабабли "қизил зоналарни" ёпмаган эдик - бош пульмонолог.\nТОШКЕНТ, 12 окт - Sputnik. Коронавирус пандемияси 2022 йилнинг ёзигача давом этади, деди Россия Соғшлиқни сақлаш вазирлигининг бош пульмонологи, тиббиёт фанлари доктори Сергей Авдеев МК нашрига.\n"Пандемия борасида - биз ҳали яна бир йилдан ортиқ ана шундай ноодатий шароитларда яшашимизга тўғри келади", - деди Авдеев.\nВазият айнан шундай ривожланишига биз тайёр эдик. Июль-августда касалланганлар сони кам бўлсада, биз "қизил зона"ларни сақлаб қолган эдик.\nКўпчиллик ҳозир вазият май ойидагидан ҳам ёмон, деяпти, лекин аслида ундай эмас. Тўғри касалхоналарда одам кўп, лекин шифокорлар ҳам коронавирусга қарши курашишни анча ўрганиб олишди.\nДаволаш услублари доимо ўзгариб турсада, лекин умумий ҳисобда ушбу касалликнинг жиловини қўлга олинди. Биз қандай ҳоларда атибиотиклардан фойдаланиш кераклигини ҳам тушундик. Улар жуда кам беморларга ёрдам беради. Маълумотлар базаси доимо янгиланиб бормоқда. Биз кўплаб терапия услубларига ёндашувни ўзгартирдик, деди шифокор.\nЭслатиб ўтамиз, бироз олдин яна бир россиялик эпидемиолог Михаил Фаворов ҳам пандемия 2022 йилда якунланиши ҳақида ОАВларга хабар берган эди. Хусусан, Фаворов куз келиши билан Россияда пандемия билан боғлиқ вазият ёмонлашуви кутилган ҳолат эди. Ушбу йил охири ва янаги йилнинг бошида Россияда коронавирус билан касалланганлар сони кескин ошади. 2021 йил охирига келиб касалланиш ҳолатлари камаяди, 2022 йил бошидан бошлаб эпидемия билан боғлиқ вазият яхшилана бошлайди.


Унда вилоятнинг тўртта сектор раҳбарлари, вилоят ҳокимининг ёшлар сиёсати, ижтимоий ривожлантириш ва маънавий-маърифий ишлари бўйича ўринбосари З.Мирғозиева, тижорат банклари мутасаддилари, бандликка кўмаклашиш маркази ходимлари ва ёшлар иштирок этди.\nМамлакатимизда сўнгги йилларда ёшларнинг таклиф ва лойиҳаларини қўллаб-қувватлаш, муаммоларига ижобий ечим топишда тизимли чора-тадбирлар амалга оширилаётгани таъкидланди. Мутахассислар томонидан ҳудудда ёшлар учун яратилаётган имкониятлар хусусида ҳам тўхталиб ўтилди.\nОчиқ мулоқотда ёшлар таълим, уй-жой олиш, тадбиркорлик фаолияти ва қишлоқ хўжалиги билан шуғулланиш учун кредит ва ер олиш каби масалаларда сектор раҳбарларига мурожаат қилди.\n— Тропик меваларни етиштиришга қизиқаман, — дейди ҳудудда яшовчи Ёрқин Дадахўжаев. — Бугунги мулоқотда мутасаддилардан иссиқхона қурилиши учун ёрдам сўрадим. Бу илтимосим ижобий ҳал қилинадиган бўлди. Агар шу ишни тизимли ташкил этсак мен каби бир қатор ёшлар бандлиги таъминланади. Даромадимиз ҳам ошади.\nТадбирда 50 дан ортиқ мурожаатларнинг аксарияти жойида ҳал этилиб, тегишлиги бўйича масъулларга топшириқ ва кўрсатмалар берилди.


Ғарб Украина шарқидаги референдум натижаларини тан олмоқчи эмас\nФранция президенти Франсуа Олланд Украина шарқида россияпараст айирмачилар томонидан ўтказилган референдумни қоралади.\nҚўшма Штатлар Украина шарқида ўтказилган ноқонуний референдум натижаларини тан олмоқчи эмас. АҚШ Давлат департаменти масъули Жен Псаки 11 май кунги референдум Украинанинг ҳудудий яхлитлиги ва халқаро қонунчиликка зид келишини қайд этди.\nФранция президенти Франсуа Олланд эса Украина шарқида россияпараст айирмачилар томонидан ўтказилган референдумни қоралаб, уни ноқонуний, деб атади. Бу ҳақда Франция президенти якшанба куни Бокуга қилган сафари чоғида билдирди. Олландга кўра, фақат 25 май куни ўтказилажак Украина президенти сайловларигина юридик кучга эга бўлади.\nФранция президенти Украинада президентлик сайловлари ўтказилмай қолгудек бўлса, Россияга нисбатан янги санкциялар жорий қилиш устида иш бошлаш зарур бўлади, дея таъкидлади.\nЯкшанба куни Украина хавфсизлик хизмати Мариуполь шаҳри яқинидаги блокпостда ўз автомобилида Донбасс мақомига оид "референдум"нинг 10 минг дона бюллетенини олиб кетаётган донецклик икки шахсни қўлга олган. Украина нашрларининг хабар қилишича, бу бюллетенларда “Донецк халқ республикаси” давлат мустақиллиги ҳақидаги актни қўллайсизми?” деган савол остидаги “Ҳа” жавоби аввалдан белгилаб қўйилган экан. Бюллетенларни мусодара этиш Украина хавфсизлик хизмати ва қуролли кучларининг аксилтеррорчилик амалиёти доирасида амалга оширилган.\nДонецкда референдум ташкилотчилари Украина оммавий ахборот воситалари вакилларига фотосурат ва видеотасвирга олишга рухсат бермаганлар. УНИАН агентлигининг хабар қилишича, референдумни қўллаётган “Донецк халқ республикаси” тарафдорларига ва Россия телевидениелари гуруҳларига тасвирга олишга рухсат этилган.


"ФУҚАРО МУҲОФАЗАСИ ОЙЛИГИ" ЎТКАЗИЛМОҚДА\nЖараён 30.04.2019 202\nЎзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этиш бўйича ҳукумат комиссиясининг 2019 йил 17 апрелдаги йиғилишида қўйилган вазифалар, хусусан, фуқаро муҳофазаси тадбирларини ташкил қилиш, куч ва воситаларни шай ҳолатда сақлаш, фуқаро муҳофазаси мулкини авайлаб-асраш ҳамда мавсумий фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш мақсадида вилоят ҳокимининг қарори қабул қилинди. Унга асосан жорий йилнинг 25 апрелидан вилоятда "Фуқаро муҳофазаси ойлиги" ўтказилмоқда.\nХабарингиз бор, бу йил баҳор анча серёғин келди. Кучли ва муттасил ёмғир воҳамизнинг тоғли ҳамда тоғолди ҳудудларида тошқинларни юзага келтириб, табиий офат оқибатида аҳоли хонадонлари, муҳандислик-коммуникация тармоқларига маълум даражада зарар етди.\nВилоят ҳокими қарорига мувофиқ тасдиқланган чора-тадбирлар режасига кўра, тасарруфида ҳимоя иншоотлари бўлган барча ташкилот, идора ва муассасалар раҳбарлари, Қарши ва Шаҳрисабз шаҳарлари ҳамда туманлар ҳокимлари масъуллигида "Намунали муҳандислик-муҳофаза иншооти" (панагоҳ, радиацияга қарши яшириниш жойлари) мавзусида ҳудудлар миқёсида иқтисодий-ижтимоий объектларни жалб этган ҳолда ўқув-семинарлар ўтказилади.\nФуқаро муҳофазаси тузилмаларининг ички низомлари ҳамда шай ҳолатга келтириш режалари ишлаб чиқилиб, улар моддий-техник жиҳозлар билан таъминланади.\nФуқаро муҳофазаси кучларининг тайёргарлик ҳолати кўрикдан ўтказилиб, корхона-ташкилотларда фавқулодда вазиятлар учун моддий ва молиявий ресурслар захираси яратилади.\n"Маҳалла фуқаро муҳофазаси" йиғма гуруҳлари фавқулодда вазиятларда ҳаракат қилиш бўйича тайёргарликдан ўтказилиб, улар учун ўқув маслаҳат хоналари ташкил қилиниб, жиҳозланади. Ўз навбатида маҳалла фуқаролар йиғинларида "Намунали ўқув маслаҳат пункти" ташкил этиш чоралари кўрилади.\nШунингдек, таълим муассасаларида фуқаро муҳофазаси кунлари ва "Ёш қутқарувчи" кўнгиллилар клублари жамоалари ўртасида мусобақалар ўтказилади.\nЛокал ва объект даражасида аҳолига хабар бериш ва маълумотни етказишнинг автоматлаштирилган тизими яратилади.\nТегишли идоралар ўз тасарруфидаги лаборатория назорати кузатув тармоқлари ҳолатини ўрганиб, аниқланган камчиликларни бартараф этади.\n"Фуқаро муҳофазаси ойлиги" 25 майга қадар давом этади.


Ўзбекистон иккиламчи автомобил бозоридаги ҳолат: автомобил нархига нима таъсир қилади? — Review.uz\nИқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази экспертлари томонидан иккиламчи автомобил бозордаги автоуловларнинг нархларига таъсир қиливчи омилларни ўрганиш бўйича амалий тадқиқот ўтказилди. Тадқиқотнинг асосий мақсади – фойдаланилган автомобиллар комплектациясининг уларнинг нархларига таъсир даражасини баҳолаш қилиб белгилаб олинди.\nҲозирги кунда Ўзбекистонда 3 миллиондан ортиқроқ енгил автомобиллар руйхатдан ўтган бўлиб, автомобил савдосининг катта қисми иккиламчи бозорда амалга ошади. Икииламчи бозорнинг ҳажми йилига тахминан 2 миллиард долларни ташкил этган ҳолда, ҳар йили 400-500 мингга яқин олди-сотди шартномалари амалга оширилади. Шу нуқтаи назардан, иккиламчи бозордаги автомобиллар нархларининг шаклланиш қонуниятларини ўрганиш муҳим аҳамият касб этади.\nЎзбекистонда (қайта) рўйхатдан ўтган транспорт воситалари сони (2018 йил январь = 100%)\nУзоқ йиллар давомида автомобилларнинг нархи уларнинг ишлаб чиқарилган йилига боғлиқ бўлмаган, аммо сўнгги йилларда вазият ўзгара бошлади. Бу, асосан, янги машина сотиб олишдаги тўсиқларнинг камайиши билан боғлиқ.\nДастлабки таҳлиллар шуни кўрсатдики, ҳозирги кунда ўрта ҳисобда автоуловнинг бир йилга эскириши унинг нархини 600 долларга пасайтиради. Бироқ, бу ҳисоблаш усули автомобилнинг турли хил хусусиятларини нархга таъсир қилиш эҳтимолини инобатга олмайди. Шу сабабли, ушбу камчиликларни ҳисобга олган ҳолда муқобил усуллардан фойдаланиш мақсадга мувофиқ.\nЎзбекистоннинг иккиламчи автомобил бозорини таҳлил қилиш учун интернет маълумотларини йиғиш ва қайта ишлашга мослашган махсус веб-скрапинг усули ишлатилди. Дастурнинг асосий хусусиятларидан бири бу машина ўрганиши (Machine learning) усулларидан фойдаланишидир.\nРақамли иқтисодиётга босқичма-босқич ўтиш даврида кибер майдонда содир бўлаётган воқеалар тўғрисида ўз вақтида ва сифатли маълумот олиш зарурияти ошиб бормоқда. Катта ҳажмдаги маълумотлар ҳар йили муҳим аҳамият касб этмоқда ва ҳозирги кунда ҳар қандай замонавий ташкилот, шунингдек, ҳукуматлар учун катта ҳажмдаги маълумотлардан фойдаланган ҳолда муаммоларни қайта ишлаш бошқарувнинг муҳим жиҳатларидан биридир.\nБироқ, глобал Интернет тармоғида мавжуд бўлган маълумотлар миқдори жуда катта, баъзи тахминларга кўра, 2020 йилда у 40 триллион гигабайтга етиши мумкин ва бу кўрсаткич янада тезроқ ўсиб боради. Шунинг билан бирга, бугунги кунда веб-сайтларни қайта ишлаш, машина ўрганиши ва сунъий интеллект воситалари каби рақамли технологиялар ёрдамида интернетдан маълумотларни олиш осонлашмоқда.\nМаълумот учун: веб-скрапинг (web-scraping) – интернетдан маълумотларни автоматик равишда олиш ва йиғиш учун зарур бўлган дастурий таъминот тизими. Веб-скрапинг ишлатишнинг энг кенг тарқалган йўналишларига веб-индекслаш, электрон тижоратда нархларни кузатиш ва таққослаш, бозор тадқиқотлари, маҳсулотларни таҳлил қилиш, савдо маълумотларини тўплаш, шунингдек, ижтимоий тармоқларни ўрганиш киради.\nРусуми ва йиллар бўйича ўртача автомобил нархлари, АҚШ долларида\n(веб-скрапинг усули орқали йиғилган)\nОлинган маълумотларнинг манбаи Uznet тармоғидаги электрон тижорат сайтлари ва савдо майдончалари ҳисобланиб, тахминан 20 минг автомобиллар ҳақида маълумотлар тўпланди. Ҳар бир транспорт воситасининг нархи, русуми, позицияси, ишлаб чиқарилган йили, двигател тури, юрган масофаси, ранги ва бошқа параметрлари бўйича маълумотлар базаси яратилди.\nДастлабки маълумотлар автомобилларнинг ҳақиқий таснифига зид бўлган маълумотлардан тозалангандан сўнг тадқиқ қилинадиган автомобиллар сони 10 минг даражасида сақланиб қолди.\nЛинзали оптика тизими бор\nТаъкидлаш жоизки, бирор бир омилнинг нархга “соф” ҳолдаги таъсирини билиш учун бошқа жиҳатлар бўйича бир хил ва фақат таъсири ўрганилаётган омил бўйича фарқ қиладиган автомобиллар нархларини солиштирилиши мақсадга мувофиқ. Аммо ўхшаш автомобилларнинг сони юздан ортиқ бўлган ҳолатларда икки гуруҳдаги (масалан, фақат ёши бўйича фарқ қиладиган) автомобилларнинг ўртача нархлари солиштирилади.\nМарка, ранг, сотилиш жойи ва бошқа жиҳатлари бир хил бўлган ва фақат ёшида фарқ қиладиган автомобиллар солиштириб кўрилганда бир йилга эскириш нархни ўртача 300-400 долларгача пасайишига олиб келиши аниқланди. Шу билан бирга, натижаларга кўра, автоуловнинг юриб ўтган масофаси унинг нархга сезиларли таъсир қилмайди. Буни икки нарса билан изоҳласа бўлади. Биринчидан, ишлаб чиқарилган йили юриб ўтилган масофани аллақачон ўзида акс эттиради, иккинчидан, одометрдаги рақамларни орқага айлантириш амалиёти кенг тарқалганлиги нарх ва юрилган масофа ўртасидаги боғлиқликнинг кўринмай қолишига олиб келади. Шунга ўхшаш фикрлар бу соҳадаги бошқа мутахассислар томонидан ҳам келтириб ўтилган.\nAвтомобилнинг ишлаб чиқарилган йили ўртача юриб ўтган масофаси орасида боғлиқлик мавжуд\nМанба: Интернет маълумотларидан фойдаланган ҳолда муаллифларнинг ҳисоб-китоблари.\nШу билан бирга, натижалар шуни кўрсатадики, бир хил марка, позиция, ишлаб чиқарилган йил, аксессуарлар билан жиҳозланган автомобиллар учун ойналарни қорайтирилганлиги нархни ўртача 350 долларга оширади. Бугунги кунга қадар ойнани қорайтиришнинг энг кенг тарқалган турига рухсат олиш учун қарийб 220 доллар тўлаш керак бўлган, қўшимча ўрнатиш харажатларини ҳам инобатга олганда бу натижаларнинг ишончлилиги тасдиқланади. Бундан ташқари, кондиционер совутиш тизими мавжудлиги автомобил нархини 170-200 долларга оширади, шунингдек, аудио тизими ўрнатилганлиги нархни қўшимча 100-120 долларга, Bluetooth имконияти мавжудлиги 240 долларга, премиум русумдаги автомобилларда линзали оптика ўрнатилганлиги 420 долларга қимматлаштиради.\nАммо, сигнализацияли ва сигнализация ўрнатилмаган бир хил характеристикали автоуловлар нархлари ўртасида сезиларли фарқ топилмади. Шунга ўхшаш парда, туман чироқлари, ксенон, сезгичлар, гидравликали бошқарув тизими, люк мавжудлигининг нархга сезиларли таъсири аниқланмади.\nБир хил параметрларга эга бўлган автомобиллар таққослаганда "Каптива" 4 ва 1-позитциялари нархлардаги фарқ 9500 долларни, “Кобалт” 4 ва 1-позитциялари нархлардаги фарқ 1400 долларни, "Кобалт" евро ва миллий версия нархлардаги фарқ 300 долларни, "Лаcетти" 3 ва 1-позиция нархлардаги фарқ 700 долларни, газли ва газсиз "Лаcетти" нархлардаги фарқ 400 долларни ташкил этди.\n"Малибу 2" ва "Малибу 1" маркалари ўртасидаги фарқ тахминан 9000 долларни ташкил этди. “Матиз” ва “Нексия 2” маркалари учун автомобилнинг позицияси амалда нархга таъсир қилмаслиги аниқланди, максимал фарқ фақат 100-150 долларгача етиши мумкин.\nШунингдек, натижалар "Нехиа 2"нинг "Донс" ва "Сонс" сериясига тегишлилиги унинг нархига таъсир этмаслигини кўрсатади . Спарк учун иккиламчи бозорда 4-чи ва 1-позициялар қийматининг фарқи 1200 долларни ташкил қилди ва евро версия нархи 300 долларга қимматроқлиги аниқланди.\nҲар хил русумдаги ва позициядаги автомобилларнинг ўртача нархи (АҚШ долларида)\nРанг ҳам автомобилларнинг нархига таъсир қилиши бор гап. Жигарранг, қора, нам асфалт ва қизил ранг нархнинг ошишига олиб келиши аниқланди. Бундан билиш мумкинки, қора ранг эндиликда ноқулайлик (ювиш учун харажатларнинг кўплиги) рамзи эмас, балки “шохоналик” рамзига айланиб қолган.\nНархга ижобий таъсир қилувчи ранглар қаторида оқ рангнинг йўқлигини бу ранг машинанинг нархига эмас, балки ликвидлигини (сотиб олиш ва сотиш интенсивлиги) ошишига ҳисса қўшиши билан изоҳланиши мумкин.\nХулоса қилиб айтганда, интернет-ахборот манбаларидан фойдаланган ҳолда катта ҳажмдаги маълумотларни олиш ва қайта ишлаш бозорларни янада тизимли ва кенг миқёсда таҳлил қилиш, бозорлар ҳолатини тушунтирувчи омилларни аниқлашда кенг имкониятларни яратади.\nБахтиёр Исмоилов, Бахтишод Хамидов,


Касаба “динозаврлари” кимнинг ҳисобидан президентга ёқишга ҳаракат қиляпти?\nҚорақалпоғистоннинг Мўйноқ туманида 15 июнь куни очилган “Оқ кема” болалар оромгоҳи Ўзбекистон касаба уюшмалари федерацияси бюджети, яъни ишчи-хизматчилар касаба уюшмаларига ўтказадиган маблағ эвазига қурилган.\nБу ҳақда “Элтуз”га келиб тушган шикоят хатида ёзилишича, “федерация раҳбари Қудратулла Рафиқов президент топшириғини бажариш учун ўз ходимларининг маошини сарфлаган”.\nОлий Мажлис Сенати раиси Танзила Норбоева, Ўзбекистон касаба уюшмалари федерацияси раиси Қудратилла Рафиқов Оққўрғон туманида. Фото: ishonch.uz\nРасмий маълумотларга кўра, президент Шавкат Мирзиёев топшириғи билан бошланган мазкур қурилишга Касаба уюшмалари федерацияси 36 миллиард сўм маблағ ажратган.\n“Элтуз”га келиб тушган шикоят хатида билдирилишича, аслида бундай объектларнинг федерация томонидан қурилиши маблағнинг мақсадсиз сарфланиши ҳисобланади.\n“Чунки бу пуллар ишчилар манфаатлари учун ишлатилиши шарт. Лагерь ва санаторийлар қуриш учун эмас. Аслида бу қурилишлар давлат ва бошқа манбалар ҳисобидан бўлиши керак”, дейилади хатда.\nАндижоннинг Олтинсой туманидаги санаторий ҳам касаба уюшмалари аъзолари пулига қурилган\nМаҳаллий матбуотда кўз-кўз қилинган “Оқ кема” оромгоҳи Орол денгизининг қуриб қолган тубида, дов-дарахт ўсмайдиган ҳудудда барпо этилган.\nБундай олиб қараганда, Ўзбекистон касаба уюшмалари федерацияси фаолиятидан норозиликлар етарлича.\nМаълум бўлишича, карантин муносабати билан “федерация ва тизимлари ходимлари икки ойдан бери ҳақ тўланмайдиган таътилга чиқарилган. Мажбурий аризалар йиғиб олинган. Ойлик беришга пул йўқ. Лагерь қуришга сарфланибди пул. Чунки президент топшириқ берган”.\nКасаба Уюшмалари Федерацияси кенгаши раёсати қароридан\n“Элтуз” тасарруфида Касаба уюшмалари федерацияси раиси Қудратулла Рафиқов имзолаган “30 кун муддатга иш ҳақи сақланмаган ҳолда таътилга чиқариш тўғрисидаги аризаларни қаноатлантириш масаласи иш берувчиларидан сўралсин ва уларга бир ойлик лавозим маоши миқдорида моддий ёрдам тўлансин”, дейилган раёсат қарори мавжуд.\nАммо касаба уюшмалари ходимларига иш ҳақлари тўлиқ тўланаётгани юзасидан аниқ ва батафсил маълумотлар йўқ.\nКасаба уюшмалари федерацияси котибияти мудири Абдуғафур Оқбердиев 16 июнь куни “Элтуз” мухбири билан телефон орқали суҳбатида касаба уюшмаси кенгашларининг барча ходимларига ойликлар тўлиқ берилаётганини билдирди.\nБироқ у федерация раёсатининг юқорида эслатилган қарори юзасидан изоҳ беришни ташкилот юридик бўлимига ҳавола қилди. Ҳозирча “Элтуз” бу бўлимдан жавоб ололгани йўқ.\nТошкент шаҳридаги касаба уюшмалари идораси ходимларидан бирининг “Элтуз”га айтишича эса касаба уюшмаларининг республика кенгашларига бир ойлик учун тушум пуллари ажратилмаган.\n“Чунки коронавирус пандемияси баҳонасидаги тадбирлар доирасида ходимлар иш ҳақи сақланмаган ҳолда бир ойлик таътилга чиқарилган. Ойлик иш ҳақлари бюджетга алоқадор бўлмаган касаба уюшмаларининг айрим бўлимлари бундан истисно бўлиши мумкин”, деди “Элтуз” суҳбатдоши.\nУнинг сўзларига кўра, федерация раҳбарияти оддий ишчилар манфаатини ҳимоя қилиш ўрнига юқорининг топшириғини бажаришга ўрганиб қолган. Бу ҳолат федерацияга Танзила Норбоева раҳбарлик қилган замонлардан буён давом этиб келаётир.\n“Федерация бошқарувига ишдан урилган, аллақачон пенсияга чиқиб кетган қадимги “динозаврлар” келиб қолган. Янгича ишлаш йўқ.\nКасаба уюшмалари федерацияси вакиллари “хотин қизлар муаммосига бағишланган тадбир”да. фото: kasaba.uz\nРафиқов ташкил этаётган ҳар бир тадбир дабдабабозлик. Буларнинг барчаси ишчи-хизматчилар касаба уюшма учун иш ҳақидан ажратаётган бир фоиз пул эвазига бўлмоқда.\nАслида халқнинг қанча пули йиғилгани ва қаерга сарфланаётгани очиқ маълумот бўлиш керак. Лекин касаба уюшмаларида булар сир сақланади”, деди суҳбатдош.\nУнинг таъкидлашича, аслида ўша бир фоиз тармоқ касаба уюшмалари ихтиёрига тушиб, муайян бир қисми кейин федерацияга ўтказилиши керак. Аммо Ўзбекистонда барча маблағ аввал федерацияга тушиб, кейин тармоқ тизимларига тақсимланади.\nҚолаверса, касаба уюшмаларини ўз ваколатига кирмайдиган ишларга жалб этиш жуда авж олган.\n“Касаба уюшмалари ҳозирги кунда иш берувчининг ўйинчоғига айланиб қолган. Биз ижтимоий ҳамкорлик асосида ишлаймиз, деб кўксига уришади. Ишчилар ҳимоясига иш ташлашларни ташкил этиш тўғрисида гап ҳам бўлиши мумкин эмас”, дейди “Элтуз” суҳбатдоши.\nУнинг қўшимча қилишича, федерация таркибида 14 та аъзо ташкилот бўлиб, уларнинг 12 тасига май ва июнь ойлари учун иш ҳақи тўлашга пул ажратилмаган.\nҲақиқитан ҳам, Ўзбекистон касаба уюшмалари федерацияси фаолиятига чуқурроқ назар ташласангиз, бу нодавлат ташкилотми ёки давлатга қарашли идорами, деган савол табиий равишда пайдо бўлади.\nЎша “Оқ кема” оромгоҳи қурилиши масаласида ҳам бу жиҳат яққол кўзга ташланади: Хўш, президентнинг нима ҳақи бор нодавлат ташкилотга бундай катта маблағ сарфланадиган объектни қуриш топшириғини беришга?\nМаҳаллий матбуот тарқатган қуйидаги хабар ҳам ҳали эскиргани йўқ:\nЎзбекистон ва Қозоғистон касаба уюшмалари федерациялари вакиллари Қозоғистоннинг Мақтаорол туманида. фото: kasaba.uz\n“Жорий йилнинг 17 июнь куни Қозоғистон Республикасининг Туркистон вилояти Мақтаорол туманига Ўзбекистон касаба уюшмалари федерацияси ва Қозоғистон касаба уюшмалари федерацияси делегациялари вакиллари ташриф буюриб, Сардоба сув омборидаги техноген фалокат оқибатида сув тошқинидан зарар кўрган ҳудуд аҳолисига инсонпарварлик ёрдамини кўрсатдилар”.\n“Ахир бу яна қанақа майнавозчилик? Касаба уюшмалари федерациясининг ишчи-хизматчилар пулини сарф қилишга нима ҳақи бор? Федерация хайрия фонди эмас-ку”, дейди касаба уюшмалари идораси ходими.\ndata-title="Касаба “динозаврлари” кимнинг ҳисобидан президентга ёқишга ҳаракат қиляпти?" data-description="<!-- wp:paragraph --> <p>Қорақалпоғистоннинг Мўйноқ туманида 15 июнь куни очилган “Оқ кема” болалар оромгоҳи Ўзбекистон касаба уюшмалари федерацияси бюджети, яъни ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2020/06/r62479914.jpg" data-url="https://eltuz.com/elak/214419/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\n“Темир дафтар”да моддий муҳтож бўлмаганлар ҳам бор\n“Темир дафтар”да, яъни сурункали кам таъминланганлар рўйхатида тўқликдан чўчқадай семирган, ем еган эшакдек тепонғич кимсалар ҳам бор. Кўп. Улар ...\nЎзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги бош директори ўринбосари, 4 фарзанднинг онаси, 35 яшар Наргиза Саидованинг фейсбук юзери Ҳаёт Бахтиёрўғли ...


Ходорковский Британиядан бошпана сўраш эҳтимолини кўриб чиқаётганини билдирди\nРоссиялик собиқ магнат ва Кремлнинг ашаддий танқидчиси Михаил Ходорковский Буюк Британиядан сиёсий бошпана сўраши мумкинлигини билдирди. 23 декабрь куни Россия расмийлари Ходрковский сиртдан ҳибсга олинганини билдириб, уни халқаро қидирувга эълон қилди.\nМосква суди уни ҳибсга олиш ордерини бериши ортидан Би-Би-Сига берган интервьюсида “Британиядан бошпана сўраш масаласини кўриб чиқаётганим рост”, деди Ходорковский. Россия уни 1998 йилда Сибирь минтақасидаги Нефтеюганск шаҳри мэрининг ўлдирилишига алоқадорликда айбламоқда.\nЎзининг халқаро қидирувга берилишини изоҳлаган Ходорковский Россия расмийлари “жинни бўлиб қопти”, дея муносабат бидирди. Россия Президенти Владимир Путин “мени жиддий таҳдид” деб кўриши “энди аниқ кўриниб қолди”, дея қўшмча қилди Ходорковксий.\nКремль 23 декабрь куни Ходорковскийнинг халқаро қидирувга берилишига алоқаси борлигини инкор қилди.\nХодорковский молиявий жиноятларда айбланиб 10 йил қамоқ жазосини ўтаган.\nПутин 2013 йилда, Сочида Қишки олимпия ўйинлари очилиши арафасида Ходорковскийни авф этган эди.


Тожикистонда кекса аёл тергов изоляторда ўз жонига қасд қилишга уринди\nТожикистон шимолидаги Айний туманида истиқомат қилувчи етмиш ёшли аёл маҳаллий тергов изоляторида ўз жонига қасд қилишга уринди. Истад Қурбонова ер участкасини ўз билганича эгаллаб олиш ва бу ерда қонунга зид равишда иншоат қуриш айби билан ушланган эди.\nАёлнинг таъкидлашича, мазкур ер участкасини советлар вақтидаёқ қонуний асосда олган. Ҳуқуқ тартибот идораларининг вакиллари Истад Қурбонова ўзининг устига қайноқ сув қуйганидан кейин туман шифохонасига ётқизилганини маълум қилишди.\nАдвокат Дилбарой Мирзофотированинг таъкидлашича, ўз ҳимояси остидаги аёл ўзига ўт қўймоқчи бўлган. Бу версияни Истад Қурбонованинг ўғли Парвиз Бобоев ҳам тасдиқламоқда. «Онамни СИЗОдан шифохонага олиб келишганида, унинг чап елкасида ёнмай қолган матонинг бир парчасиникўриб қолдик», - дейди 17 январ куни Парвиз Бобоев.\nСИЗОда бўлган чоғида аёл қандай қилиб ўзининг устига қайноқ сув қуйгани ёки ўзига ўт қўймоқчи бўлгани ҳозирча аниқ эмас. 70-ёшли Истад Қурбонова «Строительство СТД» корхонаси ҳудудидаги ер участкасини ўз билганича эгаллаб олиш айби билан ой бошларида ушланган эди.\nАйний туман прокуратураси терговчиси Беҳруз Абдумажидзоданинг хабар қилишича, аёл ўз билганича эгаллаб олган ер участкасида омбор ва ҳаммом қурган. «У бизнинг сўроққа чақириш борасидаги чақирувномамизни инкор қилиб, терговчилар билан учрашувдан бўйин товлаганидан сўнг ушланди», -дейди Абдумажидзода.\nҚурбон ва қариндошларининг айтишича, адвокатнинг талаби билан кекса аёл тергов тугагунига қадар прокуратура томонидан озод қилинган. «Бироқ милиция ходимлари нима учундир, у СИЗОда қолиши керак деб туриб олишди», - дейди Парвиз Бобоев. Унинг сўзларига қараганда, қандли диабет ва юқори қон босимидан азият чекаётган онаси доимий равишда даволаниб туриши керак. «СИЗОда ўз жонига қасд қилишга уриниш – бу унинг милиция ходимлари ҳаракатларига норозиликдир»,- дейди Парвиз.\nИстад Курбонова иши бўйича суд жараёни 18 январда бошланади. Қариндошларининг сўзларига қараганда, аёл томонидан омбор ва ҳаммом қурилган ер участкасини у совет даврида олган.


Филиал деганда кўз олдингизга нима келади?\nОммабоп ва юқори сифатли маҳсулот ёки хизматнинг Сизга яқин бўлган масофада тақдим этилиш имконияти пайдо бўлганини тушунасиз, шундай эмасми?\nДавлат хизматлари марказлари ташкил этилиши натижасида фуқароларимизнинг оғирини енгил бўлганини бугунги кунда кўплаб жараёнлар ва хизматлар учун талаб этиладиган ҳужжатларнинг камайтирилиши, муддатлар қисқариши, турли маълумотномалар талаб этилиши бекор бўлишида яққол намоён бўлмоқда.\nБироқ, битта туман учун 1 та марказ фаолият олиб бориши ҳам қисман ноқулайлик келтириб чиқармоқда. Чунки ҳудуди катта туман аҳолиси учун 20-30 километр йўл босиб келиш ортиқча вақт ва маблағ харажати демакдир.\nТўғри, давлат хизматларидан онлайн фойдаланувчилар учун масофа ҳеч гап эмас, лекин олис ҳудудларимизда онлайн хизматлар ҳали тўлиқ оммалашмагани сабабли ҳам давлат хизматларидан бемалол фойдаланиш бироз мушкул бўлмоқда.\nБу каби шароитларни инобатга олган ҳолда олис ва чекка ҳудудларда давлат хизматлари марказлари ходимлари томонидан сайёр тартибда хизмат кўрсатилиб келинмоқда.\nБундан ташқари, туман марказларидан анча олисда жойлашган қишлоқлар ва маҳаллалардаги фуқароларимизга қулай хизматлар уйига яқин бўлишини таъминлаш мақсадида марказларнинг филиаллари ташкил этилмоқда ва фойдаланишга топширилмоқда.\nХудди шундай филиалларнинг бир нечтаси Қашқадарё вилоятида ҳам фойдаланишга топширилди.\nЖумладан, Қамаши туман марказидан 40 километр узоқликда жойлашган «Қўшкапа» филиали «Сарбозор», «Чим», «Равот», «Гулшан», «Каптархона», «Узун», «Жомбус», «Жомбус сой», «Меҳр» МФЙ ҳамда «Блун-Айл», «Оқработ», «Лапас Мухаммадиев», «Қорақўтон» хўжаликларида истиқомат қилаётган 52 минг аҳолига хизмат кўрсатишни белгиланган режа-график асосида кўрсатишни бошлади.\nШаҳрисабз туман марказидан 55 километр узоқликда жойлашган «Хисорак» филиали эса «Кўл», «Ғелон», «Сарчашма», «Сайёд», «Хитой», «Ҳисор», «Тошбулоқ», «Қиёмшайх» ҳамда «Пахтакор» МФЙларда истиқомат қилиб келаётган жами 22 минг аҳолига хизмат кўрсатиши кўзда тутилган.\nКитоб тумани марказидан 35 километр узоқликда жойлашган Варганза қишлоғи эса бутун дунёга ўзининг анорлари билан машҳур. Ушбу ҳудуд ҳам туман марказидан олислигини ҳисобга олган ҳолда, бу ерда ҳам давлат хизматлари маркази филиали ўз иш фаолиятини бошлади. Тоғли ҳудуддаги бу филиал орқали яқин атрофдаги «Анорзор», «Боғи баланд», «Башир», «Панжи», «Обод», «Нурафшон», «Қушдарё» ҳамда «Қорабулоқ» МФЙларда истиқомат қилаётган 30 минг аҳолига хизмат кўрсатиши режалаштирилган.\nМаълумот учун, ҳозирги кунга келиб Қашқадарё вилоятида давлат хизматлари марказларининг 20 та филиаллари ўз иш фаолиятини давом эттирмоқда.\nДХА Қашқадарё вилояти бошқармаси Матбуот хизмати\nСайт фойдаланувчилари - 14


Туризм ва спорт вазирига янги ўринбосар тайинланди | Qalampir.uz\nТуризм ва спорт вазирига янги ўринбосар тайинланди\nЖамият\t28 Апрель 09:52 5032\nЎткир Саидов Туризм ва спорт вазирининг зиёрат туризми бўйича ўринбосари лавозимига тайинланди. Ушбу маълумотни QALAMPIR.UZ манбаси тасдиқлади.\nМаълумот учун, Ўткир Саидов тайинловга қадар собиқ Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси раисининг маслаҳатчиси лавозимида ишлаган.\nЎткир Саидов 1988 йилнинг 11 августида Самарқанд вилояти, Жомбой туманида туғилган. 2011 йилда Самарқанд давлат чет тиллар институтининг филология факультетини, 2015 йилда Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат бошқаруви академиясини тамомлаган.\n2017 йилдан буён Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси тизимида турли лавозимларда фаолият юритган. 2019-2020 йиллар давомида Қўмитанинг Жамоат ташкилотлари ва чет элдаги диаспоралар ишлаш бошқармаси бошлиғи лавозимида фаолият кўрсатган.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ Ўзбекистон Президентининг тегишли фармонига асосан, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги ҳамда Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси негизида Туризм ва спорт вазирлиги ташкил қилинган эди.\nЖорий йилнинг 9 апрель куни Президент Азиз Абдуҳакимовни Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари - Ўзбекистон Республикаси туризм ва спорт вазири лавозимига тасдиқлади.\n17 Октябрь 13:51 37373\n17 Октябрь 11:44 34202\n17 Октябрь 17:29 24252\n18 Октябрь 17:40 21867


Кутилмаган совға – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Жамият / Кутилмаган совға\nАвгуст 8, 2018\tЖамият Изоҳ қолдириш 824 Кўрилди\nЧеварлик — ўзбек\nаёлларига хос қади-\nмий ҳунарлардан бири.\nШунинг билан бирга, бу ҳунар яхшигина даромад манбаи ҳамдир. Бир дона тикув машинаси оила бюджетига фойда олиб келиши, рўзғорни бут қилиши мумкин. Шеробод туманидаги 10 нафар оила ана шундай даромадли ускунага эга бўлишди. Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Шеробод туман Кенгаши тумандаги ногиронлиги бўлган, ижтимоий кўмакка муҳтож тикув машинаси сўраб мурожаат қилган 10 нафар ёшнинг истагини амалга оширди.\n— Тикув машинаси сўраб, Ёшлар иттифоқига мурожаат қилгандим, — дейди “Меҳробод” маҳалласида яшовчи Гулмира Ўроқова. — Энди эса истагим амалга ошди. Бундан айниқса, онамнинг қувончи чексиз. Менинг тикувчилик қилиб, рўзғорга нафим тегиши мумкинлигидан эса бошим осмонда. Ташаббускорларга, давлатимиз раҳбарига мингдан минг раҳмат.\nОлдинги Маҳаллаларда иш юритиш тартиби кўнгилдагидекми?\nКейинги Қалбимиздан жой олган инсон


Охирзамонда кимлар билан мулоқот қилиш керак? | Тадқиқ сони\nЁмон одамлар билан мулоқот қилиш яхши хулқни бузади. 1 КОР. 15:33\nҚЎШИҚЛАР: 25, 20\nЁмон одамлар билан мулоқот қилиш исроилликларга қандай таъсир қилган?\nНега Яҳованинг хизматчиси «фақат... Ҳазратимизга тегишли» киши билан оила қуриши керак?\nБиз кимлар билан мулоқот қилишимиз лозим?\n1. Ҳозир қандай замонда яшаяпмиз?\nҲОЗИР жуда ҳам оғир замонда яшаяпмиз. Муқаддас Китобда, 1914 йилда бошланган ушбу давр «охирзамон» деб аталган. Ушбу ўзгача йилдан олдин, инсоният ер юзидаги шароит шу қадар ёвузлашганининг гувоҳи бўлмаган. Шу боис ҳам, бу замон «ниҳоятда оғир вақтлар» дея тан олинган (2 Тим. 3:1–5). Шуниси аниқки, дунёдаги ҳолат бундан-да баттар бўлади. Зеро Худонинг Каломига кўра, «ёмон инсонлар ва ёлғончилар... тобора разиллашиб бориши» каромат қилинган (2 Тим. 3:13).\n2. Дам олишнинг қайси турлари оммалашиб бормоқда? (Очқич оятнинг юқорисидаги расмга қ.)\n2 Дам олиш ниятида, аксарият кишилар кўраётган ёки ўзлари қилаётган нарсалар Муқаддас Китобда зўравон, ахлоқсиз, сеҳр-жодуга тўла ё бўлмаса, бошқа жиҳатлари билан жирканч деб ҳисобланади. Масалан, Интернет, теледастур, фильм, бадиий асар ва журналларда кўпинча, шафқатсизлик ҳамда ахлоқсизликнинг ёмонини яшириб, яхшисини ошириб етказишади. Баъзи жойларда эса, авваллари номаъқул ва ғайритабиий саналган ишлар ҳатто қонунийлаштирилмоқда. Лекин бу, Аллоҳ бундай хатти-ҳаракатларни маъқул деб билишини англатмайди (Римликларга 1:28–32 ни ўқинг).\n3. Худонинг амрлари бўйича яшаётган кишиларга қандай қарашади?\n3 Исонинг биринчи асрдаги издошлари ўйин-кулгининг нопок турларидан узоқроқ юришган. Бу иши ва художўй хулқ-атвори туфайли улар ноҳақ айбланиб, таъқибларга учрашган. Ҳаворий Бутрус қуйидагича ёзган: «Сизлар [масиҳийлар] улар каби ёмон ишлар гирдобида ўралашмаётганингиз учун, улар ҳайрон қолиб сизларни ёмонлашяпти» (1 Бутр. 4:4). Бугун ҳам бу дунёдагилар, Худонинг амрлари бўйича яшаётган кишиларни «оқ қарға» деб билишади. Қолаверса, «Исо Масиҳнинг издоши сифатида художўй бўлиб ҳаёт кечиришни истайдиган барча, қувғинларга дучор бўлади» (2 Тим. 3:12).\n«ЁМОН ОДАМЛАР БИЛАН МУЛОҚОТ ҚИЛИШ ЯХШИ ХУЛҚНИ БУЗАДИ»\n4. Нега бу дунёга муҳаббат қўймаслигимиз даркор?\n4 Муқаддас Ёзувларда, Худонинг иродасини бажаришни истовчиларга бу дунё ва ундаги ишларга муҳаббат қўймаслик маслаҳат берилган (1 Юҳанно 2:15, 16 ни ўқинг). Бу дунёдаги дин, сиёсат ва тижорат ташкилотларию ахборот воситалари «ушбу замонанинг худоси» бўлмиш Шайтон Иблиснинг таъсири остидадир (2 Кор. 4:4; 1 Юҳан. 5:19). Шундай экан, масиҳийлар сифатида кимлар билан мулоқот қилаётганимизга эътиборли бўлишимиз лозим. Худонинг илҳомлантирилган Каломида қуйидаги муҳим ҳақиқат мавжуд: «Адашманглар. Ёмон одамлар билан мулоқот қилиш яхши хулқни бузади» (1 Кор. 15:33).\n5, 6. Кимлар билан мулоқот қилмаслигимиз лозим ва нима учун?\n5 Яхши хулқимиз бузилишини хоҳламасак, ёмон ишларга одатланган одамлар билан яқиндан мулоқот қилмаслигимиз керак. Бу нафақат ёмонлик қилувчилар, балки Яҳовага топиняпман деб таъкидлаётган, аммо била туриб Унинг қонунларини бузаётган кишилар билан мулоқот қилишга ҳам тегишли. Агар жиддий гуноҳга қўл ураётган масиҳий тавба қилмаса, биз у билан мулоқот қилмаслигимиз керак (Рим. 16:17, 18).\n6 Худонинг қонунларига бўйсунмаётган одамлар билан мулоқот қилишда давом этсак, уларнинг назарида маъқул кўринган нарсаларга қўл уриш мойиллиги пайдо бўлиши ҳеч гап эмас. Мисол учун, жинсий ахлоқсизликка одатланган кишилар билан яқиндан алоқа қилсак, худди шундай йўл тутиш васвасаси пайдо бўлиши мумкин. Айрим масиҳийлар ҳам бунга дуч келишган ва тавба қилмагани боис, баъзилари жамоатдан четлатилган (1 Кор. 5:11–13). Тавба қилишмагунча, уларнинг ҳолати Бутрус айтгандай бўлиб қолаверади (2 Бутрус 2:20–22 ни ўқинг).\n7. Кимлар билан қалин дўст бўлишни танлашимиз керак?\n7 Гарчи, Худонинг қонунлари бўйича яшамаётган инсонларга нисбатан яхши муносабатда бўлишни истасак-да, улар билан апоқ-чапоқ бўлишдан ёки уларнинг яқин дўстига айланишдан қочамиз. Демак, Тангрига ҳаётини бағишламаган, Унга содиқ бўлмаган ва Унинг юксак меъёрларини ҳурмат қилмайдиган киши билан учрашиб юриш, турмуш қурмаган масиҳий учун нотўғридир. Масиҳийлар учун бенуқсонлигини сақлаш, Яҳованинг қонунлари бўйича яшамаётган инсонларга хуш келишдан кўра анча афзалдир. Биз, Аллоҳнинг иродасини бажараётган кишилар билан қалин дўст бўлишимиз лозим. Исо ҳам: «Ким Аллоҳнинг иродасини бажарса, ўша менинг укам, синглим ва онам бўлади»,— деб айтган (Марк 3:35).\n8. Ёмон одамлар билан мулоқот қилиш исроилликларга қандай таъсир қилган?\n8 Ўтмишда, исроилликлар ёмон одамлар билан мулоқот қилишнинг оқибатларини ўзларида ҳис этишган. Яҳова уларни Миср қуллигидан халос этиб, ваъда қилинган юртга етаклаганда, атрофдагилар билан қандай муносабатда бўлишлари кераклиги ҳақида шундай деган: «Уларнинг худоларига сажда қилманглар, хизмат қилманглар. Бу халқларнинг одатларига тақлид қилманглар. Уларнинг худоларини йўқ қилинглар, бутсимон тошларини синдириб ташланглар. Фақат Мен, Эгангиз Худогагина, хизмат қилинглар» (Чиқ. 23:24, 25). Аммо исроилликларнинг кўпи Аллоҳнинг кўрсатмаларига бўйсунмаган (Заб. 105:35–39). Улар Худога садоқатсиз бўлишгани сабабли, Исо кейинчалик уларга: «Ана энди бу маъбад ҳувиллаб қолади»,— деган (Мат. 23:38). Яҳова Исроил халқини рад этиб, Ўз баракаларини янги ташкил этилган масиҳийлар жамоатига ёғдира бошлаган (Ҳавор. 2:1–4).\nЎҚИЁТГАН ВА КЎРАЁТГАН НАРСАЛАРГА ЭЪТИБОРЛИ БЎЛИНГ\n9. Нега бу дунёнинг оммавий ахборот воситалари хавфли бўлиши мумкин?\n9 Бу дунё тақдим этаётган оммавий ахборот воситаларининг маҳсулотларидан анчаси ва ўйин-кулгининг кўпи масиҳийлар учун маънавий жиҳатдан хавфлидир. Улар, Яҳовага ва Унинг ваъдаларига бўлган имонимизни мустаҳкамлаш учун мўлжалланмаган. Аксинча, уларда Шайтоннинг разил дунёси ва ундаги мақсадлар акс этади. Шундай экан, «дунёвий истакларни» қўзғатиши мумкин бўлган нарсаларни танламаслик учун, ниҳоятда эҳтиёткор бўлишимиз керак (Титус. 2:12).\n10. Бу дунёдаги ўқиш ва кўриш мумкин бўлган зарарли маҳсулотлар билан яқинда нима бўлади?\n10 Яқинда, ўқиш ва кўриш мумкин бўлган шу каби зарарли маҳсулотлар йўқ бўлиб кетади. Уларнинг манбаи, яъни Шайтоннинг дунёси бартараф этилганда, буларнинг бари яксон бўлади. Муқаддас Китобда қуйидагича ёзилган: «Дунё ҳам, унинг нафси ҳам ўтиб кетади, Худонинг иродасини бажараётган киши эса абадий яшайди» (1 Юҳан. 2:17). Шу сингари, сано бастакори шундай дея куйлаган: «Ёвузлар йўқ қилиб ташланади, Эгамиздан умидворлар юртга эгалик қилади. Беозорлар эса юртга эгалик қилади, мўл бахт-саодатдан баҳраманд бўлади». Бу қанча давом этади? «Солиҳ юртга эгалик қилади, бу юртда тоабад истиқомат қилади» (Заб. 36:9, 11, 29).\n11. Қандай қилиб Худо Ўз халқини фойдали маънавий озуқа билан таъминламоқда?\n11 Дунёнинг маҳсулотларидан фарқли ўлароқ, Яҳованинг ташкилоти тақдим этаётган маълумот, ушбу охирзамонда абадий ҳаётга етаклайдиган тарзда умр кечиришга бизни ундамоқда. Тангри Яҳовага ибодат қилаётиб, Исо мана шуларни айтган: «Абадий ҳаётга эга бўлиш учун, Сени — танҳо ҳақ Худони ва Сен юборган Исо Масиҳни таниб-билиш керак» (Юҳан. 17:3). Самовий Отамиз ташкилоти орқали, бизни фойдали маънавий озуқа билан сийламоқда. Ҳақ топиниш учун қўлланиладиган журнал, рисола, китоб, видео ва веб-саҳифалар борлиги чиндан ҳам баракадир! Бунинг устига, Худонинг ташкилоти бутун жаҳондаги 110 000 дан зиёд жамоатларда мунтазам равишда учрашувлар ўтказилишига ғамхўрлик қилмоқда. Ушбу жамоат учрашувларию анжуманларда, Муқаддас Китобга асосланган маълумотни муҳокама қиламиз ва бу билан Аллоҳга ҳамда Унинг ваъдаларига нисбатан имонимизга имон қўшилади (Иброн. 10:24, 25).\n«ФАҚАТ... ҲАЗРАТИМИЗГА ТЕГИШЛИ» КИШИ БИЛАН ТУРМУШ ҚУРИНГ\n12. «Фақат у киши Ҳазратимизга тегишли бўлиши керак», деган маслаҳатнинг маъноси қандай?\n12 Айниқса турмуш қурмоқчи бўлган масиҳийлар, кимлар билан мулоқот қилаётгани борасида диққатли бўлишлари ўта муҳим. Худонинг Каломида аниқ маслаҳатлар мавжуд: «Имондош бўлмаганлар билан битта бўйинтуруққа қўшилманглар. Ахир одиллик билан қонунсизлик ўртасида қандай умумийлик бор? Ёки нур билан қоронғилик ўртасида қандай алоқа бўлиши мумкин?» (2 Кор. 6:14). Умр йўлдош қидираётган масиҳийларга Муқаддас Китобда: «Фақат у киши Ҳазратимизга тегишли бўлиши керак»,— деган маслаҳат берилган. Бошқача қилиб айтганда, у киши ҳаётини Яҳовага бағишлаб, сувга чўмган ва Муқаддас Китоб таълимотларига мувофиқ яшаётган бўлиши даркор (1 Кор. 7:39). Имондошимиз бўлган одам билан оила қуриб, Яҳовани севадиган ва бенуқсонлигимизни сақлашга кўмаклашадиган турмуш ўртоққа эга бўламиз.\n13. Турмуш қуриш масаласида Исроил халқига нима амр этилган эди?\n13 Яҳова, биз учун нима энг яхши эканини билади ва никоҳ масаласида Унинг нуқтаи назари ўзгармаган. Буни, Мусо пайғамбар орқали Исроил халқига берилган амрдан тушуниш қийин эмас. Атрофдаги халқлар, яъни Яҳовага хизмат қилмайдиган инсонларга ишора қилиб, исроилликларга қуйидаги кўрсатмалар берилган: «Улар билан қуда-андачилик қилманглар, уларга қиз узатманглар, ўғилларингизга уларнинг қизларидан олиб берманглар. Акс ҳолда улар фарзандларингизни Эгамиздан қайтаради. Фарзандларингиз бошқа худоларга хизмат қиладиган бўлади. Ўшанда Эгамиз ғазабланиб, сизларни бир лаҳзада ҳалок қилади» (Қонун. 7:3, 4).\n14, 15. Яҳованинг амрини писанд қилмаслик Сулаймонга қандай таъсир қилган?\n14 Довуд ўғли ёш Сулаймон ҳукмронлигининг бошида донолик сўраб, ибодат қилган. Худо унга доноликни сероб қилиб берган. Шу йўсин, шоҳ Сулаймон келажаги порлоқ юртнинг доно бошқарувчиси сифатида танилган. Дарҳақиқат, Шава маликаси Сулаймон ҳузурига ташриф буюрганда, қуйидагича хитоб қилган: «Келиб ўз кўзларим билан кўрмагунча гап-сўзларга ишонмаган эдим. Менга ҳатто ярмини ҳам айтишмаган экан. Мен эшитгандан ҳам кўра, донороқ экансиз, бойлигингиз ҳам жуда кўп экан» (3 Шоҳ. 10:7). Аммо Сулаймон, имондошимиз бўлмаган киши билан турмуш қурмаслик борасидаги Худонинг амрини писанд қилмаганда, оқибати қандай бўлишининг аянчли мисолидир (Воиз 4:13).\n15 Сулаймон, Худонинг у учун қилган ишларига қарамай, атрофдаги халқлардан Яҳовага топинмайдиган аёлларга уйланмаслик тўғрисидаги илоҳий амрни рад этган. У «кўпгина ажнабий аёлларга кўнгил қўйган», вақт ўтгач эса унинг 700 та хотини ҳамда 300 та канизаги бўлган. Бу нима билан тугаган? Кексайган чоғида, бутпараст хотинлари дастидан шоҳнинг кўнгли «бегона худоларга мойил бўлди... Сулаймон Эгамиз олдида қабиҳликлар қилди» (3 Шоҳ. 11:1–6). У ёмон одамлар билан мулоқот қилгани туфайли донолигидан маҳрум бўлган ва ҳақ топинишдан юз ўгирган. Яҳовани яхши кўрмайдиган инсон билан оила қуриш ниятида юрган масиҳий учун, бу нақадар ажойиб огоҳлантириш-а?!\n16. Ҳақиқатни билишдан олдин турмуш қурган Яҳованинг хизматчилари учун Муқаддас Китобда қандай маслаҳат бор?\n16 Мабодо, кимдир ҳақиқатни билишдан олдин турмуш қуриб, кейинчалик Яҳовага топина бошлаган бўлса-чи? Муқаддас Китобда қуйидагича ёзилган: «Сиз — хотинлар ҳам эрларингизга бўйсунинглар. Токи Худо Каломига қулоқ солмайдиган эрларингиз сўзларингиз орқали эмас, хулқ-атворингиз орқали забт этилсинлар» (1 Бутр. 3:1). Тўғри, бу сўзлар масиҳий хотинларга тааллуқли, бироқ улар Яҳованинг хизматчисига айланишдан аввал уйланган эркак кишиларга нисбатан ҳам қўлланилади. Муқаддас Китобнинг аниқ маслаҳатига кўра, яхши умр йўлдош бўлинг ва никоҳ борасидаги Аллоҳнинг юксак меъёрлари бўйича ҳаёт кечиринг. Кўп ҳолларда, эри ёки хотини Худонинг талабларига амал қила бошлаб, ўзгарганини кузатган турмуш ўртоқ ҳақиқатни қабул қилади.\nЯҲОВАНИ СЕВАДИГАН КИШИЛАР БИЛАН МУЛОҚОТ ҚИЛИНГ\n17, 18. Нега Нуҳ Тўфонда, биринчи асрдаги масиҳийлар эса Қуддус вайрон қилинганда омон қолишган?\n17 Ёмон одамлар билан мулоқот қилиш яхши хулқни бузса, одил инсонларга шерик бўлиш ижобий самара келтиради. Нуҳнинг мисолини эсласак, у бузуқ дунёда яшаган бўлса-да, атрофдагилар билан яқин дўст бўлишни сира ҳам истамаган. Ўшанда, «Эгамиз кўрдики, ер юзида инсон зоти қилаётган қабиҳликлар жуда ҳам кўп экан. Уларнинг кўнглида фақат қабиҳ ният бор экан» (Ибт. 6:5). Шунда, Аллоҳ улкан тўфон орқали ўша ёвуз дунёни ва унинг тарафдорларини изсиз йўқотишга қарор қилган. Аммо у пайтда «солиҳ, бенуқсон одам фақат Нуҳ бўлиб, Худога ҳамроҳ бўлиб яшарди» (Ибт. 6:7–9).\n18 Шуниси аниқки, Нуҳ Яҳовани севмайдиган кишилар билан ошна-оғайничилик қилиш пайида бўлмаган. Аксинча, у оиласининг еттита аъзоси билан бирга Аллоҳ топширган вазифани бажариш, жумладан кема қуриш билан банд бўлган. Шунингдек, Нуҳ «адолат йўлини хабарлаб юрган» (2 Бутр. 2:5). Нуҳ ваъз қилиш, кема қуриш ва оиласи билан вақт ўтказишдек, Тангрига маъқул келадиган яхши ишлар билан ўта машғул бўлган. Натижада, Нуҳ ҳамда оила аъзолари Тўфонда омон қолишган. Дарвоқе, улардан — садоқатли Нуҳ, унинг хотини, ўғилларию келинларидан миннатдор бўлсак арзийди. Негаки барчамиз, Яҳовага хизмат қилган ўша кишиларнинг авлодимиз. Шунга ўхшаб, биринчи асрдаги содиқ ҳамда итоаткор масиҳийлар қабиҳ дунёдан йироқлашишган. Бу туфайли улар, мил. 70 йили Қуддус вайрон қилинганда қутқарилиб қолишган (Луқо 21:20–22).\nИмондошларимиз билан фойдали мулоқот қилиш, янги дунёдаги ҳаётни тасаввур қилишимизга кўмаклашади (19- хатбошига қ.)\n19. Худонинг розилигини олишни истасак, нима қилишимиз керак?\n19 Яҳованинг топинувчилари сифатида, Нуҳга, оиласига ва биринчи асрдаги итоатли масиҳийларга эргашишимиз зарур. Ушбу ёвуз дунёдан ажралган ҳолда ҳаёт кечириб, миллионлаб садоқатли биродару опа-сингилларимиз орасидан қалин дўст орттиришимиз лозим. Худонинг донолиги бошқараётган одамлар билан жипслашиш, ушбу ғоят оғир замонда «имонда маҳкам туришга» ёрдам беради (1 Кор. 16:13; Ҳик. 13:20). Бизни кутаётган ажойиб истиқбол ҳақида бир ўйлаб кўринг! Бу охирзамонда кимлар билан мулоқот қилаётганимизга эътиборли бўлсак, ҳар биримиз ушбу разил дунёнинг охирида омон қолиб, яқинда бўладиган Яҳованинг адолатли янги дунёсига тириклайин ўтишимиз мумкин.


12 апрел 2021, Тошкент вақти: 23:41\nСуратда Нилуфар Раҳимжонова чапдан биринчи\nТожикистонлик журналист ва мухолифат фаоли Сайидюнус Истарафшаний.\nСайидюнус Истаравшанийнинг айтишича, рафиқаси Нилуфар Раҳимжонованинг жасади Ўзбекистондаги яқинларига шанба куни берилган ва жасадни зудлик билан кўмиш талаб қилинган.\n- Жасад олиб келинганидан сўнг олти соатнинг ичида Тошкентдаги қабристонга тупроққа берилган. Мурдани олиб келганлар ўлим сабабини айтишмаган, - дейди Сайидюнус Истаравшаний.\nBBC ўзбек хизмати маълумотига кўра, Нилуфар Раҳимжонова жасади 14 сентябрь куни пойтахтнинг Олмазор туманидаги қабристонлардан бирига дафн қилинган.\nТожикистонга турмушга чиққан Нилуфар Раҳимжонова 2012 йилда яқинларини кўргани Ўзбекистонга борганида чегарани ноқонуний кесиб ўтиш ва терроризмда айбланиб 10 йилга озодликдан маҳрум этилган.\n- Мен ўшанда рафиқамга айтган эдим, борма, Каримов режими бизни ёмон кўради деб. У қулоқ солмай Ўзбекистонга кетди. Кейин чегарани ноқонуний кесиб ўтишда айблаб, қамоққа олишди. Телевизорга чиқиб Ўзбекистон Исломий ҳаракатининг аъзосимиз, эрим шу ҳаракатнинг аъзоси деб айтсанг, қўйворамиз, деб ваъда беришган. Рафиқам бу гапларга ишониб шундай деган. Эронда таълим олиб, Ўзбекистонга террорчилик ҳужумларини содир этгани келганман, деб айтган. Кейин мана ўзинг айтдинг, деб 10 йил берворишган, - дейди Сайидюнус Истаравшаний.\n37 яшар Нилуфар Раҳимжонованинг ўлими сабаблари яқинларига маълум қилинмаган.\nНилуфарнинг отаси Маъруфжон Раҳимжонов (ўнгдан биринчи) Тошкентдаги Кўкалдош мадрасисида имомлик қилган.\nНилуфар Раҳимжонова Тошкентдаги Кўкалдош мадрасасининг собиқ имоми Маъруфжон Раҳимжоновнинг тўнғич қизидир.\nҲозир Тожикистонда яшаётган Маъруфжон Раҳимжоновнинг қизи Нилуфар 1992 йилда тожикистонлик журналист Сайидюнус Истаравшанийга турмушга чиққан.\nКейинчалик улар тўрт фарзанди билан Эронга кўчиб кетишган.\n- 1992 йилдан 2011 йилгача бирга бўлганмиз. Уч йил аввал у Тожикистонга кетди. У ердан Ўзбекистонга бораман, деб менга қўнғироқ қилди. Яқинларининг тўйи бор экан. Мен борма, дедим. У мени гапимга кўнмай, Ўзбекистонга борган. Борганидан бир ой ўтиб қамоққа олишган. Бизга қўйилаётган айбловлар ҳаммаси бўхтон, уйдирма. Биз илм билан шуғулланадиган одамлармиз. Ўзбекистон Исломий ҳаракатига ҳеч алоқамиз йўқ, - дейди Сайидюнус Истаравшаний.\nХалқаро ташкилотлар Ўзбекистон қамоқхоналарида террорчиликка алоқадорлик айблови билан қамалган маҳкумларга нисбатан қийноқлар систематик эканини айтиб келишади.\nБМТнинг қийноқларга қарши қўмитасининг жума куни эълон қилган ҳисоботида Ўзбекистонда ҳибсга олинганлар мажбурий кўрсатмалар учун шафқатсиз қийноқлар ва жинсий зўрлашларга дуч келиши айтилади.


Солиқ назорати кучайтирилади | BUXGALTER.UZ\nЖорий йил 4 апрель куни бўлиб ўтган видеоселектор йиғилишидаги Президент Шавкат Мирзиёевнинг чиқишидан ана шундай хулоса чиқариш мумкин.\nI чоракда республика бюджетига тушумлар прогнози тўлиқ ҳажмда бажарилди. Даромадлар ўтган йилнинг мос давридаги тушумларга нисбатан 2 баробар кўп ўсди. Шунга қарамай, Президент мавжуд резервларни кўрсатиб, давлат бюджетига тушумлар суръати ва ҳажми қониқарсиз даражада эканлигини таъкидлади.\nРезервлар сирасига қуйидагилар киради:\nбарча ҳудудий тузилмаларнинг прогноз топшириқларни тўлиқ бажариши. Биринчи чоракда, хусусан, республиканинг 9 та тумани ва шаҳари, Тошкентнинг 11 та туманидан 7 таси уларни бажармаган. Ушбу туманлар солиқ инспекциялари раҳбарлари лавозимларидан озод этилди. ДСҚга қатор туман ва шаҳар солиқ идоралари раҳбарларининг лавозимига лойиқлигини танқидий кўриб чиқиш топширилди;\nбарча тадбиркорларнинг соядан чиқиши;\nсолиқ маъмуриятчилигини яхшилаш.\nПрезидент ҚҚСни ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш механизмларини соддалаштириш заруратини ҳам қайд этди. Йил бошидан ҚҚС тўловчилари сони қарийб 5 бараварга ошган. Бироқ солиқ ҳисоботларини тузиш мураккаблиги сабабли янги тизимга ўтган 26 мингта корхонадан 9 мингтаси уларни топшира олмаган.\nДастлабки ҳисоб-китобларга кўра, юқорида кўрсатилган муаммолар ўз вақтида бартараф қилинса, йил охирига қадар бюджетга қўшимча камида 6 трлн сўм тушишини таъминлаш мумкин.\nСолиқ сиёсатини такомиллаштириш концепциясининг асосий мақсади солиқ юкини тенг тақсимлашдан иборат. Давлатимиз раҳбари солиқ ислоҳотларини самарали амалга ошириш учун жуда кўп вазифалар турганини таъкидлади.\nВазирлар Маҳкамаси ва ДСҚга бир ой муддатда солиқ ислоҳотларини амалга оширишда вужудга келаётган муаммоларни бартараф этиш бўйича қарор лойиҳасини ишлаб чиқиш топширилди.\nЙиғилишда экспорт, божхона тартиб-таомиллари масалалари ҳам кўтарилди, бу ҳақда norma.uz сайтида ўқинг.\nҚўшилган қиймат солиғи маъмурчилиги жаҳон стандартларига мослаштирилади\nТадбиркорлар мурожаатлари уч даражали тизим бўйича ҳал этилади\nHuawei ва CEIEC ишланмалари солиқ назоратини автоматлаштиришга ёрдам беради


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - НАВОИЙ ДЕВОНИНИНГ ШОҲ БАЙТИ\nНАВОИЙ ДЕВОНИНИНГ ШОҲ БАЙТИ\nАлишер Навоий шеърияти буюк бир уммон бўлиб, ундан ҳар бир киши ўз имкониятига яраша садаф ва дурлар теради. Бу уммонга чуқур кириб борганинг сайин маъно дурлари кўпайса кўпаядики, асло камаймайди. Унинг шеърий девонидаги илк ҳамд ғазали матлаъсининг зоҳирий ва ботиний томонларига, яъни коса ва коса тагидаги нимкосасига эътибор қаратмоқчимиз:\nАшрақат мин акси шамсил-каъси анворул-ҳудо\n(Мазмуни: Қуёш косасидан ҳидоят нурлари ёришди, жомдан “Ёрнинг аксини майда кўр” деган садо чиқди.)\nБайтнинг зоҳирий маъносини англамоқ учун, аввало, машриқ заминдан эндигина кўтарила бошлаган қуёш тасвирини кўз олдига келтирсак, ярмигача кўтарилган қуёш худди ярмигача май, (яъни нур) тўлдирилган косага ўхшайди. У оддий коса эмас, балки ҳидоят нурлари – май тўла жомдир. Жом – қуёш, май – унинг нурлари. У дунёни ёритар экан, ҳақиқий Ёр жамоли намоён бўлади. Шоир қуёш чиққанидан сўнг Ёрнинг гўзаллиги янада ёрқин намоён бўлишини айтиб, ундан баҳраманд бўлишга чақирмоқда. Зеро, қуёш жомида ёришган маърифат майи (маърифат нурлари) туфайли Олам ёришади, Ёрнинг акси тўлалигича бор бўйини кўрсатади.\nБайтнинг ботиний маъносига эътибор қаратсак, бизнингча, шоир байтнинг илк сўзи, “Ашрақат” билан Қуръони каримдаги Зумар сурасининг 69-оятига ишора қилган. Мазкур оят қуйидагичадир: «Ер (маҳшаргоҳ) Парвардигорининг нури билан ёришур; китоб (номаи аъмол ҳозирлаб) қўйилур; пайғамбарлар ва гувоҳлар (фаришталар) келтирилади ва уларнинг ўрталарида зулм қилинмаган ҳолда ҳаққоний ҳукм қилинади».\nУшбу оятда Қиёмат куни маҳшаргоҳдаги аҳвол тасвирланган: маҳшаргоҳнинг фақат Аллоҳ нури билан ёритилиши ўша куни Қуёш бўлмаслигидан далолат бермоқда. Қуръони каримнинг Таквир сурасининг 1-оятида: “Қуёш ўраб қўйилганида”, деб марҳамат қилинади. Демак, илоҳий Каломнинг далолатига кўра, Қиёмат куни Қуёш бўлмайди.\nБизнингча, Навоий ҳазратлари: «Эй маърифат истовчилар, ҳали Қуёш нурлари борлигида, ҳали жом – қуёшдан май – маърифат нурлари ёғилиб турган пайтида, “Ер Парвардигорининг нури билан ёришгунга қадар...” маърифатдан баҳраманд бўлиб қолинглар. Вақтни ғанимат билинглар», демоқчи.\nНавоий мазкур ғазал мақтаъида бекорга қуйидагича хитоб қилмаган бўлса керак:\nТашналаб ўлма Навоий, чун азал соқийсидин,\n“Ишрабу ё айюҳал-атшон” келур ҳар дам нидо.\nҒазал мақтаъидаги “Ишрабу” сўзи ҳам Қуръони каримдан олинганини (Бақара, 60) адабиётшунос олим Нажмиддин Комилов “Маънолар оламига сафар” китобида айтиб ўтган эди.


Фиқҳий мазҳабларга тақлид қилиш зарурати – .:: Xadicha.uz\n“Тақлид” сўзи араб тилида, бирор нарсани бўйнига осиб олиш, мансабга таъйин қилиш, мажбурият юклаш, ўхшатиш, маъноларини билдиради. Ўзбек тилининг изоҳли луғатида эса, фаолиятда ўзгаларга эргашиш, ўзгалар намунаси асосида иш олиб бориш маъноларини билдириши келтирилган.\nИстилоҳий маънода эса, тақлид – сўзи ҳужжат бўлмаган шахснинг гапини ҳужжатини билмасдан қабул қилиб, амал қилишдир (Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. Усулул фиқҳ. Б. 521).\nТақлид вожибдир. Чунки, динга амал қилишда тақлид қилмай нажот топиш мушкулдир. Баъзи шарий далилларни бир неча маънолари бўлиб, амал қилишда уларни бирини таъйин қилиш ёки устун бўлганини топишга ҳар ким қодир эмас. Бундан ташқари айрим масалалар бўладики, Қуръон ва ҳадисда унинг ёрқин далили бўлмайди. Натижада унинг ҳукмини ечиш учун бутун шаръий далилларни ўрганиб ҳукм чиқаришга эҳтиёж туғилади. Табиийки, бунга ҳар ким қодир бўлмайди. Мана шу сабаблар туфайли юзага келган муаммоларни бартараф этиш учун соғлом ақл эгаларида мужтаҳид имомларга эргашиш зарур, деган фикр туғилиши табиий бир ҳолдир. Аммо, ҳозирда муайян бир мазҳабга эргашган кишиларни кўр-кўрона тақлид қилишда айблаб, уларни гумроҳликда айбловчи тоифалар пайдо бўлганки, уларнинг даъво қилишича мужтаҳид имомларга эргашиш, уларга тақлид қилишнинг ҳожати йўқ эмиш. Бу тоифа тақлидни ҳаром, ширк, тақлид қилувчиларни эса адашган гумроҳлар деб номлашгача борадилар. Уларнинг даъвосича ҳар бир инсон ўзи тўғридан-тўғри Қуръони Карим ва ҳадислардан далил олиб амал қилиши керак. Шуни ҳам эслатиш зарурки, пайдо бўлганига 200 йилга яқин бўлган, фақат оят ва ҳадисга амал қилишни даъво қилувчи салафийлар ўзлари айтгандек битта тоифага айлана олмади. Улар ўзаро фиқҳда ихтилоф қилганларини қўйиб турайлик, ҳатто ақидавий масалаларда ҳам ўзаро ихтилоф қилганлар. 2008 йили замондош саудиялик доктор Саъд ибн Абдуллоҳ ал-Барик салафийларнинг катталари ўртасидаги ихтилофларни китоб ҳолига келтириб, унга “Ал-ийжоз фи ихтилафи Албоний ва Ибн Усаймин ва Ибн Боз” (“ал-Ийжоз” – “қисқача” ) деб номлаб, икки жилдда нашр қилган. Эътиборга молик томони у китобда салафийларнинг нафақат фиқҳда, балки диннинг асли бўлган ақидадаги ўзаро ихтилофларини ҳам келтирган. Умматни бирлаштиришни даъво қилган салафийлар 200 йил ичида тўртта катта фирқага бўлинди: ас-Салафия-ал-илмия (1920 й.), ас-Салафия ал-жиҳодия (1979 й.), ас-Салафия ас-сурурия (1984 й.), ас-Салафия ал-жомия (1990 й.). Ҳали улар Аҳли сунна вал жамоа сингари 14 асрни кўрсалар, неча тоифага бўлинаркин?!\nБунинг устига салафийлар уммат эътироф этган мужтаҳидлар, уламою фузалоларга, фақиҳ ва мутасаввиф зотларга нисбатан ҳам беодоблик қиладилар. Бунинг натижасида иттифоқ ва бирликка буюрилган уммат орасида турли шубҳалар, тафриқалар келиб чиқишига сабабчи бўладилар.\nҚуйида тақлиднинг жоизлигига Қуръони карим ва суннати набавийяда келган баъзи далилларга тўхталиб ўтамиз.\nТақлиднинг вожиблигига ишора қилувчи оятлардан намуналар.\nМаълумки, ҳар бир мўмин-мусулмон банданинг ўз динига амал қилишидан асосий мақсади Аллоҳ таолога бўйсуниш ва итоат этишдир. Бўйсуниш эса унинг буйруқларига итоат этиш ва у қайтарган нарсалардан қайтиш ила бўлади. Аллоҳ таоло ўз буйруқ ва қайтариқларини Қуръони карим ва пайғамбаримиз тилларидан ҳадис шарифларда баён қилган. Шунинг учун ҳам мусулмон киши амал қиладиган барча ҳукмларнинг асоси, яъни далили мана шу икки нарса ҳисобланади. Лекин ҳар қайси инсон Қуръони карим ва ҳадиси шариф ҳукмларини тўлиқ ва тўғри тушуниб амал қила олмайди. Шу сабабдан ҳукмларга тўғри ва тўлиқ амал қилиши учун, бу далилларни мукаммал тушуниб, ундан ҳукм олишга қодир инсондан сўрашга мажбур бўлади, эҳтиёжи тушади. Бунга Аллоҳ таолонинг ўзи ҳам буюрган. Қуръони каримнинг ушбу оятида шундай марҳамат қилинади:\nяъни: “Агар билмайдиган бўлсангиз, зикр аҳлларидан сўрангиз” (Наҳл сураси 43-оят).\nБу ояти каримада Аллоҳ таоло бандаларига ўзлари билмаган масалаларнинг жавобини зикр аҳли ҳисобланган уламолардан сўрашга буюрмоқда. Мусулмонлар пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам замонларидан бери амал қилиб келишмоқда. Асри саодат даврида саҳобалар бир масаланинг жавобини билмасалар, Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васалламнинг ўзларидан сўраганлар. У зотдан сўнг эса инсонлар ўзлари муҳтож бўлган масалаларида уламолардан фатво сўраб, унга амал қилиб келганлар. Модомики, инсонлар фатво сўрайдиган муфтийнинг илми ва тақвоси қаттиқ бўлса, унинг айтган гапига ҳужжат талаб қилмасдан амал этилса, мана шу истилоҳда тақлиднинг айни ўзи ҳисобланади. Зероки, тақлидга «бошқа бировнинг гапига далилини билмасдан ёки талаб қилмасдан эргашиш» деб таъриф беришган.\nДастлабки ҳижрий асрларда кўплаб авом халқлар ўзлари ишонган, унинг фатвосини бошқанинг фатвосидан устун қўйган кишиларига мурожаат қилган. Бир пайтнинг ўзида бир кишининг берган фатвоси билан чекланмасдан, хоҳлаган кишидан масала сўрайдиганлар ҳам бўлган. Бунга ўша пайтда мазҳаблар ўзига хос, ҳозиргидек услубда тартибланмагани сабаб бўлган. Лекин улар бу ишларидан фақат динни тушуниб, унга амал қилишни исташган, холос.\nКейинчалик тўрт мазҳаб ўзига хос кўринишда тузилиб, ҳар бир мазҳабнинг китоблари ёзилиб, мадрасалар уларни ўрганиш билан чекланган пайтда бу мазҳабларнинг сўзлари инсонлар ўртасида машҳур ва маъруф бўлди. Барча мазҳаббошилар ўз мазҳабларини Қуръон ва ҳадисдаги далиллар асосида барпо қилдилар. Улар ҳукмларни чиқариб олиш йўлларини араб тили нуқтаи назаридан, ҳукмларни баён қилиш услуби нуқтаи назаридан маълум қоида шаклида тартибладилар. Яъни улар ўз мазҳабларини Қуръони карим ва ҳадиси шариф асосига кўра тартибладилар. Энди бу пайтга келиб, ўзи шу ишга қодир бўлмаган, яъни шариат асосларидан ҳукм олишга қудрати етмайдиган, бунга етарлича илми бўлмаган ҳар бир мусулмон шу тўрт мазҳабдан бирига эргашиши вожиб бўлади.\nШунингдек, Аллоҳ таоло Пайғамбар алайҳиссаломга хитоб қилиб, шундай марҳамат қилган:\nяъни: “Аллоҳ рост айтди. Иброҳимнинг йўлдан тоймаган миллатига эргашинг. У мушриклардан бўлмаган эди” (Оли Имрон сураси 95-оят).\nБошқа бир ояти каримада эса шундай дейилган:\nяъни: “Иброҳимнинг ҳаққа мойил миллатига эргаш…” (Наҳл – 123)\nУшбу ояти каримдан шу маъно тушуниладики, инсон тўғри йўлда собитқадам бўлишлиги ва охират ишида хато қилмаслиги учун Китобу суннатни яхши билган, унинг дақиқ жиҳатларини кўра оладиган пешволарга эргашишлиги лозим экан. (Ат-тақлиду-ш-шаръия ва аҳамиятуҳу фил-Ислам 86-бет).\nТақлиднинг вожиблигига далил бўлувчи ҳадислардан намуналар.\nКўплаб саҳиҳ ҳадиси шарифларда ҳам киши дунё ва охират ишларида адашмаслиги учун ўзидан илмда ва тақвода пешқадам бўлган кишига эргашиши лозимлиги эслатиб ўтилган.\nعن خذيفة قال كنا جلوسا عند النبي صلي الله عليه و سلم فقال: اني لا ادري ما قدر بقائي فيكم فاقتدوا بالذين من بعدي واشار الي ابي بكر وعمر رواه الترمذي و قال هذا حديث حسن\nяъни: “Хузайфа разияллоҳу анҳу айтадилар: Биз Набий саллалоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурида эдик. У зот: “Мен сизларнинг орангизда яна қанча яшашимни билмайман. Шунинг учун мендан кейин Абу Бакр ва Умарга эргашинглар” – дея ишора қилдилар (Имом Термизий ривояти).\nКўриб турибмизки, ушбу ҳадисда Набиййимиз алайҳиссалом ўзларидан кейин умматни тўғри йўлдан оғишмаслиги, парокандаликка юз тутмасликлари учун набавий таълимотни чуқур эгаллаган, ҳар бир ҳаракоту саканотда шу таълимот асосида иш юритувчи, умматнинг энг сара вакилларига мурожаат қилишни уқтиряптилар.\nعليكم بسنتي و سنة الخلفاء الراشدين المهديين و عضوا عليها بالنواجز رواه الترمذي و احمد\nяъни: “Сизлар менинг суннатим ва тўғри йўлдан борувчи халифалар суннатини лозим тутиб, уни жағ тишларингиз билан тишланглар” (Имом Термизий ва Имом Аҳмад ривоятлари).\nАллоҳнинг бандага муҳаббати деганда Унинг инъоми, ҳимояси ва тавфиқи тушунилади. Банданинг Аллоҳга муҳаббати улуғлаш ва итоатда билинади. Демак, банда Аллоҳга, Унинг Расулига ва Расулининг йўлини тутган зотларга эргашса, уларга итоат этса ва шу йўлда мустаҳкам турсагина нажот топар экан.\nعن معاذ بن جبل ان رسول الله صلي الله عليه و سلم لما اراد ان يبعث معاذا الي اليمن قال كيف تقضي اذا عرض لك قضاء قال اقضي بكتاب الله قال فان لم تجد في كتاب الله قال فبسنة رسول الله صلي الله عليه و سلم قال فان لم تجد في سنة رسول الله صلي الله عليه و سلم و لا في كتاب الله قال اجتهد راي و لا الو فضرب رسول الله صلي الله عليه و سلم صدره و قال الحمد لله الذي وفق رسول رسول الله لما يرضي رسول الله رواه ابو داؤد\nПайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам саҳобалардан Муъоз ибн Жабал разияллоҳу анҳуни Яманга ўзларининг вакиллари қилиб юбораётиб, у кишига:\nяъни: “Агар сенга бир ҳукм чиқариш керак бўлиб қолса, қандай қилиб ҳукм чиқарасан?” дедилар.\n“Аллоҳнинг Китоби ила ҳукм чиқараман”, деди.\nУ зот соллаллоҳу алайҳи васаллам:\n“Аллоҳнинг Китобидан топмасанг-чи?” дедилар.\n“Расулуллоҳнинг Суннати ила”, деди.\n“Расулуллоҳнинг Суннатидан ҳам топмасанг-чи?» дедилар.\n«Ўз раъйим билан ижтиҳод қиламан. Бўш келмайман”, деди.\nШунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унинг кўксига уриб:\n“Расулуллоҳнинг элчисини Расулуллоҳни рози қиладиган нарсага муваффақ қилган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин», деб ниҳоятда мамнун бўлдилар”.\nБу ҳадисдан учта нарса тушунилади:\nҚуръон ва суннатда шаръий далили келмаган масалаларнинг кўплиги.\nҚуръон ва суннатда шаръий далили келмаган масалаларда ижтиҳод қилиш Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам тарафидан мақбул деб билинганлиги.\nИжтиҳод Аллоҳ ва Расули тарафидан солиҳ бандаларга берилган неъмат эканлиги.\n“إذا حَكَمَ الحاكِمُ فاجْتَهَدَ ثُمَّ أصابَ فَلَهُ أجْرانِ، وإذا حَكَمَ فاجْتَهَدَ ثُمَّ أخْطَأَ فَلَهُ أجْرٌ” (رَوَاهُ الإِمَامُ البخاري عن عمرٍو بن العاصِ رضي الله عنه)\nяъни: “Қачон ҳукм қилувчи ижтиҳод қилиб, тўғри топса, унга икки ажр берилади. Қачон ҳукм қилувчи ижтиҳод қилиб, хато қилса, унга битта ажр берилади” (Имом Бухорий ривоятлари).\nМазкур ҳадисда Набий саллоллоҳу алайҳи васаллам ижтиҳод қилишга тарғиб қилганликларини яққол кўришимиз мумкин. У зотнинг таъкидлашларича мужтаҳид тўғри ижтиҳод қилса, иккита ажр, агар хато қилса, бир ажр берилар экан.\nИслом динининг асл ҳақиқати Аллоҳга итоат этишга чақиришини ҳеч бир мусулмон инкор этмайди. Шунингдек нима ҳалол, нима ҳаром ва нима жоиз, нима ножоиз эканидаги илоҳий аҳкомларнинг таржимони бўлмиш Набий саллаллоҳу алайҳи васалламга ҳам итоат этиш вожиб бўлади. Чунки Аллоҳ тало Нисо сурасида: “Ким Пайғамбарга итоат қилса, Аллоҳга итоат қилган бўлади” – деган (80-оят).\nШунга аниқлик киритиб кетиш керакки, тақлид ва эргашишнинг фарқи бор. Тақлид деганда илмига амал қилувчи олимнинг айтганларига ҳужжат талаб қилмай амал қилиш тушунилади. Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг сўзлари ва амаллари тўғридан тўғри ҳужжат бўлганлиги учун у Зотга тақлид қилмаймиз, балки эргашамиз. Тоат ибодат масалалари, муомала масалалари барча барчасида Аллоҳ ва Унинг Расулига итоат қилинади. Қайси бир киши ушбу масалаларнинг ечимида Аллоҳ ва Унинг Расулининг сўзини ташлаб, бошқа кишига итоат қилиш мумкин деса, ёки мужтаҳид бу масалаларнинг ечимида Аллоҳ ва Унинг Расулига эҳтиёжи йўқ деб тушунса, бундай одам Ислом доирасидан чиқади.\nҚуръони каримдаги баъзи оятлар ва баъзи ҳадислар шу даражада аниқ ва равшан келганки уни англашда ҳеч бир қийинчилик бўлмайди. Араб тилидан хабари бор кишилар мазкур оят ва ҳадисларни тушунаверадилар. Масалан, намоз ўқиш, рўза тутиш, закот бериш ва ҳаж ибодатларини бажариш кераклиги ёки зино, ўғирлик, қотиллик каби ишлардан тийилиш кераклиги ҳақидаги кўрсатмаларда ҳеч қандай чигаллик, махфийлик ва иккиланиш йўқ. Шу сабаб, бу масалаларда ижтиҳодга ўрин ҳам йўқ. Лекин Қуръон ва суннатда баъзи аҳкомлар борки, уни тушуниб олиш, мақсадни англаб етиш оддий инсонга мушкуллик туғдиради. Масалан, Имом Бухорий ривоят қилган ҳадисда: “Ким намозда Фотиҳани ўқимаса, намози дуруст эмас” – дейилган. Бошқа бир ҳадисда эса: “Ким имомнинг ортида намоз ўқиса, имомнинг қироати у учун ҳам қироатдир” – дейилган (Имом Аҳмад ривоятлари).\nБу ҳадисларни кўрган оддий инсон худди ёруғда равон кетаётган киши қоронғу тушгач чироғи йўқлиги сабаб юриши секинлашиб, балки умуман юролмай қолганидек, қайси ҳадисга амал қилиш керак, деган савол олдида ҳайратда қолади. Бундай пайтда ўз фикримизча иш тутмай, Қуръон ва суннатни тушунишда юксак илм соҳиблари бўлган уламоларнинг фикрига тақлид қилишимиз энг тўғри йўл бўлади.\nҚуръон ва суннатдан ҳукм олишнинг икки кўриниши бор бўлиб, биринчиси: ҳар ким ўзича, ўз ақли, ўз тушунчаси қадар оят ва ҳадисларни тушуниш ва унга амал қилиш. Бу жуда хатарли ва ҳалокатга яқин йўлдир. Иккинчиси: асри саодатга яқин яшаган, саҳобалар, тобеъинлар каби нубувват чашмасидан баҳраманд бўлган салафу солиҳларнинг тушуниши.\nУлар Қуръон нозил бўлган муҳит ва вақтга яқин бўлганлари, ўша давр тили ва шароитини яхши билганлари учун шариатнинг асосий манбаларини ҳозирги давр одамларидан бир неча чандон яхшироқ тушунганлар. Шу сабаб агар биринчи йўлни хатарли эканлигини англаб, ўз ақлимизга суянмай оят ва ҳадисларни англашда мужтаҳид имомлардан бирига тақлид қилсак, унинг йўлига юрсак, шунда бизни оят ва ҳадисларни тушунишда фалон олимга тақлид қилди дейилади. Бу билан биз Аллоҳ ва Расулининг ҳукмини қўйиб, бир олимга эргашган бўлмаймиз. Тақлиднинг қисқача ҳақиқати шу. Агар ушбу жараёнга инсоф назари билан қаралса бундай тақлидни ширк, гумроҳлик ёки Қуръон ва ҳадисни қўйиб бошқага итоат қилиш демоқ мутлоқ ноўрин ҳисобланади. (“Тақлиднинг шаръий ҳукми китоби” 7-9 саҳифалар).\nТақлид икки хил бўлади\nБиринчиси: киши тақлид қилиш учун муайян бир имомнинг фикрида тўхтаб қолмайди. Бир масалада бир имомни йўлини тутса, бошқа масалада бошқа имомни йўлини тутади. Тақлиднинг бу турини “тақлиди мутлақ” – “умумий тақлид” ёки “тақлиди ғойри шахсий” дейилади.\nИккинчиси: Тақлид учун муйян бир имомни ихтиёр қилади. Ҳар бир масалада унинг сўзини қабул қилади. Буни “тақлиди шахсий” дейилади.\nСаҳобалар даври ва мутлақ тақлид\nАввал таъкидлаб ўтганимиздек, тақлид саҳобалар даврида ҳам бўлган. Улардан илм билан шуғулланмаганлари ва маълум масалаларда ўзларининг ижтиҳодлари бўлмаган саҳобалар, таниқли фақиҳ саҳобаларга мурожаат қилиб уларнинг маслаҳатлари бўйича иш қилганлари тарихдан маълум. Саҳобалар даврида мутлақ тақлид ва шахсий тақлидга оид далиллар жуда кўп, бунга оид кўп китоблар ёзилган. Шундай бўлсада, мутлақ тақлидга оид баъзи мисоллар келтирилади:\nИбн Аббос разияллоҳу анҳу ривоят қиладилар: “Умар ибн Хаттоб разияллоҳу анҳу Жобияда хутба қилди, унда: “Эй одамлар! Агар сиз Қуръондан нимадир билмоқчи бўлсангиз, Убай ибн Каъбга боринг, агар меросни ўрганмоқчи бўлсангиз, Зайд ибн Собитга боринг, агар фиқҳни, ҳалол ва ҳаром ҳақида билмоқчи бўлсангиз, Муоз ибн Жабалга боринг, агар мол-дунё сўрамоқчи бўлсангиз, менга келингиз, зеро Аллоҳ мени васий ва тақсимловчи қилиб қўйди” – дедилар” (Имом Табароний ривояти).\nУмар разияллоҳу анҳу ўзининг хутбасида одамларга тафсир, мерос ва фиқҳ масалаларида ҳар бир йўналишдаги мутахассис олимларини билиб олиши ва улардан ўрганишлари кераклигини айтди. Маълумки, матнларни ва барча далилларни тушунишга ҳамманинг ҳам қобилияти етмайди. Айтилганлар икки томонга ишора қилади: кимнинг қобилияти бўлса, олимларга уларнинг ҳужжатлари ва далилларини тушуниш учун мурожаат қилиши керак, қобилияти йўқлар эса, масалани ҳал қилишда олимларга мурожаат қилишлари ва уларнинг маслаҳатларига асосан иш қилишлари лозим.\nИстинбот (оят ва ҳадислардан ҳукм чиқариш) қобилияти бўлмаган саҳобалар, илм эгаларига эргашишлари ва далилларнинг тафсилотларига берилмай, фақат уларнинг маслаҳатига амал қилиши керак.\nСалим ибн Абдуллоҳ ривоят қилади, “Абдуллоҳ ибн Умардан, қарз олган ва уни вақтида қайтаришга келишилган одам эслатилди. Кейин қарздор қарзни маълум қисмини муддатидан олдин берса, қолганини кечиб юборишига рози бўлди. Ибн Умар бундай келишувни маъқулламади ва ман қилди” (Имом Молик ривояти).\nБу ўринда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ҳужжат сифатида келтирилган бирорта муайян ҳадис зикр қилинмаган. Бу Ибн Умар розияллоҳу анҳунинг шахсий қарори бўлгани аниқ. У ҳеч қандай далил келтирмади ва бошқалар ҳам ундан сўрамади.\nАбдураҳмон: “Муҳаммад ибн Сириндан умумий ҳаммомларга бориш ҳақида сўрадим, у: “Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу буни маъқулламаган”, деган жавобини берди”, деган (Асқалоний “Ал-Матолиб ал-олия” китобида келтирган).\nСаҳобаларни жуда яхши билган тобеинлардан бири Ибн Сирин, умумий ҳаммомларга бориш ҳақидаги бир неча ҳадислар бўлишига қарамай Умарнинг маъқулламаганидан бошқа ҳеч қандай далил келтирмаган.\nСаҳоба ва тобеинлар даврида шахсий тақлид\nШахсий тақлид (маълум бир олимга эргашиш)га ҳам ҳадис китобларидан жуда кўп мисол келтириш мумкин. Улардан баъзилари қуйида келтирилади:\nحَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ أَنَّ أَهْلَ الْمَدِينَةِ سَأَلُوا ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ امْرَأَةٍ طَافَتْ ثُمَّ حَاضَتْ قَالَ لَهُمْ تَنْفِرُ قَالُوا لَا نَأْخُذُ بقولك و ندع قول زيد صحيح البخاري\nяъни: Имом Бухорий Икримадан ривоят қилади, Мадина аҳли (Маккада) Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан: “Агар аёл тавоф қилаётганда ҳайз кўриб қолса, нима бўлади? деб сўрашди. Ибн Аббос: “У ҳолда аёл тавоф қилмасдан қайтиб” кетаверади”, дедилар. Мадиналиклар: “Биз Зайдни сўзини қўйиб, сизни сўзингизни олмаймиз”, дейишган.\nБу ривоятдан равшан кўриниб турибдики, Мадиналиклар саҳоба Зайд ибн Собит разияллоҳу анҳуга шахсий тақлид қилар эдилар. Ривоятда келтирилган мадиналикларнинг “Биз Зайдни сўзини қўйиб, сизни сўзингизни олмаймиз” деган гапи бунга равшан далил бўлади.\nحدثنا آدم حدثنا شعبة حدثنا أبو قيس سمعت هزيل بن شرحبيل قال سئل أبو موسى عن بنت وابنة ابن وأخت فقال للبنت النصف وللأخت النصف وأت ابن مسعود فسيتابعني فسئل ابن مسعود وأخبر بقول أبي موسى فقال لقد ضللت إذا وما أنا من المهتدين أقضي فيها بما قضى النبي صلى الله عليه وسلم للابنة النصف ولابنة ابن السدس تكملة الثلثين وما بقي فللأخت فأتينا أبا موسى فأخبرناه بقول ابن مسعود فقال لا تسألوني ما دام هذا الحبر فيكم\nяъни: Ҳузайл ибн Шураҳбилдан ривоят қилинади, бир қанча одамлар Абу Мусо ал-Ашъарийга мерос масаласида савол беришди. Абу Мусо уларга жавоб бериб, фикрини тасдиқлатиш учун Абдуллоҳ ибн Масъудга мурожаат қилишни таклифини берди. Улар маслаҳатга биноан, Абдуллоҳ ибн Масъудга олдига бориб бошқача фатвони эшитдилар, қайтиб Абу Мусога Абдуллоҳ берган фатвосини айтидилар. Шунда Абу Мусо: «Сизларнинг орангизда бундай олим бор экан, мендан ҳеч нарса сўраманг», деди (Имом Бухорий, Имом Аҳмад ривояти).\nАбу Мусо Абдуллоҳ ибн Масъуднинг илмини юқори эканини тан олиб бошқаларни дин масалалари бўйича ундан сўрашларини буюргани, муайян кишига эргашишга амалий кўрсатма бўлди.\nБаъзилар, Абдуллоҳ бор экан Абу Мусо ўзига эргашишни тақиқлаши, ўша даврда тирик бўлган бошқа саҳобалардан ҳам сўрашни ман қилмайди, дейдилар. Абдуллоҳ кўпроқ билимга эга экан, одамлар барча масалалар бўйича унга мурожаат қилишларини Абу Мусо алоҳида таъкидлаб қўйди. Бу ҳолат Усмон розияллоҳу анҳу даврида Куфада, Абдуллоҳ ибн Масъуд олим, деб тан олинган жойда бўлган. Бу вақтда ҳали ҳазрати Али Куфага келмаган эдилар. Бундан келиб чиқиб, Абу Мусонинг фикрини қуйидагича тушуниш мумкин: “Олимроқ одам бўлган вақтда, нима учун камроқ билувчи одамни олдига бориш керак? Куфада Абдуллоҳдан бошқа билимлироқ киши бўлмагани учун унга эргашиш шарт”.\nИмом Абу Довуднинг “Сунан” китобида келтирилган ривоятда Амр ибн Маймун Авдий: “Муоз ибн Жабал разияллоҳу анҳу бизнинг олдимизга, Яманга Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўринбосарлари сифатида келган. Мен унинг бомдод намозида овозини такбир айтганда эшитдим ва кучли овозга эга эди. Менинг унга муҳаббатим пайдо бўлди ва Шомда вафот этиб кўмилмагунча унинг жамоасини тарк қилмадим. Сўнг ундан кейин энг фақиҳ одамни қидиришни бошладим ва Абдуллоҳ ибн Масъудни разияллоҳу анҳуни топдим. У ҳам вафот этмагунча у билан бирга бўлдим”, деган.\nАмр ибн Маймун Муоз разияллоҳу анҳу вафотидан кейин олим одамни қидирган. У Муоз ва Ибн Масъуд разияллоҳу анҳу билан юриб, улардан илм ўрганган. Муоз разияллоҳу анҳу тирик бўлганда ундан сўради, вафот этганда Ибн Масъуд разияллоҳу анҳудан сўради (“Ат-тақлиди шаръий фил-умурил фиқҳийя ва аҳамиятуҳу фил-ислам” китоби 90-91 саҳифа)\nХулоса ўрнида шуни айтиш мумкинки, Қуръон ва ҳадисдан тўғридан-тўғри ҳукм олишга ҳамма ҳам қодир эмас. Шунинг учун Аллоҳ таоло бизларга: “Агар билмайдиган бўлсангиз, зикр аҳлларидан сўрангиз” – дея марҳамат қилган. Бу ояти каримадан тақлиднинг вожиблиги тушунилади.\nПайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида барча мусулмонлар ўзлари билмаган масалаларни Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламдан сўраганлар. Саҳобаи киромлар даврида олим саҳобалардан ёш саҳобалар таълим олишди. Шу зайлда, шаръий илмларда маълум даражага етмаган кишилар муайян уламоларнинг йўлларини тутишлари анъанага айланиб қолди. Бу анъана саҳобалар давридан тобеинлар даврига, тобеинлардан табаъ тобеинларга шу зайлда давом этиб, натижада фиқҳий мазҳаблар кўпайиб борди.\nМазкур тўрт мазҳабнинг тўғрилиги ва ҳақ эканлиги ҳақида барча мусулмон уммати ижмо (иттифоқ) қилганлар. Аллома Ибн Ражаб раҳматуллоҳи алайҳ ўзларининг “Тўрт мазҳабдан бошқага эргашганга раддия” номли китобида шундай деган: “Аллоҳ таоло шариатни сақлаш ва динни муҳофаза қилиш учун ўз ҳикмати билан одамлар ичидан тўрт забардаст имомларни чиқариб берди. Уларнинг илму маърифатда юқори мартабага эришганларини ва чиқарган фатво ва ҳукмлари ҳақиқатга ўта яқинлигини барча уламолар бир овоздан эътироф қилганлар. Барча ҳукмлар ўшалар орқали чиқариладиган бўлди”.\nяъни: “Агар ихтилофни кўрсангиз, ўзингизга кўпчилик томонини лозим тутинг” (Имом Ибн Можа ривояти). Демак, мазҳабга эргашиш катта жамоага эргашиш ҳисобланади.\nЮқоридаги етук уламоларнинг бу мавзудаги фатво ва хулосаларини кўплаб келтириш мумкин. Бундан бизнинг юртимизда Имоми Аъзам Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳнинг мазҳабига амал қилиш лозим экани маълум бўлмоқда.\nМинг афсуслар бўлсинки, мана шундай етук олимлар бир мазҳабни маҳкам ушлаб, тўғрилигини эътироф қилиб турган бир пайтда баъзи юртдошларимиз ҳали дастлабки илмий кўникмаларни ҳосил қилмаган бўлсаларда: “Мен Қуръон ва ҳадисдан ўзим ҳукм оламан” деб, даъво қилиб, турли ихтилофларни келтириб чиқармоқдалар. Баъзида ўзлари адашгани етмагандек, ўзгаларни ҳам йўлдан урмоқдалар. Бу ихтилофлар ва муаммоларнинг ечими бемазҳабликни қўйиб, Аҳли сунна вал жамоанинг муайян бир фиқҳий мазҳабига амал қилиш, мазҳаблар ўртасидаги ўзаро ҳурматни сақлаш, Қуръон ва суннатни улуғ мужтаҳид уламоларимиз каби тушунишдир.\nФатво бўлими мутахассиси\nАбдуғофур Ниёзқулов\t2020-11-17\nЎЛГАНЛАРГА АТАБ ҚУРЪОН ҚИРОАТ ҚИЛИШНИНГ ҲУКМИ\nАёлларнинг никоҳлари учун валий шартми?\nЎзбекистон Республикасининг янги таҳрирдаги «Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида»ги қонунига муносабат\nҲайитга тоғора керакми?


Соч тўкилиши ва соч ўстириш – муаммога ечим Minox! - Daryo\n09:00, 07.11.2019 28958\nСоч тўкилиши ва соч ўстириш – муаммога ечим Minox!\nАссалому алайкум, қадрли дўстлар! Сизлар билан аёллардаги соч тўкилиши муаммосига ечим бериш мақсадида ўз тажрибаларимни ўртоқлашмоқчиман.\nКўпчилигимиз токи хавотирли ҳолатга айлангунга қадар сочларимизни тараганимизда тароқда қолган, уйқудан уйғонганимизда ёстиққа тўкилган ёки душ қабул қилганимизда бошимиздан тўкилган сочларга унчалик ҳам эътибор бермаймиз.\nЁшим 28 га кирганида бундай касалликка дучор бўламан деб ҳеч ўйламаган эдим. Сочлар тўкилиши бизга баъзан билинмайди: сочларнинг табиий тўкилишидан хавотир олишга ўрин ҳам йўқ. Шифокорларнинг айтишича, ҳар бир инсон ўртача кунига 100 толагача сочи йўқотади ва бу нормал ҳолат.\nСуҳбатдошим бошимга қараб, тўкилган сочлар ўрнида қолган бўшлиққа эътибор бера бошламагунича мен ўзимда соч тўкилиши муаммоси борлигини, ҳатто, сезмаган ҳам эдим. Шундан сўнг менда кучли хавотир бошланди! Соғлом ва тўлқинли сочларим эндиликда худди «сичқоннинг думига» ўхшаб қолди.\nИшлатмаган усулларим қолмади; маҳаллий ва косметик усулларни қўллаб кўрдим. Аммо, бирортаси сезиларли ижобий таъсир кўрсатмади. Тутам-тутам тўкилган сочларим гиламда, ёпинчиқда ва раковинада қолиб кетарди. Тўғрисини айтганда, сочимни тўкилишини тўхтата олишимга бўлган умидим аллақачон сўнган эди. Айниқса, бизнинг оиламизда, отам ва бобомда ҳам сочларнинг тўкилишга боғлиқ ирсий каллик мавжуд эди.\nЯқинда менга аёллар учун соч тўкилишига қарши Minox 2 лосьон спрейини совға қилишди ва қўшимчасига зулук ва кофеин экстрактига эга Биокон шампунини ўзим учун кашф қилдим.\nПрепаратдан спирт ҳиди аралаш ўсимлик ҳиди келади. Препарат таркиби асосан миноксидин моддасидан ташкил топган (шу сабабли ҳам воситага MINOX номи берилган).\nMinoxidin - соч фолликуласи ичидаги метаболизмни яхшиловчи восита. У қон айланишини яхшилайди ва сочни озиқлантириб, ўсишини фаоллаштиради. Бундан ташқари, восита таркибидаги Hyperin ва қичитқи ўт экстракти соч терисини намлаб, юмшатиш хусусиятига эга.\nБу воситаларни қуйидагича фойдаландим: лосьонни кунига икки маҳал бош терисига суртар эдим. Бунинг учун 0,5 см узоқликдан 7-8 маротаба воситани бошимга пуркар эдим. Шуни ёдда тутиш лозимки, восита сочларга эмас, балки айнан сочнинг терисига, яъни бош терисига суртиш керак бўлади. Ана шундагина восита сочларнинг илдизларини рағбатлантириб, янги сочлар ўсишига туртки бўлади. Инексиядан сўнг бир оз вақт ўтгач, мен бошимни уқалаб сочларимни тараб қўяр эдим. Восита тезда қурийди ва доғ ва ҳидлар қолдирмайди. Сочларимни ювганимда эса фақат Биокон шампуни дан фойдаланганман.\nЛосьонни ишлатишдан аввал сочларим мана шу ҳолда кўринар эди.\nШундай қилиб Minox лосьони билан Биокон шампунини ишлатганимга 2 ой бўлгандан сўнг сочларим расмдан ўнгдаги кўринишга келди.\nУшбу восита ростдан ҳам менга ёрдам берди. У нафақат сочларимни тўкилишини тўхтатди, балки уни қайта тиклашимга ҳам ёрдам бера олди. Биокон шампуни билан сочларимни ювганимдан сўнг сочларим майин ва ипакдек нозикликка эга бўлди. Орадан 2 ой ўтди (айнан шундай муддат учун бор-йўғи 2 шиша восита кифоя эди) шундан сўнг сочларим қалин ва мустаҳкам бўлди.\nБундан ташқари, мен Биокондан зулук экстракти ва кофеин моддаларидан таркиб топган, соч тўкилишига қарши шампунни ишлатдим.\nБиокон шампуни соч илдизларини даволашда Minox 2 спрей лосьонига кўмак беради. Натижа расмларимда акс этгани каби ёмон эмас.\nҲа айтганча, мен 1 ойга етадиган Minox 2 аёллар учун лосьонини OxyMed ва 999 дорихоналаридан деярли 200.000 сўмга шунингдек, зулук ва кофеин таркибли Биокон шампунини 75.000 сўмга сотиб олган эдим.\nШундай мўъжизакор восита учун ишлаб чиқарувчиларга катта раҳмат. Барчага ушбу воситани тавсия қиламан. Менинг акам ҳам Minox 5 эркаклар учун лосьонини сотиб олиб, чинакам натижага эриша олди. Ўртоқларига ҳам тавсия қилиб, кўпларнинг дардига шифо бўлди.\n11:11, 18.06.2020 144236\n20:44, 26.05.2020 151048\n23:47, 06.06.2020 160957\n08:05 Бугун 2770\n07:50 Бугун 2496\n07:48 Бугун 1823\n07:17 Бугун 5761\n00:05, 13.07.2020 148528\n00:16 Бугун 105005\n22:34, 12.07.2020 98893\n10:08, 13.07.2020 83791


«Дарахт экиш осон нарса, лекин дарахтни чопмаслик биз учун қийин экан» — Ботир Қобилов 200 млн туп дарахт экилиши ҳақида – Газета.uz\nФото: Ботир Қобиловнинг шахсий архивидан\nLotinchada 23 ноябр 2021, 08:35 Жамият\nИқтисодчи, «Заметки экономиста» Telegram-канали муаллифи ва «Газета.uz» колумнисти Ботир Қобилов «Ular» лойиҳасига берган интервьюсида йилига 200 млн туп дарахт ва бута кўчатлари экилиши ҳақида фикр билдирди.\nИқтисодчининг таъкидлашича, «унда мазкур вазифанинг бажарилиши, ижросига озгина шубҳа бор».\n«Қайсидир маънода дарахт экиш осон нарса. Лекин дарахтни чопмаслик биз учун қийин нарса экан. Иккинчидан, дарахтни экишни, менимча, биз ҳали ўрганмадик, билмадик. Сирдарёнинг бир туманида 800−900 та дарахт экишган экан, тезда қуриб қолган. Тошкентнинг ҳам қайсидир жойларида дарахт экилади, суғорилмайди ва сўлиб қолади», — деди Ботир Қобилов.\nУнинг фикрича, дарахт экиш муаммони ечишнинг энг осон йўли, деб кўрилади.\n«Лекин дарахт экиш жуда ҳам машаққатли иш. Уни суғориш керак, парвариш қилиш ва кесмаслик керак. Энг муҳими, экилган дарахтнинг „меваси“ 15−20 йил ичида келмайди… 10 млн тупнинг ўзи етарлидир», — деди иқтисодчи.\nБотир Қобилов ушбу масаланинг иккинчи тарафига ҳам тўхталиб ўтди.\n«Мен асосан давлат экиш харажатларини қисқартириш тарафдориман. Қандай харажат бўлишидан қатъи назар, ўйлайманки, биз ҳозир жуда кўп пул ташлаяпмиз кераксиз жойларга. Хусусан, бу янгилик бўйича битта хавотирли нарса, 200 млн дарахт учун пул керак, албатта. Тушунишим бўйича бу пул бюджетдан ажратилади», — деди у.\nИқтисодчи аввал сўлиб қолган дарахтларни эслаб, бу пуллар ҳавога совурилишидан хавотирдалигини маълум қилди.\n«Яъни пулларнинг самарали ишлатилмаслигига олиб келиш мумкин. Масалан, кўчат ва дарахт экишга пул ажратилади, улар кейин сўлиб қолиши мумкин ва охир-оқибатда бюджет харажати йўқолади ҳисоб. Чап қўл билан дарахт экаётган вақтда ўнг қўл билан дарахтни кесаётган бўлсак, бу нарсани тушуниш қийин. Албатта, дарахт экиш яхши нарса, лекин бизнинг шароитдан келиб чиққан ҳолда, энг қийин нарса — мавжуд бўлган дарахтни сақлаб қолиш экан. Шунингдек, дарахтнинг қайси турини экиш ҳам муҳим. Арчани санчиб қўйиш билан дарахт экиш бўлмайди», — деди Ботир Қобилов.\nЭслатиб ўтамиз, ноябрь ойи аввалида Шавкат Мирзиёев «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида йилига 200 млн туп дарахт ва бута кўчатларини экиш, шу орқали шаҳарлардаги яшил майдонларни амалдаги 8 фоиздан 30 фоизга ошириш режасини маълум қилган эди. 2 ноябрдан 10 декабргача бўлган муддат дарахт экиш бўйича «долзарб 40 кунлик» деб эълон қилинганди.\nАвгустда президент топшириғига кўра, октябрь-ноябрь ойларида 55 млн дона, келгуси йил баҳор мавсумида 70 млн дона тут, павловния, мевали ва манзарали дарахтлар, шунингдек тез ўсувчи ва бошқа кўчатлар экилиши ҳақида хабар берилганди. Шунингдек, йил якунига қадар шаҳарлар ва туман марказларида 16 млн дона мевали ва манзарали дарахт ва бута кўчатлари экиш вазифаси қўйилган эди.\nШунингдек, президент ҳар бир ҳудудда «Яшил замин» жамғармалари ташкил этиш бўйича топшириқ бергани хабар қилинганди. Вилоят ҳокимларига октябрь-ноябрь ойларида жамғарма маблағлари ҳисобидан камида 5 млн туп мевали ва манзарали дарахт кўчатларини аҳолига бепул тарқатиш топшириғи берилди. Ҳар бир шаҳар ва туман марказида камида 2 тадан «яшил майдон» ва жамоат парклари ташкил этилиши айтилган.\nБундан ташқари, дарахтларни кесишга мораторий 2024 йилга қадар узайтирилиши ва жавобгарлик кескин кучайтирилиши белгиланган. Тошкент шаҳри ва вилоят марказларида экология полицияси ташкил этилиши маълум қилинди.\nПрезидент: «Янги Тошкент» барпо этилади, пойтахт «яшил ҳудуд» га айлантирилади 31 август 2021, 13:59


Баҳс-мунозара қилаётган ҳинд | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ЯнгиликларБаҳс-мунозара қилаётган ҳинд\nМахатма Ганди авлодлари айнан шу йўл орқали демократияга интилмоқда\nҲиндистон Осиёдаги йирик демократик давлат бўлиб, қадриятлар, мезонлар ва тартиблар ҳинд жамиятида жуда чуқур илдиз отган. Жанубий Осиёдаги мазкур давлат дунёдаги энг кўп сайловчиларига эга мамлакат ҳисобланади – 2006 йилги маълумотларга кўра бу ерда 617 миллион (!) нафар сайловчи бор.\nҲиндистон (ҳиндча Бҳарат). Аҳолиси 1 млрд 300 миллион. Ҳиндистон Конституцияси дунёда ҳажми бўйича дунёдаги энг йирик ҳужжат бўлиб, 491 та мақоладан ташкил топган.барчаси таҳлилий ва майда-чуйдасигача тушунтириб берилган.\nДавлат тузуми. Ҳиндистон – федератив республика. Буюк Британия бошчилигидаги Ҳамдўстлик таркибига киради. Давлат бошлиғи президент. У парламентнинг икки палатаси ва штатларнинг қонун чиқарувчи органлари аъзоларидан иборат сайловчилар ҳайъати томонидан 5 йил муддатга сайланади. Қонун чиқарувчи ҳокимиятни президент ва икки палата – Штатлар кенгаши (Ража сабха) ҳамда Халқ палатаси (Лог сабха)дан иборат парламент, ижроия ҳокимиятни президент ва бош вазир бошчилигидаги ҳукумат амалга оширади.\n«Парламент» сўзи франтсузчасига «парлер» гапирмоқ сўзидан олинган. Аммо негадир биринчи парламент 1265 йилда Англияда жорий этилган. Тушунарсиз ҳолат, лекин факт.\nБунинг сабаби шуки, 1066 йилда Нормандия гертсоги Вилгелм Англияни истило қилади ва давлат тузади. Давлат тили қилиб франтсуз тили белгиланади. 1265 йили Англияда биринчи маротаба парламент чақирилади. 1362 йилда франтсуз тили бекор қилинади, лекин парламент сўзи амалда қолиб кетади.\nМаҳаллий, минтақавий, штатлар ва умуммиллий даражадаги сайловлар орқали демократияни амалда намойиш қилиш ва умуман халқаро ҳамжамият тан олган ҳинд демократиясини 1998 йилги Нобел мукофоти лауреати, иқтисодчи олим Амартия Сен «Баҳс-мунозара қилаётган ҳинд» деган ибораси билан ифода қилган. У сайловлар жараёнида, парламентда, ҳукуматда ва жамиятда мунозара ва баҳс юритиш демократиянинг ажралмас қисми эканлиги ҳақида гапира туриб – мунозара тўхтаган жойда монолог бошланади, монолог эса яккаҳокимликни бошлаб беради, деган иборани илгари суради.\nМамлакат гарчи узоқ йиллар давомида турли давлатлар мустамлакасига айланиб, кўп йиллик урушларни бошдан ўтказганига қарамай, Ҳиндистон давлат тизими борасида ўзига хос тажрибалар тўпланганлиги Билан ажралиб туради. Одатда дунёнинг турли давлатларида қонун чиқарувчи органлар ҳар хил номлар билан аталади. Мисол учун, Ўзбекистонда – Олий Мажлис, Англияда – Парламент, Россияда – Дума, АҚШда – Конгресс, Украинада – Рада, Финляндия ва Полшада Сейм деб юритилади. Сизга сўзламоқчи бўлган Ҳиндистонда эса парламент Сансад дея номланган.\nҲиндистон қонунчилигидаги олий федерал органи саналган Сансад тузилишига кўра, президент ва иккита палатани ўз ичига олади. Булар Халқ палатаси (Лог Сабха) номли қуйи палата ва Штатлар кенгаши (Ража сабха) – юқори палатадан ташкил топган. Парламент қароргоҳи Ню-Деҳлида жойлашган бўлиб, Сансад Бхаван номи билан юритилади. Ҳар икки палата томонидан кўриб чиқилиб маъқулланган қонун лойиҳаси президентга юборилади.\nПарламентнинг қуйи палата аъзолари мажоритар системага кўра тўғридан-тўғри яширин овоз бериш йўли орқали сайланади. Мазкур палата аҳамияти ва ваколат кўламига нисбатан юқори палатадагига нисбатан анча нуфузли саналади. Баҳс-мунозараларнинг макони саналган Лог сабхи аъзолигига сайланиш хамирдан қил суғургандай осон кечмайди. Бунинг учун номзод Ҳиндистон фуқаролигига эга бўлиши, 25 ёшдан ошган, руҳий соғлом, банкрот ҳолатида ва жиноий қидирувда бўлмаслиги лозим. Бу масаланинг биринчи томони.\nДунёдаги энг катта расмий ҳужжат — Ҳиндистон Конституцияга мувофиқ Лог сабха, Халқ палатаси 552 депутатдан иборат (штатлардан 530 нафаргача, иттифоқдош ҳудудлардан 20 нафаргача, шунингдек, асли келиб чиқиши британиялик бўлган ҳиндулар манфаатини ҳимоя қилиш учун яна икки нафар депутат президент томонидан тайинланиши мумкин). Лог сабхада депутатлар 5 йил муддатга сайланади, агар мамлакатда фавқулотда ҳолат эълон қилинса, ваколатлар яна 1, 2, 3 йилгача узайтирилади. Бордию сайловлардан сўнг бирор бир партия кўпчиликни ташкил этмаса ёки коалиция тузолмаса, мамлакат президенти муддатидан олдин палатани тарқатиб юбориши мумкин.\nЎн тўртинчи Лог сабха 2004 йилнинг апрел-май ойларидаги сайловлар натижалари асосида шакллантирилган ва 545 аъзони (530 штат, 13 та иттифоқдош ҳудуд ва 2 нафар инглиз-ҳинду вакиллари) ўзига бирлаштирган. Сайловчилик қонунига мувофиқ Ҳиндистон фуқаролари штатлар ва иттифоқдош ҳудудий вакилларни сайлашади.18 ёшга тўлган ҳар бир фуқаро жинси, ирқи, қайси табақага мансублиги, динидан қатъий назар сайловларда овоз бериш ҳуқуқига эга.\nПарламентдаги юқори палата Штатлар Кенгаши (Раджа сабха) саналади. Унинг аъзолари федерация субъектлари – Ҳиндистон штатлари ва иттифоқдош ҳудудлар қонунчилик органлари аъзолари томонидан билвосита йўл билан сайланади. Штатлар Кенгашининг 250 нафар аъзоси бўлиб, аҳамиятли жиҳат шундаки, мазкур палата тарқатиб юборилмайди, балки унинг аъзолари олдиндан тайёрланган ротацион график асосида ташкил этилади. Раджа сабха мамлакатда федератив системани сақлаб қолиш учун ўйлаб топилган бўлиб, унинг аъзолари сони ҳар бир штат аҳолиси сонига боғлиқ. Мисол учун, Айни пайтда Уттар-Прадеш штатидан 31 нафар, Нагалендадан эса атиги бир нафар вакил Раджа сабхада фаолият олиб бормоқда. Мазкур палатага аъзо бўлиш учун номзод энг камида 30 ёшда бўлиши керак ва улар 6 йиллик муддатга сайланади.\nДарвоқе, Штатлар кенгаши вакилларининг тарқатиб юборилмаслиги уларнинг бу лавозимда умрбод ишлайди, дегани эмас. Гап шундаки, янги сайловлар ҳар икки йилда палатанинг учдан бир қисми учун ўтказилади. Раджа сабхани шакллантириш структураси Ҳиндистон конституциясининг 80-бетида қуйидагича ёзилган: 12 нафар аъзо президент томонидан тайинланади. Улар адабиёт, фан, санъат ва ижтимоий соҳада махсус билим ва тажрибага эга бўлишлари лозим. Штатлар вакиллари пропорционал тизим асосида ягона овоз бериш йўли орқали штатларнинг қонунчилик йиғилишлари аъзолари томонидан сайланса, Иттифоқдош ҳудудлар вакиллари эса билвосита мазкур минтақа сайловчилари ҳайъати томонидан янги лавозимга қўйилади.\nБаҳс-мунозараларга бой парламент мажлислари Сансад Бхаванда ўтказилади. Ушбу бино ўзига хос меъморий услубга эгалиги билан ажралиб туради. Иншоот айлана шаклда бўлиб, 1912-1913 йилларда британиялик архитекторлар Эдвин Лаченс ва Герберт Бейкер лойиҳаси асосида бунёд этилган. Бинонинг ташқи халқасини 144 та гранит устунлар ушлаб турибди. Парламент саройида шунингдек, 1958 йилдан буён Ҳиндистон юқори суди ҳам иш олиб боради.\nҚуйи палата бетараф бўлган спикер томонидан бошқарилади ва унга ўринбосар ёрдам беради. Палата раҳбари ўз навбатида регламентни рад қилиш, доимий комиссияни шакллантиришда ҳал қилувчи сўзни айтиш, депутатларни тартибга чақириш ва бошқа ҳуқуқларга эга. Бошқа давлатлардаги каби палатада партия фракциялари тузилиб, тармоқлар бўйича доимий комиссиялар шакллантирилади, асосан техник ишларни олиб борувчи палата котибияти ташкил этилади. Ҳар бир партия фракцияси ўзининг лидерига эга.\nПарламентнинг асосий функцияси – депутатлар томонидан мамлакат миллий манфаатларини ифода этадиган қонунларни қабул қилишдан иборат. Агар қонун лойиҳага бирор палата томонидан тузатиш киритилгудек бўлса, у ҳолда лойиҳа биринчи қабул қилинган палатага қайтарилади. Дейлик, қуйи палата томонидан янги қонун қабул қилинди, аммо бу мазкур ҳужжат ҳаётга татбиқ этилади, дегани эмас. Мазкур қонун юзасидан Штатлар кенгаши тўрт ой ичида ўз эътирозини билдирса, ҳар икки палата ягона келишувга келишлари лозим бўлади, агар бу йўл ҳам фойда бермаса, президент қарорига кўра, ҳар икки палатанинг қўшма йиғилиши ўтказилади ва баҳсли мавзу кўпчилик овоз орқали ҳал этилади.\nАгар 6 ой давомида Штатлар кенгаши қонун лойиҳаси юзасидан бирор қарор қабул қилмаса, демак билингки, Халқ палатасининг қонун лойиҳаси қабул қилинган. «Пулли» қонун лойиҳалари Штатлар кенгаши томонидан 14 кун давомида кўриб чиқилиши даркор. Мабодо Штатлар кенгашининг қарори эътирозларга сабаб бўлса, улар бу қонунни одатий тартибда иккинчи маротаба қабул қилиш йўли билан енгиб ўтишларига тўғри келади.\nНаполеон Банопарт «Ҳиндистон давлати кимнинг қўлида бўлса, ўша давлат дунёга ҳукмронлик қилади», деган эди. Бу бежиз эмасди. Зеро, қадимдан нафақат маданият ва санъати юксак даражада ривожланган, балки ўзининг табиий бойликлари, олтин ва дуру-жавоҳирлари билан донг таратган Ҳиндистон асрлар оша дунё ҳамжамиятини ўзига жалб этиб келган. Йиллар силсиласи ҳинд жамияти учун ўзига хос мактаб вазифасини бажарди. Айниқса, 19-20 асрларда англиялик мустамлакачларга қарши олиб борилган курашлар, турли қўзғолонлар Ҳиндистон тарих саҳифаларида ўчмас из қолдирган. Махатма Ганди, Жавохарлал Неру, Лал Баҳодир Шастри каби буюк сиёсатчиларни тарбиялаган юрт дунёда ўзи танлаган йўли борлигини кўрсатди ва бунга улар ҳақли, албатта.\n← Аввалги Аввалги Дунёнинг энг тоза мамлакатлари (2009)\nКейинги → Кейинги: Жаҳон саҳнасида 2008 йил: Воқеалар ва таҳлиллар


Маҳаллий аҳолининг оҳ-воҳли фарëдлари ва ўзбек матбуотининг пафосли репортажларини кўриб, совет ўтмиши билан параллеллар қурдим. Каримовнинг бирдан ўлгани “журналист” ва ташвиқотчиларни қисқа муддатда фалаж қилди ëки улар ичи қотиб, ҳожатга чиқа олмайдиган ҳолатда бўлишди. Улар бутун бир ҳафта давомида оғизларида қатиқ ивитиб, юқоридан изн келгунига қадар жим ўтиришди. Уларнинг оғзидан “президент аҳволи” ҳақида бир оғиз гап чиқмади. Улар бир сатр жумла ҳам ëза олишмади. Кейин махсус хизмат дея аталган МХХдаги кураторлар уларга қарата: “Эркин фикрли матбуот ва журналистларга қараб вовулланг”, дея буйруқ берди. Улар алоҳида иштаҳа ва ғайрат билан эгаларининг буйруқларини адо қилишди. Энг садоқатли, зотдор този итлар ҳам ҳавас қиладиган вафодорлик намунасини кўрсатишди.\nКаримовнинг кутилмаган ўлими қисқа бир вақт давомида бекитилгани, давлат “журналистлари”ни мулзам қилди, улар “юқори”нинг изнисиз президент ҳолати ҳақида бир сатр ҳам ёза олмадилар.\n“Биз бунга йўл қўймаймиз! Ватангадо душманларга йўл йўқ! Шоқоллар! Империализм ва Ғарб давлатларига ëлланганлар! Халқ душманлари! Улар бизнинг фаровонлигимизни кўра олмайди! Жамият чиябўрилари!”\ndata-title="Бўлсам ёрла тўшакда, Партиям, сен юракда!" data-description="<img class="wp-image-197092 size-full alignright" src="http://eltuz.com/wp-content/uploads/2016/09/rasm3045.jpg" alt="rasm3045" width="240" height="338" /> Ёз келди, тугади қиш, Партиямга минг олқиш! Мўридан ўрлар тутун, Партиям борлигичун! Тонг отиб ёришди ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2016/09/rasm3046.jpg" data-url="https://eltuz.com/asosiy-mavzular/197089/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\n“Уятсиз клипи” клипи боис Шаҳло Аҳмедова лицензияси олинди\n“Ўзбекконцерт” бирлашмаси “уятсиз” клип боис Шаҳло Аҳмедованинг лицензиясини олиб қўйди. Рассом Туз Eltuz.com