İctimai nəqliyyata qoyulan həftəsonu qadağası götürülür? – Deputatdan açıqlama – Zafer TV Likes\nİctimai nəqliyyata qoyulan həftəsonu qadağası götürülür? – Deputatdan açıqlama\nNazirlər Kabinetinin qərarına əsasən, ölkə ərazisində həftəsonu ictimai nəqliyyatın hərəkətinə məhdudiyyət təbiq edilib. Sözügedən qadağa 29 mart saat 06:00 tarixinədək qüvvədədir. Karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra bu qadağanın də qismən aradan qaldırılması müzakirə mövzusudur. Belə ki, həftəsonu ictimai nəqliyyata tətbiq edilən məhdudiyyətin ən azından şənbə günü ləğv edilməsini istəyənlər yetərincədir.\nMaraqlıdır, bu ictimai sifarişin nəzərə alınması nə dərəcədə real görünür?\nMövzu ilə bağlı Sfera.az-a danışan deputat Musa Quliyev müxtəlif qadağanın ləğvi ilə bağlı müxtəlif səbəblər göstərilsə də bunlar yetərli deyil:\n“İndi həftəsonu ictimai nəqliyyatın çalışması üçün müxtəlif bəhanə və səbəblər gətirmək olar. Amma dünya təcrübəsində də var ki, həftəsonları ictimai nəqliyyat işləmir. Bizdə yumşalma rejimi hələ təzə tətbiq edilib. Birdən-birə bu qadağa da götürülsə, nəticə yaxşı olmaz. Gəlin, vaksinasiynın daha geniş tətbiq edilməsini gözləyək. Çox güman ki, üzü yaza doğru qrip, paralel infeksiyalar yavaş-yavaş azalacaq. Bundan sonra gərəkli qərarlar qəbul ediləcək”.\nTürkiyə Azərbaycanın şəhid övladlarına təhsil təqaüd ayıracaq\n“WhatsApp” yeni funksiyasını test edir


Macarıstan AŞ ilə Gürcüstan, Ukrayna və Moldova arasındakı Assosasiya sazişini təsdiqlədi » Yeni Səs İnformasiya portalı\nTarix : 26-11-2014, 21:22\n"Sənədi Macarıstan prezidenti aidiyyatı fərmanla imzalayandan sonra gələn həftə qüvvəyə minəcək",-deyə məlumatda deyilir.\nUkrayna MİD-nin başçısı Pavel Klimkin də öz növbəsində Twitter səhifəsində yazıb: "Macarıstan Ukrayna ilə AŞ arasındakı razılaşmanı təsdiqlədi". Onun sözlərinə görə bu sənədin üçüncü gün (bu gün) İsveç parlamentində də qəbul edilməsi gözlənilir.\nXatırladaq ki, 27 iyunda Ukrayna, Gürcüstan və Moldova ilə Avropa Şurası arasında Assosasiya sazişinin iqtisadi hissəsini imzalamışdılar.\nBaxış: 1470 | Bölmə: MDB, slayd1


"Taclı" virus Qarabağ danışıqlarına da təsir edir - yeni təklif\n19/03/2020 [14:37] - Siyasət (193)\nSülh danışıqlarının internet üzərindən aparılması ideyası irəli sürüldü\nDünyanı ayağa qaldıran koronavirus təhlükəsi Qarabağ məsələsində danışıqlar prosesini də tormozlayacaq. Bu barədə politoloqlar “Yeni Müsavat”a açıqlamalarında bildiriblər.\nPolitoloq Elxan Şahinoğlu qeyd edib ki, dünya miqyasında gediş-gəlişin minimuma enməsi, ölkələrin öz sərhədlərini bağlaması və fövqəladə rejimə keçməsi, sözsüz ki, Dağlıq Qarabağla bağlı diplomatik təmasların intensivliyinə də mənfi təsirsiz ötüşməyəcək. Münaqişə tərəfləri arasında növbəti, yüksək səviyyəli görüşün nə vaxt olacağı hələlik məlum deyil. Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərlərinin - Elmar Məmmədyarov və Zoqrab Mnatsakanyan arasında sonuncu görüş yanvar ayında Cenevrədə, ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin iştirakı ilə baş tutub. İki gün çəkən müzakirələr nəticəsiz yekunlaşıb. Koronvirus prosesin hərbi müstəviyə keçməsini tətikləyə bilər: “Ermənistanın müdafiə naziri David Tonoyan martın 12-də İrəvanda ATƏT sədrinin xüsusi nümayəndəsi Andjey Kasprşiklə görüşüb. Həmin görüşdə erməni nazir az qala Kasprşikə yalvarıb ki, ATƏT nümayəndəsi Azərbaycan-Ermənistan sərhədi boyunca atəşkəsin riayət olunmasına nəzarət etsin. Tonoyan deyib ki, İrəvan sərhəddə atəşkəsin intensiv şəkildə pozulmasından narahatdır.\nErmənistanın müdafiə naziri gələcək aylarla bağlı Kaspşikə başqa narahatlığını da çatdırıb. Erməni nazirin sözlərinə görə, bölgədəki gərgin vəziyyətə dünyada ağırlaşan iqtisadi və epidemioloji (koronovirusu nəzərdə tutur) əlavə etsək təmas xəttində durumun gərginləşəcəyini gözləmək olar. Toroyan demək istəyir ki, guya Azərbaycan Ordusu dünyada və bölgədə koronavirusla bağlı yaranan durumdan fürsət kimi istifadə edərək hücum əməliyyatı həyata keçirə bilər. Buna cavab olaraq Kasprşik təmas xəttində gərginliyin azalması üçün səylərini maksimim artıracağını bildirib.\nErmənistan ordusu atəşkəsi pozur və hərbçilərimizi şəhid edir. Azərbaycan Ordusu cavab verir və işğalçı da itki verir. Bundan sonra İrəvan əl-ayağa düşür və beynəlxalq vasitəçiləri köməyə çağırır. Azərbaycan Ordusu əməliyyat keçirmək istəsə, Andjey Kasprşik bunun qarşısını ala bilməyəcək. Ona görə də İrəvanda gərək Kasprşikin “təmas xəttində gərginliyin azalmasına çalışacam” kimi boş vədinə inanmasınlar. Əgər Kasprşiki bölgəyə göndərən təşkilat Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli məqsədilə özünün hazırladığı “mərhələli həll” planını İrəvana qəbul etdirmək istəmirsə, atəşkəs daima kövrək olacaq".\nHazırkı yaranmış vəziyyətdə rəsmi Bakının dünyada və bölgədə koronavirusun yayılmasından istifadə edərək orduya hücum əmri verəcəyini söyləmək çətindir. Ancaq bu heç də o demək deyil ki, düşmənin təxribatlarına əks-hücumla cavab verilə bilməz. 2016-cı ilin aprelində də təxribata əks-hücumla cavab verilmişdi. Belə olan halda koronavirus maneə sayılmayacaq".\nPolitoloq Məhəmməd Əsədullazadə bildirdi ki, pandemiya elan olunan koronavirus insan həyatını əhatə edən bütün sahələrə ciddi mənfi təsir edir və edəcək. Koronavirus təkcə iqtisadi və insanların sağlamlığını hədəfə almır. Dövlətlərarası münasibətlərə, siyasi proseslərə və münaqişələrin həlli istiqamətində aparılan danışıqlara da mənfi təsir edir: “Çünki Avropa və digər areallarda yayılan virus səbəbindən ölkələr sərhədlərini bağlayıb. Ona görə də birbaşa danışıqlar və konfransların təxirə salınması zəruri hala çevrilib. Qarabağ danışıqlarının davam etdirilməsinə bu pandemiya mənfi təsir edəcək. ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsdlərinin regiona səfərləri, Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin görüşünün keçirilməsi təxirə salınacaq. Amma bu danışıqları müasir texnogiyalar vasitəsilə aparmaq olar. İnternet üzərindən telekonfranslarla danışıqlar prosesini aparmaq lazımdır. Azərbaycan bu istiqamətdə təşəbbüslə çıxış etməli və danışıqların dondurulmasına imkan verməməlidir. Qeyd edim ki, hazırkı durumda danışıqların intensivliyi yoxdur, faktiki olaraq dayanıb. Ermənistanın dövlət sərhəd xəttində Azərbaycana qarşı provokasiyaları danışıqlar prosesinin aparılmasına zərbə vurub. Hesab edirəm ki, Ermənistanda siyasi vəziyyətin qeyri-sabitliyi, Paşinyanın Qarabağ klanı qarşısında acizliyi birbaşa münaqişənin həllində aparılacaq danışıqlara mənfi təsir etməkdədir. Regionda və dünyada vəziyyət yeni müstəviyə daxil olur. Cənubi Qafqaz da bu düzənin qurulmasında mühüm arealdır. Qarabağ münaqişəsinin BMT qətnamələri çərçivəsində həlli əsas başlıca amil olaraq qalır”.


"Xəzər Lənkəran" UEFA Kuboku ilə vidalaşdı\n«Azadlıq» bloku isə 108 dairədə vahid namizədini müəyyənləşdirib - İyulun 28-də UEFA Kuboku uğrunda cavab matçında Lənkəranın "Xəzər" komandası Bakıda Kişinyovun "Nistru" komandasına 1:2 hesabıyla məğlub olub. Bununla da komanda UEFA Kubokunda çıxışlarını dayandırıb.\nSəfərdə ilk oyunda lənkəranlılar 3:1 hesabıyla məğlub olmuşdular.\n- İyulun 28-də həmçinin Qubada qadın voleybolçuların «Qran-pri» turnirində növbəti oyunlar keçirilib. Azərbaycan voleybolçuları Türkiyə yığması ilə qarşılaşıblar. Çətin mübarizə şəraitində keçən oyunda Türkiyə yığması 3:2 hesabı ilə qələba qazanıb.\nBu oyunun nəticəsindən asılı olmayaraq Azərbaycanın qadınlardan ibarət voleybol komandası ½ finala vəsiqə qazanıb. Türkiyə komandasından əvvəl isə Azərbaycan voleybolçuları Bolqarıstan və Almaniya milliləri üzərində inamlı qələbə qazanmışdılar.\nMütəxəssislər hesab edirlər ki, «Qran-Pri» turnirini Faiq Qarayevin yetirmələri üçün yalnız ilk üçlüyə düşdükləri təqdirdə uğurlu saymaq olar. Çünki, belə olan halda Azərbaycan yığması İtaliyada keçiriləcək final oyunlarına vəsiqə qazanacaq.\n- Azərbaycanın gənclərdən ibarət boks üzrə yığma komandası Avropa birinciliyində iştirak etmək üçün Estoniya paytaxtı Tallinə yola düşüb.\nAzərbaycan Boks Federasiyasının vitse-prezidenti Zakir Quliyev deyir ki, gənclərdən ibarət yığma komandanın tərkibində 11 idmançı qüvvəsini sınayacaq:\n"Yaxşı boksçularmız var. Qızıl deyə bilmərəm. Bu Allahın işidir. Ancaq gümüş və bürünc mükafatlar olacaq".\nGənclərdən ibarət boks üzrə Avropa birinciliyi iyulun 30-da start götürəcək.


İrritabl Bağırsaq Sindromunun Simptomları və Nəticələri (IBS)\nHəzm Sağlamlığı Əsəbi bağırsaq sindromu Səbəbləri və diaqnozu\nİrritabl Bağırsaq Sindromunun Belirtileri ve Nedenleri\nIrritabl bağırsaq sindromu (IBS) klempli qarın ağrısı, şişkinlik, kabızlık və / və diareyə səbəb olan kolon (geniş bağırsaq) funksional bir xəstəlikdir. IBS funksional mədə-bağırsaq xəstəliyi kimi təsnif edilir, çünki simptomları heç bir struktur və ya biokimyəvi səbəb aşkar edə bilməz. Tanı testində kolon, ülser və ya iltihab kimi xəstəliklərin heç bir sübutunu göstərmir.\nBuna görə, IBS yalnız diaqnozu olan digər həzm xəstəliklərindən sonra diaqnoz edilir və xəstəliklər aradan qaldırılmır.\nIBS tez-tez yanlış tanı və kolit, mukus kolit, spastik kolon, irritabl bağırsaq xəstəliyi və ya spastik bağırsaq (kolon) kimi yanlışdır. IBS artıq tanınmış və müalicə edilə bilən bir vəziyyət olsa da bu səhvlər davam edir. Birləşmiş Ştatlarda 25-55 milyon insan arasında təsir göstərən İKS 2,5 ilə 3,5 milyon illik həkimlərə müraciət edir. Gastroenterologların bütün səfərlərinin 20-40 faizi İKS əlamətlərindəndir.\nIBS simptomları aşağıdakıları əhatə edə bilər:\nKramplar tez-tez bir bağırsaq hərəkətindən azad edilir, ancaq IBS olan bəzi insanlar krampları ola bilər və bir şey keçə bilməyəcəklər. Semptomların şiddəti dəyişir və hafif bir çətinlikdən zəifləyən hər hansı bir yerdə ola bilər. Axırda qan , ateş, kilo, qusma kabusu və davamlı ağrı IBS simptomları deyil və digər bir problemin nəticəsi ola bilər. İKS, Crohn xəstəliyi və ya ülseratif kolit və ya bağırsaq xərçənginin hər hansı bir növü kimi hər hansı bir üzvi xəstəliyə yol açmır.\nKolonda olan əzələlər adətən gündə bir neçə dəfə müqavilə bağlayaraq, nəcisləri hərəkətə gətirirlər və nəticə etibarilə bağırsaq hərəkətinə səbəb olurlar. İBS olan bir kəsdə bu kaslar müəyyən stimullara olduqca həssasdır və ya tetiklenir.\nTədqiqatçılar, IBS olan bir şəxsin kolonunda olan əzələlərin niyə daha həssas olduğunu dəqiq bilmirlər.\nAncaq İKS stresdən və ya güclü duyğulardan qaynaqlanır. Bəzi insanlar, həyatında stresli bir dövrdə, bir nisbi və ya bir iş itkisi kimi ölümün ilk IBS simptomlarına sahibdirlər. Ancaq bu stresslər vəziyyətə gətirib çıxardı, əksinə onu daha nəzərəçarpan və ya narahat edici bir vəziyyətə gətirib çıxardı.\nIBS-in müxtəlif formaları\nİKS'nin 3 müxtəlif forması vardır: Diarre-dominant (D-IBS), kabızlık-baskın (C-IBS) ve alternativ konstipasyon ve ishal (A-IBS). Müxtəlif formaların simptomları aşağıdakılardır:\nD-IBS: qarın ağrısı və ya ağrı, təcili və diareya\nC-IBS: qarın narahatlığı və ya ağrı, şişkinlik və kabızlık\nA-IBS: D-IBS və C-IBS-nin kəskin simptomları\nİKS, istisnasız bir diaqnozdur, yəni orqanik xəstəliklər, infeksiya və ya semptomların digər səbəbləri aradan qaldırılmalıdır. 1988-ci ildə bir qrup həkim İKS-ni daha doğru tanıma üçün meyarları müəyyən etmişdir. Roma Kriteri olaraq bilinən, simptomları əks etdirən və tezlik və müddət kimi parametrləri tətbiq edən bu təlimat dəsti, IBS-nin daha dəqiq diaqnozunu mümkün edir.\nRoma meyarlarına aid simptomlar İKS-in yeganə göstəriciləri deyil. Extraintestinal simptomlar aşağıdakılardır:\nKiçik bir yeməkdən sonra tam duyğu\nDiaqnoz üçün istifadə edilən testlər\nRoma meyarlarından istifadə etməklə yanaşı, həkimlər bədəndə iltihablanma və ya infeksiya olmadığını təmin etmək üçün bir neçə test keçirə bilərlər.\nQan testləri. Ağ qan hüceyrələrinin sayını müəyyən etmək üçün və ya anemiya varsa, qan testi istifadə edilə bilər. Yüksək ağ qan hüceyrə sayımı həkimlərə bədənin içərisində iltihabın baş verdiyini göstərir. İltihə bir IBS simptomu deyil.\nFecal gizli qan testi. Bu test çılpaq gözlə görünməsə belə, həzm sistemində demək olar ki, hər yerdə qanaxma aşkar edə bilər.\nTaburetli qan IBS bir əlamət deyil.\nDöyülmə mədəniyyəti. Bir hekayə, diareyə səbəb olan bakterial infeksiyalar və ya parazit kimi digər səbəbləri, bir nəcis kültürü ilə istisna edə bilər. Hər hansı bir bakteriya aşkar edilərsə, elm adamları bu növün hansı növ olduğunu və bunun ən yaxşı şəkildə müalicə edilməsini təyin etmək üçün test edə bilərlər.\nBarium lavmanı. Bir baryum lavmanı (və ya aşağı gastrointestinal seriyası) rektum və kolonunun astarını təsvir etmək üçün barium sulfat və hava istifadə edir. Bağırsaq anomaliyaları X-rayda bağırsaq astarları boyunca qaranlıq siluetlər və ya nümunələr kimi görünə bilər.\nSigmoidoskopiya. Sigmoidoskopiya bir həkim üçün bağırsağın son üçdə birini yoxlamaq üçün bir yoludur. Hər hansı bir iltihabın səbəbini təyin etmək üçün həkimə kömək etmək üçün sınaqdan keçiriləcək prosedur zamanı biopsiya aparılmalıdır.\nKolonoskopiya. Kolonoskopiya bir sigmoidoskopiya əldə edə biləcəyi sahələrdən kənarda kolonun içini araşdırmaq üçün istifadə edilir. Biyopsi test zamanı qəbul edilir və xəstələr normal olaraq sedativ olurlar və ya "ağrılı yuxu" verirlər ki, onlar ağrı hiss etmirlər.\nDigər testlər IBS'yi tanımağa və ya digər potensial diaqnozları istisna etmək üçün həkimlər tərəfindən istifadə edilə bilər.\nMüalicə üçün dərmanlar\nIBS müalicəsi üçün bir neçə müxtəlif dərman növü istifadə edilə bilər. İlaçların məqsədi diareya, kramp, ağrı və ya kabızlık kimi çətinlikli IBS simptomlarını azaltmaqdır.\nAntikolinerjikler. Bu dərman sinfi sinir hüceyrələrinə və ya sinir liflərinə təsir edir və bağırsaqdakı əzələ spazmlarını sakitləşdirmək və IBS simptomlarına kömək etmək üçün istifadə olunur: ağrı və diareya.\nDicyclomine (Bentyl). Dicyclomine spazmları qarşısını almaq və istehsal mədə turşusu miqdarını azaltmaq üçün bağırsaq və kisəsi əzələlərini rahatlaşdırır. Dicyclomine bir həkim rəhbərliyi altında uzun müddətli təhlükəsiz istifadə edilə bilər. Ortaq yan təsirlər kabızlık, ağız quruluğu, burun, boğaz və ya dəri və istilənmənin azaldılması qabiliyyətini (istilik inkoluna kömək edə bilən) ehtiva edir.\nBelladonna / Fenobarbital (Donnatal, Antispas, Barbidonna, Donnapine, Hyosophen, Spasmolin). İki dərmanın bu birləşməsi qaşın və bağırsaqdakı əzələləri rahatlatmaq və mədə turşusunu azaltmaq üçün istifadə olunur. Fenobarbital yumşaq sedativdir, vərdiş yaradır. Bellandonna / fenobarbitalin ümumi yan təsirləri arasında baş ağrısı, ürəkbulanma, kabızlık, dəlil və qusma daxildir. Bu dərman 4 və ya 5 gün təsirli ola bilər və bir həkim nəzarəti altında uzun müddətli təhlükəsiz istifadə edilə bilər.\nHyoscyamine (Levsin, Anaspaz). İki dərman, belladonna alkaloidləri və barbituratlardan ibarət olan bu kombinasiya qişanın və bağırsaqdakı əzələlərin rahatlığını və mədə turşusunu azaltmaq üçün istifadə olunur. Ortaq yan təsirlər arasında baş ağrısı, bulantı, kabızlık, döküntü və qusma daxildir. Yan təsirlərin olmaması və ya tolere ediləcəyi müddətdə, hiyosikamin bir həkim rəhbərliyi altında uzun müddətli qəbul edilə bilər.\nChlordiazepoxide / clidinium (Tərəzi) . Chlordiazepoxide / clidinium bağırsaqda və həmçinin idrarda spamları qarşısını alır. Chlordiazepoxide sedativdir və vərdiş yaradan ola bilər. Ortaq yan təsirləri şişkinlik hissi, tərləmə azalması, başgicəllənmə, yuxululuq, ağız quruluğu və baş ağrısı daxildir. Bu dərman 4 və ya 5 gün təsirli ola bilər və bir həkim nəzarəti altında təhlükəsiz uzun müddətli istifadə edilə bilər.\nAntidiarrheals. Antidiarreellər bağırsağın təsirini yavaşlatmaq üçün istifadə olunur. Bu preparatlar İKS-dən baş verən ishalın qarşısını almaq üçün istifadə edilə bilər.\nDiphenoxylate / atropine (Lomotil). Bu preparatın difenoksilat hissəsi ishal müalicəsində istifadə olunur, atropin isə bağırsaq spamlarını bağırsaqdan azad edir. Ortaq yan təsirləri baş ağrısı, başgicəllənmə, yuxusuzluq, bulanık görmə, quru ağız və kabızlık daxildir. Bir narkotik deyilsə də, difenoksilat narkotikdən yaranır və yumşaq alışkanlıq yarada bilər. Diphenoxylate / atropine adətən qısa müddətli diareyə nəzarət etmək üçün təyin edilir və uzun müddətli istifadə üçün tövsiyə edilmir.\nAlosetron hidroklorür (Lotronex). Bu dərman yalnız D-IBS ağır qadınları müalicə etmək üçün istifadə olunur. Alosetron hidroklorür qəbul edildi və qadınlar onu alaraq ciddi yan təsirləri olan bir neçə haldan sonra FDA tərəfindən bazardan çəkildi. İndi yalnız məhdud olaraq istifadə üçün təsdiq edilmişdir. Alosetron hidroklorür bağırsaq hərəkətinə və ağrılara təsir edən orqan içərisində olan bir seratoninin təsirini pozur. Tedavi genellikle 4 haftalık bir sınaqla başlar ve bir doktorun gözetiminde 4 hafta davam ettirilebilir.\nSimptomlarla kömək üçün əlavələr\nIBS'li bir çox insan ənənəvi tibbi müalicəni genişləndirmək və ya əvəz etmək üçün əlavələrə müraciət edə bilər. IBS semptomları ilə kömək edə bilən əlavələr var, lakin yan təsirləri ola biləcəyini qeyd etmək vacibdir və onların istifadəsi həmişə reçeteli dərman kimi həkimlərə bildirilməlidir.\nAcidophilus. Acidophilus sizin kolonda yaşayan "yaxşı bakteriyalar "dır. Zərərli bakteriyaların azaldılması zamanı bir əlavə sağlam bağırsaq bakteriyalarının inkişafına kömək edə bilər. Frukto-oligosakaridlər (FOS) acidophilus həblərinə əlavə edilə bilər. FOS insanlar tərəfindən sindirilməyən karbonhidratlardır, lakin faydalı bakteriyaların böyüməsinə kömək etməyə xidmət edir. Acidophilus bir kapsül şəklində gəlir və bakteriyalar effektiv olması üçün canlı olmalıdır.\nÇobanyastığı . Çobanyastığı anti-spazmodikdir və həzm sistemində əzələləri sakitləşdirə bilər. İBS ilə əlaqədar bu əlavədə heç bir insan tədqiqatı aparılmamış olsa da, heyvanlarda qıcıqlanma və krampları azaldır. Çobanyastığı bir çay və ya bir kapsul kimi qəbul edilə bilər.\nZəncəfil . Zəncəfin uzun müddət ürək bulanmasına köməkçi olduğu bilinir və peristalsiyanı stimullaşdırmaq və ağrılı krampları azaltmaqda faydalı ola bilər. Zəncəfi bir çay, bir kapsul, hətta yeyinti kimi qəbul edilə bilər.\nNanə Yağı . Nanə həzm sistemi boyunca əzələləri rahatlaya bilər. Bu kolonda spazmları azaltmağa kömək edir, ancaq aşağı özofagus sfinkterini yumşaldır və ürək yanmasına səbəb olur və ya mədə-bağırsaqda reflü xəstəliyini daha da gücləndirə bilər. Nane yağı ya kapsül və ya çay şəklində qəbul edilə bilər. Onlar ən effektiv olmasına baxmayaraq, kapsulalar anal qıcıqlanmasına səbəb ola bilər.\nAlternativ və Tamamlayıcı Tedaviler\nHipnoz. 1984-cü ildə başlayan bir araşdırma göstərir ki, hipnoterapiya ilə müalicə olunan IBS xəstələri yalnız simptomları əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıqlarını göstərmir, həm də 3 aylıq tədqiqat dövründə relapslara məruz qalmadılar. Gut Yönlendirilmiş Hypnotherapy IBS xəstələri üçün xüsusi olaraq hazırlanmış və halların 80% -ində simptomları azaltmaq üçün sübut edilmişdir.\nBilişsel Davranış Tedavisi . Davranış terapiyası, narahatlıqlı vəziyyətlər və bir insanın onlara qarşı tipik bir reaksiya arasında birlikləri yenidən təyin etməyə kömək edir. Kognitiv müalicə düşüncələr və simptomlar arasındakı əlaqəni araşdırır. Birlikdə bu iki müalicə bilişsel davranış terapiyası (CBT) olaraq bilinir. Terapiya IBS simptomları gündəlik ilə başlaya bilər, sonra biofeedback, müsbət öz-özünə danışmaq və stressə mənfi cavabların azaldılması.\nDietin İKSlərə necə təsir edəcəyi\nQidalar IBS-ə yoluxmursa da, "tətik qidaları" adlanan müəyyən qidaları yeyərkən diareya, şişkinlik və ya ağrı simptomlarını aradan qaldıra bilər. Təəssüf ki, IBS olan bütün insanlar üçün işləyəcək heç bir pəhriz yoxdur, amma kömək edə biləcək bəzi qaydalar vardır.\nGün ərzində bir neçə kiçik yemək yemək, üç böyük birdən çox simptomları azaltmaq üçün kömək edə bilər (böyük yemək kramp və ishal ilə nəticələnə bilər). Ayrıca, yeməkləri yağdan aşağı və karbohidratlarda bütün taxıl bişirmək, makaron, düyü, meyvə, tərəvəz və taxıl kimi yüksək tutmaq faydalı ola bilər. Bir az yağlı, yüksək protein qidası da yeməkdən sonra yaşanan ağrı ilə kömək edə bilər.\nÜmumi tətik qidaları bunlardır:\nSüni tatlandırıcılar və ya şəkər əvəzediciləri\nSüni yağ (Olestra)\nQəhvə (hətta kafeinsiz)\nQuşçuluq dərisi və qaranlıq ət\nÇöküntülü liflər İBS simptomlarını da azalda biləcək bir sıra üstünlüklərə malikdir. Fiber spazmları qarşısını ala bilər, çünki kolon bir qədər şişirilir. O, həmçinin suyun udulmasını təmin edir ki, bu da dişlərin çox sərt və buna görə çətin keçməsinə kömək edir. Əvvəlcə yüksək lif dietinə keçid qazı və şişkinliyi artıra bilər, ancaq bu simptomlar bədənin tənzimlədikləri kimi bir neçə həftə içində azalmalıdır.\nDiyetə lazım olan lifləri əlavə etmək üçün əlavələr faydalı ola bilər. Çöküntü lifinin üç əsas növü vardır (psyllium, metilselüloz və polikarbofil) və hər biri müxtəlif istifadə, yan təsirləri və xüsusiyyətləri vardır.\nBağırsaq qazına səbəb olan qidaların azaldılması şişkinliyi azalda bilər. Sakız saqqız bədənin qazını artırır, yeyərkən havanı yudumlayır (mayelər çalarkən və ya yemək zamanı söhbət zamanı baş verə bilər). Karbonatlı içkilər (soda pop və ya parlaq su kimi) şişkinlik və bağırsaq qazına gətirib çıxara bilər.\nIBS'li bəzi insanlar da qida həssaslığına malik ola bilər. Qida həssaslığı əsl bir qida allerjisindən fərqlənir, buna görə də ənənəvi allergiya testlərində aşkarlana bilməz. Ərzaq həssaslığının daha geniş yayılmış səbəblərindən bəziləri aşağıdakılardır:\nSorbitol (şəkər əvəzi)\nFruktoza (meyvə suyu və quru meyvələrdən tapılmışdır)\nLaktoza (süddə tapıldı)\nLaktoz intoleransı bədənin laktozu və ya süd şəkərini sindirməyə yaramadığı nəticəsidir. Belirtiler arasında qaz, şişkinlik və bəzən ağrı var. Laktoza intolerans şübhəsi varsa, süd və süd məhsulları qarşısını almaq simptomları azaltmalıdır.\nSizin IBS Trigger Foods tapmaq\nBir qida və simptom gündəlik saxlanması, IBS hücumlarına səbəb olan qidaları izləmək üçün yaxşı bir yoldur. Qida gündəliyi yalnız vaxt və yeyən yeməkləri deyil, həm də yeyildiyi yerləri və ağıl və əhval-ruhiyyəni əhatə etməlidir. Hər yeməyi (işçinin iş masanızın üzərindəki qabdan yeyən konfet) və necə hazırlandığını (yəni "toyuq" deyil, "qızardılmış toyuq") əlavə etmək vacibdir. Gündəlik gündə bir neçə dəfə doldurulmalı və heç bir şey unudulmamalıdır. Bir neçə həftə sonra, bir həkim və ya dietician, tetikleyici qida nümunələrini tapmaq üçün gündəmi nəzərdən keçirməyə kömək edə bilər.\nIBS-də Brain Gut Əlaqəsi\nIBS üçün Roma Ölçüsü\nGut bakteriyaları və IBS\nIBS və doğum nəzarət həbləri\nIBS ağrınızın apandisit olmadığını necə bilirsiniz?\nŞirin sindromu nədir?\nChem 7: Qan Kimyası Testləri\nPCOS və Anti-Müllerian Hormonu\nDovonex (Caclipotriene) Psoriasis İlaçlar\nKOAH xəstələrinə Akciğət funksiyasının azaldılması necə yavaşa bilər\nHİV test və diaqnoz üçün Sizin əsas təlimat\nVitamin B12 və IBD\nSpondiloliz Stressin Ürək çatmazlığı\nQidalanma Allergiyası Diyet Kılavuzu\nMedicare və Medicaid: Fərq nədir?


Kulis.az Şərif Ağayarın "Ədəbiyyatın tarixdən ayrıldığı məqam” essesini təqdim edir.\nBu gün - 31 mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günüdür.\nTəqvimimiz onsuz da qara rənglərlə doludur, 31 Mart isə bu rəqəmlərin ümumiləşmiş obrazıdır.\nTarix unudulmamalıdır. Gələcəyi dürüst yaşamaq üçün keçmişi doğru bilməliyik. Bu aydın. Bəs başımıza gətirilən və gətirilməkdə olan tarixi faciələr ədəbiyyata necə yansımalıdır?\nİlk baxışdan sualın cavabı asan görünə bilər; necə yəni necə yansımalıdır? Əlinə qələmi alırsan və yazırsan! Əslində, bir yana baxanda elə məsələ bu qədər sadədir. Amma həm də mürəkkəbdir.\nÇağdaş dünyada tarixi romanlara münasibət fərqlidir. İndi realist tarixi romanlar yazılmır. Daha dəqiqini desək, dünyanın böyük yazıçıları tarixi romanları realistcəsinə, bir xalqın faciəsini anladaraq və burda başqa bir xalqı, toplumu günahkar çıxararaq yazmırlar.\nBu gün dünyada tarixə dəhşətli dərəcədə ironik münasibət var. Lakin məlumdur ki, biz öz tariximizə bu cür ironik yanaşa bilmərik və bu, heç lazım da deyil. Çünki dünyanın azı yüz il əvvəl aralandığı problemlərlə biz hələ də qol-boyunuq.\nBu gün yenə öldürülürük, qətlə yetirilirik, əsir alınırıq. Bir xalq, bir toplum olaraq qanımıza susayanlar, bizi yer üzündən silmək istəyənlər var.\nXocalı soyqırımına şahid olan körpələrin 30 yaşı tamam olmayıb.\nBelə bir məqamda bu mövzular yazıçıdan xüsusi həssaslıq tələb edir.\nBiz bu tip hadisələr haqda realistcə, vətənpərvərcə yazanda çağdaş ədəbi kriteriyalara, ironik, mücərrəd yazanda gördüyümüz reallığın ağırlığına uduzuruq. Bu mənada günün yazıçısı faciələri qələmə almaqda acizdir. Hətta çıxılmaz vəziyyətdədir. Məhz bu səbəbdən yüzlərlə, minlərlə əsər yazılsa da, dünya səviyyəli ciddi uğur əldə olunmayıb.\nMənə elə gəlir ki, belə vəziyyətlərdə predmet və hadisələr yazıçıdan fərdi yanaşma tələb edir. Yazıçı xalqa, vətənə yaltaqlanmadan öz içinin səsinə qulaq asmalı, ədəbi həqiqəti hər şeydən uca tutmalıdır.\nBiz təkcə faciələri konu alan nəsr əsərlərinə deyil, ümumən tarixə dekonstruktiv yanaşa bilmirik. Çünki dağıtmağa, baş-ayaq etməyə konstruksiyanın özü yoxdur. Qısa desək, proses gecikib. Həm də on yox, yüz illərlə. Necə ki, tarixin özünü yaşamaqda gecikmişik. Bir fransız yüz ilə yaxındır ki, öz ərazisində müharibə və işğal görmür. Ona görə bu mövzularda soyuqqanlıdır. Ancaq bir suriyalı bu gün odun içindədir və onlar tarixin eyni dönəmlərində yaşamırlar.\nBiz postmodern zamanda feodalizmə xas gerçəkliklərin əlində girinc qalmışıq. Fikir verin, dünyanın bu cür ölkələrindən çıxan yazıçıların bircə uğur qazanmaq şansı var: hansısa inkişaf etmiş ölkəyə gedirlər və oranın ədəbi prosesinə qoşulurlar.\nGünün başqa bir reallığı da diqqət çəkməkdədir - əgər bir zamanlar ədəbiyyat daha çox xalqların, millətlərin, insanların dərd-ağrısının ifadəsi idisə, bu gün xüsusi və spesifik sənət sahəsidir, qurmaca və fentezi işidir.\nHər şey söz sənətini yaratmaq üçün vasitə, hətta nə qədər ağır səslənsə də bəhanədir.\nMilli tarixi faciələrin günümüzdə öyrənilməsi və ondan nəticə çıxarılması üçün isə daha çox jurnalistika və müvafiq qeyri-hökumət təşkilatları məşğuldur.\nYadınızdadırsa, zaman-zaman bir çox elmlərin fəlsəfədən ayrıldığı məqam olub. Psixologiya, etika, estetika, pedaqogika və s. Bu günsə ədəbiyyat tarixdən ayrılır, onu bəlli realist boyalarla əks etdirməyi istisna edir.\nGünün ədəbiyyatı tarixi şübhə altına salır, ona inanmır. Biz tarixin yanında olanda biz də ədəbi baxımdan şübhəli görünürük. Gördüyümüz, yaşadığımız faciələr isə bizi tarixdən uzaqlaşmağa qoymur.\nYuxarı bığ, aşağı saqqal misalı...


Qüsurlu alman körpələrini öldürdən Hitler – 13 fakt |\nQüsurlu alman körpələrini öldürdən Hitler – 13 fakt\nBu gün 20-ci əsrin ən amansız şəxslərindən olan Adolf Hitlerin doğum günüdür.\nKult.az Adolf Hitlerin təzadlı və bir o qədər də maraqlı həyatı ilə bağlı 13 faktı təqdim edir:\n1. Adolf Hitler 1889-cu il aprelin 20-də Avstriyada anadan olub. 1925-ci ildə isə Avstriya vətəndaşlığından imtina edib və alman vətəndaşı vəsiqəsini alıb.\n2. Adolf 1909-cu ildə pulsuzluqdan kimsəsiz uşaqlar evinə köçüb. Şəkilli kağızlardan mənzərə rəsmləri köçürüb dükanlara, turistlərə satmaqla dolanıb.\n3. Hitler 16 yaşında orta təhsilini başa vursa da, buraxılış imtahanlarından kəsilib. Orta məktəbdə çox zəif oxumasına baxmayaraq, yaxşı rəssamlıq qabiliyyəti olduğuna görə Vyana İncəsənət Akademiyasına daxil olmaq istəyib. Lakin akademiya tərəfindən ona iki dəfə rədd cavabı verilib.\n4. Bir neçə dəfə hərbi xidmətə müraciət etsə də, fiziki qüsurlarına görə onu qəbul etməyiblər. Nəhayət, Hitler 1914-cü ilin sentyabrında Almaniyanın Birinci Dünya müharibəsinə qatılması ilə alman ordusu sıralarına daxil ola bilib. Bavariya alayının tərkibində qərb cəbhəsinə göndərilib. Burada o, yefreytor rütbəsi alıb və bütün müharibə boyu ön cəbhədə vuruşub. Müharibədə yaralandıqdan sonra göstərdiyi qəhrəmanlıqlara görə “Dəmir xaç nişanı” ilə mükafatlandırılıb.\n5. Nasist partiyasının mətbuat katibi Sedvik Hitlerin bığını normal ölçüdə uzatmasının daha yaxşı olacağını desə də, Hitler bu cavabı verib: “Siz mənim bığlarım barədə narahat olmayın. Bu, indi dəbdə deyil, lakin sonra dəbə minəcək, çünki onları mən gəzdirirəm!″\n6. Hitler 1 aprel 1924-cü ildə “Pivə qiyamı” hadisəsindən dolayı 5 il həbsə məhkum edilib. O, həbsxanada olarkən “Mənim mübarizəm” kitabını diktə edib və Rudolf Hess yazıb.\n7. Hava çox isti olsa belə, Hitler insanların arasında pencəyini çıxartmazmış.\n8. Hitler idmanla məşğul olmayıb və fiziki baxımdan qüsurlu olub. Lakin alman irqini sağlam və gözəl görmək üçün fiziki və əqli qüsurla doğulan körpələrin öldürülməsi əmrini verib.\n9. 1938-ci ildə Adolf Hitler “Taym” jurnalında “İlin adamı” seçilib.\n10. 1939-cu ildə Hitler “Nobel Sülh Mükafatına” namizəd göstərilib.\n11. O, hər axşam şəxsi kinoteatrında sadə almanların baxmalarının qadağan edildiyi xarici filmlərə baxırmış. Komediyaları çox sevirmiş — xüsusən yəhudi komediya aktyorlarına.\n12. Adolf Hitlerə 42 dəfə sui-qəsd təşkil edilib və o, bunlardan heç bir xəsarət almadan xilas olub. Bəziləri Adolf Hitlerin bu sui-qəsdləri özünü ucaltmaq üçün təşkil etdiyini deyirlər, bəziləri isə onun Allah və ya şeytan tərəfindən “qorunduğunu iddia edirlər.\n13. Hitler Yeva Braunla 1945-ci il aprelin 29-da yeraltı bunkerdə bir neçə nəfərin şahidliyi ilə rəsmi nikaha girib, bu mərasimdən sonra hər ikisi intihar edib.\nAzərbaycan iki ayda 543 kq qızıl ixrac edib\nBMT Baş katibi müsəlmanları təbrik edib


Materiallar 10.09.2017 » XalqInfo.az Xəbər Portalı\nXalqinfo.az Xəbər Portalı » Materiallar 10.09.2017\nAlmaniyalı hakim tarixə düşdü -\n10-09-2017, 23:57 79 0\nBu gün Almaniya Budesliqasının 3-cü turu çərçivəsində keçirilən “Herta” – “Verder” matçının qadın hakim Bibiyana Steynhaus idarə edib. “Xalqinfo” xəbər verir ki, bununla da, 38 yaşlı hakim ölkə çempionatlarının əsas liqasında matç idarə edən ilk qadın hakim kimi tarixə düşüb. 1999-cu ildə hakim\nRuhani Azərbaycana səfər edəcək\n10-09-2017, 23:49 83 0\nİran prezidenti Həsən Ruhani oktyabrda Azərbaycana səfər edəcək “Xalqinfo” APA-ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə Həsən Ruhani bu gün Tehranda Qazağıstan səfərinin nəticələri ilə bağlı keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib. H.Ruhani Astanda Azərbaycanlı həmkarı İlham Əliyevlə görüşdüyünü\nTürkiyədə xəstəxanada yanğın -\n10-09-2017, 23:39 68 0\nTürkiyənin Aydın şəhərində Adnan Menderes Universiteti Xəstəxanasında yanğın baş verib. “Xalqinfo” Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, yanğın xəstəxananın cərrahiyə şöbəsində çıxıb. Hadisə səbəbindən xəstəxana boşaldılıb, xəstələr başqa xəstəxanalara köçürülüb. Yanğının səbəbi bilinmir.\nRusiya Suriyada əməliyyat keçirdi -\n10-09-2017, 23:28 77 0\nRusiya hərbi təyyarələri Suriyanın Deyr-əz-Zor şəhərində hava əməliyyatı təşkil edib. “Xalqinfo” xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, əməliyyat nəticəsində 34 sakin ölüb. Məlumatla bağlı Rusiya tərəfindən hələlik açıqlama verilməyib.\nUşaqlara siqaret satışı qadağandır, amma dənə ilə satırlar -\n10-09-2017, 23:15 90 0\nBiri atasını, başqa biri isə qonşusunu bəhanə edərək dənə ilə siqaret alıb çəkir. “Xalqinfo” Xəzər TV-yə istinadən xəbər verir ki, söhbət azyaşlıların mağaza və köşklərdən dənə ilə siqaret almalarından gedir. Vətəndaşlar isə buna etiraz edirlər və dənə ilə siqaret satışının yığışdırılmasını\nSaakaşvili Ukraynaya keçdi - Yenilənib+Video\n10-09-2017, 22:54 162 0\nUkraynanın Odessa vilayətinin keçmiş qubernatoru və vətəndaşlıqdan çıxarıldığı üçün Polşada yaşamağa başlayan Mixail Saakaşvili öz tərəfdarları ilə birlikdə Ukraynaya keçməyə cəhd göstərib. Xalqinfo.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, qatarla uğursuz cəhddən sonra avtobusla sərhədi keçmək\nHacıbala Abutalıbov əxlaqsızlığa təsirli zərbə vurdu...\n10-09-2017, 22:51 114 0\nProf.Dr. Qüdrət İsaqov Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin binasının bir hissəsinin kafe-bar-restoran qismində icarəyə verilməsi və orada qadınlara pulsuz sulu qəlyan reklamı, striptiz göstərilməsi açıq-aydın sübut edir ki, ora əxlaqsəzlıq yuvası olub. Kafeni bağlatdıran Hacıbala Abutalıbov haqlı\nHər kəs ildə bir dəfə uroloji müayinədən keçməlidir\n10-09-2017, 22:06 68 0\nBöyrəklərdə yaranan problemlər bəzən gizli davam edə bilər. Xalqinfo.az AzərTac-a istinadən bildirir ki, bu barədə Respublika Müalicəvi Diaqnostika Mərkəzinin cərrah-uroloqu, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Rəşad Şolan danışıb. Həkim bildirib: "Sidik ifrazatında yaranan problemlər, qan təzyiqinin\nSiyəzən sakinindən maraqlı addım\n10-09-2017, 21:59 65 0\nBaşdaşının üzərində şəkil yoxdur və yalnız vəfat edən adamla bağlı məlumatlar yazılıb. Bir də ziyarətçilərdən Fatihə surəsinin oxunması istənir.. Xalqinfo.az bildirir ki, məzarın üzərinin düzəldilməsində Siyəzən sakinlərindən biri bu şəkildə yenilik edib. Dəbdəbədən uzaq və dini qaydalara uyğun


Şokolad, kabak və qozlu çörək tortu resepti - Digər - 2022\nŞokolad cipsi və qoz ilə işlənmiş bu kabak tortu günortadan sonra yemək üçün mükəmməl şəkildə dilimlənmişdir.\nTərkibiHazırlayır: 2 ədəd çörək tortu\n1 böyük çimdik darçın\n100 q şokolad, doğranmış\nFırını 180 C / Qaza qədər qızdırın. İki ədəd 900 qram çörək qabını yağlayın.\nKiçik bir qabda unu çörək pudrası, darçın və hindistan cevizi ilə qarışdırın. Ayrı bir böyük qabda balqabaq, şəkər, yağ və yumurta birləşdirin; un qarışığı əlavə edin və hamarlanana qədər qarışdırın (qarışdırmayın). Sonda şokolad və qoz -fındıq qatlayın. Hazırlanmış çörək qablarına qarışığı tökün.\nƏvvəlcədən isidilmiş sobada 45-50 dəqiqə bişirin və ya ortasına daxil olan bıçaq təmiz çıxana qədər. Kalıbdan çıxarmadan əvvəl bir neçə dəqiqə soyudun, sonra dilimləyin və otaq istiliyinə qədər soyudun.\nQalay ölçüsü ucu\n900 qramlıq iki çörək qabı yerinə 20 sm və ya 23 sm ölçüdə iki çörək qabından istifadə edə bilərsiniz.\nHeç vaxt istifadə etmədiyiniz çörək qabı üçün 10 resept\nÇörək tortu qədər təvazökar dərəcədə dadlı şeylər azdır. O qədər sadə, o qədər təsəlliverici, o qədər heyrətləndirici.\nAncaq bizim kimi birisənsə, oradakı ən düzbucaqlı bişirmə üçün hazırlanan qalay, tez -tez dolabındakı daha seksual şəkillərin lehinə ləkələnir, axı bir bundtaya kim müqavimət göstərə bilər?\nÇörək qabı darıxdırıcı görünsə də, əslində ən maraqlı çörəklərdən birini istehsal edir - kəsmək üçün mükəmməl forma və o təlaşlı qohum üçün bir dilim kəsmək üçün kifayət qədər struktur bütövlüyü.\nHələ də razı salmadınız? Çörəyi blokda ən çox sevdiyiniz bişirə biləcək 10 resept. Muz, şokolad, havuç və erm, lahana & ndash hamısı buradadır.\nHamısını sınayın və çörək bişirmə macəranızın sonunda demək olar ki, kifayət qədər çörək qabınız olmadığından şikayətlənəcəksiniz.\nŞokoladlı Kurabiye Tortu\n• 3 ədəd balqabaq (təxminən 325 q), incə doğranmışdır\n• 1 osh qaşığı qara xiyar (bəkməz)\n1. Fırını 160C (fan)/ 180C -ə qədər qızdırın. Fındıqlarınızı incə doğrayın. Unu, kakao tozunu və şəkəri böyük bir qarışdırıcı qabda birləşdirin, yağda, hazirda, yumurtada və fındıqda qarışdırmadan əvvəl. Nəhayət, balqabağı qarışdırın və astarlı bir çörək qabına tökün.\n2. Tortu təxminən 50 dəqiqə bişirin - daxil olduqda bıçaq təmiz çıxana qədər. Tel telə çevrilənə qədər on dəqiqə soyumağa buraxın.\n3. Ganache etmək üçün şokoladınızı yumşaq bir şəkildə əridin. Xama ilə çırpmadan əvvəl bir -iki dəqiqə bir tərəfə qoyun. Ganache soyudulmuş tortun üzərinə yayın.\nQiymət: Keyfiyyəti zəif olsa da, bu sadə və səliqəsiz şokoladlı balqabaq tortu ətrafda nisbətən qənaətlidir £4.\nKabak, fesleğen və haşhaş toxumu çörəyi\nKabak, fesleğen və haşhaş toxumu çay çörəyi Fotoşəkil: Guardian üçün Jill mead\nƏvvəlcə qeyri-adi bir birləşmədir, amma bu çay çörəyinin ləzzətləri adi qarağat və qabıq versiyaları kimi yaxşı oturur. Courgette, yerkökü üçün havuç tortu üçün nə edirsə, tərəvəz dadı vermədən nəmləndirir. Texniki olaraq kabak meyvələrdir, amma kulinariya məqsədləri üçün onları tərəvəz kimi təsnif etməkdən məmnunam - onlar çiydən bişmiş və şirin yeməklərdən daha çox istifadə olunur.\nFesleğenin kəskinliyi sobada zəifləyir, bitmiş çörəyi aromatik, lakin çox güclü olmayan bitki qoxusu ilə tərk edir. Bir ovuc sultan və xırtıldayan haşhaş toxumu əlavə edin, hətta ənənəvilərin belə istəmədən həzz ala biləcəyi yumşaq, şirin və ətirli bir çörək qalacaq.\nAilə ölçüsündə bir çay çörəyi hazırlayır\n40 q duzsuz yağ, əridilmiş\n200 q kabak, incə doğranmışdır\n20 q təzə fesleğen yarpaqları, incə doğranmışdır\n125 q tam yağlı təbii qatıq\n30 q haşhaş toxumu\n1 Fırını 170C/335F/qaz işarəsinə 3-4 qədər qızdırın. Çörəkçilik perqamenti ilə 900 qramlıq çörək qabını (onun bazasında təxminən 20x9 sm) düzün. Kərə yağı tavada az odda əridin, sonra qalan maddələri hazırlayarkən bir az sərinləmək üçün kənara qoyun.\n2 Kabak, fesleğen, sultan, yoğurt, yumurta, şəkər və haşhaş toxumlarını bir qarışdırıcı qabda birləşdirin. Ərinmiş kərə yağını qarışdırın. Ayrı bir qabda unları, qabartma tozunu və duzu birləşdirin. Bu quru maddələri yaş qarışığa əlavə edin, qarışdırılana qədər yüngülcə qarışdırın.\n3 Hazırlanmış çörək qabına qaşıq tökün və 60 dəqiqə bişirin, ya da ortasına qoyulmuş kiçik bir bıçaq təmiz çıxana qədər. Tamamilə soyumağa buraxın, sonra dilimləyin, isterseniz tost edin və bol yağla sürün.\nŞokoladlı balqabaq çörəyi Zucchini, yazda dəli kimi böyüyən tərəvəzlərdən biridir. Və böyümək asandır. Və şokolad ilin istənilən vaxtında gözəldir. O zaman niyə şokoladlı balqabaq çörəyinin yumşaq, nəmli bir parçası üçün ikisini birləşdirməyəsiniz. Bu səbəbdən çox balqabaq reseptinə sahib ola bilməyəcəyinizi düşünürəm. Badem unundan istifadə edərək bir az çökmüş şokoladlı balqabaq çörəyi. Normalda balqabaq yemirsinizsə, amma həyatınızın bir az yaşıl yeməyə ehtiyacı olduğunu hiss edirsinizsə, balqabaq bu yerdə yaxşı gizlənir və aşkarlanmır. Şokoladı mütləq dadacaqsınız (vacib hissə). Hindistancevizi unu ilə daha çox məşğul olursan, bir neçə il əvvəl hindistan cevizi unu yemək kitabçam çıxanda paylaşdığım şokoladlı balqabaq çörəyi resepti (vay, buna bir neçə ildir inanmıram!). Portağallı Şokoladlı Çörək tortu\nFırını 325 dərəcəyə qədər qızdırın. 9x5x3 düymlük çörək qabını perqament kağızı ilə düzün. Tava və ya xəttin kənarlarını kağız çörək qabı ilə yağlayın.\nBöyük bir qabda, elektrikli bir qarışdırıcı ilə yağı, şərbəti (bir qaşıqdan çıxarmağa kömək etmək üçün şərbəti ölçməzdən əvvəl bir qaşıq ölçüsünə bir az yağ sürtün) və şəkəri hamarlanana qədər döyün.\nAyrı bir qabda un, çörək soda və kakao tozu birləşdirin. 1 xörək qaşığı quru maddələri şərbət qarışığına çalın, sonra bir yumurtanı döyün. Qalan yumurtanı döyməzdən əvvəl bir neçə qaşıq quru maddə əlavə edin.\nQalan quru maddələrlə döyün və sonra döyərkən portağal qabığını əlavə edin. Tədricən suyu əlavə edin. Xəmir bir az əyri görünə bilər.\nHazır xəmiri tavaya tökün. 45 dəqiqə bişirin (kənarları quru görünməlidir və tortun ortası bir qədər dalmış ola bilər). Tel çarxda tavada sərinləyin. Diqqətlə tavadan çıxarın və tamamilə soyudun. 6 porsiyon və qalıq hazırlayır.\nŞokoladlı Portağallı Çörək tortu 3 gün qabaq bişirilə bilər. Plastikə möhkəm sarın və hava keçirməyən bir qabda saxlayın. cəmi 5 gün saxlayacaq.\nAsan Qəhvə Tortu Şirəsi\nBu çörəyin üzərinə kremli krem çəkmək istəmədim, amma çox gözəl olacağına əminəm\n(Əslində tortu uzunlamasına bölüb vanil yağı əlavə edib üstünə eyni qəhvə şirəsi çəksəniz, bu tort ciddi şəkildə bəzəkli bir tort halına gələcək!)\nYum I ’m bunu növbəti dəfə edəcəyəm\nAncaq bu dəfə bir növ qəhvə ləzzətini dondurdum və oğlan çox yaxşı oldu!\nŞirin bir vuruşla sıx bir qəhvə zərbəsi əlavə edir (amma çox deyil)\nBu buzlanma da çox asandır və cupcakes üzərində mükəmməl işləyəcək!\nŞokolad, kabak və qozlu çörək tortu resepti - Reseptlər\nCahilliyimdən, bir neçə həftə əvvəl Twitter -dən yeməkdən necə qurtulmağın yollarını soruşduğuma qədər kabak tortu eşitmədim.\nHavuç tortu bəli. Əlbəttə ki, banan tortu. Mən hətta şokoladlı torta mayonez əlavə etməyi də sınadım. Balqabaq? Ehtimal olunmurdu.\nƏlbəttə, axmaq idim. Fantastik olaraq nəmli və yapışqan və süngərinizdə yaşıl şeritləri görməyin şokunu aşdığınız zaman, onları anonim olaraq qonşularınızın qapılarına buraxmadan qaçmağınız lazım deyil.\nİşdə tapdığım ən yaxşı reseptlərdən bəziləri. Önümüzdəki həftələrdə və ya iki balqabaq bitkisi nəhayət onu qablaşdırana qədər öz üzərimdə işləməyi planlaşdırıram. İstifadə etdiyiniz resept nə olursa olsun, artıq sudan qurtulmaq üçün rəndələnmiş kabağı ələkdə sıxmaq vacibdir. .\nBu Necə Ev Tanrıçası Olmaq mövzusundadır. Lawson, onu iki sandviç qabda hazırlamağı təklif edir, ancaq limonlu çiləmə buzlanma ilə örtülmüş tortlar kimi işləyir. Sultanalar isteğe bağlıdır. 30 dəqiqədə bişirilir.\nPişirmə bir saat çəkən bir çörək. Sultanas, daramon, pecans və alma ilə əsas süngər. Slater, ləzzətli yeməklər tanrısıdır - amma heç vaxt onun tortlarından və pudinqlərindən o qədər də əmin olmamışam.\nTərəvəz qıvrımlı sadə şokoladlı tort. Uşaqlar və ya tərəfdaşlar inandırıcı deyilsə, parçalanmış kabak gizlətmək üçün yaxşı bir yoldur. 45 dəqiqəyə qədər bişirilir.\nİkinci Nigella tortu - bu dəfə bir çimdik darçın, limon suyu və qatıq olan bir çörək qabında. 45 dəqiqədə bişirilir.\nBu dəfə portağal, qoz, qarışıq ədviyyat, sultan və darçından hazırlanmışdır. Resept portağal kremli pendir buzlanmasını təklif edir. Pişirmə vaxtı bir saatdır.\nResept: mocha qozlu çörək tortu – böyük bir çörək edir\n175 q duzsuz yağ, yumşaldılmış\n175 q şəkər (və ya hətta tökülmüş və yumşaq qəhvəyi şəkər qarışığı)\n3 orta yumurta, otaq temperaturunda yaxşı döyülür\n140 qr özünü qaldıran un\nbir çimdik gözəl dəniz duzu\n4 çay qaşığı 2 qaşıq isti suda həll olunan hazır qəhvə qranulları\n80 ml tam yağlı süd\n60 q adi şokolad (70% -ə qədər kakao), təxminən doğranmışdır\nAyrıca yağlanmış və yapışmayan çörəkçilik perqamenti ilə örtülmüş və ya kağız çörək astarlı bir 2 lb çörək qabına ehtiyacınız olacaq.\n(1) Fırını 140C (fan) ilə əvvəlcədən qızdırın.\n(2) 80 qram qozu götürün və incə üyüdülənə qədər bir havan və havan içərisində əzin: alternativ olaraq, doğrama taxtası və böyük bir bıçağın düz səthindən istifadə edin. Qalan qozları kifayət qədər qaba doğrayın.\n(3) Böyük bir qabda kərə yağı və şəkəri bir neçə dəqiqə taxta qaşıqla solğun və çox yumşaq olana qədər döyün. İstəyirsinizsə, elektrikli əl çırpma və ya qida qarışdırıcıdan istifadə edə bilərsiniz.\n(4) Unu, kakao tozunu və qabartma tozunu qaba süzün və yumurta, süd, həll edilmiş qəhvə, duz və incə doğranmış qoz əlavə edin. Hamar bir qarışıq əldə oluncaya qədər daxil etmək üçün yumşaq bir şəkildə döyün.\n(5) Doğranmış şokoladı və qalan qozu qarışdırın və çörək qabına düzəldin.\n(6) 60-70 dəqiqə bişirin, üstünü təxminən 50 dəqiqədən sonra folqa ilə örtün: tort yaxşı bir şəkildə qalxacaq, ortada bir çatlaq olacaq. Bir kokteyl çubuğu daxil etsəniz, təmiz çıxmalıdır, ancaq bir neçə dəfə şokolad parçasına soxduğunuz üçün bunu edin!\n(7) Tortu tamamilə soyumağa buraxın. Onu olduğu kimi tərk edə bilərsiniz və ya kərə yağı, ərinmiş şokolad, qoz (şokolada batırılmış və ya olduğu kimi buraxılmış) üzərinə yaya bilərsiniz … … … … … … ..\nCourgette, Banana və#038 Tünd Şokoladlı Çörək\nBu bişirmək asan bir çörəkdir və hər kəsin sevdiyi balqabağı alacağına əminik və qaranlıq şokoladın əlavə edilməsi açıq şəkildə kömək edir!\nBanan çörəyini sevirəm, həm də çörəkçilikdə tərəvəzlərdən istifadə etməyi sevirəm. Bu Courgette, Banana & amp amp; Dark Shokolad Loaf resepti, Ləzzətli yemək kitabından mənim Tünd Şokolad və Qoz Banana Çörəyinin bir spinidir.\nCourgette, ləzzətləri yaxşı mənimsədiyi üçün bişirmək üçün əla bir tərəvəzdir. Həm də təbii olaraq şirin və nəmlə doludur, buna görə bir dəfə bişirildikdə həqiqətən nəmli bir çörək əldə edilir.\nŞirin seçimlərinizdə heç bir tərəvəz sevmirsinizsə. Sonra sadəcə balqabağı tərk edin və qarışığa əlavə yumurta və banan əlavə edin. Bu çörək, özü olmayan yulaf və ya uyğun bir un qarışığı istifadə edilərək qlütensiz edilə bilər.\nBütün çörəyi bir oturuşda yeyib -içmək cazibədar ola bilər, amma bir az başqa vaxt saxlamaq istəsəniz, tamamilə soyumağa icazə verin, hissələrə bölün və ya bütöv saxlayın, perqamentə sarın və dondurun.\nDaha böyük tərəvəz bişirmə fikirləri üçün Baharatlı Alma və Havuç Meyvələrimi sınayın.\n140 qram yulaf\n50 q yulaf unu/sivri yulaf ezmesi/düz ağ un\n30 qram qoz, təxminən doğranmışdır\n30 q qara şokolad, dilimlərə kəsin\n125 q kabak, incə doğranmışdır\n50 q ərinmiş yağ/yağ\n2 bişmiş banan\nFırını 200 ° C/180 ° C fan/400 ° F qədər əvvəlcədən qızdırın və bir çörək qabına perqament qoyun.\nBütün quru maddələri böyük bir qarışdırıcı qaba qoyun.\nRendelenmiş kabak ilə qarışdırın.\nYağ, bal, banan və yumurtanı hamarlanana qədər çırpın.\nNəm tərkib hissələrini quruya əlavə edin və yaxşıca qarışana qədər qarışdırın.\nHazırlanmış çörək qabına tökün və sobada 20-25 dəqiqə və ya bir şiş təmiz çıxana qədər bişirin.\nQalayda 5 dəqiqə soyumağa icazə verin, sonra qalaydan çıxarın və tel ızgarada tamamilə soyudun.\nVideoya baxın: مطبخ ام وليد انجح طريقة لعمل كيكة قدرة قادر (Yanvar 2022).\nCopyright 2022 \_ Şokolad, kabak və qozlu çörək tortu resepti...


“Mənim dünya görüşüm kasaddır” – Kərim – VİDEO - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Şou Biznes / “Mənim dünya görüşüm kasaddır” – Kərim – VİDEO\nARB Ulduz-un “Şou Məkan” verlişinin növbəti qonağı müğənni Kərim Abbasov olub.\nMüğənni, ilk olaraq “Həyat yoldaşı” adlı klipindən ürək dolusu danışıb:\n“Klipi 14 fevrala Sevgililərin gününə təqdim etməyimin səbəbi o idi ki, bu həyatda çox insanlar dost olaraq tanış olurlar, sonra münasibətləri sevgiyə çevrilir, ailə qururlar. Belə insanlar çoxdur həyatda. Bu klipi bir neçı gündür ki, təqdim etmişəm. Görürəm ki , bəyənənlər çoxdu”.\nDaha sonra sənətçi, bəzilərinin mədə bulandırdığını deyib:\n“Meşə çaqqalsız deyil. Pis rəylər yazırlar, yaxşı rəy yazanlar da olur. Başqalarının klipinə də oxşadırlar. Biri yazır ki, toy tutmaqdan ötrü bunu çəkmisən. Bir yazır ki, Tarkanın klipinə oxşadıbsan. Normal şeylərdir. Bilirsiniz, tənqid olmalıdır. Təhqir yox tənqid. Mən də bunları normal qəbul edirəm. Əvvəl, gəl dost olaq, sonra olarıq həyat yoldaşı. Bu sözlərə uyğun mən başqa necə canlandıra bilərəm. Oturub düşünəndə görürsən ki, ağla heç nə gəlmir. Bəlkə də mənim dünya görüşüm kasaddır. O da ola bilər”.\nİfaçı eyni zamanda bəzilərinin bilib bilmədən onu tənqid etdiyini qeyd edib:\n“Orda 4 günün əziyyəti var. Orda bir ay gözləmək var. Onu deyim ki, biz yanvar ayının 8-i 9-u bitirdik klipi. Fevral ayının 13-dən 14 –nə keçən gecə hələ işləyirdik. Onu çıxart bunu sal. Bir ay əziyyət çəkdik, amma o əziyyəti qiymətləndirmirlər. Demək asanddır. İnsanın əziyyətini puç etmək olmaz. Soyuqdan tir-tir əsirdik.. Botanika bağında çəkilişlər olanda , hələ mən rejissor Qurbanı demirəm.Yazıq uşaq soyuqdan tir-tir əsirdi. Əziyyəti dəyərləndirmək lazımdır”.\nKərim bostanına daş atanlara cavab verib:\n“O insanlar düşünmürlər ki, bəlkə Kərimlə işimiz olmasın.. Axı Kərim iki-üç günün Kərimi deyil. Kərim bəlli bir zamanın Kərimidir. Kərimin 37 yaşı var. Kərim dovşanı arabayla tutur bu sənətdə. Baxırsan sənət yox, danışıq mədəniyyəti yox, səhnə mədəniyyəti yox. Gündə saçını xoruz pipiyinə bənzədir, rənglətdirir. Mənə söz atmaq lazım deyil. Sən bilirsən ki, mən sənə necə cavab qaytara bilərəm. Ondansa mənə dəymə də. Ən gözəli mənə dəymə.”\nKərim sonda bəlli ünvanlara ismarıc göndərməyi də unutmayıb:\n“Sənətçi sənətçiyə durub söz atır. Hansı ki, münasibətdə olan sənətçi… Münasibəti olmayan sənətçi qalıb qıraqda heç söz atmır…Söz atır, amma düşünmür ki, sənin başına kubik ataram . Sənin özündən xəbərin var? Öz həyat tərzindən xəbərin var?”\nÖncəki Adnan Oktar daha “kediciklər”i verilişinə dəvət etməyəcək\nNövbəti “O cür dəhşətli gözləri ömrüm boyu görməmişəm” – Əli Həsənovun kitab təqdimatında


Mahir Abbaszadə seçiciləri ilə növbəti görüşünü Binəqədidə keçirib - FOTOLAR - Unikal.org\n121 saylı Laçın seçki dairəsindən Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) vahid namizədi Mahir Abbaszadə yanvarın 28-də seçiciləri ilə növbəti görüşünü Bakı şəhəri Binəqədi rayonunda keçirib.\nUnikal.org xəbər verir ki, YAP Binəqədi rayon təşkilatının binasında keçirilən görüşdə 200-ə yaxın Laçın rayon sakini qatılıb. Mahir Abbaszadə ona etimad göstərərək növbəti dəfə namizədliyini irəli sürdüyünə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev başda olmaqla, təmsil etdiyi partiyaya təşəkkürünü bildirib.\nO, qeyd edib ki, hakim partiya ölkənin ictimai-siyasi həyatında mühüm rol oynayır, partiyanın fəaliyyəti, qərarları ölkənin ümumi inkişafı ilə həmahəngdir.\nMahir Abbaszadə vurğulayıb ki, dövlət başçısı tərəfindən milli maraqlara söykənən, ölkənin iqtisadi və sosial inkişafını hədəfə alan uğurlu daxili və xarici siyasət həyata keçirilir. Mərkəzində Azərbaycan vətəndaşının dayandığı bu siyasətin prioritet istiqamətlərindən biri də məcburi köçkünlərin sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasıdır.\nPrezident İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva bu kateqoriyadan olan vətəndaşların mənzil-məişət problemlərinin həlli və maddi rifah halının yüksəldilməsinə xüsusi diqqət yetirirlər.\nM. Abbaszadə qeyd edib ki, ötən deputatlıq fəaliyyəti dövründə dövlətə, xalqa və seçicilərinə ləyaqətlə xidmət etməyə, onların etimadını doğrultmağa çalışıb. Fevralın 9-da keçiriləcək parlament seçikilərində qalib gələcəyi təqdirdə hər zaman seçicilərinin maraq və təkliflərinin həyata keçirilməsinə, onların müraciətlərinin müsbət həllinə səy göstərəcəyi vurğulanıb.


Quran ::: ebedinur - Uşaq və yeniyetmələrin dini tərbiyəsi\nUşaq və yeniyetmələrin dini tərbiyəsi\nMəktəbə qədərki dövrdə uşağın dini tərbiyəsi – dinə aid məsələlərlə tanışlığın yaranması ilə məhdudlaşır; bu mənada ki, uşaq ailə mühitində müntəzəm olaraq gördüklərilə tanışlıq əldə edir və bu ilk tanışlıq sonrakı mərhələlərdə dini vaciblərin yerinə yetirilməsinə uşağın adət etməsi üçün zəminyaradır. Valideynin, bəzən də böyük bacı və qardaşın hər gecə-gündüz ardıcılvə ciddi şəkildə dini ayinləri və məzhəbə aid ibadətləri, xüsusilə də namazı yerinə yetirdiklərini müşahidə etməsi uşağın zehnində və psixologiysında iz qoyub, bu ayin və idadətlərə qarşı onda bir növ mənəvi yaxınlıq yaradır. Uşaqdakı təqlid (imitasiya) hissini nəzərə alsaq, adətən uşağın iki yaşından başlayaraq ata-ananın namazdakı hərəkətlərini təqlid etdiyi və namazın bəzi sözlərini sınıq-salxaq təkrarladığı müşahidə olunur. Bu hərəkətlər tədricən daha da təkmilləşir və bəzən uşaq ata-ananın yanında dayanıb namaz da qılır. Əgər uşağın bu hərəkətləri valideynin nəvaziş və təşviqləri ilə müşaiyət olunsa, uşağın bu məsələlərə aid marağı daha da artıb, onun yaddaşında şirin bir xatirə kimi qalar. Bu şirin xatirələr və gözəl mənəvi təəssüratlar uşağın gələcəkdə istiqamətləndirilməsinə çox təsir göstərir və əslində uşağın dini – ilahi tərbiyəsinin ilk təməl daşı bu illərdə qoyulur. Buna görə də, uşağın bu hərəkətlərinə əhəmiyyətsiz hərəkət kimi baxmaq, yaxud bəzən də diqqətsizlik göstərmək olmaz. Uşağın daxilində imanın inkişafı üçün psixi hazırlıq baxımından bu fürsət çox dəyərli bir qənimətdir və öz uşaqlarının dini tərbiyəsinə əhəmiyyət verən valideynlər bu fürsəti əldən verməzlər.\nHəddi aşmaqdan çəkinməliyik\nBurada vurğulayacağımız nöqtə bundan ibarətdir ki, valideynin dini maraqları onların bu mövzuda hədlərini aşmalarına səbəb olmamalıdır. Ata-ana bu dövrdə öz uşaqlarını dini vəzifələri yerinə yetirmək üçün məcbur etməməlidirlər, əksinə bəzi dini məsələləri könüllü şəkildə yerinə yetirmək üçün şərait təmin etməlidirlər. Bu mövzuda həvəsləndirib, təşviq etmənin çox böyük faydası var, çünki uşağın ilk dini təcrübələrinin xoşagələn və zövqverici olmasına səbəb olur.\nDini məsələlərlə tədrici tanışlıq\nBaşqa bir məqam uşağın dini məsələlərlə tədricən tanış olmasıdır. İslam təlimlərində bu mövzu ilə əlaqədar bi sıra tövsiyələr verilmişdir. Həzrət İmam Cəfər Sadiq (ə) buyurur: «Uşaq üç yaşına çatdıqda ondan yeddi dəfə «La ilahə illəllah» (Allahdan başqa məbud yoxdur!) deməsini istəyin, sonra üç yaş yeddi ay iyirmi günə çatanadək onunla işiniz olmasın. Bu zaman (üç yaş yeddi ay iyirmi günündə) ona yeddi dəfə «Muhəmmədun rəsulullah» (Məhəmməd Allahın elçisidir!) deməyi öyrədib, dörd yaşına qədər onu azad buraxın. Bu zaman (dörd yaşında) ondan «Sallallahu əleyhi və alih» (Allahın salamı olsun Ona və ailəsinə!) sözünü yeddi dəfə təkrarlamasını istəyin və sonra beş yaşınadək ondan əl çəkin. Uşaq beş yaşında sağ-solunu tanıdığı zaman onu qiblənin qarşısında dayandırıb, səcdə etməyi öyrədin. Altı yaşında ona namazın rükularını, səcdələrini və digər hissələrini öyrədin. Yeddi yaşı tamam olduqda ona deyin ki, əl-üzünü yusun (və tədricən dəstəmaz almağı öyrənsin). Sonra ona deyin ki, namaz qılsın və uşağın doqquz yaşı olanadək onunla işiniz olmasın. Bu zaman (yəni doqquz yaşında) ona düzgün dəstəmaz almağı öyrədib, namaz qılmağa məcbur edin...»\nSözsüz ki, bu təlimat oğlanlar üçündür, yoxsa qızlar daha tez təklif (dini vəzifələri icra etmək) yaşına çatırlar və namazı doqquz yaşından daha tez öyrənməli, mümkün olduğu qədər onu ardıcıl yerinə yetirməlidirlər ki, təklif yaşına çatdıqda namazın vacibatlarının icrası onlara çətin olmasın.\nÇünki adət etdiyimiz işləri görmək bizim üçün heç də çətin deyil.\nBütün bu mərhələlərdə, xüsusilə də oğlanlardan daha tez dini vəzifələri yerinə yetirməli olan qızlaraaid mərhələlərdə onları yumşaqlıq, mehribanlıqla və həvəsləndirərək bu işləri yerinə yetirməyə cəlb etmək lazımdır, bunu onlardan sərt şəkildə istəmək olmaz. Lakin valideyn bu məsələlərə çox ciddi yanaşmalıdır. Belə ki, uşaq dini vəzifələrin zəruri və ciddi məsələlər olmadığını düşünməməlidir. Ata-ana zahirən ziddiyyətli olan iki xüsusiyyəti ustalıqla bir araya gətirməli, yəni həm ciddi, həm də mehriban olmalıdırlar ki, uşağı dini vəzifələri yerinə yetirməyə vadar edə bilsinlər.\nOruc haqqında da vəziyyət eynilə bu şəkildədir. Uşağın təklif yaşına çatmazdan öncə tədricən orucla tanış olması daha yaxşıdır ki, təklif yaşından sonra artıq o, oruc tutmağa hazır olsun. Sübh azanından öncə uşaqları səhər yeməyi yemək üçün oyadıb, günortaya qədər oruc tutmağa həvəsləndirmək və bu iş üçün hədiyyə verməyi nəzərdə saxlamaq olduqca faydalıdır. Təcrübələr uşaqların adətən belə proqramlardan zövq alıb, onu coşğuyla qarşıladıqlarını göstərmişdir.\nDini vəzifələrin yerinə yetirilməsini həddi-buluğ yaşına qədər təxirə salmaq olmaz; əksinə uşaqları öncədən bu vəzifələri icra etməyə öyrəşdirmək lazımdır ki, həddi-buluğ zamanı bununla bağlı problemlər yaranmasın.\nUşaqlıq dövrünün yaratdığı fürsətlərdən bu məqsəd uğrundaistifadə etməyən ailələr həddi-buluğ və yeniyetməlik çağlarında adətən çox ciddi problemlərlə üzləşirlər. Çünki dini vəzifələrin icrasını yeniyetməlik, cavanlıq və yetkinlik dövrünə qədər təxirə salan şəxs nə qədər dinin prinsiplərinə inansa da, praktiki təcrübə və psixoloji hazırlığın olmamasına görə, çox vaxt dinin əhkamını rahatlıqla yerinə yetirə bilmir. Adətən yuxarı yaşlarında öz dini vəzifələrini icra etməyən şəxslər dini prinsiplərə inancı olmayanlar deyil, əksinəbu şəxslər öncədən lazım olan vərdiş və hazırlığı əldə edə bilməyənlərdir. Buna (dini vəzifələrin icrası üçün praktiki və psixoloji hazırlığın olmamasına) görə, iradələri etiqadlarına tabe olmur, yəni onların fikrilə əməlləri arasında məsafə var, əlbəttə güclü inamı və qüvvətli etiqadı olanları çıxmaq şərtilə. Lakin adi inam və etiqadla daxili və nəfsani müqavimətlərə qələbə çalmaq heç də asan iş deyil. «Uşaq özünü tanıdıqdan sonra yolunu özü seçməli və bəzi işlərə, o cümlədən dini vəzifələrə onu qabaqcadan alışdırmamaq lazımdır» – deyənlərin bu dəlili heç də doğru deyil.\nƏgər bu dəlil doğrudursa, onda uşaq özünü tanıyana qədər biz tərbiyə işindən əl çəkməliyik, halbuki tərbiyənin bir mənası uşaqda vərdişləri yaratmaqdan ibarətdir. Bu vərdişlər insanın iradəsini daxili müqavimətlərdən xilas edərək, ağıla tabe edir, məsələn, sübh tezdən oyanmağa vərdiş etmək kimi. Sübh tezdən oyanmağa vərdiş edən şəxs qarşısına məqsəd qoysa ki, sübh tezdən oyansın, rahatlıqla bu işin öhdəsindən gələcək, lakin buna vərdiş etməyən şəxs üçün bu işi yerinə yetirmək olduqca çətindir. Sözsüz ki, belə bir işi həyata keçirmək üçün onun iradəsi ağlına tabe olmayacaq və bu yolda uğur qazana bilməyəcək. Xüsusilə də, məqsədəuyğun vərdişlərin yaradılması dövrü sayılan ibtidai məktəb dövründə bu məsələyə laqeydlik göstərmək olmaz.\nUşaqların dini duyğularını yüksəltməliyik\nDaha bir məqam uşaqların dini mərasimlərdə iştirak etməsidir. Uşaq camaat namazı qılmasa da, onu məscidə aparmaq; yaxud məhərrəm ayının əzadarlıq mərasimlərində və ya çox vaxt uşaqların marağına səbəb olan dini bayramlarda və fitr namazı kimi digər dini mərasimlərdə iştirak etmək uşaqların dini duyğularının inkişafına müsbət təsir göstərir. Eyni zamanda belə proqramların uşaqları hövsələdən çıxarıb, yormamasına diqqət etmək lazımdır. Əsasən bu nöqtəyə diqqət etmək lazımdır ki:\nDini duyğular insanın dərin hiss və fitri meyllərindən (tendensiyalarından) biridir ki, çiçəklənməsi üçün şərait yaransa, sürətlə inkişaf edər.\nİncə dini məzmunu və gözəl tərzi olan şeirləri əzbərləmək, gözəl səslə oxunan Quran ayələrini dinləmək, həmçinin (uşağın ibtidai məktəb dövründəki yaddaş gücünü nəzərə alaraq) Quranın kiçik surələrini əzbərləmək uşağın dini ruhiyyəsinin güclənməsinə təsir göstərir. Əsasən evdəki fəza mənəvi dəyərlərin rənginəboyansa, ata-ana öz həyatında ilahi dəyərləri və dini vəzifələri ciddi qarşılasa uşaqlar dolayı şəkildə və müşahidə yolu iləbu mənəvi mühitdən (intellektual atmosferdən) təsirlənər vəonların dini maraqları təbii olaraq artar.\nÖncə cəlb etmək, sonra təlim\nİbtidai məktəb dövründə dini əsasların (inanc prinsiplərinin) gücləndirilməsi üçün gətirilən bir sıra sadə dəlilləriuşağın dərk edə bilməsinə baxmayaraq, unutmamlıyıq ki, bu dövrdə də uşağın dini tərbiyəsinin əsasları onun dinlə mənəvi əlaqəsinin gücləndirilməsinə söykənir.\nBuna görə də bu dövrdə uşaqların dinlə mənəvi əlaqələrini gücləndirmələrinə və dinə daha çox yönəlmələrinə çalışmalıyıq. Bu məqsədlə, yersiz sərtliklərdən ciddi şəkildə çəkinmək və onlarla yumşaq davranmaq lazımdır. İslam təlimlərinin bu məzmunda göstərişləri olduqca çoxdur. Yenicə büluğ yaşına çatan qızını sübh namazı qılmaq üçün saçlarına sığal çəkərək, məhəbbət və nəvazişlə səhərin şirin yuxusundan oyadan ata, bu dini vəzifənin yerinə yetirilməsini öz şirin atalıq məhəbbətilə qarışdırararq, ibadəti də övladının gözündə şirinləşdirir.\nDin təlimlərində ata-anaya göstəriş verilmişdir ki, uşaqları həvəsləndirmək yolunda atılan bütün zəruri addımlara baxmayaraq, əgər uşaq on yaşında yenə də, vacib ibadətlərin yerinə yetirilməsindən, xüsusilə də namazın qılınmasından, ümumiyyətlə imtina edərsə ata-ana axırıncı «dərman»dan, yəni zəruri cəza üsulundan həddi aşmadan istifadə etsinlər. Bununla da, adətən uşağın rahatlıq istəyindən (kəsalətindən), süstlük və laqeydliyindən irəli gələn bu nəfsani müqavimətini sındırıb, ona qalib gəlsinlər və öz övladlarını təmkinlə dini göstərişlərin icrasına cəlb etsinlər.\nƏlbəttə, dediyimiz kimi, məlumatlı ata-ana bu üsuldan yalnız zərurət həddində istifadə edir və bu sərtliyi növbəti sevgi dolu davranışlarla müşaiyət edirlər ki, bu sərtliklə bağlı uşağın yaddaşında acı xatirələr qalmasın, əksinə bu addımlar sadəcə onun şəxsiyyətinin formalaşması ilə nəticələnsin.\nUşaqların dini anlayışlarla bağlı dərki böyüklərin dərki kimi deyil\nAdətən uşaq dini inancları qəbul edərkən problemlərlə qarşılaşmır, əgər bu sahə ilə əlaqədar niyə, nə üçün kimi suallar verərsə də, uşağın dərk edə bildiyi sadə dəlillərlə onu qane edib, razı salmaq olar. Onun zehnini dərk edə bildiyindən daha çətin dəlillərlə heç vaxt qarışdırmaq olmaz. Digər tərəfdən də, diqqət etmək lazımdır ki, uşaqların dini anlayışları dərk etməsi böyüklərin dərk etməsi ilə eyni deyil. Elmi araşdırmalar göstərir ki, bir uşağın Allah, Qiyamət, ölüm, möcüzə və bu kimisair məsələlərlə bağlı əldə etdiyi anlayış bizim bu məsələlərlə bağlı əldə etdiyimiz anlayışlardan fərqlidir. Onlar öz zehnlərinin tutumu qədər bu anlayışları dərk edib, ona uyğun olaraq dünyagörüşlərini formalaşdırırlar. Onların dini anlayışları insanlıq dünyası ilə uyğun olan maddi anlayışlardır. Müəllimlər, tərbiyəçilər və uşağın dini təhsiliniəhatə edən sahədə çalışan hər kəs bu məsələlərlə kamil şəkildə tanış olmalıdırlar ki, dinin hansı mövzularını hansı dillə, hansı üsulla və inkişafın hansı mərhələsində uşağa öyrətməli olduqlarını bilsinlər. Belə ki, həm uşaqlar bu mövzuları dərk edə bilsin, həm də deyilən mövzular mənfi düşüncələrə gətirib çıxarmasın (Uşaqların ardıcıl olaraq sual etdikləri məsələlərdən biri də Allah mövzusudur. Onlar öz ata-analarına bu haqda çoxlu suallar verir və Allahın nə olduğunu, harada yerləşdiyini, kim tərəfindən yaradıldığını bilmək istəyirlər. Belə hallarda uşaqların açıq-aydın anlaya bilmədikləri dəqiq cavablardan istifadə etmək lazım deyil. Digər tərəfdən, Allah haqqındaonun anlayışının tam real olmayacağından da qorxmaq olmaz. Uşağı öz təsəvvürü ilə sərbəst qoymalı, yalnız lazım olduqda mənfi münasibət bildirilməlidir, yəni məsələn, uşaq: «Allah nədir?» – deyə soruşduqda, ona deməliyik ki, Allah biz və digər varlıqlar kimi deyil, O, bizi və bütün varlıqları yaradandır. Belə münasibət ona Allahın nəolduğunu deyil, nə olmadığını öyrədib, onun Allah haqqında təsəvvürünü bir qədər tənzimləyəcək,çünki bu (Allahın əsli haqqında verilən suallar) düzgün deyil və Allahın əslini dərk etmək mümkün deyil, əksinə Allahı Ona aid sifətlərlə tanımaq olar). Digər tərəfdən də, uşaqlarla Axirət dünyasında əməllərin cəzalandırılması haqqında, yaxud Allahın qəzəbi və buna bənzər mövzularla bağlı söhbət etmək olmaz. Uşaqların həssas və zərif ruhu belə təlimlərə dözməyə qadir deyil. Bu təlimlər azğın nəfsə tabe olaraq, hədlərini aşan böyüklər üçündür. Belə insanlara Allahın rəhməti haqqında danışmaq, adətən nəticə vermir və (Allahın rəhmətindən danışan ayələri eşidib) cəsarətləridaha da artır. Məhz onlara Allahın qəzəb və əzabından danışan ayələri oxumaq lazımdır ki, bəlkə, bu ayələr onların daxilindəki çılğın ehtirasları sakitləşdirib, eqoizm alovunu söndürsün. Lakin öz Yaradanları ilə tanışlıq ərəfəsində olan məsum uşaqlar Onun (Allahın) bəndələrinə qarşı xeyirxahlığı, lütfünün gözəlliyi, şəfqət və mərhəmətilə tanış olmalıdırlar ki, qəlblərində mehriban Allaha sevgi yaransın və Onu həyatda özlərinə arxa və dayaq bilsinlər. Rəvayətlərin birində deyilir ki, Musaya: «Mənim məhəbbətimi bəndələrimin ürəyinə sal!» – deyə vəhy edildi. Musa soruşdu: «Bunu necə edim?» Buyurdu: «Mənim nemətlərimi yada salaraq». Çünki insan özünü və ona yaxşılıq edənləri sevir. İlahi nemətləri sadalamaq, Allahın uşaqlara xeyirxahlığından, əhvindən danışmaq Onları öz Yaradanları ilə tanış etmək üçün ən uyğun yoldur.\nYeniyetmələrin dini tərbiyəsi\nElmi araşdırmalar göstərir ki, yeniyetmələr uşaqlıq dövrünü arxada qoymaqla öncədən ailədən tam nikbinliklə öyrəndikləri hər bir məsələyə şübhə etməyə başlayırlar. Onlar intellektual inkişaf əldə etməklə, öz həyatlarının əsas məsələləri üzərində düşünmə gücü qazanaraq, özlərinin mənəvi və emosional ehtiyaclarına cavab verə bilən düşüncə və inanc sisteminə nail olmağa çalışırlar. Digər tərəfdən, cinsi yetkinlik dövründə digər instinktlərin və psixoloji ehtiyacların oyanması ilə yanaşı yeniyetmənin daxilində mənəvi və dini vicdan da oyanıb, fəallaşaraq onu mənəviyyat və dini həqiqətlər haqqında düşünməyə vadar edir. Bu səbəbdən yeniyetmələrin bu yaşlardakı həqiqi ehtiyaclarından biri də, onların dini və ilahi motivasiya (İnsanı hərəkətə gətirən güc və hərəktlərin istiqamətini müəyyənləşdirən; onların düşüncələri, ümidləri, inamları, qısası arzu, tələbat və qorxularıdır) və ehtiyaclarıdır. Buna görə də alimlərin nəzərində yeniyetməlik dövrü inancların (etiqadların) formalaşdığı dövrdür.\nBu yaşlarda yeniyetmə öz daxili maraq və istəyilə ideoloji şəxsiyyətə nail olmağacan atır ki, onun işığında aydın «həyat fəlsəfəsi»nə nail olsun. Bu dövrdə təfəkkür və inancla bağlı yeniyetmələrin qarşısına çıxan çoxlu suallar və bu suallara cavab tapmaq üçün onun apardığı axtarışlar – bütün bunların hamısı həmin daxili motivasiyadan irəli gəlir.\nOnu da xatırlatmaq lazımdır ki, intellektual məsələlərin həlli və əsaslı suallara cavab axtarışı zamanı ailələr öz övladlarını tək qoymamalı, əksinə onlara öz məsələlərini həll etmək üçün məntiqli üsullarla kömək etməlidirlər. Əgər ata-ananın özü mütaliə əhlidirsə, ona münasib kitabları təqdim etmək və müzakirələr aparmaqlaonun zehnindəki məsələləri aydınlaşdırsınlar; bunun üçün kifayət qədər hazırlıq və bacarığı olmayan valideynlər yaxşı olar ki, onları düşündürən suallara cavab tapmaları üçünöz yeniyetmə övladlarını etibarlı, intellektual və ideoloji məsələlərlə tanış olan birinə tapşırsınlar. Bu iş üçün adətən övladlarınızın təhsil aldığı məktəbdəki müəllim və tərbiyəçilər daha münasib şəxslərdir.\nBurada vurğulayacağımız nöqtə ondan ibarətdir ki, yeniyetmə ilə müzakirələr zamanı yeniyetmənin dərk edə bilmədiyi məsələlər ona deyilməməlidir, çünki bu, problemi həll etmək əvəzinə onun fikirlərinin qarışması ilə nəticələnəcək. İnkişafın müxtəlif mərhələlərinin tələb və xüsusiyyətlərinə diqqət edərək, hər mərhələnin düşüncə səviyyəsinə uyğun şəkildə yeniyetmə ilə müzakirə aparmalıyıq ki, onu tədricən və yavaş-yavaş daha yüksək məsələlərlə tanış edək.\nHər halda yeniyetmə üçün mövcud olan müəyyən şərtlər onun ideoloji və dini tərbiyəsinə çox əhəmiyyət verilməsini tələb edir ki, o, yeniyetməlik dövrünün qətiyyətsizliyi, qərarsızlığı və çaşqınlığından xilas olub, öz həyatının aydın fəlsəfəsini əldə etsin.


Azərbaycanlı model görün Amerikada 3 günə nə qədər pul qazanıb\n15:03 22 Sentyabr 2019\nAzərbaycanlı Nyu-Yorkda üç günə ağlasığmaz məbləğdə pul qazanıb\n© Photo : Stefano Suaros tərəfindən təqdim olunur\n16:24 13.09.2018 (Yenilənib 17:07 13.09.2018) Qısa URL\nAmerikada yaşayan Stefano Suaros adlı azərbaycanlı model Rəcəb Rəcəbov müxtəlif moda layihələrində təkcə geyimləri nümayiş etdirməyib, həm də mahnı oxuyub\nBAKI, 13 sentyabr — Sputnik. Amerikada yaşayan Stefano Suaros adlı azərbaycanlı model Rəcəb Rəcəbov müxtəlif moda layihələrində 3 günlük iştirakdan sonra 20 min dollar qazanıb.\nSuaros özü Sputnik Azərbaycan-a bildirib ki, Nyu-Yorkdakı "Crowne" plaza hotelində keçirilən moda həftəsini açmaq onun üçün böyük şərəf olub. Moda həftəsinin birinci günü o, malayziyalı dizaynerin "Kral və kraliça" adlı kolleksiyasını nümayiş etdirib. Rəcəbovun sözlərinə görə, o, kral kostyumları hazırlanarkən qızılı saplardan istifadə olunduğundan, əvvəllər bu kostyumları geyinməkdən xoşu gəlmirdi.\n"Mən Moda həftəsində təkcə model kimi deyil, həm də ifaçı kimi iştirak edirdim. Bildiyiniz kimi, mən artıq bir çox layihələrdə öz mahnılarımla çıxış etmişəm. Mən "Style fashion week" tədbirində yeni "You Are The Reason" mahnımı oxudum" — deyə Suaros bildirib.\nBuna qədər isə model Fransanın Kann şəhərində keçirilən "Global Short Film Awards"ın təqdimat mərasimində məşhur dizayner Andres Aqunonun kolleksiyasını təqdim edib.\nNümayişlərdə iştirak etdiyi üç gün ərzində Suaros 20 min dollar qazanıb. O, qısa müddətdə belə bir uğura imza atdığı üçün xoşbəxtdir.\nStefano Suaros artıq uzun müdətdir ki, ABŞ-da yaşayır və model karyerası ilə məşğul olur. O, dünyanın məşhur dizaynerlərinin dəvəti əsasında bütün moda nümayişlərində istirak edir. Bu günlərdə isə "Style Fashion Week 2017" nümayişinin əsas modeli olub.


Laçının laçın oğlu, "Sumqayıt uşağı" Bəhruz Əzizov » Sumqayitfakt.az\nBaxılıb: 2419 Tarix: 24-12-2020 18:18\nO, döyüş dostları ilə birgə Laçında neçə vaxtdır “at oynadır”. Hələ özlərinin ilk "özəl iaşə obyektlərini" - "Veteran" çay evini də yaradıblar\nValideynləri Laçından olsa da, Bəhruz (əsl adı Pərvizdir, ancaq hamı onu Bəhruz kimi tanıyır) Sumqayıtda dünyaya gəlib – 3 aprel 1993-cü ildə, Laçının işğalından 11 ay sonra.\nLaçın haqqında, onun əlçatmaz dağları, geniş düzləri, sıx meşələri, gur və saf sulu çayları haqqında ancaq atasından eşidib, o yerləri yalnız şəkillərdə, köhnə videolarda görüb. Vətən müharibəsi başlayanda qeyrətli bir oğul kimi evdən xəbərsiz könüllü olaraq Milli Orduya yazılıb. Rəsmi çağırışı gözləməyə səbri çatmayıb, hər gün hərbi komissarlığın yolunu “döyənək” eləyib və artıq oktyabrın 1-də istəyinə nail olaraq, bununla həm də evdəkiləri təəccübdə, heyrətdə qoyaraq, cəbhəyə yollanıb. Bircə bunu deyib: ”Ata, gedirəm sənin, babalarımızın yurdunu düşməndən azad etməyə!”. Bunun müqabilində atası Zöhrabın qürurla oğluna baxıb, ona uğur, qələbə diləməkdən başqa çarəsi ola bilərdimi?\nBoylu-buxunlu, cüssəli, cəsur oğlan olan Bəhruz artıq neçə vaxtdır atasına verdiyi sözə əməl edib. Döyüş dostları ilə birgə cəbhə boyu Cəbrayılda, Qubadlıda düşmənə qan udduraraq, daha da irəliyə gedib, Laçına ilk yetişən igidlərimizdən olub (rəsmi xəbərdən də neçə gün əvvəl!). Və böyüyüb, boya-başa çatdığı Sumqayıta, atasına şad xəbər də göndərib: “Ata, sənin doğma yurdunda - Laçındayıq, sənin Vəlibəyli kəndindəyik. Ermənilərdən gəbərtdiklərimizi gəbərtdik, qalanları da tülkü kimi qaçıb getdilər. Allah qoysa, tezliklə bütün laçınlılar öz dədə-baba ocaqlarına dönə biləcəklər. Bir də o murdar düşmənin ayağı bu yerlərə dəyməyəcək! Qoymarıq!”\nBəhruzun Laçın dağlarında əldə silah at oynatması, özünün və döyüş yoldaşlarının igid, vüqarlı görkəmləri də göstərir ki, Vətənin bu cəsur övladları Laçına, bütün Qarabağa bir daha düşmən ayağının dəyməsinə heç vaxt yol verməyəcəklər.\n...Bəhruz Vətən müharibəsinə qədər Azərbaycan əsgəri kimi çox çətin relyefli, havası sərt, qarlı-sazaqlı olan Murov dağında ciddi sınaqlardan keçib. Onun ilk olaraq Goranboyun Ağcakənd, Ballıqaya ərazilərindən başlanan əsgər həyatı sonralar qarlı-şaxtalı Murov zirvələrində davam edib.\nBəhruz hələ uşaqlıqdan – ağlı kəsəndən elə o arzuda-istəkdə olub ki, ordumuzun sıralarında vuruşaraq, azğın düşməni döyüş dostları ilə birgə doğma torpaqlarımızdan qovaraq, müqəddəs sandığı Qarabağı, üzünü görmədiyi, bəlkə atasından da çox daim həsrətində olduğu dədə-baba yurdu Laçını azad etsin. Həmişə bu istəklə yaşayıb. Fikirləşib ki, əgər Azərbaycanın əfsanəvi sərkərdəsi Şah İsmayıl Xətai hələ 14 yaşından ağır, qanlı döyüşlər apararaq, böyük Azərbaycan naminə möhtəşəm qələbələr qazana bilibsə, niyə o özü və yaşıdları 18-19 yaşında düşmənə qan uddura bilməsinlər? Ona görə də hərbi sirrlərə, hərb qaydalara mükəmməl yiyələnmək üçün əsgərlik dövründə komandirlərin keçdikləri təlimlərdə həvəslə iştirak edib, fəallıq göstərib. Neçə il əvvəl hərbi komandanlıqdan aldığı təşəkkürnamələr də bunu təsdiq edir.\nElə o zaman Murovdağda düşmənlə üz-üzə dayanıb hərbi xidmətini davam etdirərkən əsgər yoldaşları kimi o da hər gün Ali Baş komandanın “hücum!” əmrini gözləyib. Çünki elə o vaxtlar hiss etmişdi ki, üz-üzə dayandıqları erməni dığaları mənfur olduqları qədər də qorxaqdırlar, Milli Ordumuzun qurd ürəkli oğullarının kiçik bir harayı, həmləsi qarşısında davam gətirməyib, qaçmağa üz tutacaqlar.\nAtaları Zöhrab kişinin doğma Laçınla bağlı söhbətlərinin, həsrət dolu kövrək xatirələrinin nəticəsidir ki, Bəhruzun kiçik qardaşı Məhəmmədəli də əsl dağlar oğlu kimi hərbi xidmətini məhz Murovdağda keçib. Hətta cəsur bir əsgər kimi 2016-cı ilin Aprel döyüşlərində də iştirak edib, komandanlığın təşəkkürünü də alıb. Həmin il əsgəri xidmət dövrü başa çatsa da, yaranmış hərbi vəziyyətə görə o, hələ bir aydan da artıq xidmətini davam etdirməli olub.\nElə Bəhruzu könüllü döyüşə getməyə, Qarabağ uğrunda vuruşmağa, çətin, qanlı-qadalı yollardan keçməyə sövq edən də məhz ailədə hökm sürən vətənpərvərlik, torpağa bağlılıq hissləri olub. Axı, onun babası Lətif Əşrəf oğlu Əzizov da vaxtilə döyüşçü olub - ikinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı kimi uzun və ağır döyüş yolu keçib, el-obasına üzüağ, orden-medallarla, 1-ci qrup müharibə əlili kimi qayıdıb. Onun sonralar Laçın dağlarında keçən mənalı həyatı daim doğma yurdu ilə bağlı olub. Lətif kişinin unudulmaz, nurlu xatirəsi bu gün də nəvələr üçün əzizdir, onların yoluna işıq saçır...\nBugünlər Bəhruzun atası Zöhrab Əzizov Qarabağ torpaqlarımızı, doğma yurdu xilas etmək üçün odlardan-alovlardan keçmiş oğlu ilə fəxr edir, böyük qürur duyur! Axı, hansı ata belə oğullarla fəxr etməz, öyünməz, sevinməz kİ?!..


Şeyxülislamın müavini: “Boşanma ənənələrin pozulması faktorudur” – Yenicag.Az\nAna Səhifə Müsahibə Şeyxülislamın müavini: “Boşanma ənənələrin pozulması faktorudur”\nŞeyxülislamın müavini: “Boşanma ənənələrin pozulması faktorudur”\nRəsul Qasımov – Aprel 09, 2017 - 01:05\nQafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ) sədrinin müavini, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Qəmər Cavadlının “Report”a müsahibəsi.\n– Qəmər xanım, nə zamandan Qafqaz Müsəlmanları İdarəsində (QMİ) çalışırsınız və fəaliyyətiniz əsasən hansı sahələri əhatə edir?\n– Qafqaz Müsəlmanları İdarəsində 1991-ci ildən işləyirəm. 1990-cı ilin yanvar hadisələrinə qədər Mədəniyyət Nazirliyi sistemində işləyirdim. 20 Yanvar hadisəsi sovet ideologiyasına, ədalətinə olan inamı öldürmüş, daxilimdə bir boşluq yaranmışdı. İnsanın mənəvi rahatlıq tapması üçün nəyəsə sidq ürəklə xidmət etmək istədiyi dövrü olur. Mən bu rahatlığı dinə xidmətdə gördüm. Həmin vaxt QMİ-də “İslam” qəzeti nəşr olunurdu və fəaliyyətə də həmin redaksiyada şöbə müdiri kimi başlamışam. Daha sonra müxtəlif vəzifələri icra etmişəm. Daha çox jurnalistika ilə bağlı sahələrdə işləmişəm. 2010-cu ildə şeyxülislam mənə böyük etimad göstərib və müsəlman dini idarələri tarixində ilk dəfə Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi sədrinin müavini təyin edib. Bu addımı Azərbaycanda qadınlara verilən dəyər, qadın hüquqları sahəsində yeni bir mərhələ kimi dəyərləndirmək olar. Eyni zamanda bu İslamda qadına münasibətin göstəricisi sayılmalıdır. Bizim fəaliyyət sahələrimiz genişdir. İctimaiyyətlə əlaqələr, ailə, qadın, gənclərlə bağlı işlər üzrə məsulam. Mədrəsələrin, hazırda isə İslam Kolleci statusunu qazanan dini məktəblərin kuratorluğunu həyata keçirirəm.\n– Fəaliyyətinizlə bağlı sahələrdə əsas çətinliklər nədən ibarətdir?\n– Hər sahədə problem olur. Bizim də özünəməxsus problemlərimiz, daha doğrusu, problemdən çox görüləcək işlərimiz, planlarımız var, onları reallaşdırmaq üçün çalışırıq. Mən bu sahədə fəaliyyətə başlayanda Azərbaycanda (2010-cu il) qadınların rəhbərlik etdiyi 6 müsəlman dini icması var idi. Daha sonra həmin xanımlardan üçü rəhmətə getdi. Bu hal həmin sahədə fəaliyyətin azalmasına gətirib çıxardı. Qadın dini icmaları geniş xeyriyyəçilik, maarifçilik işləri aparır, sərgilər, müxtəlif tədbirlər təşkil edirdilər. Qadın dini icmalarının fəaliyyəti Azərbaycanda dini tolerantlığın müsbət göstəricidir.\nBundan başqa, dini məktəblərlə bağlı müəyyən işlərimiz var. “Şəbnəm” qızlar mədrəsəsində (hazırda İslam Kolleci) Azərbaycanın müxtəlif rayonlarından olan qızlar dini təhsil alır. Onların arasında gözdən əlil qızlar da çoxdur. Həmin qızlar üçün yaradılan şərait hər zaman diqqət mərkəzindədir, onların xüsusi dərsliklərini başqa ölkələrdən alırıq. Qızları dini məktəbə cəlb etmək yalnız dini təhsil almaq məqsədi daşımır, bu məktəb müəyyən əlilliyi olan qızlarımıza həm də psixoloji bir dəstəkdir.\n– Kollec statusundan sonra məktəbin strukturunda dəyişiklik olacaqmı?\n– Bütün dini məktəblərin, o cümlədən qızlar mədrəsəsinin fəaliyyəti daim QMİ-nin diqqət mərkəzindədir. Çünki onların hər biri özəl strukturu olan bir məktəbdir. Kollec statusu aldıqdan sonra hər bir məktəbin təhsil prosesində və digər məsələlərdə müəyyən dəyişikliklər də olacaq.\n– Yeri gəlmişkən, ötən ay mövcud mədrəsələr də daxil olmaqla, dini bilikləri tədris edəcək məktəblərin sayı 10-a çatdırıldı və İslam Kolleci statusu aldı. Bu məktəblər Azərbaycan cəmiyyəti üçün nə qədər vacib idi və kolleclərdə təhsil hansı formada təşkil olunacaq?\n– Azərbaycan müstəqilliyini qazandıqdan sonra Bakı İslam Universiteti fəaliyyət göstərməyə başlayıb və faktiki üç mədrəsəmiz olub. Bunlar Bakıda “Şəbnəm” qızlar mədrəsəsi, Şəkidə Hafizlik mədrəsəsi və üçüncüsü isə daha çox milli azlıqlar üçün nəzərdə tutulan Zaqataladakı Əliabad mədrəsəsi idi. Bu dini tədris ocaqlarında fəaliyyət bu günə qədər davam edir.\nYeni İslam Kolleclərinin yaradılmasına gəlincə isə bununla bağlı dövlət başçısı İlham Əliyevə müraciət etdik. Problemin mahiyyəti ondan ibarət idi ki, dünyada gedən kəskin radikallaşmanın fövqündə dura bilən, ölkəmizin tolerant və multikultural dəyərlərinə uyğun gələn və bölgəmizin dini ehtiyaclarını təmin edən tədris ocaqlarına ehtiyac yaranmışdı. Allah razı olsun, Prezident müraciətimizi nəzərə aldı və bu ilin mart ayında “İslam Həmrəyliyi İli” çərçivəsində müsəlmanlara çox böyük hədiyyə etmiş oldu. Naxçıvan da daxil olmaqla, 8 yeni kollecin yaradılması haqqında sərəncam verildi. Bu kolleclər yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütün region, hətta Yaxın Şərq üçün çox önəmlidir. Amma sərəncamın verilməsi kolleclərin fəaliyyətə başlaması deyil. Həmin kolleclər bu il də, gələn il də fəaliyyətə başlaya bilər. Məktəblərin maddi-texniki bazası, daxili strukturu formalaşmalıdır. Bizim üçün məktəblərin yaradılmasına başlamağın özü artıq böyük addımdır.\nBu məktəblərin orta ixtisas təhsilli kollec statusu alması özü də bir nailiyyətdir. Kolleclərdə təhsilini tamamlayanlar istək üzrə ali təhsil ala bilərlər, yaxud işlə təmin olunacaqlar. Kolleclərdə təhsilin pulsuz olması nəzərdə tutulur.\n– Həmin məktəblərdə dərs vermək üçün kifayət qədər savadlı kadr potensialı varmı və xaricdə dini təhsil alanlar bu kolleclərdə tədris edə biləcəkmi?\n– Bizim ən böyük problemlərimizdən biri də Bakı İslam Universitetinin (BİU), eyni zamanda Bakı Dövlət Universitetinin İlahiyyat fakültəsinin məzunlarını işlə təmin etmək idi. 1991-ci ildən BİU məzunlarının işlə təminatı prosesində problemlər yaşanırdı. Bir-iki nəfərin haradasa ilahiyyatçı kimi fəaliyyəti göstərici deyil. Bu baxımdan dini kolleclərin açılması məzunların işlə təmini üçün gözəl imkan yaradır. Digər tərəfdən bu kolleclər tələbələrin gedib xaricdə təhsil almasının və radikal cərəyanların təsiri altına düşməsinin qarşısını alacaq.\nXaricdə təhsil alanların bu məktəblərdə dərs deməsinə gəlincə isə onların arasındakı fərqi bilmək lazımdır. Bəziləri kortəbii, öz tapdıqları və ya tanıdıqları yolla xarici dini məktəblərə üz tutur, bəziləri QMİ-nin göndərişi ilə bakalavr, magistratura, doktorantura səviyyəsində təhsil almağa gedir. Xaricdə təhsil alanların hamısı eyni qrupa daxil deyil. Bu baxımdan kriteriyalarımıza müvafiq olan insanlar həmin kolleclərdə dərs deyəcəklər.\n– Müəllim kimi fəaliyyət göstərmisiniz. Gənclərdə müşahidə etdiyiniz hansı hallar sizi daha çox narahat edir?\n– Mən 2012-ci ilə qədər BDU-nun jurnalistika fakültəsində dərs demişəm. Hazırda müəllim kimi fəaliyyətim QMİ-nin təşkil etdiyi din xadimlərinin təkmilləşdirmə kurslarında və KİV nümayəndələri üçün keçirdiyimiz treninqlərdə reallaşır. Səmimi deyirəm, gənclər məni narahat etmirlər. Gənclərin potensialına inanıram, öyrənmək və yaratmaq həvəslərinə heyran qalıram. Məni narahat edən səbəb gənclərin gələcəkləri üçün yarada bilmədiklərimizdir. Mən istərdim ki, ölkəmizdə, cəmiyyətimizdə gənclər özlərini itirilmiş nəsil hesab etməsinlər, iş tapsınlar, ümidlə, inamla yaşasınlar. Son dövrlərdə, xüsusilə gənclər arasında baş verən, səbəbi aydınlaşmayan intiharlar məni narahat edir. Əgər psixoloji problem nədirsə, onun aradan qaldırılması, cəmiyyətin dəstəyi lazımdır. Bu problemlə bağlı cəmiyyət həyəcan təbili çalmalıdır. Biz effektiv olan vasitələrdən istifadə etməliyik. Gərək məktəblərə, universitetlərə gedək, gənclərin problemlərini bölüşək.\nMənim həmişə istəyim olub ki, təhsil sistemində dini bilikləri ehtiva edən bir fənn tədris olunsun. Biz orta məktəblərdə də dinlə bağlı fənnin tədrisi məsələsi üzərində uzun müddət işləmişik. Təhsil Nazirliyinə müraciətlərimiz olub, amma hələlik nəticə yoxdur. Ali təhsil müəssisələrinin humanitar fakültələrində bu fənnin tədrisi mütləqdir. Humanitar sahələr üzrə təhsil alanlar ünsiyyətə meyilli olurlar və onların nitqi başqalarına təsir etmək qüvvəsindədir.\n– Bəzən gənclərin metroda, ictimai yerlərdə yol verdikləri davranışlar cəmiyyət tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Bugünlərdə metroda belə bir hal yaşanmışdı. Sizcə, cəmiyyətdə həm bu cür hərəkətlər, həm də bu hərəkətlərə qarşı reaksiyalar necə tənzimlənməlidir?\n– Bəzi hadisələr kütləvi hal alanda ümumiləşdirilir və cəmiyyətin problemi kimi müzakirə olunur. Amma bu yaxınlarda metroda yaşanan hal problem deyil, zaman-zaman rast gəlinən hadisədir. Mənim gəncliyimdə də belə hallar var idi. O zaman daha çox parklara, bulvara üz tuturdular, indi metroda olub. Bu yeni bir şey deyil. Reaksiya məsələsinə gəlincə isə deyim ki, əxlaqi dəyərlərə üstünlük verən xalq olduğumuzdan müsəlman əxlaqında belə hadisələr xoş görülmədiyindən, təbii ki, bizdə də xoş qarşılanmayıb. Amma mənə elə gəlir ki, bu məsələni daha mülayim şəkildə, dava etmədən həll etmək olardı. Aqressiv münasibət kiçik hadisəni böyük problemə çevirib.\n– Azərbaycanda boşanmaların sayı ilbəil artır. Fəaliyyət sahənizdə qadın, ailə məsələləri də yer aldığından bu məsələyə münasibətinizi də öyrənmək istərdim. Boşanmaların əsas səbəblərini nədə görürsünüz?\n– Boşanma halı təkcə Azərbaycanda deyil, dünya miqyasında da çox geniş yayılmış və artan statistikaya malik ailə-məişət problemidir. Azərbaycan da dünyanın bir hissəsidir, qloballaşma prosesinin içindədir və bizim cəmiyyətimiz KİV vasitəsilə avropalaşmağa meyillidir. Əslində boşanma ənənələrin pozulması faktorudur. Əlbəttə səbəblər müxtəlifdir və hansı səbəbin çoxluq təşkil etdiyini nə statistik, nə də sosioloji tədqiqatlar baxımından dəqiq bilmirəm. Bizim hamımız bu problemdə baiskarı axtarırıq – iqtisadi problemlər, sevgi xəyanətləri, evsizlik, sonsuzluq, narkomaniya, alkoqolizm, qadına şiddət, hətta qaynana-gəlin münasibətləri və s. kimi hallar boşanma üçün səbəblər halına gəlib. Mən öz şəxsi müşahidələrimə və mülahizələrimə görə boşanma səbəblərinin təməlini və ya qaynağını tərbiyədə görürəm. Tərbiyə geniş məhfumdur, mənim nəzərdə tutduğum tərbiyə ailə, məktəb və dini tərbiyənin sintezini təşkil etməlidir.\n– Boşanma faktorunda qadınların iqtisadi azadlığa nail olmasının rolu ola bilərmi?\n– Bizim mühitimiz, cəmiyyətimiz üçün qadının iqtisadi azadlığının boşanmaya səbəb olması faktı real deyil. Olsa da, çox cüzi faiz təşkil edər. Çünki biz ailəyə bağlılığı prioritet kimi görən bir xalqıq. Ona görə də çox qazanan qadının ərindən boşanması halları az olar. Bizə qəbula gələn xanımlar arasında boşanma səbəbi kimi daha çox həyat yoldaşının narkoman olması, içki içməsi göstərilir. Təəssüf ki, indiki zamanda narkomaniya içkini üstələyir. Narkomaniya zamanənin bəlasıdır.\n– Sizcə, dini baxış fərqindən dolayı ayrılanlar olurmu?\n– Mən bu fakta mediada rast gəlmişəm ki, guya kimlərsə məzhəb fərqinə görə ayrılıb. Həyatda buna rast gəlməmişəm. Əgər belə bir şey varsa da, biz bunu çox ciddi şəkildə qınayırıq.\n– Ötən illərlə müqayisədə cəmiyyətdə mənəvi aşınmanın çoxaldığını demək olarmı?\n– Mən belə deməzdim. Cəmiyyət homogen toplum deyil və daxili proseslər də heç vaxt düz xətt üzrə inkişaf etmir. Bu mənada cəmiyyətdə aşınma prosesləri nə qədərdirsə, təşəkkül və artım prosesləri də o qədərdir. Ola bilsin ki, disbalans sizi qorxudur, amma cəmiyyət özü-özünü tarazlışdırmağı bacaran mexanizmdir.\nDeməzdim ki, cəmiyyətimizdə mənəvi aşınma üstünlük təşkil edir. Maşallah olsun, elə gənclərə rast gəlirəm ki, onlara baxanda gələcəyə ümidimizin olduğunu düşünürəm.\n– QMİ cəmiyyətimizdə milli-mənəvi dəyərlərin, dini baxışların formalaşması üçün hansı işləri həyata keçirir?\n– Bizim idarə kimi də, dini kontingent olaraq da əsas işimiz təbliğatdır. Dini təbliğatın da mahiyyəti maarifləndirmədir. Biz istəyərdik ki, dini maarifləndirmə vasitəsilə insanlarda imanı artıraq, əxlaqi-mənəvi dəyərləri gücləndirək. Məsələn, son dönəmin narahatedici problemlərindən biri intiharlardır. İntiharların olmaması üçün insanlarda ilahi qanunauyğunluqlar haqqında təsəvvürlər olmalıdır. İntihar edən şəxs nə qədər böyük günah sahibi olduğunu, öz hərəkətindən sonra ailəsini necə pis vəziyyətə saldığını, uşaqlarının üzərində necə böyük bir mənəvi damğa qoyduğunu dərk etməlidir. Bu, cəmiyyət problemi ilə yanaşı, həm də dini problemdir. İntihar Allaha qarşı asilikdir. Böyük (kəbirə) günah anlayışına daxil olur. Allahın sənə əmanət etdiyi həyatı bitirmək Onun əmanətinə xəyanət etməkdir. Həzrəti peyğəmbər hətta ağır fiziki əzablar çəkən insanların da özünü öldürməsini caiz saymır. Dözümlü olmaq lazımdır. Çətinlikdən sonra hansı mərhələnin gələcəyini insan bilmir. Bəlkə Allah sənə daha gözəl həyat verəcək?! İntiharla insan Allahla olan rəhmət bağlarını kəsmiş olur. Mənə elə gəlir ki, bu məsələdə din adamlarının təbliğat potensialından istifadə etmək lazımdır.\n– Onda dinlə bağlı sağlam məlumatların azlığının cəmiyyətdə problemlərə yol açdığını deyə bilərik?\n– Azərbaycanda İslamla, dinlə bağlı istənilən qədər məlumat, ədəbiyyat, KİV-də verilişlər, saytlarda yazılar var. Yəni informasiyada kəmiyyət problemimiz yoxdur. Məsələ keyfiyyətdirsə, bunun da üzərində ciddi şəkildə işləyən Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi var. Bizə radikallığa çağırmayan, məzhəb ayrı-seçkiliyinə, dinlərarası münasibətlərin pozulmasına yönəlməyən və İslamı doğru-düzgün təbliğ edən informasiya vasitələri lazımdır.\nTəbii ki, xurafata, mövhumata meyilli insanlar hər bir cəmiyyətdə var. Biz 25 il əvvəl kommunist ideologiyasından azad olmuş gənc müstəqil dövlətik. İslami dəyərlərə qayıdışımız müstəqillik dönəmindən başlayır. Bu 25 il ərzində milli-mənəvi dəyərlərin bərpası sahəsində nail olduqlarımız Azərbaycanın miqyası üçün çox böyük işlərdir. Məscidlərin sayı 17-dən 2000-ə çatıb, mədrəsələr, İslam Universiteti açılıb, islami mövzuda qəzetlər, jurnallar nəşr olunub və s. Hesab edirəm ki, biz öz işimizi görmüşük, dövlətimiz də dini mühitdən yardımını heç vaxt əsirgəməyib. Ümid edirik ki, din-dövlət münasibətlərində Allahın köməyi ilə daha uğurlu inkişaf mərhələsinə girəcəyik.\n– Bir müddət əvvəl dini televiziya kanalının yaradılması məsələsi gündəmə gəlsə də, Milli Televiziya və Radio Şurası qanunun buna yol vermədiyini açıqladı…\n– Biz əlahiddə deyil, AzTV-nin bazasında dini mövzuları işıqlandıran bir kanalın fəaliyyətini istəyirdik. İstəyirdik ki, yalnız İslamla bağlı deyil, ölkədəki multikulturalizm mühitinin, tolerantlıq ənənələrinin təbliği ilə bağlı verilişlər olsun, Azərbaycandakı bütün dini konfessiyaların fəaliyyəti işıqlandırılsın. TV-nin işinə qarışmaq, ona nəzarət funksiyasını aparmaq istəyimiz yox idi. Belə bir kanalda dini-mədəni mövzulu müxtəlif verilişlər yayımlamaq, sənədli film, cizgi filmi, televiziya filmi də vermək olardı. İşləmək üçün çox imkanlar vardı. Niyyətləri olsa, yaxşı olar.\n– Azərbaycan cəmiyyətini dindar və dindar olmayan kəsim qisminə bölmək nə dərəcədə düzgündür?\n– Bu bölgünü kim aparıb? Ölkədə “Dini etiqad azadlığı haqqında” qanun var. Belə məsələlərin hüquqi cavabı həmin sənəddə əksini tapıb. Azərbaycan demokratik, dünyəvi ölkədir və həmin prinsiplərə əsaslanaraq bu ölkədə dindar da, ateist də eyni hüquqları daşıyır. Heç kimin digərinin imanına, əqidəsinə qarışmaq ixtiyarı yoxdur.\nDinə münasibətdə insanların fərqli görüşləri var. Sosiopsixoloqlar, psixoloqlar hesab edir ki, dinə gəlmənin 6 motivi mövcuddur. Hər kəsin öz məqsədi, niyyəti olur. Biri istəyir ki, daxili tənhalığından qurtulsun. Belə hallar daha çox xanımlar arasında müşahidə olunur. Din insana mənəvi sakitlik gətirir. Dərdlərini, problemlərini bölüşmək imkanı verir, insanı sakitləşdirir. Elə insan var ki, namaz qılmır, oruc tutmur, amma özünü dindar hesab edir. Çünki dinin əxlaqi məziyyətləri ona xoş gəlir. Bir qrup insan üçün din dünyanı dərk etmə vasitəsi, digəri üçün günahlarından təmizlənərək cənnətə daxil olmaq arzusudur. Hətta siyasi niyyətlərlə dinə gəlmə motivləri də var. Yəni dinə münasibətdə fərqli görüşlər hər zaman olub.\n– Amma bəzən baş örtüyündən istifadə edən və etməyənlər arasında aqressiv müzakirələrin şahidi oluruq.\n– Bu, şəxsi mədəniyyətdən asılı məsələdir. Kiminsə bu barədə təsəvvürləri məhdud ola bilər və s. Bu, ümumiləşdirilmiş göstərici ola bilməz.\n– Müsəlman qadınların başlarını bağlamaları vacibdirmi və siz başınızın mövcud örtülmə forması ilə bağlı necə qərar vermisiniz?\n– Hicab birmənalı şəkildə Allahın əmridir. Bizim dövlətimiz dünyəvi dövlət olduğundan konstitusiyamızda bu məsələlər demokratik insan hüquqları qisminə girir. Başı açıq gəzənə də, bağlı gəzənə də hörmət edirik. Mən dünyəvi bir mühitdən gəlmişəm və bura gələndə hicablı deyildim. Amma bura gəldikdən sonra idarənin nümayəndəsi, şeyxin müavini, qadın icmalarının təmsilçisi olduğumdan belə geyim tərzi seçmişəm. İdarəmizdəki qadınların baş geyimi bir-birindən fərqlidir. Bu da bizim demokratik üslubumuzdur.\n– Qəmər xanım, dini biliklərinizi hansı kitablar vasitəsilə artırmısınız və bu gün Azərbaycanda bu cür materialların qıtlığı varmı?\n– Mənim mənsub olduğum dövrdə və ailədə mütaliə həyat prioriteti sayılırdı. İslam ilə tanışlığım İqnati Kraçkovskinin tərcüməsində rusca “Qurani-Kərim” və o zamanlar əldən-ələ gəzən Anri Massenin “İslam” kitabı ilə başlayırdı. Mənim o vaxt 10-12 yaşım vardı. Sonra oxuduğum kitablar həddən artıq çoxdur, lakin mən sadəcə oxucu deyiləm. Müqayisəli və məntiqi təhlil əsasında mənim hər kitaba öz tənqidi münasibətim var. Hazırda Sankt-Peterburq şərqşünaslıq məktəbinin nümayəndəsi Nəsrin Ələsgərovanın sufizm haqqında yazdığı kitabı oxuyuram. Müxtəlif ədəbiyyatlar oxuyuram. Bəzən zərərlini də oxuyuram ki, başqası ilə müqayisədə ona münasibətim formalaşsın. Ona görə də dini biliklərimi formalaşdıran kitabları toplu halında təsəvvür edin.\nHesab edirəm ki, tək bir sahənin ədəbiyyatını oxumaqla dünyagörüşünü formalaşdırmaq olmaz. Bu gün müasir ilahiyyat elminə səmavi və qeyri-səmavi dinlər, dini kitablar, məzhəblər və təriqətlər arasındakı yaxınlığı və fərqi təhlil edə biləcək alimlər lazımdır. “Yasin” oxumaqla ilahiyyatçı olmaq artıq keçmişdə qalan mərhələdir.\n– Bəzən deyirlər ki, “Quran” yalnız ərəb dilində oxunmalıdır.\n– Doğrudur ki, tərcümə orijinalın effektini azaldır. Amma “Quran” elə bir kitabdır ki, peyğəmbər tərəfindən onun təfsirinə və tərcüməsinə izn verilib. Ərəb dilini bilməyənlər “Qurani-Kərimi” tərcümədə oxuyurlar. Əlbəttə, müqəddəs kitabı ərəb dilində oxumaq daha çox savabdır.\n– Həcc ziyarəti əməlini cəmiyyətin kasıb təbəqəsi üçün hər hansı işlər görməklə əvəzləməyi doğru hesab edirsinizmi?\n– Bu fikirlər cəmiyyətin bəzi məsələlərə populist yanaşmasının göstəricisdir. Həcc İslamın 5 əsas şərtindən biridir, xeyriyyəçilik isə hər bir müsəlmana məsləhət görülən müstəhəb əməldir. Bunlar fərqli anlayışlardır və bir-birini əvəzləyə bilməzlər. Sadəcə yaxşı olar ki, Həccə getmək istəyənlər və gedib gəlmiş hacılar imkan daxilində xeyriyyə fəaliyyəti ilə məşğul olsunlar, dinimizin gözəl əxlaqi xüsusiyyətlərini əməlləri ilə təbliğ etsinlər. Çox sayda adlarının çəkilməsini istəməyən hacılarımız var ki, geniş xeyriyyəçiliklə məşğul olurlar. Amma “Həccə getmə, mənə kömək et” məsələsi düzgün yanaşma deyil. Təkrar gedənlərin də müsəlman kimi niyyətinə və arzusuna qarışmaq haqqımız yoxdur. Belə fikirlərin ortaya çıxmasına dini bilgisizlik səbəb olur.\nİlahiyyat alimlərinin fikrincə, İslamın beş əməlinin hamısı vacibdir. Yalnız zəkatla Həcc imkanlı şəxslər üçündür. Xeyriyyəçilik və ya yaxşı əməl üçün heç də varlı olmaq lazım deyil. Peyğəmbərin hədisində “Bir təbəssüm də sədəqədir” deyilir. Yetimin başına əl çəkmək, bir xurmanı iki yerə bölmək də şəfqət göstəricisi ola bilər.\n– Şeyxüslamla ünsiyyətiniz hər gün olurmu və ən çox hansı məsələləri müzakirə edirsiniz?\n– İdarəmizin öz iş rejimi var. Hər gün deyil, lazım olduqda, ehtiyac yarandıqda şeyxülislam ilə görüşürük. Müzakirə üçün kifayət qədər mövzular var.\n– Şeyxülislam necə rəhbərdir, əməkdaşların fikirlərini, təkliflərini qəbul edirmi?\n– Bir kəlmə ilə deyim ki, şeyxülislam çox müdrik insandır. Vəzifəsini, titullarını kənara qoyuram. O, bir həyat məktəbidir, böyük şəxsiyyətdir, yanlış olmayan, hər zaman düzgün qərarlar verməyi bacaran adamdır. Onunla işləmək özü şərəfdir. Bu, mənim səmimi sözlərimdir. Onu tərifləmək üçün demirəm, zatən təriflərin üzərində olan şəxsi keyfiyyətlərə malik insandır.\n– QMİ-nin növbəti qurultayı nə zaman olacaq?\n– Bu barədə məlumatım yoxdur. Aprelin 12-də “İslam Həmrəyliyi İli” çərçivəsində növbəti beynəlxalq konfransımız olacaq. Qurultay hələlik gündəlikdə deyil. Bu il bizim görüləcək çox işlərimiz var.\n– QMİ “İslam Həmrəyliyi İli” çərçivəsində hansı işləri həyata keçirəcək?\n– Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən 2017-ci ilin “İslam Həmrəyliyi İli” elan olunması olduqca əhəmiyyətli və zamanın çağırışlarına cavab verən mühüm bir addım kimi beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir. “İslam Həmrəyliyi İli” Azərbaycan və dünya ictimaiyyəti tərəfindən böyük maraq və rəğbətlə qarşılanır, özəlliklə müsəlman ümməti bu müdrik qərara çox yüksək dəyər verir. Dövlətimiz tərəfindən hazırlanan “İslam Həmrəyliyi İli”nin tədbirlər planı ilə yanaşı, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi də İslam həmrəyliyi ili ilə bağlı Azərbaycanda və bir sıra ölkələrdə silsilə tədbirlər keçirməyi nəzərdə tutur. QMİ sərəncamdan irəli gələn məsələlərin mahiyyəti və tədbirin ümumdünya əhəmiyyətini geniş şərh etmək məqsədilə Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində səlahiyyəti daxilində olan məscidlərdə və ziyarətgahlarda, eləcə də ictimai yerlərdə maarifləndirici tədbirlərin keçirilməsini nəzərdə tutur. Eyni zamanda Rusiya Federasiyasının Moskva, Ufa və Şimali Qafqazın Dərbənd şəhərlərində, Gürcüstanda, İran İslam Respublikasında, Türkiyə Cümhuriyyətində, Finlandiyada, İspaniyada və İSESCO təşkilatının dəvəti ilə Mərakeş Krallığında konfransların təşkili üçün hazırlıq işləri gedir. Bu tədbirlərdə tanınmış dövlət və din xadimləri, müxtəlif dini konfessiya üzvləri və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak edəcəklər. Konfransların materiallarının kitab və broşür şəklində nəşr olunması, tədbirlərin geniş miqyasda media tərəfindən işıqlandırılması, video-filmlərin çəkilişi planlaşdırılır.