“Google”un sirləri: Axtarış inhisarçısı manipulyasiya\n17:23 09 Noyabr 2021 Oxunub :1485\nİT nəhəngləri bütün dünya üzrə milyardlarla insanın şüurunu idarə etməyi çoxdan öyrəniblər və bunu hiss olunmadan edirlər. Google və Facebook-un hansısa gizli məqsədi varmı? Harvard Universitetinin fəlsəfə doktoru, Kaliforniyadakı Amerika Davranış Araşdırmaları və Texnologiyaları İnstitutunun aparıcı psixoloq-tədqiqatçısı, 15 kitab müəllifi Robert Epşteyn son illərdə bu sualı ciddi şəkildə araşdırır.\nMüasir dünyada hansısa şirkətin uğuru onun “Google”un axtarış nəticələrində hansı səhifədə çıxmasından asılıldır. Kliklərin 50 faizi ilk iki nəticəyə, 95 faizi isə ilk səhifəyə gedir. Belə çıxır ki, “Google”un axtarış nəticələrinin necə sıralanması insanların fikrinə təsir etmək üçün son dərəcə güclü bir alətdir. Onun vasitəsilə hər şeyə, hətta səsvermənin nəticələrinə də təsir etmək olar.\n“Google”da axtarışın nəticələrinin necə sıralanması hələ son qərarını verməyən seçicilərin 2-3 faizinin mövqeyini dəyişə, 48-63 faizinin qərarına təsir edə bilir. Həm də, bu, praktik olaraq, sübut edilməsi mümkünsüz bir saxtakarlıq imkanıdır. Bu, Google və Facebook kimi texnologiya nəhənglərini ciddi təhlükəyə çevirir, çünki onlara təsir etmək mümkün deyil və real rəqibləri yoxdur. Onlar istənilən məsələdə, istənilən miqyasda və dünyanın istənilən ölkəsində insanlara təsir etmək gücündədirlər və bunu heç kəsin xəbəri olmadan edə bilirlər.\nGoogle əməkdaşları daxili yazışmalarında nəticələrin dəyişdirilməsini “efemer təcrübə” (ephemeral experience) adlandırırlar. Axtarış nəticələrinin real zamanda generasiya olunduğu bu proses hər bir istifadəçi üçün individualdır. Sonra həmin nəticələr yoxa çıxır və heç yerdə saxlanılmırlar. Yəni heç bir maddi sübut qalmır.\n2018-ci ildə “The Wall Street Journal” qəzeti “Google” əməkdaşlarının kənara sızmış yazışmalarından fraqmentlər dərc etmişdi. Yazışma iştirakçılarından biri amerikalıların Trampın fərmanına münasibətinə təsir etmək üçün efemer təcrübə üsulundan faydalanmağı təklif edirdi.\nƏslində onların manipulyasiya texnologiyalarından istifadə edib-etməmələrini də müəyyənləşdirmək asan deyil. Adi adamın bu haqda zərrə qədər təsəvvürü olmur.\nƏvvəllər biz əmin idik ki, Google sadəcə reklamdan qazanan və istifadəçilərin maraqları əsasında məlumatları çeşidləyən yaxşı bir maşındır. Ancaq indi məlum olur ki, bu maşının ta bəşəriyyətin şüurunun yenidən proqramlaşdırılmasına qədər daha ciddi planları ola bilər. Faydalı alətlə bütün bəşəriyyətə təsir göstərən xidmət arasındakı sərhəd haradan keçir?\n2018-ci ildə kənara sızma nəticəsində publika “The Selfish Ledger” adlı səkkiiz dəqiqəlik videoya (“Google”un daxili layihəsi) baxmaq imkanı əldə etdi. Bu videodan öyrəndik ki, şirkətin insanlığı yenidən proqramlaşdırmaq üçün bütün imkanları var. Rolikdə şirkətin dəyərlərinin bütün dünyaya yayılmasının və qorunmasının zərurəti vurğulanır. Öz dəyərlərini bütün dünyaya yaymaq onların mədəniyyətinin bir hissəsidir. Bu isə demokratiya üçün böyük təhlükədir. Xarici ekspertlərin hesablamalarına görə, 2015-ci ildə dünyanın müxtəlif ölkələrində seçkilərin nəticələrinin 25 faizə qədəri “Google”un axtarış sistemlərinin təsirilə müəyyən olunub. Seçkilərin əksəriyyəti yetərincə qapalı keçirildiyindən, axtarış nəticələrində onlar haqda məlumatlar adətən tərəfli olur və tərəddüd edən seçicilərin qərarlarına təsir edir.\nƏvvəllər “Google” həqiqətən ziyansız bir şey, böyük internet məlumat mənbəyi idi. Ancaq hazırda tamamilə başqa bir şirkətdir. Onlar bizi izləyirlər, həm də təkcə axtarışlar deyl, poçt yazışmalarımız və sayı 200-dən çox olan digər servislər vasitəsilə. Misal üçün, Google bir neçə il qabaq “ağıllı” termostat istehsalçısı “Nest”i satın alıb. Bundan sonra “ağıllı” termostatlara mikrofonlar yerləşdirdilər və bu barədə heç kəsə heç nə demədilər. Ən yeni versiyalarda qurğulara kameralar quraşdırılıb. Bu ilin yanvar ayında şikət “Fitbit” ağıllı saatlar istehsalçısını satın almaq haqqında müqavilə bağladığını elan etdi. Onların köməyilə sağlamlıq haqqında məlumatları izləmək olar. Google ya artıq bu informasiyaları əldə edir, ya da tezliklə edəcək. Koronavirus pandemiyası zamanı korporasiya amerikalıların sağlamlığı haqqında nəhəng məlumat bazası əldə etdi. Google ABŞ-ın milli DNK bazasının idarə olunmasında da könüllü iştirak edir. Onların əlində yüz milyonlarla insan haqqında məlumat var. İnsanları nə qədər yaxından tanıyırsansa, manipulyasiya etmək bir o qədər asan olur.\nGoogle müxtəlif vaxtlarda öz kontekst reklam dizaynını dəyişib. Hansısa məqamda o, praktiki olaraq adi məlumatların nəticəsindən fərqlənməyib. Amma heç kəs “Google”u məsuliyyətə dəvət etmir. ABŞ-da heç kim onun fəaliyyətini tənzimləmir.\nAvropa İttifaqında hər şey bir qədər başqa cürdür: son illərdə avropalılar Google əleyhinə çoxlu iddialar qaldırıblar. Son dörd-beş ildə şirkəti on milyard avroya qədər cərimə ediblər və irəlidə çoxlu məhkəmə gözləyir. Ancaq Google onlardan yayınır. Məsələn, avropalılar axtarış zamanı reklamın əsas nəticələrdən fərqlənmədiyindən narahatdırlar. Google bir müddət onu adi məlumatlardan fərqləndirdi, ancaq tədricən yenə əvvəlki şəklinə qaytardı. Nəticə etibarilə fərqi görmək çox çətindir. Avropalılar Google-un fəaliyyətini son dərəcə diqqətlə izləyir, istənilən dəyişikliyi öyrənirlər.\nİnsanlar bir qayda olaraq, kompüterdən alınan məlumatlara etibar edir, arxasında kimlərin olduğunu bilmədikləri alqoritmlərə inanırlar. Onlar bu məlumatların obyektiv olduğunu düşünürlər. Bütün bu məlumatlar standart şəkildə doğru hesab olunur, çünki maşından alınırlar. Ancaq insanlar maşının arxasında başqa insanların dayandığını nəzərə almırlar. Qəzetləri, televiziyanı, radionu aydın məsələdir ki, insan əli işlədir. Lakin kompüter hamını aldadır. Halbuki, axtarışın nəticələrində də insan əli var. Axı kompüter proqramlarını da insanlar yazırlar. Araşdırmalar göstərir ki, proqramçıların qənaətləri öz əksini onların yazdığı kodda tapır. Odur ki, insan faktoru servisin yaradılmasında böyük rol oynayır. Google axtarış alqoritmini ildə ən azı üç min dəfə (gündə on dəfəyə qədər) dəyişir. Yəni insanlar gördüyünüz kontentə təsir edirlər. Ancaq siz bu təsiri izləyə bilmirsiniz.\nGoogle sızmalarından “The twiddler framework” adlı sistemin mövcudluğu da məlum oldu. Onlar axtarış nəticələrinin sıralanmasını dəyişməyin texniki imkanlarını işləyib hazırlamışdılar. Bu yolla əvvəlcədən müəyyən edilmiş nəticələri daxil edə və asanlıqla yığışdıra bilərlər. Bu, otağın işığını söndürmək qədər asandır.\nABŞ-da 2020-ci il prezident seçkiləri öncəsi bu mexanizmin işi aşkar hiss olunurdu. Seçki kampaniyasının gedişində Google-un axtarış nəticələrində demokratların xeyrinə ciddi meyil müşahidə olunurdu. Bu informasiya açıqlanandan sonra 2021-ci ilin yanvarında Corciya ştatında Senata seçkilərin ikinci turunda Google-dakı axtarış nəticələri qəflətən dəyişdi. Onlar sadəcə geri çəkilmiş, manipulyasiya tumblerini söndürmüşdülər.\nBütün bunlara necə son qoymaq olar? Ən doğru addım “Google”un axtarış nəticələrininin generasiyası üçün istifadə etdiyi nəhəng məlumat bazasını ictimailəşdirməsi olardı. Bu informasiya əlçatan olsa, həmin bazadan istifadə edərək əla nəticələr verən onlarla, yüzlərlə yeni axtarış sistemləri meydana çıxacaq. Axtarış sistemləri yenə əvvəlki tək bir-birilə rəqabət aparacaqlar. Google ilk axtarış sistemi deyil və lap başlanğıcda onun rəqibləri vardı. Ancaq təxminən beş ildən sonra Google qalib gələrək, rəqabəti bütün rəqiblərilə birlikdə sadəcə, məhv etdi.\nRəqabət inkişafa yol açır. Son 20 ildə axtarış sferasında heç nə dəyişməyib. Google-un start səhifəsinə baxanda onun 20 il əvvəl necə idisə, elə də qaldığını görürük.\n1956-cı ildə Amerika höküməti ABŞ-a edilən beynəlxalq zənglər sahəsində inhisarçı olan AT&T telekommunikasiya şirkətinin qarşısına minlərlə patentini hamı üçün pulsuz etmək öhdəliyi qoydular. Onlardan dünyada hər kəs istifadə edə bilərdi. Bu addım AT&T-nin inhisarını dağıtdı, yeni oyunçular yarandı və sahə inkişaf etməyə başladı. Bu, inqilabi bir qərar oldu.\nBəli, Google, Facebook və digər böyük texno-nəhənglər bu cür qalmaqallar səbəbindən problemlərlə üzləşirlər. Onların xərcləri də həmişəkindən daha sürətlə artır. Amma Google-un cərimələri asanlıqla ödəyə bilmək üçün 100 milyard dollar sərbəst vəsaiti var. Hazırda onlar dünyada üç milyarda qədər insanı əhatə edə bilərlər. Yaxın illərdə bu rəqəm 4,5 milyarda çatacaq. Amma onlarla birlikdə manupulyasiya təhlükəsi də sürətlə böyüyür.\nTeqlər: Texnologiya Manipulyasiya


DTX rəisi Əli Nağıyev Prezident Ərdoğanla görüşdü – FOTOLAR – Turkustan.info\nDTX rəisi Əli Nağıyev Prezident Ərdoğanla görüşdü – FOTOLAR\n06 Yanvar 2020 20:11\nTürkiyənin Milli İstihbarat Təşkilatının (MİT) yeni binasının açılışı olub.\nKALE adlanan yeni binanın açılışını Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan edib.\nTurkustan.info Moderator.az-istinadla xəbər verir ki, MİT-in yeni binasının açılışına Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin rəisi Əli Nağıyev də qatılıb. Azərbaycanlı qonağın yeni binanın lentini Ərdoğanla bərabər kəsdiyi xəbər verilir. Bu isə ölkəmizin rəsmisinə ən yüksək səviyədə göstərilən diqqət deməkdir.\nƏvvəlki Pərvin Kərimzadə: ”Könüllülər ili” gənclərin fəaliyyətinə böyük stimul olacaq\nSonrakı “İranın heç vaxt nüvə silahı olmayacaq” – Tramp


Baş vermiş hadisə nəticəsində ağır xəsarət alanlardan biri - Xatirə Ağamalıyeva hadisədən 1 gün sonra, bazar ertəsi vəfat edib, Səhiyyə Nazirliyi bildirib. Qurum Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında müalicə alan xəstənin vəziyyətini ağır qiymətləndirmişdi. Ona "sağ baldır sümüyünün çox qəlpəli sınığı, travmatik şok" diaqnozu qoyulmuşdu. Şəki Xan Sarayının qarşısında qədim çinar ağacının budağının aşması nəticəsində yaralanmış digər şəxslərdən bəzilərinin də vəziyyəti ağırdır. Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, onurğanın qapalı travması diaqnozu ilə müalicə alan digər yaralı Elxan Məmmədovun vəziyyəti orta-ağırdır.\nNazirlik bildirib ki, 1 saylı Kliniki Tibbi Mərkəzdə olan İlkin Məmmədovun (ağır dərəcəli kəllə beyin travması, sağ ayaqda sınıq), Sara Hasanın (sağ bud sümüyünün qapalı travması çanaqda), Farik Hasanın (sol incik sümüyünün sınığı), Al Hasan Samirənin (sağ baldır sümüyünün yerdəyişən sınığı) vəziyyətləri ağır stabil olaraq qalır, həyati təhlükələri yoxdur. Bazar günü Şəki Xan Sarayının qarşısında qədim çinar ağacının bir parçası qırılaraq ətrafdakı turistlərin üstünə düşüb, şahidlər deyir. Azərbaycan Baş Prokurorluğunun və Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) birgə məlumatında deyilib ki, "1530-cu ilə aid ağacın təxminən 50 santimetr diametrində olan budağının qəflətən qırılaraq həmin vaxt sarayın həyətində olan turistlərin üzərinə düşdüb".\nQurumdan bildirilib ki, hadisə nəticəsində 19 nəfər müxtəlif dərəcəli bədən xəsarəti alıb və onlar Şəki mərkəzi rayon xəstəxanasına yerləşdirilib. "Onlara ilkin təcili-tibbi yardım göstərilib. Dörd nəfərin səhhəti ağır olduğundan onlar reanimasiya şöbəsinə yerləşdiriliblər", - məlumatda deyilib.\nSiyahıda olan digər şəxslərə tibbi yardım göstərilərək ambulator müalicəyə buraxılıblar. Mənbə: Səhiyyə Nazirliyi\n"FHN-in helikopterləri vasitəsilə Səhiyyə Nazirliyinin təcrübəli reanimatoloq, neyrocərrah, travmatoloq və digər həkimləri Şəki rayonuna göndərilib.\nEyni zamanda, baş vermiş hadisənin səbəblərinin müəyyənləşdirilməsi məqsədilə Fövqəladə Hallar, Ekologiya və Təbii Sərvətlər, Mədəniyyət nazirliklərinin və Baş Prokurorluğun məsul şəxsləri Şəki şəhərinə ezam olunublar", - məlumatda qeyd olunub. Hadisə ilə əlaqədar Baş Prokurorluğun, FHN-in və Səhiyyə Nazirliyinin qaynar xətt telefon əlaqə mərkəzləri yaradılıb.\n"Hadisənin başvermə səbəbləri ilə bağlı ictimaiyyətə əlavə məlumat veriləcək", - Baş Prokurorluq və FHN-in məlumatında deyilib. Səhiyə Nazirliyinə istinadən yayılmış bəzi məlumatlara görə, xəsarət almış 19 nəfərdən 5 nəfəri Suriya vətəndaşı, 2 nəfər Rusiya vətəndaşı, qalanları isə Azərbaycan vətəndaşlarıdır. Hadisəilə bağlı apardığımız araşdırmalar bizə bir neçə məntiqi suala cavab vermək zorunda qoyur.\nBelə ki, niyə FHN-in helikopterləri vasitəsilə Şəkiyə ezam olunan Səhiyyə Nazirliyinin təcrübəli reanimatoloq, neyrocərrah, travmatoloq həkimləri 19 nəfər yaralıdan yalnız Suriyadan olan orta və yüngül dərəcəli xəsarət alanları helikopterlərlə Bakıya gətirdilər? Doğrudanmı ən ağır xəsarət almış Xatirə Ağamalıyevanı həmin təcrübəli həkimlər Bakıya gətirib onun həyatını xilas edə bilməzdilər? Lazım idimi ki, Prezidentin nəzarətində olan bu hadisədə günasız yerə xəsarət almış ağır xəstəni elə bir şəraiti olmayan, dərmanları xəstə sahiblərinə pulla aldıran Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında saxlamalı idilər? FHN-in Şəkiyə gəlmiş helikopterlərində ağır xəsarət almış azərbaycanlı xəstələrə yer olmadımı?\nMəlumatlı mənbə bildirmişdir ki, xəstələri Şəki RMX-nın reanimasiya şöbəsindən təcili yardım avtomobilləri vasitəsilə FHN-nin helikopterlərinə daşınması zamanı Xatirə Ağamalıyeva xərəyə mindirilərkən Bakıdan gəlmiş həkimlər soruşmuşlar, bu xarici vətəndaşdırmı? Xeyr cavabı alınan kimi Xatirənin xərəkdən düşürülərək yenidən çarpayıya qoyulmasına göstəriş verilmişdir. Ağır xəstəyə nəzarət edən rayon həkimləri və rəhbərlik isə ağızlarına su alıb,baş verməkdə olan faciəni passiv tamaşaçı kimi seyr etmişlər. Və təbii ki, heç bir təcili tibbi ləvazimatla, dava-dərmanla təchiz edilməyən reanimasiya şöbəsində Xatirə Ağamalıyevanın yaşama şansı 0-ra bərabər idi. Və çox təəssüflər olsun ki, Azərbaycanın bir ziyalısı olan Xatirə Ağamalıyeva Səhiyyə Nazirliyinin baş vermiş hadisə zamanı sümük sığığı xəsarəti almış bir insanı səriştəsizlik, məsuliyyətsizlik ucbatından həyatını itirdi.\nBelə nəticəyə gəlirik ki, digər xəsarət alan azərbaycanlılar da Xatirə kimi ağır sınıq xəsarətləri alsaydılar, hadisənin cənab prezidentin nəzarətində olmasına baxmayaraq hamısı göz görə görə həlak olmalı idilər. Qısası, bu hadisə bir daha onu sübutladı ki, regionlarda avtoqəzalarda, bədbəxt hadisələr zamanı insanlar travmatik xəsarətlər alarlarsa onların rayon ( əlaxsus şəki RMX-na) müalicə üçün yerləşdirilmələri mənasız və faydasız görünə bilər.\nVə bu arada məlumat üçün bildirək ki, dövlət büdcəsindən hər il üçün Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına 1.3 milyon manatlıq dərman və digər tibbi preparatlar alınır. Hər il keçirilən tenderlərdə isə Şəki RMX-na 7.3 milyon manat pul ayrılır ki, bu vəsaitin əsas hissəsi, 6.3 milyon manatı "Şəki Səyyar Tikinti-F” MMC-yə həvalə olunur. Qalanı isə spiker Oktay Əsədovun qardaşı oğluna məxsus olan "Arash Medical Clinik” MMC-yə verilir. Yəni, mədəni şəkildə qeyd etsək, Şəki RMX-da tender oyunbazlığı keçirilir.\nİndi kimsə deyə bilərmi ki, 2019-cu il üçün Şəki RMX-nın strukturlarının təmir-tikintisi adı altında ayrılan 6.3 milyon manatın xərcləndiyini görüb. Görübsə məlumat versin. Əsas təmir-tikinti isə dövlət başçısının 4 il 7 ay əvvəl verdiyi göstərişə əsasən M.Hacıyev adına Şəki RMX-nın köhnə korpusuna çəkilmiş tezalışan maddədən olan üzlüklərin sökülməsi olmalı idi. Lakin çox təəssüflər olsun ki, prezident tapşırığı qulaqardına vuruldu. Nəhayət, tərəfimizdən məsələ qaldırıldıqdan sonra bir neçə həftə bundan əvvəl hansısa kommersiya qurumlarının hesabına bu söküntü işlərinə başlanılmışdır.\nŞəkidə baş verən və verməkdə davam edən "tender oyunbazlığı”na isə Azərbaycan Respublikasının Hesablama Palatası nədənsə hələlik heç bir reaksiya vermir. Amma istəsə bir dəstə inşaatçı ekspert qrupunu göndərməklə dövlət vəsaitinin nə qədər hissəsinin talan olunduğunu aşkarlaya bilər. Əgər istəsə. Rəhmətlik Xatirə Ağamalıyevanın isə illərlə ödədiyi vergilərə görə alınmış FHN-nin helikopterləri onun həyatını xilas etmək istəmədi.\nGörünən isə bu oldu ki, Suriyalı qaçqın turistlərin həyati təhlükəli xəsarətləri olmasa belə, onlara Səhiyyə nazirliyi yüksək tibb xidməti göstərdi. Yerdə qalan azərbaycanlılar isə ölsə də olar, qalsa da. Sonda onu da xatırlatmaq yerinə düşərdi ki, Səhiyyə Nazirliyimizdən fərqli olaraq nə, ABŞ və koalisiya qüvvələri Suriyadakı dinc insanları bombalayıb öldürəndə adicə "sorry” sözü dedilər, nə də ki, ruslar bombalayanda "prostite” kəlməsini işlətdilər. Öz xalqına qarşı sayğısızlığı isə biz Səhiyyə Nazirliyinin timsalında Vətənimizdə gördük. Ümid edirk ki, cənab prezident onun nəzarətində olan insan həyatıilə bağlı sahədə də islahatların keçirilməsinə göstəriş verəcəkdir.


Azərbaycanın keçmiş prezidenti Ayaz Mütəllibov: İslahatlar təkan verir – Dialoq.info\nMÜSAHİBƏ 2020.01.17 15:16\nÖtən il Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin həyata keçirdiyi genişmiqyaslı sosial-iqtisadi, siyasi və kadr islahatları ilə yadda qaldı. 2020-ci il isə fevralın 9-da keçiriləcək növbədənkənar parlament seçkiləri ilə başlayır.\nAzərbaycanın eks-prezidenti Ayaz Mütəllibov Media.Az-a müsahibəsində ölkədə baş verən hadisələri dəyərləndirərək fikirlərini bölüşüb:\n“Hesab edirəm ki, müsbət dəyişikliklər baş verir. Həm siyasi, həm də iqtisadi sahədə aparılan bütün islahatları dəstəkləyirəm. Dəyişikliklər həcmlidir, onlar Azərbaycanda son 20 ildə yaradılan əsaslara söykənir.\nGələn qonaqlar ölkəmizdə baş verən dəyişikliklərə heyran qalırlar. İslahatlar iqtisadiyyatın və siyasətin müxtəlif sahələrinə təkan verir. Və bu proseslər əhalinin bütün təbəqələri tərəfindən dəstəklənir. Bütün bu məsələlərin həlli Azərbaycan cəmiyyətində rifahın yüksəlməsinə səbəb olur”.\n– Növbədənkənar parlament seçkiləri barədə nə düşünürsünüz? Artıq cəmiyyətin müxtəlif sahələrindən çox sayda namizəd var…\n– Əlbəttə ki, bu, artıq öz nəticəsini verən müsbət məqamdır. İctimaiyyət seçkiləri özünü ifadə etmək üçün fürsət kimi qəbul edib. Özlərini siyasətdə sınamaq istəyən gənclərin axını, böyük həvəsi sevindirici haldır. Bu işdə uğurlar diləyirəm.\nİQTİSADİYYAT 2020.04.01 00:18\nDÜNYA 2020.04.01 03:30\nDÜNYA 2020.04.01 05:46\nDÜNYA 2020.04.01 07:14\nKoronaviruslu xəstələri qarnı üstə yatırırıq ki, boğulmasınlar – Moskvanın məşhur baş həkimi\nCƏMİYYƏT 2020.04.01 08:46\nNorveç qəzetində Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı müsahibə yayılıb\nMÜBARİZ GÖYÜŞLÜ 2020.03.29\nKoronanı kim və necə yaradıb? – Sensasion faktlar\nHərbi əməkdaşlıq üzrə Azərbaycan-Pakistan işçi qrupunun görüşü keçirildi\nElə namizədlər var deyir ki, “atamdan qalan əmlak yadımdan çıxıb” – Məzahir Pənahov


Deputatlarımızı aldatdılar: “Uşaqlar kimi aldanmışam” » QafqazPRESS İnformasiya Agentliyi\nQafqazPRESS » Siyasət » Deputatlarımızı aldatdılar: “Uşaqlar kimi aldanmışam”\n1 aprel günü dünyanın əksər ölkələrində olduğu kimi, Azərbaycanda da zarafat, gülüş, aldatma günü kimi qeyd olunur. Bu gün insanlar bir-birləri ilə zarafatlaşır, biri digərini aldatmağa cəhd edir, ətrafındakı insanların üzündə təbəssüm yaratmağa çalışırlar. Bəs, maraqlıdır, Milli Məclisin deputatları “Aldatma günü”ndə kimlərə aldanıb və kimləri aldadıb?\nAzVision.az bu mövzu ilə bağlı deputatlar arasında sorğu keçirib.\nYAP təmsilçisi, deputat Aydın Mirzəzadə deyir ki, bu günə kimi 1 apreldə onu aldadan olmayıb:\n“Məni 1 apreldə aldadan olmayıb. Eyni zamanda mən özüm də digərlərinə hörmətlə yanaşdığıma görə, 1 apreldə heç kəsi aldatmamışam”.\nXanım millət vəkili Jalə Əliyeva 1 aprel zarafatlarından ehtiyat etdiyini bildirib: “Yetkinlik yaşlarımda artıq bu zarafatlara inanmırdım, amma uşaqlıq yaşlarımda, bütün uşaqlar kimi daha çox aldanmışam. Belə deyək də, hər bir məktəblinin qorxa biləcəyi yalanlar olurdu, deyək ki, müəllim sənə iki verib, və yaxud sevindirmək üçün, ən çox qorxduğun müəllimin bu gün dərsi yoxdur və digər zarafatlar. Hamı bu zarafatlara sevinirdi, sonra da məlum olurdu ki, yalandır. Belə deyək də, heç kimə zərəri toxunmayan sıravi, sadəlövh uşaq zarafatları idi. Böyüyəndən sonra isə xatırlamıram aldanmağımı”.\nBu gün maraqlı gündür, dünya yalan günüdür\nDeputatın sözlərinə görə, bu günə kimi heç bir insanla bir aprel zarafatı etməyib: “Mümkün olduqca insanlar bir-birlərinə ona xoş ola biləcək yalanlar uydurub deməyə çalışırlar. Amma mən həmişə ehtiyat etmişəm ki, hansısa zarafatımla boş ümid vermiş ola bilərəm, kimisə həyəcanlandıra bilərəm. Ona görə də heç bir insana 1 aprel zarafatı etməmişəm. Daha çox qızım çalışıb məni hər il 1 aprel günü aldatsın. Onlara da inanmamışam təbii ki. Nə deyim, gündü də, uydurulmuş bir gündü. Hər halda insanlara sevinc bəxş olunan bir gündür, pis gün deyil. Amma mən arzu edirəm ki, hər bir vətəndaşımızın həyatında yalandan deyilən hansısa xoş xəbər həqiqətə çevrilsin”.\nMillət vəkili Fazil Mustafa isə 1 aprel zarafatlarına həmişə hazırlıqlı olduğunu deyir:\n“1 aprel günü zarafat etməyi xoşlamıram. Bilirəm ki, bu gündə o zarafat, ciddi- tam başqa əsaslarla edilir. Ona görə özümü hazırlıqlı tuturam. Hər hansı bir zarafat olanda başa düşürəm ki, 1 aprel günü ilə bağlıdır. Özüm də çalışıram zarafat eləməyim. Çünki, insan inamını itirə bilər. Birdənbirə nəsə deyərsən, aldanmış vəziyyətə düşər, yaxşı alınmaz”.\nAzərbaycanda vətəndaşlardan şit zarafat\nBəşər Əsəd müxalifətlə zarafat etdi


🥇 ▷ iOS 14, iOS 13 dəstəkləyən bütün iPhone modellərində dəstəklənir » ✅\niOS 14, iOS 13 dəstəkləyən bütün iPhone modellərində dəstəklənir\nSon söz-söhbət həll edilə biləcək bir şeydirsə, onu görə bilərik Apple 13 il əvvəl, iOS dəstəkləyən eyni qurğular üçün iOS 14 buraxdı. Şirkət hələ də mümkün olsa da, yəqin ki, iPhone SE və iPhone 6s dəstəyinə son qoyacaq. İPadOS 14 üçün bəzi qurğular gələcək əməliyyat sistemləri üçün dəstəyini itirəcəkdir. Apple Şirkətin əvvəllər olduğu kimi, iyun ayında illik WWDC-də də bu ilin iyun ayında iOS 14 və iPad OS 14 istehsal etməsi gözlənilir.\nİPhoneSoft-un verdiyi məlumata görə, şayiələr, 13 il əvvəl iOS dəstəklədiyi eyni cihaz dəstində iOS 14'ün dəstəklənəcəyini söyləyir.\nİOS 14 dəstəklədiyi gözlənilən cihazların siyahısı:\n9. iPhone 8 Əlavə\n11. iPhone 7 Əlavə\n15. iPod touch (7.Gənc)\nİndi aydın oldu ki, iPhone 2020 modeli iOS 14 ilə buraxılacaq və buna görə də görmək asandır Apple Beş yaşdan altı yaşa qədər olan cihazlara dəstək verir. Bununla birlikdə, şirkətin iPhone SE və iPhone 6s dəstəyini azaldacağı və yaxın aylarda proqram inkişafından asılı olacağı ehtimal olunur.\nİPad xəttinə gəlincə, iPad mini 4 və iPad Air 2Bundan əlavə, iPad OS 14, iPad OS 13 dəstəkləyən eyni cihaz dəstində dəstəklənəcəkdir.\nİPadOS 14-ü dəstəklədiyi gözlənilən iPad modellərinin siyahısı:\n1. 12,9 düym iPad Pro 2016 və 2017\n2. 12,9 düym iPad Pro 2018\n3. 11 düymlük iPad Pro\n4. 10,5 düym iPad Pro\n5. 9.7 düym iPad Pro\n6. 7. nəsil iPad\n7. 6. nəsil iPad\n8. 5. Nəsil iPad\nNəhayət, yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, ən son iOS 14 və iPad OS 14 proqramı iyun ayında WWDC-də istifadəyə veriləcək və nəhayət ən uyğun cihazların siyahısını öyrənəcəyik. Buna qədər bu şayiəni sağlam bir duzla qəbul etməyi məsləhət görürük.


Qafqazın seysmik xəritəsi hazırlanır\nCəmiyyət 23 Oktyabr 2017 13:36 (UTC+04:00)\nABŞ-ın Enerji Departamenti Qafqazın və Mərkəzi Asiyanın seysmik xəritərlərinin hazırlanmasına, seysmik monitorinqinin aparılmasına maliyyə yardımı göstərir.\nTrend-in məlumatına görə, bunu ABŞ-ın Enerji Departamentinin proqram rəhbəri Vilyam Vanderer “Şəbəkə İdarəetmə Sistemləri və Seysmologiya üçün Analitik Alətlər üzrə Təlim” adlı Beynəlxalq konfransda çıxışı zamanı deyib.\nOnun sözlərinə görə, departamentin məqsədi alınan məlumatlar əsasında yeni ehtiyacları müəyyən edərək yeni layihələrə başlamaqdır. Bu layihələrin məqsədi isə riskləri müəyyən etmək, əlavə stansiyaların və seysmoqrafların quraşdırılmasını, eyni zamanda alınan məlumatların dəqiqliyini təmin etməkdir: “Bizim diqqət yetirdiyimiz əsas məsələlərdən biri də regional əməkdaşlığın təşviqidir. Biz eyni zamanda, seysmoloji xidmətlər üzrə digər sahələrdə də əməkdaşlığa hazırıq. Çalışrıq ki, bu sahədə yeni həll yollarını tapaq, yeni yanaşmaların tətbiqinə nail olaq. Biz gələcəkdə də məlumatların toplanmasına, regional əməkdaşlığın qurulmasına öz dəstəyimizi verməyə davam edəcəyik”.\nV.Vanderer qeyd edib ki, milli seysmik mərkəzlər beynəlxalq əməkdaşlıq etmədən ciddi inkişafa nail ola bilməzlər:\n“Hər bir ölkənin qarşısında eyni təhlükələr dayanır. Gələcək təhlükələrə hazırlıq potensial təhlükələrin öyrənilməsi, məlumatların işlənməsi, gələcəkdə bu məlumatların həmin yerlərdə tikinti, infrastruktur işlərininin aparılması zamanı nəzərə alınmasıdır. Bunun üçün ən böyük dəstəklərimizdən biri Azərbaycana lazımi avadanlıqların gətirilməsi, işlədilməsidir”.


İtaliyalı futbolçunun atası: "Azərbaycandan təklif gəlsə, şad olarıq" | Report.az\nİtaliyalı futbolçunun atası: "Azərbaycandan təklif gəlsə, şad olarıq"\nİtaliyalı futbolçunun atası: "Azərbaycandan təklif gəlsə, şad olarıq" "Neftçi"nin U-14 komandasının italiyalı futbolçusu Lorenzo Mezzotero ailəsi ilə birlikdə Azərbaycanı tərk edib.\n25 Avqust , 2020 16:06\n"Neftçi"nin U-14 komandasının italiyalı futbolçusu Lorenzo Mezzotero ailəsi ilə birlikdə Azərbaycanı tərk edib.\nBu barədə "Report"a 14 yaşlı hücumçunun atası Sercio Mezzotero məlumat verib.\nS.Mezzoteronun sözlərinə görə, oğlu üçün İtaliyanın 4-5 peşəkar klubu ilə danışıq aparırlar: "Hazırda həmin təklifləri dəyərləndiririk. İki həftə ərzində Lorenzonun yeni komandasının adını açıqlayacağıq. A, B və C seriyasında çıxış edən klublardır. Amma indi ad çəkə bilmərəm. Oğlum məhz onlardan birinin akademiyasında çıxış edəcək".\nLorenzonun Azərbaycanın aşağı yaş qruplarından ibarət yığmalarında mümkün çıxışı barədə də danışan atası belə bir təklif almadıqlarını söyləyib: "Əlbəttə, onu yığmaya dəvət etsələr, şad olarıq. Amma Lorenzonun Azərbaycan millisində oynaması üçün hansı tələblərin olduğunu bilmirəm. Onun Azərbaycan pasportu yoxdur. Qaydalardan məlumatsızam. Mümkün olsa, gələ bilərik".\nQeyd edək ki, Lorenzo Mezzotero "Neftçi" Futbol Akademiyasının yetirməsidir.


“Hakim Vaqif Həsənov bayrağı tutaraq and içdi ki, pulu ödəməsəm...” - Ekstrasensin işi » Qlobal.Az\nMəhkəmə dələduzluqda ittiham edilən 60 yaşlı qadın barəsində hökm çıxarıb.\nOnun barəsində azadlığın məhdudlaşdırılması barədə hökm çıxarılsa da həbs edilmək ehtimalı var. Dia.az musavat.com-a istinadla xəbər verir ki, 60 yaşlı Bəsdi Qasımova Abşeron rayon məhkəməsinin 2021-ci ilin oktyabrında çıxardığı hökmlə Cinayət Məcəlləsinin 178.2.2 və 178.2.4-cü maddələri ilə təqsirli bilinərək 1 il 2 ay müddətinə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilib.\nİttihama görə, Bəsdi Qasımova ekstrasens olub və zərərçəkmiş iki nəfərdən ekstrasensliyi ilə bağlı pul alıb. Onun Solmaz Əliyevadan 10.200 manat, Günel Malışovadan isə 2.000 manat pul aldığı bildirilir.\nLakin B.Qasımova deyir ki, ekstrasens kimi 20 manat alıb. O, yuxarıda qeyd edilən qədər pulu almadığını söyləyir. Bildirir ki, hər iki şəxs falları düzgün çıxmadığı üçün ondan şikayətçi olub. Zərərçəkmişlər isə aldadıldıqlarını deyir.\nMəhkəmə B.Qasımovanın yaşını da nəzərə alaraq onu həbs etməyib. Amma mülki iddialar təmin edilib. İndi Bəsdi Qasımova məhkəmə qərarı ilə aldığı təqaüdün 50 faizini zərərçəkmişlərə ödəyir. Amma zərərçəkmişlər və icra məmuru bununla razılaşmır.\n"Dəfələrlə Ədliyyə nazirliyi, İcra şöbəsi, eləcə də, Abşeron məhkəməsinin hakimi Vaqif Həsənova rəsmi məktubla müraciət edərək bildirmişəm ki, 60 yaşım var, Ağdamdan məcburi köçkünəm, həmçinin ağır şəkərli diabet xəstəliyindən əziyyət çəkirəm. Hökmdə qeyd edilən məbləğləri mülki iddiaçılara ödəməyə nə şəxsi vəsaitim, maddi imkanım, nə də əmlakım yoxdur. Lakin hökmə tabe oluram, hökmün tələbindən yayınmıram və imkanım yol verdiyi həddə ödəyəcəm. Bununla əlaqədar, 300, 100, 90 manat olmaqla aylıq imkanım çatan qədər ödəniş etmişəm və qəbzlər də var. Yeganə gəlirim pensiyamdır -180 manat, onun da 50 faizini ödəyirəm və qəbzləri var. Bu da mənim ödənişdən qəsdən yayınmamağımı sübut edir. Buna baxmayaraq, bəlkə 20 dəfə icraçı Qəribağa Mirhəşimov məni şöbəyə dəvət edib hədələyib ki, pulun hamısını birdəfəlik verim, yoxsa məni həbs edəcək. Məgər onun 61 yaşlı qadından həbs hədəsi ilə ödəniş tələb etməyə ixtiyarı varmı? Bütün çağırışlara getmişəm. Kameralardan baxa bilərlər. Ancaq Qəribağa Mirhəşimov yazıb ki, çağırışlara gəlmirəm”,- deyə Bəsdi Qasımova şikayətində bildirib.\nİcra məmuru Qəribağa Mirhəşimov çağırışlara məhəl qoymaması iddiası ilə Bəsdi Bağırova barəsində İnzibati xəta məcəlləsinin 528-ci maddəsilə protokol tərtib edib və məhkəməyə göndərib.\n"Hakim Vaqif Həsənov məhkəmə zalında bayrağı tutaraq and içdi ki, növbəti iclasa qədər qarşı tərəfə 5000 manat ödəməsəm, məni həbs edəcək”,- deyə B.Qasımova əlavə edib.


Avtosfer.Az | Ferrari ikinci rodsteri təqdim edib - FOTOLAR\nFerrari ikinci rodsteri təqdim edib - FOTOLAR\nAvtoxəbər 11 Oktyabr 2019 00:13 228 dəfə oxunub\nRodsterin maksimal sürəti 340 km/saatdır\nUzunmüddətli fasilədən sonra, Ferrari şirkəti V12 mühərriki ilə təchiz edilmiş möhtəşəm rodsteri təqdim edib. Bu gün italyan markası F8 Spider modelini təqdim etdiyi üçün, Ferrari 812 Superfast kupesinin əsasında yaradılmış rodsterin bir müddət sonra debüt edəcəyini gözləmək olardı.\nAvtosfer.Az autograph.az-a istinadən bildirir ki, lakin, italyan markası işi sonraya saxlamamaq qərarına gəlib və Ferrari 812 GTS modelini bu gün nümayiş etdirib. Modelin adındakı GTS kəlməsi Gran Turismo Spider kimi açıqlanır. Rodster 800 at qüvvəsi və 718 Nm fırlanma anına malik olan 6,5-litrlik V12 mühərriki ilə hərəkətə gəlir. Ferrari 812 GTS modeli 100 km/saat həddinə 2,9 saniyəyə, 200 km/saat həddinə isə, 8,4 saniyəyə sürətlənir. Rodsterin maksimal sürəti 340 km/saatdır.\nFerrari F8 Spider modelində olduğu kimi, qatlanan sərt tavanı 45 km/saat həddinə qədər sürətlərdə 14 saniyəyə açıb-bağlamaq olar. Kupe variantından 75 kq ağır olan rodsterin idarəetmə xüsusiyyətləri maqnitoreoloji amortizatorların yenidən tənzimlənməsi sayəsində kipedən fərqlənmir.\nƏslində italyan mühəndislərinin qarşısında duran əsas vəzifə aerodinamikanın deyil, açıq tavanla hərəkət zamanı komfortun təmin edilməsi olub. Bu məsələni həll etmək üçün dizaynerlər avtomobilin arxa hissəsini əsaslı şəkildə işləyiblər.\nBundan başqa, avtomobil şüşədən hazırlanmış külək "qalxanına" sahib olub. Bu şüşə elektrik ötürməsi vasitəsi ilə qalxır və rodsterin sərnişinlərini akustik komfort ilə təmin edir. İtalyan markasının nümayəndələri ekranın V12 mühərrikinin möhtəşəm səsinin qarşısını almadığını və sərnişinlərin güc aqreqatının səsindən xüsusi həzz alacaqlarını bildiriblər.\nMəlum məsələdir ki, rodster 812 Superfast modelinin elektron sistemlərini də qoruyub-saxlayıb. Ən güclü Ferrari rodsterinin satışlarının başlama tarixi hələlik səsləndirilməyib.


2700 nəzarətçinin iştirakı ilə buraxılış imtahanları başlanıb\n02 İyun 2015 - 04:41\nBu gün Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyası (TQDK) Bakı şəhərində yerləşən orta ümumtəhsil müəssisələrinin buraxılış siniflərində təhsil alan şagirdlər üçün mərkəzləşdirilmiş qaydada buraxılış imtahanları keçirir.\nTQDK-nın mətbuat xidmətindən APA-ya verilən xəbərə görə, bu gün eyni zamanda Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən məcburi köçkün rayonlarının orta ümumtəhsil müəssisələrinin buraxılış siniflərində təhsil alan şagirdlər də imtahan verirlər.\nIX sinif şagirdləri üçün imtahan saat 10-da, XI sinif şagirdləri üçün isə saat 15-də başlanır.\nBakı şəhərinin orta ümumtəhsil müəssisələrinin IX siniflərində təhsil alan şagirdlərin buraxılış imtahanlarının keçirilməsi üçün ümumilikdə 76 imtahan mərkəzi yaradılıb.\nBakı şəhərində 31490 (Nərimanov rayonunda 2403, Səbail rayonunda 1641, Yasamal rayonunda 2754, Nəsimi rayonunda 2245, Nizami rayonunda 2521, Binəqədi rayonunda 3855, Sabunçu rayonunda 4503, Xətai rayonunda 3708, Suraxanı rayonunda 2878, Xəzər rayonunda 2750, Qaradağ rayonunda 2043 nəfər, Pirallahı rayonunda 189) şagirdin imtahanda iştirakı nəzərdə tutulur.\nBakı şəhərinin orta ümumtəhsil müəssisələrinin XI siniflərində təhsil alan şagirdlərin buraxılış imtahanlarının keçirilməsi üçün ümumilikdə 71 imtahan mərkəzi yaradılıb.\nBu gün Bakı şəhərində 24408 (Nərimanov rayonunda 2050, Səbail rayonunda 1524, Yasamal rayonunda 2337, Nəsimi rayonunda 1706, Nizami rayonunda 2189, Binəqədi rayonunda 3169, Sabunçu rayonunda 2753, Xətai rayonunda 3214, Suraxanı rayonunda 2107, Xəzər rayonunda 1846, Qaradağ rayonunda 1383 nəfər, Pirallahı rayonunda 130) şagirdin imtahanda iştirakı nəzərdə tutulur.\nİmtahanların idarə olunması üçün 211 imtahan rəhbəri, 2786 nəzarətçi-müəllim ayrılıb.


İmam Xamenei: “İrandakı ixtişaşları düşmən "üçbucağı" reallaşdırdı”\nMillətimiz bu dəfə də ABŞ, britaniyalı və londonlulara “edə bilmədiniz və edə bilməyəcəksizniz” cavabını verdilər.\nYanvar 9, 2018 - 10:51 PM News Code : 876584 Source : Deyerler “Mehr”-ə istinadən Link:\nİmam Xamenei: İslami İnqilab, düşmənin ölkədən kökünü kəsdi və indi də onlar hər dəfə əks-hücumlar etməyə çalışır, ancaq daim məğlubiyyətə düçar olurlar. Səbəbi də bu müqavimətdir, xalqın yaratdığı bu milli birlikdir.\nƏhli Beyt (əleyhimus-səlam) - ABNA – Xəbər Agentliyinin verdiyi xəbərə əsasən, Qum əhalisinin 1978-ci ildə Şah rejiminə qarşı tarixi qiyamının ildönümü münasibətilə bu şəhərin minlərlə sakini bu gün səhər Ümümdünya Müsəlmanlarının Ali Rəhbəri Ayətullah Üzma Seyid Əli Xamenei ilə görüşüb.\nİslam İnqilabının Ali Rəhbəri Ayətullah Üzma Seyid Əli Xamenei görüşdə etdiyi çıxışında İran İslam Respublikasında baş vermiş son hadisələri qiymətləndirib:\n“İran xalqı 30 dekabr 2017-ci ildə başlayan bu şeytani hərəkət ilə ixtişaşlara qarşı kiçik şəhərlərdən böyük şəhərlərə qədər, ölkənin hər yerində elə həmin gün hərəkətə keçdi. Bundan sonra düşmənə mənsub bu muzdlu şəxslərin yaxalarından qopmadığını görən kimi, aksiyaları ardıcıl günlərlə davam etdi.\nDekabrın 3-dən etibarən isə, Qum, Əhvaz, Həmədan və Kirmanşahda başlayan mitinqlər 5, 6 və 7 yanvar tarixlərində də müxtəlif şəhərlərlə birlikdə, Məşhəd, Şiraz, İsfahan və Təbrizdə də davam etdi.\nDüşmənin təxribatlarına cavab verən bu böyük və koordinasiyalı xalq hərəkatı, belə nizamlı, bəsirətli və bu qədər həyəcan olan bir formada heç bir yerdə rast gəlinməsə də, 40 ildir fasiləsiz mövcuddur. Bunlar, bir, iki və ya beş illik hadisələr deyil. Millətin xalq düşmənlərinə, İranın İran əleyhdarlarına və İslamın anti-İslamçılara qarşı apardığı mübarizədir. Bu, həmişə belə davam edib və bundan sonra da davam edəcək.\nDüşmənin bütün bu 40 il ərzində apardığı isə İslam İnqilabına qarşı baş tutan əks-hücumlarıdır. İnqilab düşmənin ölkədən kökünü kəsdi və indi də onlar hər dəfə əks-hücumlar etməyə çalışır, ancaq daim məğlubiyyətə düçar olurlar. Səbəbi də bu müqavimətdir, xalqın yaratdığı bu milli birlikdir. Millətimiz bu dəfə də ABŞ, britaniyalı və londonlulara “edə bilmədiniz və edə bilməyəcəksizniz” cavabını verdilər.\nBu hadisələrdə bir üçbucağın fəaliyyətə başladığından bəhs edirik. Uzun müddətdir ki, bunun edilməsi üzərində işlər görülürdü. Bunlar dəqiq məlumatlara əsaslanır.\nSüjet amerikalılar və sionistlər tərəfindən hazırlandı. Onlar bir neçə ay bunun üzərində işlədilər, kiçik şəhərlərdən başlamaq və sonra mərkəzə doğru irəliləməyi planlaşdırırdılar. Pullar Fars Körfəzinin çirkli zəngin olan dövlətlərin birindən gəldi. Aydındır ki, belə layihələrə pul lazımdır, amma amerikalılar nə qədər ki, bunlar (zəngin müttəfiqlər) var, heç nə xərcləməyə hazır olmayacaq”, - deyə ali dini rəhbər bildirib.\nAli dini rəhbər Ayətullahul-üzma Seyid Əli Xamenei üçbucağın üçüncü - “öldürücü” tərəfini Xalqın Mücahidləri Təşkilatı yerlərdə olan nökərlərinin olduğunu bildirib:\n"Xalqın həqiqi tələblərilə törədilən vəhşiliklər arasında fərq qoymalıyıq. Bayrağı yandırmağın, Quranı və İslamı təhqir etməyin xalqın tələblərilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Son günlər baş verənlər haqqında təhlillər aparılır və hamısında ortaq mövqe budur ki, haqlı tələblərlə küçəyə çıxanlar və vəhşiliklər törədənlər ayrı-ayrı dəstələrdilər. Bir dəstə insan məhrum olduğu bir şey üçün çıxıb etirazını bildirir. Amma bundan istifadə efərək onlara qoşulub bayrağı yandırmaq, Quran və İslamı təhqir etmək, məscidə od vurmaq ayrı bir işdir. Bunları bir-birilə qarışdırmamalıyıq. Xalqa öz etiraz səsini bildirmək haqqı həmişə verilib. Bizə hər dəfə filan şəhərdə ya məntəqədə filan müəssisə, idarə yaxud parlament qarşısında camaatın etiraz etməsi məlumatı verilir. Heç kəs də onlarla sərt davranmır. Amma gərək onlar dinlənilə və problemlərinin həll edilə. Qəti olan budur ki, iğtişaş törədənlər idarə olunurdular. Baş verən hadisələrdə "üçlük" fəal idi. Kim idi onlar? Bunlar saxlanıların etirafı və həmçinin kəşfiyyat xidmətinin əldə etdiyi məlumatlardır. Amerika və sionistlər neçə aydır ki, İran haqqında bir plan üzrə işləyirdilər. Kiçik şəhərlərdən başlayıb böyük şəhərlərə və oradan paytaxta sirayət edən bir hərəkat üzrə işləyirdilər. Amma bunun üçün pul lazım idi ki, Amerika daha pul xərcləmək istəmir. Pulu körfəz ölkələri təmin etdilər. Üçüncü dəstə isə Mücahidini-Xəlq təşkilatldır. Terrorlar edən, adam öldürən münafiqlər. Neçə aydır təşkilatlanırlar. Özləri də bunu öz mətbuatlarında etiraf eirlər.\nAmerikalılarla irtibatda olduqlarını, daxildə olan adamlarıla camaatı küçələrə çıxartmaq üçün danışıqlar apardıqlarını özləri bildirirlər.\n"Bahaçılığa yox" şüarı ilə etirazlara başladılar. Bu elə bir şüardır ki, hamının xoşu gəlir. Camaat onlara qoşuldu. Camaat ki, onlara qoşuldu, camaatı öz məqsədlərinə qarşı yönləndirdilər. Bir tərəfdən "canım İrana fəda olsun" deyirdilər, digər tərəfdən bayrağı yandırırdılar. Şüursuzlar anlamırdılar ki, bu iki şey bir-birilə düz gəlmir. Ümumiyyətlə siz nə vaxt canınızı İrana qurban verməyə hazır olmusuz? Müharibə zamanı canını düşmən müqabilində sipər edən və 300.000 şəhid olanlar inqilabçı və hizbullahçı adamlar olublar. Siz o zaman harada idiz ki, indi canım İrana fəda olsun deyirsiz?\nAmerika əsəb içindədir. Amma tək məndən yox. Sizdən, İran xalqından, İran dövlətindən ki, yenə məğlub oldu. İndi də Amerikanın dövlət məsulları deyir İran höküməti xalqından qorxur. Xalqdan niyə qorxmalıyıq? İran dövləti xalqdan yaranıb və xalqa məxsusdur. Sonra deyirlər İran dövləti Amerikadan qorxur. Əgər Amerikadan qorxuruqsa, necə oldu sizi 80-ci illərdə İrandan bayıra və indi də regiondan bayıra atırıq? Amerika rəhbərləri bunu bilsinlər ki, hədəfləri boşa çıxdı. Mümkündür yenə səy etsinlər. Amma bilsinlər ki, yenə başları daşa dəyəcək. Bilsinlər ki, bu neçə gündə bəzi zərərlər vurublar ki, intiqamını alacağıq. Amerikanın başında olan o zahirdə normal adam olmayan bilsin ki, bu nümayişkaranə dəlilikləri cavabsız qalmayacaq. Və həmçinin xaricdə və çox təəssüf daxildə olan Amerika sevərlər də bilsinlər ki, hökümət möhkəm dayanıb və Allahın lütfülə bütün çətinlikləri, problemləri və zəiflikləri aradan qaldıracaq.\nAli dini rəhbər insanların bu şəxslərin niyyətlərini biləndən sonra, ixtişaşçılardan özlərini kənarlaşdırdığını deyib. Ali dini rəhbər Ayətullahul-üzma Seyid Əli Xamenei İran xalqının ixtişaşlara müvafiq reaksiyasını vaxtında atılan addım kimi qiymətləndirib.\nDekabr 27, 2017 - 5:32 PM\nDekabr 6, 2017 - 6:30 PM\nİmam Xamenei mövlud münasibəti ilə 1000-dən çox məhbus əfv edib\nDekabr 5, 2017 - 3:54 PM\nİmam Xamenei və “Əhli Beyt (s) Sevərlər və Təkfirçilərin Məsələsi” konfransının iştirakçıları – Foto\nNoyabr 28, 2017 - 3:32 PM\nİmam Xamenei, “Əhli Beyt (s) Sevərlər və Təkfirçilərin Məsələsi” konfransının iştirakçılarını qəbul edib – Foto\nNoyabr 28, 2017 - 3:13 PM


“Sabah döyüşə oliqarxların tulaları yox, bizim balalarımız gedəcək…” | Bizimxeber\n“Sabah döyüşə oliqarxların tulaları yox, bizim balalarımız gedəcək…”\n23 Fevral 2016 / 13:25 / Baxış sayı: 954\nErmənistanda “Nor Ayastan” adlı ictimai hərəkatın üzvləri İrəvan yaxınlığındakı “Nubaraşen” təcridxanasının qarşısında aksiya keçirməyə cəhd edib. Lakin penitensionar xidmətin işçiləri buna imkan verməyiblər.\n“Aravot” qəzetinə istinadən xəbər verir ki, aksiyada məqsəd hərəkatın yanvarın 1-də həbs olunan üzvü Gevorq Səfəryanın və daha üç hərəkatçının vazadlığa buraxılmasını tələb etmək idi. Yanvarın 1-də Gevorq Səfəryan və bir qrup vətəndaş cəmiyyəti fəalı İrəvanda Şaxta baba geyimində gəzinti təşkil edərkən polis onlara müdaxilə edib. Səfəryan polisə qarşı zor tətbiqi ittihamı ilə həbs edilib.\n“Nubaraşen” təcridxanasının əməkdaşları aksiyaya icazə verməyiblər və bildiriblər ki, penitensionar xidmətin ərazisində aksiya keçirmək olmaz. Bu zaman aksiyaçı qadın ərazidəki zir-zibili göstərərək onlara deyib: “Sizin ərazinizdir? Onda ərazinizi təmizləyin, yoxsa Ermənistanda ərazini ancaq zəbt edirlər, ancaq təmiz saxlamırlar? Düzgür, bizim böyük ərazimiz var, ancaq bütün ərazi zibillikdir, insanlardan başlamış parlamentə, prezident iqamətgahına qədər”.\nQadının qəzəbi bununla da soyumayıb, həbsxana işçilərinə deyib: “Patriotizmdən danışırsınız, hanı o patriotizm? Təmiz, gənc insanları həbsə atırsınız, sabah sizin əsgər vətəni qorumayacaq. Sabah vətəni qorumağa oliqarxların tulaları getməyəcək, bizim övladlarımız gedəcək. Hansılar ki, burada saxlayırsınız, həbs etmişiniz”.


Məni əfv elə Vahid Çəmənli - Uyur\nMəni əfv elə Vahid Çəmənli\nGün günortanı keçmişdi. Amma o hələ də axtarırdı. Qəbristanlıq böyük olsa da, ata-anasının məzarlarını tapa bilmirdi. Sanki burada hər şey dəyişmişdi. Elə bil məzarlar da çoxalmışdı. Burada onun tanıdıqları çoxlu insanların məzarı var idi. O hətta onların artıq dünyada olmadıqlarını da bilmirdi. Aman Allah, elə bil kəndin yarısı bura köçmüşdü. Çoxunun adı ilə bağlı ürəyində xatirələr vardı. Uşaqlıq dostunun məzarını görəndə özünü saxlaya bilməyib ağladı. Neçə il dostluq eləmişdilər? 10 il... Bir sinifdə oxumuşdular. həmişə bir yerdə olardılar. Onların dostluğuna birinci sinifdən mane olmaq istəsələr də nail ola bilməmişdilər. O, çox sözübütöv uşaq idi, qərarından heç kim döndərə bilməzdı. İkinci sinifdə oxuyanda, deyəsən, “Lenin yolu” qəzetinə şikayət yazmışdılar. Mehman onları "satdı". Ah, Mehman, Mehman, ən çox bir yerdə olduğu uşaqlıq dostu. Nə yaxşı, müəlliməyə xəbər verdin. Yoxsa böyük biyabırçılıq olardı. Müəllimə əvvəlcə gülümsədi, sonra mənə yaxınlaşıb kağızı istədi. Kağız məndə yox idi. Bu dəfə adaşıma yaxınlaşdı.Lakin kağızı ondan ala bilmədi. O, kağızı parça-parşa elədi, amma müəlliməyə vermədi. “Ay adaş, Allah sənə rəhmət eləsin, neçə il dostluq elədik, bir dəfə də olsun bir-birimizin qəlbini qırmadıq”.\nBirdən təzə məzarın yanında oturub dərin xəyala gedən bir qadın gördü. Səssizcə dönüb getmək istədi. Amma qadının yanında oturduğu qəbrin baş daşinda yazılan ad onu dayanmağa məcbur etdi. Bir anda həyəcandan boğazı qurudu. -Yəni döğrudanmı bu odur? Yaxınlaşdı. Salam vermək istədi. Dili söz tutmadı.Baş daşlarından birinə söykəndı. Dalğın-dalğın qadına baxdı. Beləcə xeyli dayandı. İndi nə etsin? Çıxıb getsinmi? Neçə il bundan əvvəl olduğu kimi. Qəbirdəkilərə həsəd apardı. Kaş məni görməyəydi? Qadın ona tərəf baxmırdı. Həzin səsi sanki quyunun dibindən gəlirdi.\nBu yayın istisi bir az çox oldu Vahid Çəmənli Qalıb Vahid Çəmənli Keçir Vahid Çəmənli Nuhun gəmisi Vahid Çəmənli Gedər Vahid Çəmənli Yakub Deniz Vahid Çəmənli\nEkleme Tarihi : 07.10.2017


AMEA-nin Fizika institutunun rəhbər heyəti vəzifəsindən azad edilib\nYanvarın 8-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika İnstitutunun direktoru, akademik Nazim Məmmədov, institutun elmi işlər üzrə direktor müavini, akademik Cavad Abdinov, həmin institutun baş mühasibi İradə Qulubəyova və kadrlar şöbəsinin müdiri Pərvanə İsgəndərova vəzifələrindən azad edilib.\nBu barədə AMEA məlumat yayıb.\nMəlumatda deyilir ki, AMEA-nın Fizika İnstitutunda aparılan yoxlamanın nəticələri bu qurumun Rəyasət Heyətinin iclasında müzakirə edilib.\n“Fizika İnstitutunda mükafatların verilməsi, ezamiyyə xərclərinin qanunvericiliyin tələblərinə uyğun ödənilməməsi, institutun fəaliyyəti üçün dövlət büdcəsindən ayrılmış pul vəsaitlərinin qanunsuz və əsassız olaraq başqa təşkilatlara ödənilməsi, büdcədə qalan artıq pul vəsaitlərinin əsassız silinməsi, kadr fəaliyyəti üzrə əmək qanunvericiliyinin tələblərinin kobud şəkildə pozulması, qanunsuz və əsassız əmrlərin verilməsi, kargüzarlıq fəaliyyətinin qanunauyğun aparılmaması, habelə əmək və icra intizamının kobud şəkildə pozulması aşkar olunub,” AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin rəisi Rasim Ağasiyev bildirib.\nAMEA-nın prezidenti Ramiz Mehdiyev deyib ki, Fizika İnstitutunun direktoru Nazim Məmmədov, institutun elmi işlər üzrə direktor müavini Cavad Abdinov, institutun baş mühasibi İradə Qulubəyova və Kadrlar şöbəsinin müdiri Pərvanə İsgəndərova vəzifələrindən azad ediliblər. Həmçinin akademik Nazim Məmmədov Azərbaycan Respublikasının Rusiyanın Dubna şəhərindəki Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutu ilə əlaqələndiricisi vəzifəsindən də azad olunub, bununla bağlı müvafiq dövlət qurumuna müraciət olunacağı bildirilib. Bundan əlavə, institutun bir sıra əməkdaşları işlərində yol verdikləri nöqsanlara görə barələrində intizam tənbehi tətbiq edilib.\nMilli Məclisin Elm və Təhsil Komitəsinin üzvü Etibar Əliyev bildirib ki, dünyada elmin inkişafına dair layihələr işlənilir, strategiyalar qəbul olunur, Azərbaycanda isə vaxtilə Elmlər Akademiyasının tacı sayılan Fizika institutunda korrupsiya və maxinasiyalar tüğyan edir.\n“Vaxtilə bu institutdakı maxinasiyalar barədə yazmışam. Təcili Fizika İnstitutuna "Elmin İnkişafı Fondu"ndan verilən fantastik rəqəmlərlə ifadə olunan Qrant layihələrinin icrası da yoxlanılmalıdır. Birinin məbləği 3.000.000 manat idi. Həmin vaxtlar Elmin İnkişafı Fondunun Himayədərlar Şurasının sədri akademik Ramiz Mehdiyev idi,” Milli Məclisin deputatı Etibar Əliyev Facebook səhifəsində “Fizik və Korrupsiya” başlıqlı statusunda yazıb.\nBununla yanaşı, Amerikanın Səsinin müxbirinin AMEA-nin Rəyasət Heyətinin iclasında barələrində qanun pozuntuları ilə bağlı ittihamlar səsləndirilən Fizika İnstitunun direktoru Nazim Məmmədov və onun müavini Cavad Abdinov və digərlərindən şərh almaq cəhdləri baş tutmayıb. Belə ki, direktorun telefonları söndürülüb. Onun müavinləri isə direktorun mövqeyini öyrənməyimizi məsləhət bilib.\nNazim Məmmədov Moskva Polad və Xəlitələr İnstitutunu yarımkeçiricilər və dielektriklər ixtisası üzrə bitirib. 1990-cı ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib. 2014-cü il iyulun 1-də AMEA-nın müxbir üzvü seçilib. 2015-cil aprelin 30-da Nazim Məmmədov AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri bölməsinin akademik katibi vəzifəsin icra edib. 2017-ci ildə o, AMEA-nin Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri bölməsinin akademik katibi seçilib.\nO,1994-cü ildə, Yaponiyada Naqaoka Texnoloji Universitetinə professor kimi dəvət alıb, 1997-ci ildə Yapon Elmi İrəlilətmə Cəmiyyətinin (Japan Society for the Promotion of Science) professor qrantına layiq görülüb.\nO, 1998-ci ildə Osaka Universitetinin Fizika və Elektronika fakültəsində professor vəzifəsində çalışıb və 2005-ci ilə qədər orada dərs deyib.


Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən həyata keçirilən əməliyyat nəticəsində müxtəlif vaxtlarda ayrı-ayrı vətəndaşları hədələyərək guya onlar barəsində rüsvayedici məlumatlar yayacağı ilə zərəçəkənləri qorxudub pul tələb edən şəxs saxlanılıb.\nZərərçəkənlərdən Baş İdarəyə daxil olan çoxsaylı müraciətlər əsasında keçirilən əməliyyat nəticəsində hədə-qorxu və ilə tələb etməkdə və dələduzluq əməlində şübhəli Sabirabad rayon sakini, əvvəllər dəfələrlə məhkum olunmuş Eyvaz Əmənov yaşadığı Şirvan şəhərində tutulub. Araşdırma zamanı onun ümumilikdə 5 vətəndaşı hədələyərək onlardan ümumilikdə 2000 manatdan artıq pul aldığı məlum olub. Saxlanılan şəxs ifadəsində törətdiyi qanunsuz hərəkətləri etiraf edib.\nBu şəxsin əməllərindən zərərçəkən başqa vətəndaşlar varsa DİN-in “102” Zəng Mərkəzinə və ya Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinə müraciət edə bilərlər.\nQeyd edilən faktlarla bağlı Baş İdarədə Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri ilə cinayət işi başlanılıb. Eyvaz Əmənov barəsində Nərimanov Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilib. Bu şəxsin ətrafında istintaq və əməliyyat tədbirləri davam etdirilir.


Utah (ABŞ) şirkətini qurun\nEv Şirkət formalaşması Yurisdiksiyalar Utah (ABŞ) şirkətini qurun\nABŞ-da Utah şirkəti\nUtah, ABŞ dəniz şirkətlərinin qeydiyyatı.\nYuta, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Qərbdə yerləşən 45-ci əyalətidir. Yuta, ABŞ-ın ən böyük 13 və ən çox əhalisi olan 34-cü yeridir.\nŞtat, 2012-ci ildə ABŞ-ın ümumi ÜDM-nin 0.87% -i, 14.991 trilyon ABŞ dolları həcmində töhfə vermiş (İqtisadi Analiz Bürosuna görə) çox şaxələndirilmiş bir iqtisadiyyata sahibdir. Nəqliyyat, təhsil, informasiya texnologiyaları və tədqiqat, dövlət xidmətləri və mədənçilik Utahın əsas sahələridir.\nUtah-nın ümumi əhalisi 2019-cu ildə 3.205.958 nəfər idi. Utah, hər ştatın ən sürətli böyüyən ikinci əhalisinə sahib idi (ABŞ Sayım Bürosu, 2013). İngilis dili Yutanın rəsmi dilidir.\nİqtisadi Analiz Bürosuna görə, Utah 2019-cu ildə 136.194 milyard ABŞ dolları ümumi daxili məhsula (ÜDM) sahib idi. 2019-cu ildə adambaşına düşən fərdi gəlir 42.043 ABŞ dolları idi.\nABŞ-ın Utah, offşor şirkəti üçün faydaları\nBazar İnkişaf Zonasını təkrar emal edin\nMMC-lər üçün Xarici Ticarət Bölgəsi (FTZ)\nGüclü və savadlı işçi qüvvəsi\nUtah LLC və Utah Corporation (C-Corp & S-Corp) Formation\nMövcud qanuna görə, Utah'nın vergi qoyulan gəlirinə qoyulan Utah’ın korporativ gəliri / franchise vergisi nisbəti% 4.95'dir.\nİllik Hesabat: Şirkət Utah-da İllik Hesabat təqdim etməlidir. Utah MMC üçün son tarix yubiley ayının sonundadır.\nQeydiyyatdan keçmiş Agent: Utah MMC-lərdən, işiniz adından qanuni poçt qəbul etmək üçün qeydiyyatdan keçmiş bir agent (Yuta ştatında "xidmətin göstərilməsi üçün agent" adlanır) təyin etmələri tələb olunur və adi iş saatları ərzində mövcuddur.\nİşəgötürən şəxsiyyət nömrəsi (EIN): EIN, İşəgötürən şəxsiyyət nömrəsi üçün qısadır və bəzən FEIN və ya Federal İşəgötürən Kimlik nömrəsi olaraq da adlandırılır. Bu fərdi şəxs üçün sosial təminat nömrəsinə bənzər, lakin bunun əvəzinə bir işi müəyyənləşdirən unikal 9 rəqəmli nömrədir.\nİllik Hesabat: Şirkət Utah-da İllik Hesabat təqdim etməlidir. Utah şirkətləri üçün son tarix yubiley ayının sonundadır.\nQeydiyyatdan keçmiş agent: İş üçün hüquqi və vergi sənədləri almaq üçün şirkətin Yuta ştatında fiziki bir ünvanı olmalıdır.\nİşəgötürən şəxsiyyət nömrəsi (EIN): EIN, işçilərin işə götürülməsi üçün əvvəlcə lazımdır, çünki EIN əmək haqqı vergiləri, gəlir vergisi tutmaları və işsizlik vergilərinin hesabı olaraq istifadə olunur.\nBirləşmə Sertifikatı, İş Qeydiyyatı, Memorandum və Əsasnamə və s. Daxil olmaqla lazımlı sənədlərin mükəmməl surətlərini alacaqsınız. Sonra Utahdakı yeni şirkətiniz iş qurmağa hazırdır. Korporativ bank hesabı açmaq üçün şirkət dəstindəki sənədləri gətirə bilərsiniz və ya uzun müddət Bank işi dəstək xidmətləri təcrübəmizdə sizə kömək edə bilərik.\nUtah, ABŞ-a daxil olma dəyəri\nUtah (ABŞ) şirkətini qurun əsas xüsusiyyətləri ilə\nKorporativ gəlir vergisi Bəli - 4.95%\nUtah Qeydiyyatlı Agent Xidmətinin Bir Tam İli (12 Tam Ay)\nBir Utah şirkətini qurmaq üçün müştəridən Hökumət haqqı, 340 ABŞ dolları da daxil olmaqla, ödəməlidir\nYükləmə formaları - Utah (ABŞ) şirkətini qurun\nUtah (C-Corp və ya S-Corp) Qiymət kartı\nPDF | 1.94 MB | Yenilənən vaxt: 31 Dec, 2020, 11:11 (UTC+08:00)\nUtah üçün əsas xüsusiyyətlər və standart qiymət (C-Corp və ya S-Corp)\nUtah LLC Qiymət kartı\nUtah LLC üçün əsas xüsusiyyətlər və standart qiymət


Uğurmedia.az xəbər informasiya agentliyinin təsisçi baş redaktoru Tərlan Abbasov ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etdi\nDekabrın 11-də Uğurmedia.az xəbər informasiya agentliyinin təsisçi baş redaktoru Tərlan Abbasov və uğurmedia ailəsi Fəxri xiyabana gələrək Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib və məzarı üzərinə gül dəstələri qoyublar.\nMüasir müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı və qurucusu, dünya şöhrətli siyasi xadim, xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin vəfatından 17 il keçir. Tarix dahi insanların ideyalarının və əməllərinin üzərində qərar tutur. Ulu öndər Heydər Əliyevin də ömür yolu, əslində, Azərbaycanın bir qərinəlik tarixidir. O tarix ki, uzun illər boyu Azərbaycan mühitinin, Azərbaycan həyatının ayrılmaz parçası olub. Onun yazdığı tarix qurtuluş, inkişaf, milli tərəqqi salnaməsinə çevrilib. Heydər Əliyev milli dövlətçiliyimizin banisi, müstəqilliyimizin rəmzidir.\nXəbərlər Tarix: 12 Dek 2020 / 11:28\n« Əvvəlki xəbər (1644 / 6012) Növbəti xəbər »


Bu barədə ƏƏSMN yanında Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətinin mütəxəssislərinin Abşeron və Bakının Binəqədi rayonlarının işəgötürənləri ilə görüşündə məlumat verilib.\nBildirilib ki, "Elektron hökumət" portalı vasitəsilə ən çox istifadə edilən elektron xidmət növləri sırasında "Əmək müqaviləsi bildirişlərinin qeydiyyata alınması və bu barədə işəgötürənə məlumatın verilməsi" e-xidməti ilk yerlərdən birini tutur. İşəgötürənlərin əmək müqaviləsi bildirişi üzrə EİS-dən istifadə qaydaları barədə "Açıq qapı günü - vətəndaş forumu" çərçivəsində məlumatlandırılmasına xidmət edən görüşdə EİS-in mükəmməl proqram təminatının işəgötürənlərin bu sistemdən hər hansı çətinlik olmadan, asan və rahat formada istifadəsinə şərait yaratdığı vurğulanıb.\nQeyd olunub ki, ƏƏSMN-ə daxil olan zənglər, rəsmi sorğular, elektron müraciətlərdən, o cümlədən məlumatlandırma tədbirlərində verilən suallar da işəgötürənlərin bu islahat tədbirində fəal iştirak etməkdə maraqlı olduqlarını göstərir.\nGörüşdə əmək münasibətlərinin EİS-də qeydiyyatdan keçirilməklə rəsmiləşdirilməsinin işçi və işəgötürənlər üçün önəmi diqqətə çatdırılıb, bildirişlərin bu sistemdə qeydiyyatdan keçirilməsi qaydaları ilə əlaqədar dolğun məlumatlar verilib, suallar cavablandırılıb.\nEyni zamanda, əmək müqaviləsi hüquqi qüvvəyə minmədən, yəni EİS-də qeydiyyatdan keçmədən işəgötürən tərəfindən fiziki şəxslərin hər hansı işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsi halları ilə bağlı qanunvericiliyə uyğun şəkildə tətbiq olunacaq cəza tədbirləri görüş iştirakçılarının nəzərinə çatdırılıb.


Abşeronda şəhidlərin abidə kompleksi və istirahət parkının açılışı olub - VİDEO + FOTOLAR\nTarix: 1-08-2017, 21:00 Oxunma sayı: 500 Bölmə: Cəmiyyət\nAbşeron rayonunda son illərdə sosial-iqtisadi inkişaf sahəsində qazanılan nailiyyətlər, tikinti-quruculuq, yol-abadlıq işlərinin sürətləndirilməsi, sakinlərin həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması üçün görülən tədbirlər əhalinin ruh yüksəkliyinə səbəb olub. Rayonun ayrı-ayrı yaşayış məntəqələrinə gedən avtomobil yollarının asfaltlaşdırılması, rayonda yeni bağça və məktəblərin tikintisi və digər abadlıq, quruculuq işləri, səyyar qəbul və görüşlərdə verilən təkliflər və müraciətlər əsasında öz həllini tapır.\nAzərbaycan respublikasının azadlığı, vətənimizin bütövlüyü naminə canlarından keçən igidlərimiz daima diqqət mərkəzindədirlər. Abşeron rayonunda şəhidlər həmişə müqəddəs tutulur. Şəhidlərimiz anılır, şəhid ailələrinə qayğı və diqqət göstərilir.\nAbşeron rayonunun Məmmədli kəndində rayon icra hakimiyyəti tərəfindən yenidən qurulan Böyük vətən müharibəsində həlak olan kənd sakinlərinin abidəsinin, 20 Yanvar və Qarabağ şəhidlərinin xatirələrini əbədiləşdirmək üçün yeni inşa edilmiş abidə kompleksinin açılışı olub.\nAbşeron rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı İradə Gülməmmədova, rayonun hüquq-mühafizə orqanlarının, səhiyyə, təhsil, mədəniyyət, digər xidmət təşkilatlarının rəhbərləri , qəsəbə sakinləri açılışa toplaşan şəhid valideynləri hər iki abidə kompleksinin önünə tər çiçək dəstələri qoyaraq onların ruhuna dualar oxuyublar.\nMərasimə toplaşanlara və qonaqlara məlumat verilib ki, hər iki abidə kompleksi və şəhidlər parkı icra hakimiyyətinin başçısı İradə Gülməmmədovanın təşəbbüsü və tapşırığı ilə Məmmədli bələdiyəsinin daxili imkanları hesabına yenidən qurulub.\nAbidə kompleksinin qarşısındaca şəhid ailələrinin üzvləri ilə görüşən icra hakimiyyətinin başçısı İradə Gülməmmədova bildirib ki, Vətənini uca tutanı Vətən də uca tutar. Ölkəmizin müstəqilliyi, suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda canlarını qurban vermiş oğulları unutmağa haqqımız yoxdur. Onların müqəddəs əməllərini layiqincə qiymətləndirmək və bunu gələcək nəsillərə çatdırmaq bizim ümdə vəzifəmizdir. Bu, bizim dövlətin bu gün həyata keçirdiyi vətənpərvərlik siyasətinin prioritet istiqamətlərindəndir. Ulu öndər Heydər Əliyevin ölkəyə rəhbərliyi dövründə də belə olub, bu gün Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi dövlət siyasətində də istiqamət belədir.\nŞəhid ailələrinin üzvləri də Vətən uğrunda canlarını qurban vermiş qəhrəman oğulların xatirəsinə göstərilən diqqət və sayğıya görə dövlət başçısına və onun yerlərdəki nümayəndələrinə öz minnətdarlıqlarını ifadə edərək razılıqlarını bildiriblər.\nBundan sonra kəndin mərkəzində yenidən inşa edilmiş Məmmədli bələdiyyəsinin və İcra nümayəndəliyinin inzibati binasının açılışı mərasimi olub.\nToplantı iştirakçıları hər iki inzibati binaya baxış keçirmiş, burada yaradılmış şəraitlə tanış olublar. Qonaqlara məlumat verilib ki, bələdiyyənin inzibati binası əsaslı təmir olunmuş, dam örtüyü dəyişdirilmiş, divarı və ətrafı aqlay daşla üzlənmiş, iş otaqları avadanlıqlarla təmin olunmuşdur. Həmçinin icra nümayəndəliyi üçün 4 otaqlı bina tikilib əsaslı təmir olunub , avadanlıqlarla təmin olunaraq istifadəyə verilmişdir.Hər iki binanın yerləşdiyi ərazidə abadlıq işləri aparılmış, yaşıllıqlar salınmış və 17 metr hündürlüyündə bayraq dirəyi ucaldılmış, binaların ətrafına 2.300 kv metr asfalt örtüyü vurularaq rənglənmişdir.\nDaha sonra şəhid ailələri və qəsəbə sakinləri ilə səyyar qəbul və görüş keçirilib.\nKənd sakinləri mülahizələrini bölüşərək onları narahat edən məsələlərlə bağlı təkliflərini veriblər.\nSəyyar qəbul-görüşü yekunlaşdıran xanım İradə Gülməmmədova bildirib ki, səyyar qəbulun keçirilməsində məqsəd kənd ərazisində yaşayan əhalinin problemlərini yerindəcə öyrənmək, onların qaldırdıqları problemlərin operativ həlli ilə əlaqədar müvafiq tapşırıqların verilməsi və onların həllinin təmin olunmasıdır.\nLeninaqorskda Azərbaycan "Novruz"u - FOTOLAR\nTarix: 23-03-2016, 11:14 Oxunma sayı: 809 Bölmə: Mədəniyyət / Dünya\nAŞ PA-nın vitse-prezidenti azərbaycanlıları inqilaba çağırdı\nTarix: 25-06-2015, 16:01 Oxunma sayı: 802 Bölmə: Siyasət\nSu pulu da qalxdı\nTarix: 5-01-2014, 15:28 Oxunma sayı: 931 Bölmə: Cəmiyyət\n"Unikal" klinikasından Sumqayıtda ən çox bal toplayan abituriyentlərə pulsuz müayinə - FOTOLAR\nTarix: 1-08-2016, 13:16 Oxunma sayı: 3 031 Bölmə: Sumqayıt / Manşet\nBu gün şəhərimizdə ali məktəbə imtahan zamanı ən çox bal toplamış 4 abituriyentin Sumqayıtda\nİrəvandan sonra bunu Bakı da imzalayacaq - Trofimçuk\nTarix: 25-11-2017, 10:45 Oxunma sayı: 488 Bölmə: Siyasət\nMoskva Yanukoviçə mane olmasaydı, indi o da Sərkisyan kimi hakimiyyətdə idi.\nSumqayıtda gənclərin iştirakı ilə konfrans keçirilib – FOTOLAR\nTarix: 20-02-2018, 10:52 Oxunma sayı: 294 Bölmə: Cəmiyyət / Sumqayıt\n"Azərbaycan gəncliyi 2017-2021-ci illərdə” Dövlət Proqramında nəzərdə tutlmuş tədbirlər planının\nAzərbaycanda hakimin ailəsində FACİƏ


Azәrbaycan Xarici İşlәr Nazirliyi bәyanat yayıb | TRT Azerbaycan\nAzәrbaycan Xarici İş...\nAzәrbaycan Xarici İşlәr Nazirliyi bәyanat yayıb\nAzәrbaycan İran torpaqlarına düşәn raket mәrmilәrinin Ermәnistan ordusu tәrәfindәn atıldığını açıqlayıb.\nAzәrbaycan Xarici İşlәr Nazirliyindәn verilәn mәlumatda bildirilib ki, Azәrbaycan ordusu torpaqlarını işğaldan azad etmәk üçün әmәliyyatlarını davam etdirir vә geri çәkilmәyә mәcbur edilәn Ermәnistan qüvvәlәri provokasiya mәqsәdilә İrana raket mәrmisi atır.\nAzәrbaycan Xarici İşlәr Nazirliyindәn verilәn bәyanatda deyilir: ‘‘İran İslam Respublikası tarixən dost və qardaş ölkə kimi daim Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzünü pisləmiş və Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad edilməsini, müvafiq BMT TŞ qətnamələrinin yerinə yetirilməsini və Azərbaycan Respublikasının suverenliyi və ərazi bütövlüyünü dəstəkləmişdir. Bu gün də biz qardaş İran xalqının həmrəyliyini hiss edirik, İran hökumətinin rəsmi bəyan edilmiş dəstəyini yüksək qiymətləndiririk’’.\nEtiketlәr: #Azәrbaycan Xarici İşlәr Nazirliyi bәyanat yayıb\n"Dağlıq Qarabağ məsələsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyü tanınacağı halda həllini tapacaq"\nRusiyada mütəxəssislər Dağlıq Qarabağ məsələsinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü tanınacağı halda həll ediləcəyi mesajını verdilər.


Yapon çubuqşəkilli çanaqlı yastıcası – insects-azerbaijan\nAvqustun II-III ongünlüyündə Lənkəran zonasında sitrus bitkiləri üzərində olan çanaqlı yastıca koloniyalarında yetkin yumurta qoyan dişi fərdlər, I və II yaşlı sürfələrə nisbətən üstünlük təşkil edir (2005-2007-ci illər) . II nəslin avara sürfələri – dişi avara sürfələr, əsasən ağacların gövdə və budaqlarına, bəzən isə yarpaqların üzərinə yapışırlar. Dişi sürfələrdən fərqli olaraq, erkək sürfələr, əsasən yarpaqlara yapışırlar. Alma və armud ağaclarında II nəsildə yaranan sürfələr mevələrin üzərinə yapışır, onların şirəsini sorur, deformasiyasına, kələ-kötür olmasına səbəb olur. Bu səbəbdən meyvələrin keyfiyyət göstəriciləri aşağı düşür, məhsul-darlıq çox azalır. Zərərverici ilə güclü yoluxma nəticəsində bitkilə-rin inkişafı pozulur, ayrı-ayrı budaqlar quruyur. Bəzi hallarda güclü yoluxma nəticəsində bütöv ağacların, xüsusən cavan ağacların qurumasına səbəb olur.


Novruz - yazı unutma! - მარნეულის რადიო - Marneuli FM\nHəmin bloqu sizə təqdim edirik.\nƏsrlər öncə Kutaisidə gimnaziyanın şagirdləri çobanyastığı çiçəkləri sataraq Tuporkiliyozdan əziyyət çəkən xəstələrə kömək etdilər və beləcə bir milli bayramın, “ qvirlobanən” təməli qoyuldu. Bu bayram aprel və may aylarında qeyd olunurdu. Aradan vaxt keçdi və necə olduğunu anlamadan bu gün “Tbilisobaya” çevrildi.\nƏslində “Tbilisoba” bir modelidir. Bürokratın əliylə o bütün bayramlara uyğunlaştırılır və gün özünün əsil anlamını itirmiş olur. Gürcüstanda Novruz bayramı da eyni taleyi yaşayır. Bu bayramın da tarixi əsirləri aşıb gəlir və Asiya xalqları üçün çox böyük önəm daşıyır.\nNovruz Hicr-i Qəmər (İran) təqviminin ilk günü olub bahar enikosuna – gecə və gündüzün bərabərləşməsinə təsadüf edir. Bu gün üçün xüsusi hazırlaşılır. Bayrama qədər qışın son çərşənbələri qeyd olunur. Bunlardan ilki su çərşənbəsidir. Səhər hava aydınlanan zaman insanlar çaya, su üstünə gedib su içər və ürəklərində arzu tutarldıar. Su çərşənbəsindən sonra od çərşənbəsi, günəşlə görüş günü gəlib çatır. Od çərşənbəsində gecə evlərdə şamlar yandırardılar. Növbəti çərşənbə torpaq çərşənbəsidir. Bu çərşənbə yer kürəsindəki həyat və bərabərliyin simbolu sayılır. Bu gün ağac və səmənilər əkilərdi. Son çərşənbə yel çərşənbəsidir. Bu çərşənbə yenilənmənin, dəyişimin simboludur. Bundan sonra Novruz, yeni gün gəlir və insanlara baharı qarşılayırlar.\nYerli əhalinin fikrincə Novruzun əsil anlamı yaz fəsliylə, baharla görüş və yeniliklərin, dəyişimin başlamasına bir ümiddir.\nBu gün Novruz tamamiylə fərqli şəkildə qeyd olunur. Kvemo Kartlidə yaşayan Azərbaycanlılar düşünürlər ki, təşkilatçılar Bakıda keçirilən şənlikləri təqlid edirlər və beləcə yerli əhalinin əsrlər boyu yarattığı adət ənənələri gözardı edib unudurlar. Bu bayramı müasirliyə uyğunlaşdırma istəyi isə ölkəyə səyahət edən turistlər üçün cəlbedici xarakterli olmasıdır. Daxıllar qoyulur, suvenirlər satılır hansıların ki, bayramla əlaqəsi yoxdur.\nMüasir novruz inteqrasiya karnavalıdır. Baş nazir xalqın qarşısında çıxış edərək qastrolda çıxış edən pop ulduzlar kimi yerli əhalinin dilində bir-iki söz deyir. Bu qısa və şablon çıxışda boş sözlərdən və sülh şəraitində yaşamaqdan başqa mühim bir şey deyilmir. İllər əvvəl Şevardnadze hakimiyyəti nasionalist ritorikaya etiraz etdi və bu xalqı qonaq etdi bu isə yerli əhalidə həqiqətən böyük sevincə səbəb oldu. Amma indi hakimiyyət liderləri sadəcə bayramlarda danışmamalı, həmişə xalqın yanında olmalıdırlar.\nBayramı qeyd etmək üçün bir yere toplaşan xalqın qarşısında inteqrasiyadan sohbet açmaq və sonra bunlarin heç birini xatırlamamaq s’lahiyy’t sahibinin şıltaqlığıdır. Bu gün, bayram günü bu üzücü siyasi çıxışların kimə lazım olduğu isə hələ də məlum deyil.\nBu gün də 2019-cu ilin 21 mart günündə də heçnə dəyişməyib – Yenə də Kvemo Kartlidə qəyyumi dilin bilinməməsi diqqət mərkəzindədir. O, bu xalqın dilini öyrənə bilməməsinin səbəbləri ve cətinliklər haqqında heç də söhbət açmır. O, elə danışır ki, guya azərbaycanlılar gürcü dilini öyrənmək istəmirlər amma unudur ki, əsrlər ərzində kəndlərdə yaşıyan azərbaycanlılar digər dominant olmayan şəhərlərdə yaşayan etnoslardan fərqli olaraq, iqtisadi və mədəni münasibətlərdə fəal iştirak edirdilər.\nSəhnədə gürcü və azərbaycan rəqs qruplari öz rəqslərini nümayiş etdirilər. Bəziləri gürcü və azərbaycan rəqslərini birləşdirmək istəyirlər. Günün kulminasiyası olaraq isə aparıcılar Mtiuluri rəqsini elan etdilər və şənlik ekə məhz bu rəqslə sonlandırıldı.\nƏlbəttə Azərbaycan vətandaşlarını öz milli adət ənənələrimizlə tanış etməliyik, amma bu o demək deyil ki Novruz bayrami mütləq gürcu rəqsi ilə sonlandırılsın. Əksinə biz gürcü adət ənənələrini qorumalıyıq ki o da Tbilisobaya bənzəməsin.\nNovruz bitir və insanlar evlərinə qayıdırlar, onlar yenə yadlaşırlar. Mədəni tədbirlər gürcü və azərbaycan vətəndaşlarına bir günlük birləşdirsə də həqiqi həyatda ağır sosial vəziyyət, kasıbçıliq və nasionalist tərkibli miflər onları bir-birlərindən uzaqlaşdırır.\nთეგები: ნოვრუზ ბაირამი მარნეული EMC


"Azəriqaz"dan sahə rəislərinə şok tapşırıq: ölkəboyu qazın təzyiqi azaldıldı - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Sosial / “Azəriqaz”dan sahə rəislərinə şok tapşırıq: ölkəboyu qazın təzyiqi azaldıldı\n“Azəriqaz”dan sahə rəislərinə şok tapşırıq: ölkəboyu qazın təzyiqi azaldıldı\nSon günlərdə Bakı şəhərinin müxtəlif istiqamətlərində tez-tez qaz kəsintilərinin olması sirr deyil.\nArtıq bununla bağlı istər mətbuatda, istərsə də sosial şəbəkələrdə narazlıqlar ifadə olunub. Ancaq qəribə olsa da, “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin rəhbəri Əkbər Hacıyev etirazları rədd edib. Deyib ki, şəhərin heç bir istiqamətində qaz kəsintisi olmayıb.\nBu və ya digər məsələlərlə bağlı Mia.az-a “Azəriqaz”dan çox maraqlı məlumat daxil olub.\nBildirilib ki, bu gün qurumda paytaxt rayonlarının Qaz İstismarı Sahələri rəhbərlərinin iştirakı ilə iclas olub.\nİclasda sahə rəislərinə qazın təzyiqinin azaldılması ilə bağlı xüsusi tapşırıq verilib: “Sizə dəqiq deyə bilərəm ki, indi normalda qazın təzyiqi 30 milli bar olmalı idisə, bu günə qədər qazın təzyiqi 20 mili barla verilirdi. Bugünkü iclasdan sonra Bakının rayonları üzrə bütün sahə rəisləri texniki heyəti topladı. Dedilər ki, “Azəriqaz”da bu gün səhər iclas olub və orada qazın təzyiqinin təcili 10 milli bara düşürülməsi haqda tapşırıq verilib. Ona görə də, bu gündən etibarən, əhaliyə verilən qazın təzyiqini şəhərdəki bütün paylayıçı şkaflarda verilən tapşırığa uyğun endirdik. Yəqin ki, bu tapşırıq bütün rayonlar üzrə şamil olunacaq”.\nSayta verilən məlumata görə, əgər sabah hava soyuyarsa, o zaman bu təzyiqlə əhaliyə qaz verilməsində ciddi problem çıxacaq: “Hər halda Ekologiya Nazirliyi xəbər yayıb ki, sabahdan hava soyuyacaq, yağış yağacaq. Ona görə də qazın təzyiqinin bu qədər azaldılmasının narazılığa səbəb olacağını demək olar. Çünki qazın təzyiqi 17 milli bardan aşağı düşəndə, kombiləri də işlətmək mümkün deyil”.\nMəsələ ilə bağlı “Azəriqaz”dan münasibət öyrənmək mümkün olmayıb.\nÖncəki Erməni polislər mitinqçini döyüb paltarını cırdı – Qarşıdurma kritik həddə…(VİDEO)\nNövbəti Ermənilərin Kölndəki “soyqırımı” memorialı söküləcək


Milli.Az yarpaq.az-a istinadən Tinay Muşdiyevanın yazısını təqdim edir.\nFəlsəfənin qəliz, hər kəsin başa düşməyəcəyi, ancaq seçilmişlərin var-gəl etdiyi bir sahə olması fikri yenilik deyil. Buna uyğun olaraq filosof obrazları da, dövründən və məkanından asılı olaraq, mağarada oturan ustaddan kütləni sualları ilə bezdirən əcaibə, tərki-dünya dərvişdən çəlləkdə yatan bivecə, məbəd müqəddəsindən asosial əclafa qədər hər cür transformasiyadan keçmişdir. Bu obrazlarda filosofu kütlədən fərqləndirən onun etik, emosional və s. aspektlərdə sinqularlığı (təkliyi) deyil, fəlsəfə vasitəsilə çoxluğun bilmədiyi şeyləri bilməsidir. Filosofun sinqularlığı epistemik (bilik ilə şərtlənən) xarakterlidir. Yəni "filosof vs[i]. çoxluq" (müvafiq olaraq "fəlsəfə vs. çoxluğun fikri", bundan sonra "PvE" - "philosophia vs endoxa"[ii]) müxalifəti epistemik müstəvidə olan müxalifətdir[iii]. Bizi də bu məqalədə fəlsəfənin çoxluğun fikrinə qarşı qoyduğu bu epistemik üstünlüyü maraqlandırır. Epistemik müstəvini çıxış nöqtəsi edərək göstərmək istəyirik ki, "PvE" müxalifəti əslində sadəcə əsaslandırılmış fikir və əsaslandırılmamış fikir arasında olan müxalifətdir.\nBunun üçün antik yunan fəlsəfəsinə, dəqiq olaraq isə, Aristotel dialektikasına müraciət edəcəyik. Düşünürük ki, antik yunan fəlsəfəsi "PvE" müxalifətinin epistemik xarakterinin çox qabarıq ifadə olunub işlənildiyi bir ənənədir. Bu yöndə Aristotelin xidməti daha maraqlıdır. Aristotel nəinki Platon tərəfindən şifahidən yazıya gətirilmiş Sokrat dialektikasını nəzəri aspektdən araşdırır, həm də "çoxluğun fikri"nə olan təkəbbürlü baxışı dəyişərək onu yeni statusa qaldırır. Topika əsərində "çoxluğun fikri"ni (endoksa) fəlsəfi təfəkkür üçün vacib amil olaraq və müəyyən nəzəri çərçivədə təqdim edilmiş görürük ki, bu da öz növbəsində yunan fəlsəfəsində yeni mərhələ idi.\nFəlsəfənin elmlərin iyerarxiyasında ən başda qoyulduğu antik təfəkkür üçün adı gedən "PvE" müxalifəti o qədər də təəccüblü bir hal deyil. Fəlsəfənin statusu indi çox başqadır, məşğul olduğu suallar da antik yunan fəlsəfəsindən çox fərqlidir. Amma "PvE" müxalifəti (qədim yunanlarda olan ölçülərdə olmasa da) bu günün diskussiyalarında da az rast gəlinən fenomen deyil. Aristotelin dialektik mübahisə metoduna müraciət etməkdə məqsədimiz bir tərəfdən "PvE" müxalifətinin günümüzdəki konturlarına işıq tutmaq üçün bir model təqdim etməkdirsə, digər tərəfdən də bu model ilə içərisində olduğumuz cəmiyyətdə düşünmək və birgə düşünmək davranışımızı sual altına alıb, bu haqda fikirləşməyə dəvət etməkdir.\nÇoxluğun fikri - endoksa\nYuxarıda dediyimiz kimi, "PvE" müxalifətini izah etmək üçün Aristotel dialektiktikasına, dəqiq olaraq Topika əsərinə müraciət edəcəyik. Burada təqdim edilmiş endoksa (çoxluğun fikri) konseptini izah etməzdən əvvəl Sokrat metodu (elenchos) haqqında qısa xülasə verək. Çünki Aristotelin Topikada təqdim etdiyi dialektik metod Sokratın sual-cavab texnikası əsasında qurulmuşdur. Topika, Aristotelin Platon Akademiyasında rutin[iv] olan elenchos oyunlarına nəzəri refleksiyadır. Aristotel burada həm belə oyun-mübahisələri məntiqi cəhətdən analiz edir, həm də belə mübahisələrdə uğurlu olmaq üçün strateji təlimatlar verir (I və VII kitablar). Bununla yanaşı çoxluğun fikri əsasında mübahisədə istifadə oluna biləcək mümkün arqument qəlibləri (topoi - yer) sadalanır (II-VII kitablar).\nSokrat metodu (elenchos), adından da göründüyü kimi, Sokratın mübahisələrdə tətbiq etdiyi sual-cavab metodudur. Belə sual-cavab oyunlarında iki nəfər iştirak edir, sual verən və sualları "hə" və ya "yox" ilə cavablandıran tərəflər. Məqsəd, haqqında mübahisə açılan mövzuda "həqiqəti axtarmaq"dır. Texniki olaraq, dialoqun əvvəlində ortaya qoyulan bir fikir təkzib ya da təsdiq olunur.[v] Ortaya qoyulan fikir adətən hər hansı elmi müddəa yox, çoxluq tərəfindən qəbul edilmiş bir fikir olur. Aristotelin termini ilə belə çoxluq tərəfindən qəbul edilmiş fikirlər endoksa adlanır. Aristotel hansı fikirlərin endoksa olmasını belə izah edir: "Qəbul edilmiş fikirlər (endoksa) ... ya hamı tərəfindən, ya çoxluq tərəfindən, ya peşəkarlar tərəfindən. Bunlardan ya hamısı, ya çoxu, ya ən məşhurları və qəbul edilmişləri tərəfindən düzgün hesab edilən fikirlərdir."[vi]\nBizim burda gördüyümüz odur ki, endoksanın, yəni çoxluğun fikrinin nə ilə müəyyən edilməsinin kriteriyaları reputasiya (1) və bu reputasiyanın fikri tanıyanların kəmiyyəti, həmçinin keyfiyyəti əsasında dərəcələnməsidir (2). Bu o deməkdir ki, endoksa hər hansı təsadüfi fikir deyil. Bir fikrin endoksa sayılması üçün müəyyən dərəcədə ictimai mötəbərliyə və çəkiyə malik olması lazımdır. Yuxarıdakı sitatda görürük ki, bu ictimai mötəbərlik "ya" ilə bir-birindən ayrılan bir neçə instansiya ilə dərəcələnir. Buradakı əks qütblər çoxluğun rəyi və peşəkar rəyidir. Endoksanın ilk əlaməti olaraq "hamı tərəfindən" tanınmış fikir olması gəlirsə, ən son sadalanan əlamət də peşəkarlardan ən qəbul edilmişləri tərəfindən tanınmış olmasıdır. Yəni, çoxluğun rəyi və peşəkar rəyi bir-birini kompensasiya edəcək kriteriyalar olaraq qarşılaşdırılır. Əgər bir fikrin peşəkarlar tərəfindən təmsil olunması zəifdirsə, onun endoksa hesab edilməsi üçün heç olmasa geniş kütləvi mötəbərliyi olmalıdır. Həmçinin əksinə: əgər endoksa hesab ediləcək bir fikir çoxluq tərəfindən qəbul edilmirsə, onda onun heç olmasa peşəkarlar tərəfindən tanınması lazımdır. Ancaq bu şərtləri yerinə yetirən fikirlər endoksa olaraq dialektik mübahisəyə daxil edilə bilər. Yəni, dialektik mübahisəyə daxil edilə bilmək üçün nəzərdən keçirilən fikirlər (mövqelər, mövzular) müəyyən selektiv süzgəcdən keçirilir. Əks təqdirdə, bu fikirlər dialektik mübahisədə analiz olunmağa layiq deyillər. Bəs bu seleksiyanın səbəbi (və nəticəsi) nədir?\nBu deduksiyaların fərqi onların premislərinin keyfiyyətindədir. Elmi deduksiyanın premisləri doğru və ilkin cümlələr, ya da doğru və ilkin cümlələrdən hasil olmuş cümlələrdir. Yəni, bunlar ya aksiomlar, ya da elmdə artıq isbat olunmuş cümlələrdir. Dialektik deduksiya isə endoksadan nəticə almaqdır. Fərq ondadır ki, doğru və ilkin cümlələrin inandırıcılığı başqa cümlələrdən yox, onların özlərindən gəlir. Bu cümlələr üçün "niyə" sualını verməyə ehtiyac yoxdur, onlar özü-özlüyündən inandırıcıdır.[x] Dialektik deduksiyaların premisləri olan endoksalar üçün isə belə epistemoloji sığorta yoxdur. Endoksa öz-özlüyündən inandırıcı olmayan, sual altına qoyulması vacib olan fikirlərdir. Daha bir deduksiya növü isə eristik deduksiyadır. Eristik deduksiya da yenə premislərin keyfiyyətinə görə yuxarıdakı iki növdən fərqlənir. Eristik arqumentin premisləri və ya bu premislər arasındakı məntiqi əlaqə aldadıcı əlaqədir: "Eristik isə o deduksiyadır ki, sadəcə tanınan kimi görünən, ancaq əslində tanınmayan fikirlərdən nəticə çıxarır, ya da tanınmış yaxud tanınmış kimi görünən fikirlərdən nəticə çıxarırmış kimi görünür".[xi]\nDeməli, dialektik arqumentlər elmi arqumentlərlə eristik arqumentlər arasında özünəməxsus bir mövqe tutur. Dialektik arqumentlərin premisləri olaraq endoksalara selektiv yanaşılması eristik premislərin dialektik mübahisəyə cəlb edilməsinin qarşısını almaqdır. Aristotelin də vurğuladığı kimi, "çünki tanınmış fikir kimi görünən hər şey doğrudan da tanınmış fikir deyildir."[xii] Yəni, məqsəd müzakirə olunmağa layiq olan fikirləri müzakirəyə layiq olmayan fikirlərdən ayırd edə bilməkdir. Çünki endoksa olaraq müzakirəyə çıxarılmaq epistemik prioritetdir (üstünlükdür).\nDialektik mübahisədə - yuxarıda təsvir etdiyimiz sual-cavab oyununda - premis olaraq qəbul edilən fikirlərin təkzib olunmaqla yanaşı həm də təsdiq olunmaq ehtimalı var. Bu isə onların doğru premis olaraq deduksiyaya alınmasına və ümumiyyətlə mötəbərliyi təmin edilmiş endoksa siyahısına əlavə edilməsinə zəmindir. Ancaq bu, həmin endoksa cümlələrinin doğruluğunun yenidən mübahisələndirilə bilməməsi mənasına gəlmir. Tutaq ki, biz "Peyvənd autizm yaradır" fikrindən dialektik mübahisədə premis olaraq istifadə etmək istəyirik. İlk olaraq, bu fikrin endoksa olub-olmadığını yoxlamaq lazımdır. Fərz edək ki, bu fikir çoxluq tərəfindən təmsil olunur, yəni, çoxluq peyvəndin autizm yaratdığına inanır. Həm də fərz edək ki, peşəkarlar bu fikri təkzib edir, yəni, peşəkarlar "peyvənd autizm yaratmır" fikrindədirlər. Endoksanın tərifinə görə həm birinci, həm də ikinci fikir endoksadır. Belə olan halda biz burda iki bir-birinə zidd endoksa ilə qarşı-qarşıyayıq. Dialektik mübahisə onlardan birinin doğruluğunu üzə çıxarmalıdır. Bunun nəticəsində doğruluğu üzə çıxarılmış fikir digərini endoksa statusundan salmış olur, o vaxta qədər ki, özü də belə mübahisələndirilmə yolu ilə təkzib edilmiş olsun. Yəni, endoksa statusuna gətirilən bir fikir sonradan verifikasiya (yoxlanlma) yolu ilə bu statusunu itirə bilər. Buna qədər isə, bu fikrin endoksa statusu qalır. Bu yolla həm də eristik fəndlərlə endoksa olmayan fikirlərin endoksa kimi təqdim edilməsi çətinləşir. Nə çoxluq tərəfindən qəbul olunmayan, nə də peşəkarlar tərəfindən təmsil olunmayan bir fikrin endoksa olaraq dialektik mübahisədə istifadə olunması mənasızdır. Məsələn, "Fəlsəfə mistikadır" (ya da "Mistika fəlsəfədir") fikri belə diskvalifikativ fikirdir, çünki nə çoxluq tərəfindən dəstəklənir, nə də peşəkarlar tərəfindən tanınır.\nDialektik mübahisə və "PvE" müxalifəti\nBəs yuxarıda haqqında danışdığımız "PvE" müxalifətini Topikadakı dialektik mübahisə modeli ilə müqayisə etmək üçün əsaslarımız nədir? "PvE" müxalifəti ilə dialektik mübahisə modeli arasında nə kimi ortaq və müqayisə edə biləcəyimiz şeylər var? Aristotelin dialektik mübahisə modelinin də "PvE" müxalifəti üzərində qurulduğunu nəyə əsasən deyə bilərik? Dəlillərimizi elə Topikanın içində axtarmaq istəsək, bunu ilk olaraq əsərin başlandığıcında dialektik arqumentin elmi arqumentdən fərqləndirilməsində və bu fərqin izahında görürük. Bu fərq haqqında bundan əvvəlki hissədə yazmışdıq. Həm Aristotel fəlsəfəsinin ümumi kontekstindən, həm Topikanın məlum passajından aydındır ki, elmi deduksiya dialektik deduksiyadan daha üstündür[xiii]. Digər tərəfdən də Aristotel dialektik metodun faydalı ola biləcək sahələrini sadalayarkən Topikada çoxluq (polloi) ilə ünsiyyəti aydın şəkildə fəlsəfədən ayırır. Dialektik mübahisə metod olaraq üç şey üçün faydalıdır: məşq üçün (1), çoxluq ilə ünsiyyət üçün (2) və fəlsəfə, ya da fəlsəfi elmlər üçün (3).\n"Deyilənlərə əlavə olaraq izah edilməlidir ki, bu yazı [Topika] nə qədər (neçə) və hansı şeylər üçün faydalıdır. Üç şey üçün faydalıdır: məşq üçün, qarşılaşma (çoxluq ilə) üçün, fəlsəfi elmlər üçün. Onun məşq üçün faydalı olması öz-özlüyündən aydındır. Çünki, əgər bir metodumuz olarsa, bizim qarşımıza qoyulana daha rahat hücum edə bilərik. Qarşılaşma (çoxluq ilə) üçün isə ona görə vacibdir ki, biz onların fikirlərini nəzərdən keçirəndən sonra onlarla yad fikirlər əsasında yox, onların öz fikirləri əsasında müzakirə aparacağıq və bu zaman bizə doğru görünməyən şeyləri düzəldəcəyik. Fəlsəfi elmlər üçün isə ona görə vacibdir ki, əgər biz hər iki istiqamətdə çətinlikləri nəzərdən keçirsək, hər birində həm doğrunu, həm də yanlışı daha asan görə bilərik".[xiv]\nBundan başqa, bilirik ki, Platondan fərqli olaraq Aristoteldə fəlsəfə şifahi deyildir. Sokrat ənənəsinin təsirində olan Platonda fəlsəfədə şifahilik elə yazılı mətnlərin içinə transformasiya olunur. Platonun dialoqlarında fəlsəfə səhnələşdirilir, yəni onun şifahiliyi üçün fiktiv bir məkan yaradılır. Artıq yazıya alınmış olsa belə fəlsəfə personajlar arasında olan söhbət (şifahilik) formatında verilir. Aristoteldə isə bu şifahilik şərtinə olan bağlılıq qopur. Aristotelə görə fəlsəfə dialoqa bağlı deyil və həm də son olaraq yazılıdır. Topikada təqdim olunan dialektik mübahisə isə canlı söhbət tələbi ilə şərtlənib. Yəni, burdakı sual-cavab oyunları üçün təlimatlar fiktiv söhbət situasiyaları üçün deyil, canlı söhbətlər üçün nəzərdə tutulub. Bu da dialektik metodu, ən azı premislərin endoksa olması şərti və "ikinci faydası"na (çoxluq ilə ünsiyyət) görə, fəlsəfəyə qarşı qoyur ki, bu da "PvE" müxalifətinə haqq qazandırır. O. Primavesi bunu Aubenkeyə istinadla belə izah edir:\n"Ancaq tam tərsidir: məhz Platonda bəzən ruhun öz-özü ilə dialoqu təsəvvürünə rast gəlinir; Aristoteldə isə "dialektika" sözün əsl mənasında həqiqi söhbətlərə bağlıdır.[xv]\n... elə buna görə də o, (dialektika) Aristotel tərəfindən bir növ əksi olaraq fəlsəfəyə qarşı qoyulur..."[xvi]\n"PvE" qarşıdurması üçün "müxalifət" ifadəsini təsadüfən seçmədik. "Müxalifət" ilk olaraq siyasi konnotasiyalı bir anlayışdır (əsas da azərbaycanlı oxucu üçün). Müvafiq olaraq, bu qarşıdurmanın bir tərəfini "iqtidar" olaraq təyin edə bilərik. Bu ikilikdə Aristotelin hansı tərəfi "iqtidar" statusunda gördüyü açıqdır. Aristotelin elmlərin iyerarxiyasında ən yuxarıda yer almış fəlsəfə həm də digər elmlərə "əmr edən"dir, ondan aşağıda yer alan elmlər də ona "xidmət edir". Yəni, bu kontekstdə hakimiyyət konnotasiyalı ritorika Aristotelin özünə də yad deyil. Bizim "müxalifət" ifadəmiz də buna görə yersiz sayılmaz. Bəs bu müxaliflikdə fəlsəfəyə "iqtidar" mövqeyini təmin edən şərtlər nədir?\n"PvE" müxalifətində fəlsəfənin iqtidarını təmin edən amil fəlsəfənin elitarlığıdır. Elita az və ən yaxşı olanı bildirir. Yəni, kəmiyyətcə və keyfiyyətcə çoxluqdan (pozitiv) seçilən. Çoxluğun fikri elə çoxluğun fikri olduğuna görə avtomatik elitar deyil (kəmiyyət amili). Həm də Aristotelin insan və onun təfəkkür imkanları haqqında fikirlərinə görə hər kəs yaxşı ola bilməz. Yaxşı olmaq elitaya, yəni, azlığa aiddir. İndi isə baxaq, fəlsəfənin elitarlığı dedikdə nə nəzərdə tutulur.\nFəlsəfənin - orijinalda: filosofia - nə olmasını bilmək üçün Aristotelin Metafizikada sofianın (σοφία) nə olması barədə verdiyi izaha baxmaq lazımdır. Çünki, sofia filosofianın nə olmasını müəyyən edir. Filosofia sözünün tərkib hissəsi olan sofia\n1. mümkün qədər çox şeyləri əhatə edir\n3. daha dəqiq bilik tələb edir\n4. səbəblərin (yüksək səviyyədə) izahı bacarığını tələb edir\n5. özü-özlüyündə can atılmalı olmanı şərtləndirir (yəni, daha çox özünə görə can atılan bir elm daha artıq dərəcədə sofiadır , nəinki nəticələrinə görə can atılan elmlər)\n6. Daha yuxarıda və daha əmredici olan elmlər daha aşağıda və xidmətedici olan elmlərə nisbətən daha çox sofiadır.\nBir elmdə bütün bu aspektlər nə dərəcədə intensiv təmsil olunursa, onun sofia dəyəri o qədər yüksəkdir. Elmlər sofianın varlığı dərəcəsinə görə iyerarxiyalanır. Fəlsəfə (filosofia) Aristotelə görə bu aspektlərin ən intensiv təmsil olunduğu sahədir, ona görə də elmlərin iyerarxiyasında ən başda durur. Sofianın bu kriteriyaları əsasında fəlsəfəni endoksaya qarşı qoysaq görərik ki, "PvE" müxalifəti əslində epistemik mötəbərlik və bunun əksi arasında olan qarşılaşdırmadır. Yəni, əsaslandırılmış fikir və əsaslandırılmamış fikir müxalifəti. Bura həmçinin Topikada elmi deduksiyanın dialektik deduksiyaya qarşı qoyulmasını da əlavə edək. Dialektik metodun faydalarının ardıcıllığının izah edildiyi passajı da xatırlasaq, bu müxalifətin vektorları açıq-aydın qarşımızda olur. Yuxarıda sual altına aldığımız fəlsəfənin elitarlığının əsasında epistemik mötəbərlik durur. Sofia üçün sadalanan aspektlərdən ikincisi (əlçatanlıq və ünsiyyət aspekti) və üçüncüsü (praktiki (iqtidar) aspekt) tarixi cəhətdən maraqlı detal ola bilər (hərçənd bu aspektləri həmçinin günümüzün intellektual landşaftı çərçivəsində nəzərdən keçirsək, maraqlı nəticələr əldə edə bilərik). Ancaq Aristotelin dialektik mübahisə modelini günümüzün "PvE" müxalifətini başa düşmək yaxud izah etmək üçün istifadə etmək istəsək, əsas olaraq epistemik aspektə diqqət etmək lazımdır.\n"Dialektik söhbət" birgə düşünmək modeli kimi\nAristotelin "Sokrat sual-cavabı" üzərində qurulmuş dialektik mübahisə metodu isə intellektual ünsiyyət və mübahisə davranışlarımız haqqında düşünmək üçün maraq kəsb edəcək bir modeldir. Yuxarıda bu cəhətdən əhəmiyyətli ola biləcək iki məqama toxunduq. Biri mübahisədə şərt olaraq istifadə ediləcək fikirlərin epistemik mötəbərlik statusu, digəri isə bu statusun mütəmadi yoxlanılmaya açıq olması aspekti idi. Bu iki məqam mənə görə ictimai fikrin manipulyasiyası və intellektual şarlatanlıq fenomenlərinin normal hala gəldiyi indiki situasiyamıza nəzərən əhəmiyyətli impuls ola bilər.\nDaha bir maraqlı aspekt isə Aristotelin bu dialektik mübahisəsi misalında verdiyi kollektiv düşünmək modelidir. Düşünmək Aristotelə görə qaydaları olan, intizam və məşq tələb edən bir fəaliyyətdir. Dialektik mübahisə metodunda bu tələblər fərdi müstəvidən kollektiv müstəviyə keçirilir və tətbiq olunur. Məsələn, Platonun Akademiyasında öyrənmək həm də bu dialektik mübahisə oyunları şəklində təşkil olunmuş birgə düşünmək sessiyaları idi. Topikadan dialektik metodun üç faydasını yadımıza salaq. Birinci fayda "məşq üçün" olaraq qeyd olnur. Ardınca gələn "onun məşq üçün faydalı olması öz-özlüyündən aydındır" hissəsi maraqlıdır. Oxucu olaraq sizə bu fayda, deyildiyi kimi öz-özlüyündən aydın olmaya da bilər. O. Primavesi qeyd edir ki, bu hissə həm də, tədqiqatçıların bir çoxu üçün də öz-özlüyündən aydın olmayıb ki, bu da dialektik metodun real yoxsa imaqinativ dialoqları nəzərdə tutub-tutmaması haqqında çoxlu (gərəksiz) mübahisələrə səbəb olmuşdur.[xix] Burda nəzərdə tutulan məşqlərdə söhbət gymnasiadan gedir. Gymnasia Aristotelin dialektik metodunun bütün qaydalarının tətbiq olunduğu mübahisə məşqləri idi və özlüyündə bir (dialektik) institut təşkil edirdi. Dialektik metodun yuxarıda qeyd edilən digər fayda ünvanlarından fərqli olaraq gymnasianın mahiyyəti tez-tez unudulur, çünki digər iki ünvandan (çoxluq, fəlsəfə və fəlsəfi elmlər) fərqli olaraq ancaq tarixi fenomen kimi tanınır.[xx] Afrodisiyalı Aleksandr bu mübahisə məşqlərini aşağıdakı kimi təsvir edir:\n"Bu növ söhbətlər qədimlərdə [qədim yunanlarda] adi hal idi və görüşlərin əksəriyyətini onlar bu şəkildə təşkil edirdilər; bu gün olduğu kimi kitablardan istifadə etməklə yox (çünki o vaxtlar hələ müvafiq kitablar yox idi), daha çox belə: bir tezis ortaya qoyulurdu və bu tezisə hücum edirdilər və beləliklə hücum üçün arqument tapmaq bacarıqlarını məşq etdirirdilər. Bu zaman məqsəd diskussiyaya qoyulmuş fikri ümumi tanınmış premislərdən çıxış etməklə ya qəbul etmək, ya da ondan imtina etmək idi."[xxi]\nSadalanan hər üç faydanı nəzərə alsaq, bu birgə düşünmək modeli həm tədris (və ümumiyyətlə nəyisə öyrənmək) sahəsini, həm ictimai müzakirələri, həm də elmi fəaliyyəti əhatə edirdi. Bu həm də o deməkdir ki, zehni fəaliyyət bütün bu sahələrdə təbii və necə gəldi bir ritmlə yox, müəyyən intizama tabe şəkildə təşkil olunur və belə cəmiyyətin intellektual həyatı yəqin ki, cəngəlliyə yox, yapon bağına oxşayacaq (1); cəmiyyətin intellektual həyatı həm də təbii zehin gücünə görə fərqlənən fərdlərin monoloq formatında fəaliyyəti ilə məhdudlaşmır, "dahi"lərdən asılı və ibarət olmur (2); intellektual iqtidar şərtsiz və müddətsiz deyil (3); və intellektual iqtidar şəxsi deyil (4).\nBu o deməkdir ki, əgər "PvE" müxalifətini birgə düşünmək proyekti olaraq qəbul etsək, dialektik mübahisə modeli əsaslandırılmamış fikrin iqtidarına yol verməyəcək. Bir tərəfdən müzakirənin şərti ola biləcək fikirlər - endoksa - müəyyən seçmədən keçməli olur, həm də onların endoksa statusu bundan sonra da verifikasiyaya açıqdır. Digər tərəfdən də dialektik metodun qaydalarını nəzərə alsaq, görərik ki, bu zaman mübarizə (və müxalifət) əsaslandırılmış fikir və əsaslandırılmamış fikir arasındadır, bu fikirləri dilə gətirən şəxslər (ya da bir qrup şəxslər) arasında deyil. Əsaslandırılmış fikrin iqtidarı onun kim tərəfindən ifadə edilməsindən asılı olmayaraq keçərlidir, çünki epistemik mötəbərliyi var. Yuxarıda intellektual iqtidar şəxssizdir dedikdə, bu məqamı nəzərdə tuturuq. Onun şərtsiz və müddətsiz olmaması isə yenə elə dialektik metodun şərtlərinə istinad edir: intellektual iqtidar endoksa olaraq qayıdır ki, bu da dialektik mübahisə şərtlərinə görə həmişə verifikasiyaya açıq olmalı olan fikirlərdir.\n"PvE" müəyyən ənənəsi olan qarşılaşdırmadır. Bu qarşılaşdırmanın təməlində duran münasibəti müxalifət kimi səciyyələndirə bilərik. Aristotelin Topika əsərində təqdim etdiyi dialektik mübahisə metodunun analizi əsasında göstərdik ki, bu müxalifət əsaslandırılmış fikir və onun əksi arasında olan müxalifətdir. Aristotelin dialektik mübahisə metodunda bu müxalifət iki formatda təqdim olunur. Bunlara kiçik və böyük format deyək. Birincini biz dialektik arqumentlərin premislərinin - endoksa - tərifində görürük. Hansı fikirlərin endoksa olaraq seçilməsi üçün vacib kriteriyaların özündə çoxluq və peşəkarların fikri bir-birini kompensasiya edəcək qütblər kimi verilib. Əgər bir fikrin endoksa olaraq qəbul edilməsi üçün kifayət qədər kütləvi dəstəyi yoxdursa, bunu peşəkar rəyi ilə əvəzləmək olar. Yəni, keyfiyyət baxımından iqtidar peşəkar rəyinə verilir. "PvE" müxalifətinin ikinci və böyük formatını isə bir neçə müstəvidə müşahidə edə bilərik. Bunlardan biri arqument növlərinin - deduksiyaların - təsnifatında görünür. Bu təsnifatın izahında elmi arqumentlərin premisləri epistemik mötəbərliyinə görə dialektik arqumentin (və təbii ki, həm də eristik arqumentin) premislərindən üstündür. Bundan başqa "PvE" müxalifətini həm də dialektik mübahisələrin şifahi söhbətlər üçün nəzərdə tutulması faktında təsbit edə bilirik. Bu təsbitə istinadən dialektika (Aristotelin dialektik metodu) fəlsəfəyə qarşı qoyulur. Çünki fəlsəfə yazılı, dialektika isə şifahidir. "PvE" müxalifətini böyük formatda həm də dialektik metodun üç faydasının sıralanmasında görə bilərik ki, burada da fəlsəfə və fəlsəfi elmlər aydın olaraq digər sahələrdən ayrılmışdır.\nNəhayət, Aristotelin fəlsəfə anlayışını onun Metafizika əsərində sofia anlayışına verdiyi izah əsasında analiz edərək görürük ki, fəlsəfənin digər elm sahələrindən fərqi onun elitar olmasındadır. Bu elitarlıq da öz növbəsində epistemik mötəbərliyin dərəcəsi ilə müəyyən olunur. Beləliklə də, "PvE" qarşılaşdırılmasında fəlsəfə və çoxluğun fikri arasında olan müxalifət münasibəti də epistemik mötəbərlik əsasında müəyyən edilə bilər. Yəni, "PvE" müxalifəti əslində əsaslandırılmış fikir və əsaslandırılmamış fikir arasında olan müxalifətdir.\nƏsaslandırılmış fikir və əsaslandırılmamış fikir müxalifəti isə günümüzün intellektual landşaftının əsas mənzərəsini təşkil edir. İqtidarın hansı tərəfdə olması cəmiyyət üçün mövcudiyyət məsələsidir. Bu fonda Aristotelin dialektik mübahisə metodu həm də birgə düşünmək davranışlarını analiz etmək üçün maraqlı model ola, xüsusən də "PvE" müxalifətində epistemik iqtidarın legitimliyi və paylanması aspektindən fərqli perspektivlər aça bilər.\n[ii] Qarışıqlıqdan qaçmaq üçün "filosof vs. çoxluq"/"fəlsəfə vs. çoxluğun fikri" müxalifətini yazımızda bundan sonra "PvE" (philosophia vs endoxa) qısaltması ilə işarələyəcəyik.\n[iii] "Müxalifət" ifadəsindən niyə istifadə etdiyimizə bir qədər sonra aydınlıq gətirəcəyik.\n[viii] Burda söhbət sillogizmin tərkib hissəsi olan şərt cümlələrindən, yəni premislərdən gedir, ona görə də yazıda bundan sonra məntiqi termin olan "premis" sözünü işlədəcəyik.\n[ix] "A deduction is speech (logos) in which, certain things having been supposed, something different from those supposed results of necessity because of their being so." (Prior Analytics I.2, 24b18-20)\n[xiii] Aristotel məntiqində və elm nəzəriyyəsində elmi deduksiyanın mürəkkəb və müasir məntiq və elm nəzəriyyəsindən çox fərqli konsepti var. Ona görə də bu yazımızda "elmi deduksiya"nı sadəcə deduksiyaların təsnifatında sadalamaqla kifayətlənirik və onun izahına keçmirik. Bu yazı üçün bizə elmi deduksiyanın dialektik deduksiyaya nisbətən daha üstün olaraq dəyərləndirildiyini bilmək bəsdir.\n[xv] Aubenque, P. (1970): "La Dialectique chez Aristote", L'attualità della problematica aristotelica, Padova, 6-8 April 1967, Padova (Studia aristotelica 3), 9-31,\nAubenque, P. (1970): "La Dialectique chez Aristote", L'attualità della problematica aristotelica, Padova, 6-8 April 1967, Padova (Studia aristotelica 3)\n19 Oktyabr 11:44 7 576 "Olanları anana demə, yoxsa məni tutarlar" - Aparıcı 10 yaşlı qızı zorladı - FOTO\n19 Oktyabr 12:17 6 363 “Suna artıq mənim üçün yoxdur...”\n19 Oktyabr 09:27 5 940 "Maşın"ı türkiyəli apardı\n19 Oktyabr 13:28 5 862 Bakıya gələn müğənni çantasını SƏHV SALDI - İçindən çıxanlar ŞOK ETDİ - FOTO\n19 Oktyabr 10:55 5 619 28 yaşlı qadın 11 yaşlı oğlandan hamilə qaldı, uşaq doğdu - FOTO\n19 Oktyabr 12:34 5 478 Qurdla sevgili olduğu deyilən Aysun: Axırıncı dəfə dünən gecə görüşmüşük - FOTO\n19 Oktyabr 09:38 4 840 Roza Zərgərli udduğu maşını avtobusla dəyişib qazilərə bağışladı\n18 Oktyabr 17:31 36 493 Qayınanası canlı yayımda Elnarə barədə GÖRÜN NƏ DEDİ - Zaur MƏƏTTƏL QALDI - FOTO\n17 Oktyabr 10:17 35 569 Azərbaycanlı məşhur dünyasını dəyişən həyat yoldaşının FOTOlarını paylaşdı\n17 Oktyabr 15:26 29 865 24 yaşlı Esmeraldanın betonlanmış cəsədi tapıldı - Mayda itkin düşmüşdü - FOTO\n15 Oktyabr 10:50 23 321 "30 yaşım var, yengəyə ehtiyacım yoxdur" - MÜSAHİBƏ - FOTO\n16 Oktyabr 12:48 20 236 İki cinsiyyət orqanının olduğunu 19 yaşında öyrənən qız dəhşətə gəldi - FOTO\n16 Oktyabr 09:19 19 433 "Qazancım maşın sürməyə imkan vermir" - Xalq artistinin sadə həyat tərzi keçirən yeganə övladı - MÜSAHİBƏ


TƏCİLİ: Oqtay Şirəliyev GÖRƏVDƏN ALINIR – Narkoloji Mərkəzində baş verən yanğın naziri bitirdi\nPaytaxt.org bildirir ki, Minval.İnfo-ya daxil olan məlumata görə, baş verən dəhşətli hadisə, eyni zamanda olayın ardınca yeyinti faktlarının ortaya çıxması səhiyyə naziri Oqtay Şirəliyevi cəzalı duruma salıb. O, hazırda demək olar ki, vəzifəsini icra etmir. Nazirlikdə qurum rəhbərinə yaxın olan kadrların fəaliyyəti də dondurulmuş vəziyyətdədir. Görünən odur ki, O.Şirəliyevin kreslosu ilə vidalaşmağına az qalıb.\nÖlkə başçısı rəsmi olaraq yeni dönəmə başlayan kimi fəaliyyətinə xitam verəcək nazirlərin başında Oktay Şirəliyevin ismi gəlir. Yeni Nazirlər Kabinetində onun adının olmayacağı bildirilir.


Layihələrə nəzarət prinsiplərinin hansı əsasları var və onlar hansılardır?\nLayihə idarəolunması mövzusunda yerli ədəbiyyat siyahılarına nəzər salsaq, demək olar ki, bunların çoxu xarici ədəbiyyatlardan istinadla ərsəyə gəlmiş, yaxud tərcümə sənədləridir. Bu müqayisəni Azərbaycanda iş həyatında da görmək mümkündür. Hər zaman artıq təcrübədən keçib uğur qazanılan proses daha etibarlı hesab olunur. Lakin yeniliklərə açıq olmaq və daim yeni əsaslar, qaydalar yaratmaq layihə idarəolunması sahəsində ən vacib proseslərdən olmalıdır. Çünki hər layihə eyni olmadığı kimi , hər layihənin idarəçilik prinsipləri də eyni ola bilməz.\nÖncəki məqalədə layihə idarəolunması prinsipləri (Azərbaycanda Layihə idarəolunması prinsipləri varmı?) mövzusunda bir neçə məqama aydınlıq gətirdik. Burada da qeyd olunduğu kimi layihə idarəolunmasında əsas meyar onu idarə edən şəxsin – rəhbərin prinsipləri, idarəetmə üsullarıdır. Mövzunun davamı olaraq görərik ki, layihələr tək idarə etməkdən ibarət deyil. Burada digər məqam tək layihə idarəetmə prinsipi deyil, eləcə də nəzarət edilməsindən də getməlidir. O səbəbdən məqalənin davamına zərurət yaranmışdır.\nPMO.az Layihə İdarəetmə Video Kursu\nLayihələrin idarəedilməsi metodologiyaları\nYerli ədəbiyyat və idarəolunma prinsiplərinə yeni baxış bucağı gətirən, ölkəmizdə Layihə düşüncə məktəbinin yaradıcısı, PMO.az platformasının təsisçisi , beynəlxalq səviyyədə tanınmış peşəkar layihə rəhbəri Rəşad İbrahimovun rəhbərliyi ilə ərsəyə gələn “Layihələrə Nəzarət Prinsipləri” bu sahədə istər yeni başlayan, istərsə də mütəxəssis olan kadrlara yenilikləri qarşılamaq üçün yolgöstərən rolunu oynayır. Bu sənədin əsas prinsiplərini və nəzərə çatdırılmalı olan məqamlarını sizlərlə bölüşmək istəyirəm.\nPrinsiplərə görə, əgər şirkət rəhbəri şəxsən özü proseslərdə iştirak etmirsə daha çox nəzarət proseslərində iştirak etməlidir. Bu zaman şirkət rəhbərinin həmin layihə üzrə ciddi nəzarət etməli olduğu məsələlər bunlardır:\nTəşkilatda KLİS-nin (Korporativ Layihə İdarəetmə Sisteminin) inkişafı üçün cavabdeh məsul şəxs (kollegial orqan və ya işçi) mövcuddur.\nHər bir şirkətin daxili iş prinsipləri və idarəolunma qaydaları mövcuddur. Layihə rəhbəri əvvəlcə həmin şirkətin idarəolunma prinsiplərini haqqında məsul şəxslərdən məlumatlar toplamalıdır. Şirkətdəki öncəki layihələrin hansı əsaslarla idarə olunması, layihələrin şirkət üçün əhəmiyyəti və öncəki məhsullar haqqında məlumatlar bu məqamda layihə rəhbərinin istiqaməti üçün əsas yardım vasitələri olacaq.\nHər bir layihə üçün layihənin məhsulu və layihənin ölçülə bilən faydaları (və ya onların olmaması) müəyyənləşdirilir.\nLayihə ilə tanışlıqdan sonra layihə rəhbəri yeni başlayacaq layihənin öz mahiyyətini başa düşməli və bu iki tərəfin – şirkət və yeni layihənin prinsiplərinin bir-birinə uyğunluğunu analiz edib , layihəyə düzgün istiqamət verməyi bacarmalıdır. Layihənin məhsulunun düzgün qiymətləndirilməsi zamanı əsas meyarı bilmək üçün diqqət yetirilməsi olan məqam onun bu şirkət üçün nə dərəcədə önəm kəsb etməsidir.\nLayihənin tərifi formalaşır və zəruri hallarda müxtəlif həyat dövrləri olan layihə sinifləri ayrılır.\nHər bir sahədə başlamayan bir işin sonda nə olacağı barədə fikir bildirmək çətin olur. Lakin söhbət layihələrdən gedirsə, bu zaman layihənin əvvəlini, icra müddətini, sonunu görə bilməliyik. Nəticəsi olmayan və hara getdiyi bilinməyən bir layihədən uğursuzluq halı qaçınılmazdır. Buna görə layihələri sinifləndirmək və fazalara ayırmaq ən məntiqlisidir. Layihənin həyat dövrü mərhələri və onların mahiyyəti haqqında bir qədər danışaq:\nLayihənin başlanması, harada ki, məhsula və faydalara cavabdeh şəxslər təyin olunur, bu zaman layihənin məqsədə uyğunluğu barədə qərar qəbul edilir.\nLayihə rəhbəri layihə ilə bağlı analizlər edir və layihə məhsulunun faydalara cavab verib verməməsi barədə yekun nəticəyə gəlir. Artıq layihə başlaya bilər.Bu mərhələ layihədə düşünürəm ki, ən çox nəzarət olunmalı mərhələdir. Layihə uğurlu və plana əsasən başlamadıqda bərabərində riskləri də gətirir. Layihənin necə və hansı əsaslarla başlamasından onun yekun nəticəsini görmək olar. Bu səbəbdən layihə rəhbəri maksimum səriştə ilə layihə başlayarkən hər bir detala nəzərət etməlidir.\nLayihənin planlaşdırılması, bundan sonra layihənin məqsədə uyğunluğu barədə qərar qəbul edilir;\nLayihənin növbəti inkişaf mərhələsi onun necə planlamasından asılıdır. Bu plana və proseslərə nəzarət layihə rəhbərinin məsuliyyətindədir.Layihə rəhbəri artıq layihə üçün müəyyən inkişaf yolu cızmış və proseslərə də bu iz ilə nəzarət etməlidir.\nLayihənin icrası, bu müddət ərzində məhsul hazırlanır və planlaşdırılan faydaları əldə etmək imkanı yaranır;\nLayihə artıq icra mərhələsindədir. Artıq bütün işlər mövcud plana əsasən icra olunmaqdadır. Layihədən məsul rəhbər bu zaman həm yazılan planı, həm proseslərin ardıcıllığına nəzarət etməlidir. Hər bir proses əvvəlcədən yazılıb və icra üçün hazırlanıb. Lakin hər bir halda risk göz önünə alınmalıdır. Layihə rəhbəri qarşıya çıxa biləcək riskləri də müəyyən qədər hesab edə bilməlidir. Fors-major hal yaşandıqda isə layihə rəhbəri öz kompetensiyalarına güvənərək layihəni xilas etmək üçün cəsarətli olmalı və öz təcrübəsinə, kompetensiyalarına güvənərək növbəti addım üçün yol göstərməlidir.\nLayihənin başa çatması, bu müddət ərzində layihənin təhlili aparılır, nəticədə təşkilatda layihə idarəolunması qaydalarına düzəliş edilir;\nLayihə müəyyən müddət ərzində davam edir və başa çatır.Hər bir layihə həm uğurlu, həm uğursuz başa çata bilər. Hər bir halda bu, layihə rəhbəri üçün də, şirkət üçün də əvəzsiz təcrübədir. Layihənin sonda qiymətləndirilməsi, baş vermiş problemlərin növbəti layihələrdə baş verməməsi üçün bu mərhələdə təhlillər aparılır.\nLayihənin həyat dövrünün hər bir mərhələsi üçün nəticələr toplusu, mərhələni tamamlanmış tanımaq qaydaları, layihə reyestrində mərhələnin keçirilməsinin qeyd olunması qaydaları , sapmalar müəyyənləşdirilir . Layihənin tərifi, layihələrin təsnifatı, layihənin mərhələlərinin təsviri, layihələrin reyestrinin aparılması qaydaları normativ sənədlərdə qeyd edilir.\nLayihə bitdikdən sonra ona ümumi baxış keçirilir. Nəticələri, qazandırdığı məhsulun qiymətləndirilməsi, idarəolunma qaydaları, layihə zamanı baş verən hər bir şaxələnmə halları qeyd olunub növbəti layihələrin düzgün planlanması üçün arxiv kimi sənədlərdə saxlanılmalıdır.\nLayihələrə Nəzarət Prinsipləri əldə etmək üçün linkə keçid alın\nMüəllif: Gənc layihə rəhbəri Günel Əliyeva