‘Bozkatu erabakitzeko’ eta ‘Demokrazia’ - Steilas\n‘Bozkatu erabakitzeko’ eta ‘Demokrazia’\nSTEILAS sindikatuak bat egiten du GURE ESKU DAGOk Irailaren 16an Bilboko Autonomia kalean Kataluniako erreferendumaren aldeko deitu duen mobilizazioarekin.\nKataluniako Generalitatearen Govern-ak, bertako Parlament-an duen gehiengo zabalean oinarrituz, Kataluniako herritarrei deialdia luzatu die datorren urriaren 1eko erreferendumean parte har dezaten, bakean eta demokratikoki. Kataluniako instituzioen legitimitatean sustraitutako ariketa demokratiko legitimoa izateaz gain, datu guztien arabera Kataluniako jendartearen gehiengoa -independentziaren alde ala kontra egon- auzi horri buruz galdetua izatearen alde dago.\nU-1ean, erabakitzeko bere eskubidea burutzea nahi duten Kataluniako herritarren eta, bestalde, eskubide hori eragotzi nahi duen Estatuaren arteko talka gertatuko da. Hau da, batez ere, Kataluniaren aldeko gure elkartasunaren arrazoia.\nHorregatik , hiritar guztiak eta bereziki STEILASkideei dei egiten diegu irailaren 16an 17:30etan La Casillatik ‘Bozkatu erabakitzeko’ eta “Demokrazia” lelopean abiatuko den manifestazioan parte hartzera.\njoakin2017-09-15T12:16:17+02:002017 15 iraila |Albisteak, Prentsa Oharrak|


Ezin zigarroa erabat itzali - Zientzia Kaiera\nEzin zigarroa erabat itzali\nHirugarren eskuko kea esaten zaio tabakoak altzari edo alfonbratan uzten duen poluzio arrastoari, eta haren albo kalteak ez dituzte gehiegi ikertu orain arte. Berkeley Laborategian egin duten lan batean ondorioztatu dutenez, kutsadura mota hori jasaten duten sagu jaioberriek ohi baino pisu txikiagoa dute, eta zelulen garapenean gorabehera handiak izaten dituzte, kasu honetan txikienek zein helduagoek.\nFabriketako tximinien eta autoen isuriak, ondoan dugun lagun erretzaileak botatzen dituenak… Bigarren eskuko kea deitzen zaie horiei guztiei, eta asko ikertu da osasunari egiten dioten kaltearen inguruan. Besteak beste tabakoaren albo kalte horiek direla medio, gaur egun, ezin da tabernatan erre, eta gero eta gehiago hedatzen ari da autoan erretzeko debekua, batez ere bidaideen artean haurrak baldin badaude.\nTabakoak baditu beste albo kalte batzuk, ordea: bigarrenarekin nahikoa ez, eta hirugarren eskuko kea ere oso kontuan izan behar dela iradokitzen dute gero eta ikerketa gehiagok. Zigarroa itzali eta gero hor jarraitzen duen kutsaduraz ari gara; esaterako, altzari edo alfonbratan geratzen den poluzio arrastoari buruz.\nSaguekin egindako ikerketa batean, hirugarren eskuko keak ondorio txarrak badituela egiaztatu du Berkeley Laborategiko (Kalifornia, AEB) talde batek. Hiru astez hura jasaten duten sagu jaioberriek ohi baino askoz ere pisu txikiagoa hartzen dutela ikusi dute. Gainera, sagu gaztetxoenen zein helduagoen zelulen garapenak gorabehera handiak izaten ditu, tabako partikulak dituzten oihalez inguratuta egonez gero. Hala azaldu dute, Scientific Reports aldizkarian argitaratutako artikulu batean.\n1. irudia: Pin Wang eta Antoine Snijders, lan honetako ikertzaileetako bi. (Argazkia: © 2010 The Regents of the University of California, through the Lawrence Berkeley National Laboratory)\nAzken urteotan Berkeley Laborategian bertan egindako zenbait ikerketatan hasiak ziren hirugarren eskuko keari susmo txarra hartzen. Izan ere, airean dagoen ozonoarekin eta azido nitrosoarekin kontaktuan jarrita, nikotinak aerosol organiko oso meheak eta minbiziaren eragile izan daitezkeen konposatuak sor zitzakeela ikusi zuten ikerketa batean. Beste lan batean, aldiz, giza eta saguen zelulatako desoreka genetikoarekin lotu zuten hirugarren eskuko kea.\nKasu honetan saguekin, eta batez ere sagu jaioberriekin, egin dute lan, baina ateratako ondorioak gizakientzat ere baliagarriak izan daitezkeelakoan. “Susmoa genuen gazteenak zaurgarriagoak izango zirela, immunitate sistema heldu gabe dutelako, baina ez genuen hori frogatzeko ebidentzia garbirik. Hemen ikusi dugunez, sagu jaioberriek pisua har dezaten eragozten du hirugarren eskuko keak, baina ez du halako eraginik heldu gazteetan”, adierazi du Bo Hang artikuluaren egile nagusiak.\nZehazki, bi adin tartetako saguak baliatu dituzte esperimentu honetan: jaiotzetik hiru astera artekoak (jaioberriak) eta 12 eta 15 aste artekoak (heldu gazteak); arrak zein emeak, artikuluan azpimarratu dutenez. Tabakoz kutsatutako bost zentimetro karratuko oihal puskak jarri zituzten horietako batzuen bizilekuetan, eta beste batzuenean ezer ez, alderaketa egiteko. Gorputzaren pisuan eta sistema hematopoietikoan, hiru asteren buruan, saguek jasandako aldaketei erreparatu zieten bereziki.\n2. irudia: Tabakoz kutsatutako oihal puskak jarri dizkiete saguei. (Argazkia; Sinadura: © 2010 The Regents of the University of California, through the Lawrence Berkeley National Laboratory)\nPisuari dagokionez, hirugarren eskuko kea hartu zuten sagu jaioberriak nabarmen arinagoak ziren, adin bera izan eta halako kutsadurarik jasan ez zutenekin alderatuta. Esperimentua bukatutakoan, aste gutxi batzuk aski izan zituzten zegokien pisua hartzeko. Sagu helduen kasuan, aldiz, ez zuten pisuarekin lotutako desberdintasunik antzeman kutsatuen eta ez kutsatuen artean.\nZelulen garapenari erreparatuta, ordea, hirugarren eskuko kearen kalteak askoz ere nabarmenagoak izan ziren, adin talde batean zein bestean. Esaterako, kutsatutako saguek ohi baino plaketa kopuru txikiagoa zuten, baina bolumen (plaketa bakoitzaren batez besteko tamaina) nabarmen handiagoa; infekzio batetik eratorritako hantura prozesuetan gertatzen da konbinazio hori, adibidez. Gainera, globulu zuri mota batzuetan kopuru oso handiak zituzten: eosinofiloetan, sagu jaioberrien kasuan; neutrofiloetan, eme helduei dagokienez; basofiloetan, ar helduek; eta B zeluletan, oro har.\nJian-Hua Mao ikerketaren arduradunak azaldu bezala, “globulu zuri mota horiek guztiek zerikusia dute hanturarekin eta alergia erreakzioekin. Eta ondorioek bere horretan jarraitu zuten, esposizioa bukatu eta gero ere. Aldaketek hamalau aste iraun zuten, gutxienez, sagu jaioberrien taldean, eta bi aste, helduei dagokienean”.\nBo Hang et al. Early exposure to thirdhand cigarette smoke affects body mass and the development of immunity in mice. Scientific Reports 7, article number: 41915 (2017). DOI:10.1038/srep41915.\nAsteon zientzia begi bistan #169\nEzjakintasunaren kartografia #183


Aleden (Prikaz profila) 25. rujna 2008. 18:21:50\nAndreo Jankovskij (Prikaz profila) 25. rujna 2008. 19:28:12\nAleden (Prikaz profila) 25. rujna 2008. 21:06:24\nTerurĉjo (Prikaz profila) 25. rujna 2008. 22:08:56\njan aleksan (Prikaz profila) 26. rujna 2008. 08:28:38\nAleden (Prikaz profila) 26. rujna 2008. 08:45:14\njan aleksan (Prikaz profila) 26. rujna 2008. 10:11:14\nAleden (Prikaz profila) 26. rujna 2008. 13:07:44\nRogir (Prikaz profila) 26. rujna 2008. 13:22:39\njan aleksan (Prikaz profila) 26. rujna 2008. 13:55:03


Free chat Comuna Călugăreni (Prahova). Ausazko arrotz doan txateatu berehala Comuna Călugăreni (Prahova) tik.\nFree chat Comuna Călugăreni (Prahova)\nOngi etorri Chatroulette Comuna Călugăreni (Prahova)Edozein lekutan, munduko pertsona aleatory bat konektatzeko. Chatroulette Comuna Călugăreni (Prahova) dezakezu honako aukeren artean aukeratu:- Guztiak pertsona mota Comuna Călugăreni (Prahova) doan Txata. Zehaztu behar du, eta 'Ezarpenak' joan.- The 'bideo' moduan webcam Txateatu.- The 'mikro' moduan mikrofono Txateatu.- Txata ez mikro eta 'testua' moduan bideo gabe anonimoki.- Spy beste anonimoki onartzen bada hizketaldiak.- Ez baduzu nahi spied beharreko aldatu 'ezarpenak' atalean.Sakatu 'F2' hasteko, edo egin klik 'start'.\nComuna Călugăreni (Prahova) hirien zerrenda:


Liburuen mundua, gure mundua\nHorixe izan da hain zuzen Lauaxeta Ikastolako LHko ikasleei zuzendutako I. Ipuin lehiaketaren kontua, urtero egiten dogun Liburu Azoka solidarioagaz batera ospatu dana. Biak irakurketa zaletasuna bultzatzeko asmoz eta aldi berean, ipuin lehiaketaren leloak dinoan bezalaxe, mundua eraldatu daikegula sinestuz, jasotako dirua Mukwano Lagun GKEra bideratu bait da.\nHiruhileko albiste esanguratsuenak, begirada batean\nLauaxeta Ikastolako azken hiruhilabeteko berririk esanguratsuenak ezagutu nahi?\nHementxe jakin daikezu, begirada batean, gure Lauberrian.\nBullyingaren aurkako ipuinak\nPasatako zapatua, martxoak 10a, euren sormena eta konpetentziak bullyingaren aurkako sentsibilizazioaren alde ipini ebezanen artean sariak entregatzeko eguna izan zan. Ekitaldia, Bilbon ospatu zan eta sarituen artean, Lauaxeta Ikastolako ikasle bi.\nJostailuaren azoka solidarioa\nFamilien laguntzari esker, ospatu barri dogun Jostailuen Azoka solidarioan 1.544 € jaso doguz!\nOraingo honetan, jasotakoa, Ekuadorrera joango da ikasketa beka moduan, 2016.ean jasan ebezan kalteak arintzeko asmoz.\nGarapen iraunkorra eta hezkuntza\nGenero bardintasuna, pobreziaren amaiera, kalitatezko hezkuntza, osasuna eta ongizatea, ... dira besteak beste, Nazio Batuen Garapen Iraunkorrerako 17 helburuen parte. Lauaxeta Ikastolak, Euskal Herriko Unesco sareko kide bezala, bere esperientzia aurkeztuko dau, datorren azaroak 6ean izango dan ekitaldian.\nLauaxeta ere, #IAmFair!\nLauaxeta Ikastola, aurtengo Fair Saturday ekintzetan murgilduta dago, arte eta kulturaren bitartez, mundua eraldatzeko gure harri koskortxoa edo tantatxoa eskeintzeko asmoz.\nDatorren azaroak 25ean izango dala aurreratu daikegu, baina non eta zer motatako ekintzak gauzatuko doguzan ezin dogu esan. Hori bai, familia guztiei zuzendutako ekintza izango da eta dohakoa. Ezagutu nahi zer dan Fair Saturday delakoa?


Txanda dendarien elkarteak, TXANDA HAMABOSTALDIA martxan jarri du gaur. — Oñatiko udala\nTxanda dendarien elkarteak, TXANDA HAMABOSTALDIA martxan jarri du gaur.\nBi asteetan zehar, elkarteko hainbat dendetan produktu aurkezpenak, tailerrak eta sari bereziak banatuko dira.\nIaz bezala, aurten ere, Txandak, elkarteko hamabostaldia antolatu du, gaur hasi eta hilaren 31ra arte.\nBi aste hauetan zehar, Txandako edozein dendatan eskuragarri izango diren kartilak beteta, 50 eta 100 euroko erosketa bonoen zozketan parte hartuko da. Txanda kartilak elkarteko sei dendetako zigiluz beteko ditugu. Horretarako, sei denda ezberdinetan erosketak egin eta zigilua jartzea eskatu beharko da. Promozio honetan, 2.000 euro banatuko dira saritan, alegia, 50 eta 100 euroko balioa duten erosketa txarteletan.\nBaina denda ezberdinetan egingo diren ekintzak dira TXANDA HAMABOSTALDIAren bereizgarria.\nOstirala, hilaren 17a nazioarte mailan frutaren eguna dela eta, Sustrai Frutadenda eta Amaia Diaz de Monasterioguren nutrizionistaren eskutik fruta kontsumoa sustatzeko aktibitate ezberdinak egingo dira. Ebeikotzean bertan eta baita zapatuan ere, Juanitosa dendan ARCOS markako labanen erabilera erakusketa egingo da.\nZapatuan, Sua bitxidendan, zilarrrezko bitxi berezien erakusketa eta salmenta egingo da eta MAIBI dendan eta Lezuri Ormazabal.en eskutik "BLock printing" ikastaroa emango da. Parte hartzeko aurrez izena eman behar da.\nHurrengo astean, astelehenetik asteazkenera D´or estetika zentroan, automakillaila ikastaroak egingo dira, eta urriaren 28an berriz, aurpegia nola zaindu ikastaroa. Hauetan parte hartzeko ere aurrez izena eman behar da.\nUrriak 25ean berriro ere, Amaia Diaz de Monasteriogurenek Kale Barriako Sustrai fruta dendan nutrizioari buruzko aholkuak eman eta herritarren zalantzak argituko ditu.\nEkintza sorta osatuz, Hirukar liburudendan ipuin kontaketa saioa izango da, oraindik zehaztu ez den egunean.\nTXANDA HAMABOSTALDIAn kale animazioa ere izango da eta datozen bi zapatutan, hilaren 18 eta 25 goizetan, batukada bat ibiliko da herriko kaleetan barrena.\nIrudia: bomag aldizkaria


KAI AGENDA21 - MAITASUNEZ BIZI ETA JOKATUKAI AGENDA21 | MAITASUNEZ BIZI ETA JOKATU\nMAITASUNEZ BIZI ETA JOKATU\n2013-2014 ekintzak ortuan\nBy asier on 15 otsaila, 2018\nGaurkoan gure LH 5.mailek eta DBH 1.mailek Udal diagnostikoa egin dute. Hainbat ekintza burutu dituzte:\n-Eduki ontzi zuriaren erabilera eta kokapena.\n-Ekonomia zirkularraren nondik norakoak.\n-Supermerkatuko produktuen jatorria\n-Supermerkatuko produktuen embalajean erabiltzen den gehiegizko materiala.\nOndo birziklatzen al dugu jolastorduetan? DIAGNOSTIKOA\nGure EKO arduradunek jolastorduetako birziklapenaren diagnostikoa egin zuten. Badugu zer hobetu, datuek diote pisatutako kilogramo guztietik % 44 txarto sailkatuta zegoela. Sentsibilizazioarekin hasiko gara.\ntoallitak eta hodietan sortzen dituzten arazoak\nBy asier on 15 urtarrila, 2018\nKarmengo Ama ikastetxetik gogoratu nahi diegu langile, ikasle eta gurasoei toallitek arazo larriak sortzen dituztela hodietan. Toallitak eta komuneko papera ez dira gauza berdinak, toallitak ez dira hain erraz desintegratzen.\nBy asier on 17 abendua, 2017\nEskolako agenda 21 talde sustatzaileak, Koopera lantegi bat bisitatzeko aukera izan zuen, Mungian kokatuta dagoena hain zuzen ere. Kooperatiba eta gizarte elkarte desberdinak biltzen dituen enpresa da Koopera. 2 ildo nagusi jarraituta egiten dute lan: pertsonen birgizarteratzea eta berrerabilera.\nHorretarako, behean ikusi dezakezuen edukiontziak erabiltzen dituzte, herrian bertan ikusi daitekeena. Bertan biltzen baitute berrerabilerako beharrezkoa dituzten materialak. Guzti horrek lana ematen baitie gizarte-bazterketa arriskuan dauden pertsonei. Caritas-ekin dihardute elkarlanean lanpostuak beharrizan gehien dutenei luzatzeko.\nOntzietan jasotzen dutenarekin 2 prozesu burutzen dituzte: Bata, berrerabiltzeko egoeran ez dauden materialetatik lehengaiak ateratzen ditzute gero beste fabrika batzuk objektu desberdinak fabrikatu ahal izateko. Bestetik, berrerabiltzeko moduan daudenak berriro ere merkatuan jartzen dira horien mantenua eginez (konponketa txiki bat, higienizazioa …), horrela maila sozio-ekonomiko baxuko familiek arropa, jostailuak edo bestelakoak erosi ditz akete oso prezio baxuetan.\nBeraz, erabili dezagun herrian dugun ontzi hau, ekonomia zirkularrerantz urratsak emanez.\nSukarrietako hondartzara hurbildu ginen ur laginketa egiteko. Bertan uraren nitratoak, oxigenazioa, uhertasuna, fosfatoak, tenperatura eta PH-a aztertu genuen. Baloreak onak izan ziren, uraren oxigenazioa soilik izan zen parametro onargarrien kanpotik aurkitu genuena.\nIkasleak egun batez zientzialari lanetan aritzeko aukera izan zuten.\nBy asier on 5 azaroa, 2017\n6.mailako ikasleak Jauregibarrian dagoen ENEEK (Euskadiko Nekazari eta Elikadura Ekologikoaren Kontseilua) egoitza bisitatu zuten.\nIrteera honetan, egoitza ezagutzeaz gain, Nekazaritza ekologikoa eta ENEEK-ek egiten dituen azterketa desberdinak ezagutzeko aukera izan zuten.\nBy asier on 25 urria, 2017\nIkasleek etxera eramango dituzte proiektuaren liburuxkak familiek irakurri ditzaten.\nProiektua ezagutzeko aukera ematea, familiak sentsibilizatzea eta zuen konpromisoa sinadura batekin adieraztea.\nORTUA. UZTA BATZEN 6º MAILAKO IKASLEAK\nCopyright © 2020 KAI AGENDA21. Powered by WordPress and dkret3. | Log in


Nafarroako parlamentua, Pauen - GARA\n2011 Avril 04\nNafarroako parlamentua, Pauen\nPauen Nafarroako parlamentua dago. Bearnoren erdi-erdian, Nafarroak bere parlamentua dauka, Nafarroan goresten dute, baina ez dute euskaldunen historiarekin lotzen\nAzken aste hauetan gertakari asko ikusi eta bizi izan ditugu. Nahasmendua sortu digute eta gogoetak eragin. Irati Tobarren atxiloketa Donibane Lohitzunen. Oso lasaiki antolatu zuten, ez zuten Endikarekin gertatutakoa errepikatu, sekulan kazetari bat gorderik zeukaten eta prentsan berriz ere agerian gertatzen zen militante politikoekin poliziak izaten duen tratua. Oraingoan portaera zaindu dute, polizia modernoaren irudia eman dute, profesionalak! Hala ere, hirurehun hautetsi baino gehiago euroaginduaren kontra agertu direla errepikatzea merezi du, tendentzia guztietako hautetsiak. Tendentzia desberdinetako hautetsiek aterpea eskaini ziotela Iratiri, zuzena ez den lege baten mehatxupean zegoelako. Alderdi Sozialistako hautetsiei ere, gaur egun departamenduko lehendakariorde Kotte Ezenarrori ere! Gaur berean Paueko gortearen aurrean agertuko da Irati. GALen garaian gorte hau eskuzabala izan zen behin eta berriz. Gaur egun prozedurak baizik ez ditu aipatzen euskal militanteen presondegiratzeko. Orduan GALekoak askatzen zituen.\nPauen Nafarroako parlamentua dago. Bearnoren erdi-erdian, Nafarroak bere parlamentua dauka, Nafarroa goresten dute, baina ez dute euskaldunen historiarekin lotzen, Frantziako Henri IV.arekin lotzen dute. Euskaldunak galtzen dira leku horretan, ez da ulertzen ahal, horrelako izena eraman eta euskaldunen estatu independentearekin nola ez den lotura gehiago egiten! Ezkerra indartua atera da hauteskundeetatik, Kotte Ezenarro lehendakariorde izendatzen dute, baina frantses nazionalista den ezkerra nagusitzen da agintean. Batzuek diote lehendakari berriak euskaldunak ez dituela gogoko. Jakinez Kontseilu NAgusiak eremu soziala eta kolegioak kudeatzen dituelarik, baduke horrek ondorio zerbait euskararen irakaskuntzan, eremu publikoan euskararen erabiltzeko ahaleginetan.\nHautetsi abertzale bakarrarekin jarraitzen du Kontseilu nagusiak, Hiriburuko auzapez Alain Iriartekin. Azken urte hauetan Hiriburuko auzapeza eskuinaren eskutik ibili zen Kontseilu Nagusian, eskuinarekin bozkatuz askotan. Duela gutxi, Abertzaleen Batasuneko kideak gogoratu du ezkerrekoa dela, bere alderdia bezala funtsean, eta begiratzen egonen dela ea zer politika erabakitzen den Pauen. Gaur egun ezkerra eta eskuinaren artean zer nolako desberdintasunak dauden kontuan hartuz, alegia, frantses ezkerrak duen proiektuak ez duela inondik hausten sistema kapitalistarekin, Iriartek bere eremuarentzat, bere eskualdearentzat bermatzen dituen proiektuen alde jokatzen jarraituko du. Baina gogoratzen digu bai eskuinak bai ezkerrak ez duela inongo proiekturik Euskal Herriarentzat, hemen egiten den ahaleginen araberan soilik erantzuten duela. Ikastolak bultzatzen baditugu, babesten erantzun beharko dute, bestenaz hizkuntza hiltzen utziko dute, gaur egun bezala irakasle postuak kentzen dizkigutelarik.\nNafarroako Parlamentua Baionara ekartzeko eginahaletan ari beharko gara parlamentu hau euskaldunen onetan aritzeko gisan, zazpi lurraldeak bilduko dituen parlamentu bakarra sortzeko bidean.


�Artzainek inbertsio handiak egin dituzte mundu globalizatura moldatzeko� - GARA\n�Artzainek inbertsio handiak egin dituzte mundu globalizatura moldatzeko�\nERIZAINA ETA ANTROPOLOGIA SOZIAL ETA KULTURALEAN LIZENTZIADUNA\nGoierritarra, Seguran jaioa da Isabel Elorza. Antropologia Sozial eta Kulturalean lizentziaduna da eta Erizaintzan diplomaduna, eta Donostiako Erizaintza Unibertsitate Eskolako irakasle titular gisa lan egiten du. Besteak beste, artzaintzaren hiru dimentsioen -ingurunea, ardia eta artzaina- azterketa sakona egin du EHUn aurkeztu duen «Gipuzkoako eta Arabako Partzuergoko artzaintza» doktore-tesian.\nArtzaintza moldatze-prozesu batean murgilduta dago, iraganeko jakintza eta eskarmentua egungo merkatuaren eskaerarekin bateratu nahian. Isabel Elorzak Gipuzkoako eta Arabako Partzuergoko artzaintza ikertu du bere tesian. Tradizioz beteriko lanbide eta bizimodu honen egungo eta etorkizuneko egoeraz hitz egin du elkarrizketa honetan. Gaiari buruzko jakinduria azalduz gauza interesgarri eta garrantzitsuak azaldu ditu.\nGaldera saihestezina. Zerk bultzatu zintuen tesia egitera?\nZegamako Udalak 2004an Zegama, Aizkorri eta Urbiako artzaintza ikertzeko I. Xabier Azurmendi Beka deialdia egin zuenean, nire ahizpa Liernik eta biok proiektua aurkeztu genuen, eta 2006an «Zegama, Aizkorri eta Urbiako artzaintza» izenburua duen liburua argitaratu zuen Zegamako Udalak.\nLan honekin arlo etnografikoa landu genuen, baina irakurketa antropologiko sakonagoa behar zela argi geratu zitzaigun, eta asmo horrekin egin nuen doktore tesia. Hasierako lana zabala zenez, hau sakonagoa izateko ikerketa mugatzea interesgarria iruditu zitzaidan.\nZer-nolako harremana eduki duzu artzaintzarekin?\nEzin daiteke esan orain arte artzainekin harremanik izan dudanik. Gaur egun, artzainen historia eta hainbat istorio ezagutzen baditut ere, argi dago artzainek badutela esatekoa. Horrexegatik beraiek dira tesi honetako protagonista handienak, eta beraiei eman zaie hitza ahal izan den modu egokienean duten jakinduria zabala eta aberatsa kaleratu nahian.\nZein izan da Gipuzkoako eta Arabako Partzuergoa aztertzearen arrazoia?\nPartzuergo hau bi lurralde hauetako mugan kokatzen da eta 1430. urteko hitzarmen baten ondorioz Gipuzkoako eta Arabako herri batzuek erabil ditzaketen lur komunak dira. Gipuzkoako herriak: Zegama, Segura, Zerain eta Idiazabal; Arabako herriak Asparrena Zalduondorekin batera eta Donemiliaga. Lana lur honetara mugatzearen arrazoi nagusia artzaintzaren lekukotasunean sakontzea izan da, lan orokorrak eginak direlako (Leizaola, Manterola...). Gainera, une honetan Gipuzkoako artzain multzo handienetako bat Gipuzkoako eta Arabako Partzuergoan aurki daiteke. Dena dela, lur hauek udarako lurrak dira, negurako artzain bakoitzak artegiak baititu bere herrian.\nArtzainen arteko harremanak ere aztertu dituzu.\nFamilia harremanak lantzeaz gain, era batean edo bestean egon diren aldaketak ere aztertu dira: familia, auzolan edo gaur egun feria edo festen bidez ematen diren harreman berriak. Zuhaitz genealogikoa egiteak jatorri anekdotikoa du ia. Artzainekin harremanetan jarri ginenean izen-deitura bera zutenak bazeuden, eta senar-emazte batzuek izen berak zituzten (Urbian batera egon ziren hiru Domingo hiru Anttonirekin ezkonduta). Hau nahasia zen familia jatorria ezagutzen ez genuenontzat eta horregatik egin genuen zuhaitz genealogikoa.\nZein ondorio atera duzu?\nHemendik ondorio ugari atera daitezke, baina Urbian artzaintzak duen familia lotura indartsua azpimarratuko nuke. Izan ere, txabola gehienetako artzainek familia loturak dituztelako. Horrez gain, zuhaitz genealogikoa aztertzerakoan argi geratzen da guraso biak artzain izan direnean jarraitu duela indartsu artzaintzak. Bietako bat ez bazen artzain sentitzen, bizibide honek ez du aurrera jarraitu familia horretan.\nArtzainek nola ikusten dute gaur egun artzaintza?\nBanan-banan egon gara beraiekin. Artzain bakoitzak artzaintza modu berezian bizi duen era berean, artzaintza ikusteko era ezberdinak daude. Beraz, ezin da esan ikuspuntu bakarra dagoenik. Batzuek ilun ikusten dute artzaintza, etorkizunik gabe, oztopo asko jartzen dizkietelako askotan administrazioko burokrazietatik. Beste batzuek, aldiz, itxaropentsu, eta horretarako inbertsio handiak egin dituzte gaur egungo mundu globalizatura moldatzeko helburuarekin.\nEta, zure ustez, zein da artzaintzaren egungo egoera?\nPartzuergoko artzaintza oso une aberatsean dago bertan hiru artzaintza motak aurki daitezkeelako. Alde batetik, lege zaharreko artzaintza: orain dela 100 urteko artzaintzaren antzekoa dela esan daiteke, puntu batzuetan moldatua. Artzaintza modu hau desagertzeko zorian dago.\nBestetik, zubi egiten duen artzaintza dago: antzinako hainbat ohiturari eutsiz gaur egungo eskakizunari aurre eginez lege zaharreko eta gaurko artzaintzaren arteko oreka mantendu nahian dabilena. Eta hirugarrena, etorkizunari begira dagoen artzaintza: enpresa munduari lotuta dago. Artisautzatik zer edo zer galdua du eta beharrezkoak diren teknologietara, osasun eta garbitasun eskakizunetara erabat moldatua.\nEta artzaintzaren etorkizuna?\nPartzuergoko artzaintzaren historia gatazka eta aldarrikapenez beteta egon da, bertako artzaintzari nortasun berezia emanez. Honek guztiak artzaintzaren etorkizuna sustatu egin duela esan genezake eta hainbat inbertsio eginak dira artzaintza profesio duin bilakatzeko. Artzaina, orokorrean, harro sentitzen da duen bizibidearekin eta gizartean berari buruz zabalduta dagoen estereotipo nagusienetakoa era bat baztertu behar da: berekoia, isila, bakartia... denekoa. Gaur egun, gainera, badaude artzain gazteak gurasoekin, amarekin batera artzain dabiltzanak... Etorkizuna izango ote dute?\nArtzaintza eskolak ere abian jarri ziren duela urte batzuk...\nTesian artzain eskola aipatu besterik ez da egiten. Bi orrialde inguru besterik ez zaizkio ematen. Dena dela, Partzuergoko artzain batzuk bertan egonak direnez, euren esperientzia aipatu nahi izan dugu. Artzainek orokorrean esaten dutenez, batez ere kudeaketarekin eta antolakuntzarekin erlazionatutako hainbat gaiez asko ikasten da artzaintza eskolan, baina argi dute hau ez dela behar den guztia eta etxean guraso artzainengandik ikasten dena ez dutela han ikasi.\n«Oso pozik daude ardi latxarekin»\nMihi urdinaren gaixotasunak zer-nolako eragina izan dezake artzaintzan?\nArdiaren gaitzak artzainaren ikuspuntutik aztertu dira eta orain arte ez zuten arazo kontsideratzen mihi urdina. 1959ko dokumentu baten arabera, ardiek mihi urdinaren txertoa jasota dute, baina gaur egun beldur handia dio artzainak txertoari, ardiak lur jota uzten baititu. Ez dakite zer den okerragoa nekez iritsi den mihi urdinaren gaitza edo epe batez ardiak zutik egon ezinik uzten dituen txertoa.\nEztabaida sutsuak egon dira gazta izendapen ezberdinen artean ardi israeldar baten erabilerarengatik...\nPartzuergoko artzaina oso pozik eta gustura dago ardi latxarekin, primeran moldatu delako hemengo lur heze eta harritsuetara. Ardi erraza omen da eta artzain gehienek ez dute oraingoz besterik ikusi nahi. Gainera, hobekuntza genetikoak edo elikagaiekin lotutako hobekuntzak direla-eta, gero eta ardi hobea omen du artzainak, gero eta esne gehiago ematen duena eta kalitate handiagokoa. Beraz, artzaina pozik dago bere ardi latxarekin. Anekdota hutsa besterik ez da eta ez dut sumatu artzainen aldetik arrazaz aldatzeko gogo handiegirik. I. C.\n«Artzainek ikuspuntu ezberdinak dituzte etorkizunari buruz: iluna eta, aurkakoa, itxaropentsua»\n«Gizartean zabalduta dagoen artzainaren estereotipoa baztertu behar da»\n«Artzainek argi dute artzaintza eskoletan ikasten diren gaiak ez direla eguneroko lanerako nahikoa»