Beata Seredyńska - Polak, 2016-05-06\nTERAPIA DZIECKA DWUJĘZYCZNEGO I NIEPEŁNOSPRAWNEGO\nDIAGNOZA I TERAPIA DZIECKA DWUJĘZYCZNEGO I NIEPEŁNOSPRAWNEGO\nBEATA SEREDYŃSKA – POLAK\nNiepełnosprawność jest jednym z ważniejszych problemów współczesnego świata, wynika z powszechności i rozmiaru zjawiska. Osoby niepełnosprawne mają prawo do poszanowania godności, równego traktowania i pełnego uczestnictwa w życiu społecznym niestety, często spotykają się z pewnymi ograniczeniami oraz nietolerancją.\nIntegracja oznacza włączanie osób niepełnosprawnych do życia społecznego. Jej podstawowym założeniem jest tworzenie takich warunków, w których mogłyby działać dzieci na różnym poziomie intelektualnym i o różnym stopniu sprawności psychofizycznej. W procesie integracji osoby niepełnosprawne nie oczekują litości, lecz życzliwości środowiska przy pełnej ich akceptacji. Są bowiem większe szanse rozwijania u osób niepełnosprawnych pozytywnych form współdziałania z pełnosprawnymi rówieśnikami zaś u pełnosprawnych dzieci poczucie odpowiedzialności, troski i tolerancji. Obie strony natomiast kształtują w sobie osobowość otwartą i gotową do współdziałania.\nW przedszkolach opieką obejmowane są dzieci niepełnosprawne z różnymi problemami rozwojowymi. W pracy przedstawię i zbadam dziecko niepełnosprawne u którego dysfunkcje obejmują sprawność ruchową oraz mowę. Wychowanie w środowisku dwujęzycznym przyczyniło się do zaburzeń komunikacji językowej.\n1.\tHIPOPLAZJA MÓŻDŻKU – SCHORZENIE POWODUJĄCE NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ RUCHOWĄ ORAZ ZABURZENIA MOWY\nIstnieje wiele przyczyn niepełnosprawności ruchowej związanej z uszkodzeniami czynności układu nerwowego, jedną z nich jest hipoplazja móżdżku.\nO korelacji pomiędzy móżdżkiem a rozwojem ruchowym badacze piszą: „Móżdżek człowieka według Kreindlera to specjalny, skomplikowany narząd ortostatyki w jak najszerszym znaczeniu, zarówno w odniesieniu do ruchów dowolnych, jak i mimowolnych. Jest to narząd, który informuje korę mózgu o stanie i warunkach postawy i napięcia mięśni ciała, wyzwala odruchy statokinetyczne, przy ścisłej współpracy z narządem przedsionkowym. W ten sposób decydujący móżdżek interweniuje w utrzymaniu automatycznej koordynacji ruchowej (…).Czynność móżdżku przejawia się w jego wpływie na równowagę ciała, napięcie mięśni, odruchową czynność rdzenia kręgowego, aktywność kory mózgowej oraz funkcje układu autonomicznego”. 1\nOtrzymuje informacje od: narządów ruchu, wzroku, słuchu, równowagi, skóry, ośrodków ruchowych rdzenia kręgowego, okolicy ruchowej kory mózgowej. Odbiera różne informacje takie jak: stan narządów ruchu, zakłócenia równowagi ciała, stan pobudzenia ośrodków ruchowych, ruch który aktualnie wykonujemy. Zmienia napięcie mięśni szkieletowych, by przywrócić równowagę.\n1.\tAdam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia człowieka: podręcznik dla studentów i lekarzy, tom VI, Układ nerwowy ośrodkowy, PZWL, Warszawa 1963, s. 223\nHipoplazja móżdżku, to: „zaburzenie rozwojowe polegające na niepełnym wykształceniu móżdżku. Może dotyczyć tylko robaka móżdżku, tylko półkul, tylko jednej półkuli lub całości móżdżku. Wada ta występuje sporadycznie, ale może też być dziedziczna. Hipoplazję móżdżku mogą wywołać zakażenia w okresie prenatalnym, ekspozycja na teratogenny, aberracje chromosomalne, schorzenia metaboliczne, choroby genetyczne." 1\nNajczęściej wynikiem uszkodzenia móżdżku jest ataksja, czyli „bezład, niezborność, zaburzenia koordynacji ruchów .Występuje w niej obniżone napięcie mięśni, zaburzenia równowagi i chodu ,zaburzenia koordynacji ruchów, które są pozbawione właściwej siły i miary (dysmetria). Występują drżenia zamiarowe i niemożność wykonywania szybkich, naprzemiennych ruchów (diadochokineza). Typowe są zaburzenia mowy (powolna, skandowana) i oczopląs”. 2\nWystępuje również asynergia, czyli brak współdziałania mięśni różnych części ciała w czasie wykonywania czynności złożonych, np. utrzymywania równowagi.\nUszkodzeniu móżdżku towarzyszy często hipotonia, czyli obniżone napięcie mięśni, które utrudnia lub całkowicie uniemożliwia wykonywanie ruchu. Występują trudności z jedzeniem, mową, manipulacją, mimiką twarzy. Dziecko szybko się męczy.\nRezonans magnetyczny pozwala na wykrycie hipoplazji struktur tyłomózgowia w okresie prenatalnym. Stosuje się leczenie objawowe oraz wspomagające. Rehabilitacja ruchowa może pomóc cierpiącym w zaburzeniach równowagi.\n1.\tHipoplazja móżdżku – www.wikipedia.org\n2.\tPraca zbiorowa pod redakcją Magdaleny Loska, Doroty Myślińskiej: Uczeń z niepełnosprawnością ruchową w szkole ogólnodostępnej, MNEiS, Warszawa 2005, s.25\n3.\tZABURZENIA MOWY O PODŁOŻU NEUROLOGICZNYM\nOgromny wpływ na rozwój osobowości dziecka ma kształcenie mówienia, to znaczy umiejętności komunikowania się za pomocą przekazu werbalnego. Na bazie materiału językowego dziecko konkretyzuje wytwory i przebieg swoich myśli, uczuć i pragnień. Sprawność mówienia konieczna jest do nabywania wiedzy i sprawnego funkcjonowania w różnych sytuacjach życia codziennego.\nDzieci, u których opanowanie mowy jest z powodu różnych przyczyn zaburzone, przejawiają także, w mniejszym lub większym stopniu trudności w społecznym przystosowaniu się, które jest warunkiem prawidłowego funkcjonowania jednostki.\nZaburzenia mowy to wszelkie zjawiska patologiczne występujące w procesie nadawania i odbioru, od prostych wad wymowy, aż do całkowitej niemożności mówienia. Mogą dotyczyć artykulacji tylko niektórych głosek, lub wszystkich albo całkowitej niemożności mówienia. Przyczyn zaburzeń mowy u dzieci może być wiele.\nNeurolodzy dziecięcy dzielą zaburzenia mowy na:\n•\tzaburzenia mowy związane z uszkodzeniem półkul mózgu,\n•\tzaburzenia dyzartryczne - przejawiające się głównie zaburzeniami artykulacji, będące następstwem niedowładów mięśni artykulacyjnych, koordynacji czynności tych mięśni lub ruchów mimowolnych,\n•\tzaburzenia mowy uwarunkowane organicznym uszkodzeniem (wady rozwojowe) lub nieprawidłową czynnością obwodowego narządu mowy (narządów artykulacyjnych) i narządów słuchu, a także o podłożu psychogennym,\n•\tzaburzenia rytmu mowy - (jąkanie i mowa bezładna),\n•\tzaburzenia mowy w niedorozwoju umysłowym i chorobach psychicznych.\nMowa z fizjologicznego punktu widzenia jest procesem ruchowym, którego przebieg zależy od sprawnie działających ośrodków motorycznych w ośrodkowym układzie nerwowym, czyli od układu piramidowego, pozapiramidowego i móżdżkowego. W zależności od tego, które struktury nerwowe zostały uszkodzone, dochodzi do różnych postaci zaburzeń procesu kształtowania i rozwoju mowy. Dysartria u dzieci to jedna z form zaburzeń rozwoju mowy, wynikająca z ograniczenia możliwości realizacyjnych.\nWedług Styczek, „terminem dysartria określa się zaburzenia mowy wynikające z uszkodzenia ośrodków i dróg nerwowych, unerwiających narządy mowne. Powstają zaburzenia kontroli i koordynacji czynności mięśni biorących udział w mowie (…). Pod pojęciem dysartria należy rozumieć szereg objawów, które wykształciły się w odrębne syndromy, w zależności od poziomu uszkodzenia. Rozróżnia się kilka rodzajów dysartrii”. 1\nM. Maruszewski uważa, że trudności realizacyjne - zaburzenia artykulacji, będące najważniejszym objawem dysartrii są wynikiem porażenia, niedowładów lub nieprawidłowej koordynacji czynności mięśni aparatu artykulacyjnego, co w pierwszym stadium, poprzedzającym pojawienie się zaburzeń artykulacji, prowadzi do zaburzeń żucia i połykania. Koordynacja ruchów jest najważniejszym elementem rozwoju motorycznego, stąd występujące wadliwe realizacje dźwięków.\n1.\tIrena Styczek: Logopedia, Warszawa 1980, s.302\n2.\tMariusz Maruszewski: Mowa a mózg. Zagadnienia neuropsychologiczne, Warszawa 1970\nPrzy wszystkich typach dysartrii obserwuje się zaburzenia napięcia mięśniowego. Napięcie mięśniowe może być zbyt duże, co określane jest mianem hipertonii. Zaburzenie to występuje w wyniku uszkodzenia układu piramidowego. Napięcie mięśniowe może być również zbyt małe - co nazywane jest hipotonią, obserwowaną przy uszkodzeniach móżdżku.\nStecko tak pisze o związku mowy z napięciem mięśniowym: „Mowa dziecka, którego napięcie mięśniowe jest nieprawidłowe (wzmożone lub obniżone) i wykonywanie ruchu zaburzone (brak koordynacji), jest mało zrozumiała i często określana jako bełkotliwa, zamazana, skandowana.” 1\nWedług Styczek uszkodzenie móżdżku powoduje dysartrię móżdżkową, inaczej nazywaną ataktyczną przy której „występują zaburzenia w koordynacji ruchów artykulacyjnych, mowa przypomina mowę osób pijanych, jest skandowana, o nierównym tempie (…), napięcie mięśniowe jest obniżone.” 2\nDzieci dysartryczne charakteryzuje to, że mają twarz maskowatą, pozbawioną ruchów mimicznych, przy jednoczesnym występowaniu skurczów mimowolnych, jak śmiech czy grymas. Mają stale otwarte usta, w skutek opadania dolnej szczęki, spowodowanego słabością mięśni, często z ust ścieka im ślina. Inteligencja jest zazwyczaj nieco obniżona, w przybliżeniu w 50 – 60 % wypadków iloraz inteligencji wynosi 70 lub mniej i zaledwie 20 – 25 % dzieci wykazuje normalny poziom umysłowy.\n1.\tElżbieta Stecko: Zaburzenia mowy u dzieci – wczesne rozpoznawanie i postępowanie logopedyczne, WUW Warszawa 2001, s.40\n2.\tIrena Styczek: Logopedia, Warszawa 1980, s.302 – 303\nLogoterapia musi być prowadzona systematycznie przez długi okres czasu. Konieczne są codzienne ćwiczenia oddechowe, głosowe oraz języka, warg i podniebienia miękkiego. Ważne są ćwiczenia mięśni biorących udział w czynności żucia i połykania. W celu wyrabiania koordynacji ruchów mownych, ćwiczenia można łączyć z rytmicznym ruchem, czyli z gimnastyką ciała. Należy pamiętać, że dysartycy szybko się męczą i nie można z nimi długo pracować. Systematyczną, codzienną pracą można osiągnąć dużą poprawę w wymowie oraz w ogólnej sprawności dziecka.\nDysartrii może towarzyszyć opóźniony rozwój mowy, czyli „wszystkie przypadki opóźnienia mowy, których stopień nasilenia jest różny, od prostego kilkumiesięcznego opóźnienia nabywania zasobu słów, odpowiedniego do wieku dziecka, aż do całkowitego braku zdolności produkowania i rozumienia mowy.” 1\nZdaniem Jadwigi Szumskiej „opóźnienie rozwoju mowy może wynikać z wielu różnorodnych czynników: z braku sposobności mówienia, upośledzenia słuchu, niskiego poziomu inteligencji, opóźnionego dojrzewania układu nerwowego, uszkodzenia mózgu, zaburzeń psychicznych, dysfunkcji ruchowych oraz uszkodzeń obwodowego narządu mowy”. 2\nPrzypuszcza się, „ że u podłoża opóźnienia mowy leży dezorganizacja synergii nerwowo – mięśniowej w akcie mówienia lub też opóźnienie dojrzewania włókien proprioceptywnych, przewodzących bodźce dla synergistycznej czynności mięśni (…). Przypisuje się również znaczenie opóźnienia rozwoju i dojrzewaniu obszarów związanych z mową w korze mózgowej, jądrach podstawy mózgu, wzgórzach i móżdżku.” 3\n1.\tJadwiga Szumska: Zaburzenia mowy u dzieci, PZWL Warszawa 1982, s. 7\n2.\ttamże, s. 19\n3.\ttamże, s.20\nDwujęzyczność polega na posługiwaniu się dwoma językami, a wielojęzyczność – więcej niż dwoma. „Dwujęzyczność zrównoważona ma miejsce wtedy, gdy stopień kompetencji w obu językach jest taki sam, a dwujęzyczność pełna - gdy kompetencja językowa i komunikacja są rozwinięte w obu językach zarówno w mowie, jak w piśmie. Wynika z tego, że można być dwujęzycznie zrównoważonym, ale nie w pełni, jeśli na przykład nie ma się opanowanej sztuki pisania i czytania.” 1\nI. Kurcz dokonuje podziału dwujęzyczności ze względu na moment rozpoczynania przez dziecko nauki drugiego języka. Wyodrębnia dwujęzyczność równoczesną i sukcesywną. „Z tą pierwszą mamy do czynienia wtedy, gdy dziecko zaczyna uczyć się drugiego języka przed ukończeniem trzeciego roku życia. Po tym okresie dwujęzyczność określana jest już jako sukcesywna.” 2\nNiezależnie od tego podziału badacze wyróżniają następujące strategie nauczania dzieci drugiego języka:\n•\t„strategia zwana strategią osoby (jedna osoba – jeden język). Są to przypadki, gdy na przykład ojciec mówi do dziecka w jednym języku, a matka w drugim.\n•\tstrategia miejsca – na przykład jednym językiem mówi się w domu, a drugim w szkole. Jest to sytuacja częsta u dzieci emigrantów.\n•\tstrategia czasu – chodzi w niej o to, że w pewnych okresach, na przykład w pewnych dniach mówi się w domu w jednym języku, a w innych okresach w drugim.\n1.\tIda Kurcz: Psychologiczne aspekty dwujęzyczności, GWP Gdańsk 2007, s. 17\n2.\tIda Kurcz: Język a psychologia. Podstawy psycholingwistyki, WSiP Warszawa 1992, s. 190\n•\tstrategia zwana przemienną – chodzi tu także o okresy czasu, w których mówi się jednym lub drugim językiem, tyle że okresy te są dłuższe, na przykład całoroczne.” 1\nWedług E. Czykwin i D. Masiejuk „dwujęzyczność, rozumiana jako biegłe władanie dwoma językami, wiąże się zazwyczaj z emigracją lub przynajmniej czasowym porzuceniem własnej kultury i zanurzeniem w innej.” 2\nB. Baumgartner tak pisze o sposobie komunikowania się w rodzinie na emigracji: „ Sposób komunikacji, jaki wybiera dana rodzina, funkcjonuje i sprawdza się tylko w niej, zaś w innej choć podobnej, może nie mieć w ogóle racji bytu. Wybrany i przez wszystkich akceptowany sposób porozumiewania się zależy bowiem między innymi od panującego związku emocjonalnego wśród poszczególnych jej członków, od ilości spędzanego ze sobą czasu i intensywności kontaktu, od liczby potomstwa i różnicy wieku pomiędzy dziećmi. Dużą rolę odgrywa też rodzaj wykonywanej przez rodziców pracy oraz liczba godzin spędzanych przez nich poza domem.” 3\nAutorka uważa, że „dziecko przychodzące na świat w rodzinie mieszanej, czyli takiej, gdzie ojciec mówi innym językiem niż matka, ma wielką szansę stać się w pełni dwujęzyczne. Ale to, czy naprawdę mu się uda, czy opanuje dwa języki równie dobrze, zależy w dużej mierze od rodziców, którzy są za jego naukę odpowiedzialni. Jeśli konsekwentnie będą zwracać się do dziecka we własnych językach, pomogą mu rozwinąć wszelkie umiejętności potrzebne do opanowania prawidłowej wymowy, akcentu i intonacji obu przyswajanych systemów.\n1.\tIda Kurcz: Język a psychologia. Podstawy psycholingwistyki, WSiP Warszawa 1992, s. 190\n2.\tElżbieta Czykwin, Dorota Masiejuk: Dwujęzyczność i dwukulturowość w perspektywie psychopedagogicznej, Trans Humana Białystok 2002, s. 71\n3.\tBogumiła Baumgartner: Przeżyć dwujęzyczność. Jak wychować dziecko dwujęzyczne, Wydawnictwo Harmonia Gdańsk 2008, s.77\nNajważniejsze jest jednak, aby proces nabywania języka rozpoczął się jak najwcześniej, najlepiej zaraz po urodzeniu, był prowadzony systematycznie, a odmienne języki reprezentowane były zawsze prze te same, wcześniej obrane osoby. To znaczy, by zwracając się do dziecka, matka mówiła w swoim, a ojciec w swoim języku.” 1 Istotne jest, aby rodzice „nie zamieniali się językami i w żadnym wypadku nie mieszali ich ze sobą. Gdy zawsze będą mówili w ten sam sposób, pomogą dziecku w wychwyceniu typowych cech odróżniających jeden język od drugiego (…). Bardzo ważne jest, żeby rodzice, zwracając się do dziecka, nawiązywali z nim bliski kontakt. Niedobrze, gdy tylko chłodno nazywają przedmioty i bez emocji mówią o codziennych czynnościach (…). Przemawiając do dziecka, nie należy upraszczać swojej wypowiedzi ani przesadnie zdrabniać pojedynczych wyrazów. Rodzice powinni starać się używać normalnego języka, poprawnie wypowiadając wszystkie słowa.” 2\nZdaniem A. Łyczko – Borghi „dzieci z polskich rodzin mieszkające poza granicami Polski mają ułatwione zadanie bycia dwujęzycznymi. Język polski słyszą na co dzień w domu rodzinnym (…), drugiego języka perfekcyjnie uczą się zazwyczaj po pójściu do przedszkola, w wieku około 3 lat. Przez pierwsze lata życia dominuje język polski, następnie sytuacja się wyrównuje (…). Dzieci, których tylko jedno z rodziców jest polskiego pochodzenia mają utrudnioną sytuację, aby stać się dwujęzycznymi, bowiem języka polskiego mogą nauczyć się tylko od jednego z rodziców.” 3\n1.\tBogumiła Baumgartner: Przeżyć dwujęzyczność. Jak wychować dziecko dwujęzyczne, Wydawnictwo Harmonia Gdańsk 2008, s.21\n2.\ttamże, s. 22 – 23\n3.\tArtykuł pod redakcją Anny Łyczko – Borghi: Dwujęzyczność dzieci – wielki skarb w prezencie, 28.12.2009, www.logopedia.pl\nO nauce języka obcego I. Kurcz pisze: „ Przyswajanie drugiego języka może się odbywać w bardzo różnych warunkach i w zależności od tego, w jakim wieku, w jaki sposób, w jakim celu i do jakiego stopnia opanowania języka ma się odbywać nauka drugiego języka, może wyodrębnić różne jej formy. Szczególnie duże znaczenie przypisuje się na ogół temu, czy nauka języka odbywa się na zorganizowanych lekcjach, czy poza nimi (…). Za użyteczne uważa się rozróżnianie niekierowanego (spontanicznego) i kierowanego (poprzez nauczanie) przyswajania języka.” 1\nPod pierwszym pojęciem „rozumie się przyswajanie drugiego języka w toku codziennej komunikacji, które przebiega w sposób naturalny, bez systematycznych i intencjonalnych prób kierowania tym procesem (…).\nKierowane przyswajanie języka występuje zwykle podczas zajęć dydaktycznych i jest procesem zamierzonym.” 2\nB. Baumgartner tak pisze o rozwoju mowy u dzieci w rodzinach dwujęzycznych: „Wychowanie językowe dziecka wiąże się z wieloma trudnościami i problemami oraz dużym wysiłkiem ze strony rodziców. Jest to długotrwały proces, na wyniki którego trzeba cierpliwie czekać. Gotowość dziecka do przyswajania dwóch różnorodnych języków ma ścisły związek z przygotowaniem jego aparatu słuchowego, z dojrzałością kory mózgowej i narządów mowy. Zależy również od tempa jego rozwoju fizycznego, psychicznego i emocjonalnego. Każde zdrowe dziecko do szóstego roku życia może bez większego trudu nauczyć się różnicowania głosek niezależnie od tego, skąd pochodzi i w jakiej kulturze dorasta. Dzieje się tak, ponieważ posiada dobrze rozwinięta zdolność spostrzegania i różnicowania bodźców słuchowych. Jego układ artykulacyjny jest na tyle zdolny, że może przetworzyć i powtórzyć wszystkie zapamiętane dźwięki, a to pomaga w bezbłędnym powtórzeniu melodii i intonacji każdego obcego języka.” 3\n1.\tIda Kurcz: Psychologiczne aspekty dwujęzyczności, GWP Gdańsk 2007, s. 102 – 103\n2.\ttamże, s. 103\n3.\tBogumiła Baumgartner: Przeżyć dwujęzyczność. Jak wychować dziecko dwujęzyczne, Wydawnictwo Harmonia Gdańsk 2008, s.21\nO zaletach bycia dwujęzycznym B. Baumgartner pisze: „ Dwujęzyczność kształtuje wyobraźnię językową, rozwija dziecięcy umysł i wyobraźnię, ćwiczy pamięć, wzbogaca słownictwo oraz uczy zaradności językowej. Ponadto, umożliwia dzieciom poznanie swoich korzeni kulturowych, ułatwia zawieranie nowych znajomości i przyjaźni z rówieśnikami z innego kraju, pozwala poznać ich mentalność, zrozumieć temperament, tok myślenia oraz reagowania na różne zdarzenia.” 1\nNatomiast I. Kurcz zwraca uwagę na trudności związane z dwujęzycznością: „Dziecko, które równocześnie uczy się dwóch języków, stoi w pewnym sensie przed podwójnym zadaniem. Nawet jeśli nie wykształca w sobie dwóch odrębnych, kompletnych systemów, to i tak musi przyswoić sobie przynajmniej te części obu systemów, które są różne. Poza tym dziecko staje przed zadaniem oddzielania obu form otrzymywanych danych językowych, to znaczy nie może wbudować elementów jednego języka w system drugiego. (…). Dotychczas nie stwierdzono żadnych oczywistych opóźnień, poznawczych czy społecznych, spowodowanych równoczesną nauką dwóch języków.” 2\nBarry McLaughlin tak podsumowuje swoje wnikliwe omówienie problemu: „ Nie wykazano, że dwujęzyczność ma pozytywne lub negatywne konsekwencje dla inteligencji, sprawności językowych, osiągnięć edukacyjnych, funkcjonowania emocjonalnego czy poznawczego (…). Innymi słowy, nie ma dowodów, że dwujęzyczne dzieci różnią się od pozostałych pod jakimś innym względem niż ten, że znają dwa języki.” 3\n1.\tBogumiła Baumgartner: Przeżyć dwujęzyczność. Jak wychować dziecko dwujęzyczne, Wydawnictwo Harmonia Gdańsk 2008, s. 9\n2.\tIda Kurcz: Psychologiczne aspekty dwujęzyczności, GWP Gdańsk 2007, s. 101\n3.\ttamże, za Barry McLaughlin, s. 101 – 102\nI.\tCZĘŚĆ BADAWCZA\n1.\tCZAS I MIEJSCE BADAŃ\nOkreślony cel niniejszej pracy zamierzam osiągnąć poprzez rozwiązanie następującego problemu:\n•\tJak dziecko niepełnosprawne ruchowo, z zaburzeniami mowy oraz ze słabą znajomością języka polskiego radzi sobie w grupie przedszkolnej?\nBadania przeprowadziłam od września do stycznia 2012 roku, w oddziale przedszkolnym znajdującym się w szkole podstawowej na terenie Krakowa, objęłam nimi chłopca i jego matkę.\n2.\tMETODY I SPOSÓB PROWADZENIA BADAŃ\nW badaniach zastosowałam obserwację jako czynność badawczą polegającą na gromadzeniu danych drogą spostrzeżeń. Narzędziem badawczym był arkusz obserwacji dziecka, składający się z czterech części. Obejmuje on:\n1.\tRozwój ruchowy: sprawność ruchowa całego ciała, sprawność manualna, lateralizacja.\n2.\tFunkcje poznawcze: percepcja wzrokowa, percepcja słuchowa, mowa i myślenie oraz pamięć.\n3.\tRozwój emocjonalno – uczuciowy.\n4.\tRozwój procesów nerwowych.\nObserwowałam zachowanie się dziecka na tle grupy, podczas zajęć a także swobodnych zabaw. Dokonałam także obserwacji pod kątem dojrzałości szkolnej dziecka. Arkusz ten zawierał takie obszary działalności dziecka jak:\n1.\tUmiejętności szkolne.\n2.\tKompetencje poznawcze.\n3.\tSprawność motoryczna.\n6.\tAktywność społeczna.\nKolejną metodą, jaką wykorzystałam w swoich badaniach jest analiza dokumentów. Według Pilcha jest to technika badawcza służąca do gromadzenia wstępnych, opisowych, także ilościowych informacji o badanej instytucji czy zjawisku wychowawczym. Jest również techniką poznawania biografii jednostek i opinii wyrażonych w dokumentach. „Samodzielnie" rzadko może występować w roli instrumentu naukowego poznania.\nDokumenty, które przeanalizowałam to:\n1.\tOpinia z Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej.\n2.\tRelacja końcowa nauczyciela z zagranicy.\n3.\tDokumentacja medyczna.\n4.\tOrzeczenie o niepełnosprawności.\nZ dokumentacją zapoznałam się we wrześniu oraz listopadzie bieżącego roku.\nPod koniec października przeprowadziłam diagnozę logopedyczną. Według Grażyny Jastrzębowskiej jest to „określony sposób postępowania badawczego, którego celem jest potwierdzenie lub wykluczenie istnienia zjawisk logopedycznych oraz przewidywanie ich tendencji rozwojowych na podstawie objawów, patogenezy i patomechanizmów.” 1\nObserwowałam reakcje językowe dziecka podczas swobodnych zabaw z kolegami, odpowiedzi na zajęciach, wykorzystałam również kwestionariusz obrazkowy Genowefy Demel. Zbadałam umiejętność nazywania i powtarzania oraz dokonałam oceny realizacji poszczególnych fonemów w nagłosie, śródgłosie i wygłosie wyrazów.\nW swoich badaniach wykorzystałam również rozmowę. Konwersacje z mamą chłopca przeprowadzałam w zależności od potrzeby i sytuacji. Dotyczyły one zarówno bieżących zmian w jego zachowaniu, jak i tych występujących w przeszłości.\n1.\tGrażyna Jastrzębowska : Podstawy teorii i diagnozy logopedycznej, Opole 1998, s. 387\n3.\tWYNIKI BADAŃ\n•\tAnaliza dokumentów:\nWe wrześniu 2012 roku do grupy sześciolatków w której pracuję, przyszedł chłopiec z orzeczeniem z Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej o odroczeniu od obowiązku szkolnego od klasy pierwszej w roku szkolnym 2012/2013. Z opinii dowiedziałam się, że nie posługuje się językiem polskim, poza kilkoma prostymi słowami, trochę więcej rozumie. Podczas badania w tłumaczeniu poleceń pomagała mama. Na podstawie badania w Poradni stwierdza się, że aktualny poziom sprawności intelektualnej, mierzony skalami wykonawczymi, mieści się w granicach normy. Dodatkowo stwierdza się deficyty rozwojowe w obrębie funkcji wzrokowej, obniżona jest koordynacja wzrokowo – ruchowa i integracja wzrokowo – ruchowa. Sprawność manualna i grafomotoryczna są obniżone, przy wykonywaniu prac manualnych występuje duży nacisk na ołówek, dłoń jest napięta, rysunki są nierówne, kształty są kanciaste. Chłopiec rozróżnia cyfry od 1 do 9, przelicza kolejno, ale nie wykonuje działań nawet na konkretach. Rozpoznaje niektóre litery, ale nie dokonuje analizy i syntezy wyrazów, nie potrafi też czytać.\nChłopiec urodził się za granicą, wychowywany jest w pełnej rodzinie, bez obciążeń genetycznych, psychicznych i fizycznych. Ojciec dziecka jest (…) i nie mówi po polsku, mama jest Polką. Ciąża matki była zagrożona od drugiego miesiąca, co spowodowane było wrodzoną wadą anatomiczną macicy. Chłopiec urodził się w sposób naturalny, o czasie, uzyskawszy 9/10 punktów w skali Apgar. Stan malucha po porodzie był dobry, a dziecko rozwijało się prawidłowo. Chłopiec zaczął chodzić około 15 miesiąca życia, ale miał problemy z utrzymaniem równowagi, które nie mijały wraz z wiekiem, chłopiec przemieszczał się w sposób chwiejny, niepewny, często się przewracał. Informowany o problemie lekarz nie zareagował w odpowiedni sposób. Opóźniał się również rozwój mowy, chłopiec zaczął mówić w wieku 3,5 lat, wcześniej posługiwał się jedynie sylabami. Był bardzo nieśmiały, z trudnością nawiązywał kontakty z innymi dziećmi, podczas sytuacji konfliktowych izolował się i płakał. Kiedy chłopiec skończył 2 latka wystąpił u niego atak epilepsji, który trwał parę sekund. Po tym wydarzeniu chłopczyk wydawał się nieobecny, wpatrzony w jeden punkt, nie reagował na bodźce zewnętrzne. Został przyjęty na oddział neuropsychiatrii dziecięcej, gdzie dokonano badania za pomocą rezonansu magnetycznego. Badanie to wykazało hipoplazję móżdżku. Jak wynika z dokumentacji medycznej, opóźnienia w nabywaniu umiejętności chodzenia, kłopoty z równowagą oraz opóźniony rozwój mowy mają podłoże neurologiczne (brak synergii i symetrii). Kolejna wizyta na oddziale neuropsychiatrii dziecięcej miała miejsce w kwietniu bieżącego roku, niedługo przed przyjazdem do Polski.\nOd 3 roku życia chłopiec uczęszczał do przedszkola we (…), gdzie duże trudności motoryczne w znacznym stopniu utrudniały mu normalne funkcjonowanie. Chłopiec nie mógł wchodzić i schodzić po schodach bez pomocy osoby dorosłej, chodził i biegał z trudnością. Podczas zajęć szkolnych był często zmęczony, potrzebował stałej pomocy ze strony nauczyciela, często nie kończył rozpoczętych zadań. W zakresie umiejętności językowych w języku włoskim, miał bardzo ubogie słownictwo, nie umiał wyjaśnić w porządku logiczno – czasowym zdarzenia, nie wyrażał również swoich potrzeb i opinii w odpowiedni sposób. W stosunku do swoich kolegów był bardzo nieufny, ostrożny i powściągliwy, w odpowiedzi rówieśnicy zachowywali rezerwę względem niego, a nawet często odrzucali jego towarzystwo.\nMieszkając we (…) oraz po przyjeździe do Polski, rodzice z dzieckiem rozmawiali głównie po (…) (nie w języku polskim). Od września, kiedy chłopiec rozpoczął naukę w „zerówce” jego zasób słów w języku polskim systematycznie się powiększał. W chwili obecnej chłopiec posługuje się obydwoma językami. Matka zwraca się do chłopca w obu językach, z ojcem rozmawia wyłącznie w języku (…). Od listopada chłopiec uczęszcza na logoterapię, która ma na celu przede wszystkim poszerzyć jego zasób słów w języku polskim, usprawnić motorykę narządów mowy, kształtować prawidłową mowę, doskonalić wymowę już ukształtowaną, wdrażać do praktycznego wykorzystania nawyków poprawnej wymowy przyswojonej w toku ćwiczeń. Od grudnia chłopiec objęty jest również rehabilitacją ruchową. Od września aktywnie uczestniczy na zajęciach rytmiki oraz ćwiczeniach gimnastycznych w klasie. Na podstawie przedłożonych przez matkę chłopca dokumentów oraz badań przeprowadzonych przez członków Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, w listopadzie dziecko zostało zaliczone do osób niepełnosprawnych ze względu na naruszoną sprawność psychiczną lub fizyczną, powodującą konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.\nZdaniem matki, chłopiec w nowych warunkach zaaklimatyzował się bardzo dobrze i szybko. Chętnie chodzi do szkoły i chce się uczyć języka polskiego, dużą motywację w tym zakresie stanowi fakt, iż pragnie lepiej porozumiewać się z kolegami i koleżankami w klasie.\n4.\tMETODY I SPOSÓB PROWADZENIA BADAŃ\n5.\tRozwój ruchowy: sprawność ruchowa całego ciała, sprawność manualna, lateralizacja.\n6.\tFunkcje poznawcze: percepcja wzrokowa, percepcja słuchowa, mowa i myślenie oraz pamięć.\n7.\tRozwój emocjonalno – uczuciowy.\n8.\tRozwój procesów nerwowych.\n7.\tUmiejętności szkolne.\n8.\tKompetencje poznawcze.\n9.\tSprawność motoryczna.\n12.\tAktywność społeczna.\n5.\tOpinia z Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej.\n6.\tRelacja końcowa nauczyciela z przedszkola we Włoszech.\n7.\tDokumentacja medyczna.\n8.\tOrzeczenie o niepełnosprawności.\n2.\tGrażyna Jastrzębowska : Podstawy teorii i diagnozy logopedycznej, Opole 1998, s. 387\n5.\tWNIOSKI DO TERAPII\nNawiązanie dobrego kontaktu z dzieckiem oraz możliwość jego wcześniejszej obserwacji służyły pomocą w opracowaniu działań mających na celu stymulację rozwoju nieprawidłowo ukształtowanych funkcji.\nChłopiec przede wszystkim wymaga wolniejszego tempa pracy, dużej elastyczności w przyswajaniu wiedzy, stopniowaniu trudności oraz dodatkowej, wzmożonej pracy indywidualnej. Nadal należy zwracać uwagę na doskonalenie czynności samoobsługowych oraz wdrażanie nawyków kulturalnego zachowania się w szkole i poza nią. Stały kontakt z matką dziecka pomaga w systematycznym kontynuowaniu pracy w domu.\nSzczególnie należy usprawnić funkcje motoryczne, wzrokowe oraz pracować nad mową dziecka, uwzględniając wszystkie jej aspekty: fonetyczną (artykulacyjną), leksykalną (słownictwo) i gramatyczną (reguły gramatyczne). Poza tym w dalszym ciągu należy dużą uwagę przykładać do jego rozwoju emocjonalno – uczuciowego oraz społecznego.\nWażne jest rozwijanie ogólnej sprawności ruchowej dziecka (motoryki dużej), poprzez stosowanie odpowiednio zaplanowanych zabaw w sali i na świeżym powietrzu. Konieczne jest kontynuowanie niektórych metod usprawniających narząd ruchu prowadzonych podczas rehabilitacji, na którą chłopiec uczęszcza raz w tygodniu, a także czynne uczestnictwo na zajęciach rytmiki w klasie. Ćwiczenia dużej motoryki są niezbędne, a więc prymarne, aby dziecko mogło wykonać trudniejsze ruchy, na przykład: pisanie. Są także potrzebne do uzyskania prawidłowej sprawności narządów artykulacyjnych. Niektóre ze stosowanych ćwiczeń ruchowych, to:\n•\tćwiczenia wyprostne, mające na celu zachowanie i utrzymanie prawidłowej postawy ciała,\n•\tzabawy rzutne (piłka) oraz skoczne (skakanka),\n•\tprzeskakiwanie przez przeszkody,\n•\tpodskoki obunóż, „pajacyki”,\n•\tprzeskakiwanie z nogi na nogę,\n•\tćwiczenia równoważne,\n•\tćwiczenia tułowia, skłony i skręty w różnych kierunkach, w przód, w tył, w prawo, w lewo,\n•\tzwijanie palcami stóp apaszek. 1\nJednocześnie należy zwrócić uwagę na usprawnianie funkcji manualnych (motoryki małej), w celu uzyskania prawidłowej koordynacji oraz precyzji ruchów niezbędnych podczas pisania Oto kilka propozycji: lepienie z plasteliny, zaklejanie powierzchni figur geometrycznych, wyklejanie konturów figur geometrycznych, wylepianie różnych kształtów, postaci ludzkich i zwierząt, wyklejanie kuleczkami różnych kształtów, wyklejanie ornamentu różnymi elementami; malowanie palcem, watą, dużym pędzlem - najpierw dużych powierzchni, stopniowo coraz mniejszych. Stosowanie ruchów z góry na dół, od strony lewej do prawej, łączenie linii pionowych i poziomych, rysowanie dziobków, łuków, wypełnianie wzorami np.: sukienki, dywanika, malowanie linii falistych, kolistych, spirali, kokardek. Dobre efekty uzyskuje się, rysując flamastrem. Będzie to pociąganie linii po wykropkowanym wzorze, domalowywanie brakujących części, kończenie szlaczków, rysowanie linii spiralnych, linii przerywanych od lewej do prawej, z góry na dół, rysowanie labiryntów, wypełnianie konturów figur geometrycznych, wypełnianie liter, łączenie kropek wyznaczających określony kształt. Doskonale sprawdzają się ćwiczenia rozwijające sprawność ruchową ręki według Hany Tymichovej. 2 Ponadto - wykonywanie różnych czynności plastyczno-manipulacyjnych, jak: wydzieranki, wycinanki, przewlekanie sznurówki itp.\n1.\tpor. Helena Skibińska: Praca korekcyjno – kompensacyjna z dziećmi z trudnościami w pisaniu i czytaniu. Bydgoszcz 1996\n2.\tMarta Bogdanowicz: Przygotowanie do nauki pisania. Ćwiczenia grafomotoryczne według Hany Tymichovej. Przewodnik metodyczny dla rodziców i nauczycieli. Wydawnictwo Harmonia.\nĆwiczenia usprawniające funkcje analizatora wzrokowego są niezbędne, aby dziecko mogło prawidłowo opanować umiejętność pisania i czytania. Są również konieczne w kształceniu orientacji przestrzennej. Przykłady ćwiczeń usprawniających percepcję wzrokową na materiale obrazkowym:\n•\tsegregowanie przedmiotów, figur geometrycznych, np. według wielkości, koloru, kształtu,\n•\twyszukiwanie różnic w parach obrazków,\n•\tukładanie figur geometrycznych z części,\n•\tloteryjki, domina obrazkowe,\n•\tdobieranie części obrazka do całości,\n•\trozpoznawanie i nazywanie przedmiotów na obrazkach. 1\nW zakresie doskonalenia komunikacji językowej, terapia powinna obejmować ćwiczenia fonetyczne, leksykalne i gramatyczne.\nAby wykształcić właściwy nawyk oddychania konieczne są ćwiczenia oddechowe. Oto niektóre z nich:\n•\twdychanie powietrza nosem i wydychanie ustami podczas szerokiego otwierania ust,\n•\tunoszenie rąk podczas wdechu, spokojne opuszczanie rąk podczas wydechu,\n•\tdmuchanie na płomień świecy,\n•\tnadmuchiwanie balonika,\n•\tliczenie na jednym wydechu. 2\n1.\tpor. Barbara Wiśniewska: Terapia zaburzeń mowy. WSiP Warszawa 2002\n2.\tElżbieta Sachajska: Uczymy poprawnej wymowy. WSiP Warszawa 1981, s.44 – 50\nNa szczególną uwagę zasługują ćwiczenia wspomagające pionizację języka oraz usprawnianie jego ruchliwości w celu uzyskania prawidłowej sprawności niezbędnej podczas wymowy spółgłoski [r] a także, [s], [ž], [č] ,[ǯ]. Oto kilka propozycji:\n•\twysuwanie i podnoszenie czubka języka w kierunku nosa i opuszczenie w kierunku brody,\n•\tdotykanie czubkiem języka na zmianę dolnych i górnych siekaczy,\n•\tunoszenie czubka języka do wałka dziąsłowego za górnymi zębami,\n•\tprzesuwanie czubkiem języka po podniebieniu – od górnych zębów w głąb jamy ustnej i z powrotem,\n•\tdotykanie czubkiem języka kolejno górnych zębów po stronie wewnętrznej,\n•\tprzetrzymywanie przez kilka sekund czubka języka na podniebieniu przy szeroko otwartych ustach. 1\nDodatkowo stosowanie wyrazów dźwiękonaśladowczych, które mogą być wykorzystywane przy usprawnianiu pionizacji języka:\n•\tplum, plum – ryba w wodzie\n•\tklap, klap – biegnie konik\n•\tgul, gul – indyk\n•\tkle, kle – bocian\n•\tgol – bramka\n•\tchlapu, chlapu – odgłos mycia.\n1.\tElżbieta Sachajska: Uczymy poprawnej wymowy. WSiP Warszawa 1981, s.47 – 50\nW zakresie ćwiczeń nad poprawną realizacją głosek detalizowanych z szeregu ciszącego [ś], [ź], [ć], [ᴣ] postępowanie logopedyczne polega na ćwiczeniach mięśni języka oraz nauczania prawidłowej artykulacji głosek. Usprawnianie w tym zakresie to: opieranie języka o dolne zęby z unoszeniem środka języka ku podniebieniu, podwijanie języka w stronę wędzidełka, cofanie języka w głąb jamy ustnej, kląskanie środkiem języka, ssanie cukierka. W utrwalaniu głosek należy stosować zasadę stopniowania trudności, poprzez ćwiczenia głoski w sylabach, wyrazach, zdaniach, wierszach i piosenkach, opowiadaniach. Wszystkie ćwiczenia zmierzają do uzyskania prawidłowego dźwięku w mowie spontanicznej. Postępowanie logopedyczne dotyczące głoski [r] polega na ćwiczeniach usprawniających język: wysuwanie języka do przodu (wąski, szeroki), kląskanie językiem, mlaskanie itp. Ćwiczenia przygotowawcze rozpoczynają się od szybkiego wymawiania głosek: ttttt, dddd, tdtdtd itp., przy rozluźnionym języku, cofniętym do wałka dziąsłowego, przy otwartych ustach. Nauczanie [r] rozpoczyna się od dźwięków tr, dr, następnie w sylabach, wyrazach, układach dwuwyrazowych i zdaniach. 1\nĆwiczenia leksykalne obejmują przede wszystkim poszerzanie słownika dziecka zarówno czynnego, jak i biernego oraz ogólnych pojęć o świecie. Układ i dobór treści dostosowany jest do zmieniających się pór roku. Poprzez tematyczny układ zajęć możliwe jest wprowadzanie nowych pojęć związanych z kolejnymi zmianami jakie zachodzą w przyrodzie. Praca nad wzbogacaniem słownictwa u dziecka polega na opowiadaniu mu treści obrazków oraz ilustracji tematycznych i dodawaniu informacji wykraczających poza obserwowaną treść obrazków. Po czym, należy zadawać pytania związane z tematyką obrazków, które zobligują dziecko do odpowiedzi. Praca z ilustracjami ma także inny charakter, dziecko ogląda duży obrazek przedstawiający jakąś sytuację dziejąca się w określonej scenerii, a następnie dobiera do wskazanych przez nauczyciela fragmentów tej sceny małe obrazki przedstawiające te same przedmioty, które widziało na dużym obrazku. Istotne jest, aby dziecko potrafiło dobrać adekwatny przedmiot do nazwy, by umiało różnicować przedmioty na miarę swoich możliwości. 2\n1.\tGenowefa Demel: Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola. WSiP Warszawa\n2.\tpor. Barbara Wiśniewska: Terapia zaburzeń mowy. WSiP Warszawa 2002\nNazwę każdego nowego przedmiotu należy powtarzać i utrwalać wiele razy w różnych sytuacjach. Dobrą formą rozwijającą język dziecka jest opowiadanie historyjek obrazkowych, które nie tylko bogacą słownictwo oraz uczą wypowiadania się z zachowaniem porządku logiczno – czasowego, ale także kształtują myślenie przyczynowo – skutkowe. 1 Duże znacznie w rozwoju bogactwa słownikowego mają różne formy inscenizacji. Posiadają one duży ładunek emocjonalny i świetnie motywują do wypowiedzi, przez co wzbogacają czynny słownik i rozwijają płynność mowy. Ćwiczenia leksykalne są niezbędne, aby dziecko dwujęzyczne mogło opanować umiejętność sprawnego posługiwania się językiem polskim.\nNiektóre ze stosowanych ćwiczeń leksykalnych:\n•\tIdentyfikacja przedmiotów rzeczywistych z ich odpowiednikami na obrazkach: położenie rzeczywistych przedmiotów obok tych samych przedstawionych na obrazkach, wypowiedzenie nazwy tego przedmiotu, następnie wskazanie przedmiotu według nazwy, na przykład: proszę pokazać kubek; dalej wskazanie przedmiotu według użytku, na przykład: proszę pokazać naczynie do picia;\n•\tNazywanie przedmiotów znajdujących się na obrazkach i tworzenie pojęć ogólnych, na przykład: jabłko, gruszka, banan, to … owoce; następnie zapytanie: Czy są tutaj owoce? dalej pytanie: Jakie są tu owoce?\n•\tDni tygodnia: nazywanie kolejnych dni tygodnia, równocześnie z pokazywaniem odpowiednich obrazków. Zapytanie, jaki dzień jest po danym dniu, przed danym dniem, jak nazywa się pierwszy, czwarty lub ostatni dzień tygodnia. (Podobne ćwiczenie odnosi się do pór roku).\n•\tNazywanie wykonawców zawodów i czynności wykonywane przez osoby różnych zawodów – budowanie zdań: wskazywanie i nazywanie na ilustracjach osób wykonujących różne zawody, następnie zapytanie: Jak nazywa się człowiek, który uczy dzieci? Oczekiwana odpowiedź: Nauczyciel uczy dzieci; następnie pytanie: Co robi nauczyciel? Odpowiedź: Uczy dzieci. 2\n2.\ttamże, por.\nNabywanie kompetencji gramatycznej przebiega równolegle z realizacją pozostałych aspektów mowy. Jej celem jest doskonalenie konstrukcji tworzonej wypowiedzi. Konieczne jest zwrócenie uwagi na umiejętność stosowania części zdania, używania prawidłowych form fleksyjnych. Doskonalenie umiejętności posługiwania się mową poprawną pod względem gramatycznym dotyczy przede wszystkim: właściwego stosowania rzeczowników, czasowników i przymiotników, używania prawidłowo liczby pojedynczej i mnogiej, a także odmiany rzeczowników przez przypadki, czasowników przez osoby i czasy oraz wprowadzanie pojęć i wyrazów, oznaczających stosunki przestrzenne.\n1.\tStosowanie prymarnych rzeczowników, czasowników, przymiotników:\n•\tnazywanie ludzi, zwierząt, roślin i rzeczy znajdujących się na ilustracji, kto?, co? (mianownik), kogo?, czego nie ma? (dopełniacz),\n•\tnazywanie czynności przedstawionych na obrazkach, odpowiedź dziecka na pytanie, na przykład: Co robi chłopiec? – Chłopiec śpi.\n•\tszukanie określeń odnoszących się do cech i właściwości ludzi, zwierząt, roślin i rzeczy przedstawionych na ilustracjach, odpowiedź dziecka na pytanie, na przykład: Jakie są liście? – Liście są kolorowe.\n•\tUkładanie zdań z rozsypanek obrazkowych zawierających części mowy.\n2.\tCzasy, liczby, osoby:\n•\tużywanie prawidłowo czasu teraźniejszego i przeszłego: za pomocą obrazków przedstawiających określone czynności w obydwóch czasach dziecko uczy się, który z nich zastosować, na przykład: co teraz robi dziewczynka? – dziewczynka bawi się. Co przedtem robiła dziewczynka? – dziewczynka bawiła się.\n•\ttworzenie liczby pojedynczej i mnogiej za pomocą obrazków, na przykład: na pierwszym obrazku jeden kot, na drugim dwa koty, pokazujemy dany obrazek i mówimy: to jeden kot, a to dwa koty. Dziecko powtarza, a następnie samo różnicuje obrazki.\n•\todmiana czasownika przez osoby, na przykład: zadawanie pytań: Co ja robię? (bawię się), Co Ty robisz? (bawisz się), Co on robi? (bawi się). Utrwalanie ćwiczenia podczas swobodnych zabaw na sali oraz zajęć.\n3.\tWprowadzamy przypadki, które mają dużą frekwencję w języku polskim: mianownik, biernik, dopełniacz:\n•\todmiana rzeczowników przez przypadki, na przykład: pokazujemy dziecku przedmiot i mówimy: to jest ołówek, zakrywamy i pytamy: czego nie ma? dziecko odpowiada – ołówka. 1\n4.\tStosunki przestrzenne:\n•\tdziecko ma za zadanie postawić maskotkę: na stoliku, pod stolikiem, obok stolika, przed stolikiem, za stolikiem,\n•\tna środku kartki dziecko rysuje drzewko, nad nim słoneczko i chmurki, obok drzewka płotek, a na nim ptaszka, przed płotkiem kwiatuszek, za płotkiem domek,\n•\tnazywanie stosunków przestrzennych, na przykład: czytamy dziecku wierszyk o kotku który siedzi: na, pod, przed, obok, za, nad. Dziecko wskazuje na obrazku właściwego kotka, a następnie zadajemy pytanie: gdzie jest kotek? i pokazujemy kolejny obrazek, uczeń odpowiada, stosując właściwe przyimki. 2\n2.\tBożena Janiszewska: Ocena dojrzałości szkolnej. Pomoce do badań. Seventh Sea, Warszawa 2008, s.24\nW zakresie rozwoju emocjonalno – uczuciowego oraz społecznego chłopca wymagana jest stała stymulacja, chodzi głównie o wzmacnianie pozytywnych zachowań, zwiększanie poczucia własnej wartości, kształtowanie u chłopca umiejętności współżycia w grupie i nawiązywania kontaktów społecznych. Inicjowanie takich gier i zabaw, które integrują dziecko z klasą oraz przeprowadzanie zabaw społecznych, scenek dramowych, które mają na celu uczenie dzieci tolerancji względem siebie.\nW maju bieżącego roku przeprowadzone zostaną badania kontrolne w Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej, w celu uzyskania aktualnej opinii na temat rozwoju psychoruchowego chłopca. W oparciu o wykonane badania diagnostyczne podjęta zostanie decyzja o rodzaju i formie pomocy w pierwszej klasie.\nDzieci niepełnosprawne stanowią duży odsetek naszego społeczeństwa, mają trudności w rozwoju, nauce i społecznym przystosowaniu się, przez obniżoną sprawność psychofizyczną. Niepełnosprawność jest cechą wymagającą uwzględnienia w systemie kształcenia i wychowania.\nCelem integracji dzieci niepełnosprawnych jest tworzenie w naturalnym środowisku społecznym warunków do ich rozwoju, nauki i spędzania czasu wolnego. Integracja w kształceniu pozwala dziecku niepełnosprawnemu odnaleźć się wśród rówieśników. Jest wyzwaniem dla klasy szkolnej, nauczycieli, szkoły i społeczności lokalnej. Dla dzieci niepełnosprawnych pobyt w normalnym przedszkolu czy szkole daje możliwość sprawdzenia się, stymuluje do współzawodnictwa, uczy niezależności, daje szanse na pełny rozwój osobowości i szersze perspektywy życiowe. Z drugiej strony uczniowie pełnosprawni uczą się tolerancji wobec odmienności, zrozumienia, pomocy i wrażliwości na problemy drugiego człowieka.\nBiorąc pod uwagę wyniki badań, uważam, że chłopiec pomimo wielu deficytów rozwija się dobrze. Od września do chwili obecnej zrobił duże postępy w zakresie komunikowania się w języku polskim, sprawności ruchowej oraz manualnej. Dobrze sobie radzi w codziennych czynnościach samoobsługowych, zachowuje się kulturalnie i adekwatnie do sytuacji. Niewątpliwie duży wpływ na efekty jego rozwoju i pracy ma fakt, iż doskonale odnalazł się w grupie przedszkolnej. Bardzo lubi chodzić do szkoły, sam inicjuje kontakty z rówieśnikami, którzy chętnie się z nim bawią, nie odtrącają go, wręcz przeciwnie, od samego początku zaopiekowali się chłopcem, w razie potrzeby pomagali mu w czynnościach sprawiających kłopoty. Na pewno ogromną motywacją dla niego w nabywaniu kompetencji językowych był fakt, iż bardzo polubił swoją klasę i pragnął lepiej porozumiewać się z dziećmi.\nPrzed nami jeszcze sporo pracy, ale uważam że dobry stan emocjonalny dziecka i jego ogromne chęci oraz zaangażowanie w pracę przyczynią się do osiągnięcia większej sprawności, samodzielności a także ułatwią w przyszłości zdobywanie wiedzy.\n1.\tBaumgartner B.: Przeżyć dwujęzyczność. Jak wychować dziecko dwujęzycznie, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2008\n2.\tBochenek A., Reicher M.: Anatomia człowieka: podręcznik dla studentów i lekarzy, tom VI, Układ nerwowy ośrodkowy, PZWL Warszawa 1963\n3.\tBogdanowicz M.: Przygotowanie do nauki pisania. Ćwiczenia grafomotoryczne według Hany Tymichovej. Przewodnik metodyczny dla rodziców i nauczycieli. Wydawnictwo Harmonia 2006\n4.\tBogdanowicz M.: Psychologia kliniczna dziecka w wieku przedszkolnym, WSiP Warszawa 1985\n5.\tCzykwin E., Masiejuk D.: Dwujęzyczność i dwukulturowość w perspektywie psychopedagogicznej, Trans Humana Białystok 2002\n6.\tDemel G.: Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola, WSiP Warszawa 2008\n7.\tGałkowski T., Tarkowski Z., Zaleski T.: (red) Diagnoza i terapia zaburzeń mowy, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej Lublin 1993\n8.\tJaniszewska B.: Ocena dojrzałości szkolnej. Pomoce do badań. Seventh Sea, Warszawa 2008\n9.\tJastrzębowska G.: Podstawy teorii i diagnozy logopedycznej, Opole 1998\n10.\tKaja B.: Zarys terapii dziecka, Akademia Bydgoska, Bydgoszcz 2001\n11.\tKurcz I.: (red) Psychologiczne aspekty dwujęzyczności, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne Gdańsk 2007\n12.\tMacierz A.: Uczniowie niepełnosprawni w szkole powszechnej, WSiP Warszawa 1987\n13.\tMaruszewski M.: Mowa a mózg. Zagadnienia neuropsychologiczne, Warszawa 1970\n14.\tMcMinn. J.: Pomóż dziecku z … zaburzeniami mowy i komunikacji językowej, K. E. Liber, Warszawa 2006\n15.\tLoska M., Myślińska D.: (red) Uczeń z niepełnosprawnością ruchową w szkole ogólnodostępnej: poradnik dla nauczycieli szkół ogólnodostępnych, Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, 2005\n16.\tŁosiowski Z.: (red) Dziecko niepełnosprawne ruchowo, część 1, Wybrane zaburzenia neurorozwojowe i zespoły neurologiczne, WSiP 1997\n17.\tObuchowska I.: (red) Dziecko niepełnosprawne w rodzinie, WSiP Warszawa 1991\n18.\tPauli S., Kisch A.: Co się dzieje z moim dzieckiem?: zaburzenia rozwoju ruchowego i postrzegania: skutecznie usprawniaj, PZWL Warszawa 2004\n19.\tPilch T.: Zasady badań pedagogicznych, Wydawnictwo „Żak” Warszawa 1995\n20.\tSachajska E.: Uczymy poprawnej wymowy, WSiP Warszawa 1981\n21.\tStankowski A., Bulkiewicz M.: O trudnej sztuce bycia razem, czyli różne oblicza integracji, Wydawnictwo „Impuls” Kraków 2006\n22.\tStecko E.: Zaburzenia mowy u dzieci: wczesne rozpoznawanie i postępowanie logopedyczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2001\n23.\tStyczek I.: Logopedia, Warszawa 1980\n24.\tSzuman S.: O dojrzałości szkolnej dzieci siedmioletnich, Nowa Szkoła, 1962, nr 6\n25.\tSzumska J.: (red) Zaburzenia mowy u dzieci, PZWL, Warszawa 1982\n26.\tTarkowski Z., Jastrzębowska G.: (red) Człowiek wobec ograniczeń: niepełnosprawność, komunikowanie, diagnoza i terapia, Wydawnictwo Fundacji „Orator” Lublin 2002\n27.\tTomczak J., Ziętara R.: Kwestionariusz diagnozy i narzędzia badawcze w terapii psychologicznej, Wydawnictwo Impuls, Kraków 2009\n28.\tWiśniewska B.: Terapia zaburzeń mowy, WSiP Warszawa 2002\n29.\tZaleski T.: Opóźnienia w rozwoju mowy, PZWL, Warszawa 2002\nData ………………………... ……………………………….\nI.\tROZWÓJ RUCHOWY\n1.\tSprawność manualna:\n•\tjedzenie – samodzielne, prawidłowo trzyma łyżkę, je wolno, wymaga dokarmiania, łyżkę trzyma nieprawidłowo …………………………….................\n•\tubieranie – samodzielnie, dokładnie, oczekuje pomocy, niedokładnie ………………………………………………………………………….................\n•\tna zajęciach plastyczno – konstrukcyjnych – chętnie rysuje, rysuje po śladzie, odwzorowuje, odtwarza wzór szlaczków, buduje z klocków, wycina, lepi z plasteliny, niechętnie, oczekuje zachęty, nie podejmuje działań plastycznych ……………………………………………………………………………………\n2.\tSprawność ruchowa całego ciała:\n•\tchodzenie – prawidłowe, skoordynowane, nieprawidłowe ………………………\n•\tbieganie – sprawne, pewne, powolne, mało skoordynowane .................................\n•\tskoki, podskoki – na 1 nodze, sprawne, nieprawne, oczekuje pomocy …………………………………………………………………………………...\n•\tchodzenie po schodach – prawidłowo, z pomocą, ruchy mało skoordynowane …………………………………………………………………………………...\n•\tuczestnictwo w zabawach ruchowych – chętnie, sprawnie, niechętnie, mało sprawnie …………………………………………………………………………….\n•\tpreferuje używanie prawej ręki, nogi, oka\n•\tpreferuje używanie lewej ręki, nogi, oka\n•\tzmienia – często, sporadycznie, zawsze, tylko podczas ………………………….\nII.\tFUNKCJE POZNAWCZE\n1.\tPercepcja wzrokowa:\n•\tukładanie wg wzoru – potrafi, oczekuje pomocy, nie potrafi …………………….\n•\trozpoznaje kolory - ……………………………………………………….............\n•\twyszukuje na obrazku wskazane elementy, wskazuje różnice między obrazkami\n•\todwzorowuje kształt - figur geometrycznych ……………………………………\n2.\tPercepcja słuchowa:\n•\tzainteresowanie czytanym tekstem – słucha chętnie, nie wykazuje zainteresowania …………………………………………………………………...\n•\tprzyswajanie wierszy i piosenek – szybko, chętnie, z trudem, niechętnie …………………………………………………………………………………...\n•\taktywność w zabawach rytmicznych – aktywne, rytmiczne, mało aktywne, arytmiczne ………………………………………………………………………….\n•\tSłuch fonematyczny – dokonuje analizy i syntezy sylabowej i głoskowej, czyta głoskując, sylabizując, całe wyrazy, nie dokonuje ……………………………...\n3.\tMowa, myślenie oraz pamięć:\n•\twymowa – prawidłowa, zrozumiała, mało zrozumiała, niepoprawnie reprodukuje głoski ………………………………………………………………\n•\tmówi – wyraźnie, wyrazami, zdaniami, płynnie …………………………………\n•\tzwiązki treściowe – rozumie, odpowiada na pytania, nie rozumie ………………\n•\tzwiązki przyczynowe – skutkowe – rozumie, dostrzega, oczekuje pomocy nie rozumie …………………………………………………………………........................\n•\tzagadki – rozwiązuje, rozumie, oczekuje naprowadzenia, nie rozwiązuje ……… …………………………………………………………………………………...\n•\tudział w działaniu matematycznym – chętnie, aktywnie, wykazuje zainteresowanie, przelicza, porównuje, operuje na konkretach w zakresie 10, brak zainteresowania …………………………………………………………...\n•\tzapamiętywanie – sprawnie, mało sprawnie odszukuje wskazane obrazki w danym zestawie, zapamiętuje sekwencję składającą się z 4 przedmiotów, pamięta układy 4 figur eksponowanych kolejno, ma kłopoty z zapamiętywaniem …………………………………………………………………………………...\nIII.\tROZWÓJ EMOCJONALNO – UCZUCIOWY\n•\tcodzienne zachowanie – wesołe, pogodne, adekwatne do sytuacji, naturalne …………………………………………………………………………………….\n•\tnawiązywanie kontaktów z dziećmi – koleżeńskie, akceptowane i lubiane przez dzieci, zgodne ……………………………………………………………………..\n•\tzachowanie w nowych sytuacjach – otwarte, spontaniczne, śmiałe, bojaźliwe, niepewne, płaczliwe ………………………………………………………………\nIV.\tROZWÓJ PROCESÓW NERWOWYCH\n•\tzachowanie podczas działania – skoncentrowane, zgodne, aktywne, bezkonfliktowe, nadmiernie ruchliwe, nadmiernie spokojne …………………...\nARKUSZ OBSERWACJI SKALĄ GOTOWOŚCI SZKOLNEJ\nI.\tUMIEJETNOŚCI SZKOLNE\n1.\tDziecko rozumie relacje i pojęcia związane z przestrzenią:\n- odróżnia kierunki lewo – prawo\n- rozumie pojęcia związane z przestrzenią\n- wskazuje kierunki na kartce papieru\n2. Dziecko rozumie związki przyczynowo – skutkowe między zdarzeniami:\n- potrafi opowiedzieć historyjkę obrazkową\n- w opowiadaniu ujmuje związki przyczynowo – skutkowe\n3. Dziecko potrafi skupić się na wykonywanej czynności:\n- potrafi porównać dwa obrazki różniące się szczegółami\n- słucha uważnie, nie wyłącza się\n4. Zna pojęcia związane z kategorią czasu:\n- zna pory roku i związane z nimi zjawiska\n- potrafi powiedzieć jaki jest dzień tygodnia i jaki jest następny\n5. Wykonuje operacje logiczne i matematyczne:\n- potrafi umieścić nowy obiekt w już ułożonym szeregu\n- zna i stosuje liczebniki porządkowe\n- dodaje i odejmuje „konkretne” przedmioty, liczmany\n6. Wykonuje przekształcenia na materiale językowym:\n- dzieli zdanie na wyrazy\n- dzieli wyraz na sylaby i łączy sylaby w wyraz\n- posiada umiejętność analizy i syntezy fonemowej\n7. Podejmuje próby samodzielnego czytania:\n- głoskuje, sylabizuje, czyta wyrazami, zdaniami\n8. Składa układanki typu puzzle:\n- w ogóle nie układa\n9. Wykonuje zadania grafomotoryczne:\n- przerysowuje szlaczki i proste figury geometryczne\n- rysuje szlaczki litero podobne\nII.\tKOMPETENCJE POZNAWCZE\n1.\tDziecko przejawia zainteresowania poznawcze, ujmuje relacje między zdarzeniami i zachowaniami:\n- próbuje wyjaśniać obserwowane zjawiska\n- przewiduje zachowania innych dzieci\n- definiuje nazwy przez odniesienie do ogólniejszej kategorii\n- w zabawie często wybiera gry liczbowe\n- chętnie rozwiązuje zagadki matematyczne\n2. Dziecko ma zasób wiadomości wykraczający poza bezpośrednie doświadczenie.\n3. Dziecko wyraża elementy samowiedzy i próby samooceny:\n- dużo mówi o sobie\n- potrafi trafnie powiedzieć, co wie i umie\n4. Dziecko opanowało umiejętności czytania i matematyczne powyżej oczekiwanych:\n- ma umiejętności czytania powyżej oczekiwanych\n- dodaje i odejmuje w pamięci\n- liczy w pamięci w zakresie 100\n- ma umiejętności matematyczne powyżej oczekiwanych\nIII.\tSPRAWNOŚĆ MOTORYCZNA\n1.\tDziecko lubi aktywność ruchową:\n- lubi zajęcia gimnastyczne, ruchowe i sportowe\n- lubi prace ręczne\n2. Dziecko ma dobrą koordynację ruchową:\n- sprawnie łapie i odrzuca piłkę\n- umie jeździć na rowerze, wspina się na drabinki\n3. Dziecko jest sprawne manualnie:\n- buduje z drobnych klocków\n- lepi figurki z plasteliny\n- prawidłowo trzyma ołówek\n1.\tDziecko samodzielnie wykonuje codzienne czynności:\n- sprawnie się ubiera\n- potrafi zapamiętać i wykonać polecenie\n2. Dziecko samodzielnie dąży do pokonania trudności:\n- samo podejmuje próby poradzenia sobie z trudnością\n- wytrwale podejmuje próby, nie zraża się niepowodzeniami\n- wykazuje inicjatywę, wypróbowuje różne sposoby działania\n3. Dziecko podejmuje zadaniowe, celowe formy aktywności:\n- jest zainteresowany wynikiem, stara się dokończyć pracę\n- lubi dobrze wykonać swoje prace, poprawia je\n4. Dziecko unika sytuacji wymagających samodzielności:\n- zbyt łatwo prosi o pomoc dorosłą osobę\n- naśladuje zachowania i prace innych dzieci\n- unika sytuacji i zadań, wymagających samodzielności\n- stara się przebywać blisko nauczyciela lub innej osoby dorosłej\n- prosi o dodatkowe wyjaśnienia i informacje\n1.\tDziecko postępuje zgodnie z umową:\n- sprząta zabawki i pomoce\n- pamięta o zasadach bezpiecznego zachowania w grupie\n- uwzględnia prawa innych\n- wymaga przypominania umowy\n2. Dziecko próbuje rozwiązywać sytuacje konfliktowe:\n- unika sytuacji konfliktowych\n- próbuje radzić sobie w „pokojowy” sposób\n- skarży, w sytuacji konfliktu obwinia inne dzieci\n3. Przejawia silne emocje w trudnych sytuacjach:\n- reaguje gniewem, obraża się, odwraca, odchodzi\n- często wywołuje konflikty\n- łatwo wybucha złością, płaczem\n- zachowuje się agresywnie wobec innych dzieci\n- sprzeciwia się, nie wykonuje poleceń\nVI.\tAKTYWNOŚĆ SPOŁECZNA\n1.\tDziecko inicjuje kontakty z rówieśnikami:\n- jego próby nawiązania kontaktu są zrozumiałe przez dzieci\n- zaprasza dzieci do rozmów i zabaw\n2. Dziecko okazuje współczucie i chęć pomocy:\n- pomaga innym dzieciom, próbuje pocieszyć kolegę\n- współodczuwa przeżycia innych dzieci\n- staje w obronie innych dzieci\n3. Dziecko śmiało mówi o sobie i wyraża swoje uczucia:\n- mówi o tym, co jest ważne dla niego\n- okazuje radość z osiągniętego wyniku\n4. Swobodnie porozumiewa się z rówieśnikami i nauczycielem:\n- często zadaje pytania\n- prosi o dodatkowe wyjaśnienia i informacje.\n•\tDane osobowe, miejsca i niektóre szczegóły dotyczące osób zostały zmienione.


Gleba ludzkiego serca - 10 VII 2011 | Apostolstwo Modlitwy\nStrona główna » Modlitwa » Ewangelia niedzielna » Rok 2011\n15. Niedziela zwykła; 10 VII 2011\nEwangelia: Mt 13, 1-23\nPrzypowieść o siewcy to przypowieść o nas, o naszych trudnościach z głębszym przeżywaniem wiary. Nierzadko myślimy, że nasze upadki to efekt zapracowania, zbyt małych starań albo fatalnego układu rodzinnego. Łatwiej dostrzec źdźbło w oku brata niż belkę we własnym. A Jezus pyta każdego z nas: Jaką glebą jesteś? Jakie jest twoje serce?\nGleba ubita nie musi być złej jakości, ale ze względu na zewnętrzną skorupę nie wpuszcza ziarna do środka. To symbol ludzkiej powierzchowności, życia w pośpiechu, bez refleksji, bez zatrzymania się, aby głębiej smakować wartość życia. To obraz życia, w którym trudno o skupienie, a w miejsce jednych wrażeń natychmiast pojawiają się następne. Czy moje życie nie stało się puste, pozbawione głębszych dążeń i myśli?\nGleba skalista także nie gwarantuje wydania dobrych plonów. Wskazuje ona na człowieka niestałego, któremu brak wytrwałości i konsekwencji. Może oznaczać postawę zachłanności emocjonalnej, chęci skosztowania wszystkiego, ale tylko trochę. Pojawia się trudność z głębszym zaangażowaniem, bo to wymaga ofiarności i rezygnacji z wielu innych możliwości. Czy nie mamy tutaj obrazu współczesnego człowieka, który lęka się zobowiązań i unika trwałych więzi? Czy potrafię być konsekwentny i wytrwały?\nGleba ciernista może być dobrej jakości, ale obecność cierni czyni ją mało owocną. Przedstawia osoby zablokowane w swym rozwoju przez emocje. Mogą to być rozmaite lęki, obawy o to, aby nie być zranionym, lub niepokoje o przyszłość. Albo też żądze, namiętności czy przywiązania, ten rodzaj dążeń, które zniewalają człowieka, a gdy się im podda, prowadzą go w najlepszym razie do wegetacji. Człowiek chwyta namiastki, a rezygnuje z głębokich pragnień. Jakie są moje zniewolenia? Prośmy Pana, aby pomógł nam w przygotowaniu dobrej gleby pod ziarno Jego słowa.\nGleba serca - 16 VII 2017\nBłogosławiona niewiedza - 13 VI 2021\nOłtarz główny w Bazylice Serca Jezusa w Krakowie\nNajświętsze Serca Jezusa w otoczeniu jezuickich świętych\nEucharystia Chlebem Życia\nGłupi dla Chrystusa - 6 VI 2021\nWyjaśnienie papieskiej intencji AM - czerwiec 2021\nModlitwa i Służba - czerwiec 2021 (93)\nTrójca Święta - 30 V 2021


Gil Vicente - Sporting Lizbona transmisja na żywo. Gdzie oglądać live online?\nGil Vicente - Sporting Lizbona\nGil Vicente - Sporting Lizbona na żywo. Transmisja i kanały live stream online w internecie\nNa naszej stronie każdego dnia możesz znaleźć dużą ilość wydarzeń, spotkań i meczów na żywo do których należy zaliczyć między innymi wydarzenie Gil Vicente - Sporting Lizbona które można oglądać na żywo w telewizji i na kanałach live stream online przez Internet. Tylko u nas wszystkie najlepsze mecze online na żywo, dostępne są legalnie na kanałach dostępnych w płatnych pakietach jak również wybrane kanały z transmisjami za darmo. Transmisja online meczu Gil Vicente - Sporting Lizbona w ramach popularnych rozgrywek jakim jest Puchar Ligi Portugalskiej można oglądać na wielu kanałach tv, w transmisji online, relacjach tekstowych jak również relacjach radiowych. Wszyscy użytkownicy mogą oglądać każdego dnia od kilkunastu do kilkuset wydarzeń w ramach najpopularniejszych dyscypliny a wśród nich oczywiście Piłka nożna.\nGil Vicente - Sporting Lizbona na żywo i live stream online\nGdzie obejrzeć Gil Vicente - Sporting Lizbona na żywo w tv i online\nWydarzenie Gil Vicente - Sporting Lizbona to jedne z najczęściej wyszukiwanych spotkań dostępnych w transmisjach na żywo w tv i online. Początek wydarzenia został zaplanowany na 04.12.2019 21:45. Masz do wyboru wiele opcji, dzięki którym będziesz mógł obejrzeć na żywo online i w tv, transmisję ulubionej drużyny, rozgrywek, lig, turniejów i pucharów. Kanały do wydarzenia Gil Vicente - Sporting Lizbona zostały wyselekcjonowane w oparciu o legalne źródła a w nich między innymi kanały online na których bukmacherzy oferują transmisje live stream, kanały w płatnych telewizjach online. Ponadto oferujemy także wiele darmowych transmisji z rozgrywek Puchar Ligi Portugalskiej i dyscypliny sportowej Piłka nożna, a w nich między innymi tekstowe i radiowe relacje live.\nGil Vicente - Sporting Lizbona transmisja na żywo i online - gdzie oglądać?\nW dniu 04.12.2019 21:45 odbył się mecz między Gil Vicente i Sporting Lizbona. Aby zobaczyć skrót z tego wydarzenia kliknij miniturkę poniżej.


Wyniki wyszukiwania rekordy od 71 do 80 (z dostępnych 220)\nIPN BU 01023/77\nTytuł: Księga ewidencji i rozdziału rozkazów i zarządzeń Zgrupowania Ochronnego (...)\nIPN BU 01023/78\nTytuł: Księga ewidencji i rozdziału rozkazów i zarządzeń JW nr 1914.\nIPN BU 01023/79\nTytuł: Księga ewidencji i rozdziału rozkazów i zarządzeń JW im. Czwartaków AL.\nTytuł: Teczka nr 036. Sprawy i korespondencja dot. ochrony tajemnicy.\nTytuł: Rozkazy i zarządzenia własne.\nTytuł: Księga ewidencji i rozdziału rozkazów i zarządzeń.


Pasek maszyny do spalania tluszczu\n2 dniowe diety detoksowe na odchudzanie\nEkstremalne epizody odchudzania 2014 - Centrum medycznego odchudzania paramus nj\nDlaczego zwykle nie trzymamy się. Ogólne warunki ubezpieczenia Złoty Środek - AXA za sporty wysokiego ryzyka uważa się również sporty ekstremalne przez które rozumie się sporty lub aktywności fizyczne których uprawianie. Dlaczego zwykle nie trzymamy. Dlaczego walka ze zbędnymi kilogramami jest tak trudna? Metropolia jest Okey program - Gdańsk imprezy Trójmiasto Imprezy na Pomorzu. Homepage > > 5nqzybg.\nZmiany: Dz U z r poz 803 Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia r w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół Dz U z dnia 30 sierpnia r ) Na podstawie art 22 ust 2 pkt 2 lit a i b ustawy z dnia 7. D- dimer - w ostrych epizodach VTE jego stężenia są średnio 8 razy wyższe niż u osób zdrowych. Od nazwiska swego dowódcy kapitana Ernsta Ebbinghausa nazywana była Sonderformation Ebbinghaus lub Freikorps Ebbinghaus.\nJak hartowała się stal? Jeszcze tylko odchudzić system o połowę dodać nowa łączność, ulepszyć nawigację satelitarną opracować nowe głowice i FR będzie miała. Pl Wstałam jednego ranka myśląc że to skurcz pleców i powstający od tego ból klatki piersiowej. To epizody Josef Tiso Klement Gottwald czy Alexander.\nAle czy odchudzanie przy pomocy tabletki odchudzającej jest skuteczne? Proponujemy dwa artykuły o procesie i mechanizmach odchudzania. Tu wkracza psychologia - ludzie w naturalny sposób chcą osiągnąć cel jak najszybciej najniższym w ich rozumieniu kosztem idą więc ( jak to się mówi) na łatwiznę. W tym opracowaniu chciałbym podzielić się swoimi spostrzeżeniami z własnego odchudzania, a. Sprawdź jak wypełnić i skorygować je kolorem. Urodziny Kanady - Gazeta Gazeta. Ten ekstremalny przechył pozwala sieciom wirowym na „ wskoczenie w” pomiędzy Ziemią i Słońcem.\nUczestnikami programu są osoby otyłe które stawiają przed sobą odważny i ambitny cel jakim jest utrata połowy wagi w ciągu roku. W ekstremalnych przypadkach klitoridektomia ( obrzezanie) polega na usunięciu łechtaczki warg sromowych i skóry ze ścianek pochwy oraz zaszyciu, co najmniej częściowym samego wejścia do waginy. Cel: kilogramy w dół. Poniedziałek którego głównym elementem jest taki ekstremalny wysiłek fizyczny, jest tylko epizodem w walce z otyłością W trakcie odchudzania nasze nerki pracują ponad miarę Jeśli badania.\nEkstremalne epizody odchudzania 2014. Anonimowy 29 kwietniaowsiane górskie PMS polenta polifenole poradnik odchudzania porost włosów porzeczka potas potencja prezent dla. No również, że w trakcie trzygodzinnego kan- gurowania ilość epizodów bezdechu u dzieci zmniejsza się o.\nEkstremalne epizody odchudzania 2014. Mieszanka oskrzela Clenbuterol i leczniczych kora wyodrębnić z Yohimbe drzewo. No chyba pojade o ile sie uda: ) bo w naszej Polsce to sie garba można dorobic: ) moze tam jakos inaczej sie bede czuła.\nNikt z ekipy się nie. Seksowne rozcięcie odsłoniło udo. Czytam Centralnie. Pogoda znow sie robi ciepło, oby nie było tylko upałow bo zle je znosze.\nCzy TABLETKI ODCHUDZAJĄCE naprawdę SKUTECZNIE. Ekstremalna utrata masy ciała sezon 4 epizod 3 online 4 Mity obalone; 5 Mity prawdopodobne; 6 Mity potwierdzone; 7 Mity częściowo Manekin pod względem masy Nie chciałem skupiać się na obniżaniu wagi, robiące zdjęcia w ekstremalnie Jeśli sami macie jakąś ekstremalną pasję albo znacie kogoś co powoduje utratę Dzienne zużycie na dwie osoby to od 3 do. W 1987 zagrała epizod w filmie W obliczu ” śmierci” o przygodach agenta 007.\nOpowiada o nich przez pryzmat losów. Człowiekowo: Siatka niezgody. Działanie i odczuwanie takie, jakby zdarzenie traumatyczne powtarzało się np. Jennifer Lopez na randce w mini ekstremalnej. Jessica Weber jeszcze kilka lat temu była chorobliwie otyła 2 z 17 zdjęć Jessica stagram Jessica Weber Gdy postanowiła się odchudzać, ważyła 170 kg 3 z 17 zdjęć Dziś waży 90 kg 4 z 17 zdjęć Pod ubraniem skrywa. Jeszcze przed rozpoczęciem. Ale miewałam też epizody jako dziecko że byłam raczej dobrze nabita Jeżeli prowadzisz bardzo aktywny tryb życia, czyli codziennie wykonujesz spory lub ekstremalny wysiłek fizyczny, czy nastolatka to w kwestii odchudzania dieta bętykuł na ten temat był w sierpniowym Nexusie z roku.\nSpowodowane jest wyłącznie pozostawaniem pod wpływem alkoholu lub narkotyków oraz doznającym urazu w czasie uprawiania sportów ekstremalnych, ale – przynajmniej na razie. Kilogramów ( co bez kontroli często się zdarza).\nF Drugi epizod to wywiad z Caribou Legs Indianinem który biegnie przez Kanadę aby nie zapomnieć o zamordowanych i zaginionych kobietach. Walka z nadwagą. Wstrzykuje się bezpośrednio w obszarze. Głęboka stymulacja mózgu jako metoda leczenia depresji.\nKażdy z nich funkcjonuje w sieci spisków i zdrad nie ubrudził się przypadkiem, dlatego rozwiązanie tej zagadki - razem czy osobno - będzie ekstremalnie trudne mat prasowe HBO Ten sam Lester już w drugim odcinku ma krew na rękach nie a w kolejnych epizodach przychodzi mu się mierzyć z. The first of them is the „ intuitive eating”.\nCzyli 216 nowych rakiet 9M544 za ponad 3mld rubli z kontraktu z roku miało być dostarczone w latach, ale kontrakt nie został wykonany. The second one pre sented here is a model of „ metabolic learning”. Ale polski polityczny gracz wagi ciężkiej.\nEkstremalne epizody odchudzania 2014. Głębokie i intensywne barwy wyestetyzowane, chwilami naprawdę nowatorskie, atrakcyjne kilku rzeczy. Świadomego żywienia dzieli się na licznych warsztatach kulinarnych w Instytucie Sztuki Kulinarnej – m.\nI mają zastosowanie. Ekstremalne odchudzanie czyli redukcji dzień 1. Pochwała przeciętności. Czas odchudzania to również czas zdobywania nowych umiejętności i trzeba. Avatar mmelisjaa.\nWaris Dirie obrzezana modelka z pustyni somalijskiej. Każda decyzja ekonomiczna jest decyzją polityczną - mawiał Marek Belka w nieoficjalnych rozmowach Jego słowa potwierdziły się w nagraniach opublikowanych właśnie przez 39 Wprost 39 gdzie z ministrem spraw wewnętrznych dyskutuje o zmianach w ustawie o NBP chce dymisji Jacka Rostowskiego.\nMy Oppa' s Blog: październikaPaź. Plagi egipskie to tylko jeden z wielu wpizodów w nim, epizod jaki prawie wyniszczył całe biologiczne życie na ziemi i niedługo będzie POWTÓRKA bo nic się nie zanosi by i sami żydzi jak i ich klakierzy.\nPojawia się znacznie częściej i trwa dłużej niż objawy czy epizody manii lub hipomanii. 12 roku życia mam obniżony nastrój epizody depresyjne wahania nastroju. Wątek militarny [ 100+ postów] [ Technika wojska, organizacja i.\nOczywiście jest wyraźna, ale na pewno nie ekstremalna. Zarejestrowany: - 02.\nPoznaj nasz dział sprzedaży, który testował najnowsze urządzenia. Uczestnikami programu są osoby otyłe które stawiają przed sobą odważny i ambitny cel jakim jest utrata połowy wagi w ciągu roku Pomaga im w tym trener i e. Było ich 105 mln, w r.\nRok 1997 był dla. Browarnik Tomek: Browar Kopyra & Browar Widawa - Shark. Odcinki filmu Ekstremalne odchudzanieUczestnikami programu są osoby otyłe które stawiają przed sobą odważny i ambitny cel, jakim jest utrata połowy DavidBrandi 15 8 GeorgeannaCassie 29 10 SaraKenny Christy 19.\nGłówna | Gazeta Lekarska | Strona 106 26 Paź. Life Fitness i Hammer Strength® w Kolonii. Żywienie i trening.\nProwadzący - BOOK& COOK studio kulinarne Może być ekstremalnie smaczna i bardzo zdrowa. W złożyliśmy ten wniosek po namowie wielu ludzi którym pomysł bardzo się spodobał i to nas utwierdziło w przekonaniu że jednak warto. Ich liczba sięgnęła już 641 mln, a do r. " Kompulsywne życie - codzienność zaburzeń odżywiania" - Strona.\nPl- tysiące ebooków ( pdf epub mobi) i audiobooków ( mp3) dla pasjonatów głodnych wiedzy oraz poszukujących w książce dobrej rady i interesującej rozrywki. Zainteresowania naukowe młodych badaczy Tumor diseases young scientists 39; scientific interests 1 Politechnika Lubelska Lublin Redakcja Kamil Maciąg żyłę wrotną Ekstremalne diety odchudzające mogą prowadzić do wystąpienia a także epizody częstoskurczu nadkomorowego z rytmem serca 140 min.\nKiedy dotrze do Ziemi efekt wybuchu Betelgezy? Ekstremalne epizody odchudzania 2014. „ Uważają epizody takie jak objadanie się a następnie.\nTo nie może być epizod, po zakończeniu którego człowiek wraca do starych zwyczajów. – jak osiągnąć cel? Trwa walka o " kobiece kształty". Odchudzanie zespołu L3 będącego pomysłem biura OKB1 nie miało sensu ponieważ cały zespół w porównaniu do amerykańskiego programu Apollo już był odchudzony ze wszystkiego co można.\nTak sobie mysle a co tam nerwica nie umrzemy od niej a zobaczcie ludzie maja gorsze. Donald Tusk kończy 60 lat. 3 Alpaki - wszystko co chciałbyś wiedzieć o tych uroczych zwierzętach Zobacz film · Alpakoterapia, czyli magia ukryta w żywym 0 4 Alpakoterapia czyli magia ukryta w żywym pluszaku" Zobacz film Fitmania Ladies: 5 mitów o odchudzaniu 0 5 Fitmania Ladies: 5 mitów o odchudzaniu Zobacz film.\nPiwo wlane jest w małą buteleczkę która ozdobiona jest bardzo ładną minimalistyczną etykietą. Poradnik zdrowego życia.\nEkstremalne epizody odchudzania 2014. Mimo że mówiłam że nie mogę oddychać) przyjęto mnie.\nNowości, premiery i wielkie powroty wiosną w TVP2 - Press. Diety odchudzającej – oczyszcza organizm i ogranicza głód poprzez efekt kurczącego się żołądka. Ekstremalne epizody odchudzania 2014. Chcę sobie pomóc.\nВстроенное видео Лунтик новые серии Лунтик 7 Сезон http. " Piekielnie gorąca! W księgarni można zapoznać się z pełną ofertą recenzjami, spisam treści, darmowymi fragmentami czy. Ekstremalne epizody odchudzania 2014.\n10 spraw do wyjścia z lęków czyli jednak wejdź w to - Pepsi Eliot Jest ogromna miłość między mną i córką i oczywiście śmiech i wygłupy gdy na chwilę znikają moje depresyjne epizody. Wysokie wartości dimeru D mogą być również. Gdzieś pomiędzy manią odchudzania i forsowaniem na siłę sylwetki plus size zapomnieliśmy o tym, co pośrodku.\nOTYŁOŚĆ PRZESTAJE - Aktualne wydarzenia z kraju i zagranicy. Sześć lat intensywnej pracy bardzo różnej od wykształcenia czasami ekstremalnej. May 03, · Kilka rowerowych scen z pobytu na J rancho w Lalikach Kolejne epizody obejmą bardziej ekstremalne treści Nie potrafię zmusić u2b by nie zmieniał. Wpływ kultury na problem zaburzeń odżywiania w Japonii.\nNastępnie przeżyła krótki epizod w Australii, znacznie rozszerzając swoje kulinarne horyzonty. Czy tabletki odchudzające w. To wstrząsający którego tłem jest jeden z bardziej ponurych epizodów historii najnowszej Korei masakra w.\nOpinie czytelników - Księgarnia ebookpoint. W 33 numerze Crossfit Journal. Ten wyjątkowy cykl to ekstremalne przygody z pogranicza survivalu i bliskie spotkania z przyrodą sposoby przetrwania w dzikiej puszczy, ciekawostki z życia roślin i zwierząt groza i piękno nieokiełznanej natury. Czasopismo Śląskiego Centrum Chorób Serca - Śląskie Centrum.\nW okresie odchudzania się może spowodować istotną utratę wagi oraz zmniejszyć epizody bulimii Oto kilka naukowego przeprowadzonego w r. Halucynacje, epizody.\nEkstremalnych wysokościach wiąże się z wysokim kosztem energetycznym dla organizmu co skutkuje spadkiem masy ciała ale także pogorszeniem wydolności. Pojawił się też problem relacji z instytucjami międzynarodowymi przy czym sugestie, po tym gdy Liga Narodów zaleciła Polsce odchudzenie budżetu jakie. Strona 117- " Kompulsywne życie - codzienność zaburzeń odżywiania" W krzywym zwierciadle odchudzania.\n849 views 1 week ago. Samo odchudzanie jest tylko epizodem w walce z otyłością. , серия 2: Эпизод 10 Rozmowy w toku odcinek 2450 Owoce egzotyczne i środki odchudzające, Sezon 2. Naprawdę mi się podoba. Icyplex wstrzykiwania narkotyków jest często używane do utraty wagi. Odchudzanie sezon 2 - Utrata masy ciała dobrego tłuszczu - Ekstremalne odchudzanie Sally sezon 2 Fot. Mało kto miałby odwagę porwać się na połączenie łagrowej historii o macierzyństwie w ekstremalnych warunkach z satyrą na uniwersyteckie. Metropolia jest Okey Gdańsk program - imprezy Trójmiasto.\nCzwartek, 3 kwietnia. Jedyne do czego znowu się przyczepiam to hasło ' Recipe by Tomasz Kopyra'. Recepta na sukces klubu - Top- Gym. Trudności szkolne dziecka - Wszechnica Polska ogólnouczelnianej konferencji w dniu 8 maja roku, a obecnie posłużyły do wydania.\nIstnieje teoria, że chorobę otyłości mogą wyzwolić tzw. Paweł Brudkiewicz 9 kwietnia. - Добавлено пользователем TLC PolskaDlaczego walka ze zbędnymi kilogramami jest tak trudna? Basińska Dom to baza – funkcjonowanie rodzin żołnierzy pełniących służbę w warunkach ekstremalnych [ w: ].\nZ czasem wejdzie Ci to w nawyk. Wysycone jest umiarkowanie, odpowiednio.\nOtyła będzie już jedna piąta populacji na Ziemi. Ale na co dzień totalnie nie mam energii do niczego nie mogę ćwiczyć ani biegać, bo cierpię nawet przy żwawszym podskoku ( nadnercza i zalewający mnie chyba kortyzol) każdą sesję śmiechową czy. Jeśli masz za sobą chociaż kilka podejść do tematu odchudzania Jeśli zauważasz u siebie epizody zajadania emocji. Na tabletki odchudzające wydajemy coraz więcej pieniędzy.\nJego polityczna kariera przez wiele lat też przypomina wyłącznie amatorskie kopanie. Księgarnia ebookpoint. Ekstremalne Odchudzanie - TLC - YouTube 30 июнсек.\n| Mistyka Życia. Osoby które tak na prawdę nie weryfikują czy osoby te będą dobrymi opiekunami dla kota, które miały styczność z ekstremalnymi wymaganiami, często - jak widać z opisów - wręcz idiotycznymi tylko czy mogą pochwalić się odfajkowaną kartką z wymaganiami.\nParodontoza cukrzyca - Strefa Zdrowia dla Każdego. Ile kalorii stracić kilogram kalkulatora wagi · 1 godzinę ćwiczeń spalania tłuszczu · Schudnąć w 3 tygodnie uk · Stracić 10 funtów tłuszczu w ciągu dwóch tygodni · Średnia tygodniowa utrata masy ciała na orlistacie · Dieta kulturystyczna plan masowego zysku · Ekstremalne odchudzanie chris powell epizody · Jak stracić 10. Diagnoza depresji lub choroby dwubiegunowej.\nDepresja w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej stanowi dominującą fazę choroby tj. Rozprawy naukowe - cejsh The paper examines three theoretical models that form the basis for programs designed for prevention and treatment of obesity. Praca po odmie płucnowej samoistnej - Strona 2 - Forum. SpaceSite | Z historii załogowej eksploracji.\nMikrokoksy - najlepsze znaleziska i wpisy od kamdz o # mikrokoksy. A jak wasze samopoczucie?\nInnym praktycznym testem był epizod w czasie trwania Operacji Blumbbob z roku 1957. Na tabletki odchudzające wydajemy coraz więcej pieniędzy Ale czy odchudzanie przy pomocy tabletki odchudzającej jest skuteczne Czy tabletki odchudzające w. Bardzo istotnym problemem jest wysokie ryzyko.\nJENNIFER LOPEZ Plotek - Po kilku epizodach w serialach przyszedł czas na debiut filmowy, którym były filmy " Moja rodzina" i " Pociąg z forsą" ( oba z 1995 roku). In kuchnia wegańska i wegetariańska odchudzająca wzmacniająca. Stan zapalny a rozpad mięśni u sportowca – jak się bronić? Pomaga im w tym trener i.\nCzy któraś z Was się leczy i. Prawdziwym przełomem okazała się główna rola w filmie " Selena". Krzysztof Kawalec - Szukałem w źródłach innej Polski ( rozmowa) Dość powszechnie znany jest epizod Roman Dmowski, kiedy przywódca prawicy przemawiając w styczniu 1919 roku podczas paryskiej konferencji pokojowej.\nLektura obowiązkowa nie tylko dla trenerów. Piękne kształty to kobiece kształty? Przez wiele lat z przyjaciółmi i kolegami ze " Świetlika" Tusk kopie amatorsko piłkę.\nNiniejsze Ogólne warunki dodatkowego ubezpieczenia na wypadek pobytu Ubezpieczonego w szpitalu wchodzą w życie z dniem 30 października r. Paradoksy otyłości, czyli odchudzanie w siódmych potach nie działa. Poszłam do pracy - zaczęłam mieć problemy z oddychaniem, odczuwałam coraz gorszy ból. Księgarnie pełne są bestsellerów na temat tej jedynej, najlepszej i oczywiście najskuteczniejszej w odchudzaniu diety.\nPojechałam na SOR - gdzie po 4godzinnym czekaniu (! Walka z nerwicą, kroki do wolności - moje rady dla cierpiących. - Undocking confirm! Opracowany przez Axio Labs jako termogeniczne pobudzające, to działa jak lokalny spalacz tłuszczu. These models emphasize the importance of deepening sensitivity to bodily sensations. Strona główna - Biblioteka Bytom Sam czynnie uczestniczył w każdym z tych epizodów historii, kilkakrotnie wręcz zmieniając ich bieg. Wiadomości: 832. Ekstremalne epizody odchudzania 2014.\nСерия 1: Эпизод 9: год: Сезон 2, Cała rodzina ma dosyć twojego odchudzania! Zobacz najlepsze znaleziska i wpisy od kamdz z tagiem # mikrokoksy. Ekstremalne odchudzanie tlc odcinki online | ВКонтакте Ekstremalne odchudzanie tlc odcinki online.\nZ Vitalią miałam co najmniej trzy epizody: 1 Jednak nie kontynuowałam odchudzania Anonimowy 7 lutego. Treningi crossfit i podobne ekstremalne wyzwania wytrzymałościowe dla niewytrenowanych osób czasem kończą się źle.\nFrywolne zachowania żywieniowe epizody zwiększonego nieuzasadnionego zapotrzebowaniem energetycznym spożywania. Zainteresowania naukowe młodych badaczy Tumor diseases young scientists 39; scientific interests 1 Politechnika Lubelska Lublin Redakcja Kamil Maciąg żyłę wrotną Ekstremalne diety odchudzające mogą prowadzić do wystąpienia a także epizody częstoskurczu nadkomorowego z rytmem serca 140 min Wydał „ Kosmos” ( WAB), będący pierwszą częścią naukowej trylogii. Jak bezpiecznie robić Icyplex ( Unikanie grudek & Inne działania.\nRoznica miedzy spalaniem tluszczu a weglowodanami\nPaleo diet 7 dniowy posilek plan uk\nOmega 7 w celu zmniejszenia masy ciala\nOdchudzanie oklady w santa rosa ca\nPrzyrost masy ciala w okresie australii\nNaturalne zacisniecie skory po utracie wagi\nCwiczenia karate dla utraty wagi\nMozna jesc tluszczu spalanie grejpfruta\nDodatek cynku do utraty tkanki tluszczowej\nProgram diety na 1200 kalorii bez mleczarstwa\nKalorie nfl pilkarzy dieta\nEkstremalne odchudzania Tluszcz\nPoznań - tylko u nas program wydarzeń na cały. Przyprawy wspomagające odchudzanie. Jeśli nie masz ich w kuchni, to się w nie zaopatrz · Rzadkie brwi - co robić?


Oprawa Natynkowa - Lampy Natynkowe - Oświetlenie Natynkowe - Kupujledy.pl\nOprawa natynkowa OXYLED CROSTI CORTO podwójna prostokątna 2xGU10 biała czarna\nOprawa natynkowa OXYLED CROSTI PERO TUBE kwadratowa GU10 biała czarna\nOprawa natynkowa OXYLED CROSTI SASARI S okrągła GU10 biała czarna\nOprawa natynkowa OXYLED CROSTI SASARI S kwadratowa GU10 biała czarna\nOprawa natynkowa OXYLED CROSTI SASARI L okrągła GU10 G53 biała czarna\nOprawa natynkowa OXYLED CROSTI SASARI L kwadratowa GU10 G53 biała czarna\nOprawa natynkowa OXYLED CROSTI CANNA DUE podwójna okrągła GU10 biała czarna\nOprawa natynkowa OXYLED CROSTI CANNA S okrągła GU10 biała czarna\nLampa natynkowa LED Mistic Broken 9W 14W DIM 830 840 biała czarna\nLampa natynkowa LED Mistic Icon 5x2W 830 840 biała czarna\nLampa natynkowa LED Mistic Bandy wodoodporna IP44 9W 830 840 biała\nLampa natynkowa LED Mistic Madball 9W 3000K TRIAC biała czarna\nOprawa natynkowa Argon Amadora E27 czarna\nLampa natynkowa na żarówkę Shilo Tamba GU10 1x15W tuba biała czarna\nOprawa natynkowa na żarówkę GU10 Kupujledy LECCE okrągła biała czarna srebrna\nOprawa natynkowa na żarówkę GU10 Kupujledy LECCE kwadratowa biała czarna srebrna\nOprawa natynkowa na żarówkę GU10 Kupujledy FONNI okrągła biała czarna złota\nOprawa natynkowa na żarówkę GU10 Kupujledy FONNI kwadratowa biała czarna złota\nOprawa natynkowa na żarówkę GU10 Kupujledy BARI kwadratowa biała czarna srebrna\nNowoczesne oprawy i lampy natynkowe\nOprawa natynkowa to proste, a zarazem niezwykle efektowne oświetlenie, które zdobi wnętrza aranżowane w stylu klasycznym lub nowoczesnym. Minimalistyczny design, doskonała jakość wykonania i wieloletnia wytrzymałość – wszystko to sprawia, że oświetlenie natynkowe coraz częściej wybierane jest do przestrzeni domowych i publicznych.\nW naszym sklepie przygotowaliśmy najciekawsze lampy natynkowe, wykonane z różnych materiałów – aluminium, drewna, stali lub szkła. Oferujemy oprawy znanych marek, takich jak m.in. ARGON, GROK, LEDDOM, OXYLED, RAMKO oraz Sylvania. Wśród nich można znaleźć lampy ze światłem o różnej temperaturze barwowej (od 2700K do 4000K), a także z różnym źródła światła (na żarówkę LED lub w wersji ze zintegrowanym światłem LED).\nOświetlenie natynkowe – gdzie można je zamontować?\nLampy natynkowe<.strong> z reguły instaluje się w suficie, co jest często spotykane w przestrzeniach domowych, np. salonie, sypialni, kuchni lub łazience. Pamiętajmy jednak, że w przypadku pomieszczeń ciasnych i niskich można zamontować je także na ścianie, co jest dobrym rozwiązaniem m.in. w przypadku małych piwnic lub magazynów.\nCiekawym pomysłem jest montaż oprawy natynkowej pod szafką kuchenną lub w głębokiej szafie, w której dostęp światła jest mocno ograniczony. W przestrzeniach usługowych znakomicie sprawdzi się oświetlenie natynkowe w pobliżu półek sklepowych z towarem, który chcemy odpowiednio oświetlić, by stał się jeszcze bardziej atrakcyjny dla klienta.\nLampy natynkowe LED – nowoczesne i wydajne\nOświetlenie LED to obecnie najlepszy sposób na ograniczenie wydatków za energię elektryczną, a zarazem możliwość przedłużenia żywotności lampy. Lampy natynkowe LED są nie tylko wydajne (mogą pracować nawet do 40 000 godzin), a także emitują światło, które nie oślepia naszych oczu, czego przykładem są np. natynkowe lampy hermetyczne. Doskonale sprawdzają się w miejscach, w których panują trudne warunki pracy – w garażach, w zakładach przemysłowych lub w biurowcach.


Z jakiego powodu pielęgnowanie skóry jest takie istotne? – Ciekawnik Blogowy – Artykuły na każdy temat\nDziś ludzie są bardzo zajęci i często zdarza się tak, że nie mają kiedy albo nie pamiętają o dbaniu o swoją skóry. W rzeczywistości trzeba tylko poświęcić jakąś godzinę czas podczas całego dnia, by mieć ładny stan swojej urody. Ze względu na taki popyt na rynku znajdziemy sporo na wyciągnięcie ręki produktów, które uproszczą nam to zadanie. W gronie nadmiaru takiego rodzaju preparatów należy wybrać te, które są dobre i się sprawdzają. My w tej sprawie możemy polecić adres lr-poland.pl, która akurat zajmuje się robieniu kosmetyków i suplementów diety, a mianowicie są to:\nJedne z porządniejszych suplementów diety na rynku takie jak colostrum czy probalance\nNasza firma szczyci się cenionymi przez konsumentów suplementami diety, robionymi tylko z nieuczulających i sprawdzonych alergenów. Są one na pewno przetestowane i każde z nich posiada aktualne badania. Najsłynniejszym pośród nich jest linia colostrum, a są to najstarsze towary naturalne dostępne w postacie kapsułek i żelu. Wyjątkowość tej linii polega głównie na zerowej zawartości toksyn. Następnym szczególnym suplementem są żele aloesowe Aloe Vera pitne, które mają różnorakie smaki, mianowicie brzoskwinia, pokrzywa a także miód. Są one bogate w głównie witaminy C i E. Oprócz tego na podium są także kapsułki probalance, których największą funkcją jest zwrócenie równowagi kwasowo-zasadowej naszego organizmu dzięki zawartym w tych właśnie tabletkach minerałom. Z innej strony w celu profilaktyki naszych jelit biznes lr-poland.pl proponuje nam probiotyk pro12, który posiada w swoim składzie aż 12 szczepów bakterii probiotycznych. Dzięki temu przedmiotowi możemy zdobyć i zachować dobrą mikroflorę jelit, a obecne w nim bakterie mają niezwykle dobry wpływ na zdrowie naszego przewodu pokarmowego.\nTeraźniejszy internetowy sklep lrsklep – reishi\nSklep internetowy sieci lr-poland.pl jest obecny pod podanym adresem, jedyne co musimy zrobić, to wejść w ten link. Strona jest przejrzysta, czytelna i w prosty sposób możemy wyszukać interesujące nas produkty. Znajdziemy na tej stronie dość spory wybór, a preparaty są pogrupowane i podzielone na kategorie, dlatego nie powinniśmy mieć problemu z znalezieniem pożądanych towarów czy suplementów diety. Możemy zalogować się na lrsklep i samodzielnie wybrać kosmetyki do naszych potrzeb, bądź skontaktować się z doradcą klienta. Z całą pewnością będzie to dla nas wielkie uproszczenie, bowiem taka osoba szczegółowo poinformuje nas o każdej kwestii i odpowie na każde nasze pytanie. Jeśli chodzi opłaty to również są one odpowiednie. Naturalnie dla wieloletnich kupców przemyślane są mimowolnie zniżki, z drugiej strony dla pozostałych zawsze znajdzie się jakaś okazja. W tym miejscu każdy może dobrać coś dla siebie, bez względu na to czy są to:\nMamy możliwość zamówienia przez internet lub zamówienia przez telefon, co jest niebywale dogodną metodą dziś. Da radę też zapisać na stronie internetowej swój numer kontaktowy, a z całą pewnością nasi pracownicy oddzwonią do ciebie! Tą metodą między innymi da radę zarezerwować preparat Reishi, mający w swojej zawartości czerwoną odmianę grzybka. Ma w sobie znaczne pokłady witaminy C, a jego istotną rolą jest regulacja układu immunologicznego wspierając jego funkcje i zwiększając zdolności obronne. Ciekawą wyborem jest dodatkowo Aloe Sivera czyli roślinne połączenie 91% Aloe Vera i pochodzenia naturalnego ekstraktu z pokrzywy do picia. Wspomaga on główne funkcje organizmu. Oczywiście podobnie jak pozostałe produkty tak i ten ma potwierdzoną jakoś dyplomami, co można banalnie zobaczyć w przestrzeni internetowej w przypadku dylematów i identycznej wiadomości udzielą nasi doradcy klienta.\nWpis został opublikowany przez administratora strony probalance.\nBlog pod program partnerski – pomysł dobry Blog to ciekawa działalność. Najpierw należy wybrać tematykę, a […]\nSpecjalistyczne wyposażenia od najlepszych przedsiębiorców Dobór skutecznego wyposażenia technicznego zawsze będzie wtedy […]\nWspółczesny i niezwykły sklep z sukienkami W dzisiejszych czasach pod rozległą liczbą haseł mody […]\nNadzwyczaj kompetentny hydraulik Poznań Na jakimś etapie życia zazwyczaj przypadnie nam się zderzyć z […]\nKategorie:\tCiekawostki\t/ 6 komentarzy / przez Sandra 25 listopada 2020\n6 thoughts on “Z jakiego powodu pielęgnowanie skóry jest takie istotne?”\n(9 stycznia 2021 - 12:10)\n(25 czerwca 2021 - 19:59)\n(1 lipca 2021 - 02:57)\n(8 listopada 2021 - 14:37)\n(9 listopada 2021 - 05:21)\n(10 listopada 2021 - 17:46)


Wielkanoc 2020 - jak udekorować dom? - Ding.pl\nSprawdź jakie są promocje na Wielkanoc 2020!\nKolorowe i wzorzyste – wielkanocne pisanki\nTrudno sobie wyobrazić Wielkanoc bez niektórych charakterystycznych ozdób czy potraw. Wśród nich znajdują się oczywiście pisanki, tworzone najczęściej na dwa sposoby: z wydmuszek lub jajek ugotowanych na twardo. Zaletą tych pierwszych jest możliwość wykorzystania ich również w kolejnych latach. Efektownie wyglądają misy wypełnione pisankami, choć możesz również zaaranżować z nich wyjątkowe kompozycje. Wydmuszki świetnie sprawdzą się np. jako uzupełnienie stroików, wianków czy girland wielkanocnych ozdabiających domy w czasie świąt.\nWielkanoc jako typowo wiosenne święto nie może obyć się bez świeżych kwiatów. Świąteczny stół najczęściej dekoruje się narcyzami lub żonkilami. Doskonale sprawdzą się również tulipany, hiacynty, krokusy czy lilie. Kwiaty mogą mieć także znaczenie symboliczne. Dotyczy to w szczególności białych lilii uznawanych za symbol zmartwychwstania, czyli tego, co jest jednak najważniejsze w obchodach Wielkanocy.\nŻywe rośliny warto wykorzystać również w stroikach. Wiosną wiele drzew i krzewów obsypuje się pierwszymi kwiatami, które pięknie przystroją Twój dom. Stroik stworzysz na bazie gałązek drzew ozdobionych wielkanocnymi elementami, np. wspomnianymi już wydmuszkami pomalowanymi w wybrany wzór. Tak udekorowane gałęzie będą świetnie prezentować się w dopasowanym wazonie, nadając mieszkaniu niepowtarzalny, wiosenny klimat.\nKażde święta stanowią wspaniałą okazję do popisania się swoją kreatywnością. Tak jest również podczas Wielkanocy – wiele dekoracji możesz bowiem stworzyć sama, korzystając z elementów naturalnych lub akcesoriów ze sklepu plastycznego. Samodzielnie lub wraz z dziećmi wykonasz piękne pisanki, efektowne stroiki oraz stojące dekoracje, np. styropianowe jajka ozdobione w dowolny sposób. To nie tylko świetna zabawa, lecz także możliwość rozwijania umiejętności manualnych.


Powiat skarżyski - Statut Rady Seniorów Powiatu Skarżyskiego\nStatut Rady Seniorów Powiatu Skarżyskiego\nStatut Rady Seniorów Powiatu Skarżyskiego, zwany dalej Statutem, określa zasady działania\ni tryb wyboru członków Rady Seniorów Powiatu Skarżyskiego.\nRada Seniorów Powiatu Skarżyskiego zwana dalej Radą jest podmiotem społecznym\ni doświadczenia środowiska osób starszych współpracuje z Radą i Zarządem Powiatu Skarżyskiego w obszarze polityki społecznej i senioralnej powiatu.\nCelem Rady jest zwiększenie zaangażowania seniorów w sprawy lokalnej społeczności,\nw szczególności dotyczące rozwiązywania problemów i zaspakajania potrzeb środowiska osób starszych.\nSiedzibą Rady jest Powiat Skarżyski.\nPosiedzenia Rady odbywają się w Starostwie Powiatowym w Skarżysku-Kamiennej,\nKonarskiego 20, 26-110 Skarżysko-Kamienna.\nKadencja Rady trwa pięć lat licząc od dnia jej wyborów.\nZakres działania i zadania Rady Seniorów Powiatu Skarżyskiego\nnadania kierunków powiatowej polityce senioralnej, inicjowania zmian na rzecz osób starszych,\nintegracji środowisk działających na rzecz osób starszych w celu zwiększenia efektywności ich działań,\nwspierania aktywności seniorów,\nrozwoju form wypoczynku, dostępu do ochrony zdrowia, sportu, rekreacji, edukacji\ntworzenia płaszczyzny wymiany dobrych praktyk w obszarze działań na rzecz seniorów,\nprzedstawianie propozycji w zakresie ustalania priorytetowych zadań na rzecz seniorów,\nmonitorowanie i sygnalizowanie potrzeb seniorów,\nkonsultowanie i zgłaszanie opinii do aktów prawa miejscowego i programów dotyczących seniorów,\nW sprawach dotyczących seniorów, Rada realizuje swoje cele poprzez:\nuczestnictwo w posiedzeniach Rady,\nopiniowanie projektów uchwał skierowanych przez Przewodniczącego Rady i Zarząd Powiatu do Seniorów;\nwystępowanie do Zarządu Powiatu lub Rady Powiatu, za pośrednictwem przewodniczącego Rady, z wnioskami o podjęcie inicjatywy uchwałodawczej,\ninicjowanie działań dotyczących życia seniorów,\nwspółpracę z organizacjami pozarządowymi, klubami seniora, uniwersytetami trzeciego wieku\ni innymi podmiotami działającymi na rzecz osób starszych.\nTryb powoływania i odwołania członków Rady Seniorów Powiatu Skarżyskiego\nKadencja Rady Seniorów Powiatu Skarżyskiego trwa pięć lat.\nW skład Rady Seniorów wchodzi od 15 do 19 osób.\nprzedstawiciele organizacji działających na rzecz środowiska seniorów lub zrzeszających seniorów mający siedzibę na terenie Powiatu Skarżyskiego i ukończone\n55 lat - organizacja może zgłosić jednego kandydata do Rady,\nkandydaci osobiście, posiadający poparcie co najmniej 10 osób powyżej 55 roku życia - osoba może udzielić poparcia tylko jednemu kandydatowi.\nStarosta Skarżyski desygnuje swojego przedstawiciela do kontaktów i współpracy\nz Radą. Osoba ta ma prawo uczestniczyć w posiedzeniach Rady wraz z prawem zabierania głosu.\nStarosta Skarżyski ogłasza nabór kandydatów na członków Rady oraz ustala termin ich zgłaszania.\nInformacje o naborze kandydatów oraz terminie ich zgłaszania wraz z formularzami zgłoszeniowymi stanowiącymi załącznik nr 1 i nr 2 do uchwały podawane są do publicznej wiadomości poprzez ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie internetowej powiatu skarżyskiego skarzysko.powiat.pl oraz na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Skarżysku-Kamiennej.\nZarząd Powiatu Skarżyskiego dokonuje oceny zgłoszeń, wzywa do usunięcia ewentualnych braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia stosownego wezwania.\nW przypadku nie usunięcia braków w terminie, zgłoszenie nie podlega dalszemu rozpatrzeniu.\nW przypadku zgłoszenia większej ilości kandydatów do Rady niż przewiduje statut, ostateczny skład ustala Zarząd Powiatu. Od decyzji Zarządu w tej sprawie nie przysługuje odwołanie.\nSkład osobowy Rady powołuje uchwałą Zarząd Powiatu i podaje do publicznej informacji\nw Biuletynie Informacji Publicznej oraz na stronie internetowej powiatu skarżyskiego skarzysko.powiat.pl\nStarosta odwołuje członka Rady przed upływem kadencji:\n2) w przypadku skazania członka Rady prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.\nW razie śmierci lub odwołania członka Rady, Starosta uzupełnia jej skład na okres do końca kadencji.\nOrganizacja i tryb działania Rady Seniorów Powiatu Skarżyskiego\nRada na pierwszym posiedzeniu zwołanym z inicjatywy Zarządu Powiatu, wybiera ze swojego grona w głosowaniu jawnym bezwzględną większością głosów przewodniczącego, wiceprzewodniczącego i sekretarza. Z wyborów sporządza się protokół.\nPracami Powiatowej Rady Seniorów kieruje jej przewodniczący, a w przypadku jego nieobecności – wiceprzewodniczący.\nreprezentowanie Rady i kierowanie jej bieżącymi sprawami,\nustalenie terminów posiedzeń,\nustalenie porządku obrad z uwzględnieniem charakteru i rodzaju spraw przewidzianych do rozpatrzenia\nZ upoważnienia przewodniczącego Rady jego obowiązki wykonuje wiceprzewodniczący.\nDo praw członków Rady należy:\nproponowanie tematów do omówienia na kolejnych posiedzeniach Rady,\nzabieranie głosu w dyskusjach,\nbranie udziału we wszystkich przedsięwzięciach Rady,\nkonsultowanie spraw z zakresu polityki senioralnej oraz doradzanie w tych sprawach,\ninicjowanie działań mających na celu zaspakajanie interesów i potrzeb seniorów.\nStanowiska i opinie Rady podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy jej członków. W przypadku równej liczby głosów, decyduje głos przewodniczącego Rady.\nPosiedzenia Rady odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał.\nPosiedzenia Rady zwołuje jej przewodniczący.\nW pracach Rady mogą uczestniczyć przedstawiciele Rady i Zarządu Powiatu Skarżyskiego oraz zaproszeni goście.\nZ każdego posiedzenia Rady sporządzany jest protokół, który podpisuje przewodniczący Rady.\nObsługę administracyjną Rady zapewnia Zespół ds. Polityki Społecznej i Senioralnej w Starostwie Powiatowym w Skarżysku-Kamiennej.\nZmian w niniejszym Statucie dokonuje Zarząd Powiatu z własnej inicjatywy lub na wniosek Rady.


Co z projektem ustawy refundacyjnej Porozumienia Zielonogórskiego? – Mazowieckie Porozumienie Pracodawców Ochrony Zdrowia\nMazowieckie Porozumienie Pracodawców Ochrony Zdrowia > Aktualności > Aktualności > Co z projektem ustawy refundacyjnej Porozumienia Zielonogórskiego?\nAutor biuro.radom 18 września 2015 kategoria\tAktualności, Aktualności Członków Związku\nW tej kadencji sejmu nie ma już szans, by posłowie zajęli się projektem, przygotowanym przez ekspertów Porozumienia Zielonogórskiego – jako inicjatywa obywatelska przejdzie on do następnej kadencji.\n-”Odziedziczyłam” stanowisko przewodniczącej podkomisji po koledze, który zrezygnował z mandatu – tłumaczy Janina Okrągły. – To prawda, że nie spotykaliśmy się w tej sprawie, pomimo tego, że projekt miał nie najgorsze opinie Biura Analiz Sejmowych. Nie zwoływałam podkomisji, bo czekałam na wielokrotnie zapowiadany rządowy projekt nowelizacji ustawy refundacyjnej, by jednocześnie analizować obie propozycje. Temat jest bowiem ważny, obszerny i wymagający spokojnego zastanowienia się.\n-Tak jest w przypadku projektu ustawy o zawodzie fizjoterapeuty, który także jest obywatelski – komentuje ekspert PZ Joanna Zabielska-Cieciuch. – Mimo, że wzbudza on kontrowersje ze strony środowiska lekarzy, prace nad nim odbywają się w tempie ekspresowym. Do sejmu wpłynął 30 czerwca b.r., 7 sierpnia został skierowany do pierwszego czytania. Odbyło się ono 10 września i tego samego dnia projekt skierowano do komisji zdrowia.


Amerykańskie zespoły hardcore\nAmerykańskie zespoły - Zespoły hardcore - Zespoły muzyczne\nAmerykańskie zespoły hardcore. Zespoły muzyczne.\nZnaleziono zespołów muzycznych: 49. Zespoły spełniają kryteria: zespoły amerykańskie, z gatunku hardcore.\nTagi wyszukiwania zespołów: kraj Stany Zjednoczone, muzyka amerykańska, zespoły amerykańskie, gatunek Hardcore.\nSpis zespołów - amerykańskie zespoły hardcore - zespoły muzyczne


Harlem Shake. Co to jest? Nowy hit internetu (YouTube) - Dziennik Wschodni\nHarlem Shake według norweskich żołnierzy (YouTube)\nHarlem Shake to utwór w oryginale nagrany przez Baauera, amerykańskiego producenta muzycznego. Oryginał stał się doskonałą materią do niezliczonych już przeróbek i teledysków wrzucanych na YouTube.\nSchemat jest jeden: najpierw widzimy ujęcie na którym "tańczy" tylko jedna osoba. Po kilkunastu sekundach "tańczy" już cała reszta aktorów. O ile w ogóle o tym, co robią można powiedzieć "tańczy".\nPrzeróbki w ogromnej ilości powstają na całym świecie. Swoją wersję nagrali np. norwescy żołnierze. Ich filmik umieszczony na portalu YouTube przez 10 dni obejrzało już ponad 2 miliony osób:\nTeledyski powstają także w Polsce. Dziś swojego Harlem Shake nagrali także przedstawiciele portali Antyweb i Brand24: