Ўзбекистон: Пенсияларнинг ошиши ёши улуғ ўзбекистонликларни унчалик қувонтиргани йўқ | Institute for War and Peace Reporting\nЎзбекистон: Пенсияларнинг ошиши ёши улуғ ўзбекистонликларни унчалик қувонтиргани йўқ\n, пенсионерлар ўзларига тегишли пулларини тўлиқ олишларига ишонч йўқ. Негаки, расмийлар нақд пул йўқлиги важидан ижтимоий тўловга ажратилган пулларни ҳисоб рақамларига ўтказиш амалиётини қўллашга бошладилар.\nМамлакат президенти Ислом Каримовнинг фармонига мувофиқ 2009 йил 1 августидан бошлаб пенсия тўловлари 25 фоизга оширилади ва оқибатда, пенсия ёшига етиш муносабати билан бериладиган минимал пенсия миқдори 66,66 минг сўмга ($ 44) етади.\nШунингдек, Пенсия, ижтимоий тўловларни етказиб бериш бўйича экспериментга тайёргарчилик қилиш ва уни ўтказиш тадбирлари режасига кўра, 1 августдан бошлаб Тошкент вилоятининг барча пенсионерларига барча тўловлар фақат Халқ банки пластик карточкалари орқали амалга оширилади.\nКейинроқ, тўловларнинг янги тизимига барча пенсионерларни ўтказиш режалаштирилмоқда.\nОйлик иш ҳақи ва пенсияларни нақд пулсиз бериш ва уларни пластик карточкалари ёрдамида нақд пулга айлантириш бўйича эксперимент 2008 йил октябрь ойида бошланди. Пластик карталар баъзи-бир бюджет ташкилотларида жорий этилди ҳамда Тошкент шаҳар ва Тошкент вилоятида истиқомат қилувчи пенсионерларида синаб кўрилди.\n“Халқ банки” Тошкент вилояти бошқармаси раисининг ўринбосари Аслиддин Ғанижановнинг таъкидлашича, банк пластик карталарини расмийлаштириш “ихтиёрий равишда” амалга ошириладиган иш бўлиб, пенсионерлар истасалар пенсияларининг ҳаммасини банк ҳисоб рақамига ўтказиб кейин бўлак-бўлак қилиб нақд пул олишлари мумкин. Ёки бўлмаса улар нақд пулсиз тўловларидан мутлақо воз кечишлари мумкин.\nАммо амалда ҳаммаси бошқача бўлиб чиқяпти. Ёши улуғ ўзбекистонликлар эксперимент ниҳоясига етиши ҳамда пенсия миқдори ошиши билан улар учун ўз пенсияларини нақд пулга айлантириш муолажаси бундан ҳам қийинлашиб кетади дея хавотирланмоқдалар.\nТошкент вилоятидаги унча катта бўлмаган саноат шаҳри Ангренда истиқомат қилувчи 63 ёшли пенсионер Александр Богатовга бир неча ойдан бери пенсия пули пластик карточкага ўтказилмоқда. Унга кўра, Халқ банки раисига ёзма равишда ариза билан мурожаат қилиб пенсия пулини нақд пул қилиб беришини сўраганига қарамай, шу чоққача ҳеч қандай жавоб олгани йўқ.\nПенсионер шу чоққача пенсия пулининг фақат бир қисмини нақд пул билан олиб келмоқда, холос.\n“Банкдагиларнинг айтишича, нақд пул етишмовчилиги важидан улар пенсиянинг ярмини пластик картага ўтказишга мажбур бўляптилар, аммо бизнинг кичик туманда банкоматда бир ой давомида ҳам нақд пул бўлгани йўқ. Шунинг учун ҳам пластик карточкадаги пулимни нақд қила олганим йўқ”, - дейди ёши улуғ қария.\n72 ёшга кирган тошкентлик бошқа пенсионер аёл ҳам пенсия пулининг ҳаммасини нақд қилиб олишга эриша олмаганини айтмоқда.\n“Қачон қарамасанг, банкларда нақд пул йўқ дейишади, озиқ-овқат маҳсулотларини супермаркетлардан сотиб олай десанг, у ерда нарх-наво бозорларга қараганда анча қиммат”, - дейди у.\nПластик карталар тизимини жорий эта туриб, расмийлар пенсионерларга нақд пулсиз тўловлар тизими амал қилаётган супермаркетларда ўзларига керакли ҳаридларини қилиб олишни таклиф этган эдилар. Аммо бу нарса ёши улуғ кишиларга малол келмоқда. Негаки, бундай дўконларда нарх-наво бозорларга қараганда 10-15 фоизга қимматроқ.\nИқтисодий шарҳловчиларнинг айтишларича, расмийларнинг пластик карталарга ўтказиладиган пенсия миқдорини оширилиши ҳақидаги оптимистик баёнотлари тўлқини борган сари кўтарилаётган нақд пул тақчиллиги қоясига урилиб вайрон бўлади ҳамда тўловлар атрофида юзага келаётган муаммолар кучайиб кетаверади.\nАйни пайтда пенсиялар икки-уч ҳафта кечиктириб тўланмоқда.\n“Пенсия тўловларини ўз вақтида амалга оширилишини таъминлаш учун Халқ банкига маблағ етишмайди, - дея хавотирланади Тошкент шаҳар иқтисодий университетларидан бирининг муаллими. – Давлат томонидан эркин муомалага чиқарилиши қатъий тартибга солинаётган нақд пул муаммоси бундан кейин ҳам кучаяверади”.\nРасмийлар пулларнинг айланишини сунъий равишда қисқартишга уринмоқдалар. Бу эса расмийларнинг инфляцияга йўл бермаслик учун кўраётган қатъий монетар сиёсати унсурларидан бири бўлиб қолмоқда.\nАммо бундай прогнозлардан ҳам чўчимаётган пенсионерлар ҳам бор.\nТошкентда истиқомат қилувчи 64 ёшли Исматулло Эргашев ўзининг автомашинасида киракашлик қилиб юради. Унга кўра, пенсия тўловларининг кечиктирилиши ҳамда кенг миқёсда пластик карталарининг жорий этилиши кўпроқ маблағ тежашга имконият беради.\n“Хотиним билан бирга пул тўплаймиз, Янги йил байрамига эса невараларимизга совға-саломлар оламиз, ахир пластик карточкаларидаги пулларни нақд қилиб олишнинг ҳеч қандай иложи йўқ”, - дейди у.


Ўғирлаб кетилган 55 та “Оскар” ҳайкалчаси чиқиндихонадан топилган - Yoshlar.com\nЎғирлаб кетилган 55 та “Оскар” ҳайкалчаси чиқиндихонадан топилган\nКиноихлосмандлари орасида 28 февраль куни бўлиб ўтадиган “Оскар” мукофотларини топшириш маросимини интиқлик билан кутаётганлар талайгина. Сайтимиз орқали бу йил “Оскар”га номзоди қўйилганлар ҳақида хабар берган эдик. Энди эса Голливуднинг машҳур мукофоти билан боғлиқ қизиқарли маълумотлар билан танишинг.\n“Бўронлар ҳукмдори” фильми 82-“Оскар” мукофотлари топшириш маросимида кино саноатидаги энг ғаройиб рекордлардан бирини қўлга киритган. Ўша йили ўз харажатларини базўр қоплаган “Бўронлар ҳукмдори” 9 тадан 6 та мукофотга эгалик қилган.\n“Оскар” мукофотлари топшириш маросимига ташриф буюрувчиларнинг оёқлари тагига тўшаладиган қизил гиламнинг узунлиги 150 метр, қалинлиги 10 метрдан ошади. Гиламлар бир неча ўрам қилиб йиғилади ва ҳар бирининг оғирлиги 135 килограммни ташкил этади. Гиламларнинг умумий оғирлиги эса 5 тоннага тенг.\nҚизил гиламчадан юрадиган актёр Голливудда ўта машҳур бўлиши лозим.\nГиламнинг икки четида 100 дан зиёд фотосуратчилар, турли телеканалларнинг 300 дан ортиқ ходимлари, операторлари, овоз ёзиш усталари ва бошқа техник ходимлари улар ҳақида маълумот олишга интилиб туришади.\n“Оскар” ҳайкалчалари Чикагодаги фабрикалардан бирида ишлаб чиқарилади. Ҳайкалларнинг бўйи 34 сантиметр, оғирлиги 3,85 килограмм.\n“Оскар” ҳайкалчаси қилич ушлаб турган рицарнинг кўринишида эканига аҳамият бергандирсиз. У қора мармарга ўрнатилган. Мармар эса киноплёнка ўрамини эслатади.\nҲайкаллар қўрғошин ва қалай моддалари аралашмасидан тайёрланган. Улар махсус қолип ичига қуйилади ва совутилади. Сўнг, мис, никель, кумуш қоплама берилади. Улардан сўнг амалий электролиз қатлам, охирида эса олтин суви қопланади.\nИккинчи жаҳор уруши вақтида, то уруш тамом бўлгунга қадар ҳайкалчалар гипсдан тайёрланган. Урушдан сўнг эса барчага металл ҳайкалчалар топширилган.\n2000 йили ҳеч ким қўлга киритмаган 55 та “Оскар” ҳайкалчалари Лос-Анжелесда уларни олиб кетиш учун жойлаштирилган вақтда ўғирлаб кетилган. Бир неча кун ўтиб, ҳайкалчалар ахлат қутисидан топилди. Уларни топган шахсга эса 50.000АҚШ доллари миқдоридаги мукофот пули берилди. Афсуски, ана шу 50.000 АҚШ долларини мукофот эгасининг уйидан ўғирлаб кетишди.\nКомментарии (0) | Добавить: 28.02.2016


Машҳур сиёсатчининг қотили қамоқда базми жамшид уюштирди\nМашҳур сиёсатчининг қотили қамоқда базми жамшид...\n14.02.2020 15:43 0 5140\nРоссиялик машҳур сиёсатчи Борис Немцовнинг қотили Заур Дадаев қамоқхонада шоҳона зиёфат қилаётгани акс этган фотосурат тарқалди. Иркутск жазони ижро этиш муассасасида олингани айтилаётган суратда маҳкумлар тўкин дастурхон атрофида шакаргуфторлик қилаётганини кўриш мумкин. Дастурхонга сархил мева ва сабзавотлар, ҳатто кабоб тортилган. Хилват бўлмадаги зиёфат фототасмага муҳрланганига қараганда, маҳкумлар уяли алоқа телефонидан ҳам бемалол фойдаланган.\nҚамоқхонадаги базми жамшид акс этган суратларни Ислом Ирон исмли фойдаланувчи «ВКонтакте» тармоғида эълон қилган. Тахминларга кўра, ушбу сурат Иркутск вилоятидаги 3-сонли жазони ижро этиш муассасасида 2018 йилда олинган.\nМожароли суратлар тарқалиши ортидан Федерал жазони ижро этиш идораси ҳудудий бошқармаси мазкур ҳолат жиддий тафтиш этилишини маълум қилди.\nАслида, Россия қамоқхоналарида пулдор ёки амалдор маҳкумларнинг тўкин ҳаёт кечириши янгилик эмас. Аммо Россия ҳукумати раҳбарининг собиқ ўринбосари, кейинроқ Владимир Путиннинг муросасиз мухолифига айланган Борис Немцовни ўлдиргани учун 20 йилга озодликдан маҳрум этилган Заур Дадаевнинг қамоқхонада ҳам тараллабедод ҳаётни давом эттираётгани жамоатчиликда эътироз уйғотди. Дарвоқе, З.Дадаев Иркутск тутқунгоҳида кўп марта қоидабузарлик қилгани сабаб 2018 йил ноябрда Ангарскдаги колонияга кўчирилган.\nРоссиянинг мухолиф сиёсатчиси, «Халқ эркинлиги партияси» ҳамраиси Борис Немцов 2015 йилнинг 28 февралида Москва марказида отиб кетилган эди. Маҳкама ушбу қотилликда чеченистонлик беш фуқарони айбдор деб топган ва уларга 11 йилдан 20 йилга қадар озодликдан маҳрум этиш жазоси тайинлаган.\nСуд ҳукмида қайд этилишича, Б.Немцовни Заур Дадаев отиб ўлдирган. Анзор Губашев, Беслан Шаванов (қўлга олиш пайти ўлдирилган), Шадид Губашев, Темирлан Эскерханов ва Ҳамзат Бахаевлар жиноятни амалга оширишга кўмаклашган.\nСуд бешовлонни Россия Жиноят кодексининг 105-моддаси (қотиллик) бўйича айбдор деб топган. Ҳукм эълон қилингач, Б.Немцовнинг қизи Жанна Немцова судланувчиларга шунчаки қотиллик эмас, балки «жамоат ва сиёсат арбобига суиқасд» моддаси бўйича жазо тайинлашни сўраган. Жиноий иш моддаси шу тариқа қайта малакаланса, жазо янада оғирлашиши мумкин эди.\nТергов идораси қотилликка 2015 йилдан буён қидирувда бўлган, «Север» батальони зобити Руслан Муҳудинов буюртма берган дея хулоса берган ва унга нисбатан сиртдан айблов эълон қилган.\nЎтган йили Амур вилоятида ҳам Иркутск колониясидаги каби ҳолат кузатилган эди. Гап шундаки, мазкур вилоятдаги 3-сонли колонияда тутқунликда сақланаётган ашаддий қотил Вячеслав Цеповяз тўрт девор орасида ҳашаматли ҳаёт кечираётгани (маҳкумлар ҳатто тансиқ денгиз таомларини ҳам тановул қилган!) фош бўлган эди. Мазкур ҳолат бўйича жазо муассасаси раҳбари ва ўринбосарига иш қўзғатилган. Уларга 4 йилгача озодликдан маҳрум этиш жазоси тайинланиши мумкин.\nқамоқхона Борис Немцов Заур Дадаев шоҳона зиёфат\nХориж 27/08, 13:01\nНаркокурьер-мушук қўлга тушди: героин, шприц, сим-карта...\nХориж 02/05, 21:18\nБразилиядаги турмада маҳбуслар 7 нафар посбонни гаровга олишди\n«Xabar.uz» ахборот-таҳлилий портали 2017 йилнинг 27 декабрида электрон ОАВ сифатида давлат рўйхатидан ўтказилган. Гувоҳнома рақами: 1210. Муассис: «Xabar» газетаси таҳририяти. Таҳририят манзили: 100000, Тошкент шаҳри, Амир Темур 1-тор кўчаси, 2-уй (мўлжал: Олой бозори). Масъул муҳаррир Абдуғани Абдураҳмонов. Электрон манзил: [email protected]bar.uz


Вино саноати учун асосий хом ашё — узум ҳисобланади. Узум ишлатилишига қараб винобоп, майизбоп ва хўраки навларга бўлинади. Винобоп навларнинг узум бошоғи катта бўлмайди, турли шакл ва рангда бўлади. Узумнинг кишмиш навларига қараганда уларнинг ширинлиги камроқ бўлади. Бундай навлардан мусаллас, шампан, кучли хамда десерт винолар тайёрланади. Узумнинг уруғсиз навлари кишмиш деб аталади. Улар қуритилиб, майиз тайёрлаш учун қўлланилади. Бу навларнинг мевалари турли рангли бўлиб қандлилиги юқори даражада бўлади. Узумнинг хўраки навларининг бошоғи йирик, турли рангда ва шаклда бўлади. Мевалари тўлиқ холатда, ширин мазали бўлади.\nЎзбекистонда етиштириладиган ва кенг тарқалган винобоп узум навлари:\nАлеатико — Италиядан келтирилган бўлиб, Ўзбекистоннинг вилоятларида ўстиришга мослаштирилган, ўрта типлар винобоп узум нави. Бошоғининг бош қисми конуссимон тубли цилиндр шаклда бўлиб ўртача катталикка эга. Мевалари думалоқсимон кўк-қизғиш туслидир. Унинг мағзи мускат ҳидли ширин мазалидир. Бундай узум навининг 100 кгдан 75 л шарбат олинади. Ушбу навли узум бошоғининг ўртача кўрсаткичлари: оғирлиги 202 гр, донлари сони 96 та, шарбат миқдори 84,1% ни ташкил этади. Узумлар сентябр ойининг ўрталарида пишади, таркибидаги қанд миқдори 25-29%, кислоталиги 4-7 г/л гача бўлади. Бундай узумдан портвейн ҳамда юқори сифатли десерт винолар тайёрланади.\nБаян ширей — Озарбайжондан келтирилган, юртимиз иқлимига мослаштирилган кеч пишар узум нави. Узум бошоғи цилиндр-конуссимон шаклда бўлиб, доналари тиғиз жойлашган бўлади. Мевалари думалоқ шаклда, яшил-сариқ тусли, усти мум билан қопланган, пустлоғи ўртача қалинликда бўлади. Ушбу навли узум бошоғининг кўрсаткичлари: оғирлиги 244 гр, шарбат миқдори 85,8%, қанд миқдори 25% гача етади. Баян ширей навли узумлардан мусаллас, шампан виноси ва кучли винолар тайёрланади.\nМускат венгерский — ўртапишар винобоп узум нави бўлиб, узум бошоғи ўртача цилиндр-конуссимон шаклда бўлади. Узум мевалари думалоқ шаклида, яшил туслидир, пўстлоғи қалин бўлиб мустаҳкам эмасдир. Ушбу узум нави пишганда унинг таркибида 24,4% қанд ва 4,7 г/л кислота бўлади. Узум ҳосилидан оқ рангли мускат типидаги десерт вино тайёрланади.\nРкацители — Грузиядан келтирилган ўртапишар винобоп узум нави. Узум бошоғи ўртача бўлиб, мевалари овалсимон, тилларанг-сариқ туслидир. Пўстлоғи юпқа ва мустаҳкамдир. Ушбу навли узум бошоғининг кўрсаткичлари қуйидагича: шарбат миқдори мағзи билан биргаликда 94,5% ни ташкил этади. Сентябрь ойининг бошида таркибида 20,5%, октябрнинг бошида эса 28-30% қанд бўлади. Узум ҳосилидан мусаллас, шампан виноси учун виноматериал ва десерт винолар тайёрланади.\nСаперави — Грузиядан келтирилган ўртапишар винобоп узум нави. Узум бошоғи ўртача конуссимон шаклда бўлади. Мевалари овалсимон, қора тусли, пўстлоғи юпка калинликка эга бўлади. Бу узумнинг 1 тоннасидан 700-770 л шарбат олинади. Узум таркибида август ойининг охирида 23,5%, сентябрнинг бошида эса 25-26% қанд бўлади. Узумлар ҳосилидан асосан десерт ва кучли винолар тайёрланади.\nСояки — маҳаллий ўртапишар винобоп узум нави. Узум бошоғи катта, конуссимон шаклда бўлиб, доналари зичдир. Узум мевалари думалоқ оч-яшил тусли, пўстлоғи юпка бўлади. Ушбу навли узум бошоғининг кўрсаткичлари куйидагича: оғирлиги 750 г, шарбат миқдори мағзи билан биргаликда 87,8% ни ташкил қилади. Узум ҳосилидан коньяк спирти олиш учун виноматериал ва мусаллас типидаги Сояки деб номланган вино тайёрланади.\nОқ тойфи — маҳаллий кечпишар хўраки ва винобоп узум нави. Узум бошоғи катта конуссимон шаклда ўртача зичликка эга. Мевалари катта-катта, узун ок-яшил тусли бўлади. Пўстлоғи қаттиқ ва мустаҳкам бўлади. Ушбу навли узум бошоғининг кўрсаткичлари: шарбат миқдори мағзи билан 92%, канд миқдори 18-20%, кислоталиги 5,5-3,7 г/л ташкил этади. Хосилидан кучли винолар тайёрланади.\nМанба: «Шароб тайёрлаш технологияси», И.Э.Абдуллаев


Шовруқ Рўзимуродни ким ўлдирди? Самарқанд (давоми) – mulkdor.com\nШовруқ Рўзимуродни ким ўлдирди? Самарқанд (давоми)\nFebruary 9 2018, 02:02 АдабиётЖамиятИнсон ҳуқуқлариМақолаларЎзбекистон\n“Самарқанд – дунёдаги энг гўзал шаҳар.”\nБраун Марсел, буюк Француз адиби, ”Буюк Темур”китоби муаллифи.\nЭдгар Аллан По, буюк америка ёзари, шоири, “Буюк Темур” достонлари муаллифи.\nФозил Йўлдош, Шукур Холмирза, Шароф Бошбек, Абулқосим Мамарасул каби ёзарлар юрти – Булунғурни кечаяпмиз. Уларни тарифлаб ўтирмайман. Улар ўз асарлари билан ўқувчиларга таниш.\nМен Булунғурга,хусусан Килдонга, ҳазилкаш, дилкаш жўрам Фарҳод Тошмуроднинг (У фондда иш бошқарувчи эди) уйига кўп келганман. У миллиётчи, тарихчи. Буюк хунлар кечмишини пухта билади. Фарход билан Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида,кейинроқ Ўзбекистон Маданият жамғармасида бирга ишлаганмиз. Тошкентни портлашида менинг бир қанча дўстларим қатори уни ҳам айблашган. Яъни “Муҳаммад Солиҳнинг шериклари” деган туҳмат билан. Уларга ҳам “Жиноий иш” қўзғашган. Мени қамоққа олишган куни тунда Фарҳод Тошмурод ва бош иқтисодчи Хуббим Қосим (таги Ғаллаоролнинг Ўгат қишлоғидан, эллигинчи йилларда Чиноз тумани даштларига кўчма этилган) Чимкент орқали ( Фарҳоднинг хотини Қоражон Чимкентлик, у Москвага яқин Тиверда университетни битирган, педагогика фанлари доктори) Россияга қочишган ва 9 йил Ватанга қайтишмаган. Фарҳод, Хуббимлардан кейин Муҳаммад Солиҳнинг етти ухлаб тушига кирмаган (мен билан фондда бирга ишлаган.) “экстримистлар”и ҳам қочганлар, қочмаганлари тутилганлар. Буларнинг ичида менга хиёнат қилганлар йўқ эди.\nБироқ илк қамалганимда Мақсуд Бекжон мени Ўзбекистон Ички Ишлар вазирлиги биноси остидаги қонга қотилган қамоқхонада сотди.\nКўз олдимда ( юзлаштирганда) терговчига сотди: ”Эрк” газетасини Маҳмудов тарқатди ва менга ҳам берди”… Мақсуднинг кўриниши шу даражада аянчли эди. Унга нисбатан менда нафрат ўрнига раҳм уйғонди.\nУнинг мўғулча башараси, киртайиб қолган кўзи ўй, ваҳм, йиғидан шишган, хунуклашган, қаримсиқ тусига кирган эди. Қўрқувдан елкалари дир-дир титрар, танаси бир тутам бўлиб қолган эди. У ҳиқиллаб йиғларди. Мақсуд фақат мени эмас, ўз акаси Солиҳни ҳам сотди. Яна қанча бегуноҳларни сотган , бу ёғи менга қаронғу.\nОдатда бундоқ каслар зўр келганда ўз жонларини қутқариш учун ватанларини ҳам сотадилар. Мақсуд Бекжон мени, Муҳаммад Солиҳни… сотиб ИИБнинг ажал ҳиди босган ертўласидан озодликка чиқиб кетди.\nМақсуд Бекжон ўз акаси Муҳаммад Бекжоннинг бутунлай тескариси. Муҳаммад Бекжон ориятли, чидамли, тўғри инсон. Шу учун ҳам у 18 йил қамоқ азобини тортди.\nМен Мақсуднинг сотқинлиги ҳақида Солиҳга айтдим. У истамаганроқ овозда гапни қисқа ва мужмал қилди: ”Кичигимиз… Майли, шуни қўяйлик…”\nДўстларга хиёнат -буюк хиёнат. Равшан Латифнинг айтишича, Шовруқ Рўзимуродни ҳам ўз ошнаси сотган. Сотқиннинг отини очиқламаслигимни илтимос қилди… Афтидан жанжал чиқиб кетишидан чўчиди.\nВақт келар, мени чуқурга итариб юбориб, ўз омонат жонини сақлаб қолган Мақсуд Бекжон тўғрисида, балки, кенгроқ бир нима ёзарман. Ҳозир бунинг маврудимас. Мавзу бошқа. Узилган гапни Фарҳод Тошмуродга қайта боғлайман.\nУ мени сотмади.\nЭнг оғир дамларда Равшан Латиф каби Фарҳод Тошмурод дўстларга содиқ қолди. Фарҳод билан Самарқандга йўлимиз тушганда, Килдонга қўнишни унутмаймиз. Табиатан хушчақчақ Фарҳод ҳазиллашади:\n“Ўрта Осиё пойтахти Килдонга кириб келаяпмиз!..”\nҲозир Булунғур марказини (ўзбекча от қуригандай,олдин бу ер Красногвардейск дейилган) кечарканмиз, Фарҳод Тошмуроднинг шу сўзи қайта эсимга тушди:\n“Ўрта Осиё пойтахти Килдонбург…”\nШуҳрат (Барлос уруғидан, “Шинелли йиллар” романи муаллифи), Ойхуморлар туғилган тупроқ- Жомбойдан ўтаяпмиз.\nИслом Каримовнинг ота-боболари ҳам шу ерда туғилганлар. Икки журналист: Улуғбек Бакир ва Жамшид Каримов (Ислом Каримовнинг жияни) ўртасида кечган суҳбатдан бир шингил:\n“Жамшид Каримов: Ислом Каримовнинг ота- онасини Эронлик дейишади. Бу мутлақо нотўғри. Улар “Жайдари” қишлоғидан оддий ўзбек бўлишган.\nУлуғбек Бакир: Йиллардан бери Ислом Каримовнинг ота-онаси тожик бўлган дейишади.\nЖамшид Каримов: Йўқ улар ўзбек бўлишган. Бувим, Санобар Каримова келиб чиқиши асли Туркистонлик, Сайрамлик ўзбеклардан бўлган. Бобом эса Жомбойдан бўлган. Уларни “жайдари” дейишган”.\nШуҳрат акага келсак, у киши билан кўп суҳбатда бўлганман. Шуҳрат ака Ғалаба Истироҳат боғи(Парк победа) қаршисидаги маҳаллада яшарди.Темур ҳоқон наслидан эканлигини менга Москвада, Серафимович боғ уйида ҳикоя қилган. Кўнгли очиқ одам эди.\nЁзар Абулқосим Мамарасулнинг ҳам келиб чиқиши Темур ҳоқонга бориб тақалади, Барлос. Мен унда Темурийча ғурур зоҳирлигини туйганман. Нурали Қобил ҳам, барлос. Ғаллаорол, Бахмал, Булунғур, Жомбой, Ургут (Панжакентда ҳам Э.Т.) туманларида Барлослар кўп. Қашқадарё, Сурхандарё воҳаларини айтмасам ҳам биласиз.\nБаъзан ўзимни- ўзим саволга тутаман: Нимага барлослар давлат аппаратига ишга тортилмаяптилар? Ахир, уларнинг томирларида Темур, Бобур, Улуғбек… қонлари оқмоқда-ку. Нимага барлос билан бир туғишган Қўнқирот, Қиётлар юқори лавозимларда ишламаётирлар? Ахир, уларнинг томирларида Чингизхонлар қонлари оқмоқда-ку.\nУнутмайлик, Темур ҳоқон, Чингиз ҳоқон ҳам буюк империялар қурган даҳолардир. Унутмайлик, генга кўп нарса боғлиқ. Жуда кўп нарса!..\nЖомбойдан ўтарканмиз шулар ҳақида ва инсон умри бир зумлиги ҳақида ўйлайман. Бир зум!.. Нақадар аянчли!..\nКечагина очунни ўз илкларида тутиб турган даҳолар қани? Кечагина очунни тўлдириб юрган шуҳратлар қани? Ўтдилар. Дунё шу асосга яралган. Келиш, кетиш асосига. Қайтиш йўқ. Аслга қайтиш. Мен ўтаман. Лекин ҳеч замон қайтмайман. Эврил Турон бўлиб қайтмайман.Тангри Қонуни бу! Уни одам боласи ўзгартиролмайди.\nЗарраларга айланиш қонуни ўзгармас қонун. Шеър:\nЁшлигимиз нима? Бу –ёз қуёши!\nКунботардан ортиқ йўқ экан олам!\nЖавоби йўқ бўлса,савол не керак?\nОрзулар бағрига қайтиб бўлмайди.\nҲаёт атргулдай сўларкан бешак,\nҲавосиз чўлда у қайта кулмайди.\nАмерика ёзар ,шоири.\nОйхумор Асадни кўрмаганимга ўттиз йиллар бўлган. Бир замонлар, гўё минг йиллар ўнжа мен унинг ўзи каби дилбар ҳикояларини ўқиганман. Ҳозир ёзаяптими, йўқми, билмайман.\nҚарилик… Болалар… набиралар… эваралар… Овуниш… Тақдирга тан бериш… Одамзотнинг охироти аянчли.\nЭсон бўлсақ кўришармиз\n13. ЭСОН БЎЛСАҚ КЎРИШАРМИЗ Тошкандга келишнинг йигирманчи кунидан қутидор Марғилонға қайтиш фикрига тушди. Ҳожи ва Отабеклар яна бир неча ҳафта қолишға қистасалар ҳам, ...\nАдабиётJanuary 21 2019, 07:01\nОт кишнаган оқшом (қисса) 36-қисм\n36 Роса ўн кунда озод бўлдим. Йўлда кўнглимга ҳадик тушди. Ҳадик танамга-да ёйилди. Уйим қолиб, Обширга йўл олдим. Адирга ўрладим. Камар олдида серрайиб қолдим. Кетимга ...\nАдабиётJuly 6 2019, 02:07


Сўз Сизга: Ёзувчилари уюшмаси керакми? - BBC News O'zbek\nСўз Сизга: Ёзувчилари уюшмаси керакми?\nШўролар даврининг мероси бўлган Ёзувчилар уюшмаси мавзусини кўтаришимизга сабаб, аввалроқ Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси ўз сафидан 26 нафар шоир-ёзувчини бадарға қилгани ҳақида пайдо бўлган хабарлар билан боғлиқ.\nБи-би-си билан суҳбатда Ёзувчилар уюшмаси манбаси рўйхатдан ўчирилганлар бор, аммо улар шу кеча-кундузда эмас, балки "йиллар давомида" уюшма сафидан чиқарилганини айтган. Унга кўра, уюшма низомига кўрсатилган талабларга жавоб бермаган, "ижоди тўхтаб қолган" ижодкорлар рўйхатдан ўчирилган.\nБи-би-сига билдирилишича, Ўзбекистон Халқ шоири Хуршид Даврон "Ёзувчилар уюшмасидан чиқарилгани йўқ".\nМуҳожиротда бўлган шоир ва сиёсатчи Муҳаммад Солиҳ эса, бу уюшмадан ўчирилишини ўзи учун шараф деб билишини айтган.\nАъзоликдан чиқарилгани айтилаётган шоир Нортўхта Қилич аслида 2007 йил Ёзувчилар уюшмасидан "ўз аризасига биноан" кетгани билдирилди.\nЁзувчилар уюшмаси хизматчиси сўнгги хабарни "гиж-гижловчилар"нинг иши сифатида таърифлади.\nЎзбекистон Ёзувчилар уюшмаси 1934 йилдан бери фаолият қилиб келади. Ҳозирда Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси раиси - Муҳаммад Али.\nЎзбекистон Ёзувчилар уюшмаси вебсаҳифасида бугунги кунда жами 643 нафар аъзоси борлиги айтилади.\nЎзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг чет давлатларда ваколатхона ёки филиаллари йўқ.\nЎзбекистон Ёзувчилар уюшмаси муассислигида "Ўзбекистон адабиёти ва санъати" газетаси, "Шарқ юлдузи", "Звезда Востока", "Ёшлик", "Жаҳон адабиёти" журналлари нашр этилади.\nАйни пайтда бир пайтлар Ўзбекистондаги ёзувчи-шоирларга моддий ва маънавий рағбат кўрсатиб келган ташкилотдан бугун асосан фақат номи қолгани ҳақида гапирилади.\nАммо, айрим адибларга кўра, Шўролар даврида коммунизмга хизмат қилиш учун барпо этилган ёзувчилар уюшмаси, бугунги кунда моҳиятан ўзгаргани йўқ.\nБугун ёзувчи ва шоирлар Ўзбекистон ҳукумати сиёсатини мадҳ этишга даъват қилинадилар.\nЎзбекистонда ижод муҳити Шўролар давриникидан фарқ қилмаслиги, мустақил ва эркин равишда турфа мавзуларда қалам тебратиш ҳамон орзу экани айтилади.\nИжтимоий тармоқлардаги муштарийларимиз: Сизнингча, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси каби турфа ташкилотларга бугун ҳам эҳтиёж борми?\nИжод қилиш учун бирор бир уюшмага аъзо бўлиш шартми? Умуман, Сиз Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси ҳақида нималарни биласиз? каби саволларга юзасидан фикрларини билдиришган.\nBBC UZBEK нинг Facebook даги ўқувчиларининг фикрлари:(Изоҳлар айримлари ҳеч бир таҳрирсиз берилмоқда)\nFarkhod Abdurakhmonov: Ҳозирги Ўзбекистон Ёзувчилар Уюшмаси 1934 йилда СССРда Коммунистик Партия Қарори билан ташкил этилган СССР Ёзувчилар Союзининг Ўзбекистондаги бўлинмаси ҳуқуқий ворисидир. Ҳаммамизга маълумки, у пайтдаги Ёзувчилар Союзининг асосий фаолияти коммунистик ғояни тарғиб этишга қаратилган, доимо коммунистик партияга хизмат қилган ва унинг тўлақонли назорати остида бўлган. Мустақилликка эришганимиздан кейин Ёзувчилар Союзи Уюшмага айлантирилди. Уюшма дегани қисқача айтганда, маълум бир йўналишда фаолият олиб боручи мутахассислар, ижодкорлар, ишлаб чиқарувчилар, хизмат кўрсатувчилар ва ҳоказоларнинг муайян мақсадни кўзлаб ихтиёрий равишда ташкил этган бирлашмаси ҳисобланади. Ёзувчилар Уюшмаси шу маънода айтиш мумкинки, ёзувчиларнинг дўстона бир доираси, уларнинг бир-бирлари билан фикр алмашишлари, ўзаро ижодларини бойитишлари учун яратилган бир майдон, бир минбар, бир маслаҳатлашиш бурчагидир. Уюшма ўз мақсадларини рўёбга чиқариш учун унинг аъзолари томонидан сайланадиган раҳбариятга эга бўлиши керак. Раҳбариятнинг биринчи вазифаси эса унинг аъзолари манфаатларини турли жойларда ҳимоя этиш бўлиши керак. Уюшмага аъзолик ва ундан чиқиш ихтиёрийликни талаб этади. Шуларни ҳисобга олган ҳолда, Ёзувчилар Уюшмаси ўз фаолиятини олиб бориши керак, аммо амалиётда кўряпмизки, у эскича Союздан қолган ишларни давом эттиряпти. Айтиш жоизки, ёзувчи, ижодкор бу аввало эркин шахс бўлмоғи керак, ёзувчининг энг асосий вазифаси бу ҳақиқатни ёзиш, халқнинг дарду-аламини, шоду-қайғусини баён этиш, халқнинг маърифатлилик даражасини оширишга хизмат қилишдир. Башарти шундай экан, ёзувчи учун қандайдир уюшмага аъзо бўлиш аслида шарт эмас ва ёзувчининг мақоми, обрў-эътибори унинг уюшмага аъзолиги билан белгиланмайди, ёзувчи аввало халқнинг ҳақиқий иқтидорли ёзувчиси бўлиши керак. Халқнинг ҳақиқий ёзувчиси шарафига муяссар бўлиш бу Ўзбекистон Халқ Ёзувчиси деган расмий унвонга эгаликдан ҳам устундир. Афсуски, ҳамма пайтда ҳам бу иккала мавқеъ бир-бирига тўғри келмайди. Ёзувчилар Уюшмаси бир томондан миллий адабиётимизнинг намояндаларини ўз атрофига бирлаштирган экан, ушбу ҳолатда адабиёт эркинлиги, унинг сиёсатдан ва ҳар қандай мафкурадан устун туриши тамойиллари мазкур ташкилотга асосий қоида бўлмоғи зарурдир. Албатта ёзувчиларимиз мустақиллигимизни мустаҳкамлашга, мамлакатимизнинг маънавий салоҳиятини юксалтиришга хизмат қилишлари лозим, аммо ушбу жараёнда улар юзага келган ҳар қандай хато ва камчиликларни танқидий кўз билан қараб ёритишлари шарт, шунингдек, сиёсатимиздаги нуқсонларни объектив баҳолашлари ҳам ўринлидир. Асосийси, уларнинг қўлларидаги қалам фақат объектив ҳақиқатни ёзиши даркор ва ёзувчиларимиз ҳақиқатни баён этганлари учун жазоланишлари эмас балки тақдирланишлари лозим. Агар ёзувчи, шоир ҳақиқатни ёзмаса, маддоҳликка берилса, иқтидорсиз ёзувчилар кўпайса бундай ҳолатда мазкур давлат маънавий бўҳронга, маънавий қашшоқликка юз тутганлигини англатади.\nJamshid Nosirovich: Унда ёзувчилар правсоюзи десаям бўларкан...\nМирза Анвар Хамидов: Ёзувчилар (профсоюзи) касаба уюшмаси - тўғри таъриф!\nFarkhod Abdurakhmonov: Мирза Анвар Хамидов Ҳар ҳолда олдинги Ёзувчилар Союзидан тубдан фарқ қиладиган, демократик жамият тамойилларига хос қонунчилик асосида фаолият олиб борувчи мустақил, ихтиёрийлик асосида миллатнинг адибларини ўзида бирлаштирган уюшма бўлиши керак деб ўйлайман.\nOmonxon Mamadaliev: Улар маош ҳам олишса керак ҳали....\nFarkhod Abdurakhmonov: Omonxon: Mamadaliev, узр, тушунмадим, маош ҳақида сўралмаган бу ерда.\nOmonxon Mamadaliev: Агар маош олишмаса демак эркинроқ ижод қилишадимикин деган маънода... чунки моддий манфаатдорлик бор жойда фикр ва ижод эркин бўлмайди... бу гаплар уюшмага тааллуқли.\nГулшода Курбонова: Уюшма ҳам шахсий парникга айланган. Аммо, ҳақиқий истеъдодлар иссиқхона танламайди. Қорда ҳам гуллайди, чўлда ҳам гуллайди, керак бўлса, тошни ниш ёриб чиқиб бўй кўрсатади...\nShukurjon Islomov: Ёзувчилар уюшмаси қайта қуриш йилларида ҳақиқий минбарга айланган. Ҳозир тарқатиб юборилса, биров сезмаса ҳам керак. Молиялайдиган давлат бўлганидан кейин измидан чиқолмайди-да. Кутиб турсак, қолган-қутган ёзувчиларни ҳам ҳайдаса, Facebook дан ҳар бирлари профил очиб, романни шу ерда ёзишлари лозим.\nDoston Musayev: Тарқатилди нима, тарқатилмади нима? Информацион асрда яшаяпмиз, адиб нафси учун ижод қилмаса, уни дунёни нариги чеккасидан ҳам ўқийверамиз.\nRahimjon Turdiyev: Ҳеч нима билмайман, билишни ҳам истамайман. Қанақадир уюшмаларга аъзо эмасман, гуруҳ тузиб қандайдир секталарга аралашиб юришни ҳам истамайман. (кулгу белигисини қўйган) Менга қолса, тарқатиб юборишсин бу уюшмани...\nМухаммад Мирзо: Ёзувчилар уюшмаси... боридан йўғи яхши.\nSeyera Siyera: Ҳақиқатни ёзадиган ёзувчининг нима бўлиши ҳар кимга маълум...\n"Одноклассники"даги BBC UZBEK саҳифасида қолдирилган изоҳлар:\nSHOIR ISMOIL QAMBARIY: Қизиқ, мен бу ҳақда ўйлаб кўрмабман!\nК О Н С Т Р У К Т О Р: Ёзувчиси маддоҳга айлантирилган юртнинг маънавияти таназзулга маҳкумдир. Уюшма эса, маддоҳлар етиштириб берадиган эски, кераксиз машинага айланиб қолганига анча бўлди.\nЁзувчилар уюшмаси: "қора рўйхат" йўқ


Унутилмас лаҳзалар – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Жамият / Унутилмас лаҳзалар\nФеврал 2, 2018\tЖамият Изоҳ қолдириш 807 Кўрилди\nВилоятимиз марказида Тошкент тиббиёт\nакадемиясининг Термиз филиали очилди\nМуҳтарам Президентимизнинг Сурхон воҳасига жорий йил 18-19 январь кунлари ташрифи чоғида педагогика ва тиббиёт соҳаси учун малакали кадр тайёрлаш борасида берган топшириқларига кўра, кеча Термиз тиббиёт коллежида Тошкент тиббиёт академияси филиалининг очилиш маросими бўлиб ўтди.\nУнда Ўзбекистон Олий таълим вазири И. Мажидов, тиббиёт соҳасининг хорижий мамлакатлар ва юртимиздаги атоқли олимлари, академиклар, вилоят ва шаҳар ҳокимлиги, жамоатчилик вакиллари, талабалар ва ОАВ ходимлари ҳозир бўлишди.\nДавлат мадҳияси янграгач, табрик учун сўз вилоят ҳокими Э. Турдимовга берилди. Нотиқ “Бугунги кун нафақат воҳа, балки мамлакатимиз тарихида олтин ҳарфлар билан ёзилади. Ҳали буни кўпчилик яхши ҳис этмай турибди. Муҳтарам Президентимиз Ш. Мирзиёев ташаббуслари билан бугун сизу бизга мана шундай имконият яратиб берилди. Маълумки, бугунги кунда Сурхон воҳасида 3200 нафардан ортиқ олий маълумотли шифокор етишмайди. Бошқача қилиб айтганда, воҳанинг шифокорлар билан таъминланиш даражаси 48 фоизни ташкил этади”, деди.\nСўзга чиққанлар тиббиёт академияси Термиз филиали жамоаси ва талабаларни бугунги унутилмас кун билан самимий табриклаб, Президентимиз ва ҳукуматимиз билдирган ишончни шараф билан оқлашларини тилади.\nМаълумот учун айтиш керакки, жорий йилнинг 23 январдаги давлат қабул комиссиясининг 12-сонли баённомасига кўра, Тошкент тиббиёт академиясининг Термиз филиалига вилоятдаги барча туманлар кесимида 300 нафар ёшлар талабалик сафига тўлов-контракт асосида қабул қилинди. Муҳими, улар жойлардаги қишлоқ оилавий поликлиникалари бош шифокорлари билан шартнома имзолашди. Демакки, ҳозирданоқ уларнинг иш жойи аниқ.\nШу куни талабалар қасамёд қабул қилишди. Очилиш маросимига ташриф буюрган меҳмонлар, академиклар, тиббиёт олийгоҳлари ректорлари филиалдаги ўқув жараёни, тайёргарлик ишлари, талабаларнинг яшаш шароити билан ҳам танишишди. Тошкент тиббиёт академияси профессорлари томонидан онлайн тарзида 2 та маъруза ва 2 та амалий дарс ўтилиши ташкил этилди. Энг муҳими, бу ерда замонавий ахборот-технологиялари, тиббиётга оид асбоб-ускуналар, лаборатория анжомлари, мамлакатимиз пойтахтидан тўғридан-тўғри маъруза ва дарсларни онлайн тарзда ўтишга мўлжалланган 2 та ўқув биноси, ахборот-ресурс маркази, 460 ўринли талабалар турар-жойи, спорт комплекси бўлғуси шифокорлар ихтиёрида.\nЭндиги масала бундай эътибор ва меҳрибончиликка ёшларимиз тиббиёт муассасаси жамоаси ўз билими, тажрибаси, юртга ва элга садоқати билан жавоб беришидадир.\nОлдинги Навойини ўқиш\nКейинги Муҳташам ва чиройли иморат


Ҳуштак қачон чалинади? – HURRIYAT\nҲуштак қачон чалинади?\n5 oy oldin Behzod 319\nҚўшиқчилик санъатида рўй бераётган енгил-елпи, саёз, бачкана хиргойилар (чунки уларни қўшиқ, деб бўлмайди) ҳақида гапиравериб, ёзавериб қаламлар чарчади. Агар қаламга тил битганда эди, у: “Бўлди-да, нима қиласиз, шу бачканаликни ёзавериб. Минғир-минғирлар жонга тегди-ку! Улар одамга ўхшаб хулоса чиқарсалар бошқа гап. Тошга танбур чертишдан нима фойда?” — деган бўларди алам билан.\nҚалам ҳақ. Ҳозир тингловчи бундай ҳашаки хиргойиларга кўникди. Тақлид йўли билан ижро этилаётган минғир-минғирларни танқид қилиш ортиқча. Чунки улар танқиддан анча паст. Пул бўлса хиргойининг нархи баланд…\nҲозир томошабинни айрим қўшиқларга ишланаётган беҳаё клиплар кўпроқ ташвишга солаётир. Уларнинг уятсиз, бачкана қилиқларини кўриб, наҳотки шулар ўзбек қизлари бўлса, деб ёқа ушлайсиз ёки кўзларингизни четга буриб яширасиз. У қиз бола бўлиб уялмайди, сиз клипни томоша қилиб уяласиз, баъзан клипдаги беҳаё қилиқларни, шаҳвоний кўз сузишларни кўриб, юз-кўзингизни совунлаб ювгингиз келади. Баъзан ҳой қизлар, эс-ҳушингизни йиғинг, уч-тўрт дақиқалик клип учун ўзингизни бозорга солманг деб ҳайқиргинг келади. Ахир уларнинг ҳам ота-оналари, бобо-бувилари бордир? Улар гапириб, танбеҳ берар, деб таскин топасиз. Агар уларнинг ўзлари рухсат берган бўлсалар-чи? Унда иш расво! Тавба қилишдан бошқа илож йўқ!..\nЛекин бу ўткинчи кунларни деб, ҳамма нарсани пул ҳал қилади, деб ўзингизни хор қилманг, тубан кетманг, деб сизни огоҳлантирмоқчимиз. Хиргойи ва беҳаё клип билан ҳеч бир қўшиқчи узоққа боролмайди. Бундай ўткинчи нарсаларни эфирга бераётган телеканаллар ходимлари жиғилдони аллақачон “пул завод”га айланган бўлса керак. “Пул ўлсин-о, пул ўлсин” қўшиғини улар учун қайта-қайта куйлашларини қўшиқчилардан қайта-қайта сўраб қолардик…\nҲуштак чалиш кўпроқ болалар, ўсмирларга хос бўлган қизиқарли машғулот. Лекин ҳуштак чалиш қанчалар мароқли бўлмасин, уни қаерда, қачон чалишни билиш керак. Бўлар-бўлмасга, жамоат жойларида, катталар даврасида, тўй-маъракаларда, маърифий-маданий учрашувларда, ҳуштак чалиш асло одобдан эмас.\nБаъзи болалар ўртоқларининг номларини айтиш ўрнига ҳуштак чалиб чақирадилар. Бу яхши эмас. Айримлар эса танаффусларда қулоқни қоматга келтириб, гуруҳ бўлиб ҳуштак чаладилар. Аслида бу шовқин нимага ва кимга керак? Бошқа бир ҳуштакбозлар мактабда бирор-бир сана муносабати билан залда ёки синф хонасида йиғилганларнинг асабларига тегадилар. Улар гўё мусобақа ўйнаётгандек, бир-бирларидан ўтказиб, баланд овозларда ҳуштакка эрк берадилар. Зал ҳуштакбозликка тўлиб-тошади. Ҳеч нарсани эшитиб бўлмайди. Бу ҳолни яхши одат деб ҳисоблайдиганлар катта хато қиладилар.\nҲуштак, асосан, мактаблар ўртасида бўладиган спорт ўйинларида, масалан: теннис, бокс, футбол, волейбол сингари спорт турлари бўйича ўтказиладиган мусобақалар жараёнида ўз жамоасини қўллаб-қувватлаш мақсадида ҳуштак чалиш мумкиндир. Бунда чидаса бўлади. Шунда ҳам баланд овозда эмас, балки меъёрида чалинган ҳуштак мусобақа қатнашчиларини ғалабага руҳлантиради.\nШунингдек, дарслардан ташқари пайтларда, далаларда мол-қўйларини боқаётган, боғлар ва томорқа юмушларида ўз хоҳишлари билан ота-оналарига ёрдам бераётган ёш дўстларимиз зерикмасликлари учун бемалол ҳуштак чалиб ёки ҳуштакка бирор куйни хиргойи қилиб ишласалар, бундан кайфиятлари кўтарилади…\nЭнди баъзан қизларнинг ҳуштак чалаётганига нима дейсиз? Бир ўқитувчи синфларда ўғил болалардан кўра, ҳуштак чаладиган қизларнинг кўпайиб бораётганини ташвишланиб гапирди. Агар мақолани ўқиган қиз болалардан бири: “нега унда хонандалар Зиёда Қобулова билан Гулсанам Мамазоитова ҳуштак чалиб қўшиқ айтадилар” деб савол берса, бу савол ўринли бўларди. Негаки, ҳуштак чалиб юриш умуман миллатимиз менталитетига асло тўғри келмайди. Ўзини ўзбекман, деб ҳисоблаган одамга мутлақо ярашмайдиган салбий одат. Жамоат жойларида, кўпчилик ўртасида ҳуштак чалиш ҳам гуноҳ ҳисобланади. Биз таниқли хонандаларимизга ана шу фикрларни яна бир бор эслатиб қўймоқчимиз, холос.\nЯна бир муаммо: баъзан бошқа уйлар, мавзеларда турадиган болалар қўшни ҳовлилар, мавзелар атрофига ўрнатилган ўриндиқларга ўтириб, ярим тунгача бақир-чақир қилганлари етмагандек, одамларнинг ҳуштак чалиб уйқуларини бузишларига нима дейсиз? Буниси энди ортиқча эмасми?\nБолалигимизда “Ҳуштак чалма, уйга ўғри тушади”, деб ўргатишар эди. Биз ўғридан қўрққанимиз учун ҳам зинҳор ҳуштак чалмасдик. Аслида бу иборанинг замирида ҳам одоб-ахлоқ ётганлигини кейин тушунганмиз. Ҳақиқатан уйда, катталар, ота-оналар даврасида чуриллатиб ҳуштак чалиб юрганлар одоб кўчасидан ўтмаган ва тарбия кўрмаган ҳисобланади.\nШундай экан, ашаддий ҳуштакбозлар ва айрим ҳуштак чалиб қўшиқ куйлаётган хонанда сингилларимиздан ҳар жойда “чур-чур”лаб юрмасликларини, атрофдагиларнинг асабларини бузмасликларини ва энг муҳими ҳуштак чалиш одобини ўрганиб олишларини истардик.\nБилиб қўйинг, қачон, қаерда ва меъёрида ҳуштак чала билиш ҳам тарбия ҳисобланади. Иложи бўлса, асаббузар ва беъмани қўшиқ ва унда чалинадиган ҳуштакдан йироқ бўлинг.\nPrevious Бетига урсанг бети котади\nNext Дунёни пичирлаш вайрон қилади


Nodir Normatov. Tog’ni… yaqindan ko’rib bo’lmaydi. | Xurshid Davron kutubxonasi\nMuallif Adib: O'zbek tarixi, adabiyoti va madaniyati, Xotira va yodnomalar 26.12.2012 1 izoh\n«Шукур аканинг ўзига хос инжиқликлари ҳам бор эди, – дейди Усмон Азим. – Ростини айтганда, Шукур акани шляпасиз, машинкасиз, сигаретсиз тасаввур қилиб бўлмайди. Шу шляпасини сира ечмас эди. Бир куни ҳовузда чўмилишга мажбур этдик. Сузишни билмайсиз дедик. Биларкан, зўр сузар экан. Ҳамма сувда бошини сал кўтариб сузса, у киши кўкрагини сувдан чиқаргунча, бошини ғоз кўтариб сузиб кетди. Бошида шляпа. Ўшанда ҳам шляпасини ечмаган эди».\n«ТОҒНИ… ЯҚИНДАН КЎРИБ БЎЛМАЙДИ»\nЎтган асрнинг 80-йиллари эди. Бир куни кечқурун телефон жиринглаб қолди. Гўшакни кўтарсам, Шукур аканинг овози эшитилди:\n– Нодиржон! Нима қилиб ўтирибсиз, оғам?\n– Китоб томоша қилиб ўтирибман, – дедим. – Келинг.\n– Шундайми? Ишламаётган бўлсангиз, бир кўришсак бўларди, – деди у киши.\nОрадан кўп ўтмай эшик қўнғироғи чалинди. Эшикни очганимда, ҳар доимгидек бошига шляпасини бостириб кийган Шукур ака, унинг орқасидан каттақўрғонлик ҳаваскор драматург Иноятилло Рустамов кўринди.\n– Ёлғиз ўзингиз экансиз-да, – деди Шукур ака. – Қандай яхши!\n– Нимаси яхши… – дедим, – ҳаммаёқ ивирсиб ётибди. Хотиним Бухорога, онасидан хабар олгани кетган. Болалар эса Сурхондарёга, қишлоққа кетишган.\nУларни ўтиришга таклиф этар эканман, дарҳол дастурхон ёзишда аёлнинг йўқлиги панд беришини ўйлардим. Шукур аканинг йўриғи бошқа. У киши ижод билан машғул пайтда Дўрмондаги боғига чиқиб кетишларидан, ойлаб бир ўзи яшашидан хабарим бор эди.\n– Энди, оғам, ижодкор дегани ишлаётган пайтда унга ҳавода учаётган пашшанинг ғинғиллаши ҳам ортиқчалик қилади… Бу, сиз китоб томоша қилаяпман, дедингиз. Томоша қиладиган китобларингиз кўпми, дейман?\nМен ўша кезлари миниатюра санъати тарихига қизиққанлигим сабабли, бу соҳадаги жуда кўплаб китобларни, альбомларни йиғаётган эдим. Ҳатто шарқшунос Абдумажид Мадраҳимов билан ҳамкорликда «Шарқ миниатюралари мактаби» деган каттагина альбом ҳам тайёрлаб нашр эттирган эдик. Ўша альбомни кўрсатдим.\n– Э, шундай демайсизми? Мен анави, усти ялтироқ, муқовалари зўр, ўзи бир чақага арзимайдиган китобларни айтаяпсизми деб ўйлабман.\nШукур ака билан миниатюралар тарихига оид мавзуда суҳбат қилдик.\n– Миниатюрага Рўзининг фикри қандай? – қизиқди Шукур ака.\n– Рўзи ака: «Миниатюра кўлёзма асарлар моҳиятини очиб беришда безак сифатида зўр, аммо дастгоҳли рангтасвир ўрнини у боса олмайди, биздаги рангтасвир илдизини Афросиёб, Панжикент, Варахша, Сополлитепа, Болаликтепа деворий суратларидан излаш керак», дейди.\n– Рост айтади, – деди Шукур ака. – Сурхондан топилган деворий суратларни Рўзидаги китобларда кўрганман. Муаллифлари номаълумлигидан афсусланаман. Эрамиздан аввал ўтган бу рассомлар. У пайтларда Рафаэл ҳам, Леонардо да Винчи ҳам,бошқаси ҳам йўқ эди. Бизнинг рассомларимизнинг айблари шуки, номларини ёзиб қолдиришмаган.\n– Ким билади, улар ёзиб қолдиришган бўлса ҳам, урушлар, талатўплар туфайли йўқ бўлиб кетгандир.\n– Балким шундайдир…\nКейин суҳбатимиз этнография, халқлар, уруғлар, қавмлар мавзусига кўчди. Кармишева деган этнограф аёлнинг «Очерки народов южного Узбекистана и Таджикистана» деган китоби устида суҳбат қурдик. Бу китобда Сурхондарё воҳасида яшовчи эл-элатлар, уруғлар ҳақида, уларнинг ҳаёти, яшаш тарзи, урф-одатлари, маросимлари ҳақида кўплаб маълумотлар келтирилганди. Аммо бу маълумотлар ичида чалкашликлар ҳам учраб туради. Шукур ака уруғларни билишга қизиқарди. Буюк мутафаккир сўфий Жалолиддин Румий «Мен 72 мазҳабнинг ичида борман» деганлари каби, Шукур ака ҳам қайси даврада ўтирган бўлса, ўша ердаги уруғларнинг вакили сифатида суҳбат қурарди. Мен уларга «Исскуство древнего шумера» деган альбомда босилган қисқача луғатни кўрсатдим. Ундаги кўпгина сўзлар бизнинг туркий тилимизга жуда ўхшашлигини айтдим. Масалан, шумер тилидаги «иша» сўзининг биздаги «эшак»ка яқинлиги. Ёки ака, ука, опа, ота, она каби сўзларга эътиборини қаратдим… Шукур ака тўлқинланиб кетди:\n– Улардаги Гилгамиш бизда Алпомиш… эҳ-ҳе! Тарих, турган-битгани сир… Хазина… Олжас (қозоқ шоири Олжас Сулейманов) ўз китобида шумерларни туркий уруғ деб бекорга ёзмаган экан. И-йе! Бу қанақа альбом? Суратлари кўзимга иссиқ кўринаяпти, – деди Шукур ака Москвада «Советский художник» нашриётида чоп этилган Рўзи Чориевнинг «Люди и земля Узбекистана» деб номланган альбомини кўриб қолиб.\nАльбомни очиб варақлар экан:\n– О-ҳо!!! – деди Шукур ака ўз қувончини яшира олмай. – Зўр-ку!\n– Рўзи ака эллик ёшга киряпти. «Санъат» журналига бирор нарса ёзиб бера оласизми?\n– Ёзаман! Ўзим ҳам шу нарсани ўйлаб юргандим.\nШукур ака билан бундай учрашувларимиз, суҳбатларимиз кўп бўлган. Айниқса, рассом Рўзи Чориевнинг устахонасида Шукур ака билан Рўзи аканинг мулоқотларини эсласам, беихтиёр юзимга табассум югуради. Улар ёш боладек тез-тез уришиб, дарҳол ярашиб кетишарди. Бир-бирига меҳри зўр эди. Рўзи ака вафот этганида, кечаси билан ухламай чиқиб, ёзган марсия-мақоласини эсланг. Ичи тўла изтироб. Ва… орадан бир йил ўтиб, Шукур ака ҳам ломаконга кетди. Чиғатой қабристонига кирганимда, адиб қабрини зиёрат қилатуриб, Самад Вурғуннинг ушбу сатрлари ёдимга тушаверади:\n…Ёз эй, Вурғун, тин эй довул, ки хоҳиш истироҳатдур,\nБу дунёда илинжим йўқ, юпанчим бир саёҳатдир,\nЎлим эвоҳ, бир неъматдур, у бир шонли саодатдур,\nАгар бевақт ўлар бўлсам рақибим бахтиёр ўлсун.\n2006 йил 11 август куни эди. Биз устоз шоиримиз Абдулла Орипов бошчилигида қабр бошига ёзувчи Шукур Холмирзаевни ёд олиб, хотирлаб, ёдгорлик ўрнатиш маросимига йиғилган эдик… Усмон Азим, Эркин Аъзам, Муҳаммад Раҳмон, Абдулла Аъзам, Мирзо Кенжабек, Низом Комил, Сирожиддин Саййид, Мурод Абдуллаев, Қўчқор Норқобил, Хосият Рустамова, Абдумажид Азим… Ёзувчининг оила аъзолари, ёру дўстлари, адабиёт мухлислари… «Шонли саодатни, бу бир неъмат»ни бошдан ўтказиб, «иккинчи ҳаёт»ини бошлаган ёзувчи йиғилганларнинг хаёл кўзгусида, дилида, ўйида эди. У худди ёнимизда ўзи ҳақида эслаб айтилган гапларни гоҳ кулимсираб, гоҳ илжайиб, гоҳ истеҳзо аралаш қошларини чимириб, «бу билади, ёмон бу», «вой, у нодон-ку», «шуниси тузук», «оғажон, шуни гапирманг», деб луқма ташлаб тургандай бўлди.\nТаассуротлар, хотиралар – ўтмиш билан учрашувнинг ягона йўли. Таассуротлар, хотиралар кўп эди. Йиғилганларнинг ҳаммаси бир шингилдан айтди.\nҲар ким дунёни, инсонни ўзича кўрадими ёки дунё, инсон ҳаммага ҳар хил кўринадими?.. Хотиралар самимий эди. Чунки ёзувчининг одамлардан ёлғиз ўтинчи ҳам шу эди.\n«Шукур Холмирзаев билан замондош бўлганимиздан фахрланамиз, – дейди Абдулла Орипов. – Мен у билан университетда бирга ўқиганман, нашриётда бирга ишлаганман. Тоғни бор бўйича яқиндан кўриб бўлмайди. Ундан узоқлашганинг сари, салобатини, маҳобатини, бор бўйи-бастини кўра бошлайсан. Шукур Холмирзаев адабиётимизда ана шундай тоғлардан бири эди… Ўтган асрнинг иккинчи ярмида адабиётимиз тарихида кўп эмас, Ойбек, Абдулла Қаҳҳордек сиймолардан сўнг, Шукур Холмирзаев деган ёзувчи қолади. Бунинг сабаби истеъдоди, санъати, меҳнати»…\n«Шукур ака адабиётга унча-мунчани, ёзишни билмайдиган, истеъдоди йўқ одамларнинг киришини хоҳламас эди, – дейди Эркин Аъзам. – Адабиёт гўё бир сарой, дарвозасининг калити худди унинг киссасидадек эди. Адабиётни ўзиникидек деб билар эди. Ва бунга унинг ҳақи ҳам бор эди».\n«Менга қолса, ҳеч иккиланмай, Шукур Холмирзаев маҳорати мактабини очган бўлар эдим, – дейди Аҳмаджон Мелибоев. – Ҳозирги ёшларимизнинг кўпчилиги тилда, жумла тузишда оқсашяпти. Шукур аканинг ижоди улар учун катта мактаб бўлар эди».\n«Шукур аканинг имижи эди-да шляпа. Чеховни кўзойнаксиз тасаввур этиб бўлмаганидай, Шукур акани ҳам шляпасиз тасаввур этиб бўлмайди-да», – дейди Аҳмаджон ака.\nЎша куни Шукур акани эслаш баҳонасида, адабиёт, санъат, ҳаёт ҳақида гурунг бўлди.\n«Баъзида яшаш ҳам жонга тегиб кетади, – дейди моҳир таржимон, ёзувчининг қалин дўсти Низом Комилов, – бу дунёнинг ташвиш-азобларидан, дардларидан қутулиб кетди. Шукур билан даврада айтиш шарт бўлмайдиган кўп воқеаларни бошдан кечирганмиз».\nНизом ака бир жиҳатдан ҳақ. Ҳаёт, бу – айтиш мумкин бўлган ва мумкин бўлмаган унсурлардан, воқеалардан, таассуротлардан иборат. Аммо Шукур ака ана шундай ҳаёт воқеаларини бадиий шаклларга солиб, китобхонга етказа оларди. Унинг учун айтиб бўлмайдиган нарсанинг ўзи йўқ эди. «Фақат шаклини, услубини топиш керак», дерди у.\n«Бир куни Саъдулла Аҳмад билан Шукур Бурҳонни кўргани уйига бордик, – деб эслайди Усмон Азим. – Гап орасида буюк актёримиз сўраб қолди: Шукур Холмирзаев деган ёзувчи борми? – Бор. Зўр ёзаяпти, – дедик. Шукур Бурҳон қўл силтади… – Э, унинг ёзувчилиги қаерни оларди? Ундан буюк актёр чиқиши мумкин эди». Кейин эсладик. Шукур Холмирзаев университетда ўқиб юрган пайтлари Шукур Бурҳон драма тўгарагини очган, ўшанда Шукур Холмирзаев Гамлет, бўлғуси рафиқаси Саида опа Офелия ролини ўйнаган. Ўшанда спектакль Ҳамза театр биносида қўйилган. Умрида бирор артистни табрикламаган Шукур Бурҳон ўша куни саҳнага чиқиб шу ролни ўйнаган Шукур Холмирзаевни қучоқлаб, «зўр ўйнадинг», деб елкасини қоққан экан. Усмон Азимга бу воқеа шоҳиди бўлган Ўзбекистон халқ артисти Рихсивой Авазов айтиб берибди.\nНима дердик! Шукур Холмирзаев ёзувчи бўлмаганида, зўр актёр бўлар эди. Аммо ўзининг қайд этишича эса, ё биолог ёки қадимшунос бўларкан. Мен бунга шубҳа қилмайман. Шукур ака билан мен учрашган, кўришган пайтларимизда суҳбатларимиз кўпроқ қадимшунослик, этнография, ўт-ўланлар, тоғлар ҳақида бўларди. У биринчи марта бизнинг қишлоғимизда Рўзи Чориев билан меҳмон бўлганида, тоғларнинг номини сўради. «Бу томон Оқтоғ, бу томон Қоратоғ», – дедим. «Қаранг-а, кўп жойларда кўрдим – Оқтоғ – Қоратоғ дейишади. Нега шундай-а?»\nБуни ўзимизча шарҳладик. Қуёш чиқадиган тоғ томони оқариб кўринади. Шу боис номи Оқтоғ, қуёш ботадиган тоғ томони қорайиб кўринади. Шу боис Қоратоғ. Мен яна қора – бу катта дегани, қаранг, бу тоғ Оқтоғдан бир неча бор улкан, десам, гапимга қўшилди.\n«Адабиёт ўлмайди», деб ёзган эди Шукур Холмирзаев. Адабиёт ўлмас экан, демак, уям ўлмайди, – дейди Абдулла Орипов.\nЎша куни Абдулла Орипов бошчилигида бир гуруҳ ёзувчилар, шоирлар, адабиёт мухлислари рассом Рўзи Чориев қабрини ҳам зиёрат қилишди.\n– Мана бу «Академик Рўзи Чориев» деган ёзувга ҳожат йўқ. «Рассом Рўзи Чориев» деган сўзнинг ўзи кифоя эди. Дантенинг «Илоҳий комедия»си таржимони вафоти олдидан фақат бир сўзни, шу асарнинг таржимони деб ёзсанглар деб, васият қилган экан. Худди шундай, унвонлару амаллар ўз йўлига, инсонинг қадри, иззати ўзи қолдирган амали – иши билан ўлчанади.\nҲақ гап. Дунёдан қанча-қанча унвонларга, орден-медалларга, амалларга, сохта шон-шуҳратларга эга бўлган одамлар ўтмади, дейсиз. Нима қолди улардан? Ўйлаб қоласан киши. Тарихда Амир Темур номи билан қолган буюк ватандошимиз ибрат намунаси эмасми?\nШукур Холмирзаевга энди ҳеч нима керак эмас, аслида. Тириклигида ҳам унга кўп нарса керак эмас эди: бир бурда нон, бир пачка сигарета, машинка ва… озгина меҳр кифоя эди.\nАммо, тириклар учун, адабиётни ардоқлаб севган инсонлар учун керак бу тадбирлар, хотиралар, ёдгорликлар. Бунинг учун ёзувчининг қизи Сайёрахонга ўша куни қайта-қайта раҳматлар айтдик.\nМана, улуғ адибимизни озроқ эсладик ҳам. Эслаганда ҳам уни биргина ёзувчи эмас – актёр, боғбон, овчи, содда, қайсар, мураккаб инсон сифатида – хуллас минг бир қиёфада эсладик. Аммо унинг саъй-ҳаракатлари аслида бир нарсага – адабиётга фидойи бўлиб хизмат қилишга қаратилганлигини ҳаммамиз ич-ичимиздан англаб турардик.\n(Tashriflar: umumiy 60, bugungi 1)\nTeg(lar) Nodir NormatovShukur Xolmirzayev\nBBC Uzbek: Taniqli o’zbek xonandasi Sevara Nazarxon\nAtoqli adib Nodir Normatov vafot etdi\nистедотсизлар доим истеъдодлиларга халал бериб келган.навоийни омма тушуниши учун деталь холатига келтириб изохлаш шартмас.жаконда майда булакланиб,ёки ранг таркиби айтиб томошага куйилмайдику.Навоийни бошкатдан, хозирги тилимизда гапиртириб ёзиш керак.Ойбек домла навоийни роботга ўхшатиб куйган,менимча у жушкин инсон булган,кийими хам доим бир хил булганига шубхам бор.Фарход


ислоҳотларнинг муҳим асоси\nЎзбекистон истиқлолга эришгандан сўнг Президентимиз Ислом Каримов раҳбарлигида мамлакатимизнинг тараққиёт стратегияси, унинг устувор йўналишлари ва асосий тамойиллари белгиланди. Ижтимоий йўналтирилган бозор иқтисодиётига асосланган очиқ демократик давлат барпо этиш эзгу мақсад сифатида белгиланди.\nЎзбекистон ХДП Марказий Кенгаши томонидан Темурийлар тарихи давлат музейида ўтказилган давра суҳбатида «Истиқлол йилларида кучли ижтимоий ҳимоя ва аҳоли турмуш фаровонлигини ошириш масалалари» ҳақида сўз юритилди. Давра суҳбатини Темурийлар тарихи давлат музейи директори, тарих фанлари доктори Нозим Ҳабибуллаев очаркан, йигирма икки йил давомида бу борада эришилган тарихий ютуқлар мазмун-моҳиятини таҳлил этиб, уларнинг аҳамияти ҳақида фикр-мулоҳазалар билдирди.\n— Мамлакатимизда ислоҳотлар босқичма-босқич амалга оширилгани, ижтимоий масалаларга давлат даражасида алоҳида эътибор қаратилгани халқимизни оғир оқибатлардан асраб қолди, — деди ЎзХДП Марказий Кенгаши раиси ўринбосари Шарбат Абдуллаева. — 22 йиллик мустақил тараққиёт йилларида ижтимоий-сиёсий, иқтисодий, маданий, умуман, барча соҳада тарихий ўзгаришлар рўй берди. Аниқ рақамлар билан айтадиган бўлсак, Ўзбекистон иқтисодиёти 3,4 баробар, ўртача иш ҳақи 14 баробар ўсди. Аҳолининг ялпи даромади тахминан 9 марта ошди.\nИстиқлол йилларида ижтимоий соҳа учун давлат харажатлари 5 баробардан зиёд кўпайди. Бугунги кунда давлат бюджети харажатларининг қарийб 60 фоизи ижтимоий соҳага йўналтирилмоқда. Соғлиқни сақлаш, таълим, аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш мақсадларига йўналтирилаётган маблағлар ҳажми йилдан йилга ошиб бораяпти. Бу дунё миқёсида камдан-кам учрайдиган кўрсаткич бўлиб, юртимизда бош мақсад, аввало, инсон манфаатига қаратилганини ҳар томонлама кўрсатмоқда.\nТаълим, соғлиқни сақлаш, қишлоқ жойларда намунавий лойиҳалар асосида уй-жойлар қурилиши бўйича мамлакатимизда ўтказилган халқаро анжуманлар ва экспертларнинг юқори баҳолари бунинг исботи, десак муболаға бўлмайди.\nЎзХДП мамлакатда ижтимоий ислоҳотлар изчил олиб борилиши тарафдоридир. Шундай экан биз кучли ижтимоий сиёсатни ҳар доим фаол қўллаб-қувватлаймиз ҳамда партия ижтимоий ҳимояга муҳтож кишилар манфаатини ҳимоя қилиш, ижтимоий йўналтирилган бозор иқтисодиётини ривожлантириш тарафдоримиз.\nКомила КАРОМОВА, Олий Мажлис Конунчилик палатаси депутати, ЎзХДП фракцияси аъзоси:\n— Ўтган йили Буюк Британиянинг жаҳон тан олган Лигатул институти фаровонлик ва ривожланиш индекси бўйича Ўзбекистон дунё давлатлари орасида 64-ўринда эканини қайд этди. Дунёда давлат ҳам, миллат ҳам кўп. Улар қаторида бизнинг мамлакатимиз қисқа фурсатда бундай даражага эришиши олиб борилаётган ислоҳотлар одамлар ҳаёти даражасини оширишга бевосита қаратилгани натижасидир.\nБизнинг мақсадимиз эса дунёнинг энг ривожланган мамлакатлари сафига киришдир. Бугун юритилаётган одил сиёсатни халқимиз баҳамжиҳат қўллаб-қувватлаётгани бундай кунлар янада тезроқ келишига замин яратади.\nИскандар АЗИЗОВ, Олий Мажлис Конунчилик палатаси депутати, ЎзХДП фракцияси аъзоси:\n— Парламентимиз мамлакатда амалга оширилаётган ислоҳотларнинг ҳуқуқий асосларини мустаҳкамлашга қаратилган қонунларни қабул қилмоқда. 2012 йилда Қонунчилик палатаси томонидан 30 та қонун қабул қилинди. Уларнинг 9 таси Президентимиз илгари сурган Концепцияга мувофиқ тайёрланди.\nЭнг муҳими, мазкур қонунлар аҳоли турмуш даражасини яхшилаш учун қулай шароит яратиш, замонавий қайта ишлаш ҳамда янги ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатишни кенгайтиришга қаратилган.\nЖорий йилда юртимизда 970 мингдан ортиқ янги иш ўрни ташкил этиш мўлжалланган. Хусусан, тоғли ҳудудларда жойлашган 28 та туманда камида 126 мингдан ортиқ иш ўрни яратиш кўзда тутилган. Иш ўринлари ташкил этиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш дастури доирасида меҳнат бозорида қийинчиликка учраётган жисмоний имконияти чекланган ва бошқа шахслар учун 100 мингга яқин янги иш ўрнини захира қилиш белгиланган. Шунингдек, бу йил касб-ҳунар коллежларининг 500 мингдан зиёд битирувчиси ишга жойлашиши керак. Бу мамлакатимизда ижтимоий ҳимоя масалаларига қанчалик юқори даражада эътибор қаратилаётганини кўрсатади. Партия ташкилотлари, барча даражадаги депутатлар мазкур ишлар бажарилишида жонкуярлик кўрсатиши, ҳаётий таклиф, ташаббуслар билан чиқиши зарур.\n— Партиямизнинг Тошкент шаҳар Кенгаши ҳамда депутатлик гуруҳи ижтимоий масалалар жойларнинг ўзида ҳал этилишига алоҳида эътибор қаратиб келаяпти. Хусусан, ўтган йили ижтимоий аҳамиятга эга 6 та масала шаҳар Кенгаши сессиясига олиб чиқилди. Натижада электорат манфаатига қаратилган қарорлар қабул қилинишига эришилди, қарорлар ижроси депутатлик гуруҳи аъзолари томонидан назоратга олинди.\nҲаракат дастуримизга асосан аҳоли бандлигини таъминлаш, касб-ҳунар коллежлари битирувчиларини ишга жойлаштириш масаласида масъул ташкилотлар билан ижтимоий ҳамкорликни мустаҳкамлашга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Аммо булар ҳали етарли эмас, деб ҳисоблайман. Ҳудуднинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши, шаҳримизнинг янада обод бўлиши учун мутасадди ташкилотлар, жамоат ташкилотлари, маҳаллалар билан алоқаларни янада ривожлантириш зарур.\nДавра суҳбатида, шунингдек, Тошкент шаҳридаги туман партия кенгашлари раҳбарлари, халқ депутатлари шаҳар Кенгашидаги партиямиз депутатлик гуруҳи аъзолари, «Истиқбол» ёшлар қаноти етакчилари, фаоллар ва экспертлар ўз фикр-мулоҳазаларини билдиришди.\nМустақиллигимизнинг йигирма икки йиллик тарихий йўлига бағишланган тадбирларни ўтказишда ижтимоий ислоҳотлар, ёшларга яратилаётган имкониятлар аҳамиятини очиб беришга эътиборни кучайтириш зарурлиги таъкидланди.


Қизларимиз туфайли жаннатга кирсак... Ҳалигача айримлар ўғил фарзандларни қизлардан аъло ҳисоблайди. Ўғилнинг туғилиши, қизнинг дунёга келишига қараганда, кўпроқ хурсандчилик олиб келади. Унинг тарбияси учун кўп вақт кетади ва яхшигина қувват ҳамда таъминот зарур бўлади. Ундан катта умид қилишади. Унинг борлигининг ўзи ҳам катта аҳамият касб этади. Бу узоқ вақтлардан бери қон-қонимизга сингиб келаётган одатдир.\nШубҳа йўқки, ҳомила ва туғишлик бу Аллоҳга суюкли бўлган шаръий мақсадлардан бирини амалга ошириш ҳисобланади. Бу эса Аллоҳнинг ягона эканига гувоҳлик берувчи мусулмонларнинг сонининг ортиши, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламга эргашувчиларнинг кўпайишидир. Шу сабадан ҳам агар ҳомила аёл учун қийин кечса ва у бундан сабр билан ўтса, фойданинг катта қисми бу каби қийинчиликларга бардош берган онага тегади.Абу Умома розияллоҳу анҳу ривоят қилади, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: «Ҳомиладор, туғадиган, эмизувчи, болаларига меҳрибон аёллар агар эрларига ёмон (муносабатда) бўлмасалар ва намозни адо қилсалар, албатта Жаннатга кирадилар» (Ҳоким, Табароний, Аҳмад).Қуйида бўлажак оналар учун Қуръони каримда келган баъзи дуоларни келтирамиз: Яхши зурриёт учунرَبِّ هَبْ لِي مِن لَّدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاء/Rabbi Hab Lī Min Ladunka Dhurrīyatan Ţayyibatan 'Innaka Samī`u Ad-Du`ā'i/«Эй Роббим, менга Ўз ҳузурингдан яхши зурриёт бергин. Албатта, сен дуони эшитувчисан» (оли Имрон сураси, 38-оят).Аллоҳ таоло бачадондагиларни биладиاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثَىٰ وَمَا تَغِيضُ الْأَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۖ وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدَارٍ/Al-Lahu Ya`lamu Mā Taĥmilu Kullu 'Unthá Wa Mā Taghīđu Al-'Arĥāmu Wa Mā Tazdādu Wa Kullu Shay'in `Indahu Bimiqdārin/ «Аллоҳ ҳар бир урғочининг ҳомиласини ҳамда бачадонлар нуқсон ёки зиёда қиладиган нарсаларни биладир. Ҳар бир нарса Унинг ҳузурида ўлчовлидир» (Раъд сураси, 8-оят).Ворис сўрашوَزَكَرِيَّا إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُ رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ/Rabbi Lā Tadharnī Fardāan Wa 'Anta Khayru Al-Wārithīna/«Эй Роббим, мени ёлғиз ташлаб қўйма, Сен, Ўзинг ворисларнинг энг яхшисисан» (Анбиё сураси, 89-оят).Кўз қувончиوَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا/Waallatheena yaqooloona rabbana hab lana min azwajina wathurriyyatina qurrata aAAyunin waijAAalna lilmuttaqeena imaman/«Эй Роббимиз, Ўзинг бизга жуфти ҳалолларимиздан ва зурриётларимиздан кўзимиз қувонадиган нарса ҳадя эт ҳамда бизларни тақводорларга йўлбошчи эт» (Фурқон сураси, 74-оят).Мусулмон бўлган зурриётرَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ/Rabbanā Wa Aj`alnā Muslimayni Laka Wa Min Dhurrīyatinā 'Ummatan Muslimatan Laka Wa 'Arinā Manāsikanā Wa Tub `Alaynā 'Innaka 'Anta At-Tawwābu Ar-Raĥīmu/«Роббимиз, икковимизни Ўзингга мусулмон бўлганлардан қил ва зурриётимиздан ҳам Ўзингга мусулмон уммат қил, бизга ибодатларимизни кўрсат, тавбамизни қабул эт. Албатта, Сенинг Ўзинг тавбаларни кўплаб қабул этувчи, раҳмли зотсан» (Бақара сураси, 128-оят).Солиҳ фарзандларни сўрашرَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ/Rabbi Hab Lī Mina Aş-Şāliĥīna/ «Роббим, менга солиҳлардан ато эт» (Саффот сураси, 100-оят).\n“...Мени телевизорга айлантириб қўй” Кунларнинг бирида, бошланғич синфлар ўқитувчисининг бири ўқувчиларидан: "Худо сиз учун нима қилиб беришини хоҳлар эдингиз?", деган мазмунда иншо ёзишни вазифа қилиб топширади. Кечаси, ёзма ишларни текшираётган вақтида бир иншо диққатини тортади ва уни жуда хафа қилиб қўйади. Шу вақт унинг эри кириб қолади ва аёлининг кўзи тўла ёш ҳолатида, йиғлаб ўтирганига кўзи тушади. “Нима бўлди?” – деб сўради у. “Ўқинг”, деб, унга ўша ўқувчи боланинг иншосини узатади.\n“Парвардигор, бугун Сендан алоҳида бир нарса ҳақида ўтиниб сўрамоқчиман: мени телевизорга айлантириб қўй. Мен унинг ўрнини эгаллашни истайман. Уйимизда телевизор яшаётгани каби яшашни хоҳлайман. Алоҳида жойга эга бўлиб, оиламизни ўз атрофимда жам бўлишини жуда истайман. Гапираётганимда гапларимни бўлмай ва турли хил саволларни беравермаслигини истайман. Диққат, эътиборда бўлишни истайман. Телевизорга қандай муносабатда бўлишса, менга ҳам худди шундай муносабатда бўлишларини истайман. Дадам ишдан чарчаб келсалар ҳам, унинг ёнида бўлишни хоҳлайман. Онам хафа бўлиб, ёлғиз қолганида мени эътиборсиз қолдириш ўрнига менга кўпроқ эътибор қилса, дейман. Ота-онам ҳамма нарсани ташлаб, ҳеч бўлмаса озгина вақт бўлса ҳам майли, мен билан бирга бўлса... Парвардигорим, мен кўп нарса ҳақида сўраётганим йўқ... Мен фақат ҳар қандай телевизор яшагани каби яшашни истаяпман, халос”.“Даҳшат” Бечора бола!”- деб ўқитувчининг эри ҳайқириб юборди. -“Ўзи қандай ота-она экан улар, шунчалик ҳам бўладими?!” Ўқитувчи аёл кўз ёшлари билан: “Бу иншони, бизнинг ўғлимиз ёзибди...”\n«У уйида бўлган аёл ундан нафсини хоҳлади. Эшикларни беркитиб: «Бу ёққа кел!» деди. У: «Аллоҳ сақласин! Ахир, у жойимни яхшилаб берган хўжам-ку! Албатта, золимлар нажот топмаслар», деди». Юсуф сураси, 23-оят.Аллоҳ таоло ушбу оятда бизга аёллар билан бўладиган фитна ҳақида хабар бермоқда. Яъни ёш йигит-қизлар ва улар ўртасида бўлиши мумкин бўлган васваса ҳақида. Юсуф алайҳиссаломнинг қиссаси баён қилинган ушбу сурада, Аллоҳ таоло унинг хўжасининг хотини ҳақида баён қилиб, у аёл қандай қилиб Юсуф алайҳиссаломни йўлдан оздирмоқчи эканлигини васф қилиб берган. Ушбу оятдаги rāwada сўзи араб тилидаги “секин-секин” маъносида келадиган сўздан олинган. Шундан кўриниб турибдики, хотин Юсуф алайҳиссаломни бирданига ўз қўйнига чақиргани йўқ, аксинча уни секин-секин, шошмасдан ўраб, уни йўлдан оздиришни истагани, бу ишни бардавом қилгани маълум бўлади. Хотин Юсуф алайҳиссаломни эртаю-кеч, ҳамма вақт ўз нафсига чорлаб келган бўлса, Юсуф алайҳиссаломнинг бу чорловдан, хотиннинг бундай ҳатти-ҳаракатларидан қочиб кетишининг имкони бўлмаган. Бунинг сабаби Қуръони каримда шундай келади: allatī huwa fī baytihā, яъни “уйида бўлган аёл”. Аниқроқ қилиб айтиладиган бўлса, baytihā яъни уй хотинга оид бўлиб, бу хотин уйнинг барча жойларига кириб-чиқиш имконига эга эди. Шу боис, Юсуф алайҳиссалом ўзи банди бўлган уйда ушбу хотиндан қочишга жой топиши имконсиз эди. Юсуф алайҳиссалом қаерга қочса, хотин ўша ерда пайдо бўлаверар эди.Хотин аста-секинлик билан, қадам бақадам ўзининг режасини амалга ошири пайида эди. Юсуф алайҳссалом эса ўша вақтда энди балоғатга етган ёш йигит эди. Бундан аввалги оятда, Аллоҳ таоло унинг вояга етганлиги ҳақида бизга хабар қилган. Ушбу воқеанинг яна бир қизиқ жойи шуки, Юсуф алайҳиссаломни Мисрда сотиб олган одам унинг зеҳнли бола эканлигини дарров англаган эди. Шу боис, уни ўз уйига олиб келиши билан хотинига сўзлаган биринчи сўзи «Уни яхшилаб жойлаштир, шояд бизга манфаат берса ёки бола қилиб олсак», бўлди. Унга ётишга тўшак бер, ёки бир бурчакдан жой ажратиб бер эмас, балки уни яхшилаб жойлаштиргин деди. Хўжаси Юсуф алайҳиссаломни ўз уйида узоқ муддат қолишини, хатто ўғил қилиб олиши мумкинлигини ўйлар эди. Юсуф алайҳиссалом унга кўп манфаат беришини билар эди. Аммо, у ўз хотинининг табиати бузуқ эканлигидан ҳам хабардор эди, шунинг учун Юсуф алайҳиссаломга алоҳида хона қилиб беришини тайинлади. Хотинининг Юсуф алайҳиссалом олдига боравериб, уни безор қилишини истамади. Бу уйга келган вақтида ҳали Юсуф алайҳиссалом балоғатга етмаган эди, шундай бўлса ҳам хўжаси уни ўз хотинидан омонда бўлишини истаган эди. Вақти келиб, хотини секин-секин бузуқлик қилишни бошлади, Юсуф алайҳиссаломга ҳар-хил сўзлар билан унинг балоғатга етиб, ҳақиқий эркак бўлаётганини эслатиб турар эди. rāwada сўзи, шунингдек, истак-хохиш маъноларини ҳам билдиради. Бировнинг хоҳиш-истаги ўзиникига мос бўлишига бўлган уринишга ҳам rāwada дейилади. Бундан, хотин ўзи хоҳлаган нарсасини Юсуф алайҳиссалом ҳам хоҳлаб қолишини жуда истагани маълум бўлади. «Ҳавотир олма, буни ёмон тарафи йўқ, ўзинг-чи ҳеч нарса ҳис қилмаяпсанми?» Хотин шунга ўхшаш гап-сўзларни ўзи интилган нарсасига Юсуф алайҳиссаломнинг ҳам интилиши учун гапирар эди. Юсуф алайҳиссалом эса, ёш, эҳтиросли йигит, ҳамда ҳаммага ўхшаган оддий одам эди. Қуръони каримда хотин ундан нафсини хоҳлагани айтилади, аммо агар Юсуф хўжасига хиёнат қилишдан қўрқмаганида, ўзи ҳам шуни истаб қолиши мумкин эди. Аёл киши нафсни хоҳлаб Юсуф алайҳиссаломни ўз қўйнига чорлаганида, Юсуфнинг ўз истагидан оғдиришни ирода қилган эди. Унинг истаги эса, ўзини пок сақлаб, бундай бузуқликдан қочиш эди. Бугунги кунда қайси йигитлар ҳақида биз шу таърифни бера оламиз? Гўзал ва соҳибжамол аёл сизни истаб турса, “бунинг ҳеч ҳавотир жойи йўқ, қўрқма”, деб олдингизга келаверса... Одатда эр киши аёлнинг ортидан боради, аммо аёл кишининг ўзи сизнинг ортингиздан келсачи? Бунинг устига, уйда ҳеч ким бўлмаса, у сизнинг раҳбарингиз ёки хўжайинингиз бўлса, “қўрқма ҳаммаси жойида”, деб турса? У барча эҳтимолларни назарга олиб, бир эмас, кетма-кет бир нечта эшикларни қулфлаб, ҳар бирига бир неча қулфлар осган бўлса. Батамом ҳавфсизлик, ҳеч ким кўриб қолиши мумкин эмас...Шундан кейин хотин hayta laka яъни «Бу ёққа кел!» деди. hayta laka сўзи оддий чорлов эмас, ноз билан чорлашни билдиради. «Қани, тезроқ бўлақол, олдимга кел!». Аллоҳ таоло хотиннинг ўшандаги қиёфасини таърифлагани йўқ, бу ҳақда ўйлаб ўтириш ҳам керак эмас. Аммо, унинг Юсуф алайҳиссаломга қараб интилгани аниқ. У ҳам, агар Аллоҳнинг бурҳон-ҳужжатини кўрмаганида, хотинга интилган бўлар эди. Мана шу жойда Юсуф алайҳиссаломнинг ажойиб сифатининг гувоҳи бўламиз. Ўқишда, ишда, кўча-кўйда бирор-бир чиройли қиз йигитга қараб “Бунча келишган йигитсиз, агар мен билан дўтлашмоқчи бўлсангиз, мана менинг рақамим”, деб айтиб қолса борми, барча йигитларнинг ҳаёлидан нималар ўтмайди дейсиз?! Аммо, Юсуф алайҳиссалом бу ҳолатда Аллоҳ таоло уни кузатиб турганини эслади. У ортига қараб, maʿādha l-lahi, «Аллоҳ сақласин!» деди. Яъни, Аллоҳ таолодан менга бундан паноҳ берадиган жой сўрайман деди. maʿādha деганда макон, жой тушунилади.Кейин, Юсуф алайҳиссалом: innahu rabbī aḥsana mathwāya – “Ахир, у жойимни яхшилаб берган хўжам-ку!” деди. Хўжам деб таржима қилинган сўз ўрнида Қуръони каримда rabb сўзи қўлланилган. Бу сўз Робб маъносида келиши билан бирга уй-жойнинг хўжайини маъносида ҳам келади. Бундан Юсуф алайҳиссалом, ўзига нисбатан қандай қилиб менинг жойимни яхшилаб берган Роббимга ҳиёнат қиламан деган бўлса, агар хотин Аллоҳдан қўрқмаса, балки ўз хўжайинидан қўрқар деган умидда бу гапни айтган эди. Бу Юсуф алайҳиссаломнинг жуда зеҳнли эканлигига далолат қилади. У бир сўз билан икки маънони ифодаловчи гапни айтган эди. Ўзи учун, Аллоҳ менга шундай неъматларни берган бўлса-ю, қандай қилиб мен унга осий бўлайин, деган бўлса, хотиннинг “хўжам” сўзини эшитиб, ўз эри ёдига тушиб шаштидан қайтар деган мақсади бор эди. Кейин, innahu lā yuf'liḥu l-ẓālimūna - «Албатта, золимлар нажот топмаслар», деди. Юсуф алайҳиссалом бу суҳбатни чўзиб ўтиришни хоҳламади. Бу жуда ҳам ибратли иш. У хотинга қараб, “Қўйсангизчи, ўзингизни босинг! Бу ҳақда ўйламанг, мен кечиринг. Мен бу ишни қила олмайман” деб ўтирмади. Бу сўзларнинг фойда бермаслигини билар эди. Балки у жойдан қочиб кетишни истади. Ҳаётда ҳам, "бунақа қилманг, бу ҳаром-ку, нимани гапирганингизни ўйлаб кўрдингизми..." деб, насиҳат қилиб ўтирманг. Чунки, бу билан сиз унга насиҳат бермаяпсиз, балки у билан ёлғизликда кўпроқ вақт сарфлаяпсиз холос. Танг олинг, шундай эмасми? Қочинг. Бундай гап-сўзлардан қочинг, чўзиб ўтирманг, чуқурлашманг, жавоб қайтарманг. СМСларга жавоб қайтарманг, “Рамазондамиз ахир” деб ҳам ўтирманг. “Ай, ай, ай! Бугун жума!” ҳам деманг. Ҳеч нарса деманг, тавба қилинг, истиғфор айтинг. Хатто, “менга бу ҳақда бошқа ёзманг” ҳам дейиш керак эмас. Ҳеч нарса деманг. Агар у "нега менинг хабарларимга жавоб бермаяпсиз," деса "рўзаман," ҳам деманг, шунчаки жавобсиз қолдиринг. Агар Қуръони каримдан ростдан ҳам ибрат оламан десангиз, мана сизга ҳаётий ибрат. Бу бир ҳикоя эмас. Бу сизнинг ҳикоянгиз. Агар сизнинг ҳаётингизда ҳам шундай фитна содир бўлаётган бўлса, мана Қуръони каримдан унга даъво бўладиган оятни ўрганиб олдингиз. Аллоҳ таоло Қиёмат кунида “сен ўқиган оятлар аввалгиларнинг ҳикояларидан ўзга нарса эмас эди, деб ўйлаганмидинг”, дейишидан қўрқмайсизми? “Бу сенга ҳаётий ибрат эди, сенга насиҳат, сенинг дардингга даво эди”, деса-чи?! Ушюу ҳикояни ўқиб туриб, сиз ва унинг ўртасидаги алоқага ҳеч алоқаси йўқ деб ўйламанг. Ёки ота-онангиз, ҳатто дўстларингизга ҳам билдирмай номаҳрам билан қилаётган ўта маҳфий алоқангизга ҳам таалуқли эмас деб ўйламанг Бу сизга алоқадор, айнан сизга. Бу ҳикоя бекордан-бекорга Қуръони каримда зикр қилингани йўқ. Бу ҳикоя ва ундан олинадиган ибрат барча замон ва маконларга хосдир. Агар бу нарса сизнинг ҳам ҳаётингизда содир бўлаётган бўлса, Юсуф алайҳиссалом қиссасини ўқиб ўз ҳаётингиз ҳақида тўғри хулоса чиқаринг. Сиз намоз ўқийсиз, рўза тутасиз, Қуръон тиловат қиласиз, ва номаҳрам билан алоқадасиз. Бундай бўлиши мумкин эмас. Бундай алоқани кичкина гуноҳ деб ўйламаслигигиниз керак. Сиз қилаётган нарса ҳақир бир иш эмас. Сиз ўз иймонингиз билан ўйнашаяпсиз. Тўғри қарор қабул қилинг, ҳар қандай ҳаром алоқаларни узинг, агар бундай ҳаром алоқаларни уза олмасангиз, унда уни ҳалол ҳолатга келтиринг. Сизнинг ўзаро муносабатингизни шариат қоидаларига кўра ҳалол қилиш мумкин. Бу никоҳдир!\nЎладиган дунёда… Дунё ҳақидаги мушоҳадаларга берилишдан олдин, бир-иккита ҳаётий лавҳаларга назар солсак. Шарқираб оқаётган сой ёқасидаги супада бир тўда йигитлар улфатчилик қилиб ўтиришибди. Улар ҳозир бу дунёнинг барча ташвишларини унутишган. Даврадан ҳазил-мутойиба, ундан кейин «гур» этиб янграйдиган қаҳ-қаҳа аримайди. Гап орасида дастурхонга тўкиб ташланган турли ноз-неъматлардан «қани олинг, қани олинг» қилишиб танаввул этишмоқда. Мана энди кафтларнинг устига қўндирилган ва бир-бирига жаранглаб урилиб турган пиёлалар ҳам ўртада айлана бошлади. Яна бир карра такрорлаш ўрни келиб қолди: улар ҳозир бу дунёнинг барча ташвишларини унутишган… Дарвоқе, улфатчиликдан мақсад ҳам ўзи шу – кундалик турмуш, уй-рўзғор, иш, тирикчилик ташвишларидан нарироқ қочиш, уларни унутишдан иборат. Кўринишдан буларнинг ичида энг ёшроғи, мўйлаблари энди сабза ура бошлаган йигитчага ҳам навбати билан пиёла узатилди. У қўлини кўксига қўйганча, уни олмоқликни рад этди. Жўрабошининг аччиғи келди. - Акахонларинг узатгандан кейин олгин-да! Катталарнинг қўлини қайтариш одобдан эмас… Йигитча ёлборганнамо, уларга илтижо қилди: - Умрим бўйи ичмаганман. Бундан кейин ҳам Аллоҳ ҳаром қилган нарсани ичмайман… - Ҳей, сен қанча умр кўрибсанки, бизларга ақл ўргатасан? Ушла буни, ўладиган дунёда айшингни суриб қолсанг-чи!.. Қизиқ гап-а: «ўладиган дунёда айшингни суриб қол…» Айтадиган инсон йўқки, «дунё ташвишларидан ҳоли яшашни истасанг, Аллоҳни зикр қил, ўладиган дунёда чинакамига айшингни суришни истасанг, ихлос билан Яратганга ибодат-ла машғул бўл!» Янглишдим, айтадиганлар, алҳамдилуллаҳ бор, кундан-кунга кўпайиб ҳам боряпти. Аммо бу насиҳатни қулоқлари билан эшитиб қалбига жо қилишга қодир бўлганлар камроқ.\nЎлиб кетган онасининг ҳурмат-эътиборини жойига қўйиш учун, фарзандлари эҳсон беряпти. Келаётган меҳмонларнинг сон-саноғига етиш қийин. Кўринишдан ҳаммалари бообрў, ўзига тўқ кишилар. Улардан биронтаси хақида мана шу одам мискин, бечора экани сабабидан эҳсонга таклиф этилибди-да, демайсиз. Дастурхоннинг безатилишига ҳам гап йўқ. Тортилаётган таомларни айтмайсизми?! Сомса, ундан кейин ҳасип, ундан сўнг норин, кетидан ярим косадан мастава, ва ниҳоят ош. Ўз уйида қозони канда бўлмай кунига уч марта қайнаб турган, музхоналари ҳамиша лиқ турадиган кишилар олдига келаётган ликопчаю косаларни паққос бўшатиб жўнатмоқдалар… Гўё уларнинг фикру хаёлида битта гап: «Ўладиган дунёда еб-ичиб ол!»… Афлотун: «Мен ейиш учун яшамайман, яшамоқ учун ейман», деганда бу ўладиган дунёнинг торгина чегарасидан чиқиб кета олмади. Аммо ислом дини арконларини маҳкам тутган азизлар эса, емоқнинг энг яхши миқдорини ибодатга лойиқ куч-қувват тўплашга лойиғи деб билдилар.\nОта мерос катта ҳовлидаги эски иморатлар бузилиб, ўрнига пишиқ ғиштдан янгилари қурилмоқда. Янги уйнинг бир томонида ака ўз оиласи билан, бошқа томонида ука бола-чақаси билан яшайдиган, замонавий, икки қаватли муҳташам бино қад ростлаш олдида. Биринчи қават битказилиб, иккинчиси қурила бошлаганда ука акасига кутилмаган таклиф киритиб қолди. - Биринчи қаватда қурилган хоналарнинг ўзи ҳаммамизга етиб ортиб ҳам қолади. Иккинчи қаватни қурмай қўя қолсак-чи, ака? - Қани, давомини эшитайлик-чи… - Ён қўшнимиз Сожида холанинг ҳеч кими йўқ, яшаб турган уйлари биз солган иморат олдида харобага ўхшаб қолди… Шу иккинчи қаватга кетадиган ғишту тахталардан, барча қурилиш ашёлардан уларнинг ҳам уйларини қайта тиклаб берсакмикан… - Нималар деяпсан, ука! Бу дунёга бир марта келамиз, ўз ҳузур-ҳаловатингни ўйласанг-чи, нима қиласан бошқаларнинг ғамини еб?! ... Дарҳақиқат, дунёга бир марта келамиз. Қиёматда – намоздан, рўзадан, хайру эҳсондан сўраладиган кунда «қани энди ўладиган дунёга яна бир карра қайтарилсам эди», ёки «қанийди тупроққа қоришиб йўқ бўлиб кетсам эди» каби надоматларимиз асло асқотмайди. Ўладиган дунё... Дунёда фақат бир марта яшаймиз... Бу ибораларда маълум жиҳатдан ҳақиқат яшириниб ётибди. Ҳақиқат шуки, биз чиндан ҳам ўладиган дунёда яшаяпмиз. Одамзод яралганидан бери ҳали биронта инсон дунёга устун бўлгани йўқ. Аввал келганлар ўтиб кетишди, кейингилар ҳам бирма-бир навбати билан бу дунёни тарк этишади. Биз худди жамоат транспортида кетаётган йўловчиларга ўхшаймиз. Вақти-соати етиб, бекатимизда тушиб қоламиз. Аммо фарқли томони – уловда кетаётганлар қачон, қаерда тушиб қолишини ва у ерга нима мақсадда кетаётганини билади. Йўлга чиқадиган вақтини, ишларини шунга яраша режалаштиради. Аммо Ер деб аталмиш она сайёра йўловчиларининг йулга чиққанида ҳам, тушиб қоладиган вақтида ҳам ихтиёрлари ўзларида бўлмайди. Ҳеч бир инсон қачон, қаерда нима сабаб билан тушиб қолишини, борадиган манзили қайси маконда эканини билмайди. Ҳа, ўладиган дунёда яшаяпмиз. Бу иборага яширинган яна бир ҳақиқат шуки, унда ўлмайдиган дунё ҳам мавжудлигига ишора бор. Бинобарин, ўладиган бу дунё ўлмайдиган дунё сари элтувчи бир кўприк, йўлак бўлиб хизмат қилади. Ҳамма гап ана шу кўприк, йўлакдан ўлмайдиган дунёга қандай, қай тарзда ўтиб олишимизга боғлиқ. Демак ўлгандан сўнг қайта тириламиз ва асл ва абадий манзилимизга борамиз. Мумтоз шоирлар тили билан айтганда, фоний дунёдан боқий дунёга, елкамизда нималарни ортмоқлаб борар эканмиз-а?! Инсоният тарихида ҳали биронта инсон яхши кўриб тўплаган молу дунёсини, эртага ерман деб асраб олиб қўйган ризқу насибасини ўлганидан кейин ўзи билан ортмоқлаб олиб кетган эмас. Бойликни ҳирс билан тўплаётганлардан: «шунча нарсани нима қиласан, барибир ўзинг билан олиб кетмайсан-ку», деб сўрасангиз, «бола-чақамга, улардан ҳам ортса, кейинги зурриётларимга қолади», деган жавобни оласиз. Билмаймизки, фарзанду зурриётларимизни ато этган Аллоҳнинг ўзи уларнинг ризқу рўзини ҳам битиб қўйган. Мана энди, юқоридаги ибораларнинг иккинчи қисмини таҳлил қилсак бўлаверади. Боқий дунёда кутиб олувчи зот биздан фоний дунёда яхши еб, яхши ичганимизни, қандай қимматбаҳо либосларга бурканиб юрганимизни, ёки аксинча, иссиқ баҳонасида чиройли қилиб яратган қиёфаларни кўз-кўз қилганимизни, қават-қават кошонаю қасрларда яшаганимизни эмас, бир сўз билан айтганда, ўз нафсимиз розилиги учун нима яхшиликлар қилганимизни эмас, балки берилган неъматлар шукронаси учун, ЎЗИНИНГ РОЗИЛИГИНИ топиш учун қандай яхши амаллар қилганимизни сўрайди.\nБеихтиёр келибмиз чун, йўқ ихтиёр кетар чоғи, Бахт - дунё деб хўп елибмиз, ким бахтиёр кетар чоғи?.. Меҳмонмиз Ер юзи узра, кетмоқ изни Мезбондадир, «Эгар-жабдуқ борми», - демас, тургил тайёр кетар чоғи. Ясан-тусан қилиб кездик, неъматлардан топдик ҳузур, Вафо қилурмикан энди, манзил-диёр кетар чоғи?! Бу дунёнинг сайри гўзал ибодатнинг кемасида, Чунки руҳинг шул кемага соҳиб-сайёр кетар чоғи. Ҳар бир ишинг битилмоқда амалларинг китобига, Ул чоғ бойлик тош босмайди, иймон - меъёр кетар чоғи. Шайтон лаъин қонга кириб, умр бўйи қилди ҳужум, Имонингни олмоққа шай ўшал айёр, кетар чоғи. Тўхтамурод, тоат тила, барча мўъмин-мусулмонга, Токи имон калимаси бўлғуси ёр кетар чоғи.\nИлоҳий ахлоқ Коммунистик жамият умрини яшаб бўлгач, назаримизда нопоклик барҳам топгандай бўлди. Аммо бу масалада хулоса чиқаришга шошилманг, азизлар. Жамият йўқ бўлгани билан унинг раҳнамоси — шайтон тирик.\nБола тушишига сабаб бўладиган ишлар Бунга сабаб бўлган феъллар хоҳ аёлнинг ота-онасидан, хоҳ бошқалардан содир бўлсин фарқи йўқ, бола тушишига сабабчи бўлса, дийят лозим бўлади. Лекин, бола она раҳмидан ташқари чиқиб, тушмагунча жиноят ҳисобланмайди. Чунки, болага қилинган иш туфайли ўлиб-ўлмагани билинмаган тақдирда ҳукм шундай тадбиқ этилади. Фақат қилинган иш туфайли боланинг она қорнида ўлгани қатъиян аниқ бўлса, у ҳолда жазо зарурдир.Шу жиҳатдан тўрт имом ҳам жиноят санаб, жазони лозим қилган ҳаракат натижасида она раҳмидан ўлик тушган бола учун жиноятга яраша жазо белгиланади, деганлар.Имомларнинг ўлик ёки тирик тушган бола ҳақидаги қарашлариа) Имоми Аҳмад ибн Ҳанбалга кўра, тушган боланинг ҳаёти барқарор давом этиши керак. Фақат туғилган онда тириклик белгилари кўриниб, дарҳол ўлиши тирик бўлганига етарли сабаб эмас. Айни замонда тушган бола камида 6 ойлик бўлиши шарт. Чунки, бундан (6 ойдан) кам бўлган вақтда боланинг яшаши мумкин эмас. У ҳолда, тушган бола кам деганда 6 ойлик бўлиб, яшаш белгилари давом этса, тирик ҳукмида қабул қилинади ва ўлган тақдирда шунга кўра ҳукм этилади (берилади). Шофеъийлардан Музаний ҳам айни фикрда.б) Имом Абу Ҳанифа билан имом Моликка кўра, боланинг тушишига сабаб бўлганни жавобгар қилиш учун, боланинг онаси тирик бўлиши керак. Ўлган онанинг раҳмидан бола туширилса, туширилишига сабаб бўлган кимса жавобгарликка тортилмайди. Чунки, онанинг ўлиши боланинг ҳам раҳм (бачадон)да ўлганига очиқ сабаб сифатида қабул қилинади. Аммо, онаси ўлиши билан баробар, бола тирик тушса, бунга сабаб бўлган киши жавобгар бўлади. Бола ўлган тақдирда, дийят ўтайди. Ўлмаган тақдирда онасининг ўлганлиги учун сабабига кўра жазо берилади.Бола тушишига сабабчи бўлганга бериладиган жазоБу жазо қилинган феълнинг турига, ниятига ва оқибатига қараб белгиланади. Умуман, беш қисмдан иборат:1. Ҳомиланинг она раҳмидан ўлик тушиши;2. Ҳомиланинг она раҳмидан тирик тушиб, сўнг ўлиши;3. Ҳомиланинг она раҳмидан тирик тушиб ўлиши ёки бошқа бир сабаб билан яшаши;4. Ҳомиланинг она раҳмидан тушмаслиги ёки она ўлгач тушиши;5. Онага етказилган озордан келиб чиққан натижа – оқибатлар...1 – Ҳомиланинг она раҳмидан ўлик тушишига сабаб бўлган феълдир. Бу феълни қилганнинг жазоси, ҳомиланинг дийятидир. Бу дийят баҳоси 5 та туя бўлган, бир қул ёки жория озод этишдир. Ҳақиқатдан Абу Ҳурайра (р.а.) эслатадилар: “Ҳузайл қабиласидан икки аёл жанжанлашди. Бири қўлига тош олиб, иккинчисига отиб ҳам уни, ҳам раҳмидаги ҳомиласининг ўлимига сабабчи бўлди. Даъво Расулуллоҳга етди. Жанобимиз (с.а.в.) она раҳмидаги ҳомиланинг ўлгани учун у бир қул ёки жория озод қилишини ва ўлдирган аёлнинг дийятини ўлдирганнинг ота тарафидан яқинлари ўташларини қарор қилдилар”.Озод этиладиган қул топилмаган тақдирда (ҳозирги даврда қуллик, жориялик йўқ) унинг ўрнига 5 та туя тўланади. Бунда олимлар иттифоқдирлар. Туширилган ҳомиланинг ўғил ёки қиз бўлиши жазо ўзгаришини лозим қилади. Фақиҳларнинг аниқланишича, қиз дийяти – ўғил бола дийятининг ярмидир.Ҳомиланинг дийяти – қасддан қилинган жиноят бўлса, оғирлаштирилади, хато туфайли (ўлган) бўлса, енгиллаштирилади. Қасддан жиноят қилинса, дийят жиноят қилганнинг ота тарафидан яқинларига юклатилмайди, хато туфайли қилинса, юклатилади.Ҳомила туширилиши сабабли лозим дийят кимларга берилади?Аввал шуни аниқлаб олайлик, ҳомила тушишига сабабчи бўлган яъни, шу жиноятни содир қилган кимса, хоҳ шу ҳомилага соҳиб онанинг ўзи бўлсин, дийятига ворис бўлолмайди.Ҳанафий, шофеъий, ҳанбалий мазҳабларига кўра, олинган дийят ҳомила ворисларига фароиз усулига кўра тақсим этилади.Имом Молик ҳазратларига кўра, олинган дийят фақат боланинг онасига берилади. Имом Лайс ҳам шу қараш тарафидадир.Ҳар қандай бир феъли сабабли аёл эгиз ёки учиз (учта) бола туширса, ҳар бири учун алоҳида дийят лозимдир.2 – Ҳомила она қорнидан тирик тушиб, сўнг ўша феъл сабаби билан ўлишидир. Юқорида айтилгандек, баъзиларнинг фикрича, қасос шарт. Айримларнинг фикрича эса, комил дийят зарур. Комил дийятдан мақсад 5 та ўртача туя. Туя топилмаса, қиймати, пули берилади. Комил бўлмаган дийят ўртачага яқин 5 та туядир.Бола тушгач она ўлса, қилинган жиноий феъл сабабли боласини туширгач, она ўлса, бола учун алоҳида бир дийят, аёл учун ҳам хато билан ўлдирилган бўлсада, алоҳида бир дийят керакдир. Қасддан ўлдирган ва маълум бир асбоб қўллаган бўлса, қасос лозимдир.3 – Ҳомила тирик тушса ва яшаса. Бу ҳолда жиноятчига фақат таъзир жазоси лозим. Буни эса давлатнинг тегишли ташкилоти тайин этади. Бола бир муддат яшагач, бошқа бир сабаб билан ўлса ҳам, унинг тушишига сабабчи бўлган кимсага бошқача бир жазо берилмайди.4 – Ҳомиланинг она раҳмидан тушиши ёки онаси ўлгач тушиши. Жиноятчи қилган бир феъл сабабли аёл боласини тирик пайтида туширмасада ўлгач тушса, бола тушиши унинг феъли (айби) билан бўлмаганлиги тасдиқланса, жиноятчига фақат таъзир берилади яъни, таъзир жазосига тортилади. Аммо мутахассислар ёки биладиган кишилар тарафидан боланинг тушишига унинг феъли сабаб бўлгани аниқланса, дийят лозим бўлади.5 – Онага етказилган азиятларнинг оқибатлари. Жиноятчининг феъли онага азият берган ёки оғир хасталикларга сабаб бўлса шунга қараб жазо белгиланади.Ҳомилани тушириш учун аёлга берилган дориБир одам ҳомиладор аёлга ҳомиласини тушириш учун бир дори берса, аёл бу дорини қабул қилиб, боласини ўлик туширгач, ўзи ҳам ўлса, бунда қасдга ўхшаш жиноят содир этилган, яъни ҳомилани тушириш ҳодисаси содир бўлган. Бунда ҳомила учун бир дийят лозим, аёлни эса қасдга ўхшаш мазмунда ўлдиргани сабабли ҳам оғир бир дийят шартдирки, бу 120 туя бўлур.Ҳомила тушишига сабаб бўлган кимсага дийятдан бошқа каффорат ҳам лозим. Бу имом Шофеъий билан имом Ҳанбалнинг қараши ва ижтиҳодларидир. Имом Моликка кўра, бу ўринда каффорат мандубдир, вожиб эмас.Имом Абу Ҳанифага кўра, ҳомила ўлик тушса, фақат дийят керак. Тирик тушса, каффорат ҳам керакдир. Каффорат маълум бўлганидек бир қул озод қилмоқ, йўқса 60 фақирни тўйдирмоқ ёки кийдирмоқ ёки 60 кун пайдар-пай рўза тутмоқдир. Шу билан бирга ҳомилани туширган жиноятчига каффорат ҳам шарт ёки шарт эмасми – бу хусусда фақиҳларнинг фарқли қараш ва аниқланишлари бор.Аммо дийят хусусида айтганларимиздан ташқари фарқли қараш ва ижтиҳод йўқдир. Табиийки, тўрт мазҳабнинг қараш ва ижтиҳодини назарда тутмоқдамиз.\nАнъанавий ўзбек хонадони – энг яхши бейбипруфинг\tАнъанавий Ўзбек хонадонида уй ичидаги деворлар текис қилиб қурилган (Ўзбегимнинг буюк кашфиётлари)\nЎзбегимнинг Буюк Кашфиётлари мақолалар тўпламини давом эттирар эканмиз, муҳтарам ўқувчиларни бир муҳим нуқтага қаратмоқчиман: Гапнинг индаллосини айтганда, барча инсонлар битта ота-онадан тарқалган ака-ука ва опа-сингиллардир. Даврлар ўтиши билан барчамиз дунё бўйлаб тарқалиб кетганмиз ва натижада ўз тилимиз, урф-одатларимиз ва турмуш тарзимизга асос солганмиз. Шундай экан, бу улкан 6,5 миллиардлик оиланинг севимли фарзандларидан бўлган Ўзбекжон ўз ҳовлисида турмуш тарзини ва урф-одатларини АЛЛОҲ берган ақлни ишлатиб, ўзи энг тўғри деб билган йўсинда қурди ва бу жараён ҳамон давом этмоқда. Айни пайтда ҳозирги замонда яшаётган ватандошларимиз ушбу кўп йиллик изланишларнинг қатор афзалликларидан баҳраманд бўлмоқдалар…Ушбу мақолада мен анъанавий Ўзбек хонадони ва унинг болалар учун қанчалик даражада хавфсиз қилиб қурилганлиги ҳақида сўз юритмоқчиман. Бу борада Ўзбек хонадонига тенг келадиган дизайн, яъни усул йўқлигига, келинг, биргаликда амин бўламиз. Ғарбда ҳамма нарсага ном берилади – бунинг асосий сабабларидан бири ҳамма нарсадан пул ундиришдир. Бунинг ҳеч ёмон жойи йўқ, лекин мен асосий сабаблардан бирини келтирдим, холос. Марҳамат, танишинг: БЕЙБИПРУФИНГ (Babyproofing). Бу сўз "babyproof", яъни «болалар учун хавфсизлаштирилган» деган сўзлар бирикмасидан олинган. Ғарбда уйларнинг ичи болалар учун ниҳоятда хавфли бўлгани туфайли кўплаб ширкатлар бу муаммони қисман ҳал қилишга мўлжалланган буюмларни сотиб мўмай даромад қилмоқдалар. Мисол учун, курси, шифоньер, сервант ва бошқа мебелларнинг қирраларига болажонларнинг ўзларини уриб олишлари йилига минглаб болаларнинг тез тиббий ёрдам шаҳобчаларига олиб борилишига сабаб бўлади. Бунинг олдини олиш мақсадида ғарб мамлакатларида қирралик уй жиҳозларининг четига ёпиштириладиган махсус резина буюмлар сотилади. Болалар зинадан тушиб кетмаслиги учун махсус панжаралар ўрнатилади. Бу каби қўшимча мосламаларнинг санаб саноғига етиш қийин. Ривожланган ғарб ҳар йили шу мақсадда янги нарсаларни ихтиро қилиб фахрланар экан, ўйланиб қоламан, наҳот ота-боболаримиз бу нарсаларни билишмаган, ўз фарзандларининг хавфсизлиги ҳақида қайғуришмаган. Келинг, ғарбдаги уй дизайнерлари ва муҳандислари қандай қилиб уй ичини янада хавфсиз қилиш ҳақида изланишларини давом эттиришаверсину, биз Ўзбегимнинг қуриб қўйган санъат асари – болалар учун хавфсиз уйлар ҳақида мулоҳаза юритайлик!ПОЛ (avoid stairs) Кўп қаватли биноларда узун зинадан йиқилиб қанчадан-қанча бола мажруҳ бўлади. Анъанавий Ўзбек уйлари эса бир қаватли қилиб қурилган ва бу оиланинг бой ёки камбағал эканлигига бориб тақаладиган сабаб эмас. Уйларнинг бир қават қилиб қурилганига сабаб баланд йўлаклар, узун зиналарга ҳожат қолдирилмаган. Болалар учун узун зиналар ва йўлаклар (ҳозирги балконлар) хавфли экани ҳаммамизга яхши маълум. Ғарб кўплаб болаларни мажруҳ қилганидан кейингина буни англаб, бугунги кунда уй дизайнида «зиналарни ишлатмаслик» услубини (AVOID STAIRS) қўллаётган бўлса, кўриб турибсизки, ота-боболаримиз фикр-мулоҳаза билан бунинг олдини олишган. Бу нарсалардан сақланишган. Уй ичида оёқ кийим билан юрилмаслиги ҳам ўзбек хонадонининг ажойиб афзаллиги саналади. Бунинг натижасида ташқаридан ифлосликлар уй ичига кирмайди, болалар касалга чалинишдан ҳимояланишади. Агар уй ичи ифлос бўлса, бир ёшгача бўлган болалар уйда эмаклаб юрганларида тез касалланишлари мумкин. Уй ичига полос, гилам ва кўрпачалар тўшаб қўйилишининг сабаби эса йиқилиб тушганида болаларнинг шикастланиш эҳтимолини камайтиради. ДЕВОРЛАР (as smooth as possible) Ҳозирда ЕВРОРЕМОНТ қилинаётган хонадонларнинг ичкарисига ҳатто темирдан махсус бурчаклар қўйилмоқда – бу гарчи чиройли кўринса-да, уйни болажонлар учун жуда хавфли ҳолатга келтиради. Анъанавий Ўзбек хонадонида уй ичидаги деворлар текис қилиб қурилган. Бурчаклар чиқарилмаган. Инглизлар бугун уй қураётганида «имкон қадар текис» (AS SMOOTH AS POSSIBLE) қоидасини амалда қўллаётгани ҳам бизнинг дизайнимиз нақадар фойдали эканига яққол исбот бўлиши мумкин. Цемент халқимизга яқинда кириб келди, унгача эса уйларнинг ичи лой билан сувалган. Лой билан сувалганда бурчак чиқариб бўлмайди. Шунинг учун меҳроб ва токчаларнинг бурчаклари ҳам тўмтоқ қилинган. Уй ичида ўтириладиган, асосий ҳаракат бўладиган жойда деворга ёстиқлар тираб қўйилади – албатта бу ёстиқларга катталар суянади, лекин болажонлар шўхлик қилиб деворга урилиб кетсалар ҳам, кўпинча юмшоқ ёстиқ уларни тўсиб қолади.МЕҲРОБ (niches for furniture) Ўзбек – серфарзанд халқ. Бу эса уйдаги нарсаларнинг кўпайишига сабаб бўлади. Уларни қаерда сақлаш керак? Сандиқ ва жавонларда, деб жавоб беришган ота-боболаримиз. Лекин уларнинг ўткир қирралари севимли фарзандларини жароҳатламаслиги учун, деворнинг ичи бамисоли бир ковак қилиниб, сандиқ-жавонлар ўша ерга жойланган. Бу ковак кейинчалик МЕҲРОБ деб атала бошланди. У ҳам етмагандай, меҳроб кўпинча қалин парда билан ёпиб қўйилдики, ҳам чиройли, ҳам янада хавфсизроқ кўриниш ҳосил бўлди. Жавон-сандиқлар устига эса кўрпа, тўшак ва ёстиқларни йиғиб қўйди. Ана сизга яна битта БЕЙБИПРУФИНГ. Ғарб ҳам ҳозир шу йўлни танлаётгани, уйда бурчаклар чиқармасдан, балки токчаларни меҳроб каби ичкарига киритаётгани ва шифоньер, шкаф каби мебелларни деворларнинг ичига жойлаштираётгани уй дизайнига бағишланган янги қўлланмаларда кўплаб топилади. Бугун ғарб тилида «мебелни яшириш» (NICHES FOR FURNITURE) деган янги дизайн услуби пайдо бўлган. Ўзбекча қилиб айтсак, бу меҳробнинг ўзгинаси. Ўзимизнинг минг йиллик меҳробимиз!ТОКЧА ва ДЕРАЗАЛАР (emergency exit) Ўзбек хонадонида деразанинг ўрни жуда юқори. Деразалар аксарият ҳолларда кенг ва паст қилиб қурилади, бу эса мабодо уйга ўт кетадиган бўлса ва эшик бирор сабабга кўра очилмай қолса, деразадан бемалол ташқарига чиқиб кетишга йўл вазифасини бажаради. Ғарб уйларининг дизайнида сўнгги йилларда «фавқулодда вазиятлар учун чиқиш жойлари» (EMERGENCY EXIT) масаласига катта эътибор берила бошланди. Буни англаш учун улар қанча одамни қурбон беришди, қанчадан қанча болалар уйнинг ичида деразага ета олмай қолиб кетишди. Ҳозир деразаларнинг пастроқ қилиб қурилиши, одам чиқа оладиган даражада кенг бўлиши, хафа бўлишмасину, яна бизнинг эски услубимизни эслатади.Бундан ташқари девор ичига кичик болалар ета олмайдиган токчалар ҳам қурилади. У ерга идишлар, майда нарсалар жойлаштирилади. Ҳозирда эса кўп ўзбек хонадонларида девор ичидаги токчага ТЕЛЕВИЗОРни ўрнатиб қўйиш урфга айланган. Ҳар ҳолда, телевизорни ерга ёки столга қўйгандан кўра ўзбекча усул анча хавфсиз, чунки телевизор кичик болалар етолмайдиган жойда туради ва агар телевизор ёниб кетадиган бўлса, токча ёнмайди – чунки у сувалган девор ичидан иборат! Замонавий ғарб уйларида телевизорнинг девор ичига жойлаштирилиши, ёки унга атаб махсус токча ясалаётгани ҳозир «БЕЙБИПРУФИНГ»нинг замонавий ихтироси деб аталса-да, ўзбек хонадонларида кўп вақт¬дан бери қўлланилиб келмоқда. МЕБЕЛЬ (less is best) Ўзбек хонадонида мебел ғарбдагига нисбатан жуда кам ишлатилади. Масалан, ота-оналар ва болалар кўрпа ёзиб ерда ухлашади ва эрталаб кўрпа меҳробга йиғиб қўйилади. Биринчидан, уйнинг саҳнидан мумкин қадар унумли фойдаланилади, яъни улкан баланд диван хонанинг ярмини эгаллаб турмайди. Иккинчидан эса, мебель бор жойда бурчак бўлади ва шўх болалар яна унга ўзларини уриб олишлари мумкин. Диваннинг тагига кириб қисилиб қолганлар қанча… Бундан ташқари, баланд ётоқда ухлаётган бола уйқусида билмасдан ерга йиқилиб тушиши мумкин. Тўртинчидан, хонанинг ичида баланд ётоқнинг савлат тўкиб туриши ёшларнинг ва кирган бошқа одамларнинг шаҳватини ҳам қўзғамасдан қолмайди. Мебелнинг қанчалик қиммат эканини айтмасак ҳам бўлаверади. Зарур бўлган сандиқ ва жавонлар меҳробда жой олди. Уйда стол, курсилар керак эмас: ерга тўшакларни айлантириб солиб, ўртасига дастурхон солинади. Агар баъзи хонадонлар хонтахта ишлатишса ҳам, унинг устига чиқиб сакраган болаларнинг ўзини жароҳатлаш эҳтимоли анча кам. Шунга ҳам қониқмаган Ўзбек халқи кўпинча овқатланиб бўлгач хонтахтани уйнинг бир бурчагига оёқларини девор тарафга қилиб тиккалаб қўяди ёки умуман хона ташқарисига олиб чиқиб қўяди. Ғарб уйлари дизайнида уй сатҳидан унумли фойдаланиш учун йиғиладиган, деворнинг ичига кириб кетадиган мебеллар ўрнатилаётгани, овқатланадиган жойда деворга йиғиладиган хонтахталар ихтиро қилингани (LESS IS BEST), психолог шифокорларнинг «фарзандлар ота-онанинг қаерда ётишини умуман кўрмаслиги керак» деб қимматбаҳо маслаҳат беришни бошлаганлари уларда «ривожланиш» ҳисобланса-да, бизда содда қилиб «эскиликка қайтиш» дейилиши мумкин. СЎНГСЎЗЎзим фарзандлик бўлганимдан кейин юқоридаги нарсаларга анча эътибор берадиган бўлдим. Ғарб мамлакатида яшаётганим учун ўзбекча уйнинг, ўзбек ховлисининг ўрни сезила бошланди. «Олдингдан оққан сувнинг қадри йўқ» дейишганидек, менга аввал қолоқ ва жуда содда туюлган уй фарзандларимнинг хавфсизлиги учун энг афзал эканини англаб етдим. Келажакда ўзим уй қурганимда, ғарбдами, Ўзбекистондами, албатта ота-боболаримиз тузиб берган усулларни қўллаб, фарзандларим учун хавфсиз ва шинам уй қураман. Буни «замонавий БЕЙБИПРУФИНГ» дейишадими, «эскиликка қайтиш»ми, фарқи йўқ. Муҳими, фарзандларим бешикаст улғайишса бўлгани!\nБолани суннатга мувофиқ тарбия қилиш:1. Болангизнинг сочини тараётганингизда, бу ишни Пайғамбар алайҳиссалом “Кимнинг сочи бўлса, уни икром қилсин!” деганлари учун қилаётганингизни билдиринг! 2. Ўғлингизга атир сепаётганингизда, бу ишни Набий алайҳиссаломнинг “Менга дуёларингиздан хушбўйлик ва аёллар маҳбуб қилинди. Кўзимнинг қувончи эса намозда қилиб қўйилди” деган гапларига эргашиб қилаётганингизни билдириб қўйинг! 3. Ўғлингиз мактабга кетаётганда, унга Пайғамбар алайҳиссаломнинг “Ким илм излаб йўлга тушса, Аллоҳ унга жаннатга олиб борадиган йўлни осон қилиб қўяди” деганларини эслатиб қўйинг! 4. Ўғлингизга табассум қилаётганингизда, унга Пайғамбар алайҳиссаломнинг “Биродарингнинг юзига табассум ила боқишинг садақадир” деганларини билдириб қўйинг! 5. Ўғлингизни мақтаётганингизда, унга Пайғамбар алайҳиссаломнинг “Ширин сўз ҳам садақадир” деганларини билдириб қўйинг! 6. Ўғлингизни таомлантиришдан бўшаганингизда, унга бу ишни Пайғамбар алайҳиссаломнинг “Челагингдагини биродарингнинг челагига бўшатиб беришинг садақадир” деган сўзларига амал қилиб бажарганингизни билдириб қўйинг! 7. Катта ёшдагилар иштирок этаётган мажлисда ўтирганда, ўғлингиздан уларни ҳурмат қилишни талаб қилинг. “Шу ишимиз билан биз Набий алайҳиссаломнинг “Кичикларимизга раҳм қилмаган, катталаримизни ҳурмат қилмаган биздан эмас” деган сўзларига эргашяпмиз” денг. Шу тарзда болаларингизнинг хатти-ҳаракатларини Пайғамбар алайҳиссаломнинг суннат ва сийратларига боғлаб боринг. Уларга ҳадиси шарифларни ўргатинг!\nНега китоб ўқимайсан, ҳой бола?! Қадимги Миср эҳромлари деворларига «Бугунги ёшлар ўзгариб кетган» деган ташвишли гаплар ёзиб қолдирилган экан.


УЕФА Киевнинг "Динамо" жамоасига мухлисларининг ирқчилик ҳаракати юзасидан жазо тайинлади\n17:56 / 25.11.2015\nУЕФА тартиб-интизом қўмитаси 2015 йил 20 октябрь куни бўлиб ўтган Европа чемпионлар лигасининг «Динамо» – «Челси» жамоалари учрашувида содир бўлган воқеа юзасидан қарор чиқарди. Бу ҳақда УЕФА расмий сайти хабар тарқатмоқда.\nМанбанинг ёзишича, эндиликда украин жамоаси Еврокубоклардаги дастлабки икки уй учрашувларини томошабинларсиз ўтказади. Яна бир уй учрашуви уч йиллик синов муддатига кўра худди шундай жазога тортилиши мумкин.\nНатижада, «Динамо» ЕЧЛнинг гуруҳ босқичидаги сўнгги тур доирасида «Маккаби»га қарши учрашувини ва агар плей-офф йўлланмаси қўлга киритилса, 1/8 финалнинг уй учрашувини мухлисларсиз ўтказишига тўғри келади.\nБундан ташқари, «Динамо» 100 минг евро миқдорида жаримага ҳам тортилган.\nЭслатиб ўтамиз, УЕФА «Динамо»ни мухлисларнинг ирқчилик муносабатида бўлгани ва турли можаролар келиб чиқиши бўйича текширувлар олиб бораётганди.


23:59 / 05.07.2013 | Mukaddas | 1371\nБу саволга узим Мухтасар китобидан жавоб топишга харакат киляпман, лекин сиздан жавоб олсам хотиржамрок булар эдим. Оилада 2 та ўғил ва 1 кизмиз. Мен турмушга чикканман. Отам оламдан утганлар, онам хаётлар. Акаларимдан менга пул утиб қолган, улар сурашмаса-да, хеч кимга зулм булмаган холда орани очик килволганим дуруст. Отамдан қолган меросни 100 фоиз деб оладиган бўлсак, шу кандай таксимланади? Уша 100 фоизнинг бир кисми, масалан ярми онамнинг мулки бўлиб (оталаридан мерос бўлиб қолган), онам уни айнан узлариники деб ажратмаётган бўлсалар чи? Менга неча фоизи тегишли бўлади? Ҳурматли Шайх ҳазратлари, Сизга каттакон раҳмат!\nОнангиз ўз ҳақларини ажратишлари керак. Агар отангизга тириклик чоғларида пулни совға қилсалар ўзларининг иши. Унда барча пули отангиздан қолган меросга айланади. Онанингиз саккиздан бирини олади. Қолган мерос бешга тақсимланади. Сизга бир улуш, икки акага икки улушдан бўлади.\nМевани пишмасидан олдин сотиш\nҚарз олди бердиси ҳақида\nУсталарга эҳсон қилиш\nНикоҳдан олдин зинога бориш


Нега ҳозир ҳамма петрушка ейиши керак? - Zamin.uz\n18:18 / 04.10.2020\nПандемия ва шамоллашлар мавсуми ҳар биримизни ўз соғлигимиз ҳақида жиддий қайғуришга мажбур қилади. Мутахассислар эса инфекция юқтирмасдан аввал танага кўмаклашиш зарурлигини тавсия этади. Кўпчилик иммунитетини кўтариш учун занжабил истеъмол қилади. Бироқ шифокорлар бизга петрушка ейишни маслаҳат бермоқда.\nМаълумки, янги кўкат таркибида тана учун жуда муҳим микроэлементлар бор.\nПетрушкада 20 дан ортиқ фойдали моддалар бўлиб, булар ёғда эрувчи витаминлар, фолат кислота, В гуруҳидаги ҳамда С дармондориларидир. Шунингдек, ушбу кўкат таркибида минераллар, органик кислоталару ёғлар, макро ва микроэлементлар бисёр. Петрушканинг пояси билан барги филлохинон, аскорбин кислота, ретинол ва бета-каротинга бой.\nМутахассислар таъкидлашича, петрушка иммунитетга ниҳоятда ижобий таъсир кўрсатади ва яллиғланишга қарши курашади. Кўкат аскорбин кислота, бета-каротин, В, К, Е, РР витаминлари, рух, магний, темир, фосфор, калий ва кальцийнинг чинакам хазинаси ҳисобланади. Ушбу элементларнинг ҳаммаси, айниқса, ҳозир саломатлигимиз учун ниҳоятда муҳим.\nШу билан бирга, петрушка илдизи таркибида ҳам калий, магний, фосфор, кальций, магний, натрий бор. Ушбу моддалар юрак мушаги фаолиятида ҳал қилувчи роль ўйнайди ҳамда буйрак ва қон томирлар саломатлигида бетакрор саналади.\nБундан ташқари, петрушка ҳазм қилишни йўлга солади, қонда глюкоза даражасини меъёрлаштиради, қон босимини туширади, кўриш қобилиятини яхшилайди, ичаклардаги силлиқ мушаклар спазмини йўқотади. “Замин” янгиликларини “Youtube”да кузатиб боринг\n5-07-2020, 19:18, Жамият\n18-12-2019, 21:23, Жамият


20:08 / 20.04.2017\nСанкт-Петербург метросидаги теракт ташкилотчиларидан бири сифатида қўлга олинган Акрам Азимов икки марта Туркияга сафар қилган. Бу ҳақда Москва Басман судида тақдим этилган тергов материаллари гувоҳлик беради.\n«Паспортдаги маълумотларга кўра, гумонланувчи Туркияга икки марта борган — 2016 йилнинг декабрида ва 2017 мартида», — дея судьянинг сўзларини келтирган РИА Новости.\nБундан олдинроқ Азимов терактга алоқадорлигини рад этгани айтилганди.\nФСБ Акрам Азимовни теракт тайёрланиши учун фойдаланилган маблағларни етказиб берганликда гумон қилиб қўлга олганди.\nУ тергов жараёнида ўзига қўйилган айбларни тан олган.\nТергов қўмитаси маълумотига кўра, Акбаржон Жалиловга халқаро террорчи ташкилотлардан бири орқали маблағ етказиб берган.\n«Тергов тақдим этган маълумотларга кўра, Азимов Жалилов билан алоқада бўлган ва унга пул етказиб берган. У пул маблағларини Туркиядаги халқаро террорчи ташкилотдан олган», — дея судья Елена Ленскаянинг Азимовни ҳибсга олиш ҳақидаги қароридан иқтибос келтирган РИА Новости.\nҚайд этилишича, Азимов «ҳужжатларни сохталаштириш» билан шуғулланган. Бу орқали у террорчиларнинг Россияга бемалол кириб келишини таъминлаган.\n18 апрель куни Акрам Азимовнинг укаси Аброр Азимов ҳибсга олинганди.\nПетербург Акрам Азимов


Эрондаги намойишларда 10 киши қурбон бўлди - BBC O'zbek\nЭрондаги намойишларда 10 киши қурбон бўлди\nImage caption Ҳукуматнинг огоҳлантиришларига қарамасдан тартибсизликларнинг олдини олиб бўлмади\nЭронда давом этаётган ҳукуматга қарши намойишларда бир сутканинг ичида 10 киши ҳалок бўлди. Бу ҳақда марказий давлат телеканали маълум қилди.\nЭрон матбуоти одамларнинг қаерда ва қачон ўлганига аниқлик киритмаган. Олдинроқ 6 кишининг, жумладан Изадаги 2 кишининг қурбон бўлгани ҳақида хабар келган эди.\nМамлакатда давом этаётган кўча намойишлари бошланганидан бери камида 12 киши ҳалок бўлган.\nПрезидент Ҳасан Руҳонийнинг якшанба кунги чиқишига қарамасдан норозиликлар янги йил кечасида ҳам давом этди.\nҲасан Руҳоний ўз чиқишида намойишлар давомида зўравонликларга йўл қўйилмаслигини маълум қилди. Шу билан бирга Президент мамлакат иқтисодида жиддий муаммолар борлиги ва коррупция илдиз отганини ҳам эътироф этган.\nImage caption Сўнгги бир неча кун ичида Эронда 400 атрофида одам ҳибсга олинди\n"Фуқаролар ҳукуматга нисбатан танқидларини билдиришда ёки намойиш ўтказишда мутлоқ эркин. Бироқ бу йўллар мамлакатдаги вазиятни яхшилашга олиб келиши керак", деган у.\nЛекин зўравонликлардан қочиб бўлмади. Полиция Теҳрондаги Инқилоб майдонидан оммани кўздан ёш чиқарувчи газ ва сув пуркагичлар билан ҳайдади. Шунингдек, Керманшох, Ҳуррамобод, Шохиншаҳр ва Занжони шаҳарларида ҳам йирик намойишлар бўлиб ўтган.\nМашҳаддаги пайшанба куни бўлган намойишлар 2009 йили бўлган "Яшил ҳаракат" чиқишларидан сўнг энг йириги деб топилди.\nҲукумат намойишларга қандай муносабатда бўлди?\nҲасан Руҳоний ўз чиқишида ҳукумат жамоат мулкини вайрон қилаётганлар, жамоат тартибини бузаётганлар ва тартибсизликларга чақираётганларга тоқат қилмаслигини айтди.\nИслом инқилоби гвардиячилари корпуси намойишчиларни агар тартибсизликлар давом этса, улар "темир мушт" билан қаршилашишга тўғри келиши билан огоҳлантириб чиқди.\nImage caption Эрон Президенти Ҳасан Руҳоний намойишчиларни тартибни сақлашга чақирди\nСўнгги кунларда тахминан 400 одам ҳибсга олинди. Уларнинг 200 нафари душанбага ўтар кечаси Теҳронда ушланган.\nҲукумат ижтимоий тармоқлардаги аккаунтларни блоклашда давом этмоқда. Telegram ва Instagram даги кўплаб аккаунтлар намойишларни ташкиллаштиришда айбланиб ёпиб қўйилди.\nФранс-пресс агентлигининг хабар беришича, давлат телевидениеси митинглардан кадрларни намойиш қилмоқда. Бироқ урғуни банкларга ҳужум қилаётган ёки Эрон байроғини ёқаётган ёшларга қаратмоқда.\nРуҳоний Дональд Трамп ҳақида нима деди?\nЭрон Президенти АҚШ Президенти Дональд Трампни "бошдан оёқ Эрон халқининг душмани" деб атади. Ундан олдин Трамп "эронликлар уларнинг пули ва бойлиги ўғирланаётгани ва терроризмга сарфланаётганини билиб қолишди" деганди.\nТрамп 31 декабр куни Twitter даги саҳифасида Эронни терроризмни қўллаб-қувватлайдиган биринчи рақамли давлат эканлигини ёзди. У Эрон ҳукуматини норозилик акцияларина қарши курашиши мақсадида интернетни тўсиб қўйишда айблади.