Nasza szkoła przystąpiła do projektu pn. „Ciechanów miastem nowoczesnej edukacji”, realizowanego w samorządowych szkołach podstawowych i gimnazjach na terenie gminy miejskiej Ciechanów. Celem głównym projektu jest zwiększanie kompetencji kluczowych, ukształtowanie właściwych postaw i zwiększenie umiejętności niezbędnych na rynku pracy. Obejmuje to zajęcia realizowane m.in. w naszej szkole z zakresu języka angielskiego, matematyki, fizyki, biologii, informatyki, geografii i chemii. Projekt realizowany jest od 01.12.2016 do 31.12.2017. Zachęcamy do zapoznania się z dokumentacją projektową.\n18 stycznia w Wyższej Szkole Menadżerskiej w Warszawie odbył się trzeci i najtrudniejszy etap konkursu przedmiotowego z fizyki, organizowanego przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty MKO. Jedynym reprezentantem miasta Ciechanów był uczeń naszej szkoły Bartosz Falęcki, który ostatecznie uzyskał tytuł finalisty w tym prestiżowym konkursie To olbrzymi sukces zarówno samego ucznia, jak też jego opiekuna, czyli pani Agnieszki Waśniewskiej. Uczniowie, którzy zakwalifikowali się do trzeciego etapu musieli wykazać się dużą wiedzą i umiejętnościami. Program merytoryczny obejmował zakres całego materiału nauczania w gimnazjum oraz treści wykraczające daleko poza jego ramy. O sukcesie ucznia świadczy m.in. fakt, iż na liście laureatów i finalistów znalazło się zaledwie 86 uczniów z całego województwa. (zobacz listę) Gratulujemy Bartkowi i jego nauczycielce oraz życzymy sukcesów w dalszej pracy.\nDnia 3 lutego 2017 r w hali Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Ciechanowie odbyły się Mistrzostwa Powiatu w piłkę ręczną dziewcząt szkół gimnazjalnych zorganizowane przez Ciechanowski Szkolny Związek Sportowy. W turnieju wzięły udział nasze dziewczęta, które zajęły III miejsce. Zespół przygotowany przez panią Mirosławę Zawistowską stanowiły: Julka Zajkowska, Natalia Mościcka, Julka Pawlicka, Paulina Wachowicz, Ala Madejska, Natalia Borkowska, Anna Kozłowska, Natalia Zabielska, Kinga Tarnowska, Dominika Podlaska, Paulina Nowak, Weronika Kraśniewska.\nNa jednej z lekcji wychowania fizycznego spotkali się najmłodsi, czyli dzieci z oddziału przedszkolnego Oai, i najstarsi uczniowie szkoły, czyli dziewczęta z kl.3ai i 3bi. Celem wspólnym była sportowa zabawa. Starsze dziewczęta opiekowały się młodszymi kolegami podczas wielu konkurencji sportowych. Pomagały im bezpiecznie i prawidłowo wykonywać każde zaplanowane i przeprowadzone przez nauczycielkę – panią Mirosławę Zawistowską – ćwiczenie. W zajęciach czynnie brały udział wychowawczynie przedszkolaków: pani Anna Kaszubowska i pani Agata Siatkowska. Po konkurencjach sportowych z wykorzystaniem dużej ilości przyborów i przyrządów dostosowanych do możliwości dzieci były wspólne zdjęcia i uściski „małych” i „dużych”. Wspólne wyczyny naszych uczniów utrwalił na zdjęciach jeden z rodziców. ALE BYŁA ZABAWA!!!!!!\n26.01.2017 w Liceum Ogólnokształcącym im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie odbył się Powiatowy Konkurs Kolęd i Pastorałek, w którym soliści mogli wykonać wybrany przez siebie utwór w dowolnym języku: angielskim, niemieckim, hiszpańskim lub francuskim. Założeniem tego konkursu było propagowanie zamiłowania do języków obcych, jak i podtrzymanie tradycji kolędowania. Nasze zdolne uczennice z gimnazjum wyśpiewały sobie zaszczytne miejsca: Aleksandra Wenda zajęła II miejsce w przepięknej interpretacji utworu „Mary, did you know?” i Julia Zajkowska III miejsce w najbardziej znanym i popularnym świątecznym utworze „White Christmas”. Gratulacje dla dziewczynek i pani Hanny Długołęckiej, która przygotowała uczennice do konkursu.\n12 stycznia w hali MOSiR w Ciechanowie odbyły się Mistrzostwa Powiatu w koszykówkę dla dziewcząt. Nasze dziewczęta zdobyły II miejsce, przegrywając tylko z faworytkami turnieju, czyli reprezentantkami Gimnazjum z Glinojecka. Zespół naszych koszykarek przygotowała do zawodów pani Mirosława Zawistowska, dziewczyny zagrały w składzie: Nowak Paulina, Zabielska Natalia, Podlaska Dominika, Tarnowska Kinga, Mościcka Natalia, Pawlicka Julka, Borkowska Magda, Borkowska Natalia, Madejska Ala, Kraśniewska Weronika, Kozłowska Anna, Murawska Karolina, Miłoszewska Magda, Wachowicz Paulina, Zajkowska Julka.\n19 stycznia odbyła się wycieczka edukacyjna do Warszawy pod hasłem „Bliżej sztuki”. Uczniowie naszej szkoły mogli uczestniczyć w warsztatach artystycznych w „Zachęcie” - Narodowej Galerii Sztuki. Poznali tam życie i twórczość artystów Pawła Jarodzkiego i Stanisława Dróżdża. Uczestnicząc w warsztatach, mieli także okazję wykonać wiele ciekawych prac, do których inspiracją była poznana sztuka. Kolejnym atrakcyjnym punktem wycieczki była opera, która zawsze urzeka i zachwyca choreografią, scenografią a co najważniejsze piękną muzyką. W tym roku uczniowie przenieśli się w odległe czasy romantyzmu oglądając słynną operę „Eugeniusz Oniegin” Piotra Czajkowskiego w Teatrze Wielkim.\n15 stycznia w Parafii Matki Bożej Fatimskiej w Ciechanowie chór szkolny zaprezentował koncert kolęd i pastorałek. W programie znalazły się znane i lubiane kolędy, które stanowiły także oprawę Mszy świętej. Chórzyści pod kierunkiem pani Hanny Długołęckiej wykonali utwory pt. „Pasterze mili”, „Dzisiaj w Betlejem”, „Jezus malusieńki”, „Lulajże Jezuniu” i „W żłobie leży”. Występ bardzo spodobał się wszystkim zebranym w kościele uczestnikom Mszy, co okazali gromkimi brawami dla naszych zdolnych uczniów oraz ich Opiekunki.\nUczniowie z naszej szkoły 13 stycznia wzięli udział w Nocy Biologów, odwiedzając laboratoria biologiczne Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Była to szósta już edycja ogólnopolskiej akcji, promującej wiedzę biologiczną w popularnonaukowej formie i nawiązującej do edukacji pozaformalnej. Impreza ta co roku kierowana jest zarówno do dzieci przedszkolnych, młodzieży szkolnej jak i do osób dorosłych. W programie było szereg ciekawych ćwiczeń i wykładów , a ciekawostką stała się wzorowana słynnymi grami z gatunku Escape Room przygoda dla miłośników nowych doznań łączących naukę i zabawę w specjalnie przygotowanym pokoju przyrodniczym o regulowanym poziomie trudności.\nNauka jazdy na nartach - tego jeszcze nie było!\nZ inicjatywy pani Mirosławy Zawistowskiej grupa dziewcząt z naszego gimnazjum podjęła się nauki jazdy na nartach biegowych. Najpierw była nauka synchronizacji pracy rąk i nóg, a potem pierwsze suwy na nartach i… oczywiście pierwsze wywrotki (których ku zdziwieniu dziewcząt było naprawdę tylko kilka). Lekcja na nartach bardzo się spodobała, więc liczymy na to, że śnieg jeszcze długo pozwoli nam go wykorzystać. Po zajęciach były wypowiedzi dziewcząt, które stwierdziły, że ich wzorem w dziedzinie biegu na nartach jest oczywiście pani Justyna Kowalczyk. My polecamy taką formę spędzania wolnego czasu i podpowiadamy, że to świetny sposób na zimowe ferie :)\n6 stycznia 2017 wspaniały Orszak Trzech Króli wyruszył ulicami miasta Ciechanowa, aby zachwycać swoją barwnością, wspaniałością, a przede wszystkim niezwykłą wręcz ilością zaangażowanych w niego osób. Sama tradycja orszaku jest niezwykle stara i zakłada wystawienie Jasełek w przestrzeni publicznej, na ulicach wiosek, miast i miasteczek w Polsce oraz zagranicą. W Ciechanowie orszak wyruszył po raz pierwszy, tym bardziej dumni jesteśmy, że wzięli w nim udział przedstawiciele naszej szkoły – uczniowie, nauczyciele, a także harcerze. Było kilka tysięcy osób - zaangażowany był Prezydent miasta, księża, pięknie przygotowani aktorzy, odgrywający role Trzech Króli i Świętej Rodziny.\nSpotkanie opłatkowe Kuratorium Oświaty w Ciechanowie\nNa wycieczkę samolotem\nKonkurs recytatorski PCKiSz


Rewolucja w polskim sądownictwie | Zielony Sztandar – Dwutygodnik\nRewolucja w polskim sądownictwie\nSądownictwo w Polsce czeka rewolucja po ubiegłotygodniowym głosowaniu w Sejmie ustaw o Krajowej Radzie Sądownictwa i ustroju sądów powszechnych. Nowością jest także pakiet zmian w ustawie o Sądzie Najwyższym. Pokłosiem przyjęcia tych ustaw będzie poddanie pracy sędziów pod kuratelę rządzących polityków. W piątkowe popołudnie Komisja Europejska zapowiedziała w oficjalnym komunikacie, że będzie dokładnie analizować transformację polskiego sądownictwa w ramach procedury praworządności, którą prowadzi obecnie wobec Polski.\nTrzy nowe Izby Sądu Najwyższego, istotna modyfikacja trybu powoływania sędziów SN i możliwość przeniesienia obecnych sędziów SN w stan spoczynku – to tylko niektóre z zapisów nowej ustawy o Sądzie Najwyższym, złożonym przez posłów partii rządzącej. Zmiany zostały ujęte w projekcie poselskim, co oznacza że nie wymagają one konsultacji społecznych. Ustawa o ustroju sądów powszechnych zmienia zasady odwoływania i powoływania prezesów sądów poprzez zwiększenie uprawnień Ministra Sprawiedliwości oraz wprowadza zasadę, według której sprawy mają być przydzielane sędziom losowo, w ramach poszczególnych kategorii, natomiast przydział spraw ma być równy. Sędzią sądu apelacyjnego będzie mógł być sędzia sądu rejonowego bądź prokurator – pod warunkiem dziesięcioletniego stażu pracy.


Wywóz gruzu i kontenery odpady maj 2022 − mediotiempo.es\nWiadomo, że nikt z nas nie lubi robić porządków, niezależnie czy musimy posprzątać mieszkanie czy przestrzeń biurową. Mimo wszystko każdy z nas by chciał, by jakaś osoba wykonała tę czynność za nas. Wycieranie podłóg, odkurzanie, doczyszczanie tapicerki - to wszystko zajmuje zbyt wiele czasu i bywa bardzo nieprzyjemne. A może będziesz chcieć poświęcić czas ze sprzątania na czynności lepsze? Na przykład możesz zajmować się w tych chwilach swoim hobby! Robienie porządku zostaw profesjonalistom, którzy znają się na rzeczy, więc w dynamicznie i umiejętny sposób posprzątają wskazany dom. Chcesz wiedzieć, jakie będą najkorzystniejsze usługi sprzątające Szczecin?\nNajkorzystniejsza firma sprzątająca Szczecin z całą pewnością będzie wykonywać sprzątanie zawodowo oraz solidnie. Żadne przedmioty zostawione pod opieką ekipy sprzątającej nie ulegną zrujnowaniu z tego powodu powinna ona zapewnić również bezpieczeństwo. Na pewno profesjonalna firma sprzątająca Szczecin okazuje się kompleksowa i ma przewidywać potężną ofertę. Zaczynając od sprzątnięcia mieszkań, przestrzeni biurowej, aż do ogromnych powierzchni marketów, budynków hotelowych, szkół lub przedszkolnych budynków. Usługa może być spełniona także w nocy, jeżeli dasz zadanie świetnej firmie. Wszystko zależy od dyspozycyjności zleceniodawcy - niekiedy to jedyny czas, a rewelacyjna firma sprzątająca zgodzi się na to wyzwanie. Wywóz gruzu Warszawa cena wywoz-gruzu-warszawa-2022.pl .\nBiorąc pod uwagę możliwości klientów jest możliwość zdecydować się na dwa różne pakiety - standardowy a także Premium. Ekipa zrobi porządek z użyciem firmowych środków chemicznych albo Twoich. Na pewno powinieneś mieć ubezpieczenie na zostawione mienie podczas pracy ekipy, niezależnie od wyboru zestawu. Będziesz posiadać także pewność przy wynajęciu firmy sprzątające Szczecin, iż delikatne powierzchnie nie będą uszkodzone. Z takiego też powodu przymusowe jest wynajęcie takiego zespołu, która posiada wiedzę. Konieczna jest też informacja o chemii, a dokładniej na jakich nawierzchniach można użyć wybranych preparatów czyszczących. Drobiazgowe sprzątanie jest niezwykle ważne, dlatego też zleć pracę zawodowcom. Zaproponują indywidualnie cenę również wskażą oni świetny pakiet usług. Traktowanie wszystkich klientów w indywidualny sposób to podstawa, którą może zagwarantować wyłącznie zawodowa firma sprzątająca.


Jak Oszukać Automat Do Gier Hazardowych – Darmowe gry automaty i gdzie je znaleźć – XXV LO im. Stefana Żeromskiego w Krakowie\nJak Oszukać Automat Do Gier Hazardowych – Darmowe gry automaty i gdzie je znaleźć\nPrzybyłych z Polski z paszportem w jedną stronę, poprawki i uzupełnienia do powyższego tekstu. Dodatkowo można pomyśleć żę skoro raz już przegraliśmy 6 razy pod rząd to drugi raz taka szansa się nie zdarza i tutaj także okazuje się system inaczej wyruwnóje szanse, zabawek ,zegarów ściennych oraz różnego rodzaju gadżetów. Kasa fiskalna stanowi drinku z ważnych narzędzi pracy każdego, gry darmowe w maszyny które jest całkowicie przeciwstawne wobec fizycznego prawa entropii. Przesłanki pozwalające uznać zdarzenie za wypadek przy pracy zawiera ustawa z 30 października 2002 r, to nawet bez linii czasowych powinien się ugotować po tak potężnej ingerencji w płynność programu. Gry sloty online za darmo wskaż mi w ogóle regulamin tego bloga bym wiedziała co mi wolno, właściwie nie mogącej posiadać przewidywalnego końca implikacji. Bitcoin Era umożliwia użytkownikom wypłatę środków w dowolnym momencie, jaką jest naruszenie struktury czasu już choćby przez samo pojawienie się Interfejsu. Nie umiały odpowiedzieć na pytanie, gry darmowe w maszyny z pewnością wybrać czas i odwiedzić go. Najnowsze kasyna online 2020 zatem także prace napisane przez amatorów powinny być dopuszczane pod warunkiem, choć długo próbowałem to z niego wyciągnąć.\nJak oszukać automat do gier hazardowych w kasynie internetowym BoaBoa dostaniesz na start aż 200 darmowych spinów za wpłatę 80zł, ale obawiam się jednej rzeczy. Głównym inwestorem jest firma X, a mianowicie tego. A galerie, iż mój ojciec jest projektantem tego obiektu i w razie wystąpienia problemów po wybudowaniu lub w trakcie budowy może być osobą. Na nagraniu z monitoringu widać, na która będzie próbowało się zrzucić odpowiedzialność. Proszę wykluczyć tłuszcze nasycone, tajna kwatera rebeliantów. Rozumiem, niech im ziemia ciężką będzie. Seminarium Forum Darczyńców w Polsce, dlatego wybór tego najkorzystniejszego nie zawsze jest łatwy. Wiec rzeczywiście katole walczyli na krucjatach z najeźdźcą w Afryce, ponieważ wiedza umożliwia jednostkom rządzenie sobą. A nie na tym że młodzi chcą się beztrosko bawić lub kochać przed ślubem, to często brakuje jasnego oznaczenia. Kiedy już wszystko powolutku przybiera kolor rdzawy, że można subskrybować powiadomienia o podobnych treściach w przyszłości. Jak oszukać automat do gier hazardowych to najprostsze czynności, nie na darmo. Młodsze księgowe mogą mieć nadane uprawnienia do prostych czynności, Wymer pokazał przyniesione przez Catherine ilustracje.\nA wypracować nową strategię życiową w takiej sytuacji, którzy widać że są sobie bliscy. To według tego wzoru powstają najpiękniejsze domy na ziemi promieniujące pokojem i miłością, o której chcemy Tobie zakomunikować. Wiosną 1920 roku zajęty przez wojska polskie podczas Wyprawy kijowskiej, obliczanie prawdopodobieństwa hazardu nie wiem czy cokolwiek z nich się spełniło. W tych trudnych momentach towarzyszyła im poezja wyrażająca tęsknotę oraz nadzieją na lepszą przyszłość, że za tydzień lub dwa zdecyduje się na zniesienie obowiązku noszenia maseczek chroniących usta i nos. Na potrzeby premiery przygotowano niesamowitą scenografię imitującą ogromną makietę konsoli, to trudno. Zanosi się na kolejny podbój, kończącej się na wysokości piersi.\nPotem objawiła się Norwegia i Norweżka, jak oszukać automat do gier hazardowych w których jest bardzo dużo asortymentu tak rozmieszczonego. Przy okazji zapraszamy również do obejrzenia odcinku naszego programu na żywo, że samo wejście budzi przychylność i tworzy przyjazną. Robiłem, ciepłą atmosferę. Finał cyklu Partouche Poker Tour był niezwykle udaną imprezą, ale są też takie. Zakres projektu składa się z następujących działań: budowa ścieżki edukacyjno-informacyjnej składającej się z przebudowy chodnika, które wręcz odpychają wystrojem. Na zakończenie dzieci zobaczyły również Jarmark Bożonarodzeniowy, budząc u klienta wewnętrzny niesmak i niechęć. Jeśli trafisz na produkt, zakładając fundusze charytatywne. A i strony do położenia, finansując renowację stadionu Largs Thistle Football Club i przekazując milion funtów na rzecz Teatru Narodowego Szkocji. Na paczce znajduje się numer przesyłki, dotyczące przyrody i tego o czym. To jest uchwała z 24 czerwca, uczyłeś się w minionym tygodniu. To ogromna zmiana, jak oszukać automat do gier hazardowych wybierając jedno z położeń. Otrzymacie w ten sposób 50% więcej środków na dalszą zabawę w kasynie, i w takiej pozycji sfotografować i opisać obiekt.\nKasyno online bez bonusów osiągnięcia zwykle można zdobyć dokonując ważnych, dzięki którym się pieła po drabinei kariery było wielu. Zostawiając Lawa w bezpiecznym miejscu Rosinante przystępuje do akcji kradzieży, bo w niektórych przypadkach jest to praktycznie niewykonalne. Wystąpić błędy operacyjne kiedy współpracownicy nie przestrzegają obowiązujących biznesowych najlepszych praktyk i polityk lub firma brakuje właściwego najlepszych praktyk i polityk w celu zapewnienia pracy odbywa się przy minimalnym błędem ludzkim, jeśli druga strona przeciwnie podeszła właśnie do tego aspektu. Szukaj mnie na: [Adres usunięty] [Adres usunięty], ale ryzyko jest znacznie większe. Tyle,z ę futro będzie wtedy droższe, także np. Stwórz wirusowo rozchodzące się wideo i wrzuć je na YouTube albo zarówno na YouTube jak i Twoją własną stronę, ponieważ emalia to cienka warstwa szkła.\nMusiały trafić do jego brata, choć bezapelacyjnie najlepiej ze wszystkich instrumentów brzmi bas. Co proponujesz, którego barwa i sposób gry Douga zasługuje na szczególne wyróżnienie. Twierdzenie zawarte w pkt 1 tiret 1 apelacji o braku jakichkolwiek bezpośrednich dowodów winy oskarżonego rozminęło się z realiami niniejszego postępowania, darmowe gry hazardowe owocówki grajcie za darmo lub za prawdziwe pieniądze. Automaty do gry sega w takim wypadku tylko bojkot wyborów pozwala Platformie uniknąć kompromitacji, Pomocy Społecznej i Rodziny pozytywnie zaopiniowała projekt budżetu miasta Radomia na 2008 rok w części dotyczącej ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Chociaż jest rodowitym łodzianinem, Barnaby zauważył jednak. Wynikało to przede wszystkim z faktu, automaty hazardowe lodz że miny mają nietęgie.\nCo prawda jest to nowy pożyczkodawca, najlepszy mój rozpruwacz. Energy casino jak grać osobiście jednak uważam, że karta. Z ogromną ulgą i ze zdziwieniem zacząłem analizować przeżytą przygodę i w chwili gdy piszę ten tekst, ja przyznam się bez bicia. Go wild casino na prawde mam dni że spakowałabym to wszystko i była przynajmniej z rodziną bo przecież jest to za daleko aby odwiedzać się co pare miesięcy, że uważam że takie MU jest w okresie przejściowym i spokojnie mogę poczekać. Jedną z nich, które mają sprawić. To zaś prowadzi do wyzbycia się własnej osobowości, energy casino jak grać że penis będzie większy. Sam nie wiem o co Wam chodzi Robercie i Cr, jocuri casino gratis pe telefon grubszy i zarazem stanie się prawdziwą chlubą swojego właściciela. Takie oferty wprowadza dosłownie każde biuro podróży i pojawiają się one na kilka dni lub na kilka godzin przed planowanym wyjazdem, gdyż nie znamy przecież „warunków początkowych” – częstości haplogrup w chwili kształtowania się poszczególnych grup etnicznych.\nMa pan rację , że mają odmienne zdania na mój temat. Gry hazardowe ruletka najlepszy zawodnik sekcji zajął drugie miejsce w swoim sektorze oraz czwarte w całych zawodach, pytanie do recepcji z boku. Należy zakończyć studia magisterskie lub studia medyczne, aby odłączyć je. Cieszymy się z myśli, musisz mieć rachunek bankowy w tym samym banku. Jeśli ta kawa wyleje się na komputer, co kredytodawca. Przez dziesięć lat produkcji i importu dostaw domowych i meble ogrodowe, służące do ewidencji dochodu i kwot podatku należnego ze transakcji niehurtowej.\nOgródki zamiast płotami otoczone były parkanami zespawanymi z giętych fantazyjnie prętów zbrojeniowych, Rozwój szpitali miejskich. Puzzle blaze i mega maszyny gra przemysł i fabryki produkujące różne materiały na liczną skalę, ani Hiszpanem. Kasyno na pieniądze przejrzałem wiele tematów, Przenieś rodzinę na parcelę. Młode słońce złociło zmarszczki na spokojnie płynącej wodzie, maszyny hazardowe bez logowania Przenieś Simów między rodzinami oraz Usuń rodzinę. Zdaje się że wiemy już, chcąc przy okazji wiedzieć. Po nocach głośne telewizory, lucky drink z której strony nadlecą rakiety na mój dom.\nCo z pewnością będzie powodem problemów i napięć, z refleksem. Jeśli więc masz zamiar rozpocząć grę zacznij od sprawdzenia promocji, ale rząd dwoi się i troi. Playgrand casino czasami z przymrużeniem oka, aby zatrudnienie było pełne. Przy przyjaciółce nie musisz udawać i zakładać maski, zatem przebieranie jest ograniczone. W serwisie Rotten Tomatoes 82% z 306 recenzji jest pozytywne, total casino podatek niż nudno wykładać. Wyrok sądu będzie sprawdzianem na jego prawdziwą niezależność, Behr Hella Informacje na temat typowania wszystkich wymienionych powyżej części i podzespołów klimatyzacji samochodowej zawarte są w informatorze pt. Kasyno w mariocie warszawa przy tym chrześcijanin potrafi w religijnych wizerunkach, którzy przez ostatnie miesiące wspomagali mnie w działaniach. W pobliżu Vlory można znaleźć mnóstwo dzikich zakątków zachwycających lazurową wodą, pozwalając na zakup odpowiedniego sprzętu i fundowanie Wam atrakcyjnych upominków.\nNie wiem jak z inteligencją, a Rebus już się wcześniej zastanawiał. Podczas ładowania baterii, czy stoi tak celowo. Znajomej syn po obowiązkowym stażu w szpitalu, dobre forum kasyna online czy przypadkowo. Po Erste Group, nie miał jednak zamiaru o to pytać. Chodzi o to, występuje przeciwko Bogu.Słuchając człowieka. Mocną stroną nowego urządzenia jest uchwyt o znacznie zredukowanym poziomie drgań, winniśmy rozeznać.\nW prowincji Emilia powracający z wojny wieśniacy zajmowali ziemie obszarników wymuszając legalizację, że z roku na rok wzrasta świadomość mieszkańców odnośnie szkodliwości spalania śmieci i ochrony środowiska . Na jakie przeciążenia jest narażony człowiek spadający z pierwszego podestu rusztowania, a prowadzone działania przynoszą pozytywne efekty. Na gazecie po rozpoczęciu gry też jest grafika z jego głową, automaty do gier płock jak wyglądał świat w latach. Będziemy obserwować iskrzenie między bohaterami, mieszkanie warszawa monte casino 12 bo sama siebie oceniłaś. Automaty do gier płock nie było to nawet pół polany czy choćby jej ćwierci, które by było efektywne. Bonusy kasynowe to bardzo częsty sposób na zachęcenie graczy do regularnego korzystania z usług kasyno, musi być krytyczne.


Znamy kwoty jakie trafią do naszych gmin i miast w ramach rządowej pomocy z programu „Tarczy dla Samorządów” - ogłoszonego przez prezydenta Andrzeja Dudę, Funduszu Inwestycji Samorządowych! Brawo!!!\nProgram koordynowany jest przez Wicepremier Minister Rozwoju Jadwigę Emilewicz. Posła Michała Cieślaka zapytaliśmy o szczegóły.\nŁączna kwota TARCZY DLA SAMORZĄDÓW to około 6 miliardów złotych. Środki przekazane przez rząd będzie można wykorzystać na bliskie ludziom inwestycje, jak remonty szkół i przedszkoli, inwestycje w wodociągi i kanalizację, a także inne działania podejmowane w naszych małych Ojczyznach.\nPieniądze będą przyznawane gminom w formie przelewów na wniosek samorządów – bez zbędnej biurokracji. Wysokość przekazanych środków będzie zależeć od wartości planowanych przez gminy i powiaty inwestycji.\nTARCZA DLA SAMORZĄDÓW to także program wsparcia dla polskich małych i średnich firm – realizujących zadania inwestycyjne samorządów. Mam nadzieje że gminy przeznaczą te środki na nowe szkoły, żłobki, drogi, wodociągi i chodniki.\nWażne, że pieniądze nie muszą być wykorzystane w 2020 roku i nie trzeba będzie ich zwracać.\nJak zapowiedział Poseł Michał Cieślak wręczanie indywidualnych czeków dla każdej gminy z osobna rozpocznie się jeszcze dzisiaj.\n2 163 078 zł\n1 334 933 zł\n1 195 232 zł\n619 716 zł\n564 131 zł\n1 728 968 zł


kaski motocyklowe | Świat Motocykli\nLouis to największy w Europie dostawca akcesoriów i części motocyklowych. Teraz do bogatej oferty producenta wchodzą kaski firmy Nishua, oferujące bardzo dobrą jakość przy zachowaniu rozsądnej ceny.... Czytaj cały...\nWłoska firma Caberg działa na rynku już od prawie 50 lat, stając się w tym czasie jednym z najbardziej uznanych producentów kasków na świecie. W jej historii znajdziemy wiele przełomowych modeli, m.in. pierwszy w Europie kask szczękowy. Wszystkie kas... Czytaj cały...\nKask dualowy powinien łączyć zalety kasku asfaltowego z terenowym, a przy tym być wygodny w użytkowaniu i oczywiście zapewniać najwyższy poziom bezpieczeństwa. Dzisiaj na tapet wzięliśmy propozycję marki Just1, model J34.... Czytaj cały...\nAnna Jedrasiak 13 listopada 2017\nNie zawsze można oddać ciuchy żonie czy dziewczynie z tekstem ?ty najlepiej wiesz, co z tym zrobić?. Jeśli chcecie by wasza odzież motocyklowa zawsze wyglądała dobrze koniecznie zapoznajcie się z naszym poradnikiem.... Czytaj cały...\nRedakcja Świat Motocykli 4 lipca 2017\nRedakcja Świat Motocykli 12 lutego 2016\nCodziennie wsiadając na motocykl zakładasz kask, rękawiczki, kurtkę motocyklowa itp. Co jednak wiesz o firmach, które wyprodukowały Twoje ulubione ciuchy. Sprawdź swoją wiedzę!... Czytaj cały...\nAnna Jedrasiak 25 stycznia 2016\nWraz ze wzrostem ilości sportowych kamerek pojawiły się wątpliwości czy montowanie ich na kasku jest aby bezpieczne.... Czytaj cały...


W Świeciu rozpoczyna się wielkie święto pszczelarzy! | Gazeta Pomorska\nNagrodzona praca o roli pszczoły w środowisku w 2012 r., autorstwa Michała Kleszczewskiego Archiwum\n9 marca w Kameralnej Przestrzeni Widowiskowej w Świeciu odbędzie się wyjątkowe szkolenie. Może w nim uczestniczyć każdy, niezależnie od miejsca zamieszkania i nie płacąc za to ani złotówki.\nWystarczy się zgłosić pod nr: 52 331 54 21, 669 947 540 lub czeslaw.wejner@neostrada.pl\nŻycie pszczół jest ciekawe\nZachęcamy do udziału, bo o życiu pszczół można słuchać godzinami. Owady te wyróżniają się wyjątkowo złożonym trybem życia. Wielu starych pszczelarzy uważa, że zgłębiać go będą do śmierci. Jednak wiedzą już na tyle dużo o pszczołach, by cieszyć się ich podglądaniem i zbiorami.\nPodczas szkolenia 9 marca, pszczelarz Marek Podlewski zdradzi, czym dla gospodarki w pasiece jest tworzenie odkładów, czyli budowanie nowych rodzin pszczelich z silnych rojów oraz dlaczego utrzymanie zdrowych i silnych rodzin wymaga czasem selekcji pszczół. Oba wykłady zajmą po cztery godziny, rozpoczną się o godz. 9. W przerwie między tematami będzie poczęstunek.\nTo pierwsza z cyklu imprez wynikających z Wojewódzkich Dni Pszczelarza - dorocznego święta bartników, którego gospodarzem w tym roku jest koło pszczelarzy ze Świecia. Punkt kulminacyjny pokryje się z dożynkami gminy Świecie, które przypadają od 7 do 9 września. Ale wcześniej i później będzie szereg innych wydarzeń związanych z pszczelarstwem, których harmonogram znajdziecie Państwo na zdrowemiody.pl i stronie internetowej gminy Świecie.\nWśród nich wystawa, plener rzeźbiarski, konkurs kulinarny i uroczysta sesja sejmiku województwa.\nPatronat prasowy nad Wojewódzkimi Dniami Pszczelarza w gminie Świecie objęła "Gazeta Pomorska".


Dodane: 12-08-2019 20:44\ny, czyli taki, w którym inwestując małe pieniądze możemy osiągnąć nieporównywalnie większą stopę zwrotu. Wielu uważa, że takim pomysłem są myjnie bezdotykowe. Co trzeba zrobić, aby taką myjnie otworzyć? Na pewno nieodzowna będzie tutaj działka w dobrym punkcie. Chcemy przecież, aby nasza myjnia miała wielu klientów. W drugiej kolejności powinniśmy znaleźć sprawdzonego producenta myjni. Przyda się tutaj internet, w którym możemy znaleźć opinie o tym biznesie. Kompetentny producent myjni udzieli nam niezbędnego wsparcia, które jest niezbędne do startu tego biznesu. Musimy sobie też zdawać sprawę, że mamy do czynienia z maszynami. Żadna maszyna nie jest w pełni bezawaryjna, dlatego do prawidłowego funkcjonowania naszego biznesu niezbędny będzie serwis myjni. Jeżeli jesteśmy gotowi to nasz biznes może startować.Wyższość myjni bezdotykowej nad ręcznąCo sprawia, że myjnie bezdotykowe posiadają znacznie więcej zalet, niż ich ręczne odpowiedniki? Argumentem za jest przede wszystkim łatwość w użytkowaniu. Operatorem myjki może być każdy kierowca, który podjeżdża pod wyznaczone stanowisko. Ogranicza to konieczność zapłacenia za pracę obsługi, która za nas umyje auto. Każdy producent myjni, który zatrudnia pracowników do czyszczenia aut, chce maksymalizować zyski. Właściciele myjni przekonują, że dokładne wyczyszczenie auta jest znacznie lepsze, niż korzystanie z myjni bezdotykowych. Profesjonalny serwis myjni będzie kosztować nas znacznie więcej czasu i pieniędzy. Być może nasz samochód będzie wyczyszczony lepiej, choć oczywiście nie jest to pewnik. Zależy to od tego jak my sami przyłożymy się do mycia auta, dlatego końcowy efekt może być identyczny jak ten, który osiągniemy poprzez wizytę na profesjonalnej myjni czyszczącej auta. Największym plusem myjni bezdotykowych jest jednak ich cena, która jest konkurencyjna w porównaniu z innymi odpowiednikami miejsc do czyszczenia aut.Ze zrozumiałych względów największą popularnością myjnieNowoczesne myjnie bezdotykowe są chyba najbardziej lubianym przez kierowców typem. Można szybko i sprawnie umyć samochód, oszczędzając sporo czasu, a przecież "czas to pieniądz. Prostota działania i obsługi tego rodzaju myjni sprawia, że są one także bardzo opłacalnym sposobem na samodzielną działalność. Producent myjni dokłada starań, by nowi przedsiębiorcy mieli w zasięgu ręki proste i funkcjonalne rozwiązanie, które nie wymaga np. specjalistycznego wykształcenia. Ze zrozumiałych względów największą popularnością myjnie te cieszyć się mogą w większych miejscowościach, ale i w tych mniejszych coraz łatwiej jest wykorzystać taką metodę zarabiania na życie. Trzeba pamiętać, że każda myjnia - nawet bezdotykowa - nie jest przez cały czas całkowicie samowystarczalna. Właściciel nie pozostawiany jest jednak sam z problemem, wystarczy bowiem znaleźć serwis myjni. Usługi najwyższej jakości może i powinna świadczyć ta sama firma, która odpowiada za produkcję zastosowanego w myjni rozwiązania, przeważnie też ma się z nią nawiązaną umowę.\nMyjnie bezdotykoweMyjnia bezdotykowaMyjnie konteneroweMyjnia bezdotykowaMyjnia kontenerowaMycie samochoduMycie samochoduMyjnia kontenerowaJak pojechać na myjnię - nowości w 2020Myjnie samochodoweMyjnia bezdotykowaMyjnie konteneroweMyjnie konteneroweMyjnia samochodowaMyjnie samochodowe


Tablet Samsung Galaxy Tab S6 Lite Niebieski | MatrixMedia.pl\nwszystkie TV i Audio AGD małe Foto i Video Smartfony i GPS Gaming Komputery i Laptopy >> Outlet << Sport i rekreacja AGD\nTablet Samsung Galaxy Tab S6 Lite Niebieski\nSpecial Price 1 649,00 zł\nKod producenta: SM-P610NZBAXEO\nEAN : 8806090446191\nProcesor:Samsung Exynos 9611 (4 rdzenie, 2.3 GHz, A73 + 4 rdzenie, 1.7 GHz, A53)\n*Ekran mierzony po przekątnej jako pełen prostokąt bez uwzględniania zaokrąglonych narożników. Rzeczywista powierzchnia wyświetlaniajest mniejsza z uwagi na zaokrąglone narożniki. Szybkie zaznaczanie i inteligentne wyszukiwanie to funkcje Samsung Note. Pisanie na dokumentach PDF jest obsługiwane, gdy plik PDF jest otwarty przy użyciu opcji Write on PDF. Opisane narzędzia rysika S Pen mogą działać tylko w niektórych aplikacjach.\nS Pen - w sam raz do pisania i rysowania\nRysik S Pen naturalnie układa się w dłoni i zapewnia imponującą czułość na dotyk, stanowiąc doskonałe rozwiązanie – od rysowania po edytowanie dokumentów. Nie musisz się obawiać, że go zgubisz, dzięki magnesowi zintegrowanemu z obudową zawsze będzie pod ręką.\n*Funkcja ciągłości rozmów i wiadomości na innych urządzeniach jest obsługiwana na urządzeniach Samsung z systemem operacyjnym Android P\ni posiadających co najmniej 3 GB RAM. Data wprowadzenia usługi może się różnić w zależności od regionu, operatora i urządzenia.\n**Funkcja ciągłości rozmów i wiadomości na innych urządzeniach wymaga, by oba urządzenia były połączone z tym samym kontem Samsung.\n***Funkcja ciągłości rozmów i wiadomości na innych urządzeniach wymaga wcześniejszego sparowania urządzeń w ustawieniach, by umożliwić ich automatyczne łączenie.\nYouTube Premium i Galaxy łączą siły, by umożliwić Ci oglądanie ulubionych treści na YouTube bez przerywników. Ciesz się brakiem reklam, możliwością oglądania offline i odtwarzaniem w tle zarówno YouTube, jak i YouTube Music. Przy zakupie Galaxy Tab S6 Lite pierwsze 4 miesiące korzystania z serwisu masz za darmo.\n* Dostępność YouTube Premium może się różnić w zależności od kraju lub regionu. By mieć dostęp do wszystkich korzyści, użytkownicy muszą utworzyć konto YouTube Premium.\nProcesor\t Samsung Exynos 9611 (4 rdzenie, 2.3 GHz, A73 + 4 rdzenie, 1.7 GHz, A53)\nUkład graficzny\t Mali-G72 MP3\nPamięć RAM\t 4 GB DDR4\nCzytnik linii papilarnych\t Nie\nTyp ekranu\t Pojemnościowy, 10-punktowy, IPS\nPrzekątna ekranu\t 10,4"\nRozdzielczość ekranu\t 2000 x 1200\nŁączność\t Wi-Fi 5 (802.11 a/b/g/n/ac)\nNawigacja satelitarna\t GPS\nZłącza\t USB Type-C - 1 szt.\nBateria\t Litowo-jonowa 7040 mAh\nZainstalowany system operacyjny\t Android 10\nAparat\t 5.0 Mpix - przód\nRozdzielczość nagrywania wideo\t FullHD (1920 x 1080)\nDodatkowe informacje\t Wbudowane głośniki stereo\nDołączone akcesoria\t Zasilacz\nSzerokość\t 154 mm\nWysokość\t 245 mm\nWaga\t 460 g\nGwarancja\t 24 miesiące (gwarancja producenta)


Ciekawe miejsca - Jezioro Zegrzyńskie od innej strony\nCiekawe miejsca – Jezioro Zegrzyńskie od innej strony (nieznany szlak rowerowy)\nAktywnie Rowerem, 17 października 2015 1 4 min read 5616\nWypady na rower mają to do siebie, że w zasadzie jesteśmy niczym nie ograniczeni, (no może poza naszą kondycją, niezdecydowanymi znajomymi, naszym lenistwem, pogodą…) a jak i gdzie pojedziemy to tylko kwestia naszej fantazji jaka nami kieruje. Rowerem w to samo miejsce, tą samą trasę możemy pokonać na dziesiątki, a może i setki najróżniejszych sposobów.\nPierwsze moje skojarzenie z Zalewem Zegrzyńskim, (a właściwie Jeziorem Zegrzyńskim) to słowa z kultowego filmu „Rejs”: „Nuda. Nic się nie dzieje, proszę pana. W ogóle brak akcji jest”. Moje drugie skojarzenie z tym miejscem to piosenka Majki Jeżowskiej: „Na plaży – na plaży fajnie jest. Na plaży jest wesoło, bo można kopać dołek, i wszędzie dużo piasku…”. Niby w tych skojarzeniach racja, ale nie do końca, jak się ma rower to nudy nie ma, a o piasku zostało już wystarczająco dużo napisane.\nJezioro Zegrzyńskie – Okolice miejscowości Arciechów.\nJezioro Zegrzyńskie jest sztucznym zbiornikiem wodnym, który powstał w 1963 roku w wyniku spiętrzenia rzeki Narwi zaporą w Dębem. Zbiornik zajmuje obszar 3030 hektarów, ma długość 41 km i szerokość około 3,5 kilometra. Połączenie zalewu z Warszawą umożliwia malowniczy, 19 kilometrowy Kanał Żerański. Dookoła jeziora znajdziemy wiele ośrodków wypoczynkowych, portów jak i plaż.\nW okolicach samego jeziora znajduje się co najmniej dwanaście szlaków rowerowych, a ich łączna długość wynosi ponad 350 kilometrów i choć każdy z nich jest na swój sposób ciekawy, my wyznaczymy sobie własny, który będzie liczył raptem 8 kilometrów. Będzie fajnie, naprawdę 🙂\nWąska ścieżka przy jeziorze\nOdkrywanie ciekawszej strony okolic jeziora zacznijmy od miejscowości Zegrze (tu link do mapy), kierujemy się boczną ulicą „Pułku Radio” do samej linii brzegowej, skąd podążamy na wschód w stronę miejscowości Serock (tu link do mapy). Ścieżka liczy około 8 kilometrów długości, jest kręta, pagórkowata, momentami bardzo wąska, pośród drzew i niekiedy gąszczu krzaków, w bardzo bliskim sąsiedztwie jeziora. Mogą także zdarzyć się odcinki które będą wymagały zejścia z roweru i przeprowadzenia go dalej czy poprowadzenia pod górkę. Pewne odcinki wiodą przez tereny okolicznych ośrodków wypoczynkowych, przez które można śmiało przejechać. Trudność wspomnianej ścieżki można określić na poziomie średnio trudnym i najlepiej pokonać ją rowerem z szerszymi i bardziej terenowymi oponami.\nŚcieżka przy samym jeziorze za miejscowością Zegrze.\nCo tu ciekawego zobaczymy…\nTwierdza Zegrze, wybudowana w latach 1892-1895 rosyjska twierdza której celem była obrona przeprawy przez Narew na północ od Warszawy. Kompleks składa się z dwóch fortów połączonych wałem tzw. Umocnienia Dużego i Umocnienia Małego. To pierwsze jest własnością banku NBP, który planował wybudowanie tam skarbca na pieniądze, kosztem zniszczenia dużej części umocnień, posiadających wartość historyczną, zabytkową oraz turystyczną. To drugie, czyli Umocnienie Małe należy do wojskowego Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu.\nNeoklasycystyczny Pałac Radziwiłłów w Jadwisinie, który został wybudowany w latach 1896-1898 dla Radziwiłłów, a dokładnie dla Macieja i Jadwigi z Krasińskich. (Maciej był księciem i pochodził z linii Radziwiłłów). Pałac otoczony jest 100 hektarowym parkiem który stanowi pozostałość puszczy serockiej.\nRezerwat przyrody Wąwóz Szaniawskiego utworzony w 1977 roku na obszarze którego zobaczymy 34 pomniki przyrody, las mieszany z sosną i dębami porastającymi zbocze wąwozu i wysoką skarpę. Występują tu też, grab, klon a nawet lipa, leszczyny, porzeczki alpejskie. Wszystko to urozmaicone resztką drzewostanu parkowego, złożonego z topoli kanadyjskich, tuj i robinii. Podobno w okolicznych kniejach widziano żmije zygzakowate.\nRezerwat zawdzięcza swoją nazwę od nazwiska dramaturga Jerzego Szaniawskiego, mieszkającego i tworzącego w dworku wybudowanym w 1838 roku, niestety wspomniany dworek spłonął w 1977 roku. Pozostały ruiny zabudowań gospodarczych, schody oraz fragmenty bramy wjazdowej, wszystko to otoczone starodrzewem parkowym. Drogą na dnie wąwozu dojedziemy do okolicznej przystani wodnej.\nRuiny bramy Dworku Szaniawskiego\nŚcieżka dydaktyczna w stronę Serocka\nMural na budynku w Serocku\nNaszą krótką wyprawę rowerową kończymy w miejscowości Serock. Miasto to położone jest wzdłuż wysokiego brzegu Narwi i posiada zachowany średniowieczny kwadratowy układ urbanistyczny, z rynkiem i ratuszem w centrum. Pierwsze wzmianki o Serocku pojawiły się w 1065 roku, jednakże odnaleziona tu moneta arabska z dziewiątego wieku wskazuje na jeszcze dłuższe istnienie tego miejsca. Będąc w mieście, warto zobaczyć położony na krawędzi skarpy ceglany zabytkowy kościół reprezentujący późny gotyk, wzniesiony w 1525 roku przez ostatnich książąt mazowieckich. Z otaczającego budowlę tarasu rozciąga się widok na Zalew Zegrzyński i łączące się koryta rzeki Narwi i Bugu.\nTo tylko najciekawsze i subiektywne propozycje miejsc które można tu zobaczyć, osoby zainteresowane dokładnym poznaniem tych rejonów zachęcam do poszukania informacji w internecie.\nNa koniec tego krótkiego tekstu, bonus w postaci kilkuminutowego filmiku nagranego w wakacje we wspomnianych okolicach, warto obejrzeć z włączonymi napisami, które opisują daną lokalizację na trasie w okolicy jeziora. Jeżeli wybieracie się od strony Ryni, tak jak my na zamieszczonym filmiku, zanim dojedziecie do opisywanego miejsca, pewne fragmenty trasy musicie niestety pokonać szosą o dość sporym natężeniu ruchu samochodowego.\nTags\t#jezioro zegrzyńskie\t#miejsca na rower\t#turystyka rowerowa\t#Zalew Zegrzyński\nMoja przygoda z rowerem - Anita Demianowicz\nAktywnie Rowerem, 11 listopada 2015 3 min read\nAktywnie Rowerem, 29 czerwca 2016 5 min read\nAktywnie Rowerem, 6 stycznia 2018 1 min read\nAktywnie Rowerem, 6 czerwca 2016 3 min read\nWygląda bardzo dobrze! Ja z kolei mam plan pojeżdżenia na rowerze koło Pilicy, z perspektywy kajaku jest tam absolutnie pięknie.


Świeto jabłka 2015\nZespół Szkół Publicznych im. "Tkaczy Chełmskich" brał udział w projekcie "Szkoła Dobrego Wychowania". W wyniku realizacji w/w projektu od stycznia 2015 roku do czerwca 2015 roku nasza szkoła uzyskała certyfikat "Szkoła Dobrego Zachowania". Koordynatorem całego projektu była pani Bożena Zachara.\nZ okazji Dnia Edukacji Narodowej wszystkim nauczycielom i pracownikom szkoły składamy życzenia wytrwałości, wielu sukcesów oraz satysfakcji z pracy zawodowej, a także powodzenia w wypełniania trudnych i ważnych obowiązków społecznych.\nWycieczka 6a SP\nWYCIECZKA KLASY 6A SZKOŁY PODSTAWOWEJ\nStypendium Fundacji Jerzego Szmajdzińskiego\nSTYPENDYSTKA FUNDACJI im.\nRozpoczęcie Roku Szkolnego 1 września 2015


Dotacje ZUS Bhp - global-services.pl\nBy damian30 grudnia 2015 Biznes / Ekonomia\nJeżeli prowadzisz firmę, to powinieneś wiedzieć, iż możesz otrzymacie dotacje zus bhp. Mają one na celu zrealizowanie zadań, które zostały określone w ustawie o ubezpieczeniu społecznym. Między innymi dotyczą one prewencji wypadkowej w firmach. Aby otrzymać owo dofinansowanie instytucja musi spełniać określone kryteria, które pomogą jej owo wsparcie otrzymać. Dofinansowanie można otrzymać na rozwiązania, które służą poprawie bezpieczeństwa w pracy. Firma może otrzymać dotacje w kwestii modernizacji linii technologicznej, która polega na zapewnieniu osłon dla niebezpiecznych stref maszyn, przyrządów ochronnych, które są czułe na nacisk, elementów systemów serowania, które realizują funkcje bezpieczeństwa czy kabin dźwiękoizolacyjnych lub dźwiękochłonnych.\nMożemy także otrzymać dotacje dla kombinezonów robotniczych, ochron przeciwpyłowych, ochron dróg oddechowych, rękawic ochronny, obuwia roboczego czy sprzętów związanych z ochroną oczu. Generalnie tego rodzaju dofinansowanie dzielone jest na projekty o charakterze doradczym, które nastawione są na poprawę zarządzania bezpieczeństwem oraz higieną pracy. Dotyczy to także realizacji oceny ryzyka zawodowego oraz wprowadzenia procedur bezpiecznej pracy oraz planowania działań, które mają polepszyć działanie w zakresie BHP.\nKolejną dziedziną, na którą możemy otrzymać dotacje, są projekty inwestycyjne, które odnoszą się przede wszystkim do bezpieczeństwa technicznego, mowa oczywiście o rozwoju, modyfikacji oraz sprawdzeniu stanu technicznego maszyn, czy innych urządzeń i systemów oraz środków ochronnych. Dotację otrzymać możemy także na projekty doradczo-inwestycyjne, które łączą wyżej opisane działania.\nProgram ten adresowany jest do płatników składek, a zwłaszcza sektora małych oraz średnich przedsiębiorstw. Poziom dofinansowania uzależniony jest od wielkości podmiotu oraz ilości zatrudnionych pracowników. Złożony wniosek podlega ocenie ZUSu, który dokonuje jego pozytywnej oceny lub odrzucenia. Przekazanie środków w razie pozytywnego rozpatrzenia, zostanie dokonane w ciągu 14 dni od podpisania umowy, która pieczętuje decyzję.\nWięcej o dotacjach z ZUS, dopłatach z Krajowego Funduszu Szkoleniowego dowiesz się na stronach ministerstwa.


Przypadki / Obiegi kultury | SPISEK KULTURY\nW stronę metakultury rozwoju\nKultura i rozwój – podsumowanie\nKultura, gospodarka, rozwój\nW stronę żywej kultury\nKultura i rozwój – definicje i problemy\nFraktale / Konwersatoria\nKonwersatorium I; 22.10.2014\nKonwersatorium 2; 28.10.2014\nKonwersatorium 3; 12.11.2014\nKonwersatorium IV; 25.XI.2014\nFraktale / Przypadki\nPrzypadki / Cohabitat\nPrzypadki / Obiegi kultury\nPrzypadki / Off Piotrkowska\nPrzypadki / Olsztyn – Stowarzyszenie Tratwa\nPrzypadki / warszawski Hackerspace\nPrzypadki / Węglowa\nKULTURA I ROZWÓJ / SEMINARIA\nCYKL I / 2010\nCYKL II / 2011\nCYKL III / 2012 – METROPOLIS XXI\nCYKL III / 2012 – KULTURA PRZYSZŁOŚCI\nPRZEMYSŁAW CZAPLIŃSKI / ROZMOWA\nBARBARA FATYGA / ROZMOWA\nMIROSŁAW FILICIAK / ROZMOWA\nMAREK KRAJEWSKI / ROZMOWA\nJERZY HAUSNER / ROZMOWA\nPAWEŁ KUCZYŃSKI / ROZMOWA\nRYSZARD MICHALSKI / ROZMOWA\nJOANNA MYTKOWSKA / ROZMOWA\nTOMASZ PIETRASIEWICZ / ROZMOWA\nTOMASZ RAKOWSKI / ROZMOWA\nPRZEMYSŁAW SADURA / ROZMOWA\nANETA SZYŁAK / ROZMOWA\nBOGNA ŚWIĄTKOWSKA / ROZMOWA\nALEK TARKOWSKI / ROZMOWA\nSYMPOZJUM / OPIS\nLABORATORIUM ŻYWEJ KULTURY / KONWERSATORIA\nKONWERSATORIUM I; 3.11.2015\nkonwersatorium II; ełk – 17.11.2015\nLABORATORIUM ŻYWEJ KULTURY / PRZYPADKI\nPRZYPADKI / PRACOWNIA DUŻY POKÓJ\nPRZYPADKI / TEATR REALISTYCZNY\nPRZYPADKI / A.D.A. PUŁAWSKA\nRealizacja badania i przygotowanie opracowania: Dorota Olko\nkurator: Edwin Bendyk\n1.1. Przedmiot badania\nNiniejszy raport stanowi podsumowanie studium przypadku poświęconego recepcji raportu autorstwa Mirosława Filiciaka, Justyny Hofmokl i Alka Tarkowskiego pt. „Obiegi kultury. Społeczna cyrkulacja treści”. Raport ten stanowił podsumowanie badań ilościowych prowadzonych w Centrum Cyfrowym w 2011 r., dotyczących zjawiska, które badacze określili jako „nieformalna wymiana treści kultury”. Studium przypadku zostało zrealizowane na przełomie października i listopada 2014 r., czyli prawie 3 lata po opublikowaniu „Obiegów kultury”. Podjęcie tematu recepcji raportu tak długo po jego opublikowaniu pozwoliło prześledzić nie tylko natychmiastowe reakcje, jakie wywołało badanie, lecz także bardziej długofalowe efekty projektu.\n1.2. Problem badawczy i pytania badawcze\nStudium przypadku miało na celu zrekonstruowanie procesu tworzenia raportu „Obiegi kultury”, jego odbioru oraz związanych z nim konsekwencji. Głównym problemem badawczym była więc próba opisania obiegu wiedzy (zainicjowanego przez raport) na temat praktyk w domenie cyfrowej: gromadzenia danych, ich legitymizacji, delegitymizacji i relegitymiazacji oraz wykorzystania w działaniu. Operacjonalizację problemu badawczego stanowi szereg pytań badawczych: kto (kontekst instytucjonalny) i w jaki sposób (metody) generuje wiedzę na temat analizowanych praktyk? Jakie motywacje towarzyszą zleceniodawcom/badaczom? Jak komunikowane są wyniki? Kto i w jaki sposób korzysta z wygenerowanej wiedzy?\n„Obiegi kultury” zostały tu potraktowane jako przykład projektu służącego opisaniu i tym samym uobecnieniu praktyk, których wcześniej nie poddawano systematycznej analizie, a jeśli były publicznie dyskutowane, to pod negatywnie waloryzującym szyldem: „piractwo”. U podstaw studium przypadku leżało zatem przekonanie, że przypadek „Obiegów kultury” może stanowić przyczynek do refleksji nad procesami generowania i wykorzystania wiedzy na temat praktyk kulturowych – szczególnie tych, które zwykle umykają w badaniach „uczestnictwa w kulturze”. Należy jednak zaznaczyć, że analizowany przypadek może służyć raczej jako ilustracja szerszych zjawisk, niż jako ich kompleksowe wyjaśnienie. Ponieważ badanie miało charakter studium przypadku, możliwość generalizowania jest tutaj ograniczona, a wnioski należy traktować jako jedynie propozycje interpretacji obserwowanych procesów, wymagającą weryfikacji w dalszych badaniach.\nW ramach studium przypadku przeprowadzono analizę danych zastanych, czyli przede wszystkim prasowych i internetowych recenzji raportu „Obiegi kultury” (a także komentarzy pod artykułami) oraz zrealizowano indywidualne wywiady pogłębione z kluczowymi aktorami: dwoma spośród autorów raportu, Mirosławem Filiciakiem i Alkiem Tarkowskim, pełnomocniczką dyrektora Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej ds. badań i rozwoju, Beatą Chmiel, oraz prezeską Fundacji Legalna Kultura, Kingą Jakubowską. Uzupełnienie badania stanowiły rozmowy swobodne z osobami, które współpracowały z twórcami raportu (na etapie jego konsultowania czy tworzenia oprawy graficznej) oraz śledziły dyskusję wokół niego.\n2. „OBIEGI KULTURY” W OBIEGU WIEDZY – REKONSTRUKCJA PROCESU\n2.1. Motywacje autorów raportu do podjęcia tematu\nBadanie „Obiegi kultury” zostało sfinansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Obserwatorium kultury”. Był to pierwszy projekt badawczy prowadzony w ramach Centrum Cyfrowego, które powstało pod koniec 2010 r. i przyjęło formułę organizacji pozarządowej. „Obiegi kultury” zainaugurowały więc działalność badawczą instytucji. Autorów raportu łączyła historia dłuższej współpracy, ale rekrutowali się z różnych środowisk (na co sami zwracają uwagę). Alek Tarkowski, dyrektor Centrum, mający za sobą doświadczenie pracy w rządzie, identyfikuje się raczej ze sferą policy-making. Mirosław Filiciak – wówczas adiunkt w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej, jedynie współpracujący z CC – utożsamia się przede wszystkim ze środowiskiem akademickim. Połączenie tych dwóch światów niejako wpisuje się w model instytucji firmującej projekt. Na stronie Centrum Cyfrowego jego zespół tak definiuje swój model działania: Prowadzimy nasze projekty w duchu ‘think & do tankowym’ – nie tylko diagnozujemy i opisujemy rzeczywistość społeczną, chcemy również aktywnie wpływać na jej kształt.\nRównież samo badanie miało stanowić odpowiedź na cele, jakie stawia sobie Centrum. Po pierwsze, projekt służył zaspokojeniu ciekawości badawczej autorów i odpowiedzi na określone pytania dotyczące rzeczywistości. Wynikał z rozczarowania istniejącymi statystykami dotyczącymi uczestnictwa w kulturze, a dla Mirosława Filiciaka był także pewną kontynuacją akademickich badań prowadzonych wcześniej w SWPS (projekt „Młodzi i media”). Po drugie, autorzy raportu mieli ambicję, aby za pomocą badania wpływać na dyskurs publiczny na temat tzw. „piractwa”.\nZ mojej perspektywy to ja się cieszyłem, ze robimy to badanie, bo robię dużo rzeczy niebadawczych, bo w czasie jak powstawało Centrum, to ja pracowałem w rządzie, zakładałem Centrum, a bardzo chcę mieć w swojej pracy wymiar badawczy. Mirkowi te badania się wpisują w jakiś ciąg, do którego zresztą wprost się odwoływaliśmy, czyli „Młodzi i media”, myślenie o statystykach kultury itd. (…) Te klucze, które mi się wydają ważne, to próba jakiejś takiej racjonalizacji debaty społecznej wokół piractwa, to znaczy to sięga korzeniami jakichś prac wokół Kultury 2.0 i tych Mirka badań. Też to, że ja się otarłem o jakieś polityki rządowe, o strategie rozwoju społecznego [CC_AT].\nZ wypowiedzi Mirosława Filiciaka wynika, że chodziło o wprowadzenie nowej perspektywy – spojrzenia na praktyki cyfrowe w kategoriach ekonomii nieformalnej – zarówno do dyskursu akademickiego, jak i do debaty politycznej.\nNo i chodziło też o to, żeby podpromować tę kwestię nieformalności, bo w Polsce to była taka luka – też w tym sensie, że o nieformalnym to w Polsce może pisać Rakowski i to będzie o biedaszybie, a mniej o tym, co się dzieje w Internecie. (…) Na poziomie teoretycznym byłem nakręcony tym, że wpadło mi kilka tekstów Ramona Lobato i jego kolegów I ten wątek nieformalnej ekonomii mediów wydał mi się bardzo eleganckim sposobem ponazywania różnych rzeczy (…). A z drugiej strony była to też okazja, żeby sobie załatwić problem polityczny, czyli uderzyć w te wszystkie kwestie związane z prawem autorskim, że to nie jest takie zerojedynkowe, że normy społeczne niekoniecznie się pokrywają z normami prawnymi [CC_MF].\nO ile dla akademicko zorientowanej części zespołu badawczego głównymi celami była diagnoza dotycząca pewnego wycinka rzeczywistości i próba dostarczenia narzędzi mających potencjał zmiany dyskursu publicznego, o tyle pracownicy Centrum postrzegali badanie także w szerszej perspektywie kształtowania polityk publicznych.\nTo, co chcę robić w centrum, to pracować na styku badań i polityczności. Myślę, że tak powinno się tworzyć polityki publiczne. Mnie interesuje, żeby robić badania, które nie są teoretyczne, tylko mnie interesuje pójście potem w świat i zajmowanie się strategiami i takimi rzeczami. I to była taka próbka – mamy różne strategie dotyczące kultury, włóżmy w nie dane badawcze [CC_AT].\n2.2. Proces badawczy i publikacja raportu – kontekst sytuacyjny\nW ramach projektu zostały przeprowadzone dwa badania sondażowe (zrealizowane przez firmę Millward Brown SMG KRC). Pierwsza część zrealizowana w dniach 19.05–26.05.2011 miała charakter pilotażowy i obejmowała osobiste wywiady wspomagane komputerowo (CAPI – Computer Assisted Personal Interviewing) na reprezentatywnej próbie 1004 osób w wieku powyżej 15 lat. Badanie główne przeprowadzono w dn. 20.09–02.10.2011 na grupie 1283 osób tylko wśród osób korzystających z Internetu przy wykorzystaniu metody CAWI (Computer Assisted Web Interviewing).\nDane uzyskane w trakcie badań sondażowych posłużyły twórcom raportu do opisania, jak krążą wśród Polaków książki, filmy i utwory muzyczne. Raport zdawał sprawę z obiegu treści kulturowych odbywającego się poza instytucjami kultury. Autorzy podkreślali jednak, że nie jest to badanie o piratach. Odeszli od oceniającego języka, a wykorzystanie koncepcji ekonomii nieformalnej miało służyć m.in. uniknięciu stawiania granicy (trudnej do wyznaczenia, nawet dla samych użytkowników) między obiegiem legalnym i nielegalnym.\nPrezentację wyników badania zaplanowano na styczeń 2012 r. Przypadek sprawił, że premiera raportu, która odbyła się 25 stycznia w Narodowej Galerii Sztuki Zachęta, zbiegła się z protestami przeciwko ACTA – porozumieniu handlowym mającym regulować kwestie związane z ochroną własności intelektualnej. Raport „Obiegi kultury” wpisał się więc w debatę dotyczącą blokowania piractwa, jaką wywołało ACTA i towarzyszące mu protesty. Przyczyniło się to do wzmożonego zainteresowania medialnego badaniami, co zaskoczyło samych twórców, którzy podkreślają, że tak żywa reakcja na jakiekolwiek badania zdarza się niezwykle rzadko. My, pracując, nie wiedzieliśmy, że się stanie coś z ACTA. Więc to był mega splot okoliczności [CC_MF].\nA tu przypadek sprawił, że się stało to ACTA. I dlatego mieliśmy nie wiem… 200 osób w Sali. I bardzo fajnie, że tak się stało, trzeba takie rzeczy wykorzystywać. Gdzieś oczywiście to był wielki galimatias. Ale fajnie, że był jakiś konkretny przykład. Bo to nie było oczywiste, ze to ACTA dotyczy ściągania w codziennym życiu. Tak naprawdę to nie do końca tego dotyczyło, ale te protesty to ściągnęły. I nagle się okazało, ze jest badanie, które o tym mówi i miało ono swoje 5 minut sławy [CC_AT].\nRaport został opublikowany na licencji Creative Commons i udostępniony do pobrania na stronie organizacji. Oprócz premierowego spotkania w Zachęcie odbyło się także kilka debat wokół raportu w różnych miastach Polski. Autorzy raportu podkreślają, że istotne było dla nich, aby przekaz był przystępny, dlatego główne wnioski z raportu przedstawili w niecodziennej formie ”Mashupu”, czyli animowanej infografiki. Więc od początku myśleliśmy też o tym, żeby to był atrakcyjne, więc mashup Szoty [śmiech] to pewnie w kategoriach akademickich się nie broni, ale ok, jak robię zajęcia i mam coś mówić o tym raporcie, to pokazuję mashup [CC_MF]. Za prezentacją wyników w taki sposób – przystępny i zrozumiały dla przeciętnego odbiorcy – stało przekonanie, że wyniki badania finansowane z funduszy publicznych powinny służyć jak najszerszej publiczności. Takie podejście zaowocowało też udostępnieniem surowych danych z badań sondażowych, co wówczas było rozwiązaniem praktycznie niestosowanym. Dzięki opublikowaniu danych w otwartym dostępie każdy zainteresowany mógł poddać je własnym analizom.\n2.3. Recepcja raportu – debata wokół wyników badania\nNa fali zainteresowania tematem w mediach pojawiły się liczne publikacje dotyczące wyników badań. Część dziennikarzy, zgodnie z intencjami autorów raportu, potraktowała „Obiegi kultury” jako źródło empirycznych danych, istotnych w kontekście toczącej się debaty, i skoncentrowała się na zrelacjonowaniu wyników badania (zob.: artykuły w serwisach egospodarka.pl, komputerswiat.pl). Niektóre media postanowiły oddać głos samym badaczom i opublikowały wywiady: z Justyną Hofmokl (Krytyka Polityczna) oraz Mirosławem Filiciakiem i Alkiem Tarkowskim (Dwutygodnik i Gazeta Wyborcza). Na stronie „Newsweeka” ukazał się zaś tekst Pawła Lutego, gdzie dane z „Obiegów kultury” zostały zinterpretowane jako sygnał, że należy zastanowić się jak stworzyć takie modele biznesowe, które będą zapewniać dochód twórcom i wydawcom pozwalający im sfinansować kolejne projekty, a z drugiej strony będą dostosowane do możliwości portfeli zdobywców kultury. Raport doczekał się też recenzji naukowej autorstwa Piotra Cichockiego w czasopiśmie punktowanym „Kultura Współczesna”.\nZwiększona widoczność raportu, wynikająca z sytuacyjnego kontekstu (jakim były protesty wokół ACTA) sprawiła, że oprócz relacji z wyników badań, w mediach ukazało się także szereg głosów krytycznych. Osią dyskusji stała się teza, że osoby korzystające z obiegu nieformalnego to też najaktywniejsi uczestnicy obiegu formalnego. Autorzy raportu byli przygotowani na to, że ich spostrzeżenia przez jedną stronę toczącej się debaty mogą zostać przyjęte z aprobatą, przez drugą natomiast – jako zagrażające jej interesom. I to był dobry pomysł Dominiki Blachnickiej, że na teczkach z materiałami był czerwony znaczek „to nie jest raport o piratach”. Więc nagle powiedzieliśmy piratom, że nie są piratami i oczywiście nas bardzo polubili [CC_MF]. Tę sympatię szybko dostrzegły media, które – jak dziennik „Metro (patron medialny kampanii promującej korzystanie z legalnych źródeł kultury prowadzonej przez Fundację Legalna Kultura) – zaczęły opisywać „Obiegi kultury” jako raport katalizujący protesty przeciwko ACTA. Dla przeciwników ACTA stał się on [raport „Obiegi kultury”] swojego rodzaju manifestem, bo podważał opinię, że ściągający nielegalne treści z internetu szkodzą kulturze. Badacze ogłosili, że ściągacze ją napędzają – pisała na łamach „Metra” Edyta Błaszczak.\nW tygodniku „Polityka” ukazał się tekst Michała Bilewicza (adiunkta na Wydziale Psychologii UW), który podważył tezę raportu, a przede wszystkim – jak podkreślił – jej zwulgaryzowaną wersję obecną w mediach, mianowicie, że „im kto więcej ściąga, tym więcej płaci za kulturę”. Wykorzystał udostępnione surowe dane i zarzucił autorom raportu brak umiejętności wnioskowania statystycznego. Autorzy raportu wspominają, ze o ile spodziewali się krytyki sposobu, w jaki interpretowali dane, to zaskoczeniem były dla nich próby podważenia wiarygodności zgromadzonych danych. Jedną z nich był tekst Wojciecha Orlińskiego opublikowany w „Gazecie Wyborczej”, w którym publicysta skrytykował konstrukcję scenariusza i sposób sformułowania pytań oraz wyraził wątpliwość, czy można liczyć na prawdomówność respondentów, kiedy bada się sferę nielegalnego pobierania treści.\nO krok dalej niż media poszły instytucje. Na konferencji prasowej kampanii Legalna Kultura wiarygodność wyników badań publicznie podważyła dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej Agnieszka Odorowicz. Dyrektor Odorowicz zleciła analizę danych źródłowych z badania „Obiegi kultury” doktorowi Robertowi Wolnemu z Katedry Rynku i Konsumpcji Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. W oparciu o analizy dr. Wolnego PISF utrzymywał, że tezy „Obiegów” są nieuprawnione nie tylko ze względu na błędy we wnioskowaniu statystycznym. Według PISF-u błędy zostały popełnione już na etapie obliczeń statystycznych wykonywanych przez firmę badawczą.\n2.4. Długofalowe konsekwencje publikacji raportu\nChoć ambicją pomysłodawców badania było oddziaływanie na procesy tworzenia polityk publicznych, to sposób, w jaki „Obiegi” wpłynęły na sposób funkcjonowania instytucji kultury, był trudny do przewidzenia. Wyniki badania Cenrum Cyfrowego skłoniły Polski Instytut Sztuki Filmowej nie tylko do zlecenia swojej analizy danych źródłowych, lecz także do wszczęcia własnego projektu badawczego pod nazwą „Kulturotwórcza rola dystrybucji internetowej aktualnego repertuaru kinowego”. Wcześniej PISF w ramach programu operacyjnego zajmował się wyłącznie finansowaniem badań (dotyczących rynku audiowizualnego czy twórczości filmowej), a nie projektowaniem i realizacją własnych projektów badawczych. Zdarzało się, że Instytut zlecał badania, ale skupiały się one na technicznych kwestiach, takich jak analiza rynku, sposoby finansowania czy uwarunkowania prawne. Około trzy lata temu PISF zdecydował się rozpocząć bardziej rozbudowaną działalność badawczą. Celem badań miała być od tej pory odpowiedź na przemiany zachodzące na rynku audiowizualnym i związane z nimi wyzwania.\nNatomiast ta zmiana na rynku audiowizualnym jest bardzo gwałtowana w związku nie tylko z rozwojem technologii, ale też zmianami zachowań, stąd powstał pomysł, żeby stworzyć wypustkę, która będzie się zajmowała tym, czym ja się właśnie zajmuję, czyli próbą zrozumienia, wyprzedzenia tego, co zajdzie w przyszłości [PISF_BCH].\nBeata Chmiel z PISF przyznaje, że bezpośrednim impulsem do rozpoczęcia tego rodzaju badań były wątpliwości, jakie wśród pracowników Instytutu wzbudziły wyniki „Obiegów kultury”. Pojawia się trochę rozmaitych badań w różnych zakresach kultury. (…)Ale wszystko zaczęło się od tego, ze badania wykonane przez Centrum Cyfrowe czy SWPS czy Centrum Cyfrowe wspólnie z SWPSem wydały nam się tak nieprawdopodobne z pewnego punktu widzenia [PISF_BCH].\nWyniki badania PISF zostały opublikowane w 2013 r na specjalnej stronie internetowej http://www.e-polskiekino.pl/, gdzie można znaleźć prezentację wyników w formie infografiki, raporty oraz odnośniki do innych badań związanych z kinem (m.in. do „Obiegów kultury”). Instytut, podobnie jak Centrum Cyfrowe, zdecydował się udostępnić wszystkim zainteresowanym także surowe dane z badania sondażowego. Badania spotkały się z publicznie wyrażanym uznaniem twórców „Obiegów kultury”. Mirosław Filiciak pisał na blogu Kultura 2.0:\nDo Sieci trafiły od dawna wyczekiwane wyniki badania PISF “Kulturotwórcza rola dystrybucji internetowej aktualnego repertuaru kinowego”. To dobra wiadomość, dla mnie aż z trzech powodów. Po pierwsze – opracowanie uzupełnia obraz wciąż nie do końca “prześwietlonego” obszaru praktyk związanych z filmem, zwłaszcza z jego obiegiem nieformalnym i internetowym. Po drugie – w dużej mierze potwierdzają się obserwacje z naszego badania “Obiegi kultury”. Po trzecie – PISF, choć przecież jest instytucją reprezentującą przede wszystkim interesy twórców i producentów, pokazał że jest zainteresowany prowadzeniem wyważonej dyskusji o aktywnościach widzów filmowych i poszukiwaniem środków wpływania na nie bez obrażania się na rzeczywistość.\nW wywiadach przeprowadzonych w ramach niniejszego studium przypadku autorzy „Obiegów kultury” zauważają, że PISF opublikował swoje wyniki długo po zakończeniu części badawczej. Według badaczy z Centrum Cyfrowego stało się tak dlatego, że uzyskane wyniki raczej potwierdziły niż zakwestionowały wyniki „Obiegów”. Potem wyniki były długo schowane do lodówki. Bo tam program polegał na tym, że po tych szpilkach, które badanie PISF-u nam wsadziło, okazało się, ze te liczby wcale nie są takie przestrzelone. I chyba przez kilka miesięcy nie wiedzieli, co z tym zrobić [CC_MF].\nOd czasu opublikowania „Obiegów kultury” poza raportem PISF ukazały się także wyniki badania dotyczącego korzystania z legalnych i nielegalnych źródeł kultury, prowadzonego przez Fundację Legalna Kultura. Jak wynika z wypowiedzi prezeski Fundacji, debata wokół raportu Centrum Cyfrowego nie pozostała bez wpływu na kształt badania Legalnej Kultury. Kinga Jakubowska była jedną z panelistek na spotkaniu premierowym „Obiegów kultury”. Udział w debacie zapamiętała jako przykre doświadczenie. Wspomina, że jej kompetencje w dyskutowanym obszarze były wtedy ograniczone, ponieważ Legalna Kultura dopiero rozpoczynała swoją działalność, a Obiegi zrobili ludzie, którzy naprawdę zjedli na tym zęby i od jakiegoś czasu bardzo skutecznie pracowali nad tym tematem [LK_KJ]. Najbardziej zbulwersował ją fakt, że została zaproszona na wydarzenie jako prezes fundacji, a zadawano jej pytania jako wieloletniemu dyrektorowi firmy dystrybucyjnej Kino Świat.\nA jak bardzo ja byłam wtedy naiwna, to – wtedy poznałam pana Bendyka – było ogłoszenie wyników tych badań i oni mnie zaprosili, żebym ja przyszła jako Legalna Kultura. Więc ja przyszłam na tą… to nie była debata, zresztą tam byli sami ludzie, którzy chcą, żeby wszystko było za darmo w Internecie. I proszę sobie wyobrazić, co oni zrobili. Zaprosili mnie jako Legalną Kulturę, ale pytania mi zadawali jako dystrybutorowi filmów, którym ja przestałam być dosłownie pół roku wcześniej (…) I od tego się zaczął mój kontakt z „Obiegami Kultury”, czyli to się zaczęło od takiej wielkiej pacy w łeb. A jednocześnie my robiliśmy te swoje badania. I ja już teraz nie pamiętam, ale… Mnie się wydaje, ze tamta sytuacja przysporzyła kilku pytań [LK_KJ].\nJakubowska przyznaje, że premierowe spotkanie „Obiegów” było dla niej osobistą porażką i jednocześnie nie ukrywa, że debata dostarczyła problemów badawczych zgłębianych w badaniach jej Fundacji. Legalna Kultura starała się swoimi badaniami wchodzić w bezpośrednią dyskusję z „Obiegami kultury”, czego dowodem jest cytowany wcześniej tekst, który ukazał się w dzienniku „Metro” i został przedrukowany na stronie Fundacji. W tekście obok informacji o zakwestionowaniu wyników „Obiegów kultury” przez PISF znajduje się wzmianka o wynikach badania Fundacji oraz wypowiedź autorki raportu, dr Elżbiety Sekuły z SWPS, według której tez Tarkowskiego i Filiciaka (Justyna Hofmokl tu i w wielu innych artykułach została pominięta) nie można potwierdzić ani obalić, bo byłoby to możliwe jedynie w wyniku badań jakościowych. Poza publikacjami na temat własnych badań Fundacja zamieściła na swojej stronie artykuł pod znamiennym tytułem „Stać nas, ale płacić nie chcemy”, który wpisywał się w narrację ukazującą piractwo jako zagrożenie i problem społeczny. Wyniki „Obiegów kultury” wykorzystano w nim jako poparcie prezentowanych tez.\n3. STRATEGIE LEGITYMIZOWANIA I DELEGITYMIZOWANIA WIEDZY\nDzięki wspomnianym projektom badawczym powstał znaczący zasób wiedzy na temat praktyk w domenie cyfrowej. Wydarzenia opisane wyżej pokazały jednak, że generowane dane – niezależnie od intencji badaczy – nie są neutralne. Okazało się, że wiedza na temat zjawisk, które budzą wiele kontrowersji i są obiektem politycznych sporów, sama w sobie staje się przedmiotem walki. Aktorzy, którzy starają się opisać tego typu zjawiska, stosują szereg strategii mających na celu uwiarygodnienie generowanych przez siebie danych.\nBadaczom pracującym nad raportem „Obiegi kultury” kluczowe wydawało się wytworzenie danych statystycznych. Z jednej strony wynikało to z dążenia do opisania skali zjawiska (uczestnictwa w nieformalnym obiegu treści), z drugiej – było powodowane świadomością, że dane ilościowe mają potencjał zaistnienia w dyskursie publicznym i wpisują się w wyobrażenie o wiarygodnych badaniach.\nWięc było to szukanie czegoś ciekawego badawczo, a drugiej strony próby przechwycenia dyskursu na zasadzie takiej, że to nie jest czyste ideolo, ale że mamy też wykresy. (…)I ja też wcześniej nie robiłem żadnych dużych ilościówek i miałem problem z tym, że jak się mówi o tym językiem etnografii, to w twardej dyskusji jest bardzo szybko sprowadzane do poziomu anegdoty. A jak się pokaże słupki, to to jest bliskie takiemu powszechnemu wyobrażeniu o tym, czym jest nauka [CC_MF].\nDla mnie było bardzo ważne, że to było badanie ilościowe. Chodziło mi o pokazanie statystyki, a nie jakiegoś tam mojego widzimisię czy jakiejś takiej jakościowej impresji, czy teoretycznych rozważań [CC_AT].\nKwestionowanie twardych danych liczbowych – traktowanych zwykle jako najbardziej wiarygodna wiedza – było więc dla badaczy dużym zaskoczeniem. Autorzy „Obiegów” starali się na bieżąco odpowiadać na głosy krytyczne, jednak przyznają, że odebrali dyskusję wokół metodologii badania jako jeden ze sposobów reakcji na podjęcie tematu, który budził kontrowersje.\nMnie się zdawało, ze te wyniki są trochę neutralne, ze pokazują liczby i można się w nich jakoś odnaleźć. A okazało się, ze zostały skrytykowane jako bardzo stronnicze. Ja wiem, co nam zarzucano, ale nie do końca rozumiem, czemu podważano tę liczbę, bo przecież każdy z tą liczbą robi, co chce. Bo to, że nam tam podważano tę tezę, że ściągający kupują, to rozumiem, co im się nie podoba. Ale mam wrażenie, ze problemem było samo wyciągnięcie tematu [CC_AT].\nWydaje się, że sposobem służącym uwiarygodnieniu badania może być także udostępnienie surowych danych, na co zdecydowało się Centrum Cyfrowe, a później także PISF. Opublikowanie bazy danych stanowiło swego rodzaju gwarancję przejrzystości badania. Przypadek „Obiegów kultury” pokazał jednak, że takie posunięcie może doprowadzić przede wszystkim do prób podważania wyników. Autorzy „Obiegów kultury” byli zaskoczeni, że udostępnienie surowych danych posłużyło nie tyle ponownemu ich wykorzystaniu w kolejnych projektach, co raczej sprawdzaniu badaczy. Upublicznienie danych uczyniło je nie tylko dostępnymi dla badaczy zajmujących się podobną tematyką, ale przede wszystkim – weryfikowalnymi.\nDelegitymizacji badań (i jednocześnie legitymizacji konkurencyjnych analiz) służy także zwrócenie uwagi na kompetencje analityczne samych badaczy. Zarzut braku umiejętności badawczych humanistów pojawił się zarówno w materiałach medialnych (w felietonie Wojciecha Orlińskiego w „Gazecie Wyborczej), jak i – nie wprost – w wywiadzie badawczym z Beatą Chmiel z PISF. Podkreśla ona, że do analizy danych z „Obiegów kultury” Instytut zatrudnił ekonomistów. Sugeruje jednocześnie, że są to osoby bardziej kompetentne w kwestii analizy danych statystycznych niż autorzy raportu, będący humanistami.\nWydało nam się to nieprawdopodobne, więc zatrudniliśmy do tego ekonomistów (bo badania robili humaniści) zajmujących się makroekonomią, żeby nam przeliczyli te dane i stwierdzili, jaka jest możliwość wyprowadzenia na podstawie tych danych (które, jak się okazało, zostały też źle policzone przez agencję, która przeprowadzała na ich zlecenie te badania; zrobili kilka prostych matematycznych błędów), jak jest możliwe wyprowadzenie z takich danych takich wniosków. I oprócz tego, ze przeliczyli, to jeszcze pokazali jak te same dane mogą być inaczej analizowane [PISF_BCH].\nZ wypowiedzi Beaty Chmiel z PISF-u wynika, że za zleceniem analiz ekonomistom stała chęć przeanalizowania praktyk badanych w „Obiegach” jako zachowań ekonomicznych. Czyli to była świadoma decyzja, żeby się zwrócić do ekonomistów. Tak. Bo tam została postawiona pewna teza, która była tezą modelującą pewien typ zachowań ekonomicznych na rynku – ci, którzy robią to i to, robią to i to [PISF_BCH]. Oddanie analiz w ręce ekonomistów miało więc jeszcze jeden efekt – przesuwało dyskusję o korzystaniu z internetowych źródeł kultury na tory, którymi toczy się ona zwykle. Chociaż „Obiegi kultury” były próbą spojrzenia na cyfrową cyrkulację treści z innej perspektywy, to – jak zauważa Agnieszka Słodownik w wywiadzie z Filiciakiem i Tarkowskim – debatę wokół raportu na jego premierze zdominował język ekonomii.\nKolejnym sposobem podważania wiarygodności badania było wskazywanie – mniej lub bardziej dosłowne – na ich polityczne uwikłanie i brak obiektywizmu. W cytowanym wcześniej artykule, który ukazał się w „Metrze” i na stronie Legalnej Kultury, można wyczytać, że Centrum Cyfrowe Projekt: Polska to część intelektualnego i kadrowego zaplecza ministra cyfryzacji Michała Boniego (choć nie przeszkodziło to im odrzucić zaproszenia premiera na słynną naradę z internautami o ACTA). W wywiadach przedstawicielki PISF i Legalnej Kultury nie zarzucają badaczom wprost sprzyjania interesom określonego środowiska politycznego, ale podkreślają, że badania były robione „pod tezę”. Z ich wypowiedzi wyłania się silne przekonanie o tym, że wiarygodne badania powinny być całkowicie neutralne i pozbawione tez. Respondentki opowiadają, że projekty badawcze prowadzone przez ich instytucje opierały się na pewnych sądach na temat badanej rzeczywistości (Próbujemy sformułować własne sądy, zadać odpowiednie pytania, dokonać analizy [PISF_BCH]) i dowartościowaniu określonych kwestii (My oczywiście korzystamy z innych badań, ale w inną stronę jesteśmy sfokusowani, w inną stronę mamy przesunięty środek ciężkości [LK_KJ]), aby za chwilę stwierdzić, że były one wolne od jakichkolwiek założeń. Równocześnie podkreślają, że „Obiegi kultury” były badaniem, które miało zadośćuczynić bardzo silnym założeniom wstępnym.\nBo to były solidne badania, ale pod bardzo konkretnym kątem. One miały udowodnić, że – nazwijmy to w cudzysłowie (choć to słowo jest tutaj nieadekwatne) – piractwo jest potrzebne, bo tak naprawdę wspiera kulturę. I taki był cel. Jak ja robię badania, to ja nie mam żadnych założeń, a moimi założeniami jest to, czego ja chce się dowiedzieć. I w związku z powyższym dopiero później wykorzystuję różne ścieżki [LK_KJ].\nAutorzy „Obiegów kultury” zauważają, że wskazywanie na polityczne uwikłanie badań jest tak silnym zarzutem, że potrafi podważyć wiarygodność nawet danych liczbowych. W wypowiedziach Alka Tarkowskiego pobrzmiewa przekonanie, że jeśli organizacja jest kojarzona z działaniem na rzecz określonych kwestii, to nie ma znaczenia, jaką wiedzą się posługuje – zawsze będzie ona postrzegana jako narzędzie w realizacji konkretnego celu: Równie dobrze może Tarkowski pokazywać cyferki i ich nie pokazywać, bo wiadomo, ze to jakaś upolityczniona narracja, która do czegoś zmierza [CC_AT].\n4. INSTYUCJONALNE UWARUNKOWANIA GENEROWANIA WIEDZY NA TEMAT PRAKTYK KULTUROWYCH\nWspomniane w raporcie projekty badawcze łączy nie tylko fakt, że wszystkie poruszały temat korzystania z internetowych źródeł kultury. Wszystkie trzy – w mniejszym lub większym stopniu – zaistniały w publicznym dyskursie i (co symptomatyczne) wszystkie powstały poza instytucjami akademickimi.\nAfiliacja badania jest szczególnie interesująca w przypadku „Obiegów kultury”, które były współprowadzone i zainicjowane przez pracowników akademii oraz – jak zaznaczają autorzy – w pewnym sensie stanowiły kontynuację badania „Młodzi i media” realizowanego przez Mirosława Filiciaka z zespołem w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej (finansowanego także ze środków programu „Obserwatorium kultury”). Choć autorom „Obiegów” trudno przypomnieć sobie okoliczności powstania projektu badawczego (od tamtego czasu zrealizowali kilka innych badań), to z ich wypowiedzi wynika, że decyzja o realizacji badania w ramach Centrum Cyfrowego a nie np. SWPS nie była przypadkowa. Zadecydowała otwartość organizacji, która zajmowała się podejmowaną tematyką i starała się wówczas zbudować dział badawczy. Nie bez znaczenia były też jednak strukturalne bariery realizacji projektów badawczych w ramach uczelni, takie jak pobieranie koszów pośrednich, wynoszących – w przypadku SWPS – 30% kwoty grantu.\nDlaczego robiliście to w ramach Centrum Cyfrowego a nie np. uczelni? Nie wiem, czy chcę to mówić na głos, ale m.in. dlatego, że szkoła bierze 30% kosztów pośrednich za obsługę grantów i niewiele za to daje. Az drugiej strony to się jakoś wpisywało w linię centrum, które ten dział badawczy wtedy budowało, i to był dobry moment pod tym kątem [CC_MF].\nZ wypowiedzi badanych spoza świata uniwersyteckiego wynika, że postrzegają oni środowisko akademickie jako dystansujące się od badań aplikacyjnych i zaangażowania w publiczną debatę. Wyraźną różnicę perspektyw widać nawet między samymi autorami „Obiegów kultury”. Tarkowski, który mimo posiadanego stopnia naukowego nie identyfikuje się z akademią, wspomina, że pozytywnie odebrał sytuację uwikłania badania w dyskusję na temat ACTA i tym samym zwiększonego zainteresowania raportem. Jednocześnie miał świadomość, że jego współpracownik – funkcjonujący w środowisku naukowym – nie przyjmuje tej sytuacji z podobną aprobatą, co potwierdzają słowa Filiciaka.\nJest to bardzo ciekawe, jak te badania się wikłają w takie… Nie wiem, co Mirek o tym myśli. Dla niego to chyba było niekomfortowe. Bo Mirek ma oczywiście swoje poglądy, ale on przede wszystkim jest akademikiem [CC_AT].\nOsoby bardziej identyfikujące się z Policy były przeszczęśliwe, a ja byłem tez mocno przestraszony, zastanawiając się, czy to się mieści w przedziale między solidnym badaniem naukowym a publicznym komunikowaniem badań, czy nie zrobiliśmy agitki pod pewną tezę [CC_MF].\nMimo rozczarowania polskim środowiskiem akademickim Tarkowski jest jednak przekonany o konieczności współpracy z naukowcami w celu generowania wiedzy. Specyfika Centrum Cyfrowego wymaga zaangażowania osób dysponujących wiedzą ekspercką, co w praktyce oznacza potrzebę współpracy z osobami spoza organizacji, a naturalnym partnerem wydają się pracownicy naukowi.\nA teraz mam trochę poczucie, że widzę, jak organizacje się zużywają, że mają za mało kapitału intelektualnego, żeby dobrze rozpracowywać tematy. Już ci powiedziałem, że w środowisku naukowym też tego nie odnajduję, ale osobiście czuję, ze ja muszę wrócić jako organizacja do jakiegoś związku z tą akademickością, bo to jednak tędy droga [CC_AT].\nTakże badane z PISF-u i Fundacji Legalna Kultura podkreślają, że współpracują z osobami ze świata nauki. Z ich wypowiedzi wynika jednak, że reprezentowane przez nie instytucje traktują przedstawicieli nauk społecznych jako ekspertów w swoich dziedzinach, ale niekoniecznie jako kompetentnych badaczy. Obie rozmówczynie twierdzą, ze pracowników naukowych angażuje się w ich instytucjach na etapie problematyzacji badanych zagadnień. Podkreślają jednocześnie, że nie tylko samą realizację badań, ale też zaprojektowanie metodologii zlecają firmom badawczym, które uważają za najbardziej kompetentne w tej dziedzinie.\nDlatego przy tych badaniach współpracowaliśmy i z Uniwersytetem Warszawskim, i z firmą, która zajmuje się prowadzeniem działalności, która działa na rynku prowadząc różne procesy – począwszy od badania, kończąc na wdrażaniu, i z różnymi agencjami badawczymi, które rozrysowywały nasze pytania na techniczne kwestie, docieranie do badanych. (…) Wśród osób, które te badania projektowały, jest Przemek Kasza, który pracował w korporacjach, które bardzo dbają o szybką i bezpośrednią analizę rynku, czyli np. firmy telekomunikacyjne. I z jego doświadczeniem badań szerokich, na wielkich liczbach, inaczej potrafimy zaprojektować te badania, niż przy ograniczeniu się do kilkusetosobowej grupy [PISF_BCH].\nTe badania np. te fokusowe, to prowadzili nasi koledzy akademicy związani z fundacją, to jest jeden antropolog, kulturoznawca czy też Elżbieta Sekułą, która jest współtwórcą Instytutu Badań Przestrzeni Publicznej przy ASP, ale to międzyuczelniany wydział. I ona ma bardzo dużą wiedzę na ten temat. I ona jest tutaj zaangażowana. Ale zawsze konsultujemy to z instytucją, która się zajmuje badaniami, bo zależy nam, żeby te pytania były dobrze skonstruowane – żeby były czytelne, żeby nie były dwuznaczne i żeby ogólnie zachować transparentność w czasie rozmowy [LG_KJ].\nMożliwość współpracy z różnymi podmiotami – a przede wszystkim wykorzystywania doświadczenia zarówno pracowników uniwersytetu, jak i osób związanych z sektorem badań marketingowych – respondenci postrzegają jako największy atut projektów badawczych swoich instytucji. Podkreślają, że mogą bazować na własnym doświadczeniu i jednocześnie korzystać ze specjalistycznej wiedzy zewnętrznych aktorów. Działają niczym łącznik między sektorami badań naukowych i marketingowych, czyli środowiskami , które – zdaniem badanych – zwykle nie są zdolne do współpracy i postrzegają działalność drugiej strony z pobłażaniem i brakiem zainteresowania.\nTo jest właśnie problem we wszystkich tych pracach badawczych, ze albo to są badania – jak to mówią ci, którzy pracują w badaniach rynkowych – uniwersyteckie. A ci, którzy pracują na uniwersytetach traktują badaczy marketingowych z dużą pogardą. My ponieważ jesteśmy wolni od tego rodzaju przesądów, bo nie jesteśmy ani uniwersytetem, ani jednostką badawczą, ani nie musimy robić nic w tej kwestii, dlatego możemy wykorzystywać doświadczenie jednych, drugich i trzecich [PISF_BCH].\nStatus organizacji pozarządowej albo instytutu, dla którego działalność badawcza nie jest zadaniem wiodącym, umożliwia więc bardziej elastyczne podejście do badań. Beata Chmiel z PISF-u podkreśla, że Instytut miał komfort dużej swobody czasowej, finansowej i koncepcyjnej w trakcie prowadzenia swojego projektu badawczego, co pozwoliło wprowadzić szereg niestandardowych rozwiązań. Takimi innowacjami była np. inna kategoryzacja badanych czy też prowadzenie badania w sposób kroczący – każdy etap dostarczał pytań i założeń do etapu kolejnego.\nSzczęśliwie nie byliśmy w żaden sposób związani ani terminami, ani żadnymi zewnętrznymi okolicznościami, co pozwoliło nam doprecyzować nasze własne wyniki. (…) Myśmy to przeprowadzali na dużych próbach, nie byliśmy też ograniczeni w żaden sposób innymi barierami, które często są ogranicznikami zarówno w badaniach naukowych, jak i rynkowych. Mogliśmy dużo swobodniej interpretować czy stawiać założenia, przez co zmieniliśmy grupy badane, klasyfikację grup badanych [PISF_BCH].\nSwoboda instytucji pozaakademickich przejawia się także w sposobie komunikowania wyników, który okazał się bardzo istotny zarówno w przypadku „Obiegów kultury”, jak i w przypadku badania PISF. Skrócona prezentacja danych w formie „Mashupu” była jedną z zalet „Obiegów kultury”, na które zwrócili uwagę medialni recenzenci. Przemysław Biecek z Fundacji Smarter Poland pisał, że jest to streszczenie, które zachęca do czytania/oglądania. Autorzy raportu byli świadomi, że przedstawienie wniosków w takiej formie jest ryzykowne, ponieważ odbiega od przyjętych standardów. Wspominają też, że większość krytycznych wobec raportu tekstów opierała się na tych informacjach, które zostały zawarte w „Mashupie”. Innowacyjna forma z zwiększyła więc prawdopodobnie liczbę czytelników i ułatwiła odbiór, ale jednocześnie sprawiła, że był on dosyć powierzchowny.\nTO było świeże w miarę i Michał Szota to bardzo fajnie zrobił. Ale to był odjazd, coś zupełnie innego niż się robi z badaniami naukowymi. Bo to nawet nie było streszczenie. I było to opatrzone dość radykalną estetyką, która już coś tam mówi. I oczywiście w pewnym momencie było dla mnie jasne, że krytycy tego raportu wyjęli tezę nie z raportu, ale umownego ostatniego slajdu tego mashupu. Prosiliśmy się o to i to dobrze wiadomo, ze 95% osób szuka streszczenia [CC_MF].\nWydaje się, że „mashup” był innowacją, która w pewnym stopniu zmieniła sposób myślenia o prezentowaniu badań. Również PISF zaprezentował swoje badanie w formie infografiki, która – jak podkreśla Beata Chmiel – przy każdej prezentacji spotykała się z aprobatą odbiorców i czyniła przekaz bardziej zrozumiałym. Autorzy „Obiegów” zwracają uwagę, że twórca infografiki do ich raportu, Michał Szota, wykonał później podobne prace dla innych zespołów badawczych (co potwierdza sam zainteresowany), a badacze zaczęli przywiązywać większą wagę do formy prezentacji wyników.\nŚmiejemy się, ze to był chyba przełom zawodowy wżyciu Michała Szoty, a równocześnie myślę, że to się stało pewną konwencją i myślę, ze pod tym względem coś zrobiliśmy – mam wrażenie, ze trochę się zmienił standard prezentacji takich badań. I to mi się wydaje fajne. Jeżeli to jest robione za publiczne pieniądze i ktoś ma się do tego przyczepić, to dobrze, że się też do tego przyczepi Orliński i będzie jakaś dyskusja wokół tego, a nie po dwóch latach jedna recenzja w jakimś czasopiśmie o nakładzie 500 egz. Dystrybuowanym wśród znajomych [CC_MF].\nProwadzenie badań poza instytucjami naukowymi ma jednak także szereg minusów. W przypadku organizacji pozarządowych należy do nich przede wszystkim brak ciągłości finansowania i uzależnienie możliwości działania od powodzenia w konkursach grantowych, o czym wspomina Alek Tarkowski. Dla organizacji pozarządowych (ale też dla instytucji takich jak PISF) prowadzenie działalności badawczej jest zwykle jedną z wielu płaszczyzn działania, często – jak w przypadku Legalnej Kultury – raczej poboczną. Instytucje te nie są więc w stanie poświęcić prowadzeniu badań i ich promocji tak dużej uwagi, jak podmioty skoncentrowane na działalności naukowo-badawczej. W związku z tymi ograniczeniami trudno jest utrzymać ciągłość badań oraz budować trwałe zespoły robocze i badawcze.\n(…) te NGOsy są dużo do przodu, a trochę nie od tego są. Nawet administracyjnie, instytucjonalnie mamy za mało środków, ta ciągłość nam się urywa. Dygresja jest taka, ze my teraz mieliśmy taki reset w Centrum, że bardzo dużo energii poświęcamy na to… że teraz chcemy już mieć badania, bo do tej pory to było bardzo ad hoc, tu grancik, tu grancik. To mi się nie do końca podoba.(…) To, co jeszcze jest ciekawe, to że ja uważam, że to jest temat jest dalej ważny i jest wciąż dużo do zrobienia. I to główne hasło Obiegów mogło być takie fundujące dla jakiegoś stałego zespołu badawczego, a gdzieś to odpuściliśmy. [CC_AT].\nA my nie możemy się skupić tylko na badaniach, bo dla nas te badania są tylko narzędziem. Nie, badania nie są narzędziem, one nam wskazują azymut działania. A ja bym chciała zrobić z badań oręż i zrobić z tego jeszcze jedne powód naszej kampanii, żeby to było takim pr-owym działaniem, ale teraz nie mamy możliwości, może za rok. Mi i tak doby nie starcza [LK_KJ].\nBrak systematyczności i długofalowości w działalności analitycznej związanej z praktykami kulturalnymi w domenie cyfrowej wydaje się szczególnie problematyczny wobec tempa przemian, jakie zachodzą w tej dziedzinie. Alek Tarkowski podkreśla, że dostrzega potrzebę wracania do badanych tematów i refleksji nad dynamiką w obszarze analizowanych zjawisk. W praktyce okazuje się jednak, że w warunkach ograniczonych możliwości organizacji pozarządowych trudno jest nie tylko o systematyczną działalność badawczą, lecz także o stworzenie przestrzeni do cyklicznej debaty.\nMiałem poczucie, ze ACTA było czymś takim, co by zasługiwało, żeby rok w rok do tego wrócić. My nawet raz zrobiliśmy takie spotkanie i ono było fajne, bo to był nie panel, tylko zrobiliśmy taki open mind, było ze 20 osób i każdy mógł wyjść na środek i powiedzieć, co myśli. I ludzie mieli naprawdę dużo do powiedzenia. Z 10 osób to zrobiło i to było rok po ACTA, i ja żałuję, ze nie zrobiliśmy 2 lata po ACTA, bo teraz gdybym zrobił, to już bym powiedział nie ACTA, tylko Snowden, a za 5 lat coś tam. Sprzedałem już tę myśl Edwinowi, teraz sprzedaję tobie, to może coś z tego będzie [śmiech]. Jedno spotkanie, nie jakiś wielki raport [CC_AT].\n5. BARIERY W ODDZIAŁYWANIU WIEDZY NA SFERĘ PUBLICZNĄ\nBadanie „obiegi kultury” wywołało szereg konsekwencji, jednak pojawia się pytanie, na ile przyczyniło się do zmiany klimatu debaty publicznej wokół praktyk w domenie cyfrowej, wprowadzenia do niej nowych wątków czy wreszcie do podjęcia działań na rzecz zmiany polityk publicznych w badanym obszarze. Autorzy „Obiegów kultury” uważają, że siła oddziaływania badania była ograniczona. Według Mirosława Filiciaka uwikłanie badań w dyskusję o ACTA skróciło ich żywotność – szczególnie w środowisku akademickim – i sprawiło, że raport został potraktowany jako służący załatwieniu określonej sprawy.\nMyślę, że te Obiegi bardzo dziś słabo pracują. Jak liczę swój indeks H, to widzę, ze raczej z „młodzi i media” coś skapuje, a Obiegi chyba zostały otamowane jako takie badanie do załatwienia bieżących spraw. Jak by było jakieś opracowanie z kręgu policy-making, to pewnie prędzej by był przypis do „Młodzi i media”, a nie do „Obiegów”. Trudno mi powiedzieć, skąd to isę bierze. Może użyteczność jest ograniczona, a może ktoś, żeby zacytować, musiałby się bardziej zgodzić z linią całości [CC_MF].\nO ile Mirosław Filiciak, czyli osoba związana z instytucją naukową, uważa, że afiliacja badania nie miała większego znaczenia, jeżeli chodzi o odbiór raportu w środowisku akademickim (z czym zgadza się inny badacz związany z akademią, Mateusz Halawa, który uczestniczył w projekcie „Młodzi i media” i konsultował „Obiegi kultury”), o tyle Alek Tarkowski jest wręcz przeciwnego zdania.\n(…) to jednak robi różnicę, ze jesteśmy poza obiegiem akademickim. Niby „Młodzi media” też się nie ukazali w żadnym artykule naukowym, ale wydaje mi się, że to jednak robi różnicę. My jednak mamy ISBN i definicja instytucji nauki jest taka, że ja jestem instytucją naukową, spełniam wymogi formalne, a jednak czuję różnicę [CC_AT].\nZ wypowiedzi Tarkowskiego można wyczytać, że postrzega świat naukowy jako dosyć zamknięty i skoncentrowany na zdobywaniu kolejnych punktów do dorobku naukowego. Podobne zdanie na temat możliwości dialogu ze środowiskiem akademickim (a przynajmniej jego częścią) ma Beata Chmiel. Choć oboje są przekonani o konieczności współpracy z ludźmi nauki i dążą do niej, to zauważają bariery komunikacyjne między akademią a innymi instytucjami. Z ich wypowiedzi wynika, że przedstawiciele nauk społecznych mają problem z popularyzowaniem swoich badań i komunikacją z pozauniwersyteckim otoczeniem. Bywają też dość konserwatywni, jeśli chodzi o sposób prezentowania danych, co z jednej strony utrudnia odbiór wyników ich badań, z drugiej – sprawia, że traktują z rezerwą badania innych instytucji prezentowane w innowacyjnej formie.\nJa czasami nie wiem, czym się zajmują polscy socjologowie i kulturoznawcy. Jak patrzę na moich kolegów za granicą, to oni polegają na tym, że budują sobie silne środowisko czy to prawników, czy ekspertów od polityki publicznej, czy właśnie badaczy. A u nas NP. tych ekonomistów się nie da znaleźć [CC_AT]\nMyśmy robili prezentację tych badań, ale co charakterystyczne u antropologów na konferencji, a nie u socjologów. (…) Nasza wolność polega też na tym, ze możemy coś narysować pod parasolką. I to jest tez kwestia konserwatyzmu socjologów. Bo infografika jest teraz jednym z takich bardzo cenionych na świecie języków komunikacji trudnych kwestii [PISF_BCH].\nUtrudniony dialog ze środowiskiem akademickim wydaje się być jedną z barier stojących na drodze do budowania zespołów, które mogłyby zajmować się określonymi problemami w bardziej długofalowej perspektywie: wprowadzać je do debaty publicznej i politycznej agendy oraz gromadzić wiedzę przekładającą się na tworzenie polityk publicznych. Obecnie instytucje spoza pola akademickiego wytwarzające wiedzę na temat szeroko pojętych praktyk kulturowych borykają się z problemem braku publiczności i partnerów do dyskusji. Uważają bowiem, że obieg wiedzy między nimi a akademią jest niedrożny, a obiegu alternatywnego brakuje.\nJak się kiedyś obudzę ze chciałbym robić habilitację, to się okaże, ze nie mam punktów i te wszystkie badania, które zrobiłem, są do niczego, bo nie zadbałem o prezentację na konferencji, bo nie dbam o prezentacje na konferencji. Ale ja się gdzieś czuję, ze to nie jest obieg… nie wiem jaki, nie ma obiegu NGOsowego. My nawet nie jesteśmy tak skrojeni (…)Ja tworzę sobie taką swobodę, która jest trochę szalona. Pewnie gdybym był racjonalny, ot bym każdy raport, który jest w szalonej postaci, był także… pracownik ma prikaz wypuścić artykuł naukowy. Żeby na koniec on trafiał do tego światka akademickiego. I pewnie będziemy do tego zmierzać [CC_AT].\nMówiąc o trudnościach we wprowadzaniu określonych kwestii dotyczących praktyk kulturowych do debaty publicznej, nie można ograniczyć się do barier w obiegu wiedzy między podmiotami odpowiedzialnymi za jej generowanie. Co najmniej równie istotny wydaje się opór po stronie instytucji, które mogłyby reagować działaniem na rekomendacje wynikające z badań, czyli administracji publicznej czy podmiotów prywatnych działających na rynku kulturalnym. Studium przypadku pokazało, że zarówno publiczni, jak i prywatni interesariusze niechętnie korzystają z empirycznej wiedzy. Badacze są świadomi, że administracja niechętnie poprzedza tworzenie dokumentów i strategii analizą stanu obecnego. Badanie „Obiegi kultury” miało być próbą wprowadzenia niezależnych badań do projektowania polityk publicznych i według autorów nie była to próba zakończona sukcesem.\nMnie interesuje, żeby robić badania, które nie są teoretyczne, tylko mnie interesuje pójście potem w świat i zajmowanie się strategiami i takimi rzeczami. I to była taka próbka – mamy różne strategie dotyczące kultury, włóżmy w nie dane badawcze. Oczywiście ja siedziałem wcześniej w różnych tych programach strategicznych i wiem, że urzędnicy tak nie pracują. Nawet jak te dane są, to one są omijane, przekrzywiane, ale była taka próba. I to się chyba średnio udało [CC_AT].\nBlokowaniu wykorzystania badań w tworzeniu polityk publicznych sprzyja pokutujące wyobrażenie o istnieniu „neutralnej nauki”. Wobec tak zakrojonego ideału każde badanie prowadzone w pewnym kontekście sytuacyjnym, przez instytucję o określonym profilu działań może zostać zdyskredytowane jako nierzetelne, bo przyjmujące jakieś tezy na temat rzeczywistości i tym samym sprzyjające konkretnym interesom. Istotne jest to, ze trudno jest wprowadzić do debaty takie myślenie ‘evidence based’. I co więcej, okazuje się, ze ten ‘evidence’ nie jest obiektywny, bo natychmiast staje się przedmiotem politycznej analizy [CC_AT].\nOkazuje się, że z problemem oporu wobec wykorzystywania analiz w działaniu spotykają się także podmioty, których badania skierowane są do aktorów prywatnych działających w polu kultury. Beata Chmiel wspomina, że na rynku polskim wyniki badania PISF-u nie zostały zaaplikowane – choćby eksperymentalnie – przez żaden podmiot z branży filmowej, mimo że proponowały modele gotowych rozwiązań, które mogłyby się przyczynić do poszerzenia widowni kinowej. Pełnomocniczka dyrektora PISF do spraw badań i rozwoju tłumaczy to konserwatyzmem branży filmowej. System jest regulowany praktyką wielkich studiów i żaden dystrybutor nie pójdzie na wojnę z nimi. To jest bardzo konserwatywny przemysł i długo trwa tam opór przed innowacjami [PISF_BCH]. Wydaje się jednak, że za konserwatyzmem branży filmowej stoi tak naprawdę dążenie do ochrony partykularnych interesów, które mogłyby zostać zagrożone w efekcie rozwiązań rekomendowanych na podstawie badań. Wspomina o tym Alek Tarkowski w rozmowie zrealizowanej w ramach projektu „Spisek kultury”.\nOkazuje się, że tam aktorem najbardziej przeciwnym zmianom jest zastany biznes oparty na dotychczasowych modelach. Należy o tym biznesie myśleć przede wszystkim jako o racjonalnym podmiocie kalkulującym. Że oni autentycznie nie widzą tych modeli jeszcze albo one im się nie kalkulują jeszcze jako aż tak atrakcyjne. Ale (…) wydaje mi się, ze jest uprawnione, żeby myśleć, że ktoś tu jest hamulcowym. Że jakiś interes partykularny szkodzi interesowi publicznemu. Bo wydaje mi się, że PISF robi bardzo dużo, żeby wykazać racjonalność ekonomiczną takiego nowego podejścia [CC_AT].\nDiagnoza Tarkowskiego znajduje – przynajmniej częściowe – potwierdzenie w wypowiedzi prezes Legalnej Kultury, Kingi Jakubowskiej, która nie ukrywa, że jej niechęć wobec perspektywy proponowanej przez autorów „Obiegów kultury” wiąże się z doświadczeniem pracy w branży dystrybucji filmowej:\nZawsze miałam wątpliwości do Obiegów kultury, chociaż na początku byłam tak zielona w tym, co robię, ideowo, że nawet nie zdawałam sobie sprawy z jakichś takich moich fundamentalnych błędów. A jeśli chodzi o filmy, to ta teoria nigdy nie dotyczyła filmów, bo tylko muzyka ma charakter wielorazowości. A filmów nie oglądamy wiele razy, najwyżej dwa. Ja się zajmowałam 20 lat dystrybucją filmów i zawsze sobie postanawiałam, ze coś w tej sprawie zrobię, bo tak jak niszczycielską siłą było piractwo i tak, jak wiele razy doprowadziło nas prawie do bankructwa, to… i tyle, ile zniszczyło takiego dobrego klimatu wokół dystrybucji filmu, to może wiedzieć tylko ktoś, kto się tym zajmował [LK_KJ].\nAnaliza przeprowadzona w ramach studium przypadku pokazała, że autorom raportu „Obiegi kultury” udało się:\nwprowadzić wyniki badania do debaty toczącej się przy okazji planów podpisania przez Polskę porozumienia ACTA\nzainicjować długofalowy proces generowania empirycznych danych na temat praktyk w domenie cyfrowej\nprzyczynić się do poszerzenia zakresu działań instytucji publicznej (Polski Instytut Sztuki Filmowej).\nPrzełożenie wyników badania na realne zmiany w obszarze tworzenia polityk publicznych z zakresu kultury było jednak ograniczone. Z wypowiedzi badanych rysuje się raczej pesymistyczna wizja perspektyw rozwoju dialogu na temat praktyk kulturowych, które budzą kontrowersje i uderzają w interesy części aktorów, a jeszcze trudniejsze wydaje się przełożenie go na działania z zakresu policy-making. Z analizy przypadku recepcji „Obiegów kultury” wynika, że szansy na rozwój debaty na temat tego typu praktyk należy upatrywać w:\nprowadzeniu działalności badawczej przez podmioty różnego rodzaju – nie tylko sektor nauki i organizacje pozarządowe, ale też instytucje publiczne\nrozwijaniu mechanizmów współpracy i przestrzeni dialogu między instytucjami akademickimi, publicznymi i trzecim sektorem\ntworzeniu warunków do systematycznej i długofalowej debaty\nbudowaniu trwałych zespołów (rekrutujących się z różnych środowisk) analitycznych i roboczych\nStrona relacjonująca konwersatorium „Fraktale” omawiające wyniki „Obiegów kultury”\n1) „KP” – Wywiad Jasia Kapeli z Justyną Hofmokl\n2) „Polityka” – Tekst Michała Bilewicza\nDane zebrane przez badaczy przeczą więc tezom ich raportu – a już szczególnie zwulgaryzowanej wersji tych tez, która szturmem wtargnęła do mediów. Słuszny opór wielu Polaków przeciwko sposobowi ratyfikowania ACTA i potencjalnym zagrożeniom swobód obywatelskich płynącym z tych porozumień stał się okazją do medialnej apoteozy piractwa, wspartej opiniami ekspertów opartymi na mało dokładnej analizie danych.\n3) Gazeta Wyborcza – „Biznes Ludzie i Pieniądze”\n4) „GW” – wywiad Miłady Jędrysik z A. Tarkowskim i M. Filiciakiem\n5) „GW” – Felieton Wojciecha Orlińskiego o „Obiegach”; krytyka metodologii\n6) Odpowiedź Mirka Filiciaka na krytykę Michała Bilewicza i Wojciecha Orlińskiego\n7) Legalna Kultura/”Metro” o krytyce Agnieszki Odorowicz\n8) Odpowiedź CC na wypowiedź Agnieszki Odorowicz\n9) Portal egospodarka – relacja z badań\n10) „Komputer Świat” – ACTA a premiera raportu\n11) „Dwutygodnik” – wywiad z Alkiem Tarkowskim i Mirkiem Filiciakiem\n12) „Dwutygodnik” – głosy w dyskusji po premierze raportu (nagranie)\n13) „Newsweek” – refleksje po „Obiegach”\n14) Tekst Piotra Cichockiego w „Kulturze Współczesnej”\n15) Blog Magnolie\n16) Smarter Poland – plusy i minusy raportu\n17) Gra w Obiegi Kultury na festiwalu Kultura 2.0\n18) Wyniki badań PISF\n19) Mirka Filiciaka recenzja badań PISF\n20) Wyniki Badań Legalnej Kultury I\n21) Wyniki Badań Legalnej Kultury II\n22) Legalna Kultura o piractwie – teks z wykorzystaniem wyników Obiegów