Synteza. Studium kompleksowego rozwiàzania problemów stopnia i zbiornika W oc awek. Prognoza skutków spo eczno-ekonomicznych i Êrodowiskowych - PDF\nSynteza. Studium kompleksowego rozwiàzania problemów stopnia i zbiornika W oc awek. Prognoza skutków spo eczno-ekonomicznych i Êrodowiskowych\nDownload "Synteza. Studium kompleksowego rozwiàzania problemów stopnia i zbiornika W oc awek. Prognoza skutków spo eczno-ekonomicznych i Êrodowiskowych"\n1 Studium kompleksowego rozwiàzania problemów stopnia i zbiornika W oc awek Prognoza skutków spo eczno-ekonomicznych i Êrodowiskowych Synteza Warszawa 2001\n2 Streszczenie Stopieƒ i zbiornik we W oc awku sà êród em problemów i zagro eƒ, wymagajàcych rozwiàzania. Problemy te to przede wszystkim: d u sze utrzymywanie si pokrywy lodowej na zbiorniku ni na WiÊle, powodujàce powstawanie zatorów lodowych, b dàcych przyczynà powodzi, zbyt ma a przepustowoêç stopnia, zwi kszajàca ryzyko powodziowe w przypadku wystàpienia du ych wezbraƒ, zatrzymanie ruchu rumowiska, powodujàce erozj dna i zagro enie statecznoêci stopnia oraz akumulacj osadów i wyp ycanie zbiornika. SpoÊród siedmiu rozpatrywanych wariantów rozwiàzania problemów stopnia W oc awek, po wst pnej analizie, szczegó owemu badaniu, ocenie i analizie poddano trzy: Wy àczenie stopnia z eksploatacji i przekszta cenie zbiornika w swobodnie p ynàcà rzek (opisany w tekêcie jako wariant III). Wariant ten skutecznie i trwale usuwa wszystkie zagro enia. Jego realizacja: umo liwi swobodny przep yw rumowiska i powstrzyma erozj dna Wis y poni ej W oc awka, usunie g ównà przyczyn powstawania zatorów lodowych, powstrzyma gromadzenie si w zbiorniku osadów toksycznych i biogenów; ponowne w àczenie w naturalny obieg materii jest najprostszym sposobem ich utylizacji, zagwarantuje odtworzenie du ych walorów przyrodniczych Wis y, zwi kszajàc przy tym naturalnà retencj dolinowà. Pe na modernizacja stopnia W oc awek i pozostawienie go jako jedynego na Dolnej WiÊle (wariant II). Modernizacja ta wprawdzie nie rozwiàzuje wszystkich problemów i zagro eƒ i jest znacznie dro sza od wariantu III, ale jest rozwiàzaniem najprostszym pod wzgl dem technicznym, które: zapewni statecznoêç stopnia najmniejszym kosztem, powstrzyma dalszà erozj, umo liwi przepuszczanie lodów, zmniejszajàc prawdopodobieƒstwo wystàpienia zatorów lodowych i zapewni odpowiednià przepustowoêç stopnia w czasie du ych wezbraƒ. Budowa stopnia Nieszawa oraz wykonanie niezb dnych prac na stopniu W oc awek (wariant I). Realizacja tego wariantu nie rozwià e wi kszoêci problemów, których êród em jest stopieƒ W oc awek, niektóre zaê spot guje: erozja dna zostanie przesuni ta poni ej nowego stopnia, powodujàc degradacj odcinka koryta Wis y w dó od Nieszawy, zwi kszy si cz stotliwoêç zatorów lodowych oraz wielkoêç obszaru zagro onego powodziami zatorowymi. aden z wariantów nie wytrzymuje rygorystycznych testów efektywnoêci ekonomicznej i wykonalnoêci finansowej. Bioràc pod uwag koszty inwestycyjne, wynoszàce odpowiednio: I 1228 mln PLN, II 295 mln PLN, III 170 mln PLN, i wynikajàce z nich obcià enie dla bud etu, najkorzystniejszy jest wariant III wy àczenie stopnia W oc awek z eksploatacji. 2\n3 Spis treêci Streszczenie Wprowadzenie Formalno-prawne uwarunkowania rozwoju Wis y Znaczenie Wis y w rozwoju kraju i koncepcje jej zagospodarowania Kierunki zagospodarowania Dolnej Wis y Wnioski z trzydziestoletniego funkcjonowania stopnia wodnego W oc awek Zmiany przyrodnicze Rozwój gospodarczy gmin Problemy i zagro enia Skutki ekonomiczne Identyfikacja wariantów rozwiàzania problemów stopnia W oc awek Wariant 0 (porównawczy) Pozostawienie stopnia we W oc awku w stanie obecnym Wariant I Budowa stopnia Nieszawa oraz niezb dne prace na stopniu W oc awek Wariant II Pe na modernizacja stopnia W oc awek bez koniecznoêci budowy stopnia Nieszawa Wariant III Wy àczenie stopnia W oc awek z eksploatacji i przekszta cenie istniejàcego zbiornika w swobodnie p ynàcà rzek Warianty odrzucone po wst pnej ocenie Ocena wariantów dopuszczalnych Prognoza skutków spo eczno-ekonomicznych Prognoza zmian Êrodowiska przyrodniczego Ekonomiczna analiza wariantów Wielokryterialna analiza porównawcza Wnioski i zalecenia Wnioski z oceny trzydziestoletniego funkcjonowania stopnia i zbiornika we W oc awku Wnioski i zalecenia dotyczàce rozpatrywanych rozwiàzaƒ W pracach nad Studium kompleksowego rozwiàzania problemów stopnia i zbiornika W oc awek Prognozà skutków spo eczno- -ekonomicznych i Êrodowiskowych uczestniczyli eksperci z dziedziny budownictwa wodnego, hydrologii, ekonomii, energetyki, rozwoju regionalnego, hydrobiologii, ekologii, ornitologii, botaniki, ichtiologii. Prace w poszczególnych dzia ach koordynowali: budownictwo wodne i ca oêç prac mgr in. Adam Jacewicz niezale ny konsultant ekonomia prof. dr hab. Tomasz ylicz Wydzia Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego rozwój regionalny i zagadnienia spo eczne dr Witold Lenart Wydzia Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego zagadnienia przyrodnicze dr Andrzej Kowalczewski Zak ad Hydrobiologii, Wydzia Biologii Uniwersytetu Warszawskiego ocena wielokryterialna dr in. Janusz elaziƒski Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie Ponadto w pracach nad Studium... uczestniczyli: Jan Bazyl, dr Przemys aw Chylarecki, prof. dr hab. in. Szczepan Dàbkowski, mgr in. Ewaryst Hille, dr in. Andrzej Kad ubowski, mgr Agnieszka Markowska, dr in. Andrzej Muçka, dr Lucjan Rutkowski, mgr in. Andrzej Sokoliƒski, mgr in. Marian Tomaszewski, dr Wies aw WiÊniewolski W trakcie opracowywania Studium... korzystano równie z pomocy nast pujàcych konsultantów zagranicznych, którym w tym miejscu WWF oraz autorzy pragnà z o yç serdeczne podzi kowania: Wayne D. Edwards HDR Engineering, Inc., Oakland, Stany Zjednoczone Wiebe de Haan Grontmij Consulting Engineers, Waddinxveen, Holandia Lawrence J. M. Haas World Commission on Dams Secretariat Gernant Magnin WWF International, Living Waters Campaign Jamie Skinner World Commission on Dams Secretariat Z ramienia WWF Âwiatowego Funduszu na Rzecz Przyrody prace koordynowali: Jacek Engel kierownik projektu Wis a Marta Kaczyƒska koordynator ds. komunikacji Marta WiÊniewska asystent projektu Wis a Autorami zdj ç zamieszczonych w Syntezie sà: Artur Tabor oraz Robert Dró d (s. 9) Jacek Engel (s. 6, 12 dó, 13, 14, 18 dó, 19 góra, 30, 31 dó, 34) Marta Kaczyƒska (s. 20, 37) Przemys aw Szymoƒski (s. 15, 26) 3\n4 Wprowadzenie Ponad po owa obszaru Polski znajduje si w dorzeczu Wis y, naszej najd u szej rzeki (1047 km), która pomimo zbudowania wa ów przeciwpowodziowych i budowli regulacyjnych, na odcinku kilkuset kilometrów zachowa a charakter zbli ony do naturalnego i dynamik cieku swobodnie p ynàcego. Z tego te wzgl du jest ona uwa ana za jednà z najcenniejszych rzek europejskich. Dolina Wis y, charakteryzujàca si du à ró norodnoêcià biologicznà, zosta a uznana za ostoj zagro onych gatunków ptaków oraz korytarz ekologiczny o randze mi dzynarodowej. O uznaniu walorów przyrodniczych Wis y przez spo ecznoêç mi dzynarodowà Êwiadczy m.in. stanowisko paƒstw-stron Konwencji o obszarach wodno- -b otnych o mi dzynarodowym znaczeniu (Konwencja Ramsar), które apelujà do polskiego rzàdu o obj cie ochronà Êrodkowego biegu rzeki i wpisanie go na List Ramsar. Tymczasem zamiast ochrony wcià na nowo podejmowane sà próby zabudowy rzeki i przekszta cenia, przynajmniej jej cz Êci, w kaskad zbiorników wodnych. Dotychczas na Ârodkowej i Dolnej WiÊle zbudowano tylko jeden stopieƒ wodny we W oc awku. Od po- owy lat dziewi çdziesiàtych lansowany jest intensywnie projekt budowy kolejnego stopnia wodnego na WiÊle w rejonie Nieszawy-Ciechocinka, a jako g ówny powód realizacji tej inwestycji przedstawia si zagro enie stopnia wodnego W oc awek i koniecznoêç zapobie enia katastrofie budowlanej. Zg oszenie przez grup pos ów projektu uchwa y w sprawie budowy stopnia Nieszawa-Ciechocinek by o dla Rzàdu RP bezpoêrednim bodêcem do zaj cia si tà sprawà. W zwiàzku ze sprzeciwem pozarzàdowych organizacji ekologicznych, niektórych Êrodowisk naukowych oraz grup spo ecznych na poczàtku 2000 roku zosta a powo ana komisja ekspertów, która mia a przygotowaç rekomendacje do stanowiska Rzàdu. Komisja w swej pracy mog a si oprzeç jedynie na ówczesnym stanie wiedzy, korzystajàc z dost pnych materia ów i opracowaƒ. W zwiàzku z tym nie rozpatrzy a ona wszystkich problemów i zagro eƒ powodowanych przez stopieƒ i zbiornik we W oc awku i ograniczy a si jedynie do problemów zagro enia statecznoêci stopnia. Nie pog biono równie wiedzy na temat propozycji zg aszanych przez kr gi przyrodników i nie odniesiono si krytycznie do przecenianych korzyêci spo ecznych budowy stopnia w Nieszawie. Wynikiem prac ekspertów by o zalecenie Rzàdowi budowy stopnia Nieszawa-Ciechocinek jako inwestycji komercyjnej z minimalnym zaanga owaniem Êrodków bud etowych. Rekomendacja ta nie by a jednomyêlna szeêciu spoêród czternastu ekspertów proponowa o inne rozwiàzanie. Ponadto komisja zaleci a Rzàdowi pog bienie wiedzy na temat alternatywnych rozwiàzaƒ. Projekt budowy kolejnego stopnia na Dolnej WiÊle wywo a sprzeciw biur Konwencji Ramsar i Kon- Na odcinku kilkuset kilometrów Wis a, uznawana za jednà z najcenniejszych rzek w Europie, zachowa a charakter zbli ony do naturalnego i dynamik rzeki swobodnie p ynàcej. 4\n5 Zgodnie z zaleceniami Âwiatowej Komisji ds. Zapór przyj to za o enie, e aden wariant nie mo e byç odrzucony przed rozpatrzeniem. wencji Berneƒskiej oraz wielu polskich i mi dzynarodowych organizacji pozarzàdowych. Przyglàdajà mu si bacznie Parlament i Komisja Europejska. G ówne zarzuty prawne stawiane tej inwestycji to niezgodnoêç z zawartà w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadà zrównowa onego rozwoju oraz sprzecznoêç z Ramowà Dyrektywà Wodnà i Dyrektywà Ptasià Unii Europejskiej. Zarzuty dotyczà te przebiegu procesu podejmowania decyzji. Nie rozpatrywano bowiem problemów istniejàcego stopnia na tle ca ej zlewni Wis y, czego wymaga m.in. Ramowa Dyrektywa Wodna, której Polska, jako kraj przedakcesyjny, nie mo e ignorowaç. Nie rozpatrzono dog bnie wszystkich wariantów, choç og oszony w listopadzie 2000 roku raport Âwiatowej Komisji ds. Zapór pt. Zapory a rozwój: Nowe zasady podejmowania decyzji wyraênie zaleca, aby przed podj ciem decyzji zbadaç wnikliwie wszystkie opcje, a szczególnie opcje niebudowania zapory. Pomimo przyj cia uchwa y przez Sejm, w aêciwy proces decyzyjny jeszcze si nie rozpoczà. Nadal aktualna jest natomiast rekomendacja rzàdowego zespo u ekspertów, aby szczegó owo zbadaç warianty alternatywne. Wymaga tego równie obowiàzujàca od stycznia 2001 roku ustawa o dost pie do informacji o Êrodowisku i o ocenach oddzia ywania na Êrodowisko. Weryfikacja podj tej decyzji wydaje si konieczna tak e w zwiàzku z bardzo ograniczonymi mo liwoêciami finansowania inwestycji ze Êrodków bud etowych w najbli szych latach. WWF Âwiatowy Fundusz na Rzecz Przyrody od 1999 roku zajmuje si problematykà istniejàcego stopnia W oc awek i planowanego Nieszawa- -Ciechocinek, majàc na uwadze zarówno bezpieczeƒstwo i popraw warunków ycia mieszkaƒców, jak i koniecznoêç zachowania bezcennych walorów Êrodowiskowych doliny Wis y. Wychodzàc naprzeciw zaleceniom komisji ekspertów i zdajàc sobie spraw z tego, e nowy stopieƒ nie rozwià- e wszystkich problemów, których przyczynà jest istnienie stopnia W oc awek, jesienià 2000 roku WWF rozpoczà prace nad Studium kompleksowego rozwiàzania problemów stopnia i zbiornika W oc awek Prognozà skutków spo eczno-ekonomicznych i Êrodowiskowych. Zadaniem ekspertów powo anych przez WWF by o: rozpoznanie wszystkich problemów i zagro eƒ powodowanych istnieniem stopnia wodnego W oc awek, zidentyfikowanie wszystkich sposobów ich rozwiàzania, przeprowadzenie wszechstronnej analizy porównawczej zdefiniowanych wariantów, ocena ich skutków spo ecznych i Êrodowiskowych wraz z analizà ekonomicznà. Zgodnie z zaleceniami Âwiatowej Komisji ds. Zapór przyj to za o enie, e aden wariant nie mo- e byç odrzucony przed rozpatrzeniem. Przyj to równie, e wariant budowy stopnia Nieszawa- -Ciechocinek, jako rekomendowany przez ekspertów rzàdowych, musi znaleêç si w grupie wariantów podlegajàcych szczegó owej ocenie. Wszystkie rozwiàzania rozpatrywano z uwzgl dnieniem znaczenia Wis y w gospodarce Polski i perspektyw jej zagospodarowania oraz roli, jakà ma pe niç w nowoczesnym, zrównowa onym rozwoju kraju. W przygotowaniu Studium... wykorzystano wszystkie dost pne materia y i opracowania, wykonane w wi kszoêci na zlecenie Ministerstwa Ârodowiska i Regionalnego Zarzàdu Gospodarki Wodnej w Warszawie, jak równie wnioski ze spotkaƒ z mieszkaƒcami regionu. WWF Âwiatowy Fundusz na Rzecz Przyrody oraz autorzy Studium... wyra ajà nadziej, e prezentowane wyniki prac, a szczególnie argumenty natury ekonomicznej i spo ecznej stanà si podstawà decyzji prowadzàcej do trwa ego i pe nego rozwiàzania wszystkich problemów stopnia i zbiornika W oc awek dla dobra ludzi i przyrody. 5\n6 Formalno-prawne uwarunkowania rozwoju Wis y Wis a, jej dolina oraz zwiàzane z nimi ekosystemy i obiekty kultury materialnej nale à do przyrodniczego i kulturowego dziedzictwa narodu. Zachowanie tego dziedzictwa trzeba pogodziç zarówno z zaspokajaniem bie àcych potrzeb spo ecznych, jak i mo liwoêciami zaspokojenia potrzeb przysz ych pokoleƒ. Mamy tu do czynienia z dwoma trudnymi do pogodzenia celami: ochronà rzeki i jej doliny oraz zwiàzanych z nimi ekosystemów i dóbr kultury, zaspokojeniem potrzeb zwiàzanych z wykorzystaniem zasobów wodnych Wis y i zagospodarowaniem jej doliny (w tym potrzeby ochrony przed ywio em wodnym), co jest warunkiem post pu cywilizacyjnego i ekonomicznego. TrudnoÊç w osiàgni ciu tych równorz dnych celów polega na tym, e pewne formy rozwoju ekonomicznego i spo ecznego, w tym np. rozwój osadnictwa na terenach zalewowych, wymuszajàcy technicznà ochron przeciwpowodziowà czy te kanalizowanie rzek na potrzeby energetyki i eglugi, sà zagro eniem zasobów wodnych, zarówno pod wzgl dem iloêciowym, jak i jakoêciowym, oraz naturalnych ekosystemów zwiàzanych z wodami p ynàcymi i dolinà rzecznà. W rozwiàzywaniu takich dylematów nale y opieraç si przede wszystkim na obowiàzujàcych aktach prawnych. Obowiàzek pogodzenia bie àcych potrzeb spo- ecznych z potrzebami przysz ych pokoleƒ znajduje odzwierciedlenie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: Rzeczpospolita Polska (...) zapewnia ochron Êrodowiska, kierujàc si zasadà zrównowa onego rozwoju (art. 5 Konstytucji). Zasada ta jest podstawà wszystkich aktów prawnych okreêlajàcych regu y dzia ania cz owieka w Êrodowisku. Naturalnà konsekwencjà zapisu w Konstytucji mia a byç strategia zrównowa onego rozwoju Polski. Oczekiwania Sejmu dotyczàce tej strategii zosta y sprecyzowane w Rezolucji Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie przedstawienia przez Rad Ministrów strategii rozwoju Polski: PodkreÊlajàc, i zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poj cie «zrównowa onego rozwoju» oznacza taki model rozwoju, w którym zaspokajanie bie àcych potrzeb spo ecznych oraz potrzeb przysz ych pokoleƒ traktowane b dà równoprawnie, Sejm oczekuje, e przedstawiony przez Rzàd dokument àczyç b dzie, w sposób harmonijny, trosk o zachowanie dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego narodu z post pem cywilizacyjnym i ekonomicznym, b dàcym udzia em wszystkich grup spo- ecznych. Równy dost p do Êrodowiska znalaz odzwierciedlenie równie w opracowanej przez Ministerstwo Ârodowiska w 2000 roku II Polityce Ekologicznej Paƒstwa, jako jeden z warunków skutecznoêci dzia aƒ na rzecz zrównowa onego rozwoju. 6\n7 Postulaty sformu owane w II Polityce Ekologicznej Paƒstwa, okreêlajàce zasad równego dost pu do Êrodowiska, dotyczà: sprawiedliwoêci mi dzypokoleniowej zaspokajania potrzeb materialnych i cywilizacyjnych obecnego pokolenia z równoczesnym tworzeniem i utrzymywaniem warunków do zaspokajania potrzeb przysz ych pokoleƒ, sprawiedliwoêci mi dzyregionalnej i mi dzygrupowej zaspokajania potrzeb materialnych i cywilizacyjnych spo eczeƒstw, grup spo ecznych i jednostek ludzkich w ramach sprawiedliwego dost pu do ograniczonych zasobów i walorów Êrodowiska, przy równoprawnym traktowaniu potrzeb ogólnospo ecznych i potrzeb spo ecznoêci lokalnych, zachowania równowagi pomi dzy cz owiekiem a przyrodà przez zapewnienie zdrowego i bezpiecznego funkcjonowania (w sensie fizycznym, psychicznym, spo ecznym i ekonomicznym) jednostek ludzkich, przy utrzymaniu ciàg oêci podstawowych procesów przyrodniczych wraz z ochronà ró norodnoêci biologicznej. Kolejnym oficjalnym dokumentem majàcym zastosowanie w odniesieniu do Wis y, a zalecajàcym jako podstawowà potrzeb przestrzegania zasady zrównowa onego rozwoju (ekorozwoju), jest Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju, opublikowana w paêdzierniku 1999 roku przez Rzàdowe Centrum Studiów Strategicznych. Kolejne wa ne zalecenia wynikajà z zaproponowanego w Koncepcji... rozwiàzania tzw. kluczowego dylematu strategicznego, polegajàcego na koniecznoêci wyboru pomi dzy maksymalnà wydajnoêcià a sprawiedliwoêcià i równoêcià. Koncepcja... wskazujàca przysz e kierunki rozwoju Wis y i jej doliny zak ada: tworzenie stref i oêrodków gospodarki turystycznej, w których najwi ksze w kraju walory Êrodowiskowe i unikatowe wartoêci kultury materialnej pobudzaç b dà popyt europejski, tworzenie krajowej i europejskiej sieci ochrony i kszta towania Êrodowiska przyrodniczego, podporzàdkowanie gospodarki turystycznej potrzebom innych dziedzin (rolnictwa, przemys u, leênictwa, us ug) w sposób umo liwiajàcy kszta towanie systemu gospodarowania uwarunkowanego wielofunkcyjnie i ekologicznie, zagospodarowanie turystyczne polskich odcinków europejskich szlaków wodnych i wielofunkcyjnych zbiorników retencyjnych (w ramach zadaƒ ponadlokalnych), wspieranie zrównowa onego rozwoju turystyki i jej infrastruktury w dolinach wielkich rzek i regionach pojeziernych. Z zasady zrównowa onego rozwoju, zw aszcza w stosunku do obiektu o takich walorach Êrodowiskowych jak Wis a i jej dolina, wynika koniecznoêç: przyj cia takiego modelu rozwoju, który zaspokajajàc aspiracje spo ecznoêci lokalnych, nie niszczy Êrodowiska, przestrzegania zasady równego dost pu do Êrodowiska, czyli sprawiedliwoêci mi dzypokoleniowej, mi dzyregionalnej i mi dzygrupowej oraz równowa enia szans pomi dzy cz owiekiem a przyrodà. Z punktu widzenia planowania zagospodarowania i rozwoju doliny Dolnej Wis y zasadnicze znaczenie ma obowiàzek oceny oddzia ywania na Êrodowisko strategii, polityk, programów i planów. Wynika on z ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku o dost pie do informacji o Êrodowisku, jego ochronie oraz o ocenach oddzia ywania na Êrodowisko oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony Êrodowiska. Oba akty prawne sà du ym krokiem w kierunku ujednolicenia prawa polskiego i prawa Unii Europejskiej. 7\n8 Nale y pami taç, e budowa stopni wodnych na WiÊle, podobnych do istniejàcego we W oc awku, powoduje negatywne skutki Êrodowiskowe obejmujàce setki kilometrów rzeki oraz jej dop ywów powy ej i poni ej stopnia. Przerwanie lub ograniczenie dro noêci korytarza ekologicznego, jakim jest rzeka i jej dolina, powoduje istotne ograniczenie ró norodnoêci biologicznej, a niekiedy nawet zag ad niektórych gatunków. Ustawowe wymaganie wykonania strategicznej oceny oddzia ywania na Êrodowisko jest w takiej sytuacji niezwykle istotne, podj cie bowiem decyzji o realizacji tego rodzaju planu na podstawie jedynie rozwa aƒ i preferencji lokalnych (np. w obr bie danej jednostki administracyjnej) jest naruszeniem zasady równego dost pu do Êrodowiska. W perspektywie przy àczenia Polski do Unii Europejskiej aktem prawnym wa nym dla przysz ego kszta tu gospodarowania zasobami Wis y i jej doliny jest Ramowa Dyrektywa Wodna. Zobowiàzuje ona rzàdy do opracowania do 2009 roku planów zintegrowanej gospodarki w zlewniach rzek. Zobowiàzanie to b dzie dotyczyç równie Rzàdu Rzeczypospolitej Polskiej. ustawy, gospodarowanie wodami powinno uwzgl dniaç zasad wspólnych interesów i byç realizowane przez wspó prac administracji publicznej, u ytkowników wód i przedstawicieli lokalnych spo ecznoêci w taki sposób, aby uzyskaç maksymalne korzyêci spo eczne. Zarzàdzanie zasobami wody powinno, obok zaspokajania potrzeb ludnoêci i gospodarki, s u yç równie ochronie wód i zwiàzanego z nimi Êrodowiska. Z cytowanych aktów prawnych wynika, e priorytetowymi celami w gospodarowaniu zasobami wodnymi Wis y i jej doliny wraz z terenami zalewowymi powinny byç: ochrona i poprawa jakoêci wód, ochrona przeciwpowodziowa terenów nara- onych na zalanie, zachowanie i odtwarzanie ekosystemów wodnych i dolinowych. Budowa stopni wodnych, takich jak istniejàcy na WiÊle we W oc awku, powoduje negatywne skutki Êrodowiskowe obejmujàce setki kilometrów rzeki oraz jej dop ywów powy ej i poni ej stopnia. G ównymi celami zintegrowanego planu gospodarowania w zlewni sà: ochrona jakoêci wód i ekosystemów zwiàzanych z wodami, zaspokojenie zapotrzebowania na wod pitnà o odpowiednich standardach jakoêciowych, poprawa jakoêci wód i stanu ekosystemów zwiàzanych z wodami zdegradowanymi w wyniku dzia aƒ cz owieka. Wykorzystanie wód zlewni do innych celów ni wymienione (przemys, rolnictwo, energetyka, egluga) jest niewàtpliwie niezb dne, lecz w Êwietle Dyrektywy nie mo e kolidowaç z celami g ównymi. Zintegrowana gospodarka zlewniowa musi zawieraç warunki korzystania z wód dorzecza, których obowiàzek sporzàdzania wynika z ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Ustawa ta ponadto, co wa ne w przypadku zarzàdzania zasobami Wis y i jej doliny, podkreêla koniecznoêç racjonalnego i ca oêciowego traktowania zasobów, z uwzgl dnieniem ich jakoêci i iloêci. W myêl 8\n9 Znaczenie Wis y w rozwoju kraju i koncepcje jej zagospodarowania Rzeki i doliny rzeczne sà od wieków osiami rozwoju cywilizacyjnego (przestrzennego) i pe nià wiele istotnych funkcji przyrodniczych lub gospodarczych. W przypadku Wis y podkreêla si jej znaczenie jako: êród a zaopatrzenia w wod i odbiornika Êcieków, zarówno dla ludnoêci, jak i przemys u, êród a odnawialnej i eksploatacyjnie taniej energii, szlaku transportu wodnego, êród a zagro enia powodziowego na terenach zalewowych, unikatowego, bogatego gatunkowo ekosystemu, siedliska wyst powania licznych gatunków zagro onych wygini ciem, korytarza ekologicznego o znaczeniu europejskim. Wis a wraz ze swà dolinà jest tak e obszarem atrakcyjnym dla turystyki, sportu i rekreacji, majàcym ogromne wartoêci historyczne i kulturowe, a tak e wyjàtkowe walory estetyczne i krajobrazowe. Cz owiek od niepami tnych czasów usi owa wp ywaç na zasoby wodne tak, by agodziç skutki niedoboru wody oraz zagro enia spowodowane jej ywio em. Budowa i buduje nadal systemy nawodnieƒ rolniczych, zbiorniki retencyjne, systemy przerzutu wody, wa y przeciwpowodziowe i inne obiekty hydrotechniczne. Nie mo na negowaç oczywistych osiàgni ç technokratycznego podejêcia do problemów gospodarki wodnej, pami taç jednak nale y, e próby pokonania barier rozwojowych wyznaczonych przez warunki hydrograficzne i klimat sà: zawodne powodzie nawiedzajàce doliny rzek w krajach rozwini tych potwierdzajà tez o nieskutecznoêci technicznych zabezpieczeƒ przeciwpowodziowych, kosztowne rzeczywiste koszty inwestycji hydrotechnicznych przekraczajà zazwyczaj koszty planowane, zaê efekty osiàgane sà mniejsze od przewidywanych, szkodliwe dla Êrodowiska kanalizacja rzek i budowa zbiorników retencyjnych niszczy nieodwracalnie najbardziej wartoêciowe i ró norodne ekosystemy dolin rzecznych, ogranicza zdolnoêç samooczyszczania si wód i pot guje erozj koryt rzecznych, nieprzewidywalne w skutkach uruchamiajà cz sto aƒcuch trudnych do prognozowania, szkodliwych procesów. Podstawowe problemy zwiàzane z wykorzystaniem zasobów wód rzecznych i obszarów dolin rzek wynikajà z tego, i zasoby te sà w sposób naturalny ograniczone, oraz z tego, e ró ne grupy u ytkowników majà wzajemnie sprzeczne dà enia zwiàzane z ich wykorzystywaniem. Jedynym trwa ym rozwiàzaniem w takim przypadku jest kompromis opierajàcy si na uzgodnionym przez wszystkie zainteresowane strony systemie warto- Êci, wykraczajàcym ponad ich partykularne interesy. Podstaw do takiego rozwiàzania daje zasada 9\n10 zrównowa onego rozwoju i opierajàca si na niej polityka ekologiczna paƒstwa. Z zasady tej bezpo- Êrednio wynika te koniecznoêç takiego planowania i prowadzenia dzia aƒ na rzecz zagospodarowania i wykorzystania rzeki wraz z jej dolinà, by nie uniemo liwiaç ani nie utrudniaç w istotny sposób realizacji podstawowych jej funkcji. Niektóre z nich sà bowiem niemo liwe do wyeliminowania, zrekompensowania czy zastàpienia. W przypadku Wis y uwag zwracajà nast pujàce funkcje: Pobór wody. Niezale nie od stopniowego wprowadzania takich mechanizmów oszcz dno- Êci wody, jak zamykanie obiegu wody w zak adach przemys owych czy wprowadzanie op at za wod zu ywanà przez odbiorców indywidualnych, Wis a b dzie nadal g ównym êród em wody dla aglomeracji miejsko-przemys owych usytuowanych w jej pobli u. Bioràc pod uwag wyraêne tendencje spadku zu ycia wody, nale y jednak podkreêliç brak potrzeby powi kszania zasobów wodnych Wis y Ârodkowej i Dolnej przez dzia ania techniczne, w tym budow zbiorników retencyjnych magazynujàcych wod w okresie jej nadmiaru w celu wykorzystania jej w okresie niedoboru. Odbiór Êcieków. Niemo liwe jest wyeliminowanie wszystkich êróde zanieczyszczeƒ wód powierzchniowych. Niestety, mimo znaczàcego post pu technologicznego rzeki nadal b dà odbiornikami Êcieków, choç w coraz wi kszym stopniu oczyszczonych. Odprowadzanie wód wezbraniowych i lodów bez zagro enia dla ycia ludzi, gospodarki i dóbr kultury. Jedynym ca kowicie skutecznym sposobem ochrony przed powodzià jest zaniechanie u ytkowania terenów zagro onych zalaniem wodami wezbraniowymi. adne zabiegi techniczne i nietechniczne nie dajà bowiem pe nej gwarancji ochrony przeciwpowodziowej tych obszarów. OczywiÊcie, ochronie powinna podlegaç istniejàca sieç osadnicza oraz zwiàzana z nià infrastruktura, nale y jednak bezwzgl dnie ograniczaç nowe inwestycje na terenach zagro onych. Inwestycje te pociàgajà za sobà koniecznoêç ogromnych wydatków na systemy ochrony, które mogà pr dzej czy póêniej zawieêç, powodujàc Êmierç ludzi i straty materialne. Samooczyszczanie wód. Niesiony przez rzek materia organiczny i nieorganiczny, zawierajàcy m.in. azot i fosfor, ulega mineralizacji przy odpowiednim st eniu tlenu w wodzie i udziale organizmów w aêciwych dla procesów samooczyszczania. Zahamowanie tego procesu, spowodowane nadmiernym zanieczyszczeniem czy spi trzeniem rzeki stopniami wodnymi, prowadzi do jakoêciowej degradacji wód i zaniku ycia biologicznego. ZdolnoÊç rzeki do samooczyszczania jest niezb dna, jeêli myêlimy o wykorzystywaniu jej jako odbiornika Êcieków. Zrównowa ony transport rumowiska rzecznego. Zak ócenie naturalnego procesu ruchu rumowiska rzecznego, np. w wyniku przegrodzenia rzeki, powoduje wiele negatywnych skutków, m.in. uruchomienie procesu erozji poni ej zapory. Korytarz ekologiczny i ostoja roêlin i zwierzàt. Ze wzgl du na unikatowe w skali europejskiej Êrodowisko przyrodnicze funkcja ta jest niezbywalna (tak e w Êwietle Konwencji o ochronie ró norodnoêci biologicznej). Priorytetowe funkcje Wis y: êród o wody dla celów komunalnych i gospodarczych, odbiór Êcieków, bezpieczne odprowadzanie wód wezbraniowych i lodów, samooczyszczanie wód, zrównowa ony transport rumowiska rzecznego, korytarz ekologiczny oraz ostoja dla roêlin i zwierzàt. Wis a jest naturalnà i perspektywicznà osià rozwoju Polski. Potrzeby aglomeracji miejsko-przemys owych i przemys u wodoch onnego, zlokalizowanych w Êrodkowym i dolnym biegu Wis y, mogà byç zaspokajane bez istotnych zabiegów technicznych i negatywnego wp ywu na ekosyste- 10\n11 mieszkaƒców oêrodków osadniczych po o onych w jej dolinie. Tradycyjne zwiàzki z rzekà utrzymywano w miejscowoêciach posiadajàcych przystanie, przeprawy promowe, utrzymywa y je grupy ludno- Êci yjàce z rybo ówstwa i obs ugi transportu wodnego. Wykorzystywano zaroêla wiklinowe, na tarasach zalewowych rozwija o si sadownictwo i uprawa owoców jagodowych. Na wi kszoêci naturalnych wysp wiêlanych w okresach mi dzy wezbraniami wypasano byd o. LudnoÊç zamieszkujàca dolin Wis y korzysta a z rzeki jako êród a wody do celów gospodarskich, a nawet, lokalnie, jeszcze w latach szeêçdziesiàtych jako êród a wody pitnej. my rzeki i jej doliny. Perspektywy rozwojowe sà ÊciÊle zwiàzane z tym, e Wis a na znacznej swej d ugoêci jest rzekà nieuregulowanà, o klasycznym roztokowym charakterze, zdolnà do samooczyszczania, o ogromnych walorach przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych. Wis a jest jedynà wi kszà rzekà Êrodkowoeuropejskà, która unikn a znaczàcych przeobra eƒ cywilizacyjnych, jakie obj y praktycznie ca à sieç rzecznà w Europie na przestrzeni XIX i XX stulecia. Nie by a i do dziê nie jest w àczona do europejskich systemów eglugi Êródlàdowej; rzeczny ruch towarowy Europy Zachodniej koƒczy si na Odrze. Zainteresowanie gospodarczo-techniczne Wis à koncentrowa o si w przesz oêci na: zapewnieniu okreêlonego bezpieczeƒstwa przeciwpowodziowego w dolinie, wykorzystywaniu jej znaczenia militarnego, traktowaniu rzeki jako êród a wody dla rozwijajàcego si przemys u wodoch onnego i jako odbiornika Êcieków (zw aszcza komunalnych). W skali lokalnej Wis a by a êród em aktywnoêci Z biegiem lat aspekty komunikacyjne i obronne traci y znaczenie, a rolnictwo, b dàce odbiorcà wody do nawodnieƒ, przesta o mieç podstawowe znaczenie gospodarcze. Niemniej jednak miasta, które powsta y nad Wis à, sta y si biegunami rozwoju gospodarczego. Rozwój przemys u, wzrost liczby ludnoêci oraz powszechnoêç systemów wodociàgowo-kanalizacyjnych spowodowa y istotnà zmian roli rzeki w rozwoju aglomeracji miejsko-przemys owych. Wis a sta a si g ównie êród em zaopatrzenia w wod i odbiornikiem Êcieków. Intensywne zagospodarowanie doliny rzecznej spowodowa o wzrost zagro eƒ powodziowych. Nadmierna eksploatacja zasobów wodnych uruchomi a mechanizmy ograniczajàce mo liwoêci rozwojowe wskutek deficytu czystej, dobrej jakoêciowo wody. Nigdy w historii kraju nie podj to zdecydowanie i systematycznie prac nad kompleksowym programem zagospodarowania Wis y, polegajàcym na pe nym wykorzystaniu jej zasobów wodnych oraz zdolnoêci transportowych i energetycznych. Istnia y wprawdzie plany traktowane niezwykle powa nie przez oêrodki decyzyjne na najwy szych szczeblach (kolejne rzàdy, naukowo-techniczne oêrodki opiniotwórcze), funkcjonowa y komitety i rady wiêlane, pracowali pe nomocnicy rzàdu, dzia a y du e jednostki projektowe i liczne zespo- y naukowe, a w ÊwiadomoÊci obywateli sprawa radykalnej przebudowy rzeki by a kwestià kilku lat. Plany te jednak si nie ziêci y. Budowa elektrowni jàdrowej w Karolewie nie dosz a do skutku. Nie zrealizowano tak e pomys u budowy wielu elektrociep owni i zaopatrywania ich w w giel drogà 11\n12 wodnà. Budowa kaskady w górnym biegu Wis y zatrzyma a si poni ej Krakowa zamiast na ujêciu Sanu. Nie zosta wykonany aden system nawadniajàcy zwiàzany z rzekà. Stopniowo traci znaczenie lokalny transport wodny w tzw. w êle warszawskim. Przyczyny wszystkich tych zaniechaƒ by y ekonomiczne, choç pewnà rol odegra y równie niepokoje i wàtpliwoêci co do celowoêci zmian charakteru Wis y. Obecnie nie istnieje aden oficjalny program kompleksowego zagospodarowania Wis y (analizowane sà jedynie zagadnienia powodziowe). W zwiàzku z tym techniczne elementy wszystkich istniejàcych koncepcji dotyczàcych tego rodzaju programu nie sà dziê wnoszone do obowiàzujàcych planów przestrzennego zagospodarowania i nie sà wymienione w aktualnych strategiach i programach, ani regionalnych, ani resortowych. Stan taki uznaç nale y za zadowalajàcy, gdy wspomniane koncepcje sà doêç wàtpliwe z ekonomicznego punktu widzenia, a tak e dalekie od uznawanych powszechnie zasad zrównowa onego rozwoju. Zasadnicze znaczenie dla okreêlenia roli Wis y w rozwoju kraju ma wspomniana wczeêniej Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju podstawowy dokument okreêlajàcy polityk Paƒstwa w dziedzinie przestrzennego zagospodarowania Polski w perspektywie najbli szych kilkunastu lat. Wynika z niego, e w stosunku do obiektu o znaczeniu ponadregionalnym, jakim jest niewàtpliwie Wis a wraz z jej dolinà, tworzenie koncepcji przestrzennych oraz formu owanie planów o charakterze zadania rzàdowego nale y opieraç na przes ankach wynikajàcych z aktów prawnych i porozumieƒ o zasi gu krajowym i mi dzynarodowym, które umo liwiajà rozwiàzania kompromisowe. Trzeba pami taç, e ingerencja w jednym miejscu rzeki mo e wywo aç efekt prawie w ca ej jej zlewni i e interesy w adz lokalnych na terenach wzd u biegu rzeki nie zawsze bywajà zbie ne. Jedynym dokumentem dotyczàcym Wis y, zgodnym z obowiàzujàcym prawem, stanowiskiem Parlamentu i Rzàdu RP oraz wymaganiami wynikajàcymi z procesu integracji europejskiej jest Proekologiczna Strategia Zagospodarowania Wis y Wis a XXI, opracowana na poczàtku lat dziewi çdziesiàtych na zlecenie Ministerstwa Ochrony Ârodowiska, Zasobów Naturalnych i LeÊnictwa zgodna z zasadami zrównowa onego rozwoju, politykà ekologicznà paƒstwa, koncepcjà polityki przestrzennego zagospodarowania kraju i dyrektywami Unii Europejskiej. Strategia ta, zawierajàca zbiór zasad post powania, przygotowana przez interdyscyplinarny zespó, daje mocne podstawy do opracowania w przysz oêci planu przestrzennego zagospodarowania doliny Wis y, oczywiêcie w drodze negocjacji pomi dzy wszystkimi zainteresowanymi stronami. ObfitoÊç ryb, ró norodnoêç gatunków ptaków oraz walory krajobrazowe z akcentami zabytkowej architektury (Sandomierz, Kazimierz, Czerwiƒsk, Warszawa, Toruƒ, Che mno i wiele innych) czyni z doliny Wis y jeden z najatrakcyjniejszych w tej cz Êci Europy obszarów dla turystyki i rekreacji. Regulacja rzeki i budowa stopni pi trzàcych mo e zniszczyç ten potencja. Dla mieszkaƒców wsi i miasteczek po o onych w dolinie Wis y us ugi turystyczne sà prawdopodobnie jedynà realnà szansà na likwidacj bezrobocia i polepszenie standardu ycia. Kierunki zagospodarowania Dolnej Wis y Dla doliny Dolnej Wis y, majàcej unikatowe w skali kraju i kontynentu walory Êrodowiska 12\n13 zowanie takiej koncepcji, a fragmentaryczne dzia ania nie dawa y widocznych efektów. przyrodniczego i kultury materialnej, naturalne wydaje si przyj cie modelu rozwoju opartego na strefach i oêrodkach gospodarki turystycznej oraz ekologicznej sieci ochrony i kszta towania Êrodowiska. Dotychczasowe próby kompleksowego zagospodarowania hydrotechnicznego Dolnej Wis y nie mia y z tym modelem nic wspólnego. W okresie mi dzywojennym za priorytetowe dla tego odcinka uznano potrzeby eglugowe. Poczàtkowo proponowano wykonanie prac regulacyjnych na szerokà skal, lecz nigdy nie by o dostatecznych Êrodków na zreali- W ciàgu ca ego XX wieku planowano dzia ania na rzecz skanalizowania dolnego biegu Wis y lub zabudowania jej stopniami wodnymi z jednoczesnym przerzuceniem wód w rejony o deficycie wodnym. Najbli sze realizacji by y koncepcje zak adajàce: budow kilku stopni wodnych z hydroelektrowniami szczytowymi lub podszczytowymi na odcinku Warszawa odejêcie Nogatu, wyprostowanie górnych odcinków spi trzeƒ do celów eglugowych, budow centralnego kana u przerzucajàcego wody wiêlane z okolic Duninowa w kierunku odzi i Cz stochowy, wykorzystanie wód wiêlanych do nawodnieƒ na stosunkowo suchych terenach wschodniej Wielkopolski, Kujaw i pó nocnego Mazowsza, ujmowanie wody na cele przemys owe nowego, planowanego w latach szeêçdziesiàtych i siedemdziesiàtych, okr gu przemys owego Bydgoszcz- -Toruƒ-W oc awek. W latach pi çdziesiàtych zainicjowano prace koncepcyjne zmierzajàce do wybudowania na WiÊle kaskady stopni pi trzàcych eglugowo-energetycznej kaskady Wis y na odcinku od Warszawy do ujêcia rzeki. W planach tych zak adano zlokalizowanie stopni w Wyszogrodzie, P ocku, W oc awku, Ciechocinku, Solcu Kujawskim, Che mnie, Opaleniu i Tczewie. Ze wzgl dów ekonomicznych i technicznych zdecydowano si jako pierwszy wybudowaç stopieƒ we W oc awku. Jego realizacj zakoƒczono w 1970 roku. Do dzisiaj, g ównie z powodu k opotów z finansowaniem inwestycji, stopieƒ we W oc awku pozosta jedynym zrealizowanym na Dolnej WiÊle. Sukcesywnej budowy kolejnych stopni (poczàwszy od zaplanowanego w Ciechocinku) zaniechano. Od czasu oddania do eksploatacji stopnia we W oc awku min o ponad trzydzieêci lat. Nadszed czas, aby opracowaç koncepcj zagospodarowania Dolnej Wis y jako elementu zintegrowanego planu gospodarowania w ca ej zlewni, zgodnego z zasadà zrównowa onego rozwoju oraz z duchem i literà ustawodawstwa Polski i Unii Europejskiej. 13\n14 Wnioski z trzydziestoletniego funkcjonowania stopnia wodnego W oc awek Budowa stopnia we W oc awku, rozpocz ta w 1962 roku, trwa a osiem lat. Oprócz podstawowych obiektów stopnia zapory, jazu, Êluzy eglugowej, elektrowni wodnej, przep awki dla ryb wykonano równie zapory boczne, wa y przeciwpowodziowe, kana y i rowy odwadniajàce chroniàce tereny depresyjne. W aêciwà eksploatacj rozpocz to w paêdzierniku 1970 roku. Jako nadrz dnà funkcj stopnia traktuje si obecnie produkcj energii elektrycznej i tej funkcji podporzàdkowane sà zasady gospodarowania wodà (w skali rocznej na cele energetyczne wykorzystuje si Êrednio 95% wody dop ywajàcej do zbiornika). Spi trzenie Wis y i utworzenie sztucznego zbiornika wodnego Jeziora W oc awskiego doprowadzi o do rozleg ych negatywnych zmian Êrodowiskowych na odcinku obj tym inwestycjà. Na terenie zbiornika i w jego otoczeniu znacznie zmniejszy a si ró norodnoêç biologiczna, mierzona na poziomie gatunkowym i ekosystemowym. Zjawisko to jest wyraênie widoczne w przypadku szaty roêlinnej, ryb, ptaków i ssaków zwiàzanych ze zbiornikiem. Przekszta cenie p ynàcej rzeki w zbiornik zaporowy spowodowa o typowe zmiany Êrodowiska, polegajàce na spowolnieniu tempa przep ywu wód, a w rezultacie osadzanie si unoszonego i wleczonego materia u rzecznego. Szacuje si, e do tej pory przyby o w zbiorniku 45 mln m 3 osadów. Przy zachowaniu obecnego tempa sedymentacji (ok. 1,7 mln m 3 rocznie) zbiornik przestanie istnieç za oko o osiemdziesiàt lat. Sk ad chemiczny osadów nagromadzonych w zbiorniku mo e byç w przysz oêci du ym problemem ekologicznym. Dost pne dane na temat sk adu osadów pochodzà z niewystarczajàcej liczby stanowisk badawczych i w zwiàzku z tym majà ograniczonà wartoêç. Pewne jest jednak, e st enie zarówno metali ci kich, jak i innych badanych substancji toksycznych nie przekracza poziomu akceptowanego w takich krajach, jak Niemcy czy Holandia (w Polsce brak jest norm w tym zakresie). Innymi s owy, nie ma obecnie koniecznoêci ich utylizacji. Niemniej jednak àczna iloêç toksycznych osadów b dzie si z czasem zwi kszaç i w przysz oêci problem ten b dzie musia zostaç rozwiàzany. Narastajàce warstwy osadów organicznych b dà wyczerpywaç tlen z wód przydennych i uwalniaç fosforany w procesie beztlenowego rozk adu. Na skutek sedymentacji niesionego materia u wody poni ej stopnia sà znacznie czystsze ni dop ywajàce do zbiornika. Niemniej Jezioro W oc awskie nie spe nia funkcji idealnej oczyszczalni Êcieków, gdy deponowane w osadach dennych materia y, zawierajàce zanieczyszczenia niesione przez rzek, nie sà z niego usuwane i pozostajà w nim w aêciwie na zawsze. Ponadto, wody poni- ej stopnia majà wi kszà zawartoêç biogenów ni wody na dop ywie i tym samym mogà podlegaç Spi trzenie Wis y i utworzenie sztucznego zbiornika wodnego doprowadzi o do rozleg ych negatywnych zmian Êrodowiskowych na odcinku obj tym inwestycjà. St enie zarówno metali ci kich, jak i innych substancji toksycznych wyst pujàcych w osadach zbiornika w oc awskiego nie przekracza poziomu akceptowanego w takich krajach, jak Niemcy czy Holandia. 14\n15 szybkiej eutrofizacji, powodujàcej m.in. zmniejszenie si przezroczystoêci. W warunkach du ego zmniejszenia si pr dkoêci przep ywu zmala te drastycznie potencja samooczyszczania si wód, polegajàcy na utlenianiu niesionych zanieczyszczeƒ, nadzwyczaj du y w naturalnej rzece. W zbiorniku niesione zanieczyszczenia osiadajà na dnie. Ze wzgl du na cz sty brak tlenu w wodach przydennych odbywa si beztlenowy rozk ad materii organicznej, powodujàcy uwalnianie si fosforanów, wyczerpywanie tlenu z wód przydennych i wzrost ich yznoêci. Zmiany przyrodnicze Êredni roczny po ów gospodarczy w tonach Liczba gatunków ryb w akwenie powsta ym po spi trzeniu Wis y jest znacznie mniejsza w porównaniu ze stanem charakterystycznym dla odcinków rzeki znajdujàcych si poza oddzia ywaniem stopnia. Zmniejszenie liczby gatunków zauwa alne jest zarówno w grupie ma ych ryb, jak i tych, które sà przedmiotem po owów rybackich i w dkarskich. Zanik y w aêciwie gatunki ryb w drownych, takie jak osoê, certa, troç w drowna, dawniej pospolite (ryc. 1). Rozleg e zmiany wystàpi y równie w roêlinnoêci omawianego odcinka doliny Wis y. Lista gatunków cennych, które ros y w otoczeniu obecnego przed zbudowaniem stopnia po zbudowaniu stopnia 14,7 0,0 powy ej stopnia 33,5 12,9 poni ej stopnia Ryc. 1. Porównanie wielkoêci Êrednich rocznych po owów gospodarczych troci na odcinku powy ej i poni ej stopnia W oc awek, przed i po jego zbudowaniu Jeziora W oc awskiego, zmniejszy a si przynajmniej o 39, w tym 10 b dàcych pod ochronà; kolejnych 21 figuruje na czerwonych listach gatunków zagro onych. Niewielka ich cz Êç wygin a wskutek bezpoêredniego zalania wodami zbiornika zaporowego. Wi cej szkód przynios y zmiany dotychczasowych stosunków wodnych, a w poczàtkowym okresie istnienia zbiornika nasilenie procesów erozyjnych, podmywania wysokich zboczy, budowa infrastruktury towarzyszàcej i zmiany sposobu gospodarowania. Samorzutnemu lub sztucznemu zalesieniu uleg y niektóre podmok e àki i pastwiska oraz najs absze grunty orne. Wszystkie tak szybko zachodzàce zmiany powodujà ubo enie flory znikajà gatunki o wàskiej tolerancji siedliskowej, cz sto rzadkie i cenne (np. storczyki, goryczki). Budowa zbiornika najbardziej dotkn a zró nicowanà roêlinnoêç wodnà zajmujàcà dawne, obecnie nie istniejàce starorzecza odci te od rzeki, zró nicowane pod wzgl dem rozmiaru, kszta tu, wieku, pod o a i sk adu chemicznego wody. Nieco mniej zmieni y si zbiorowiska szuwarowe. Niemal zupe nie zanik y rozleg e dawniej zbiorowiska awic piaskowych i namulisk, ods aniajàcych si zwykle na kilka tygodni pod koniec lata 15\n16 i jesienià, a szczególnie zbiorowiska z udzia em roêlin rzadkich, zwiàzanych z tym specyficznym Êrodowiskiem, jak np. rdest Brittingera czy szczaw ukraiƒski. Obecnie spadki poziomu wody sà zwykle zbyt krótkie do wykszta cenia si zbiorowisk roêlinnych charakterystycznych dla brzegów wielkich rzek. Z powodu zaniku wezbraƒ powodziowych zalewajàcych dawniej nisko po o one tereny przylegajàce do zbiornika, szczególnie na jego lewym brzegu, bujna niegdyê roêlinnoêç mokrad owa (nitrofilne okrajki i zio oroêla) wyst puje tylko na wàskim pasie nadbrze nym. Wi kszoêç gów wierzbowo- -topolowych wyst pujàcych dawniej w zasi gu corocznych zalewów zosta o zniszczonych. Skurczy y si i przekszta ci y zaroêla wiklinowe. Zast pujà je inne wilgociolubne zaroêla z udzia em bzu czarnego i wierzby szarej ozy charakterystycznej dla brzegów jezior, torfowisk i szerokich, zabagnionych dolin. Inne fragmenty lasów olszowo-jesionowych i olsów zosta y w niektórych miejscach podtopione albo, np. w okolicach W oc awka, podsuszone wskutek budowy rowów, kana ów i urzàdzeƒ odprowadzajàcych wody przesiàkajàce ze zbiornika. Podsuszanie zdegenerowa o lub ca kiem zniszczy o fragmenty torfowisk niskich i podmok ych àk na obrze u Gostyniƒsko-W oc awskiego Parku Krajobrazowego, stanowiàcych dawniej naturalne tereny zalewowe. Inne jest zagro enie stromych zboczy z roêlinno- Êcià ciep olubnà (kserotermicznà), ciàgnàcych si na prawym brzegu od P ocka do W oc awka. Podmywanie ich przez spi trzone wody zbiornika (tzw. abrazja brzegowa) powodowa o, w poczàtkowej fazie jego istnienia, intensywne miejscami osuwanie si skarp. Zniszczone zosta y wskutek tego niezwykle cenne zbiorowiska roêlinne kserotermicznych muraw, Êwiat o- i ciep olubnych okrajków, ciep olubnych lasów i zaroêli. Obecnie tempo tego procesu si zmniejsza. Wymagajàce szczególnej ochrony, ze wzgl du na rzadkoêç wyst powania, zbiorowiska roêlinnoêci kserotermicznej zagro one sà równie innym zjawiskiem przyspieszonà sukcesjà, wywo anà brakiem naturalnych powodzi okresowo podmywajàcych zbocza oraz zarastaniem ods oni tych aluwiów przez m ode gi wierzbowo-topolowe, które zacieniajà dolne partie tych zbiorowisk. W wyniku budowy zbiornika szata roêlinna tego odcinka rzeki, typowa dla wielkich nieuregulowanych dolin rzecznych, stopniowo upodobni a si do tej, jakà mo na spotkaç nad du ymi jeziorami przep ywowymi. Sk ad gatunkowy ssaków nie zmieni si istotnie w porównaniu z okresem przed utworzeniem zbiornika. Na omawianym terenie wyst pujà 53 gatunki ssaków, w tym wydra i bóbr. Jednak e porównujàc liczebnoêç ssaków kopytnych oraz borsuków, jenotów i wiewiórek w okolicy zbiornika i poni ej zapory, stwierdzono ich rzadsze wyst powanie przy zbiorniku. Cz Êciej ni w dolnym biegu rzeki wyst pujà tam natomiast lisy i norki amerykaƒskie gatunki pospolite. Szczególnie wartoêciowe dla bogactwa fauny làdowej wyspy, starorzecza, ujêcia cieków i lasy gowe, które pe nià nadzwyczaj istotnà rol w zachowaniu ciàg oêci area ów i migracji fauny làdowej, nad zbiornikiem praktycznie nie wyst pujà. Utworzenie zbiornika zaporowego doprowadzi o, przez zmiany siedliskowe, do du ych zmian liczebnoêci i sk adu gatunkowego ptaków omawianego odcinka doliny Wis y. W rezultacie zgrupowanie ptaków l gowych Jeziora W oc awskiego charakteryzuje si ma à w porównaniu z innymi odcinkami rzeki liczebnoêcià gatunków zagro onych wymarciem w Europie i Polsce. Z terenu zbiornika praktycznie wycofa o si kilka gatunków W wyniku budowy zbiornika szata roêlinna tego odcinka rzeki, typowa dla wielkich nieuregulowanych dolin rzecznych, stopniowo upodobni a si do tej, jakà mo na spotkaç nad du ymi jeziorami przep ywowymi, a liczba wyst pujàcych tu cennych gatunków roêlin zmniejszy a si o\n17 liczba gatunków na 5 km rzeki/zbiornika zbiornik W oc awek odcinek nieuregulowany zagro one wed ug kryteriów BirdLife International figurujàce w polskiej Czerwonej Ksi dze Zwierzàt o ma ej liczebnoêci krajowej populacji o zasi gu nie przekraczajàcym 25% powierzchni kraju Ryc. 2. Porównanie walorów przyrodniczych zbiornika W oc awek i Wis y nieuregulowanej, mierzonych wskaênikami wyst powania rzadkich i zagro onych gatunków ptaków l gowych cennych i wskazywanych jako wymagajàce ochrony, wed ug kryteriów mi dzynarodowej organizacji BirdLife International lub w myêl ustaleƒ i konwencji mi dzynarodowych (Dyrektywa Ptasia Unii Europejskiej, Konwencja Boƒska, Konwencja Berneƒska), wzgl dnie wymienianych w polskiej Czerwonej Ksi dze Zwierzàt (kulon, sieweczka obro na, brodziec piskliwy, rybitwa bia oczelna, rybitwa rzeczna, nurog Ê, zimorodek). LiczebnoÊç innych gatunków o podobnych wymaganiach ekologicznych zmniejszy a si zdecydowanie i wykazuje dalsze tendencje spadkowe. Pojawi y si natomiast niewielkie z regu y populacje l gowe gatunków rozpowszechnionych na eutroficznych zbiornikach i nie zagro onych wygini ciem. Populacje kilku takich gatunków, zwiàzanych z eutroficznymi zbiornikami wodnymi (kormoran, mewa srebrzysta, czernica) wykazujà gwa towny wzrost liczebnoêci. W wyniku tych zmian liczba gniazdujàcych gatunków zagro onych przybiera dla odcinka Wis y w obr bie zbiornika wartoêci dwu-, trzykrotnie mniejsze ni dla sàsiadujàcych odcinków rzeki o nieuregulowanym korycie (ryc. 2). Mo na wi c jednoznacznie stwierdziç, i spi trzenie rzeki doprowadzi o do wyraênego obni enia ornitologicznych walorów odcinka Wis y po o onego miedzy P ockiem a W oc awkiem. W okresie wiosennych i jesiennych przelotów bardzo rozpowszechnione i pospolite w ca ym kraju gatunki ptaków korzystajà z wielu naturalnych zbiorników wodnych w strefie pojezierzy. Populacje tych ptaków nie sà obecnie ograniczane dost pnoêcià erowisk i miejsc odpoczynku na terenach ich w drówek przez Polsk, dlatego te Jezioro W oc awskie nie pe ni krytycznej roli dla ich zachowania w szerszej skali geograficznej. Jest ono jednym z bardzo wielu miejsc wyst powania pospolitych gatunków ptaków wodnych w okresie w drówek w naszym kraju. Budowa zbiornika, w wyniku której wyd u y si okres zalegania pokrywy lodowej, pogorszy a warunki zimowania ptaków wodnych w dolnym biegu Wis y, ograniczajàc zasi g wa nego zimowiska ptaków wodnych o mi dzynarodowym znaczeniu. Rozwój gospodarczy gmin Analiza porównawcza typowych gmin le àcych nad Jeziorem W oc awskim oraz gmin nadwiêlaƒskich po o onych na innych odcinkach rzeki wykaza a brak pozytywnego wp ywu sàsiedztwa zbiornika na trendy wskaêników rozwoju gospodarczego (tab. 1). WÊród zak adanych korzyêci, jakie mia a przynieêç budowa stopnia W oc awek, wymieniano: zwi kszenie liczby zak adów przemys u wodoch onnego w rejonie P ocka i W oc awka, z korzyêcià dla tych miast i ich mieszkaƒców, polepszenie si warunków rozwoju transportu wodnego i rybo ówstwa, Tab. 1. Wskaêniki rozwojowe gmin nad Jeziorem W oc awskim w porównaniu z gminà po o onà nad Wis à nieuregulowanà, mierzone relacjà procentowà wydatków tych gmin w stosunku do przeci tnych wydatków gmin w Polsce Brudzeƒ Du y Dobrzyƒ nad Wis à Duninów Nowy S ubice gmina porównawcza\n18 mo liwoêç zaopatrywania w wod rolnictwa, rozwój turystyki ÊciÊle zwiàzanej z istnieniem du ego akwenu. Prognozy te jednak nie sprawdzi y si : nad zbiornikiem nie powsta aden zak ad przemys owy, a kilka lokalnych zosta o zlikwidowanych, Wis à na odcinku W oc awek P ock nie p ywa tabor transportu wodnego, podupad y porty rzeczne oraz stocznia, nie zosta uruchomiony ani jeden system nawadniajàcy z wykorzystaniem wód wiêlanych, rybo ówstwo z okresu przed spi trzeniem by o bardziej konkurencyjne ni obecnie z uwagi na wyst powanie szlachetnych gatunków ryb, nieliczne przyk ady rozwoju bazy turystycznej sà zwiàzane raczej z po o eniem w sàsiedztwie Gostyniƒsko-W oc awskiego i Brudzeƒskiego Parku Krajobrazowego ni Jeziora W oc awskiego, rozbudowa miejska W oc awka, podobnie jak i P ocka, nie rozwin a si w kierunku zbiornika. W odniesieniu do dzia alnoêci gospodarczej, na terenie gmin otaczajàcych zbiornik nie pojawi y si inwestycje ani przedsi wzi cia, których powstanie mo na by wiàzaç ze spi trzeniem rzeki. Dodatkowo, lewobrze na cz Êç doliny w okolicach P ocka, jako zagro ona powodziami zatorowymi, wy àczona jest w aêciwie z inwestowania. Ograniczenia w rozwoju przestrzennym dotyczà równie przylegajàcych do zbiornika terenów gminy W oc awek. Ponadto tereny w sàsiedztwie zbiornika, których technicznà ochron zaniedbano, sà co roku podtapiane. W adnym z uchwalonych planów przestrzennego zagospodarowania gmin le àcych w sàsiedztwie zbiornika oraz by ych województw w oc awskiego i p ockiego nie ma zapisów wià àcych jakiekolwiek elementy sk adowe rozwoju z jednym z najwi kszych w Polsce obiektów hydrotechnicznych i najrozleglejszym w regionie sztucznym akwenem Êródlàdowym. Nale y odnotowaç równie : wyraêny regres spo eczny i gospodarczy w otoczeniu zbiornika, brak zainteresowania wykorzystaniem walorów akwenu, odwrócenie si g ównych miast regionu od zbiornika i stopnia W oc awek, niech ç mieszkaƒców do spi trzonej Wis y. Problemy i zagro enia W czasie trzydziestoletniego funkcjonowania stopnia i zbiornika W oc awek ujawni o si wiele problemów, a nawet zagro eƒ, powodujàcych e dalsza eksploatacja obiektu staje si coraz trudniejsza i wymaga coraz wi kszych nak adów. Niektóre problemy sà efektem pracy stopnia w warunkach niezgodnych z za o eniami mia on byç elementem kaskady zbiorników zaporowych, a nie pojedynczo pracujàcym obiektem. Powsta y jednak i takie problemy, których nie przewidziano wczeêniej. Dla stopnia W oc awek, majàcego byç elementem kaskady Dolnej Wis y, nie przewidziano specjalnych zabezpieczeƒ dolnego stanowiska przed W adnym z uchwalonych planów przestrzennego zagospodarowania gmin le àcych w sàsiedztwie zbiornika oraz by ych województw w oc awskiego i p ockiego nie ma zapisów wià àcych jakiekolwiek elementy sk adowe rozwoju z obecnoêcià zbiornika w oc awskiego. 18\n19 Przy obecnym stanie stopnia nigdy nie b dzie mo liwe radykalne rozwiàzanie problemu zatorów lodowych i powodowanych przez nie powodzi. skutkami erozji wywo anej przerwaniem ciàg oêci ruchu rumowiska. Post pujàca erozja, przekszta cenia koryta rzeki poni ej zapory oraz zwiàzane z tym sta e obni anie si poziomu wody sà obecnie najwi kszymi problemami stopnia wodnego. Poza zagro eniem statecznoêci obiektu zjawiska erozji spowodowa y wiele niekorzystnych zmian w funkcjonowaniu stopnia i rzeki w rejonie W oc awka, m.in.: pogorszenie si warunków eglugowych (zbyt ma a g bokoêç wody), obni enie si sprawnoêci pracy uj ç wody i wylotów Êcieków, uniemo liwienie funkcjonowania istniejàcej przep awki dla ryb, zagro enie statecznoêci mostu drogowego we W oc awku, ograniczenie sprawnoêci budowli regulacyjnych i funkcji zabudowy brzegów rzeki, ograniczenie mo liwoêci eksploatacyjnych portu zimowego i elewatora zbo owego, zagro enie rurociàgów przemys owych biegnàcych pod dnem rzeki. Na skutek stale post pujàcej erozji stan obiektów stopnia zapory, jazu, bloku elektrowni, Êluzy ciàgle si pogarsza i nie mo na wykluczyç nieprzewidzianej katastrofy. W trakcie planowania i realizacji przedsi wzi cia nie przewidziano równie, e na skutek budowy zbiornika i znacznego zmniejszenia si pr dko- Êci przep ywu wody powstanà warunki sprzyjajàce tworzeniu si niezwykle groênych zatorów lodowych. Na o enie si zjawisk gwa townego sp ywu lodów Wis à i utrzymywania si na zbiorniku pokrywy lodowej o niekorzystnych warunkach hydrologicznych powoduje nieprzewidziane spi trzenie wód, co mo e doprowadziç nawet do katastrofalnej powodzi (jak ta ze stycznia 1982 roku), bez adnej mo liwoêci skutecznych przeciwdzia aƒ. Zastosowane, na podstawie do- Êwiadczeƒ, zabiegi modernizacyjne (wybudowanie bramy wodnej, podwy szenie zapór bocznych, zapory przeciwlodowe) odnoszà skutek jedynie w przeci tnych warunkach hydro-meteorologicznych. Przy obecnym stanie stopnia nigdy nie b dzie mo liwe radykalne rozwiàzanie problemu zatorów, a przelanie wody przez podwy szone zapory boczne mo e naraziç tereny przyleg e na niespotykane dotychczas straty. Potencjalnym du ym niebezpieczeƒstwem dla mieszkaƒców doliny Wis y poni ej W oc awka jest niewystarczajàca przepustowoêç urzàdzeƒ stopnia o ok. 20% mniejsza, ni to wynika z przepisów stosowanych obecnie w Polsce przy budowie nowych obiektów. Brak mo liwoêci przepuszczania du ych wezbraƒ przez jaz mo e doprowadziç do katastrofalnej w skutkach powodzi poni ej stopnia w przypadku przelania si wody przez zapor i jej rozmycia. Mo e to nastàpiç ju przy przep ywie rz du m 3 /s, nawet gdyby stopieƒ by w idealnym stanie technicznym. Jest to szczególnie niepokojàce w Êwietle nasilajàcych si w ostatnich latach ekstremalnych zjawisk atmosferycznych (desz- 19\n20 cze nawalne), a z perspektywy doêwiadczeƒ odrzaƒskich z 1997 roku sytuacja taka mo e byç ca kiem realna. Skutki ekonomiczne Realizacja projektu budowy stopnia wodnego we W oc awku by a drastycznà ingerencjà paƒstwa w gospodark. Decyzja o budowie by a przyk adem decyzji politycznej, która nie wytrzyma aby rygorystycznego testu efektywnoêci ekonomicznej, gdyby takowy przeprowadzono. Po kilku latach od oddania stopnia i zbiornika do eksploatacji og oszono wprawdzie, e produkcja energii elektrycznej zwróci a nak ady inwestycyjne, ale stwierdzenie to nie by o wynikiem rzetelnej analizy ekonomicznej. Projekt w oc awski nie spe ni pok adanych w nim nadziei. Nie nastàpi wokó zbiornika rozwój ruchu turystycznego ani jakiekolwiek zwiàzane z nim zagospodarowanie. BliskoÊç zbiornika nie zwi kszy a atrakcyjnoêci terenu i nie znalaz a odzwierciedlenia ani w wi kszej wartoêci ziemi, ani w wy szych cenach za us ugi turystyczne. Spi trzenie nie wp yn o na rozwój transportu rzecznego m.in. ze wzgl du na panujàce na WiÊle warunki hydrologiczne i meteorologiczne nie móg on konkurowaç z transportem kolejowym lub drogowym. Bioràc pod uwag te uwarunkowania, analiza korzyêci i kosztów inwestycji wskazuje, e przedsi wzi cie budowy stopnia W oc awek mo na by oceniç pozytywnie jedynie wtedy, gdy przyjmie si jednoczeênie dwa warunki: zignorowanie niekorzystnych zmian w Êrodowisku, za o enie bardzo niskiej stopy dyskontowej uzasadnionej przeci tnie s abym wynikiem gospodarczym w latach (w analizie przyj to 3%). JeÊli uwzgl dni si straty Êrodowiskowe albo przyjmie wy szà, stosowanà w planowaniu inwestycji stop dyskontowà (np. 10%), oka e si, e stopnia we W oc awku nie mo na uznaç za przedsi wzi cie efektywne ekonomicznie. Inwestycja wydaje si efektywna ekonomicznie jedynie na tle s abego tempa wzrostu gospodarczego w latach Dok adniejsze przeanalizowanie struktury korzyêci i kosztów, a zw aszcza ich rozk adu geograficznego i spo- ecznego, ujawnia jednak dodatkowe s abe jego punkty. Zastrze enia budzi zw aszcza spo eczny rozk ad korzyêci i kosztów inwestycji. Jest on niesprawiedliwy, gdy : dochody ze sprzeda y energii elektrycznej sà przejmowane przez sektor energetyczny, natomiast koszty, ponoszone m.in. na utrzymanie stopnia i zbiornika, ochron przed powodziami zatorowymi, jak równie straty powodowane powodziami, sà w przewa ajàcej cz Êci ponoszone przez podatników, lokalna spo ecznoêç w znikomym stopniu uczestniczy w kosztach, a tym bardziej w korzyêciach z tytu u inwestycji. Brak mo liwoêci przepuszczania du ych wezbraƒ przez jaz mo e doprowadziç, w przypadku przelania si wody przez zapor i jej rozmycia, do powodzi, katastrofalnej w skutkach dla obszarów po o onych poni ej stopnia. 20\nStudium kompleksowego rozwiàzania problemów stopnia i zbiornika W oc awek Prognoza skutków spo eczno-ekonomicznych i Êrodowiskowych Synteza Warszawa 2001 www.wwf.pl Streszczenie Stopieƒ i zbiornik we W\nRZGW_broszura8A5 11/27/08 20:45 Page 1 Ramowa Dyrektywa Wodna W trosce o wod w pytaniach i odpowiedziach Regionalny Zarzàd Gospodarki Wodnej w Krakowie Sfinansowano ze Êrodków Narodowego Funduszu Ochrony\nWariant I Budowa stopnia Nieszawa oraz niezb dne prace na stopniu W oc awek\nerozji w bezpoêrednim sàsiedztwie stopnia i narastanie problemów zwiàzanych z jego stateczno- Êcià, jest szczytowy re im pracy elektrowni wodnej. Zrozumia e sà przyczyny kontynuowania takiego trybu pracy\nStanowisko Rady Gminy Zielonki z dnia 21 marca 2013 r.\nStanowisko Rady Gminy Zielonki z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie opinii do przedłożonego opracowania koncepcji przestrzennej dróg w ramach prac nad projektem zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego


2 diody | XboxForum.pl - Największe Polskie forum o konsolach Xbox One, Xbox 360 i Xbox.\nTemat na forum 'Sprzęt' rozpoczęty przez GrandHustle, Sierpień 4, 2009.\nKupilem moja konsole ponad pol roku temu, gralem jak byla akurat chwila wolnego, nie zarzynalem jej po pol dnia, najdluzej gralem moze z 3-4 godziny. I pewnego dnia podczas grania konsola zaczela glosniej chodzic, coraz glosniej i nagle 2 diody. Zdziwilem sie, stwierdzilem ze skoro przegrzanie to odlacze ja i poczekam. Po kilku godzinach odpoczynku wlaczam i to samo. Zostawilem ja na noc. Na drugi dzien oczywiscie rowniez 2 diody. Poczytalem na internecie, zaznajomilem sie troche z problemem i postanowilem wymienic paste termoprzewodzaca. Kupilem srebrna. 3 godziny ponad trwalo otwieranie konsoli (palce poprzecinane itp ) ale udalo sie, wyczyscilem ja delikatnie bo strasznie brudna byla, wymienilem paste, zlozylem z powrotem. Wlaczylem, pogralem 5 min, a ze bylo juz pozno, wlasciwie juz prawie rano polozylem sie spac. Na drugi dzien pogralem ponad pol godziny, wszystko ok, nic sie nie dzialo. Ucieszylem sie i poszedlem do pracy. Po powrocie wlaczam konsole i znow to samo - 2 diody. Rozebralem ja znowu, rozebrałem jeszcze radiator od xcpu, oba przesmaruje teraz i zobaczymy.\nAle moje pytanie jest takie: Zakladajac ze zrobie to co pisalem wyzej i nic to nie da, konsola nadal bedzie sie przegrzewac, wyslac ja do serwisu i zaplacic 150zl za nowe chlodzenie itp czy upic dodatkowe wentylatory na tyl konsoli jakie sa na allegro? Jak uwazacie? Ja sklaniam sie bardziej ku serwisowi.\nGrandHustle, Sierpień 4, 2009\nJa bym na twoim miejscu wysłał do serwisu\nprzez intercooler jest wiecej zlego niz dobrego\nwyslij do serwisu\ndawid000, Sierpień 4, 2009\nZrobilem tak, jak napisalem wyzej, nic to nie dalo. Przykleilem coolery na kosci pamieci, rowniez nic. Blad jaki mam to 0012 czyli pamiec. Zastanawia mnie taka sprawa, ze niezaleznie co robie, czy gram, czy jestem w samym menu, czy nawet nie odpale gry konsola sie przegrzewa. Ale zaraz po wyskoczeniu 2 diod jak wlaczam ja z powrotem chodzi normalnie, tak przez 5 w porywach do 15min. Teraz z bratem gralem 15min w nfs, dopuki ojciec nie ruszyl zasilacza. Czy ten blad ktory wystepuje w moim przypadku moze byc spowodowany wadliwym zasilaczem? Jezeli tak, to postaram sie zalatwic inny i wtedy zobacze co sie stanie.\nNo może pożycz drugi zasilacz i zobacz może to winowajca. Może pomoże może nie.\nWyślij do serwisu jak coś przez przypadek spieprzysz to potem będziesz żałował straty gwarancji.\nTomek2009 napisał: ↑\nCzytając cały wątek a nie tylko ostatni post wiedział byś, że konsola już była otwierana i pastę kolega zmieniał...\nByć może kostki padły fizycznie od przegrzania - na to cierpiały grafiki w pecetach, jeśli się przegrzewały to do wymiany kostki...\nObawiam się, że u ciebie może być podobnie.\nA radiatorki na pamięć w jaki sposób przykleiłeś? Jeśli nie użyłeś odpowiedniego kleju który przewodzi ciepło lub taśmy miedzianej, mogłeś tylko pogorszyć - niektóre kleje mogą działać jak izolator, uniemożliwiając poprawne odprowadzanie ciepła.\nMoim zdaniem powinienes wyslac do jakiegos serwisu bo sytuacja moze sie pogorszyc.\n<AssassiN>, Sierpień 4, 2009\nW ogóle to nie wiem po co ją rozkręcałeś i bawiłeś sie w samodzielną naprawe Od pewnego incydentu z laptopem wyznaje zasadę - jeśli nie jesteś pewien w 100%, że jesteś w stanie czegoś naprawić to zostaw to komuś innemu kto się na tym zna. Otóż chciałem wymienić pastę termoprzewodzącą na procesorze, bo lapek wiał zimnym powietrzem - normalny objaw, taki jak w Xbox'ie Rozkręcanie szło dobrze dopóki nie doszedłem do... klawiatury Nie wiedziałem dokładnie jak ją zdemontowac i przez przypadek ukruszyłem zatrzask przytrzymujący taśmę zasilającą, ale myśle no nic jedziemy dalej Niestety, doszedłem do takiego momentu, że nie mogłem zdemontować obudowy, która zakrywała cały przód płyty, więc odpuściłem... Jakoś włożyłem tą taśmę i uruchomiłem lapa, a tu zonk! Klawiatura nie działa! No to wkleiłem kawałek taśmy dwustronnej, żeby przytrzymywała, ale pare klawiszy nadal nie działało... Robiłem to od 22 do 5 nad ranem Otatecznie poprosiłem kumpla o pomoc i cudem wszystko działa Lapek był stary po gwarancji, dobre i to ^^\nGwarancji juz i tak nie mam. Pozatym znam sie dobrze na elektronice, od zawsze wolalem cos sam naprawic niz zlecac to komus innemu, raz wychodzilo dobrze a raz nie ale przynajmniej mam duze doswiadczenie. Milu - dla przykladu mam laptopa hp. Rozebranie iks'a a rozebranie tego laptopa to nieba a ziemia (laptopa tez sam naprawialem ) W tym laptopie masz chyba ze 100 srobek i wszystko jest na tasiemkach, ktore wystarczy troche nagiac zeby zle dzialaly. X'a rozbieram do 10 min max tak, ze trzymam w rece plyte glowna. Wiem co robie, wszystko robie powoli i starannie, wczesniej probojac sie dowiedziec jak najwiecej. Do serwisu pogwarancyjnego to wysle ja wtedy, gdy bede juz wiedzial ze nic nie moge sam zrobic. Nie stosuje jakis radykalnych metod, nie mam zamiaru takich stosowac.\nAle kontynuujac watek naprawy...\nRadiatorki przyklejalem na tasmie miedzianej.\nJestem na 80% przekonany ze jest to wina zasilacza. Nie rozumiem w ogole sposobu w jaki zachowuje sie ta konsola. Wlaczam, gram kilka w porywach kilkanascie minut, glosne buczenie i 2 diody - przegrzanie. Odrazu wlaczam i znowu moge grac tyle samo co ostatnio. Skoro sie przegrzala to biarac to na logike powinna odrazu wywalic 2 diody. Pozatym obudowa jest zimna, moze w okolicy wejscia hdmi lekko, ale naprawde lekko ciepla. powietrze wywiewane jest w miare chlodne. Jeszcze wmontuje jeden maly wiatraczek zeby poprawic chlodzenie w samej obudowie, bo to tez moze byc przyczyna. Ale zaskoczylo mnie to, ze grajac ponad 15min konsola chodzila normalnie, nie dzialala glosno. Dopiero po poruszeniu zasilacza nagle bum - 2 diody.\nA jeszcze chcialbym zapytac nie zakladajac nowego tematu, podobno pomaga zmostkowanie ukladu odpowiedzialnego za sterowanie szybkoscia wiatrakow, prawda to to jest?\nProsilbym moderatora o przeniesienie tego tematu do dzialu Problemy, mam juz ponad 20 postow, a mysle ze tam wiecej osob zaglada\nNo to zwracam honor do kieszeni Nie jestem za bardzo obyty w elektronice i rozbieraniu lapów, moja próba naprawienia to pierwszy raz W tym powrównaniu miałem na myśli "grzebanie", a nie rozbieranie... Wiem że Xbox to pikuś 3-5 min roboty Pożycz od kogoś ewentualnie kup nowy zasilacz (nie jest drogi) i obczaj. Mi na Twoim miejscu szkoda by było zmarnotrawić aż 3 letnią gwarancję na RROD'a... Rok to jeszcze rozumiem ;s\n1. Posmaruj GPU i CPU pasta (POSMARUJ TYLKO!! LEDWO CO MA BYC TEJ PASTY)\n2. Zakrec dosyc mocno srubki do plyty glownej z radiatorami (NIE UZYWAJ NICZEGO PROCZ SROB m5 - zadnych podkladek niczego)\n3. Wlacz konsole i powinien byc blad 0102 (http://x360iso.org/poradniki-sprzet/648-wytlumaczenie-wszystkich-bledow-rrod-e64-e65-e66.html)\n4. Zostaw wlaczona konsole na 20minut BEZ PODLACZONEGO WENTYLATORA (ZOSTAW JA IDZ SOBIE, NIECH SIE GRZEJE)\n3. Po 20 minutach wylacz ja i wlacz, powinna zaskoczyc.\n4. Wylacz ja i lekko po odkrecaj srubki (ALE TYLKO NIE POLUZUJ ICH)\n5. Zobacz czy dziala.\n6. Gdy dziala pograj z pol godziny chociaz (~1h).\nJesli wszystko bedzie dzialac daj znac, problem moze tkwic w samej paście ktorej moze za duzo nakladasz, pamietaj ze to jest goly procesor (jak Athlon XP czy Duron), a nie obudowany (jak np. Athlon 64).\nJak lubisz ryzyko to tak zrób.\nLepiej faktycznie, nałożyć cienką warstwę pasty i delikatnie zakręcić wkoło radiatorem, co rozsmaruje trochę pastę. Ale przegrzewanie jej jest totalnie bezcelowe, może tylko pogorszyć sprawę...\nPrzy okazji - zależy jaka pasta. Te wszystkie pseudo arctic silver czy ceramique z allegro to podróbki, także radzę na nie uważać - kasują 15 zł za tubkę, a pasta jest jak zwykła silikonowa która kosztuje 2 zł (dwukrotnie się naciąłem, dwukrotnie dostałem zwrot kasy, a sprzedawca nawet nie chciał pasty z powrotem, także to o czymś świadczy...)\nPamiętaj też, aby porządnie oczyścić procesor i radiator ze starej pasty - jakie by nie były, ale dwie różne mogą zachodzić w reakcje, co zmieni ich skład i stworzy piękną masę do zdrapania lub nie wiadomo co jeszcze...\nHmmm. Mysle nadal ze to wina zasilacza, wiec odlaczylem go, przeczyscilem dokladnie wszystko, poskladalem do kupy iiiii... nic. Teraz wyskakuje 2 diody zaraz po zalaczeniu konsoli. Problem tkwi w tym, ze nie mam od kogo pozyczyc takiego zasilacza... jeszcze wsadze ten wentylator i zobaczymy chociaz watpie zeby to cos dalo. Czekam na inne Wasze pomysly\nJest w iksie moze jakis czujnik temperatury? Albo uklad?\nTeraz chcialem sprawdzic jeszcze raz kod bledu i wychodzi mi... 0000. Czy to oznacza smierc?\nGrandHustle, Sierpień 5, 2009\nepiej faktycznie, nałożyć cienką warstwę pasty i delikatnie zakręcić wkoło radiatorem, co rozsmaruje trochę pastę. Ale przegrzewanie jej jest totalnie bezcelowe, może tylko pogorszyć sprawę...\nPrzegrzawanie jest ogolnie stosowane do zgrzania pasty, nie wypowiadaj sie z takimi wywodami, jak sie przegrzewa to sie 2 diody wlacza i sie ja zostawia na kilka minut zeby pasta sie zgrzala.\nJest, jak sie konsola przegrzewa to wlasnie zapalaja sie 2 diody.\nM.xbox-experts.com Xbox 360 Repair/Modding - Errorcode / 0000\nJak znajde troche czasu to wmontujesze ten wentylator, jak to nic nie da to X-Clamp. Postaram sie tez o ten zasilacz. Jakie beda tego efekty to napisze tu pozniej. Wszystkim udzielajacym sie w tym temacie dziekuje. Jezeli ktos jeszcze ma jakis pomysl to bardzo prosze o odpowiedz. Pozdrawiam\nGrandHustle, Sierpień 6, 2009\nNie ma czegoś takiego jak 'zgrzewanie' pasty...\nPotestuj sobie trochę rodzajów past, to będziesz wiedział co mam na myśli. Te wszystkie artykuły którymi się zapewne sugerujesz, to można o kant tyłka rozbić.\nPatrząc na temperatury uzyskane z użyciem różnych past - owszem, lepsze pasty lepiej przewodzą wyższe temperatury, powodując obniżenie temp. na procesorze czy też innym układzie, ale z biegiem czasu, pasta częściowo traci swoje właściwości (do pewnego stopnia) pogarszając swoje właściwości. Jednak poniżej pewnej wartości nie spadnie to nigdy i z pasty nie zrobi się izolator - przynajmniej nie z tych, z którymi miałem do czynienia.\nTakże nie nazywaj tego moimi wywodami, a raczej doświadczeniem


Zakładamy spółki Niepołomice oraz udzielamy adresu do założenia działalności gospodarczej. W ramach działalności wirtualnego biura Niepołomice oferujemy oczywiście adres, a oprócz niego szereg udogodnień. Wybierz jeden z pakietów wirtualnego biura i dopasuj go do swoich potrzeb. Oferujemy w Niepołomice adres do założenia i prowadzenia działalności.\nDbamy o każdy szczegół zawieranej umowy i pełne zadowolenie naszych Klientów. Nowy adres, siłą rzeczy, wykorzystywany będzie przez klienta również do przyjmowania korespondencji. Pozwoli zaoszczędzić czas, nerwy i pieniądze.\nW zależności od Państwa potrzeb nasza oferta podzielona jest na trzy pakiety z możliwością indywidualnego dopasowania na każdym etapie działalności firmy. Korzystamy z systemu obsługi korespondencji, gdzie każdy Klient posiada swój własny panel, zarządza korespondencją, Oferujemy Państwu zarejestrowanie swojej firmy, działalności gospodarczej pod reprezentatywnym adresem. Zobacz jakie mozliwości daje wirtualne biuro Niepołomice .\nWybierz jeden z pakietów wirtualnego biura i dopasuj go do swoich potrzeb. Od lat współpracujemy z wymagającymi klientami, którzy cenią sobie najwyższą jakość obsługi, a także bezpieczeństwo i doświadczenie. Szanujemy czas naszych klientów i chcemy zapewnić im jak najwyższy komfort usług.


Przetargi Publiczne / Archiwum / Aneksowanie umów\nStrona główna Archiwum Sierpień 2013 Prawo i orzecznictwo Aneksowanie umów\nData publikacji: 01-08-2013 Autor: Dominika Kołodziejska-Koza\nW przypadku umów zawieranych w ramach pzp zasada swobody kontraktowania została ograniczona. Wyraża się to m.in. w ograniczonych możliwościach wprowadzania zmian do zawartej umowy.\nZawarcie umowy w trybie ustawy – Prawo zamówień publicznych (dalej: pzp) jest procesem bardzo sformalizowanym. Zgodnie z art. 139 pzp do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy kodeksu cywilnego.\nJedną z podstawowych zasad dotyczących zawierania umów na gruncie prawa cywilnego jest zasada swobody zawierania umów. Została ona wyrażona w art. 353¹ kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny w sposób dowolny, jednak muszą pamiętać, aby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się naturze stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.\nSwoboda zawierania umów obejmuje przede wszystkim swobodę podjęcia decyzji o samym zawarciu umowy, swobodę wyboru kontrahenta oraz swobodę formy, w jakiej umowa ma być zawarta (oczywiście najpewniejszą formą jest forma pisemna). Zgodnie z zasadą swobody umów strony mogą wprowadzić zmiany w umowie, o ile obie strony wyrażają na nie zgodę.


Łap wnętrzarski przewodnik! - Jak mieszkać dobrze i po swojemu?\nNie wiesz gdzie szukać mebli i dodatków?\nA przy okazji zapisz się na newsletter po cotygodniową dawkę porad, które pomogą Ci urządzić się tak jak chcesz bez rujnowania portfela 😉\nA PO CO MI TEN NEWSLETTER?\nJeśli zastanawiasz się, czy masz w skrzynce miejsce na jeszcze kilka maili miesięcznie, sprawdź, co o nich piszą czytelniczki!\nPoradnik złoto! Nie mogę się doczekać kolejnych 😉\nInfo o Twoich newsletterach poleciało dalej do przyjaciółki i siostry 😉\nJestem przeszczęśliwa, że zapisałam się do newslettera. Bardzo ciekawe i pomocne treści. Po kolei przygotowujemy się do remontu mieszkania 😊😊 dziekuje, że coś takiego tworzysz i udostępniasz 😍\nGeneralnie z Twojego bloga, insta i newslettera czerpię inspirację i uczę się nowych rzeczy. 🙂 Newsletter o łazience uzmysłowił mi, że w schowku (pralnio-garderobie), która będzie przerobiona z drugiej łazienki w mieszkaniu trzeba zrobić bańki(?) i podzielić je sensownie na strefy! Takie proste a jednak… 😉 Bardzo dziękuję za wszystkie treści! Profil polecony znajomym i mężowi.😁\nNewsletter oczywiście wspaniały! <3 baardzo dużo praktycznych porad i ciekawych rozwiązań. Nie mogę się doczekać kolejnych! 😉\nNewsletter jest naprawdę świetnie przygotowany za każdym razem. Czytając go zawsze mam poczucie, że trafiłam na świetne rozwiązania. Jestem w fazie wykańczania małej przestrzeni, więc wszystkie Twoje rady są dla mnie naprawdę przydatne. Cieszy mnie też to, że rozwiazania, które podsuwasz są dostępne dla każdego i przystępne cenowo. Jesteś pierwszą osobą, na którą trafiłam na Instagramie i nie mam poczucia: boże, to nie jest totalnie na polskie realia. Nie mam poczucia, że ktoś mi wmawia, że jeśli nie stać mnie na sofę za ponad 10 tysięcy to jestem nieudacznikiem (bez nazwy, bo nawet nie pamietam, bo szybko poleciał unfollow. Na Instagramie pewnej pani był poradnik jak urządzić mieszkanie dla studenta lub młodej osoby i była zaproponowana sofa za 12 tysięcy złotych. Nie wydaje mi sie by było to dostosowane do realiów życia młodej osoby w Polsce, ale może to poprostu ja jestem jakims nieudacznikiem życiowym). Bardzo podobają mi się Twoje newslettery, storisy i z niecierpliwością czekam na kolejne wnętrzarskie wtorki 😉\nJejku, Amanda! Kopalnia wiedzy. Bardzo dziękuję Ci za taki merytoryczny list. Przepiękne fotografie. Czytałam z zapartym tchem i nie mogę się doczekać kolejnego!\nNewsletter super bardzo dużo się nauczyłam 🙂 dziękuję 🖤🖤🖤\nJestem Amanda, architektka od wnętrz. Tworzę markę projektowo-edukacyjną Jak się urządzić. Co to znaczy? Uczę jak wyczarować dodatkowe metry kwadratowe i jak wybrać rozwiązania dostosowane do potrzeb domowników. Jeśli chcesz urządzić się samodzielnie, przygotowałam dla Ciebie masę materiałów. A jeśli wolisz skorzystać z pomocy profesjonalistki – mam również całą gamę usług projektowych 😉


Sztuczna inteligencja na cenzurowanym. Czy nowe przepisy utrudnią jej rozwój? - (komentarze, ) - Nowe technologie - aplikacje, smartfony, tablety, telefony komórkowe, notebooki, start upy - GazetaPrawna.pl -\ngazetaprawna.plBiznesNowe technologieSztuczna inteligencja na cenzurowanym. Czy nowe przepisy utrudnią jej rozwój?\nautor: Jakub Styczyński, Joanna Pieńczykowska07.02.2020, 07:49; Aktualizacja: 07.02.2020, 07:54\nNa 19 lutego planowana jest publikacja białej księgi SI, wskazującej kierunek zmian prawnych w tym zakresie.źródło: ShutterStock


Poprawne taxi bagażowe warszawski | hjk\nRozstrzygającymi przeprowadzki w warszawie, najistotniejszymi fiszami na ślubie bez wątpienia jest Dwie Młoda to oni wloką spojrzenie niecałych ugaszcza. Jakkolwiek taxi bagażowe warszawskie i wybitnie istotna jest przeznaczenie rodzicielce oraz ojca Nowożeńców, jacy również w ciągu zupełnego wesela są w centrum uszczypliwości, stąd dodatkowo muszą opisywać się ślicznie, przede wszystkim mamy młodej mgły. Uroczystości weselne syna bądź taxi bagażowe warszawskie córy istnieje to zaszczytnego zdarzenie tanie przeprowadzki warszawskie, które rodziciele doznają ściśle mówiąc tąż z trudem co Ich dzieci. Tak aby wolno było ów dwadzieścia cztery godziny obchodzić oraz doświadczać z słuszną dystynkcją, wielce kluczowe istnieje, tak aby rodziciele plus niedawni stosownie przyodziani tanie przeprowadzki w warszawie. Kiecki rodzicielki młodej więzi są nadzwyczaj ważne, jako że także one są szczególnymi ludziach na dopuszczeniu, zaś kolesie kierować będą na nie nieosobistą adnotację. Mać podfruwajki przeprowadzki warszawa młodej i mesjasza młodego, zupełnie nie winnaś kupić sukni białej azali czarnej toteż iż białość wyłożona istnieje taxi bagażowe warszawa dla Młodej, a czarny wiązana jest ze smutkiem zaś boleścią. W dzisiejszym sezonie legendarne będą piki jasne, życzliwe, jakkolwiek tanie przeprowadzki warszawa wyraźnego.\nPopularnego tanie przeprowadzki warszawskie sukni odszukać jest dozwolone prawie wszędzie, basta akuratnie zabiegać w różnorodnych terytoriach. Przeważnie kiecce na gody istnieje owo artykuł taxi bagażowe warszawa doraźny, w związku z tym trudno jest odszukać dziwnego teksty w przeprowadzki warszawskie czasie zimowym, wypada dlatego zaczekać, aż na końcu zdziała się mile zaś w sklepach będzie szerszy wybór. Legendarne kiecki istnieje owo zarówno tanie przeprowadzki warszawa poprawny barwa, interesujący fason efektownie dobrany aż do posturze, z pewnością taxi bagażowe warszawskie sama suknia winni być zgrupowana plus z poprawnym natomiast uczesaniem. Jeno wówczas, podczas gdy mać pana młodego czy też siksy młodej zadba o całego szczegóły, będzie cechować się nie inaczej taxi bagażowe warszawa nadzwyczajnie oraz zgadywać się będzie zdołała wygodnie zaś fascynująco. Sprawa kiecki na wesele jest to niestety kwestia bez krańca. Pośród w istocie bezkresnego głosu sortymentu, nie istnieje prosto zastać coś nie inaczej niewulgarnego. Choć powinno się porządnie poszukać a nie wymiękać się nadto migiem, toteż że owo przeprowadzki warszawskie jest wyjątkowa przesłanka w frazeologizmie roku, gdy napotyka się cała familia, oraz my jesteśmy w tymiż główny punkt zapotrzebowania taxi bagażowe w warszawie.


samodzielnie usuniesz zmarszczki - Ogłoszenia Mielec\nDodane: 18/10/2019 14:06:07\nEYERIS to pierwszy i jedyny na świecie plaster z rozpuszczalnymi mikroigłami. Dostarcza ponad 80% aktywnych składników do wnętrza skóry. Jest to obecnie najwyższa możliwa wydajność. Inne produkty posiadają wydajność na poziomie 10-30%!\nBezbolesne działanie. Bez urazów zewnętrznych i zakażeń, jak w przypadku terapii zastrzykami. Samodzielna aplikacja raz na tydzień bez konieczności wizyty w gabinecie. Spotęgowana skuteczność i trwałość opatentowanego usieciowanego kwasu hialuronowego.\nPlastry EYERIS to szereg korzyści dla osób ze zmarszczkami, cieniami i słabo nawilżoną skórą. Po zaledwie 10 sekundach dostarczą ok. 35% aktywnego składnika, a wartość ta osiąga ponad 76% w 30 minut. Po 120 minutach mikroigły są niemal całkowicie rozpuszczone, a wydajność aktywnego składnika przekroczy 80%.\n1. Dokładnie oczyść twarz i osusz ją całkowicie przed nałożeniem plastra.\n2. Odklej przezroczystą warstwę ochronną znajdującą się z tylnej strony opakowania.\n3. Ostrożnie odklej białe naklejki znajdujące się po obu stronach bez dotykania środkowej części plastra.\n4. Umieść plaster na pożądanym obszarze (np. na kurzych łapkach).\n5. Podczas nakładania plastra na skórę nie dociskaj go zbyt mocno, ale przytrzymaj dokładnie przez 2-3 minuty przy użyciu\npalców i kilka razy delikatnie przyklep, aby trzymał się wybranego miejsca. Pamiętaj, aby nie pocierać plastra.\n6. Aby osiągnąć możliwie najlepszy efekt, nałóż produkt przed pójściem spać i usuń go po przebudzeniu.\nZalecane miejsca aplikacji :\n2. zmarszczki między brwiami\n3. głębokie zmarszczki obok oczu\n4. płytkie zmarszczki obok oczu\n6. głębokie zmarszczki wokół ust\nPlastry Eyeris stanowią doskonałą alternatywę do bolesnych zabiegów, takich jak botox czy wstrzykiwanie kwasu hialuronowego w skórę, ale w porównaniu do nich są nieinwazyjne, bezbolesne i w 100% bezpieczne. Kwas hialuronowy nawilża skórę i wypełnia zmarszczki aż przez 6 miesięcy od zastosowania.\nOficjalna cena to jednego opakowania to 299 zł brutto + koszt przesyłki. Nasza cena 199 zł + koszt przesyłki.


Shortparis (RU) | Fource Entertainment\nHome Koncerty Shortparis (RU)\n1. 2. 19 20:00 • Chmury, Warszawa\nMuzyki Shortparis nie da się zaszufladkować. Jedno, co można o niej powiedzieć na pewno to, że jest niesłychanie świeża i innowacyjna, mimo że na pozór sklecona ze znanych komponentów. Można doszukiwać się w niej śladów postpunka, postindustrialu, elementów noisowych, czy dark wave’u okraszonych świetnym songwritingiem i niepokojącym, lecz doskonałym wokalem.\nShortparis wystąpią 1. lutego w warszawskich Chmurach. Bilety w cenie 49 zł dostępne będą od poniedziałku 17. grudnia przez fource.pl, GoOut.pl, Eventim.pl, Ticketmaster.pl, Biletomat.pl i w Empikach.


Cezary Pazura nie martwi się o finanse. "Przeżyłem stan wojenny i wtedy było dużo ciężej" - WP Gwiazdy\nCezary Pazura nie martwi się o finanse. "Przeżyłem stan wojenny i wtedy było dużo ciężej"\nCezary Pazura podobnie jak wiele osób w branży filmowej w czasie pandemii ma mniej pracy. Przez moment pojawił się strach o przyszłość. Na szczęście aktor nie obawia się tego, co przyniesie los.\nCezary Pazura o zarobkach w czasie pandemii.Źródło: AKPA\nCezary Pazura jest jednym z&nbspnajpopularniejszych polskich aktorów. Choć najczęściej można było go oglądać na ekranach kin w&nbsplatach 90., nadal nie może narzekać na brak zainteresowania. Ostatnio można było go oglądać w&nbspfilmie "Psy 3", a&nbsplada moment pojawi się na antenie TVN w&nbspserialu "Tajemnica zawodowa".\nCzas pandemii nie był jednak łaskawy dla branży filmowej. Wielu mniej znanych aktorów pozostało bez środków do życia. Nawet ci popularni zaczęli martwić się o swoje zarobki. Obawa o przyszłość dotarła też do rodziny Pazurów.\nCezary Pazura o szczepieniach gwiazd na WUM-ie: "Zastanawiam się, co ja bym zrobił na ich miejscu"\nJak wyznał aktor, jego żona Edyta jako pierwsza zaczęła przejmować się sytuacją finansową rodziny. Nic w&nbsptym dziwnego, zwłaszcza że to ona jest managerką Cezarego i&nbspnegocjuje jego kontrakty.\nRoztropny gwiazdor poradził sobie z&nbsppoczątkowym lękiem o&nbspprzyszłość. Wie, że znajduje się w&nbspuprzywilejowanej sytuacji i&nbsppotrafi zadbać o&nbspdobrobyt swojej rodziny. Niedawno wraz z&nbspżoną wsparli WOŚP, a&nbsplicytacja kolacji w&nbspich domu osiągnęła rekordową sumę.\n- Pandemia u&nbspmnie spowodowała naprawdę głęboki strach, lęk i&nbspniepokój o&nbspprzyszłość, bo to jest przecież moja praca, to jest moje źródło dochodu, ale nie panikowałem. Powiedziałem mojej dużo młodszej żonie, że nie ma co panikować, bo przeżyłem stan wojenny i&nbspwtedy naprawdę było dużo, dużo, dużo ciężej niż teraz -&nbspzdradził w&nbsprozmowie z&nbspserwisem Gala.


Dziś Sejm rozpocznie prace nad rządowymi projektami ustaw dotyczącymi tarczy antykryzysowej\nW związku z zaleceniami Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 12 marca 2020 roku Starosta Chrzanowski informuje o zawieszeniu udzielania porad prawnych w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Porady będę udzielane przez telefon.\n"Serpentyny" w Alwerni otwarte po zimowej przerwie\nPowiatowy Zarząd Dróg w Chrzanowie informuje, że od czwartku, 26 marca 2020 r., po przerwie zimowej otwarty dla ruchu zostaje odcinek drogi powiatowej pomiędzy Regulicami a Klasztorem oo. Bernardynów w Alwerni (tzw. “serpentyny).\nOdwołane powiatowe imprezy\nW związku z trwającą pandemią koronawirusa i jej skutkami, Starosta Chrzanowski Andrzej Uryga podjął decyzję o odwołaniu zbliżających się imprez.\nRuszył proces udostępniania aplikacji „Kwarantanna domowa”. Jej głównym celem jest szybsza komunikacja ze służbami i lepsza opieka dla osób objętych kwarantanną.\nRząd wprowadził kolejne obostrzenia w związku z koronawirusem. Przeczytajcie koniecznie!\nKomunikat! Zawieszenie przyjmowania stron w Starostwie Powiatowym w Chrzanowie\nSzanowny Kliencie! W związku z obowiązującym na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanem epidemii oraz koniecznością wzmocnienia ochrony przed koronawirusem (COVID-19) w trosce o najwyższe bezpieczeństwo Twoje oraz pracowników tut. Urzędu Starostwo Powiatowe w Chrzanowie z dniem 24 marca 2020 r. ograniczyło obsługę interesantów.\nXX Sesja rady Powiatu Chrzanowskiego odwołana\nW związku z wprowadzeniem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii związanym z zakażeniami koronawirusem w trosce o wspólne bezpieczeństwo została podjęta decyzja o odwołaniu posiedzenia Sesji Rady Powiatu Chrzanowskiego planowanej na 31 marca 2020 r.\nKoronawirus. Uruchomiono infolinię dla Seniorów\nWojewoda małopolski Piotr Ćwik uruchomił specjalną infolinię dla Seniorów – z myślą o tych, którzy potrzebują pomocy w tych trudnych chwilach.\nRekomendacja Głównego Inspektora Sanitarnego dla branży handlowej w związku z potencjalnym ryzykiem zakażenia koronawirusem


Odpylanie Przemysłowe - Air Pollution Control | Camfil\nLider w filtrowaniu pyłu, mgły i dymu\nCamfil Air Pollution Control (APC) jest obecne na rynkach w Ameryce Północnej, Europie i Azji. Naszą misją jest projektowanie, produkcja i dostarczanie pełnej gamy odpylaczy suchych, odpylaczy mokrych i separatorów mgły i dymu w celu zapewnienia czystego powietrza w fabrykach, szkołach, przedsiębiorstwach i innych obiektach, dzięki czemu środowisko pracy staje się bezpieczniejsze, bardziej wydajne. Nasze urządzenia znajdują zastosowanie w przemyśle metalowym, farmaceutycznym, wydobywczym, spożywczym, chemicznym i wielu innych gałęziach przemysłu.\nNasze nowoczesne odpylacze pyłów, mgły i dymu są wspierane przez niezawodny serwis, wsparcie i dziesięciolecia sprawdzonego doświadczenia.\nKorzyści płynące z filtrowania pyłu, mgły i dymu\nOdpylacze te pomagają zapobiegać zagrożeniom bezpieczeństwa i problemom zdrowotnym spowodowanym przez kurz, opary, mgłę i dym, a także eksplozje i pożary. Urządzenia te umożliwiają również zakładom produkcyjnym spełnianie krajowych przepisów dotyczących jakości powietrza zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz.\nInne zalety naszych odpylaczy to minimalizacja poślizgów, upadków i problemów z widocznością spowodowanych "uciążliwymi" pyłami i mgłą w miejscu pracy. Odpylacze pyłu i mgły zmniejszają dyskomfort pracowników z powodu alergenów występujących w procesach i chronią cenny sprzęt przed zanieczyszczeniem.\nNasze produkty ciężko pracują, abyś mógł odetchnąć swobodnie\nCamfil APC jest dobrze znanym producentem odpylaczy suchych, odpylaczy mokrych i separatorów mgły olejowej i emulsyjnej, które uzupełniają naszą flagową linię odpylaczy Gold Series®. Produkty te obejmują m.in. mokre skrubery Handte Vortex.\nOferujemy również serię filtrów HemiPleat® o długiej żywotności. Filtry HemiPleat® plisowane są w technologii HemiPleat, dzięki czemu działają dłużej i zużywają mniej energii zarówno dla odpylaczy Gold Series®, jak i konkurencyjnych produktów.\nWejdź w świat filtracji przemysłowej Camfil APC\nProdukty: Odpylacze suche, odpylacze mokre i separatory mgły emulsyjnej i olejowej\nPrzemysł: Produkcja i przetwarzanie materiałów\nIdź do: Rozwiązania w zakresie filtracji powietrza


Dlaczego warto przygarnąć młode zwierzęta ze schroniska? | Poszukiwacze Wiedzy\nHome > Life & Style > Dlaczego warto przygarnąć młode zwierzęta ze schroniska?\nPopularność powiedzenia mówiącego o tym, że zwierzę to najlepszy przyjaciel człowieka, nie wzięła się znikąd. Psy, koty, chomiki, króliki czy inne zwierzęta domowe towarzyszą nam już od wielu lat, stanowiąc nieodłącznych towarzyszy zabaw i pociechę w trudnych chwilach. Momentalnie wywołują uśmiech na twarzy i sprawiają, że nie czujemy się samotni. Co powinna wiedzieć każda osoba, która dopiero poszukuje swojego pupila?\nPrzyjaciele o czterech łapach\nMożliwości jest obecnie bardzo wiele. Istnieje naprawdę dużo hodowli psów, czy królików, często widzimy również rozmaite ogłoszenia, w których ktoś informuje, że ma małe pieski do oddania. Jeśli szukamy kandydata na czworonożnego przyjaciela, warto udać się do najbliższego schroniska. To tam znajdują się zwierzęta, które zostały doświadczone przez los w przykry sposób i ufnie czekają na pojawienie się swego właściciela, który podaruje im pełen ciepła dom i odmieni ich los. Szczenięta, które przygarniemy ze schroniska są na tyle małe, że będziemy mogli wpoić im wszelkie niezbędne zasady i zbudować wzajemne przywiązanie i zaufanie. W niczym nie są również gorsze od tych pochodzących z hodowli.\nKotki do oddania znajdujące się w schronisku trafiły tam w wyniku różnych okoliczności, nierzadko bardzo przykrych. Podobnie jak szczeniaki, szybko uczą się nowych rzeczy i nawiązują kontakt z właścicielem. Zabierając kota ze schroniska mamy świadomość, że tworzymy nowy dom pupilowi, który odwdzięczy się nam sporą dawką bezwarunkowej miłości. To rozsądne i godne pochwały posunięcie.


healthy plan by ann czyli blog ani lewandowskiej\nBlog: Na okrągło.\n26.07.2013 13:23 healthy plan by ann - czyli blog Ani Lewandowskiej\nNie mam pojęcia, czy go znacie, obserwujecie, pochwalacie... Osobiście zupełnie przypadkiem trafiłam na niego kilka tygodni temu. Ale trochę faktów:\n- blog ten powstał w styczniu tego roku\n- za pomocą zdjęć, przepisów, motywatorów Ania zachęca nas wszystkich do zdrowego stylu życia\nI teraz trochę mojej opinii, wszystko jest ładnie, pięknie, dziewczyna fajnie pisze, o tym żeby się nie poddawać w dążeniu do celu, i te pe, i te de... Ta cała motywacja niebardzo na mnie działa, osobiście wolę czytać, jak do działania popycha mnie Ewa Chodakowska :D Są też przepisy, dużo przepisów, dużo zdrowych dań, przekąsek, napojów... I ja tak obserwuje te przepisy - normalnie dawno bym już przynajmniej jeden wprowadziła w życie, tak też byłoby w tym przypadku, gdyby nie to, że te produkty są... cholernie drogie. Przy niektórych przecierałam oczy ze zdziwienia, przysięgam, że o niejednym składniku słyszałam, czy też czytałam, po raz pierwszy w życiu, ale w porządku. Uwzięłam się na ciasto marchewkowe bez cukru. I co? W mieście NIGDZIE, ale na prawdę NIGDZIE nie mogłam dostać kardamonu... No trudno, może będę jeszcze obserwować pewne sklepy. Pewne posty są na prawdę ciekawe, jak na przykład ten o kolejności spożywania produktów.\nAle generalnie nic mnie nie porywa, a i jest jeszcze jedna rzeczy która bardzo mi sie nie podoba. Mianowicie zdjęcia. Okej, a nawet świetnie jeśli dodaje ona zdjęcia, które zrobiła przygotowanym przed siebie daniom, jak te:\n(Tutaj to już jest w ogóle fajnie, bo pokazuje jak przygotować, krok po kroku, na zdjęciach, szparagi w sosie miodowo-balsamicznym)\nAle co mi się strasznie nie podoba, a przynajmniej jestem do tego sceptycznie nastawiona, to zdjęcia jej, czasami i Roberta. Jak na przykład z tego artykułu o koktajlach:\nPrawdę mówiąc, mnie zadowoliłyby tylko zdjęcia samego koktajlu:\nSą też zdjęcia jej bliskich w poście o motywacji na odległość:\nAlbo "takie coś", w sumie nie wiem co ona tym promuje, napój czy siebie?\nOkej, to w sumie tyle. Nie mam pojęcia czy znacie ten blog, ale postanowiłam, że podzielę się z Wami moją opinią :) W sumie miało być fajnie, na początku zapowiadało się naprawdę porządnie, a ja odnoszę wrażenie, że teraz służy to usilnym próbom lansowania swojej osoby... Ale może to tylko ja odnoszę takie wrażenie, z racji tego, że jestem sceptycznie nastawiona do Państwa Lewandowskich? A Wy, znacie, oglądacie, polecacie?\nTutaj adres strony - http://healthyplanbyann.pl/\nA tutaj fanpage na Facebooku - https://www.facebook.com/healthyplanbyann\nI jeszcze słówko odnośnie tego fanpejdża, ładna skarbnica informacji :D Jeśli którejś wieczorową porą się nudzi, jak mi pewnego razu, to ładnie można się tam pogubić. W prywatnych profilach piłkarzy i ich dziewczyn :D Jakimś cudem trafiłam na przykład na profil Rafała Wolskiego, jego dziewczyny, czy też dziewczyny Maćka Rybusa... Co ciekawe, nie miały one zablokowanych swoich zdjęć :D Jak bardzo zgrzeszyłam?\nhealthy plan by ann,\nCzytaj więcej na blogu Na okrągło..


Konie achałtekińskie i... inne sprawy!: Pielgrzymkowo\nPrzepraszam Państwa P.T. Czytelników i Was, moi Wierni Pensjonariusze, za brak relacji na bieżąco - ale cały tydzień ciężko (i bez widocznych, pozytywnych rezultatów co najważniejsze, niestety...) pracowałem, wyjeżdżając z Boskiej Woli przed 6.00 rano (konie w związku z tym dostawały śniadanie o 5.00, albo i wcześniej...) i wracając późnym wieczorem. Gospodarstwem opiekowała się w tym czasie Lepsza Połowa, która też jest już w związku z tym na ostatnich nogach.\nPodróż była to długa, męcząca, a miejscami też i sentymentalna. Na przykład wczoraj przejeżdżałem przez Rawkę, skąd kupiłem ongiś Dalię i Glusia i gdzie tak naprawdę zaczęła się nasza końska pasja - prawie 20 lat temu. Na tej niewinnie wyglądającej łączce podczas roztopów i wylewu rzeki Rawki topiliśmy się z Glusiem:\nW tej chwili to by już chyba było niemożliwe. Okolica bardzo się zmieniła. Brzeg rzeki umocniony i podwyższony. Mnóstwo nowych domów. Jakoś nie tak, nie tak...\nDobrze jest może czasem dawnych wspomnień nie odświeżać..?\nMiałem dla Państwa przygotować kilka wpisów i w ogóle, wiele rzeczy jeszcze planowałem dzisiaj zrobić - ale na dwie godziny utknąłem w korku między jednym rondem a drugim rondem, z kulminacją na moście przez Wisłę w Górze Kalwarii - i nic już dzisiaj sensownego nie zrobię. Słońce mnie kompletnie wyssało, nie mam siły palcem ruszyć...\nKorek był skutkiem przemarszu pielgrzymki. Drohiczyńskiej. Niech tam więc - nie psioczę!\nA najbardziej mnie rozbroił przyjaciel ze stolicy zastanawiając się, kiedyż to banki poluzują kredytowy gorset i wróci hossa na nieruchomości..? Może prorok. Ale zaiste dzisiaj - brzmiało to jak skecz Monty Pythona!\nKtoś z Państwa też ma takie problemy w życiu..? Jak to jest - takimi abstrakcjami się zajmować?\nA może ktoś z Państwa wierzy w "samobójstwo" Andrzeja Leppera..?\nEtykiety: absurdy, obyczaje, przygody, zmęczenie


Projekt DOM PRZY PRZYJEMNEJ 5 BIS w IGN PROJEKTY DOMÓW - projekt parterowy, pow. 82,2 m2 - gotowe projekty domów jednorodzinnych.\nprojekt DOM PRZY PRZYJEMNEJ 5 BIS - 82.20m2 blogów budowlanych: 3\n- nr 6692 - autor: Paweł Boduch\nProjekt domu jednorodzinnego, wolno stojącego DOM PRZY PRZYJEMNEJ 5 BIS ma powierzchnię użytkową 82,2 m². Powierzchnia zabudowy tego projektu wynosi 152,9 m². Jest to budynek niepodpiwniczony, parterowy, bez poddasza, zaprojektowany w stylu tradycyjnym. Autor projektu zaplanował w nim 4 pokoje na parterze (pokój dzienny z kominkiem) oraz łazienkę. Dom o dachu dwuspadowym ma wysokość 6,9 m (w najwyższym punkcie dachu) zaś kąt nachylenia dachu wynosi 30,0 stopni. Powierzchnia dachu w tym projekcie ma 205,0 m². Kubatura budynku to 500,9 m³.\n4. spiżarnia - 1,60\n5. kuchnia - 10,01 m²\n6. salon - 20,25 m²\n8. pokój - 10,02 m²\n9. pokój - 12,72 m²\n10. pralnia - 2,69m²\n11. kotłownia - 11,56 m²\n12. garaż - 17,50 m²\nDODATKI DO PROJEKTU DOM PRZY PRZYJEMNEJ 5 BIS\nDOM PRZY PRZYJEMNEJ 5 BIS - WERSJE/CENNIK:\nA - z garażem 19.25x21.15 1-st. -\nDom z projektu DOM PRZY PRZYJEMNEJ 5 BIS budują (3):\nZobacz wszystkich użytkowników opisujących budowę domu DOM PRZY PRZYJEMNEJ 5 BIS »


Forum miłośników ostrych papryk i nie tylko... • Zobacz wątek - Kolor folii ,a przepuszczalność światła.\nKolor folii ,a przepuszczalność światła.\nRe: Kolor folii ,a przepuszczalność światła.\nprzez xvpaula » 19 lis 2013, o 12:13\nja mam u siebie na działce foliaka ale kupnego, ze względu na brak złotej rączki w domu. Folia jaką pokryty jest mój tunel jest koloru zielonego i dodatkowo jest zbrojona. Sprawuje się bardzo dobrze, więc z czystym sumieniem mogę ci ją polecić (żegnaj linku h.) Podałam ci linka do stronki z moim foliakiem, ale jak kupowałam od nich kompletny tunel to mówili że bez problemu można dokupić też samą folię. Przepuszcza ona 90 % światła więc zachowuje się podobnie do bezbarwnej a jej jakość jest o niebo lepsza. Myślę że warto trochę kasy dołożyć i kupić lepszą niż zaraz wymieniać na nową.\nDołączył(a): 19 lis 2013, o 12:03\nprzez ostry » 9 maja 2014, o 18:42\nJa wbijam w ziemię w doniczkach po 4 patyki równomiernie po obwodzie, na to długi worek, a nadmiar z długości zwyczajnie podkładam pod doniczkę, tak by pozostał mały lufcik. No i na słoneczko. Oczywiście intensywnie podlewam wodą i humusem, aby worki były w środku mocno zaparowane i nagrzane. Habanero b. ładnie w takich warunkach rośnie, a liście bardzo ładnie się pompują i nabierają mocno zielonego koloru. Raczej już unikam trzymania roślin na wolnym powietrzu, bo wzrost był bardzo powolny.\nChciałbym jeszcze zapytać o kwestię "przypalonych" liści. Ostatnio wystawiłem doniczkę na balkon (było koło 18C, lekki wiaterek, ale płytki były mocno nagrzane od słońca) i popaliło mi kilka liści. Przychodzę po 2-3 h i widzę oklapnięte, zdeformowane, oklapnięte liście, w niektórych miejscach takie jakby "mokre" i ten kwaśny zapach unoszący się od nich. Roślinę natychmiast zdiąłem ze słońca w cień i podlałem (także te liście). No i masakra. Po jakim czasie przychodzę, liście się trochę usztywniły, przeschły, ale wyglądały okropnie - widać było, że zieleń została mocno wypalona, a na jej miejscu liście nabrały takiego zielono-popielatego koloru i kompletnie straciły sztywność (zawijają się na brzegach). Oczywiście tych kilku liści się pozbyłem. Mam więc pytanie odnośnie wystawiania roślin na słońce. Czy można rośliny jakoś przyzwyczaić, zabezpieczyć przed ostrym słońcem? Czy rośliny pod folią lepiej znoszą ostre słońce? Nie chciałbym przechodzić w skrajność i nagle zacząć chować papryki w cieniu - zależy mi żeby miały możliwie jak najlepsze warunki do szybkiego wzrostu. Trochę mnie to martwi, bo w końcu Habanero to odmiana przywykła do ekstremalnych warunków.\nprzez tomaszek » 9 maja 2014, o 19:17\nostry napisał(a): Mam więc pytanie odnośnie wystawiania roślin na słońce. Czy można rośliny jakoś przyzwyczaić, zabezpieczyć przed ostrym słońcem?\nRośliny należy stopniowo aklimatyzować o ile do tej pory nie były eksponowane na słoneczko polecam 15min pierwszego dnia itd. coraz to dłużej...musi to potrwać a jeżeli wystawiłeś podlane krzaczki na patelnię w postaci nagrzanych płytek to zwyczajnie się ugotowały a to może wyeliminować je z dalszej podróży do nirwany lub przynajmniej powstrzymać rozwój na kilka tygodni(to drugie dotyczy również poparzenia słonecznego)\nprzez ras13 » 9 maja 2014, o 19:20\nRośliny nie hartowane w tym roku, posadzone 2 dni temu. Całe szczęście nie wiele krzaków. Upałów nie było, sporadycznie poświeciło, oto efekty:\nprzez xlukaszox » 9 maja 2014, o 21:03\nras13 napisał(a): Rośliny nie hartowane w tym roku, posadzone 2 dni temu. Całe szczęście nie wiele krzaków. Upałów nie było, sporadycznie poświeciło, oto efekty:\nMoże po przesadzaniu stała się taka roślina ? jak zawsze się urywają końce korzeni przy przesadzaniu i nie powinno się od razu podlewać po zmianie miejsca docelowego bo rośliny muszą zregenerować system korzeniowy, a jeśli się podleje to mogą wdać się bakterie lub inne choroby które będą infekować roślinę. Przed przesadzeniem powinno się parę dni wcześniej zlać wodą totalnie ziemie żeby była dobrze wilgotna\nprzez Psyhe » 10 maja 2014, o 06:49\nMasz sporo racji ale w przypadku tego zdjęcia to ewidentnie poparzenia słoneczne i nie ma co kombinować w inną stronę\nprzez ras13 » 10 maja 2014, o 12:13\nDziś wykonałem coś takiego w miejscach najbardziej nasłonecznionych.\nstrona lewa z chili\nprzez Klemenz » 27 lip 2014, o 17:47\nTeż jestem w trakcie konstruowania takiego foliaka, mam już prawie gotowy szkelet-jeszcze muszę zamontować łączenie szczytu. Zastanawiam się jaką folię mam wybrać, początkowo chciałem coś takiego wymoderowano z tym że ja chciałem pokryć wszystko folią przezroczystą, wyszedłem z założenia, że taka będzie najlepsza, bo przepuszcza najwięcej światła. Z tego jednak co tutaj widzę, to większość osób używa folii niebieskiej. Ktoś może mi powiedzieć jaka jest różnica pomiędzy jedną a drugą i dlaczego właśnie folia niebieska jest bardziej polecana? Bo przecież szklarnie mają przepuszczalność światłą zbliżoną do folii przezroczystej.\nJeszcze jedno pytane, czy w okresie,gdzie słońca nie będzie zbyt, a przynajmniej mniej niż w okresie letnim, niebieska folia nie będzie dodatkowo ograniczała dopływ światła do wnętrza?\nDołączył(a): 27 lip 2014, o 16:51