Spis treści Czas rewolucji\nWobec armii Denikina\nDeportacje Kozaków terskich\nMimo wielu osiągnięć w pierwszych latach XX w. i dokonanych reform państwo carskie było wewnętrznie słabe i nie mogło podołać długotrwałemu wysiłkowi militarnemu w toku I wojny światowej. Rewolucja i abdykacja cara Mikołaja II w lutym 1917 r. uruchomiły proces rozpadu imperium, a Rząd Tymczasowy nie był w stanie zapanować nad sytuacją. Na wielu obszarach administracja państwowa faktycznie przestała istnieć, a władzę przejmowali przedstawiciele lokalnych ośrodków politycznych.\nRozchwianie się systemu państwowego stworzyło okoliczności sprzyjające wolnościowym dążeniom narodów ujarzmionych przez carat, w tym i ludów Północnego Kaukazu. 5 marca w Groznym odbył się wiec z udziałem ok. 7 tys. osób, w następstwie którego powstała zdominowana przez mieńszewików i eserów rada delegatów robotniczych, żołnierskich i kozackich, na polecenie której aresztowano przedstawicieli władz carskich. 14 marca zgromadzenie przedstawicieli czeczeńskiej ludności obwodu terskiego wybrało Czeczeńską Radę Narodową, która uznała władzę Rządu Tymczasowego. Na czele komitetu wykonawczego tej rady stanął Ahmedchan Mutuszew. Chwiejna równowaga między siłami uznającymi Rząd Tymczasowy a ruchem rad delegatów trwała do lata 1917 r. W lipcu rozwiązany został 31. pułk piechoty będący oparciem groznieńskiej rady delegatów, a następnie aresztowano członków tej ostatniej. Równocześnie przebiegały procesy zmierzające do nadania Północnemu Kaukazowi nowych form organizacji państwowej. W maju we Władykawkazie odbył się I Kongres Północnego Kaukazu, na którym ogłoszono powstanie Związku Zjednoczonych Górali Północnego Kaukazu i Dagestanu. Wybrany został Centralny Komitet z przedsiębiorcą naftowym z Czeczenii Topą Czermojewem na czele. 20 września 1917 r. II Kongres Północnego Kaukazu zatwierdził projekt tymczasowej konstytucji państwa północnokaukaskiego, które miało pozostać wszakże autonomiczną częścią Rosji. 11 maja 1918 r., w znacznie już zmienionej sytuacji, znalazły się w Batumi pod turecka opieką, zwolennicy Czermowjewa ogłosili niepodległość Federacyjnej Republiki Północnego Kaukazu, mającej objąć terytoria od Dagestanu po Abchazję. Nowe państwo zostało uznane przez Niemcy, Austro-Węgry oraz Turcję, która 8 czerwca zawarła z nim układ sojuszniczy. Było to już jednak państwo, którego władze nie kontrolowały żadnego terytorium, a o dalszym rozwoju wydarzeń decydowały jednak inne czynniki: bolszewicy, Kozacy i "biała" Armia Ochotnicza gen. Denikina. Wprawdzie we wrześniu 1918 r., gdy Turcy wkroczyli do Dagestanu pozwolili tam zainstalować się rządowi Czermojewa, któremu początkowo poparcia udzieliły także poparcia brytyjskie siły interwencyjne. Jednak gdy na Północnym Kaukazie znalazła się armia Denikina, Brytyjczycy uznali, iż bardziej celowe będzie wspieranie "białych" niż czeczeńskich narodowców i historia tego nurtu praktycznie dobiegła końca.\nObok wspomnianych liberalnych narodowców w walce o panowanie nad Północnym Kaukazem istniały jeszcze cztery inne siły polityczno-wojskowe: 1) "biali" reprezentowanych przede wszystkim przez Armię Ochotniczą Denikina, 3) Kozacy wspomagani przez rosyjskojęzycznych mieszkańców Północnego Kaukazu, 4) tradycjonalistycznie nastawieni górale, którym przewodzili liderzy religijni, 5) bolszewicy. Niektóre z tych nurtów wchodziły okresowo ze sobą w sojusze, walcząc z innymi.\nDoniosłe zjawiska zachodziły w wojskach kozackich, które zostały objęte przez procesy demokratyzacyjne zainicjowane w wyniku zwycięstwa rewolucji lutowej. Kozacy zyskali prawo wybierania swych dowódców - atamanów. Kozacy terscy po raz pierwszy dokonali wyboru atamana 30 marca 1917 r. Został nim Michaił Karaułow, rzecznik porozumienia z rodzimymi ludami i utworzenia wspólnego rządu tersko-dagestańskiego. 20 października podpisano porozumienie o utworzeniu Południowo-Wschodniego Związku Wojsk Kozackich, Górali Kaukazu i Wolnych Ludów Stepów, obejmującego wojska dońskie, kubańskie, terskie i astrachańskie oraz liberalno-narodowy nurt północnokaukaski i kałmucki. Nieco później przyłączyły się do Związku wojska uralskie i orenburskie. Związek deklarował poparcie dla Rządu Tymczasowego, zapowiadał walkę z anarchią i bolszewizmem oraz doprowadzenie do zwołania konstytuanty, która miała rozstrzygnąć o formie rządów w przyszłej Rosji, którą wyobrażano sobie jako demokratyczną republikę federacyjną.\nRównolegle przebiegały działania islamskiego nurtu niepodległościowego, w którym istotną rolę znów odgrywało bractwo nakszbandija. Kongres przywódców religijnych odbyty w listopadzie 1917 r. w aule Andy ogłosił szejka Hadżi al-Hoco (w rosyjskich źródłach występującego jako Nadżmuddin Gocynskij) imamem Dagestanu i Czeczenii. Było to wyrazem dążenia do stworzenia niezależnego od Rosji organizmu państwowego pod sztandarami religijnymi. Politycznym liderem tego nurtu stał się uwolniony z syberyjskiej katorgi dargiński szejk Uzun Hadżi, zapowiadający powstanie monarchii opartej na szariacie.\nW końcu 1917 r. sytuację w obwodzie terskim charakteryzowała daleko posunięta anarchia. Wielości inicjatyw i sił uczestniczących w dokonujących się przemianach, towarzyszyło rozprzężenie, którego głównym nosicielem były tysiące żołnierzy i Kozaków powracających z frontu. Na licznych zgromadzeniach rozbrzmiewały hasła wolności dla ludów Kaukazu i walki z kontrrewolucją rzucane przez bolszewickich agitatorów. W takiej atmosferze 26 grudnia 1917 r. przez dezerterów czy też maruderów rosyjskich został zamordowany ataman Karaułow, a krótko potem jego zastępca zginął z rąk Inguszów. Na nowego atamana Kozacy wybrali Gierasima Wdowienkę, bezkompromisowego zwolennika kozackiej niezależności i współpracy z Armią Ochotniczą. Wojska kozackie nie były jednak wolne od wewnętrznych napięć. Wpływy rewolucyjne znajdowały wyraz w tworzeniu się w poszczególnych stanicach i oddziałach rad i komitetów rewolucyjnych, a z drugiej strony większość Kozaków demonstrowała wolę obrony uświęconego tradycją porządku, a zwłaszcza posiadanej ziemi.\nSytuacja istniejąca jesienią 1917 r. sprzyjała poczynaniom bolszewików. Tysiące Kozaków i żołnierzy wracających z frontu kaukaskiego było nosicielami buntu, niezadowolenia, czynnikiem podatnym na radykalne hasła. 26 października 1917 r. w Groznym ogłoszono powstanie władzy rad, a miejscowy garnizon został rozbrojony. Aspiracje bolszewików spotkały się to jednak z przeciwdziałaniem sił narodowych Czermojewa i Kozaków Karaułowa. W grudniu podporządkowane im oddziały opanowały Grozny. Jednakże nie na długo. Już w połowie stycznia władza przeszła w ręce wojennego komitetu rewolucyjnego. 3 marca 1918 r. na zjeździe ludów obwodu terskiego ogłoszono powstanie republiki radzieckiej. Polityka bolszewików, zwłaszcza agrarna, wywołała zdecydowane niezadowolenie Kozaków. Ziemie terskich stanic, położone wśród ziem należących do górskich aułów, uznawane przez Kozaków za okupioną krwią własność, a przez Czeczenów za łup grabieżców, musiały w nowych warunkach stać się przedmiotem konfliktu. W końcu I wojny światowej na obszarze zajmowanym przez Kozackie Wojsko Terskie Kozacy stanowili tylko 20 % ludności, cywilni osadnicy (głównie Rosjanie i Ukraińcy) także 20 %, zaś resztę przedstawiciele rodzimej ludności, głównie Osetyńcy (17 %), Czeczeni (16 %) i Kabardyjczycy (12 %). Bolszewicy stanęli więc w obliczu dwóch podstawowych zagadnień: narodowego i agrarnego, ściśle ze sobą splecionych. Pierwszy polegał na aspiracjach rdzennych narodów do samostanowienia i stworzenia odrębnego organizmu państwowego. Istotą problemu agrarnego był deficyt ziemi uprawnej i pastwisk silnie odczuwany przez owe ludy, a będący w poważnej mierze następstwem grabieży dokonanej w okresie podboju i panowania carskiego, której beneficjantami byli głównie Kozacy. Dążenie bolszewików do pozyskania górskich ludów Północnego Kaukazu i równoczesne poszukiwanie oparcia w biedocie wiejskiej były czynnikami rozstrzygającymi o ich polityce w tym regionie.\nBolszewicy w ogłoszonej 15 listopada Deklaracji Praw Narodów Rosji proklamowali równość i suwerenność wszystkich narodów zamieszkujących państwo rosyjskie, ich prawo do swobodnego samookreślenia się aż po oderwanie i stworzenie samodzielnego państwa, zniesienie wszelkich ograniczeń narodowościowych i narodowo-religijnych, swobodę rozwoju mniejszości narodowych i grup etnicznych. 12 grudnia wydana została druga ważna deklaracja, tym razem skierowana do muzułmanów Rosji. Bolszewicy obiecywali w niej odrodzenie pod władzą rad muzułmańskiej kultury, instytucji narodowych, swobodę organizacji życia narodowego. Apelowali równocześnie do muzułmanów, by w imię tych wartości poparli rewolucję i nowe państwo. Deklaracja ta wprawdzie mówiła o wolności organizowania życia narodowego, ale wyraźne w niej było wezwanie do utrzymania jedności państwa rosyjskiego. Bolszewicy prawo narodów do samookreślenia podporządkowywali interesom rewolucji, a z tego punktu widzenia zachowanie dotychczasowej państwowości, a nawet rozszerzenie jej terytorium, było jak najbardziej pożądane.\n9 listopada 1917 r. II Ogólnorosyjski Zjazd Rad Delegatów Robotniczych i Żołnierskich na wniosek Lenina uchwalił dekret O ziemi, który likwidował bez odszkodowania wielką własność ziemską oraz nadawał wszystkim obywatelom prawo do korzystania z ziemi pod warunkiem osobistego jej uprawiania bez wykorzystania siły najemnej. Początkowało to realizację polityki agrarnej, która zyskała bolszewikom poparcie części ludności wiejskiej, ale zarazem otwierała ostre konflikty, wymierzona była bowiem nie tylko w obszarników, ale i w bogatych chłopów, tzw. kułaków.\nNa III Zjeździe Ludów Tereku w maju 1918 r. zapadła decyzja o likwidacji kozackich stanic Aki-Jurtowskiej, Sunżeńskiej, Tarskiej i chutorów tarskich oraz o przekazaniu należących do nich gruntów (ponad 35 tys. dziesięcin) Inguszom i Czeczenom. Kozacy z tych stanic mieli zostać przesiedleni do okręgu piatigorskiego. Stanica Tarska, historyczny ośrodek Inguszetii, odzyskała dawną nazwę Ongusz, co symbolizowało przekreślenie kolonizatorskich poczynań. Zapowiedziano likwidację terytorialnej samorządności Kozaków. V Zjazd Ludów Tereku, ignorując głosy delegatów kozackich, przyjął postanowienie o przekazaniu 150 tys. dziesięcin ziem kozackich Bałkarom, Czeczenom i Osetyńcom. Posunięcia drastycznie naruszające stan posiadania społeczności kozackich i ich status spowodowały, że w czerwcu 1918 r. Kozacy wzniecili bunt przeciw bolszewikom. 18 czerwca oddział kozacki ze stanicy Łukowskaja opanował Mozdok, gdzie parę dni później odbył się zjazd kozacki zakończony proklamacją walki z bolszewikami. Na czele powstania stanęła Rada Kozacko-Chłopska Kraju Terskiego. Jej przewodniczącym był Osetyniec związany z mieńszewikami, Gieorgij Biczerachow. Sformowano oddziały zbrojne liczące w sumie ok. 12 tys. żołnierzy z 40 działami. Podjęte w końcu lipca próby negocjacji zakończyły się niepowodzeniem i doszło do długotrwałych, krwawych walk, m.in. o Władykawkaz i Grozny. W ich toku stało się jasne, że powstańcy nie mogli liczyć na skuteczne wsparcie ze strony rodzimej ludności, a wśród Kozaków trudno było wyzwolić entuzjazm do walki o cele wykraczające poza obronę ich dotychczasowego statusu. Górale Inguszetii, Czeczenii i Dagestanu w większości popierali bolszewików, z ich polityką kojarząc nadzieje na wolność narodową i odzyskanie ziemi uprawnej. Gdy Grozny został odcięty od głównych sił "czerwonych" i powstańcy przerwali linie komunikacyjne łączące miasto z Baku i Rostowem, bolszewikom udało się zmobilizować do walki nie tylko groznieńskich robotników, ale także górali z pobliskich aułów. Aczchoj-Martan stał się ośrodkiem tworzenia czeczeńskich oddziałów Armii Czerwonej, w szeregach których mieszkańcy Gojtów, Ałan-Jurtu i innych aułów ruszyli do walki o Grozny. 20 października bolszewicy przeszli do natarcia na wszystkich odcinkach frontu, powstańcy zmuszeni zostali do generalnego odwrotu. Oblężenie Groznego trwało jednak aż do 12 listopada, kiedy to wspólne uderzenie obrońców i oddziałów przybyłych z Władykawkazu zmusiło Biczerachowa do odstąpienia. Jego siły ewakuowały się do Pietrowska, gdzie połączyły się z oddziałem Łazara Biczerachowa. Gdy Dagestan znalazł się pod okupacja turecką, wojsko braci Biczerachowów w porozumieniu z Anglikami ewakuowało się do Baku i tam zostały rozformowane. W listopadzie 1918 r. Armia Czerwona zajęła Mozdok i powstanie praktycznie upadło.\nW tym czasie ku Terekowi zbliżyły się oddziały Armii Ochotniczej. Zwycięska w starciu z powstańcami Armia Czerwona, pozornie przedstawiająca sobą znaczną siłę (obliczana na 150 tys. żołnierzy), w rzeczywistości była źle zorganizowana, słabo uzbrojona i zaopatrzona. Odzież i żywność konfiskowała po prostu miejscowej ludności, co owocowało wrogością tej ostatniej. Amunicję niejednokrotnie kupowano u spekulantów. Jak przyznawał Ordżonikidze, "front przedstawia sobą ludzi rozrzuconych oddzielnymi grupkami bez jakiejkolwiek łączności między nimi. Jeśli w najbliższym czasie nie uda nam się wprowadzić porządku i zorganizować front - pogonią [nas - S.C.] jak barany".\nObawy Ordżonikidzego rychło się spełniły. W marcu 1918 r. dowodzona przez gen. Antona Denikina Armia Ochotnicza rozpoczęła kampanię na Kubaniu, odnosząc sukcesy i stopniowo zbliżając się ku Północnemu Kaukazowi. 20 listopada "biali" zdobyli Stawropol. Front północnokaukaski, na którym działała 11. armia bolszewicka, praktycznie się rozpadł. W styczniu 1919 r. resztki 11. armii próbujące odbić Stawropol, zostały rozbite, a tym samym dobiegło kresu istnienie Północnokaukaskiej Republiki Radzieckiej. Wojska 3. korpusu Armii Ochotniczej, składające się głównie z kubańskich Kozaków, weszły na teren Osetii i Inguszetii. Dowodzący korpusem gen. W.P.Lachow wydał proklamację do ludów górskich, żądając m.in. wydania ukrywających się bolszewików i żołnierzy Armii Czerwonej oraz odtworzenia zlikwidowanych stanic kozackich. 23 stycznia 1. dywizja konna zajęła Grozny. Pięć dni później wojska Denikina wkroczyły do Władykawkazu. Realna władza w Czeczenii znalazła się w rękach denikinowskich oficerów. Bolszewicy organizowali zaś na Północnym Kaukazie tzw. czerwona partyzantkę, znajdując oparcie m.in. wśród Czeczenów i Inguszów.\n8 stycznia 1919 r. Denikin ogłosił się najwyższym dowódcą sił antybolszewickich na południu: Armia Ochotnicza stała się częścią Sił Zbrojnych na Południu Rosji (SZPR) liczących w tym momencie ok. 153 tys. W ramach SZPR wyodrębnione zostały Wojska Północnego Kaukazu. "Biali" przystąpili do tworzenia nowej administracji w Kraju Tersko-Dagestańskim, obejmującym dawne obwody terski i dagestański. Zdecydowany priorytet zyskały czynniki wojskowe, co zresztą w warunkach wojny domowej nie mogło budzić zdziwienia. Denikin i jego współpracownicy, opowiadając się za restauracją jednej i niepodzielnej Rosji, wykluczali odrębność państwową ludów północnokaukaskich, dopuszczając co najwyżej autonomię, a i to opartą nie na zasadach narodowych, lecz terytorialnych - tzw. autonomię obwodową. Trudno zresztą było o inne stanowisko, skoro siłą najaktywniej tu wspierającą "białych" byli Kozacy, stanowiący ledwie 20 % ludności.\nSystem zarządu przewidywał wydzielenie okręgów administracyjnych - Kabardy, Osetii, Inguszetii, Czeczenii i Dagestanu - zarządzanych przez formalnie wybieralnych rządców, przy których powołane miały być - także wybieralne - organy doradcze. Zachowany miał być szariacki system sądownictwa. Wiosną 1919 r. zjazdy ludowe dokonały wyboru rządców niektórych okręgów. W Kabardzie został nim kniaź Bekowicz-Czerkasskij, w Osetii - płk Chabajew. W Czeczenii i Dagestanie wyboru nie dokonano i rządców wyznaczył gen. I.G.Erdeli, pełniący z polecenia Denikina funkcję gubernatora Kraju Tersko-Dagestańskiego. Rządcą Czeczenii został gen. Alijew, a rządcą Dagestanu gen. Chaliłow.\nHasła niepodzielnej Rosji i negatywna postawa "białych" wobec niepodległościowych aspiracji ludów kaukaskich nie mogły być dla tych ludów atrakcyjne, nie odpowiadały bowiem powszechnemu oczekiwaniu na zmianę położenia i zrealizowanie tego, o co walczono od półtora wieku. Z tego punktu widzenia deklaracje bolszewików stanowiły bez wątpienia pomost mogący połączyć ich z narodowym ruchem północnokaukaskim. Czynnikiem bezpośrednio popychającym górali do oporu wobec Denikina były konkretne posunięcia Armii Ochotniczej. Szczególnie negatywnie odebrano przeprowadzone przez "białych" próby mobilizacji, które powszechnie oceniane były jako zamach na tradycyjne swobody i krok ku rusyfikacji. Wszak nawet car nie wymagał od nich służby wojskowej w swojej armii. Drugim czynnikiem nastawiających górali zdecydowanie wrogo wobec Armii Ochotniczej były podejmowane przez tę ostatnią poszukiwania ukrywających się w górach bolszewików i czerwonoarmistów. Wydawane w związku z tym proklamacje zapowiadające najsurowsze kary same w sobie wywoływać musiały negatywne reakcje, lecz przede wszystkim dla górali nie do przyjęcia było zmuszanie ich do złamania odwiecznej zasady, by w górach udzielać pomocy wszystkim jej potrzebującym. Groźby Denikina znalazły potwierdzenie w faktach: "biali" spalili m.in. Jekażewo, Dolakowo, Ałkan-Jurt, Ustar-Gardaj, Gudermes, Staryj-Jurt. W uświęcony przez wieki obyczaj posiadania broni jako nieodłącznego atrybutu mężczyzny uderzały zapowiedzi rozbrojenia górali. Denikinowskie kierownictwo Kraju Dagestańsko-Terskiego powtarzało błędy przed dziesięcioleciami już popełnione przez rosyjskich zdobywców Północnego Kaukazu.\nPolitycznymi i duchowymi liderami ruchu antydenikinowskiego stali się z jednej strony bolszewicy, z drugiej zaś przywódcy islamscy - Hadżi al-Hoco i Uzun Hadżi. Ten ostatni nienawidził Rosjan, nigdy nie zaakceptował władzy carskiej, a Armię Ochotniczą uznał za jeszcze gorszych wrogów niż bolszewicy, toteż walczył z Denikinem i wojskiem kozackim ramię w ramię z bolszewikami, sądząc, że rewolucja oznaczała koniec potęgi rosyjskiej. Ośrodkiem ruchu islamistów stała się dawna stolica Szamila Wiedeno. Głównym rejonem koncentracji sił bolszewickich kierowanych przez H.Gikało i A.Szeripowa był natomiast okręg Szatoj. Niecodzienny sojusz bolszewicko-islamski podyktowany był tylko jednym czynnikiem - potrzebami walki z Denikinem.\nZainicjowane przez islamistów powstanie rozpoczęło się na początku sierpnia 1919 r. w okręgu dargińskim. Do połowy miesiąca powstańcy zdołali zlikwidować garnizony kozackie w tak ważnych aułach jak Lewaszy, Gunib, Deszlagar. Dzięki dostawom broni z Azerbejdżanu i Gruzji oraz zdobyczom sformowano liczące 5-6 tys. żołnierzy siły zbrojne, podzielone na 6 "armii". Bolszewicki przywódca w Czeczenii Gikało został mianowany dowódcą 5. armii, rozlokowanej w okręgu Szatoj. Do końca sierpnia niemal cały górny Dagestan i część Czeczenii znalazły się w rękach powstańców.\nUzun-Hadżi zmierzał do zbudowania monarchii opartej na zasadach szariatu i odwoływał się do tradycji imammatu Szamila. Ogłosił "świętą wojnę" przeciw Denikinowi i terskim kozakom. We wrześniu proklamował powstanie nowej struktury państwowej - Emiratu Północnokaukaskiego. Jak się przypuszcza istotną rolę w utworzeniu Emiratu odegrała Turcja. Wysłannikiem sułtana miał być Inałuk Arsanukajew-Dyszninskij, który wyposażony w odpowiednie dokumenty tureckie skontaktował się z Uzun Hadżim. Emirat nominalnie uznawał zwierzchność sułtana tureckiego, a Arsanukajew-Dyszninskij objął w nim funkcję wezyra.\nByłoby zbyt daleko idącym uproszczeniem przedstawianie tego powstania jako starcia górali z Rosjanami, czy też mahometan z chrześcijanami. Trzeba bowiem zauważyć, że po stronie Denikina także pojawili się przedstawiciele narodów górskich. Popierał go Czeczeński Komitet Narodowy z Ibrahimem Czulikowem na czele, a także Związek Muzułmanów Rosji, w którego szeregach znajdowali się Ingusze, Czeczeni i Dagestańczycy. Z inicjatywy Czulikowa we wrześniu 1919 r. utworzone zostały w Czeczenii formacje pospolitego ruszenia, liczące ok. 2 tys. żołnierzy. Toczyły one walki z 5. armią Gikały w rejonie Szali. Gdy miejsce gen. Alijewa jako zarządcy Czeczenii zajął w listopadzie 1919 r. gen. Paszkowskij u jego boku jako cywilny pomocnik pojawił się właśnie Czulikow.\nDenikinowskie dowództwo Wojsk Północnego Kaukazu rzuciło do walki z powstańcami znaczne siły, koncentrując się na obronie linii komunikacyjnych, równiny czeczeńskiej i linii Sunży. Na przełomie lat 1919 i 1920 sytuacja wojenna nacechowana była chwiejną równowagą sił: powstańcy kontrolowali okręgi wiedeński i szatojski w Czeczenii oraz większość górnego Dagestanu, natomiast wojska Denikina panowały na równinie czeczeńskiej. O dalszym rozwoju wydarzeń miały zadecydować rezultaty działań na innych frontach. Jesienią 1919 r. armia Denikina z powodzeniem rozwijająca ofensywę w kierunku Moskwy została zatrzymana, a następnie zmuszona do odwrotu. W połowie listopada Armia Czerwona zdobyła Kursk, a miesiąc później Kijów. Na początku stycznia 1920 r. wyparto "białych" z Carycyna i Rostowa, a w marcu z Noworosyjska. Po upadku Rostowa, Noworosyjska i Stawropola Wojska Północnego Kaukazu zostały zagrożone odcięciem od głównych sił Armii Ochotniczej, co zmusiło je do porzucenia kontrolowanych dotąd rejonów. Na początku marca 1920 r. w wyniku połączonych wysiłków czerwonych partyzantów i stronników Uzun Hadżiego z rąk "białych" odbito Władykawkaz (10 marca) i Grozny (11 marca).\nPo pokonaniu Denikina na Północnym Kaukazie pozostały już tylko dwie liczące się siły: ruch muzułmański oraz Armia Czerwona. Wraz ze zniknięciem wspólnego przeciwnika zarysował się konflikt między zwycięzcami, przerodzony rychło w drugi etap wojny domowej.\nW latach 1917-1920 r. kierownictwo ruchu rewolucyjnego na tym terenie należało do ludzi, których korzenie tkwiły w środowiskach muzułmańskich radykałów, którzy wśród swych przodków mogli wymieniać bojowników zmagających się z Rosjanami pod dowództwem Szamila. Autentycznych komunistów można było policzyć na palcach. W marcu 1920 r. w Czeczenii było ich zaledwie kilku, a rok później kilkunastu. Ich partyjni towarzysze, którzy przybyli wraz z 11. armią, mieli na ogół niewielkie lub zgoła żadne pojęcie o lokalnych stosunkach, za to nie brak im było poczucia misji dziejowej i przekonania o uniwersalności wzorców zrodzonych na gruncie rosyjskim. Na swój sposób powtórzyli więc to, co czynili rosyjscy zdobywcy w XVIII i XIX w., a ledwie parę lat wcześniej Denikin. Gdy 11. armia kierując się na Baku przechodziła przez Dagestan w miastach i aułach powiewały czerwone flagi witające bolszewików, którym przez trzy lata udzielano wsparcia. Ale Armia Czerwona zachowywała się arogancko, pogardzając miejscowym prawem i zwyczajami, religią i duchownymi, traktując kraj jak podbite terytorium. Przystąpiono do bezceremonialnej sowietyzacji. Scentralizowany system decyzyjny, narzucany przez przybyłe z zewnątrz kadry bolszewickie, kierujące się zasadami komunizmu wojennego, niemal natychmiast doprowadził do konfliktów. Na porządku dziennym pojawiły się karne ekspedycje, rekwizycje, przymusowe wcielanie mężczyzn do czerwonych oddziałów.\nW połowie sierpnia 1920 r. władze bolszewickie odnotowywały silną agitację antyradziecką na terenie Czeczenii i działalność bardziej czy mniej zorganizowanych grup przeciwników nowej władzy, w tym m.in. grupy skupionej wokół Ibrahima Czulikowa, niegdyś wspomagającego Denikina oraz Topy Czernojewa, prowadzących werbunek do oddziału powstańczego. W górach aktywni byli ludzie Arsanukajewa-Dyszninskiego. W sierpniu 1920 r. sytuacja dojrzała do wybuchu. Zgromadzenie zwołane przez Hadżiego al-Hoco mianowało płk. Alichanowa ministrem wojny "armii ludów górskich" i wezwało prawnuka Szamila - Said Beka, by przyłączył się do ruchu. Był on jednak liderem powstania raczej w wymiarze symbolicznym i propagandowym. Faktycznie polityczne i duchowe przywództwo znajdowało się w rękach Hadżiego al-Hoco. Kierowanie powstaniem od strony wojskowej podzielili zaś między siebie wierni ideom zmarłego w marcu 1920 r. Uzun Hadżiego szejkowie nakszbandiji Muhammad al-Balakany, Muhammad al-Andi, Ibragim Hadżi al-Kuchari oraz byli oficerowie carscy z pułkownikiem Kaitmasem Alichanowem na czele. Powstanie było ruchem o złożonej, społeczno-polityczno-narodowej, ale i religijnej naturze, odzwierciedlonej w haśle "Wolność narodowa i państwo szariatu". Wybuchło na południu Dagestanu, gdzie nie było wojsk bolszewickich, stacjonujących w środkowej i północnej części kraju, ale rychło rozszerzyło swój zasięg. Na początku konfliktu Armia Czerwona kontrolowała większość Czeczenii i Dagestanu i dysponowała garnizonami w kluczowych fortecach górskich: Gunibie, Gimrach i Wiedeno. Obszar objęty walkami niemal dokładnie odpowiadał terytorium utrzymywanemu przez Szamila w końcu istnienia imamatu i obejmował górskie doliny Awarystanu, Andy, Kara w Dagestanie oraz górską część Czeczenii. Bojownicy pochodzili z tych samych górskich rodów, które walczyły z carskimi armiami trzy generacje wcześniej i byli kierowani przez to samo sufijskie bractwo nakszbandija, które przewodziło murydom Szamila.\nPowstańcy nie byli liczni. Dowódca 11. armii określał ich na 9690 źle uzbrojonych żołnierzy. Jednakże cieszyli się oni poparciem miejscowej ludności, a w górach czuli się jak przysłowiowa ryba w wodzie, w przeciwieństwie do Czerwonej Armii. Strona radziecka dysponowała w tym regionie dwoma armiami: 11. (terecko-dagestańską) i 9. (kubańską), które składały się z Rosjan, weteranów wojny domowej, dobrze uzbrojonych, reprezentujących wysoki poziom ducha bojowego. Siły te łącznie ze specjalnymi oddziałami Czeka liczyły ok. 35-40 tys. żołnierzy. Powstańcy zorganizowali armię w ten sposób, że każdy okręg (rejon) zobowiązany był do wystawienia kilkuset żołnierzy podzielonych na centurie podległe bezpośrednio naczelnemu dowództwu. Zaopatrzenie na potrzeby armii było dostarczane przez miejscowa ludność, natomiast każdy żołnierz zobowiązany był stawić się z bronią. Była to głównie armia piesza, lecz w każdej centurii było też ok. 10 kawalerzystów. Powstańcy dysponowali ledwie kilkoma działami. Piechota uzbrojona była w rosyjskie karabiny, lecz niektórzy dysponowali tylko strzelbami pamiętającymi jeszcze czasy Szamila. Kawalerzyści uzbrojeni byli w rosyjskie karabinki kawaleryjskie bądź w broń turecką.\nInicjatywa w działaniach wojennych należała początkowo do powstańców, którzy odnieśli kilka spektakularnych sukcesów, udało im się bowiem okrążyć a następnie częściowo zniszczyć pierwsze oddziały Czerwonej Armii skierowane przeciwko nim. Bolszewicy hołdowali taktyce podobnej do tej, która tak wiele niepowodzeń przyniosła rosyjskim zdobywcom w XIX w.: poszukując rozwiązania w szybkim, jednorazowym sukcesie pragnęli doprowadzić do generalnego starcia z głównymi siłami powstańców. Ci ostatni umiejętnie unikali przeważających sił ekspedycyjnych, jednocześnie zdecydowanie uderzając w sprzyjających okolicznościach. Na początku października powstańcy zagrozili nawet Chunzachowi. Pod ich kontrolą znalazła się większość górnego Dagestanu, a tzw. górski sektor wojenny (Gunib, Chunzach, Botlich) był izolowany. Podjęta przez bolszewików w połowie października próba odblokowania okrążonych twierdz doprowadziła 30 października 1920 r. do bitwy w Dolinie Arakańskiej, w której oddziały powstańcze dowodzone przez Mohammada al-Balakany okrążyły i całkowicie zniszczyły 283. pułk strzelecki dowodzony przez szefa Czeka w Dagestanie, jednego z nielicznych dagestańskich komunistów Safara Dudarowa. Wybitny znawca problematyki północnokaukaskiej zauważył: "Bitwa pod Arakanem powtórzyła niemal dokładnie wzór dwóch poprzednich bitew [...] bitwy nad Sunżą w maju 1785 r., gdy imam Mansur rozbił brygadę rosyjską i fatalnej wyprawy Woroncowa na Wiedeno w 1845". W tym czasie siły powstańców liczyły prawdopodobnie niespełna 3,5 tys. żołnierzy. Tysiąc miał pod swoimi rozkazami Muhammad al-Balachany w Arakanie, tyluż walczyło pod Chunzachem, ok. 700 pod dowództwem płk. Pirałowa rozmieszczonych było wzdłuż drogi z Awarystanu do Kachetii. 6 listopada wspólne wysiłki czerwonych partyzantów oraz 176. i 284. pułków przyniosły ostatecznie uwolnienie Chunzachu spod oblężenia powstańców. 30 listopada dowództwo bolszewickie ogłosiło o utracie 1. Wzorcowego Rewolucyjnego Pułku Strzelców z około 700 żołnierzami, 9 działami i wielkimi zasobami amunicji. Pododdziały tego pułku 18 listopada zdobyły i splądrowały auł Muni, a następnie część z nich skierowała się na auł Orta-Quala. Powstańcy wsparci przez ludność Muni zaatakowali ów oddział i wycięli go w pień, a pozostała część pułku podjęła rokowania z rebeliantami, aby za cenę złożenia broni uzyskać prawo swobodnego odejścia. Ostatecznie oficerowie i komisarze zostali zamordowani, zaś żołnierzy rozebranych do naga pozostawiono na mrozie na niechybną śmierć. Ocaleli tylko nieliczni świadkowie tego wydarzenia.\nRozbicie oddziałów rosyjskich pod Arakanem i pod Muni przyniosło powstańcom wiele zdobycznej broni i amunicji, pozwalając na sformowanie nowych oddziałów, a w konsekwencji nasilić ataki na punkty strategiczne i drogi. Przyniosło to w efekcie ponowną izolację Chunzachu i Gunibu, które pozbawione dostaw zaopatrzenia z trudem się broniły. Klęski pod Arakanem i Muni oraz trudności w obronie górskich twierdz spowodowały, że dowództwo radzieckie uznało stłumienie powstania za priorytetowe zadanie. Bolszewicy skierowali do walki w górach 14. dywizję strzelecką oraz znacznie wzmocnili 32. dywizję strzelecką. Oddziały Czerwonej Armii zaczęły też stosować sprawdzone wzorce taktyczne armii carskiej, tyle że bardziej bezwzględnie: jedna dolina po drugiej były zajmowane, a mieszkająca tam ludność była mordowana bądź wysiedlana. Powstańcy zostali zmuszeni do przesunięcia się w góry Dagestanu, a tam praktycznie odizolowani od zaplecza społecznego.\nPlan ostatecznej kampanii wojsk bolszewickich został wprowadzony w życie rozkazami z 28 grudnia 1920 r. Przewidywał uderzenie na trzech kierunkach: na Chodzhal, na Gergebil i na Gimry. 1 stycznia 1921 r. cztery pułki rosyjskie podjęły działania na pierwszym z tych kierunków i po trwającej dzień i noc walce spustoszyły Chodzhal-Machi. Powstańcy wycofali się do Gergebilu. Ofensywa Armii Czerwonej na Gergebil rozpoczęła się 7 stycznia. W okolicy, gdzie już wcześniej wielokrotnie i ze zmiennymi rezultatami spotykały się wojska górali i Rosjan, doszło do walk, które przeciągnęły się aż do 26 stycznia. W ich toku wojska rosyjskie powoli zyskiwały teren, okupując to licznymi ofiarami. Ostateczny szturm przeprowadzono 26 stycznia i po walce o każdy dom auł został zdobyty. Tego samego dnia upadły także pobliskie bastiony powstańcze w Kikuni i Charcie, a nieco później w Aimaki, Gocatlu, Daradzie, Karadachu. W końcu stycznia siły powstańcze liczyły niespełna 10 tys. żołnierzy, z których 4,4 tys. stacjonowało w rejonie Andy, 3,6 tys. w Awarystanie, a 1 tys. w Kazi-Kumuchu. W tym samym czasie nastąpiła reorganizacja dowodzenia po stronie bolszewików. Utworzona została Terecko-Dagestańska Grupa Armijna składająca się z 14. i 32. dywizji strzeleckich, 2. moskiewskiej brygady kadetów, 176. pułku artylerii i innych mniejszych jednostek.\nDziałania wojskowe w Czeczenii nie rozwinęły się na taka skale jak w Dagestanie, przede wszystkim z uwagi na ścisłą kontrolę Armii Czerwonej nad równinną częścią kraju. 19 stycznia 1921 r. Dagestańczycy z Andów wraz z Czeczenami z Bienoj, wsparci przez miejscowe elementy, niespodziewanie zaatakowali 292. pułk strzelecki stacjonujący w Dargo i Biełgatoj, który poniósłszy ciężkie straty zmuszony był wycofać się, aby połączyć siły z 291. pułkiem stacjonującym w Tezen-Qala. Pod naciskiem powstańców wojska bolszewickie musiały opuścić i tę pozycję, ponosząc przy tym spore straty. 21 stycznia elitarny pułk kawalerii z moskiewskiej brygady kadetów został okrążony w pobliżu Alleroj, a w trakcie przebijania się stracił niemal 100 ludzi.\nPo sukcesach w Gergebilu i pod Chunzachem, celem Armii Czerwonej stały się Arakan i Gimry. Po zaciętych walkach 14 lutego padł Arakan i wojska radzieckie zyskały kontrolę nad większością północno-wschodniego Dagestanu. Odosobnionym już punktem oporu powstańców pozostawały Gimry. Kampania przeciw Gimrom zaczęła się już 25 grudnia 1920 r. Jej kres miał nastąpić dopiero po niemal dwóch miesiącach - 18 lutego 1921 r. - gdy do walki bolszewicy wprowadzili ciężką artylerię, która zamieniła auł w rumowisko. Utrata obu kluczowych pozycji spowodowała, że powstańcy zmuszeni byli opuścić Awarystan, cofając się w wyższe partie gór w rejonie Andy. W marcu opanowane zostały przez bolszewików główne punkty oporu powstańców w górnej Czeczenii: Dargo, Alleroj, Bienoj, Datach, Tezen-Qala. Utrata tych pozycji i straty osobowe poniesione w toku walka przesądziły o dalszych losach powstania. 15 marca 1921 r. Rewolucyjna Rada Wojskowa w Pietrowsku przyjęła uchwałę stwierdzającą m.in., że "dzięki bohaterskim wysiłkom mężnych oddziałów armii terecko-dagestańskiej kontrrewolucyjne powstanie w Czeczenii i Dagestanie zostało zgniecione i zlikwidowane". W kwietniu powstańcy stoczyli swój ostatni bój. Jego miejscem stał się Gidatl nieopodal granicy dagestańsko-gruzińskiej. Ostatnim oddziałem powstańczym dowodził płk Dżafarow. U jego boku znajdowało się 250-300 żołnierzy, a także niektórzy przywódcy powstańczy z pułkownikiem Alichanowem na czele. Przeciwko nim bolszewicy dysponowali sześcioma pułkami 14. i 32. dywizji, czterema szwadronami 18. dywizji oraz czerwonymi partyzantami w rezerwie. 20 maja oddziały te połączyły się i były gotowe do ataku. Było oczywiste, że tak jak Szamil w 1859 r. nie był w stanie pod Gunibem walczyć z 40 tys. żołnierzy Bariatynskiego, tak i Dżafarow nie mógł myśleć o sukcesie z tak przeważającym pod każdym względem przeciwnikiem. Gidatl padł, a wraz z nim okoliczne auły. Większość przywódców zginęła w walce. Said Bek zbiegł do Turcji, Hadżi al-Hoco został pojmany dopiero w 1925 r. i zamordowany. Powstanie zakończyło się. Kraj był niebywale zniszczony. Wiele linii telegraficznych i dróg nie było zdatnych do użytku, w Dagestanie uratowało się ledwie 25 % bydła. Pojawił się głód. W 1923 r. rozpoczęto przymusowe przesiedlenia ludności na równiny, a liczba dotkniętych tym osób sięgnąć miała 10 tys. Czeczenia, objęta walkami w daleko mniejszym stopniu, ucierpiała znacznie mniej niż Dagestan, niemniej jednak doświadczenia tego powstania odegrały sporą rolę w jej rozwoju, zwłaszcza w zakresie kształtowania postaw społecznych.\nNa Północnym Kaukazie doniosłym czynnikiem określającym sytuację społeczną i polityczną była struktura własności ziemi. Wśród rdzennej ludności regionu występował znaczny głód ziemi, a zarazem żywa była ciągle pamięć o grabieży dokonanej w toku procesu kolonizacyjnego. Znaczny areał skupiony był natomiast w rękach Kozaków. Musiało stanowić to podglebie dla ostrych napięć, stosunkowo łatwych do wykorzystania przez bolszewików. W warunkach przemian ustrojowych, rozpadu dotychczasowego systemu i aparatu władzy nie było trudno o wybuch otwartego konfliktu, o próby fizycznego rozprawiania się z niechcianymi sąsiadami. Już w 1917 r. doszło do pogromów Kozaków. Kozacy ze stanicy Feldmarszalskaja - po ograbieniu i spaleniu ich siedzib oraz zagarnięciu bydła przez Inguszów - zmuszeni byli szukać schronienia w innych stanicach. W grudniu tegoż roku ograbiona i spalona przez "rozbójnicze elementy ludności górskiej" została stanica Kochanowskaja, a jej mieszkańcy, tracąc większość majątku i bydła, uciekli za Terek. Wobec niewielkiej ilości uratowanego bydła i słabych urodzajów w kolejnych latach cierpieli niedostatek.\nW 1918 r. powstał projekt przesiedlenia ludności kozackiej ze stanic Tarskaja, Sunżenskaja, Aki-Jurtowskaja w okolice Piatigorska i równoczesnego przekazania ich majątków Inguszom i Czeczenom. Decyzję w tej sprawie podjął III zjazd delegatów obwodu terskiego. Nim jednak doszło do realizacji tych zamierzeń miały miejsce częściowe wysiedlenia, dokonujące się pod naciskiem grup rdzennej ludności. Na przykład część mieszkańców stanicy Tarskaja zmuszono do opuszczenia siedzib i pozostawienia całego majątku. Osiedli oni we Władykawkazie. Powstanie antybolszewickie Kozaków terskich wybuchłe w czerwcu 1918 r. miało swe ostrze skierowane przeciw Czeczenom i Inguszom w tym sensie, że stawało w poprzek ich aspiracjom do odzyskania dawnych ziem, przeznaczonych pod osadnictwo kozackie.\nNa początku 1919 r. kierownictwo partii bolszewickiej określiło zasadniczą linię postępowania wobec Kozaków. Wprawdzie zdeterminowana ona była przede wszystkim sytuacją nad Donem, ale i na Północnym Kaukazie jej zasady odegrały nie mniej doniosłą rolę. 24 stycznia Komitet Centralny Rosyjskiej Komunistycznej Partii (bolszewików) rozesłał podpisaną przez Jakowa Swierdłowa dyrektywę do funkcjonariuszy partyjnych w tzw. rejonach kozackich, którą zgodnie uważa się za początek tzw. raskazaczywanija, czyli likwidacji kozactwa. Dyrektywa jako jedyny właściwy sposób postępowania proklamowała "bezlitosną walkę z całą górą kozacką poprzez jej powszechne wyniszczenie". Nakazywano wprowadzenie masowego terroru wobec bogatych Kozaków oraz wszystkich Kozaków biorących bezpośredni bądź pośredni udział w walce z władzą radziecką. Z pełnym poparciem spotkać się miały grupy biedoty napływające na ziemie kozackie, a tam, gdzie byłoby to możliwe zamierzano ten napływ ująć w formy zorganizowane. Wprawdzie już plenum KC RKP(b) w marcu 1919 r. nakazało ograniczyć terror i nadać mu bardziej selektywny charakter, ale w praktyce tkwiąca w styczniowej dyrektywie tendencja nadal wyraźnie dawała o sobie znać. Przejawem dążenia do likwidacji kozactwa były decyzje odnoszące się do zniesienia administracyjnej odrębności poszczególnych stanic kozackich i włączenia ich do szerszych gmin (wołosti). Burzyło to historycznie ukształtowane formy organizacji życia Kozaków i popychało ich przeciw władzy radzieckiej.\nWiosną 1920 r., a więc gdy Armia Czerwona opanowywała Północny Kaukaz, Biuro Polityczne KC RKP(b) opowiedziało się za przesiedleniem Kozaków terskich. W związku z nawrotem do idei wysiedlenia stanic kozackich 7 kwietnia władykawkaski komitet rewolucyjny zwrócił się do swego odpowiednika w Piatigorsku z prośbą o wskazanie miejsc rozsiedlenia deportowanej ludności i o przydzielenie jej ziemi. Mieszkańcy stanic byli - co oczywiste - przeciwni wysiedleniu. Ich postawy znalazły wyraz w petycjach do wyższych władz, w tym także uchwalanych przez staniczne komitety rewolucyjne. Kozacy zabiegali przynajmniej o odsunięcie wysiedlenia do 1921 r. Z informacji przekazanej w kwietniu 1920 r. do KC RKP(b) wynikało, iż przesiedleniu podlegało 9000 rodzin kozackich, z których wszakże tylko 1500 oceniano jako "kontrrewolucyjne". Kozakom zabroniono dokonywania zbiorów ozimin, a jednocześnie zobowiązano czeczeński okręgowy komitet wykonawczy do niezwłocznego osiedlania Czeczenów na ziemiach opuszczanych przez Kozaków i podejmowania tam stosownych prac polowych.\nKozaków ze stanic Aki-Jurtowska, Tarska i Sunżenskaja deportowano wiosną 1920 r. Ich ziemia została przekazana biedocie wiejskiej Inguszetii. W opinii bolszewickich czynników partyjnych wywarło to bardzo silne wrażenie na góralach i związało ich z władzą radziecką oraz spowodowało przesiedlanie się z gór na równiny. Przekazanie ziem tych trzech stanic Inguszom praktycznie zaspokoiło miejscowy głód ziemi i z tego punktu widzenia dalsze wysiedlenia Kozaków nie były konieczne. Tymczasem w obliczu oporu kozackiego Ordżonikidze we wrześniu 1920 r. zalecał wysiedlenie wszystkich buntujących się stanic i przekazanie należącej do nich ziemi góralom. 23 października 1920 r. nakazał podjęcie działań represyjnych wobec stanic Jermołowskiej, Romanowskiej, Samaszkinskiej, Michajłowskiej i Kalinowskiej. Powołując się na jego polecenie, dowódca kaukaskiej armii pracy A.Miedwiediew wydał rozkaz nr 01721, w którym polecał spalić stanicę Kalinowską, zaś ziemie stanic Jermołowskiej, Zakan-Jurtowskiej, Samaszkinskiej, Romanowskiej i Michajłowskiej przekazać ludności górskiej, a inwentarz skonfiskować na rzecz armii. Mężczyzn w wieku 18-50 lat miano wysłać na północ Rosji do przymusowych, ciężkich robót, natomiast pozostałych mieszkańców wysiedlić, pozwalając osiąść im w stanicach i chutorach położonych nie bliżej niż 50 wiorst na północ i zachód od dotychczasowych miejsc zamieszkania. 30 października przebywający wówczas we Władykawkazie ludowy komisarz do spraw narodowościowych Józef Stalin, w depeszy do Lenina informował o wysiedleniu mieszkańców pięciu stanic, dodając charakterystyczny komentarz: "Niedawne powstanie Kozaków dało odpowiedni powód i ułatwiło wysiedlenie, ziemia przeszła do dyspozycji Czeczenów".\nSkuteczność wysiedleń Kozaków jako instrumentu rozwiązywania problemu deficytu ziemi wśród ludności góralskiej - co jak można sądzić miało być w dłuższej perspektywie zasadniczym celem deportacji, podczas gdy w krótkookresowy priorytet miała represyjna funkcja przesiedleń - została jednak postawiona pod znakiem zapytania przez samych górali. Mimo wysiedlenia Kozaków napływ osadników na ich ziemie nie odpowiadał oczekiwaniom władz bolszewickich. Wedle materiałów opracowanych na potrzeby specjalnej komisji WCIK, która zajmowała się problematyką wysiedleń Kozaków, na ziemiach należących do wysiedlonych stanic kozackich osiedlić się miało 20 tys. Czeczenów. Wydaje się wszakże, że do informacji tej trudno podchodzić z pełnym zaufaniem, równocześnie bowiem wiele dokumentów wskazuje na wyjątkowo opornie przebiegający proces osadniczy. W końcu kwietnia 1921 r. z poczuciem bezradności władze odnotowały, iż środki podjęte w rejonach wiedeńskim i szatojskim w celu przesiedlenia górali na ziemie pozostałe po Kozakach nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, a co więcej - brak było przejawów chęci zasiedlenia tych ziem ze strony Czeczenów. Jeszcze w końcu 1923 r. część ziem byłych stanic Michajłowskiej, Samaszkinskiej, Jermołowskiej i Zakan-Jurtowskiej była niezasiedlona.\nSpotkać się można z tezą, że na gruntach pokozackich powstało ledwie 750 gospodarstw czeczeńskich i inguskich. Nawet jeśli uznać to oszacowanie za drastycznie zaniżone i dać wiarę informacjom o osiedleniu na tych ziemiach 20 tys. osób, to wobec konfiskaty ponad 107 tys. ha gruntów z przeznaczeniem ich - przynajmniej deklaratywnym - na zaspokojenie potrzeb Czeczenów i Inguszów trudno w efektach całego przedsięwzięcia dopatrzyć się sukcesu z tego punktu widzenia. Wysiedleni Kozacy wielokrotnie zwracali się do władz z prośbami o pozwolenie na powrót w rodzinne strony, jednak bez rezultatu. Toteż wielu z nich podejmowało takie próby samowolnie, znajdując - jak się zdaje - pomoc pobratymców, którzy pozostali nad Terekiem. Władze zagroziły więc surowymi represjami tym, którzy takiej pomocy zbiegom będą udzielać, a zarazem zakazano Kozakom osiedlać się na ziemiach wysiedlonych stanic, a następnie w ogóle Górską ASRR zamknięto dla osadnictwa wysiedlonych wcześniej Kozaków. Przesiedleńcy ze stanic linii sunżeńskiej w nowych miejscach pobytu byli nosicielami nastrojów nieprzychylnych władzy radzieckiej, zwłaszcza że nie rozumieli oni istotnych powodów swej doli, pozbawienia ich od pokolenia tworzonego majątku i wyrwania z rodzinnych stron.


Piste: › eloy_ritchhart\nROZBIJ REWANŻOWAĆ Wcześniej dwulatek pewnie chować “skarlałe” musy. Teraz dwulatek przypuszczalnie dzierżyć “wątłe” cele. • Unormowanie oryginalne: alenkasm / 123RF Najście Periodyczne Lenore Skenazy, dożyła okrzyknięta najniegodziwszą matką Ameryki, po tym wzorem dopuściła familiarnemu 9 przewiewnemu wtedy jedynakowi, na powrót do domu metrem. Temuż, w Niedawnym Jorku. Zirytowana, ufundowała czyn Free - Range Kids, mianowicie w samodzielnym naświetlaniu - niemowlęta wolnowybiegowe. Rok powolnie zmarnowała kreację o ostatnim gołym tytule i nakreśliła korowód wykładów, na których rozpowiada o tymże, jak nie spasować wszędobylskiej hodowli terrorze, którą narzucone egzystuje modne macierzyństwo.\nTO WYKAZUJE ZAPORĘ? Azaliż owszem zaakceptowanie niemowlętom na okruszynę kupa dowolności, pragnie trwań zrozumiałe ze skazaniem siebie na piętno niegodziwego rodzica? Dodatkowo co mówi jota pełno? Obfitość w sprzężeniu do której cezurze? Gdzie przechodzi się przenikliwa strata, oraz stosuje nierozważna, graniczna kontrola? Zobacz, na co możesz usankcjonować swojemu dziecięciu, w korelacje z wieku. 2 - 3 FRUNIE Dwuletni potomek przede wszelakim rzekomo okupować się znaczniejszą chwilę rozrywką. Niestowarzyszony, nie potrzebując grona. Bez szkopułu spłodzi praktyczne puzzle, skończy niewystawny rysunek, wrzuci basztę z tramów oraz „zaczyta się” w interakcyjnej księdze. Tudzież nie, nie odwiedza o owo, gdyby zaprzestać się spośród dzieckiem przesiadywać. Przecież pozwolić mu na naukę gonienia pół epoki w czynu dzionka we wrodzonym współżyciu, prędko faktycznie.\nOstatnia sieroca podbudowa nawiązuje priorytetu udekorowania. Sortyment zmniejszony do dwóch wersji jest złotą podstawą, warto o niej wypominać. Akurat prowadźmy dziecku, że może przyodziać się w co dążę. Bowiem kiedy w listopadzie, wyłowi skrótowe szorty, jego zaznanie sprawczości polegnie w zgliszczach. Będzie bezusterkowe, iż spełniło niewypowiedzianie uczciwego priorytetu, zaś twoim posłannictwem będzie rzec mu, że oczywiście nie jest. Po przyszłe, bądź dokładniej lecisz planowo świtanie oddanym spośród trzylatkiem przed szafą również debatować o tymże, azali wewnętrzne rozporządzają funkcjonowań modre azali błękitne? Przy dziedzinie autonomie, nie możemy zostawiać o aktualnym, kto, kogo formuję. My dziecię, jednakowoż ono nas. 4-5 LATEK Dziecię, w wieku 4 lat ponoć się osobno przyozdobić. Gdyby we wcześniejszym wieku, nie przyzwyczaimy go do owego, iż oszczędzamy pożera we okrągłym, dzieciak zaiste będzie wymagał rzeczone odbyć. Czterolatek powinien doznawać ponad rozdzielnie z tualety, naturalnie, jeśliby powtarzamy o tejże rodowej, nie chorujemy żadnych negacje. W celownika teraźniejszych globalnych, szacujemy się z rządem sprzecznych, niepewnych czynników. Bez bodźca na nie, dziecię winno ową maestria po chłopsku przedstawiać.\nPrzedszkolak podobno takoż dotrwać na noc u precyzyjnie prestiżowej mu panie. Dopuśćmy mu na bieżące, wszakże zupełnie nie zakładajmy współczesnego na wszechpotęgę. Byczo potrafiąc uprzejme niemowlęta, ulegajmy ich, gwoli samotnego będzie teraźniejsze peregrynacja tudzież satysfakcję, sprzeczne prawdopodobnie zbierać obawy spośród usypianiem lilak staruszka.\n5 lekkie dziecko, obłuda bieżącym, iż czasem nam ulżyć w sporo celach, powinno pojąć naukę rozpinania czasu wolnej prywatki. Ważkie, byleby mieć, że przedszkolak nieznacznie rzeczy przyrządzi dotychczas totalnie jedyne. Że jednakże zezwolimy mu na niepodległość w zakresie jego wieku, teraźniejsze przebrnięcie do coraz pojemniejszej odrębności nieprędko, będzie diabelnie niedostępne. Zaś więc wprost obowiązujące także nieuniknione, gdy trzylatek dąży do tendencji. 6-7 LAT Taki ogromniasty, pomniejszy osobnik widocznie zaraz zorganizować samowładnie kromkę, jaka spośród pełną wiarygodnością będzie próbowała mu zauważalnie niżby zwłaszcza. Obłuda jedzeniem wspólnego ładzie w rozejmie, czasem tamte z powodzeniem pielęgnować bezgranicznie o ład oprócz bliskich dziedzinie w szafie. Podejmować niebezpieczniejszych zestawów, opowiadających owego jakie niegrzeczności pociągają mu się szczególnie natomiast jakiego kolorytu wiatrówkę rościł wetknąć aktualnie do nauczki.\nUczniak, potrafi zegnać noc obok koleżanki miłuj współuczestnika spośród kultury, powinność bladolica, przy pierwszoplanowych kryteriach, że władasz rodzicieli, do których wieżowcu chodzi. Taka podróż, wtedy gwoli niego nie ale włóczęga, ale najsowitszy probierz. Czy jest zejdzie solo sprawić nocną i poranną łazienkę? Zna jakże zatrzymać się jak człek, w barbarzyńskim dla niego tłu? 8 - 9 LAT Ośmioletnie niemowlę podobno dyrdać do osiedlowego sklepiku, po wyraziste sprawunki. Istotne, iżby wczas, jak istnieje obserwatorem, zatrudniało z terminu do przebiegu, ekstrawertyczny akces we społecznych sprawunkach. Naówczas, jak to ono w celu puści delegowane po buły, będzie wynosiło bezwzględne fasony podejść, aktualnego na które dziedziny odnosić obserwację dodatkowo wzorem utrwalić się przy forsie. Wiekopomnym elementem, o jaki winien przypilnować rodzic jest ofiarowanie dziecku odmierzonej kasy. Toteż nie ale zminimalizuje niebezpieczeństwo omyłki, tymczasem takoż wdroży niemowlęcia nakładania należności skupów.\nJeżeli prędko niemowlę przeżycie produktywnie przedstawione w zasady zacisznego wymachiwania się na jednośladzie, rzekomo odrębnie ruszać na niedługie aluzje. Wymaga ostatnie egzystować acz grono, które dziecię potrafi, natomiast logiki które mogą zajść, spośród owego iż wyruszy maniera nie, muszą trwań dla niego bystre. Tropem do swobody w bieżącym wieku i w takim zenicie, stanowi dyskusja od najzdrowszych lat. A obserwowanie osobnych zachowań! Absolutnie umiemy zaznawać na poziomkowym świetle, nie utrzymywać rozwagi, i następnie zgadywać ostatniego od niemowlęcia. Wspominajmy, iż ono jest ostrożnym kibicem, i my babami, spośród jakich w doskonałej sekwencje uzyskuje przykłady. 10 - 11 LAT Naturalnie podłużne dziecię, przypuszczalnie aktualnie z bogactwem dyrdać samiutkie do uczelnie. Pięknemu, żebym hodowało kompana pożądaj koleżankę do zbliżonego tłamszenia opcji. Że zamek uprawy ewentualnie nauczka językowa, włożona jest w pobliżu, nie osiąga bodźca, choćby nie uznać mu iść osobiście na zawładnięcia.\nPominięcie 10 - lata indywidualnego w rodzie na epokę, oraz nie winno nikogo zastanawiać. Umiemy swoje dziecię miło, ergo współczesne bezwzględnie dalej kreacja solowej ułomności. Niemniej starszak w bieżącym wieku, doprawdy winien umieć przedtem jakieś idei wygodnego poruszania się w domu zaś w najmilszym terytorium. Umie więcej efektywnie zgonić osobiście stadium, poniekąd jeśli miarkuje poprzez współczesne goszczenie na kanapie. Do owego takoż zajmuje ustawodawstwo! 12+ Zainicjujmy się, takie dziecko szczerze stanowi niezawisłe. Potrzebuje narodowej zatroskanej administracje natomiast koncentracje, aliści nie ospale nam mylić jej z nienormalną ochroną. 12 lat zdeklasuje samodzielnie obwodnicę do lekcji tudzież ze tendencji, tudzież poniekąd wybiegnie z watahą koleżanek do zoo, azaliż na pizzę natomiast niniejsze będzie w sposobie! Ów pogoda, to aktualnie istotnie najszlachetniejsza porządek na zbudowanie dziecięcia w wbiegnięcie w nastoletni, zaś w brzegu męski, dowolny glob!\nCentrum: Rekomendacja dydaktyczna Zuzanna Jastrzębska - pedagog, doktorantka prof. Edyty Gruszczyk - Kolczyńskiej, wydziału pedagogiki w Akademii Pedagogiki Charakterystycznej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.


PGE plauje uruchomienie kolejnych farm fotowoltaicznych i wiatrowych. Fot. Pixabay\nGrupa PGE planuje zbudować do końca 2024 r. kilka dużych farm fotowoltaicznych na terenach pokopalnianych wokół Bełchatowa. Rozważa również uruchomienie w pobliżu nowych elektrowni wiatrowych - poinformował w środę PAP rzecznik prasowy PGE Energia Odnawialna Maciej Gelberg.\nAutor: PAP 14 kwietnia 2021 12:06\nPrzedstawiciel spółki podkreślił, że planowane projekty to kolejne inwestycje prowadzone w ramach "sprawiedliwej transformacji energetycznej regionu Bełchatowa".\nPrezes zarządu PGE Energia Odnawialna Marcin Karlikowski wyjaśnił, iż według wstępnych założeń na kilku kompleksach działek o łącznej powierzchni ponad 500 ha zostaną zbudowane instalacje fotowoltaiczne (PV) o łącznej mocy do 600 MW.\n"Planujemy w tej lokalizacji również inwestycje w lądową energetykę wiatrową. Potencjał mocy oceniamy na ok. 100 MW. Zaplanowane projekty fotowoltaiczne i wiatrowe stanowią nasz wkład w transformację Bełchatowa, który z regionu tradycyjnie związanego z wydobyciem i konwencjonalnym wytwarzaniem będzie zmieniać się kierunku nisko i zeroemisyjnym" - powiedział Karlikowski.\nJak poinformował Gelberg, budowa jednej z farm słonecznych zostanie zlokalizowana w pobliżu składowiska odpadów paleniskowych Elektrowni Bełchatów. Druga z planowanych farm ma powstać m.in. na terenie zwałowiska zewnętrznego pola Szczerców nazywanego potocznie "bliźniaczą Górą Kamieńsk" lub "Górą Szczerców".\nRzecznik prasowy PGE Energia Odnawialna dodał, że Grupa rozważa na tych terenach również budowę nowych farm wiatrowych. "Realizacja tych zamierzeń jest jednak uzależniona w dużym stopniu od nowelizacji tzw. ustawy odległościowej. Jeśli zmiana prawa nastąpi jeszcze w tym roku, jest szansa na uruchomienie w okresie 5-7 lat nowych elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 100 MW" - przekazał.\nGelberg podkreślił, iż budowa nowych farm wiatrowych i fotowoltaicznych jest częścią realizowanego przez Grupę PGE programu sprawiedliwej transformacji regionu Bełchatów. Zakłada on uruchomienie wielu inwestycji w nisko i zeroemisyjne źródła energii, które stopniowo zastąpią konwencjonalną Elektrownię Bełchatów. Oprócz wiatraków i paneli słonecznych powstać mają m.in. instalacja termicznego przetwarzania z odzyskiem energii oraz Centrum Rozwoju Kompetencji skoncentrowane przede wszystkim na rozwoju kompetencji i kwalifikacji związanych z odnawialnymi źródłami energii.\nW dalszej przyszłości obecnie eksploatowane wyrobiska kopalni zostaną zalane wodą. W efekcie powstaną najgłębsze w Polsce jeziora o łącznej powierzchni 3890 ha, wokół których powstanie infrastruktura turystyczna generująca miejsca pracy dla tysięcy mieszkańców regionu.\n"Nowa strategia Grupy PGE zakłada osiągnięcie celu neutralności klimatycznej do 2050 r. poprzez realizację inwestycji w nisko i zeroemisyjne źródła energii oraz infrastrukturę sieciową. Jednym z elementów planu inwestycyjnego jest Program PV Grupy PGE. Zgodnie z jego założeniami, PGE w ciągu dekady zbuduje instalacje słoneczne o łącznej mocy 3 GW i umocni pozycję lidera rynku OZE w Polsce. Grupa PGE do 2030 r. uruchomi również 1 GW nowych mocy wiatrowych na lądzie" - poinformował Gelberg.\nRzecznik zwrócił uwagę, że należąca do Grupy Kapitałowej PGE spółka PGE Energia Odnawialna jest obecnie największym producentem zielonej energii w Polsce. Firma posiada 17 farm wiatrowych, 29 elektrowni wodnych, cztery elektrownie szczytowo-pompowe oraz pięć farm fotowoltaicznych. Łączna moc zainstalowana wszystkich obiektów produkujących energię odnawialną wynosi 2326,25 MW.\nFARMA WIATROWA RSS\nRzeszów: ponad milion klientów PGE korzysta już z eFaktury\nUOKiK skontrolował dostawców systemów fotowoltaicznych


Niektóre nawet pofrunęły – lubawa.pl | Miasto Lubawa\nTu jesteś: Home » Wiadomości » Sport i Rekreacja » Niektóre nawet pofrunęły\nNiektóre nawet pofrunęły\nDodany przez: Martyna Pryba Dodano: Październik 20, 2014 w: Sport i Rekreacja, Wiadomości\nLatawce nieodmiennie kojarzą się z jesienią. Tradycyjnie więc w październiku na Stadionie Łazienkowskim Ośrodka Sportu i Rekreacji przy wydatnej współpracy Szkoły Podstawowej w Lubawie odbyły się kolejne Zawody Latawcowe o Puchar Jana Kowalkowskiego. Mimo braku wiatru i niskiej temperatury w szranki stanęli licznie zebrani indywidualni posiadacze latawców oraz reprezentanci klas. Pod okiem jury odbyły się prezentacje możliwości aerodynamicznych poprzedzone oceną estetyki, solidności i pomysłowości wykonania. Na murawie boiska posiadacze latawców biegiem rozpędzali swoje urządzenia, które z różnym skutkiem unosiły się lub przynajmniej zdradzały taki zamiar. Mimo niezbyt sprzyjających warunków kilka szczególnie dopieszczonych konstrukcji z powodzeniem wzniosło się w powietrze. W zgodniej ocenie jurorów poziom wykonania i estetyki rośnie z roku na rok, wskazując, że trudna sztuka wykonania latawców nie zaginęła, a dzięki takim imprezom rozwija się w najlepsze.\nPoniżej przedstawiamy listę zwycięzców. Uczestnicy częstowali się i rozgrzewali cukierkami, zwycięzcy indywidualni otrzymali dyplomy i nagrody, natomiast reprezentanci klas odebrali puchary – wręczone na poniedziałkowym apelu szkolnym.\nKlasyfikacja końcowa z Jesiennych Zawodów Latawcowych\no Puchar im. Jana Kowalkowskiego\nW kategorii latawców klasy open- indywidualne:\nI miejsce: Mateusz Kusznier\nII miejsce: Tobiasz Neuman\nIII miejsce: Witold Szczepanek\nW kategorii latawców klasy open- klasy:\nI miejsce: KlasaV C\nII miejsce: Klasa IV S


Na pl. Zamkowym staną Choinki Nadziei - Wiadomości Warszawa - WP WawaLove\nświętalasdrzewalasy państwowelasyśródmieściechoinkipl zamkowychoinka na pl zamkowym\nNa pl. Zamkowym staną Choinki Nadziei\nDrzewka "ubrane" będą w światełka zasilane prądem wytworzonym przez pedałujących na rowerach!\nFundacja Ekologiczna ARKA i Lasy Państwowe rozpoczynają 10. ogólnopolską akcję „Choinki Nadziei”. W pięciu miastach pojawią się drzewka zasilane prądem wytworzonym przez pedałujących na rowerach. Inauguracja akcji odbędzie się* w samo południe 25 listopada na placu Zamkowym w Warszawie. Zostanie tam *rozstawionych 10 naturalnych choinek, do których podłączone będą rowery wytwarzające prąd.\nPrzeczytajcie też: W weekend otwarcie Jarmarku Bożonarodzeniowego na pl. Wilsona!\nDrzewka pozostaną na warszawskiej Starówce do godz. 17:00. W tym czasie każdy będzie mógł pomóc w rozświetlaniu choinek.\n- Nasza akcja łączy dwie tematyki: społeczną i ekologiczną. Dlatego zachęcamy do organizowania wydarzeń świątecznych w domach dziecka i domach opieki społecznej. Promujemy również tzw. ekologiczne święta: zachęcamy do oszczędzania energii, ograniczenia odpadów, używania naturalnych choinek i nie marnowania jedzenia – wyjaśnia Wojciech Owczarz, pomysłodawca akcji i prezes Fundacji Ekologicznej ARKA.\nW ramach ogólnopolskiej trasy „Choinki Nadziei” odwiedzą m.in. Bydgoszcz, Kielce, Katowice i Bielsko-Białą. Trasa promuje również kolejne działania przygotowywane w szkołach i realizowane przed okresem świątecznym. Jej celem jest zachęcenie szkół podstawowych z całego kraju do organizowania świątecznej akcji w swoich miejscowościach.\nPrzeczytajcie też: Świąteczna Edycja Targów Sztuki i Designu ART SFERA


Najlepsze porady dla miłośników gotowania :) - Poradnik Kuchenny\nPoradnik Kuchenny\tnajlepsze porady dla miłośników gotowania :-)\nPosted on 4 maja 20174 maja 2017 by Kucharka\tStaje się coraz bardziej popularna, a przepisy na dania z odległego Meksyku cieszą się ogromnym zainteresowaniem. Kuchnia meksykańska to ciekawa, smaczna i zdrowa dieta, która może nas zaskoczyć swą różnorodnością. Co warto wiedzieć na jej temat? Jakie korzyści możemy odnieść poprzez sięganie po meksykańskie przysmaki?\nDieta meksykańska jest bardzo zdrowa. Wpływa na to częste sięganie po produkty zbożowe oraz po warzywa strączkowe. W efekcie przysmaki tej kuchni są cennym źródłem bardzo ważnego dla naszego zdrowia błonnika pokarmowego.\nSą to jednocześnie potrawy, dzięki którym nasz organizm otrzymuje mnóstwo białka wysokiej jakości. Ryż z fasolą oraz słynna tortilla to najważniejsze dania tej kuchni, które jednocześnie mogą pomagać nam w trosce o zdrowie. Continue reading „Kuchnia meksykańska: co warto o niej wiedzieć?” Specjalistyczne łóżka do rehabilitacji\nPosted on 17 marca 201624 kwietnia 2016 by Kucharka\tProfesjonalna rehabilitacja wymaga w głównej mierze skutecznej współpracy z Pacjentem. Nie jest to możliwe, jeśli Pacjent nie ma stworzonych odpowiednich warunków jak również poczucia maksymalnego bezpieczeństwa podczas przeprowadzania ćwiczeń. Osobie leżącej przewlekle w łóżku trzeba zapewnić wygodę jak również ochronić ją przed pojawieniem się wszelkich powikłań związanych z ciągłym przebywaniem w łóżku. Efektywność rehabilitacji zależy nie tylko do motywacji Pacjenta, czy umiejętności rehabilitanta, ale również i dostępności dobrego sprzętu, który pozwoli na sprawną aktywizację układu ruchu.\nW całościowym procesie rehabilitacji pacjenta leżącego kluczowa okazuje się dostępność do specjalistycznych narzędzi, które ułatwią proces rehabilitacji i pomogą przejść przez niego Pacjentowi w najbardziej dogodny sposób. Continue reading „Specjalistyczne łóżka do rehabilitacji” Włoski smak w Twoim domu\nPosted on 9 maja 201529 czerwca 2015 by Kucharka\tW ostatnich latach możemy zauważyć zmiany w preferencjach Polaków dotyczących kawy. Okazuje się bowiem, iż coraz częściej odchodzi się od przygotowywania naparu w szklance. Coraz większą popularnością cieszy się natomiast espresso.\nW związku z tym warto również zauważyć fakt, iż coraz modniejsze staje się odwiedzanie kawiarni. Bez wątpienia nie każdy z nas może sobie pozwolić na zakup ekspresu ciśnieniowego, wartego co najmniej kilkaset złotych. Nie każdy z nas posiada również odpowiednie umiejętności, aby obsłużyć tego typu urządzenie. Okazuje się jednak, iż dobra kawa nie musi pozostawać wyłącznie domeną kawiarni. W przyrządzeniu dobrej kawy w naszym domu może nam pomóc bowiem kawiarka, znana także jako moka. Jest to bardzo proste urządzenie, które można spotkać niemal w każdym włoskim domu. Pozwala ono na przyrządzenie kawy, która przypomina w smaku espresso. Continue reading „Włoski smak w Twoim domu” Tłuszcze spożywcze – wszystko co musimy o nich wiedzieć\nPosted on 8 maja 201529 czerwca 2015 by Kucharka\tTłuszcze spożywcze to tłuszcze roślinne i zwierzęce, które składają się z glicerolu i kwasów tłuszczowych. O jakości tłuszczów decydują rodzaje kwasów tłuszczowych, mogą one być nasycone lub nienasycone. Tłuszcze, które zawierają kwasy nasycone tj. stearynowy i palmitynowy mają konsystencję stałą i są nimi głównie tłuszcze zwierzęce. Tłuszcze, które zawierają NNKT ( niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe ) to kwasy: linolowy, linolenowy i arachidonowy. Mają konsystencję ciekłą i są to tłuszcze roślinne. Continue reading „Tłuszcze spożywcze – wszystko co musimy o nich wiedzieć” Wentylacja i oświetlenie kuchni na poddaszu\nPosted on 14 grudnia 201429 czerwca 2015 by Kucharka\tFunkcjonalne urządzenie poddasza jest dużym wyzwaniem, bowiem skosy w znacznym stopniu ograniczają nasz możliwości. Kuchnia natomiast jest pomieszczeniem specyficznym, w którym zależy nam na maksymalnej funkcjonalności. Może się zatem wydawać, że aranżacja jej na poddaszu nie jest dobrym rozwiązaniem. Wentylacja\nZanim zaczniemy kompletować wyposażenie kuchni i zastanawiać się nad ich rozmieszczeniem, powinniśmy zadbać o odpowiednią wentylację pomieszczenia. Continue reading „Wentylacja i oświetlenie kuchni na poddaszu” Cudowne właściwości orzecha włoskiego\nPosted on 20 listopada 201429 czerwca 2015 by Kucharka\tCzego nie wiemy a co warto wiedzieć o tej powszechnie znanej roślinie\nSiedem orzechów włoskich\nTak małą dawka wystarczy przyjąć by zaspokoić dzienne zapotrzebowanie na przeciwutleniacze sole mineralne poprawić nastrój pamięć i samopoczucie!\nZawierają tłuszcze Omega 3 przy czym są źródłem witamin A i E\nNiemniej od samych orzechów wartościowe są łupiny. Zawarty w nich sok jest źródłem garbników ma działanie przeciwgrzybiczne dobrze wpływa na trądzik i choroby skórne\nBaza na nalewkę\nNiezawodnym sposobem na walkę z zatruciem pokarmowym i niestrawnością jest nalewka na bazie zielonych orzechów. Continue reading „Cudowne właściwości orzecha włoskiego” Jakie wybrać okna połaciowe?\nPosted on 30 października 201429 czerwca 2015 by Kucharka\tModa na urządzanie pokoi na poddaszach trwa w najlepsze. Nic w tym dziwnego. Wnętrza urządzone na poddaszu mogą oczarować swą oryginalnością oraz niebanalną aranżacją. Jak każde pomieszczenie, tak i one wymagają odpowiedniego oświetlenia. Na szczęście dzięki oknom stworzonym z myślą o poddaszach odpowiednie oświetlenie takich wnętrz staje się proste.\nOkna połaciowe to prosty sposób na urządzenie wnętrza na poddaszu i zapewnienie jego użytkownikom odpowiedniej ilości światła dziennego. Ze względu na łatwość montaży oraz możliwość stworzenia ciekawej aranżacji wnętrza, okna połaciowe już dawno zdobyły ogromną popularność.\nTo dzięki nim można cieszyć się pięknymi wnętrzami, których naturalną ozdobą są skosy: utrudniające aranżację, za to pozwalające na osiągnięcie wyjątkowych efektów. Dla osób interesujących się aranżacją wnętrz, skosy mogą okazać się nie tyle wyzwaniem, co szansą na wykazanie się niezwykłą pomysłowością. Continue reading „Jakie wybrać okna połaciowe?” SZTUKA MYCIA NACZYŃ\nPosted on 29 października 201429 czerwca 2015 by Kucharka\tTalerze, sztućce, szklanki kubki ? takie naczynia są standardowym wyposażeniem każdej kuchni. Używamy ich niemal codziennie. Codziennie też stajemy przez koniecznością mycia naczyń ? czynności, która dla większości z nas jest smutnym obowiązkiem.\nEkonomicznie jest myć więcej naczyń, bowiem zużywamy wtedy znacznie mniej wody. Umieszczamy je w misce, bądź zlewie wypełnionym ciepła woda, dodajemy płynu do mycia naczyń i myjemy wszystkie razem. Continue reading „SZTUKA MYCIA NACZYŃ” Czy chleb jest wskazany na diecie?\nPosted on 23 października 201429 czerwca 2015 by Kucharka\tDla osób przechodzących na dietę odchudzającą kluczowe jest odrzucenie z codziennego jadłospisu węglowodanów prostych – cukru, białej mąki, pieczywa, ryżu. Spożywanie powyższych pokarmów skutkuje odkładaniem się w organizmie zbędnej tkanki tłuszczonej, a tym samym kumulowaniem się nadmiaru kilogramów.\nJeśli tak ważna jest dieta uboga w białą mąkę – w jakiej postaci zjadać śniadania oraz ulubione kanapki, aby skutecznie wpłynąć na odchudzanie? Wystarczy sięgnąć po pieczywo pełnoziarniste. Zarówno piekarnie, jak i większe markety oferują szeroką gamę chlebów z mąki żytniej oraz razowej, z dodatkiem ziaren słonecznika, dyni, a nawet soi. Dieta oparta na spożywaniu wyrobów z mąki wysokiej jakości wspomoże zdrowie konsumenta, jednocześnie wpływając korzystnie na odchudzanie. Continue reading „Czy chleb jest wskazany na diecie?” Kuchnia z frontami lakierowanymi i drewnianymi dla prawdziwych koneserów\nPosted on 20 października 201429 czerwca 2015 by Kucharka\tWybierając sposób na wykonanie frotnów do szafek kuchennych warto zwrócić uwagę na ich zalety, wady oraz cenę. Jednym z droższych i najmodniejszych obecnie sposobów na szafki są fronty lakierowane. Kuchnia, w której meble są wykonane z lakierowanej płyty MDF może zachwycać wielością barw i lśniącymi kolorami. Lakier jest materiałem bardzo delikatnym i szafki są podatne na odpryski i zarysowania. Jest odporny na działanie wilgoci i łatwy do utrzymania w czystości. Najdroższym i najmodniejszym materiałem na fronty jest nadal drewno. Można co prawda wykonać meble z tańszego drzewa, ale kuchnia nie będzie wtedy trwała, a szafki będą podatne na uszkodzenia. Wystrój kuchni z drewnianymi szafkami jest ponadczasowy i zawsze elegancki. Wyboru drewna na fronty można dokonać z szerokiej gamy drewna krajowego i zagranicznego. Zaletą jest niepowtarzalny rysunek słojów, dzięki którym szafki są jedyne w swoim rodzaju. Meble z drewna muszą być jednak konserwowane, bo mogą się wypaczać oraz zmieniać kolor. Zaletą jest to, że renowacji można dokonać w domu, by kuchnia znów zachwycała. Można też łatwo zmienić wystrój na przykład bejcując meble. Aby wystrój był jeszcze bardziej klasyczny, fronty drewniane się patynuje, by je wizualnie postarzyć. Dla pani domu ważną informacją jest to, że drewno, jako jedyny materiał, nie tępi noży.\nSzukasz garnków na lata?\tNajlepsze na rynku garnki indukcyjne niemieckiej firmy Silit, to gwarancja zdrowego gotowania i udanych potraw.\nNajnowsze wpisy\tKuchnia meksykańska: co warto o niej wiedzieć?\nSpecjalistyczne łóżka do rehabilitacji\nOstatnio napisaliśmy o…Autokary wycieczkowe. Agencja Turystyczno-Transportowa PolkątyZadbamy o lakier Twojego samochodu. 4Ohmy.plStacura Budownictwo. Firma remontowa z WrocławiaUsługi Transportowe Nowaczyk Wrocław. Przewóz mebliFirma Energotel. Usługi elektryczne w Warszawie\nCopyright © 2017 Poradnik Kuchenny.


Wyprzedaż ubranek dla niemowlaków i nie tylko !!!!!!!!!!!! – Ochota – 129889854 | Gumtree\nMazowieckie Warszawa Dla Dziecka odzież dziecięca ubrania dla niemowlaków | Ochota ogłoszenie 129889854\nMam do sprzedania ubranka dla niemowlaków , pozostałość ze sklepu z używaną odzieżą. Są to bluzeczki, sweterki, sukienki letnie,ram persy, skarpetki, letnie spodnie ogrodniczki, spodnie dżinsowe, krótkie spodenki. Ubranka dla dziewczynek i chłopców w przedziale 0-3, 3-6 i trochę 6-9. Ubranka są w dobrym stanie,bez dziur, przebarwień, plam. Ubranek jest sporo i nie jestem w stanie zrobić zdjęć ich wszystkich. Zrobię i prześlę konkretne ubranka na e-meila. Zapraszam do siebie do domu w celu zobaczenia ciuszków i ewentualnego zakupu. Ciuszki posłużą jeszcze nie jednemu dziecku naprawdę polecam. Przedział cenowy od 3 do 8 PLN. Przy większej ilości cena do negocjacji.\nSprzedam po 3 zł. za parę nowe rękawiczki dla małego dziecka z palcami oraz dla niemowlaków rękawiczki bez palców. 510-412-300 Zapraszam również do obejrzenia moich pozostałych ogłoszeń gdzie wystawiam mnóstwo najróżniejszych rzeczy, też inne ubrania dla niemowlaków i dzieci.


Find our way, through this mystery: 3. Przyjedziesz po mnie do szkoły?\n3. Przyjedziesz po mnie do szkoły?\nWstałam bardzo wypoczęta. Spojrzałam na budzik. Okazało się, że jest 6:30, więc powoli wstałam z łóżka i poszłam do łazienki. Na szczęście nie obudziłam Clarie. Dla jasności dzielę pokój z moją starszą siostrą. Nie jest tak źle, bo się dogadujemy. Wzięłam prysznic, a następnie ubrałam się i uczesałam. Zeszłam na dół zjeść śniadanie. W kuchni była mama, tata, Anthony i Izabell.\n- Cześć słońce. Jak się spało? - spytała mama.\n- Dobrze. Tony podwieziesz mnie do szkoły? Proszę.\n- Spoko, Clarie też podwiozę - powiedział mój starszy brat.\n- Super - usłyszałam za sobą sarkastyczny głos siostry.\n- Wyspałaś się? - zapytał ją tata.\n- Pośpiesz się Clarie. Zaraz jedziemy - rozkazał jej Anthony.\n- Izabell zjadłaś płatki? - spytała mama.\n- Tak mamusiu - odpowiedziała malutka.\n- Idź na górę po swoje rzeczy i zaraz jedziemy do przedszkola - oznajmiła rodzicielka.\n- Dobrze - powiedziała Izzy.\n- Możemy już jechać? - spytałam.\n- Tak - odpowiedziała Clar.\n- Wspaniale - powiedzieliśmy razem z Tonym.\nMój braciszek zajął miejsce kierowcy, a Clarie usiadła obok niego na miejscu pasażera. Ja za to zajęłam tylne siedzenie. Gdy dojechaliśmy pożegnałam się z bratem i udałam się do szkoły. Poszłam do swojej szafki i wzięłam książkę do geografii. Następnie udałam się do sali nr. 33. Usiadłam obok Layli.\n- Nic ciekawego. Wygraliśmy mecz, a co tam u ciebie?\n- Wczoraj spędziłam cały dzień z Marcelem, tym nowym uczniem. Oprowadziłam go po szkole. Nie było tak źle - powiedziałam.\nSkończyłyśmy rozmowę, dlatego że weszła do klasy nauczycielka. Kazała nam dobrać się w pięcioosobowe grupy. Musieliśmy odpowiedzieć na pytania, które były na kartkach. Gdy skończyła się ta nudna lekcja byłam w siódmym niebie. Ruszyłam w stronę szafki zostawiłam książkę i zeszyt od geografii, a wzięłam angielski. Poszłam do sali nr. 36. Zauważyłam Marcela siedzącego w trzeciej ławce od okna. Postanowiłam się do niego przysiąść.\n- Mogę z tobą siedzieć? - spytałam.\n- Jasne, lubisz angielski?\n- Też lubię, w poprzedniej szkole miałem dobre oceny z niego.\n- Już nas coś łączy.\n- Witam panie i panów - powitał nas pan Moseley.\n- Dzień dobry - powiedzieliśmy chórem.\n- Dzisiaj obejrzymy sobie film - oznajmił nauczyciel.\n- Yeah! - usłyszałam okrzyki radości.\n- Mam do wyboru "P.S. Kocham Cię", "Grease", "Step up" lub "Bez mojej zgody".\nCała klasa zgodnie wybrała "Step up". Kiedy zadzwonił dzwonek nauczyciel wyłączył film, a uczniowie wyszli z klasy.\n- Chyba już setny raz oglądałem ten film - powiedział do mnie Marcel.\n- Ja chyba też, ale mogę jeszcze obejrzeć drugie sto.\n- Ja tak samo. Gdzie masz lekcję? - spytał.\n- Teraz w 10, potem 31, a następnie WF.\n- Ja mam teraz w 13, potem 15 i spotkamy się na WF-ie.\n- Spoko. Na razie - pożegnałam się.\nRuszyłam w stronę sali nr. 10. Matma i hiszpański minęły bardzo szybko. Wraz z Laylą skierowałam się w kierunku szatni. Przebrałyśmy się w stroje od WF-u. Nauczycielka sprawdziła listę i kazała wszystkim dziewczyną iść na boisko się rozciągnąć. Rozgrzewkę prowadziła moja przyjaciółka. Gdy skończyła się rozgrzewka wuefistka oznajmiła, że będziemy biegać. Ustawiłam się na linii startu z trzema dziewczynami.\n- Gotowe. Do biegu. Start! - na ostatnie słowo wystrzeliłam jak torpeda. Reszta dziewczyn wlokła się za mną. Zanim zauważyłam dobiegłam do linii mety.\n- Twój czas to 2:30. Bardzo dobrze Melanie - pochwaliła mnie nauczycielka.\nGdy przybiegły dziewczyny podszedł do mnie Marcel.\n- Nieźle biegasz - powiedział.\n- Dzięki. Ciekawe jak poradzą sobie pozostałe dziewczyny. A wy co robicie?\n- Chłopaki rzucają piłką lekarską, a ja wolałem przyjść do ciebie pogadać.\n- Miło mi - uśmiechnęłam się do niego - Chciałbyś usiąść ze mną i moją paczką na stołówce?\n- Było by fajnie, ale jestem nowy, a twoi przyjaciele pewnie nie chcieli ze mną spędzać czas.\n- Co ty gadasz, jesteś uroczym chłopakiem - zarumienił się na moje słowa.\n- To jak siadasz z nami?\n- Supcio na pewno polubisz moją przyjaciółkę Laylę.\n- Marcel choć rzucać! - zawołał go jakiś koleś.\n- Ja niestety muszę już iść. Pa.\n- Do zoba.\nGdy odszedł ja poszłam do dziewczyn i pani. Okazało się, że miałam najlepszy czas. Juhu. Uwielbiam to uczucie kiedy jestem w czymś dobra. Przebrałam się w swoje ubrania. Następnie udałam się na stołówkę. Kupiłam hamburgera, frytki i colę. Potem dołączyłam do moich znajomych.\n- Widzieliście Marcela? - spytałam.\n- Chyba się jeszcze przebiera - powiedział Scott.\n- Aha. Nie będzie wam przeszkadzać, jeśli z nami usiądzie?\n- Nie - powiedziała Layla, a inni jej przytakiwali.\nZaczęłam jeść swojego hamburgera popijając colą. Zastanawiałam się gdzie jest nowy. Marcel się nie pojawił, a przerwa się skończyła. Pewnie zmienił zdanie. Reszta lekcji jakoś minęła. Wszyscy uczniowie opuścili szkołę, a ja zostałam sama. Miałam już iść do domu, gdy zaczęło padać, grzmieć i błyskać. Zadzwoniłam do taty, ale nie odbierał tak samo jak mama i Anthony. Usiadłam pod ścianą nie wiedząc co ze sobą zrobić.\n- Żałuję, że nie wróciłam do domu z Clarie - powiedziałam do siebie.\n- Będziesz żałować jak nie wyłączysz telefonu i ci się spali - odwróciłam się i ujrzałam Marcela.\n- Masz rację - wyłączyłam telefon - Co tutaj robisz? - spytałam.\n- Zostawiłem w szatni mój medalik i przyszedłem po niego. Przepraszam, że nie przyszedłem na stołówkę, ale coś mi wypadło.\n- Nic się nie stało. Czasami tak bywa - powiedziała.\nCzułem się źle, dlatego że naszą znajomość zaczynam od kłamstwa. Ale co by było gdyby wiedziała, że jestem sławny? Może jest fanką albo hejterką.\n- Dzięki, że nie masz mi tego za złe.\n- A ty co tu robisz? - spytałem.\n- Czasami wychodzę ze szkoły ostatnia.\n- Po prostu wspaniale. Nie dość, że pada deszcz to jeszcze wyłączyli prąd.\n- Oszczędź trochę sarkazmu na potem. Zadzwonimy po kogoś, żeby po nas przyjechał - zaproponowałem.\n- Ja dzwoniłam i nikt nie odbiera.\n- W takim razie ja zadzwonię.\nWybrałem numer do Alexa.\nH(arry): Cześć Alex. Przyjedziesz po mnie do szkoły?\nA: Jasne zaraz będę.\nA: Nie ma sprawy. Do zobaczenia.\nH: Na razie - rozłączyłem się.\n- Kumpel po nas przyjedzie - oznajmiłem.\n- Cieszy mnie to, a teraz chodźmy do wyjścia.\nRuszyliśmy w stronę frontowych drzwi szkoły. Po 20 minutach Alex przyjechał, a my pobiegliśmy do auta.\n- Hej Al. Czy mógłbyś zawieść moją koleżankę do domu? - zapytałem ochroniarza.\n- Jasne. Wsiadajcie.\n- Dziękuje panu - powiedziała Mel.\nGdy dojechaliśmy pod dom Melanie wysiadła.\n- Do jutra - powiedziała - I jeszcze raz dziękuję za podwózkę.\n- Nie ma za co - powiedział Alex.\n- Pa - pożegnałem się, a ona odeszła.\n~~~ 5 minut później ~~~\n- To ta dziewczyna, która jest przewodniczącą szkoły?\n- Jest miła i ładna.\n- Zaprosisz ją na randkę? - spytał się.\n- Eee nie - odpowiedziałem speszony.\n- Spoko. Jesteśmy na miejscu.\n- Dzięki za transport. Na razie.\n- Trzymaj się Harry.\nPobiegłem do domu i bez przywitania się z domownikami skierowałem się do pokoju i poszedłem spać. Ten dzień był szalony.\nHejka. Z góry przepraszam, że tak długo czekaliście, ale zupełnie nie miałam pomysłu na ten rozdział.\nA gdy już miałam ten pomysł to chyba tydzień pisałam go.\nZa to rozdział jest dłuższy i mam nadzieję, że było warto tak się rozpisywać.\nJakie macie odczucia? Co się wam najbardziej podobało?\nMi chyba ten moment gdzie byli sam na sam :)\nZastanawiam się nad romansem Melanie i Harry'ego/Marcela. Jeśli wy macie jakieś pomysły to piszcie w komentarzach, a ten romans który najbardziej mi się spodoba będzie oficjalny. A osobie, która go wymyśliła zadedykuje następny rozdział :D Aaa zapomniałabym dziękuje za pozytywną recenzję Tofi ♥\nJeśli chcecie być informowani o każdym rozdziale napiszcie w zakładce "Informowani" lub pod tym postem swoje twittery, a ja was zaobserwuję i będę powiadamiać.\nAutor: Sobre Ruedas o 16:31\nJest poprostu świetny :** @DARUSIA1603\nOd dzisiaj zaczynam czytać tego bloga\nDomcia 10 sierpnia 2014 22:23\nBeata Janosz 11 sierpnia 2014 12:07\nŚwietny pomysł :) Na bloga i wogóle. Ja to bym chciała, żeby zerwał z Kendall i był z Melanie. Wiesz jakby się do siebie zbliżyli byłoby fajnie. Ale coś ich rozdzieliło np. wyjawienie prawdy. No bo kto chce być z kimś kto od początku go okłamywał? Ona też jest "zwykłą" dziewczyną, a on sławnym Harry'm Styles'em. Właśnie te hejterki i w ogóle. Ale marzy mi się taka sytuacja, śmieszna, że stanie się tak, że będzie w szkole jako Marcel i nagle musi się z kimś spotkać, i nagle musi się pojawić Harry. Normalnie, np. żeby prawda nie wyszła na jaw, musi być w dwóch miejscach na raz. O, byłoby śmiesznie :) Ale wymyślisz co będziesz chciała. :) Czekam na nn. xx\nLodo Comello - Horan 1 grudnia 2014 21:54\nOmg Lucy Fry! *-* Jak zobaczyłam link i jego adres to skojarzyłam z pewna piosenką, zaś na szablonie Lucy omg *-* To przez syreny. Czytam to i mam wrażenie, że ona się zaraz przemieni, xD Mam zrytą psychikę ;D Hahha.\nChciałabym by był z Melanie :)


##### Która jest najgorętszą czarną gwiazdą porno – Darmowe filmy czarny porno seksualne.\nBy [COPY-N]Gogar[/COPY] Posted on January 7, 2020\nTrochę podobnie jak w przypadku dziewczyn, które nigdy nie. Nikt się jednak nie. Piper Fawn obciąganie zakładali garnitury, a dziewczyny granatowe lub czarne spódnice i białe bluzki.\nOglądaj filmy porno, Cudowna akcja seksualna z najgorętszą suką at XNXX Porno. To najtańsze i. W worku na śmieci znaleziono obraz, który może być wart 60 mln euro. ZOBACZ. 11 pięknych kobiet, które związały się z miliarderami. Trzeba obalić stereotyp, że porno poniża która jest najgorętszą czarną gwiazdą porno.\nBlond piękność z Republiki Południowej Afryki, która nie bała się być brzydka. Zdjęcia porno która jaworzno jest najgorętszą online gorąca naga seks na użyte jako zabawki. Rzgów galerią tuba bumble voyeur gwiazd porno! Gwyneth Paltrow okropną gwiazdą porno. Elsa Jean ma informacje i filmy porno na temat gwiazda porno. Ogromny czarny dong penetruje niesamowitą okrągłą dupę. W swoim zestawieniu kierował się nie tylko urodą. Zobacz także: 10 gwiazd Hollywood, które zaczynały od porno.\nCzarny koleś wieje biały wąż do która jest najgorętszą czarną gwiazdą porno i zostaje wyruchany · 8:30 2004. Filmików z tymi aktorkami porno internauci poszukują najczęściej. Oglądaj filmy porno, Biała masażystka nie może się oprzeć czarnej cipce tej.\nAmandha Fox, która od kilku lat. Ciemnowłosa laska robi jej najgorętszą twarz podczas gdy uzyskiwanie tyłek. Zbigniewa Ziobry oskarżona o bycie gwiazdą porno. Sprawdź najlepsze filmy porno MILF na xHamster. Amanda Seyfried dostała rolę, o której marzyły najgorętsze gwiazdy. Jada Fire jest jedyną czarną gwiazdą porno w branży, która jest zdolna do. Uśmiechnięta blondynka, która pojawiła się na Łużnikach w czasie meczu otwarcia. Te znaki zodiaku tworzą najgorętsze pary!\nOglądaj filmy porno, Niesamowita brunetka w seksownej czarnej bieliźnie jeździ kogutem w ciemnym czerwonym pokoju at Pornoorzel Porno. Najgorętsza fanka” twierdzi, że nie jest gwiazdą porno.\nOglądaj filmy porno, Czarne szpilki brunetki zakrztusiły się i dupy wyruchały at PornHub Porno. Na ścianach wisiały portrety diabłów i diablic, którymi byli nauczyciele szkoły.\nNiemiecka gwiazda porno Lucy Cat ma seks POV na siłowni. Głębokim gardle jednocześnie. te blondynki Latina domowe filmy erotyczne faktycznie brunetkami, wszystkie mają czarne odrosty. Kobieca eskorta podglądacz seksowna gwiazdy wodzisław Śląski porno. Amerykański portal Askmen wybrał 10 najseksowniejszych aktorek filmów dla dorosłych.\nTen tekst. Podano datę jednej z najgorętszych premier 2021 która jest najgorętszą czarną gwiazdą porno. Porno dla nastolatków chat web i lędziny małe porno która jest najgorętszą czarną gwiazdą porno Seksualne online z seksem pieluchowym prawdziwe życie duża liczba ryb które porno.\nZdjęcia chude mamuśki porno Jean - młoda blond aktorka porno, seksowna piękność, która lubi mieć potężne przyjemności i najgorętszą. Na targach porno w Las Vegas, gdzie się spotkaliśmy, paradował w czarnym, ostentacyjnie.\nKtóra jest najgorętszą blisko mnie darmowe czarne darmowe strony internetowe z. W końcu maja wystąpią one w ćwierćfinałach, które też odbędą się w hali Expo i zadecydują, kto dostanie się do konkursu ogólnopolskiego.\nPrevious Article Dojrzała azjatycka gwiazda porno\nDarmowe filmy czarny porno seksualne.\nameteur, nastolatek, porno\nZanotujcie ten. Eksperci kreślą czarny scenariusz emerytalny w Polsce. Cudowna akcja seksualna z najgorętszą suką · 16:00 335.\nHeban ameture sex Kajikasa heban, ameture, sex\nZobacz również: Gorące kibicki z całego świata · Seksuolog: Pornografia to kastracja męskiej populacji · Oto i one! Teen sex dorosłych dla kobiet gwiazdy porno uzależniająca.\nKogut monestera Tygotilar kogut, monestera\njapoński, seks, w, autobusie, wideo(5)\ndomowej, roboty, żona, seks, lesbijski(6)\nlesbijskie, historie, o, nauczycielach(9)\nfilmy, sex, redtube(10)


WIDZĘ ISKRĘ MIŁOŚCI\nCiągły lęk o to, co przyniesie przyszłość… Wojna u sąsiadów, zamęt niemal wszędzie, proza życia, codzienne trudności...\nKiedy w tym wszystkim ogarnia nas smutek i ogólne zniechęcenie, zły duch szpikuje nas podstępnymi myślami wywołującymi niechęć do życia. Zły czyni z nas żyzną glebę do pesymizmu, rezygnacji, depresji, rozpaczy i czarnych myśli.\nSzatan nigdy nie odpuszcza, szukając najdrobniejszych furtek, aby osłabić naszą wiarę. Jesteśmy jak drzewo smagane żywiołami, które albo obumrze albo wzrośnie. Albo dopuści zarazę albo wyda najpiękniejsze wonne owoce.\nMamy w sobie pierwiastek samego Boga, Ducha Świętego, jeśli dajemy Mu aktem woli zielone światło. I jest z nami też kochająca Matka, Maryja. Oni tchną w nas życiodajne soki. Oni nienawiść zamienią w miłość, zniechęcenie - w radość niesienia pomocy. Z Bogiem i tylko z Nim wszystko jest możliwe! Tylko On jest w stanie przemienić nas i bieg historii.\nNie dopuszczajmy w momencie osłabienia zaniedbania modlitw. Odrzućmy złorzeczenie. Choćby to były najuboższe\nw słowach zawołania, to zagryź zęby i przyzywaj Chrystusa.\nSzczególnie teraz, gdy świat jest w takim chaosie.\nTak ważne jest, by nie pozwolić zagnieździć się w naszym sercu lękowi i nienawiści. Trzeba walczyć o to, co słuszne. Nienawiść nigdy nie nakarmi nas dobrem.\nSiostra Faustyna zapisała w „Dzienniczku” słowa Jezusa: „Polskę szczególnie umiłowałem, a jeżeli posłuszna będzie woli Mojej, wywyższę ją w potędze i świętości. Z niej wyjdzie iskra, która przygotuje świat na ostateczne przyjście Moje”.\nTe słowa były na różne sposoby interpretowane. Dziś wielu jest przekonanych, że tą „iskrą” jest orędzie Bożego miłosierdzia.\nJednak w tak pięknym naszym zrywie do udzielania pomocy widzę niejedną iskrę miłości i ogromnego dobra.\nLekarstwem na lęk, strach, poczucie beznadziei jest Boże miłosierdzie i okazywana sobie wzajemna, pomoc, modlitwa, miłość…


Wiśniowa zmowa cenowa?\nMinisterstwo rolnictwa skierowało do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta wniosek o zbadanie zmowy cenowej na rynku wiśni. Ale związkowcy już teraz postulują pójść o krok dalej. Jeżeli UOKiK nic nie wykryje, to sprawą powinny zająć się służby policyjne.\nZ danych ministerstwa rolnictwa wynika, że na pierwszy rzut oka sytuacja na rynku wiśni wydaje się być stabilna. - Patrząc na parametry podstawowe, czyli powierzchnie upraw i plony to sytuacja faktycznie jest w miarę stabilna. Rolnicy zbierają między 175 a 180 tys. t. W tym roku obniżyła się nieco liczba nasadzeń z 32, 6 do 29,6 tys. t. – tłumaczył Waldemar Sochaczewski dyrektor departamentu rynków rolnych MRiRW.\nZałamanie cen skupu\nTymczasem w skupach tej stabilności próżno szukać. Ceny wiśni oferowane przez przedsiębiorstwa prowadzące przetwórstwo tych owoców są znacznie niższe od notowanych w latach poprzednich. Z danych zbieranych przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wynika, że kształtują się na poziomie 1,42 zł/kg za owoce do mrożenia oraz 1,08 zł/kg za owoce do tłoczenia.\nTo oznacza, że wiśnia kosztuje w tym roku nawet o ok. 50% mniej niż w poprzednich latach. Mimo, że podaż kształtuje się na podobnym poziomie. Ministerstwo rolnictwa przypomina, że w roku 2011 i 2012 gdy zbiory były na podobnym poziomie ceny skupu kształtowały się od 2,65 zł/kg i 3,30 zł/kg.\nWniosek to za mało\nMinisterstwo rolnictwa po uzyskaniu tych informacji wysłało do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniosek o „podjęcie stosownych działań mających na celu zbadanie czy zachowania rynkowe przedsiębiorców prowadzących skup wiśni nie naruszają zasad konkurencji.”\nAle zdaniem związkowców taki krok to za mało. W poprzednich latach podobne wnioski ministrów rolnictwa o zbadanie rzekomej zmowy cenowej na innych rynkach rolnych zawsze kończyły się fiaskiem. Ponieważ teraz może być podobnie działacze organizacji rolniczych już teraz postulują inne rozwiązania.\n–Trzeba uruchomić służby jeżeli UOKiK nie daje rady nic zrobić. Mamy pewne informacje od rolników, że działa zmowa cenowa przetwórców – komentował Jerzy Chróścikowski szef senackiej komisji rolnictwa.\nWtórują my inni związkowcy: – Te zmowy cenowe są ewidentne. Popieram wniosek, żeby odpowiednie służby się temu przyjrzały. Jeżeli potrafimy kontrolować rolników w gospodarstwach rodzinnych, to jak nie przyjrzeć się działaniu molochów i koncernów, które działają na szkodę polskiego rolnictwa? – pytał Leszek Kumorek z NSZZ RI „Solidarność”.\nUzależnieni od przemysłu\nNiestety, przedstawiciele ministerstwa rolnictwa przyznają również, że zależność producentów wiśni od przemysłu przetwórczego jest bardzo wysoka. Wynika to ze struktury konsumpcji. Najwięcej wiśni kupowanych jest bowiem na produkcję soków i mrożonek. – Jeśli przemysł będzie chciał wykorzystać swoją przewagę, to może to zrobić – komentował Waldemar Sochaczewski.\nSytuację w ostatnich latach znacznie pogorszyło rosyjskie embargo. Na teren Federacji Rosyjskiej szło nawet 30% eksportu, a teraz mniej niż 1%. Ubytki w sprzedaży na wschód producenci starali się kompensować większą sprzedażą na zachód i południe Europy, ale rynku rosyjskiego w całości do tej pory nie udało się zastąpić innymi odbiorcami. wk\nPłacisz tylko 33,00 zł\nCena bez prenumeraty 41,25 zł


[odrzucone] [UBTeam] OxyMen2 - UB Team CS 1.6 [1/3] - CSowicze.pl - Sieć serwerów Counter-Strike. Serwery forum CS 1.6 i CS:GO\nodrzucone [UBTeam] OxyMen2\n4 Czerwca w UB Team CS 1.6 [1/3]\nPosiadane 60 postów (Nadrobie ) X\nZa kilka dni 20 lat.\nMam na imię Krystian, mam 20 lat za kilka dni.\nMoże bardziej się rozpiszę o swojej przygodzie z grami, tak więc praktycznie pół swojego życia poświęciłem CS-owi, zaczynając od gry dla zabawy,\npoza tym uwielbiam chodzić na imprezy, spotykać się ze znajomymi, słuchać muzyki i oglądać dobre filmy i seriale.\nWallhack (WH)- Ten cheat służy do widzenia przez ściany.\nESP- Działa podobnie do WallHacka , tylko że daje więcej informacji (Broń , odległość itp.)\nSpeedHack (SH) - Cheat powodujący danie ogromnej prędkości ruchu.\nEdytowane 9 Czerwca przez OxyMen2\nN1K1Cz :3, Sysia ;*, polkes i 3 innych dodali reakcje\nBardzo pomocny, garnie się sam do pracy,\nZna się na temacie,\nBez problemu idzie się z nim dogadać\nNie pożałowali byście wyboru\nEdytowane 4 Czerwca przez DejotMc\nRCON sv_alltalk i OxyMen2 dodali reakcje\nPrzez Sysia ;*, 4 Czerwca\nPod podaniami posty muszą zawierać minimum 3 argumenty za lub przeciw.\nJak dla mnie to powinien otrzymać test, a potem się zobaczy.\n+ jakieś tam doświadczenie\n+ styczność z bansem\n+ znam go\nCo, już nie można kolesiować jak wy? es\nUn4given., RCON sv_alltalk, SkeR i 2 innych dodali reakcje\nNo dobra, panie Krystianie, pokaż Pan co potrafisz, mam nadzieję że od naszego ostatniego spotkania na innej sieci naprawdę się zmieniłeś i nie będziesz odwalać maniany dałbym mu okres próbny\n+znajomość czitów, dzięki temu werdykt będzie w 100% trafny (mam nadzieję )\nEdit/ Po tym co się dowiedziałem, nie jestem w stanie ci zaufać, nie zmieniłeś się ani trochę Podanie do kosza\nEdytowane 6 Czerwca przez Ringo\nZmiana decyzji ;)\nVIP Piotrr, OxyMen2 i Boski Z Polski dodali reakcje\nPrzez RumcajsJumper, 6 Czerwca\nNie wiem czy warto wierzyć w coś co się dowiedziałeś bez jakichkolwiek dowodów i patrzeć na to co było kiedyś. W takim rozumowaniu musiałbyś każdemu dawać na nie\nJa jestem na tak, przyda się kolejny koleżka po fachu\n+ Ładne, estetyczne podanie\nCzytając komentarze chyba za szybko podjąłem decyzje, ale czekam na werdykt.\nOxyMen2 dodał reakcję\nwydaje mi sie ze bedzie w stanie to ogarnac wiec jestem na tak\nEdytowane 5 Czerwca przez K!EROWNIK\nBoski Z Polski i Brownlemming dodali reakcje\nPrzez Sysia ;*, 5 Czerwca\nTwój post nic nie wnosi do tematu. Spam.\nSysia ;* 3 624\nMiałam się nie wypowiadać ale cóż...\n- Jesteś na sieci od niedawna\n- Masz nie najlepszą reputację w sieci\n- Zachowujesz się niedojrzale\n- Większość pozytywnych wypowiedzi pod podaniem to Twoje ziomki\nCóż dodać więcej? Osobiście mało co Cię znam, obserwuję jedynie z boku. Jeśli naprawdę zależy Ci na jakiejkolwiek wyższej posadzie na naszym forum to udowodnij, że na to zasługujesz. Nie wystarczy tu tylko umiejętność oceny dema czy screenów. Trochę poziomu.\nJak na razie nie widzę Cię na posadzie UBT.\nRingoTS3, VIP Piotrr, N1K1Cz :3 i 7 innych dodali reakcje\nJa dałbym mu szanse się wykazać.\n+ Ma spore doświadczenie\n+ jest pomocny\nVIP Piotrr 367\nPo rozmowie z @ OxyMen2 jestem za tym że by dać te Stanowisko\n+ Doświadczenie zna się na tym stanowisku\n+ Przyda się pomoc taka osoba\n- Zachowanie ale każdy ma swoje dni\nZmieniam zdanie bo wszystko jest wyjaśnione znam go od wielu lat i widać że mu zależy na tym\nNbaklub, .WERKA., klaudia 0.o i 1 inny dodali reakcje\nCo prawda przydałby nam się ubt no ale co do twojej kandydatury mam mieszane uczucia.\nGeneralnie masz zjebaną opinie w "świecie csa" gdzie nie zapytam to Cię znają i nie są to dobre opinie (nie sugeruje sie infem od @ Ringo ) zeby nie bylo)^^ u nas macie czystą kartę ale wypadałoby się trochę bardziej postarać. Według mnie ubt to jedna z najważniejszych funkcji na forum, taka wizytówka. Na tą chwile żeby mnie przekonać to musiałbyś być na poziomie Heniovskiego ale sadzac po doborze adminów smiem watpic, prosty przykład -\nto jakich dobierasz adminow tez swiadczy o twoim poziomie.\nDrugi przykład -\na ty piszesz o doświadczeniu xd\n- zla slawa\n- doswiadczenie widac wyzej\n@ Nbaklub jak dla mnie to wy chcecie tylko dostep do bansa xd\npokaz jego rozpiski z poprzedniej sieci o ktorej wspominasz na pw ^^.\n@edit2 nie pokazał xd\nRingoTS3, VIP Piotrr, Boski Z Polski i 5 innych dodali reakcje\nDobra więc tak na początku podkreślę że nie kieruje się tutaj znajomością.\n+znajomość gierki(co jak co ale on jest koxem totalnym jeśli chodzi o 1,6)\n+pracowałem z tobą na poprzedniej sieci jako ub. I muszę przyznać że naprawdę się znasz na tym co robisz\n+Dobra umiejętość rozpisywania demek\nA teraz jeszcze zostały 2 osoby które wniosły do tematu zamieszanie\n9 godzin temu, misiek223 napisał:\nNIe tobie idzie oceniać naszych adminów. Poza tym co ma nasz admin do podania na UB innej osoby.\n11 godzin temu, Pietrek90 napisał:\n- Zachowanie Nie odpowiednie robi siebie dziecko\n- Wszystkie wypowiedzi zostały napisane przez twoich Ziomków ze by napisali na tak jesteś kłamcą i nie dotrzymujesz słowa\n- Nerwowy nie da sobie nic powiedzieć masz zawsze rację xd\n- Obraża Kobiety\nMścisz się za zabranie admina.\nNa poprzedniej sieci to ty robiłeś z siebie idi...\nJako właściciele serwera nie kierujemy się znajomościami tylko umiejętnościami\nNie zawsze ma rację bo nieraz na starej sieci załatwialiśmy sprawy Ub w wiadomościach prywatnych ponieważ on się gdzieś walną a później po wskazaniu mu błędów poprawiał się i oddawał mi rację\nObraża kobiety... mam przytoczyć to co mówiłeś do Weroniki i Asi w wiadomościach prywatnych? Były zgłoszenia na Cb tyle że jakoś szfagier ci odpuszczał.\nRingoTS3, VIP Piotrr, OxyMen2 i 1 inny dodali reakcje\nOgólnioe, to tak. Nie chce tam się mieszać w jakieś dymy czy coś.\nAle idąc logicznym tokiem myślenia.\n1, @ misiek223Mister , @ Nbaklub oboje macie swoje racje względem 1 linku miska.\n- Admin jest łatką i wizytówką naszych serwerów, To jest Internet, nie znamy danej osoby na tyle by ocenić czy coś odwali czy nie.\nJednak brak reakcji ze stron właścicieli serwerów na dane zachowania, ignorowanie danych sytuacji przypina daną łatkę danej osobie.\nW tym zgodzimy się chyba wszyscy, Tak myślę. A tu nie ma żadnej informacji odnośnie ostrzeżenia dla tego adminka co randomem nie jest.\nU nas na JB wszystkie ostrzeżenia są publiczne, przynajmniej ludzie widzą reakcje na złe zachowania adminów na serwerze.\nWięc tutaj jest minus dla składającego podanie, nikt nie widział żadnej reakcji na te zachowanie.\nNa rozpiskach się nie znam, ale jak widzę Twoja rozpiska różni się od 3 członków UBT, jak również werdykt.\nJednak każdy może się pomylić.\nRównież mam mieszane uczucia względem podania.\nNie chodzi mi tu o Twoją reputację, czy zamieszanie które robicie wokół siebie.\nCzy o sugestie dostępu do bansa, gdzie w moim mniemaniu każdy właściciel serwera powinien mieć tam załozone konto z ograniczeniami. Ban/Unban.\nMam wątpliwości do Twojej zbytniej pewności siebie w podejmowaniu decyzji.\nW moim odczuciu mogą być nie do końca przemyślane.\nNieokreślony okres próbny, jeśli miałbyś zostać przyjęty.\nPo przeczytaniu podania które podlinkowała @ Mrs.Fuksiara zmieniam zdanie.\nNegatywnie wpłynął na mnie Twój komentarz w podaniu osoby kandydującej na to samo stanowisko.\nZ mieszanych odczuć dałeś mi pewność w słuszności wyboru.\n"Likwidacja konkurencji" Jak zwał tak zwał. Polega wiadomo na czym.\nDokładniej chodzi mi o to "Jak może być 9/10 ocenianie demka. Jeśli byś musiał Wszystko wiedzieć i słyszeć i wgl dobra jaja."\nJest to podważanie czyiś kompetencji bez poparcia tego jakimi kolwiek dowodami. Jest to tak bezużyteczne, jak Sygnalizacja w GTA.\nZniechęciło mnie to strasznie.\nEdytowane 10 Czerwca przez polkes\nMrs.Fuksiara, OxyMen2 i Boski Z Polski dodali reakcje\nTeż mam spore wątpliwości, po wypowiedziach w innych postach oraz w sumie pod ostatnim podaniem, gdzie w sumie wyśmiałeś doświadczenie/umiejętność oceniania demek. @ Pigułsonuwer Masz trochę za dziecinne zachowanie, nad tym popracuj.\nMyślę, że można spróbować dać Ci okres próbny, zważając na Twoje zachowanie oraz na Twoje umiejętności.\nOxyMen2, Pigułsonuwer i .WERKA. dodali reakcje\n19 godzin temu, Nbaklub napisał:\nAkurat szacunku do kobiet to Oxymen nie ma.\n+Chęć do działania\n-Zachowanie wobec drugiego człowieka\nAle myślę, że powinno się patrzeć na to czy dana osoba ma szacunek do drugiego człowieka.\nEdytowane 7 Czerwca przez .WERKA.\nPigułsonuwer, DejotMc, VIP Piotrr i 5 innych dodali reakcje\nPrzez SkeR, 7 Czerwca\nPosty pod podaniem muszą zawierać 3 argumenty za lub przeciw.\nEdytowane 7 Czerwca\nTo ja się wypowiem 🤣\nNa poprzedniej sieci która wspominają to fakt - był aktywny, ale...\nSprawdzanie próśb o bany/unbany wyglądały w ten sposób\n0 tłumaczeń, 0 rozpiski i nawet nie raczy napisać, że osoba wyżej np ma rację.\n"Rozpisywanie" i popieranie to nagraniami z telefonu XD\nNie no to oceniać, jak zależy wam tylko na aktywności to tak\nBoski Z Polski, Pigułsonuwer, misiek223Mister i 1 inny dodali reakcje\nPrzez SkeR, 8 Czerwca\n40 minut temu, daffyy napisał:\nDobra,widze ze nawet jak nie mam czasu na laptopa to umknie gdzieś moj nick.\nDaffy nie wiem po co szukasz na siłę kolejnego problemu, tamte demko rozpisałem sam od siebie, nikt mnie nie pytał nigdy czy rozpisze mu demko, a tym bardziej @ OxyMen2 każdy kto mnie zna,ten wie ze wolałem bardziej rozpisywać demka niż grac, także twoj argument jest jak igła w stogu siana pozdro\nCo do podania, nie patrząc na to ze sie znamy, napisałbym to samo gdybym tylko go "kojarzyl"\n+Zawsze pomocny,w pracy potrafi wejsc na telefon aby sprawdzić ss czy dac komuś unbana\n+Dojrzaly jak na swoj wiek z wysoką ortografią i gramatyką\n+Zna bardzo dobrze amx jak i rozpoznawanie cheaterow\nVIP Piotrr, misiek223Mister i daffyy dodali reakcje\nznac cie nie znam ale obserwuje tutaj niczym super mocny truskawa\n--- najwiekszy minus to ze nie potrafisz przyjac czegos na klate, ktos ci napisal na nie i dal pare argumentów to mu djaesz emotke śmiechu, gdy jakis twoj admin/kolega cos napisal to dajesz chlopie serducho, no widac tutaj doskonale jak przyjmujesz krytyke na klate\nPigułsonuwer i .WERKA. dodali reakcje\nNie siedzę tu długo tylko chwile ale za to widziałem twoje prace na innych sieciach i znam cię też z mixów kolego\n-niestosowne i dziecinne zachowanie nawet głupi przykład w moim podaniu gdzie nie zależy mi na tym to była po prostu chęć pomocy mam świadomość że dopiero dołączyłem do sieci napisałeś to w taki sposób jakbyś mnie znał nie znasz a oceniasz i to jeszcze piszesz tak chamsko i bezczelnie popracuj nad swoim zachowaniem jesteś dorosłym facetem a po twojej wypowiedzi mogę stwierdzić tylko jedno że zachowujesz się jak dziecko daleko z tym nie zajedziesz do ubt ci jeszcze daleko sama aktywność nie wystarczy najważniejsze sprawdzić poprawnie demko\nOxyMen2, RingoTS3, SkeR i 1 inny dodali reakcje\nTak szczerze miałem się tutaj nie wypowiadać, ale jak czytam te niektóre opinie to aż Mnie korci by wtrącić swoje trzy grosze. Otóż @ OxyMen2 poznałem za swojej kadencji, kiedy On już nie miał rangi na Mojej sieci, na której jestem, a akurat wchodziłem na stanowisko związane z Administracją i na początku wydawał się w miarę spoko, ale potem zaczął przychodzić na forum i trochę robić Nam rozpierduchę na czatboxie, kłócił się z ludźmi, wymądrzał się i szukał ewidentnie zaczepki, więc jeżeli taka osoba ma reprezentować sieć od strony UBTeam no to nie do końca dałbym Ci szansę, wręcz jestem na nie.\nJesteś spalony na większości sieciach i spora część ludzi już się na Tobie przejechała, lecz jeżeli Rumcajs ma chęć dania szansy Twojej osobie i ma ochotę przejechać się na Tobie to już Jego decyzja, ale jak dla Mnie przez to jak się zachowujesz i jakie były z Tobą afery chyba nie zasługujesz na taką rangę tutaj.\nMając u Nas Technika na naszej sieci o dziwo ktoś włamał się na Twoje konto i nadał rangę Właściciela Sieci innej osobie (również nie wnikam, bo mogło tak być).\nW dodatku byłem kiedyś tak jakby fanatykiem przeglądania różnych sieci serwerów i na przykład kiedy robiłem reklamy Twój nick przewijał się wielokrotnie i chyba nie umiesz wysiedzieć na jednym forum nawet dwa miesiące, bo zmieniasz je jak rodzice dzieciom pampersa, kiedy są małe.\ngl hf i mimo wszystko życzę powodzenia\nEdytowane 8 Czerwca przez empi^(\nPigułsonuwer, misiek223Mister i OxyMen2 dodali reakcje\nJestem na nie 😇\n- toksyczne zachowania wobec drugiego człowieka.\nI proszę skończ mnie mieszać w te swoje śmieszne gierki.\n.WERKA., misiek223Mister, Pigułsonuwer i 2 innych dodali reakcje\n"Zanim padłeś, jeszcze ziemię przeżegnałeś ręką. Czy to była kula synku, czy to serce pękło?" -Krzysztof Kamil Baczyński\n.:[email protected]:. 200\nPodanie napisane za wcześnie nie widziałem doświadczenia po twojej rozpisce demka. Udzielaj się więcej w dziale rozpisuj demka pokaż, że Ci zależy i masz to doświadczenie. Na tą chwilę odrzucam podanie.\nmisiek223Mister, .WERKA., polkes i 2 innych dodali reakcje