Valentziako Erkidegoa - Wikipedia, entziklopedia askea.\nValentziako Erkidegoa (País Valencià valentzieraz, Comunidad Valenciana gaztelaniaz) Espainiako estatuko ekialdeko autonomia erkidegoa da, Iberiar Penintsularen ekialdean kokatzen dena. Mediterraneoaren kostaldean kokaturik, Alacant, Castelló eta Valentziako probintziek osatzen dute.\nEreserkia: Himne de l'Exposició\nValentziako Erkidegoko bandera\nValentziako Erkidegoko armarria\nKatalunia, Aragoi, Gaztela-Mantxa eta Murtziako Eskualdea\nXimo Puig (en)\nEspainiako keinu hizkuntza, katalan eta Valencian Sign Language (en)\n23.237 km2 ditu guztira, eta 4.806.908 biztanle zituen 2006an.\nHiriburua Valentzia da.\n1.1 Autonomia erkidego mugakideak\n1.2 Orografia, hidrografia eta klima\n1.3 Udalerri nagusiak\n3 Politika eta administrazioa\nAutonomia erkidego mugakideakAldatu\nIparraldean Katalunia eta Aragoi ditu mugakide, mendebaldean Gaztela-Mantxa, eta hego-mendebaldean eta hegoaldean Murtziako Erkidegoa.\nOrografia, hidrografia eta klimaAldatu\nMediterraneo Itsasoaren ertzean dago.\nBi alde bereizten dira; barnealdea, mendebala, menditsua da; ekialdeko kostaldea ordoki zabalak hartzen du. Castellongo itsasertzeko ordokiak gora egiten du Iberiar mendiak eratu arte (Maestrazgo, Espadan), Teruelgo probintziaren mugan, hain zuzen. Hegoalderago, Valentziako probintzian, gauza bera gertatzen da eta kostaldeko ordokitik hurbil Utiel, Martés, Énguera, Gosa eta Mariola mendiak daude. Alicanteko hegoaldeko muturrean, berriz, garaiera txikiko mendialdeak (Salinas, Aitana) daude, Mendikate Betikoari dagozkionak alegia.\nKlima Mediterraneokoa du, uda bero eta negu epelekin; euria batez ere udazkenean eta neguaren amaieran izaten da.\nIbaiek gorabehera handiak dituzte ur emarian. Aldapa handiko ibai laburrak dira gehienak; Turia, Júcar eta Segura dira luzeenak.\nLandarediari dagokienez, Mediterraneoko basoa da nagusi mendietan (arteak, pinuak), zuhaixkak ordokietan, eta estepako motakoa hegoaldean.\nValentziako erreinuaren konkisten kronologia-mapa.\nHistorikoki lurraldeari País Valencià deitu izan zaio, eta bere Autonomia Estatutuaren arabera nazionalitate izaera du. Hizkuntzaren ikuspegitik lotura handiak ditu Katalan Herriak deitutako gainontzeko lurraldeekin, nahiz eta, egun, biztanleriaren gehiengoak Valentziaren izaera autonomoa defendatzen duen.\nK.a. III. mendean, kartagotarrak garaitu ondoren, erromatarrak nagusitu ziren lurraldean. Erromatarren garaian hiri asko sortu ziren, eta ureztatze sarea antolatu zen, kostaldean batez ere. K. o. III. mendeaz geroztik germaniar herrien inbasioak izan ziren, eta frankoek eta, geroago, bisigodoek hartu zuten lurraldea, baina 544. urtean Justiniano I.a Bizantzioko enperadoreak hegoaldea menderatzea lortu zuen. Lurraldeko urterik oparoenak musulmanen mendeak izan ziren, 714-1240 bitartekoak. Garai hartan, kostaldean, biztanleria bizkor ugaldu zen eta, ondorioz, nekazaritzako lurrak baratze txikitan banatu ziren. Musulmanek ureztatze sistema hobetu zuten eta, besteak beste, laranjaondoa sartu zuten.\n1238an Aragoiko Jaime I.ak Valentziako hiria konkistatu zuen eta, bi urte geroago, Valentziako erreinua sortu zuen, Aragoikoaren mendean, erreinu autonomo gisa. Kostaldeko merkataritza hirietan katalanak finkatu ziren, eta barnealdeko lurrak Aragoiko nobleei eman zitzaizkien. Jaime I.ak Valentziako foruak eman zizkion erreinuari, baina aragoitar nobleziak Aragoiko foruak aintzat hartu eta Aragoiko Batasuna sortu zuen (1238). Nobleziaren eta burgesiaren arteko tirabirek Batasunaren Gerra ekarri zuten; 1348. urtean Petri IV.ak nobleak menderatu zituen, eta herriak bere lurrak eta eskubideak gorde ahal izan zituen. Nolanahi ere, Valentziako erreinua gainbehera etorri zen pixkana, matxinadak, izurriteak eta Espainiako merkataritza Ozeano Atlantikotik bideratzeak eta 1609an moriskoak egotzi izanak ekarri zuen krisiak (lurraldeko biztanleria % 22-30 murriztu zen) eraginda.\nEspainiako Erregetzarako Gerran herri xeheak Karlos artxikudekaren alde egin zuen eta nobleziak Filipe V.aren alde; honek, 1707. urteko dekretuaren bidez, Valentziako foruak indargabetu zituen. XVIII. mendean, Ameriketarako merkataritza harremanak libreek (1778) eta ehungintzaren protekzionismoak ekonomiaren aurrerapena ekarri zuten. XIX. mendean Independentziako gerraren ondorio latzak pairatu zituen lehenbizi eta, geroago, kostaldeko liberalen eta mendialdeko karlisten arteko guduak.\n1868ko iraultzak errepublikaren alde erakarri zuen jendea, baina errepublikar milizien (1869) eta Valentziako kantonamenduaren (1873) galeraren ondoren, monarkia nagusitu zen. Mendearen bukaeran Valentziaren nortasuna gordetzearen aldeko eta errepublikaren aldeko higikundeak sortu ziren, eta Valentziako eta Alcoyko langileria anarkismoari lotu zitzaion. Baina, Espainiako gerra zibilean (1936-1939) errepublikarren alde egin ondoren, Francoren garaipenak valentziarren asmo politikoak zapuztu zituen. XX. mendearen erdialdean ekonomiak aurrerapen handia egin zuen turismoan, industrian eta fruitu garratzen esportazioan oinarritua. 1982ko uztailaren 10ean Valentziako erreinua izan zena Valentziako Autonomia Erkidegoa bilakatu zen.\nBiztanleen % 80 kostaldeko ordokietan bizi da. Hizkuntza ofizialak valentziera (batez ere Valentziako probintzian erabiltzen da) eta gaztelera dira.\nBorbotó pedaniaren (Valentzia) inguruko baratzeak.\nNekazaritza, industria eta turismoa dira ekonomia jarduera nagusiak. Valentziako nekazaritza eremua, Baratzea deitua, Mediterraneoko kostaldeko alderdi emankorrenetakoa da. Baratze txikiak dira, baina bi-lau uzta ematen dituzte urtean zehar; batez ere laranjondoak, limoiondoak, arroza eta barazkiak aldatzen dira. Euri urritasunak eta gorabehera handikoak ureztatze sistema egokia antolatzera behartu ditu antzinatetik lurralde honetako biztanleak. Industriak ere garrantzi handia du: janari industria, ontziolak, altzairugintza, automobilgintza, jostailuak, kimika industria, zapatagintza, ehungintza, zurgintza etab; Valentzia, Alcoi, Elx, Elda eta Sagunt dira Autonomia Erkidegoko industria gune nagusiak. Bestalde, lurraldeko klima epelak eta azpiegitura egokiak turismoaren hazkuntza bideratu dute.\nValentziera eta gaztelania dira erkidegoko hizkuntza ofizialak. Valentziera da katalanak erkidego horretan hartzen duen izena.\n↑ Exonimia zerrenda. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2011-01-19).\nAzken aldaketa 4 urria 2021(e)an, 21:29(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 4 urria 2021, 21:29.


Azpeitiarrak 43. Getaria-Zarautz itsas zeharkaldian - Izarraitz Igeri Elkartea - Uztarria (Azpeitia)\nAzpeitiarrak 43. Getaria-Zarautz itsas zeharkaldian\n2013ko uzt. 17a, 10:15\nDatorren igandean, uztailak 21, itsas zeharkaldi denboraldiari ekingo diote Izarraitz Igeri Elkartekoek, 43. Getaria-Zarautz Itsas Zeharkaldian.\nBi mila kirolarik eman dute izena zeharkaldian, eta horien artean, Izarraitz Igeri Elkarteko Infantil mailako 11 igerilarik: Imanol Odriozola, Joanes Astigarraga, Maria Otaegi, Ane Odriozola, Jone Goenaga, Nerea Berasategi, Eneritz Aramendi, Paula Urrestilla, Maialen Sudupe, Ane Sudupe eta Laia Arregi. Horiek, Infantil mailako beste 200 igerilariekin batera, goizeko 11:00etan ekingo diote probari Zarauzko hondartzan. 800 metroko luzera duen igerialdia izango dute.\nIzarraitzeko hiru igerilari daude izena emanda: Pablo Etxeberria, Jon Odriozola eta Ainitze Odriozola. Horiez gain, Azpeitiko kirolari ugari dago izena emanda, eta esan daiteke uretako Behobia-Donostia dela.\nIaz, Pablo Etxeberriak, bigarren postua lortu zuen, Jaime Caballeroren atzetik. Aurten ere, eta Portugalen ez baditu indar guztiak agortzen, ziur gaude, aurreneko postuetan ibiliko dela.


Aratosteak Eibarren kartel lehiaketa 2019\nAratosteak Eibarren kartel lehiaketa 2019 Eibarko Udalaren Kultura Batzordeak 2019 Aratostetarako kartelaren lehiaketa deialdia egiten du. Hartzailea: adin guztietako pertsonek parte hartu [...]\nEibarko Aratosteak 2018 Otsailak 3 larunbata Koko-dantzak eta koko-eskea – Kezka dantza taldea 8:30, Merkatu plazan lehen agerrialdia Mandiola eta Agiñaga auzoetako baserrietan jardungo [...]\nEibarko Aratosteak 2017\nEIBARKO ARATOSTEAK 2017 Otsailaren 23a Eguen zuri 15:30, eskoletako taldeen kalejirak. 17:00, Urkizun hasita eta Untzagaraino, Jainaga eta Narbaizarekin kalejira. 17:00, Untzagan, dantzaldia, [...]\nEibarko Aratosteak – 2017ko kartel lehiaketa\nEibarko Udalaren Kultura Batzordeak 2017 Aratostetarako kartelaren lehiaketa deialdia egiten du. Lanak aurkezteko azken eguna urtarrilaren 27a izango da PEGORAn. Tramite hau Pegoran egin daiteke [...]


Domeyrat - Wikipedia, entziklopedia askea.\nLa Chomette, Frugières-le-Pin, Lavaudieu, Paulhaguet eta Saint-Préjet-Armandon\n103 (%55.4) 91 (%48.9)\nDomeyrat (frantsesez eta ofizialki: Domeyrat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 164 biztanle zituen.\n2007an Domeyrat udalerrian erroldatutako biztanleak 164 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 139 etxebizitza zeuden, 81 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 33 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 136 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 81 etxebizitza nagusietatik 62 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 40 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 36 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nDomeyrat udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 99 ziren, horien artean 70 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 70 pertsona aktiboetatik 65 lanean zeuden (37 gizon eta 28 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Domeyrat udalerrian 79 unitate fiskal zeuden, 168 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.732 euro zen.\n2000. urtean Domeyrat udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.\nBNF: 152599911 (data)


Naroa Gaintza: "Kaskagorriko igandeak" - Naroa Gaintza - Uriola.eus\nNaroa Gaintza 2016-08-28 10:10 Iritzia\nSasoi haiek! Gaztetasun hura! Bederatzi egun eta gau ematen nituen kalean, gauez eman beharreko kontzertuak eman eta askotan, Bilbora bueltatzen ginen Areatzatik Bilbira eginez bidea. Egunez berriz, betaurrekoak jantzi, Marijaiaren gonapean sartu eta orduari begira egoten ginen; gaur, Arranku, bihar Laudio, etzidamu Ibarra, San Bartolo eguna Bedarun… baina 21ean Euskalgunean!\nData asko maite genituen gure egutegian, baina Bilboko Konpartsetarako jotzea biziki maite genuen. Kamiseta guztiak janzten genituen han goian; Eguzkizaleak, Txori, HauPi, Altxaporrue, Txinbotarrak… nahi beste lagun igotzen ziren taula gainera eta han ibiltzen ginen, euripean zein sargori jasan ezinean, gu ere etxekoak, gu ere konpartsakide.\nLagunen arteko topalekua izaten zen hura, egunak harrapatzen gintuen beti, tragoa eskuan, noski. Eta han izaten ziren Kaskagorriko gaztetxoak nire ahotsa testatzen Bilbiko bidea hartu behar ote nuen, ala ez, beraiekin batera erabakitzen. Barre itzelak egiten genituen Arriaga atzekaldean eta egia esan, Kaskako taula altu horri begira jarri eta etxerako bidea hartu nuen behin baino gehiagotan… Inoiz Bilbotik exiliatu nintzen ere… Eta mota guztietako sprayak erosi izan nituen nire ahots urratua leuntzeko, baina iganderako guztiz apurtua amaitzen zuen. Eta han zegoen koxka, hain zuzen.\nGoizetik izaten ziren igande haietako soinu frogak, bai ala bai, bero jasan gaitzan, leher eginda, damu eta kexa artean eta Ikoitz eta Xabat gu itxaroten, irrifartsu, Kamiseta eskuan eta patxarana kamaran hotzitzen. Lagunen bat topatzen genuen pasakallesean inoiz Alde Zaharretik eta gurekin igotzen zen, gaita, alboka edo nahi zuena jotzera, denon antzera; baldar eta begi-zuloekin baina umore onez, guri bost, Amaiur estiloan, ondo pasatuko genuen igual-igual.\nEta horrela, urtero legez, errepikatzen nituen igande haiek, arauak apurtuz, ezin baitzen gune desberdinetan urte berdinean jo, ezta urtero Kaskan jo ere… Kantuen melodiak ahots zatar hartara egokituz, indarrak ez zeuden tokitik ateraz, patxaran fresko batzuk hartuz eta de la hostia pasatzen azken arratsalde hartan, denok dantzan eta arro, Bilboko Gazte Mugimendu geldi ezina, aurrez-aurre, gurekin bat eginez ikustean.


Dani Martirena: "Eskuartean duzunean beste pisu bat hartzen du liburuak" - Irunerria - euskalerriairratia.eus\nDani Martirena: "Eskuartean duzunean beste pisu bat hartzen du liburuak"\nEuskalerria Irratia 2018-10-23 18:18\n2018ko Etxepare Saria jaso duen Cosimoren katiuskak liburua argitaratu berri du Pamiela argitaletxeak. Dani Martirena legasarrak idatzi du eta Iruñeko Ana Ibañezek egin ditu ikustrazioak. Dani Martirena bera eta Pamielako Pello Elzaburu editorea izan dira Irrintzi Plaza saioan.\nCosimo eta parke txiki bat dira protagonistak. Cosimok zuhaitz batean eraiki du etxola, eta hortik inguruari erreparatzen dio. Egileek Italo Calvinoren Il barone rampante liburu ezagunaren erreferentzia erabili eta gaurkotu dute, Cosimo haurrari baliabide berriak eman dizkiote eta, gizartean kokatuz, edertasunaren aldarrikapena zabaldu dute. Pozik da Dani Martirena liburuarekin: "Itxaropenez, ea ze bide egiten duen Cosimok".\n"Gogoetarako kontakizuna" dela azpimarratu zuen epaimahaiak Etxepare Saria ematerakoan: "Cosimoren katiuskak liburu indartsua da bai testuan baita ilustrazioan ere, aberatsak dira bi lengoaiak. Teknikoki ausarta, guztiak du zeresana, eta horregatik eskaintzen du irakurketa ugari; arriskatzen duen obra bat da, euskal idazle eta ilustratzaileen maila ondo baino hobeto erakusten duen". Hala uste du Pello Elzaburu editoreak ere.\nHaurrendako bilduma ilustratuen Etxepare sariketaren 2019ko ediziora aurkezteko epea irekita dago 2019ko maiatzaren 17ra arte. Lanak euskaraz idatziak, jatorrizkoak eta argitaratu gabeak izan beharko dira. Lehiaketan bakarka edo idazle eta ilustratzaileek osatutako taldean parte hartu ahal izanen da.


Giza-laguntzazko kargamendua bidalita Euskal Herritik – Euskal Herria ★ Donbass Elkartasun Komitea\nGiza-laguntzazko kargamendua bidalita Euskal Herritik\nJoan den uztailak 11an Euskal Herria-Donbass Elkartasun Komiteak giza laguntzarako materialaz bete zuen Donbass helburu zuen kamioi bat. Egun horretan bertan kargamendua Madrilera heldu zen eta hurrengo egunerako bere helbururantza irtenda zegoen. Lan hau Euskal Herria-Donbas Komitea, Blagoe Delo Elkartea eta Asociación de Solidaridad Aragón-Donbass eragileen ekimen bateratuaren emaitza da.\nKargamenduan mota ezberdineko laguntza doa: Higiene eta medikuntza materiala, arropa edo Donbasseko humeentzako eskola materiala. Material guzti hau denbora batez hainbat talde, elkarte eta pertsonez batua izan da.\nMomentu honera heltzea esfortzu askoz lortu dugu, baina egia da elkartasun lan internazionalistan beti jaso dugula babesa. Horrela eskertu nahi diogu Comité de Solidaridad Andalucía con el Donbassri bidali ziguten materiala. Eskertu nahi diegu Euskal Herriko mugimendu antifaxistari, Vesta, gaztetxe eta tabernei, Loiola eta Debako persona solidarioei, Donostiako CCOOko egoitzari eta hainbat persona anonimori material bilketan izan duten lankidetzari. Eskerrak bidaltzen diegu ere Debako aurreko alkateari, egungo Ondarroako alkateari batutako materiala gordetzeko lokala uzteagaitik eta gurekin kargatzera etorri diren EHKko militanteei.\nKargamentu honen bidaltzea ez da inongo etapa baten amaiera baizik eta borondatearekin eta lanarekin guztia posiblea denaren adierazlea. Ezina ekinez egina. Euskal Herria-Donbass Komiteak lanean jarraituko du Donbasseko biztanlego antifaxista heroikoari laguntza gehiago bidaltzeko, bereziki momento hauetan non ukrainiar nazi-europarzaleek ofentsiba berri bat prestatzen ari dira eta Novorrossiako zibilen aurkako biolentzia hareagotzen hasi direnean OSCEk beste alde batera begiratzen duen bitartean.\nEspero dugu zuon esku zabaleko laguntzarekin eta babesarekin kontzatzen jarraitzea.


(«Likopolis» orritik birbideratua)\n27° 11′ 13″ N, 31° 10′ 17″ E / 27.186944444444°N,31.171388888889°E / 27.186944444444; 31.171388888889Koordenatuak: 27° 11′ 13″ N, 31° 10′ 17″ E / 27.186944444444°N,31.171388888889°E / 27.186944444444; 31.171388888889\n389.307 bizt. (2006-11-11)\nAsiut (arabieraz محافظة أسيوط, Asyūṭ , ʔɑsˈjuːtˤ ahoskatua) Egiptoko hiria da, izen bereko eskualdeko hiriburua dena. Antzinako egiptoar hiria ondoan du: modernoa 27° 11′ 00″ N, 31° 10′ 00″ E / 27.18333°N,31.16667°E / 27.18333; 31.16667-n dago eta antzinakoa, berriz, 27° 10′ 00″ N, 31° 08′ 00″ E / 27.16667°N,31.13333°E / 27.16667; 31.13333-n.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Asiut\nOrriaren azken aldaketa: 18 ekaina 2019, 21:31.


De la Mata_Barranco (129.0Kb)\nBarinas Ubiñas, Desirée\nEguzkilore : cuaderno del Instituto Vasco de Criminología (28) : 253-274 (2014)\n[ES] El desarrollo de tecnologías protectoras de la privacidad como camino para garantizar la posibilidad de anonimato es un tópico cada vez más presente en las legislaciones internacionales. Lo que en la actualidad se discute, y aquí se plantea, es la necesidad de intervención penal para promover, preventiva y anticipadamente, actuaciones que obliguen a dichas tecnologías.\n[EU] Anonimatua bermatzeko bidean pribatutasuna babestuko duten teknologiak garatzeko aukera gero eta maizago ageri da nazioarteko legedietan. Gaur egun eztabaidatzen dena zera da, beharrezkoa ote den zigorrak ezartzea modu prebentiboan eta aurretiaz sustatzeko teknologia horiek nahitaezko bilakatuko dituzten ekintzak. eztabaidagai hori aztertzen da hemen.\n[FR] Le développement des technologies de protection de la vie privée comme un moyen de garantir la possibilité de l’anonymat est un sujet de plus en plus présent dans les lois internationales. Ce qui est actuellement en discussion et qui se pose ici, est la nécessité d’intervention pénale pour promouvoir, d’avance et de façon préventive, des actions qui obligent ces technologies.\n[EN] The development of privacy-enhancing technologies as the path to anonymity is a topic increasingly present in international laws. What is currently discussed, and here arises, is the need of criminal laws to provome, in advance and with preventive intervention, actions that compel such technologies.


5085-B. Kalitate ta edertazun berdina baina handigoa. Horrela la 50mm Ezarriko bilduma. 50mm alboko piezak dira, 25mm-ko mosaikoak baina 4 aldiz haundigoak.\nNiebla bildumako 5085-B mosaikoak kolore lainotsuak ditu. Bereziki egokia da barnealdeak, igerilekuak, spak, saunak eta wellness eremuak estaltzeko.


LHko tituludunek lana aurkitzeko erraztasun gehiago dituzte unibertsitateko lizentziatuek baino, merkataritza-ganberen arabera | Consumer\nLHko tituludunek lana aurkitzeko erraztasun gehiago dituzte unibertsitateko lizentziatuek baino, merkataritza-ganberen arabera\nLanbide Heziketako ikasle-kopurua handitu egin da, unibertsitatean izena ematen duten gazteen kopurua jaitsi ahala.\nLanbide Heziketako (LH) tituludunek erraztasun gehiago dituzte lanpostu bat eskuratzeko unibertsitateko lizentziadunek baino. Hori ondorioztatzen da Merkataritza Ganberen Kontseilu Gorenak bere Lanbide Orientazioko Zerbitzuaren datuetan oinarrituta egindako azterlan batetik. Enpresek gehien eskatzen dituzten lanpostuak komertzialak, mendekoak, administratiboak eta argiketariak dira, txostenaren arabera. Txostenean nabarmentzen denez, azken urteotan LHko ikasle-kopurua handitu egin da, eta unibertsitatean izena ematen duten gazteak ere bai.\nArgi dago argiketariak, iturginak, tornulariak eta fresatzaileak arazo gutxiago dituztela lana aurkitzeko. Hori dela eta, unibertsitateko tituluak, Espainiako hezkuntza-sistema menderatu duenak, indarra galtzen hasi da. Hain zuzen, txostenak dioenez, aipatutako adarrek kameren bidez izapidetutako 37.000 lan-eskaintza baino gehiagoren %25 osatzen dute. “Enpresaburuak LH baloratzen hasi dira, eta hori nabari da horrelako profesionalen eskaeran”, azaldu zuen atzo Valeriano Muñoz ganberetako Prestakuntzako zuzendariak.\nGainera, Muñozek adierazi zuenez, “esanguratsua da erabiltzen ditugun lan-eskaintzen %37k ez dutela titulazio espezifikorik behar”. Horren arrazoia, azpimarratu zuen, enpresek “garrantzi handiagoa ematen dietela hautagaien trebetasun pertsonalei, ikasteko nahiari eta moldagarritasunari” beste ezaugarri batzuetan baino.\nGanberetako Prestakuntza zuzendariaren iritziz, LHn matrikulatutakoen kopurua handitzeak eta azken urteetan unibertsitateetan sartzeko egindako eskaerak jaisteak joera-aldaketa nabarmena ekarri dute. Hala, Kameraren Orientazio Zerbitzuak ikusi du 2001 eta 2005 artean unibertsitate-titulua duten enplegu-eskatzaileen kopurua %60tik %40,8ra jaitsi dela.\nIndarrean dagoen ikasturterako (2004-2005), eta Hezkuntza Ministerioaren datuen arabera, LHko matrikulen kopurua 516.504 da, hau da, 7.910 ikasle berri aurreko urtearen aldean. Datu hori ez dator bat unibertsitateko urtetik urterako beherakadarekin, eta Gobernuak 19.271 pertsona daudela esan du.\nFP-eu lan licenciados-eu


Primo Levi - Wikipedia, entziklopedia askea.\nPrimo Levi (1919ko uztailaren 31 – 1987ko apirilaren 11) idazle italiarra izan zen, judu jatorrikoa. Memoriak, narrazioak, olerkiak eta eleberriak idatzi zituen. Faxismoaren kontrako erresistentziaren partaide izan zen eta Holokaustotik bizirik iraun zuen. Bere hainbat idazlanetan Holokaustoaren lekukotza eman zuen, bereziki Auschwitzeko kontzentrazio-esparru edo sarraskitze-esparruan egon zen urteaz.\nTurin, 1919ko uztailaren 31\nItaliako Erresuma (1919ko uztailaren 31 - 1946ko ekainaren 18a)\nItalia (1946ko ekainaren 18a - 1987ko apirilaren 11)\nTurin, 1987ko apirilaren 11 (67 urte)\nkimikaria, poeta, politikaria, idazlea, eleberrigilea, zientzia-fikzio idazlea, autorea eta autobiografialaria\nIf This Is a Man (en)\nThe Truce (en)\nThe Drowned and the Saved (en)\nStrega Saria (1967)\nSe questo è un uomo (Hau gizona baldin bada) izeneko kontakizun-liburua XX. mendeko literatura-lan garrantzizkoenetakoa dela esan ohi da.\nPrimo Levi Turinen jaio zen, 1919an judu familia liberal batean. Kimikan lizentziatu zen Torinoko Unibertsitatean 1941ean.\n1943an, lagun batzuekin batean mendira jo zuen Italiako erresistentzia antifaxistarekin bat egin nahian. Baina, milizia faxistak harrapatu zuen eta aleman okupazio-armadari entregatu zion. Alemanek, 1944an, Monowitz-Buna izeneko gunera deportatu zuten, Auschwitzeko (Polonia) kontzentrazio-esparruaren eremu barnean. Han pasatu zituen hamar hilabete, Armada Gorriak esparrua alemanen eskuetatik askatu zuen arte. Levirekin batean, “kargamentu” berean, Auschwitzera eraman zituzten 650 judu italiarretatik 20 bakarrik irten ziren bizirik bertatik.\nGerra amaitu zelarik ere, Levi eta beste hainbat preso-ohi eta deserriratu ez ziren berehala itzuli etxera. Sobietar Batasunak prestatu zituen bilgune-zelaietan egon behar izan zuten hilabete batzuez. Etxera ko bidea hartuta ere, Sobietar Batasunaz gain Erromania, Hungaria, Austria eta Alemaniatik barna bidaiatu behar izan zuten trenez, azkenik etxeratu ziren arte.\nItaliara itzulirik, industria-kimikari lanean aritu zen Torinoko SIVA faktoria kimikoan. Baina berehala hasi zen idazten sarraskitze-esparruetan izan zuen esperientziaz eta Ekialdeko Europan zehar izan zuen itzulera-bidaiaz. Oroitzapen horiek Se Questo è un Uomo (Hau gizona baldin bada) eta La Tregua (Menia) liburuetan biltzen dira batik bat.\nLevik beste oroitzapen-liburu batzuk ere idatzi zituen, esaterako Il sistema periodico. Eleberria ere landu zuen: Se non ora, quando? (Orain ez bada, noiz?) izeneko eleberriak, partisano judu talde baten historia kontatzen du II. Mundu Gerran, Errusia eta Polonian barna ibiltari. Eleberri horrekin Viareggio eta Campiello sariak irabazi zituen eta nazioartean ezagun bihurtu zen.\n1977an Levik enpresan zuen gestore-lana utzi zuen idazteari denbora osaoa eskaintzeko. Bere azken lan nagusia I sommersi e i salvati (Hondoratu zirenak eta salbatu zirenak) izan zen. Bertan, holokaustoaren analisia egiten du Levik. Alemaniako herriari gorrotorik ez diola azaltzen du, baina hala ere, ez duela barkatzen.\nLevi 1987ko apirilaren 11n hil zen, bere buruaz beste eginik, itxuraz (etxeko eskaileretatik jausita). Hala ere, hainbat lagunek eta biografok zalantzan jarri dute suizidioaren teoria. Eztabaidak bizirik dirau, bere idazkietan gizatasunaren balioak aldarrikatu baitzituen beti. Levik, bestalde, ez zuen azken oharrik utzi.\nJudua izan arren ez zen sinestuna. Juduen kontrako errepresio gogorrak eta sarraskiak judu izatearen kontzientzia piztu zioten. Horregatik, arbaso judu italiarren tradizioak eta balioak estimatzen zituen.\nSe questo è un uomo (1947) euskaraz Hau gizon bat bada (2011, Alberdania) Mikel Irurtiak itzulia.\nLa tregua (1963).\nStorie naturali (1966, ezizenez: Damiano Malabaila).\nVizio di forma (1971).\nLilìt e altri racconti (1971).\nIl sistema periodico (1975) euskaraz Sistema periodikoa (1998, Alberdania) Juan Garziak itzulia.\nLa chiave a stella (1978).\nLa ricerca delle radici (1981).\nSe non ora, quando? (1982).\nAd ora incerta (1984).\nI sommersi e i salvati (1986).\nTutti i racconti (2005) (postumoa).\nEkarriak webgunean liburuen kritikak eta bestelakoak\n(Italieraz) Al visitatore: testo di Primo Levi per l'inaugurazione del Memorial degli Italiani ad Auschwitz, 1980\nMultimedia: Primo Levi\nAzken aldaketa 19 abuztua 2020(e)an, 00:45(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 19 abuztua 2020, 00:45.


Aurkezpena | Klaketa\nEz dakit nola heldu zareten galaxia internautikoaren txoko galdu honetara baina, edonola ere, izan zaitezte ongi etorriak eta luzerako bada askoz hobe.\nIñaki nauzue eta lehenenik eta behin, aitortu behar dizuet txoko gorde hau terapia-gunea daukadala batik-bat. Batzuk psikoanalistaren besaulkian eseritzen dira barruko kezkak kontu-kontari. Nik, aldiz, nahiago dut nere egonezinaren labean egositako mamuak eta ametsak gelaxka birtual honetan plazaratzea, ez baitut beste bide egokiagorik aurkitzen horrenbeste maite dudan arte magiko hau ez bada.\nEdonola ere, espazio hau nere barruko zirrarek bultzatuta sortu bazen ere, eremu irekia da eta, alde horretatik, eskura duzue zeuen pirpirak, gogoetak, filiak, fobiak eta abar adierazteko, komentario, iritzi edo artikuluren bitartez.\nEz ahaztu beraz, hemen etxean zaudetela.\nFiled under: Aurkezpena 1 Comment


Pobrezia eta prekarietatea zabaltzen ari dira jendartean eta ezinbestekoa da neurri eraginkorrak hartzea kalitatezko enplegua sortzeko | LAB SINDIKATUA\nEkintza Soziala Pobrezia eta prekarietatea zabaltzen ari dira jendartean eta ezinbestekoa da neurri eraginkorrak...\nPobrezia eta prekarietatea zabaltzen ari dira jendartean eta ezinbestekoa da neurri eraginkorrak hartzea kalitatezko enplegua sortzeko\nHego Euskal Herrian erregistraturiko langabeziak behera egin du martxoan, baina 2016 urte amaieran baino altuagoa izaten jarraitzen du. Sortzen den enplegua oso prekarioa da; sinatzen diren kontratuen %90 baino gehiago aldi baterakoak dira eta %40 lanaldi partzialekoak.\nMartxoan Hego Euskal Herrian erregistratutako langabeziak behera egin du. Datu ofizialen arabera 178.510 pertsona daude langabezian, 2016ko abenduan baino 2.292 gehiago. Hauetatik %44,17 gizonezkoak dira eta %55,83, aldiz, emakumeak.\nHala ere bilakaera desberdina izan da Nafarroan eta EAEn; Nafarroan langabezia 308 pertsonatan handitu den bitartean EAEko hazkundea 1.984koa izan da.\nUrte arteko bilakaera aztertzen badugu, hau da, 2016ko martxoko datuekin alderatuz, 19.545 langabe gutxiago daude erregistraturik Hego Euskal Herrian (15.779 gutxiago EAEn eta 3.766 gutxiago Nafarroan).\nHala ere, aurreko hilabeteetan salatzen genuen moduan, aipatu beharra dago sortzen diren enpleguak oso prekarioak eta epe motzekoak direla; sinatzen diren kontratuen %90 baino gehiago aldi baterakoak dira eta %40 lanaldi partzialekoak.\nGainera, epe luzeko langabeen kopurua ere izugarria da eta horren ondorioz langabeziagatiko babes sistemak eskaintzen duen estaldura tasa oso ahula da. Gaur egun 3 langabetik 1ek baino gutxiagok jasotzen du langabezia prestazioa.


Declaración de la renta / errenta aitorpena | Credimarket\nDeclaración de la renta / errenta aitorpena\nKaixo, zuen bezeroa naiz (NAN 16xxxxx3H) eta aurtengo errenta aitorpena egiteko laguntzarik eskaintzen ote duzuen jakin nahiko nuke. Gasteizko Salburua auzoan bizi naiz, Salburua ibilbidetik gertu (gertuen dudan sukurtsala bertan dago ere bai). Jakinaraziko didazue nola doan, aukera dudan ala? Milasker Ene tlfonoa hauxe da: 6542xxx02\nPor Gasteizko gerlaria , 21-05-2014\nHola Gasteizco gerlaria,\nSiento no poder ayudarte. Te aclaro que CrediMarket es un comparador de productos bancarios online como cuentas, depósitos, préstamos, hipotecas y tarjetas. No somos una entidad financiera.


KA | 100KA#6 JAVIER PAIVA\n(eus) Nire izena Javier Paiva Monzón da. Caracasen (Venezuela) jaio eta Los Teques hirian hazi nintzen, non musika, abeslaritza, soinu eta irrati produkzioko ikasketak egin nituen.20 urte baino gehiago daramatzat kitarra eta pianoa jotzen, beste artistentzako produktorea izan naiz eta DJ eta lokutore bezala lan egiten dut batzuetan.\n16 urterekin igo nintzen lehengo aldiz eszenatokira, eta 71. Urtean jaio nintzenez, bizitza eszenatoki eta festen artean pasa dudala esan daiteke. Nire lehen diska 45&1/2 du izena eta 2000. urtean kaleratu zen.\nGaur egun Euskal Herrian bizi naiz, non asteburuetan tarberna ezberdinetan nire musika eskeintzen dut eta bigarren diskaren grabaketaren azkeneko fasean nabil. Estilo ezberdinekin jolasten dut bigarren diska honetan, eta lagun musikarien kolaborazioak izan ditut.\nMusika, emozioak mugitzen dituen grina da, eta abestea istorio bat kontatzeko biderik egokiena dela usted dut.\n(cast) Mi nombre es Francisco Javier Paiva Monzón, nací en Caracas/Venezuela; aunque he pasado la mayor parte de mi vida en una ciudad cercana llamada: Los Teques, ciudad donde crecí y realicé estudios de música, canto, producción de audio, producción de radio y locución.\nToco la guitarra y el piano desde hace más de dos décadas, he realizado varios trabajos de producción para otros artistas, y cada tanto hago también de Dj y locutor.\nPisé mi primera tarima formalmente a los 16 años, nací en el año 71, por lo que se pudiera decir que mi vida ha transcurrido entre escenarios y fiestas. Mi primer disco de estudio fue grabado en el año 2000 y lleva por nombre: 45&1/2.\nActualmente resido en el Paìs Vasco, al norte de España, donde además de brindar mi música cada fin de semana en diferentes bares y animar eventos sociales me encuentro en la etapa final de mi segundo disco, en el cual experimento con distintos géneros, con la colaboración de músicos amigos.\nCreo que la música es pasión que mueve las emociones y que cantar es la mejor manera de contar una historia.


Zorion Egileor eta Saioa Domínguez izango dira Pregoilari eta Txupinera - Bilbo - Uriola.eus\nZorion Egileor eta Saioa Domínguez izango dira Pregoilari eta Txupinera\nuriola.eus 2018-08-13 11:25\nZorion Egileor aktore, konpositore eta irratiko esataria arduratuko da datorren zapatuan, abuztuak 18, Bilboko Aste Nagusiari hasiera emango dion pregoia irakurtzeaz. Saioa Domínguez, Aixeberri konpartsakoa, berriz, Arriaga antzokiko balkoitik txupina jaurtiko du.\nZorion Egileor aktore, konpositore eta Herri Irratiko esataria arduratuko da datorren zapatuan, abuztuak 18, hiriko jaiei hasiera emango dien pregoia irakurtzeaz. Mundakan jaio zen Egileor, 1946an, eta 1977ko abuztuan egin zen lehenengo kalejiraren —Aste Nagusiko jai herrikoien hasiera— bultzatzaileetako bat da.\nAurkezpen honetan, lehen aldiz jantzi dituzte Saioa Domínguezek eta Zorion Egileorrek pregoilariaren jantzi tradizionala —jaka horia eta bi adarreko kapela beltza— eta txupinerarena —jaka eta txapel gorria—, jantzi horiek izango baitira jai-egun guztietan, abuztuaren 18tik 26ra arte, soinean eramango dituztenak.


Gabon ipuin lehiaketa abian da dagoeneko | El Diario Vasco\nBajo-debaGabon ipuin lehiaketa abian da dagoeneko\nGabon ipuin lehiaketa abian da dagoeneko\nAurreko urteko irabazleak. / A.Z.\nAMAGOIA ZABALA MENDARO. Martes, 21 noviembre 2017, 00:36\nAurten berriro, Mendaroko Udalak XXIII. Euskarazko gabon ipuin lehiaketa martxan jarri du. Lehiaketa honetan, 3 maila desberdinetako gazteak parte hartu ditzakete; A mailan LHko 5 eta 6. mailako gaztetxoek , B mailan, DBHko 1 eta 2. mailako gazteak eta D mailan, 3 eta 4. DBHko ikasleak.\nMaila bakoitzeko partehartzaileek, gutxienezko eta gehienezko orri kopuruak aurkeztu behar dituzte. A mailakoek, gutxienez orri bat eta gehienez 2, B mailakoek, gutxienez 2 orri eta gehienez 4 eta D taldekoek, 4 orri gutxienez eta 6 gehienez. Lan guztiak ordenagailuz idatzita izan behar dira.\nIpuinak aurkezteko azken eguna, datorren asteko ostirala izango da, hau da abenduak 1 eta lanak bi modutara aurkeztu behar dira . Alde batetik kartazal batean ipuina sartuta joan behar da eta kartazalean ipuina bere gaitzizenarekin eta A, B edo D maila agertu behar da. Beste kartazalean, norberaren izen abizenak, telefonoa eta ikastetxearen izena. Ipuin lehiaketa honetan banatzen diren sariak ez dira nolanahikoak, izan ere lehen saria lortzen duenak 200 euro jasoko lituzke eta bigarrenak, 100.\nLehiaketa honen sari banaketa urtero ohi den bezala, Olentzero eta Mari Domingiren ongi etorrian izango da.\nGaur asteartea, musikarien egunaren baitan, Ameikutz musika eskolako ikasleek eta Herriko Dantza taldeak, Goñati pilotalekuan musikale emanaldi bat eskainiko dute. Kontzertua eta ikuskizuna ilun-tzeko 19:00etatik aurrera izango da eta herriko jende guztia gonbidaturik dago, musikaz eta dantzez disfrutatu dezaten.\nBalance positivo del Día Internacional de la Infancia El juvenil logra la primera victoria de la temporada y lo hace frente al líder


Borobilean eserita Usurbilgo EHBilduk herri programaren hainbat puntu azaldu zituen Sutegin | Usurbildarrak aurrera\n← Maiatzaren 18tik 30era Urdaiagatik Txokoaldera doan Zabaleako bidea itxita egongo da\nGaur 18:00etan 2011-2015 legegintzaldiko azken osoko bilkura burutuko da →\nBorobilean eserita Usurbilgo EHBilduk herri programaren hainbat puntu azaldu zituen Sutegin\nPosted on 2015/05/19 | Utzi iruzkina\nUsurbilgo EHBildu hauteskunde kanpainan lanean indartsu dihardu. Aste honetan agenda betea duela iragarri du eta datozen egunetarako herritarrak animatu dituzte antolatu diren ekimenetan parte hartzera.\nPitxotxotx solasaldia giro atseginean\nPasa den larunbatean, eguerdi partean, Usurbilgo EHBilduko hautagaiekin pintxotxotx solasaldia burutu zen Sutegi Kultur Etxeko kanpokaldean. Solasaldia hasi aurretik telebista batean orain arte herriko koalizioak egin dituen ekimenen bideoak ikusteko aukera izan zen. Borobilean eserita, Xabier Arregi alkategaiak eta gainerako hautegaiek herri programaren puntu garrantzitsuak azaldu zituzten eta jarraian, galdera edota ekarpenen tartea zabaldu zen. Solasaldia amaitu ondoren, pintxo eta sagardoaz gozatzeko aukera izan zuten bertaratu ziren guztiek.\n“Maiatzaren 16 eguerdian Usurbilgo EHBilduk Udal eta Foru hauteskundeetako kanpainaren baitan herriko hautagaiekin pintxotxotx solasaldia ekimena burutu zuen Sutegi kapokaldeko patioan. Giro atseginean herri programaren puntu garrantzitsuenak azaldu genituen eta ondoren, pintxoez eta sagardoaz gozatzeko aukera izan genuen! Herritarrok garaile! Usurbildarrok garaile!”\nMaiatzak 20, asteazkena: Herri programaren aurkezpena adinekoei. Artzabalen 18:00tan.\nMaiatzak 21, osteguna: Herri programaren aurkezpena gazteekin. Potxoenean, 19:00tan.\nMaiatzak 22, ostirala: Ekitaldi politikoa eta musika frontoian, 19:00tan\n“Pasa den larunbatean Usurbilgo EHBilduko hautagaiekin pintxotxox solasaldia burutu genuen baina lasai, ez dugu amaitu, agenda sutan dugu! Gerturatu zaitezte! Merezi du! Gora Usurbil!”


Laguna.ua | Матрасы Матрас МЕХIКО Plus (МЕХИКО. Цена, купить за 107грн Матрас МЕХIКО Plus (МЕХИКО в Ананьеве. Матрас МЕХIКО Plus (МЕХИКО: обзор, описание, продажа.\nМатрас МЕХIКО Plus (МЕХИКО плюс) Двусторонний 163х193АнаньевБесплатная доставка+ Бонус 2\nВ случае интернет-магазина посмотреть на товар вы можете либо в интернете (на нашем сайте, на сайтах производителей, на сторонних ресурсах; поищите видеообзоры), или "потрогать" в любом другом обычном магазине. Матрас МЕХIКО Plus (МЕХИКО плюс) Двусторонний 163х193 в г.Ананьев:Відділення: вул. Незалежності, 19Или заказывайте доставку Матрас МЕХIКО Plus (МЕХИКО плюс) Двусторонний 163х193 от интернет-магазина "Лагуна" в г. Ананьев по указанному вами адресу!\nКупить Матрас МЕХIКО Plus (МЕХИКО плюс) Двусторонний 163х193 в интернет-магазине Лагуна (возможно в кредит, рассрочку) в городах, поселках городского типа и селах: Ананьев, Амури, Ананьїв Село, Байтали, Благодатне, Бондарі, Боярка, Великобоярка, Вербове, Гандрабури, Долинське, Дружелюбівка, Жеребкове, Калини, Козаче, Коханівка, Кохівка, Красне, Михайлівка, Новогеоргіївка, Новодачне, Новоіванівка, Новоолександрівка, Новоселівка, Пасицели, Романівка, Селиванівка, Струтинка, Точилове, Шевченкове, Шелехове, Шимкове а также во всех других населённых пунктах Украины


163 (2008ko otsaila) by Baleike Aldizkaria - issuu\nBALEIKE 163. ZENBAKIA. DOHAINIK 2008ko OTSAILA\nUrtetako zabortegia itxi ondoren, zer egingo dugu zaborrarekin?\nE U L A L I\nA L B E R D I ,\nF O R O N D A K O\nL O R E A\nAZALA g. zabaleta\nBALEIKE163 herri aldizkaria Juan Belmonte, 29 behea tel.: 943 86 15 45 e-maila: aldizkaria@baleike.com Argitaratzailea Baleike Kultur Elkartea e-maila: elkartea@baleike.com Administrazio batzordea: Xabier Azkue, Gurenda Serrano Erredakzio taldea: Xabier Aizpurua, Imanol Azkue, Abelin Linazisoro, Ainara Lozano, Aitor Manterola, Juan Luis Romatet, Miriam Romatet, Peio Romatet eta Gorka Zabaleta Diseinua eta maketazioa: Roberto Gutierrez Hizkuntz zuzenketa: Imanol Azkue Publizitatea tel. 943 86 15 45 gurenda@baleike.com Inprimategia Antza Inprimategia (Lasarte-Oria) Tirada 1.000 ale Lege gordailua: SS-405/94 ISSN: 1136-8594 Baleikek ez du bere gain hartzen aldizkarian adierazitako esanen eta iritzien erantzukizunik.\nElkarrizketak Andoni Etxaniz â€˘ Lide Amilibia\nEULALI ALBERDI DARAHLI: SAHARAKO HERRIAREN BESARKADA\nHaize Galarraga XIN-XING (TXINA)\nB A L E I K E 2 0 0 8 OT S A I L A\nZaborra kolkoraino TESTUA ETA ARGAZKIAK: GORKA ZABALETA\n2009ko uztailaren 16an Gipuzkoako zabortegi guztiak itxiko dira, eta oraindik ez da adostu ondoren zer egingo den gure zaborrekin. Errauskailua proposatu dute batzuek; beste eredu batzuk posible direla diote besteek. Bitartean, 2008an %126 garestitu da zaborren kudeaketa, eta Udalak %50 igo ditu tasak â€“hobari sistema batekinâ€“. Zer dela eta hau guztia? Urola Kosta Udal Elkarteko presidente Lide Amilibia eta Zumaiako Udal Gobernuko kide Andoni Etxanizekin hitz egin du Baleikek, argibideak eskatzeko eta bakoitzaren ikuspuntua jasotzeko.\nUdal Gobernuko kidea\n“Errauskailua oso garestia da, eta zabortegia ixteko lanak ere bai” Errauskailuaren aurrean, zaborrak kudeatzeko beste eredu alternatibo batzuk daudela dio, atez ateko bilketa, esate baterako. 2009ko uztailaren 16an zabortegia itxi egingo da. Zergatik? Europatik etorri den araudi batek zenbait baldintza jartzen ditu zabortegiek irekita jarraitzeko, eta gure kasuan bost milioi inguruko inbertsioa egin beharko litzateke. Aldundiak egin duen apustuarekin –errauskailuaren aldekoa–, bestela ere zabortegiek egunak kontatuta zituzten. Duela hiru urte edo, Urola Kostako Udal Elkartean erabaki zen Urtetako zabortegia handitzea; lauzpabost urte gelditzen zitzaizkion orduan eta urte askorako luzatzea lortu zen. Bazirudien urte batzuetarako irtenbidea bagenuela, baina Europako araudiarekin eta Aldundiak errauskailuaren alde egindako apustuarekin itxi beharrean gaude.\naukera ikusten delako eta beste kudeaketa eredu batzuk ari dira aztertzen. Bartzelonan eta Mallorkan izan dira hango esperientziak ikusten. San Markosen eta Debagoienan ANV eta EB daude orain. Espero ez zuten indar aldaketa gertatu zen azken hauteskundeetan, eta orain Aldundia ere negoziatzen ari da ANVrekin eta EBrekin beste kudeaketa eredu batzuk aurrera eramateko. Beraz, gaiari helduta, tasen igoera azpiegitura horiek ordaintzeko al dira? Zabortegian egin beharreko lanak ordaindu eta errauskailua aurrera eramateko. Partzuergo bat eratu da errauskailua aurrera eramateko, udal elkarte guztiek hor sartzea erabaki dutelako. Gure ustez, erabaki hori udalek hartu behar zuten, ez udal elkarteek. Herriek dute zaborrak kudeatzeko eskumena eta ez mankomunitateek. Aldundian bazekiten herrietan galdetuz gero ez zituztela gustuko erantzunak jasoko, baina bai mankomunitateetan. Aurreko legealdiko ‘apartheid’ politikoa aprobetxatu zuten proiektua mankomunitateetatik aurrera eramateko. Gaizki egin zuten eta salaketa jarrita dago. Errauskailuaren aldeko apustuan sartu gintuzten udal elkarteek eta oso garestia da.\n“Ordaintzeko kontuan hartzen gaituzte, baina zaborren kudeaketa erabakitzeko ez”\nHorrek eragin al du zaborren kudeaketa hainbeste garestitzea? Zabortegia ixteaz gain, azpiegitura berriak egin beharko dira, oso garestiak, eta horiek guztion artean ordaindu beharko ditugu. Ordaintzeko kontuan hartzen gaituzte, baina zaborren kudeaketa erabakitzeko ez. Errauskailua oso garestia da, baina zabortegia ixteko egin behar diren lanak ere bai. Aurreko legealdian aurreikuspen batzuk egin zituzten, inguruko beste zabortegi batzuetan egindako zigilatze lanak kontuan hartuta, eta hiru milioi euro ingurukoa zen aurrekontua. Ixteko data hurbildu denean azterketa serio bat egin dute eta ezustekoa izan dugu: lehengo hiru milioi euroak 4,5 milioi dira orain. San Markosi leporatzen diote errua, hitzartutako zaborra ez dela ekartzen eta horrekin diru sarrera bat galtzen dela, baina horrek dakarren kopuruak ez du zerikusirik beraien aurreikuspen faltarekin. Zer gertatu da San Markosko Udal Elkartean aurreikusita zegoen zabor kopurua ez ekartzeko? San Markosko zabortegiaren bizitza luzatu egin dute,\nErrauskailuaren proiektua aurrera doala dirudi. Beste aukerarik ba al dago? Nik uste dut errauskailua martxan jarriko dela, baina beste eredu batzuk ere bai, eta alderatzeko aukera izango dugula. Errauskailuak ahalbidetzen duena da gaur egun daramagun bizi mailari eustea, kontsumitu-suntsitu gurpil eroarekin jarraitzea, eta horren atzean interes ekonomiko handiak daude. Plastikoak egiten dituen enpresak errauskailua behar du egindakoa erre eta berria produzitzeko. Gaur egun B A L E I K E 2 0 0 8 OT S A I L A\nZABORRAREN TASAK 2008ko zaborraren tasak %50 igo ditu Zumaiako Udalak, gastuei aurre egin ahal izateko. Diru sarrera urriagoak dituzten familientzat hobariak aurreikusi ditu, gutxiago duenak gutxiago ordain dezan. Alboan dituzue aurtengo tasak eta hobariak kalkulatzeko taula.\n•\tEtxebizitza\t83,22 € •\tJarduerik gabeko lokalak\t19,35 € •\tTaberna,kafetegi edo antzekoak\t538,24 € •\tHotel, ostatu, egoitza, jatetxe...\t740,25 € •\tLok.merka.elikad.saila (6 lan.)\t538,24 € •\tLok.merka.elikad.saila (+ 6 “ )\t849,36 € •\tSail desberdineko dendak\t219,78 € •\tBanketxe, aurrezki kutxa...\t454,11 € Industriarako lokalak •\t15 langile arte\t538,24 € •\t15etik 50 langile arte\t849,36 € •\t50etik 100 langile arte\t1.076,97 € •\t100etik 500 langile arte\t1.419,40 € •\t500etik gora langile\t1.696,24 €\niturria: zumaiako udala\nbizi garen bezala bizitzea ez da bideragarria, eredua aldatu egin behar da. Hori ez egiteko bide egokiena errauskailua da. Baina errauskailuak ere behar ditu bere zabortegiak, txikiagoak, mantsoago beteko dira, baina hemendik 200 urtera oso toxikoak diren materialez betetako zabortegiak izango ditugu. Guretzat soluzioa da, baina ondorengoentzat gaur dugun arazoa huskeria izango da beraiek izango dutenaren aldean. Gainera, airea ere kutsatzen du. Europako herririk aurreratuenek egin dute errauskailuaren bidea eta orain atzera ari dira egiten. Guk beste irtenbide batzuk nahi ditugu, ez hain mekanikoak. Atez ateko zabor bilketa, esate baterako. Etxeetan zaborrak behar bezala kudeatzen direla ziurtatuko duten zabor biltzaileak. Organikoa bakarrik jasoko lukete. Uste dugu hori aurrera eramateko aukera dugula. Beira, papera eta besteentzat edukiontziak egongo dira, eta organikoa atez ate jasoko genuke. Bizitzeko moduan aldaketa batzuk egin beharko ditugu, baina guk proposatzen dugun eredua bideragarria da denboran. Katalunian eta Mallorkan aplikatzen da. Organikoen bilketa astean bizpahiru alditan egiten da eta birziklatzea intentsiboa izango litzateke. Geldituko litzatekeenarekin zer? Ehuneko minimo horrentzat beste irtenbide bat bilatu beharko litzateke, baina duela urte batzuk zaborra zena orain lehengaia da. Ikerketarekin arazoak soluzio bihur daitezke. 2008an Zumaiako zaborren plana egingo dugu. Kudeaketa eredu bakoitzak eskatzen dituen azpiegiturak eta aurrekontuak aztertuko dira eta hor ikusiko da zer den posible. Zestoan ere egin behar dute. Agian, bien arteko elkarlana egin\ndaiteke azpiegiturak konpartitzeko. Baina azterketaren ondoren hartuko dira erabakiak. Herrian kontsulta egingo dugu eta ea zer ateratzen den. Edozein bide hartuta, 2009ko uztaila gainean dago. Ondoren zer egingo dugu gure zaborrekin? 2009ko uztailaren 16an zabortegiak ixten direnean, Aldundiko kudeatzaileek aurreikusten dute bizpahiru urtean Gipuzkoak ez duela izango zaborrak non bota. Beraien ideia edo plana da, elkartasun printzipioan oinarrituta, zaborrak Bizkaian, Araban edota Nafarroan hartuko dituztela. Hori da beraien aurreikuspena. Bizkaian gaur egungo errauskailuak gainezka daude, baina sinesten dute Gipuzkoakoak ere erraustuko dituztela… Kanpora eramango den zabor kilo bakoitzarengatik ordaindu egin beharko da. Eta hori ez dago itxita, ez dago adostuta. Errauskailua egin bitartean, bizpahiru urte horietan, zaborrekin zer egin nahi duten badakite, baina ez dakite zer egingo duten. Beste eredu batzuk martxan jartzeko ez da hainbeste denbora behar, sinpleagoak direlako. Eskulana delako gehiago, ekintza zuzenagoak eta herritarren inplikazio handiagoa eskatzen dute. Errauskailuarekin, birziklapenaren muga %40koa da. 2016an, %40 birziklatu beharko da, Europan ezarritako gutxieneko helburua. Zergatik? Hortik gora birziklatuz gero arazo bat duzu errauskailuarekin. Gehiegi birziklatzen baduzu materia organikoa ez da erretzen, “erregailua” behar duzu: egurra, papera, plastikoa… Orduan, birziklatu bai, baina gehiegi ere ez. Guk %90 birziklatu nahi dugu, eta, ahal bada, %100. Horretarako beste eredu batzuk jarri behar dira martxan. Kudeaketa egokia egiten duen herritarrak hobariak izango ditu eta desegokia\nFamiliako kide eta diru sarreren arabera, ondorengo hobari hauek ezarriko dira:\nPGS\tedo <\nPGS + %10\nPGS + %20\nPGS + %30\nPGS + %40\nPGS + %50\nPGS + %60\negiten duena zigorrak. Zaborra oso gai serioa baita. Beti oso merke izan da, ez zaio garrantzirik eman. Zaborrak ez badira ondo kudeatzen ondorioak larriak dira. Zaborrak sortzea ezin da ebitatu, baina sortutakoa ondo kudeatu behar dela, herritarraren ardura ere badela barneratu behar dugu. Autoa ezin da edozein moduz gidatu.\nPartzuergoak bultzatutako planak (PIGRUP) kostu batzuk dakartza. Heren bat Aldundiak ordainduko du, San Markosek beste heren bat eta beste udal elkarteek beste herena. Azken finean, herritarrek. Errauskailuaren faktura oso garestia da, beste erabaki batzuk hartu direlako: zabortegiak ixtea. Lehen zabortegi bat genuen beste 14 urterako. Orduan kalkulatu genuen 14 urte barru hura ixteko eta hurrengo 30 urteetan egin beharreko mantentze lanak pixkanaka ordaintzen joatea, urtez urte. Orain, hipoteka ordaintzeko epea 14 urtetik urte eta erdira jaitsi digute, eta gainera ordaindu beharrekoa gehiago da. Kontuak atera eta iaz baino %126 gehiago kostatuko zaigu aurten zaborren kudeaketa. Gure lehen proposamena izan zen %33 igotzea tasak eta beste guztia Udalaren aurrekontuetatik bideratzea. Beste alderdiek kostuaren pareko igoera eskatu zuten, %126. Ondoren, progresibitatearen printzipioa proposatu zen eta Aralar-EBk jarrera aldatu zuen eta egoki ikusi zuen. %50 igotzea planteatu zen, besteei %33 gutxi iruditzen zitzaielako, baina diru gutxiago dutenentzat hobariak eskainiz. Tasak igotzea ez zaio inori gustatzen, guri ere ez, baina guri tokatu zaigu beste batzuen aurreikuspen okerraren kudeaketa. Normala da herritarrei inolako graziarik ez egitea, baina kontuan hartu behar da nondik datorren hau guztia.\nâ€œGuk beste irtenbide batzuk nahi ditugu, ez hain mekanikoak. Atez ateko zabor bilketa, esate baterakoâ€?\nBirziklatzeaz asko hitz egiten da, murrizteaz ez hainbeste. Tolosako teila batzuk erosi nituen aurreko batean, gozoki kaxa eder bat. Hura zabaldu eta lau teilako bi ontzitxo zeuden barruan. Kaxan begiratu eta 125 gramo teila zeudela jartzen zuen. Kaxa, plastikoak eta bestelakoak pisatu eta 450 gramo. Horrek ez du ez hankarik ez bururik. Gaur egun jakiak biltzeko eta kontserbatzeko modu egokiagoak daude. Suitzan, esate baterako, edozein gozoki dendara joan eta koka kola makinaren ondoan beste makina bat dago lata hutsak botatzeko. Han sartu, makinak zanpatu eta dirua itzultzen dizu. Lehen hemen esnearen edo ardoaren botila itzultzeko ohitura zegoen. Atzera egitea dela irudituko zaie batzuei, baina hori da bidea. Udaletik kontzientziazio kanpainak egin daitezke, baina hor eragiteko beste batzuek dute eskumena. Zumaiarrok %50 gehiago ordaindu beharko dugu aurten zaborrengatik.\nPGS: Profesioarteko Gutxieneko Soldata (2008an, 600 euro)\nZabortegira bisitan “Zabortegira jaitsi nahi baduzu, katiuska batzuk utziko dizkizut, dena lokaztuta dago eta”. Hiru urte daramatza lanean Garbiñe Unanuek Urtetako zabortegian. Sartzen diren kamioien kontrola darama atarian. “Kamioi asko dabil azkenaldian, zabortegia prestatzeko lanak egiten ari dira eta”. Azalpenarekin jarraitu du. “Gaur egun, Urola Kostako zaborrez gain, Txingudikoak, Lasartekoak, Usurbilgoak eta San Markosekoak jasotzen ditugu. San Markostik, oraingoz, tona gutxi sartzen dira egunean, baina aurrerago gehiago izango dira. Oso azkar ari da betetzen zabortegia”. 2006ko argazki batzuk atera ditu, froga gisa. Zarauzko Abendañotik ateratzen da Urtetako zabortegirako errepidea, bi baserriren arteko aldapa tentean gora. Kilometro bateko bidean, zoragarria da paisaia. Mendian gora, bizkarrean Zarautz eta itsasoa. Usaina da bisitariak espero duen lehen arrastoa, baina zeruan marraztutako kaioen aztoramenak esango dio zabortegira iritsi dela. Harrera gunearen ondoko begiralekutik ederki suma daiteke zabor piloaren sakonera: milaka eta milaka tona zabor, garai bateko erreka zuloa ia erabat betetzeraino. Zabortegia inguratzen, txakolinetarako mahastiak eta aldameneko baserri bateko ardiak larre berdeetan. “Katiuska batzuk beharko ditut, bai; behera jaitsiko naiz”. Zabor piloaren tamainaz jabetzeko leku egokia da begiralekua, baina zaborra bera ez da sumatzen, lurra bota eta makinekin zanpatzen baitute. Behera jaitsita, ikuspuntua zeharo aldatzen da. Orain bai, orain sabeleraino sartzen da zaborraren usain ustela. Oinetakoak, plastikozko eskularruak, lixiba poteak, panpina baten hanka, egurrekin egindako tontorra (birziklatzera eramateko zain)… Harrera gunera bueltan, zaborrez betetako kamioi baten datuak osatzen ari da Garbiñe. Katiuskak erantzi bitartean, azalpen gehiago eman dizkigu. “2009ko uztailaren 16an zabortegia itxi egin behar da. Ez da zabortegirik geldituko Gipuzkoan. Urtetan transferentzia gune bat jarriko da, zaborrak hemendik Bilboraedo eramateko”.\nGarbiñe Unanue, Urtetako zabortegiaren atariko bulegoan.\nUrola Kosta Udal Elkarteko presidentea\n“Zabortegia itxi ondorengo mantenimendu lanak tasen bidez ordaindu behar dira” Ahalik eta gehien birziklatzea da bere helburua, baina “beti gelditzen den zati horri” irtenbidea emateko errauskailua ikusten du, gaur egun, aukera posible bakarra. Aurten izugarri garestitu da zaborren kudeaketa. Zer gertatu da %126 igotzeko? 2007an Gipuzkoako zabortegien egoera larria ikusirik, Aldundia, udal elkarte guztiak eta Donostiako Udalaren artean hitzarmen bat sinatu zen. Horren arabera, 2009ko uztailaren 16an, Gipuzkoako zabortegi guztiak itxiko ziren, eta horren ondorioz zaborren kudeaketari aurre egiteko plan berriak eta azpiegitura berriak egiten hasi beharra zegoen. Zabortegi bat ixten denean, legeak horrela eskatuta, gutxi gora behera 30 urteetan, zigilatzeko obrak eta mantenimendua egin behar da bertan, segurtasun neurri haundiak izan behar dituzte, ku tsatuta dauden lurrak saneatu egin behar dira, sortzen diren lixibiatu eta gasak ondo bideratu eta hau guztia ondo egitea garestia da. Gastu honi aurre egiteko tasen bidez osatutako fondo bat eratu behar da eta aurreikuspena egin gastu guztiek estaltzeko. Gipuzkoa mailan sinatutako hitzarmenaren arabera, 2007ko maiatzetik aurrera Urtetako zabortegira San Markos mankomunitatetik bere zaborraren zati bat zetorren. Urtean 45.000 tona jasotzea zegokigun guri. Hori guretzat diru sarrera bat zen geroko obra eta mantenimendu lanei aurre egiten laguntzeko. Zer gertatu da? Hauteskundeak egon ziren, San Markosen gauzak aldatu egiten dira: ANV eta EB-ek lortu dute gidaritza eta, ezaguna denez, orain arte ez dituzte konpromisoak bete eta San Markosetik ez dira etorri hitzartutako kantitateak –40-45 tona iristen dira egunean–. Baina ixteko fetxa mantendu egiten da eta hor desoreka bat sortzen da. Iaz tona bakoitzeko 62 euro tasa kobratzen genuen, kopuru hori diru sarrerak eta kostoak kontuan hartuta kalkulatzen da. Gure diru sarrera prebisioak iaz ez ziren bete San Markosetik ez delako hitzartuta zegoen zabor guztia iritsi eta egoera horren ondorioz , aurten 81 euroko tasa atera zaigu. Hori da gure igoeraren zergatia. Baina Zumaiako %126ko igoera hortan gure tasaren igoeraz aparte badauka zer ikusi zuzena Zumaiako Udalaren zabor bilketarako kontratuak izan berri duen igoerak. Izan ere %126aren igoera Zumaian gertatu da, baina Urola Kostako beste herrietan ez da horrelako igoerarik egon. Igoera kolpean egin beharrean, ezin al da 30 urte horietan zehar banatu?\nGuk zabor tona bakoitzeko kobratzen dugu, eta 2009ko uztaila bitartean jasoko dugu zaborra. Hori da gure diru iturria. Zabortegia itxi ostean, ez da diru iturririk izango, baina bai gastu ugari. Gastu horiei nola aurre egin? Itxi aurretik lortutako diru sarrerekin. Zabortegiak arautzen dituen 1481/2001 Errege Dekretuak dio zabortegia itxi eta gutxienez ondorengo 30 urtetako kostuak zabortegiko isurketa tasa bidez kobratu behar direla. San Markosetik ez datorren zaborrak zenbaterainoko zuloa eragin du zuen aurreikuspenetan? Horrek justifikatzen al du kostoaren aurreikuspenean egon den jauzia –3 milioi eurotik 4,5 milioi eurora–? Zati bat bai, baina guk ez diogu konkretuki hori leporatzen San Markosi. Fondo bat eratu behar da aipatu ditudan lan horiek guztiak aurrera eramateko. Lanak ikaragarriak dira. Dena zigilatu behar da, ingurunea berreskuratzeko neurriak hartu behar dira gutxi gora behera 30 urtean zehar. Pentsa ezazu urtebeteko inflazioa kalkulatzean akatsak egiten badira, 30 urtean zer gertatu daiteken. Interesekin berdin. Guk kalkulatu dugu zenbat diru jasoko dugun tasa hauek aplikatuz, baina gero horri zer interes aplikatuko diogu, zer inflazio? benetan zaila. Hau lantzen hasi ginenean beste zabortegietara jo genuen beraien aurreikuspenak kontsultatzeko, nahiz eta argi eduki batetik bestera kostoak asko alda zitezkeela. Haiek esan ziguten 3 milioi inguruko fondoa aurreikusten zutela. Seguruago jokatzeko ingenieritza bati eskatu genion azterketa hori egiteko. Bitartean, hasi ginen tasa kalkulatzeko lehen bilerak egiten, udalek jakin beharra zutelako. Lehen bilera haietan, beste zabortegiek aipatutakoarekin egin genituen kalkuluak, garbi utziz azterketa baten zain geundela. Hirugarren bilerarako bagenuen azterketa, eta jakinarazi genuen hiru milioi baino gehiago izango zela. 4,5 milloi inguruan ibiliko zela adierazi ziguten eta kopuru hau hartu genuen erreferente bezala. Horrelako kopuru bat emateak dituen zailtasunekin kontziente izan behar gara, adituak ere ez dira ausartzen. Hemendik urte eta erdira zabortegi guztiak itxiko dira. Orduan zer? Horretarako iaz eratu zen Gipuzkoako hondakinen patzuerB A L E I K E 2 0 0 8 OT S A I L A\niturria: UROLA KOSTAKO UDAL ELKARTEA\n2005 Zumaiar bakoitzak egunean\n1,28 kilo Zumaiak urtean\nZumaiar bakoitzak egunean\n1,35 kilo Zumaiak urtean\n1,31 kilo Zumaiak urtean\ngoa eta hori beraien eskumena da. Beraiek erabaki behar dute zaborrarekin zer egin. Patzuergo horretan %4ko ordezkaritza du Urola Kostak. Bileratan eta erabakietan parte hartzen dugu baino gure indarra ez da haundia. Gipuzkoan konponbidea eduki arte, beste herrialdetako zabortegiekin negoziatu beharko du Partzuergoak. Zaborrak kudeatzeko eskumena norena da, udalena, udal elkarteena, patzuergoarena…? Gipuzkoako zabortegi guztiak ixten direnean Hondakinen Partzuergoari eman zaio zaborrak kudeatzeko ardura, berak hartu behar ditu erabakiak. Bitarte honetan, Udal Elkarteko estatutuen 16. atalean esaten da udalek Udal Elkartearen esku uzten dutela hiri hondakin solidoen tratamendu eta ezabapenerako zerbitzuak eskaintzea, eta horrela egiten dugu: Udal bakoitzak jasotzen ditu bere etxeetako zaborrak eta zabortegira ekartzen ditu, hortik aurrera gurea da eskumena. Gaikako bilketan berriz gurea da eskumena hasieratik, guk jasotzen ditugu herri desberdinetan eta birziklatzeko plantetara eraman. Aurten konpostajea martxan jarriko da Udal elkarteko zenbait herrietan eta hortarako bostgarren edukiontzi mota bat edukiko dugu gure kaleetan, hau ere Partzuergoaren bidez kudeatuko da. Horrelako gai konplexuan, ezin da Udal bakoitza bere aldetik ibili, arazoa lurralde osoarena da eta irtenbideak ere denontzat balio behar dute. Eta zergatik iritsi gara puntu honetara? Urte eta erdi barru zabortegiak itxiko dira eta ez dakigu ondoren zer gertatuko den. Egia da borroka handia egon dela. Azkenean lortu zen hi tzarmen bat denen artean sinatzea. Baina hauteskundeen ondoren hitzarmenak ez dira betetzen ari eta atzerapenak etorri\n4.108.946 kilo %19,53\nHiru ataletan daude banaturik zaborrak. Batetik, hiri hondakinak daude, zuzenean zabortegira doazenak. 3.161.430 Bestetik, gaikako bilketa dago, birziklatzeko jasotzen 3.258.340 direnak –kartoiaren datuak batazbestekoa eginez lortu ditugu–. Azkenik, Beduako garbiguneko datuak 3.173.460 daude. Beheko hiru poltsetan datu orokorrak daude: zumaiar bakoitzak egunean zenbat zabor sortzen duen, guztira Zumaian zenbat zabor sortzen den HIRI HONDAKINAK urtean eta birziklatze indizea.\n304.719 298.129 275.284\n246.634 173.653 108.410\ndira. Eta denborarik ez daukagu. Erabakiak hartuta daude, bete egin behar dira. Borroka edo eztabaida horren erdian errausketa dago. Udal Elkarteak aztertu al du beste alternatibarik? Gure helburua beti izan da zaborra murriztea. Gure eskumenen barruan kontzientziazio kanpainak egin ditugu –poltsena, esate baterako–. Birziklatzea eta berrerabiltzea guretzat lan ildo nagusiak izan dira beti eta aurrera eramaten ditugu. Hor daude, denen eskuragarri, azken urtetan lortu ditugun berziklapen mailak, Europako batez bestekotik oso gora... Komentatu dudan bezala, konpostaje plantak ere, Azpeitikoa guri dagokigunez, aurrera doa... Oraindik gehiago egin daitekeela eta egin behar dela, badakigu, baina nahiz eta emai tzak hobetzen joan, zati bat beti egongo da birziklatu ezina eta erabaki egin behar da horrekin zer egin. Zabortegiak beteta daude, ez dago lekurik. Denboraz ere larri gabiltza. Erabakiak hartu eta soluzioak eman behar dira. Bai zabortegira eta bai errauskailura ahalik eta zabor gutxien bota behar dela? Erabat ados. Gehiago birziklatu behar dela eta bide berriak bilatu behar direla? Ados hor ere. Baina horrekin bakarrik ez da arazoa konpontzen. Errauskailua al da ikusten den soluzio bakarra? Irtenbide bat da. Oraingoz behintzat nik ez dut ezagutzen zaborrak tratatu ondoren gelditzen den azken hondakin horri ere soluzio ematen dion beste irtenbiderik. Aurkeztu ditzatela beste planteamendu batzuk non posible den azken hondakin hauek kudeatzea. Nahi dutena esango dute, baina Europako herrialde eta hiri aurreratuenetan aukera egina dute. Bartzelona eta Mallorka aldean izan dira beste esperientzia batzuk aztertzen.\nBai, joan dira. Ikuspuntu ezberdinak daude. Esango dute bikaina dela, eta niri berriz iruditzen zait arazoa bere osotasunean ez dutela konpontzen. Hasteko, oso konplikatua da kudeatzen; baina, hala izanda ere, behintzat eraginkorra balitz, konforme. Etxez etxeko zabor bilketa hori, ona izan daiteke teorian behitzat birziklapena areagotzeko, baino prest al gaude gure portalak edo kaleak zabor ontziz gainezka ikusteko?. Eta gainera dena ez da birziklagarria. Horrekin zer egiten dugu? Zumaian zabortegia, Zarautzen zabortegia, Orion zabortegia… Ez da inondik inora arazoaren benetako konponbidea ekarriko lukeen sistema.\nZabor organikoak biltzeko eta birziklatzeko esperientzia pilotoak iragarri ziren joan den urterako –458 zumaiarrek eman dute izena–. Zumaia zen aukeratutako lekuetako bat, baina ez da ezer egin. Bai, egia da. Guk egin genuen publiko baina Aldundiaren ekimena da. Iazko martxoan hasi ziren izenak hartzen… Hauteskundeak baino lehen asmoa abian jarri zutenean ez\n33.043 29.822 20.380\n2.020 6.100 -\nzituztela denborak oso ondo neurtu iruditzen zait. Lapatxeko konposta egiteko planta, behin lurraren jabetza lortuta eta lehiaketak eginda, obrak aurrera doaz, baina atzerapenak egon dira, eta bai, orduan izena emandako jendea galdezka dabil, izenak aspaldi eman ziren eta gehiegi ari da luzatzen. Azken bileran hitz egin da maiatzerako plantako obrak bukatuko direla eta probak egiteko prest egongo dela. Zumaian %50 igo dira zaborren tasak, eta ‘progresibitate printzipioa’ aplikatuta. Zer iruditzen zaizu? Badakit familia askorentzat %50 igotzea zaborren tasa gogorra dela, eta Udalak horri aurre egiteko neurriak hartzen baditu, ondo iruditzen zait. Baina ez edozein modukoak, benetan familia horiei mesede egingo dioten neurriak behar dira. Horretarako azterketak egin behar dira, jakin behar da zenbat familiei eragiten dien horrelako erabaki batek, zuzen jokatzeko jarraipen bat egiteko baliabideak behar dira. Hori da gutxienekoa neurri bat eraginkorra izan dadin. Kasu honetan, azterketa hori ez dago eginda, gobernuko kideak esan dutenez. Ez dakigu zenbat familiei eragingo dien hobarien sistema honek. Eta jarraipena egitea badakigu oso zaila dela gaur egungo baliabideekin. Agintzen zaudenean horrelako ideia asko etortzen zaizkizu burura, eta martxan jarri nahiko zenituzke baina zailak dira modu egoki eta zuzenean praktikara eramaten. Ideia ondo dago, baina ez du ideiak bakarrik balio, Zumaiako Udal gobernuak aurkeztutako hobarien kuadroak akats nabariak ditu. Ezin dituzu gauzak saldu ez badituzu aurretik behar diren ikerketak egin, emaitzak baloratu eta baliabide egokiak jarri .\n“Dena ez da birziklagarria. Horrekin zer egiten dugu?”\nEgia al da errauskailuari “erregai” kopuru minimo bat bermatu behar zaiola funtzionatzeko eta horregatik ez dela komenigarria %40 baino gehiago birziklatzea? Nik datu horien berri ez daukat. Errauskailura ahalik eta zabor gutxien eraman behar da, eta beste irtenbiderik ez dagoenean; eta birziklatzeko eta berrerabiltzeko kanpainak indar guztiekin bultzatu behar dira. Nire apustua da, behin bide guztiak agortuta zabor horrekin ezin bada ezer egin, orduan eramatea errauskailura. Izan gaitezen serioak eta praktikoak: gelditzen den hondakin horrekin zer egin behar dugu?\nBALEIKE+ BALEIKE+ BALEIKE+\nDarahli: Saharako herriaren besarkada Otsailaren 15erako buru-belarri ari dira lanean Darahli elkarteko kideak. Egun horretan sortu berri duten elkartearen berri emango diote herriari. Ez hori bakarrik: asteburu horretan bertan, Baleikek antolatzen duen bigarren eskuko liburu azokan ere lanean izango dira, hortik ateratzen den dirua erbestean bizi den Saharako herriarentzat izango da eta. JUAN LUIS ROMATET Herri Eskolako irakasle gelan elkartu da Darahli elkarteko ba tzordea. Ikasleek, irakasleek eta sendagile batek osatzen dute batzordea. Aurkezpen ekitaldirako prestatutako power poin teko artxibo batez ari dira eztabaidan. “Erabili duzuen argazki bat, emakumearena, ez zait batere gustatu”, dio Ines Asegi nolaza sendagileak. “Lasai, aldatuko dugu”, ziurtatu dio Ibon Ibarguren irakasleak. 2006ko apirilean Zumaiako 80 ikaslek Tindoufera egindako bidaiarekin eman zen ezagutzera Darahli proiektua. “Aurretik, ordea, urtebeteko lana egin zen Herri Eskolan eta Maria eta Jose ikastetxean”, dio elkarteko kide Ibon Ibargurenek. “Sen tsibilizazio lan handia egin zen herri mailan eta horren ondo rioz posible izan zen gu bertara joatea”. Irakaslearen esanetan, ikasle hauek bizitako esperientziaren ondoren, “sahararren enbaxadore” bihurtu ziren.\nBehin Zumaian bueltan, galdera bati erantzun behar izan zioten, ordea: “Bidaia honekin nahikoa da edo jarraipena egin behar da? Bigarren aukera nagusitu zen”, azaltzen du Ibargu renek. “Ondorioz, talde bat osatu genuen eta jada lehenengo fruituak ematen hasi da: “Oporrak bakean” programaren bi tartez zazpi haur ekarri genituen pasa den udan eta Sahararen aldeko Euskal Karabanan ere partaide izan gara. Orain beste pauso bat eman dugu eta elkartea ofizialki osatu dugu. Elkartea bera eta bultzatzen dugun proiektua da jendaurrean aurkez tuko duguna”. Hasiera batean prestatuta zuten elkarkidetza proiektua alda tu dela gogoratzen du Darahli Elkarteko koordinatzaile Samuel Ruizek. “Gure asmoa kultur etxe bat eraikitzea eta Zug he rriko anbulatorio edo kontsultategiko egoera hobetzea ziren”. Abenduaren hasieran Auserd eskualdera egindako bidaiaren\nondoren, helburuak erabat aldatu ziren, ordea: “Bertako or dezkariek adierazi ziguten beraien beharrak ez zirela haiek, eta familia batzuk nahikoa egoera larrian zeudela aipatu ziguten. Ikusi genuen lana non egin bagenuela”.\nLanbide heziketa bultzatuaz Debarra jaiotzaz, Koldo Anta Zumaian bizi da azken urteetan. Azkoitiko lanbide heziketa eskolako irakaslea, Darahli elkartean sartu berri da. “Lehen pausoak ematen ari naiz”. “Koldoren laguntza ezinbestekoa izan da eguzki plakak muntatzeko”, dio Ibon Ibargurenek. 2001. urtean, Euskal Autonomi Erkidegoko bultzadarekin eta Eusko Jaurlaritzaren laguntzarekin, lanbide heziketa eskola bat zabaldu zen Tindoufeko kanpamenduan. “Bertako gazteek lanbide bat ikastea zen egitasmo haren helburua. Baina hori testuinguru batean jarri behar da, desertuan zaila baita lana egitea”. Eskola sortu zenean informatika, metala, elektrizitatea, egurra, automozioa eta soldadura ikasgaiak ematen ziren. “Apustu sendoa egin zen, baina hor geratu zen; zuzendaritza aldatu zen eta eskola bertan behera geratu zen”. 2006an lehen aldiz Saharara bidaiatu bertako eskola bisitatu ondoren, 2007an materiala bidali zuten urte hartako Karabanaren bitartez eskola berpizteko. “Enpresetara joan eta sobran edo katalogotik kanpo dituzten material eskatzen dizkiegu. Enpresei faborea egiten diegu, behar ez dituzten gaiez libratzeaz gain, urte fiskalaren amaieran desgrabazioak izaten dituzte eta material hori emateagatik. Azkenean, denontzat da mesedegarria”. Proiektuko kideak otsailean dira joatekoak, “errebisio bat egitera”. Bidaia horretan sindikatu bateko arduradun bat izango dute bidaiari. “Sindikatu batek zer eskaintzen duen esatera doa Tindoufera. Guretzat garrantzitsua da maila honetako sindikatu bat gai honetaz arduratzen dela ikustea”. Saharako Artisauen Elkartea sortzen ere lagundu dute. “Eurek produzitzen dutena borondatezko lankideen bitartez ekarriko dugu hona eta hemen salduta ateratzen dugun diruarekin, lan hori egiteko beharrezkoak diren materialak erosi eta bidaliko ditugu, dirua hara bidaltzeak ez baitu inongo zentzurik”. 14\nBost ildo nagusi Darahli elkartearen jarduera bost ildo nagusitan banatzen dela azpimarratzen dute: “Elkartasuna, familia, kultura, hezkuntza eta osasuna. Elkartasunaren barruan gazteek egin duten lana sar tzen da”, dio Ibon Ibargurenek. Familiari dagokionez, 60 eguzki plaka bidaliko dituzte datozen hiru urteetan, “eta horretaz gain, senidetza kanpaina bat ere jarriko dugu abian”. Hezkuntzaren ildoan, eskolako materiala bidaliko dute Euskal Karabanarekin. “600 ikaslerentzako zerbitzua ematen duen Zugeko madrassa oso egoera txarrean zegoela ikusi genuen, zikin-zikina eta ia argitasunik gabe. Material aldetik liburu gutxi batzuk zituzten. Horixe zen guztia; arkatzik eta klarionik ere ez zuten”. Hara bidaltzeko zenbait entziklopedia eta liburu bildu dituzte; beste materiala, berriz, erosi egin behar izan dute. “Kanpaina bat egi teko denborarik ez dugu izan”, dio Samuel Ruizek. Elkartekoek gutxienez hiru urte iraungo duten elkarkidetza proiektuak bultzatzeko konpromisoa hartu dute. “Bertako kontseiluaren kexua da jendea joaten dela zerbait egitera, bai na bukatzen dutenean ospa egiten dutela eta gehiago ez direla arduratzen”, gaineratzen du Ruizek. “Hiru urteko proiektuen harian, aurten hogei eguzki plaka bidaliko ditugu eta hurrengo bi urteetan beste berrogei”.\nSenidetze kanpaina Senidetzarena izango da elkartetik bultzatuko den hurrengo egitasmoa. “Saharako hogei familiari eguzki plakak bidaliko di zkiegu, baina beste hogei familiari hemengo beste hogei familia aurkitu behar diegu beraien artean elkartu eta senidetzeko”. Senidetzearekin laguntza ekonomikoa jasoko lukete sahararrek –“hemengo familia bakoitzak ehun euro ordainduko lituzke urtean”–, baina horretaz gain, Ibon Ibargurenen esanetan, ha rreman gizatiarra dago: “Iruditzen zait Saharako eta Zumaiako familiak senidetzea gauza handia dela, elkar ezagutzea baitakar. Benetan interesgarria da errefuxiatuta dagoen familia bati gure elkartasuna adieraztea, euskaldunok ere errefuxiatuak izan baikara”. Otsailaren 23an eta 24an egingo den erakusketarekin ba tera emango dute kanpaina honen berri. Samuel Ruizen esa netan, “Erakusketa bertan banatuko dugu informazioa eta nahi duenak izena emateko aukera izango du. Gure asmoa apirilerako Zumaiako hogei familia lortzea eta horien lehen gutunak eta argazkia bidaltzea da”. “Ezin duzu imajinatu ere egin argazki batek zenbat egiten duen”, gaineratu du Ibargu renek. “Familia batera joan ginenean opari batzuk eraman genituen, baina eskatu ziguten lehen gauza argazkia izan. Beraien eguneroko bizitza monotonoa erabat aldatzen du. Jakitea hemen beraiekin bat egiten duen familia bat dago ela haientzat gauza handia da. Harreman humano hori da beraiei gehien axola zaiena; harreman pertsonal hori beraien tzat ezinbestekoa da”.\nOsasunaren alde lanean “Nire ideia erabat aldatu da”, esanaz hasi da hizketan Ines Aseginolaza pediatra. Bertako kontsultategia osatzeko asmoarekin bidaiatu zuen sendagileak Sahararantz, “hango kontsultategia eta hemengo anbulatorioa hantzeko zerbait izan zitezkeela”. Baina han errealitate gordinarekin topo egin zuen. “Kontsultategietan ez dago ez sendagilerik, ez erizainik. Hori dena ospitaleetatik eramaten da”. Ospitaleek, ordea, ez dute behar adinako zerbitzurik eskaintzen: “Ospitalean bi sendagile besterik ez daude Auserdeko ‘wilaya’ (eskualde) osorako”. Eskualde horrek 30.000 bizilagun inguru ditu. Elkarkidetza lanean aritzen den talde batekin topo egin zuenean beste asmoak aldatu zituela gaineratzen du. “Sendagile, erizain eta emaginez osatuko talde bat da, Bizkaikoa. Batzuk aspalditik dabiltza Tindoufeko ospitale baten lanean eta handik egunero joaten dira ‘daira’ bateko kontsultategira. Haiek laguntzen hasi naiz, bakarkako lan bat egiteari ez baitiot zentzu handirik bilatzen”. Kontsultategietarako material bilketa egingo du orain talde honek. “Uste dut gauza dezente bilduko dugula”. B A L E I K E 2 0 0 8 OT S A I L A\nARGAZKIAK: GORKA ZABALETA\nUsadioa galdu ez dadin, aurten ere baserriz baserri kopla kantari ibili dira bi talde: Oikian bata, Askizun eta San Martin inguruan bestea. Azken hauekin egin zuen Baleikek egun pasa atsegina. Hemen duzue egunak eman zuena, argazkitan â€“argazki gehiago www.baleike.com-enâ€“.\nBaserriz baserri. Goiz partean, Askizu, San Prudentzio eta Getariako baserri eta txakolindegietan ibili ziren. Arratsaldean berriz, Xarrondoazpikoan hasi, Pikoteraino joan eta Agerren amaitu zuten. Gauean, Zumaiako kaleetan jarraitu zuten kopla kantari. Beheko erretratuan, Xarrondoko amona Juanitarekin.\nTxakolina lagun. Txakolina bezalakorik ez dago goizean goizetik kopla kantari gogotsu hasteko. Baxakarte, Jon Maia eta Josu Manzisidor aritu ziren bertsotan.\nEgun luzea. Eguna luze joan arren, hurrengo urtean ere baserriz baserri ibiliko dira, usadio zaharrari hauspoa emanez.\nManuela Galdona ILUSTRAZIOA: ANDER HORMAZURI\nNeguko arratsalde hauetan aspaldiko liburu zaharrei hautsa\nBi hauek transkribatuta, gelditu egin nahi izan nuelarik,\nkentzen nabilela, gure herriari dagokion honako berri hau\nentzun baitnion hamahiru zirela, hark esan zidan nahitaez\ntopatu dut, R.I.E.V. aldizkarian, eta iruditu zait agian zuetako\nidatzi beharko nuela beste bat, oso ederra.\nnorbaiti jakingarri gerta dakiokeela. Erderaz idatzita datorrena, euskeratu egin dut. Bertso idazkera, berriz, bere horretan ekarri dut, hitzik trukatu gabe. Humboldt G. alemiar filologo eta politikari jakintsuak, gure hizkuntzak erakarrita, bi bidaia egin zituen Euskalerrira\nQuartuac ateraito indiano berriak Zarautic cariatzen pilar´co arriac eztet icusi baña dedanes arritu erassaro diruac empleatu dita\n1880-81 urteko udaberrietan, eta idatzita utzi zizkigun bere bizipenak. Hasi Baionatik, eta itsasertzean zehar, Bizkaia-\nBertso hauekin Zarautzen ohorea gordetzeaz batera, barre\nruntz doala, kontatzen digu, ¨nola egin duen topo bidean\negiten dio marinelak indiano berriari, D. Manuel Agoteri.\nZumaiako bi emakumezkorekin; izeba Itziarko Amabirjinari\nFranzisko Etxabe omen zen aurreko indiano famatua, baina\negindako promesa betetzera doa maiatzaren 3an bere\nhilda da dagoeneko¨.\niloba gaztearekin. ¨ Manuela Galdona du izena honek; neska polita, gorputzez ez handi eta ez txiki, liraina, baina\nRIEV 13 eta 15. liburukietatik jaso dizut, irakurle, aspaldiko\nez oso argala, aurpegi luzexka estu antzekoa, azal zuri eta\npasarte xume hau. Bertsoak oso osorik ulertzea ez da erra-\nhortz zoragarriak. Kanta bat eskatu diot, eta duela hilabete\nza, baina traza hartzen zaio horratik nondik nora doazen\nbatzuk marinel zarauztar batek egindakoak kantatu dizkit.\nbertsolariaren asmoak. Halaxe beharko zuen, baina hauxe\nMarinel horrek ez omen daki idazten, ezta erderarik ere.\nbeste kanturik ez zuen jaso alemaniarrak gure lurrean egindako bidaia osoan. Zumaiarrak bakarrik ageri zaizki-\nElkano ez zela Getariakoa dio kantuak, zarauztarra baizik,\ngula kantuan, alegia. Hiru bertso hauek ditugu gaurkoz, nik\nGetarian ez baita bizi inor abizen horretakorik, baina bai\nuste, zumaiarron ahotik jasotako ale zaharrenak. Ez legoke\nhorratik Zarautzen bat baino gehiago. Ederki deskuidatuta\ngaizki, gure Manuela Galdona gazte haren arrasto genealo-\ndago Agote indiano aberatsa, 1800 urtean Elkanori monu-\ngikoa norbaitek argitara baleza.\nmentua jaso diona, 22.000 erreal ordainduta... Zumaiako lagun koadrila bat itsasoz Getariara joan, eta han kantatzen\naritu omen ziren aurreko batean. Bai azkar asko alkate jaunak debekatu ere, zigortu egingo zituela esanez. Gure neska gazte bizkorrak hala erantzun omen zion alkate jaunari; kantua kantatzeko da. Ahal nuen moduan idatzi nituen belarriz entzundako bertso hauek; Bertzo di parazia\tAitzendat orizala darocat buruan\tchigizon guapua dibertizeco cerbait\toriek dihuenes biardego neguan\tGuetariacoa dibertitzaco becala\tarrisko pigura cabitiza larrian\toile notunete Cano Getariara\toidira nequez da etorri da Inian\tcrupiten munduari gire hira cauca B A L E I K E 2 0 0 8 OT S A I L A\nKultur etxeko zaindari ohia\nForondako lorea Eulaliri buruzko hainbat aipamen irakurri ditugu duela gutxi Aitor Manterolak Berria egunkarian duen atalean hari buruz idatzi ondoren. Batek baino gehiagok emakume hau nor den galdetu digu, baina beste askori, lankide eta herriko kultur talde gehientsuenoi, zenbat oroitzapen gozo ekarri dizkigun! MIRIAM ROMATET\nGozoak esatean, benetan goxoak esan nahi dugu. Azkenaldian hain ahotan dabiltzan kroketez gain, Eulalik Fo rondan “agintzen” eman zituen urteen oroitzapenak bere jaki goxo-goxoekin lotzen ditugu: patata tortilla eta bu ñueluak, inauteri garaiko torrada eta letxefritak, Santomasetako txorixomuturrak, Sufle Alaska, noiznahi ma gia eginaz mahai gainean jartzen zuen bonboien kaxa gorria eta, nire kasuan, gustukoena, espinaka eta kremazko hojaldrea! Itziartarra jaiotzez, 1970eko hamar kada erdian etorri zen Eulali Zumaiara bizitzera. “1976ko Errege bezperan etorri ginen, urte hasieratik Fermin, nire senarrari, Zumaiako Udalak en\nterradore lana eskaini ziotelako. Lau ume txiki hartuta, San Jose kalera eto rri ginen bizitzera”. Bost bat urtean etxe honetan bizi ondoren, Foronda Kultur Etxeko etxebizitzara joate ko aukera izan zuen familiak: “Garai hartan, Kastor Agirrezabalaga zegoen alkate eta Foronda itxita zegoen. Fer mini han bizitzeko aukera eskaini zio ten, bertako guarda izatearen truke. Hala, ni guardaren emazte bezala sartu nintzen Forondara”. Urte askotan itxita izan zen eraikina ri berriro bizitza emateak hainbat lan ekarri zizkion familia osoari: “Hasie ran, txukuntze lanetan nahiko lan egin genituen. Lehenengo lana etxe buelta itxuratzea izan zen, bazegoen eta zer\nBI HITZETAN Jaio: 1937ko abenduaren 6an, Itziarren. Zumaiara etorri: 1976ko urtarrilaren 5ean. Foronda zaintzen: 16 urtez. Urte gehienak kultur etxe bertan igaro zituen.\nkonpondu”. Barruko obrak egin aurre tik, ordea, Foronda lehen erabiltzaileak hartzen hasi zen: “Lanak bukatu gabe zeudela Musika Banda eta Beti Gazte dantza taldeko umeak etortzen hasi ziren, bertan egiten baitzituzten entse guak. Haiek izan ziren Kultur Etxeko lehen erabiltzaileak”. Erronka handi bati egin behar izan zion aurre Forondako “etxekoandre” bezala, Kultur Etxea izan baitzen Zumaiako Musikaldiaren egoitza le hen urteetan. “Bai, 1985ean izan zen lehendabiziko Musika Jaialdia. Lehe nengo urteetan hamabost egunekoa izaten zen eta ikasle gehienak italiarrak izaten ziren. Oso egun bereziak izaten ziren. Alde batetik, urteko gogorrenak izan ziren, baina baita pozgarrienak ere. Ana Marik, alabak, asko laguntzen zidan egun haietan. Gogoan dut nola lehenengo urte hartan aulkiak ganba ratik jaitsi eta kontzertu eta ikastaroe tarako ahalik eta txukunen jarri ge nuen”. Musika jaialdia zela eta, ez zuen ordutegi finkorik: “Goizean goiz hasi eta gaueko kontzertuen ondoren ent seguak egitera itzultzen ziren musikari batzuk”. Musikaldiaren inguruan bizi takoak oraindik gogoan ditu Eulalik: “Oso jende berezia ezagutu nuen urte haietan. Goi mailako maisuak, musika ri oso onak, sarritan babes bila hurbil tzen zitzaizkidan ikasle gazteak… Gu haiek goxatzen ibiltzen ginen. Loreak jarri, ikasleentzat ura limoiarekin pres tatu, antolatzaile eta irakasleentzat ka fetxoa…”. Bitartean, Kultur Etxea itxuratzen hasi ziren. Obra sakonak izan ziren; langile berriak sartu ziren; kultur tal deek bilerak egiten zituzten bertan; 1990ean liburutegia ere zabaldu zen… “Izugarrizko aldaketak bizi izan geni tuen. Lana urte osora zabaldu zen; na hiz eta Udaleko langilea ez izan, gero eta ardura gehiago nituen. Zaintzailea, lorazaina, garbitzailea eta telefonista izatea tokatu zitzaidan. Lana ez zen inoiz amaitzen, eta nahiz eta alde po B A L E I K E 2 0 0 8 OT S A I L A\n"Oraindik ere kalean agurtzen nautenean poz handia ematen dit, batik bat txiki-txikitatik Forondan bueltaka ibilitako umeek, orain koxkortuta eta oraindik gogoratzen nautenak" litak ere bazituen, lotura handia suma tu nuen. Eskerrak eman behar dizkiet seme-alabei, tarte horretan asko lagun du zidaten eta”. Etengabeko jarduera zegoen garai hartan Foronda kultur etxean: “Li burutegia eta kultur bulegoez gain, ikastaroak, AEKren euskara klaseak, Itzurun irratia, ezkontzak eta maki na bat ekitaldi eta erakusketa zeuden. Ahal nuen guztia laguntzen saiatzen nintzen eta oraindik ere kalean agur tzen nautenean poz handia ematen dit, batik bat txiki-txikitatik Forondan bue ltaka ibilitako umeek, orain koxkortuta eta oraindik gogoratzen nautenak. Ba tzuetan bizitzan ez da hainbeste behar zoriontsu izateko”. Aldaketak Odietan Forondako zenbait zerbitzu, liburu tegia, adibidez, Alondegira eramatea begi onez ikusten du: “Foronda urruti dagoela dio jendeak, baina ez da hala. Kontua da aldapa gora gelditzen dela. Zerbitzu batzuk Alondegira eramatea oso ideia ona iruditzen zait, oso pasa rako dago eta. Forondan beste gauza batzuk jar daitezke, ikastaroentzat eta lanerako leku egokia baita”. Jubilatu zela hamar bar urte igaro badira ere, Eulali ez da geldirik egoten den emakumea. “Besterik ez denean, jaiki eta goizeko 07:20rako igerileku ra joaten naiz, egunero, ordu betetxo\nbaterako. Etxeko bueltaren ondoren, erosketak egiten ditut eta arratsaldee tan bueltatxo bat eman edo etxeko bi zikletan pixka bat ibiltzen naiz. Toka tzen denean familiako edo hurbilekoei laguntzen diet, baina lehenengo gauza etxekoak gozatzea da”.\nForondako lana utzi zuenetik, San Jose kalera itzuli zen Eulali. Odieta zaharra desmuntatu zutenetik, argi ge hiago sartzen da auzoan eta oso gus tuko du Eulalik: “Oso ondo gelditu da; horrelaxe gelditu behar luke, pla\nza bistan!”. Frontoia kenduta, ordea, aterperik ez dago eta horren beharra “izugarria” dela uste du. “Baina ea ora in egitekoa eta etxe berrien eraikuntza ondo zaintzen duten eta auzo eder ba tekin gelditzen garen. Seguru baietz!”.\n"Oso jende berezia ezagutu nuen Musikaldian. Gu haiek goxatzen ibiltzen ginen" B A L E I K E 2 0 0 8 OT S A I L A\nOZ T STA AILA B A L E I K E 2 0 0 78 U\nMoilaberritik Usurbiribillagara Aspalditik, gizakiak terrenoa jan dio ibaiari, nekazaritzarako lurrak behar zituela eta, eta Zumaian ere betelana da nagusi Urola ibaiaren ertzetan, Basustatik hasita Kanterara, Basustagañaren oinetan. Lur horiei “erribera” izena ematen zaie leku askotan, baina Zumaian basadiak (edo lubakiak) ere esaten zaie Zumaiako basadietan bi zati nagusi daude, tartean,\nmuga, Estaziobidea dela: Estaziobidetik Basusta aldera, Basadizarra da; Estaziobidetik Kantera aldera, berriz, Basadiberria. Gaurkoan, Urola ibaiaren ertzetik ibiliko gara, lehen trenbide izandako eta gaur egun pasealeku luze bihurtutako bidetik, Moilaberritik Usurbiriribillagara. Hiru zubi iragango ditugu, baina bitxia bada ere, hirurak ere azpitik.\nGaur egun anbulatorioa den ra, eta ondoan etxeak eraikitzen 1 eta garai batean Urolako tren hasiak ziren, batez ere ibaiaren ‑geltokia izan zenaren aurrealde aldera, tartean bi hotel ere bai: tik abiatuko gara, Gernika par Uranga eta Central (edo San ketik. Eraikin honen aurrealdean Martin). Azken hori zen, hain dago, hain zuzen ere, Gernikako zuzen ere, Zubiaundia pasa eta le haritzaren adaxka, parkeari izena hen etxea, eskuinaldean, eta Gerra ematen diona. Zibilaren ondorenean, karabine Parke ederra da, Zumaiako he roen koartela ere izan zen, baita rriguneko nagusia, eta zaila zaigu gerora Guardia Zibilena ere. Gaur imajinatzea beste garai bateko egun itxura polita dauka parkeak, itxura: itsasontziak moilan lotuta, ondo zainduarena, baina garai ba 1. Portuko geltokia. Urolako tren- geltokia anbulatorioa tren‑bagoiak atzera‑aurrera, gara tean kexu ziren; hauxe da 1943ko izan da urte askotan, baina laster beste erabileraren bat biak karga-deskargan, lantegietan zita bat: “Teniendo en cuenta las izango du. Aurrealdean, Gernikako haritzaren adaxka. lanean (Otto Holke, Yeregui...)... repetidas quejas que llegan a este Zumaiarrek Moilaberria deitzen ayuntamiento sobre el mal estado zioten eta paperetan “Muelle de y olores que se desprenden de las la Diputación” ageri da, batez zanjas y estancamiento de aguas ere Aldundia arduratu zelako eraikitzeaz. Hauxe da 1922ko por falta de limpieza o mal estado de las compuertas de los idatzi bat, asmoen berri ematen zuena: “La construcción de solares y partes no edificadas del lado izquierdo de la calle de un muelle, que partiendo del muelle sobre el río Urola, lle Echezarreta en dirección a la estación del F.C. Vascongado ve la dirección del malecón allí existente, hasta su unión con desde el Puente pequeño al actual cuartel de Carabineros”. el muelle denominado Corta, al objeto de que por el mis Zubiaundi parera iritsita, itsas kiroldegia ikusiko dugu, mo transcurra el ferro-carril del Urola y sirva de cargaderos y eta inguru horretan, lehen, Estaziobideko alberga izan zen, descargaderos de barcos y construcción de almacenes”. Or Zumaian egin zen azkena, 1915ean; egin eta gutxira, 1919an, durako, errepidea etorrita zegoen, Zubiaunditik Zubitxiki kexu zen Udala: “se hizo presente del abandono en que se\nXABIER ETA IMANOL AZKUE\n2. Gernika parkea. Gaur egun Gernika parkea dena lehen Moilaberria zen 3. Itsas kiroldegia. Zumaiako trainerua bere garai onenean ibili zenean hartu zuten eraikitzeko erabakia. Lehen, pare honetan, Estaziobideko alberga zegoen. 4. Zubiaundi. Burdinazkoa da, eta horregatik, hasieran, â€œpuente de hierroâ€? deitzen zioten. 5. Zubi berria. Gero eta auto gehiago zebilenez, zubi hau eraiki zuten 1970eko hamarkadan. 6.Trenbide pasealekua. Ibaiaren ondo-ondotik zihoan trenbidea, gaur egun bidea doan toki beretik. 7.Trenzubia. Burdinazkoa da, Bizkaiko Talleres Miravallesen egina. 8. Basadizarra. Artaditik Basadizarrari begiratuta, ondo nabarmena da industria nagusitu zaiola nekazaritzari. 9. Usurbiribillagako zuloa. Bideak ibaiaren eskuinaldetik jarraitzen du, eta hor hartzen du buelta Basusta aldera.\nencuentra el lavadero existente junto al camino de la Esta ción”. Itsas kiroldegiaren ondoan Zubiaundi daukagu. Kostako errepidearekin batera eraiki zuten zubia, 1884an, eta hasieran “puente de hierro” deitzen zioten, orduan Zubitxikiak ere ez baitzeukan gaur egun daukan garrantzirik edo izaerarik. Erai ki aurretik, errepiderik ez zegoenean, Getaria aldetik etorri eta Zumaiara pasatzeko, txalupa hartu beharra zegoen, Santia gon. Zubia eraiki behar zutela eta, Zumaiako Udalak eskaera egin zuen “solicitando se dispusiera que uno de los arcos del puente proyectado sobre el río Urola fuera giratorio”, baina ez zioten kasurik egin. Zubiak eragin handia izan zuen, asko errazten zuelako herrirako sarbidea, baina kolpe handia eman zion Beduako lonjari, moztu egin baitzitzaien itsasontziei ha rako bidea. Zubiaren azpitik pasa eta aurrera egingo dugu. Zubiandiaren ondoan, Zubi berria, 1973an egina, errepi deko trafiko‑hazkundeari erantzuteko propio eraikia. Bitxike ria gisa, errepidearen peraltea ez zuten behar bezalakoa egin, oso errebuelta itxia jarri zioten, eta istripu ugari izan ziren zubia inauguratu eta segituan. Zubi berria dagoen pare horre tan Ameskilleneko tronpa edo ur‑atea zegoen, basadietara ura eramateko.\nGaldera: Ibilaldian, hiru zubiren azpialdetik pasa gara. Hiruretatik, zein da zaharrena?\nAurreko zenbakiko erantzuna: Antekera Irabazlea: Agustin Zumeaga Zorionak!\nTxapartegik emandako tarta eder bat zozketatuko dugu. Erantzunak elkartea@baleike.com helbidera bidali. Erantzunekin batera, izen abizenak eta telefono zenbakia adierazi.\nBi zubi horien azpitik igarota, bidea Trenbide paseale kutik doa, ibaiaren ertzetik; eskuinaldean, industrialdea, lehen nekazaritza lurrak ziren lekuetan. Bidetik jarraituta, hirugarren zubiaren azpialdera iritsiko gara: Trenzubira. Trena ekartze ko lanak 1898an hasi ziren, eta ordukoa da zubia. 1941ean, gertaera lazgarri bat ikustea egokitu zitzaion: trena erori egin zen eta 18 lagun hil ziren. Zubitik aurrera doa bidea, eta gaur egun araztegia dagoen pare horretan eskuinaldera eta gora hartzen zuen lehen tre nak, Estazio aldera, bide asfaltatua amaitzen den lekuan. Geu ere hemen geratuko gara, edo nahi izanez gero, bidetik aurre ra jarraituko dugu, Usurbiribillagako zulora. Baina horra bueltatuko gara hurrengoan. B A L E I K E 2 0 0 8 OT S A I L A\nHaize Galarraga Xin-xing (Txina) Ba ni hemen nago, Txinako Hebei probintzian, Pekindik 400 bat kilometro hegoaldera dagoen enpresa batean. Gu fabrika haundi batean gaude (Xin-xing pipes); fabrikak 10.000 batlangile omen dauzka eta dena (fabrika, eskolak, etxeak, hotela, azoka) batera dago. Denera 20.000 bat biz tanle ditu, lantegiko langileak, zerbitzuak ematen dituztenak (dendariak, etab..) eta familiak sartuta. Xin-xing-dik gertuen dagoen hiria (80 bat km) Handan da, 10 bat miloi biztanle ome dauzka. Gu Xin-xing-en, OHL Andaluziako enpresantzako ins pektore lanak egiten ari gara. OHL-k 1,6 metroko diame troko fundiziozko hodiak erosi dizkio Xin-xing-i eta txina tar hauek nahikoa txapuzeruak direnez, guk onak bakarrik aukeratzen ditugu harantz bidaltzeko. Egunean 8 ordu egiten dugu lan, hiru errelebotan. Txi natarrek berriz 12 orduko bi errelebo egiten dituzte: 7:307:30. Lantegia nolakoa den konturatzeko, lantegiko sarrera hoteletik 100 bat metrora dago eta gure laborategia pare bat kilometrora. Bizikletaz joaten gara lanera txinatarrak bezala, zero azpitik gradu batzutara. Hemengo zaharrek ibiltzen di tuzten arropak erosi behar izan ditut (hanketainoko txama rra militarra eta txapel errusiar hoietako bat). Xin-xing-en pare bat azoka daude, bat hoteleko sarreran. Han goizero azoka tipikoa dago eta egun osoan zehar fi deuak eta pintxoak jateko txokoak. Denda txiki pilo bat dau de (txina osoan zehar) eta danetik saltzen dute. Pentsatzen jarrita konturatu naiz Pekindik etorri ginenetik ez dudala, hemen gauden laurez aparte, mendebaldeko beste inor ikusi. Ondoko herrian (Wuan) jende guztia begira geratzen da kaletik eta gurekin argazkiak nahi dituzte atera, sartu izan garen tabernatxotan (jatetxeak) esan digute sartzen garen au rrenengo okzidentalak garela. Handanen berdin, dendatako andreak umeak abisatzen gu ikustera etortzeko. En fin. Fotolog-ian argazki gehiago dauzkat. www.fotolog.com/haizman\nEnpresa hiri. Xin-xing pipes enpresak 10.000 langile ditu eta inguruan eskola, dendak, eta bestelako zerbitzu guztiak ditu. Guztira, 20.000 lagun bizi dira enpresaren inguruan.\nDeialdiak - SANTELMOAK: Bilera irekia: otsailaren 8an, ostirala, 19:00etan udaletxean. - BALEIKEREN BIGARREN ESKUKO LIBURU ETA DISKO AZOKA: Otsailaren 15etik 17ra, Alondegian. - MENDI ASTEA 2008: Martxoan, Forondan, Mendiko ikusentzunezkoak (ikusi egitaraua)\n- IRTEERA MUSIKALA: Martxoaren 15ean Victoria Eugenia antzokira, “High School Musical” ikuskizuna ikustera. Sarrerak salgai Forondan otsailaren 19tik aurrera. 943861056 foronda@zumaia.net - SAHARARI BURUZKO ERAKUSKETA: Otsailaren 23 eta 24an Alondegia aretoan.\nIrteerak TURISMO BULEGOAK ANTOLATUTA (943-143396) - Otsailaren 23an: Zuloaga Museoa ezagutuz.\n- Martxoaren 15ean: Fitero eta Tulebras Monasterioak\nIkastaroak Ikasturtean zehar matrikula zabalik: Informazioa 943-861056 - BI ARRI: Eskulanak, Tifany, Patchwork eta josteko lan txikiak - PINTURA TAILERRA: Astelehenetik ostegunera. - YOGA: astearte eta ostegunetan 18:30ean - SABEL DANTZA: Ikastaro berria otsailetik maiatzera. Izen ematea otsailaren 18a bitartean. Matrikula: 30 euro. - KZ Gunea: ikastaro eta mintegiak: Firma elektronikoa, Etxearen bila, IT txartela,.. 943-862866 - KUTXA GELAK (902 540040): Tai chi chuan I , Tai chi chuan II, Golfa ezagutzen, Windows eta Word, Oinarrizko Photoshop eta Punto smock nido de abeja.\nOtsaila Larunbata, 16 11:00etan Baleikeren Liburu eta Disko azoka, Alondegian. Osteguna, 21 17:30ean Ipuin kontaketa haur Liburutegian Rosa Maria Martinezenekin 3 urtetik 8 urte arteko haurrentzat. 22:15ean zine forum: “The haunting” (klasikoa) Ostirala, 22 22:00etan antzerkia: “Esker eskuma” Ostirala ,29 22:00etan Aita Mari aretoan “GU TA GUTARRAK” kontzertuan, bere diskoa aurkezteko.\nMartxoa Igandea, 2 Zumaiako Herri Lasterketa, 09:30etik-10:30era haurrak. 11:00etan helduak. Asteazkena, 5 17:30ean Haur liburutegian, Miriam Mendozaren eskutik ipuin\nIrakurketa emakumearen eguna dela eta Osteguna, 6 22:15ean zine forum: “Caótica Ana” Larunbata, 8 18:30ean Forondan Emakumearen eguna dela eta, Kontzertua Igandea, 9 12:00etan haur antzerkia “HANDITAN” Ostirala, 14 22:00etan Aita Marin, Emakumearen eguna dela eta antzerkia “EGUNEKO MENUA” Larunbata, 15 “ZUHAITZ EGUNA” (Ikusi egitaraua)\nOsteguna, 27 22:15ean zine forum: “Naturaleza muerta” 28tik aurrera: SANTELMO JAIAK 2008 (Ikusi egitaraua) Ostirala, 28 22:30ean, bertso-saioa Aita Mari zineman.\n163 (2008ko otsaila)\n[Zaborrak kolkoraino] [Darahli: Saharako herriaren besarkada] [Santa Eskean argazkitan] [Bertsoak: Manuela Galdona] [Erretratua: Eulali Albe...


Tuterako juduak - Wikipedia, entziklopedia askea.\nTuterako juduen historiak mila urte baino gehiago ditu. Hiri horretan Erresuma osoko komunitate judurik antzinena eta zabalena izan zen.\n1119an Alfontso Bataiatzaileak hiria musulmanen eskuetatik bereganatu zuenean, judu biztanle asko zituen. Izan ere, bertoko judu ospetsu asko musulmanen garaian jaio ziren (Benjamin Tuterakoa kristau konkista baino pixka bat beranduago jaio zen baina Abraham Ben Meir Ibn Ezra edo Yehuda Halevi aurrekoak izan ziren. Ibn Shaprut, berriz, XIV. mendekoa izan zen).\nJuduek ez zuten begi onez 1121ean emandako forua ikusi eta, bere segurtasuna zalantzan ikusi ondoren, ihes egitea erabaki zuten; Alfontsok Tuteran gera zitezen bere erlijiokideek Naiaran zituzten eskubide berak bermatu zizkien. Edonola ere, Antso Jakitunak 1170ean Alfontsok emandako eskubideak berresteaz gain, judutegia gotortzeko baimena ere eman zien. Horretarako, lezda ez ordaintzeko zerga-salbuespen bat eman zien bere harresiak mantentzearen truke; Antsok antzinako judutegian zituzten etxebizitzak saltzea onartu zien eta baita hiritik at hilerri bat eraikitzea ere.\nJudutegiak sinagoga nagusi bat (1401ean zaharberritua) eta zenbait sinagoga txiki zituen. Aljamak bere epaileak- bi presidente eta hogei zinegotzi (regidoros)- zituen. Hauek arauak sortzen zituzten, zigorrak ezartzen zituzten eta komunitatetik egozteko baimena zuten. 1359an Karlos II.aren anaia zen Luis Nafarroakoari bere arau erlijiosoak hautsi zituztenei zigortzeko eskubidea izatea eskatu zioten. 1363ko martxoan aljamaren ordezkariek emandako arautegi baten arabera, gezurrezko salatzaileak zigortzea erabaki zuten. Yom Kippur egunean, jendaurrean irakurri zuten sinagoga guztietan eta 1400. urtean beste berrogei urteko epe baterako berritu zuten.\nJarduera ekonomikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nTuterako juduek hainbat lanbide izan zituzten: aleak, artile, oihalak eta, musulmanen agintaldian, esklaboak ere salerosten zituzten. Larru-ontzaileek urtero 35 sou ordaintzen zizkioten erregeari Ebron zuten zurrategia erabiltzeagatik; Zapatagilek eta urregilek bere dendak plaza batean izateko 1269an 1.365 sou ordaindu zizkioten Tibalt Gazteari. Gainera, motalafla izeneko erakundea zuten, non pisu eta neurriak ofizialki ikuskatzen zituzten. Mailegu-emaileak ere baziren eta horietako batzuk - adibidez, Joseph eta Ezmel Ablitaskoak- mailegu-etxe handiak zituzten. Zerga-bilketaz ere aritzen ziren: Salomon eta Jacob Baco eta Ezmel Falaquera zerga-biltzaileak ziren eta Nathan Gabai zerga-biltzaileen nagusia izan zen.\nTutera hainbat erudituren jaioterria izan zen, ospetsuenak Yehuda Halevi (c. 1075-1141) eta Benjamin Tuterakoa (1130-1173) izanik. Chayyim ben Samuel ("Tzeror ha-Chayyim"en egilea), Shem-Tob ben Isaac Shaprut (filosofoa) eta Minir leinuaren kide batzuk bertan jaio ziren. Abraham Abulafia kabalistak hirian igaro zuen bere gaztetasuna.\nTutera zenbait rabbi ospetsuen jaioterria ere izan zen: Joshua ibn Shuaib XIV. mendeko sermoigilea; Joel ibn Shuaib Bibliaren iruzkingilea edo XV. mendeko Chasdai ben Solomon. Iturriak guztiz fidagarriak ez badira ere, Abraham Ibn Ezra ere bertan jaio zen, nahiz eta badaude Toledo jaio zela esaten dutenak.\nBere aitonak Joseph eta Moses Aben Samuel juduak medikutzat hartu zituen moduan, Antso Jakitunak Solomon deituriko mediku bat izan zuen. Baroi izendatzeaz gain, Tuteratik gertu dauden bi herritan orube eta mahastiak ere eman zizkion. Gainera, 1193an, hilabete batzuk hil baino lehen, Solomoni Albazaresko atearen aurrean zegoen bainuetxe bat eman zion.\nGainbehera ekonomikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nTuteran bizi ziren 500 familiak 270 baino ez ziren 1363. urterako eta zerga asko jasaten zituzten. 1346an eta hurrengo urteetan urtero 2.000 libera eta 1375ean 3.382 libera ordaindu zituzten; gainera, noizbehinka diru-laguntzak ordaintzen zituzten. 1378ko Nafarroa-Gaztela Gerra eta 1379 eta 1380ko izurriteen ondorioz, familien kopurua gutxituz joan zen eta 1386an hirian 200 familia-judu besterik ez ziren geratu eta hain txiro ziren ezen ezin zuten zergak bildu.\n1235eko otsailean, tuterarrak matxinatu eta hainbat judu zauritu eta erail zituzten. Egoera baretzeko, Tibalt Trobalariak eta udalak bake-ituna sinatu zuten.\n1321ean Artzainen Gurutzada Tuteratik pasa zen. Gurutzatuek zenbait tuterar judu erail zituzten. Pixka bat beranduago, 500 (edo beste iturrien arabera 300) gurutzatuk beste saiakera egitea saiatu ziren baina menderatuak izan ziren. Judu aberatsek bere erlijiokide txiroak babestu zituzten hurrengo hiru urtetan. 1328ko Nafarroako pogroman, noiz judu asko hil zirenean, asko Tuterakoak izan ziren.\nKarlos III.ak, juduen aurkako 1391. urteko erasoak zirela eta, 1401. urtean haien sinagoga berreraikitzeko herri harpidetza antolatu zuen, behar-beharrezko baitzuen juduen merkataritza jarduerari eustea hiriko eta Erresumako ekonomia bultzatzearren.\n1492an Errege-erregina Katolikoek Alhambrako Dekretuaren bitartez judu guztiak Gaztelatik eta Aragoitik egotzi zituztenez, Tuterako judutegira etorkin asko ailegatu ziren. 1498an Katalina Nafarroakoak, errege-erregina katolikoek bultzatua, antzeko ediktu atera eta Erresuma osoko juduak bataiatu ala alde egin behar izan ziren. Tuterako 180 familia bataiatu ziren. Kristautuak marrano edo kripto-judua izatearen susmagarriak ziren eta horietako asko, iparraldeko muga zeharkatu zuten hurrengo urteetan. Tuterako katedralean "La Manta" izeneko zerrenda jarri zuten, non kristautuen izenak agertzen ziren.\nSinger, Isidore; et al., ed. TUDELA (ancient Tutela). New York: Funk & Wagnalls Company.\n↑ Segura-Miranda, L.M.. (1964). Tudela, historia, leyenda y arte. 24 Archivo Municipal de Tudela, 177 or..\n↑ ciudadtudela.com. Juderia. .\n↑ a b c Kayserling, Meyer. Geschichte der Juden in Spanien. , 197-206 or..\n↑ Arigita Lasa, Mariano. (1905). Influencia social, religiosa y política de los judíos en el País Vasco. Gipuzkoako Foru Aldundia, 124 or..\n↑ Gershom Scholem. (1965). Principales tendencias en el misticismo judío. Milano, 181 or..\nOrriaren azken aldaketa: 2 martxoa 2021, 10:19.