Arantzabela - Wikipedia, entziklopedia askea.\nArantzabela Gasteizko (Araba) auzo txikia da. Hiriaren ekialdean kokaturik dago; Aranbizkarra auzoa dauka mendebaldean eta Salburuko auzo berria ekialdean. Gasteizko saihesbide zaharrak (orain Madril kalea denak) hiriaren erdigunetik banatzen du. Auzoan Arantzabela ikastola dago.\nNahasketa historikoa gertatu da Aransabela eta Aranzabela artean. Z-rekin soilik XVIII. mendetik aurrera agertzen da. Elena Martinez de Madina filologian doktore arabarraren ustez, lehena hobetsi beharko litzateke: Aran + sabela (tripa, gaztelerazko hondonada esanahiarekin).\n↑ MARTINEZ DE MADINA, ELENA. Geu aldizkaria. Gasteiz: 2009, 196. alea, 15. orr. ISSN 1133-0988\nArantzabelaren 2001eko ortoargazkia www.alava.net webgunean[Betiko hautsitako esteka]\nAzken aldaketa 13 otsaila 2021(e)an, 06:17(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 13 otsaila 2021, 06:17.


GUTUN ANONIMOA - Andrea Camilleri\nHILETETARA JOATEN ZEN GIZONA\nEMAZTEAK ADARRAK JARTZEN DIZKIOLA JAKIN DU ANNIBALE VERRUSOK, ETA HILTZEKO ESKATU NAHI DIO NORBAITI. HALA GERTATZEN BADA, ZUENA IZANEN DA ERANTZUKIZUNA!\nAnonimoa, letra larriz eta beltzez idatzia boligrafo batekin, Montelusatik bidalia zen Vigàtako polizia-etxera, beste inongo daturik gabe. Fazio inspektoreak, ailegatutako gutunak sailkatzeko arduraduna baitzen, anonimoa irakurri, eta berehalaxe eraman zion bere nagusiari, Salvo Montalbano komisarioari, baina komisarioa, goiz hartan hego-mendebala ibilki, aski ozpindurik zegoen, eta erabat muturtuta bere buruarekin eta mundu guztiarekin.\n— Nor arraio da Verruso hori? —Ez dakit, nagusi.\n— Ikas ezak, ba, eta gero niri esan.\nBi ordu geroago, Fazio berriz agertu, eta Montalbanoren galde-begiradari erreparatuta, di-da bota zuen:\n— Annibale Verruso, Carlo Castelliren eta Filomenaren semea, Montaperton sortua mila bederatziehun eta hirurogeita seiko ekainaren hiruan, Montelusako Nekazarien Partzuergoko langilea, baina Vigàtan bizi da, Alcide De Gasperi kaleko 22an…\nPalermoko eta probintziako telefono-liburu potoloa, kasualitatez komisarioaren mahai gainean baitzegoen, hegaka atera, gela gurutzatu, pareko pareta jo, eta, kolpearekin, egutegia erorarazi zuen, “Pantano & Torregrossa” gozodendaren opari adeitsua. Montalbanok “erroldaren sindromea” deitzen zionak joa zegoen Fazio, eta eguraldi ona zutenean nerbiosten baldin bazuen, kontuak atera hego-mendebala zebilenean.\n— Barkatu —esan zuen Faziok, telefono-liburua biltzera joan bidenabar—. Zuk galdetu, eta nik erantzunen dizut.\n— Nolakoa da tipoa?\n— Ez du aurrekari penalik.\nMontalbanok telefono-liburuari heldu zion mehatxu egiteko.\n— Ehunka aldiz esan diat, Fazio. Aurrekari penalik ez izateak ez dik deus esan nahi. Berriz esanen diat: nolakoa da?\n— Gizon lasaia omen da, hitz juxtukoa, lagun gutxikoa.\n— Jokalaria? Edalea? Gonazalea?\n— Noiztik dago ezkondua?\n— Bost urte ditu ezkondurik. Hemengo emakume batekin, Serena Peritorerekin. Senarra baino hamar urte gazteagoa da. Oso polita omen da.\n— Jartzen dizkio adarrak?\n— Jartzen dizkio, bai ala ez?\n— Jartzen badizkio, ongi moldatzen da senarrak ez jakiteko. Batzuek baietz diote; beste batzuek, ezetz.\n— Badute seme-alabarik?\n— Ez. Andreak ez omen du nahi.\nKomisarioa hari begira gelditu zen, liluraturik.\n—Nola ikasi dituk intimitate horiek? —Ile-apaindegian, solasean —erantzun zuen Faziok, esku bat lepagain ile-moztu berritik pasatuta. Salone, antzina bezala, Bilgune Nagusia zen oraindik ere Vigàtan—. Zer eginen dugu? —galdetu zuen. —Hiltzen duen arte esperatuko diagu, eta gero gerokoak —esan zuen Montalbanok idor, Fazio aterarazteko.\nFaziorekin zakar jokatu zuen, kontua axola ez balitzaio bezala, baina anonimoak jakin-mina piztu zion.\nVigàtan bizi zenez geroztik, ez zen sekula gertatu ohore-delitu deitzen zaien horietatik, eta, gainera, lehenbiziko begiratuan, usain txarra hartu zion kontuari. Hasteko, okertu egin zen Fazioren galderari erantzutean: Verrusok bere emaztea hil arte esperatu beharra zegoela esan zuen. Hanka-sartzea. Anonimoak zioen Verrusok emaztea hiltzeko aginduko zuela; hau da, beste pertsona bati eskatuko omen zion laguntza bere ohorea garbitzeko. Eta hori ez zen oso ohikoa. Engainuaren zurrumurruak ailegatzen zaizkion senarrak, lehenbizi, gorderik esperatzen du, segitzen dio andreari, zelatatzen du, eta, gero, inoren oharkabean, tiro egiten dio. Dendena berak, biharamuna arte esperatu gabe, eta ez dio inondik inora ezezagun bati eskatzen kontua konpontzeko. Gainera, nor izan liteke ezezaguna? Adiskide batek ez luke onartuko. Soldatapeko hiltzaile bat? Vigàtan? Erotu al gara?! Horixe badirela hiltzaileak Vigàtan, baina ez zeuden libre lan estrak egiteko, den-denek baitzuten enplegu finkoa eta kontratatzaileak zintzo ordaindutako soldata. Bigarrenik, nork idatzi zuen anonimoa? Serena andreak, kolpea geldiarazi nahian? Baina susmoa baldin bazuen lehenago edo geroago senarrak bera akabaraziko zuela, anonimoak idazten galduko zuen denbora?\nLaster joanen zitzaion aitari laguntza eske, baita amari, erretoreari, apezpikuari eta kardinalari ere, edo, bestela, amorantearekin ihes eginen zuen, eta hor konpon marianton.\nEz. Edonondik begiratuta ere, kontuak ez zuen logikarik.\nOrduan, ideia bat gogoratu zitzaion. Eta senarrak Partzuergoan eskrupulu gutxiko bezero bati proposatu bazion hilketa, baina, onartu eta gero, damuturik, bezero horrek anonimoa idatzi baldin bazuen kinka larritik ateratzeko?\nDenborarik galdu gabe, Montelusako Partzuergora deitu, eta berak lehenago bulego publikoetan arrakastaz erabilitako sistema batez baliatu zen.\n— Bai, esan! Nor da? —erantzun zuen norbaitek Montelusan.\n— Zuzendariarekin hitz egin nahi nuke.\n— Bai, baina, noren partetik?\n— Kristo! —sutu zen Montalbano, eta, telefonoak oihartzun pixka bat egiten zuenez, bere oihuek berek gortu zuten—. Posible al da sekula ez ezagutzea nire ahotsa? Lehendakaria naiz. Ulertu duzu?\n— Bai, jauna —erantzun zuen besteak, ikaraturik. Bost segundo pasatu ziren.\n— Zure aginduetara, lehendakari jauna —esan zuen zuzendariak errespetuzko ahotsez, nahiz eta ahaztua zitzaion galdetzea zer lehendakaritzatako lehendakaria ari zitzaion solasean.\n— Harritua nauka zuen zabarkeriak, utzikeriak! —hasi zen erasoan Montalbano, itsu-itsuan ia-ia. Ia-ia, zeren, bulego batean, beti daude kontu atzeratuak edo, hizkera burokratikoan esaten dutenez, bideratu gabeak.\n— Lehendakari jauna, barkatu, baina ez dut ulertzen…\n— Ez duzu ulertzen? Txostenez ari naiz, Jainkoarren! —Montalbanok zuzendariaren txundidura aurpegia imajinatu zuen, haren kopetako izerdi tantak—. Langileei buruzko txostenak, orain dela hilabete-eta ailegatu behar zitzaizkidanak! —egin zion zaunka lehendakariak, eta jarraitu zuen, gupidarik gabe—: Dena jakin nahi dut! Antzinatasuna, kategoria, kargua, soldata-maila, dena! Ez dut nahi beste inoiz gertatzea Sciarretta kasua!\n— Beste inoiz ez —esan zuen tinko zuzendariak, oihartzun gisara, nahiz eta arrastorik ere ez izan nor zen Sciarretta.\nMontalbanok ere ez, burura etorritako lehenbiziko izena esan baitzuen.\n— Zer diozu Annibale Terrusoz?\n— Verrusoz, V-z idatzia, lehendakari jauna.\n— Ez du axola, bera da. Kexu batzuk izan dira; erreklamazioak, alegia. Nonbait, putetara joateko ohitura omen du…\n— Gezur beltzak! Denak kalumnia doilorrak! —eten zion zuzendariak irmotasun harrigarriaz—. Annibale Verruso enplegatu eredugarria da! Barneko kontabilitateaz arduratzen da, ez du inolako harremanik…\n— Konforme! Aski! —moztu zion lehendakariak larderiatsu—. Hogeita lau orduan nahi ditut txostenak.\nTelefonoa utzi zuen. Partzuergoko zuzendariak eskua sutan jartzen bazuen bere enplegatu Annibale Verrusoren alde, nola lortu behar ote zuen hain aise soldatapeko hiltzaile bat?\nFaziori deitu zion.\n— Aizak, bazkaltzera noak. Laurak aldean itzuliko nauk bulegora. Ordurako, Verruso familiari buruzko den-dena kontatzea nahi diat. Birraitonarekin hasi, eta etorkizuneko zazpigarren belaunaldiarekin buka.\n— Eta nola eginen dut?\n— Hoa beste ile-apaindegi batera.\nVerrusotarren zuhaitz genealogikoa errespetagarritasunez eta familiarekiko eta gizartearekiko bertutez ongarritutako lurrean hazia zen: osaba bat Benemeritako koronela; beste bat ere koronela, baina Mugetako Guardien kidegoan; eta ia-ia santutasunera iristen zen bat ere bazuten, birraitonaren anaia fraide beneditarra, beatifikazio prozesuan zegoena. Nahiko lan, zuhaitz horren hostoen artean gorderik hiltzaile bat aurkitzea.\n— Ezagutzen du zuetako norbaitek Annibale Verruso delako bat? —galdetu zien komisarioak bere gizonei, bilera batera deituta.\n— Montelusako Partzuergoan lan egiten duena? —galdetu zuen Germanàk, nahasbiderik izan ez zedin.\n— Bai, ezagutzen dut.\n— Nolakoa den ikusi nahi dut.\n— Oso erraza, komisario jauna. Bihar, igandea izatearekin, ohi bezala, hamabietako mezara joanen da andrearekin batera.\n— Horko horiek —esan zuen Germanàk hamabiak bost gutxitan puntu-puntuan, kanpaiek mezarako azken deia orduantxe jo baitzuten.\nAnnibale Verrusok hogeita hamazazpi bat urte izanen zituen, baina ongi eramandako berrogeita hamar zituelako itxura zuen. Batez bestekoa baino txikixeagoa, tripazua, burusoila -buruaren beheko aldean baizik ez zuen kalpar pixka bat-, eskuoinak txiki-txikiak, urrezko monturako betaurrekoak, atsekabetu itxura.\n“Dohatsugaiaren eite osoa izanen dik noski; birraitonaren anaia fraide beneditarra bezalaxekoa”, egin zuen Montalbanok bere artean. Baina, batez ere, gizon hari ergeltasuna eta otzantasuna zerizkion. “Adardun otzana, zenbait eta urrunago, hobe”, zioen esaera zaharrak. Adardun otzanak pazientzia galtzen duenean, arriskutsua bihurtzen da, eta edozertarako prest dago. Hori ote zen Annibale Verrusoren kasua? Ez. Batek kolpetik galtzen du pazientzia, ez du gogoetarik egiten, anonimoan ez bezala, pazientzia galtzeko arriskuaz.\nVerrusoren emazteari dagokionez, aldiz, gauza garbi zegoen Montalbanorentzat: Serena Peritore andreak adarrak jartzen zizkion senarrari, eta askotan. Ipurdia mugitzeko moduan idatzia zeraman, baita ile-adats beltz luze-luzea astintzeko kemenean ere, baina, batik bat, hari begira zeudela, halako batean Montalbanori iltzatu zion begiratuan: lupara baten kanoi-zuloak ziruditen begi-nini berde haiek.\nBeltzarana, ederra eta traidorea zen, kantak dioen bezala.\n— Senarra engainatzen omen dik.\n— Batzuek baietz diote, beste batzuek ezetz —erantzun zuen Germanàk zuhurtziaz.\n— Eta baietz diotenek badakite andrea norekin oheratzen den?\n— Agro aparejadorearekin. Baina…\n— Begira, komisario jauna, ez da adar kontu hutsa. Serena Peritorek eta Giacomino Agrok txikitatik maite dute elkar, zera…\n— … medikutan jostatzen zirenetik.\nKomentarioak amorrua eman zion Germanàri. Beharbada, harentzat, Serenaren eta Giacominoren arteko amodiozko istorioa telenobela bat bezain zirraragarria zen.\n— Familiak Annibale Verrusorekin ezkonarazi zuen, proportzio ona zelako.\n— Eta Giacominok eta Serenak elkar ikusten segitu ditek.\n— Hala dirudi.\n— Baina hain ume ez direnek egin ohi dituzten gauzak egiten —erabaki zuen Montalbanok zitalkeriaz. Germanàk ez zuen erantzun.\nBiharamun goizean, barrena jaten zion ideia batekin esnatu zen, goiz. Erantzuna bulegora ailegatu eta handik ordu erdira izan zuen, eta Montelusako polizia-etxeko ordenagailuak eman zion.\nAnonimoa ailegatu baino bost egun lehenago, Annibale Verrusok Beretta 7,65 bat erosi zuen, munizio-kaxa eta guzti. Erregistratu zuenean, armak eramateko lizentziarik ez izatearekin, Monterusselloko eskualdean zeukan etxe bakarti batean gordeko zuela deklaratu zuen, udako etxetxo batean.\nLogikarako dohainak dituen bat, behin hartara ezkero, konklusio batera ailegatuko zen: Annibale Verrusok berak hartuko zuen andre desleialak lohitutako ohorea garbitzeko ardura; hiltzaile bat kontratatzeko gauza ez izaki, halaxe erabakiko zuen.\nSalvo Montalbanok, berriz, bestelako logika zuen: batzuetan huts egiten zion, eta jirabueltaka zebilkion etengabean. Horregatik, Faziori Monte-lusako Nekazarien Partzuergora deitzeko agindu zion: Annibale Verruso jaunak denborarik galdu gabe azaldu behar zuen Vigàtako polizia-etxera. —Zer, ba? Zer gertatu da? —galdetu zuen Verrusok nerbioak airean.\nFaziok, Montalbanok horretarako behar bezala prestaturik, amarru bat prestatu zion. —Zu zu ote zaren egiaztatzea da kontua. Ulertzen didazu?\n— Egia esateko, ez…\n— Agian zu zu zara. Bestela, ez. Ulertzen didazu?\nDeia moztu zuen, Partzuergoko enplegatu gaixo horri buruan larritasun pirandelloarra eragin ziola ohartu gabe.\n— Komisario jauna, ziztuan etortzeko esan didate telefonoz, eta modua izan eta berehala etorri naiz —esan zuen Verrusok arnasestuka, Montalbanoren idazmahaiaren aurreko aulkian eseri bitartean—, baina ez dut deusik ulertu.\nUne zailena iritsia zen: partida jokatu eta dadoak jaurtitzekoa. Komisarioa istant batez dudatu, eta, gero, bere amarruarekin hasi zen.\n— Badakizu herritar guztiok gaudela behartuta delituak salatzera?\n— Bai, hala uste dut.\n— Ez da uste kontua, hala da. Zergatik ez duzu salatu Monterusselloko etxean izandako lapurreta?\nAnnibale Verruso lotsagorritu egin zen, eta urduritu: bazirudien, bat-batean, aulkiak arantzak zituela. Montalbanoren buru barrenean, orduan, elizkanpaien errepikak aditu ziren: soinu zoragarria zuten. Asmatu zuen, amarruak bere fruitua emana zuen.\n— Lapurtutakoaren balioa hain txikia izanda, nire andreak pentsatu zuen ez…\n— Zure andreak ez zuen zertan deus pentsaturik, lapurreta salatu baizik. Aurrera, esadazu nola izan zen dena. Ikerketa bat egin behar dugu. Lapurreta gehiago gertatu dira alde horretan.\nAnnibale Verrusok eztulaldi bat izan zuen. Komisarioaren tonu latzak zintzurra lehortu zion. Gero, dena nola izan zen azaldu zuen.\n— Orain dela hamabost egun, larunbatean, andrea eta biok Monterussellon dugun etxera joan ginen igande arratsera arte gelditzeko asmotan. Ailegatu bezain laster, etxeko atea bortxatua zegoela ohartu ginen. Telebista lapurtu zuten, baina zaharra zen, zuri-beltzekoa, eta eskuko irrati bat berria, hori bai. Ahal izan nuen hobekiena konpondu nuen atea, baina Serena, emaztea, izutua zegoen, eta Vigàtara itzuli nahi izan zuen. Are gehiago, esan zidan ez zela etxe hartan berriz sartuko nik defentsarako baliabideren bat jarri ezean. Pistola bat erosarazi zidan.\nMontalbanok bekozko iluna jarri zuen.\n— Erregistratu duzu? —galdetu zuen zorrotz-zorrotz.\n— Jakina, berehalaxe egin nuen —erantzun zuen Verrusok herritar konplituaren irribarrearekin. Eta ateraldi baterako umorea ere izan zuen—. Ederra kontua: ez dakit erabiltzen ere.\n— Joan zaitezke.\nZiztuan atera zen ihesi, ehiztariak lehenbiziko tiroa huts egitean erbiak egiten duen bezala.\nGoizeko zazpi eta erdiak joak zirela, Annibale Verruso De Gasperi kaleko 22ko ataritik atera, presaka bere autoan sartu, eta Montelusako Nekazarien Partzuergora abiatu zen zuzen-zuzenean.\nMontalbano komisarioa autotik atera, eta begiratu bat eman zien atezain automatikoko txartelei: “Verruso, 15. apartamentua”. Gutxi gorabeherako kalkulu batean, Verrusoren etxea hirugarren solairuan zegoela pentsatu zuen. Atea ez zen ongi ixten, eta aski izan zen pixka bat bulkatzea ireki zedin; sartu, eta igogailua hartu zuen. Kalkulua zuzena zen: Verrusotarrak hirugarren solairuan bizi ziren. Txirrina jo zuen.\n— Jakin daiteke zer ahaztu zaizun orain? —esan zuen haserre, barrenetik, emakume-ahots batek. Ireki zen atea, eta, ezezagun bat ikusita, Serena andreak eskua bularrera eraman zuen etxeko mantala ixteko. Istant bat geroago, atea ixten saiatu zen, baina komisarioak traban jarri zuen hanka. —Nor zara zu? Zer nahi duzu?\nEz zirudien inondik inora ikaratua edo kezkatua. Zoragarri zegoen, otseme-begi berde horiekin, eta halako emakume eta ohe urrina zerion ezen Montalbano pixka bat txoratu zen.\n— Ez izan kezkarik, andrea.\n— Ez dut inongo kezkarik, baina ez zait gustatzen inork ordu hauetan hankartea zirikatzea. Verruso andrea, beharbada, guztiarekin ere, ez zen hain andre.\n— Montalbano komisarioa naiz.\nIkararik ez. Amorru keinu bat gehienez ere.\n— A zer talaka! Lapurreta ziztrin horregatik zatoz?\n— Bai, andrea.\n— Atzo arratsean senarrak ederki berotu zidan kaskoa zuk deitu zeniolako kontu horrekin. Izugarri ikaratu zen. Galtzetan kaka egiteko punttuan egon zen.\nGero eta finagoa, Serena andrea. —Sar naiteke?\nAndrea imintzio bat eginez baztertu zen, eta, gero, egongelatxo bateraino lagundu zion komisarioari. Gela negargarri apaindua zegoen, XVIII. mendekoen imitaziozko altzariekin. Apaingarri urrekara distiratsuak zituen besaulki deseroso bat eskaini zion. Serena andrea pare-parekoan eseri zen.\nHalako batean, irribarre egin zuen: begietan kolore zuria ubelantza bihurtzen duen argi beltzeko ildoxkak zituen; hortzak, oinaztura lotsatuen pare.\n— Desatsegina izan naiz, zakarra. Barka ezazu, mesedez.\nNabaria zen beste estrategia bat erabakia zuela. Mahaitxoaren gainean, zigarro-kutxatxo bat eta zilarrezko pizgailu trinko izugarri handi bat zeuden. Makurtu, zigarro-kutxa hartu, ireki, eta komisarioari eskaini zion. Mugimendu ezin hobeki kalkulatuan, etxeko mantalaren goiko aldea zabaldu, eta bi titi txiki baina itxuraz gogor gelditu zitzaizkion erabat agerian. Haiekin intxaurrak kraskatzen ahal zirela zin eginen zuen Montalbanok.\n— Zer nahi duzu niregandik? —galdetu zuen ahots apalean, zigarro-kutxa irekiari eutsi bitartean Montalbanoren begi beltzetan iltzatuz begirada.\nBegi-bistakoa zen hitzik gabe esandakoa: edozer nahi duzula ere, prest nago emateko. Montalbanok ezezko keinua egin zuen, eta ez zen bakarrik zigarroaz ari.\nHark zigarro-kutxa itxi, berriz mahaitxoaren gainean utzi, eta komisarioari goitik behera begiratzen jarraitu zuen, mantala irekita.\n— Nola izan duzu Monterusselloko lapurretaren berri?\nAndrea, harro-harro, Montalbanok senarrari hedatutako sarearen puntu ahulenera joan zen zuzen-zuzenean.\n— Asmatu dut. Nik tranpa bat prestatu diot —erantzun zuen komisarioak—, eta zure senarra bertan erori da.\n— A! —esan zuen, jarlekuan tentetuz.\nTitiak mirariz bezala desagertu ziren. Istant batez, istant bakar batez, komisarioak deitoratu egin zuen desagertu izana. Hobe zuen, agian, lehenbailehen atera etxe hartatik.\n— Zehatz-mehatz azalduko dizut nola jakin dudan senarra hiltzeko asmoa zenuela? Edo ez dut hartuko horretarako lana?\n— Ez, niregatik ez hartu.\n— Antzezpen polita zenuen pentsatua, ezta?\n— Ongi atera zitekeen.\n— Okertzen banaiz, zuzendu. Monterussellora lotara joandako gauetako batean, senarra esnatuko zenuen esanez kanpoan soinu susmagarri bat aditu dela, eta arma bat hartzeko eta ateratzeko. Senarra kanpoan egon bezain laster, zuk, barrenetik, kolpe ederra emanen zenion buruan. Agro aparejadoreak lapur faltsuaren mozorroa erantzi, eta egiazkoa jantziko zuen, hiltzailearena. Zuk erosarazitako pistolarekin, zure senarrari tiro egin, hil, eta desagertuko zen. Gero, zuk deklaratuko zenuen lapurrak ustekabean harrapatu zuela zure senar gaixoa, eta arma kendu, eta hil zuela. Halatsu izan behar zuen, ezta?\n— Halako zerbait.\n— Ulertuko duzu nik esandakoa esaldi multzo bat besterik ez dela, haizeak daramatzan hitzak. Ez dut deus zehatzik zu kartzelara bidaltzeko.\n— Zoragarri ulertu dut.\n— Eta beste zerbait ere ulertu izanen duzu: Annibale Verrusori deus txarrik gertatuz gero, zu izanen zara lehenbizikoa kartzela-zulora joaten, eta ondotik zure adiskide Giacomino. Errezatu zure Jainkoari sabeleko minik txikiena ere izan ez dezan. Bestela, pozoitu nahi izateaz akusatuko zaitut.\nMontalbanoren gaztigua belarri batetik sartu eta bestetik atera zitzaion Serena andreari. —Komisario jauna, argituko didazu zalantza bat?\n— Nola ez!\n— Zein izan da nire hanka-sartzea?\n— Niri anonimo bat bidaltzea.\n— Nik?! —oihukatu zuen ia-ia. Montalbano deseroso sentitu zen. —Zer anonimoz ari zara?\nZur eta lur egina zegoen, benetan harritua. Komisarioa ere harritu zen: ez zuen andreak bidali? Elkarri begiratu zioten, txunditurik.\n— Engainatzen zenuela jakinda senarrak hil nahi zintuela zioen anonimoa —azaldu zuen Montalbanok ederki kostata.\n— Baina nik ez dut sekula…\nSerena andrea kolpean isildu zen. Tupustean zutitu, eta mantala erabat ireki zitzaion. Montalbanok, itzal artean, mendi-muino leunak ikusi zituen, ibar zokoak, lujuriazko zelaiak. Begiak itxi zituen, baina, alimaleko pizgailuak mendi elurtuak irudikatzen zituen margolan baten kontra jo zuenean, berriz ireki behar izan zituen berehala.\n— Giacomino ergelontzi hori izan da! —hasi zen oihuka andre-edo hura—. Ikaratu da oilo busti hori!—. Zigarro-kutxak apal baten gaineko lorontzia hautsi zuen—. Kakazu horrek atzera egin du, eta anonimoaren trikimailu hori asmatu!\nMahaitxoak balkoiko kristalak txikitu zituenerako, komisarioa kanpoan zen, Verrusotarren etxeko atea itxita.


Zure pribatutasuna oso garrantzitsua da guretzat. Hori dela eta, politika hori garatu dugu dugu nola bildu ulertu, erabili, komunikatzeko eta hedatzea, eta informazio pertsonala erabili. Honako gure pribatutasun politika laburbiltzen.\nAurretik edo informazio pertsonala biltzeko unean, bertan dagoen informazioa bildu da helburuetarako identifikatzeko aukera izango dugu.\nBiltzeko eta ordena digu zehaztutako helburuetarako horiek betetzeko bakarrik eta beste helburu bateragarriak informazio pertsonala, edota legeak hala eskatzen gizabanakoaren baimena dugu behintzat egingo dugu.\nInformazio pertsonala bakarrik izango dugu atxikitzen betiere, beharrezkoak diren helburu horiek betetzeko.\nInformazio pertsonala bidezkoa eta arrazoizko bitartekoak eta, hala badagokio arabera, gizabanakoaren ezagutza eta baimenez bilduko dugu.\nDatu pertsonalak helburuetarako zein erabiliko dira, eta helburu dutenentzat bezala beharrezkoa koherentea izan behar du, zehatza, osoa eta egungo egon beharko luke.\nInformazio pertsonala galera edo lapurreta baita baimenik gabe ireki, kopiatzea, erabilera edo aldaketa aurkako segurtasun zentzuzko berme moduan babestu egingo dugu.\nBezeroei gure politikak eta informazio pertsonala kudeatzeko lotutako praktikak buruzko informazio erabilgarri egiteko aukera izango dugu.\nHirugarrenen publizitatea erabiltzen ditugu Meteodb.com gure gune laguntzeko. Iragarle horietako batzuk teknologia erabil daiteke, hala nola, cookie-ak eta web-balizak (adibidez, Google Google AdSense erabiliz). Ohi da geo-targeting edo gune zehatzen oinarritutako zenbait iragarkiak bisitatutako erakusteko helburuarekin erabiliko dira.\nDatu pertsonalak isilpean hori babestu eta mantendu bermatzeko gure negozioa ordena printzipio hauen arabera alde egiten dugu.


Günzburg barrutia - Wikipedia, entziklopedia askea.\nGünzburgeko barrutia, Alemaniako Bavaria estatuko barruti bat da. Barruti mugakideak, iparraldetik hasita eta erloju orratzen zentzuan, honako hauek ditu: Dillingeneko barrutia, Augsburgeko barrutia, Unterallgäuko barrutia eta Neu-Ulmeko barrutia Bavariako estatuan eta Baden-Württemberg estatuko Alb-Donauko barrutia eta Heidenheimeko barrutia.\n48° 20′ N, 10° 20′ E / 48.33°N,10.33°E / 48.33; 10.33Koordenatuak: 48° 20′ N, 10° 20′ E / 48.33°N,10.33°E / 48.33; 10.33\n762,4397 km² (2015-01-01)\n121.828 biztanle (2014-12-31)\n3 Herriak eta udalerriak\nGoi Erdi Aroan, Burgauko konderriak gobernatu zuen eskualdea. 1213an, Bergeko jaunek erosi zuten konderria, ordutik, Berg-Burgau bezala ezagutu zena, baina alboko leinu honetako azken gobernaria 1301ean hil zen, eta Burgau (orain margraverri mailara igoa), Austriaren exklabe bihurtu zen. XVII. mendearen hasieran, hiriburua, Burgautik Günzburgera pasa zen, baina margraverriak izena mantendu zuen. Germaniako Erromatar Inperio Santua 1806an desagertu zenean, margraverria desagertu egin zen, eta honek hartzen zuen eskualdea, Bavariak bere lurraldera erantsi zuen.\nBarruti hau, 1972an sortu zen, antzinako Günzburg eta Krumbach barrutiak elkartu ondoren. Günzburgek, bere hiri barruti estatusa galdu zuen eta barruti berriko hiriburua bihurtu zen.\nDanubio ibaiak eta honen ibaiadarrek bereizten dute barruti hau. Danubio, barrutiaren iparraldereneko zatitik igarotzen da, Günzburg eta Leipheim hiriak igaroz. Hegoaldetik datozen zenbait ibaiadar hartzen ditu, horien artean Biber ibaia, Günz ibaia eta Mindel ibaia. Barrutiak hartzen duen eremuaren zati handi bat, basoz josia dago; barrutiaren lurraldearen ekialdeko herena, Augsburgeko Mendebaldeko Basoen Natura Parkearen zati da.\nHerriak eta udalerriakAldatu\nBarruti hau, 6 herriz, 7 azokaz, 21 udalerriz eta 2 alde udalerri gabez osatua dago. Honako hauek:\nMultimedia: Landkreis Günzburg\nAzken aldaketa 7 iraila 2020(e)an, 15:04(e)tan


Asteroko kronikie: Xiberuan ta Lapurdin\negilea: ADES / ordua 20:32:00\nAupa Oier. Zorionak ¡ZELAKO LANA!\n16 de septiembre de 2015, 16:03\nAupa Oier, lan ona be ona. Zoixonak fenomeno! Abentura hutse!\n16 de septiembre de 2015, 22:33\nEskerrikasko! Gaur be Bittorixako batengana juan naiz (Saenz de Ugarte)... eta Lamiñen parian Antuanen furgonetia ikusi dot! ;-)\n18 de septiembre de 2015, 0:50\nUnai Zeberio dijo...\naupa oier! betiko modure flipaute laga nazu abenturiagaz. hau galdu dot baine hurrengo baten zeugaz jungo naz xibero aldera juten bazara. zoixonak fenomeno!!\n3 de octubre de 2015, 19:03\n31 A-089 Abadeatxa abadiano abendua abismo abita abitaga abosolo abosolo II acojornos ADES ADES artxiboa ADES berria afluentea agiña agiri ahuntzak aikitx airo aitzgane aixa ajubita aldekoerrota algorta allende alluz aloza alperdo altxagorta amillaga amoroto anbe andikaldea andramari anklajeak antxugurtu antzoriz apraiz aquarium aragonito aralar aramotz aranbarren aranbarrena aranerreka aranzabal arbaillak arbiatx argatxa argin argitarapenak aritzgane aritzgane II arkeologia Arketa armintxe Armiña armiñeta arnabala arno arrakala arraska arrola arrola. urdaibai ARSIP arteaga artekona artibai astegieta asto zurije astoi astui asubijoko leza ataun atavismos dislocados aterreta athletic athletic txapeldun atxabrin atxamonte atxarre atxarte atxarte II atxarte III atxondo atxondoa atxulo atxurkulu atxurra atxurralde audijo aulesti aulestia autorreskate autosocorro axlaor trokea axpe axpelarre azkonarra bakio baraibar barrankismo barrelson barrizal barro asqueroso basatza basetxeta basobarri basondo bateria batikueba batiz battery bedartzandi bedia beer team belatxikieta belaustegi beresi berriatua bertederoa betrokolo bichos bioespeleologia bizkartegi blokes Boluna Bolunzulo bucebron burgos burnia burrutxugane busterrigane busturia caballos caf calcetín caldero calleja Cantabria Carcabas carranza castro valnera cojones Covalanas cubillo de la anjana cubillo del ojancano cuchillo cueva curso custodia damazulo damocles deba degouve desekipatu desobstrukzioa dimbadambadum dolatazulo dolina dumidero E-020 E-77 E-78 ea edelweis eee EEL egino ehu elantxobe elizburu encartaciones endeiza eperzulo erakusketa erakusketak ereño ereñoko aresti ereñotze Ereñozarre ermintxo erreka Errekatxu eska eskabetxina eskalada eskistoa esmeritua espeleobuceo espeleolaguntza espeleologia espeleologia elkartea espeleosocorro esplorazioa estatutos etnografia etxaburu etxebarria etxetxu euria europa Eurtenerrota euskal_erria_aldizkaria exkurtsiñuak exploracion ez dau ezer gela ezinpasa Ezuneta familien FESTA fingal forua fotografía free trio fuego G-045 g-048 G-052 g-087 g-089 g-090 g-116 G-42 G-43 G-52 gabaro gabonzarra gaes galarregi galdames galdara ganarun gateri gandara ganetxu gantxo garay garbia garbiketa garbitu garraitz garratxa gatera Gaztelu gea gema Gernika gesaltza gev gizaburuaga goiherri goiketxe goikoetxe goikolau goikolea gorbea gorozika guntzarri guy haizea hamabi-iturri hatxondo hayal de ponata hidrogeologia historia hitzaldi hitzaldia hormazabal i-042 I-25 I-26 Ibarrangelu ibarreta ibarrondo ibaseta ibilbide igotzazpi ikastaruak illuntzar illuntzarko lezia ilobi Iluntzar intervinientes iñeritze Iñubija iñubija II iñusija iñuzentada iperratx irimineta irukobal IS-037 IS-053 is-070 IS-085 IS-26 IS-27 IS-28 IS-29 IS-39 IS-47 IS-48 IS-49 IS-50 IS-51 isaba ispaster isuntza iturriko koba iturritze iturrizar iturtxe iturtze itx-14 itx-200 itx-448 itx-80 itxina izarraitz jaia jaialdi jentiletxeta Jon Arana jorneados Jornos jornos II José Gambino josu granja jurasico kabaua kalada kaltzaburu kanala kantabria kantauriko begia kanteraburu kanteramotz kaño kañoi kaos karabixa karaitza karakolen potzua karakosta karamelo karkabeta karlista txiki Karrantza kastillo errekako ubegia Katalogo katazulo katillotxu kattalin klimatika koba kobaburu kobaederra Kobaederra II Kobaederra III kobaederra IV Kobaederra ondoko koba IV kobak kobaua kobeaga komunikabidiak kortagoiti kortezubi kremallera kroll kurtxia kurtxiaga kurtzio kurubijo kutsadura lago de los franceses LALEZE lamiñak lamiñak II Lamiñotei landagoiti Lapatxa lariz larra larrotegi Las grajas lastarrike lauzirika lea lea-artibai leizarpe leizea leizebe lekeitio lekeitioko udal artxiboa lekubaso lemoa leotardo lepineux letraukua leza lezabizkarra lezako sakona lezandipe lezaran lezate leze lezegaldue. atxarre liron lumentza m-16 m-25 maalerreka madarietaetxebarri mairuelegorreta maleerreka malirua malloku Malloku sistema mandarik mandako zillue II mandolarre marijen kobie markina markina-xemein Matienzo mazo mendaro mendexa mendinagusi mendinagusi II menditxiki menhir menhirren gela mentxakabaso mereludi MG-009 MG-022 MG-023 Miera minazulo mineralogia modern talking montemar monty moruzillo muestra mugiko zulu mugirondo munarri mundaka mutriku mutruku nabarniz Natxitua NIF noche Ogoño Oiangitxi oibar oiniz ojebar okamika olabarri olalde olentzero oligoketoak oma omaerreka Ondaro ondarreko zuloa ondarroa ondarzas oñati oñiz ormazarreta orozko orubixe osinaga osiña osiñeta osolo otaegi otelar otoio otoioko_jentilkobia otsabide oxiñeta ozamiz pagasarri pagola pagomari paltzuaran pascual pasillo patrick patronato penuria penurijo peña forua pepetxo petate Peter Smith pf-13 pinturas pitxazo poligonal porron pozalagua Praktikak procelosa prospektatzen putada putzu klasikoa putzua pyrenaica quedada Rabelais ranero Rasines rebollar-II recta del machorro de mortesante regadera rencor rescate rodez salbada Sálvada san basaguren san inazio san martin san pedro sandrine Santa Catalina santa eufemia santa_grazi santimamiñe satorrak sautereau scotland SI-44 si44 sifoi sifon sima simonnot simonot sistema nogales sokak sokorro solarte soldau atxa soplador Sopuerta Sorgin-zulo sumidero surgencia surjentzia sustraiak-natura takomano taladro talaija talking tartaka tellerije tellerixe tienda de campaña Tonio Cayuela topografia topografía toponimia torca del carlista torca la grajera trabesia trakamaile Trakamañe tremoia triano turismoa txabolondo txahala txantxane txarakagane txepetxabixe txingorra txintxillarra txotxinkoba uamh-binn UB-013 ub-10 ub-11 ub-22 UB-32 ub-6 ub-7 uev ugarte abeletxe Ulla une URA urbasa urberuaga urdaibai urepel Urgitxi urratxa urregarai urresola urrikobaso urte amaiera urtezarra urtezarro urtia urtiaga urzuloa valdicio valencianos valle video zamarra zaparrada zapola zatika zazpileiza zazpileizeta zeberio zeleta zestoa zigoitia zizur zubiburua zubieta zubitxuta zuloa zuluka


azaroa, 2021 - CIFP Don Bosco LHII - Webgune ofiziala\nPasa den otegunean, azaroak 25, E-DonBosco proiektuaren aurkezpen ofiziala egin zen Automozioko instalazioetan. Ekitaldian izan ziren, batetik, proiektu horretan parte hartu zutenak, Lortek, Irulezo, Oarsoaldea Eskualde Agentzia eta Don Bosco bera; bestetik,...\nD.enok B.atera Aldizkaria prestatzen hasi gara\nby javier Oskoz | Aza 8, 2021 | 0 comments\nIkasturtea aurrera doa eta, beti bezala, D.enok B.atera aldizkariaren ale berri bat prestatzen ari gara, Don Bosco osatzen dugun guztion aldizkaria da. Horregatik, nahi duen orori edukia bidaltzeko aukera eman nahi diogu, aldizkarian atera ahal izateko. Egiten dugun...\nPalex medical enpresaren hitzaldia Don Boscon\nJoan den astean, “Analisi eta kalitate kontroleko Laborategia” eta “produktu farmazeutikoen fabrikazioko” ikasleek Raul Gomezen hitzaldi batera joateko aukera izan zuten. Palex Medical enpresako ordezkaria da, eta bertatik bertara ikusi ahal...\nIkasleen bisita progamari saria.


Jaiotza: Pescara, 1863ko martxoaren 12a eta 1863\nJaiotza: Mâcon, 1790eko urriaren 21a\nHeriotza: Q2874197 , 1869\nGeorge Herbert • Lucio Dalla • Tristan Corbière • Thomas Campion • Jackie Coogan • Luigi Vanvitelli • Wilhelm von Bode • Jack Welch •\n1903 - Angelita Bilbao Bilbao, bizkaitar ekintzaile politiko abertzalea (h. 1990).\n1913 - Anjel Lekuona Beitia, bizkaitar gudaria, nazien kontzentrazio esparru batean eraila izan zena (h. 1945).\n1456 - Ladislao II.a Bohemiakoa eta Hungariakoa, Bohemia, Hungaria eta Kroaziako erregea (h. 1516).\n1827 - Cayo Vea-Murguía, espainiar politikari progresista, Bizkaiko gobernadore zibila (h. 1883).\n1841 - Luigi Luzzatti, Italiako lehen ministroa (h. 1927).\nArcher Martin, britainiar kimikaria, 1952ko Kimikako Nobel Saria (h. 2002).\nDavid Niven, ingeles aktorea (h. 1983).\n1917 - Robert Lowell, estatubatuar olerkaria (h. 1977).\n1918 - João Goulart, Brasilgo 24. presidentea (h. 1976).\n1945 - Wilfried Van Moer, belgikar futbolaria (h. 2021).\n1946 - Jan Kodeš, txekiar tenislari ohia.\nCarlos Queiroz, portugaldar futbolari ohia eta entrenatzailea.\nM. K. Stalin, indiar politikaria.\nDenis Mukwege, kongotar ginekologoa, 2018ko Bakearen Nobel Saria.\nClara Sánchez, espainiar idazlea, filologoa eta Espainiako zineman espezialista.\nDalia Grybauskaitė, Lituaniako presidentea.\nGeorgina Spelvin, estatubatuar aktore porno ohia.\n1970 - Manuel García, txiletar abeslari eta musikagilea.\n2001 - Jesus Owono, ekuatoreginear futbolaria.\n1983 - Martin Jose Mugiro, nafar atleta eta futbolaria (j. 1906).\n1320 - Ayurbarwada Buyantu Khan, Yuan dinastiako laugarren enperadorea (j. 1285).\n1865 - Ana Paulowna Romanova, Herbehereetako erregina ezkontidea (j. 1795).\n1964 - José Antonio Ubierna, espainiar legelari eta politikaria, Bizkaiko gobernadore zibila (j. 1876).\n1980 - Áurea Lucinda Javierre, espainiar artxibozaina eta historialaria, Artxibo Historikoak antolatzen egindako lanagatik nabarmena (j. 1898).\n1981 - Consuelo Rubio, espainiar soprano eta mezzosopranoa (j. 1927).\n1995 - Georges J. F. Köhler, alemaniar biologoa izan zen. 1984ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1946).\nYasuyuki Kuwahara, japoniar futbolaria (j. 1942).\nAlejandra Soler, valemtziar militante komunista (j. 1913).\nAlevtina Koltxina, sobietar iraupen-eskiatzailea (j. 1930).\nJevhen Malyxev, ukrainar biatleta eta militarra (j. 2002).\nOrriaren azken aldaketa: 4 uztaila 2022, 19:18.


Liburu proposamena: Jakes eta herio – Guraso.eus\n2019-08-04\tguraso\tIruzkinik ez\nHeriotza. Nola landu gaia haurrekin? nola hitz egin naturaltasunez heriotzaren inguruan? nola askatu barruko korapiloak? pertsona moduan, guraso moduan, askatzailea ere izan daiteke. Heriotzari aurrez aurre begiratu, eta haurraren inozentzia baliatuz heriotzaz hitz egin. Guraso.eus egitasmoan albiste eta artikulu ezberdinak argitaratu izan ditugu gai honen inguruan.\nNaroa Martinez: “Gertukoekin heriotzari buruz hitz egin dezaketela baldin badakite samurragoa egingo diegu bidea”\nKoldo Gilsanz: Heriotza ulertzeko prozesua\nGaurko honetan “Jakes eta herio” izeneko albun ilustratua aurkeztu nahi dizuegu, honetarako Imanol Mercerok Berrian argitaratutako kritika erabiliko dugu.\nAhozko tradizioko harribitxi hau iritsi zaigu, album ilustratu formarekin Istorioa sinplea da. Arin doa boz gorako irakurketa, eta amaierak hausnarketa eragiten du, ezinbestean: ama hilzorian duela, badoa Jakes buelta bat ematera, eta Heriorekin topo egiten du. Norengana doan ulerturik, mutiko bizkorrak Herio botila batean harrapatzen du, eta ama salbatzen. Haatik, hurrengo egunak ez dira uste bezalakoak. Heriorik gabe, ez dago zer janik, gosea zabaltzen da, eta egoera jasanezin bihurtzen. Ama bere semeak zer egin duen akordatuko da, eta Herio askatzeko erregutzen dio. Bitartean, ilustrazioak tonua ezartzeko lana hartuko du, irakurlea gaian egokiro jartzeko ahalmena duena, surrealismora hurbilduta, estetika deseroso batekin. Ingalaterrako tradiziotik ekarritako ipuin honen aldaki euskalduna Patxi Errementaria (El-kar, 1998) dugu, nahiz eta hausnarbide desberdinak hartzen dituzten.\nEra berean, Juan Kruz Igerabidek Gauez zoo batean narrazioan (Berrargitalpena. Grigor eta erlea, Alaberdania, 2018) idatzizko bertsio bat eman zuen, Herio otso bat zelarik, eta iskin egiten zebilena Grigor haurra. Atzerriko sortzaileen artean aipamen berezia merezi dute, nire ustez, Jurg Schubigerrek idatzi eta Rotraut Susanne Bernerrek ilustratutako Als der Tod zu unskam albumak (Heriotza gureetxera iritsi zenean), eta Wolf El-bruchek idatzi eta ilustratutako Ente, Tod und Tulpe (Ahatea, he-riotza eta tulipana) liburuxkak. Bi harribitxi hauetan kontua ez da ihes egitea, baizik eta Herio ezagutu eta onartzea, Bowleyk eskainitako bertsioaren antzera. Baina bueltatu gaitezen Jakes eta Herio albumera. Halako lanbatek ez du kasualitaterik onartzen. Atzean bikaintasuna darien sortzaileak egon behar dute. Bibliografia arakatzean, euskaraz lan bana gehiago besterik ez di-tuztela ikusten da: Ameliak txa-kur bat nahi du (Bowley, A. Neves, Pamiela-Kalandraka, 2008) eta Pinto oilarraren ezteiak (J. A.Belmontes, Pudalov, Txalaparta OQO, 2011). Bata zein bestea arrakasta handikoak haurrekin egiten diren kontaketa saioetan. Pudaloven lanak gaztelaniaz aletxo batzuk gehiago dira, ez asko. Denak estetika surrealista abstraktukoak bere horretan. Tim Bowleyri dagokionez, ez da lehen aldia ipuin hau argitara-tzen duena, Semillas alviento /Seeds on the wind (EdRaices, 2001) ipuin bilduma elebidunean jada eskaini baitzuen, bai eta bertsio libreago eta oso interesgarri bat Historias de ninguna parte /Tales from nowhere (Palabras del Candil, 2008) bilduman ere: Encuentro con la muer-te/ Meeting death. Baten bat harrituko da argitalpen elebidunak egiteko Bowleyren joerarekin, baina honek erebadu azalpena. Tim Bowleyk bizitzako azken hiru hamarkadak penintsulan pasatu zituen, urte gehienak ipuin kontaketa elebidunak egiten, Casilda Regueirorekin lehenik; Charo Pitarekin ondoren, kasik hil zen arte, 2017ko ekainean.\nIruzkinik ez "Liburu proposamena: Jakes eta herio"


Kaixo, Xabier Martin naiz, iparra.eus webgunearen egilea, Bizkaitarra naiz eta arbasoak iparraldekoak (Nafarroa Beherea). 2013. urtean, euskal telebistan Estatu Batuetan egon ziren euskaldunei buruzko dokumental bat ikusita Euskal Herria utzi zuten hainbat euskaldunen egindako gauzak burura etorri zitzaizkidan, ez bakarrik Amerikara joan zirenak, baizik eta mundu osoan zehar ibili direnei, gure historian zehar: Estatu Batuetara, ego Amerikara, Kanadara,… gure kultura zabaldu dute, haiei eta gaur egongo euskaldunei esker, egun, gero eta ezagunago gara mundu honetan.\nEuskal Herria mundu handi honetan txikia da, baina edonora heldu gara, normalean heldu garen lekuetaraino arrastoren bat utzi dugu, ideia hau buruan sartu zitzaidan eta horrexegatik iparra webgunea sortu nuen, gure hizkuntza, kultura,… zabaltzeko, munduari esateko herri txiki bat bizirik dagoela. Baita hemen bizi garenoi gogoratzeko, mendez mende egindako esfortzu handi hau bizirik mantentzeko, gure hizkuntza batez ere, erabili behar dugula.\nIparra izena Euskal Herriko iparraldetik dator, nire arbasoak bertakoak direlako, haien omenez izen hau jarri dut.


Home / Albisteak / Azaroaren 9tik 11ra bitartean NAGUSIren 22. edizioa egingo da Bilbao Exhibition Centren, Adinduentzako Aisialdi, Zerbitzu eta Jardueren Azoka\nBizimodu osasungarria, parte-hartzailea, aktiboa eta segurua ekarriko duen zahartze aktiboa eta belaunaldiartekotasuna sustatzeko asmoz, NAGUSIren 22. edizioa egingo da Bilbao Exhibition Centren, Adinduentzako Aisialdi, Zerbitzu eta Jardueren Azoka. Jardueren egitarau zabala izango da, eta, bertan, adin guztietako pertsonek beren ezagutzak eta gaitasunak garatu ahal izango dituzte.\nPremisa horietan oinarrituta, Nagusi aisia eta dibertsiorako topaketa da. Hortaz, azokara joaten direnek jarduera ugari aurkituko dituzte, baita enpresa eta erakunde asko ere, sektore publikokoak nahiz pribatukoak; guztiek ere adinekoen bizi-kalitatea optimizatzera zuzendutako produktu, zerbitzu, teknologia eta ekipamendu ugari eskaintzen dituztenak.\nBeraz, Nagusiren 2018ko edizio honetan, aisia edota kirolarekin lotutako aukerak proposatuko dira, eta adinekoen egungo egoera pertsonalarekin erlazionatuta dauden elkarteak ezagutu eta haietan parte hartu ahal izango da, baita boluntario gisa aritzeko eta besteei laguntzeko ereduen berri izan ere. Osasuna, aisia eta zerbitzuak dira Nagusiren 2018ko erakusketariek bisitarien eskura jartzen duten kalitate handiko eskaintzaren oinarrizko ardatzak. Era berean, Nagusiren 2018ko edizioan, konponbide ugari eskainiko zaizkie adinekoak zaintzen diharduten pertsonei eta profesionalei; bi talde horiek garrantzi berezia dute azokan.\nErakusketa honek Eusko Jaurlaritzaren eta Bilboko eta Barakaldoko udalen laguntza du, baita Bizkaiko Optiko Optometristen Elkargo Profesionalarena eta BBKrena ere.\nAzaroaren 9an, ostirala, izango da inaugurazio ofiziala, 12:00etan, Barakaldoko alkate Amaia del Camporen eskutik.\nJARDUERA LUDIKOEN ETA PARTE HARTZEKO JARDUEREN ESKAINTZA ZABALA\nParte hartuko duten hogeita hamar erakusketariak nagusiki Bizkaikoak, Gipuzkoakoak, Arabakoak, Kataluniakoak, Valentziakoak eta Galiziakoak dira, eta hainbat sektore ordezkatuko dituzte; besteak beste, profesionalen elkargoak, elkarteak, optikak, entzumen-zentroak, gizarte-boluntarioak, laguntza teknikoak, elikadura-enpresak, administrazioa eta erakundeak, eta hedabideak.\nErakusketariek jarduera ugari gauzatuko dituzte etenik gabe beren standetan. Besteak beste, hauek: hitzaldiak (informaziokoak, aholkularitzakoak, eta parkinsona duten pertsonentzako gizarte-arretakoak), joko didaktikoak, puzzleak, dibulgaziozko materialaren banaketa, eskulanen erakusketa, ikusmen-zolitasunaren kontrolak, dastatzeak, mahai-teniseko erakustaldiak eta partidak, tailer teoriko eta praktikoak, joko eta ariketa didaktikoak, eta psikologia positiboan oinarritutako oroitzapen kolektiboko tailer iraunkor bat.\nHorretaz gain, jardueren programa bat diseinatu da, eta azaroaren 9an, ostirala, jarriko da martxan. Jarduera hauek izango ditu, besteak beste: lehen sorospenak emateko eta autozainketak sustatzeko tailerrak, poesia-errezitaldiak, erlaxatzeko eta ohitura osasungarriak sustatzeko ikastaroak, gimnasiako teknikak, psikomotrizitatea, arnasketa eta luzapenak konbinatzen dituzten jarduerak, «show cooking»-ak osasuntsu jateko erakustaldiekin eta dieta osasungarriari buruzko gomendioekin, «botikak behar bezala erabiltzeari» buruzko hitzaldiak, ipuin-kontalariak, dardo-txapelketa, Barakaldoko Musika Bandaren emanaldia, El Regatoko ikastetxearen belaunaldiarteko proiektua «Guztiok irakasten dugu, guztiok ikasten dugu», eta Barakaldoko «Gure-Toki» adinekoen elkarteak agertoki zentralean eskainiko duen koru-emanaldia.\nLarunbatean, «BEC-Errekatxo-BEC Belaunaldiarteko ibilaldia»-rekin hasiko da Nagusi, dagoeneko gure azokan klasiko bihurtzen ari dena. Bigarren egunean, beste jarduera batzuk egingo dira; esaterako, gimnasia-ikastaroak agertoki zentralean, puxika-txapelketa, bingoa, moda-desfilea, ehoziri-erakusketa, eta tailer eta ikastaro txiki ugari (adibidez, barreterapiakoak, lehen sorospenetakoak, autozainketak sustatzekoak eta erorikoak saihestekoak). Horretaz gain, dagoeneko tradizionala den eta oso espero den putxeren dastaketa herrikoia ere izango da larunbatean. Han bildutako diru guztia Nagusilanentzat izango da.\nIgandeari hasiera emateko, «Nagusi 2018 ibilaldi nordikoa» izango da BECen eraikinaren inguruan. Bitartean, barruan, dagoeneko tradizionala den Meza Rociera izango da, baita beste jarduera batzuk ere; esaterako, askotariko tailerrak, igel-tokako eta txapel-jaurtiketako txapelketak, abesbatzen emanaldiak, mahai-inguruak eta magia-ikuskizunak. Gainera, azken edizioetan gertatu den bezala, «Vermú dantzaldi» klasikoa egingo da, baita paellen dastaketa herrikoia ere. Bildutako diru guztia Parkinson Nervión Ibaizabal elkarteari emango zaio.\nNagusiren 2018ko edizioa doakoa da. 11:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 20:00etara egongo da zabalik.


Aktuelle Zeit: 15. Mai. 2021, 01:02


Ozar-izar - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Meteoro euria» orritik birbideratua)\nOzar-izarra, izar-euria edo meteoro-zaparrada kometen isatsek utzitako partikulak Lurraren atmosferarekin ukitzean sortzen den fenomenoa da.\n2 Jatorria eta sorrera\n3 IMOren Ozar-izarren zerrenda\n3.1 Egun-argitan gertatzen diren ozar-izarren zerrenda\nAro Garaikideko lehen ozar-izar esanguratsuak 1833ko azaroko Leonidak izan ziren. Hurbilketen arabera, ozar-izar honek ehun mila izar iheskor inguru agerrarazi zituen orduro, baina ozar-izarra gutxitzen zihoala egin zen beste hurbilketa baten arabera, berrehun mila izar iheskorretik gora ekoitzi zituen gertaerak guztira, iraun zituen bederatzi ordutan. Izar iheskorrak gehienbat Mendi Harritsuetatik ekialdera dagoen Ipar Ameriketako eskualdean ikusi ahal izan ziren. Denison Olmsted (1791-1859) amerikar zientzialariak hobeki azaldu zuen gertaera. 1833ko azken bi hilabeteak eman zituen gertaerari buruzko datuak biltzen, azkenik 1834ko urtarrilean American Journal of Science and Arts aldizkarian ondorioak argitaratu zituen arte. Ozar-izarrak iraupen laburra izan zuela ebatzi zuen, Europan ez zelako ikusgai izan; izar iheskorrak Leo konstelaziotik zetozela baieztatu zuen eta horiek jatorria espazioko hauts-hodei batean zutela iritzi zuen. Lehen gertakizun ikusgarri honek zientzialariak harrituta mantendu zituen hurrengo urteetan eta hainbat lan egin ziren ozar-izarrei buruzko informazio gehiago lortu nahian.\nIzar iheskor edo meteoroen izaera eztabaidagai zen oraindik XIX. mendean. Zenbait zientzialarik meteoroak fenomeno atmosferiko jakin batzuen ondorio zirela uste zuten (Alexander von Humboldt, Adolphe Qoetelet, Julius Schmidt), baina Giovanni Schiaparelli astronomo italiarrak meteoro eta kometen arteko erlazioa zehaztu zuenean uste horiek indarra galdu zuten. Erlazio horren frogak 1867an eman zituen aditzera, Notes upon the astronomical theory of the falling stars lanean. 1890eko hamarkadan, George Johnstone Stoney (1826–1911) astronomo irlandarra eta Arthur Matthew Weld Downing (1850–1917) astronomo britainiarra espazioko hautsak Lurraren orbitaren zein gunetan pilatzen ziren kalkulatzen saiatu ziren lehenak izan ziren. Hartarako 55P/Tempel-Tuttle kometak 1866ko iragatean utzitako hautsak aztertu zituzten, 1898 eta 1899ko Leonida ozar-izarrak jazo aurretik. Mende hartako azken urteetako ozar-izarrak jazo ondoren, azken kalkuluek adierazi zuten hauts gehiena Lurraren orbitatik barnealdera zegoela. Berlingo Konputazio Astronomikoko Errege Institutuko Adolf Berberich zientzialariak baietsi egin zituen aurreko bi zientzialariek ateratako ondorioak. Hurrengo urteetan ozar-izar aipagarririk ez egoteak ziurtatu egin zuen arestian aipatutako tesia, baina garaiko zientzialariek bazekiten ozar-izarrak behar bezala aurresateko konputazio-sistema askoz garatuagoak behar zirela.\n1981ean Jet Propulsion Laboratoryko Donald K. Yeomans zientzialariak ozar-izarren historia berrikusi zuen eta arreta handia jarri zuen Leonidetan eta Tempel-Tuttle kometaren orbita dinamikoaren historian. Berrikuspen horretatik grafiko bat atera zuen, zeinak Lurra eta Tempel-Tuttle kometaren posizio erlatiboak eta Lurra hauts dentsodun guneetatik igaro zen posizioak erakusten zituen. Grafiko horretatik ondorioztatu zen meteoroideak normalean kometaren bidetik kanpo eta harengandik atzerago egon ohi direla.\nJatorria eta sorreraAldatu\nEncke Kometa erdian dago eta haren izarloken aztarna lerro gorri diagonala da.\nOzar-izarrak Lurra bezalako planeta baten eta kometan baten hondakinen arteko elkarrekintzaren ondorioz sortzen dira. Kometen hondakinak bi modu nagusitan sor daitezke: haien isatsak askatzen duen ur-lurrunezko arrastoen metaketaren bidez edo apurtzearen ondorioz. 1951an Fred Whipple hondakin horiek aztertzen ibili eta kometak Eguzkia orbitatzen duten "elur-bola zikinak" direla esan zuen, barnealdean arrokazko nukleoa dutenak eta gainazalean hautsez zikindutako izotza. Kometaren izotza urezkoa edo metano, amoniako edo halako substantzia lurrunkorrezkoa izan daiteke. Arrokazko nukleoaren tamaina hauts-partikula batena edo harkaitz txiki batena izan daiteke. Nukleorik ohikoenak hauts-ale bat bezain txikiak dira; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta ezohikoagoa izango da. Kometaren izotza berotu eta sublimatzean, askatuko den ur-lurrunak hauts- eta hondar-aleak edo harkaitz handiagoak eraman eta garraia ditzake, ozar-izarrak sortuz.\nHala, esan bezala, kometa bat Eguzkitik hurbil igarotzen den bakoitzean bere gainazaleko izotzaren zati bat lurrundu egiten da eta hortik meteoroide kopuru jakin bat ateratzen da. Meteoroideak kometaren orbita osoan zehar sortu eta hedatuko dira, era horretan, ozar-izarrak sortuz, zeinek sarritan "hauts-aztarna" izena ere jasotzen duten. Kometek aldiz, "gas-aztarna" izena jaso ohi dute, haietatik partikula oso txikiak hegan irteten direlako eguzki-erradiazioaren presioagatik.\nOrain dela gutxi, Peter Jenniskens zientzialariak aditzera eman eta babestu zuen tesiak aldaketa ekarri zuen ozar-izarren jatorria ulertzeko modura. Haren tesiaren arabera, periodo motzeko ozar-izar ezagunenak ez dira kometa aktiboetan gertatzen den ur-lurrunaren herrestatzearen ondorio, kometa ia inaktibo baten ezohiko apurtzearen ondorio dira. Ezohiko apurtze hori kometa batek antzeko tamainako gorputz baten aurka talka egiten duenean jazotzen da. Mota honetako ozar-izarrak ezagunak dira, adibidez, Kuadrantidak eta Geminidak, zeinak hurrenez hurren 2003 EH1 eta 3200 Phaethon asteroideen antza zuten gorputzen hausturatik sortu ziren duela bostehun eta mila urte. Talka horiek sortzen dituzten hondakinak, hauts- eta hondar-ale edo harrixken tamainakoak, oso azkar hedatzen dira kometa zenaren edo kaltetutako kometaren orbitan zehar, hala, ozar-izar trinkoak sortuz, zeinak Lurra bezalako gorputz batera eror daitezkeen ingurune horretatik igarotzen bada.\nIMOren Ozar-izarren zerrendaAldatu\nIMO edo International Meteor Organizationek sortutako zerrenda.\nCuadrantidak (QUA) Urt 01-Urt 05 Urt 03 283°16 230° +49° 41 2.1 120\nDelta Cancridak (DCA) Urt 01-Urt 24 Urt 17 297° 130° +20° 28 3.0 4\nAlfa Centauridak (ACE) Urt 28-Ots 21 Ots 07 319°2 210° -59° 56 2.0 6\nDelta Leonidak (DLE) Ots 15-Mar 10 Ots 24 336° 168° +16° 23 3.0 2\nGamma Normidak (GNO) Ots 25-Mar 22 Mar 13 353° 249° -51° 56 2.4 8\nVirginidak(VIR) Urt 25-Api 15 (Mar 24) (4°) 195° -04° 30 3.0 5\nLiridak (LYR) Api 16-Api 25 Api 22 032°32 271° +34° 49 2.1 18\nPi Puppidak (PPU) Api 15-Api 28 Api 24 033°5 110° -45° 18 2.0 Aldakor\nEta Acuaridak (ETA) Api 19-Mai 28 Mai 05 045°5 338° -01° 66 2.4 60\nSagitaridak (SAG) Api 15-Uzt 15 (Mai 19) (59°) 247° -22° 30 2.5 5\nEkain Bootidak (JBO) Eka 26-Uzt 02 Eka 27 095°7 224° +48° 18 2.2 Aldakor\nPegasidak (JPE) Uzt 07-Uzt 13 Uzt 09 107°5 340° +15° 70 3.0 3\nUztail Phoenicidak (PHE) Uzt 10-Uzt 16 Uzt 13 111° 32° -48° 47 3.0 Aldakor\nPiscis Austrinidak (PAU) Uzt 15-Abu 10 Uzt 28 125° 341° -30° 35 3.2 5\nDelta Hego Acuaridak (SDA) Uzt 12-Abu 19 Uzt 28 125° 339° -16° 41 3.2 20\nAlfa Capricornidak (CAP) Uzt 03-Abu 15 Uzt 30 127° 307° -10° 23 2.5 4\nIota Hego Acuaridak (SIA) Uzt 25-Abu 15 Abu 04 132° 334° -15° 34 2.9 2\nDelta Ipar Acuaridak (NDA) Uzt 15-Abu 25 Abu 08 136° 335° -05° 42 3.4 4\nPerseidak (PER) Uzt 17-Abu 24 Abu 12 140° 46° +58° 59 2.6 100\nKappa Cignidak (KCG) Abu 03-Abu 25 Abu 17 145° 286° +59° 25 3.0 3\nIota Ipar Acuaridak (NIA) Abu 11-Abu 31 Abu 19 147° 327° -06° 31 3.2 3\nAlfa Aurigidak (AUR) Abu 25-Ira 08 Ira 01 158°6 84° +42° 66 2.6 10\nDelta Aurigidak (DAU) Ira 05-Urr 10 Ira 09 166°7 60° +47° 64 2.9 5\nPiscidak (SPI) Ira 01-Ira 30 Ira 19 177° 5° -01° 26 3.0 3\nDrakonidak (GIA) Urr 06-Urr 10 Urr 08 195°4 262° +54° 20 2.6 Aldakor\nEpsilon Geminidak (EGE) Urr 14-Urr 27 Urr 18 205° 102° +27° 70 3.0 2\nOrionidak (ORI) Urr 02-Aza 07 Urr 21 208° 95° +16° 66 2.5 23\nHego Tauridak (STA) Urr 01-Aza 25 Aza 05 223° 52° +13° 27 2.3 5\nIpar Tauridak (NTA) Urr 01-Aza 25 Aza 12 230° 58° +22° 29 2.3 5\nLeonidak (LEO) Aza 14-Aza 21 Aza 17 235°27 153° +22° 71 2.5 20+\nAlfa Monocerotidak (AMO) Aza 15-Aza 25 Aza 21 239°32 117° +01° 65 2.4 Aldakor\nKhi Orionidak (XOR) Aza 26-Abe 15 Abe 02 250° 82° +23° 28 3.0 3\nAbenduko Phoenicidak (PHO) Aza 28-Abe 09 Abe 06 254°25 18° -53° 18 2.8 Aldakor\nPuppidak / Velidak (PUP) Abe 01-Abe 15 (Abe 07) (255°) 123° -45° 40 2.9 10\nMonoceroatidak (MON) Aza 27-Abe 17 Abe 09 257° 100° +08° 42 3.0 3\nSigma Hidridak (HYD) Abe 03-Abe 15 Abe 12 260° 127° +02° 58 3.0 2\nGeminidak (GEM) Abe 07-Abe 17 Abe 14 262°2 112° +33° 35 2.6 120\nComa Berenicidak (COM) Abe 12-Urt 23 Abe 19 268° 175° +25° 65 3.0 5\nUrsidak (URS) Abe 17-Abe 26 Abe 22 270°7 217° +76° 33 3.0 10\nEgun-argitan gertatzen diren ozar-izarren zerrendaAldatu\nIrrati uhinen bidez behatutako ozar-izarren zerrenda. Batzuetan, egunsentian, ozar-izar hauetako meteoro batzuk ikusi daitezke.\nCap/Sagitaridak Abe 13-Ots 04 Ots 01 312.312° 299° -15° 11h-14h 09h-14h Ertaina\nKhi Capricornidak Abe 29-Ots 28 Ots 13 324.324° 315° -24° 10h-13h 08h-15h Txikia\nApirileko Piscidak Api 08-Api 29 Api 20 30.030° 7° +07° 07h-14h 08h-13h Txikia\nDelta Piscidak Api 24-Api 24 Api 24 34.034° 11° +12° 07h-14h 08h-13h Txikia\nEpsilon Arietidak Api 24-Mai 27 Mai 09 48.048° 44° +21° 08h-15h 10h-14h Txikia\nMaiatzeko Arietidak Mai 04-Eka 06 Mai 16 55.055° 37° +18° 08h-15h 09h-13h Txikia\nOmicron Cetidak Mai 05-Eka 02 Mai 20 59.059° 28° -04° 07h-13h 07h-13h Ertaina\nArietidak Mai 22-Uzt 02 Eka 07 76.076° 44° +24° 06h-14h 08h-12h Handia\nZeta Perseidak Mai 20-Uzt 05 Eka 09 78.078° 62° +23° 07h-15h 09h-13h Handia\nBeta Tauridak Eka 05-Uzt 17 Eka 28 96.096° 86° +19° 08h-15h 09h-13h Ertaina\nGamma Leonidak Abu 14-Ira 12 Abu 25 152.152° 155° +20° 08h-16h 10h-14h Txikia\nSextantidak Ira 09-Urr 09 Ira 27 184.184° 152° 00° 06h-12h 06h-13h Ertaina\nα, δ: Erradiantearen kokapenaren koordenatuak. α igoera zuzena da, δ, berriz, deklinazioa. Kontutan hartu behar da, egunero erradiantea mugitzen da, Lurrak Eguzkiarekiko orbitatzen duelako.\nr: Populazio indizea.\nEguzki: Eguzki-longitudea, Lurra bere orbitarekiko duen posizioaren neurketa zehatza, egutegien zehaztasun ezak saihestuz. Eguzki guztiak, J2000.0 ekinoziorako emanda daude.\nAbiadura: Meteoroek, atmosferan sartzen direnean daukaten abiadura (km/s)tan adierazita. Abiadura hauek 11 km/s (oso motelak) eta 72 km/s (arinak) artean egon ohi dira. Gutxi gorabehera, 40 km/s, batezbesteko abiadura da.\nOMK: Orduko Meteoro Kopurua, irudizko behatzaile batek, ordu batean ikus lezakeen meteoro kopurua zeruaren baldintzarik egokienetan eta erradiantea zuzenean bere buruaren gainean izanik. Ozar-izarren aktibitatea ordu bat baino gutxiago irauten badu, OMK baliokidea (OMKB) erabili beharko da.\n↑ (Ingelesez) November 2010, Joe Rao 12. «The Leonid Meteor Shower Revealed: Shooting Star Show's Brilliant History» Space.com (Noiz kontsultatua: 2020-04-06).\n↑ «Leonid MAC - History of the Leonid shower» leonid.arc.nasa.gov (Noiz kontsultatua: 2020-04-06).\n↑ Silliman, Benjamin. (1833). The American journal of science and arts.. S. Converse, (Noiz kontsultatua: 2020-04-06).\n↑ «WebCite query result» www.webcitation.org (Noiz kontsultatua: 2020-04-06).\n↑ Taibi, Richard. (2013-05-19). «Skywatchers: F.W. Russell, Meteor Watch Organizer» Skywatchers (Noiz kontsultatua: 2020-04-06).\n↑ (Ingelesez) Yeomans, D.K.. (1981-09). «Comet Tempel-Tuttle and the Leonid meteors» Icarus 47 (3): 492–499. doi:10.1016/0019-1035(81)90198-6. (Noiz kontsultatua: 2020-04-06).\n↑ «Wayback Machine» web.archive.org 2006-11-23 (Noiz kontsultatua: 2020-04-06).\n↑ «Wayback Machine» web.archive.org 2007-06-30 (Noiz kontsultatua: 2020-04-06).\n↑ (Ingelesez) Whipple, Fred L.. (1951-05). «A Comet Model. II. Physical Relations for Comets and Meteors.» The Astrophysical Journal 113: 464. doi:10.1086/145416. ISSN 0004-637X. (Noiz kontsultatua: 2020-04-06).\nMultimedia: Meteor showers\nAzken aldaketa 1 urtarrila 2021(e)an, 20:50(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 1 urtarrila 2021, 20:50.


Familia inguruko zaintzaile ez profesionalak mendeko pertsonari emandako arretaren gastuak estaltzeko laguntza.\nMendekotasun egoeran dauden pertsonek, edo legezko ordezkariek.\nEstatuko lurraldean legalki bizi izatea gutxienez 5 urtez, horietatik 2 behintzat eskaera aurkeztu aurreko biak izanda. 5 urtetik beherako umeen kasuan, umea zaintzeko ardura dutenek bete beharko dute eskakizun hori.\nPrestazio hori egokia dela baieztatuta egotea, mendekotasuna daukan pertsona bizi den udalerriko Gizarte Zerbitzuek egindako txostenaren bitartez.\nMendekotasun egoerarako beharrezkoak diren arreta eta zaintza etxean ematea, eta zaintza horiek egokiak izatea mendekotasun gradu eta mailaren beharretarako.\nEtxeko elkarbizitza eta bizigarritasun baldintzak egokiak izatea, zaintza ondo emateko.\nZaintzaileak honakoak bete beharko ditu:\nMendekotasuna daukan pertsonaren ezkontidea edo izatezko bikotekidea, edo odol, ezkontza edo adopzio bidez senidea izatea hirugarren ahaidetasun graduraino, eta mendeko pertsonarekin bizitzea eta etxe berean erroldatuta egotea. Familia-lotura hori ez da eskatuko erlijiosoek euren komunitateko beste kideei zaintzak eskaintzen dizkietenean.\nZaintzaileak prestazioa onartu eta ondorengo 6 hilabetetan, zainketei buruz Gipuzkoako Foru Aldundiak emandako oinarrizko prestakuntza egin beharko du. Salbuetsita daude 75 urtetik gorako zaintzaileak.\nZaintzaileak ezingo dizkio bere zerbitzuak eskaini, etxe berean edo beste batean, laguntzaile pertsonal bezala, mendekotasun egoeran bizi diren bi pertsona baino gehiagori.\nFamilia inguruneko zaintzetarako prestazio ekonomikoaren eskaera\nFamilia inguruneko zaintzailearen konpromezua\nGehienez ere 30 eguneko epean jakinarazi behar da prestazioaren eskubideari edo zenbatekoari eragiten dion edozein aldaketa, eta bereziki onuradunaren edo zaintzailearen edozein helbide edo errolda aldaketa.


5.- Ekonomia, aurrekontu eta finantza-informazioa – Atetzeko Bailarako Udala\n5.- Ekonomia, aurrekontu eta finantza-informazioa\n[acordeon id=”ekonomia-aurrekontu-etafinantza-informazioa” title=”Ekonomia-, aurrekontu- eta finantza-informazioa”]\nUdalaren kontu orokorra (Balantzea, emaitzen kontua, memoria eta aurrekontu-likidazioa).\nAurrekontu-egonkortasunari buruzko txostenak.\nAurrekontu-auditoretzari buruzko txostenak.\nFinantzazio-gaitasuna edo -beharra, aurrekontu-egonkortasunari dagokionez.\nUrteko jarduketa-programak, inbertsioak eta finantzazioa.\n[acordeon id=”Diru-sarrerei-gastuei-eta-ordainketei-buruzko-informazioa” title=”Diru-sarrerei, gastuei eta ordainketei buruzko informazioa”]\nGastuen eta diru-sarreren aurrekontuaren betetze-egoera.\nDiru-sarrera fiskalak biztanleko.\nOrdaintzeko/Kobratzeko batez besteko aldia.\n[acordeon id=”zorpetzeari-buruzko-informazioa” title=”Zorpetzeari buruzko informazioa”]\nHornitzaileei ordaintzeko merkataritza-eragiketetan berankortasunaren aurka borrokatzeko neurriei buruzko hiruhileko txostenak.\nUdalaren urteko zor kontsolidatuaren zenbatekoa. Alderaketa aurreko ekitaldiekin.\n[acordeon id=”kontu-irekiak” title=”Kontu irekiak”]\nKontu irekiei buruzko azaroaren 11ko 16/2016 Foru Legeak irekitzat eta irisgarritzat jotzen ditu Nafarroako Foru Komunitatearen Administrazioaren finantza-entitateetan, hari lotutako edo haren mendeko erakunde publikoetan, sozietate publikoetan, fundazio publikoetan eta Gardentasunari eta Gobernu Irekiari eta Nafarroako Unibertsitate Publikoari buruzko ekainaren 21eko 11/2012 Foru Legeko 2. artikuluaren esparru subjektiboaren barruan jasotako zuzenbide publikoko entitateetan irekitako bankuko kontu guztiak.\nUdal, kontzeju, mankomunitate eta udalerri-taldeen kontu irekiak.


8industriaetaigb by Euskal Herria Bildu - issuu\nAMA LURRAREKIN BAT\nEGINGO DUEN JENDARTEA\nINDUSTRIA ETA I+G+b\nDefinizioa Kontzeptu orokorra Industriaren definizio klasikoa: “Industria lehengaiak produktu manufakturatu bihurtzeko behar diren jarduera multzoa da” Bigarren sektorearen definizio klasikoak zera dio: “Bigarren sektorea edo sektore industriala onura manufakturatuak fabrikatzeko jarduerak barneratzen dituena da” Hortaz industria prozesuak, bigarren sektorekoak alegia, zuzenean naturatik hartutako lehengaiekin hasten dira, eta produktu bukatuak dituzte emaitza, erabiliak edo kontsumituak izateko prest. Batzuetan eraldatze katea ez da toki bakarrean modu jarraian izaten, eta honela produktu erdifakturatuak edo erdilanduak ditu emaitza, aldi berean zenbait industria prozesuren jatorri edo amaiera izan daitezkeenak. Birziklapena, gero eta zabalduagoa, eta produktu amaituak erabili ondoren sortzen diren hondakinak industrian berriz ere sartzen dituena berreraldatuak izan daitezen, eragina izaten ari da, sektorearen definizio tradizionaletan barneratua izateraino. Birziklapena lehengai askoren agorpenaren aurrean sortu behar diren eredu ekonomiko berrien oinarrian dago. Prozesu industrialetan lehengai gisa erabiltzen diren baliagai naturalen izaera mugatua, gaur egungo industriaren erronka handienetakoa da. Denboraren poderioz baliagai naturalen pisua lehengai bezala gutxitu egin da, lehengaiak dagoeneko arbuiatuak izan diren produktuetatik ateratzea gero eta beharrezkoagoa den bitartean. Alabaina, industriak gure gizartean lekua izaten jarraituko du, izan ere sektorea definitzen duen hitz klabea materialen eraldaketa da. Funtzio jakin bat izango duen produktu bat lortzeko zerbait eraldatzea beharrezkoa den bitartean, industria egongo da.\nGaur egungo errealitatea Ikusi dugun bezala, gaur egun industriak errealitate berrietara egokitzea bilatzen du, birziklapena esaterako, definizio klasikoan ere eragin dutena. Industria XVIII. mendearen erdialdean sortu zen, aitzinako artisau-jardueren eboluzioaren ondorioz. Eboluzio teknikoak gizonari produkzio modu merkeagoak eta eraginkorragoak eskuratu zizkion, eta horri esker produktu elaboratuak kalitatea eta sofistikazioa irabazten joan dira.\nIndustriaren jaiotzak prozesu bat eragin zuen, industrializazioa deitua, bere bertute eta akatsak direla ere prozesua bizi izan duten herrialdeetako biztanleen bizitza kondizioak hobetu dituena. Ez da, baina, modu bidezkoan kudeatu. Gutxiengo batzuen kosta ala kostako aberaste grinek eta horrek sortu zuen nagusitasun militarrak, XV. mendetik eratzen ari zen sistema politiko inperialista finkatu zuten, eta baita errekurtso naturalen harrapakerietan oinarritutako sistema ekonomikoa ere. Grina horrek oraindik ere alderdi eskuindar gehienen estrategia gidatzen du, eta ekonomia pertsonen zerbitzuan jarri beharrean, pertsonak ekonomiaren zerbitzuan jartzen dituzten planteamenduen bidez adierazten da, hau da, gutxiengo horren aberasketan alegia. Gaur egun industrializazio prozesua kontinente guztietara zabaldu da, Afrika izan ezik, bigarren sektorean lan egiten duen 15 urtetik gorako biztanleria islatzen duen hurrengo mapan ikus daitekeen bezala.\n58 Kolore kodigoa: â‰Ľ%22,5 industrian enplegaturik dagoen 15 urtetik gorako populazioa. %20tik %22,5ra industrian enplegaturik dagoen 15 urtetik gorako populazioa. 17,5tik %20ra industrian enplegaturik dagoen 15 urtetik gorako populazioa. 15etik %17,5ra industrian enplegaturik dagoen 15 urtetik gorako populazioa. 12,5etik %15era industrian enplegaturik dagoen 15 urtetik gorako populazioa. 10tik %12,5era industrian enplegaturik dagoen 15 urtetik gorako populazioa. <%10 industrian enplegaturik dagoen 15 urtetik gorako populazioa. daturik gabe.\nMapa hau World Bankean argitaratutako datuen arabera eta berezko estimazio baten laguntzaz izan da egina, INEn eta INSEEn lortutako datuetan oinarrituta, zeinak gure herrialdea %12,5 eta %15 bitartean ezartzen du, Nafarroak %15 gailentzen duen bitartean. Beraz, oraindik ere Europako industria inguru sendoenetako batean gaude. Gure lurraldean, industriak gizartean duen pisua Europar Batasunekoa baino sendoagoa da, eta nabariagoa oraindik Mendebaldeko Europan dauden gertueneko ingurunearekin alderatuta, bigarren sektoreak biztanleria gutxien enplegatzen duen kontinenteko ingurune bihurtu baita. Mapan bigarren sektoreak hartu duen garrantzia ikus dezakegu, dagoeneko munduan zehar 15 urtetik gorako %13,42 biztanleria enplegatzen duena. Dudarik gabe, bigarren sektoreak, industriak alegia, garrantzi handia du mundu mailan ikuspegi sozialari dagokionean. Ez da ahaztu behar garrantzi horrek sustrai ekonomikoa duela. Industriak ekonomikoki milioika pertsona sostengatzen ditu. Aldi berean mapak argi eta garbi erakusten du nola bigarren sektorearen hedapena ez den inondik inora orekatua. Ongi ikus daitezke deslokalizazio prozesu berriaren seinale argiak Mendebaldeko Europatik eta EEBBetatik Europako Ekialdera eta batez ere Txinara. Edozein kasutan ere, inguru haietara lekualdatuko\njarduera industrialaren jabetza duen kapitalak jatorrizko tokietan jarraitzen du: Mendebaldeko Europan eta EEBBetan. Erabaki inguruneak ez dira produkzio inguruneekin batera lekualdatu. Gainera, deslokalizazio prozesua desberdintasun sozialak handitzen ari da. Enpresen kupulek irabaziak handitu dituzten bitartean, produkzio jarduerak langileak lan baldintza okerragoak dituzten tokietara mugituaz, enpresa horien herrialdetako biztanleriaren zati handi batek industria sektorean zuen enplegua galdu du, eta hortaz, baita sostengu ekonomikoa ere. Gainera, deslokalizazioak herrialdez mugitu ez diren enpresa lehiakorrei eragiten die baita ere, lehiakortasuna eta langileen lan baldintzak minduaz. Orokorrean, industria jarduerek eraldatutako produktuei balioa eransten diete. Amaitutako produktuek erabilitako lehengaien gehiketek baino moneta balio handiagoa dute. Hortik sortu da sektore honen indar ekonomiko tradizionala. Industriak aberastasuna sortzen duela esaten da. Industria ekonomiaren motorra dela esaten da, egiten duen berezko ekarpenagatik eta beste jarduera osagarri askoren sorpena suspertzen duelako. Industriak duen ongizate ekonomikoa sortzeko gaitasunaren adierazgarri sinpleenetako bat Balio Erantsi Brutoa (BEB) da, PIBarekin harreman estua duena. World Bankek datu asko eskaintzen dizkie herrialdeei bigarren sektoreak sortutako BEBak suposatzen duen PIB frakzioari buruz, sektore horrek sortzen duen guztizko enpleguari buruz eta manufaktura industriak sortutako PIB frakzioari buruz. Analisia eginez, esan daiteke bigarren sektoreak ekarpen garrantzitsua egiten diola herrialde baten ekonomiari, baita herrialde txiroenetan ere, enplegatutako pertsonen portzentajea baino PIB frakzio handiagoa sortuz. Ikus daiteke nola orokorrean bigarren sektoreak ekonomiaren motor gisa jokatzen duen. Alabaina, Europako ekialdeko herrialde askotan, eta Txinako zenbait tokitan (adibidez, Hong Kongen eta Macaon), islatzen da nola bigarren sektoreak sortutako VAB frakzioa sektore horretan enplegua duten langileen frakzioa baino txikiagoa den. Hau deslokalizatutako industriak kokapen geografiko berrian ekonomikoki ahula izaten jarrai tzen duenaren seinale da. Datuak gure herrialdearenekin alderatuta, baieztatu dezakegu bai gure herrialdean baita gure lurralde historikoan ere, bigarren sektoreak gure aberastasunaren frakzio handiagoa sortzen duela sektore berean enplegatutako pertsonen frakzioa baino, herrialde eta lurralde gehienetan bezala. Nafarroaren kasuan, gure gobernuak “Nafarroako ekonomia 2011an” argitaratutako txostenean agertzen diren datuetatik ondorioztatzen da bigarren sektoreak urte hartan PIBaren %35,04 sortu zuela, langileen %31, 24 enplegatu zuen bitartean. Hortaz, baita gure herrian eta Nafarroan ere, bigarren sektorea motorra da, ekonomiaren traktorea. Krisi ekonomikoa baino lehen, gure industriak eskualdeko motor ekonomiko bihurtu gintuen gertueneko Europan, erregioko per capita PIBari buruz Europar Batasuneko datuek islatzen dutenaren arabera, ez soilik Erosketa Botere Berdintasunari dagokionean baizik eta eurotan ere. Hurrengo mapak 2009 urteko erregioko per capita PIBari buruzko datuak islatzen ditu eurotan.\nKolore kodigoa: ≥ 34000 € PIB per kapita 2009n 32000tik 34000ra € 30000tik 32000ra € 28000tik 30000ra € 26000tik 28000ra € 24000tik 26000ra € 22000tik 24000ra € 20000tik 22000ra € <20000 € Daturik gabe\nEgoera orokorra Azken urteetan ekonomia eta gizarte mailan izandako eboluzioa Orokorrean bigarren sektorearen eboluzioak gaur egungo krisi ekonomikoaren eragin handia du. World Bankek VABaren hazkundeari buruzko datu asko eskaintzen ditu (kasu askotan txikiagotzea) bigarren sektorearen multzorako eta manufaktura industriarako, ideia orokor bat egitea ahalbideratzen dutenak. Argi eta garbi esaten ez duen arren, datuak prezio egonkorretan argitaratzen dituela dirudi.\nIkus daiteke nola herrialde gehienetan 2007 eta 2010 urteen artean izandako hazkundea negatiboa den. Krisiak bereziki eragin dio bigarren sektoreari Europan, Ipar Amerikan eta Kariben. Europan gehiago eragin die ekonomikoki ahulagoak diren herrialdeei, haien artean ekialdeko herrialde asko, eta hori deslokalizatutako industriak toki berrian duen ahuleziaren seinale da. Datu horiek gure herrialdekoekin alderatzen baditugu, baieztatu dezakegu gure bigarren sektoreak krisi ekonomikoa biziki sufritu duela, inguruan dauden Mendebaldeko Europako herrialde askoren antzera. Krisiaren inpaktua gure bigarren sektoreko emaitza ekonomikoetan txikiagoa izan da Espainiako Estatuan baino, non eraikuntzaren erortzea handiagoa izan de. Baina orduan…\nNolatan du gaurko krisiak hain gizarte kostu handia gure lurraldean?\nIkus dezagun xehetasun handiagoz Nafarroan gertatutakoa bi aldagarri garrantzitsuenei dagokienean, gure bigarren sektoreak sortutako VAB eta sektorean dagoen enplegua alegia. “Nafarroako ekonomia 2011 urtean” eta “Nafarroako ekonomia 2011 urtean” txostenetatik, zehazki 7. erantsia “PIB eta VAB jarduera adarretan Prezio Arruntak” eta 10. Erantsia “Okupatuen guztizko enplegua jarduera adarren arabera” , ondorengo datuak ateratzen ditugu:\n(Datos en €)\nVAB a pb Industria\nPIB pm S Secundario\nNumero total de trabajadores ocupados según sector Industria\nPIB pm por trabajador\nVAB a pb por trabajador\n(Datos en € por trabajador)\nOso negatiboak izango diren 2012 urteko datuak eskura eduki gabe, aurreko taulek argitasunez adierazten dute gure sektorean azken urteetan gertatutakoa, bai ekonomia mailan baita gizarte mailan ere. Lehenengo taulan besteak beste hurrengoa ikusten da: 1- Ekonomikoki, 2009 urtea txarra izan zen gure industriarentzat. Krisiaren gainerako urteetan VABaren eta prezio arruntetan izandako PIBaren hazkundea garrantzitsua izan da, nahiz eta oparotasun urteetakoa baino txikiagoa izan. Oso esanguratsua da industria arloan, eraikuntzaren sektorea kontuan izan gabe, 2009 ondoren hazkundeari dagokionean urte ahulena 2003 izan zela, eta ez 2008, 2010 ezta 2011 ere. 2- Higiezinen burbuilaren isla ikusten dugu 2002 eta 2007 urteetako datuetan, eraikuntzak eragindako VABaren hazkunde garrantzitsuekin. Ikus dezakegu nola lehenengo eraikuntza zulatu zen, eta gero gainerako sektoreak arrastatu zituen 2009an, gainerako industrian eraikuntzan baina oraindik larriagoa izan zen erorpenean. 3-Bigarren sektoreak multzoan guztizkoa baino VABaren hazkunde erritmoa handiagoa mantendu du, urte hauetan guztietan. 2002 eta 2007 artean ikus dezakegu nola bigarren sektorearen aldeko diferentzial positiboa eraikuntzak egiten zuen, gainontzeko industria bigarren sektoreak Nafarroan ekonomiak orokorrean izan duen portaera hobea izanaren arduraduna den bitartean, eraikuntzako datu txarrak arintzeko gai izateraino, analisian oso garrantzitsua dena. “Nafarroako ekonomia 2011” txostenean esaten digutenez “Nafarroako jarduera industrialak Espainian eta Nafarroan hazkunde ezberdintasunen %75 azaldu zuen, eraikuntzaren sektorea eta ez-merkatuko zerbitzuenaz gain”. Honek gure ekonomian bigarren sektorea zein garrantzitsua den adierazten du. Bigarren taulan ikus daiteke, besteak beste: 1-Nafarroan, bigarren sektoreko enpleguaren doikuntza izugarria izan da krisi honetan. Ikusten ditugun datu negatibo guztien artean 2009ko industriarako datuak soilik du harreman egokia VABari dagokion datuarekin lehenengo taulan. 2-Gainerako kasuetan, ikus dezakegu nola enpleguaren suntsiketa argitasun osoz neurrigabea izan den VAB eta PIBaren eboluzioari begiratzen badiogu. Konpara dezagun labur enpleguaren suntsipena bigarren sektorean langabeziaren hazkundearekin gure lurralde historikoan krisi garaian.\nParo total Empleo S Sec (Ind+Cons)\n2007 21575 110718\n2011 46946 87294\n2011-2007 25371 -23426\nTaula honek adierazten digu nola langabeziaren guztizko hazkundea 2007 eta 2011 urteen artean, neurri handi batean, bigarren sektorean suntsitutako enpleguarekin azaldu daitekeen\n(industria+eraikuntza). Datu hau bat dator gainerako sektoreetan enpleguari dagokionean ikusten dugunarekin. Lehenengo sektorean 2007 urtean 13562 langile zeuden, eta 2011 urtean 13671. Hirugarren sektorean (zerbitzuak) 2007 urtean 177743 langile zeuden, eta 2011n 177447. Beraz, ondorioztatu daiteke pairatzen ari garen enplegu krisia bigarren sektorean izandako enplegu suntsipenaren ondorioa dela. Bereziki eraikuntzan (bigarren sektorean izandako enplegu suntsipenaren %62,80), baina baita ere modu nabarian gainerako industrian (%37,20). Alabaina, lehenengo taulan ikusi dugun bezala, bigarren sektoreko eboluzio ekonomikoa hiru sektoretako bataz bestekoa baino hobea izan dela, eta lehenago ikusi dugu nola egon den Europako beste herrialde askoren mailan, non ez den enplegua hainbeste suntsitu.\nHonek esan nahi duena zera da, Nafarroako enpresetako kupulek krisia aprobetxatu dutela haien langileak ahalik eta gehien esplotatzeko, irabaziak maximizatuaz, sostengu ekonomikoa galdu duten milaka pertsona kaleratuaz. Ez bakarrik hori, baizik eta krisia aprobetxatu dute langile multzoari lan baldintza okerragoak dituzten hitzarmenak sinatu arazteko, baita soldata baxuagoak ere. Egoera honetan, nola da posible gure erkidegoko PIBa igotzea, gure langileriaren gehiengoak soldataren zati bat galdu duen bitartean, asko eta asko kaleratu dituztenean eta 400â‚Ź inguruko gizarte errenten menpe geratu direnean? Erantzuna erreza da oso. Tarte enpresarialak, enpresetako kupulen irabaziak gehiago hazi dira kaleko jendeak galdu duena baino. Hau da, azkeneko urteetan asko hazi dira gizarte ezberdintasunak. Aberatsenek asko irabazi duten bitartean, gizarte masak galpen handiak izan ditu. Kasu askotan etxebizitza galtzeraino. Hirugarren taulan ikus daitekeenez:\n1- Industriako eta eraikuntzako enpresariek haien langileak esplotatu dituzte 2010 eta 2011 artean. Ikusi dezakegu nola langileak sortutako BEBa asko hazi den industrian eta eraikuntzan, urte hauetan. Guztira 2011n langile bakoitzeko BEBa bigarren sektorean hiru sektoretako langile multzoaren batez bestekoa baino %23 handiagoa izan da. Datu hauen aurrean, zein ausartzen da oraindik ere Nafarroako industria lehiakorra ez dela baieztatzen? 2- 2011 urtean sortutako BEBa 2007an bigarren sektorean enplegatutako langileen artean banatzen badugu, langile bakoitzeko BEBa 66.490â‚Ź izango litzateke, oraindik ere gaur egungo batezbestekoa baino gehiago, 66.082â‚Ź. Erretorikoa den ariketa txiki honek aditzera ematen du lanaren banaketa bidezko baten garrantzia. Langileek produzitu egin behar dute, baina garrantzitsuena ez da, besterik gabe, irabaziak maximizatzea. Gizartearen ongizaterako, beharrezkoa da lanaren eta sostengu ekonomikorako aukeren banaketa bidezkoa. Hau ez da errealitatetik urruntzea, baizik eta gure inguruan dauden Europako herrialdeetan ikusi duguna, gobernu eskuindarra badute ere (geurea baino zibilizatuagoa, hori bai). Honek azaltzen du nola gutxi gorabehera Nafarroak duen PIBa hazkundea duten herrialdeek, krisi garai honetan, enplegua sustengatzea lortu duten eta, horrela, gizarte babesa den sistema publikoa halako langabezia tasak eragiten duen karga ekonomikotik libre uztea. Herrialde horietan %5 eta %9 arteko langabezia tasak daude, gure gaur egungo %15etik urrun. 2010 eta 2011 urtean Nafarroan izandako hazkundeak ez dute enplegua sortzen laguntzen, baina ez dute inondik inora ere hemen bizi izan dugun enpleguaren suntsitze masiborik eragiten.\nInstituzio mailan Egoera honen jatorriaren alde handi bat Nafarroako gobernuaren industria politikan datza. Joan den hamarkadako lehenengo urteetan, Nafarroako gobernuak bigarren sektorerako zuen politika mugiezinen burbuila handitzera mugatzen zen. 2008 urteaz geroztik, haien politika industriala patronalaren plan guztiak onartzean datza, irabaziak maximizatzeko, gure gizarte ehundura haustearen bidez. Irabaziak zituzten enpresen itxiera onartu da, haien jabeek negozio errentagarriagoetan edo deslokalizazioan inbertitu zezaten. Aldi berean, irabaziak zituzten enpresetan EREak onartu dira, langileen aurka eginez, irabaziak maximizatzeko prozesua errazteko helburuarekin. Nafarroako gobernuaren industria politikak ez du soilik krisi egoera larri hau onartu, baizik eta sustatu ere\negin du. Eskua joan zaie, gure gizarte ehundura suntsitzeraino. Milaka pertsonek haien egoera ekonomikoa okerrera egiten ikusi dute, hainbeste zein gizartea ito egin da. Barneko eskaria suntsituta dago. Jendea kasu askotan aldez aurretik aurreztutako diruarekin bizi da, eta ezin du ezinbestekoa baino ezer gehiago erosi. Hala, Nafarroak beste lurralde batzuk baina hobeto erantzun dio lehenengo krisi ekonomikoari, baina orain okerrago ari da erantzuten 2012ko atzerapenaren ostean. Bigarren sektoreko gure enpresariek irabaziak kosta ala kosta maximizatzeko duten grinak eta gure gobernuaren eskuin erradikaleko politikak hondamendi sozialaren arduradurak dira (soziala, eta ez industriala), eta Gizarte Segurantza arriskuan jartzearen ardura dute, aldi berean, gizarte babespenaren aldeko politiken murrizketaren eragileak ere diren bitartean. Alabaina, gure gobernua eta enpresariak, ez dira oraindik ohartzen haien politikek gure ekonomiari egin dioten minaz, eta ildo bereko proposamenak egiten jarraitzen dute. Murrizpen politika gehiago, soldata beherapen gehiago eta lan kondizio okerragoak populazioaren gehiengoarentzat. Honengatik guztiagatik beharrezkoa zaigu beste politika batzuk egitea, gobernua aldatzea, eta sektore honetako enpresarien pentsamoldearen eraldaketa sakona egitea, langileak eta lanak eragiten dituen kostuak desagertu arazi behar den karga astuna bezala ikusteari utzi behar baitiote. UPNren gobernuaren politika neoliberalek, PSNren pasibotasunari gehituta, eta PPren 2012ko lan erreforma gogorrak hil ala bizikoa ez zen azkeneko langilea ere kaleratzea erraztu die, eta emaitza ikusten ari gara: gure gizarte ehunduraren suntsipena, gure gizartearen alde handi bat sostengu ekonomikorik gabe eta laguntza sozial publikoen menpe, eta horrek dakarrena, kontu publikoen murrizte handia alegia, aberatsenek ez baitituzte zerga handiagoak ordaindu nahi.\nBeste zenbait aspektu garrantzitsu. Etorkizunaren perspektiba Deslokalizazioa: deslokalizazioa oso estrategia gaitzesgarria da. Egoera internazionalaren analisi honetan, eragiten dituen efektuak eta emaitzak ikusi ditugu. Hondakinen gutxitzea: hondakinen tratamenduari eta kontaminazioari buruzko informeak harremanetan jarrita, gure industriak bere jarduerak sortzen dituen hondakinak eta kutsadura gutxitzeko bidean aurrera egin behar du. Nazioarterakotzea: ekonomikoki, gure produktuak saltzeko merkatu bakarraren eta murritzaren menpe egoteak emaitza larriak ditu, merkatu horretan egoera txarra denean bereziki. Gure lurraldean enpresa handiek mundu mailan funtzionatzen dute duela askotik, eta hori izan da gure ekonomia Estatuarenaren aldean hain egoera larrian ez egotearen arrazoia. Alabaina, oraindik ere tamaina erdiko eta txikiko enpresa asko daude nazioarterakotze pausoa eman beharrean, epe luzean bizirauteko aukera gehiago emango bailizkie. Datuen arabera, esportazioak modu esanguratsuan ari dira goraka egiten, eta hori albiste ona da, baina ez dugu ahaztu behar BIZaren konpetentzia ez dagoela gure esku, eta hau epe laburrean arazoa izan daiteke. Dibertsifikazioa: â€œNafarroako ekonomia 2011 urteanâ€? txostenetik ateratako hurrengo argazkiak gure enpresa-ehundura irudikatzeko ideia ematen digu, baita enpresen tamaina eta haien dibertsifikazioarena ere. Dibertsifikazioaren abantaila handiena zera da, aktibitatea sektore ezberdinetan banatzean, oso zaila dela denak egoera txarrean egotea aldi berean, edo behintzat horren gaizki. Dibertsifikazioak asko laguntzen du ez hondoratzen. Aldi berean, dibertsifikazioaren alderdi txarra zera da, oso zaila dela aktibitate guztiak bikain egon daitezen aldi berean. Beraz, dibertsifikazioak potentzialaren sabaia ez ukitzea ere eragiten du, eta dibertsifikazio estrategiak hartzeak sabai potentzialean dagoena urruntzen du, aktibitate bakarrean egongo balitz iritsi ahal izango litzatekeena alegia. Orokorrean, Nafarroako dibertsifikazioari buruz ari garenean, denak gogoratzen gara automobilgintzaren sektorearekin (kasu horretan ezin dugu ahaztu Volkswagenekiko menpekotasunak izan ditzakeen emaitza kaltegarriak, bai arlo politikoan baita ekonomikoan ere). Alabaina, une honetan dibertsifikaziorako behar handiena ez dugu sektore honetan, baizik eta eraikuntzaren sektorean. Lehen-bailen egokitu behar gara sektore honek izan duen murrizketara. Eraikuntzaren sektoreak ez du berriro izango 2008 aurretik zuen maila, eta gainera ez da desiragarria,\neragin dituen arazoak ikusita. Beraz, langile horientzat aukera alternatiboak sortu behar dira, orain langabezian baitaude, eta ona litzateke guretzat alternatiba horiek industriatik jaioko balira, gure ekonomian duen garrantzia kontuan izanda. I+G+b (Ikerketa+Garapena+Berrikuntza): eraikuntzaren hain menpe egongo ez den ekonomia eredu berrirako bidean, alternatibak ezinbestekoak direla ikusi dugu. Gainera, orokorrean, gure industria ez da profil teknologiko handikoa, beraz lehiakortasuna galtzeko arriskua du berrikuntza prozesu bat bideratzen ez baldin bada. Gogora dezagun kontzeptu bakoitzaren definizioa. 2004. urteko Dekretu Erreal Legislatiboko 35. Artikuluaren arabera:\nIkerketa: “ikerketa izango da ezagutza berriak eta zientzia eta teknologia arloan ulermen handiagoa lortzen dituen bilaketa original planifikatua” Garapena: “garapena izango da ikerketaren emaitzen edo edozein ezagutza zientifikoren aplikazioa; material, produktu edo diseinatzeko prozesu eta produkzio sistema berrien aplikazioa; eta baita ere material, produktu, prozesu edo aldez aurretiko sistemen hobekuntza teknologiko nabaria” Berrikuntza: “berrikuntza teknologikoa izango da produktu berrien eskurapenean aurrerapen teknologikoa eragiten duen jarduera, edota aldez aurretikoen hobekuntza nabaria. Berriak izango dira ikuspegi teknologikotik begiratuta aldez aurretiko ezaugarri edo aplikazioak nabari desberdinak dituzten produktuak eta prozesuak” Ikerketa, Garapena eta Berrikuntza aurrera eramateko, beharrezkoa da prestakuntza eta kualifikazioa duen jendea, ikerlari izan daitezen. Gure lurraldean bi unibertsitate daude, horietako bat publikoa, eta oso zuzendua dago arlo teknikoko langileak irakastera, beraz I+G+Brako behar nagusia nahiko ondo bideratuta legoke hasiera batean. Alabaina, gure gobernuaren interes faltak eta itxaropenaren galerak zera eragiten du, ikerketa sistema egoki baten antolakuntzaren beharra, gure industriaren berrikuntza ahalbideratuko duena, ez kapital pribatuaren oinarriarekin ezta kapital publikoaren oinarriarekin ere. Ondorioz, kualifikazioa duten gazte asko emigratzen ari dira, bizibide hobe baten bila. Honek giza kapitalaren galera izugarria dakarkio gure gizarteari. Alemania, Belgika edo bestelako zenbait herrialde probetxua ateratzen ari dira, eta haien lanaren fruitua jasotzen ari dira, aldez aurretik jaso duten prestakuntzan inbertitu behar izan gabe. Tristeena zera da, Nafarroako eskuinean badagoela jendea hezkuntzan gutxiago inbertitzea ona dela uste duena, diru gutxiago duten ikasleei traba ekonomikoak jarriaz ikasketak amaitu ez ditzaten eta unibertsitate publikorako aurrekontuetan murrizketa garrantzitsuak eginez. Nafarroako Estatistika Institutuak I+G+B arloan egin den denboraldi baterako murrizketaren datuak errealitatea islatzen dute. Ikus dezakegu nola azken urteetan I+G+B arloan guztizko inbertsioa hazi den, baina aldi berean bigarren sektorean I+G+B ez da batere hazi 2004 urteaz geroztik, eta manufaktura industriaren kasuan, murriztu egin da. Hala, I+G+B arloan zegoen inbertsioaren guztizkoaren portzentajea %84,31tik %55,24ra jaitsi da, eta manufaktura industriaren multzoa 2004 urteko %82,19tik 2010ean %48,49ra jaitsi da. Bitartean I+G+B bost bider hazi da zerbitzuen sektorean denbora berean, totalaren %14,36tik %42,71 izateraino. Hazkundea, batez ere bioteknologiaren sektorean izan da. Begi bistakoa da Nafarroako Gobernuak I+G+Brako esfortzua Opus Dei finantzatzera besterik ez duela zuzendu (Klinika Unibertsitarioa, CIMA…), gure industriaren berrikuntza beharra ahaztuaz, baita arlo teknikoan prestatu diren langileak ere, emigratu behar izan dutenak. Ez da soilik gure industriak ez duela I+G+B arloan aurrera egin azken urteotan, baizik eta atzera egin duela modu esanguratsuan. Hau bigarren sektorearentzat arazoen jatorri izango da aurrerantzean, dudarik gabe. Industria sektore publikoa: 90. hamarkadaren erdialdeaz geroztik bizi izan dugun PP eta UPNren gobernuen praxi okerrak patrimonioaren aurkako aurrekontuak ezartzean datza, onura publikoak erabiliaz, eta be-\nreziki industria sektore publikoaren pribatizazioa, sarrera maila baxuegia orekatzeko saiakeran, presio fiskala ere oso maila baxuan mantentzeko helburuarekin beti, eta horrek estatuaren ahultasun ekonomikoa izan du ondorio, hainbesteraino zein krisi garaian sarrerak gutxiagotu direnean, zordundu egin behar izan diren hori zelako errekurtso ekonomiko bakarra, eta sustengatzen ezinezko bilakatu da, beraz estatuaren erreskatea (estatuko bankuena, hobeto esanda) eragin du. Gaur egun Nafarroako industria sektore publikoaren analisia erraza da oso. Ez dago jabetza publikoko jarduera industrialik. Sozietate publikoren bat edo beste badago sektoreko enpresei zerbitzuak eskaintzen dizkiona, haien artean gure komunitatean mugiezinen burbuila puzten lagundu zutenak, eta baita diru publikoa enpresa pribatuetan inbertitzen zuen baten bat ere (Sodena, Start Up Capital Navarra). Ederki, hau ez da eredu egokia. Errebisio sakona behar du. Industria sektore publiko sendoa, modernoa, teknologikoki aurreratua, garrantzi estrategikoko sektoretara zuzendua, efizientea eta gure gizarteari irabaziak emateko gaia, beharrezkoa zaigu irizpide ekonomikotik, gure bigarren sektorearen eboluzioa gidatzeko, gure gizartea hobetzeko eta aurretik deskribatu den prozesuak etorkizunean saihesteko. Adibide gisa, energia ereduaren analisia eginez ikus daiteke nola erregai fosilen agorpenak eta haien kontsumoari loturiko ingurumenaren arazoak energia ereduaren aldaketaren premia adierazten duten. Gure erakundeek, beste erremediorik gabe, egoerari aurre egin behar diete, eta sektore hau ekimen publikoak martxan jartzeko bereziki egokia da, I+G+Btik abiatuta konponbide tekniko berriak gizartearen esku jartzera heldu daitezenak, energia berriztagarrien iturrien ustiapena errentagarriagoa eginaz eta eredu aldaketa erraztuaz. Lurralde oreka: gaurko krisia agerian uzten ari da gure industriak maila lokalean banaketa geografikoari dagokionean dituen desorekak, eta tokiko langabezia-tasa handietan detektatu ditzakegu. Beharrak modu egokian aztertzeko daturik esanguratsuena langabezia tasaren banaketa litzateke udalerri eta eskualde mailan, poligonoen edo lursailen presentzia baino.Erakundeen lana da desoreka hauek zuzentzea, eta horretarako beharrezkoa da krisia uzten ari zaigun industria eta enplegu mapa aztertzea.


be quiet! obudowa Pure Base 600, black, ATX, M-ATX, mini-ITX - BG021 - Cena, opinie - sklep Sferis.pl\nStrona główna Komputery Podzespoły komputerowe Obudowy komputerowe be quiet! obudowa Pure Base 600, black, ATX, M-ATX, mini-ITX\nbe quiet! obudowa Pure Base 600, black, ATX, M-ATX, mini-ITX - BG021\nOpis - be quiet! obudowa Pure Base 600, black, ATX, M-ATX, mini-ITX - BG021\nOpinie - be quiet! obudowa Pure Base 600, black, ATX, M-ATX, mini-ITX - BG021\nOcena produktu: be quiet! obudowa Pure Base 600, black, ATX, M-ATX, mini-ITX - BG021


Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Agerreburu — Wikibooks\nEuskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Agerreburu\nHernani, Santa Barbara, Agerreburu, Arrikarte lepoa\n4,1 km. Ordu 1 eta 30 mn.\nAgerreburura igotzea lan erraza da, ez du ahalegin handirik eskatzen, eta, horregatik, jende asko joaten da inguru horretara, bertaratzeko dauden bide desberdinetatik. Ibilbide zirkular honetan, ohiko bideetan barna ibiltzeaz gain, eskaladako eremu ezagunaren ondotik marrazten den zidor estua hartuko dugu, tontorrean dagoen Santa Barbara ermitaren ondora iristeko.\nHernani herriko Santa Barbara auzoan emango diogu hasiera txango erraz honi. Biribilgunetik eskuinaldera ateratzen den asfaltatutako errepidea hartu, Alberro sagardotegiaren ondotik pasatu, eta aldapan gora egingo dugu. Laku txiki bat eskuinera utzi eta aurrera jarraituz, errepidetik atera eta eskuinetik marrazten den xenda erosoa hartuko dugu. Basotik berehala aterako gara, eta, Arrikarte leporantz zuzentzen den errepide asfaltatuan zehar, aldapa pikoari egingo diogu aurre. Lepora heldu aurretik, ezker aldean Elutxeta sagardotegia eta eskuinetik porlanezko bidea Santa Barbarara igotzeko.\nLepotik bertatik, xenda txiki batek Santa Barbarako eskalada eremu ospetsura gerturatuko gaitu. Langa txiki bat gainditu, eta berehala izango gara makina bat belaunaldik eskalatu dituzten pareten mendean. Ohikoa da 15-30 metroko paretetan jendea eskegita ikustea, batzuk entrenatzen eta beste batzuk, aldiz, eskaladan lehen urratsak egiten. Gazteak zein helduak. Pareta horien azpitik marrazten den xendari jarraituz, altuera irabaziko dugu, baina, eskalada eremua pasatu bezain pronto, kosta egiten da bide zuzena aurkitzea; hala ere, Agerreburuko pareta bertikalak erreferentzia gisa hartuz, alanbrezko hesi pare bat gainditu, eta goiko aldera aterako gara, Agerreburuko tontorrean dagoen Santa Barbara ermitaren ondora hain zuzen, izen bera duen gotorlekuaren barnean kokatuta. Argitxoren irudia haren ondoan.\nErmitari bizkarra eman, eta eskaileretatik jaisten hasiko gara aldapa bizian, ezker-eskuin gotorlekua izandako hormen artean. Muino honek duen kokapen estrategikoagatik, hainbatetan helburu militarretarako erabili ohi dute: 1793. urtean, Frantziaren aurkako Konbentzio Gerran, bi Karlistadetan (1833-1839 eta 1872-1876) eta, azkenik, 36ko gerran (1936-1939). Egungo gotorlekuaren diseinua II. Karlistadaren garaikoa da. 1936ko gerraren hasieran, indar faxistei aurre egiteko erabili zen, eta, gerora, lekua egokitzeko hainbat obra egin ziren: baseliza egun dagoen lekuan eraiki zuten, 1955. urtean: baserria berregin eta horma zati batzuk birmoldatu. Santa Barbarako gotorlekua karlisten garaiko gotorleku eredurik onenetarikoa dela esan daiteke, eta haren elementurik gehienak nahikoa ondo kontserbaturik daude.\nBertan dagoen tabernan hamaiketakoa egin, eta itzulerako bidea hartuko dugu. Mendiaren magalean marrazten den bide nabarmenetik erraz galduko dugu altuera, bidegurutze batera iritsi arte. Saretxo jatetxera zuzentzen den bidea ezkerraldean utzi, eta eskuinetik ateratzen denari helduko diogu. Aldapan behera, erraz jaitsiko gara Hernaniko lehen etxeen ondora. Errepidearen paraleloan jarraitu, eta abiapuntura helduko gara.\n<img alt="" src="https://www.berria.eus/argazkiak_jarraia/uploads/927050857.jpg" />


2018/05/21 10:44 maialen otaegi [Adizkitegi automatikoa] 2018/05/21 10:11 Pello Salaburu [Adizkitegi automatikoa] 2018/05/21 10:00 Pello Salaburu [Ezagutu aditz laguntzailea eta aditz trinkoa] 2018/05/21 09:19 Ainhoa Lendinez [Ezagutu aditz laguntzailea eta aditz trinkoa] 2018/05/17 08:27 maialen otaegi [Ezagutu aditz laguntzailea eta trinkoa] 2018/05/17 08:26 maialen otaegi [Aditz laguntzailea eta trinkoa] 2018/05/17 08:25 maialen otaegi [Aditz laguntzailea eta trinkoa] 2018/05/17 08:25 maialen otaegi [Aditz laguntzailea eta trinkoa] 2018/05/17 08:08 maialen otaegi [Aditz laguntzailea eta trinkoa] 2018/05/17 08:06 maialen otaegi [Aditz laguntzailea eta trinkoa] 2018/05/17 08:05 maialen otaegi [Aditz laguntzailea eta trinkoa] 2018/05/17 08:05 maialen otaegi [Aditz laguntzailea eta trinkoa] 2018/05/17 08:05 maialen otaegi [Aditz laguntzailea eta trinkoa] 2018/05/17 07:19 maialen otaegi 2018/05/11 18:18 maialen otaegi 2012/05/17 12:47 maialen otaegi 2012/05/16 18:34 maialen otaegi 2012/04/28 11:53 maialen otaegi 2012/04/27 18:35 maialen otaegi 2012/02/10 11:10 maialen otaegi 2012/02/10 11:05 maialen otaegi 2011/12/21 11:12 maialen otaegi 2010/11/30 19:12 kanpoko aldaketa\nmorf:5:16:1 [2018/05/17 08:27]\nmaialen otaegi [Ezagutu aditz laguntzailea eta trinkoa]\nmorf:5:16:1 [2018/05/21 10:44] (egungoa)\nmaialen otaegi [Adizkitegi automatikoa]\n- ====== Ezagutu aditz laguntzailea eta aditz trinkoa ====== + ====== Adizkitegi automatikoa ======\n- Adizkiak bilatzeko edota aditzak jokatzeko erabili dezakezu aplikazio hau. Adizki egokiak berehala lortu ahalko dituzu! Zalantzak badituzu adizki batekin, edo **adizki baten ezaugarriak jakin nahi badituzu**, erabili **adizki bilatzailea**: adizkia edo honen zati bat sartu eta bat egiten duten adizkien zerrenda agertuko zaizu behean. Ezaugarriak ikusteko, egin klik gainean; dagokion aditza, aditz mota, pertsona, aldia eta modua erakutsiko zaizkizu. Gainera, euskal aditz-taula balitz bezala ere erabili dezakezu. **Aditzak jokatzeko**, **aditz laguntzaile bat edo aditz trinko bat aukeratu eta adizkiaren ezaugarriak**: aditz mota (nor, nor-nori...), pertsona, modua (ahalezkoa, ez ahalezkoa, agintera) eta aldia (orainaldia, lehenaldia, alegiazkoa) eta emaitza hortxe izango duzu. + Adizkiak bilatzeko edo aditzak jokatzeko aplikazioa duzu hau. Tresna honi esker, berehala eskuratuko dituzu adizki egokiak!\n- Beraz, euskal aditz-taulak modu erraz batean eskura izango dituzu aplikazio honekin. **Adizkitegia** da bere izena, eta iOs-erako [[https://itunes.apple.com/us/app/adizkitegia/id545958971?l=es&mt=8|App Store-an]] eta Android-erako [[https://play.google.com/store/apps/details?id=com.alezale.adizkitegia&hl=es|Play Store-an]] ere aurki dezakezu!  + Nola erabili:\n+ **Bilatu adizkiak** atalean nahi duzun adizkia idatzi (nuen, nion, gindoazen, nekarkiokeen...) eta aplikazioak adizki horren ezaugarri guztiak (pertsona markak, oraina/iragana, modala...) emango dizkizu.\n+ **Jokatu adizkiak** atalean zuk aukeratzen dituzu ezaugarri horiek (lehen pertsona, bigarrena) eta gainerako ezaugarriak, eta adizkitegi automatikoak ezaugarri horiei dagokien adizkia automatikoki sortuko du.\n+ Euskal aditz-taulak eskura izango dituzu aplikazio honekin. **Adizkitegia** du izena, eta iOs-erako [[https://itunes.apple.com/us/app/adizkitegia/id545958971?l=es&mt=8|App Store-n]] eta Android-erako [[https://play.google.com/store/apps/details?id=com.alezale.adizkitegia&hl=es|Play Store-n]] ere aurkituko duzu.\n===== Adizkitegia ===== ===== Adizkitegia =====


096631 Lanka Fuga https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/096631_p/filter/096631_p_x_001_a.jpg InStock 2.7 2.7 EUR NO_SALE Product 096060-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/096631_p/filter/096631_p_x_001_a.jpg InStock Vaaleansininen /sekalanka /villalanka /synteettilanka Järbo Garn Ihana lanka vaatteisiin ja sisustukseen!\nPesu 40°. 096631-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/096631/filter/096631_a_x_001_a.jpg InStock Musta 096633-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/096633/filter/096633_a_x_001_a.jpg InStock Tummanharmaa 096635-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/096635/filter/096635_a_x_001_a.jpg InStock Vaaleanharmaa 096637-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/096637/filter/096637_a_x_001_a.jpg InStock Valkoinen 096639-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/096639/filter/096639_a_x_001_a.jpg InStock Luonnonvalkoinen 096653-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/096653/filter/096653_a_x_001_a.jpg InStock Viininpunainen 096655-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/096655/filter/096655_a_x_001_a.jpg InStock Tumma hortensia 096663-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/096663/filter/096663_a_x_001_a.jpg InStock Mariini 096667-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/096667/filter/096667_a_x_001_a.jpg InStock Turkoosi 097149-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/097149/filter/097149_a_b_001.jpg InStock Keltainen 097151-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/097151/filter/097151_a_b_001.jpg InStock Punainen 097157-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/097157/filter/097157_a_b_001.jpg InStock Merensininen 098724-0000 Lanka Fuga 2.7 2.7 https://www.knittingroom.fi/produkt/gidn/096631 https://itcm-ama.shimmercat.cloud/098724/filter/098724_a_b_001.jpg InStock Liila