=A9) Kitab Dünyanın Dini Liderlərinə | bahai-kitabxana\nDünyanın Dini Liderlərinə\nDünya Bəhai Mərkəzi\nİYİRMİNCİ ƏSRİN DAVAMLI mirası budur ki, o, dünya xalqlarını, özlərini vahid insan nəslinin üzvləri kimi görməyə və yer kürəsini bütün insanların ümumi evi olduğunu anlamağa məcbur etdi. Üfüqləri qaraldan davamlı konfliktlərə və zorakılıqlara baxmayaraq, nə vaxtsa insan təbiətinin ayrılmaz xüsusiyyəti kimi təsəvvür olunan önyarğılar artıq hər yerdə geriyə çəkilir. Bununla bərabər, bəşər ailəsini mədəni, etnik və milli mənsubiyyətinə görə Babil həngaməsinə çevirən maneələr də dağılmaqdadır. Belə köklü dəyişikliyin elə qısa bir zamanda—tarixi perspektivdə praktiki olaraq bir anda—baş verməsi gələcəkdə olacaq imkanların böyüklüyünü təsəvvür etməyə kömək edir.\nFaciə burasındadır ki, mövcudluğunun səbəbi məhz qardaşlıq və sülh olan dinlərin özləri çox vaxt bu yolda çox çətin aşılan maneələrə çevrilir; buna misal olaraq o xoşagəlməz faktı göstərmək olar ki, dinin təmiz adı uzun müddət fanatizm örtüyü kimi istifadə olunmuşdur. Dünya dinlərindən birinin idarəedici orqanı kimi, biz mövcud şəraitin dini liderlər qarşısında qoyduğu çətin problemin ciddi surətdə baxılmasına çağırmağı öz məsuliyyətimiz hesab edirik. Həm məsələnin özü, həm də onun doğurduğu şərait bizim açıq danışmağımızı tələb edir. Biz inanırıq ki, Allaha hamılıqla ibadət, bizim dediklərimizin, necə xoş məramla təqdim olunmuşsa, o ruhda da qəbul olunmasının təminatı olacaqdır.\nDigər sahələrdəki nailiyyətlərə nəzər saldıqda, bu məsələ dəqiq cizgiləri ilə göz önündə canlanır. Keçmişdə, çox nadir istisnalar olmaqla, qadınlara ən aşağı cins kimi baxılmış, onların təbiəti mövhumatlarla əhatə olunmuş, bir insan kimi ruhlarının potensialını ifadə etməyə imkan verilməmiş və ancaq kişilərin ehtiyacına xidmət etmək roluna qədər alçaldılmışlar. Göründüyü kimi, bir çox cəmiyyətlər vardır ki, orada bu şərait hələ də mövcuddur və hətta fanatikcəsinə müdafiə də olunur. Bununla belə, qlobal səviyyədə baxdıqda, kişi və qadın bərabərliyi bütün praktiki məqsədlər baxımından hər yerdə qəbul olunmuş bir prinsip gücü əldə etmişdir. Bu, akademik nəşrlərin və kütləvi informasiya vasitələrinin çoxu tərəfindən eyni dərəcədə qəbul edilmişdir. Bu məsələyə yenidən baxılması o qədər əsaslı bir məsələ olmuşdur ki, kişilərin üstünlüyünün tərəfdarları məsuliyyətli fikir hüdudlarında (ən radikal düşünənlər arasında) tərəfdar axtarmalıdırlar.\nMillətçiliyin susdurulmuş batalyonları da eyni tale ilə üzləşirlər. Dünyanın işlərində baş verən hər bir böhrandan sonra istənilən ölkənin vətəndaşı insanın həyatını zənginləşdirən vətən məhəbbətini, başqalarına nifrət oyadan və onlardan qorxmağı gücləndirməyə yönələn bəyanatlardan daha asanlıqla ayırmağa başlayır. Hətta tanış millətçi tədbirlərdə iştirak etməyin məqsədəuyğun olduğu yerlərdə belə, ictimaiyyətin münasibətində keçmişin güclü inamı və entuziazmı ilə yanaşı tez-tez göründüyü kimi, bir narahatlıq da hiss olunmaqdadır. Beynəlxalq səviyyədə davamlı baş verən yenidənqurma bu effekti daha da gücləndirir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının indiki formada nə qədər çatışmazlıqları olsa da və təcavüzə qarşı kollektiv hərbi tədbir görməkdə onun imkanları nə qədər məhdud olsa da, bir millətin mütləq hökmranlıq bütünün sınması faktını heç kəs dana bilməz.\nİrqi və milli təəssübkeşliklər də belə iddialara qarşı barışmaz olan tarixi proseslər tərəfindən bu cür təsirə məruz qalmışdır. Keçmişdən imtina burada daha da qətiyyətlə baş verir. Bu gün irqçilik iyirminci əsrin dəhşətləri ilə bağlı olduğuna görə o qədər lənətlənmişdir ki, haradasa ruhi xəstəlik xarakteri almışdır. Dünyanın bir çox yerlərində sosial münasibətlər şəklində hələ də yaşayan və bəşəriyyətin əhəmiyyətli hissəsinin həyatını daxildən yeyən mərəz kimi qalan irqi təəssübkeşlik hər yerdə prinsipcə o qədər lənətlənir ki, heç bir insan qrupu sakitcə özünə icazə verə bilmir ki, adı bununla eyniləşdirilsin.\nBu, o demək deyildir ki, keçmişin qaranlığı aradan qalxıb və yeni işıq dünyası doğulub. Çox sayda insanlar dərin kök salmış etnik, cinsi, milli, kasta və sinfi təəssübkeşliklərinin təsirlərini öz üzərlərində hiss etməkdə davam edirlər. Bütün bunlar göstərir ki, belə ədalətsizliklər hələ uzun müddət davam edəcəkdir, çünki bəşəriyyətin yeni münasibətlər qaydası yaratmaq və məzlumların taleyini yüngülləşdirmək üçün qurduğu ictimai institutlar və standartlar çox yavaş qüvvə toplayır. Bəlkə daha çox, elə bir sərhəd aşılmışdır ki, ondan geri dönmək daha imkansız görünür. Fundamental prinsiplər müəyyən olunmuş, dəqiq ifadə edilmiş, ictimai rəyə təqdim olunmuş və onları ictimai davranışa tətbiq edə bilən institutlarda tədricən istifadə olunmağa başlanmışdır. Heç şübhə yoxdur ki, mübarizə nə qədər uzun və ağrılı olsa da, nəticə bütün xalqlar arasında və kütlələr səviyyəsində münasibətlərin kəskin şəkildə dəyişməsi olacaqdır.\nİYİRMİNCİ ƏSRİN BAŞLANĞICINDA dini təəssübkeşliyin digər təəssübkeşliklərə nisbətən dəyişdirici qüvvələr qarşısında daha çox geri çəkilməsi müşahidə olunurdu. Qərbdə, bu zaman elmi nailiyyətlər artıq bəzi sektant istisnalığının mərkəzi sütunlarına ciddi zərbələr vurmuşdu. İnsan nəslinin təsəvvüründə özü haqqında baş verən dəyişikliklər kontekstində din sahəsində olan irəliləyişlərdən ən ümidvericisi dinlərarası hərəkat idi. 1893-cü ildə Çikaqoda keçirilən Ümumdünya Sərgisi, özünün ruhani və mənəvi uyum, həmrəylik baxışı ilə bütün qitələrin sakinlərinin təsəvvürlərinə hakim kəsilən və Sərginin nümayiş etdirdiyi heyrətamiz elmi, texnoloji və ticari nailiyyətləri kölgədə qoyan məşhur “Dinlərin Parlamenti”nin yaranmasına səbəb olmaqla, hətta özünün iddialı təşkilatçılarını belə təəccübdəndirdi.\nBir sözlə, sanki qədim divarlar uçurulmuşdu. Din sahəsində nüfuzlu mütəfəkkirlərin fikrincə, bu toplantı “dünya tarixində bərabəri olmayan”, misilsiz bir toplantı idi. Parlament, onun görkəmli təşkilatçısının sözlərinə görə, “dünyanı kor-koranə tərəfkeşlikdən,dözümsüzlükdən azad etdi”. Zəngin təsəvvürə malik liderlik, öncədən inamla deyildiyi kimi, fürsətdən istifadə edər və yer üzünün qədimdən parçalanmış dini icmalarında yeni çiçəklənmə və tərəqqi dünyasının mənəvi əsaslarını təmin edəcək qardaşlıq ruhu oyada bilərdi. Beləliklə, bu cür ruhlandırılmış dinlərarası müxtəlif növ hərəkatlar kök atdı və çiçəklənməyə başladı. Müxtəlif dillərdə mövcud olan çoxlu ədəbiyyat, istər inanan, istərsə də qeyri-inanan olsun, geniş ictimaiyyətə bütün böyük dinlərin prinsiplərini təqdim etdi və radio, televiziya, kino və nəhayət internet tərəfindən dərin maraqla qarşılandı. Ali təhsil müəssisələri müqayisəli dinşünaslığı öyrənmək üçün akademik proqramlar hazırlayıb tətbiq etməyə başladılar. Əsrin sonunda, bir neçə onilliklər əvvəl ağılasığmaz olan dinlərarası ibadət xidmətləri hər yerdə adi bir hadisəyə çevrildi.\nƏfsus ki, bu təşəbbüslərdə intellektual cəhətdən uzlaşma və ruhani öhdəlik hissi çatışmır. Bəşəriyyətin qalan digər sosial münasibətlərini transformasiya etdirən birləşmə proseslərinə əks olaraq, dərin kök salmış sektant düşüncəsi dünyanın bütün böyük dinlərinin mahiyyətcə və əsasına görə eyni dərəcədə gerçək olması fikrinə qarşı inadkarlıqla durmaqdadır. İrqlərarası inteqrasiyanın tərəqqi etməsi sadəcə sentimentallıq və ya hər hansı strategiyanın ifadəsi olan bir proses deyildir, bu, Yer kürəsi xalqlarının yeganə bir nəsil olmasını qəbul etməkdən irəli gəlir, o nəsil ki, onun müxtəlif irqləri arasında olan fərqlər öz-özlüyündə irqin fərdi üzvlərinə heç bir imtiyaz vermir və ya heç bir məhdudiyyət qoymur. Eynilə də, qadınların emansipasiyası qadınların kişilərlə tam bərabərliyini və qızların oğlanlarla bərabər təhsil imkanlarını inkar etməyə haqq qazandıran nə bioloji, nə sosial, nə də mənəvi əsası olmamasının həm ictimai institutlar, həm də ictimai fikir tərəfindən razılıqla qəbul edilməsilə nəticələnmişdir. Bu cür də, bəzi millətlərin inkişafda olan sivilizasiyanın qurulmasına verdiyi töhfələrin qiymətləndirilməsi heç də başqa millətlərin bu prosesə verə biləcəyi çox az şeyin olduğunu və ya heç bir şeyinin olmadığını ifadə edən keçmişdən miras qalmış illüziyanı təsdiq etmir.\nBelə görünür ki, din liderlərinin çox hissəsi bu cür fundamental reorientasiyanı həyata keçirməyə qabil deyildir. Cəmiyyətin digər hissəsi bəşəriyyətin birliyini sadəcə sivilizasiyanın növbəti qaçılmaz addımı kimi deyil, kollektiv tariximizin bizim insan nəslinin yaxınlaşdığı bu böhranlı anında həm də müxtəlif qrupların özünüdərkinin gerçəkləşməsi kimi qəbul edir. Bununla belə, mütəşəkkil dinin böyük hissəsi gələcəyin astanasında iflic olmuş vəziyyətdə dayanmış və Yer üzü insanlarını parçalayan bəzi ən acı konfliktlərin yaranmasında məsuliyyət daşıyan həqiqətə müstəsna imtiyazı olma iddialarının və ehkamlarının məngənəsində sıxılıb qalmışdır.\nİnsan rifahı üçün bu, dağıdıcı nəticələrə gətirib çıxarır. Dinin adını rüsvay edən fanatizm partlayışları üzündən bədbəxt insanların üzərinə yağan dəhşətləri ətraflı sadalamağa ehtiyac yoxdur. Bu heç də yeni fenomen deyildir. Çoxlu misallardan ancaq birini gətirməli olsaq, on altıncı əsr Avropasının dini müharibələri, qitənin bütün əhalisinin otuz faizinin həyatı bahasına başa gəlmişdi. Belə konfliktlərə rəvac verən sektant ehkamçılığının kor qüvvələrinin insanların şüurunda əkdiyi toxumların nə kimi məhsul verdiyi üzərində düşünülməlidir.\nBu hesaba, dinin, onun dünyadakı hadisələrin formalaşmasında məhz ona xas olan həlledici rol oynamaq qabiliyyətini hər hansı digər faktordan daha çox onun əlindən alan vicdana xəyanət də əlavə edilməlidir. İnsanın enerjisini tükəndirən və zəiflədən cari məsələlərdə ilişib qalmış dini institutlar çox vaxt gerçəkliyin araşdırılmasında və insan nəslini fərqləndirən intellektual qabiliyyətləri işlətməkdə mane olan ən başlıca qüvvələr olurdular. Əgər onlar öz məsuliyyətlərini kifayət dərəcədə yerinə yetirməməklə inananları bu təsirlərə məruz qoyub köməksiz buraxdıqlarını səmimi etiraf etməsələr, materializm və terrorizmin pislənməsi indiki mənəvi böhranla mübarizədə real kömək ola bilməyəcək.\nBu cür düşüncələr, onlar nə qədər ağrılı olsa da, heç də mütəşəkkil dini günahlandırmır, bəlkə onun malik olduğu misilsiz gücü xatırladır. Hamımıza yaxşı məlum olduğu kimi, din, insan motivasiyasının lap əsasına toxunur. O, dünyaya əzəmətli dini inam sistemlərini vermiş qeyri-adi Şəxslərin ruhu və nümunəsinə sədaqətli olduqda, bütöv millətlərdə sevgi, bağışlamaq, yaratmaq, cəsarət, təəssübkeşlikləri aşıb keçmə, ümumun rifahı naminə fədakarlıq və heyvani instiktlərin impulslarını tərbiyə etmək qabiliyyətləri oyadır. Mübahisəsiz, insan təbiətinin mədəniləşməsində yaradıcı qüvvə, geriyə, tarixi səlnamənin ilk dövrlərinə qədər gedib çıxan bu İlahi Zühurların ardıcıllığının təsiri olmuşdur.\nKeçmiş əsrlərdə bu cür effektlə işləmiş məhz həmin bu qüvvə, insan şüurunun sönməz xüsusiyyəti kimi qalmaqdadır. Heç bir şeyə baxmadan, əhəmiyyətli dərəcədə köməklə, yoldakı maneələri aşaraq, o saysız-hesabsız milyonların yaşamaq uğrunda mübarizəsində onlara güc verməkdə və bütün ölkələrdə həyatları onların müvafiq dinlərinin yazılarında ifadə olunan prinsiplərin inandırıcı sübutu olan qəhrəman və müqəddəsləri ruhlandırmaqda davam edir. Sivilizasiyanın istiqamətinin göstərdiyi kimi, din habelə sosial münasibətlərin strukturuna dərin təsir etmək qabiliyyətinə malikdir. Doğrudan da, bunu təsəvvür etmək çox çətin olardı ki, sivilizasiyanın hər hansı fundamental irəliləyişinin özünün mənəvi hərəkətverici qüvvəsini bu dəyişməz mənbədən almasın. Onda inandırıcı olarmı ki, planetin minlərlə illər ərzində formalaşma prosesinin kulminasiya mərhələsinə keçidi ruhani boşluqda baş versin? Yenicə keçən əsrdə hökm sürən mənəviyyatsız ideologiyalar heç bir fayda vermədisə də, hər halda onlar qəti şəkildə insan təxəyyülü hüdudunda olan alternativlərin bu ehtiyacı ödəyə bilməyəcəyini nümayiş etdirdilər.\nBU GÜNÜN VƏZİFƏLƏRİ Həzrət Bəhaullah tərəfindən bir əsrdən də çox əvvəl yazılmış və sonrakı onilliklərdə daha da geniş yayılan sözlərdə ümumiləşdirilmişdir:\n“Heç şübhə ola bilməz ki, dünyanın insanları, irqi və ya dini mənsubiyyətlərindən asılı olmayaraq, bir İlahi Mənbədən ilham alır və bir Allaha itaət edirlər. Onların itaət etdikləri hökmlər arasındakı fərqlər onların nazil olduğu əsrin ehtiyacı və tələbinə görədir. Onların hamısı, insanların təhrifinin nəticəsi olan bir neçəsindən başqa, Allah tərəfindən hökm olunmuşdur və Onun İradəsinin və Məqsədinin ifadəsidir. Qalxın və iman gücü ilə silahlanaraq bihudə xəyallarınızın sizin aranızda ixtilaf salan bütlərini sındırıb dağıdın. Sizi yaxınlaşdıran və birləşdirən şeylərdən yapışın”.\nBelə müraciət dünyanın böyük inam sistemlərindən heç birinin fundamental həqiqətlərinə olan inamı tərk etməyə çağırmır. Tamamilə əksinə. Dinin özünün tələbləri vardır və özü-özünün haqlığına sübutdur. Başqalarının inandıqları və ya inanmadıqları şey hər hansı başqa bir insanın vicdanı üçün danışmağa belə layiq meyar ola bilməz. Yuxarıda deyilən sözlərin birmənalı şəkildə təkidlə tövsiyə etdiyi odur ki, köklərini ruhun həyatının ətrafına sararaq birliyə aparan səyləri boğan, nifrət və zorakılığa şərait yaradan yeganə güclü faktor olan istisnalıq və sonluq iddialarından əl çəkilsin.\nBiz hesab edirik ki, əgər dini liderlik, ümumiyyətlə, iyirminci əsrin dəyişikliklərinin təsiri altında formalaşan qlobal cəmiyyətdə bir əhəmiyyət kəsb edirsə, bu tarixi çağırışa cavab verməlidir. Açıqca görünür ki, getdikcə daha çox insanlar bu fikrə gəlirlər ki, bütün dinlərin əsasında duran həqiqət mahiyyətcə birdir. Bu anlayış teoloji disputların həll olunması yolu ilə deyil, başqaları ilə hər zaman genişlənən ünsiyyət təcrübəsindən və bəşər ailəsinin vahidliyi fikrinin oyanmasından doğan intuitiv dərketmədən irəli gəlir. Yox olmuş dünyalardan miras qalmış dini ehkamların, ritual və qanunlar toplusunun qarışıqlığından belə bir hiss yaranır ki, ruhani həyat—necə ki, birlik müxtəlif millətlərdə, irqlərdə və mədəniyyətlərdə təzahür edir—o da hər kəs üçün eyni dərəcədə açıq olan vahid qeyri-məhdud gerçəklikdən ibarətdir. Bu formalaşmamış və hələ tam aydın olmayan anlayışın möhkəmlənməsi və barış dünyasının qurulmasına effektiv təsir etməsi üçün o, hətta bu gec saatlarda Yer üzü sakinlərinin rəhbərlik üçün üz tutduqları kəslərin tam səmimi köməkliklərini almalıdır.\nƏlbəttə, dünyanın əsas dini cərəyanlarının sosial qanunları və ibadət formaları arasında geniş fərqlər vardır. Min illər ərzində İlahi vəhylərin ardıcıl olaraq həmişə inkişafda olan sivilizasiyanın dəyişən tələbatlarına ünvanlandıqları nəzərə alınarsa, bu çətin ki, başqa cür olardı. Həqiqətən, əsas dinlərin yazılarının çoxunun ayrılmaz cəhəti, dinin təkamül xarakterli olması prinsipinin, bu və ya digər formada ifadəsidir. Ruhani təcrübəni zənginləşdirməli olan mədəni irsin təəssübkeşlik və yadlaşma üçün istifadə olunmasına mənəviyyat baxımından heç cür haqq qazandırıla bilməz. Ruhun birinci dərəcəli vəzifəsi həmişə o olacaq ki, reallığı araşdırsın, inandığı həqiqətlərə uyğun yaşasın və bu cür edən başqa ruhların da səylərinə tam ehtiramla yanaşsın.\nBelə bir etiraz ola bilər ki, əgər bütün böyük dinlərin mənşəcə Allahdan olduğu etiraf edilsə, onda bu, insanların bir dindən başqa bir dinə keçməsinə ruhlandıracaq, ən azı bu prosesi asanlaşdıracaqdır. Bu belədir, ya belə deyil, belə bir etiraz, bu Yer dünyasının hüdudlarını aşan başqa bir dünyanın olduğunu dərk edən insanların qarşısında tarixin nəhayət açdığı imkanların müqabilində və belə bir anlayışın qoyduğu məsuliyyətin müqabilində ikinci dərəcəli əhəmiyyətə malikdir. Böyük dinlərin hər biri mənəvi xarakter tərbiyə etməkdə özünün effektivliyinə təsirli və etibarlı sübut gətirə bilər. Eynilə, heç kəs tam əminliklə təsdiq edə bilməz ki, dözümsüzlük və mövhumatın yaranmasında hər hansı ayrıca dinə məxsus olan doktrinalar, başqa dinə aid olan doktrinalara nisbətən daha az və ya çox dərəcədə təsir etmişdir. İnteqrasiya edən dünyada qarşılıqlı ünsiyyət və hərəkət modelləri davamlı dəyişmə prosesinə məruz qalacaq və hər hansı növ institutların rolu ondan ibarət olmalıdır ki, bu prosesdən birliyə kömək üçün necə istifadə oluna bilər. Son nəticənin ruhani, mənəvi və sosial cəhətdən sağlam olacağının təminatı, Yer kürəsində məskən salmış insan kütlələrinin ona inamıdır ki, Kainat insanların şıltaqlığı ilə deyil, qayğıkeş və qüsursuz İlahi Qüvvə tərəfindən idarə olunur.\nMillətləri ayıran sədlərin dağılması ilə yanaşı, bizim əsr, keçmişdə hesab olunduğu kimi, Göyün həyatını Yerin həyatından sanki həmişəlik ayıran nə vaxtsa yıxılmaz divarın uçulmasının şahidi olmaqdadır. Bütün dinlərin yazıları möminləri həmişə öyrədirdilər ki, başqalarına xidmətə yalnız mənəvi borc kimi deyil, həm də ruhun özünün Allaha yaxınlaşması üçün bir vasitə kimi baxsınlar. Bu gün, cəmiyyətdə gedən mütərəqqi yenidənqurma, bu tanış təlimə yeni baxış verir. Dünyanın ədalətli prinsiplərlə canlanması haqda qədim vəd yavaş-yavaş real hədəf kimi görünməyə başladıqca, ruhun və eləcə də cəmiyyətin tələbatlarının ödənilməsinə getdikcə kamil ruhani həyatın bir-birini qarşılıqlı tamamlayan aspektləri kimi baxılacaqdır.\nƏgər dini liderlər bu son vəziyyətin ortaya qoyduğu çağırışa cavab versələr, onda bu cavab, dinin və elmin, onların vasitəsilə şüurun potensial imkanlarının inkişaf etdiyi iki zəruri bilik sistemi kimi qəbul edilmələrindən başlamalıdır. Bir–birilə ziddiyət təşkil etmədən, ağlın gerçəkliyi araşdırmasının bu iki fundamental metodu bir birindən asılıdır və tarixin, onların bir-birini tamamlama təbiətinin tanındığı və bir-birilə birlikdə işləyə bildikləri o nadir, lakin xoşbəxt dövrlərində daha çox bəhrə vermişlər. Elmi tərəqqinin doğurduğu kəşf və qabiliyyətlərin lazımi şəkildə istifadə olunması üçün həmişə ruhani və mənəvi prinsiplərin rəhbərliyinə ehtiyac vardır; dini inamlar, onlar nə qədər əziz olsalar da, könüllü şəkildə və minnətdarlıqla elmi metodlarla qərəzsiz yoxlanılmaq üçün təqdim olunmalıdır.\nBiz, nəhayət, birbaşa vicdana toxunduğu üçün müəyyən dərəcədə ehtiyatla yanaşdığımız bir məsələyə gəlib çıxırıq. Dünyanın təklif etdiyi bir çox şirnikdirici şeylər arasında, heç də təəcüblü deyil ki, dini liderləri narahat edən sınaq(imtahan) hakimiyyətin dini məsələlərdə istifadə olunmasıdır. Uzun illər həyatını bu və ya digər dinin yazılarını cəhdlə öyrənməyə və onlar üzərində düşünməyə həsr edənlərdən heç birinə tez-tez təkrarlanan aksiomu xatırlatmağa ehtiyac yoxdur ki, hakimiyyətin pozuculuq potensialı vardır və bu, hakimiyyət genişləndikcə artır. Bu sahədə çoxlu ruhanilərin bütün əsrlər boyu qazandıqları elan olunmamış daxili qələbələr, şübhəsiz, mütəşəkkil dinin yaradıcılıq gücünün əsas mənbəyi olmuş və onun ən üstün fərqlərindən biri kimi qiymətləndirilməlidir. Eyni dərəcədə, digər dini liderlərin dünyəvi hakimiyyətin və imtiyazın cazibəsinə təslim olması bunu müşahidə edənlər arasında ədəbsizlik, pozğunluq və ümidsizlik üçün münbit zəmin yaradırdı. Bunun, dini liderlərin öz sosial vəzifələrini yerinə yetirmələrində onların qabiliyyətlərinə bu tarixi anda necə təsir etməsi barədə ətraflı izahata ehtiyac yoxdur.\nXARAKTERİN NƏCİBLƏŞDİRİLMƏSİ VƏ münasibətlərin ahəngdar edilməsi ilə birbaşa əlaqədar olmaq etibarilə din bütün tarix boyunca həyata məna verən əsas qüvvə olmuşdur. Hər bir əsrdə o, xeyirxahlıq tərbiyə etmiş, şəri pisləmiş və görmək istəyənlərin nəzərinə indiyədək görünməmiş imkanların mənzərəsini açmışdır. Onun məsləhəti ilə düşünən qəlb dünyanın onun üzərinə qoyduğu məhdudiyyəti aşmaq və öz potensialını açmaq üçün ilham alır. Adının verdiyi məna kimi, din eyni zamanda bütün böyük və mürəkkəb ictimai sistemlərdə cürbəcür xalqları bir yerə yığan əsas qüvvə kimi çıxış etmiş və beləliklə, bunun vasitəsilə insanın üzə çıxmış qabiliyyətləri öz ifadəsini tapa bilmişdi. Bu əsrin üstünlüyü o baxışdadır ki, bu baxış bütün insan nəslinə bu sivilizasiyanın inkişafına vahid bir hadisə, bizim dünyanın Allahın aləmi ilə dövri olaraq baş verən təması kimi baxmasına imkan verir.\nGələcəyə bu baxışdan ruhlanaraq, Bəhai icması yarandığı andan bəri dinlərarası fəaliyyətin səyli təşəbbüskarı olmuşdur. Belə bir fəaliyyətin gedişində baş qaldıran yüksək dəyərli münasibətlərdən başqa, bəhailər müxtəlif dinlərin yaxınlaşması cəhdlərində, kollektiv olaraq həddi-buluğa yetişmə dövrünə qədəm qoyan insan nəsli(bəşər) üçün İlahi İradənin istəyinə cavabı görürlər. Bizim icmamızın üzvləri bacardıqları hər bir yolla bu işdə kömək etməkdə davam edəcəklər. Bununla belə, bu birgə səylərimizdə biz öz partnyorlarımız qarşısında inamımızı aydın ifadə etməyi özümüzə borc bilirik ki, dinlərarası hər bir əməkdaşlıq, əgər o, ümidsiz bəşəriyyəti sarmış bəlaların sağaldılmasına əhəmiyyətli dərəcədə kömək etməyə yönəlibsə, indi səmimiyyətlə və sonradan boyun qaçırmayaraq hər şeyi əhatə edən və elə bu hərəkətin özünü doğuran həqiqətə üz tutmalıdır, o həqiqət ki, Allah birdir və mədəniyyət təzahürlərinin və insan şərhlərinin müxtəlifliyinə baxmayaraq, din də həmçinin birdir.\nHər gün keçdikcə, dini təəssübkeşlik ocaqlarının alışma təhlükəsi böyüyür ki, bu, nəticələri təsəvvürə gəlməyən dünya miqyaslı böyük yanğına çevrilə bilər. Belə bir təhlükə hökumət tərəfindən təkbaşına aradan qaldırıla bilməz. Biz özümüzü də aldatmalı deyilik ki, qarşılıqlı dözümlülüyə edilən çağırışlar, öz-özlüyündə, İlahi xeyir-dua alması iddiasında olan düşmənçilik təzahürlərini söndürəcəkdir. Bu böhran cəmiyyətin diqqətini eyni dərəcədə dağıdıcı olan irqi, milli və cinsi təəsübkeşliyə yönəldən digər liderlərin etdikləri kimi, dini liderlərdən də keçmişdən qətiyyətlə ayrılmağı tələb edir. Vicdan məsələlərində başqalarına təsir göstərməyin imkan verilən yeganə səbəbi ancaq insan rifahına xidmət ola bilər. Sivilizasiyanın bu əzəmətli dönüş mərhələsində belə xidmət üçün tələblər bundan da artıq aydın ola bilməz. “Bəşəriyyətin birliyi tamamilə bərqərar olmayınca”, —Həzrət Bəhaullah inandırır, —“onun rifahına, əmin-amanlığına və təhlükəsizliyinə nail olmaq qeyri-mümkündür”.


Ermənistan yenidən SİLAHLANDIRILIR - 100 milyon dollar ayrıldı - Modern.Az Azərbaycan və dünya xəbərləri\n26 Avqust 2021, 09:52 | QARABAĞ\nErmənistan yenidən SİLAHLANDIRILIR - 100 milyon dollar ayrıldı\nQarabağ müharibəsində sarsıdıcı məğlubiyyətə uğrayan Ermənistan yenidən silahlandırılır.\nModern.az xəbər verir ki, bu yaxınlarda Moskvada keçirilən "Ordu -2021" beynəlxalq hərbi-texniki əməkdaşlıq forumunda Ermənistan Rusiyanın müasir silahlarına maraq göstərib.\nMüdafiə naziri Arşak Karapetyan AK-12 avtomatlarının, "Forpost" zərbə və kəşfiyyat dronlarının və s. alınmasına dair danışıqlar aparıb. Ermənistan ordusunda aparılan islahatlara dəstək çərçivəsində Moskvanın rəsmi Yerevana 100 milyon dollarlıq kredit ayırdığı bildirilir.\nRusiya Ermənistanın sonuncu Qarabağ müharibəsindən sonra darmadağın olunmuş hərbi potensialını bərpa etməkdə maraqlıdır.


“Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin dramaturgiya dili” kitabı yenidən çap olunub\nAMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun Azərbaycan dilinin tarixi şöbəsinin baş elmi işçisi, filologiya elmlər doktoru, professor Qəzənfər Kazımovun “Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin dramaturgiya dili” (“Dağılan tifaq”pyesi əsasında) kitabı çapdan çıxıb.\nKitab Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin dram dilinin tədqiqinə həsr olunub. Əsərin əvvəllərində ilk dəfə olaraq yazıçının dil məsələlərinə münasibəti, “Dağılan tifaq” pyesinin dil materialı əsasında dramaturqun xalq dilindən istifadə ustalığı, əsərin leksik, frazeoloji və qrammatik-üslubi xüsusiyyətləri öyrənilib. Sonda pyesin lüğəti verilib, sözlərin mənşəyi və işlənmə kəmiyyəti göstərilib.\nMonoqrafiyada yazıçının pyeslə bağlı elmi təhlilləri “Ə.Haqverdiyev və ədəbi dilimiz”, “Yazıçı duyğusu, dilçi əməliyyatı”, “Leksik və üslubi-semantik xüsusiyyətlər”, “Dram dilinin frazeologiyası” və “Üslubi-qrammatik xüsusiyyətlər” adlı fəsillərdə öz əksini tapıb.


Kişilər qadınlarda nəyə aşiq olur? Bürclərə görə XARAKTERİSTİKA | SUMQAYITXEBER.COM\nSUMQAYITXEBER.COM > YAŞAM > Kişilər qadınlarda nəyə aşiq olur? Bürclərə görə XARAKTERİSTİKA\nMüəllif: sumqayitxeber.com • Tarix: 28 Sentyabr 2017 • Baxış sayı: 154 dəfə • Şərh yoxdur\nKişinin aşiq olması üçün qadının xarici görünüşü nə dərəcədə rol oynayır? Ümumiyyətlə, kişilər qadınları hansı xüsusiyyətlərinə görə sevir? Ailem.az bürclərə görə kişilərin qadınlarda bəyəndiyi xüsusiyyətlər barədə danışacaq.\nQoç ilk və ən yaxşı olmaq üçün yaşayır. O, həmişə yanında prestijini artıracaq və insanlar tərəfindən təqdir ediləcək birini istəyir. Həyat fəlsəfəsi “indi, bu dəqiqədir”. O, sizi kəşf etmək üçün çox gözləməyəcək. Qoç, özünü seçmək məcburiyyətində hiss etməz. Sadəcə hər şeyi istəyir, adətən alır da.\nVenera tərəfindən idarə olunan Buğa gözəlliyin əsiridir. Həyatında böyük əhəmiyyəti olan duyğularla bərabər görünüşü baxımından da razı qaldığı bir eşq cütlüyündən də imtina etməz. Sevəcəyi şəxs qüsursuz bir görünüşə sahib olmalıdır.\nƏlaqə, həyat, zəka, yumor anlayışı və fikir istehsalı əkizlər bürcünün cazibə anlayışına görə imtina edilməzdir. Özünə yaxın bir IQ səviyyəsinə seksual ayaqlardan daha çox əhəmiyyət verir.\nXərçəng özünə sevgi və duyğusal güvən təlqin edən bir partnyor istəyir. Bir çox insanda olduğu kimi, xarici gözəlliyi daha üstün tutsa da, bu vəziyyət onun gözündə güvənməmək üçün bir səbəbdir. Hər kəs tərəfindən maraq görən bir partnyoru inadla əldə etmək istəməz. Gözəl bir görünüş onda narahatlıq yaradır. Münasibətdə duyğusal ehtiyaclarını qarşılaya biləcək birini seçəcək.\nŞir ən gözə çarpan, ən ehtişamlı və özünəməxsus olanı istəyir. “Meşə kralı” təqdir dolu baxışlar və qısqanclıq çəkməyən bir insanla əsla birlikdə olmaz. Yanındakı şəxs stili, yaxud ədası ilə diqqət çəkməlidir. Şir partnyorunun özündən bir addım aşağıda olmasını istəyir. Heç kimin və heç nəyin onu kölgədə qoymasına icazə verməz.\nQız sahib olduğu zərafətə əsasən daxili xüsusiyyətlərə daha çox əhəmiyyət verir. Maraq çəkən söhbətlər edə biləcəyi və mədəni paylaşımları diqqət çəkən insanlar tərəfindən sehrlənir. Digər tərəfdən, xarici görünüş məsələsində də bir sıra istəkləri var. Model axtarmaz, ancaq stil və gigiyena məsələsində çox tələbkardır.\nTərəzi zəriflik və uyum axtarır. Bu ikisi olmasa, eşqin varlığı imkansızdır. Tərəziyə görə, qüsursuz sevgi xarici və daxili aləmin birləşməsidir. Zərafət, işvə və gözəllik anlayışı vacibdir. Nəzakət, incəlik və mənəviyyat da Tərəzi üçün vazkeçilməzdir.\nƏqrəbin nəzərində gözəllik mövzusu bir az qarışıqdır – digər hər şeydə olduğu kimi. Əqrəb üçün gözəllik cazibə, gizlilik və erotizmdir. Əqrəb çox tələbkardır. Bəlli bir stil seçimi yoxdur. Hər səfərində fərqlidir, hər dəfə fərqli bir şeyi cazibədar görür.\nOxatan insanları xarici görünüşü ilə dəyərləndirməyi rədd edir. Oxatan bürcünün axtardığı əlaqə oyun və həyatın əyləncələrini paylaşmaqdır. Bütün bunları ona verə biləcək şəxs yaxşı görünürsə, Oxatan üçün heç bir problem olmaz. Ancaq darıxdırıcı bir qadın dünyanın ən gözəli belə olsa, Oxatanların diqqətini çəkməz.\nOğlaq sosial çevrəsindəki imicinə böyük önəm verir. Prestijini artıran bir partnyora sahib olmaq onun üçün son dərəcə əhəmiyyətlidir. Dəyərli bir partnyoru mükafat olaraq gördüyündən özünü daha yaxşı hiss edir. Oğlaq görünüş və daxili aləm istəyir.\nDolça zehni qabiliyyətləri görməkdə və dəyərləndirməkdə inanılmaz bir bacarığa sahibdir. Yəni partnyoru ilə bağlı həyata dair baxışını paylaşmaq istəyir. Bir cüt gözəl göz və seksual duruş Dolçanın diqqətini çəkmək üçün kifayət deyil. Dolça qarşısındakı şəxsin necə düşündüyü ilə maraqlanır. O, nə qədər cazibədar olsa da, dar dünya görüşlü, basqın bir xarakter Dolça üçün itələyici ünsürdür.\nİnsanlar adətən Balıq bürclərini bir pəri nağılının içərisində yaşamaqda günahlandırırlar. Şahzadələrin daima gözəl olduğu bir nağılda. Ancaq Balıq bürcünün içərisində olduğu tək nağıl qurbağanı öpdüyü və lənəti qaldırdığı nağıldır. Xarici görünüşə qarşı xüsusi bir istəyi yoxdur. Qarşısındakı şəxsin nəhəng, istiqanlı bir ürəyi olduğunu gördüyü anda gözləri dünyanın ən gözəl varlığını görmüş kimi olur.


KİVDF 12:55 / 26.01.2018\n"Aydın Mirzəzadə: "Prezidentin Cocuq Mərcanlı ilə bağlı verdiyi sərəncamlar buna bir örnəkdir”.\n"Bu il yeni köçkün şəhərcikləri, qəsəbələri salınacaq. Yeni mənzillərlə təmin ediləcək köçkünlərin sayı keçən illə müqayisədə təxminən iki dəfə artacaq. Əgər 2017-ci ildə 12 min insanı biz yeni mənzillərə, evlərə köçürmüşüksə, bu il ən azı 20 min köçkün yeni evlərə, mənzillərə köçürülməlidir. Bu rəqəm çox da ola bilər”. Prezident İlham Əliyev bu sözləri Nazirlər Kabinetinin 2017-ci ilin sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasında söyləyib. Bu həqiqətlər göstərir ki, Azərbaycan dövləti öz vətəndaşlarının qayğısına hərtərəfli qalır, xüsusilə məcburi köçkünlərin çəkdikləri səfalətlərin aradan qaldırılması üçün əldə olan bütün imkanlardan səmərəli istifadə edir. Təsadüfi deyil ki, son 14 ildə qaçqınların və məcburi köçkünlərin sosial problemlərinin həlli dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri olub. Həmin müddətdə qaçqınların və məcburi köçkünlərin sosial şəraitinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən onlarla fərman və sərəncam imzalanıb, "Qaçqınların və məcburi köçkünlərin yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması və məşğulluğunun artırılması üzrə Dövlət Proqramı”, həmin Proqrama iki Əlavə təsdiq edilib.Sözügedən proqramın uğurla həyata keçirilməsi nəticəsində, məcburi köçkün ailələrinin əksər problemləri öz həllini tapıb. Onu da xüsusi olaraq vurğulamaq yerinə düşər ki, dövlətin həyata keçirdiyi tədbirlər ilk növbədə yurd-yuvalarından didərgin düşmüş soydaşlarımızın başlıca problemi olan mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılmasına yönəlib. Dövlət başçısının məcburi köçkün ailələri ilə keçirdiyi görüşlərin birində vurğuladığı kimi, hazırda ölkədə bütün çadır şəhərcikləri ləğv olunub.\nPrezidentin sərəncamı ilə təsdiqlənən sənədlərə görə, Abşeron rayonunun Masazır qəsəbəsində ayrılmış torpaq sahəsində Bakı Dövlət Universitetinin 2 yataqxanasında müvəqqəti məskunlaşmış 800 nəfərdən ibarət 210 məcburi köçkün ailəsi üçün çoxmərtəbəli yaşayış binaları tikilmiş və həmin ailələr bu binalara köçürülüb. Naftalan şəhərindəki "Goran”, "Şirvan”, "Azərbaycan”, "Mil” sanatoriyalarında müvəqqəti məskunlaşan 2620 nəfərdən ibarət 524 məcburi köçkün ailəsi üçün isə Goranboy rayonu ərazisində ayrılmış torpaq sahəsində çoxmərtəbəli yaşayış binalarının tikilməsi və həmin ailələrin bu binalara köçürülməsi başa çatdırılıb.Bu illər ərzində Məcburi Köçkünlərin Sosial İnkişaf Fondu Dövlət Proqramına uyğun olaraq yüzlərlə məcburi köçkün ailəsinin məskunlaşdığı yataqxanaların təmirini həyata keçirib, məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı yerlərə yollar, su, işıq xətləri çəkmiş, yeni məktəblər, uşaq bağçaları tikilmiş və digər işlər görülmüşdür.2017-ci ildə də bu istiqamətdə işlər uğurla davam etdirilib, 2300 ailə yeni evlərə, rahat mənzillərə köçürülüb. Cocuq Mərcanlı kəndinin bərpası ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizə tarixində yeni səhifə açıb. Kəndin ərazisində təzə salınmış 150 evlik gözəl qəsəbədə həyat yenidən qaynayır. Əhali dədə-baba yurduna qayıdır. Prezident İlham Əliyev bu tarixi hadisəni belə qiymətləndirib: "Azərbaycan dövləti Cocuq Mərcanlının timsalında bir daha göstərib ki, heç vaxt işğalla barışmayacaq. Azərbaycan xalqı heç vaxt bu vəziyyətlə barışmayacaq və bütün köçkünlər bir arzu ilə yaşayırlar ki, tezliklə öz doğma torpaqlarına qayıtsınlar. Cocuq Mərcanlının qısa müddət ərzində bərpası, yenidən qurulması onu göstərir ki, işğaldan azad ediləcək bütün ərazilərdə biz qısa müddət ərzində bütün təmir-bərpa işlərini aparacağıq, şəhərləri, kəndləri yenidən quracağıq və bu gün ağır vəziyyətdə, dağılmış vəziyyətdə olan şəhər və kəndlərimizə tezliklə həyat qayıdacaq”.\nMilli Məclisin deputatı Aydın Mirzəzadənin fikrincə, Cocuq Mərcanlı kəndinin bərpası və bu hadisənin əhali arasında böyük ruh yüksəkliyinə səbəb olması bir daha göstərir ki, Azərbaycan dövləti torpaqları azad etmək əzmində və gücündədir: "Prinsipcə, Cocuq Mərcanlı adı işğaldan azad olunacaq torpaqlarımıza qayıdış üçün bir simvol oldu. Bu gün bir yaşayış məntəqəsinin bərpası ilə bağlı cənab Prezidentin verdiyi sərəncam eyni zamanda Azərbaycan dövlətinin Dağlıq Qarabağ məsələsində qətiyyətini və əhalisinə təhlükəsiz, firavan həyat tərzinin təmin edilməsi istiqamətində niyyətini göstərir. Maraqlıdır ki, cəmisi 50 evin bərpası ilə bağlı sərəncam verilsə də, artıq işlərin ikinci mərhələsi başlayıb. Yəqin ki, bu say yaxın günlərdə daha çox artacaq. İnanıram ki, cənab Prezident bunu nəzəri alaraq həmin qəsəbənin daha da böyüdülməsilə bağlı növbəti sərəncamlar verəcək. İşğaldan azad olmuş, yaxud da təbii fəlakət bürümüş zonalara əhalinin köçməsi həmişə dövlətlər üçün böyük problemlər yaradır. Bu da ilk növbədə maliyyə və digər resursların yoxluğu ilə bağlıdır. Azərbaycan dövləti isə özünün maliyyə resurslarını toplamaqla belə bir vəziyyətdə də vətəndaşı üçün gözəl şərait yaradır. Həmin ərazi hazırda minalardan təmizlənib, kommunikasiya, yol, elektrik, işıq, su, qaz kəmərləri çəkilib, məktəb tikilib. Gələcəkdə digər sosial obyektlər də tikiləcək. Həmçinin hər bir ailəyə torpaq sahəsi ayırmaqla onlar üçün iş yerləri də yaradılır. Bir kəndin timsalında bütün Azərbaycan dövlətçiliyinin mahiyyəti ortaya çıxır. 50 ailənin Cocuq Mərcanlıya köçməsi bu qədər ailənin işlə təminatı deməkdir. Onlar kənd təsərrüfatı fəaliyyətilə məşğul olaraq sabah bazara müxtəlif aqrar sahə məhsulları çıxaracaq və belədə bolluq yaradacaqlar. Sərəncam qaçqınlar tərəfindən böyük təqdirlə qarşılanıb. Elə ikinci sərəncam imzalanandan bəri xəbər Azərbaycan ziyalıları arasında geniş müzakirə edilib və hər bir kəs onu dəstəkləyir. Eyni zamanda, bu proses Ermənistan və onu dəstəkləyən bəzi beynəlxalq dairələrə ciddi bir mesajdır ki, Azərbaycan torpaqlarını qaytarmaq əzmindədir. Azərbaycan öz torpaqlarına qayıdacaq. Azərbaycan öz vətəndaşının hüquqlarını hər yerdə və həmişə qoruyacaq”.\nQaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət komitəsinin mətbuat xidmətindən verilən məlumata görə, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nəticəsində doğma yurdlarından didərgin salınaraq qaçqın və məcburi köçkünə çevrilən soydaşlarımızın yeni mənzillərlə təmin olunması istiqamətində son illərdə əhəmiyyətli tədbirlər görülüb: "2007-ci ildə ölkədəki 12 çadır düşərgəsinin ləğv edilməsi ilə başlanan proses nəticəsində qaçqın və məcburi köçkünlər üçün indiyədək 3,2 milyon kvadratmetr yaşayış sahəsi olan müasir qəsəbələr və çoxmərtəbəli binalardan ibarət yaşayış kompleksləri salınıb. İndiyədək 50 mindən çox ailənin və ya 250 mindən çox qaçqın və məcburi köçkünün mənzil şəraiti yaxşılaşdırılıb. Qaçqın və məcburi köçkünlərin mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılmasına 2,3 milyard manat vəsait sərf olunub. Bu kateqoriyadan olan insanların sosial problemlərinin həlli üçün indiyədək 6,6 milyard manat vəsait xərclənib. Sahibkarlığın inkişafı məqsədilə Məcburi Köçkünlərin Sosial İnkişaf Fondu tərəfindən 24 min məcburi köçkünə 14,8 milyon manat məbləğində mikrokredit, Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu tərəfindən isə 2 min məcburi köçkün sahibkara 40 milyon manat güzəştli kredit verilib. Bu mikrokreditlərin əksəriyyəti kənd təsərrüfatı layihələrinə yönəldilib. Ötən dövrdə 200 min məcburi köçkün büdcə təşkilatlarında və digər sahələrdə daimi işlə təmin edilib. Bununla da məcburi köçkünlər arasında yoxsulluq həddi son 14 ildə 75 faizdən 12 faizədək azalıb. Azərbaycanın birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva da məcburi köçkünlərin həyat şəraitinin yaxşılaşdırılmasına xüsusi diqqət göstərir. Belə ki, bu ilin mayında Qaradağ rayonunda 1026 məcburi köçkün ailəsi üçün inşa edilən "Ümid Yaşayış Kompleksi”nin təməli qoyulub. Abşeron rayonunun Masazır, Mehdiabad, o cümlədən Sabunçu rayonunun Ramana qəsəbələrində 470 mənzil məcburi köçkünlərə təqdim edilib. 1170 məcburi köçkün ailəsi üçün Tərtər rayonunda inşa olunan dördmərtəbəli 34 yaşayış binasının tikintisi də başa çatdırılıb”.


Qazaxın icra başçısı bələdiyyə sədrini aldadıb? – İTTİHAMLAR\n14:52 14-07-2021 387\n“2009-2016-cı illərdə Qazax Rayon Xanlıqlar Kəndinin bələdiyyə sədri olmuşam. Rəcəb Babaşov rayona yeni gələndə məni qəbul etdi və işdən çıxmaqla bağlı ərizə yazmağa vadar etdi. İcra Başçısı bildirdi ki, “gənc xanımsan, səndən bələdiyyə sədri olmaz. Şəxsi həyatına, ailə qurmağına manedir.\nO zaman mənim 32 yaşım vardı. 2016-cı ilin mayında rayona icra başçısı təyin olunan Rəcəb Babaşov avqustda məni bu sözlərlə aldadıb istefa ərizəsinə imza atdırdı və dedi ki, səni başqa işlə təmin edəcəm. Bu işdə müavin Gülayə Həsənovanın əli var.\nÇünki dəfələrlə məni və mənim kimi digər gənc, perespektivli xanımları özünə rəqib gördüyünü dilə gətirib. Gülayə Həsənova özünə rəqib gördüyü şəxsləri, elə mənim özümü də icra başçısının gözündən salıb, yanlış məlumatlar təqdim edərək nüfuz qazanmasına mane olur” – deyə şikayətçi qeyd edib.\nAsya Alhuseynovanın sözlərinə görə, o istefa verməyə vadar edildikdən sonra 8 ay müddətində Rəcəb Babaşovdan işlə bağlı cavab gözləyib. Daha sonra bir dəfə icra hakimiyyətinə gedib, onda da oradan qovulub:\nBağçadan da çıxarıldıqdan sonra Rəcəb Babaşov məni işə götürməmələri üçün hər kəsə tapşırıq verdi. Bununla bağlı, 2019-cu ildə ölkənin I Vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevaya teleqram ünvanladım. Müraciətimlə bağlı icra hakimiyyətinə bildiriş gəldi ki, Asya Alhüseynova işlə təmin olunsun.\nRəcəb Babaşovun digər müavini Məmməd Alıyev qəbul etdi. Qazax sosial iqtisad kollecdə tarix müəllimi olacağımı dedilər. Amma məni sözügedən kollecdə müvəqqəti kitabxanaçı işi ilə təmin etdilər. Mehriban xanımdan gələn teleqrama isə kollecdə tarix müəllimi kimi işə düzəlməyimlə bağlı cavab göndərildi. Halbuki, məni cəmi 6 ay kitabxanaçı əvəzi işi ilə təmin etmişdilər “.\nAsya Alhüseynovanın bildirdiyinə görə, bələdiyyə sədri işlədiyi vaxtdan 7 aylıq maaşından qalan 1200 manatı hələ də ala bilməyib: “Hazırda YAP Qazax rayon təşkilatında idarə heyətinin və şura üzvüyəm. Buradan da məni çıxarmağa vadar edirlər”.


Vaxt.Az - Kataloniyanın nəyi çatmırdı?\n21:52 | 27 oktyabr 2017 | Cümə Məqaləyə 2679 dəfə baxılıb Şriftin ölçüsü\nKataloniyanın nəyi çatmırdı?\nBölgə əhalisi bütün sahələrdə ölkənin digər yerləri ilə müqayisədə daha üstün imkanlara malik idi\nİspaniyada “pomidor döyüşü”\n160 ton məhsulu zay ediblər\nKataloniya polisi 100-dən artıq şəxsi həbs edib\nKatalonlar İspaniya kralına hücum etdi\n19 nəfər xəsarət alıb\n«Separatizm» sözü erməni təcavüzünü kiçiltmirmi?..\n… Yaxud «kiçik xalqların halına acımaq arzuları»nın arxasında dayanan vacib motivlər\n«Cəfakeş olmaq istəyirlər»\n«Məncə bu addım əks təsir yaradacaq, çünki bu, Puçdemonun həbs edilmək şansını artırır»\n«Bəziləri deyir ki, ...»\n«... Puicdemont və digərlərinin istədikləri də məhz budur»\nKataloniya hökumətinin saytlarının fəaliyyəti dayanıb\nBrauzer «serverin aşkar olunmadığını» göstərir\nPuçdemonun puç olan xülyası\nBaş separatçı Belçikaya qaçdı\nBarselonada kütləvi nümayiş\nEtirazçılar mitinqdə İspaniya bayraqlarını dalğalandırıb\n«Aktiv fəaliyyət göstərirlər»\nRusiya rəsmi KİV-ləri Qarabağ separatçılarının Puçdemona dəstəyini niyə tirajlayır...\nİtaliyada da referendumlar\nLombardiya və Veneto regionlarında daha geniş muxtariyyət üçün səsvermə\nMadrid dialoqdan imtina edir\nPuçdemont isə birbaşa idarəçilik planını qəbul etmir\nİspaniya Kataloniyanın muxtariyyətini ləğv edir\nPuçdemontdan isə rəsmi Madridə hədələyici məktub\nHə, ya yox?\nKataloniya prezidenti odla su arasındadır\nİspaniyanın baş naziri Kataloniyaya ultimatum verib\nVyetnamda daşqın: 37 nəfər ölüb, 40-dan çox itkin var\nKataloniya İspaniyanın ən zəngin regionudur. Burada insanların rifah səviyyəsi ölkənin digər hissəsi ilə müqayisədə yüksəkdir. Bölgədə adambaşına düşən ÜDM-in həcmi 30 min avro civarındadır, İspaniyanın digər hissəsində isə 23 min. İşsizliyin səviyyəsi ölkənin digər regionları ilə müqayisədə aşağıdır. Cəlb olunan xarici sərmayələrin həcminə görə də Kataloniya İspaniyanın digər bölgələrini üstələyir.\nSiyasi hüquqlar da öz yerində: İspaniya demokratik ölkədir, Avropa Birliyinin üzvüdür. Region muxtar statusa malik idi, özü özünü idarə edirdi. Katalonların əsas narazılığı mərkəzi büdcəyə böyük məbləğdə vergi ödənilməsi ilə bağlı idi. (Onların iddiasına görə ildə 16 milyard avro, Madridə görə 10 milyard avro.) Düşünürlər ki, müstəqillik əldə etməklə indiki durumu qorumaqla bərabər, mərkəzi büdcəyə ödədikləri vergilər də ciblərində qalacaq. Ayrılıq əgər Çexiya-Slovakiya variantı ilə həyata keçsəydi, bu fikirləri qəbul etmək olardı. Amma Madridin və Brüsselin (AB) qəbul etmədiyi bir şəraitdə müstəqillik sevdası Kataloniya üçün xoş perspektiv vəd etmir.\nKataloniyanın ixracının 80 faizi İspaniyanın digər bölgələrinin və AB-nin payına düşür. Əgər İspaniya fiziki sərhədlər qursa, gömrük məntəqələri yaratsa, nə baş verəcək? Təbii ki, mal və xidmətlər indiki kimi sərbəst, gömrük rüsumları olmadan dolaşa bilməyəcək. Xarici kapital, böyük biznes mübahisəli hüquqi duruma malik, biznes mühitinin korlandığı bölgədə qalacaqmı? Təbii ki, yox. Referendumdan bu yana 2 min civarında şirkət mərkəzi ofisini Kataloniyadan köçürüb, mübahisələrin uzanacağı təqdirdə isə onlar istehsalı da İspaniyanın digər regionlarına köçürəcəklər, mərkəzi hökumət də bu prosesi təşviq edəcək. Turistlər əvvəlki səviyyədə Barselonaya gələcəkmi? Böyük ehtimalla yox. AB tanımadığı üçün avrozonadan çıxmaq məcburiyyəti də yaranacaq ki, bu halda hansı xaosun yarana biləcəyini təsəvvür etmək çətin deyil.\nBütün bunlar zəncirvari şəkildə ticarət dövriyyəsinin, ixracın, gəlirlərin azalmasına, işsizliyin artmasına, ümumilikdə bölgə əhalisinin rifah səviyyəsinin kəskin şəkildə aşağı düşməsinə gətirib çıxaracaq.\nKataloniyadakı əhval-ruhiyyəni dəqiq bilmirəm. Amma referendumdan öncə keçirilən rəy sorğusunda əhalinin əksəriyyəti yalnız dinc yolla ayrılığı dəstəklədiyini bildirmişdi və nəyin bahasına olursa olsun ayrılmağa tərəfdar çıxanlar 37 faiz təşkil edirdi. Referendumda iştirak faizi cəmi 43 faiz oldu. (90 faiz lehinə.)\nBu müstəqillik legitim deyil.


Namaz-Axirətdə » Ahlibeyt.ge\nAhlibeyt.ge » İslam elimləri » Namaz-Axirətdə\nTarix: 6-04-2021, 22:31\nQeyri-adi bir izdiham var idi. Hər yer insanlarla dolu idi. Kimisi çaşqın-çaşqın ətrafına baxır,k imisi sağa-sola qaçır, kimiləri yerdə diz çökərək başını əllərinin arasında gizləyirdilər.\nSanki, ürəyi yerindən çıxacaqdı. Soyuq tər basmışdı. Dünyada ikən qiyamət, sorgu-sual və tərəzi haqqında çox şey eşitmişdi. Ancaq məhşər meydanındakı ürpərti, qorxunun bu qədər dəhşət verəcəyini heç vaxt düşünməmişdi.\nHər kəs öz növbəsini gözləyir və növbəsi çatınca hesaba çəkilmək üçün çağrılırdı. Növbə ona gəlib çatmışdı. Onun adını çəkmişdilər. Təşviş içində sağa-sola baxır. Dodaqları titrəyə-titrəyə:\nİzdiham birdən aralanır, qarşısında bir yol açılır. İki nəfər qollarına girir. Bunlar məşhər meydanının xidmətçiləri idi. İzdihamın arasından çaşqın baxışlarla keçir. Meydanın mərkəzinə gəlirlər.\nXidmətçilər yanından uzaqlaşırlar. Başı önünə əyilir... Bütün həyatı gözlərinin önündən gəlib-keçir. Öz-özünə:— Şükürlər olsun, gözlərimi dünyaya açdığım evdə hər zaman dininə ən gözəl şəkildə əməl etməyə çalışan insanları gördüm.\nAtam ibadətlərinə həddindən artıq həssas yanaşır, dostları ilə dini söhbətlər təşkil edir, malını İslam yolunda xərcləyirdi. Anam da onun kimi. Mən də hər zaman onlar kimi oldum.\nBəşəriyyətə xidmət etməyə çalışdım, onlara Allahdan danışdım. Namazımı qıldım, orucumu tutdum. Fərz olan nə varsa, yerinə yetirdim, haramlardan uzaq durdum...\nBunları düşünərkən yanaqlarından göz yaşları süzülürdü. Öz-özünə: «Rəbbimi sevirəm, heç olmasa, sevdiyimi düşünürəm,» — deyirdi.\nAmma bir tərəfdən də: «Onun üçün nə etsəm, yenə azdır, bu, mənim cənnəti qazanmağıma kifayət etməz. Yeganə ümidim Allahın bağışlaması və rəhmətidir,» — deyə düşünürdü.\nHesab çox uzun çəkdi. Qorxudan muncuq-muncuq tər tökür, tir-tir titrəyirdi. Gözləri tərəzinin millərində qalmışdı. Nəticənin nə olacağını gözləyirdi. Nəhayət, oradan onu çıxardaraq əvvəl olduğu yerə gətirirlər. Hökm veriləcəkdi.\nÖncə adı oxundu. Artıq ayaqlarının üstündə dayana bilmirdi. Gözlərini yumub həyəcan içində hökmü gözləyirdi. Birdən məhşərdəki izdihamdan bir uğultu qopdu.\nQulaqları səhvmi eşidirdi, nədir, Onun adı «cəhənnəmliklər» siyahısında oxunmuşdu. Dizləri üstə çökdü, yıxıldı. «Ola bilməz» — deyə qışqırdı. Qalxıb sağa-sola qaçmaga başladı.\nHıçqıraraq: «Mən necə cəhənnəmlik ola bilərəm? Həyatım boyunca Allah yolunda qulluq edən insanlarla bir yerdə olmuşam .Onlarla bərabər insanlarla Rəbbimi tanıtmağa çalışmışam,» — deyirdi.\nGöz yaşları titrəyən vücudunu islatmışdı. Məşhər xidmətçiləri qollarından tutub izdihamı yararaq onu alovları göylərə yüksələn cəhənnəmə tərəf aparmağa başladılar.\nXidmətçilərin qolları arasında çırpınırdı. Bir qurtuluş yox idimi? Bir yardım edən olmayacaqdımı? Dodaqlarından qırıq-qırıq yalvarışla qarışıq kəlmələr süzülməyə başladı: «Oruclarım… Oxuduğum Quranlar… Namazım… Heç biri xilas etməyəcəkmi?»\nAğlaya-ağlaya yalvarırdı. Alova yaxınlaşmışdılar. Başını geriyə çevirdi. Son çırpıntıları idi.\nRəsulullah (s):«Birinizin qapısının ağzından bir çay axsa və o çayda gündə beş dəfə yuyunsanız, üzərinizdə heç kir qalarmı? Namazda belədir. Allah onun sayəsində bütün günahları silər,»- buyurmamışdımı?\nSon dəfə:«Namazlarım damı mənim dadıma çatmayacaq?» - deyə düşündü və «namazlarım....» deyə hıçqırdı.\nXidmətçilər isə onu dibi görünməyən cəhənnəm çuxurunun başına gətirdilər. Alovların istisi üzünü yandırmağa başlamışdı.\nSonuncu dəfə dönüb geriyə baxdı. Artıq gözləri də qurumuşdu. Ümidini tamam itirmişdi.\nQollarını sıxan əllərin boşaldığını hiss elədi. Qolları yanına düşdü. Xidmətçilərdən biri onu arxadan möhkəm bir şəkildə itələdi.\nAyaqları yerdən üzüldü. Bədəni bir anda uçurumun dibinə yuvarlandı. Alovların içərisinə doğru sürətlə düşürdü. Bir neçə metrə düşmüşdü ki, bir əlin onun qolundan tutduğunu hiss etdi.\nBaşını qaldırıb yuxarıya baxdı. Onu xilas edən uzun və ağ saqqallı nurani bir qoca idi. Qoca onu yuxarıya doğru qaldırdı. O, üst-başının tozunu təmizlədikdən sonra soruşdu:\n-Bəs məni xilas etməyə niyə bu qədər gec gəldin? Lap son anda çatdın. Az qalmışdı alovların içinə düşəm.\n-Sən məni həmişə axıra saxlayırdın, xatırladınmı?!\nGözlərini açdığı zaman yatağında idi. Qan-tər basmışdı. Dərindən bir ah çəkdi və "Əlhamdulillah, çox şükür ki ,yuxu imiş," - dedi.\nSonra çöldən gələn səsə qulaq asdı. Şam namazının azanı oxunurdu. Ox kimi yerindən sıçradı: dəstəmaz alacaqdı...\nQəlbi sağaldan zəhər


Laçın sakinlərinin bank kartlarından pul çıxaran şəxslər saxlanılıb | Report.az\nLaçın sakinlərinin bank kartlarından pul çıxaran şəxslər saxlanılıb Laçın Rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş tədbirlər nəticəsində vətəndaşların etibarından istifadə edərək bank kartlarından müxtəlif məbləğlərdə pulları mənimsəyən şəxslər saxlanılıblar.\n30 Noyabr , 2021 14:54\nAyxan Qarayev və Elmir Əliyev\nLaçın Rayon Polis Şöbəsinin (RPŞ) əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş tədbirlər nəticəsində vətəndaşların etibarından istifadə edərək bank kartlarından müxtəlif məbləğlərdə pulu mənimsəyən şəxslər saxlanılıblar.\nDaxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin Bərdə regional qrupundan "Report"a verilən məlumata görə, bir qrup rayon sakini Laçın RPŞ-yə müraciət edərək müxtəlif məbləğlərdə pullarının mənimsənilməsi barədə məlumat veriblər.\nMəlumatla əlaqədar keçirilən əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində vətəndaşların etibarından istifadə edərək onlara məxsus bank kartlarından pulları çıxararaq mənimsəməkdə şübhəli bilinən Ağcabədi rayon sakinləri Ayxan Qarayev və Elmir Əliyev saxlanılıblar.\nHər iki şəxs dindirilmə zamanı törətdikləri cinayət əməlini etiraf ediblər.


Gürcüstanda azərbaycanlılara qarşı diskriminasiya – GADTB\nAvqust 14, 2020\t96 Baxış\nGADTB: Azərbaycanlılar Gürcüstanda ikinci ən böyük etnik qrupdur. Gürcüstan azərbaycanlılarının əksəriyyəti Kvemo-Kartli bölgəsində (Marneuli, Bolnisi, Dmanisi və Qardabani rayonları) və az sayda Kaxetiya və Şida-Kartli bölgələrində yaşayırlar. Marneuli rayonunda azərbaycanlılar əhalinin 84, Dmanisidə 66, Bolnisidə 63, Qardabani rayonunda 44 faizini təşkil edir. 2014-cü ilin rəsmi statistikasına əsasən Gürcüstanda 233 024 nəfər azərbaycanlı yaşamaqdadır. Dini baxımdan Gürcüstandakı azərbaycanlıların 75 faizi sünni, 25 faizi isə şiə müsəlmanlardan ibarətdir (Cornell, 2002:112).\n20-ci əsrin 30-cu illərinə qədər tarixi Borçalı regionunda azərbaycanlılar yaşayan, eləcə də gürcülərin çoxluqda olduğu ərazilərin böyük bir qismi türkcə toponimlərdən ibarət idi. Xüsusən 1930-cu illərdən etibarən bütün müttəfiq respublikalarda başlayan titul xalqın hegemoniyası prosesindən Gürcüstan da yan keçmədi. Bu dövrdə adları dəyişdirilən türk dilində toponimlər aşağıdakı kimidir:\nRustavi – Əvvəlki adı Bostanşəhər, Bostandərə və ya Bostan Kələki (Lordkipanidze və Musxelişvili, 1988:95). 1947-ci ildə adı dəyişdirilmişdir. 2014-cü ilə əsasən Rustavi şəhərinin 3,73 faizi azərbaycanlıdır. Rustavi eyni zamanda Kvemo-Kartli regionunun da inzibati mərkəzidir.\nBolnisi – Əvvəlki adı Çörük Qəmərli olan şəhərin adı 1944-cü ildə Bolnisi olaraq dəyişdirilmişdir. Bolnisi rayonunun böyük əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarət olsa da şəhərin təxminən 80 faizi gürcülərdən ibarətdir. Bolnisidən başqa rayonun kəndlərinin adları da gürcüləşdirilmişdir.\nMarneuli – Əvvəlki adı Borçalı olan şəhərin adı 1947-ci ildə dəyişdirilmişdir (Qurqenidze, 1957:51). Marneuli Kvemo-Kartli regionunda faiz nisbətində götürsək ən çox azərbaycanlı yaşayan rayondur. Marneulidən başqa rayonun kəndlərinin adları da gürcüləşdirilmişdir.\nQardabani – ilkin adı Qaratəpə olan şəhərin adı 1947-ci ilə qədər Qarayazı adlanırdı (Qurqenidze, 1957:51). Bu tarixdən etibarən şəhərin adı Qardabani olaraq dəyişdirilmişdir. Qardabanidən başqa rayonun kəndlərinin adları da gürcüləşdirilmişdir.\nDmanisi – Əvvəlki adı Başkeçid olan şəhərin adı 1947-ci ildə dəyişdirilmişdir (Qurqenidze, 1957:51). Rayonda azərbaycanlılar çoxluq olsa da şəhərin sadəcə 14,5 faizini təşkil edirlər. Dmanisidən başqa rayonun kəndlərinin adları da gürcüləşdirilmişdir.\nTetri-Tskaro – Əvvəlki adı Ağbulaq olan şəhərin adı 1944-cü ildə dəyişdirilmişdir (Qurqenidze, 1957:51). Bu rayon Kvemo-Kartli regionunda azərbaycanlı əhalinin nisbətən az yaşadığı bölgədir (7,3 faiz).\nTsalka – ilkin adı Barmaqsız olan olan şəhərin adı 1932-ci ildə dəyişdirilmişdir (Qurqenidze, 1957:51). Bu rayon Kvemo-Kartli regionunda ən az azərbaycanlı yaşayan bölgədir (6,8 faiz).\nSaqareco – Azərbaycanlıların ən çox yaşadığı regionlardan biri də Kaxetiyanın Saqareco rayonudur. Bu regionda 7 kəndi birləşdirən tarixi ərazi Qaraçöp adlanırdı. Hazırda Qaraçöp adı sadəcə bir kəndin adında qalıb. Azərbaycanlılar 2014-cü ilin məlumatına əsasən bu rayonun 33,16 faizini təşkil edirlər.\nToponimlərin gürcüləşdirilməsinin ikinci dalğası 90-cı illərin əvvəllərində Qamsaxurdiyanın dövründə baş verdi. Yerli bir QHT olan “Mtredi” İctimai Birliyi bu dövrdə Bolnisidə adları gürcüləşdirilmiş 31 kənd müəyyən etdi. Köhnə Azərbaycan toponimlərini bərpa etmək üçün yerli təşəbbüs qruplarının bir sıra açıqlamalarına baxmayaraq hökumət heç bir tədbir görmədi. Bu addım 2006-cı ildə qüvvəyə minən Avropa Şurasının Milli Azlıqların Müdafiəsi üzrə Çərçivə Konvensiyasına da ziddir (Wheatley, 2009:60-61). Maraqlıdır ki, Kvemo-Kartli və Kaxetiya bölgələrində həm rayon adları, həm də kəndlər gürcüləşdirilsə də Balakənlə sərhəd olan Laqodexi rayonundakı türk toponimlərinə müdaxilə edilməmişdir. Hazırda Laqodexi rayonuna daxil olan Gəncala, Uzunçala, Qaraçala, Kabal kimi kəndlərin adı olduğu kimi qalıb. Azərbaycan dilində toponimlər paytaxt Tiflisdə də qalmaqdadır. Şeytanbazar, Ortaçala, Qala, Meydan və Narınqala kimi Azərbaycan dilində toponimlər hazırda da ərazi adı kimi gürcülər tərəfindən istifadə edilir.\nSovet dövründə Gürcüstan azərbaycanlıları\nGürcüstanda 1921-ci ildə Sovet hakimiyyəti qurulmasından 1980-ci ilin ortalarına qədər regionda gürcülər və azərbaycanlılar arasında heç bir problem olmamışdı. Bu dövrlər ərzində diqqət çəkən problem Azərbaycan dilində toponimlərin dəyişdirilməsi idi. Ancaq xüsusən də SSRİ-nin “yenidənqurma və aşkarlıq” hərəkatı digər müttəfiq respublikalarda olduğu kimi Gürcüstanda da millətçi meylləri artırdı. 1979 və 1989-cu il Gürcüstan siyahıyaalmalarında ölkənin azərbaycanlı əhalisinin sürətlə artması gürcü millətçilərində qıcıq yaratmışdı. Gürcü millətçilərinin lideri Zviad Qamsaxurdiya Kremlin Gürcüstanda azərbaycanlıların sayını qəsdən çoxaltmaqla Gürcüstana qarşı siyasi oyun oynadığını bildirirdi. Qamsaxurdiya azərbaycanlıların artımını dovşanların çoxalmasına bənzədərək bunu Gürcüstan üçün təhdid kimi görürdü (Poç və Medvedev, 2005:246).\nGürcü millətçiliyinin ilk dalğası 80-ci illərin sonlarında Kvemo-Kartli bölgəsində yerli idarəetmədə olan azərbaycanlıların əksəriyyətinin vəzifələrindən azad edilməsi ilə başladı. 1989-cu ildə radikal gürcü millətçiləri azərbaycanlılara qarşı təzyiq və təhdid siyasətinə başladı. İlk olaraq Bolnisidə bəzi qruplar azərbaycanlılara çörək satılmasının qarşısını almağa çalışdılar, Marneuli və Bolnisinin bəzi bölgələrindəki xəstəxanalardakı azərbaycanlı həkimlər işdən çıxarıldı. Azərbaycan mənbələrinə görə, gürcü millətçiləri Bolnisi şəhərində panika yaratmaq üçün azərbaycanlılar yaşayan ərazilərdə kiçik partlayışlar törətməyə başladılar. Bu təzyiqlərə cavab olaraq bəzi kəndlərdə azərbaycanlı əhali əsasən ov tüfəngləri ilə silahlanaraq özünümüdafiə dəstələri formalaşdırdı. Gürcüstan hakimiyyəti azərbaycanlıları qorumaq üçün heç bir şey etmədi. Beləcə, 1989-cu ilin sentyabr və oktyabr aylarında təxminən 800 ailə Bolnisidən Azərbaycana köçmək məcburiyyətində qaldı (Cornell, 2002:160). Azərbaycan mənbələrinə görə, Qamsaxurdiya hökuməti dövründə Borçalı regionunda 27 510 nəfər öz vətənlərindən didərgin salındı. Ümumilikdə isə, 1989-cu ildən 1994-cü ilə qədər Gürcüstanda etnik zəmində baş verən qarşıdurmalar zamanı 100-dən çox azərbaycanlı öldürüldü (İbrahimli, 2006:58).\nBorçalı muxtariyyəti və müstəqilliyin ilk illərində baş verən hadisələr\n1989-cu ildə gürcü millətçilərinin Bolnisidə apardıqları siyasət əks reaksiya doğurdu. Artıq 1989-cu ilin ortalarında azərbaycanlılar paytaxtı Rustavi olacaq muxtar birliyin yaradılması barədə müzakirələrə başlamışdı. Muxtariyyət ilə bağlı müzakirələr aparılsa da, bu istək ictimaiyyət tərəfindən geniş formada müzakirə edilmədi. 1987-ci ildə sürüşmə səbəbi ilə Marneuliyə köçürülən svanlarla azərbaycanlılar arasında 1989-cu ilin iyununda və 1990-cı ilin sonlarında silahlı toqquşmaların baş verməsi də regionda hansısa bir formada separatçılıq meylləri yaratmadı (Cornell, 2002:212-213). Maraqlıdır ki, təhdid və təqibə baxmayaraq Gürcüstanın müstəqilliyi ilə bağlı referendumda müstəqilliyin lehinə ən çox səs azərbaycanlılar yaşayan regionlardan gəlmişdi. Belə ki, əhalisinin 80%-dən çoxunun azərbaycanlı olduğu Marneulidə seçicilərin 86%-i müstəqilliyin lehinə səs vermişdi. Misal olaraq qeyd edim ki, əhalisinin 90% -dən çoxunun erməni olduğu Axalkalakidə bu rəqəm 52%-ə bərabər idi (Department of State, 1991:74).\nAncaq müstəqillik lehinə səsvermə də regionda azərbaycanlılara qarşı münasibəti dəyişdirmədi. Hakimiyyətə gələn Zviad Qamsaxurdiyanın dövründə təqib və təhdid kampaniyası gücləndi. 1992-ci ildə Tiflisdə azərbaycanlıların Gürcüstandan ayrılıb Azərbaycana birləşməyə hazırlaşdıqları barədə yalan bir şayiə ortaya çıxdı. Şayiə ortaya çıxdıqdan sonra prezidentin tərəfdarlarından ibarət silahlı qrup (Mxedrioni) Marneuliyə yürüş təşkil etməyə başladı. Bu yürüş 1989-cu ildəki Tsxinvali yürüşündə olduğu kimi etnik təmizlik formasını ala bilərdi. Bu olası zorakılıq aktının qarşısını Azərbaycan hökuməti aldı. Azərbaycan Xalq Cəbhəsi hökuməti dərhal Gürcüstan hökumətinə müraciət edərək Azərbaycanın bu regionu özünə birləşdirmə niyyətlərinin olmadığını, Gürcüstandakı Azərbaycan icmasının dövlətdən ayrılma istəyi barədə xəbərlərin yalan olduğunu bildirdi. Rəsmi təkzib gəldikdən sonra millətçilərin Marneuliyə yürüşü ləğv edildi (Cornell, 2002:211).\nŞevardnadze və Saakaşvili dönəmi\nŞevardnadzenin prezidentliyi dövründə (1995-2003) Kvemo-Kartli bölgəsində bütün rayonun “qamqebeli”si (region administrasiyası rəhbəri) gürcülər idi. Qeyd edim ki, qonşu Cavaxetiya bölgəsində isə qamqebelilər yerli ermənilər arasından təyin olunurdu. Şevardnadze dönəmində yerli azərbaycanlılara bölgə idarəçiliyində daha az əhəmiyyətli vəzifələr verilirdi. Bundan başqa kiçik vəzifə tutan azərbaycanlı bürokratlara Kvemo-Kartlinin qubernatoru Levan Mamaladzeyə sədaqətləri müqabilində korrupsiya ilə məşğul olma icazəsi verilmişdi. Nəticədə yerli azərbaycanlı əhali şikayətlərini dilə gətirə bilmirdi. Bundan başqa Şevardnadze dönəmində yerli bələdiyyələrdə də azərbaycanlıların sayı az idi. Azərbaycanlı əhalinin əksəriyyəti təşkil etdiyi bələdiyyələrdə (Marneuli, Dmanisi və Bolnisi) qamqeobaların (yerli özünü idarəetmə orqan rəhbəri) böyük əksəriyyəti yenə də gürcülərdən təşkil edilirdi (Wheatley,2009:18). Ayrıca regiondakı seçkili orqanlarda, sakrebulolarda (meriya) və ya məclislərdə, etnik azərbaycanlıların say üstünlüyü ilə müqayisədə təmsil olunma nisbəti qat-qat aşağı olmuşdu. Azərbaycanlı əhalinin üçdə ikisinin təşkil etdiyi Dmanisi və Bolnisi bələdiyyələrində məclis üzvlərinin 38 faizi azərbaycanlı idi. Marneuli bələdiyyəsində isə azərbaycanlılar əhalinin 80 %-dən çoxunu təşkil etsə də məclis üzvlərinin 55 faizi azərbaycanlılardan ibarət idi. Bundan başqa Kvemo-Kartli regionunda 1999-cu ilə qədər azərbaycanlı deputat seçilməmişdi. Gürcüstan parlamentinə daxil olan ilk azərbaycanlı deputat Şevardnadzenin müttəfiqi Azər Süleymanov idi və onun bölgədə təsiri az idi (Wheatley, 2009:35).\n2002-ci ildə “Milli Hərəkat” rəhbəri seçilən Saakaşvili Borçalıda tanış bir sima idi. 1991-ci ilin martın 1-də onun televiziyada Qarabağ məsələsində erməni separatçılığına haqq qazandıran çıxışı “Qeyrət” təşkilatı tərəfindən tərcümə edilərək “Sabah” qəzetində nəşr olunmuşdu. Yerli özünüidarəetmə orqanlarına keçirilən seçkilərdə Saakaşvilinin Şevardnadzeni müdafiə edən azərbaycanlıları “səfeh insanlar” adlandırması Borçalıda etirazla qarşılandı. 2003-cü ilin noyabrında keçirilən parlament seçkiləri zamanı seçki kampaniyasını aparan Saakaşvili Borçalıya gəldi. Bu dövrdə “Milli Hərəkat” nümayəndələri ilə Bolnisinin Faxralı kəndində Şevardnadzenin azərbaycanlı tərəfdarları arasında əlbəyaxa dava baş verdi (Katz, 2006:90). Bu dövrdə bəzi gürcü mütəxəssislər azərbaycanlılara ünvanlanan açıqlamalar səbəbi ilə Borçalıda Saakaşviliyə az səs gələcəyini proqnozlaşdırmışdı. Seçkilər ərəfəsində “Qeyrət” cəmiyyətinin lideri Əlibala Əsgərov açıq şəkildə Mixail Saakaşvilini millətçi və ermənipərəst adlandıraraq ona səs verməyəcəklərini bildirmişdi. Ancaq gözlənilənin əksi olaraq, 28 may 2004-cü il parlament seçkilərində Saakaşvili Borçalı bölgəsində 76 faiz səs topladı (İbrahimli, 2006:83). Regiondan olan azərbaycanlı fəallar 76 faiz səsin həqiqət olduğuna şübhə ilə yanaşdı. Borçalıdakı Azərbaycan ictimai təşkilatlarının fəalları Saakaşvilinin regiondan sadəcə 30-40 faiz arasında səs ala biləcəyini qeyd edirdi. Bundan başqa Saakaşvili prezident seçildikdən sonra 2004-cü ili Zviad Qamsaxurdiya ili elan etməsi təkcə azərbaycanlılar yox, digər etnik azlıqlar arasında da narazılığa səbəb oldu. 2013-cü ildə məhz Saakaşvilinin fərmanı ilə Qamsaxurdiya ölkənin ən ali mükafatı olan “Milli Qəhrəman” ordeni ilə təltif edildi.\nGürcüstan azərbaycanlılarının yaratdığı təşkilatlar\nGürcüstan azərbaycanlılarının qurduğu ilk təşkilat 1990-cı ildə Tiflisdə əsası qoyulan “Azərbaycan Cəmiyyəti” olmuşdu. Bundan başqa 1992-ci ildə Tiflisdə “Birlik”, “Dayaq” dərnəyi, 1994-cü ildə Qardabanidə isə “Ümid” cəmiyyəti quruldu. Bu dövrdə Gürcüstandakı Azərbaycan icmasının ən böyük təşkilatı Marneulidə qurulan “Qeyrət” təşkilatı idi (Cornell, 2002:212). Mülayim millətçi siyasi xəttə malik olan bu təşkilat 1990-cı illərin əvvəllərində baş verən iğtişaşlar zamanı Gürcüstan azərbaycanlılarının mühafizəsinə, sonradan yerli Azərbaycan icması arasında qarşıdurmaların sakitləşməsinə kömək etdi. Ancaq hərəkat 90-cı illərin sonunda parçalanmağa başladı, təşkilatın bir neçə görkəmli üzvü hökumət vəzifələrini tutdu. Bu gün “Qeyrət” təşkilatı kiçik bir qeyri-hökumət təşkilatı kimi fəaliyyət göstərir. “Qeyrət” liderləri, 2006-cı ilin oktyabrında keçirilən yerli seçkilərdə təşkilatın üzvlərinə qamqeoba və hüquq-mühafizə orqanlarının namizədliyini irəli sürməmələri üçün təzyiq edildiyini bildirirdi. Bu təşkilatın fəalları bəzən Gürcüstan hökumətinə qarşı etiraz mitinqləri təşkil etsələr də əvvəlki kimi yerli azərbaycanlılar üzərində təsirləri yoxdur.\nKvemo-Kartlidə fəaliyyət göstərən digər bir təşkilat 2001-ci ildə qurulmuş Gürcüstan Azərbaycanlılarının Milli Assambleyasıdır (GAMA). GAMA milli məsələlərlə bağlı “Qeyrət” təşkilatı ilə müqayisədə daha radikal bir mövqe tutur. Onun lideri Daşqın Gülməmmədov Gürcüstanda konfederasiyasının yaradılması və Azərbaycan dilinə Gürcüstanın rəsmi dövlət dili statusu verilməsinin tərəfdarıdır. GAMA-ya Gürcüstan hökumətinin münasibəti xüsusilə mənfidir. Maraqlıdır ki, rəsmi Bakı da Gürcüstanda separatçılığı dəstəkləməkdə şübhəli bilinən qruplara münasibətdə Gürcüstan hakimiyyətinin siyasətini dəstəkləyir. İngilis tarixçi Conatan Uitli 2009-cu ildə Daşqın Gülməmmədovun Bakıda həbs edilməsini iki hökumət arasındakı əməkdaşlığın nəticəsi kimi qeyd edir (Wheatley, 2009:37-38).\nKvemo-Kartlidə Azərbaycan icmasının maraqlarını təmsil edən bir digər qrup 2008-ci ilin martında Gürcüstanda yerləşən azı 12 Azərbaycan QHT-sini birləşdirən Gürcüstan Azərbaycanlıları Konqresidir (GAK). GAK GAMA və Qeyrət ilə müqayisədə daha mülayim siyasi xəttə malikdir. GAK-ın əsas məqsədi etnik azərbaycanlıların hüquqlarını qorumaq və azərbaycanlıların Gürcüstan cəmiyyətinə inteqrasiyasına kömək etməkdən ibarətdir.\nGürcüstan hökumətinin 1992-ci ildə qəbul etdiyi bir qətnaməyə görə, dövlət sərhədinin 21 km həndəvərində heç bir torpaq sahəsi özəlləşdirilə bilməz. 1996-cı ildə torpaq mülkiyyəti haqqında qanun qəbul edildikdən sonra başlayan özəlləşdirmə prosesi ilə torpaqlar xüsusi mülkiyyətçilər arasında bölüşdürüldü. 1994-cü ildə Gürcüstan Nazirlər Kabinetinin yeni qərarı ilə 21 km-lik məhdudiyyət ləğv edildi, bunun yerinə 5 km bir sərhəd zonası və torpaqların özəlləşdirilməsinin hələ qadağan olunduğu 500 metrlik sərhəd xətti təyin edildi. 21 km-lik qadağa ləğv edilənə qədər sərhədə yaxın ərazilərin əksəriyyəti dövlət tərəfindən qeyri-şəffaf bir mexanizm vasitəsilə icarəyə verilmişdi. Nəzəri olaraq 21 km məhdudiyyəti qanunu dövlət sərhədi yaxınlığında yaşayanların hamısına təsir etsə də, praktikada bunu ən çox hiss edən Kvemo-Kartli bölgəsi idi və əsas qurban yerli azərbaycanlılar oldu. Tiflisdən gələn varlı gürcülər dövlət torpaqlarını mənimsədilər və mənfəət üçün yerli sakinlərə icarəyə verdilər. Bu bir çox etnik azərbaycanlı arasında narazılığa və münaqişələrə səbəb oldu. Belə bir mübahisədən biri 2004-cü ilin dekabr ayında Marneulinin Kulari (Aşağı Qullar) kəndində baş verdi. Yerli sakinlərlə gürcü biznesmenin tikdiyi böyük bir at ferması işçiləri arasında qarşıdurma yaşlı bir azərbaycanlı qadının ölümü ilə nəticələndi (Wheatley, 2009: 47).\n2005-ci ilin iyulunda Gürcüstan parlamenti dövlətə məxsus kənd təsərrüfatı torpaqlarının özəlləşdirilməsi haqqında qanun qəbul etdi. Bu qanuna əsasən əkin sahələri, otlaq sahələri, süni balıq gölləri və əvvəllər dövlət tərəfindən icarəyə verilən ərazilər də özəlləşdirilməyə məruz qalmışdı. Bu qanunda sərhəd bölgələri ilə məhdudiyyət ləğv edildi. Buna baxmayaraq, 8000-ə yaxın azərbaycanlıya 2006-cı ilin ilk yeddi ayında bu qanun nəticəsində sadəcə 0,5 hektar ərazi verildi (International Crisis Group, 2006:5). Mövcud vəziyyət bir neçə il əvvəllə müqayisədə əhəmiyyətli addım olsa da, hələ də regionda bəzi azərbaycanlıların torpaq problemi həll edilməmiş qalır.\nİqtisadi ayrıseçkilik və işsizlik\nSaakaşvilinin hakimiyyətinə qədər təkcə azərbaycanlıların yox, eyni zamanda regiondakı gürcü və ermənilərin də əsas gəlir mənbəyi Ermənistanla sərhəddə yerləşən Sadaxlı bazarı idi. Bura 2005-ci ilin dekabrında qaçaqmalçılıq əleyhinə əməliyyat zamanı bağlanana qədər region insanlarının əsas iqtisadi dayağı olmuşdu. Gömrük qaydalarının sərtləşdirilməsi ilə 2006-cı ildə bazar tamamilə bağlandı. Yerli azərbaycanlılar Gürcüstan hökumətinin anti-korrupsiya kampaniyasından özlərinin hədəf alındığını bildirərək Sadaxlı bazarının geri qaytarılmasını istədilər. Sadaxlı bazarının bağlanması Gürcüstan hökumətinə loyallığı ilə bilinən GAK-ın da etirazı ilə nəticələndi və qurum hökumətdən bazarın yenidən açılması tələb etdi (Wheatley, 2009: 39). Buna baxmayaraq, Sadaxlı bazarı bağlı olaraq qaldı.\nBundan başqa, 2000-ci illərdə Kvemo-Kartlinin azərbaycanlı sakinlərinə küçədə kənd təsərrüfatı məhsullarının satılmasının qadağan edilməsi onsuz da iqtisadi olaraq ağır yaşam şəraiti olan azərbaycanlıların vəziyyətini daha da pisləşdirdi. Kvemo-Kartlidə bundan başqa azərbaycanlıların digər böyük problemi işsizliyin yüksək olmasıdır. Dəqiq rəqəmlər olmasa da, regionda işsizliyin 50 faizdən yuxarı olduğu güman edilir. Paytaxt Tiflisyə təsir edən son iqtisadi inkişaf Gürcüstanın əksər kənd bölgələrinə demək olar ki, təsir göstərmədi. Borçalı azərbaycanlıları arasında işsizliyin bu qədər yüksək olması yerli azərbaycanlılara inzibati və yerli idarəetmədə onlara yaradılan süni maneələr, azərbaycanlıların ən çox gəlir mənbəyi kimi istifadə etdiyi Sadaxlı bazarının bağlanması və dil probleminə görə hökumət strukturlarında iş tapma imkanlarının azlığıdır. Bu səbəblə regiondan Azərbaycana və Rusiyaya böyük köç baş verir.\nİnformasiya blokadası və digər problemlər\nRegionda bir digər problem əhalinin informasiya boşluğunda yaşamasıdır. Marneulidəki QHT rəhbərlərindən biri ölkədə baş verənləri öyrənmək üçün Tiflisə getməsindən şikayətlənirdi. Gürcüstanın digər bölgələri ilə müqayisədə yerli azərbaycanlılar nisbətən daha az məlumat mənbəyinə sahibdirlər. Yuxarıda qeyd olunan ECMI araşdırmasına görə, Qardabani, Marneuli və Dmanisi bələdiyyələrinin qeyri-gürcü əhalisi xəbərlərdən orta hesabla 1 yerli kanal vasitəsi ilə xəbərdar olur. Bu üç bölgədəki azərbaycanlı əhalinin yalnız 3,5 %-i yerli telekanallardan xəbər ala bilir, ermənilərin çoxluq olduğu qonşu Cavaxetiyada isə bu göstərici 74%-ə çatır. Bu, Kvemo-Kartlidə Azərbaycan dilində yayımlayacaq yerli telekanalların olmaması ilə əlaqədardır. Azərbaycan dilində xəbərlər yalnız Bolnisidə yerləşən “Kanal 12” televiziya şirkəti tərəfindən yayımlanır. Lakin bu xəbər proqramı da həftədə bir dəfə təqdim edilir (Wheatley, 2009: 39).\nBolnisidə azərbaycanlıların narazı qaldığı bir digər məsələ Azərbaycan kəndlərində xristian xaçlarının qoyulmasıdır. 2008-ci ilin sonlarında Bolnisi bələdiyyəsi Gürcüstan Patriarxlığının təşəbbüsü ilə Çapala (Qoçulu) və Kvemo Bolnisi (Kəpənəkçi) kəndlərində xaçlar quraşdırdı. Bu hadisənin Azərbaycan mətbuatında işıqlandırılmasından sonra Bolnisi bələdiyyəsi bu addımın təkrarlanmayacağını bildirərək xaçları çıxardı. Bununla birlikdə, 2009-cu ilin aprelində yerli gürcü fəallar daha bir azərbaycanlılar yaşayan kənddə yerli məmurların iştirakı ilə xaçlar quraşdırdılar (Wheatley,2009:61). Bu məsələ dini həssasiyəti olan azərbaycanlılarla gürcülər arasında hələ də problem kimi qalmağa davam edir.\nGürcüstan ictimaiyyətinin və elitasının Gürcüstandakı azlıqlara münasibətdə daha kəskin münasibətini formalaşdıran bir digər səbəb azlıqların böyük hissəsinin dövlət dilini bilməməsidir. Dil problemi dövlətlə etnik azlıqlar arasındakı münasibətlərdə problemlərdən biri kimi qalmaqdadır. Bu məsələdə mərkəzi hökumətin də xüsusi rolu var. Gürcüstan cəmiyyəti min illər boyu öz dil irsini qoruyub saxlayan çoxsaylı dil qruplarından ibarət olsa da, bu azlıqlara qarşı siyasət açıq formada “gürcüləşdirmə” siyasətinə çevrildiyi üçün Gürcüstan cəmiyyətinə inteqrasiya etnik azlıqların titul millət tərəfindən mənimsənilməsi kimi başa düşülür. Gürcüstan siyasi elitasının müəyyən hissəsinin etnik azlıqların dil məsələlərində minimal güzəştlərə getmək istəməməsi siyasəti isə əks reaksiya doğurur. Gürcüstan hakimiyyətinin bu cür siyasəti bu ölkədə yaşayan ermənilərin, azərbaycanlıların, kistlərin və digər etnik azlıqların nümayəndələrinin tələblərinin radikallaşmasına gətirib çıxarır. 2003-cü ildən bəri xüsusən deputat seçimi və yerli bələdiyyə seçkilərində proporsiya məsələsində irəliləyiş olsa da ümumi problemlər qalmaqdadır. Prezident Saakaşvilidən sonra etnik azlıqlara qarşı dözümsüz münasibəti olan prezident Qamsaxurdiyanın ideallaşdırılması hazırki hökumət tərəfindən də davam etdirilir. Qamsaxurdiya tarix kitablarında Rusiyaya qarşı mübarizə aparan qəhrəman kimi təqdim edilir, onun adına prospektlər, küçələr verilir. Bu kimi addımlar gürcü idarəedici elitasında gürcü millətçiliyinin hələ də qalıcı olduğunun nümunəsidir. Qamsaxurdiya dövründə adları dəyişdirilən kənd adlarının hələ də geri qaytarılmaması “zviadist” ənənənin özünü qoruduğunu göstərməkdədir.\nМинасян, Сергей (2006), Этнические меньшинства Грузии: потенциал интеграции на примере армянского населения страны\nИбрагимли, Халаддин (2006), Азербайджанцы Грузии: историко-этнографический и социально-политический комментарий\nУитли, Джонатан (2009), Интеграция национальных меньшинств в регионах Грузии Самцхе-Джавахети и Квемо Картли\nПоч, Рафаэль, Медведев, Рой (2005), Эпоха перемен: Россия глазами испанского корреспондента.\nЛордкипанидзе, Мариям , Мусxелишвили, Д. (1988), Очерки истории Грузии. Том 2: Грузия в IV-X веках.\nГургенидзе, Г. (1957), К географии населения Нижней Карталинии, Т. 18.\nInternational Crisis Group, (2006), Georgia’s Armenian and Azeri Minorities.\n( https://www.refworld.org/pdfid/45a4ac0d2.pdf )\nЭдита Бадасян, (2008), В Грузии создан “Конгресс азербайджанцев в Грузии”,\n( https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/135177/ ).\nФакты дискриминации азербайджанцев Грузии участились: НААГ.\n( https://regnum.ru/news/polit/1112073.html ).\nInstitute for Development of Freedom of Information, (2016), State Awards Issued by Georgian Presidents in 2003-2015\nÖncəki Evin zindanında həbsdə olan azərbaycanlı siyasi məhbuslar: Dövlət televiziyasının yayımladığı reportaj gülünc və yalandır\nSonrakı Sayın Mikayıl Oytanın Türk ordusunun Azərbaycana gəlişi ilə bağlı Türkiyənin Avstraliyadakı səfiri Korhan Karakoça məktubu


Kuzma - Məlumat\nKuzma qədim yunan dilindən tərcümədə "mobil" deməkdir.\nKuzma xoşagəlməz və cəlbedici bir addır, amma bəlkə də bir az möhkəmliyindən məhrumdur. Təəssüf ki, xüsusilə bu ilə əlaqəli görüntülər və dərnəkləri nəzərə alsaq, bu həqiqəti müsbət adlandırmaq olmaz. Bəlkə Kuzma üçün yeganə qurtuluş, özünün yumor hissi ola bilər. Əmin ola bilərsiniz ki, xarakterində ağıl üçün qələm yoxdursa, Kuzma sadəcə yox olacaq. Və ya sadəcə açıq bir inamsızlıq kompleksi olan bir insana çevriləcəkdir.\nDigər tərəfdən, ağıllılığı ilə seçilən Kuzma həssas qürurunun mənfi cəhətlərini də düzəldə bilməz, hətta nadir və gülməli adını komandada qurmaq üçün istifadə edə bilər.\nQalanları üçün, bu adın enerjisi yaxşı xasiyyətlilik, yaxşı təbiət və şən olmaq deməkdir və ağrılı qürur problemləri uğurla həll edilsə, Kuzmanın həyatının yaxşı nəticələnəcəyini gözləmək olar. Əlbəttə ki, normal bir karyera üçün bir az möhkəmlənmək zərər verməz.\nErkən uşaqlıqdan nadinc bir oğlan, səfeh, böyüklərini dinləməyi bilmir. Hər dəfə o, artıq oyun oynamayacağını söylədikdən sonra bir dəqiqə sonra özünü tamamilə oyunlarına batıraraq hər şeyi unutdurur.\nHəyətdəki oğlanları aldatdı, onu bütün çətinliklərdə günahlandırdılar və o açılmır, günahını başqalarına keçirmir. Cəzaya möhkəm dözür. Açıq fikirli, ədalətli və doğrudur. Qeyri-qanuni olaraq cəzalandırılırsa, uzun müddət nifrət hissi keçirir.\nMüstəqil bir xarakterli, sabit bir psixi olan bir uşaq. Həqiqətən baş verən hər şeyi dərk edir, heç nədən faciə yaratmır. Daimi itaətsizliyi ilə böyükləri qıcıqlandırır, çoxları onu başa düşmürlər. Bu asılılıq bir təbiətdir və bir şeyə tutulanda dünyadakı hər şeyi unudur. Zahirən bir ana kimi görünür, amma xaraktercə daha çox ata keyfiyyətləri var.\nBöyüdükcə Kuzma daha balanslı olur, qeyri-adi hərəkətlərə qadirdir. Cəsur, bacarıqlı, qətiyyətli. Tərəddüd etmədən bir dostunu qorumağa qaçır, həmişə ədaləti müdafiə edir, çox vaxt öz ziyanına. Risk götürməyə hazıram, hər an həyatımı kökündən dəyişə bilərəm.\nYanında yaşamaq maraqlıdır, amma davamlı dəyişikliklərə və sürprizlərə hazır deyilsinizsə, təhlükəli deyil. İşdə məcburidir, etibarlıdır: əgər bir şey vəd etsə, mütləq yerinə yetirəcək, məsələni sona çatdıracaq. Həmkarları ona etibar edirlər.\nKuzma uğursuz olarsa və günahından yoldaşlarını yerə yıxarsa hər şeyi ürəkdən alır. Üstünlərə necə uyğunlaşacağını bilmir, idarəetmə ilə münasibətlərdə sürtünmə yarana bilər.\nTez-tez gəzintilərlə əlaqəli bir iş seçir, monoton işlərə, sənədləşmə işlərinə dözə bilmir. İnsanlarla canlı ünsiyyət tələb olunan yerdə əvəzolunmazdır. Xüsusilə də sevirsə həvəslə yeni bir iş götürür.\nQadınlarla münasibətlərdə uyğunsuzdur, cinsi tərəfdaşlarını tez-tez dəyişdirir, onlara bağlanmamağa çalışır, heç bir vəd vermir. Çox vaxt Kuzmanın ilk evliliyi zəif olur. İkinci dəfə Kuzma həyat yoldaşı seçməkdə daha ciddi və diqqətlidir. Uzun müddət sevgilisi ilə görüşür, ortaq bir ev, bir ev ola bilər, ancaq münasibətləri rəsmi olaraq rəsmiləşdirmirlər.\nYalnız seçiminin düzgün olduğundan əmin olduqdan sonra ikinci evliliyində uşaq sahibi olmaq qərarına gələ bilər. Uşaqları çox sevir və təkcə özündən deyil, uşaqları varsa, ilk ailəsi ilə birlikdə fasilə yaşayır. Keçmiş həyat yoldaşı razı olarsa, uşaqları yanında saxlaya bilər və anaya olduğu kimi qayğı göstərə bilər.\nUşaqlar naminə çox fədakarlıqlar etməyə hazıram, rəsmi işimdə tez-tez səyahət tələb edən, peşəmi dəyişə biləcəyim sevimli işimdən imtina edə bilərəm. Kuzmanın qızıl əlləri var, evin ətrafında hər şeyi necə edəcəyini, yaxşı bir ustad olduğunu bilir.\nKuzma adının səsi kobud, etibarlı, bucaqlı, kiçik, parlaq bir şey təəssüratı yaradır.\nVideoya baxın: Kyle Kuzma ERUPTS For a Career High 41 Points In Just 3 Quarters. January 9, 2019


Qlobal qida qiymətləri 3 ilin ən yüksək səviyyəsində | marja.az\nQlobal qida qiymətləri 3 ilin ən yüksək səviyyəsində\nQlobal qida qiymətləri 2020-ci ilin dekabr ayında ardıcıl yeddinci ayda da artımaqda davam edib. FAO Qida Qiymət İndeksi, 2020-ci il ərzində son üç ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb.\nBirləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) yaynında Ərzaq və Kənd təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) 2020/Dekabr Qlobal Qida Qiymət İndeksini nəşr edib.\nMarja xəbər verir ki, FAO-nun indeksinə görə, dünya qida qiymətləri dekabr ayında süd məhsulları və bitki mənşəli yağlar başda olmaqla ardıcıl yeddinci ayda da artıb.\nFAO Qida Qiymət İndeksi dekabr ayında 107.5 bəndə çatıb, bu, Noyabr ayı ilə müqayisədə 2.2%-çoxdur.\nGeniş şəkildə ticarəti aparılan qida əmtəələrinin beynəlxalq qiymətlərindəki aylıq dəyişiklikləri izləyən indeks, 2020-ci ildə orta hesabla 97.9 bənd səviyyəsində olub.\nFAO Taxıl Qiymət İndeksi, dekabrda bir əvvəlki ayla müqayisədə 1.1%, 2020-ci ildə isə 6.6% artıb. Dekabr ayında buğda, qarğıdalı və düyü ixrac qiymətləri, Rusiya Federasiyası daxil Şimal və Cənubi Amerikadakı məhsul proqnozları narahatlıqlarına görə yüksəlib.\nİllik müqayisədə, 2020-də düyü ixrac qiymətləri 8.6%, qarğıdalı və buğda isə müvafiq olaraq 7.6% və 5.6% artıb.\nFAO Bitki mənşəli Yağ Qiymət İndeksi isə dekabr ayında 4.7% artaraq 2012-ci ilin Sentyabr ayından bu yana ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Qiymətlərdəki yüksəliş, əsasən, palma yağı istehsal edən ölkələrdə istehsalın aşağı düşməsi və İndoneziyadakı ixrac vergilərindəki artım ilə əlaqədardır\nBeynəlxalq soya yağı qiymətləri, Argentinadakı tətillər səbəbilə qismən yüksəlib. İndeks 2020-də 19.1% artıb.\nFAO Süd Məhsulları Qiymət İndeksi də dekabr ayında 3.2% artıb. İsti hava şəraitilə əlaqədar bir sıra ölkələrdə süd istehsalınını azalması, Qərb Avropada isə tələbin artması qiymətlərin artmasına səbəb olub.\nFAO Ət qiymət İndeksi dekabr ayında 1.7% artıb. Xüsusilə Orta Şərqdən artan idxal tələbi, istehsalçı ölkələrdəki yüksək daxili satışlar və Avropadakı quş qripi epidemiyalarının mənfi təsiri ilə daha da canlanan ev heyvanı ət qiymətləri ilin son ayında da artıb.\nFAO Şəkər Qiymət İndeksi isə noyabrda diqqətə çarpan artımın ardından dekabr ayında 0.6% düşüb.


BAKIDA VIII İLLİK SÜD OLİMPİADASI AÇILIB – Economic.Az\nEconomic.Az > Kənd Təsərrüfatı > BAKIDA VIII İLLİK SÜD OLİMPİADASI AÇILIB\nBAKIDA VIII İLLİK SÜD OLİMPİADASI AÇILIB\nBakıda VIII illik Süd Olimpiadası keçirilir. Bu, südçülük sahəsi üçün əlamətdar beynəlxalq hadisədir.\nBu sahənin iştirakçısı olan ən iri şirkətlərin, Rusiyanın və Azərbaycanın dövlət orqanlarının dəstəyi ilə keçirilən tədbirin təşkilatçısı qismində “The DairyNews” süd bazarı xəbərləri informasiya agentliyi çıxış edir.\nDünyanın 14 ölkəsindən 150-dən çox nümayəndə südçülük sahəsində aktual məsələləri müzakirə etmək, texniki və praktiki seminarlara qatılmaq üçün bir araya toplaşıb. Olimpiada iştirakçıları arasında südün və süd məhsullarının sənaye üsulu ilə istehsalı və emalı üçün heyvandarlıq avadanlığının satıcıları, analitiklər, Azərbaycanın və Rusiyanın aqrar idarələrinin nümayəndələri var.\nKənd Təsərrüfatı Nazirliyinin aparat rəhbəri İlham Bayramov Süd Olimpiadasının açılışında çıxış edib. O, ulu öndər Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərliyi dövründə aqrar sahədə görülən işlərdən bəhs edərək, son dövrlərdə ölkəmizdə kənd təsərrüfatı sahəsində həyata keçirilən institusional islahatlar və istehsalçılara yaradılan şərait, dövlətimizin başçısının aqrar sektora göstərdiyi diqqət və qayğı, bu sahənin inkişafı ilə bağlı qəbul olunmuş qərar və sərəncamlar barədə məlumat verib. Həmçinin hökumət tərəfindən kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələrinə ayrılan subsidiyalar, ixracın stimullaşdırılması və Azərbaycanda aqrar sahədə əlverişli investisiya mühiti yaradılması qeyd olunub. İlham Bayramov Azərbaycanın tarixən aqrar ölkə olduğunu, doqquz iqlim qurşağı olan coğrafi məkanda yerləşdiyini, respublikamızda istehsal edilən kənd təsərrüfatı məhsullarının ekoloji baxımdan keyfiyyətli olduğunu iştirakçıların diqqətinə çatdırıb. Bildirib ki, Azərbaycan heyvandarlıq məhsulları ilə öz tələbatını böyük həcmdə ödəyir. Ümumiyyətlə, ölkəmizin aqrar sahədə ixrac potensialı yüksəkdir. Ölkəmizdə mal-qaranın cins tərkibinin yaxşılaşdırılması üçün güzəştli şərtlər əsasında lizinq yolu ilə alınan cins damazlıq heyvanlar fermerlərə təhvil verilir, süni mayalama tədbirləri görülür. Heyvandarlıq sahəsində görülən işlər artıq öz bəhrəsini verməkdədir.\nVIII illik Süd Olimpiadasına ev sahibliyi etdiyinə görə təşəkkürünü bildirən “The DairyNews”un baş direktoru Mixail Mişşenko çıxış edərək deyib: “Azərbaycan bu tədbirin Bakıda keçirilməsi üçün bizə böyük dəstək verdi. Olimpiadanın yüksək səviyyədə təşkil olunmasına və bizə yaradılan şəraitə görə Azərbaycan hökumətinə təşəkkür edirik. İstərdik ki, Azərbaycan-Rusiya əlaqələri daha da genişlənsin. Bilirik ki, Azərbaycan iqtisadi cəhətdən güclü ölkədir və respublikanızın daha da inkişaf etməsi üçün böyük potensialı var”.\nSonra M.Mişşenko süd məhsullarının ixrac imkanları və iqtisadi göstəricilər barədə təqdimatla çıxış edib.\nBeynəlxalq tədbirdə Azərbaycan, Rusiya, Fransa, İsrail, Almaniya, İtaliya, Gürcüstan, Ukrayna, Yeni Zelandiya, Braziliya, Finlandiya, Malayziya, Belarus və Litvadan olan ekspertlər süd bazarının problemlərinin həlli və bu sahədə qarşıya qoyulmuş məqsədlərə nail olmaq yolları haqda fikir mübadiləsi aparıb, südçülük sahəsində cari vəziyyət barədə məlumat veriblər. Çıxışlarda Azərbaycanda gedən sosial-iqtisadi inkişaf təqdir olunub, aqrar sahədə reallaşdırılan islahatlar, əldə olunan nəticələr müsbət qiymətləndirilib.\nMayın 26-dək davam edəcək tədbirdə dünya süd bazarının qloballaşması, bu bazarın perspektivləri, dünya və lokal pendir bazarlarında müşahidə olunan meyillər, “Uğurlu ferma” layihəsinin tərkib hissələri və bir sıra başqa mövzular müzakirə olunacaq.


Avtovağzalda RƏZALƏT: pul üçün min oyundan ÇIXDILAR - REPORTAJ/FOTO\n26 İyun 2017 13:11\nRamazan bayramı münasibətilə Bakıdan rayonlara kütləvi axının olacağı günlər öncədən bəlli idi. İşləmək üçün paytaxtda yaşayanlar, doğmalarını görmək üçün rayonlara gedənlərin əksəriyyəti Bakı Beynəlxalq Avtovağzalına üz tutmuşdu. Avtovağzal rəhbərliyi isə hələ ötən həftə bayram günlərində gücləndirilmiş iş rejimində işləyəcəyini açıqlamışdı. Görünən odur ki, avtovağzal rəhbərliyi təkcə iş rejimini yox, həm də sərnişinlərin əsəblərini də gücləndirmək niyyətindədir. Belə ki, bayramöncəsi əməkdaşımızın avtovağzal ərazisində müşahidə etdiyi mənzərəni qısaca belə ifadə etmək olar: Adam çox, getməyə maşın yox...\nPubika.az xəbər verir ki, gözə dəyən tək-tük avtobuslar da qiyməti qaldırıblar kəllə-çarxa.\nVaxt itirmədən yaxınlaşırıq Cəlilabad avtobuslarının dayandığı nöqtəyə. Avtobus gözləyən 15-20 nəfər sərnişin məntəqənin küncünə yığışıb ki, günəş şüasından daldalana bilsin. Sərnişinlərdən biri ilə aramda keçən qısa dialoq:\n- Qardaş, maşın yoxdur?\n- Vallah biz də gözləyirik...\n- Olub-olmayacağı bilinmir?\n- Xarabada bir adam tapmaq olur ki, söz soruşmağa?!\n- Nə deyirlər bəs indi oturub gözləyək?\n- Qardaş, əlimizdən nə gəlir ki? Bir saata yaxındır burdayam hələ ki maşın yoxdur.\nÇox keçmir ki, gözləyən sərnişinlərin sayı 25-i ötür, amma hələ də nə avtobus var, nə də məlumat verən? Bir az da gözlədikdən sonra bir nəfər sakitcə yaxınlaşıb neçə nəfərin avtobus gözlədiyini soruşur. Sərnişinlər sevinir ki, nəhayət avtovağzal rəhbərliyi insafa gəlib avtobus təyin etmək üçün adam göndərib. Şəxs əsas məqsədini dilə gətirir: “30 nəfər düzəldin, 7 manatdan aparım”. Sərnişinlər etiraz edir və naməlum şəxs ordan uzaqlaşır. Nəzərinizə çatdıraq ki, Bakı-Cəlilabad avtobusuna biletin qiyməti Bakı Beynəlxalq Avtovağzalının rəsmi tarifinə əsasən, 3.38 manatdır.\nSərnişinlərdən biri deyir ki, bu avtovağzalın rəhbərliyinin “namyok”udur. Əslində maşın çoxdur, amma rəhbərlik özü maşın ayırmır. Onlar belə adamları göndərirlər ki, camaat sonda bezir, yolda qalmaqdansa, razılaşıb gedir.\nKassaya yaxınlaşıb niyə avtobus ayrılmadığını soruşanda isə bildirirlər ki, 5-10 nəfər yığışıb gəlməlidir burada etiraz etməlidir, sonra bəlkə rəhbərlik görüb avtobus ayırdı, cavabını alırıq.\nBaşqa bir dayanacağa yaxınlaşırıq. Şəki camaatı çarəsiz şəkildə avtobusun nə vaxt gələcəyini gözləyir. Astara bölməsində isə yararlılıq müddəti çoxdan bitmiş böyük bir ekarus görünür. Görünən odur ki, Avtovağzal rəhbərliyi əlavə pul qazanmaq üçün reysə kənar maşınlar salmışdı.\nƏksər rayon avtobuslarının dayanacağındakı mənzərə oxşar idi: Çoxlu insan kütləsi, bir avtobus gələn kimi uşaq demədən, qadın demədən camaat özünə yer atmaq üçün bir-birinin üstünə çıxır.\n“Ay qardaş, avtobus olacaq? Gözləyək biz?”, “Bu bayram günlərində camaatın əsəbləriylə necə oynayırlar e bunlar”, “Ay, Səid, uzağa getmə, birdən avtobus gələr, sonra kim yer tutacaq sənə”, “Neyniyim ay bacı, mən adi sürücüyüəm, ağa deyir sür dərəyə, sür dərəyə də...” bu kimi ifadələrin müşayiəti ilə avtovağzaldan uzaqlaşırıq. Gerisi qalıb, hər il bayramlar öncəsi gücləndirilmiş iş rejiminə keçdiyini deyən Bakı Beynəlxalq Avtovağzalının rəhbərliyinə...


Rublun düşməsi Azərbaycan üçün niyə pisdir?\nRubl ucuzlaşır – Rusiyadan Azərbaycana göndərilən pul azalırmı?\nRublun dollara və avroya nəzərən kəskin ucuzlaşması Rusiyada işləyən azərbaycanlı miqrantların durumuna necə təsir edib?\nAprelin 10-da səhər rubl 4,5 faizdən çox düşüb, 2016-cı ilin dekabrından bəri ilk dəfə bir dollar 63 rubldan da baha satılıb. Elə avro da bahalaşıb, 78 rublu keçib.\nRusiyada Voronej şəhərində işləyən azərbaycanlı işadamı Akif Məmmədov İrandan və Azərbaycandan mal idxal edir. Deyir ki, rublun ucuzlaşmasına görə, hər 15 ton məhsulda 2 min dollara qədər pul itirir.\nAkif Məmmədov deyir ki, hələlik azərbaycanlı miqrantlar evə qayıtmaq barədə düşünmürlər, vəziyyətin necə dəyişəcəyini gözləyirlər.\nSahibkar deyir ki, Azərbaycandan Rusiyaya kənd təsərrüfatı məhsulu aparır, qarşıdan pomidor mövsümü gəlir, amma bu gedişlə sahibkarlara Rusiyaya mal vurmaq sərf etməyəcək.\nBakıda, Sosial və İqtisadi İnkişaf Mərkəzinin iqtisadi təhlilçisi Rəşad Həsənov deyir ki, Rusiya, Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biridir və iqtisadi durumun pisləşməsi Azərbaycan işadamlarına mənfi təsir edəcək:\n“Azərbaycanın Rusiyaya satdığı məhsuallar rublun dəyərsizləşməsi fonunda Rusiyada daha az rəqabətə davamlı olacaq və bu da kənd təsərrüfatı istehsalı və istehlakı ilə məşğul olanlarımız üçün problem yaradacaq. Üstəlik, Rusiyada alıcılıq qabiliyyəti aşağı düşəcək və bu da azərbaycanlı işadamlarının xeyrinə deyil”.\nAzadlıqRadiosu Bakıda sorğu keçirib və soruşub ki, “sizcə, Azərbaycanda nə qədər insan qohumlarının Rusiyadan göndərdiyi pulla dolanır?”\nBakı sakinləri rublun ucuzlaşması barədə nə düşünürlər\nİqtisadi təhlilçi Rəşad Həsənov deyir ki, Azərbaycana xaricdən göndərilən pulun 70 faizi Rusiyanın payına düşür, sanksiyalar davam edərsə, ölkəyə göndərilən pul azalacaq. İqtisadçının sözlərinə görə, Rusiyada işləyən miqrantlar işsiz qalarsa və vətənə dönərsə, bu Azərbaycanın gərgin olan əmək bazarına mənfi təsir edəcək.\nRubl aprelin 6-da, ABŞ –ın maliyyə nazirliyi Rusiyaya yeni sanksiyalar qoymağa başlayandan sonra düşməyə başlayıb.\nYeni sanksiyalar prezident Vladimir Putin-ə yaxın hesab edilən 20-dən artıq maqnatı, şirkəti, rəsmini, siyasi fiquru əhatələyib.\nSanksiyalara məruz qalanların ABŞ-ın ərazisindəki aktivləri dondurulur, amerikalıların onlarla iş qurması yasaqlanır. ABŞ sanksiyanı Moskvanın 2016-cı ildə ABŞ-da prezident seçkisinə iddia olunan müdaxiləsinə cavab olaraq tətbiq etdiyini bildirib.\nABŞ-ın Şimali Dakota universitetinin maliyyə professoru Fariz Hüseynli deyir ki, rubl daha da ucuzlaşa bilər:\n“Təbii ki, məsələ yalnız bu sanksiyalarla bağlı deyil, gələcəkdə nə baş verəcəyinin də mühüm əhəmiyyəti var. Bazar indi sanksiyaların genişlənəcəyini gözləyir. Əgər bazar bu sanksiyanın Rusiyanın qiymətli kağızlarına da tətbiq ediləcəyini gözləsə, onda investorlar bu bazarları tərk edəcək, rubl daha çox düşəcək. Başqa bir faktor Suriya ilə bağlıdır. Suriya ilə bağlı ABŞ hökumətinin qərarı nə olacaq, hərbi hücum olacaqmı, hələ bəlli deyil”.\nAzadlıqRadiosunun rus xidmətinə müsahibə verən rusiyalı maliyyəçi Kiril Tremasov bildirib ki, 2014-cü il sanksiyaları zamanında da çoxları bunun ciddi olmadığına inanırdı, amma rubl ucuzlaşdı. O da var ki, həmin il neftin qiyməti də ucuzlaşdı:\n“İndi bazarın durumu qeyri-müəyyəndir. Hazırda ABŞ-da neft hasilatı artır, odur ki, neftin qiyməti ilə bağlı proqnoz vermək çətindir. İndi neft rublun dəstəklənməsindəm həll edici amildir. Odur ki, biz devalvasiya gözləmirik, amma rublun 10 faiz ucuzlaşması mümkündür”.\nRusiyadan başqa regionda, Türkiyə və İranın da milli valyutası dəyər itirib. Azərbaycan hökumət rəsmiləri hələ ki, ölkədə manatın dəyər itirməsinin gözlənilmədiyini bəyan ediblər.


"Ermənilər Cəbrayılda heç vaxt yaşamayıb" » YeniSözçü qəzeti\n"Ermənilər Cəbrayılda heç vaxt yaşamayıb" — "Kommersant"a danışan erməni\n“Rus əsgərləri niyə Suriya uğrunda öldü, amma Ermənistan üçün ölmür?..”- qoca erməni yalvarır…\n“Şuşi kəndindəki avtomatlı müdafiəçilərdən biri – Vrej soruşur: “Bax, siz, ruslar, kənardan, bizim müharibəmiz barədə nə düşünürsünüz? Bunu necə dayandırmaq olar? Sən cavab ver”\n“Mənə elə gəlir ki, bir kompromisə ehtiyac var, – deyirəm, – ermənilərin yaşamadığı ərazinin bir hissəsini geri verin. Məsələn, elə Ağdam ”\nSozcu.info xəbər verir ki, bu sətirlər Rusiyanın “Kommersant” nəşrinin əməkdaşı Aleksandr Çernıxın Azərbaycanın hələlik işğal altında qalan Şuşi kəndində sülənən silahlı qoca ermənilərlə dialoqundandır.\n“Vrej başını yelləyir, amma çox təsdiqlənmədən: “Ağdam, bəli .. Doğrusu, Ağdama ehtiyacımız yoxdur. Və bu Cəbrayıl – xalqımız heç vaxt orada yaşamayıb. Bəs torpağı alacaqlarına və on ildən sonra qalan torpaqlarımızı almaq üçün yeni bir müharibəyə başlamayacaqlarına zəmanət haradadır? Heç kim Türkiyəyə inanmır. Yaxşısı budur, sən denən, Rusiya niyə susur? Rus əsgərləri niyə Suriya uğrunda öldü, amma Ermənistan üçün ölmür? Suriya sizin üçün daha vacibdir, yoxsa? ” Silahlı erməni aralaşır və sürücü məndən soruşur: “Onun adının nə demək olduğunu bilirsinizmi? “Vrej” erməni dilində “intiqam” deməkdir… ”\nBu dialoqdan əvvəl isə əlini otaqdakı İsa Peyğəmbərin təsviri olan ikonaya uzadan erməni deyir: “Türklər onsuz da bizi sındıra bilməyəcəklər. Biz torpağımız uğrunda dayanacağıq, lazım olsa, döyüşəcəyik…” deyir həmin Vrej…\nP.S. Göründüyü kimi, “dinc” adlandırdığımız ermənilər arasında da hələ də erməni xəstəliyindən qurtulmamış türkə nifrətlə yaşayanları var. Amma artıq bunların faydası olmayacaq. Azərbaycan Ordusuna müqavimət göstərməyə çalışan hər bir düşmən cəzasına çatacaq… /Moderator.az\nRusiyanın Krasnodar diyarında, "Kazaklar ağlayanda, ermənilər mahnı oxuyurlar» ermənilərin simvoluna cevrilib\nPutin dondurmanı niyə hər dəfə eyni satıcıdan alır?\n“Bir manatlıq iş beş manata gördürülür”


Milli Qurtuluş Gününün bəhrələri – müasir Şərur şəhəri\n“Hər bir ölkənin müstəqillik rəmzi hesab olunan bayrağı o ölkə üçün müqəddəsdir. Ona görə də müstəqillik, torpaqların qorunması, dövlətçilik uğrunda şəhidlik zirvəsinə ucalanlar da bayrağa bükülür. Şərur rayon ərazisində qurulan bu Bayraq Meydanı da bir neçə gün əvvəl qeyd olunan 28 May – Respublika Günü münasibətilə və şəhidlərimizin əziz xatirəsinə qaldırılır”, – deyən Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov qurğunu işə salmış, üçrəngli dövlət bayrağımız əbədi yüksəkliyə ucalmışdır.\nYeni Azərbaycan Partiyası Şərur Rayon Təşkilatının sədri Əmir Babayev minnətdarlıq edərək demişdir: “Muxtar respublikanın bütün rayonları kimi, Şərur rayonu da göstərilən diqqət və qayğı sayəsində sürətlə inkişaf edir. Rayonun kəndləri yeni görkəmə qovuşmuş, Şərur şəhəri müasir şəhərlər sırasına daxil olmuşdur. Rayon sakinləri bu inkişafı ulu öndərimiz Heydər Əliyevin inkişaf strategiyasının uğurlu davamı kimi qiymətləndirir. Tarixən xalqımız bayrağa ehtiramla yanaşmışdır. Bütün qələbə və zəfərlərimiz Azərbaycan Bayrağı ilə ifadə olunmuşdur. Bu gün rayonumuzda yaradılan Bayraq Meydanı da gənclərimizin vətənpərvərlik ruhunda böyüməsində böyük əhəmiyyətə malik olacaqdır”.\nAvtomobil yollarının yenidən qurulması muxtar respublikada iqtisadiyyatın inkişafına töhfə verməklə yanaşı, həm də insanların rahatlığına xidmət edir. Ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin Naxçıvana səfəri zamanı dediyi kimi, yollar çox keyfiyyətlə tikilir, bəzi yollar çoxdan istismara verilib, amma buna baxmayaraq, keyfiyyət də yerindədir.\nMəlumat verilmişdir ki, Naxçıvan-Sədərək magistralından Şərur şəhərinədək, həmçinin şəhərin Heydər Əliyev prospektini və 6 küçəsini əhatə edən 11,2 kilometrlik yolun üzərində 3 su keçidi qoyulmuş, 3 min 300 metr uzunluğunda kanal, 5 min metr uzunluğunda yeraltı elektrik, 8 min 834 metr uzunluğunda rabitə, yaşıllıqlar üçün isə 2 min 985 metr su xətti çəkilmiş, müasir işıqlandırma dirəkləri quraşdırılmışdır. Şəhərin girişində və daxili avtomobil yollarının kənarlarındakı köhnə səkilər və bordürlər yenisi ilə əvəz edilmiş, səkilərdə 96 yerdə məhdud fiziki imkanlılar üçün keçid qoyulmuşdur.\n“Yolların yenidən qurulması abadlığın əsasını təşkil edir”, – deyən Ali Məclisin Sədri Şərur rayonunda yeni yolların qurulmasında əməyi olanlara təşəkkürünü bildirmiş, yol kənarında yaşıllıqların artırılması barədə tapşırıq vermişdir.\nMəlumat verilmişdir ki, ümumi sahəsi 6 min 300 kvadratmetr olan yeni yaşayış binasının tikintisinə 2019-cu ilin aprel ayında başlanılmışdır. Zirzəmi ilə birlikdə 6 mərtəbədən ibarət olan binada 40 mənzil vardır. Onlardan 10-nun ümumi sahəsi 75 kvadratmetr olmaqla iki, 20-nin ümumi sahəsi 95 və 102 kvadratmetr olmaqla üç, 10-nun isə ümumi sahəsi 120 kvadratmetr olmaqla dördotaqlıdır. Müasir kommunal şəraitlə təmin olunmuş mənzillər fərdi istilik sistemi ilə qızdırılacaqdır. 2 girişdən ibarət olan binada mərkəzləşdirilmiş anten sistemi və 2 lift quraşdırılmışdır.\nNaxçıvan Muxtar Respublikası Səhiyyə nazirinin müavini, Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin direktoru Zeynəb Mustafayeva çıxış edərək demişdir ki, muxtar respublikada aparılan ardıcıl əks-epidemik tədbirlər çərçivəsində sanitar-epidemioloji xidmətin fəaliyyəti yenidən qurularaq günün tələbləri səviyyəsinə çatdırılmışdır. İdarəolunan yoluxucu xəstəliklərə qarşı peyvənd işinin təşkili, dezinfeksiya, dezinseksiya, deratizasiya, delarvasiya tədbirlərinin ardıcıl və keyfiyyətlə aparılması insanların sağlam ətraf mühitdə yaşamasını təmin etmişdir. Həmçinin həyata keçirilən ekoloji tədbirlər muxtar respublika ərazisində epidemioloji şəraitin yaxşılaşdırılmasına və əksər yoluxucu xəstəliklərin azalmasına səbəb olmuşdur. Bu sahədə əsas işlər Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin, onun yerli qurumlarının üzərinə düşür. Şərur Rayon Gigiyena və Epidemiologiya Şöbəsi tərəfindən cari ilin 5 ayı ərzində 1388 parazitoloji, 666 bakterioloji müayinə aparılmışdır ki, bu da idarəolunan yoluxucu xəstəliklərlə mübarizədə əhəmiyyətli rol oynayır. Zeynəb Mustafayeva göstərilən diqqət və qayğıya görə minnətdarlıq etmişdir.\nŞöbənin parazitoloq köməkçisi Nərmin Əliyeva kollektiv adından minnətdarlıq edərək demişdir: “Ali Məclis Sədrinin rayonumuza hər gəlişi yeni bir müəssisənin təməlinin qoyulması və yeni bir obyektin istifadəyə verilməsi ilə əlamətdar olur. Gigiyena və Epidemiologiya Şöbəsi üçün yeni iş şəraiti yaradılıb. Göstərilən qayğıya cavab olaraq çalışacağıq ki, rayon əhalisinin sağlamlığının qorunması üçün yoluxucu xəstəliklərə qarşı tədbirlərin həyata keçirilməsində və peyvəndləmə işinin aparılmasında daha fəal olaq”.\n“Yaxşı iş şəraiti yüksək əhval-ruhiyyə və keyfiyyətli iş deməkdir”, – deyən Ali Məclisin Sədri bildirmişdir ki, əsas məsələ profilaktik tədbirlərin vaxtında görülməsi və gigiyenik qaydalara əməl olunmasıdır. Gigiyena və Epidemiologiya Şöbəsinin kollektivi mütəmadi sanitariya tədbirləri həyata keçirməlidir. Çünki bu tədbirlər xəstəliklərin yayılmamasına, onların vaxtında aşkar olunmasına və qarşısının alınmasına xidmət edir. Yaradılan şərait bundan sonra da muxtar respublikada virus və xəstəliklərin yayılmasının qarşısını almağa imkan verəcəkdir.\nAli Məclisin Sədri kollektivin üzərinə düşən vəzifələri layiqincə yerinə yetirəcəyinə, əhalinin maarifləndirilməsinə ciddi səy göstərəcəklərinə, muxtar respublikada epidemioloji vəziyyətin daim sabit saxlanacağına əminliyini bildirmişdir.\nMəlumat verilmişdir ki, şöbədə müdir, epidemioloq, entomoloq, parazitoloq, sanitar həkim və digərləri olmaqla, 18 otaq vardır. Burada Gigiyena, Epidemioloji, Dezinfeksiya şöbələri və bakterioloji, parazitoloji, eləcə də ümumi sanitariya laboratoriyaları fəaliyyət göstərəcəkdir. İşin keyfiyyətini artırmaq üçün şöbə nitratometr, südün keyfiyyət analizatoru, radiasiya ölçmək üçün dozimetr, batometr, PH-metr, termohiqrometr, binokulyar mikroskop və digər köməkçi tibbi ləvazimatlar ilə təmin edilmişdir.


30/05/2020 [21:48] - Köşə - ( 7134 dəfə baxılıb)\nBeş-altı il əvvəl partiyadan qovulan sarsaq bir YAP-çı vardı. Hakimiyyətdə ortabab vəzifə sahibiydi. Mənim də daimi eksperti olduğum “Səni axtarıram” verilişinin azarkeşiydi. Hər dəfə ATV-yə çıxanda zəng vurub, yarım saat baş-beynimi aparırdı…\nYeyib-içməyi, istirahət etməyi xoşlayırdı. Bir dəfə mənə zəng vurub, belə dedi: “Müəllim, Göy-gölə balıq tutmağa gedirik. Sən bilirsən ki, balıq tutmaq mənim hobbimdir”.\nMən ondan Göy-gölün qoruq olduğunu, orda necə balıq tutduqlarını soruşanda, belə cavab verdi: “Bu ölkənin hər yerində bizim qarşımızda yaşıl işıq yanır”.\nVaxtilə bu barədə yazdığım üçün hadisəni təfərrüatına qədər xatırlayıram. Bir gün yenə məni arayıb, Qəbələyə cüyür ovuna getdiklərini dedi. Mən ona cüyür ovlamağın qadağan olduğunu xatırladanda, yenə eyni cavabı verdi: “Bu ölkənin hər yerində bizim qarşımızda yaşıl işıq yanır”.\nBu həmin vaxt idi ki, Dövlət Sərhəd Xidməti acından ölən balasına iki balıq aparmaq istəyən adamın başının üstünü kəsdirib, iki ton balığın pulunu alırdı. Bu həmin vaxt idi ki, pulu başından aşan ərəb şeyxi adı “Qırmızı kitab”a daxil olan beş-altı qartalı qanına qəltan edir, rayonlarımızdakı qorxaq və acgöz məmurlar isə beş-on manat pula görə onların qabağında göbəyiaçıq rəqs edirdilər. Bu həmin vaxt idi ki, ov mövsümünün başlamadığını əsas gətirən dövlət qurumlarının əməkdaşları donuza güllə atan adamın başını donuz kimi kola soxub, şalvarını əynindən çıxarırdılar…\nMüsəlmanların müqəddəs bayramını yenicə arxada qoyduğumuz bu ilıq may günündə donuz söhbətini təsadüfən xatırlamadım. Əslən Naxçıvandan olan, dediyinə görə, KİV DF-nin sabiq icraçı direktoru Vüqar Səfərlini uşaqlıq illərindən tanıyan ADP sədri Sərdar Cəlaloğlu mətbuata maraqlı açıqlama verib. Mən qərəzli adam olmadığım üçün onun Vüqar Səfərlinin ünvanına işlətdiyi qeyri-etik ifadələri burda tirajlamaq istəmirəm, amma mövzumuza birbaşa dəxli olduğu üçün sizdən aşağıdakı üç-dörd cümləni diqqətlə oxumağınızı xahiş edirəm.\nSərdar bəy bu günlərdə Əvəz Zeynallıya verdiyi müsahibədə belə deyib: “Biz bu adamı çox yaxşı tanıyırıq. Təsəvvür edin, vəzifədə olanda Şamaxıya gedirdi, rayon icra hakimiyyətinin başçısı ov üçün xüsusi hazırlıq görürdü, donuzları qabağına qovalayırdılar ki, ov etsin. Bu adam oğru, dələduz olub. İcra başçısı bu adamın xidmətində dururdu, kimdi bu? Əyninə şalvar ala bilmirdi”.\nVüqar Səfərli vəzifədə işləyəndə sözümü üzünə dediyimə görə indi onunla heç bir işim yoxdur. Mənim “işim” bəlkə də indi hansısa vəzifədə işləyən həmin icra başçısıyladır. Əlimdə səlahiyyət olsa, həmin icra başçısını atın qabağına qatıb, it kimi qovaram. Bəlkə bundan sonra heyvanların da onun kimi canlı olduğunu anlayar…