"Qadın və kişi hüquqlarının bərabərliyinin mərhələli aydınlığı" - ARAŞDIRMA » BakuNews.Az\n"Qadın və kişi hüquqlarının bərabərliyinin mərhələli aydınlığı" - ARAŞDIRMA\nTarix:4-03-2018, 19:43 Baxış Sayı:369\nMüasir dövrdə qadınların ayrıseçkiliyə məruz qalması.\nCəmiyyətdəki demokratik dəyişikliklər gender problemlərini yenidən işıqlandırmaqla qadınların cəmiyyətdə yeni maarifləndirici statusunun formalaşmasına şərait yaradırdı. Eyni zamanda, yeni münasibətlər patriarxal təsəvvür və stereotiplərlə səsləşərək, cəmiyyətin bu və ya digər sferalarında qadının iştirakının sərhədləri haqqında təsəvvürlər formalaşdırdı.Hesab edirəm ki, cəmiyyətin mədəni səviyyəsi onun qadına olan münasibətilə özünü göstərir. Qadınla xoşbəxt olmanın sirri onunla səmimiliyin mənəvi balansını qorumaqdır. Qadına və uşağa olan münasibət kişinin insanlara qarşı nə dərəcədə düzgün və mərhəmətli ola biləcəyinin qüsursuz mənəvi ölçüsüdür. Ailənin qorunub saxlanmasında qadının rolu olduqca vacibdir. Qadın ailə üçün xilaskar ola biləcəyi qədər, onun dağılmasına səbəbkar da ola bilər. Özünün reproduktiv funksiyası ilə əlaqədar qadın nəsillə əlaqədar məsələlərdə sosial cəhətdən daha tez yetişir, ailə işlərində daha düşüncəli və dərin intuisiyaya malik olur.Ölkə idarəçiliyində gender balansının gözlənilməsi müsbət faktor hesab olunur. Bunun nəticəsi olaraq, bir çox ölkələrin sosial-iqtisadi və idarəçilik sahələrindəki siyasəti gender bərabərliyi istiqamətində aparılır. Hazırki mərhələdə 170-dən çox ölkə 1979-cu ilə qəbul edilmiş Qadınlara qarşı Ayrı-Seçkiliyin Bütün Formalarının Ləğv Edilməsi Haqqında Konvensiyaya qoşulub. Bu, qadının cəmiyyətdəki yeri və rolunun dərk edilməsi istiqamətində irəliləyiş deməkdir. Lakin, təəssüflə qeyd edə bilərəm ki, hələ də bir çox ölkələr bu istiqamətdə heç bir addım atmayıblar və ya qısmən atılıb. Onu da qeyd edə bilərəm ki, hələ ki, heç bir ölkə iqtisadi, siyasi, sosial, mədəni , ailə-məişət sahələrində tam gender bərabərliyinə nail ola bilməyib. Son yüzillikdə qadınlar bir çox hüquqular əldə ediblər, lakin məsələ tam həllini tapmayıb. Dünyada elə bir ölkə yoxdur ki, orada qadınlar kişilərdən daha çox pul qazansınlar. Hətta eyni vəzifədə çalışmış olsalar belə yenə də fərq hiss olunandır. Qadınlar dünya əhalisinin yarısını təşkil edirlər və təbii olaraq səhiyyə, təhsil, qazanc, siyasi hüquq və s. kişilərlə bərabər haqlara sahib olmalıdırlar.\nÜmumdünya gender araşdırmaları mərkəzləri hər il dünayada gender bərabərliyinin inkişaf səviyyəsi ilə bağlı hesabat hazırlayırlar. Hesabatlara əsasən demək olar ki, bu problemin həlli daha çox Şimali Avropa ölkələrində qismən həllini tapır. Bu ölkələr sırasında İslandiya, Finlandiya, Norveç, İsveç, Danimarka aiddir. Buna səbəb kimi müasir innovasiyaların, iqtisadiyyatın və yüksək həyat səviyyəsinin olmasını göstərmək olar.\nAmerika kimi demokratik bir dövlətdə də vəziyyət ürəkaçan deyil, yəni əslində Amerikada bu yöndə üstünlük var, amma yenə də Avropadan geri qalır. Bu geriqalmaya səbəb qadınlarla kişilərin hüquqlarının qanunla eyni qaydada tənzimlənməsinə baxmayaraq, dünya reytinq göstəricilərində siyasətlə məşğul olan qadınların sayı olduqca azdır. Hətta Mərkəzi Amerikada yerləşən balaca və kasıb Nikaraqua, Ruanda, kimi ölkələr gender bərabərsizliyi ilə daha effektiv mübarizə aparmağa nail olublar. 2017-ci ilin reytinq göstəricilərinə görə bu sahədə 4 və 7-ci yerləri bölüşdürürlər. Ruandada parlementdə qadınların sayı kişilərdən çoxdur.\nAİ ölkələrinin idarə heyətində nə qədər qadın işləyir?\nAvropa Statistika Qurumu (Eurostat) 2017-ci il üçün Avropa İttifaqı ölkələrində rəhbər vəzifədə işləyən qadınların faizini açıqlayıb.\nEurostat-ın hesabatına görə, Aİ ölkələrində idarə heyətində işləyənlərin 35 faizi qadınlardır.\n2014-cü ildə Aİ ölkələrində təxminən 7,3 milyon nəfər ən azı 10 işçisi olan müəssisələrdə idarə heyətində işləyir.\nRəhbərlərin 65 faizini kişilər, 35 faizini isə qadınlar təşkil edir.\nBeləliklə, Aİ ölkələrində hər 3 rəhbərdən yalnız biri qadındır.\nQadın rəhbər Latviyada 53 faiz, Bolqarıstan və Polşada 44 faiz, İrlandiyada 43 faiz, Estoniyada 42 faizdir.\nTürkiyədə qadın rəhbər nisbəti isə 26 faizdir.\nLüksemburq, Belçika, Avstriya, Almaniya, İtaliya və Cənubi Kiprdə isə qadın rəhbərlər 25 faizdən azdır.\nHesabata görə, qadınlar işləyənlərin yarısını təşkil etməsinə baxmayaraq, idarəetmədə kifayət qədər yerə sahib deyillər. Menecer kimi işləyən qadınlar isə kişilərdən orta hesabla 23,4 faiz daha az qazanır.\nQadın və kişi rəhbərlərin qazancları arasındakı fərqin ən aşağı olduğu ölkə isə 5 faiz nəticə ilə Rumıniya oldu. Daha sonra Sloveniya 12,4 faiz, Belçika 13,6 faiz, Bolqarıstan 15% faiz təşkil edir.\nTürkiyədə qadın rəhbərlər kişilərdən 7 faiz daha az qazanıb.\nBu fərqin ən yüksək olduğu ölkələr isə müvafiq olaraq 33,7 faiz ilə Macarıstan, 33,5 faiz ilə İtaliya, yüzdə 29,7 ilə Çexiya oldu.\nAzərbaycanda isə rəsmi məlumatlara görə, qadınlar mərkəzi hakimiyyət orqanlarında 50-dən çox dövlət qurumları, o cümlədən 19 nazirlik, 9 Komitə 9 xidmət, 6 Komissiyada təmsil olunur. Hazırda nazir müavini vəzifəsində 3, Komitə sədri və sədr müavini vəzifələrində 2 qadın çalışır. Mərkəzi hakimiyyət orqanlarının rəhbər vəzifələrində çalışan qadınların payı 5%-dən çox deyil.\nYerli icra hakimiyyəti başçısılarının 1%-i, yerli icra hakimiyyəti başçısının müavini vəzifəsinin 31%-i qadınların payına düşür.\nAzərbaycanda gender məsələsində real vəziyyət\nƏvvəlcə onu qeyd edim ki, bütün sahələrdə olduğu kimi Azərbaycanda genderlə bağlı rəsmi statistik məlumatlar əldə etmək çox çətindir. Ya dəqiq statstik məlumatlar yoxdur, ya da asan əlçatılası vəziyyətdə deyildir. Ən yaxşi halda bir neçə il əvvəlin stastik məlumatlarına rast gəlmək mümkündür.\nMüşahidələrimiz və internet üzərindən araşdırmalarımız onu göstərir ki, gender məsələsində müəyyən irəliləyişlər olsa da vəziyy bir o qədər də ürək açan deyil. Hər gün media üzərindən çoxlu sayda qadınların fiziki zorakılığa məruz qalması ilə rastlaşırıq. Azərbaycanda ən ciddi problemlərindən biri ailədə olan qadınlara qarşı zorakılıqların əksəriyyətinin çox zaman gizli qalmasıdır. Mentalitetimizdən irəli gələn səbəblərə görə Azərbaycan qadını ailədə məruz qaldığı zorakılığı açmır və nəticədə bu faktların statistikadan kənarda qalmasına səbəb olur.Təəssüf ki, onların əksəriyyəti öz elementar hüquqları barədə bilgisizdirlər və bu da çox narahat edici amillərdəndir.\nSosial-iqrisadi vəziyyətin ağırlığı son illər Azərbaycan qadınının üzərinə düşən yükü bir az da ağırlaşdırıb. Qadınlar bu gün də kişilərdən çox işləyir, üstəgəl ev işləri də qadınların öhdəsindədir. Qadın bir ana kimi hər zaman övladların qayğısını çəkir.\nYuxarıda verdiyimiz statistikaya nəzər salsaq bir daha aydın şəkildə görərik ki,bir neçə parlament üzvünün, komitə sədrinin və bəzi başqa vəzifəli şəxslərin qadın olması heç də qadınların cəmiyyətimizdə aktiv iştirak etməsi mənasına gəlmir.Parlamentdə, eləcə də digər sahələrdə təmsil olunan qadınların aktiv vəaliyyəti nəzərə çarpmır. Azərbaycanda qadınların hökumət orqanlarında təmsilçiliyi ilə bağlı kvota tətbiq olunsa da, bu sahədə ciddi problemlər mövcuddur. Ayrılan kvotaya qadınların rəqabət şəkilində gəlib çıxmaması, təsadüfi qadınların rəmzi olaraq vəzifələrə təyin olunması qadınların vəzifələrdə təmsilçiliyni ifadə edə bilmir.\nAzərbaycanda dövlət orqanlarında olduğu kimi sahibkarlığın, özəl müəssisələrin sayı artsa da, özəl sektorda qadın işçilərin sayı kifayət qədər olsa da sahibkar qadınların sayı həddindən artıq azdır. Baxmayaraq ki,Azərbaycan qanunvericiliyi qadınların biznes sferasında fəaliyyətini məhdudlaşdırmır, onlara kişilərlə bərabər hüquqlar verir. Biznesin qurulmasından tutmuş hazır məhsulun satışına və vergi öhdəliklərinin ödənilməsinə qədər olan prosedurları tənzimləyən normativ aktlar hır hansı ayrı-seçkiliyi qadağan edir. Qanunvericilik qadınların biznesdə fəallığını dəstəkləsə də stimullaşdırıcı tədbirləri nəzərdə tutmur. Reallıqda vəziyyət daha çox kişilərin xeyrinədir.\n1995-ci ildə Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının qəbulundan sonra qanunvericilikdə əmək fəaliyyətində, təhsildə, sosial və iqtisadi münasibətlərdə gender bərabərliyinin təmin olunması, hər hansı ayrı-seçkiliyə yol verilməməsi məsələləri əsas xətt olaraq götürülüb. 2006-cı ildən başlayaraq qanunvericilikdə qadın sahibkarlığının inkişafı ayrıca prioritet kimi götürülməyə başlanıb.\n2006-2015-ci illəri əhatə edən Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyasına kiçik sahibkarlığın inkişafında gender bərabərliyinin təmin edilməsi ilə yanaşı qadın sahibkarlığının inkişaf etdirilməsi tədbirləri də daxil edildi. Nazirlər Kabineti, Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası və Azərbaycan Respublikası Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatlarının Milli Konfederasiyası arasında hər il bağlanan Baş Kollektiv Saziş vasitəsilə 2006-cı ildən başlayaraq hökumət üzərinə qoyulan öhdəliklər sırasında qadınların sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmaları üçün səylərin artırılması elementi də əlavə edildi. Bu günə kimi həmin istiqamət hər il bağlanan Sazişlərdə öhdəlik kimi təkrar olaraq əksini tapır. 2008-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması və davamlı inkişaf Dövlət Proqramı çərçivəsində həssas qrupların məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi məqsədilə qadınlar arasında sahibkarlığın və özünüməşğulluğun inkişaf etdirilməsi, biznes-təlim proqramlarının təşkili, habelə özəl sektorda işləyənlərin, xüsusilə də qadınların əmək şəraitinin yaxşılaşdırılması və sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi üzrə tədbirlər nəzərdə tutulub.\n2016-cı ildə qəbul edilmiş və 2017-ci ildən qüvvəyə minən Milli iqtisadiyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji yol xəritələrində 2025-ci ildən sonrakı dövr üçün Azərbaycan iqtisadiyyatının əsas hərəkətverici qüvvəsinin rəqabətqabiliyyətli işçi qüvvəsi olacağı, xüsusilə, gənclərin və qadınların işlə təminatına daha çox diqqət yetiriləcəyi hədəf götürülüb. Yol xəritələrindən biri olan “Azərbaycan Respublikasında kiçik və orta sahibkarlıq səviyyəsində istehlak mallarının istehsalına dair Strateji Yol Xəritəsi”ndə qadın sahibkarlığının inkişaf etdirilməsi əsas hədəflərdən biridir. Bunun üçün kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərində qadınların daha çox iştirakının təmin edilməsinə əlavə imkanların yaradılması, hər region daxilində ən yaxşı nümunə kimi, qadınların rəhbərlik etdiyi şirkətlərin bilavasitə stimullaşdırılması planlaşdırılır. Yol Xəritəsi çərçivəsində qadın sahibkarlığının inkişafı üçün eyni zamanda stimullaşdırıcı mexanizmlərin işlənib hazırlanması, informasiya dəstəyinin inkişaf etdirilməsi, biznes inkubatorlarının yaradılması, assosiasiyaların və peşə təşkilatlarının yaradılması kimi tədbirlərin görülməsi də nəzərdə tutulub.\nDigər yol xəritəsi - Kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalına və emalına dair Strateji Yol Xəritəsində kənd yerlərində qadınların peşə hazırlığı gücləndirilməsinə və onların məşğulluğunun artırılması ilə bağlı xüsusi proqramın hazırlanmasına, qadınların kənd turizminə xidmət edən ənənəvi sahələrdə (xalçaçılıq, suvenirlərin hazırlanması və s.) məşğulluğa diqqət yetirilməsi nəzərdə tutulur.\n2016-cı ilin rəsmi statik məlumatlarına görə fiziki şəxslərin tərkibində sahibkar qadınların 67,0 faizi regionlarda, 33,0 faizi isə Bakıda qeydiyyatdan keçib. Regionlarda qadın sahibkarların payı getdikcə artmaqdadır. Bakını təmsil edən qadın sahibkarların sayı 2015-ci ildə 39,4% olduğu halda 2016-cı ildə 33%-ə qədər azalıb. Regionlardakı qadın sahibkarların payı isə uyğun olaraq artıb\nQadın sahibkarlar əsasən ticarət (28,7 faiz) və kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq (32,2 faiz) sektorunda çalışırlar.\nDünya Bankının araşdırmasına görə, 2013-ci il tarixə Azərbaycanda qadınların sahibi olduğu şirkətlərin payı 4,5% olub. Halbuki araşdırma göstərir ki, 2005-ci ildə bu göstərici 14,6% çatıb. Bundan başqa mülkiyyətçiləri arasında qadınların üstünlük təşkil etdiyi şirktlərin payı 2%, top meneceri qadın olan şirkətlərin payı 2,4% olub.\nQadın sahibkarlığının inkişafına mane olan amillər\nQadın sahibkarlığı ümumi sahibkarlığın bir hissəsi olduğu üçün ölkədə mövcud olan problemlər qadın sahibkarlığının da vəziyyətinə sirayət edir. Ölkə üzrə sahibkarlığın inkişaf səviyyəsini tam məqbul hesab etmək mümkün deyil. Sahibkarlığın inkişafına mane olan bir sıra amillər (dövlət qurumlarının müdaxiləsi, lisenziyaların alınması prosedurunun mürəkkəbliyi, gömrük keçid məntəqələrindən inhisarın olması və s.) tam və ya qismən aradan qaldırılsa da həlli vacib olan problemlər (inhisarın mövcudluğu, maliyyə resurslarına çıxışın pis olması, məmur-sahibkarlığının geniş vüsət alması və s.) hələ də qalmaqdadır. Bütün bu problemlərlə yanaşı qadın sahibkarlığına məxsus bir sıra spesifik maneələr də mövcuddur. Bundan başqa aparılan araşdırmalara görə,qadınların sahibkarlıq fəaliyyətinə əngəl olan subyektiv amillərlə yanaşı obyektiv amillər də mövcuddur. Bura cəmiyyətdə qadınlarla bağlı formalaşan stereotiplər, ağır məişət yükü, əlçatanlığı aşağı olan biznes mühiti, maliyyə tapmaqda çətinliklərin olması, qadınların bizneslə məşğul olmasına cəmiyyətdə (ailədə, yaşadığı ərazidə və s.) neqativ münasibət, bilik-bacarıqların az olmasını, uğursuz təcrübənin olmasını, biznesə marağın olmamasını, biznes mühitinin olmamasının və biznesə kənar müdaxilələrin mövcudluğunu qeyd etmək olar.\nQadınların əmək haqlarının kişilərin əmək haqlarına nisbəti\nDövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2016-cı ilin yekunları üzrə qadınların orta aylıq əmək haqqı 317 manat, kişilərin əmək haqqı 630 manat olub. Kişilərin orta aylıq nominal əmək haqqı qadınların əmək haqqından təxminən 2 dəfə yüksək olub. Əmək haqları arasında kişilərin xeyrinə bu qədər kəskin gender fərqinin olması bu indikator üzrə qadınların səlahiyyətləndirilməsinin aşağı səviyyədə olduğunu nümayiş etdirir.\nAzərbaycanda qadınların məşğulluq potensialının gücləndirilməsi sahəsində mövcud potensial və problemlər\nMüasir mərhələdə gender bərabərliyinə yalnız fundamental insan haqqı kimi yanaşılmır, bu həmçinin cəmiyyətin tərəqqisini, dayanıqlı və hərtərəfli iqtisadi inkişafı təmin edən modern iqtisadiyyat qurmağın təməl şərtlərindən biri hesab edilir. Xüsusilə də məşğulluq sferasında kişilərlə qadınların potensialından eyni səviyyədə istifadə edilməsi gender bərabərliyinin təmin olunmasında həlledici rol oynayır. Çünki iş həyatı həm qadınları bilik və bacarıqlarını artırmağa sövq edir ki, bu təhsildə gender bərabərliyi problemini həll edir, həm də ev işlərinin kişi və qadınları arasında bölgüsünü xeyi dərəcədə qaçılmaz edir. Əlavə olaraq, qadınların məşğulluq potensialından maksimum istifadə edilməsi onların gəlir əldə etməsinə və iqtisadi müstəqillik qazanmasına, sosial risklərdən sığortalanmasına şərait yaradır. Son onilliklərdə müxtəlif dövlətlər, xüsusilə də əsasən inkişaf etmiş ölkələri təmsil edən İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı (OECD) ölkələri üzrə əmək bazarında gender fərqlərinin aradan qaldırılması istiqamətində sıçrayışlı tərəqqi baş verib. Ən son məlumata görə, OECD üzrə tam iş vaxtında çalışan qadın və kişilərin median əmək haqqı arasında fərq 15%-dən də azdır. Öz növbəsində, iqtisadiyyat üzrə işçi qüvvəsinin tərkibində iştirakçılıq səviyyəsinə görə gender fərqi OECD üzrə orta hesabla 12%-ə enib, halbuki təşkilata üzv olan bir sıra ölkələrdə bu fərq daha azdır (məsələn, Finlandiyada 3%, İsveçdə 3.6%, Norveçdə 4.3%) . Beynəlxalq Əmək Təşkilatının son hesabatına görə, dünyanın müxtəlif regionlarında məşğulluqda gender bərabərsizliyi bir-birindən kəskin fərqlənir. Belə ki, 2016-cı ilə olan məlumata görə, dünya üzrə bu fərq orta hesabla 25%, Ərəb ölkələri üzrə 55%, Şimali Afrika və Cənubi Asiya üzrə 50%, Mərkəzi və Qərbi Asiya üzrə 30%, Latın Amerikası üzrə 25%, Cənub-şərqi Asiya üzrə 20%, Şərqi Avropa üzrə 15%, Qərbi Avropa və Şimali Amerika üzrə 10% ətrafındadır .“İşçi qüvvəsinin tərkibində iştirakçılıq səviyyəsinə gender fərqi” göstəricisi 15 yaşından yuxarı iqtisadi fəal qadın və kişilərin 15 yaşından yuxarı bütün qadın və kişilərə faizlə nisbəti kimi müəyyən edilir. Bu göstərici qadın və kişilərin iqtisadi fəallıq səviyyəsini, hər 2 cinsin iqtisadi inkişafa töhfəsini əks etdirir. İnkişaf etmiş ölkələrdə cəmiyyət həyatının bütün sahələrində, o cümlədən əmək bazarında gender fərqlərinin kəskin azalması milli hökumətlərin gündəliyində gender əsaslı strategiyaların reallaşdırılmasına xüsusi diqqətin ayrılması ilə bağlı olub. Eyni zaamanda, gender bərabəriyi OECD daxil olmaqla bir sıra beynəlxalq təşkilat və platformaların aparıcı müzakirə mövzusuna çevrilirib. Məsələn, BMT-nin 2030-cu ilə qədər olan dövrdə davamlı inkişaf üzrə qlobal məqsədlərin müəyyən edilməsinə dair Qətnamədə əks olunan 17 qlobal davamlı inkişaf məqsədindən biri məhz gender bərabərliyinin təmin olunmasıdır (5-ci məqsəd). Yaxud G20 formatında dünyanın 20 aparıcı ölkəsi tərəfindən 2014-cü ildə qəbul edilən öhdəliyə görə, dünya üzrə işçi qüvvəsinin tərkibində iştirakçılıq səviyyəsinə görə gender fərqinin 2025-ci ilədək 25%-dək ixtisarına nail olmaq əsas qlobal hədəflərdən biri kimi müəyyənləşdirilib. Öz növbəsində Beynəlxalq Əmək Təşkilatının “Əmək və məşğulluq sahəsində ayri-seçkilik haqqında Konvensiya”sına görə də irqinə, cinsinə, etiqadına, siyasi əqidəsinə, milli mənşəyinə, yaxud sosial mənsubiyyətinə görə əmək və məşğulluq sahəsində insanlara ayrı-seçkiliyin qoyulması qadğandır.\nSon 10 ildə Azərbaycanda da məşğulluq sahəsindən gender fərqlərinin aradan qaldırılması üzrə hüquqi mühitin yaradılmasına yönəlik bir sıra addımlar atılıb. Məsələn, 2006-cı ildə qəbul edilmiş “Gender (kişi və qadınların) bərabərliyinin təminatları haqqında” Qanuna əsasən, dövlət cinsindən asılı olmayaraq eyni işlə məşğul olan işçilərə eyni iş şəraitini yaratmağa, qadın və kişilərin sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmaları üçün bərabər imkanların yaradılmasına təminat verir . Bunun ardınca 2007-ci ildə Əmək Məcəlləsinə dəyişiklik edildi. Dəyişikliyə əsasən, cinsindən asılı olmayaraq eyni işlə məşğul olan işçilərə eyni iş şəraiti yaradılmalı, eyni pozuntuya görə işçilərə fərqli intizam tənbehi tədbiri tətbiq olunmamalıdır. Lakin Məcəllədə qadınlara münasibətdə pozitiv diskriminasiya mövcuddur. Belə ki, Məcəllənin 16-cı maddəsində qeyd edilir ki, qadınlara əmək münasibətlərində güzəştlərin, imtiyazların və əlavə təminatların müəyyən edilməsi ayrı-seçkilik hesab olunmur. Bundan əlavə, hamilə və öhdəliyində azyaşlı uşaq olan qadınlara attestasiya prosesində, gecə növbəsində və məzuniyyətlə bağlı güzəştlər tətbiq edilir. Qadınlara hamiləlik və doğuma görə 4 aylıq ödənişli, uşağın 3 yaşınadək bəsləməsi üçün isə iş yeri saxlanmaqla ödənişsiz məzuniyyət haqqı təsbit olunub . Əmək qanunvericiliyi əmək şəraiti ağır, zərərli olan iş yerlərində, habelə yeraltı tunellərdə, şaxtalarda və digər yeraltı işlərdə qadın əməyinin tətbiqini qadağan edir və Nazirlər Kabinetinin 1999-cu il 20 oktyabr tarixli 170 nömrəli qərarı ilə qadın əməyinin tətbiqi qadağan olunan, əmək şəraiti zərərli və ağır olan istehsalatların, peşələrin (vəzifələrin), habelə yeraltı işlərin siyahısı təsdiqlənib.\nRəsmi statistik məlumatların analizi göstərir ki, hazırda Azərbaycanda əmək bazarında gender fərqlərinin mövcud səviyyəsi bir sıra inkişaf etmiş ölkələrlə müqayisədə xeyli yüksəkdir. 2016-cı ilin yekunlarına əsasən, Azərbaycanda işçi qüvvəsinin tərkibində iştirakçılıq səviyyəsinə görə gender fərqi təxminən 15%-dir. Belə ki, 15 yaşlı qadınların 62,7%-i, kişilərin isə 77,7%-i iqtisadi fəal əhali kateqoriyasına aiddir.\nAzərbaycanda əmək qabiliyyətli yaşında qadınların iqtisadi fəallıq səviyyəsi\nYaş qrupları\tƏmək qabiliyyətli yaşda qadınların ümumi sayı, min nəfər\tIqtisadi fəal qadınların sayı, min nəfər Qadınların iqtisadi fəallıq səviyyəsi, iqtisadi fəal qadınların bütün qadınlara nisbəti, %\nCədvəldə təqdim edilən məlumatlardın göründüyü kimi, Azərbaycanda qadınların iqtisadi fəallıq səviyyəsi 15-64 yaş əsasında hesablandıqda 69.1%, 15 yaşdan yuxarı bütün qadınlar üzrə hesablandıqda isə 62.7% təşkil edir. Ən aşağı iqtisadi fəallıq səviyyəsi 15-19 yaş qrupuna daxil olan qadınlar arasında müşahidə edilib (14.4%). Bunun əsas səbəbi həmin qrup üzrə qadın və qızların orta məktəbin yuxarı siniflərində, peşə, orta ixtisas və ali təhsil müəssisələrinin əyani şöbələrində təhsil almaları ilə bağlıdır. İqtisadi fəallıq səviyyəsinin ən yüksək olduğu yaş intervalı 25-55 yaş dövrüdür və həmin yaş qrupları üzrə iqtisadi fəallıq səviyyəsi 76-90% intervalında olub. Yuxarı yaş qruplarında (55 yaşdan sonra) qadınların erkən pensiya hüququndan istifadə etməsi, istirahətlə əlaqədar evdar olmağa üstünlük verməsi, əmək bazarında zəif rəqbət imkanlarına görə iş tapa bilməyə ümidlərini itirməsi və iqtisadi qeyri-fəal qrupuna keçməyə məcbur qalması onların iqtisadi fəallıq səviyyəsinin kəskin azalmasına səbəb olur. Cədvəldə təqdim edilən məlumatlardan da görüdüyü ki, 55-59 yaş qrupu üzrə qadınlar arasında iqtisadi fəallıq əmsalı 55% təşkil edib.\n2016-cı ilin yekunlarına görə, ölkə üzrə 5.013 milyon nəfər iqtisadi fəal əhali ilə qeydə alınıb ki, onlardan 48.7%-i və ya 2.440 min nəfəri qadınlar olub. Rəsmi informasiyalara görə, 2016-cı ilin yekunları üzrə ölkədə iqtisadi fəal əhalinin ümumi sayı 5.013 milyon nəfər olub ki, ondan 48.7%-i və ya 2.439 milyon nəfərini qadınlar təşkil edib.\nİqtisadi fəal qadınların 51%-i və ya 1.255 milyon nəfəri şəhərlərdə, 1.185 milyon nəfəri yaxud 49%-i kəndlərdə yaşayırlar. Lakin coğrafi baxımdan ölkədə milli gəlirin yaranmasında mövcud olan kəskin qeyri-bərabərlik kənd və şəhərlərdə yaşayan qadınların həm məşğulluq potensialının reallaşdırılması imkanları, həm onların əmək məhsuldarlığının səviyyəsi, həm də məşğulluqdan əldə etdiyi gəlirlər arasənda da eyni səviyyədə qeyri-bərabərlik yaradır. Dövlət Statistika Komitəsi Ümumi Daxili Məhsulun coğrafi bölgüsündə yalnız Bakı şəhəri üzrə məlumatı ayrıca paylaşır və digər şəhərlər üzrə anoloji informasiya ictimailəşdirilmir. Rəsmi məlumata görə, 2016-cı ildə ölkə iqtisadiyyatı üzrə yaranmış 60.3 milyard manatlıq ÜDM-nin təxminən 77%-i və ya 46.4 milyard manatı məhz Bakı şəhərində formalaşıb. Lakin ölkənin Sumqayıt, Gəncə, Mingəçevir və Naxçıvan kimi iri sənaye şəhərlərinin, eyni zamanda 50-dək şəhər statusuna malik rayon mərkəzlərini də iqtisadi imkanlarını nəzərə alsaq, ən kobud qiymətləndirmələrlə iqtisadiyyat üzrə məcmu ÜDM-nin 90%-ə qədərinin məhz şəhərlərdə, cəmi 10%-ə yaxın hissəsinin isə kəndlərdə yarandığını qeyd etmək mümkündür. Nəzərə alsaq ki, işçi qüvvəsinin əmək gəlirlərinin səviyyəsi bilavasitə onların əmək məhsuldarlığından asılıdır, deməli hazırkı şəraitdə Azərbaycanda kənd yaşayış məntəqələrində yaşayan iqtisadi fəal qadınların gəlir əldə etmək üçün iqtisadi imkanları şəhər məskənlərində yaşayan iqtisadi fəal qadınlara nisbətən dəfələrlə aşağıdır. Yəni eyni potensiala malik olsalar da, fərqli coğrafi iqtisadi imkanlar, qeyri-bərabə regional inkişaf onların potensialından eyni səviyyədə bəhrələnməyə imkan vermir. DSK-nın ev təsərrüfatlarının büdcə müayinəsi çərçivəsində 2016-cı ilin yekunlarına görə təqdim etdiyi məlumatlar da bu faktı təsdiqləyir . Həmin məlumata görə, Bakı şəhəri və Abşeron rayonu üzrə muzdlu məşğulluqdan əldə olunan orta aylıq gəlir ölkənin digər regionları ilə müqayisədə 2.5-3 dəfə yüksəkdir. DSK kənd və şəhərlər üzrə əmək gəlirlərinin orta səviyyəsi, həmçinin bu göstəricinin qadın və kişilər üzrə fərqi ilə bağlı göstəricilər təqdim etmiş olsa, real mənzərəni daha aydın görmək mümkün olardı.\nKənd yaşayış məskənlərində qadınların məşğulluq potensialını zəif reallaşdırmasının bir mühüm səbəbi də kəndlərdə qadınların qeyri-kənd təsərrüfatı sektorunda çalışması üçün iqtisadi potensialın çox zəif olmasıdır. Belə ki, rəsmi statistikaya görə, bütün məşğul qadınların 49%-i və ya 1.077 milyon nəfəri kənd yaşayış məskənlərində çalışır. Bütün məşğul qadınların 966 min nəfəri kənd təsərrüfatı sferasında çalışdığını nəzərə alsaq, bu o deməkdir ki, kəndlərdəki məşğul qadınların ən azı 85%-i aqrar sferaya bağlıdır və onların ən yaxşı halda 15%-i qeyri-kənd təsərrüfatı sektorunda işləyə bilir. Kənd təsərrüfatı əsasən ağır əl əməyinə əsaslandığından kənd yerlərində hər 10 məşğul qadından ən azı 8 nəfəri ağır fiziki işdə çalışmağa məcburdur. Digər tərəfdən, kənd təsərrüfatı bir nəfərə işləyənə düşən əlavə dəyərin həcmi qeyri-neft emal sənayesində çalışanların yaratdığı əlavə dəyərədən ən azı 2 dəfə geri qalır. Ümumiyyətlə, Azərbaycanda qadınların aqrar sektorda məşğulluq səviyyəsi inkişaf etmiş ölkələrlə müqayisədə həddən artıq yüksəkdir. Məsələn, Belçika, Fransa, Estoniya və Çexiyada bütün məşğul qadınların orta hesabla 1.5-4%-i aqrar sektorda, 70-80%-i xidmət, 15-20%-i isə müxtəlif sənayı sahələrində çalışır . BƏT-nin araşdırmalarında dünyanın müxtəlif regionlarında qadınların aqrar və qeyri-aqrar sektorları üzrə məşğulluğuna dair daha təfsilatlı məlumatlar təqdim edilir. Təşkilatın məlumatına görə, 2015-ci ildə dünya üzrə orta hesabla məşğul qadınların təxminən 25%-i aqrar sektorda, 15%-i sənayedə, 60%-i xidmət sahələrində çalışıb. Şimali Amerika v Qərbi Avropada qadınların təxminən 2%-i kənd təsərrüfatında, 10%-i sənayedə, 85%-dən çoxu xidmətdə çalışır. Bu sahədə ən pis vəziyyət Afrikanın Saxaradan cənuba olan hissəsindədir – qadınların 60%-dən çoxu aqrar sektorda, 10-i sənayedə, 30%-ə qədəri xidmət sektorunda məşğuldur . DSK bütün rayonlarda qadınların məşğulluğunun sektorlar üzrə bölgüsünü açılamadığından Azərbaycanın bölgələri üzrə bu istiqamətdə hərtərəfli analiz aparmaq mürəkkəbdir.\nAzərbaycanda gender bərabərliyinin yaxşılaşması istiqamətində atılan addımlar\nSon illər ölkəmizdə dövlət və qeyri-dövlət təhsil müəssisələrinin geniş şəbəkəsi yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi qadınların bu müəssisələrdə kişilərlə bərabər hüquqda təhsil almasını təmin edir. Ümumiyyətlə, Müstəqil Azərbaycan Respublikasının 1995-ci ildə qəbul etdiyi ilk Konstitusiyasında və digər qanunverici sənədlərdə qadın və kişilərin hüquq bərabərliyi, azadlıqları birmənalı şəkildə qətiyyətlə təsbit edilmişdir. Konstitusiyanın 25-ci maddəsində deyilir ki, “kişi və qadının eyni hüquqları və azadlıqları vardır”.\nAzərbaycan qanunvericiliyində Azərbaycan Respublikası Konstitutsiyasından sonra genderlə bağlı mövcud qanunlardan ən əsası “Gender bərabərliyinin (kişi və qadın) təminatları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunudur (10 oktyabr 2006-cı il). Bununla belə, qanunun təsvirində və həyata keçirilməsində bir sıra boşluqların mövcud olması danılmazdır. Belə ki, qanunun daim təkmilləşdirilməsinə və icrasının təmin edilməsinə böyük ehtiyac vardır.\nRəsmi dövlət qurumlarının açıqlamalarına görə, Azərbaycanda 2012-ci ildə sahibkarlar arasında qadınların xüsusi çəkisi 17 faiz olubsa, 2017-ci ilin əvvəlində bu göstərici 21 faizə çatıb. Son parlament seçkilərindən sonra parlamentində qadınların təmsilçiliyi 18 faizə çatıb. 78 rayon icra hakimiyyətindən 71-də icra başçılarının müavinləri qadınlardır. 2015-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasinda bir qadın nazir vəzifəsinə təyin edilib.\nAilə yükünün olduqca böyük hissəsi qadınların üzərinə düşdüyündən o, öz əsas fundamental hüquqlarından lazımınca istifadə elə bilmir\nRasional İnkişaf uğurunda Qadınlar Cəmiyyətinin sədri Şəhla İslmayıl bildirir ki, qadınlara qarşı ayrıseçkiliyə bütün dünyada rast gəlinir. Təkcə Azərbaycanda deyil. Bu Avropada, Kanadada, ABŞ-da, hətta dünyanın bütün ölkələrində baş verən hadisədir. Ümumiyyətlə, qadın hüquqlarını heç bir halda insan hüquqlarından ayrı götürmək olmaz. İnsan hüquqları pozulan ölkədə qadın hüquqları yaxşı vəziyyətdə ola bilməz. Hətta insan hüquqları normal olan ölkələrdə də qadın hüquqları və qadınlara qarşı ayrıseçkilik mövcuddur. Məhz ona görə də BMT-nin əsas müqavilə orqanlarından olan SİDU komitəsi bir növ qadın hüquqlarının beynəlxalq konstitusiyasını təşkil edən hüquq konvensiya kimi fəaliyyət göstərir. Bu konvensiya təhsil, səhiyyə, sosial, kənd təsərrüfatı, eyni zamanda həm siyasi, həm iqtisadi, həm də sosial müstəvilərdə pozuntuları isbat eləyən bir konvensiya kimi bu zərurətlərdən yaranmışdır. Azərbaycan həmin konvensiyaya 1995-ci ildə qoşulmaqla bir çox öhdəlikləri öz üzərinə götürüb.\nAyrıseçkiliyə səbəb nədir? Ümumilikdə bu suala çox fərqli cavablar verilə bilər. Mən bu sahədə neçə illərdir araşdırma aparan bir insan kimi deyə bilərəm ki, mənim nöqeyi-nəzərimcə qadınların rolunun və funksiyalarının daha çox reproduktiv funksiyaya bağlanması hər zaman qabarıq götürülüb. Ana, həyat yoldaşı olma məsuliyyəti önə çəkilib ki, bu da bir çox hallarda qadınları digər sahələrdə bərabər hüquqlu vətəndaş olmadan çəkindirib. Yəni qadının seçki siyasi, iqtisadi, sosial hüquqları kağız üzərində tanınsa da, praktikada buna o qədər riayət olunmur. Azərbaycan da belə ölkələrdən biridir. Belə ki, qadınların hələ də həyat və taleləri ilə bağlı bir çox qərarların qəbulunun ailənin kişi üzvlərindən-atasından, qardaşından, həyat yoldaşından, bəzən hətta oğlundan asılı olmasının şahidi oluruq. Sözsüz ki, bu hüquqlardan məhrum etmə bir çox hallarda qadını çox əlverişsiz vəziyyətdə qoyur. Belə ki, qadınlar bərabər imkanlardan istifadə edə bilmirlər. Yəni bərabər hüquqları kağız üzərində qalır. Bir çox ölkələin, o cümlədən Azərbaycanın da qanunvericiliyində, ilk öncə kostitusiyasında kişi və qadınların bərabər hüquqlarının olması ifadə olunur. Bu təəssüf ki, praktikada heç də özünü doğrultmur. Ailə yükünün olduqca böyük hissəsi qadınların üzərinə düşdüyündən o, öz əsas fundamental hüquqlarından lazımınca istifadə elə bilmir. Yəni qadının ailə yükü - uşaqların tərbiyyəsinə, məişət məslələrinə və s. bağlı olan yükləri, rolları və vəzifələri o qədər çox, o qədər ağırdır ki, qadınların öz hüquqlarının arxasınca getməyə bəzən fiziki olaraq imkanları çatmır. Hüquq və vəzifələrin, daha doğrusu rolların bərabər bölünməməsi ilə yanaşı nəsildən-nəsilə ötürülən tendensiyalar səbəbindən bəzən qadınlar əslində vəziyyətin belə olmamasının, onların da öz hüquqlarından tam istifadə etməyə haqları olduqlarının fərqində deyillər. Və artıq neçə nəsildir ki, Azərbaycan qadını patriarxat cəmiyyətin patriarxat münasibətlərinin bir növ qurbanı olaraq hüquqlarindan nəinki tam şəkildə istifadə edə bilmir, bəzən tam dərk eləyə də bilmir. Hətta nələrisə eləmək istədiyi halda bir çox baryerlərlə üzləşir. Bu baryerlər həm ailədən, həm cəmiyyətdən, həm də nəsildən- nəsilə ötürülən adət-ənənələrdən qaynaqlanır.\nKişilərin təbiət etibarilə qadınlardan fiziki üstünlüyü onlara qadınlar üzərində hegemonluğa əsas vermir\nAilə, Qadın, Uşaq məsələləri üzrə ekspert, Ümid Partiyasının Ailə,Qadın Uşaq problemləri və Gender bərabərliyi şöbəsinin müdiri İlahə Sadiqova bildirir ki, gender bərabərliyi anlayışı çətin və çətin öhdəsindən gəlinəcək bir problemdir. Bu problemin tarixi qədimdir. Adətən bioloji və sosial genderi bir-birindən ayıra bilmirlər. Cinsi ayrılığa görə diskriminasiya çox vaxt yaş, təhsil səviyyəsi, milliyyətçiliyə görə diskriminasiya ilə yanaşı addımlayır.\nGender bərabərsizliyinin yaranması və səviyyəsi aşağıdakı faktlarla əlaqəlidir:\n1.\tCəmiyyətin inkişafı faktı ilə (demoqrafik, texnoloji, sosial-iqtisadi):\n2.\tCinsiyyət sisteminin düzəni (diskriminasiya faktoru)\n3.\tDavranış faktoru\nSosial diskriminasiyanın kökü qədim zamanlara qədər gedib çıxır, belə ki, bir çox fəlsəfi və teoloji traktatlarda qadına münasibət zavallı bir varlığa olan münasibətlə eyniləşdirilib. Məsələn, Sokrat deyirdi ki, üç nəsnəni xoşbəxtlik hesab etmək olar: sənin vəhşi heyvan olmadığını, barbar olmadığını və qadın olmadığını. Sokratın dövründən 2500 il keçməsinə baxmayaraq, bu problem öz aktuallığını hələ də saxlayır.\nSon yüzillikdə qadınlar bir çox hüquqular əldə ediblər, lakin məsələ tam həllini tapmayıb. ənənəvi olaraq qadın və kişilər arasında kəskin əmək bölgüsü mövcuddur. Müvafiq resurs mərkəzlərinin olmaması, stereotiplər və ev işlərinin çoxluğu, özünə inamın zəif olması qadınların sosial aktivliyinə birbaşa təsir edir. Gənc qızlar ictimai fəaliyyətlərə az maraq göstərir, çünki bu onların gələcək ailə həyatına təsir edir. Gənc xanımların ev, həyat yoldaşı və azyaşlı uşağının qayğısına qalmaq məcburiyyəti, üstəlik həyat yoldaşının qısqanclığı onların sosial həyatda daha aktiv mövqeyinə mane olur. Məsələn, subay qadın yüksək vəzifədə çalışırsa və bu sahədə uğurludursa, bir müddət sonra beynində sual yaranır, bəs ailə? Ona elə gəlir ki, karyera və ailə yanaşı addımlaya bilməz. Bu fikri də onda yaradan cəmiyyətdəki stereotiplərdir. Stereotiplər də boşuna yaranmayıb, onları yaradan tarixən kişilər tərəfindən idarə olunan cəmiyyətdir. Kişilər təbiət etibarilə qadınlardan fiziki üstündürlər, lakin bu üstünlük onlara qadınlar üzərində hegemonluğa əsas vermir. Qadının təbiət etibarilə daha emosional və məqsədyönlü olması isə kişilərə nisbətən daha yüksəkdir. Məhz bu fakt kişilərdə şüuraltı natamamlıq kompleksi yaradır. Bu kompleksi dəf etməkçün kişilər qadınların şüuraltına onların zəif olduqları, daim qorunmağa ehtiyacları olduğunu, müstəqil qərar qəbul edə bilməmək kimi məsələləri yeridirlər və qadın da bunu qəbul edir.\nCəmiyyətdə gender bərabərsizliyinin, qadına qarşı diskriminasiyanın aradan qalxmasına bir çox hallarda təhsil prosesinə edilən dəyişikliklər kömək ola bilər. Lakin bunun başlanğıcı ailə tərbiyəsində, valideynlər və yaxın qohumların bizim ənənəvi mədəniyyətimizdə oğlanlar və qızların assosiasiya olunduqları təsəvvürlərə və anlayışlara düzəliş etmək istəyinin olmasındadır. Uşağın gender identikliyinin qurulması erkən yaşlardan başlayır və insanın həyatı boyu ona düzəliş edilir. Təəssüflə qeyd etmək lazımdır ki, erkən yaşlarından oğlanlar və qızlar üçün informasiya proseslərinin seleksiyası mövcuddur. Məsələn, qızlara gəlinciklər, mətbəx əşyalarına bənzəyən oyuncaqlar almaq və ya nisbətən böyük yaşda musiqi, toxuculuq məktəbinə yazdırmaq və s., oğlanlar üçünsə maşın, robotlar, müharibə və ya fantastik qəhrəmanları əks etdirən oyuncaqlar, kompüterlər və s. almaq, şahmat məktəbinə, üzgüçülüyə yazdırmaq. Bununla da qızların rasional və mücərrəd düşüncə sahəsi bir qədər dar çərçivədə qalır. Onun geniş aspektdə düşünməsinə şərait yaradılmır.\nBunun əsasında da bioloji və sosial cinsin bir-birindən ayrılmaması durur. Bundan irəli gələn bütün proseslər də bir norma kimi qəbul edilir və təbiətdən, Allahdan gələn bir ayrıcalıq kimi qəbul edilir. Məsələn, biz heç fikirləşmədən “sən qadınsan, vəzifən də ev işləri ilə məşğul olmaqdı” və ya “sən kişisən, vəzifən də ailəni təmin etməkdir” fikirlərini səsləndiririk.\nBiz bioloji cinsi dəyişə bilmərik (istisna hallar ola bilər cins dəyişmə ilə bağlı, lakin burda reproduktiv funksiya olmadığına görə, qətiyyətlə deyə bilərik ki, bioloji cins dəyişilə bilməz), amma sosial rolumuzu, yəni genderi dəyişmək mümkündür.\nBəs gender stereotiplərini necə dəyişmək olar?\nİlk növbədə təhsil sistemi vasitəsilə. Burada təkcə qadınların təhsilə cəlb edilməsindən söhbət getmir. Bu gün təhsil alan qızların sayı, oğlanlara nisbətən daha çoxdur. Məsələ ondadır ki, təhsil sisteminin mahiyyəti əvvəlindən sona qədər dünyanın androsentrik, maskulin rəsmini çəkir, bununla da ənənəvi gender stereotiplərini möhkəmləndirir.\nTədris proqramlarının, təhsil sisteminin dəyişilməsi çox önəmlidir ki, burada qızlar ilk növbədə, özləri haqqında məlumatlar əldə etməlidirlər: tarixdə qadınların rolu, kişi cəmiyyətində sağ qalmaq uğrunda mübarizələri və s.\nTəəssüf ki kağız üzərində yazılan bərabərlik rəmzi məna daşıyır\nEkspert Şəhla İsmayıl bildirir ki, bir çox sistemlərdə qadınlar üçün de-yure bərabər imkanlar yaradılsa da, de-fakto qadın gözə görünməyən maneələrlə qarşılaşır. Buna “şüşə tavan” deyilir. Həmin o “şüşə tavan”ı qadınlar yarıb keçə bilmədiyindən yüksək vəzifələrə qalxa bilmirlər. Bir çox müəssisələrdə qadınlar say etibarı ilə çoxluq təşkil etsələr də, kişilərin vəzifə sahibi olması qadınları həmişə bir növ qara əməyə məhkum etmiş olur. Beləliklə də, vəzifələrdə az təmsil olunan qadınlar sözsüz ki öz maraqlarını və ümumən qadınların maraqlarını ifadə edə bilmirlər. Müəssisənin funksiyasından asılı olmayaraq həmin müəssisənin mandatına uyğun olaraq öz hüquqlarını heç cürə təkmilləşdirə bilmirlər. Və bir çox vaxtlarda əlverişsiz şəraitdə işləməyə məcbur olurlar. Bir çox müəssisələrdə maaşlar bərabər olsa belə reallıqda fərqli bir mənzərənin, qadınların daha çox iş gördüyünün şahidi oluruq. Müşahidələr və bəzi hesabatlar da bunu söyləyir. Bir çox ölkələrdə olduğu kimi təəssüf ki, Azərbaycanda da belə xoşa gəlməz, acınacaqlı mənzərə ilə qarşılaşırıq. Bizdə ən qabarıq olan məsələlərdən biri qadınlara qarşı zorakılığın yüksək həddə gəlib çatmasıdır. Biz bunu hər gün mediadan da izləyirik. Əslində qadına qarşı zorakılığa həyacan təbilinin çalınası vəziyyətindədir. Qadın hüquqlarına dair məsələlərə səthi, aqresiv yanaşmanın, ümumilikdə, zorakı bir vəziyyətin olmasının ən bariz nümunəsindən biri BMT-nin əhali fondunun artıq həyəcan təbili çalınmış bir vəziyyətdə olan hesabatında özünü göstərir ki, burada da doğulan qızların sayının az olması göstərilir. Doğulan uşaqlarda cinsi nisbət pozulmuş vəziyyətdədir. Dünya üzrə təəssüf ki, Azərbaycan bu sahədə Çindən sonra ikinci yerdədir. Bu sellektiv aportlarla bağlı alınan rəqəmdir. Bu da son 10 ildə müasir texnalogiyaların inkişafı ilə meydana gələn tendensiyasıdır. Qızların cəmiyyətdə arzu olunmaması, yəni doğulmaması istəyi olan bir cəmiyyətdə təsəvvür edin ki qızlar daha hansı əngəllərlə üzləşir. Belə bir ölkədə bərabər şəraitin qazanılması çox çətindir. Bir daha vurgulamağı özümə borc bilirəm ki, təəssüf ki kağız üzərində yazılan bərabərlik rəmzi məna daşıyır. Bütün müstəvilərdə biz bunun şahidi oluruq. Baxmayaraq ki, bir çox çabalar göstərilir, amma hesab edirəm ki, görüləsi işlərin sayı görülən işlərdən xeyli çox olmalıdır ki, biz ilk öncə qadına qarşı olan ayrıseçkiliyin, zorakılığın artmasını dayandıraq, sonra da bu cari vəziyyətin, zorakılıq hallarının qarşısının alınmasına qismən nail ola bilək.\nAzərbaycanda qadınların səlahiyyətlərinin artırılması və imkanlarının genişləndirilməsi ilə bağlı problemlər var və onların həlli üçün addımların atılması çox önəmlidir\nQadınların səlahiyyətləndirilməsi, onların hüquq və imkanlarının genişləndirilməsi ötən əsrin 70-80-cı illərindən başlayaraq müxtəlif ölkələrdə milli hökumətlərin əsas prioritetləri sırasına daxil olmağa başlayıb. Doğrudur, həmin mərhələyədək BMT səviyyəsində insan hüquq və azadlıqları ilə bağlı müxtəlif beynəlxalq sənədlərin qəbul edilmişdi. Lakin zaman keçdikcə aydın oldu ki, gender bərabərliyinin təmin olunması, qadın hüquqlarının qorunması əlahiddə yanaşma və xüsusi diqqət tələb edir.\nYoxsulluğun, zəif təhsilin, aşağı gəlirliliyin qadınlar arasında kişilərlə müqayisədə daha geniş yayılması qadınların imkanlarının artırılması və onların səlahiyyətlərinin artırılmasının vacibliyini önə çəkdi. Bu baxımdan 1995-ci ildə BMT-nin qəbul etdiyi Pekin Bəyannaməsində, onun ardınca 2000-ci ildə qəbul olunan Minilliyin İnkişaf Məqsədlərinə dair Bəyannamədə qadınların təhsildə iştirakçılığının gücləndirilməsinə, sağlamlıqlarının qorunması üçün şəraitin yaxşılaşdırılmasına, həmçinin iqtisadi imkanlarının atırılmasına xüsusi diqqət yetirilib. BMT-nin 2030-cu ilə qədər olan dövrü əhatə edən Davamlı İnkişaf Məqsədləri Bəyannaməsində əks olunan 17 qlobal davamlı inkişaf məqsədindən biri məhz gender bərabərliyinin təmin olunmasıdır. 5-ci məqsədi nəzərdə tutan gender bərabərliyi ilə bağlı hissədə bir daha qadınlara qarşı hər cür zorakılğın aradan qaldırılmasının, siyasi və iqtisadi həyatda qadınların iştirakçılıq imkanlarının artırılmasının, yüksək texnologiyalardan qadınların imkanlarının genişləndirilməsi üçün istifadə edilməsinin, cəmiyyət həyatının bütün sahələrində qadınların hüquq və imkanlarının genişlənidirilməsinə yönələn mükəmməl strategiyaların həyata keçirilməsinin vacibliyi vurğulanır.\nAxır 20 ildə Azərbaycan da bu beynəlxalq çağrışlardan kənarda qalmayıb və ölkədə qadınların səaliyyətləndirilməsi, gender bərabərliyinin təmin edilməsi istiqamətində müəyyən addımlar atılıb. Həm gender bərabərliyinin təmin edilməsi ilə bağlı ayrıca qanunun qəbulu, həm qadın problemlərinin həllinə məsul dövlət komitəsinin yaradılması, eyni zamanda əmək və məşğulluq sahəsində qəbul edilən dövlət proqramlarına, iqtisadi inkişafa dair yol xəritələrinə qadınların gücləndirilməsinə yönəlik məxsusi istiqamətlərin daxil edilməsi hökumətin gender bərabərliyinə biganə qalmadığını təsdiqləyir. Bununla belə, aparılan analizlər və beynəlxalq müqayisələr göstərir ki, Azərbaycanda qadınların səlahiyyətlərinin artırılması və imkanlarının genişləndirilməsi ilə bağlı problemlər var və onların həlli üçün addımların atılması çox önəmlidir.\nMüxtəlif beynəlxalq sənədlər və qlobal araşdırmalar əsasında təqdim olunan tədqiqat çərçivəsində qadınların səlahiyyətləndirilməsi ilə bağlı hazırlanmış indikatorlar əsasında qiymətləndirmələr Azərbaycandakı real vəziyyətlə bağlı aşağıdakı nəticələri ortaya qoyur:\n•\tBMT tərəfindən aparılan dəyərləndirmələr Azərbaycanda gender bərabərsizliyinin xeyli kəskin olduğunu göstərir. Belə ki, təşkilatın tərtib etdiyi Gender Bərabərsizliyi İndeksinə əsasən Azərbaycan gender 2015-ci ildə üzrə 0,326 balla 188 ölkə arasında 78-ci yeri tutub;\n•\tDünya İqtisadi Forumu tərəfindən hazırlanan Qlobal Gender Fərqi İndeksinə görə, son 10 ildə (2007-2017-ci illərdə) Azərbaycanda gender fərqlərinin artımı müşahidə edilib. Belə ki, hesabata görə, 2007-ci ildə Azərbaycanın mövqeyi reytinqə daxil edilən ölkələrin 55%-dən yüksək olduğu halda, 2017-ci ildə bu göstərici 33% olub. Qlobal indeksdə Azərbaycanın mövqeyinə gəldikdə 2007-ci ildə 128 ölkə arasında 59-cu, 20017-ci ildə isə 144 ölkə arasında 98-ci yerdə qərarlaşıb.\n•\tQlobal Gender Fərqi İndeksində sağlamlıq və siyasi səlahiyyətləndirmə üzrə Azərbaycanın mövqeyi daha çox narahatlıq doğurur. Belə ki, səhiyyə xidmətlərində əlçatanlıq sahəsində gender fərqlərinə görə Azərbaycan 144 ölkə arasında 142-ci, siyasi səlahiyətləndirmə üzrə 131-ci yerdə qərarlaşıb.\n•\tTədqiqat çərçivəsində ekspert qrupu tərəfindən qadınların səlahiyyətlərinin artırılması məqsədilə hazırlanan inidkatorlar əsasında aparılmış dəyərləndirmə ayrı-ayrı istiqamətlər üzrə qadınların səlahiyyətlərinin artırılmasının fərqli səviyyəyə malik olduğunu göstərir. Belə ki, indeksin hesablanması üçün tətbiq olunan 5 subindeksdən biri olan “iqtisadi fəallıq və imkanlar” üzrə 35,6% olmaqla aşağı, “təhsildə iştirakçılıq” subindeksi üzrə 41,7% olmaqla orta, “idarəetmədə iştirakçılıq” subindeksi üzrə 19,7% olmaqla çox aşağı, “sağlamlıq və ömür uzunluğu” subindeksi üzrə 54,3% olmaqla orta, “media” subindeksi üzrə 27,7% olmaqla aşağı kimi nəticələr qeydə alınmışdır. Həmçinin subindekslərə daxil olan ayrı-ayrı indikatorlar üzrə qiymətləndirmələr sosial-iqtisadi sahədə qadınların səlahiyyətlərinin artırılması üçün gender fərqlərinin azaldılmasının zəruri olduğunu önə çəkir. Belə ki, ümumilikdə əmək qabiliyyətli və işçi qüvvəsinin tərkibində iştirak edən qadın və kişilərin nisbəti arasında fərq böyük olmasa da (təxminən 7-8%), lakin sahibkarlıq fəaliyyətində bu fərq həddən artıq böyükdür (bütün sahibkarlıq subyektlərinin cəmi 21%-i qadınlardır). Yaxud yüksək ixtisaslı iş yerlərində çalışan qadın və kişilərin nisbəti təxminən eyni olsa da, qadınların orta aylıq nominal əmək haqqı kişilərlə müqayisədə 2 dəfəyə yaxın az olub.\n•\tQadınların səlahiyyətlərinin artırılması üzrə dəyərləndirmə aparılması üçün vacib olan bir sıra statistik məlumatları açıq rəsmi informasiya mənbələrindən əldə etmək mümkün deyil. Məsələn, iqtisadiyyatın sahələri üzrə qadın və kişilərin məşğulluğu ilə bağlı statistika mövcuddur, lakin konkret peşə və ixtisaslar üzrə iş yerlərinin gender bölgüsü açıqlanmır. Yaxud Azərbaycanda maliyyə aktivlərinin gender bölgüsü, daşınar əmlaka malik qadınların kişilərə nisbəti, Yerli özünüidarə qurumlarında çalışan qadınlarla kişilərin nisbəti, konkret tibbi xidmətə çıxış olan qadınlarla kişilərin nisbəti kimi indikatorlar üzrə rəsmi statistik məlumatlar yoxdur, yaxud əlçatan deyil.\nQeyd olunan problemlərdən çıxış edərək Azərbaycanda qadınların sosial-iqtisadi baxımdan səlahiyyətlənidirlməsinin gücləndirilməsi üçün aşağıdakı tövsiyə və təkliflər təqdim edilir:\n•\tHökumət gender inkişafı ilə bağlı ayrıca strategiya və həmin strategiyanın reallaşdırılması üçün proqram sənədləri qəbul etməli, iqtisadi imkanların reallaşdırılması, maliyyə və sosial xidmətlərə əlçatanlıq sahəsində gender bərabərsizliyinin azaldılması, qadınların səlahiyyətlərinin artırılması sahəsində görülən işlərin gücləndirilməsi hökumətin gender strategiyasının əsas prioritetləri kimi müəyyən olunmalıdır;\n•\tSəlahiyyətli dövlət orqanlarının “Qadınların Səlahiyyətləndirilməsi İndeksi”ni tətbiq etməsi, vətəndaş cəmiyyətinin iştirakı ilə yaxşı beynəlxalq təcübələr nəzərə alınmaqla həmin indeksin təkmil metodologiyasının işlənməsi məqsədəuyğundur. Bu indeksin rəsmi səviyyədə tətbiqi, həmin indeksin ortaya çıxardığı boşluq və çatımazlıqlar hökumətin gender və qadın inkişafı siyasətinin istiqamətlərini formalaşdırmağa imkan verər;\n•\t“Qadınların Səlahiyyətləndirilməsi İndeksi”nin işlənməsi, bütövlükdə gender bərabərliyinin qiymətləndirilməsi üçün zəruri olan etirbarlı statistik məlumat bazasının formalaşdırılması vacibdir. Xüsusilə də konkret tibbi xidmətlərə və maliyyə xidmətərinə əlçatanlıqda, əmlaka sahiblikdə, yerli özünüidarədə iştirakçılıqda gender fərqləri, ictimai müzakirələrdə iştirak edən qadınların sayı, qadın maraq qruplarının lobbiçiliyi ilə təklif olunan və qəbul edilən qanunvericilik aktlarının sayı ilə bağlı rəsmi statistik məlumatlar hesabatlara daxil edilməlidir.\nBiz nədənsə qadınlara adətən zəif cinsin nümayəndəsi kimi baxırıq\nBir daha qeyd edim ki,yuxarıda verilən statistikalardan ,səsləndirlən fikirlərdən, apardığımız araşdırmalardan də görmək olur ki, hansı ölkələrdə cəmiyyət daha çox inkişaf edibsə, demokratikləşibsə, qadınlar daha çox təhsilli və dünyagörüşlüdürsə o ölkələrdə gender bərabərliyinin vəziyyəti yaxşıdır. Qadınlar bioloji varlıq kimi zəif yaradılasa da, müəyyən strotiplər onların inkişafının, azadlığının qarşısına sədd çəksə də qadına olan zorakılığın aradan qaldırılması, onların həyatda özünəməxsus yerlərə sahib çıxması üçün hüquqi tədbirlər görülməli, ictimai qınaq artırılmalı, hər bir qadının dünyagörüşünün, özünəgüvənin artırılması üçün maarifləndirici tədbirlər həyata keçirilməli, mətbuatda, xüsusilə televiziyalarda qadın zorakılığını təbliğ edəcək materiallar deyil, qadınların maarifləndirilməsi istiqamətində ictimai verilişlərə üstünlük verilməli, ictimai institutlar bu istiqamətdə səylərini artırmalıdır.\nP.S. Biz nədənsə qadınlara adətən zəif cinsin nümayəndəsi kimi baxırıq. Heç də uzaq keçmiş olmayan ikinci dünya müharibəsi dövründə istər kənd təssərrüfanında, istərsə də zavod və fabriklərdə kişilərin əvəzinə işləyən qadınların elə həmin qadınlar olduğunu unutmamalıyıq. Onda qadınlar ana olmaqla bərabər, həm də ailə başçısı funksiyasını yerinə yerirdilər. Müasir dövrdə dünyanın ən böyük, inkişaf etmiş ölkələrinin prezidentləri, baş nazirləri, xarici işlər nazirləri, hətta müdafiə nazirləri xanımlardır. Bu qədər böyük ölkələrin böyük, məsul vəzifələrini kişilərdən yaxşı yerinə yetirən xanımlar, həm də həyat yoldaşıdır, anadır. O cəmiyyətlərdə ki qadına önəm, üstünlük verilmir, o cəmiyyət inkişaf edə bilməz. Orda tərəqqi olmaz. Qadınlar işdə daha məsuliyyətlidirlər. Daha intizamlıdırlar. Ölkənin bütün sektorlarında bunlar nəzərə alınmalıdır. Biz ölkənin inkişafını, tərəqqisini, demokratiyasını istəyiriksə, cəmiyyətdə qadınların rolunu artırmalıyıq. Bu həqiqətdir.\nJurnalist araşdırması Avropa Ittifaqı və BMT İnkişaf Proqramı tərəfindən dəstəklənən, Demokratiya Monitoru İctimai Birliyinin ekspertləri tərəfindən həyata keçirilən “Azərbaycanın bölgələrində hüquqi çərçivə və qadınların sosial-iqtisadi səlahiyyətləndirilməsi vasitəsilə gender bərabərliyinin təşviq edilməsi üçün genişləndirilmiş Vətəndaş Cəmiyyəti dəstəyi” Layihəsi çərçivəsində edilmişdir.\n"Palmali" Rusiyada rəsmən müflis elan edildi\nPaşinyandan müharibəyə hazırlıq: hərbi hissəyə gəldi və ordunun hücum...\n"Nərgiz Paşayeva BDU-nun rektor vəzifəsinə real namizəddir"\n“BÜTÜN SEVGİLƏRİ XATIRLADAN” QOSQOCA PAYIZSAN!”\nPrezident İlham Əliyev: "Gənclər siyasəti sosial siyasət kursumuzun və insan kapitalının inkişafı prosesinin əsas istiqamətlərindən biridir"\n"Telefonlara pensiya yaşına çatmaq barədə SMS göndəriləcək" - Nazir müavini


azeri qehbe telefon nomreleri Bakida elanlar - Tezbazar.az\nazeri qehbe telefon nomreleri elanlari 2020 , Bakida azeri qehbe telefon nomreleri qiymeti , azeri qehbe telefon nomreleri ucuz qiymete azeri qehbe telefon nomreleri satisi sərfəli qiymətə azeri qehbe telefon nomreleri almaq. islenmis azeri qehbe telefon nomreleri aliram, azeri qehbe telefon nomreleri satılır. Ucuz qiymetleri oyren. Tezbazar.az saytinda pulsuz azeri qehbe telefon nomreleri elani yerlesdir. Azerbaycanda ucuz qiymete azeri qehbe telefon nomreleri satilir . azeri qehbe telefon nomreleri alqi satqisi 2020\nev alqi satqisi turlar avia biletler geyimler kondisioner qurasdirilmasi bakida kiraye evler tecili satilan heyet evler 2020 gitara tecili satilan evler buzovnada işlənmiş qapilar sebet.az turlar.az kondisioner ustasi qusar ayfon


Azərbaycan alimi Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin tədbirində iştirak edib - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nAzərbaycan alimi Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin tədbirində iştirak edib\nAzərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) Radiasiya Problemləri İnstitutunun beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri, fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru İbrahim Qabulov Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik (AEBA) tərəfindən keçirilən beynəlxalq tədbirdə iştirak edib.\nİnstitutdan AZƏRTAC-a bildiriblər ki, AEBA-nın Avstriyanın Vyana şəhərində yerləşən baş qərargahında keçirilən tədbir “Radioaktiv mənbələrin təhlükəsiz və mühafizəli şəkildə idarə edilməsi üçün mövcud olan tövsiyələrin üzv ölkələrdə yerinə yetirilməsi və müvafiq təcrübələrin bölüşməsi” mövzusuna həsr edilib. Tədbirdə 101 ölkədən 180 nümayəndə iştirak edib.\nAEBA ekspertləri və nüvə elmləri sahəsində aparıcı ölkələrin mütəxəssisləri radioaktiv mənbələrdən istifadə zamanı onların təhlükəsizliyinə və mühafizəsinə dair aparılan işlər barədə iştirakçılara məlumat verib və onları maraqlandıran sualları cavablandırıblar.\nİştirakçılar AEBA ilə təhlükəsizlik sahəsində gələcək əməkdaşlığa dair təklifləri müzakirə edib və sonda tövsiyələr tədbirin katibliyinə təqdim olunub.\nAZERTAG.AZ :Azərbaycan alimi Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin tədbirində iştirak edib\nFizika üzrə beynəlxalq konfransda Azərbaycan alimlərinə sertifikatlar təqdim olunub\nMuzeydə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti – 100” adlı kataloq hazırlanır\nNeft-Kimya Prosesləri İnstitutu “SOCAR Metanol” MMC-nin zavodu ilə əməkdaşlıq edəcək\nAzərbaycanlı alim beynəlxalq təşkilatın vitse-prezidenti seçilib


Konstantin Paustovski Çexov haqqında\n11:09 16 İyul 2015 292 dəfə oxunub\nÇexov dahi yazıçıdır. Buna şübhə ola bilməz. Lakin Çexovun təvazökarlığına hörmət əlaməti olaraq, onun barəsində yazanlar bunu ona açıq deməmişdi. Çexovu əsəbiləşdirməmək üçün hətta onun ölümündən sonra da biz bu sözü deməyə utanırıq. O, özü “dahi” sözünü bizə qadağan etmişdi.\nBizim bir çoxlarımızın pis bir vərdişimizi var: öz fikirlərimizi, hisslərimizi və telefon nömrələrini papiros qutularının üstünə yazırıq. Sonra isə, bir qayda olaraq, qutular itir və onlarla birgə, ötüb-keçən bütün bir günümüz də xatirəmizdən silinib gedir.\nHəyatın ötüb keçən bir günü o qədər də qısa deyil. Buna inanmaq istəyirsinizsə, keçirdiyiniz hər hansı bir günü yadınıza salın, onu dəqiqəbədəqiqə xatırlayın: ogünkü görüşləri, söhbətləri, düşüncələri, kənardan müşahidə etdiyiniz hadisələri və öz ürəyinizdə baş verən halları fikrinizə gətirin - onda görəcəksiniz ki, ötən həyatın həmin bircə günü bir kitablıq, bəlkə, bundan da çox söz tələb edir.\nBiz Roskinin fikrini sevinclə qarşıladıq. Hər kəs öz “Bir gününün kitabını” yazmağa başladı, lakin çox keçməmiş hamı bu işdən əl çəkdi. Çünki “işciyəz” çox da asan iş deyildi, bunun üçün mahir və təcrübəli söz ustalarının belə qüvvəsi çatışmırdı. Burada kompozisiya qurmaq, sujet yartmaq, mövzu axtarmaq lazım olmasa da, Roskinin təklif etdiyi “işciyəz” gərgin fikirləşmək, çoxlu vaxt istəyirdi.\nFikirləri papiros qutusunun üstündə, əlimə keçən şeyin üstündə yazmaq mənim də adətim idi. Güman eləyirdim ki, onları saxlayacağam, ancaq çox keçməmiş itirdim.\nBir dəfə Eduard Baqritski özünün “Balıqlar, ulduzlar səsləyir qayığı” şeirini mənə“ Hersoqovina Flor” papirosunun üstündən oxumuşdu, mən də səliqəsiz qeydlərimə buna görə haqq qazandırırdım.\nQutuların çoxu itsə də, hər halda onların bir neçəsi indiyəcən qalmışdır. Qalan qutulardan biri Çexova və onun Yaltadakı evinə aiddir. İndi mən həmin qutunun üstündəki bir qismi pozulub getmiş qısa qeydlərimi izah etməyə çalışacam.\nOnu da deyim ki, yaxın vaxtlarda mən qəzetlərdən birinə Çexov haqqında məqalə yazmağa söz vermişdim. Lakin işə başlayan kimi hiss elədim ki, hal-hazırda Çexov haqda “məqalə” deyilən janrda bir şey yazmaq çətindir, hətta mümkün olan iş deyil. Sanki rus dilində Çexova aid ola biləcək nə qədər söz varsa hamısı deyilib qurtarmışdır. Bu məhəbbət dildəki ən yaxşı ifadələrin axırına çıxmışdır. Burada təkrarçılıqdan, ümumi sözlərdən qaçmaq çətindir.\nBununla da yaddan hərəkətə gəlir və keçmiş tədricən gözümün qabağında canlanır.\nYaltanın gözəl, göz aldadan payızı təzə girmişdi. Bilmirdin ki, yaz idi, yoxsa payız idi. Həyətdə ağappaq bir çiçək kolu günün parlaq şüasında yuyunurdu.\nBu kolu Anton Pavlovic basdırmışdı - mən bunu bilirdim. Bunu bildiyimə görə də kola toxunmağa cəsarət eləmirdim. Ondan xatirə üçün bir xırdaca budaq qopartmağa nə qədər həvəsim olsa da, özümü saxlayırdım. Nəhayət, cəsarətə gəldim, əlimi kola uzatdım o saat da geri çəkdim, - şağda, bağçada durmuş Kaştanka adlı qıllı köpək mənə hürdü. O, dal ayaqları ilə torpağı eşə-eşə eynən Çexovun təsvir elədiyi kimi hürürdü.\nMən bu ağır fikirləri beynimdən qovmağa çalışırdım, lakin kədər çəkilib getmək istəmirdi. Ağıl bir şey deyirdi, ürək başqa şey. Mənə elə gəlirdi ki, o anda həyatımın tən yarısını verərdim - təki bu evin çoxdan getmiş kişisinin ahəstə addım səsləri bir daha qapının dalından gələydi və mən onun öskürdüyünü eşidəydim. Çexovun ölümündən qırx altı il keçir. Bu qırx altı il mənə həm heç dərəcəsində kiçik, həm də dözülməz dərəcədə böyük görünürdü.\nMəhəccərin yanındakı çiçəklər sakitcə tökülürdü. Ləçəklərin yüngül pərvazına baxa-baxa mən Mariya Pavlovnanın bu saat gələcəyindən və ürəyimə dolmuş təşvişi duyacağından qorxurdum. Mən özümə təskinlik verirdim: düşünürdüm ki, buradakı kolun hər bir budağında nəsə bir ölməzlik vardır, budaqların özəyində şirə axır, əbədi axır və bu axın sakit dəniz üzərində bir-birinə göz vura-vura yanan işıqlar kimi daimidir.\nMariya Pavlovna gəldi. Levitandan söhbət saldı, gəncliyində ona necə vurulmağından danışdı və bu haqda danışa-danışa o, hər söz başı utanıb, qız kimi rəngdən-rəngə düşdü.\nMariya Pavlovna mehribancasına gülümsəyib, heç bir cavab vermədi.\nBu toranlıqda gəmilərin zəif işığı zorla seçilir; mən dənizçilərdən eşitmişdim ki, göyərtədən durbinlə baxanda bəzən Çexovun iş otağını görmək olur; orada pəncərənin qabağında yaşıl abajurlu çıraq yanırdı.\nQəribə deyilmi - bu çıraq Rusiyanın qurtaracağında yanırdı. Burada dənizin kənarında rus torpağı qurtarırdı, o biri tərəf gecənin zülmətinə bürünüb yatan kiçik Asiya ölkələri idi.\nPapiros qutusunun üstündə mənim belə bir qeydim də vardı: “Yaltada qış, yaylada qar, onun Autka üzərində işığı”. Bəli. Qışda bütün yayla yüngülcə qar təbəqəsi ilə örtülmüşdü. Qar ayın işığında parıldayırdı. Gecənin həzin sükutu dağlardan aram-aram Yaltanın üstünə axıb gəlirdi.\nBütün bunları Çexov da görmüşdü, bütün bunları Çexov da bilirdi Mariya Pavlovnanın dediyinə görə hərdən o, çırağı söndürüb, qaranlıqda oturar və pəncərədən qarın parıltısına baxarmış.\nBəzən Çexov gecələr bağçaya çıxarmış, xəlvətcə çıxarmış ki, anasını və bacısını oyatmasın, təşvişə salmasın. Şan-şöhrəti bütün dünyanı dolanan Çexov yuxusuzluqdan əzab çəkəndə heç kəsə lazım olmayan, yaddan çıxmış bir adam kimi gecənin zülmətində tək-tənha gəzirmiş. Ancaq belə gecələrdə tənhalıq ona ağır gəlmirdi.\nRus ədəbiyyatının sığınacağına çevrilmiş ev isə lap yaxında idi, zülmətin qucağında ağarırdı. Kuprinin, Qorkinin, Mamin-Sibiryakın, Stanislavskinin, Buninin, Raxmaninovun, Korolenkonun səsi bu evdən çoxdan kəsilmişdi, lakin o səslərin əks-sədası sanki burada yaşamaqda idi və ev o səslərin qayıdacağı günü gözləyirdi. Bunun evin sahibi də gözləyirdi. O, ürəyinin təşvişini heç kəsə bildirmirdi. Heç kəsi narahat etməmək üçün gecələr tənha gəzirdi. Xəstəliyinin əzabını tək çəkirdi. Ürəyinin sıxıntısını, qəmini-qüssəsini hamıdan gizlədirdi.\nLakin onun göz yaşını da görənlər vardı. Ölümündən azca əvvəl Çexov Savva Morozov ilə Urala gedəndə, məsələn yazıçı Tixonov (Serebrov) bunun şahidi olmuşdu. Çexovun göz yaşları ölməkdə olan tənha, kimsəsiz, unudulmuş bir adamın xəlvətcə axıdılan qəmli göz yaşları idi.\nÖzünün əzablarını da, göz yaşlarını da Çexov böyük mərdliklə, xeyirxahlıqla, alicənablıqla gizlədirdi. Çünki öz yaxın adamlarının ağ gününü qara etmək əsla onun xasiyyəti deyildi, özünün əzabları ilə Çexov heç kəsə əzab vermək istəmirdi.\nRəssamın bu gecə tablosunda tutqun bataqlıqların üstünə boz səhər toranı çökmüşdü, ay zəif işıq saçırdı, fasiləsiz civildəşən çəkçəki quşlarının səsi duyulurdu. Şəkildəki ucsuz-bucaqsız meşələr bu gecə də, yüzlərlə bu cür başqa gecələrdə də bihudə yerə dayanmamışdı. Çünki buradakı şehli ağcaqovaq yarpaqlarının parıltısını, onların risli pıçıltısını eşidən yox idi.\nMeşələr tərk edilmişdi, boş qalmışdı. Gecə yalqız-yalqız, boş yerə meşələrin üstü ilə uzaq üfüqlərdəki səhəri qarşılamağa gedirdi. Çexovun ürəyi ağrıyırdı, çünki o, bütün ömrünü burada, uzaq Krımda keçirməyə məcbur olmuşdu. Ona Rusiya lazım idi. Taxta damlı evlərin üzərində gecənin gümüşü parıltısını görmək, sakit doğma göllərdə ayın nuruna baxmaq üçün Çexov orada, Şimalda olmalı idi.\nBu sakit və rahat evdə həyat illər boyu onu sıxmışdı. O ötən illəri təəssüflə xatırlayırdı, çünki Çexovun fikrincə həyat, demək olar ki, faydasız keçmişdi. Ömür qısa idi, çox qısa idi və həyatın öz iti qanadını onun ömrünə toxundurub belə sürətlə keçməyi Çexovu daim narahat eləyirdi.\nHəm də, bu sözlər təkcə Çexova aid deyildi. Nədənsə, bu evə qədəm qoyanların hamısı öz taleyini düşünməyə başlayırdı: xüsusən o adamlar ki, ömrü bifayda keçirmişdilər və bunu birdən-birə dərk etmişdilər.\nMən ömrümdə bundan ibrətamiz bir şey görməmişdim. Çexovun bütün həyatı göz qabağında idi - dərdsiz-sərsiz meşşan, yüngül təbiətli ədabaz, sonra isə əsl Çexov, öz daxili gözəlliyi ilə insanları heyrətə gətirən böyük, alicənab bir insan. O, özü özünü tərbiyə eləmişdi və bizə çox çətin bir dərs verib getmişdi: insanları sevmək dərsi, yazıçı işinə namusla yanaşmaq dərsi.\nÇexov dahi yazıçıdır. Buna şübhə ola bilməz. Lakin Çexovun təvazökarlığına hörmət əlaməti olaraq, onun barəsində yazanlar bunu ona açıq deməmişdi. Çexovu əsəbiləşdirməmək üçün hətta onun ölümündən sonra da biz bu sözü deməyə utanırıq. O özü “dahi” sözünü bizə qadağan etmişdi.\nÇexov yazırdı ki, özünü baş keşiş kimi lovğa və iddialı göstərmək istedadsız yazıçıların ən səciyyəvi xüsusiyyətidir. Təvazökarlıq rus xalqının ölməz cəhətlərindən biridir. Rus xalqının ən sadə və ən gözəl oğulları təvəzökar adamlar idilər. Onların heç biri özünü tərifləməklə, özgəyə gülməklə məşğul olmurdu, onlar özlərini başqa adamlara misal göstərmirdilər.\nHər hansı bir xalqın təmizliyi və mənəvi qüdrəti onun təvazökarlığındadır. Yekəxanalıq isə xalqın heçliyinə və kamil ağıla malik olmamağına dəlalət edir.\nBir insan kimi də Çexov olduqca xeyirxah idi, lakin əsas məsələ onun bir yazıçı kimi xeyirxah və humanist olmağındadır. Bizim ədəbiyyatda Çexov qədər açıq ürəkli, onun kimi qayğıkeş, özgənin dərdinə yanan, həmişə insanlara kömək əli uzatmağa hazır olan ikinci bir şəxsiyyət, bəlkə də, yoxdur.\nO, xeyirxah olduğu qədər də amansız idi. Çexov nifrət etməyi bacarırdı, o, hər şeyi bağışlayan öyüd-nəsihətçi deyildi. Bununla belə Çexov insan ürəyinin sirlərinə, insan dərdinin, bədbəxt taleyin nə demək olduğuna çox yaxşı bələd idi, bunu bir həkim kimi bilirdi, bir yazıçı kimi bilirdi və insanlardan bir-birinə qayğı ilə yanaşmağı tələb edirdi.\nBu barədə Çexov dünya humanizminə böyük təsir göstərmiş və göstərməkdədir. İtaliya kino sənətinin ən gözəl nümunələri - “Roma, saat 11-də”, “Velosiped qaçıranlar”, “Qatar sürücüsü”, “Polis işçiləri və oğrular”, “Yollar boyunca xəyallar” kimi filmlər Çexov humanizminin təsiri ilə yaranmışdır.\nBu cür humanizm və xeyirxahlıq bizim bir çox əsərlərimizdə çatışmır. Belə əsərlər kasıb əsərlərdir. Onlar ən vacib bir keyfiyyətdən - oxucu qəlbinə təsir etmək qüvvəsindən mərhumdurlar.\nTərcümə Əkrəm Əylislinindir


Az büdcəli tursitlər bu il harada istirahət edə bilər? - Gezmeli Yerler, Gezilecek Yerler, Turizm xeberleri, Turlar, Tur\nEv Gəzəyənlər Az büdcəli tursitlər bu il harada istirahət edə bilər?\nSəfər etmək üçün daha maraqlı, əhalinin az olduğu və hələ də turistlər tərəfindən korlanmayan yerlər vardır ki,daha az pul xərcləmək istəyən turistlər bu nöqtələrə üz tuta bilərlər.\nYəqin ki, hamınız İtaliyanın çəkmə formasında olduğunu bilirsiniz. Kalabria vilayəti , sanki “çəkmənin pəncəsində”, Siciliya ilə Aralıq dənizinin kəsişməsində yerləşir. Bura bir tərəfi dağlarla,bir tərəfi meşələrlə ,bir tərəfi qayalıqlarla,digər tərəfi sarı qumlu çimərliklərlə əhatələnmiş bir regiondur.\nBu şəhər balkanların Yerusalimi kimi taninir. Oxrid şəhərində 365 ədəd kilsə vardır ki, bu da ilin günlərini simvolizə edir.\nBu şəhər Fransanın şimal-şərqində yerləşir. Strasburq deyərkən ağla ilk olaraq bürokratiya, demokratiya,fikir azadlığı və konstitusiya gəlir ki, bu da Fransanın qədim tarixi ilə bağlıdır. Həm də Strasburq tarixi bir şəhərdir çünki, 1988-ci ildə ilk dəfə Yunesko Mədəni İrs nümunələri zirvə toplantısı məhz bu şəhərdə baş tutmuşdur.\nXorvatiyanı əsasən sakit və sıxlıq az olan bir sahil ölkəsi kimi tanıyırıq. Lakin bu ölkə öz-özlüyündə çox maraqlı və əsrarəngiz gözəlliyə sahib olan bir ölkədir. Zaqreb dünyanın ən rahat paytaxt şəhərlərindən biri adına layiq görülmüşdür.Həmçinin burada xüsusi gözəlliyi ilə seçilən Plitviçka Gölləri milli parkı da vardır. Osiyek şəhəri isə əksinə mərkəzə yaxın yerdə yox, Serbiya ilə sərhədə yaxın yerləşir. Bu şəhər xüsusilə, iyun,iyul,avqust aylarında- yay festivalları keçirilən zaman daha maraqlı olur.\nBаnskа Bistritsа, Slovakiya\n78 327 nəfər əhalisi olan bu şəhərin əhalisinin təxminən 10 000 nəfəri Kremnitsa dağlarının döşündə vulkan kalderasında yaşayir. Qədim vulkan mərkəzində yerləşməsi bu şəhərin tarixinin çox köhnə və çox zəngin olmasından xəbər verir. Orta əsrlərdən etibarən buranın əhalisinin əsas məşğuliyyəti dağlardan qızıl və gümüş çıxartmaqdan ibarət olub. Bu şəhər Mərkəzi Avropada 16-cı əsrin arxitekturasının ən gözəl nümunələrindən biri kimi tanınır.\nƏvvəlki məqaləAstana şəhərinin adı dəyişdirildi\nNövbəti məqalədəRespublikamızda “Bölgələrdən bölgələrə” yaradıcılıq festivalı keçiriləcək\nÇəlləklərdən ibarət olan otel fəaliyyətə başlayıb\nOtellər Məcidli Nərmin - 27 Mart 2019\naktual Məcidli Nərmin - 27 Yanvar 2020\nMemduh Unal: ECO-ya üzv dövlətlər arasında son 15 ildə iqtisadiyyatı ən sürətlə inkişaf edən...\naktual Məcidli Nərmin - 23 Sentyabr 2019


Bakıda tıxac yaşanıb\nPaytaxtın mərkəzində sürücülər çətin anlar yaşayıb\n17:46 14.05.2019 (Yenilənib 17:39 14.05.2019)\nHərəkətin intensivliyinin təmin edilməsi istiqamətində müvafiq tədbirlər görülüb\nBAKI, 14 may — Sputnik. Bu gün axşam saatlarına doğru Rəşid Behbudov küçəsindən keçən su-kanalizasiya sistemində baş verən nasazlıqla əlaqədar olaraq yolun hərəkət hissəsində çətinliklər yaranıb. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Bakı Nəqliyyat Agentliyindən (BNA) məlumat verilib.\nRəşid Behbudov küçəsində kanalizasiya xətti partlayıb\nMəlumata görə, bu səbəbdən də Rəşid Behbudov küçəsində nəqliyyat vasitələrinin hərəkətində sıxlıq yaranıb. Hərəkətin intensivliyinin təmin edilməsi istiqamətində müvafiq tədbirlər görülüb. Svetoforlarda yaşıl dalğa tətbiq edilib.\ntəmir, sıxlıq, küçə, yol


“The Japan Times” qəzeti: Tokio Kuril adaları məsələsində xal toplaya bilmədi - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\n“The Japan Times” qəzeti: Tokio Kuril adaları məsələsində xal toplaya bilmədi\nYaponiyanın əsasən diplomatik dairələr arasında populyarlığı ilə seçilən “The Japan Times” qəzeti Rusiya Prezidentinin bu Gündoğar ölkəyə səfərinə həsr edilmiş analitik məqalə yayıb. Məqalədə vurğulanır ki, Yaponiya hökuməti Kuril adalarının statusu məsələsində “diplomatik cüdoda” xal toplaya bilməyib. İki ölkənin liderləri yalnız birgə iqtisadi fəaliyyət barədə razılıq əldə edə biliblər.\nHəmin məsələdə yapon tərəfində cari ilin mayında Baş nazir Şinzo Abenin Vladimir Putinlə Soçidə baş tutan görüşü zamanı təklif etdiyi “yeni yanaşma” ilə irəliləyişə ümid yaranmışdı. Lakin dekabrın 15-16-da Yaponiyada aparılan danışıqlarda Tokio heç bir uğura nail ola bilmədi. Politoloq Ceyms Braunun sözlərini sitat gətirən qəzet yazır: “Budəfəki sammit Yaponiyaya heç nə vermədi”.\nMəqalədə qeyd edilir ki, görüşün başlanğıcında Ş.Abenin Kuril adaları məsələsində nümayiş etdirdiyi “açıq ruh yüksəkliyinə” baxmayaraq, danışıqlarda alternativ yanaşma hiss olunmadı. Baş nazirin yapon tənqidçilərinin qənaətinə görə, bu diplomatik qarşılaşmada Rusiya qalib tərəf kimi çıxış etdi. Bunu iki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlığın Ş.Abenin təklif etdiyi 300 milyard yen həddinə çatdırılması planı da təsdiq edir.\nBununla yanaşı, bir sıra politoloqlar qeyd edirlər ki, görüş zamanı Ş.Abenin “danışıq tərzi”nə baxmayaraq, Baş nazir həmin məsələdə ciddi irəliləyişə ümid etmirdi. Tokio Fondunun Rusiya üzrə eksperti Taisuke Abirunun sözlərini sitat gətirən qəzet yazır: “Dialoq iki ölkə arasında qarşılıqlı inamın əldə olunmasına, sonradan danışıqlar masasının arxasında irəliləyişə hədəflənmişdi”.\nYaponiya ilə Rusiya arasında münasibətləri II Dünya müharibəsindən keçən uzun müddətə baxmayaraq, sülh müqaviləsinin olmaması mürəkkəbləşdirir. Yaponiya bu müharibənin nəticəsi olaraq, Rusiyanın nəzarətinə keçən İturup, Kunaşir, Şikotan və Habomai adalarını öz əraziləri hesab edir. Bunun hüquqi bazası kimi 1855-ci ildə iki ölkə arasında imzalanan Ticarət və Sərhədlər barədə Traktat əsas göstərilir. Rəsmi Tokio həmin adaların geri qaytarılmasını Rusiya ilə sülh müqaviləsinin imzalanmasının əsas şərti kimi göstərir. Moskvanın mövqeyinə görə isə, Kuril adaları II Dünya müharibəsinin nəticələrinə görə SSRİ-nin tərkibinə daxil edilib və beynəlxalq hüquq normalarına əsasən Rusiyanın bu adalar üzərində suveren hüququ şübhə doğura bilməz.\nAZERTAG.AZ :“The Japan Times” qəzeti: Tokio Kuril adaları məsələsində xal toplaya bilmədi


İdman 10:11 / 14.10.2021\nGənclər və idman naziri Fərid Qayıbov Bakı Ali Neft Məktəbində (BANM) olub. Məktəbin fəaliyyəti ilə tanış olan nazir tələbə və müəllim kollektivi ilə görüşüb. BANM-ın rektoru Elmar Qasımov burada yaradılmış şərait və gənclərin təhsil uğurları barədə məlumat verib. Qeyd edib ki, məktəbdə gənclərin həm təhsil, həm də yaradıcılıq vərdişlərinə xüsusi diqqət yetirilir.\nF.Qayıbova məlumat verilib ki, ali məktəbdə bədən tərbiyəsi və idmanın inkişafı üçün hər cür şərait yaradılıb. Standartlara uyğun futbol meydançası, müxtəlif növlər üzrə idman zalları, trenajor zalı, üzgüçülük hovuzu tələbələrin istifadəsinə verilib. Nazir məktəbin təcrübəli üzgüçülük müəllimi Pyotr Kuvşinovla tələbələrin idmana, xüsusilə də su idmanı növlərinə marağı və məşğələlər barədə fikir mübadiləsi aparıb.\nF.Qayıbov müxtəlif növlər üzrə idman klublarının sədrləri ilə tanış olub, tələbələrin məşq proseslərini izləyib. Burada idman dərslərinə yaradılan şəraitdən razılğını bildirən nazir buna görə məktəb rəhbərliyinə təşəkkürünü bildirib.\nSonra Fərid Qayıbov toplantı zalında məktəbin yaradıcılıq klubları sədrləri, prezident təqaüdçüləri, fəal tələbələri ilə görüşüb. Görüş zamanı tələbələlə fikir mübadiləsi aparan nazir onların gənclər, idman və yaradıcılıq mövzusunda suallarını cavablandırıb, arzu və təkliflərini dinləyib, nazirliyin qarşıya qoyduğu məqsəd və vəzifələr, görüləcək işlər barədə danışıb. O qeyd edib ki, hər bir sahədə uğur qazanmaq üçün zamana ehtiyac var. Əsas ruhdan düşməmək və milli-mənəvi dəyərləri qorumaqla inkişafa çalışmaq lazımdır.\nSəmimi görüşə görə məktəbin tələbələri və pedaqoji heyəti adından təşəkkürünü bildirən rektor nazirə məktəbin xatirə hədiyyəsini təqdim edib.


İqor Korotçenko: İlham Əliyevin nitqi güclü və təsirli idi | Missiya.az\nİqor Korotçenko: İlham Əliyevin nitqi güclü və təsirli idi\n20:25 05.10.2019 | Baxış sayı: 6773\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Soçidə keçirilən “Valday” forumunda çıxışı zamanı “Qarabağ Azərbaycanındır!” deməsi ekspertlər birliyində sərt reaksiya doğurub.\nXatırladaq ki, “Valday” Beynəlxalq Diskussiya Klubu 2004-cü ildə yaradılıb. “Valday” Klubunun intellektual potensialı Rusiyada və xaricdə yüksək qiymətləndirilir. Mövcud olduğu illər ərzində klubun işinə dünyanın 71 ölkəsindən 1000-dən çox beynəlxalq elmi ictimaiyyət nümayəndəsi qəbul olunub.\nPrezident İlham Əliyevin sözləri Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın avqustun 5-də işğal olunmuş Xankəndindəki “Qarabağ Ermənistandır” nitqinə cavab olub.\nAzərbaycan prezidentinin çıxışını təhlil edən Milli Müdafiə jurnalının baş redaktoru, Dünya Silah Ticarəti Təhlili Mərkəzinin direktoru, Rusiya Müdafiə Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvü İqor Korotçenko Azərbaycanın mövcud beynəlxalq reallıqları ifadə etdiyini bildirib:\n“BMT Təhlükəsizlik Şurasının dörd qətnaməsi var. Dağlıq Qarabağ və onun ətrafındakı ərazilər Azərbaycan Respublikasının ərazisidir. Ermənistan silahlı qüvvələri oradan çıxmalıdır. Prezident İlham Əliyevin sözləri Azərbaycan ərazisinin 20 faizini işğal edən dövlətə qarşı mövqeyinin nümayişidir”.\n“Qeyd etmək lazımdır ki, İlham Əliyevin çıxışı təhlükəsizlik üzrə aparıcı beynəlxalq ekspertlər tərəfindən dinlənilib. Bu, məlumatları dünyaya çatdırmağa kömək edəcək güclü və təsirli addımdır.\nOdur ki, Azərbaycan “Valday” Forumu da daxil olmaqla, bütün imkanlardan istifadə edərək mövqeyini nümayiş etdirir. Azərbaycan Prezidentinin sözləri böyük diqqətlə dinlənildi, böyük rezonans doğurdu və öz növbəsində, ekspertlərə Qarabağ problemini, ərazilərin işğaldan azad edilməsinin vacibliyini bir daha vurğulamaq üçün əsas verdi”, - deyə İqor Korotçenko bildirib.\n- Rusiya Xarici İşlər naziri Sergey Lavrov Ermənistanın Baş nazirinin çıxışını tənqid edib. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəhbəri bunu Albaniyanın “Kosova Albaniyanındır” deməsi ilə müqayisə edib. Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin açıqlaması yanlışdır. Lavrov onun sözlərini “birtərəfli dəyərləndirmə" adlanırıb. Sizə elə gəlmir ki, Rusiya ilə Ermənistan arasında gərginlik artıb?\n- Rusiya ilə Ermənistan arasında gərginlik Paşinyan hakimiyyəti ələ keçirəndən bəri mövcuddur. Gərginliyin dərəcəsi ikinci sualdır. Sergey Lavrov Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyərək Rusiyanın prinsipial mövqeyini nümayiş etdirdi. Bu, nə şübhə, nə də müzakirəyə açıq deyil.\nDigər tərəfdən, Ermənistana təzyiqin praktiki mexanizmləri hansılardır və İrəvanın beynəlxalq birliyin tələblərini yerinə yetirməsi, işğal olunmuş əraziləri tərk etməsi üçün nə etmək olar? Bir daha vurğulayıram: İlham Əliyevin Azərbaycan nöqteyi-nəzərindən yanaşmasını ekspert cəmiyyətinin geniş dairələrinə çatdırması çox yaxşı haldır.\nMənim fikrimcə, bu siyasət hər zaman yenilənməli və daim aparılmalıdır. Təkcə Xarici İşlər Nazirliyinin, yüksək vəzifəli şəxslərin səyləri kifayət deyil. Qarabağ problemi daim qaldırılmalı və müzakirə edilməlidir.\nMəktəb direktoru karantin qaydasını pozaraq özünə ad günü keçirib - VİDEO


Yaralı yoldaşını döyüş meydanından çıxararkən şəhidlik zirvəsinə ucalan snayperçi\n11:09 17.10.2021 205\nRedaktor.az xəbər verir ki, Xalid Qasımov Cəlilabadın Moranlı kəndində dünyaya göz açıb. Valideynləri deyirlər ki, həqiqi hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra Xalid sərhədçi olacağına qərar vermişdi. 2017-ci ildə gizirlik kurslarından müvəffəqiyyətlə keçərək Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarında xidmətə başlayıb. Vətən müharibəsində Sərhəd Qoşunlarının xüsusi təyinatlı kəşfiyyatçı snayperi kimi könüllü döyüşlərə qatılıb. Müharibəyə gedərkən iki qız övladını Allaha əmanət edən Xalidin həyat yoldaşından ilk və son xahişi bu olur: “Döyüşlərdə olduğumu anam-atam bilməsin”.\nXalidin anım günü dəfn mərasimində olduğu kimi, yenə də izdihamla keçdi. Xidmət etdiyi Sərhəd Qoşunlarının generalından əsgərinədək şəhid Xalidi anmaq üçün hüzuruna gəlmişdilər. Gəldilər desinlər ki, rahat uyu, Xalid, uğrunda canını fəda etdiyin Vətən torpaqları indi azaddır (azertag).


Baki-Balaken qatari yolda qalib, sernisinler menzil basina avtobuslarla dasinib - Azadliq Xeber\nBaki-Balaken qatari yolda qalib, sernisinler menzil basina avtobuslarla dasinib\n2018-08-12T11:39 xeber – İki gün aramsız yağan leysan xarakterli yağışlar səbəbindən yaranan sel nəticəsində Zaqatala rayonunun Lahıc kəndi ərazisindən keçən dəmiryol xətti yararsız hala düşüb. Bu da Bakıdan Balakənə hərəkət edən sərnişin qatarının yolda qalmasına səbəb olub. Avqustun 11-də və bu gün Bakı-Balakən marşrutu ilə hərəkət edən sərnişin qatarı Qax rayonu ərazisindəki Kötüklü (Qax-1) stansiyasında dayanıb.\nSputnik / Shahperi Abbasova Bakı-Balakən qatarı\nZaqatala və Balakən stansiyalarına gedən sərnişinlər Kötüklü stansiyasından avtobuslarla mənzil başına yola salınıblar. “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-dan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, hazırda sözügedən yolda təmir-bərpa işləri aparılır. Fövqəladə heç nə baş verməsə, yaranmış problem günorta saatlarınadək aradan qaldırılacaq.


Şəhid ataların məzun övladları - FOTO\n16:22 14.06.2022 Elm və təhsil\nBu gün torpaqlarımızın azadlığı uğrunda qəhrəmancasına şəhadətə ucalan Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı polkovnik Şükür Həmidovun qızı Əzizə Həmidova, baş gizir Paşa Mehdiyevin oğlu Etibar Mehdiyev, MAXE Əlzamin İsgəndərovun oğlu Abbas İsgəndərli və baş leytenant Ceyhun Niftəliyevin oğlu Nihad Niftəliyev, polkovnik-leytenant Nail Orucovun oğlu Ruslan Orucov, gizir Rahim Tağıyevin oğlu Nihad Tağızadə, baş leytenant Hikmət Səfərovun oğlu Anar Səfərov məzun olub.\nQaziler.az xəbər verir ki, bu barədə “Zəfər” Şəhid Ailələrinə Dəstək İctimai Birliyi məlumat yayıb.\nQarabağın azadlığı uğrunda qəhrəmancasına şəhadətə ucalan Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı polkovnik Şükür Həmidovun qızı Əzizə Həmidova məzun oldu.\nTorpaqlarımızın azadlığı uğrunda qəhrəmancasına şəhadətə ucalan Şəhidlərimiz baş gizir Paşa Mehdiyevin oğlu Etibar Mehdiyev, MAXE Əlzamin İsgəndərovun oğlu Abbas İsgəndərli və baş leytenant Ceyhun Niftəliyevin oğlu Nihad Niftəliyev məzun olan şagirdlər arasındadırlar.\nVətən uğrunda canını fəda edən Şəhidlərimiz polkovnik-leytenant Nail Orucovun oğlu Ruslan Orucov, gizir Rahim Tağıyevin oğlu Nihad Tağızadə, baş leytenant Hikmət Səfərovun oğlu Anar Səfərov da məzun oldu.\nGənclərimizə uğurlar arzulayırıq! Şərəfli ömür yolu keçmiş atalarına və Vətənə layiq övlad olacaqlarından əminik.


İranın Azərbaycanla sərhəd toqquşmaları başlana bilər\nElşən Manafov: “Hər halda hər iki tərəfdən rəsmi səviyyədə münasibətlərin gərginləşdirilməsi istiqamətində addımlar atılmır” Elxan Şahinoğlu: “Tehran geri addım atmasa, gərginliyin pik nöqtəsi sərhəddə hər hansı bir toqquşmalara gətirib çıxarar”\nSon aylar İranın ölkəmizə münasibətdə sərgilədiyi qeyri-konstruktiv fəaliyyəti pik nöqtəsinə çatmaqdadır. Molla rejiminin Ərdəbildə, Təbrizdə Azərbaycan konsulluğu qarşısında keçirdiyi aksiyalar, həbs edilən iki nəfər şairin taleyi barədə hər hansı bir xəbərin olmaması, ardınca da Tehranın Bakıdakı səfirinin reallıqdan uzaq cəfəng bəyanatı iki dövlət arasında münasibətlərin xeyli dərəcədə kəskinləşdiyini göstərir.\nİranın bu yersiz və düşmən hərəkətlərinə qarşı Azərbaycanda və xaricdə yaşayan azərbaycanlılar tərəfindən də etiraz səsləri ucalır. Belə bir durum isə İranla Azərbaycan arasında münasibətlərin gərginləşməsinin artıq pik nöqtəsinə çatdığından xəbər verir. Görəsən, bu gərginlik perspektivdə nə vəd edir?\nPolitoloq Elşən Manafov İranla Azərbaycan arasında son zamanlar artan gərginliyin perspektivdə ağır nəticələrə gətirib çıxaracağını düşünmür: "Azərbaycan rəsmilərinin mövqeyindən yanaşsaq, İranla münasibətlərin gərginləşməsi əslində, nə ölkəmizə, nə də Tehrana lazımdır. Azərbaycanın Qarabağ münaqişəsi kimi böyük problemi var, torpaqlarımızın 20 faizi işğal altındadır. Bir milyona yaxın qaçqınımız var və hələ də problemin öhdəsindən gələ bilməmişik. Bu baxımdan azı 1 milyonluq ordusu və 70 milyonluq əhalisi olan İran dövlətilə münasibətləri gərginləşdirmək və Qərbdə bəzi institutların dəyirmanına su tökərək antiiran koalisiyasına qoşulmaq istiqamətində hansısa addımlar atmaq Azərbaycanın milli təhlükəsizlik maraqlarına cavab vermir. Digər tərəfdən İranda xeyli soydaşımız var və rəsmi Bakı düzgün olaraq antiiran koalisiyasına qoşulmur. Azərbaycan regional dövlət olaraq regiondakı geosiyasi reallığı gözəl başa düşür. Ona görə də Azərbaycanın balanslaşdırılmış xarici siyasəti Gürcüstan və Ermənistandan kifayət qədər fərqlidir. Ona görə də fikrimcə, İranla münasibətlərə böyük təmkin və ehtiyatla yanaşmaq lazımdır. Bir məsələni də nəzərə almaq lazımdır ki, hər halda hər iki tərəfdən rəsmi səviyyədə münasibətlərin gərginləşdirilməsi istiqamətində addımlar atılmır. İranda "Eurovision"la bağlı ayətullahların bəzilərinin hər hansı sərt ittihamları var. Hələlik Azərbaycanda parlament müxalifəti İranla bağlı məsələyə daha sərt reaksiya sərgiləyir, nəinki rəsmi iqtidar. Güman edirəm ki, Azərbaycan prezidentinin bu ilin avqustunda İrana olacaq rəsmi səfəri iki dövlət arasında münasibətlərdəki gərginliyin aradan qaldırılmasına heç şübhəsiz öz töhvəsini verəcək. ABŞ-ın Tehrana qarşı sanksiyaların ardıcıl olaraq davamlı olması gözlənilirdi. Amma "Böyük 8-lər"in son görüşündə Obama maraqlı açıqlama ilə çıxış edərək bildirdi ki, Amerika İranın nüvə enerjisindən dinc məqsədlərlə istifadə etmək hüququnu tanıyır. Amma təbii ki, İran nüvə məsələsində fərqli maraqlarının olmadığını sübut etməlidir. Bunlar onu göstərir ki, Amerika hələ də İranla müharibə məsələsini götür-qoy etmir. Bu konteksdən çıxış etsək, Azərbaycan da çalışmalıdır ki, antiiran koalisiyasına münasibətdə subardinasiyanı saxlasın, daha çox neytral mövqe tutsun".\nDigər ekspert Elxan Şahinoğlu isə bu qənaətdədir ki, mövcud gərginlik İranın geri addım atmaması səbəbi üzündən perspektivdə sərhəddə hər hansısa bir toqquşmalara da rəvac verə bilər: "Perspektiv məncə qaranlıqdır. Çünki İran geri addım atmağı düşünmür. İki ölkə arasında münasibətlərin gərginləşməsi də İrandan qaynaqlanır. Əvvəllər İran-Azərbaycan münasibətlərində problem və gərginliklər olurdusa, bir qədərdən sonra fasilə də yaranırdı. Amma son il yarımda bu gərginlik artan xətt üzrə inkişaf edir və sistemli xarakter alıb. Təbrizdə Azərbaycan əleyhinə keçirilən yürüş iki şairimizin tutulması və hələ də onlardan xəbər alınmaması, ardınca İranın Bakıdakı səfirinin hədə ilə dolu Azərbaycanın daxili işlərinə qarışacaq səviyyədə bəyanatı səslənməsi ondan xəbər verir ki, təhdidlər dayanmayacaq. İran ölkəmizə yönəlik bu kimi təhdidlərdən geri çəkilən deyil. Odur ki, İranla münasibətlər baxımından Azərbaycan öz strategiyasını seçməlidir. Yəni Tehranla münasibətlər o şəkildə qurulmalıdır ki, təhdidlərdən qoruna və ona adekvat cavab verə bilək. Əlbəttə ki, biz İranla normal qonşuluq münasibətlərində maraqlıyıq. Amma İran bunda maraqlı deyilsə, deməli, ona adekvat cavablar verilməlidir.\nMövcud gərginlik perspektivdə özünü onda göstərə bilər ki, İran nüvə çalışmalarından hələ ki, geri çəkilmək fikrində deyil. İranda belə düşünürlər ki, gələcəkdə Qərb Tehrana qarşı hər hansı bir hücum əməliyyatı həyata keçirərsə, Azərbaycan bu fəaliyyətdə yer ala bilər. Ölkəmizə münasibətdə təhdidlərin artması da bununla bağlıdır. Halbuki Azərbaycan rəsmiləri dəfələrlə vurğulayıb ki, Qərbin İranla bağlı planlarında yer almayacaq. Amma İranı bu məsələdə inandırmaq mümkün deyilsə, gərginlik artmaqda davam edəcəksə, düşünürəm ki, Tehran Azərbaycanın daxili işlərinə bir qədər daha da dərindən qarışmaqda davam edəcək. İran Azərbaycanda müəyyən qədər "beşinci kolon"u da formalaşdırıb. Onları hərəkətə gətirməyə cəhd edə bilər. Kəşfiyyat fəaliyyətləri və İrandan narkotik transferi yüksələn xəttlə davam edəcək. Ölkəmizə münasibətdə İran bu siyasətini davam etdirməkdə maraqlı görünür. Baxmayaraq ki, Azərbaycan rəsmiləri bir neçə dəfə Tehrana səfər edərək ölkəmizdən İrana qarşı heç bir təhlükənin olmayacağı ilə bağlı onu anlatmağa çalışdı. İranın təhdidlərinin son nəticədə nəyə gətirib çıxaracağını indidən söyləmək çətindir. İran geri addım atmasa, gərginlək hələ də davam edəcək. O, geri addım atmasa, gərginliyin pik nöqtəsi sərhəddə hər hansı bir toqquşmalara gətirib çıxarar".


Ruhani: Nüvə texnologiyası İran üçün bir zərurətdir - Sahar Azeri\nRuhani: Nüvə texnologiyası İran üçün bir zərurətdir\nİran prezidenti deyib: Nüvə texnologiyası İran üçün bir zərurətdir və İslam İnqilabının Böyük Rəhbərinin bu texnologiyanın davam etdirilməsinə təkid etmələri düzgün və haqlı bir təkid və isrardır.\nİran İslam Respublikasının prezidenti Həsən Ruhani bu gün Tehranda keçirilən İranda milli nüvə texnologiyası günü mərasimində əlavə edib: Diplomatiya ustadları "Nüvə enerjisi, bizim qanuni haqqımızdır!" şüarını beynəlxalq təşkilatlarda qəbul etdirdilər.\nRuhani ötən bir il ərzində 42 nüvə layihəsinin icrasını cihadi və inqilabi bir müdiriyyətin nəticəsi adlandırıb və belə deyib: Elmi, inqilabi, cihadi və bəsici bir müdiriyyətlə nüvə enerjisi İran xalqının həyatının müxtəlif bölmələrində özünü göstəribdir.\nRuhani bildirib ki, bəzi dünya ölkələri 2003-cü ildə müxtəlif bəhanələrlə nüvə texnologiyasını İrandan almaq istəyirdilər. O, sonra deyib: Dünya qüdrətlərinin qarşısında durmaqla İranın nüvə işi həmin ildə Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin Direktorlar Şurasından BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasına getmədi ki, bu məsələ İran xalqının Amerika qarşısındakı ilk qələbəsi idi.\nİranın icra hakimiyyətinin sədri həmçinin ABŞ-ın Suriyaya qarşı hücumunu tənqid edərək, söyləyib: İkili standart və qanunsuzluğa malik olan bir dünyada Amerika BMT-nin və Təhlükəsizlik Şurasının icazəsi olmadan özünə həssas Yaxın Şərq regionunda yerləşən müstəqil bir ölkəyə hücum haqqını verir.\nİran prezidenti bəzi region ölkələrinin Suriyaya hücum etdiyinə görə, ABŞ-ı təşviq etdiklərini bəyan edərək, deyib: Amerikanın Suriyaya qarşı hücumunun regional himayədarları bilməlidirlər ki. onların növbəsi də gəlib çatacaqdır.\nİran prezidenti 2017-ci il mayın 19-da İranda keçirilləcək prezident, həmçinin şəhər və kənd şuraları seçkilərinə işarə edərək, söyləyib: İranda seçkilər Amerikadakı kimi deyil və İran xalqı milli bütövlük və birliklə ölkənin gücünü seçkilərdə dünya xalqlarına göstərəcəkdir.\nApr 09, 2017 12:40 Asia/Baku\nRuhani: Trampın səhv qərarı region alovu üstünə benzin səpmək idi\nRuhani: Regionda terrorizmin təməlləri məhv olub\nRUHANİ: İRAN HÖKUMƏTİ ZƏLZƏLƏDƏN ZƏRƏRÇƏKMİŞ ƏHALİNİN KƏNARINDADIR\nXərrazi: Avropa ABŞ-ın quldurluğu qarşısında müqavimət göstərməlidir\n18 Dəqiqələr öncə\nİnqilab Rəhbəri İran yığmasının futbolçularına: Sizin oyununuz əla idi, Allah Qüvvət versin\nZəngənə: Amerikalılar tezliklə öz yanlışlıqlarını anlayacaqlar\nİran bölgədə hüceyrə müalicəsində ilk yerdədir\nƏfqanıstanla sərhəddə qaçaqçılarla toqquşmada iki iranlı sərhədçi şəhid olub


İmam Səccadın (ə) mübarək dəlilləri ilə qoca şamlının tövbəsi\nBurdasız: Əsas səhİfə Əhlİ-beyt (ə) Əhlİ-Beyt (ə) İmam Səccad (ə) Məqalələr İmam Səccadın (ə) mübarək dəlilləri ilə qoca şamlının tövbəsi\nBu qoca şamlı kişi gəlmişdi ki, Allah rizası və behişt şövqünə görə “dindən xaric olanlara” görə nifrətini Belə düşünürdü ki, bu əməl Quran oxumağın savabından daha çoxdur. (Tebyan)\nİmam Hüseynin (ə) mübarək kəsilmiş mübarək başını görür və deyir: “Allaha şükür ki, sizi öldürüb, həlak edib, şəhərləri sizin şərinizdən qoruyub və əmirəl-mömini (Yezidi) sizə hakim edibdir”.\nİmam Səccad (ə) buyurdu: “Ey qoca kişi! Quran oxumusan?”.\nQoca dedi: “Bəli”.\nİmam Səccad (ə) buyurdu: “Bu ayəni tanıyırsanmı ki, deyir: “Bu, Allahın, iman gətirərək yaxşı işlər görmüş bəndələrini müjdələdiyi həmin şeydir. De: «Sizdən bunun (İlahi tapşırıqların çatdırılmasının) müqabilində qohumlarım barəsində (qəlb və əməldə olan) məhəbbətdən başqa bir muzd istəmirəm»”. (“Şura” 23)?”.\nKişi dedi: “Bəli, mən bu ayəni oxumuşam”.\nİmam (ə) buyurdu: “Peyğəmbərin (s) qohumları bizik. Bəni-İsrayil surəsində oxumusan ki, deyir ki, qohumların haqqını əda edin?“Və qohumların haqqını (öz qohumlarının və Peyğəmbərinin (s) qohumlarının haqqını) və yoxsulun və yolda (möhtac) qalmışın haqqını ver”. (“İsra” 26).\nQoca dedi: “Oxumuşam”.\nİmam (ə) buyurdu: “Peyğəmbərin (s) qohumları bizik, ey qoca! Bu ayəni oxumusan? “Əgər Allaha və (haqqın batildən) ayrılıq günü – o iki dəstənin (müsəlmanlarla müşriklərin Bədr müharibəsində) toqquşduğu gün Öz bəndəmizə nazil etdiyimizə iman gətirmisinizsə, bilin, (kafirlərlə döyüşdən və ya hər hansı bir qazanc vasitəsilə ilə) əşya və mallardan nə qənimət əldə etsəniz, onda, şübhəsiz onun beşdə biri Allahın, Onun Peyğəmbərinin, Peyğəmbərin qohumunun, yetimlərin, yoxsulların və yolda (İslam və müsəlmanlar üçün lazım olan hər bir dini və dünyəvi hədəf yolunda) qalanlarındır”. (“Ənfal” 41).\nKişi dedi: “Bu ayəni də oxumuşam”.\nİmam (ə) buyurdu: “Bu ayədə gələn qurba bizlərik. Bəs bu ayəni oxumusan ki, buyurur: “Allaha və (İlahi rəhbərliyə aid məsələlərdə)Onun Rəsuluna itaət edin, həqiqətən, Allah (xüsusi yaradılış iradəsi ilə) siz (Peyğəmbərin) Əhli-Beyt(in)dən (əqidə, əxlaq və əməllərdə) hər cür (növ) pisliyi təmizləmək və sizi – paklığın bütün cəhətlərində – pak etmək istəyir”. (“Əhzab” 33)”.\nİmam (ə) buyurdu: “Ey qoca! Biz həmin Əhli-beytik (ə) ki, Allah təthir ayəsini bizə aid qərar vermişdir”.\nQoca dediyi sözlərdən artıq peşman olmuşdu. İmam Səccad (ə) buyurdu: “Allaha and olsun ki, biz həmin nəsilik”. Qoca kişi ağlayıb tövbə etdi və dedi: “Allahım, biz Ali-Muhəmməd (ə) düşmənlərindən – istər cindən olsun, istər insdən – bezarıq”.


BMU-da Azərbaycanın innovativ inkişafında mühəndisliyin roluna həsr olunan beynəlxalq konfrans keçirilir » Newscenter.az\nBMU-da Azərbaycanın innovativ inkişafında mühəndisliyin roluna həsr olunan beynəlxalq konfrans keçirilir\n29 Noyabr 2019, 13:50\nNewscenter.az.29.11.2019. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi və Bakı Mühəndislik Universitetinin (BMU) birgə təşkilatçılığı ilə “Azərbaycanın innovativ inkişafında mühəndisliyin rolu: hədəflər və perspektivlər” adlı beynəlxalq elmi-praktik konfrans işə başlayıb. Konfransda beynəlxalq ekspertlər, dövlət və özəl sektorun, ali məktəblərin, həmçinin AMEA-nın müvafiq qurumlarının nümayəndələri iştirak edir.\nNewscenter.az-a təhsil ocağından bildirilib ki, Azərbaycanın Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlanan tədbirdə BMU-nun rektoru, professor Havar Məmmədov açılış nitqi ilə çıxış edib. Rektor ölkəmizin elmtutumlu sənaye müəssisələrində istehsal proseslərini təşkil etmək və innovativ texnologiyalarla işləmək bacarığına malik mütəxəssislərin hazırlığını həyata keçirənBMU-nun yaranma tarixinə qısa nəzər salıb. Universitetin Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin 8 noyabr 2016-cı il tarixli Sərəncamına əsasən yaradıldığını diqqətə çatdıran H.Məmmədov qısa müddət ərzində BMU-nun 7 beynəlxalq konfransa ev sahibliyi etdiyini, bu konfranslara 20-dən artıq ölkədən 2000-ə yaxın tədqiqatçının qatıldığını vurğulayıb.\nH.Məmmədov beynəlxalq konfransın Azərbaycanın innovativ inkişafında mühəndisliyin rolu mövzusuna həsr olunmasının təsadüfi olmadığını söyləyib. “Azərbaycan Respublikasında innovativ inkişaf sahəsində koordinasiyanın təmin edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab İlham Əliyevin 10 yanvar 2019-cu il tarixli Sərəncamınatoxunan rektor bildirib ki, sərəncama əsasən, ali təhsil müəssisələri də ölkənin innovativ inkişafına öz töhfəsini verməlidir.\nRektorqeyd edib ki, dünyada olduğu kimi ölkəmizdə də mühəndislik və digər elmi sahələrin sürətlə dəyişməsi və inkişaf etməsi ilə əlaqədar yeni ideyaların, elmi biliklərin, texnologiya və məhsulların müxtəlif istehsal, idarəetmə sahələrinə tətbiq edilməsi zərurəti yaranır. O, Azərbaycanın iqtisadi inkişafında innovasiyanın əhəmiyyətini vəmühəndislik elmlərinin vacibliyini önə çəkmək, innovativ idarəetmədə resurslardan optimal istifadə etməklə strateji planlara effektiv və səmərəli şəkildə nail olmaqbaxımından konfransın son dərəcə əhəmiyyətli olduğunu nəzərə çatdırıb. H.Məmmədov, həmçinin 5-ci sənaye inqilabına çağırışlar çərçivəsində mühəndislik ixtisaslarında mövcud vəziyyət və gələcək tendensiyaları müzakirə etmək məqsədi ilə keçirilən konfransın mühüm nəticələr əldə edəcəyini bildirib.\nTəhsil Nazirliyinin Elm, ali və orta ixtisas təhsili şöbəsinin Elm sektorunun müdiri, professor Əfqan Abdullayevçıxışında BMU-da bütün ixtisaslar üzrə, o cümlədən innovativ inkişaf üçün mühəndis kadrlarının yetişdirilməsi istiqamətində mühüm işlər görüldüyünü bildirib və bu işlərin bundan sonra da davam edəcəyinə əminliyini ifadə edib. Professor “Azərbaycan 2020: Gələcəyə Baxış” İnkişaf Konsepsiyası, “Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Strategiyası”, “2019-2023-cü illər üçün Azərbaycan Respublikasında ali təhsil sisteminin beynəlxalq rəqabətliliyinin artırılması üzrə Dövlət Proqramı”na da toxunub və bu sənədlər çərçivəsində qarşıda duran əsas vəzifələrdən bəhs edib.\n“Sumqayıt Kimya Sənaye Parkı” MMC-nin direktoru Nazim Talıbov sənaye parklarının yaranmasıvə hədəfləri, görülən işlər haqqında ətraflı məlumat verib. O, istehsal müəssisəsinin layihələndirilməsində, məhsulun istehsal olunmasında mühəndislik ixtisasının rolu haqqında danışıb, BMU ilə sənaye parkının əməkdaşlığının əsas istiqamətlərini diqqətə çatdırıb.\nPlenar iclasda “Sənaye 4.0 İnqilabının dünyada və ölkəmizdə rolu”, “Комплексные методы исследования структуры и усовершенствование технологии получения качественных пленок SE95AS5, содержащих примеси EUF3”, “Symmetrical calculation method of the hydrodynamic journal bearings”mövzularında məruzələr dinlənilib.\nKonfrans “Kimya mühəndisliyi”, “Kompüter elmləri”, “Təbiət elmləri və mühəndisliyin inteqrasiyası”, “Mexanika mühəndisliyi və fizika”, “Ətraf mühit və ətraf mühitin mühafizəsi”, “Proseslərin avtomatlaşdırılması-elektroenergetika”, “İqtisadiyyat”, “Memarlıq və inşaat” adlı 8 bölmə üzrə işini davam etdirir.\nQeyd edək ki, konfransa 10-dan çox ölkədən 250-ə yaxın məqalə və tezis göndərilib, onlardan 135 məruzə elmi heyətin qərarı ilə konfransın proqramına daxil edilib.Bununla yanaşı, Azərbaycanın 30-a yaxın ali təhsil müəssisəsi və AMEA-nın elmi-tədqiqat institutlarının,həmçinin Ukrayna, Türkiyə, Portuqaliya və digər ölkələrin elm adamları öz tədqiqatlarını göndərilib.\nKonfransa təqdim olunan və təşkilat komitəsi tərəfindən seçilən işlər toplu şəklində nəşr edilib.\nYeni müsabiqəyə start verilir 08 Oktyabr 2019, 10:15\nGənclərin II Yay Düşərgəsi təşkil olunacaq 06 Fevral 2019, 10:55\nVəzifəli şəxsin 808 min manatlıq əmlakına həbs qoyulub 05 Dekabr 2019, 10:45\nNəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin rəhbərliyi növbəti vətəndaş qəbulları keçirib 15 Noyabr 2019, 15:45\n“Şəhərdən Kəndə” layihəsi çərçivəsində ilk tur baş tutub 04 Sentyabr 2019, 09:25\nDövlət qurumlarının əməkdaşları üçün “Məlumat əsaslı idarəçilik” təliminə start verilib 11 İyun 2019, 17:00\nXocalıda hər iki valideyinini itirmiş 25-lər üçün iftar süfrəsi təşkil edilib-FOTOLAR 01 İyun 2019, 12:56


Quran və İslamı şəxsi və ibadi məsələlərlə məhdudlaşdıranlar Quranı tanımamış və onu oxumamışlar.\nMaide.Az xəbər verir ki, bunu Ali Rəhbər Ayətullah Seyid Əli Xamenei bu gün keçirilən Quranla üns məclisindəki çıxışında bildirib.\n“Quran və İslamı yalnız fərdi həyat tərzi və ibadi məsələlərlə məhdudlaşdıranlar insanları cəmiyyətdən təcrid edirlər. Asket həyat tərzini önə çəkən bu düşüncə cəmiyyətə daxil olan insanın Quranı bir kənara qoymasına gətirib çıxarır. Bu cür düşünənlər insafən Quranla tanış deyillər. Onlar nə Quranı tanımış, nə də onu oxumuşlar."\nAli Rəhbər bildirib ki, Quran özünü siyasi və ictimai problemlərdən heç vaxt kənarda görmür.\n“Tağutlar, hegemonlar, israfçılar və zülmkarlarla mübarizədən çəkinmir. Həmişə onların qarşısında durur. Bu səbəbdən Quran insanların hər birinin hər bir sahədə əlindən tutmağa və onu hidyaət etməyə məsuldur. Biz Quranın bu hidayətindən haçan istifadə edə bilərik? "O, təqvalıları hidayət edir." Təqva varsa, bu hidayət, sözün həqiqi mənasında və bütövlükdə bizim olacaq."\nTeqlər : #Ayətullah,#Xamenei:,#Onlar,#nə,#Quranı,#tanımış,#nə,#də,#onu,#oxumuşlar,


Qeyri-rəsmi məşğulluq səviyyəsinin azaldılması əsas hədəflərdəndir\nSosial-iqtisadi inkişafda keyfiyyətcə yeni mərhələ kimi dəyərləndirilən son 15 il həm də sahibkarlar ordusunun milli iqtisadiyyatın aparıcı təbəqəsi kimi önə çıxması ilə səciyyəvidir. Regional dövlət proqramlarında biznes mühitinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı kompleks tədbirlər əksini tapıb. Bu da bölgələrin tərəqqisi prosesində özəl sektorun imkanlarını səfərbər etmək, sosial xarakterli məsələlərin həllində sahibkarların fəal iştirakına nail olmaq istəyindən irəli gəlib.\n2004-2008, 2009-2013 və 2014-2018-ci illəri əhatə edən dövlət proqramları respublikamızın regionlarında yerli sahibkarlığın, yeni istehsal və emal müəssisələrinin açılmasına, işsizlik və yoxsulluq probleminin əsaslı dərəcədə həllinə ciddi təkan verib. Ötən illərdə kiçik və orta sahibkarlığın güzəştli kreditlərlə maliyyələşdirilməsi, sahibkarların fəaliyyətinə yersiz müdaxilələrin qarşısının alınması, özəl sektorda inkişafa mane olan problemlərin həlli məqsədilə yeni mexanizmlər tətbiq edib. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən, 2019-cu il martın 1-i vəziyyətinə ölkə iqtisadiyyatında muzdla çalışan işçilərin sayı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 1,2 faiz artaraq 1534,3 min nəfər olub, onlardan 865,3 min nəfəri iqtisadiyyatın dövlət sektorunda, 669,0 min nəfəri isə qeyri-dövlət sektorunda fəaliyyət göstərib. Muzdla işləyənlərin 21,8 faizi təhsil, 18,8 faizi ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri, 13,2 faizi sənaye, 8,6 faizi əhaliyə səhiyyə və sosial xidmətlərin göstərilməsi, 7,1 faizi dövlət idarəetməsi və müdafiə; sosial təminat, 6,8 faizi tikinti, 4,6 faizi nəqliyyat və anbar təsərrüfatı, 3,5 faizi peşə, elmi və texniki fəaliyyət, 3,2 faizi kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq, 1,6 faizi maliyyə və sığorta fəaliyyəti, 10,8 faizi isə iqtisadiyyatın digər sahələrində məşğul olublar.\nNazirlər Kabinetinin 2019-cu ilin birinci rübünün sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına həsr olunmuş iclasında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev deyib: "Sevindirici hal ondan ibarətdir ki, vergi orqanları qeyri-neft sektorundan daha çox - 136 milyon manat vergilər toplaya bilmişlər. Bu, islahatların bariz nümunəsidir. Sahibkarlar da bilirlər ki, onlar dövlətin vergisini tam ödəməlidirlər. Şəffaflıq və yeni yanaşma nəticəsində biz birinci rübdə böyük məbləğdə əlavə vəsait əldə etdik. Əlbəttə, bu, imkan yaratdı ki, biz bu vəsaiti, ilk növbədə, sosial sahəyə yönəldə bildik. Son illərdə həm sosial, həm infrastruktur sahələrində, insanların rifah halının yaxşılaşdırılması istiqamətində çox ciddi addımlar atılmışdır. Büdcə daxilolmalarının artımı əminəm ki, ilboyu müşahidə olunacaq. Çünki aparılan islahatlar və yeni yanaşma prinsipləri bunu deməyə əsas verir. Beləliklə, bizdə əlavə maliyyə resursu formalaşacaqdır".\n1995-ci ildə aparılmış tədqiqatlara əsasən, Azərbaycanda işsizlik səviyyəsi 17,2 faiz, 1999-cu ildə əhalinin siyahıya alınması zamanı əldə olunan məlumatlara görə isə 16,25 faiz təşkil edib. 2003-cü ildə BMT-nin İnkişaf Proqramı və Beynəlxalq Əmək Təşkilatının iştirakı ilə əhalinin iqtisadi fəallıq səviyyəsi üzrə keçirilmiş seçmə statistik müayinəyə əsasən işsizlik 9,7 faiz təşkil edirdisə, hazırda bu rəqəm 4,9 faiz\ncivarındadır. Bu göstəriciyə görə Azərbaycan MDB dövlətləri sırasında öncül yerlərdən birini tutur.\nÇoxsaylı dövlət proqramları, fərman və sərəncamlar da regionlarda məşğulluğun səviyyəsinin aşagı düşməsinə təsir göstərir. Son 15 ildə qəbul olunmuş «2003-2005-ci illər üçün Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması və iqtisadi inkişaf üzrə Dövlət Proqramı», «Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı (2004-2008-ci illər) Dövlət Proqramı», «Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq (2006-2015-ci illər) Strategiyası», «Azərbaycan Respublikası regionlarının 2009-2013-cü illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı», «2008-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması və davamlı inkişaf Dövlət Proqramı», «Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyasının həyata keçirilməsi üzrə 2011-2015-ci illər üçün Dövlət Proqramı», Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı dövlət proqramları və digər sənədlər işsizliyin səviyyəsinin azaldılması baxımından əhəmiyyətli olub.\n"Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyasının həyata keçirilməsi üzrə 2011-2015-ci illər üçün Dövlət Proqramı" isə əhalinin məşğulluğu sahəsində dövlət siyasətinin ardıcıllığını təmin edərək, "Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyasının (2006-2015-ci illər) ikinci mərhələsinin reallaşdırılmasına yönəldilib. Proqramda işçi qüvvəsinə tələbatın stimullaşdırılması, səmərəli işgüzarlıq mühitinin formalaşdırılması, struktur islahatlarının dərinləşdirilməsi, investisiya fəallığının artırılması və insan kapitalının yüksək inkişaf səviyyəsinin təmini məsələləri əksini tapmışdı.\nSənəddə biznes mühitinin yaxşılaşdırılması, sahibkarlığın inkişafı sahəsində kompleks tədbirlər nəzərdə tutulmuş, aidiyyəti dövlət qurumlarının, eləcə də İqtisadi İnkişaf, Vergilər, Əhalinin Sosial Müdafiəsi nazirliklərinin qarşısında mühüm vəzifələr müəyyənləşdirilmişdi. Ölkədə makroiqtisadi sabitlik sahəsində əldə olunmuş nailiyyətlərin möhkəmləndirilməsi; yerli sənaye məhsullarının dünya bazarında rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsi; ədalətli rəqabət mühitinin formalaşdırılması və inkişafı; təklif olunan işçi qüvvəsi ilə mövcud iş yerlərinin sayı\narasında tarazlığı təmin edən şəraitin yaradılması; qeyri-formal məşğulluğun qarşısının alınması; işə düzəlməkdə çətinlik çəkən şəxslərin məşğulluğunun təmin edilməsinə kömək edən xüsusi tədbirlərin həyata keçirilməsi; kiçik və orta sahibkarlığın inkişafının, eləcə də fərdi əmək fəaliyyəti ilə məşğul olanların iqtisadi həvəsləndirilməsi kimi mühüm tədbirlər Dövlət Proqramında mühüm hədəflər kimi diqqəti çəkirdi.\nStatistika Komitəsinin məlumatına əsasən, regionların sosial-iqtisadi inkişafına xidmət edən dövlət proqramları da yeni iş yerlərinin yaradılmasında mühüm rol oynayıb. Bu proqramlar çərçivəsində ötən 15 il ərzində həyata keçirilmiş məqsədyönlü tədbirlər nəticəsində ölkədə 1,9 milyondan çox yeni iş yeri açılıb, 80 mindən dən çox yeni müəssisə yaradılıb, habelə yeni açılmış iş yerlərinin 80 faizə yaxını regionların payına düşüb.\nAzərbaycan Respublikası Prezidentinin 6 dekabr 2016-cı il tarixli fərmanı ilə təsdiq edilmiş Strateji Yol Xəritəsində göstərilir ki, 2025-ci ilə qədər ÜDM-də 3 faizdən çox orta illik real artım və əlavə olaraq da 450 mindən çox yeni iş yerinin yaradılmasını nəzərdə tutur. Bu iş yerlərinin yaradılması 3 amilin təsiri nəticəsində mümkün olacaq: "Strateji Yol Xəritəsi çərçivəsində görülən tədbirlər; digər əlavə tədbirlər və ümumi iqtisadi mühitin yaxşılaşması nəticəsində iqtisadi artım sürətinin yüksəlməsi. İqtisadiyyatın sektorları üzrə nəzərdə tutulan tədbirlərin həyata keçirilməsi nəticəsində qeyri-rəsmi məşğulluğun payı azalacaq".