Мазырскі нафтаперапрацоўчы завод апынуўся на мяжы спыненьня\n03 люты 2005, 12:14\nКазімір Яноўскі, Гомель У мэдыях шырока адзначалі дзьве падзеі, зьвязаныя з Мазырскім нафтаперапрацоўчым заводам. Гэта – завяршэньне рэканструкцыі паліўна-каталітычнай вытворчасьці і 30-я ўгодкі з часу атрыманьня першага палескага бэнзіну. Што ж такога здарылася, што мадэрнізаваны завод апынуўся на мяжы спыненьня?\nУвесь мінулы студзень завод у Мазыры ня мог стабільна працаваць. Што да перагонкі нафты, то тут асаблівых складанасьцяў не было. Апошняя мадэрнізацыя дазволіла павялічыць глыбіню перапрацоўкі нафты.\nЦяжкасьці, аднак, склаліся найперш з экспартам гатовай прадукцыі. Паводле намесьніка генэральнага дырэктара у пытаньнях забесьпячэньня сыравінай і рэалізацыі нафтапрадуктаў Сяргея Саладоўнікава, прычынаў таму некалькі. Напачатку году прыбалтыйскія парты з-за дрэннага надвор’я не маглі прыняць танкеры. Менавіта праз гэтыя парты вядзецца адгрузка мазырскага паліва ў заходнеэўрапейскія краіны, ЗША, Афрыку.\nЯшчэ адна праблема – пераход з Расеяй на падатак на даданую вартасьць паводле краіны прызначэньня. Праблема гэта сталася цалкам беларускаю, паколькі ўся сыравіна ідзе з Расеі. Адмыслоўцы з Мазыра мелі клопат: як усё-такі афармляць пастаўкі нафты – з падаткам ці без яго? Гэта непазьбежна ўплывала на рытмічнасьць.\nАпрача таго, прадпрыемства не адгружала прадукцыю ў Расею, паколькі адсутнічалі гарантыі на аплату падатку на даданую вартасьць расейскім бокам. І гэта яшчэ не ўсё. Цяпер так званыя даўцы вуглевадароднай сыравіны, якія загружаюць завод і даюць працу калектыву, павінны мець ліцэнзію на экспарт нафтапрадуктаў за мяжу. Атрымаць хутка неабходную ліцэнзію ў міністэрстве гандлю не ўяўляецца магчымым. Гэта таксама запавольвае вываз гатовай прадукцыі з рэзэрвуараў.\nСур’ёзную заклапочанасьць у нафтаперапрацоўшчыкаў выклікае і патрабаваньне беларускіх мытнікаў сплачваць поўны экспартны падатак, калі нафтапрадукты накіроўваюцца за межы Эўразьвязу. Гэта моцна вымывае абаротныя сродкі прадпрыемства. Згаданыя праблемы і перашкодзілі мазырскім нафтаперапрацоўшчыкам зарганізаваць паўнавартасны продаж нафтапрадуктаў на зьнешнім рынку.\nЯк гэта ўсё адбілася на працы калектыву, заробках рабочых, іх самаадчуваньні? Пра гэта я ўчора пытаўся ў старшыні Незалежнага прафсаюзу нафтаперапрацоўчага заводу Юрыя Швеца. Паводле яго, розныя недарэчнасьці праз тыдзень ці месяц будуць выпраўлены.\nРабочы ж люд асабліва хвалюе тое, што беларускі ўрад запатрабаваў ад прадпрыемстваў жорстка прывязаць аплату працы да пражытковага мінімуму. Гэты самы мінімум вызначаны ў памеры 138 тысячаў рублёў. Адпавядае яму і тарыфная стаўка першага разраду. Між тым, на нафтаперапрацоўчым заводзе стаўка першага разраду амаль удвая большая – яна складае 253 тысячы рублёў. Асабіста для нафтаперапрацоўшчыкаў гэта азначае, што іхні заробак замарожваецца да той пары, пакуль пражытковы мінімум ня вырасьце да 253 тысячаў рублёў. “Нас хочуць зраўняць у галечы”, лічыць старшыня Незалежнага прафсаюзу заводу спадар Швец.\nЦяпер сярэдні памер заробку на заводзе перавысіў у эквіваленце 350 даляраў. Аднак у бліжэйшы час ніякіх зрухаў у аплаце працы нафтаперапрацоўшчыкаў не прадбачыцца.


Catholic.by - Арцыбіскуп Клаўдыё Гуджэроцці да грэка-католікаў у Віцебску: вы павінны адчуваць блізкасць Папы і ўсяго Касцёла\n3 лютага Апостальскі Нунцый у Беларусі арцыбіскуп Клаўдыё Гуджэроцці наведаў супольнасць грэка-каталіцкай парафіі Уваскрасення Гасподняга ў Віцебску. Прадстаўнік Святога Айца сустрэўся з вернікамі, узначаліў літургію і звярнуўся да прысутных з гаміліяй.\nВітаючы арцыбіскупа, Апостальскі візітатар для грэка-католікаў Беларусі архімандрыт Сяргей Гаек падкрэсліў, што візіт Нунцыя — вельмі важная падзея для вернікаў гэтага абраду, бо ў гэтым годзе адзначаецца 490-годдзе смерці св. Язафата Кунцэвіча, які асабліва блізкі Грэка-каталіцкай Царкве. Ва ўзросце 37 гадоў Язафат Кунцэвіч стаў уніяцкім біскупам. Уніяцкая катэдра пад тытулам святой Сафіі знаходзілася ў Полацку, а пастырскае служэнне іерарха распасціралася на Полацк, Віцебск, Мсціслаў — усю паўночна-ўсходнюю частку дзяржавы.\nУ гаміліі, звяртаючыся да ўдзельнікаў набажэнства, Апостальскі Нунцый прызнаўся, што для яго вялікая радасць праз гэтую сустрэчу зрабіць магчымай для вернікаў прысутнасць Святога Айца Бэнэдыкта XVI. Арцыбіскуп дадаў, што Папа вельмі цэніць існаванне грэка-католікаў на беларускіх землях і вельмі ўдзячны ім за захаванне традыцыі сваёй Царквы.\nЗвяртаючы ўвагу на чытанне Евангелля, у якім ішла гаворка аб благаслаўленнях, арцыбіскуп Клаўдыё Гуджэроцці адзначыў, што благаслаўленне — слова тых, хто наследуе Хрыста. Прадстаўнік Папы падкрэсліў, што «трэба падняцца і ісці», «трэба ўбачыць Хрыста ў тых, хто знаходзіцца ў патрэбе, і гэта — знак, які будзе адрозніваць хрысціянскіх вернікаў». Па словах Апостальскага Нунцыя, іншыя людзі павінны «ўбачыць нашу любоў, якая можа прыйсці ад Бога».\n«Ваша супольнасць павінна адчуваць, што з’яўляецца часткай Паўсюднага Касцёла», — нагадаў арцыбіскуп грэка-каталіцкім вернікам. Іерарх дадаў, што абавязкам кожнага хрысціяніна з’яўляецца місія прапаведвання. Звяртаючыся да прысутных, Апостальскі Нунцый заўважыў, што яны знойдуць магчымасць «прапаведваць праз літургію вашай Царквы, якая была перададзена вам праз традыцыю Касцёла», а таксама што яны маюць прывілей, бо могуць «прапаведваць сваёй мовай у самым сэрцы Каталіцкага Касцёла і паказваць іншым святло, якое паходзіць ад Хрыста».\n«Вы павінны адчуваць блізкасць Святога Айца і ўсяго Касцёла. Вы павінны адчуваць моц Духа Святога, які заўсёды будзе дадаваць вам сілы, каб рабіць новыя крокі, будзе вас умацоўваць і кіраваць вамі», — такія словы звярнуў Апостальскі Нунцый да беларускіх грэка-католікаў.\nАрхімандрыт Сяргей Гаек узначаліў паніхіду па памерлым Міхасю Чарняўскім\nПерад Божым Нараджэннем у Віцебску адкрыўся фестываль «Дні хрысціянскай культуры»\nПарафіі Узвышэння Святога Крыжа ў Брэсце — 600 гадоў


12 верасень 2014, 17:06\nЗнакавая падзея ў гісторыі Беларусі — 500-годзьдзе Аршанскай бітвы — прайшло неяк мала заўважна. Не, зразумела, у нацыянальна арыентаваным асяродзьдзі, сярод незалежнага грамадзтва, гэты слаўны юбілей адзначаўся. І незалежныя мэдыі аддалі яму належную ўвагу.\nУлады ж амаль не заўважылі гэтай падзеі. Нацыянальны банк да 500-годзьдзя бітвы пад Воршай выпусьціў памятную манэту, праўда, яе пакуль ніхто ня бачыў. Гэта амаль партызанская акцыя, што вельмі па-беларуску.\nВядомы сваёй прарасейскасьцю прапагандыст Вадзім Гігін у блогу на сайце БелТА надрукаваў матэрыял з красамоўнай назвай «Казкі Крапівенскага поля». Сваё ідэалягічнае непрыняцьце гэтага юбілею ён сфармуляваў так: «Аршанская бітва ўжо даўно стала часткай „ліцьвінскай легенды“, да крайнасьці русафобскай у аснове сваёй. Паводле гэтай канцэпцыі ўся гісторыя Беларусі паўстае як нейкае гіганцкае супрацьстаяньне з Расеяй». І, спасылаючыся на расейскага гісторыка Аляксея Лобіна, Вадзім Гігін паспрабаваў разьвянчаць гістарычнае значэньне Аршанскай бітвы.\nДля шырокай супольнасьці гэты юбілей прайшоў незаўважным. Такое стаўленьне да знакавай гістарычнай падзеі найперш тлумачыцца глыбокім расколам беларускага грамадзтва. Як вядома, гісторыя — гэта сучасная палітыка, перакуленая назад. Дзейны рэжым арыентаваны на Расею, незалежнае грамадзтва — на Эўропу.\nАле апошнія міжнародныя падзеі, агрэсія Расеі супраць Украіны, здавалася б, павінны былі калі не памяняць, то ў значнай ступені падкарэктаваць увесь дзяржаўны ідэалягічны канструкт. Адчуваньне пагрозы з усходу відавочна прысутнічае ў кіроўных колах Беларусі. Ніколі раней пазыцыя беларускіх дзяржаўных мэдыяў у асьвятленьні вострага міжнароднага крызісу так моцна не адрозьнівалася ад расейскай. І каб неяк засьцерагчыся ад пагрозы з усходу, уладам Беларусі трэба было б выбудоўваць некія ідэалягічныя бастыёны. Але, акрамя таго, што на Дзень Незалежнасьці «не рэкамэндавалі» выкарыстоўваць георгіеўскія стужкі ды яшчэ Лукашэнка на ўрачыстым сходзе, прысьвечаным гэтаму сьвяту, выступіў часткова на беларускай мове, нічога іншага, што можна было б адзначыць як сыгнал уладнай вэртыкалі, не было заўважана.\nІ праблема тут, на мой погляд, ня толькі ў сіле інэрцыі ідэалягічнай машыны. І ня толькі ў тым, што Лукашэнка баіцца гневу Расеі.\nБеларусы, хутчэй, жывуць падзеямі расейскай гісторыі\nВажны чыньнік такой млявай рэакцыі на новыя пагрозы — тое, што Лукашэнка баіцца непаразуменьня з уласным электаратам. Бо яшчэ ў савецкія часы ў масавай сьвядомасьці беларусаў уласная гісторыя пачыналася з Кастрычніцкай рэвалюцыі. Лукашэнка ня стаў надта мудрагеліць, ствараць новыя міты, а ўзяў у якасьці ідэалягічнага падмурку свайго рэжыму тое, што было пад рукой, у гістарычнай памяці народа. У выніку за 20 гадоў незалежнага існаваньня гэты інтэрвал гістарычнай памяці яшчэ скараціўся. Цяпер гісторыя Беларусі ў большасьці грамадзян пачынаецца зь Вялікай Айчыннай вайны.\nБеларусы, хутчэй, жывуць падзеямі расейскай гісторыі. Калі пакапацца ў іх памяці, то яны ўзгадаюць і Кулікоўскую бітву, і Палтаўскую бітву, і «Айчынную вайну» з Напалеонам. У большасьці беларускіх грамадзян няма і ценю сумненьня, што сьвяткаваць Дзень абаронцаў Айчыны трэба 23 лютага. І слоган расейскага агрэсара «Крым наш» большасьцю беларусаў успрымаецца натуральна, пра што сьведчаць сацыялягічныя апытаньні. Менавіта тое, што большасьць беларускага грамадзтва жыве ў расейскім ідэалягічным полі, абумовіла іх падтрымку пазыцыі Расеі ў яе канфлікце з Украінай. Што зусім не супадае з замежнапалітычнай лініяй афіцыйнага Менску.\nІ Лукашэнка ў пэўным сэнсе стаў закладнікам як масавай сьвядомасьці, так і ўласнай палітычнай і ідэалягічнай каляіны. Зь якой ня выскачыць.


У Польшчы дзейнічае 1,5 тысячы кампаній з амерыканскім капіталам - Беларуская Служба - polskieradio.pl\nУ Польшчы дзейнічае 1,5 тысячы кампаній з амерыканскім капіталам\nАмерыканскі бізнес уклаў у Польшчу 63 млрд долараў і стварыў месцы працы для 300 супрацоўнікаў.\nЗдымак мае ілюстрацыйны характар.Photo: 089photoshootings/pixabay.com/CC0 Public Domain\nУ Польшчы дзейнічае 1,5 тысячы кампаній з амерыканскім капіталам, якія працаўладкоўваюць 300 тысяч супрацоўнікаў. Прэзідэнт Анджэй Дуда, які на мінулым тыдні сустрэўся з прадстаўнікамі амерыканскіх прадпрымальнікаў, паведаміў, што амерыканскі бізнес уклаў у Польшчу 63 млрд долараў.\n- Гэта сур’ёзныя сумы. Аднак, гаворка не ідзе выключна пра амерыканскія інвестыцыі ў Польшчы. Цяпер, і я кажу пра гэта з задавальненнем, гаворка ідзе таксама пра польскія кампаніі, якія развіваюцца ў ЗША. Зразумела, маштаб непараўнальны, але польскія кампаніі ўклалі ў ЗША 6,3 мільярда долараў. Колькасць гэтых кампаніяў павялічваецца.\nУ сваю чаргу Матэвуш Маравецкі падкрэсліў, што замежныя інвестыцыі могуць дапамагчы польскай эканоміцы пераадолець крызіс, выкліканы каранавірусам. Прэм'ер адзначыў, што Польшча можа ліквідаваць прабелы ў пастаўках тавараў, якія ўзьніклі ў выніку каранакрызісу.\nЁн падкрэсліў, што, паводле ацэнак аналітычных установаў, Польшча – адна з тых краінаў, якія найлепш справяцца з рэцэсіяй. Гэтаму, паводле яго, служыць эканамічная палітыка ўрада.\n- У нас ёсць праграмы для паасобных галінаў, а таксама праграмы грамадскіх інвестыцыяў для муніцыпалітэтаў. Гаворка ідзе пра тое, каб у часе змяншэння патрабавання і падзення інвестыцый айчынных кампаніяў маглі развівацца замежныя інвестыцыі, у тым ліку амерыканскія, а таксама грамадскія інвестыцыі, якія могуць падтрымліваць гэтыя замежныя інвестыцыі.\nНагадваем, сустрэча з прадстаўнікамі амерыканскага бізнесу ў Польшчы адбылася неўзабаве пасля візіту польскага прэзідэнта ў ЗША. Польскія ўлады запэўніваюць, што імкнуцца стварыць найлепшыя ўмовы для развіцця амерыканскіх інвестыцый. Пра поспех гэтых дзеянняў сведчыць факт, што цягам апошніх некалькіх гадоў гандаль паміж Польшчай і ЗША павялічыўся на 50 адсоткаў.


«Марш салідарнасці» ў Пружанах — Пружаны. Погода в Пружанах. Районные будни. Раённыя буднi\n«Марш салідарнасці» ў Пружанах\n19.08.2020 19.08.2020 Автор: Katrin\nШэсце, якое Прайшло па вуліцах Пружан у мінулую нядзелю, прымусіла гаварыць аб палітычнай сітуацыі нават людзей сталага ўзросту. Як вядома, у адрозненне ад маладых, хто валодае свежымі навінамі з інтэрнэту, яны не настолькі дасведчаны.\nНагадаем храналогію ўсіх падзей, якія разгарнуліся пасля выбараў Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.\nУжо ў нядзелю 9 жніўня, у асноўны дзень галасавання на вуліцы гарадоў выйшлі людзі, нязгодныя з ходам выбарчай кампаніі і папярэднім падлікам галасоў. Пратэсты скончыліся арыштамі. Але тыя, хто разганяў дэманстрацыі, перайшлі мяжу чалавечнасці: прымяняліся вадамёты, святло- і гукавыя гранаты, гумовыя кулі… На дадзены момант афіцыйна пацверджана гібель двух мужчын (34-гадовы мінчанін загінуў непасрэдна на мітынгу, а 25-гадовы жыхар Гомеля памёр ужо пасля затрымання). Усе сусветныя інфармагенцтвы абляцелі здымкі і відэа жудасных збіванняў дэманстрантаў (не хвалюйцеся, у Пружанах такога не было). Хвалі гвалту прывялі да таго, што замест мужчын на мітынгі па ўсёй краіне пачалі выходзіць жанчыны. У светлай вопратцы, з кветкамі, з адным простым пасылам: “Спыніць гвалт”.\n13 жніўня на такую акцыю выйшлі і пружанкі. Недзе сотня прыгожых жанчын усіх узростаў з кветкамі і паветранымі шарыкамі крочыла па вуліцах горада. Дзяўчат віталі прахожыя, сігналамі падтрымлівалі аўтамабілісты, незнаёмцы раздавалі ваду, а ў цэнтры горада іх сустракалі юнакі з ружамі (пасля ўсе кветкі былі ўскладзены да помніка «Спаленым вёскам»). Прайшла акцыя і на наступны дзень, яна стала крышачку больш масавай. У суботу пратэстны дзявочы рух пайшоў на спад, але …\nУ нядзелю аб’ядналіся зноў: старыя, малыя, жанчыны, мужчыны, прадстаўнікі розных прафесій, вядомыя ў раёне людзі. “Марш салідарнасці” аб’яднаў сотні пружанцаў (па іншых падліках, больш за тысячу), у якіх, акрамя патрабавання спыніць гвалт, былі і іншыя. Першае – тэрмінова адпусціць усіх, хто знаходзіцца ў ізалятары часовага ўтрымання ў Пружанах за ўдзел у несанкцыянаваных мерапрыемствах. З гэтым патрабаваннем мітынгуючыя накіраваліся прама пад сцены РАУС.\nПасля другога падыходу з будынка міліцыі да пружанцаў выйшаў начальнік РАУС А.В. Гук. Размаўляць з натоўпам было цяжка. Мы ў гэты час вялі прамы эфір на сваёй старонцы ў Instagram (некалькі відэа можна пабачыць на ёй і зараз), і паводзіны людзей: іх нежаданне выслухаць чалавека і ганебныя выкрыкі ледзь не вымусілі спыніць эфір. Калі коратка, то Аляксандр Васільевіч тлумачыў, што выпусціць тых, хто ўжо асуджаны, ён не мае права, што гэта знаходзіцца не ў яго юрысдыкцыі, і нават выходзіў, каб патэлефанаваць пракурору.\nАд міліцыі людзі разышліся ні з чым, тым не менш, ужо ўвечары ўсе асуджаныя былі адпушчаны. Такое рашэнне было прынята Генеральнай пракуратурай, адпаведную паперу падпісаў і пракурор раёна А.М. Вярбіцкі.\nНа другі дзень А.В. Гук даў каментарый нашай газеце:\n— Хачу падкрэсліць, што ўмовы ўтрымання пружанцаў былі добрымі. На іх не аказвалася ні фізічнага, ні псіхалагічнага гвалту. Пра гэта цяпер пішуць і самі затрыманыя. На працягу рабочага дня мы прымалі ўсе без выключэння перадачы, а для родных былі пастаўлены дадатковыя крэслы і стол, размясцілі ўсю неабходную для іх у такой сітуацыі інфармацыю. Праўда, спачатку для людзей не хапала падушак, але мы хутка вырашылі і гэтае пытанне: іх прывезлі з Пружанскага аграрна-тэхнічнага каледжа. Суды праходзілі ў РАУС, і пры жаданні на іх маглі прысутнічаць родныя.\nПры затрыманнях нашы супрацоўнікі не прымянялі ніякіх спецсродкаў.\nУ нядзелю ўдзельнікі мітынгу абралі каардынацыйны савет, у склад якога ўвайшло 10 чалавек.\nУжо ў панядзелак гэтая ініцыятыўная група сфармулявала свае патрабаванні да ўлады на паперы, і ўвечары ўсе жадаючыя мелі магчымасць яе падпісаць. У аўторак спіс патрабаванняў быў перададзены ў тым ліку і ў Пружанскі райвыканкам. Збор подпісаў працягваецца.\nНа 19.00 аўторка была запланавана сустрэча з кіраўніцтвам раёна. На жаль, дыялог не адбыўся. У дадзены момант мы высвятляем усе абставіны і ў бліжэйшы час праінфармуем вас, паважаныя чытачы.\nФота знята відавочцам падзей.\nКатегория Выборы-2020, Новости\nПредыдущая записьГісторыя аднаго экспаната. Бульётка, або чайнік-самавар\nСледующая записьПутеводитель по сборам в школу для пружанцев


Новая рэальнасць COVID, калі ляцець у ЗША 20 гадоў у Федэральнай турме за згон або парушэнне маскі\nГалоўная » Артыкулы апошніх навін » Авіякампанія » Новая рэальнасць COVID, калі ляцець у ЗША 20 гадоў у Федэральнай турме за згон або парушэнне маскі\nАвіякампанія • Авіяцыя • Галоўныя навіны падарожжаў • навіны • Людзі • Перабудова • транспарт • Абнаўленне прызначэння падарожжа • Навіны турыстычнага провада • актуальныя • Апошнія навіны ЗША\nПа дадзеных FAA, за год у ЗША было пададзена 4,385 непаслухмяных паведамленняў аб пасажырах. З іх 3,199 - справаздачы аб інцыдэнтах, звязаных з маскай. Умяшанне ў лётны экіпаж з'яўляецца сур'ёзным крымінальным злачынствам, але ці павінна гэта быць цяжкім злачынствам згодна з Законам аб патрыётах са зняволеннем да 20 гадоў? Амерыканскі прэзідэнт Flyers Rights Пол Хадсан так не лічыць.\nЗабудзьцеся аб сацыяльнай дыстанцыі пры пасадцы на ўнутраны рэйс у ЗША.\nПасажыры, якія пярэчаць супраць дзеючых правілаў і крычаць падчас палёту, могуць быць прыцягнуты да адказнасці згодна з Законам аб патрыётах, якому пагражае 20 гадоў федэральнай турмы.\nСцюардэсы ЗША праходзяць навучанне тыя ж людзі, якія рыхтуюць турэмную ахову-гэта не вельмі спроба дээскалацыі.\nДружалюбнае неба ў Злучаных Штатах можа быць зусім не такім прыязным, як у старыя добрыя часы PAN AM.\nФедэральныя авіямаршалы вучаць бортправаднікоў, як справіцца з ростам рызыкі пасажыраў, якія становяцца ваяўнічымі і гвалтоўнымі, часта парушаючы правілы маскі.\nАбмежаванні, якія звычайна дзейнічаюць на міжнародных рэйсах, у тым ліку адкрытыя сярэднія месцы, сацыяльнае дыстанцыяванне ў самалётах і правілы вакцынацыі, звычайна не дзейнічаюць для ўнутраных рэйсаў ЗША.\nМногія айчынныя пасажыры ў ЗША адмаўляюцца выконваць правілы нашэння маскі з-за палітычных, рэлігійных, а некаторыя па стане здароўя. Гэта выклікае вялікую колькасць інцыдэнтаў, аб якіх паведамляецца Федэральнаму авіяцыйнаму ўпраўленню (FAA)\nПалёты ў эпоху COVID-19 выклікаюць стрэс для пасажыраў і экіпажа, і ў выніку FAA паведамілі пра 3,199 інцыдэнтаў, звязаных з маскамі. Улічваючы, што за год было пададзена толькі 4,385 непаслухмяных паведамленняў пасажыраў, гэта вельмі высокая лічба.\nКаб узяць пад кантроль пасажыраў, у Палаце прадстаўнікоў абмяркоўвалася пакаранне за інцыдэнты, звязаныя з пасажырамі, з такой жа сур'ёзнасцю, як і згон. Закон аб патрыётах быў прыняты ў ЗША ў адказ на тэракты, а не ў адказ на пасажыра, які скардзіўся. Парушэнне закона аб патрыётах прадугледжвае 20 -гадовы федэральны турэмны тэрмін.\nПол Хадсан, прэзідэнт Правы на ўлёткі, быў а адкрыты адвакат для правоў пасажыраў і кажа, што дастаткова.\nКаментарый FlyersRights.org падкамітэту па авіяцыі Палаты прадстаўнікоў па павелічэнні колькасці авіякампаній\nНядаўняе павелічэнне колькасці выпадкаў гвалтоўных авіяперавозак з'яўляецца сур'ёзнай праблемай, якая патрабуе вырашэння. Слуханне падкамісіі выгадна было б пачуць пункту гледжання пасажыра. У жніўні 2020 года FlyersRights.org накіраваў у Дэпартамент транспарту нарматыўную петыцыю з просьбай насіць маску пры авіяпералётах. FlyersRights.org была вядучай арганізацыяй, якая выступае за меры па змякчэнні пандэміі COVID, каб зрабіць авіяпералёты больш бяспечнымі.\nПаводле апошніх дадзеных FAA, зарэгістраваныя інцыдэнты, звязаныя з маскамі, складаюць 73% усіх інцыдэнтаў, пра якія паведамлялі члены экіпажа ў 2021 годзе. У той жа час колькасць інцыдэнтаў, не звязаных з маскамі, скарацілася, і FAA павялічыла колькасць іх расследаванняў. FlyersRights.org прапануе наступныя рашэнні, каб паменшыць колькасць парушэнняў, звязаных з маскамі на самалётах:\nУкараніць сістэму жоўтай карткі, калі пасажыр атрымлівае пісьмовае папярэджанне і мае магчымасць накіраваць пісьмовую скаргу пілоту або авіякампаніі ў якасці сродку дээскалацыі.\nСачыце за тым, каб бортправаднікі выконвалі і больш паслядоўна выконвалі правілы маскі.\nДазволіць больш лёгка атрымаць законныя выключэнні для здароўя і інваліднасці з правілаў маскі.\nУкараніць больш жорсткія меры па змякчэнні пандэміі COVID -XNUMX, у тым ліку сацыяльнае дыстанцыяванне і праверку тэмпературы. Сацыяльнае дыстанцыяванне павінна выконвацца не толькі ў самалёце, але і ў варотах, падчас пасадкі і на пунктах пропуску.\nПераацаніце пашырэнне мандатаў маскі TSA з дапамогай публічнага паведамлення і працэсу каментавання.\nАвіякампаніі загрузілі пасажыраў на меншую колькасць рэйсаў без сацыяльнага дыстанцыявання, без блакавання сярэдняга сядзення, без абмежаванняў на прапускную здольнасць, без праверкі тэмпературы і без тэставання на COVID. У той час як некаторыя пасажыры выступаюць супраць масак па палітычных матывах, іншыя бачаць адсутнасць іншых разумных мер бяспекі, якія прымаюцца авіякампаніямі (сацыяльнае дыстанцыяванне, блакаванне сярэдняга сядзення, праверкі тэмпературы) і адсутнасць паслядоўнага выканання патрабаванняў пасажыраў і бортправаднікоў.\nКалі гэтыя інцыдэнты сталі гвалтоўнымі, неабходна прыцягнуць да адказнасці. Аднак было б сур'ёзнай эскалацыяй і грубым парушэннем грамадзянскіх свабод, калі спасылацца на "ўмяшальніцтва ў члены лётнага экіпажа і бортправадніка", прызначанае для выкрадальнікаў, і пагражаць пасажыру да 20 гадоў пазбаўлення волі.\nFlyersRights.org выступае за правіла маскі, а таксама іншыя меры аховы здароўя для абароны пасажыраў і членаў экіпажа. У той час як большасць бортправаднікоў выконваюць правіла аб масках як мага лепш пры наяўных абставінах, многія сцюардэсы не спрабуюць прымяніць і самі парушаюць правіла маскі.\nFlyersRights.org не звяжа дзеянні невялікай меншасці бортправаднікоў з усёй групай. Аднак гэтак жа, як меры па прымусовым выкананні павінны быць прыняты ў дачыненні да пасажыраў, якія адмаўляюцца насіць маску, павінны быць прыняты меры і супраць гэтых бортправаднікоў, якія парушаюць правіла аб масках або не прыкладаюць ніякіх намаганняў для яго выканання. Гэта не толькі дапаможа стрымліваць дзясяткі агідных пасажыраў, але і мае важнае значэнне для захавання здароўя ўсіх пасажыраў і лётнага экіпажа на працягу ўсёй пандэміі.


Святы Віфлеемскі агонь прывезлі ў Беларусь\n17:07 25 жніўня 2019\n08:55 22.12.2018 Атрымаць кароткую спасылку\nЗ галоўнага каталіцкага храма Гродна святы агонь з Віфлеема адправіцца ва ўсе прыходы Беларусі.\nГРОДНА, 22 сне - Sputnik, Іна Грышук. Агонь з Віфлеема прывезлі ў Гродна ў пятніцу ўвечары, 21 снежня, у Фарны касцёл яго даставілі з беларуска-польскай мяжы, куды святое полымя прывезлі польскія скаўты наўпрост з Аўстрыі.\nВіфлеемскі агонь скаўты прывезлі з Вены, яны перадалі яго беларусам у пункце пропуску "Брузгі" на беларуска-польскай мяжы. Затым святое полымя даставілі ў галоўны каталіцкі храм Гродна - касцёл святога Францыска Ксаверыя, дзе адбылося ўрачыстае набажэнства з удзелам шматлікіх гараджан і скаўтаў з розных куткоў Беларусі.\nЗ гродзенскага касцёла агонь накіруецца ў прыходы, куды яго павінны даставіць да 23 снежня. У Гродне ў Фарным касцёле свечка, запаленая ад Віфлеемскага агню, прабудзе прыкладна два тыдні.\nКожны жадаючы, незалежна ад канфесіі, зможа прыйсці сюды, каб памаліцца, запаліць ад яе сваю свечку або лампадку і аднесці яе дадому. У каталіцкай традыцыі падчас сямейнай вячэры напярэдадні Калядаў на стале павінна стаяць свечка, запаленая ад Віфлеемскага агню.\nПрыгожую перадкалядную традыцыю распаўсюджваць Віфлеемскі агонь упершыню правялі ў 1986 годзе, каб падтрымаць людзей з інваліднасцю напярэдадні Калядаў. Яе тут жа падхапілі еўрапейскія скаўты і зрабілі яе штогадовай.\nУзяць агонь ад свечкі, запаленай ад Віфлеемскага агню, можа любы жадаючы\nЗ тых часоў напярэдадні каталіцкага Раства аўстрыйскія скаўты бяруць агонь ад негасімай лампады ў базыліцы Нараджэння ў Бэтлееме і самалётам дастаўляюць яго ў Аўстрыю. Пасля ўрачыстых набажэнстваў часцінкі святога полымя раз'язджаюцца па еўрапейскіх краінах. У Беларусь Віфлеемскі агонь прывозяць ужо больш за 20 гадоў.


Культура - Тры правілы і досвед біятлона\n— Ці павінен дырэктар быць крыху, так бы мовіць, крывавым?\n— Абавязкова. У тэатры лёгка нажыць ворагаў, і тады цябе хутка спішуць і забудуць. Складанасць нашай працы звязаная з тым, што кожны тэатр — лічы, свая рэспубліка, усе — ад машыніста сцэны да артыста — індывідуальнасці, і тое неабходна браць да ўвагі. Тут ты альбо сябра, альбо вораг — трэцяга не дадзена. Акцёры па арганіцы сваёй на ўзроўні спіннога мозга адчуваюць нягодніка, і такому кіраўніку адкусяць галаву імгненна. Калі ж крытыкуеш за справу — прыслухоўваюцца. Быць белым і пухнатым лёгка і проста, стаць патрабавальным куды больш складана.\n— Вы прытрымліваецеся прынцыпа “пастар лютага статку больш люты за пасомых”?\n— Дырэктару трэба быць хутчэй Карабасам Барабасам, каб надаваць калектыву энергію, стымуляваць яго для творчага ўздыму. Бывае, артысты яшчэ нічога не сыгралі, а пачынаюць жаліцца: “У глядзельнай зале гукавыя ямы, таму мяне не чутна ў 17 шэрагу”. Прыехаў на гастролі Малы тэатр з Масквы: іншая школа, іншае стаўленне да прафесіі — усіх паўсюль чуваць! Магчыма, іх пастаноўкі не такія мадэрнісцкія, як у нашых суседзяў з Літвы, з якімі я не заўсёды пагаджаюся, але праз 30 — 40 хвілін залу нібы заваражыла. Напачатку яны вялі нячутную барацьбу з залай — і перамаглі. Вось гэта для мяне эталон!\nІ ўсё ж у тэатры ведаюць, што я вельмі люблю наш калектыў і за кожнага з артыстаў стаю гарой. Як вядома, творчыя людзі — асобы дастаткова своеасаблівыя. А пайсці з тэатра складана: ён апаноўвае на ўсё жыццё. Аднак маладняк, асабліва калі сям’ю ствараюць, адчувае недахоп сродкаў. Яны імкнуцца зарабіць яшчэ недзе. Колькі талентаў шукала лепшай долі за мяжой, колькі лёсаў праз тое было зламана! Да гэтай пары сумую па Ларысе Зайцавай, што з’ехала ад нас у Маскву. У яе былі шыкоўныя даныя, магла стаць і заслужанай, і народнай… Але Масква ў чарговы раз паглынула новую ахвяру… Хтосьці знікае з поля зроку, іншым, калі сапраўды добры акцёр, кажу: “Ідзі, паспрабуй, але памятай, што мы ў любым выпадку чакаем цябе”. Я заўсёды пакідаю фортку адчыненай.\n— Памятаеце фільм Леаніда Філатава пра артыстаў, які называўся “Сукіны дзеці”…\n— Так, часам азначэнне падаецца надзвычай трапным (усміхаецца). Пры гэтым яны дзеці чароўныя... Акцёры, па вялікім рахунку, залежныя ад рэжысёра, а таму — няшчасныя людзі. Ва ўзаемаадносінах паміж кіраўніком і артыстамі галоўнае, каб не было карыслівасці. Таму я ўпэўнены: пасады дырэктара і мастацкага кіраўніка патрэбна адасабляць! Я часта паўтараю, што для кіраўніка існуе тры табу: нельга браць у жонкі актрысу, нельга пісаць п’есы і нельга ставіць спектаклі. Чаму я сябе адчуваю добра? Бо свае тры правілы выканаў.\n— Ці можна сказаць, што найбольш моцныя кіраўнікі сярод прадстаўнікоў вашага пакалення атрымаліся з тых, хто прайшоў “школу” колішняга міністра культуры БССР Юрыя Міхневіча?\n— На мой погляд, Міхневіч — легендарны міністр, ён быў дзіцём сваёй эпохі і праз тое ідэальна ўпісваўся ў тагачасную сістэму. Ён быў прыгожым, імпазантным, цудоўна прамаўляў і шмат ведаў. Гэта вялікі талент, калі чалавек арыентуецца ў розных відах мастацтва. У яго быў бліскучы густ, нават не зусім ведаючы тонкасці ўбачанага, ён схопліваў сутнасць і мог ацаніць, добра тое ці не. Міхневіч мог вывесці з сябе любога шляхам тонкай інтэлігентнай правакацыі. У свой час з пасады намесніка дырэктара тэатра мяне паклікалі ў Міністэрства культуры (спачатку — у намеснікі начальніка ўпраўлення тэатраў і музычных устаноў, потым я стаў начальнікам аддзела тэатраў). Я добра памятаю, як кожная планёрка ў міністра пачыналася з “разбору палётаў” па сферы мастацтваў. І гэта былі сапраўдныя ўніверсітэты! Але “вучоба” працягваецца і дагэтуль, бо змяняюцца эпоха, эканамічныя фармацыі, патрабуючы ад чалавека новых ведаў у новых рэаліях. Я заўсёды раблю карэктуру, як у біятлоне.\n— За савецкім часам была тэндэнцыя накіроўваць на пасады сельскагаспадарчага, эканамічнага кірунку прафесіяналаў у гэтай справе, а культуру маглі даручыць чалавеку, часам далёкаму ад гэтай сферы…\n— На мой погляд, нельга перакідваць чалавека з адной галіны ў іншую, мяркуючы, што ён зможа нешта прадуктыўна зрабіць і там, і тут. Правяду аналогію са спортам: як можна біятланіста паставіць на чыстую гонку і думаць, што ён пераможа?! Удачы і поспехі ў “прышлага” могуць з’явіцца, але ўсё роўна патрэбны спецыялізацыя і любоў да галіны, якой кіруеш.\nУ чым для мяне прывабнасць савецкай эпохі, дык у надзвычай прадуманай сістэме падрыхтоўкі кадраў. Чалавек адчуваў неабходнасць быць абсалютна патрабавальным да сябе. Адказнасць за свае ўчынкі, якія стануць вядомыя грамадскасці, дысціплінавала. Ён ужо думаў, а ці магу я ў грамадскім месцы патанчыць на стале з белакурай Жазі альбо выпіць лішку… Гэта не значыць, што у нас сексу не было — глупства! Усё чалавечае за савецкім часам існавала, але меўся і ўнутраны цэнзар. Ведалі, што можна вырасці да кіраўніка, калі ты прайшоў праз тых жа камсамольцаў, знаходзішся ўнутры галіны, разбіраешся ў ёй.\nЗараз скажаце, што сам Герасімовіч — механік па электраспецабсталяванні самалётаў (мая спецыяльнасць у арміі), а радня ў яго — спрэс медыкі. Але я з маладых пазногцяў удзельнічаў у самадзейнасці, граў на баяне і струнах, музыку пісаў. Насуперак жаданню бацькоў не стаў працягваць семейную традыцыю, а паступіў у тэатральна-мастацкі інстытут. І прышоў я ў тэатр з раённага аддзела культуры Мінрайвыканкама практыкаарыентаваным на культуру і мастацтва. Тут і зразумеў: знайшоў у жыцці месца.\n— Дарэчы, праз колькі дзесяцігоддзяў вы вярнуліся ў alma mater у якасці выкладчыка — чыталі курс лекцый па кіраванні тэатральнай справай. Ці арыентаваныя сучасныя студэнты на сваю прафесію?\n— Я гадоў пятнаццаць займаўся выкладчыцкай дзейнасцю. Сярод маіх колішніх студэнтаў стае тых, кім можна ганарыцца: генеральны дырэктар — мастацкі кіраўнік Брэсцскага акадэмічнага тэатра драмы Аляксандр Козак, дырэктар сталічнага тэатра лялек Яўген Клімакоў, намеснік генеральнага дырэктара Нацыянальнага акадэмічнага тэатра Янкі Купалы Іосіф Турко, усе тры намеснікі — Ігар Андрэеў, Ірына Меліхава і Настасся Шырай — мае ж выпускнікі. Але за гэты час адбылася змена як уласна сістэмы арганізацыі тэатральнай справы, так і інтарэсаў навучэнцаў. У апошнім маім выпуску быў моцны студэнт Саша, якому я прапанаваў месца ў нашым тэатры, аднак пачуўшы пра два з паловай мільёны, той справядліва зазначыў: такую суму нават называць несур’ёзна! Ён мае рацыю: абсалютна несувымерная плата за аналагічную работу ў тэатры і, скажам, у бізнес-структурах. Усё разумею, але разбежка — занадта відавочная… Таму, калі справа даходзіць да размеркавання, цікавая моладзь з сучасным поглядам на справу сыходзіць са сферы культуры…\n— А дырэктарству можна навучыць? Ці кожнаму даецца тая навука?\n— У свой час на калегіях Мінкульта я шмат казаў пра тое, што будучага спецыяліста неабходна расціць з дзіцячага ўзросту. На дзяржаўным узроўні неабходна праводзіць дбайны адбор з выкарыстаннем найноўшых тэхналогій. Гэта не значыць, што патрэбна арганізоўваць нешта накшталт каст, але добра было б зразумець, да чаго схільны кожны вучань. Тады можна будзе казаць пра стварэнне рэзерву кадраў, кіраўнікоў. Што да пытання, то навучыць можна, але не кожнага. Добры спецыяліст атрымліваецца з таго, хто любіць сваю справу.\n— Будучаму музыканту неабходны такія стартавыя даныя, як слых і пальцы. А што павінен мець апрыёры будучы кіраўнік установы культуры?\n— Лідарскія якасці неабходныя! Трэба агучваць сваё “не”, але не забывацца прыслухоўвацца да калег. Аднойчы адзін рэжысёр прынёс да пастаноўкі п’есу. Мне яна не спадабалася, пра што я адкрыта сказаў яму. Юрыдычна дырэктар можа не даць згоду на пастаноўку: ён распараджаецца бюджэтам, падпісвае загады. Але я прапанаваў вынесці пытанне на мастацкі савет. Дарэчы, многія кіраўнікі, у тым ліку вядучых сталічных тэатраў, адмаўляюцца ад такога абмеркавання, маўляў, навошта демагогію разводзіць. А я катэгарычна настойваю на такой форме прыняцця рашэнняў. Бывае вельмі карысна паслухаць чалавек пятнаццаць, якія могуць патлумачыць, туды ты плывеш, ці не. Зрэшты, у той раз большасць прагаласавала “за” прадстаўлены драматургічны матэрыял, і я пагадзіўся з мастацкай радай.\n— Вы шмат займаліся пытаннямі аўтарскага права. Ці ёсць зрухі ва ўзаемаадносінах тэатраў з аўтарамі?\n— У параўнанні са справамі ў сферы поп-музыкі, у тэатральнай прасторы парадак наведзены, бо мы дамаўляемся яшчэ на беразе, як той казаў. Гучных справаў значна паменшала, хоць некаторыя пытанні ўзнікаюць і зараз. Скажам, драматург “зарадзіў” сабе пятнаццаць працэнтаў ад агульнага збору замест стандартных шасці — васьмі. Верагодна, тут карпаратыўная змова, бо падобныя сігналы паступалі да нас і з Масквы. Гэта ж няправільна! Ён не разумее, што яго аўтарскія адлічэнні — не адзіныя выдаткі з боку тэатра: яшчэ вылічваюцца сумы з прадажаў упаўнаважаным па распаўсюджванні білетаў, рэжысёру, мастаку і гэтак далей. А што тэатру застанецца? Я сам заўсёды абараняў права творцы на грашовую аплату яго інтэлектуальнай працы. Але параўнайце: мастак па касцюмах атрымлівае адзін працэнт, рэжысёр — тры, у перакладчыка — шэсць — восем… У драматурга і так лічбы большыя за іншых! На мой погляд, гэта памкненне, прабачце, хапнуць. Таму п’есу з такімі аўтарскімі прэтензіямі я не дапусціў да пастаноўкі. Вам пытанне, гэта што — дэспатызм?\n— Хутчэй нармальнае гаспадарчае рашэнне...\n— Так, але ў вачах рэжысёра я сатрап, які не даў паставіць твор. Дарэчы, сітуацыя мела працяг. Адзін з рэжысёраў прыйшоў з прапановай адмовіцца ад ганарару на карысць драматурга. А яму адказваю: “Гэта ўжо самадзейнасць!” Не плаціць за работу я не магу. Калі рэжысёру вельмі хочацца паставіць пэўны матэрыял, то ён можа стварыць свой тэатр і рабіць што заўгодна (праўда, мяркую, фінансавыя законы хутка вернуць яго ў рэчаіснасць…). Насамрэч, гэта блазенства! Сёння ён адмовіцца, а заўтра…\n— …справа дойдзе да суда і спытаюць, чаму дырэктар не аплачвае працу. Атрымліваецца, закон аб аўтарскім праве неабходны для абароны не толькі аўтара, але і тэатраў ад аўтарскага самавольства?\n— Закон добры. Аўтарскае права павінна абараняцца, але нельга зарывацца. А тэатры трапляюць у пастку хутчэй з-за сваёй нядбаласці. Прынамсі, усім вядома, як Бертольд Брэхт указаў, што яго “Трохграшовая опера” можа быць пастаўлена толькі з музыкай Курта Вайля. Сёння тая музыка падаецца архаічнай, і наш тэатр афіцыйна прасіў дазвол на нейкую яе інверсію (мы зрушылі мелодыі па тэмпе, змянілі аркестроўку...). А потым пабачыў у адным з айчынных тэатраў гэтую п’есу з іншым гукавым шэрагам! Я папярэдзіў дырэктара, што са спадчыннікамі Брэхта потым не разлічышся за суды…\n— Эдуард Іванавіч, у чым вы бачыце спецыфіку Горкаўскага тэатра ў беларускай прасторы? Як тэатр мяняўся за гады вашага кіраўніцтва?\n— У свой час шмат нашай “крыві” было праліта, каб тэатр займеў статус нацыянальнага! Толькі дзякуючы таму, што ва Украіне тэатру рускай драмы імя Лесі Украінкі вызначылі адпаведны статус, удалося пераканаць, што і наш калектыў годны высокага звання. Я тады ўпарта тлумачыў, што сам тэатр з’яўляецца нацыянальным здабыткам, а на якой мове ён працуе — пытанне іншае. Калі патрэбна, можна ўзяць розны драматургічны матэрыял на любой мове (гралі ж мы “Вар’ята і манахіню” Станіслава Віткевіча па-польску). Ды навошта спустошваць шыкоўную класічную рускую літаратуру з культурнага слоя краіны? Галоўным вызначэннем узроўню трупы павінны быць цікавыя творчыя праекты.\nУ кожнага калектыву ёсць сваё аблічча, якое складаецца дзесяцігоддзямі. Народны артыст СССР Расціслаў Янкоўскі кажа, што ў нас інтэлігентны тэатр. Калі прыходзяць новыя артысты, яны адразу адчуваюць гэтую атмасферу, патроху ўбіраючы ў сябе агульнае светаадчуванне, традыцыі. Калісьці заканадаўцамі тэатральнага кірунку былі наш галоўны рэжысёр Барыс Луцэнка, а, напрыклад, у Купалаўскім — Валерый Раеўскі. Змянілася пакаленне, прыйшлі Сяргей Кавальчык і Мікалай Пінігін. Адпаведна, трансфармуецца і імідж тэатраў. Да слова, як вы думаеце, чаму нельга прызначаць мастацкага кіраўніка ці дырэктара на адзін год?\n— Челавек нічога не паспее зрабіць.\n— Нават спробы не зробіць. Разбегу няма! Цябе ўзялі на год — тым самым адразу абрэзалі ініцыятыву, бо навошта варушыцца, калі праз год могуць папрасіць… Вы пытаеце, што адбываецца з тэатрам? Ён існуе ў пэўнай эстэтычнай іпастасі, праз якую пажадана не пераступаць. На мастацкім савеце часта гучыць такое вызначэнне, як “наш” ці “не наш” спектакль. Дапусцім, Шэкспір — наш аўтар, хоць ты лопні! А Чэхаў ні разу“не атрымаўся”.\n— А беларускія аўтары “атрымліваюцца”?\n— Быў “Знак бяды” па Васілю Быкаву — цудоўная пастаноўка. Ставіў пакойны Валера Маслюк. Часта ў афішы з’яўлялася прозвішча Аляксея Дударава. Не абмінуў нас Андрэй Курэйчык, прынамсі, шыкоўна ідзе яго “Пані Каханку” (дарэчы, менавіта Сяргей Кавальчык першым распачаў размову з драматургам пра Радзівілаў, пасля якой той і загарэўся ідэяй). На мой погляд, цудоўны матэрыял стварыў Васіль Дранько-Майсюк, на аснове якога з’явіўся спектакль “Пясняр”, прысвечаны Уладзіміру Мулявіну. З ім мы патрапілі, як кажуць, “у яблычак”. З нагоды юбілею слыннага музыканта, спадзяюся, цягам года зможам правезці спектакль па абласных цэнтрах. Але пры гэтым мы маем загрузку глядзельнай залы ніжэй за меркаваную… Тая ж гісторыя з пастаноўкай па п’есе Макаёнка “Зацюканы апостал”. На мой погляд, Барыс Луцэнка зрабіў бліскучы спектакль. А гледачу ён нешта не ідзе… Мы ўжо вярнулі класічную назву замест рэжысёрскай “Аракул?!.”, але публіка ўсё адно не запальваецца… Але ніяк нельга казаць, што інтэлектуальны ўзровень публікі знізіўся. Наадварот, адчуваецца ўздым: у аснове сваёй людзі пісьменныя, інтэлектуальна нацэленыя. Аднак у соцыуме ўзнікаюць зусім іншыя каштоўнасці. Цяжка патрапіць у тое, што патрэбна новай фармацыіі людзей...\n— На афішы налічылі тузін камедый, з дзясятак музычных спектакляў. Такі перавес таксама праз патрэбу загрузкі залы?\n— Так, калі хочаце. Тэатр атрымлівае з бюджэту фінансаванне, пры якім неабходна выконваць план на ўзроўні 70 — 72 % загрузкі залы. Інакш немагчыма будзе выплачваць супрацоўнікам прэміі, мець магчымасці для стварэння наступных прэм’ер і гэтак далей… Калі не ўраўнаважваць умоўныя шалі — выбрацца акажацца немагчыма. Мінулым летам увогуле быў спад наведвальнасці — у выніку, з вялікай цяжкасцю, выключна ў апошнія дні атрымалася выканаць план па годзе.\n— Репертуарны тэатр падобны на карабель: трэба ўсё разлічыць, каб на мель не сесці. А не было жадання ўзяць ды рызыкнуць — запрасіць, напрыклад, да супрацоўніцтва беларускіх драматургаў-наватараў накшталт Багаслаўскага, Красоўскага ці Пражко, якія ўжо трапілі ў топ-ліст той жа Расіі?\n— На нашай сцэне ішоў цэлы шэраг спектакляў менавіта такога плану, напрыклад, “Запіскі стомленага рамантыка”, які прывёз да нас Міхаіл Задорнаў, ці камедыя дэль артэ “Viva Commedia!” Рыкарда Піпа. Я не ўяўляў, што і як там можна паставіць. Але мяне запэўнілі правесці эксперымент. Атрымалася няблага. І ўсё ж мне бліжэй цвярозы разлік. Загарэцца можна, аднак потым неабходна ўсё падлічыць, праверыць, наколькі ўпісваецца ў каштарыс, а пасля гэтага ўзяць і пахуліганіць.\n— Дарэчы, у Беларусь п’есу Дзмітрыя Багаслаўскага “Любоў людзей” летась прывозілі тэатры з Масквы і Кіева. Ці не ўзнікае шкадавання, што ваш тэатр не першым заўважыў таго ці іншага таленавітага суайчынніка, імя якога за межамі краіны стала сапраўдным прарывам?\n— Бывае такое. Насамрэч прыкра, калі нашы зоркі запальваюць у замежжы. Часам запрашаю прадстаўнікоў нашага творчага цэху і пытаюся, а куды ж вы глядзелі.\n— Многія дакараюць творцаў новай драмы. Маўляў, занадта складаныя творы, яна жорсткая, шмат ненарматыўнай лексікі, надзвычай востра узнімае сацыяльныя праблемы. На думку апалагетаў такога меркавання, чалавек ідзе ў тэатр хутчэй адпачыць…\n— Ведаеце, а я не хачу, каб у тэатры гучала ненарматыўная лексіка! Мусіць, гэта адзінае, што мяне сапраўды раздражняе. Астатняе… Ва ўсе стагоддзі хтосьці станавіўся новым. Цяперашнія класікі Брэхт і Іянэска таксама некалі лічыліся наватарамі. Тут іншае мае кошт. Вось прачытаў інтэрв’ю Сяргея Бязрукава. Ён кажа, што зараз у Еўропе мода на ўмоўны тэатр, зразумелы вузкаму колу спецыялістаў, калі глядач часцяком у антракце такога дзейства збягае. Бязрукаў лічыць, што так нельга паступаць са сваім гледачом, неабходна размаўляць з ім на яго мове. З гэтай думкай я пагаджуся. Авангард мае права на існаванне, але ў нашым тэатры прытрымліваюцца іншых каштоўнасцяў. Я заўсёды нагадваю, што ў кожнага павінен быць унутраны цэнзар. Пасля некаторых сучасных пастановак так і хочацца запытаць: “А сумленне дзе?” Напрыклад, я патрабую, каб гастрольныя ці фестывальныя спектаклі, якія мяркуецца паказаць на нашай сцэне, былі загадзя прагледжаны (сёння Сеціва дапамагае ў гэтым), каб не было ў пастаноўках здзеку над маральнасцю. Не дазволю! Як заўгодна можна да гэтага ставіцца? Частцы публікі, можа, і спадабаецца такая інтэрпрэтацыя жыцця, але — добра гэта ці дрэнна — я адказваю за гэты тэатр і не хачу, каб у ім было нешта, што абражае агульначалавечыя каштоўнасці. Інакш я гэта сабе не ўяўляю.\n— Іншымі словамі, Кірыл Сярэбранікаў і Канстанцін Багамолаў апрыёры ў тэатры імя Горкага нічога паставіць не змогуць?\n— Не ведаю… Напрыклад, зараз у нас ставіць Дзмітрый Астрахан. Перад тым, як даць згоду, мы пагутарылі з ім самім, патэлефанавалі ў тэатр, дзе ён супрацоўнічаў раней, каб даведацца пра яго тамтэйшую пастаноўку. Пасля гэтага я прыблізна зразумеў, што ён хоча сказаць і як гэта зробіць. Калі Кірыл Сярэбранікаў прапануе прымальны для нас варыянт і ганарар — дык няма нічога немагчымага.\n— І вы гатовы змірыцца з авангарднай эстэтыкай?\n— Сцены гэтыя бачылі рознае, чаму б і не паспрабаваць?! Штосьці з прэм’ер надоўга затрымлівалася ў рэпертуары, іншае хутка знікала: час і глядач рассудзяць. Увогуле, гэтыя пытанні неабходна адрасаваць Сяргею Кавальчыку, які адказвае за мастацкі кірунак тэатра. Ён адкрыты да размовы.\n— Вы казалі пра аблічча тэатра, а агульны партрэт вашага гледача існуе? Хто прыходзіць да вас?\n— Мы перыядычна замаўляем сацыялагічныя даследаванні (а як без гэтага?). Магу сказаць абсалютна дакладна: наш глядач — абавязкова чалавек з адукацыяй ад 18 да 50. Барыс Луцэнка, які сфарміраваў такі тэатр і такое яго прачытанне, меў разлік на пэўны інтэлект і стан культуры ў цэлым. Вось і сфарміраваўся адпаведны кантынгент наведвальнікаў. Мы адсочваем рэакцыю і пажаданні гледачоў. Напрыклад, быў час, калі адчуваўся недахоп рускай класікі. Зазначу, што ў год тэатр выпускае чатыры прэм’еры, таму неабходны пэўны тэрмін, каб змяніць рэпертуарны перакос. Спектаклі з’явіліся, і мы атрымалі ўсплёск, бум! А потым зноў спад інтарэсу… Таму зрабілі стаўку на камедыі. Каб у мяне не было неабходнасці ўлічваць планы загрузкі залы, рэпертуарная палітыка магла б скласціся інакш.\n— У тэатры, як і ў любой установе культуры, ёсць план платных паслуг. Чым яго закрываеце?\n— Па сутнасці, камедыямі. Аднак я не лічу, што камедыя — заўсёды лёгкі жанр. Шэкспіраўскія п’есы “Утаймаванне свавольніцы” ці “Дванаццатая ноч”, якія ідуць у нас з вялікім поспехам, пабудаваны на грані, маюць глыбінныя падтэксты і даюць спажыву для розуму.\n— У адной з раённых бібліятэк Магілёўшчыны нам распавялі пра 140 відаў платных паслуг. Сярод іх — тэатралізаваныя віншаванні дзяцей і працоўных калектываў, перанос выяў на майку і гэтак далей. Як вы ставіцеся да такога нагрувашчвання паслуг ва ўстанове культуры?\n— Доўгія дзесяцігоддзі я стаю на адным: пірагі — справа пірожніка. Калі з’яўляецца від паслуг, у якім маюць патрэбу, — добра. Але часцей тое робіцца з-за беднасці. Няшчасны бібліятэкар выдумляе, як капейку зарабіць, сума ж усё роўна пойдзе аддзелу культуры (няхай і з верагоднасцю, што калісьці з яе нешта трапіць па патрэбу бібліятэкі). Я ж лічу, што грошы неабходна пакідаць у той установе, якая іх зарабіла. Тады яны змогуць ствараць неабходныя фонды, самастойна вырашаць, куды накіраваць пазабюджэтнае фінансаванне: на паляпшэнне матэрыяльнай базы, павышэнне заробкаў супрацоўнікам або падумаць, ці не ўзяць на гэтыя грошы яшчэ штатную адзінку.\nКалісьці на адной з калегій я прасіў вызначыць патрэбу Мінска ва ўстановах культуры і мастацтва. Надаеце статус дзяржаўнай — упісвайцеся ў магчымасці рэгіёна забяспечваць супрацоўнікаў нармальнай заработнай платай. Астатніх можна перавесці на муніцыпальны ўзровень ці пусціць у вольнае плаванне (яны альбо закрыюцца, альбо на прыватных умовах працягнуць існаванне). У нас да гэтай пары не распрацавана нарматыўна-абаснаваная колькасць штату і ніхто да гэтага не прыступае (дарэчы, за савецкім часам было дакладна вызначана, які штат патрэбны кожнай катэгорыі тэатраў). Выявіце алгарытм мінімальнага ўтрымання таго ці іншага будынка (цяжка, але магчыма). Гэта ўсё дапаможа вывесці ўстановы культуры на нябеднае існаванне. Я выступаю за аптымізацыю ў рацыянальным разуменні. Аптымізацыя прадугледжвае правядзенне структурных ці якіх заўгодна змяненняў, скіраваных на паляпшэнне пэўнага віда дзейнасці, павелічэнне заробкаў. А тое, што вядзецца апошнія гады, хутчэй выглядае завуаліяваным скарачэннем...\n— План па напаўняльнасці залы і фінансаванні некаторыя калектывы “закрываюць” гастралёрамі. Вам такі рэцэпт пасуе?\n— Як я распавядаў сваім студэнтам, існуюць розныя віды дагавораў. Бываюць кабальныя. Возьмем II Маладзёжны тэатральны форум краін Садружнасці, Балтыі і Грузіі: шкада, але ён прынёс мне такую страту, якую я нават гастролямі папулярных калектываў закрыць не магу! А бываюць дагаворы, цікавыя абодвум бакам. Вось у Міністэрстве культуры Расіі камусьці прыйшла шыкоўная ідэя падтрымаць гастрольную дзейнасць тэатраў. Стварылі адпаведнае ўпраўленне, з фонду якога накіроўваюць буйныя калектывы ў турнэ па гарадах Расіі, а таксама ў замежжа. Каб я сам запрасіў у Мінск Малы тэатр, сумняваюся, што змог бы нешта выйграць. Адпаведна ж вышэйназванай праграме большасць выдаткаў узяў на сябе расійскі бок. У выніку наша частка акупілася тым, што мы атрымалі.\nДа слова, за савецкім часам лягчэй было выправіцца на гастролі. Гадоў 30 таму я ладзіў паездку ў Самару. Мы выступалі на працягу месяца на дзвюх пляцоўках і зрабілі практычна два фінансавых плана. Сёння паўтарыць такія гастролі практычна немагчыма. Я не ўкладуся і ў два з паловай мільярды рублёў. А каб іх “адбіць”, цэннік мусіць быць такім, які публіка дакладна не пацягне.\n— Дарэчы, вы бачыце мяжу па цане для гледача тэатра імя Горкага?\n— Бачу, таму і не ўзнімаем цану на білеты вышэй за 120 тысяч. Можна разагнацца, але такі кошт не пацягне большасць са сталых тэатралаў. Калі мяне пачынаюць павучаць, маўляў, не вядзеце працу з гледачом, хочацца адразу прапанаваць прыйсці да нас распаўсюджвальнікам білетаў. Наведванне спектакляў — не рэч першай неабходнасці, выдаткі на гэта ніяк не ўзнаўляюцца ў сямейным бюджэце. Людзі гатовы патраціцца на пэўныя “сполахі”: прыехала зорка — прыхільнікі бягуць, каб паставіць птушачку “я быў, я бачыў”. І копяць грошы да прыезду наступнай славутасці. Увогуле, “чос” расійскіх калектываў падрывае наш рынак сваёй часцяком нізкапробнай прадукцыяй. Мы ўжо не можам працаваць нармальна.\n— Найноўшыя тэхналогіі актыўна выкарыстоўваюцца ў айчынных пастаноўках. Чаго не стае вашаму тэатру?\n— Здаецца, у Мінску застаўся ўсяго адзін тэатр, у якім ёсць яшчэ над чым працаваць дзяржаве. Мы рупліва збіраем крошкі, за кошт якіх робім неабходнае. Прынамсі, каналізацыя, інжынерныя збудаванні, касметычны рамонт выкананы. Нам не трэба ўзводзіць новы будынак, але мы маем вострую патрэбу ў сучаснай машынэрыі, гукавым і светлавым абсталяванні. Зараз для большасці сталічных тэатраў падобнае забеспячэнне ўваходзіць, як кажуць, у базавую камплектацыю. Сціплае жаданне. Можа і ажыццявіцца, але “жаль только — жить в эту пору прекрасную…” Ці не?\nПытанні задавалі Дар’я Амяльковіч, Надзея Бунцэвіч, Пётра Васілеўскі, Алег Клімаў, Сяргей Трафілаў, Аліна Саўчанка (фота)\nРаман, 9.03.2016 17:32\nВельмі і разумная і патрэбная размова пра наш гаротны тэатр. Шкада толькі, што тыя, ад каго залежыць лёс сучанага тэатра, газету гэту не чытаюць.


«Рыжык у Залюстроўі». Рэжысёр Алена Турава.\nНа пачатку года заўсёды складаюцца самыя розныя планы, у якіх больш бесклапотнай урачыстасці, чым сапраўднага ўяўлення пра рэальнасць... Цікава параўнаць мажорную бравурнасць планавання на пачатку і мінорную расчараванасць у канцы года. Штосьці падобнае адбылося не толькі ў нашым агульным эканамічна-фінансавым жыцці, але і ў такой вытворча-мастацкай прасторы, як беларускі кінематограф.\nУ студзені шмат гаворкі вялося пра маючыя быць здзяйсненні: і пра прэм’еру сацыяльна-гламурнага «Ціхага дома», і пра гістарычную драму «Талаш», і пра сіквел «Ілюзія палявання», і пра патрыятычна-гераічнага «Немца», і пра ваенна-прыгодніцкага «Тунгуса», і пра меладраму «Усё, што нам патрэбна», і пра маштабныя экранізацыі класікі «Шляхціц Завальня» і «Каласы пад сярпом тваім». Планаў было столькі, што даводзілася канстатаваць: спадзяёмся толькі на цуд.\nМастацкая падзея — такая з’ява, што калі недзе штосьці адбываецца, то інфармацыя распаўсюджваецца хутка і ў розныя бакі, кранаючы слых, зрок і нават свядомасць тых, хто да падзеі непасрэднага дачынення не мае. Каб усё тое, пра што гаварылася, сапраўды адбылося, то ў Беларусі, напэўна, здарылася б нацыянальнае свята. У студзені запланавалі — у лістападзе ці снежні падрахавалі. Але выявілася: на сёлетні Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад» з беларускай ігравой праграмы нічога канкурэнтаздольнага і па-мастацку сапраўднага прадставіць немагчыма. Праўда, акрамя дзвюх стужак — дзіцячай і дакументальнай. Але пра тое ніжэй.\nЯкая дзіўная рэч — мары! Можна памарыць пра далёкія краіны, сусветнае прызнанне, міжнародны кінарынак, чырвоную дарожку. Часам мары быццам бы збываюцца. Сёлета ў маі Каны, Мекку кінапрафесіяналаў, наведала беларуская дэлегацыя. Гістарычная падзея адбылася: падчас Канскага кінафестывалю адкрыўся Нацыянальны павільён Рэспублікі Беларусь. І ўсё ж такі, нягледзячы на ўзнёсласць падзеі, хочацца задаць вельмі прыземленыя пытанні. Калі адкрываецца павільён не дзе-небудзь, а на кінарынку, ды яшчэ такога ўзроўню, то, напэўна, ён мусіць прадстаўляць кінааблічча сваёй краіны? А калі так, дык — якімі фільмамі? Наконт стужак нічога больш-менш уцямнага пачуць не давялося. А калі не было «тавару», то што канкрэтна прадстаўляў беларускі павільён? Мабыць, проста каардынаты «Беларусьфільма», кантактныя нумары і інфармацыю: ёсць такая краіна, у якой здымаецца кіно. А яшчэ надзею, што з цягам часу можна будзе горда ўсклікнуць: «Ёсць кантакт!» Мо і сапраўды здарыцца так, што дзякуючы адной гэтай павільённай інфармацыі захочуць працаваць разам з беларускай кінастудыяй знакамітыя кінапрадзюсары і дыстрыб’ютары... Як бы там ні было, аднак падаецца важным прывезці на Лазурны бераг не толькі глянцавую прома-прадукцыю, але і рэальныя прапановы ў выглядзе канкурэнтаздольных фільмаў.\nА мары сапраўды збываюцца. Самай гучнай кінапрэм’ерай года стала казка Алены Туравай «Рыжык у Залюстроўі». Гэты фільм можна лічыць і нашай «Алісай...» у аднайменным каралеўстве, і нашым Гары Потэрам. Здаецца, гатовая карціна для прагляду ў фармаце 3D: столькі там казачных пераўтварэнняў, падарожжаў, прыгод. Адчуванне, што менавіта гэтай стужкай «Беларусьфільм» перакрывае ўласныя тэхналагічныя хібы. Алена Турава яшчэ ў папярэдняй карціне «Навагоднія прыгоды ў ліпені» паспрабавала асвоіць новую тэхніку для стварэння такіх спецэфектаў, якіх раней у нашым кіно не было. «Рыжык...» — карціна сакавітая, яркая, са сваім «намёкам», які заўсёды бывае ў казках. Напрыканцы года менавіта гэтую стужку можна назваць сапраўдным кіназдабыткам. Алена Турава — пакуль адзіны рэжысёр, які сёння працягвае традыцыі (зусім нядаўна яны здаваліся страчанымі) вядомага на постсавецкай прасторы беларускага дзіцячага кіно.\nКалі з беларускім кінамастацтвам звязваць паняцце «здабыткі», то гэта больш за ўсё тычыцца анімацыйнага і дакументальнага кіно. У гэтых відах кінематографа сапраўды ёсць развіццё: асвойваюцца новыя дэталі кінамовы, прадстаўляюцца новыя формы, праз якія адбываецца адкрыццё чалавека ў непарыўнай сувязі з лёсам, у няпростых стасунках з самім сабой і са светам. Кожны раз прымушае гаварыць пра сябе новая дакументальная карціна Галіны Адамовіч. Сёлета такі інтарэс у гледачоў розных краін выклікала «Інакіня». Для гэтага рэжысёра заўсёды галоўнымі застаюцца пытанні, дзеля чаго чалавек пражывае жыцце, як ён спраўляецца з цяжкасцямі, калі ён можа быць шчаслівым? «Інакіня» — фільм пра жанчыну, якая, змяніўшы сацыяльны статус (вядомы кампазітар Ірына Дзянісава прыняла манаскі пострыг), змяніла звычкі, светапогляд, жыццё. «Перамена долі» абярнулася пераменай лёсу. Галіна Адамовіч сродкамі дакументальнага кіно прадстаўляе экзістэнцыяльную сутнасць чалавека, яго ўнутранае змаганне за самога сябе.\nУ 2011 годзе нас спасціглі і страты. Кожная з іх — пэўная мяжа. У сакавіку памёр Валерый Рубінчык. Яго імя заўжды было знакам высокай культуры ў кінамастацтве, сімвалам сапраўднага кіно, у якім увасабляўся гарманічны сінтэз відовішча і артхаўса. Творчасць Рубінчыка — высокі гонар беларускага кінамастацтва. У чэрвені не стала Ефрасінні Леанідаўны Бондаравай — чалавека, што заснаваў уласную навукова-творчую школу — школу кінакрытыкі. Калі гэтае паняцце раскрыць на шматлікіх публікацыях, кнігах, асобах вучняў, то атрымаецца тая плынь, без якой беларускае кінамастацтва выглядала б няпоўным. Не стала людзей, што дбалі, стваралі нацыянальнае кінамастацтва вышэйшай пробы. Можа, гэта знак, а можа — напамін...\nШто выклікае дыскусіі?\nСярод яркіх уражанняў мінулага года — з’яўленне шэрагу цікавых фільмаў. У першую чаргу трэба назваць доўгачаканага «Рыжыка», які набыў новую і вельмі прывабную назву «Рыжык у Залюстроўі». Магчыма, наш кінематограф будзе не толькі час ад часу звяртацца да дзіцячай тэмы, але зноў заваюе і ўтрымае за сабой славутую некалі нішу беларускага дзіцячага кіно. Рэжысёр Алена Турава здолела стварыць адметную стужку, якая мае і нядрэнную камп’ютарную графіку. Карціна будзе цікавая і маленькім, і дарослым гледачам. Так што сямейнае кіно — як жанр і як працяг справы дынастыі Туравых — дае добрыя вынікі.\nДакументальны і анімацыйны жанры таксама прынеслі пазітыўныя ўражанні. «Драўляны народ» Віктара Аслюка быццам працягвае роздум майстра нашай дакументалістыкі пра сённяшняе існаванне беларускага этнасу. Побач са сталым прафесіяналам яго тэму працягваюць маладыя. Кацярына Махава ў стужцы «Званар» з павагай і зацікаўленасцю адлюстроўвае постаць і лёс старога званара. Напэўна, ужо класікай можна лічыць стужку Галіны Адамовіч «Інакіня» — той класікай, што выклікае дыскусіі і спрэчкі. Міжнароднае журы дакументальных карцін «Лістапада», у якое ўваходзіла і я, таксама спрачалася і неаднаразова абмяркоўвала фільм, і ў выніку дало стужцы дыплом «За яскравае адлюстраванне духоўнага шляху чалавека».\nНапрыканцы года выйшла ў свет кніга «Экран і культурная спадчына Беларусі», у стварэнні якой прынялі ўдзел многія аўтары. Гэта сур’ёзнае даследаванне, зробленае айчыннымі кіназнаўцамі, але выданне спатрэбіцца і шматлікім аматарам кіно. Кнігу аздабляюць фатаграфіі, на якіх паўстаюць рэжысёры, акцёры, кадры з фільмаў.\nКалі ж разважаць пра сумнае, дык гэта і арганізацыйныя, і творчыя паразы. Кінематаграфісты страцілі ўласнае памяшканне ў Доме кіно, і цяпер Саюз беларускіх кінематаграфістаў павінен існаваць у адзіным пакоі на студыі «Беларусьфільм». Крыўдна таксама, што не былі ажыццёўлены вельмі перспектыўныя і значныя праекты. Напрыклад, фільмы «У суботу» Аляксандра Міндадзэ і «Паляўнічы» Бакура Бакурадзэ працягваюць атрымліваць розныя прызы на міжнародных фестывалях, а мы не скарысталіся магчымасцю бачыць у цітрах гэтых цікавых аўтарскіх стужак назву «Беларусьфільм».\nСамай значнай з’явай кінагода стаў для мяне фільм «Інакіня» Галіны Адамовіч. Не толькі таму, што аўтар — таленавіты рэжысёр, а тэма — унікальны духоўны свет асобнага чалавека, не толькі таму, што на працягу доўгага часу гэтая стужка выклікае і, упэўнена, будзе і надалей выклікаць спрэчкі ў кінематаграфічным асяроддзі і па-за ім. Зразумела, не таму, што «Інакіня» адзначана на шматлікіх міжнародных кінафорумах. Фільм стаў часткай і маёй духоўнай біяграфіі. На пачатку года я прадстаўляла яго на прэм’еры, арганізаванай Свята-Елісавецінскім манастыром. Прысутнічалі манашкі, вернікі храма, звычайныя гледачы. Тады, мне здавалася, было відавочна, што пакора і творчасць цалкам сумяшчальныя ў прасторы фільма, і разам з аўтарам і, магу думаць, гераіняй я нібыта спрачалася са знакамітым філосафам Мікалаем Бярдзяевым, які сцвярджаў адваротнае. Крыху пазней, на Міжнародным кінафестывалі «Залаты Віцязь» у журы разгарэліся не абы-якія спрэчкі вакол стужкі «Інакіня», было крыўдна, што абараніць наш фільм не атрымалася: дужа прынцыповым аказаўся старшыня журы. Спрэчка ішла пра ступень умяшання, пра яго недарэчнасць, немагчымасць уваходу шырокага гледача ў таямніцы царкоўнага жыцця.\nПрайшло яшчэ паўгода, і на «Лістападзе» ў конкурснай праграме дакументальных фільмаў я пабачыла «Спас-камень» Валянціны Гуркаленка, рэжысёра з Санкт-Пецярбурга. У яе сціплай, няхітрай карціне таксама распавядалася пра ўнікальнасць і непрадказальнасць чалавечага лёсу, пра рэстаўрацыю Храма, а шырэй — пра «рэстаўрацыю» душы. Мімаволі ўспомнілася «Искусство без искуса» Марыны Цвятаевай. «Паміж небам духу і пеклам роду мастацтва-чысцец, з якога ніхто не жадае ў рай». Упершыню за многія-многія гады захацелася запярэчыць: не, хоча, жадае! «Спас-камень» зроблены такім чалавекам. Вось толькі мастацтва гэта ці штось большае? Простыя-няпростыя пытанні не пакідаюць у спакоі.\nНазваць расчараваннем падзеі, якія не здарыліся, было б няправільна. Крыўдна, што ў праграме ігравых карцін «Лістапада», дзе звычайна прысутнічае хоць адзін беларускі фільм, на гэты раз такога не аказалася. «Рыжык у Залюстроўі» ўзрадаваў гледачоў дзіцячага конкурсу. А так хочацца, каб быў рэалізаваны хоць адзін нацыянальны праект...


Палітвязень Аляксандар Баразенка абвясьціў галадоўку\nhttp://spring96.org/be/news/26172 2008 2008-11-18T09:36:47+0200 2008-11-18T09:36:47+0200 1970-01-01T03:00:00+0300 be\nПра гэта паведаміла "Свабодзе" маці Аляксандра Алена Баразенка. Зьняволены фігурант "працэсу 14-ці" мае намер трымаць галадоўку, пакуль яго не вызваляць. Чацьвёра пакараных у так званай “справе 14-ці” — Аляксей Бондар, Міхаіл Пашкевіч, Арцём Дубскі і Павал Вінаградаў накіравалі старшыні Вярхоўнага суду Валянціну Сукалу і генэральнаму пракурору Рыгору Васілевічу ліст, у якім просяць перагледзець судовую справу.\nАктывістаў пакаралі абмежаваньнем волі, абвінаваціўшы іх у арганізацыі групавых дзеяньняў, якія нібыта прывялі да масавых беспарадкаў падчас акцыі прадпрымальнікаў 21 студзеня.\nПадпісанты ліста зьвярнулі ўвагу на выказваньні кіраўніка дзяржавы, які абвінаваціў судзьдзяў Цэнтральнага суду ў спрыяньні карупцыі. Двое зь іх — Алена Ільіна і Валеры Есьман — разглядалі “справу 14-ці”.\nМіхаіл Пашкевіч патлумачыў, якія мэты ставілі перад сабой падпісанты:\n“Першая — вызваленьне Аляксандра Баразенкі, які знаходзіцца за кратамі. Мы зьвяртаемся да Васілевіча. Як да асноўнага заказчыка гэтай справы.\nДругая — перагляд нашай справы і спраў палітычных, Таму што, насамрэч, судзьдзі хто? Тыя самыя людзі, якія забруджаныя карупцыяй.\nПа-трэцяе, скасаваньне інстытуту палітвязьняў. Колькі можна ствараць палітвязьняў, каб потым гандляваць з Эўропай?!\nГэта адкрыты ліст — яшчэ адно выказваньне нашай пазыцыі. Няхай Сукала і Васілевіч потым паглядзяць у вочы сваім супрацоўнікам. Як яны гэта ім патлумачаць?”.\nАрцём Дубскі вымушаны быў папрасіць прытулку ва Ўкраіне. Ён паведаміў “Свабодзе”:\n“Калі гэтыя судзьдзі, пра якіх Лукашэнка сказаў, што яны добра паспрыялі разьвіцьцю карупцыі, далі нам такія прысуды, то, можа, варта іх перагледзець, нашы справы і тыя прысуды, якія далі нам гэтыя судзьдзі”?\nПавал Вінаградаў дадаў:\n“У зьвязку з тым, што нават кіраўніцтва краіны заявіла, што гэтыя судзьдзі ня маюць нічога агульнага з правасудзьдзем, то мы й вырашылі напісаць гэты ліст. Магчыма, і нам прысуд выносілі нейкім дзіўным спосабам.\nСпадзяемся, што да нашага ліста будзе належная ўвага і ня будзе звычайных “адпісак”.\n18.11.2008 Тэгі: крымінальны перасьлед, акцыі, палітвязьні


На жыхара "Плошчы Перамен" Сцяпана Латыпава пачалі крымінальную справу | euroradio.fm\nГалоўная / На жыхара "Плошчы Перамен" Сцяпана Латыпава пачалі крымінальную справу\nНа жыхара "Плошчы Перамен" Сцяпана Латыпава пачалі крымінальную справу\nДа "Плошчы Перамен" прыехала міліцыя / Еўрарадыё\nПра гэта паведаміў яго адвакат Ілля Пярхальскі.\nКрымінальную справу пачалі на Сцяпана Латыпава — жыхара дома па Сморгаўскім тракце, 1, дзе знаходзіцца славутая "Плошча Перамен". Пра гэта паведаміў яго адвакат Ілля Пярхальскі. Падрабязнасці юрыст не ўдакладніў.\nЛатыпава затрымалі зранку 15 верасня, калі да мурала з Дыджэямі Перамен прыехала міліцыя. Мужчына настойліва прасіў міліцыянтаў прадставіцца, і ў выніку яго затрымалі. У кватэры Латыпава прайшоў ператрус.\nМінчуку 40 гадоў, ён займаецца прамысловым альпінізмам. У яго рэдкая для Беларусі спецыяльнасць — арбарыст. Латыпаў працуе ў камандзе, якая даглядае і лечыць дарослыя дрэвы, а калі яны паміраюць — пілуюць іх. Пяць гадоў таму арбарыстаў у Беларусі было ўсяго 50 чалавек.\nКалі Латыпава выводзілі з дома, жыхары сустракалі яго як героя. Міліцыянтам яны крычалі "Ганьба!".\nКартэж Аляксандра Лукашэнкі / @radiosvaboda\nУ кватэры галоўнага рэдактара "Нашай нівы" праходзіць ператрус\nМіліцыянер / З архіву БЕЛТА


Аршанскі авіярамонтны завод вяртаецца ва ўласнасць дзяржавы | euroradio.fm\nГалоўная / Аршанскі авіярамонтны завод вяртаецца ва ўласнасць дзяржавы\nАршанскі авіярамонтны завод вяртаецца ва ўласнасць дзяржавы\n11/07/2018 - 12:25\nПра гэта паведаміў Аляксандр Лукашэнка. Паводле яго слоў, мінулыя ўласнікі самі адмовіліся ад прадпрыемства.\nАршанскі авіярамонтны завод вяртаецца ва ўласнасць беларускай дзяржавы. 11 ліпеня падчас наведвання прадпрыемства пра гэта паведаміў Аляксандр Лукашэнка. Раней уласнікамі завода былі ўкраінская фірма "Матор Січ" і беларускае ЗАТ "Сістэмы інвестыцый і інавацый". Пра тое, што прадпрыемства збіраюцца вярнуць дзяржаве, стала вядома ў сакавіку, праўда, з неафіцыйных крыніц. А ў траўні генпракуратура распачала крымінальную справу ў дачыненні былога гендырэктара прадпрыемства і службовых асобаў украінскай фірмы.\n"Уласніка ўжо тут няма, — цытуе словы Лукашэнкі БЕЛТА. — Уласнікі — вы [дзяржаўныя арганізацыі]. Усе ўласнікі, якія тут былі, яны адмовіліся самі ад гэтага завода. Таму дзейнічайце. Гэта дзяржаўнае прадпрыемства з сённяшняга дня".\nКіраўнік дзяржавы адзначыў, што працэс вяртання завода ва ўласнасць дзяржавы ўжо падрыхтаваны і мусіць быць рэалізаваны на працягу ліпеня. Ён раскрытыкаваў Міністэрства транспарту і камунікацый за тое, што яно раней самаўхілілася ад сітуацыі на прадпрыемстве. Лукашэнка лічыць, што не істотна, каму належаць акцыі, галоўнае, "каб людзі... атрымлівалі нармальны заробак".\nТаксама Аляксандр Лукашэнка запатрабаваў дакладна акрэсліць перспектывы прадпрыемства і аднавіць яго эфектыўную працу. Ён паабяцаў пэўную падтрымку з боку дзяржавы "на нейкі перыяд".\nААТ "Барысаўдрэў" — сімвал праваленай мадэрнізацыі / TUT.by\nМакей заклікаў швейцарскі і французскі бізнес інвеставаць у Беларусь


«У Сашы ўсьмешка нават праз маску была відаць», сообщает Астапчук пра Івуліна на судзе - Легкая атлетика - BY.Tribuna.com\nАстапчук пра Івуліна на судзе: «У Сашы ўсьмешка нават праз маску была відаць»\nТеги Надежда Остапчук Политика Александр Ивулин Легкая атлетика\nПрызёрка Алімпійскіх гульняў-2008 у штурханні ядра Надзея Астапчук, якая сёння была на судовым пасяджэнні па справе журналіста Аляксандра Івуліна, распавяла, як праходзіў суд, а таксама, як сябе адчувае Івулін.\n«Саша вельмі добра выглядаў. Ён настроены пазытыўна. Там шмат такіх пытаньняў, якія разумнаму чалавеку цяжка ўспрымаць без усьмешкі і гумару. Там усе ўсьміхаліся, а ня толькі ён. А ў Сашы ўсьмешка нават праз маску была відаць.\nУсё праходзіць па такой схеме, да якой мы ўжо троху звыклі: аднатыпныя, манатонныя, вельмі доўгія абвінавачаньні ад пракурора. Абвінавачаньне зачытвалася сямнаццаць хвілін. Сашу абвінавачвалі ў тым, што ён не дазваляў транспарту праехаць у час акцый у цэнтры Менску.\nБыло вельмі доўгае апытаньне адваката „Менсктрансу“, адкуль узялася гэтая лічба, па якой формуле яна вылічвалася. Нічога ўцямнага мы так і не пачулі. Гэтае пытаньне так і засталося загадкай.\nПрадстаўніца «Менсктрансу» сказала, што асабіста ня бачыла Івуліна, які б перакрываў дарогу», – расказала Астапчук.\nІвулін быў затрыманы 3 чэрвеня. 4 чэрвеня яго асудзілі па адміністрацыйнай справе (арт. 24.23 КоАП) на 30 содняў арышту. 2 ліпеня Івулін атрымаў статус падазраванага па крымінальнай справе. Пазней яму было прад’яўлена абвінавачванне ў арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх (ч.1 арт. 342 КК РБ). У снежні справа Івуліна была перададзена ў суд.\nЗгодна з артыкулам 9 КК РБ, «наказуемость деяния определяется законом, действовавшим во время совершения этого деяния». Сыходзячы з матэрыялаў справы Івуліна, суд павінен кіравацца той версіяй часткі 1 артыкула 324, па якой прадугледжваецца пакаранне штрафам, альбо арыштам, альбо абмежаванне волі на срок да трох гадоў, альбо пазбаўленнем свабоды на той жа тэрмін.\nСегодняшнее заседание суда по делу Александра Ивулина закончено. Завтра, 18-го января, состоятся прения сторон


БДЛ шпоры - 1. Спецыфiка дзiцячай лiтаратуры\n2. Складванне традыцый стварэння кнiг вучэбнага характару на Беларусi\n3. Паэтыка малых фальклорных жанраӯ беларускага дзiцячага фальклору\n4. Беларускiя народныя казкi як сродак выхавання дзяцей\n5. Складванне кола дзiцячага чытання на тэрыторыi Беларусi да ХХст.\n6. Сiмяон Полацкi як адзiн з пачынальнiкаӯ дзiцячай лiтаратуры\n7. Асаблiвасцi развiцця беларускай дзiцячай лiтаратуры ӯ 1900-28гг.\n8. Тэматычная разнастайнасць твораӯ М.Багдановiча, якiя ӯваходзяць у дзiцячае чытанне\nБДЛ шпоры. 1. Спецыфiка дзiцячай лiтаратуры\nНазвание 1. Спецыфiка дзiцячай лiтаратуры\nАнкор БДЛ шпоры.doc\nИмя файла БДЛ шпоры.doc\n1. Спецыфiка дзiцячай лiтаратуры\nДзiцячая лiтаратура гэта тэксты якiя прызначаны да праслухоӯвання дзецям ад нараджэння да 18г.\nЗадачы дзiцячай лiтаратуры выхавауча-пазнавальная.\nДз. лiт-ра звязана з педагогiкай i псiхалогiяй. В.Вiтка падкрэслiваӯ, што не можа быць дзiцячым пiсьменнiкам аӯтар, якi ӯ самой душы сваёй не з´яӯляецца педагогам.\nУ кантэкст дз. Лiт-ры уваходзяць творы напiсаныя спецыяльна для дзяцей; творы створаныя самiмi дзецьмi; творы, што перайшлi з дарослага чытання ӯ дзiцячае.\nЛiт-ра для дзяцей падзяляецца на мастацкую i пазнавальную.\nМастацкая лiт-ра адлюстроӯвае жыцццё праз мастацкiя вобразы. Спецыфiчны сродак пазнання i асэнсавання рэчаiснасцi, што створаны з разлiкам на эмацыйнае ӯражанне рэцыпiента.\nУ маст-ай лiт-ры адлюстроӯваецца прыдуманы свет.\nПазнавальная лiт-ра найперш арыентуецца на асветнiцкия задачы.\nЛiт-ра заӯсёды ӯлiчвае ӯзроставыя группы, улiчваюцца i iндывiдуальныя асаблiвасцi рэцыпiента.\nДзецям прадуладныя практычна ӯсе жанры. Маленькiм – малыя жанры. Для дзяцей фактычна няма забароненых тэм.\nПрынцыпы дз. лiт-ры:\n1.Цi актуальна кнiга для дзiцяцi ӯ гэтым перыядзе;\n2.Цi даступна кнiга для дзiцяцi;\n3.Наколькi вырашаюцца выхаваӯча-пазнавальныя задачы.\nВажнае занчэнне маюць: iлюстрацыi, мова, афармленне, iндывiдуальнасць стылю.\nЗаснавальнiкам беларускага i ӯсходнеславянскага кнiгадрукавання прызнаны вучоны i пiсьменнiк, доктар фiласофii i медыцыны з Полацка Францыск Скарына (каля 1490 – каля 1551). Яго першая кнiга «Псалтыр» 1517 у Празе. Выкарыстоӯвалi доӯгi час для навучання дзяцей (i дарослых) грамаце.\nПрадаӯжальнiкамi культурна-асветнiцкiх традыцый Скарыны былi Сымон Будны, Л.Крышкоӯскi i М. Кавячынскi, намаганнямi якiх у 1562г у Нясвiжскай друкарнi была выдадзена першая кнiга па старабеларуску на тэрыторыi Беларусi – «Катэхiзiс», створаная для таго, кааб «деток своих научали».\nВялiкую ролю ӯ пашырэннi асветы (i адпаведна кнiг для дзяцей) на Беларусi адыгрывалi брацкiя школы i адчыненыя пры iх друкарнi, якiя дзейнiчалi ӯ Вiльнi. Еӯi, Магiлёве i iнш. Быӯ надрукаваны першы буквар Лаӯрэнцiя Зiзанiя «Наука ку читаню и розуменю письма словенского» 1596, якi складаӯся з лемантара (азбукi), катэхiзiса i лексiка. Мялецiя Сматрыцкага «Евангелле вучыцельнае» 1616 ӯ Еӯi i самая вядомая з беларускiх граматык – «Грамматики словенския правильное синтагма» 1619.\nАдметную ролю ӯ культурным жыццi таго часу адыграӯ вядомы магiляӯчанiн Спiрыдон Собаль, яго намаганнямi былi адчынены 2 друкарнi. Ён на белар-ай мове выдаӯ «Малiтвы паӯсядзённыя», «Буквар» 1631, «Часаслоӯ»1632. У 1635 пачалi працаваць друкарнi ӯ Буйнiчах.\nПершыя беларускамоӯныя чытанкi для дзяцей з´явiлiся ӯ 19ст. н-д: «Лемантар джля дзетак католiкаӯ». У пачатку 20 ст. з´яуляюцца шматлiкiя выдавецкiя суполкi, дзе выходзяць беларускiя чытанкi – «Беларускi лемантар, або Першая навука чытання», кнiгi Ластоӯскага «Родныя зярняты: кнiжыца для школьнага чытання» i iнш.\nПецярбургская выдавецкая суполка «Загляне сонца ӯ акенца» выдала 1906г «Беларускi лемантар, або Першая навука чытання». Задачай падручнiка было навучыць дзяцей чытаць па-беларуску. За аснову навучання грамаце ӯзяты складавы метад: спачатку вывучалiся галосныя лiтары, затым склады з iмi, а потым ётавыя. Пасля азбукi змяшчалiся тэксты для чытання.\nДругой дзiцячай кнiгай было «Першае чытанне для дзетак беларусаӯ» Цёткi 1906. Цётка у гэтым жа годзе выдае яшчэ адну кнiгу «Гасцiнец для малых дзяцей». У зборнiк ӯвайшлi розныя паводле жанравага вызначэння творы. У канцы 1909г суполка «Загляне сонца ӯ акенца» разам з вiленскiм таварыствам «Наша хата» выдала падручнiк Я. Коласа «Другое чытанне для дзяцей беларусаӯ».\nЗ 1922г i пасля выдадзены вучэбныя дапаможнiкi «Лемантар», «Роднае слова: Першая кнiга» С. Некрашэвiча; чытанка «Родны край» Л. Чарняӯчкай; хрэстаматыя «Наша крынiца» Я. Лёсiка и iнш.\nМногiя iдэi i традыцыi выдатных метадыстаӯ пачатку 20ст. з поспехам выкарыстоӯваюць складальнiкi сучасных падручнiкаӯ i чытанак для школьнiкаӯ.\nЗараджэнне бел-ай дзiцячай лiт-ры – працяглы i складаны працэс, цесна паяднаны з фальклорнымi традыцыямi, развiццём i станаӯленнем нацыянальнага мастацкага слова, такiмi культурна-гiстарычнымi працэсамi, як узнiкненне пiсьменнасцi, прыняцце хрысцiянства, зараджэнне i развiццё кнiгадрукавання. Шырокае распаӯсюджванне пiсьменнасцi на Русi было абумоӯлена прыняццем хрысцiанства ӯ 988г. У гэты перыяд узрасла неабходнасць у кнiзе. Стваральнiкамi алфавiту былi балгарскiя асветнiкi 9ст. Кiрыла i Мяфодзiй. З перакладных твораӯ стаажытнага перыяду найбольш блiзкiмi да кола дзiцячага чытання былi папулярныя на той час бiблейскiя кнiгi – Евангнлле, Апостал i Псалтыр. Трапiлi ӯ кола дзiцячага чытання i ӯрыӯкi з хронiк i перакладной белетрыстыкi.\nСярод свецкiх лiтаратурных твораӯ асаблiвай папулярнасцю карысталiся перакладныя: такiя як «Александрыя», «Троя», «Трыстан i Ιзольда». У 16 ст з´явiлась кнiгадрукаванне. Заснавальнiк – Ф. Скарына. Першая кнiга «Псалтыр». Прадаӯжальнiк Скарыны Сымон Будны «Катэхiзiс». Развiццё друкарскай справы i паступовы рост чытацкай аудыторыi ӯ 16ст. спрыяе выданню кнiг вучэбнага характара.\nДалейшае развiццё дзiцячай лiтаратуры было цесна звязана з развiццём паэзii. У перыяд 16 – першай паловы 17ст узнiкаюць паэтычныя жанры. Андрэй Рымша, браты Моманiчы, Мялецiй Сматрыцкiй, Лявонцiй Карповiч, браты Зiзанii, Ιгнат Ιяӯлевiч, Фiлафей Утчыцкi, Сiмяон Полацкi. Сiлабiчныя творы (маюць аднолькавую колькасць складоӯ у радках) паступова танiзавалiся, наблiжаючыся да рытмiкi народных песень, што спрыяла ӯзнiкненню паэзiи на фальклорнай аснове.\nЗ iмем С. Полацкага звязаны першыя старонкi беларускай дзiцячай паэзii, нараджэнню якой спрыяла яго дзейнасць. Зборнiкi вершаӯ: «Псалтыр рыфматворная» (з дадаткам вершаванага «Месяцаслова»), «Вертоград многоцветный» («Сад шматколерны»).\nЛiтаратурная традыцыя, закладзеная паэтамi 16-17ст была перапынена ӯ сувязi з забаронай да ӯжывання беларускай мовы. Лiтаратура другой паловы 17 – 18ст. мела пераходны характар. Нараджалiсь новыя жанры – гумарыстычная i парадыйна-сатырычная паэзiя, iнтэрмедыя, камедыя.\nУ 18ст. пачынаюць з´яӯляцца такiя драматычныя творы, як школьная драма-маралiтэ, iнтэрмедыя, камедыя i батлейка. Набiрае моц беларускамоӯная бурлескная i парадыйная паэзiя. Адзнакамi бурлескнага стылю з´яӯляецца перадача традыцыйна высокiх тэм сродкамi бытавога апавядання цi анекдота, схiльнасць да грубага камiзму, да шаржу, знарочыстая несур´ёзнасць аповеду.Бурлеск сустракаецца i ӯ пазнейшыя часы у творах Дунiна-Марцiнкевiча i пазней – у Францiшка Багушэвiча.\nУ беларускай лiтаратуры 19ст. наступае новы этап развiцця лiт-ры. У iм вылучаюць дарэформенны перыяд (да зямельнай рэформы 1861г) i пасля паӯстання 1863. пад кiраӯнiцтвам К. Калiноӯскага. Забарона беларускай мовы 1865г.\nПiсьменнiкi гэтага перыяда – Паӯлюк Багрым, Ян Баршчэӯскi, Ян Чачот, Уладзiслаӯ Сыракомля, Вiнцэнт Дунiн-Марцiнкевiч, Францiшак Багушэвiч, Адам Гурыновiч, Янка Лучына.\nБеларускае мастацкае слова 19ст. дало першыя парасткi для маленькiх. Дзiцячая лiтаратура яшчэ не сфармiравалася, i ӯ кола дзiцячага чытаення трпалялi не толькi творы мэтанакiравана напiсаныя для дзяцей, а i тэксты «дарослыя».\nЗ iмем С. Полацкага звязаны першыя старонкi беларускай (i рускай) дзiцячай паэзii, нараджэнню якой спрыяла яго педагагiчная дзейнасць.\nПадчас вучобы ӯ Кiеве i Вiльне ён пiсаӯ на старабеларускай, старапольскай i лацiнскай мовах. Большасць яго вершаӯ можна аднесцi да так званай «школьнай паэзii». Пасля атрымання ӯ Кiева-Магiлянскiм калегiӯме звання «дыдаскала» (настаӯнiка) ён вучыцца ӯ Вiленскай езуiцкай калегii, працуе настаӯнiкам брацкай пачатковай школы пры Богаяӯленскiм манастыры г. Полацка. З 1664г асветнiк жыве ӯ Маскве. Ён быӯ прызначаны выхавальнiкам i настаӯнiкам царскiх дзяцей.\nПры царскiм двары Сiмяон Полацкi адкрыў незалежную ад патрыярхавай цэнзуры друкарню, першай кнiгай якой стаў "Буквар языка славенска».\nУ Маскве Сiмяон Полацкi зрабiў вершаваны пераклад "Псалтыра". Ён прызначаўся для сямейнага чытання i быў упрыгожаны гравюрамi, што, спрыяла яго шырокаму распаўсюджанню. У 1678 г. Сiмяон Полацкi падрыхтаваў да друку два зборнiкi. У першым — "Рыфмалагiёне, або Вершаслове" — былi змешчаны ўзнёслыя вершы пра царскую сям'ю i яе акружэнне. Другi зборнiк — "Вертаград мнагацветны" — з'яўляўся на той час сапраўднай энцыклапедыяй ведаў па гiсторыi, антычнай мiфалогii, фiласофii, тэалогii, маралi i хрысцiянскай сiмволiцы.\nБеларуская лiтаратура пачатку 20ст . развiвалася ӯ рэчышчы адраджэнскага руху. У пачатку 20 ст. была знята афiцыйная забарона з беларускага друкаванага слова, пачала развiвацца кнiга выдавецкая справа, у бел-ую лiт-ру прыйшло новае пакаленне пiсьменнiкаӯ. У гэты час узнiкаюць розныя культурна-асветнiцкiя i выдавецкiя таварыствы, гурткi, самадзейныя калектывы, нацыянальны тэатр, беларускiя школы. Актыӯны ӯдзел у адраджэнскiм працэсе пачатку 20 ст прымалi такiя пiсьменнiкi, як Я.Колас, М.Багдановiч, Цётка, М. Гарэцкi, В. Ластоӯскi, С. Палуян i iнш.\nЛiтаратура была прадстаӯлена наступнымi грапамi:\n- творы грамадзянскага, патрыятычнага зместу («Пагоня» М. Багдановiча, «Арлянятам», «Пiянерскае» Я.Купалы i iнш);\n- творы сацыяльная, сямейна-побытавага зместу (апавяданнi: «Мiхаська» Цёткi, «Сiрата Юрка» Я. Коласа; вершы: «Над калыскай», «Сiрочая доля» Я. Купалы, «Кiнь вечны плач…» М. Багдановiча i iнш)\n- творы рэвалюцыйнага зместу, аб грамадскiх зменах новага часу (аповесцi: «На прасторах жыцця» Я. Коласа i iнш)\n- творы аб дзiцячых прыгодах, захапленнях, свеце дзiцячых уяӯленняӯ (апавяданнi: «Катыш» М. Багдановiча, «Кот Знайдзён» Л. Чарняӯскай i iнш)\n- творы прыродазнаӯчага зместу (вершы: «Лета», «Восень» Цёткi, «Зiмовая дарога» М. Багдановiчча i iнш)\n- творы арнiталагiчнага, прыродаапiсальна-анiмалiстычнага i анiмалiстычнага зместу (вершы: «Верабей» К. Лейкi, «Мароз» Я. Купалы; апавяданнi: «Гутаркi аб птушках» Цётки и iнш)\n- творы тапанiмiчна-гiстарычнага зместу (легенды)\n- творы з гiстарычным зместам (вершы: «Перапiсчык», «Летапiсец» М. Багдановiча; апавяданнi: «Князёӯна Рагнеда» В. Ластоӯскага и iнш)\n- творы эстэтычна-выхаваӯчага i эстэтычнага зместу (п´есы: «Снатворны мак» К. Лейкi, «Жывыя казкi» А. Гаруна i iнш)\n- творы навучальна-пазнавальнага зместу (апавяданнi: «Аб сытой свiннi» В. Ластоӯскага i iнш)\nАсаблiвасцю твораӯ пачатку 20ст. для дзяцей з´яӯляецца iх дыдактызм (павучальнасць).\nАдметнае месца ӯ творчасцi М. Багдановiча займае пейзажная лiрыка. Асэнсаванне дзецьмi вобразаӯ пейзажнай лiрыкi – эфектыӯны сродак фармiравання iх эстэтычна-мастацкага густу.\nУ вершы «Зiмовая дарога» Багдановiч стварае паэтычныя карцiны зiмовай ночы, паказвае яе прыгажосць i таямнiчасць. У вершы «Зiмой» паказвае карцiну зiмовага вечара, у якой усё жыве, рухаецца, да чагосьцi iмкнецца. Верш «Кiнь вечны плач свой аб старонцы!» паэт даводзiць, што i ӯ змрочным жыццi ёсць светлае, важна толькi ӯбачыць яго. Верыць, што ясны дзень настане, бо як за зiмой прыходзiць вясна, так i лепшае рыходзiць за горшым.\nКазкi М. Багдановiча «Сон-трава», «Музыка», «Мушка-зелянушка i камарык – насаты тварык».\nПаэма-казка «Мушка-зелянушка i камарык – насаты тварык» мае пазнавальнае значэнне для дзяцей. У ёй прадстаӯлены паказальныя прыкметы знешнасцi, паводзiн насякомых. У творы паказаны карцiны народных сямейна-бытавых абрадаӯ (сватанне, заручын, вяселле, пахаванне, скарга). Паэма-казка вызначаецца пазнавальнасцю маральнага зместу (не заӯсёды за прыгожымi i нiбыта шчырымi словамi стаяць прыгожыя ӯчынкi.)\nУ лiрыцы М. Багдановiча адбываецца паэтызацыя духоӯнай спадчыны, нацыянальных традыцый. У вершах «Слуцкiя ткачыхi», «Перапiсчык», «Летапiсец» i iншых узнаӯляюцца эпiзоды стварэння духоӯных каштоӯнасцей нашымi продкамi. Верш «Пагоня» патрыятычны. Пагоня – гэта сiмвал гiстарычнай памяцi. Гэта заклiк да барацьбы духоӯнай. Кааб дзецi не забылi хто яны ёсць. Яны – нашчадкi слаӯных продкаӯ.\nАпавяданни М.Багдановiча «Катыш», «Марына», «Апокрыф» вызначаюцца вобразнасцю, адпавядаюць дзiцячым уяӯленням i псiхалагiчнай матыванасцю паводзiн дзяцей.\nУ апавяданнi «Катыш» Багдановiч умела перадае стан душы хлопчыка, якi жадае перамагчы ӯ гульнi катання велiкодных яек i баiцца прайграць свой незвычайны «катыш».\nУ творы «Марына» адлюстроӯвваны эпiзоды знаёмства i сяброӯства апавядальнiка i маленькай дзяӯчынкi.\nТворы М.Багдановiча для дзяцей i пра дзяцей вызначаюцца аб´ёмнасцю вобразаӯ, псiхалагiчнай матываванасцю ӯчынкаӯ лiтаратурных герояӯ i эстэтычнай глыбiнёй.


Наталля Гардзіенка / Денис Мартинович / TUT.BY\nСёння, 30 мая, спаўняецца 90 гадоў знакамітаму дзеячу беларускай дыяспары Вітаўту Кіпелю. У інтэрв'ю аўтару TUT.BY юбіляр расказаў пра свае сустрэчы з чатырма амерыканскімі прэзідэнтамі, патлумачыў, як польская дыяспара «пракаціла» на выбарах прэзідэнта Форда, а таксама прызнаўся, як па сутнасці арганізаваў у Мінск візіт Ніксана.\nСустрэчы Вітаўта Кіпеля з амерыканскімі прэзідэнтамі можна патлумачыць не толькі яго цікавасцю да палітыкі. Гэта была магчымасць паўплываць на палітыку ЗША ў дачыненні да Беларусі, а таксама звярнуць увагу на беларускую дыяспару. «Адна з дзялянак, дзе амерыканскія выбарчыя мазгі шукаюць сабе падтрымку, — гэта нацыянальныя арганізацыі, бо да іх належаць некалькі мільёнаў людзей, — пісаў Кіпель у мемуарах. — Калі вы [будзеце] гаварыць з імі адной мовай і ім праграма партыі падаецца прымальнай, то ў пэўных месцах нацыяльныя арганізацыі могуць прывесці да перамогі. (…). Таму перад нацыянальнымі арганізацыямі заўсёды робяцца рэверансы — кандыдаты ідуць да іх, агітуюць, прыводзяць патрэбныя аргументы».\nНе дзіўна, што пачынаючы з 1970-х Кіпель багата кантактаваў з кангрэсмэнамі, супрацоўнікамі адміністрацыі і палітыкамі розных узроўняў. Цікава, што курс Рэспубліканскай партыі падабаўся беларусу толькі ў адным аспекце — у знешняй палітыцы. «Рэспубліканская платформа прадугледжвала цвёрдую антыкамуністычную палітыку, падтрымку „Радыё Свабода“, будучае самавызначэнне і дзяржаўнасць рэспублік СССР», — пісаў Кіпель. А ва ўнутранай палітыцы яму больш падабаўся курс дэмакратаў. Але, як пісаў адзін з лідараў дыяспары, «знешняя [палітыка] пераважала, і я далучыўся да рэспубліканцаў».\nПершым суразмоўцам Кіпеля з ліку прэзідэнтаў ЗША быў Рычард Ніксан, які кіраваў краінай у 1969−1974 гадах.\n«Мы працавалі, каб Ніксан выйграў выбары ў 1972 годзе. Я быў уцягнуты ў гэтую кампанію з аднаго прагматычнага меркавання, — расказвае Кіпель. — Партыя выдавала тады адмысловыя жэтоны, якія распаўсюджваліся па ўсёй Амерыцы, прыкладам, „Палякі за Ніксана“, „Харваты за Ніксана“ і г. д. Значыць, можна было зрабіць і „Беларусы за Ніксана“! І я тады зразумеў, калі мы праз Рэспубліканскую партыю выдадзім дзясяткі тысяч такіх жэтонаў, гэта будзе вялікая прапаганда беларусаў, беларускай нацыі. Мы малавядомыя ў Амерыцы — гэта рэальнасць. І я таго дасягнуў, былі выдадзеныя жэтоны „Беларусы за Ніксана“ (пазней былі і іншыя за іншых прэзідэнтаў), і актыўна запрацавалі беларускія рэспубліканскія клубы. А тады ўжо была тая сустрэча з Ніксанам афіцыйная». Гаворка пра сустрэчу на Каляды 1972 года, калі прэзідэнта пазнаёмілі з кіраўнікамі выбарчых клубаў, якія прадстаўлялі нацыянальныя групы.\nЯк вядома, Ніксан стаў першым прэзідэнтам ЗША, які наведаў Мінск. 1 ліпеня 1974 года ён разам з жонкай усклаў кветкі ля манумента на плошчы Перамогі, а потым наведаў мемарыяльны комплекс «Хатынь». Савецкі перакладчык Віктар Суходраў згадваў у мемуарах пра наведванне Хатыні:\n— Божа мой! Я ўяўляю сабе, як падпішуць гэтыя фотаздымкі нашы журналісты: «Ніксана выгналі з Белага дома!». Карціна сапраўды была незвычайная: пасярод зялёнага лужка, за пісьмовым сталом, самотна сядзіць чалавек і нешта піша».\nАле мала хто ведае, што Ніксан трапіў у Мінск з лёгкай рукі Вітаўта Кіпеля. У мемуарах беларус пісаў, што на адной з сустрэч у Белым доме нехта расказаў яму, што Ніксан збіраецца ў Маскву. «Я якраз гавару з кангрэсменам Эдвардам Дэрвінскім і кажу яму: добра было б, каб Ніксан заехаў і ў Менск, калі ён ужо будзе ў Маскве. На прыняцці быў выканаўчы дырэктар па працы з нацыянальнымі клубамі, і ён мне кажа: пагавары з такім і такім кангрэсменам. Я пагаварыў, а кангрэсмен і кажа: трэба гэта перадаць Ніксану. Нехта з функцыянераў увёў гэта яму ў вушы. Быў там яшчэ і Кісінджэр (тады дарадца па нацыянальнай бяспецы ЗША, пазней — дзяржсакратар ЗША. — Заўв. TUT.BY). Ну і развіталіся мы на тым, што Ніксан гэта пачуў […] Урэшце Ніксан заехаў у Беларусь, а рэшта, як кажуць амерыканцы, — гісторыя!»\nМожа, гэтая гісторыя — усяго легенда? Але існуе дакументальнае пацверджанне гэтай гісторыі - два лісты, якія захоўваюцца ў архівах Беларускага інстытута навукі і мастацтваў (Нью-Ёрк). 22 чэрвеня 1974 года Кіпель пісаў кангрэсмену Эдварду Дэрвінскаму.\nЯ бачыў апошнім часам паведамленні ў СМІ, што ёсць вялікая доля верагоднасці наведвання прэзідэнтам Ніксанам Мінска, Беларусь".\nНаступным прэзідэнтам ЗША стаў Джэральд Форд (1974−1977), які дагэтуль займаў пасаду віцэ-прэзідэнта. Цікава, што ён быў адзіным у гісторыі ЗША, хто не быў абраны на гэтыя дзве пасады. Папярэдні віцэ-прэзідэнт добраахвотна сышоў у адстаўку з-за хабараў. На яго месца быў прызначаны Форд, які праз месяц стаў прэзідэнтам (Ніксана абвінавацілі ў праслухоўванні канкурэнтаў).\nЯк расказаў Вітаўт Кіпель, «з прэзідэнтам Фордам, я б сказаў, кантакт быў вельмі сталы. Форд быў вызначаны і зацверджаны кангрэсам і ішоў на ўласныя выбары ў 1976 годзе. Яго дзейнасць выбарчая была больш інтэнсіўная. Таму і кантакты нашы з ім былі актыўныя. Я з ім дзясятак разоў сустракаўся. Якраз прэзідэнт Форд быў добра азнаёмлены з нацыянальнымі пытаннямі, бо ён быў з Мічыгана, а там нацыянальнасці вельмі дзейныя. Ён выслухоўваў нас, прыслухоўваўся. Аднойчы я яму заўважыў, што вялікая памылка амерыканскіх даследчыкаў, што яны пішуць, нібыта ў ЗША на пачатку ХХ ст. прыязджалі „рускія масы“. Я кажу, гэтыя рускія масы трэба раздзяліць на дзясяткі нацыянальнасцей: яўрэі, грузіны, украінцы, калмыкі, беларусы. Дык прэзідэнт Форд здзівіўся і перапытаў: што ты гаворыш, няўжо гэта ўсё памылка? Я кажу: так, гэта ўсё памылка».\nУрэшце Форд праіграў сваю прэзідэнцкую кампанію. Свой уплыў аказаў сур’ёзны эканамічны крызіс, а таксама рашэнне памілаваць Ніксана. Але, на думку Кіпеля, сваю ролю адыгралі і тактычныя памылкі Форда ў дачыненні да Ўсходняй Еўропы і сацыялістычнага блоку. «У выбарнай кампаніі трэба вельмі асцярожна гаварыць і прадумваць словы, — кажа адзін з лідараў беларускай дыяспары. — А ён у дачыненні да сацыялістычнай Польшчы быў выказаўся, нібыта яна свабодная. А яна ж была пад Савецкім Саюзам. І гэта ўзбурыла польскую грамаду ў ЗША, якая вялікая. Мільённая. А разам з ёй і прадстаўнікі іншых паняволеных народаў пачалі думаць: ага, ён не разумее сітуацыі. Вось яму галасоў і не хапіла, каб выбары выіграць. І галасы гэтыя ад яго адышлі якраз за кошт этнічных груп, якія за яго адмовіліся галасаваць».\nЗ Джымі Картэрам (1977−1981) Вітаўт Кіпель сустракаўся некалькі разоў. Паводле яго слоў, «галоўнае спатканне было, калі папа рымскі ў ЗША прыязджаў. Прэзідэнт Картэр тады зрабіў такую сустрэчу прадстаўнікоў нацыянальнасцей з папам».\nЗ наступным прэзідэнтам ЗША, рэспубліканцам Рональдам Рэйганам (1981−1989) Кіпель не сустракаўся. Але размаўляла Вера Рамук з беларусаў Чыкага. «Яна яму падала мемарандум беларускі, што Амерыка мусіць перагледзець дачыненні з савецкімі рэспублікамі і ўстанавіць дыпламатычныя дачыненні з БССР, — расказвае Кіпель. — У Амерыцы была дыскусія пачынаючы ад 1950-х гадоў на гэты конт: паколькі Украіна і Беларусь былі ў ААН, то чаму няма амерыканскіх амбасадаў у сталіцах гэтых краін? І амерыканская беларуская эміграцыя падтрымлівала ідэю ўсталявання дыпламатычных адносін. Мы пісалі мемарандумы ў Дзярждэпартамент і ў розныя іншыя установы. І ў спадарыні Рамук якраз была нагода сустрэцца з прэзідэнтам Рэйганам і гэтакі мемарандум падаць».\nЯк вядома, такія спробы скончыліся безвынікова. Але намаганні беларусаў не прапалі. Рэйган стаў першым амерыканскім прэзідэнтам, які павіншаваў беларусаў з Днём Волі (25 сакавіка). Пазней ЗША сталі другой у свеце краінай (пасля Украіны), якая ўжо 28 снежня 1991 года ўсталявала дыпламатычныя адносіны з незалежнай Беларуссю.\nЧацвёртым прэзідэнтам ЗША, з якім сустракаўся Вітаўт Кіпель, быў Джордж Буш-старэйшы (1989−1993). Знаёмства адбылося яшчэ ў 1972 годзе, калі прадстаўнікі нацыянальных клубаў сустракаліся з Ніксанам. «Буша тады яшчэ мала хто ведаў, ён быў тады прадстаўніком у ААН, — расказвае Кіпель. — Стаяў за намі, пачуў, што мы беларусы, і адвёў мяне ў бок, каб распытаць пра беларусаў, з якімі ён меў дачыненні ў ААН, пра што з імі можна гаварыць. Гадзіны паўтары мы тады размаўлялі. Пазней ён дзякаваў мне за гэта, як ужо не быў у ААН. І калі ён прэзідэнтам стаў, мы сустракаліся, гаварылі аб ролі нацыянальных груп. Таксама з ім сустракаліся старшыня Рады БНР доктар Язэп Сажыч і, здаецца, іншыя беларусы Амерыкі таксама».\nЗ наступным прэзідэнтам ЗША, Білам Клінтанам (1993−2001), Кіпель ужо не сустракаўся. Зрэшты, з ім гутарыла яго дачка Алеся Кіпель (цяпер яна з’яўляецца супрацоўніцай Міністэрства ўнутраных спраў ЗША), а таксама шэраг іншых беларусаў (ад Станіслава Шушкевіча да Зянона Пазняка).\n«Наогул амерыканскія прэзідэнты былі даступныя амерыканскім беларусам, і мне прыемна, што традыцыя гэтая працягваецца, — дадаў Кіпель. — Згаджуся, найчасцей гэта менавіта магчымасць сфатаграфавацца. Але ўсё ж за пару хвілін гутаркі з прэзідэнтам вы можаце тое-сёе сказаць, прыкладам, што я беларус і мы, беларусы Амерыкі, хочам тое і тое, мы хочам незалежнасць для Беларусі. І прэзідэнты слухалі гэта, і нешта ў іх ад гэтага застаецца. Гэтая з’ява — вельмі станоўчая і для нас, і для амерыканскай бюракратыі, якая такім чынам даведваецца пра Беларусь».\nТемы: история, книги, выборы, мова, СМИ, СССР


16 сакавік 2009, 17:43\nНа тле сусьветнага эканамічнага крызісу захоўваюць пэўны аптымізм беларускія гандляры кніжнай прадукцыяй.\nТэхнічны прагрэс хоць і робіць свой уплыў на галіну, пераводзячы тэксты ў лічбавы фармат, аднак бальшыня беларусаў усё ж аддае перавагу папяровай кнізе, а не кампутару. Між тым, пэўным чынам крызісныя наступствы на кнігагандлі адбіліся.\nУ бальшыні краін Заходняй Эўропы кніжны гандаль ня збавіў абаротаў пад ціскам крызісу. Біржавы зьвяз нямецкага кнігагандлю паведамляе, што пасьля пасьпяховага каляднага сэзону вясеньні інтарэс да літаратуры таксама адзначыўся высокай актыўнасьцю. Запатрабаванасьць мастацкай і спэцыяльнай літаратуры на паперы тлумачыцца ў асноўным кансэрватыўным стаўленьнем да кнігі — чытачы так і не прызвычаіліся ўспрымаць тэкст з экрана манітора ці мабільнага тэлефона.\nА якая сытуацыя ў Беларусі? Вось што кажа генэральны дырэктар кнігагандлёвага і выдавецкага прадпрыемства “МАКБЕЛ”, заснавальнік і кіраўнік Менскай міжнароднай кніжнай выставы-кірмашу Дзьмітрый Макараў:\n“У Беларусі пакуль крызіс таксама не адчуваецца. Нават на тле Расеі крызіс на попыце ніяк не адбіўся. Прывяду прыклад: 11—15 лютага ў нас праходзіла кніжная выстава-кірмаш. Мы захавалі і аб’ём, і экспанэнтаў. Па дзяржавах дык нават прыбавілі: летась было 20, сёлета ўжо 25. Экспанэнтаў у мінулым годзе было 612, у гэтым — 615. То бок усё захавалі, і гэта сьведчыць пра тое, што прынамсі ў гэтай галіне крызіс Беларусь пакуль не закрануў.\nСёньня перашкаджае кнігараспаўсюду тое, што ў нас асноўны партнэр — Расея. ...\nСёньня рэальна перашкаджае кнігараспаўсюду тое, што ў нас асноўны партнэр — Расея. Усё, што мы друкуем на экспарт у выдавецтвах, пераважна вывозіцца ў Расею. І адтуль на нашых прылаўках на 90% — расейская кніга. Але сёньня захоўваць адносны парытэт перашкаджае розьніца ў заканадаўствах: у нас падатак на дададзеную вартасьць на кніжную прадукцыю — 18%, у Расеі ПДВ — 10%”.\nАляксандар Леванюк некалькі гадоў займаўся кнігагандлем у Менску, цяпер прадае кнігі ў Жабінцы на Берасьцейшчыне. Кажа, што хоць рэзкага абвалу няма, аднак вольных грошай у людзей аб’ектыўна стала меней:\n“Горад у нас невялікі, але, у прынцыпе, і тут няма такога рэзкага абвалу. Дзіцячая тэматыка, можна сказаць, увогуле не пацярпела. Што тычыцца мастацкай літаратуры, то людзі, для якіх кніга — каштоўнасьць, якія чытаюць не бульварныя раманы, а якасную літаратуру, таксама працягваюць набываць кнігі. Па коштах такія кнігі досыць даступныя. Хоць, безумоўна, на масавасьці адбілася. Прыйшоў пасьля Новага году сталы пакупнік, кажа: падлічылі з жонкай прыбыткі і прыйшлі да высновы, што сумарна ў месяц давядзецца меней траціць даляраў на 50. Як стабільны пакупнік кніг ён зараз ужо больш дакладна лічыць і ў выніку набывае менш”.\nЦікаўлюся: ці заўважна падаражэла кніжная прадукцыя пасьля дэвальвацыі беларускага рубля напачатку 2009 году?\n....беларускія кнігі яшчэ мацней падаражэлі, чым расейскія ...\n“Што цікава, беларускія кнігі яшчэ мацней падаражэлі, чым расейскія. Магчыма, мастацкая літаратура ня так істотна, бо яе ў Беларусі выпускаецца мала. А вось па вучэбнай літаратуры (гэта якраз адна з нашых спэцыялізацыяў) цэны вырасьлі істотна — прыкладна на 30% падвысіліся з пачатку году. Тут прывязка, пэўна, да паперы, арэнды, якая лічыцца ў эўра, а эўра ж вырас. То бок свае накладныя выдаткі на вытворчасьць кніг, уключна з ганарарамі. На расейскія кнігі кошт скакаў у залежнасьці ад ваганьняў расейскага рубля. Нас тады расейскія пастаўшчыкі інфармавалі: рубель патаньнеў, набывайце кнігі, якія патаньнелі таксама. Далей можа быць інакш”.\nАсноўны пастаўшчык кніжнай прадукцыі ў Беларусь — па-ранейшаму Расея. Тамтэйшыя выдавецтвы задавальняюць беларускіх спажыўцоў па бальшыні пазыцый, ад любоўных раманаў да клясыкі. Натуральна, увесь асартымэнт — на расейскай мове. Беларускія выдаўцы арыентуюцца перадусім на навучальную і спэцыяльную літаратуру, у меншай ступені прадукуецца мастацкая літаратура. У 2008 годзе выдадзена 13 тысяч найменьняў кніг агульным накладам 55 мільёнаў асобнікаў. Гэта больш, чым паказьнікі 2007 году, аднак аналіз за пяцігодку сьведчыць: ёсьць тэндэнцыя да пашырэньня асартымэнту пры зьмяншэньні накладаў. Калі пры канцы 1990-х звыклай справай быў наклад у некалькі дзясяткаў тысяч, то цяпер тыражнасьць зьнізілася да 3—5 тысяч.\nЗрэшты, ёсьць і адваротныя прыклады. Так, менскае выдавецтва “Харвест” здолела “захапіць” расейскі рынак, спэцыялізуючыся на гістарычнай літаратуры. Сталы аўтар выдавецтва — дасьледчык Анатоль Тарас. Ягоныя кнігі сэрыі “Невядомыя войны” вытрымалі ўжо некалькі выданьняў і ідуць на ўра. Першая грунтоўная праца — “Войны Маскоўскай Русі зь Вялікім Княствам Літоўскім і Рэччу Паспалітай у XIV—XVIІ стагодзьдзях”. Нядаўна ў продажы зьявілася “Анатомія нянавісьці. Расейска-польскія канфлікты ў XVIII—ХХ стагодзьдзях”:\n“Наша выдавецтва сваім галоўным рынкам збыту мае Расею. І тут няма ніякай палітыкі, гэта чыстай вады камэрцыя. Але паколькі ў першай кнізе гаворка ішла пераважна пра Вялікае Княства Літоўскае, пра нашага гістарычнага папярэдніка, то, натуральна, кніжка зацікавіла многіх чытачоў і ў Беларусі. Пайшла добра тут, вытрымала за тры гады тры перавыданьні агульным накладам 9 тысяч асобнікаў, што для кнігі аб’ёмам 800 старонак і такога зьместу — посьпех фантастычны. Ня проста посьпех, а фантастычны. Цяпер чарга “Анатоміі нянавісьці”. Кніга паступіла ў продаж у Расеі ўжо даўно, я бачыў яе ў 17 інтэрнэт-крамах. У Менску яна толькі паступае ў продаж і каштуе ў крамах у сярэднім 55 тысяч рублёў. Калі ўлічыць, што ў кніжцы 800 старонак, плюс 32 старонкі — каляровая ўкладка, і з улікам курсу даляра, — недзе 20 даляраў, што для такой кнігі абсалютна нармальна. Канечне, я ня думаю, што за ёй адразу чэргі пастануць, але, мяркую, яна знойдзе свайго чытача”.


Біяраскладальнага валасы расчоскай | вытворчасць і пастаўкі з Taiwan аптовы дыстрыб'ютар\nМы з'яўляемся адным з вядомых імёнаў, якія ўдзельнічаюць у вытворчасці і экспарце поўны спектр Біяраскладальнага валасы расчоскай. Мы маем групу вопытных і таленавітых дызайнераў, якія зрабілі нашу прадукцыю і даставіць іх па нашымі кліентамі. Імкненне да дасягнення 100% задаволенасці кліентаў, мы бярэм максімум намаганняў для таго ўзгадняецца Да і пасля гарантыйнае абслугоўванне на самай разумнай цане.\nмадэль - 1-4 BT-HC01\nКукурузныя валасы расческа\nпамеры:230 х 30 мм.\nЗроблена з Eco-дружалюбных і ня-таксічныя кукурузны крухмал матэрыял,гэты грэбень робіць вялікі выбар для вас.\nРазмерный быць лёгкім,дыскрэтны і зручны,Вы можаце трымаць нашу кукурузны крухмал расчоскі, дзе вы ў іх патрэбу,будзь то ваш аўтамабіль,на працы,ў ваннай пакоі,ці нават ваш партфель.\nВыдатна падыходзіць для падарожжаў,кемпінг або паўсядзённага выкарыстання,і нашы грабяні робяць ідэальныя прадметы асабістай гігіены для камплектаў гатэляў,багаж або надзвычайныя пастаўкі прыгажосці.Ніколі не выпусціце свой шанец зрабіць добрае першае ўражанне;пераканайцеся, што вы пышна выглядаеце для кожнай даты,сустрэча ці падзея.\nАтрымлівайце асалоду ад прэміум па догляду за валасамі, не заплаціўшы цану за добрае-гледзячы валасы!\nЗахапіўшы ідэальны стыль валасоў пачынаецца з таго, якасны грэбень даступныя, калі гэта неабходна больш за ўсё.\nНаш Кукурузны Грэбень просты ў выкарыстанні,стандартны памер кішэні грэбень, які выконвае праз дыяпазон розных даўжынь валасоў і тыпаў валасоў.\nВысокая якасць і працяглы,ён зроблены эка-чысты матэрыял.\nЗроблена ў Тайвані і з гонарам зроблена толькі з лепшых інгрэдыентаў.\nНаша Comb забяспечвае базавы асартымент высакаякасных прадуктаў груминга для вас без усялякіх мудрагелістых упрыгожванняў салонных брэндаў.\nгладкі,Закругленыя зубы, каб стымуляваць натуральную здабычу нафты\nЗахоўвае валасы моцнымі і здаровымі.\nБіяраскладальнага валасы расчоскай вытворца і Біяраскладальнага валасы расчоскай Пастаўшчык таксама завод аптавікі пастаўшчыка - больш за 68,012 пакупнікоў ва ўсім свеце besttablewaresets.com