Red Dead Online - aktualizacja Blood Money z datą premiery i nową zawartością\nNowa aktualizacja do Red Dead Online zajmie się tematem niekoniecznie uczciwych działań, czyli przestępstw i okazji na zarobienie pieniędzy. Przed wami Blood Money, które trafi do gry w następnym tygodniu.\nRead Dead Online otrzyma aktualizację Blood Money 13 lipca.\nDo gry trafią nowe zadania, czyli Przestępstwa i Okazje.\nPojawią się w niej także przedmioty, które wcześniej przypisane były do konkretnych przepustek do tytułu.\nW świecie Red Dead Online nie każde pieniądze da się zarobić w uczciwy sposób. Czasem trzeba pobrudzić sobie ręce i zanurzyć się w przestępczym półświatku, gdzie spotkamy podejrzane typy oferujące nam dość specyficzne zlecenia. I tutaj wychodzi nam naprzód nowa aktualizacja skupiająca się na sposobach zarabiania forsy splamionej krwią. Blood Money – bo taką nosi nazwę – trafi do Red Dead Online już 13 lipca, a opublikowany dzisiaj krótki zwiastun wraz z wpisem na stronie produkcji wprowadza nas w klimat nowych aktywności, które zmierzają do gry.\nZbrodnie i możliwości, czyli nowe zadania w Red Dead Online: Blood Money\nNadchodząca aktualizacja wprowadzi do tytułu zadania, które nazywane są Przestępstwami oraz Okazjami. W przypadku tych pierwszych sprawa jest dość oczywista, pozwolą nam one napadać na dyliżanse i pociągi, odbierać długi czy dokonywać porwań. Przestępstw możemy podjąć się samodzielnie lub w grupie. Drugi typ zadań to z kolei Okazje, czyli próby powstrzymania senatora z Lemoyne, które musimy dopiero odblokować. Okazje będą trzy; do pierwszej zyskamy dostęp 13 lipca, na dwie pozostałe poczekamy nieco dłużej.\nDzięki Blood Money w Red Dead Online pojawi się także Klub rewolwerowca, czyli seria czterech osobnych karnetów do kupienia, pozwalających zdobyć bonusy, premie i dodatkowe przedmioty. Każdy z nich kosztować będzie 25 sztabek złota, a zakup wszystkich zapewni nam Halloweenową przepustkę 2. Do gry wrócą też obecne już wcześniej przedmioty i stroje, które pojawiały się w niej już przy okazji Przepustek bandyty 2 i 3. Te również trafią do sprzedaży.\nNapad na dyliżans w Blood Money. Źródło: YouTube\nRed Dead Online i Nvidia\nPrzy okazji najnowszej aktualizacji Red Dead Online w wersji pecetowej otrzyma również wsparcie Nvidii DLSS, które obejmie użytkowników Windowsa korzystających z odpowiednich kart graficznych. Ma to skutkować zwiększoną liczbą klatek w grze oraz bardziej wyrazistymi obrazami, jak możemy przeczytać w oficjalnej zapowiedzi dodatku. Wsparcie to ma również pojawić się w aktualizacji Read Dead Redemption 2 na PC.\nTES V: Skyrim przeniesiony na Unreal Engine 5 – prezentacja fanowskiego projektu


Restauracja Akademia | Smaczna Pyza\n12/04/2013 / 11\nOdwiedziłam bardzo przyjemny warszawski lokal. Restauracja Akademia, bo o niej mowa, mieści się na Mokotowie, przy ul. Różanej, róg ul. Puławskiej. Blisko centrum miasta, dojazd komunikacją miejską dobry, ale z zaparkowaniem samochodu może być problem bo są tylko miejsca postojowe wzdłuż ulic.\nZaraz po wejściu przywitała nas uprzejma pani menadżer i zaprowadziła do przyszykowanego stolika. Od razu pojawiła się miła młoda kelnerka, podała karty, nalała wodę, zaproponowała wino albo drinki z baru. Gdy zastanowiliśmy się spokojnie na co mamy ochotę przyjęła zamówienie odpowiadając wyczerpująco na wszystkie pytania dotyczące potraw. Niedługo potem podała nam czekadełko w postaci jeszcze ciepłego chleba i oliwy. Świeżutkie, pachnące pieczywo z żurawiną, rodzynkami albo orzechami, do wyboru w koszyku, sprawiło, że oczekiwanie nam się nie dłużyło. Zresztą, wcale nie czekaliśmy długo.\nNa przystawkę zamówiliśmy Wątróbkę drobiową z jabłkowym chutney i sosem malinowym (33 zł) oraz Krewetki w tempurze z sosem Goma (34 zł) - wątróbka bardzo delikatna, po prostu rozpływała się w ustach a sos czy właściwie mus owocowy doskonale do niej pasował tak jak i chutney. Krewetki nie przesmażone, takie w sam raz, z chrupiącą tempurą.\nCzas na zupę - ja poprosiłam o Zupę cebulową z grzankami (22 zł) a mąż o Tradycyjny rosół z makaronem (16 zł). Cebulowa smaczna, rozgrzewająca, dobrze doprawiona. Rosół niestety rozczarował mnie już kiedy kelnerka stawiała go na stole - poczułam ostrą woń maggi i chociaż personel zarzekał się, że tego specyfiku kuchnia nie używa to niestety, jakoś im nie uwierzyłam. Ale mąż stwierdził, że rosół był smaczny dodając jednak, że ja gotuję lepszy :D\nMój towarzysz jest miłośnikiem makaronu więc zamówił Spaghetti carbonara (35 zł). Makaron był ugotowany bardzo dobrze - pozostał lekko twardawy, ale sos, chociaż bardzo smaczny, nie był tym czego się spodziewałam - włoska carbonara nie zawiera śmietany a tutaj sos był na śmietanie. Widziałam zdjęcia koleżanki blogerki, która też odwiedziła Akademię i zamawiała to danie innego dnia - na Jej zdjęciu wygląda ono zupełnie inaczej. Być może po prostu w nasz piątek była to wariacja innego kucharza na temat tego dania. Chociaż podkreślam, że smaczna wariacja :)\nCzas na danie główne. Zamówiliśmy Nogę gęsi na szpeclach z modrą kapustą i sosem z białych czereśni (49 zł) oraz Dorsza na młodej kapuście z puree pietruszkowym (60 zł). Oba dania wyśmienite ! Gąska dobrze upieczona, dodatki świetnie pasujące, może odrobinę za słodki sos z konfitury czereśniowej, ale to już kwestia gustu. Dorsz bardzo smaczny, z dodatkiem delikatnej kapusty i pysznego purre był wyśmienity.\nPrzyznam, że nie bardzo miałam jeszcze ochotę na deser, ale kiedy zamówiliśmy herbatę, której mają w restauracji duży wybór, postanowiliśmy spróbować polecanego Sernika Akademii (20 zł) i Szarlotki z lodami waniliowymi (20 zł). Szarlotka smaczna, właściwe proporcje jabłek do ciasta czyli zdecydowanie więcej tych pierwszych, podana na gorąco z gałką lodów. Sernik bardzo, bardzo kremowy, chyba z serków typu Philadelphia - dobry, ale nie powalający.\nPodsumowując - lokal o przyjemnym, przestronnym wnętrzu. Prostota, biel, odpowiednie oświetlenie - to wszystko sprawia miłe wrażenie i nie przytłacza. Ja po prostu dobrze się tam czułam. W dużej sali, poza stolikami, jest bar gdzie przygotowuje się napoje i drinki a także kroi pieczywo. Jest też antresola z wygodnymi kanapami gdzie można sobie posiedzieć po jedzeniu i zrelaksować się. W tle przyjemna muzyka.\nObsługa miła, zorientowana, pomocna i reagująca szybko na ew. prośby czy małe problemy. Jedzenie czyli to co w restauracji interesuje mnie najbardziej - zdecydowanie polecam bo bardzo smaczne. Porcje duże - ja lubię zjeść, ale wymiękłam jeszcze przed deserem i ten zamówiłam żeby spróbować, ale zjeść całego już nie dałam rady. Dania podane w odpowiedniej kolejności i odstępach czasu dostosowanych do konkretnych gości - nikt nikogo nie poganiał przynoszą następny talerz ani nie kazał zbyt długo czekać na kolejne danie, zarówno przy naszym jak i innych stolikach, które ukradkiem nieco obserwowałam. Wszystkie dania w odpowiedniej temperaturze, talerze odpowiednio podgrzane albo schłodzone.\nPrzyznam, że dawno nie spędziliśmy tak miłego wieczoru w lokalu, wyszliśmy najedzeni i bardzo zadowoleni. Ceny może nie są najniższe, ale w karcie są dania zarówno tańsze jak i droższe więc można coś wybrać w zależności od zasobności portfela. A moim zdaniem warto odwiedzić Akademię i czegoś dobrego spróbować.\nDroczilka 4 grudnia 2013 10:24\nIzo, bardzo przydatna recenzja. Cieszy mnie, że finalnie P. Menedżer okazała się uprzejmą osobą, bo jak wiemy były z nią wcześniej niejakie kłopoty....\nCiekawe, jakie będą moje wrażenia..?\nIza Kulińska 4 grudnia 2013 12:57\nfaktem jest, że mailowy kontakt szedł jakoś opornie, kilka dni trzeba było czekać na każdą odpowiedź i ostatecznie wizytę potwierdzałam telefonicznie, ale zwalam to na zapracowanie tej pani albo może jakiś zły czas, który każdego czasami dopada...\nAnonimowy 4 grudnia 2013 11:30\nDobra reklama!!!??? Też chciałbym degustować za FRIKO!\nIza Kulińska 4 grudnia 2013 12:54\nAnonimie, zrobienie zdjęć i opisanie to w pewnym sensie moja praca, za którą kolacja była wynagrodzeniem więc na friko jednak to nie było. Poza tym z zaangażowaniem prowadzę bloga 2,5 roku i to też ma wpływ na to, że dostałam taką propozycję. Myślę, że gdyby restauracja chciała umieścić reklamę w gazecie czy na jakimś portalu to kosztowała by ich o wiele więcej.\nW mojej kosmetyczce 4 grudnia 2013 13:54\nDokładnie zgadzam się z Izą.\nTrzeba zrobić zdjęcia, ładnie je oprawić i nie lada poświecić czasu na napisanie dobrego tekstu. Czyli wynagrodzenie adekwatne do poświęconej pracy.\nIza Kulińska 4 grudnia 2013 17:02\nczy adekwatne to pewnie kwestia poczucia własnej wartości i wyceny, ale dostając jakąś propozycję mogę się zastanowić, czasami ponegocjować i zgodzić się na warunki albo nie. W tym wypadku stwierdziłam, że taki układ jak najbardziej mi odpowiada. I nie pisałabym pochwał gdybym faktycznie nie była zadowolona bo nie na tym testy i recenzje polegają - u mnie są subiektywne i szczere.\nNatalie 4 grudnia 2013 17:50\nNajbardziej podoba mi się deser :)\nIza Kulińska 4 grudnia 2013 18:38\nczy ja wiem ? konkretne dania były w tym przypadku ciekawsze\nAmber 9 grudnia 2013 19:01\nIza,dziekuję za ten opis.\nBardzo przydatny i rzetelny.\nTylko dania zamówię inne.\nAnonimowy 16 lipca 2017 19:54\nMiałam przyjemność gościć w Akademii. Profesjonalizm w każdym calu, cudowna atmosfera, piękny wystrój. Jesteśmy zachwyceni profesjonalną obsługą kelnerską, jakością podawanych dań. Byliśmy zachwyceni :)\nKarolina 28 listopada 2017 16:48\nJedna z najlepszych restauracji w Warszawie i oczywiście zgadzam się z przedmówcami.


Problemy z siecią i zasięgiem \_ internetem mobilnym \_ kartą SIM w Nexus 6 - Pomoc techniczna - Forum Android.com.pl\nProblemy z siecią i zasięgiem \_ internetem mobilnym \_ kartą SIM w Nexus 6\ndodany przez marugrab, 22 Maj 2015 w Pomoc techniczna\nTemat zbiorczy o problemach z kartą SIM, internetem mobilnym oraz siecią/zasięgiem w Motorola Nexus 6\nWitam, czy tylko ja zauważam wyraźnie słabszy zasięg LTE w porównaniu do starszego brata Nexusa 5? Teleofny leżą koło siebie, na starszym zasięg 4/4, na nowszym 2/4. Telefony pełny stock. Podobnie na 3g rozmówca mówi że przerywa czasami na nexus 6, czego nie było na starszym modelu. Jakieś rady? Oba telefony w Red Bull Mobile\n@@Lukasz01230 Może masz coś "walnięte" w n6. Ja w domu mam również 6 i 5, zasięg jest taki sam, czasami nawet lepszy. Być może też 6 łapie innego operatora roamingowego niż 5.\nMotorola dalej robi jedne z lepszych modemów. U mnie w klasie zwykle mam najlepszy zasięg (w porównianiu do N5, M8, M9, M8, N4, Z2, Z3)\nCo do operatora roamingowego to nie, bo w LTE wyłącznie czysty PLAY, na 3g też nie zmienia na inne. Jeśli ktoś bardziej oblatany, na nexus 5 (-95 dBm 47 asu) na nexus 6 (-88 dBm 52 asu) niby niewielka różnica, oczywiście LTE, ale zawsze. Porównanie na korzyść Nexus 5\nPorównanie na korzyść Nexus 5\nale z tego co podałeś to n6 ma większą moc sygnału niż n5 (-88dBm > -95dBm)...\nNie potwierdze czy dobrze spisałem dane. Trochę to dziwne, teraz na obu (-97dBm 43 asu) na Nexus 6 pokazuje połowę(z małymi przerwami na 3/4) zasięgu, na Nexusie 5 cały zasięg ( chwilami dobije do 45 asu). To nie jest mocny zasięg, ale dlaczego LG nas okłamuje??\nostatnio zauważyłem pewną przypadłość, nie pamiętam niestety od kiedy to jest ale w kilku słowach opiszę mój problem.\nOtóż, gdy korzystam z transmisji danych, np. radio internetowe to ludzie ni mogą się do mnie dodzwonić, od razu zrzuca ich na skrzynkę. Ja widzę tylko że telefon przechodzi z LTE na H+ i po tym mogę się domyślać, że ktoś do mnie próbuje się dodzwonić. Następnie dostaję smsa o próbie połączenia. System najnowszy.\nSprawdź ustawienia APN, ewentualnie reset do fabrycznych.\nResetu wolałbym uniknąć, a APN mam ustawiony T-mobile.pl - internet\nEdytowane 21 Kwiecień 2016 przez TorGal17


Konta Google AdWords bez wydatków przez 15 miesięcy będą dezaktywowane | Blog adnetpolska\nStrona główna » Google AdWords » Konta Google AdWords bez wydatków przez 15 miesięcy będą dezaktywowane\nAnulowanie kont według Google “przespieszy AdWords” i rozpocznie się już w przyszłym tygodniu! Dobra wiadomość jest taka, że będzie można ponownie bezpłatnie aktywować anulowane konto. Jednak, jeśli po aktywacji konto nie będzie generować wydatków, po okresie 3 miesięcy, konto zostanie ponownie anulowane.\nO dezaktywowaniu konta, administratorzy zostaną poinformowani mailowo. Co ważne, na takie konto będzie można nadal się zalogować i przywrócić. Na koncie pojawi się powiadomienie o tym, że konto zostało anulowane.\nAby ponownie aktywować konto AdWords:\n1. Zaloguj się na swoje konto AdWords\n2. Kliknij w prawym górnym rogu “Ustawienia” >> Ustawienia konta.\n3. Na zakładce “Preferencje” kliknij “Ponownie aktywuj to konto”.\nDostęp do API Google AdWords\nZ informacji od Google jasno wynika, że konta, które zostaną automatycznie dezaktywowane, utracą dane dostępne za pośrednictwem API Google AdWords. Aby znów móc korzystac z danych zebranych w poprzednich okresach, należy przedtem dokonać ponownego włączenia konta.\nSzczegóły dotyczące ponownej aktywacji “wyłączonego” konta >> https://support.google.com/adwords/answer/2375392\nGoogleGoogle AdWordskonto AdWords


swidnica.gosc.pl → Wiadomości z diecezji → Neoprezbiterzy 2018\nNeoprezbiterzy 2018\tprzejdź do galerii\nDziś odprawiają w rodzinnych parafiach swoje pierwsze Msze św. Wiemy już, dokąd udadzą się na parafie. Jak widzą swoje kapłaństwo i kto jest dla nich wzorem?\nKsiądz Tomasz Kula (Wałbrzych, par. pw. Świętych Aniołów Stróżów) swoje powołanie widzi jako pełnienie woli Bożej, dlatego za swoje kapłańskie hasło wybrał słowa: „Fiat voluntas Tua” (Bądź wola Twoja).\nWzorem kapłaństwa i zawierzenia go Maryi jest dla niego kard. Stefan Wyszyński. – Cenię go za odwagę, miłość do Boga i Kościoła. I jego maryjność, najpełniej wyrażającą się w oddaniu się Jej w niewolę – wyjaśnia. Dodaje jednak, ze także wśród poznanych księży widzi cechy, które chciałby naśladować.\nNajchętniej zajmowałby się służbą liturgiczną, bo już w seminarium czuł się dobrze jako ceremoniarz. Być może taką funkcję otrzyma w parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Bielawie, gdzie skierował go biskup.\nW sobotę 26 maja sześciu diakonów przyjęło z rąk bp. Ignacego Deca święcenia kapłańskie. \ndodane 27.05.2018 13:17


Jak usunąć Ransomware .shadow - kroki usuwania wirusa (zaktualizowany)\nZnany również jako: Wirus .shadow\nInstrukcje usuwania ransomware .shadow\nCzym jest .shadow?\n.shadow to infekcja komputerowa zaklasyfikowana jako ransomware. Jest to nowa odmiana wirusa ransomware STOP Podobnie jak wiele innych infekcji tego typu, .shadow ma na celu szyfrowanie danych przechowywanych na komputerze ofiary i żądanie zapłaty okupu. Nazwy wszystkich zainfekowanych plików jest zmieniana poprzez dodanie rozszerzenia ".shadow" na przykład: nazwa pliku "1.jpg", jestpo zaszyfrowaniu zmieniana na "1.jpg.shadow" itd. Wiadomość z żądaniem okupu jest prezentowana w pliku tekstowym o nazwie "!readme.txt".\nZgodnie z wiadomością z żądaniem okupu w pliku "!readme.txt", wszystkie pliki ofiary .shadow są zaszyfrowane i aby je odblokować, należy skontaktować się z cyberprzestępcami za pośrednictwem podanego adresu helpshadow@india.com lub helpshadow@firemail.cc. Po skontaktowaniu się twórcy ransomware podadzą cenę narzędzia deszyfrującego, które zostanie przesłane ich ofiarom po zapłaceniu okupu. Oferują również bezpłatne odszyfrowanie jednego pliku (który nie zawiera cennych informacji) jako dowodu, że można im zaufać i że są zdolni do odszyfrowania. Ponadto, programiści .shadow oferują rabat w wysokości 50% dla ofiar, które skontaktują się z nimi w ciągu mniej niż 72 godzin. Nakłaniają również użytkowników, aby nie korzystali z żadnych innych narzędzi do deszyfrowania danych niż ich własnego. Według nich spowoduje to trwałą utratę danych. Niestety, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że deweloperzy .shadow są jedynymi, którzy mogą zapewnić swoim ofiarom narzędzie deszyfrujące. Z reguły cyberprzestępcy używają algorytmów generujących unikalne klucze deszyfrowania, które są przechowywane na zdalnych serwerach (kontrolowanych wyłącznie przez nich). Dzięki temu nie można odszyfrować danych bez udziału cyberprzestępców (w szczególności programistów ransomware). Zwykle jednak ignorują oni swoje ofiary, nawet jeśli zostaną spełnione ich żądania zapłaty okupu. Dlatego nie zalecamy kontaktowania się z nimi, a zwłaszcza płacenia okupu. W takiej sytuacji najlepszym (i jedynym) rozwiązaniem jest użycie istniejącej kopii zapasowej danych i odtworzenie wszystkiego z tego miejsca.\n.shadow nie różni się zbytnio od innych wirusów tego typu. Innymi przykładami są Bkpx, Dablio i GandCrab 5.0.9. Większość infekcji ransomware ma na celu szyfrowanie danych i utrzymywania ich w tym stanie do momentu zapłacenia okupu/opłaty za narzędzie lub klucz do deszyfrowania. Największymi różnicami są cena za odszyfrowanie i algorytm szyfrowania używany do blokowania/szyfrowania plików. Niemniej jednak, najczęściej te infekcje są niemożliwe do złamania, chyba że ciągle są w stanie rozwoju (w pełni rozwinięte) i mają pewne błędy, wady. Zawsze dobrze jest regularnie tworzyć kopie zapasowe i przechowywać je na odłączonych urządzeniach pamięci lub zdalnych serwerach. Jest to dobra ochrona przed cyberprzestępcami, którzy szyfrują je razem z innymi regularnymi danymi.\nTrudno powiedzieć, jakiej dokładnie metody używają cyberprzestępcy do dystrybucji tego ransomware. Jednak większość z nich wykorzystuje mniej więcej taką samą taktykę. Zazwyczaj używają oni spamowych kampanii e-mailowych, trojanów, fałszywych narzędzi do aktualizacji oprogramowania lub niewiarygodnych źródeł pobierania oprogramowania. Spamowe kampanie e-mailowe to wiadomości e-mail z zainfekowanymi załącznikami. Te załączniki, po otwarciu (uruchomieniu), infekują komputery określonym wirusem. Trojany to złośliwe programy wykorzystywane do infekowania komputerów, powodując infekcje łańcuchowe. Mówiąc prosto, obecność zainstalowanego w systemie trojana najprawdopodobniej spowoduje również inne infekcje. Fałszywe narzędzia do aktualizacji oprogramowania wykorzystują błędy/luki nieaktualnego oprogramowania itd. Mogą również pobierać i instalować wirusy wysokiego ryzyka zamiast aktualizacji. Podejrzane źródła pobierania oprogramowania to m.in. różne sieci peer-to-peer, narzędzia pobierania stron trzecich, witryny z bezpłatnymi plikami do pobrania i strony z hostingiem plików. Cyberprzestępcy wykorzystują te źródła jako narzędzia do przedstawiania swoich wirusów jako legalnych plików wykonywalnych (lub innych). Pobierając i instalując je, użytkownicy są skazani na infekcje komputerowe.\nNazwa Wirus .shadow\nAby wyeliminować Wirus .shadow, nasi badacze malware zalecają przeskanowanie twojego komputera Combo Cleaner.\nPobieraj dowolne oprogramowanie korzystając wyłącznie z wiarygodnych witryn, a nie z sieci peer-to-peer, zewnętrznych dostawców lub innych podejrzanych źródeł. Zauważ, że różne nieuczciwe konfiguratory (pobrane przy użyciu niewiarygodnych źródeł) mogą być używane do dystrybucji niechcianych aplikacji lub infekcji. Unikaj pobierania i otwierania załączników (oraz linków) z wiadomości e-mail otrzymanych z nieznanych, podejrzanych adresów e-mail lub jeśli wiadomości te są nieistotne. Aktualizuj oprogramowanie za pomocą wbudowanych funkcji lub narzędzi dostarczanych wyłącznie przez oficjalnych programistów. Korzystaj z renomowanego oprogramowania antywirusowego lub antyszpiegowskiego zainstalowanego na komputerze i miej je cały czas uruchomione. Takie narzędzia są dobre w zapobieganiu infekcjom systemów przez różne wirusy. Jeśli twój komputer jest już zainfekowany.shadow, zalecamy wykonanie skanowania za pomocą Combo Cleaner, aby automatycznie wyeliminować to ransomware.\nTekst prezentowany w pliku tekstowym ransomware .shadow:\n------------------WSZYSTKIE TWOJE PLIKI SĄ ZASZYFROWANE----------------\nNie martw się, możesz otrzymać z powrotem wszystkie swoje pliki!\nWszystkie twoje dokumenty, zdjęcia, bazy danych i inne ważne dokumenty są zaszyfrowane z użyciem najsilniejszego szyfrowania i unikalnego klucza.\nMożesz wysłać jeden z zaszyfrowanych plików ze swojego komputera, a odszyfrujemy go bezpłatnie.\nMożemy jednak odszyfrować tylko 1 plik za darmo. Nie może on zawierać cennych informacji\nNie próbuj używać narzędzi deszyfrowania innych firm, ponieważ spowoduje to zniszczenie plików.\nDostępna jest 50% zniżka, jeśli skontaktujesz się z nami w ciągu pierwszych 72 godzin.\nZrzut ekranu plików zaszyfrowanych przez .shadow (rozszerzenie ".shadow"):\nUsuwanie ransomware .shadow ransomware:\nNatychmiastowe automatyczne usunięcie Wirus .shadow: Ręczne usuwanie zagrożenia może być długim i skomplikowanym procesem, który wymaga zaawansowanych umiejętności obsługi komputera. Combo Cleaner to profesjonalne narzędzie do usuwania złośliwego oprogramowania, które jest zalecane do pozbycia się Wirus .shadow. Pobierz go klikając poniższy przycisk:\nCzym jest Wirus .shadow?\nKod QR (Quick Response Code) to odczytywalny maszynowo kod, który przechowuje adresy URL oraz inne informacje. Kod ten może być odczytywany za pomocą kamery w smartfonie lub tablecie. Zeskanuj ten kod QR, aby mieć łatwy dostęp do przewodnika usuwania Wirus .shadow na swoim urządzeniu mobilnym.\nPozbądź się Wirus .shadow dzisiaj:


Pożar w Choczewie. Zginęła starsza kobieta. - Remiza.pl - Polski Serwis PożarniczyRemiza.pl – Polski Serwis Pożarniczy Pożar w Choczewie. Zginęła starsza kobieta. - Remiza.pl - Polski Serwis Pożarniczy\nPożar w Choczewie. Zginęła starsza kobieta.\nRedakcja / 16.06.2016\n25.05.2016 doszło do pożaru w byłym budynku komisariatu policji w Choczewie. Dodajemy ten film, aby móc poddać pod dyskusję prowadzenie akcji ratowniczo – gaśniczej, która w naszej ocenie nie została przeprowadzona prawidłowo.


Zestaw slow toys JELONEK Kikadu - zabawkowicz.pl\nKikadu głęboko wierzy, że obowiązkiem dorosłych jest zapewnienie dziecku nie tylko szczęśliwego dorastania i zapewnienie mu szans na dorosłe życie w bezpiecznym, czystym środowisku. Założyciele Kikadu pod pojęciem slow toys rozumieją produkcję pierwszych zabawek (przytulanek, maskotek, grzechotek czy zawieszek do wózków) z organicznej indyjskiej bawełny, drewna oraz naturalnego kauczuku ze zrównoważonych upraw, a także z materiałów pochodzących z recyklingowanych butelek PET.\nSą to produkty, które zostaną z dzieckiem na lata jako piękna pamiątka. Wysokiej jakości materiały sprawią, że będzie to trwała, ciesząca oko i przywołująca miłe wspomnienia i skojarzenia zabawka sprzed lat. Nowością Kikadu jest podwieszana ręcznie wyplatana makramą eko-kołyska wykonana z organicznej bawełny. Zawiera wysokiej jakości materacyk i wzmocnienie z ekologicznego drewna. Jest to doskonałe wyposażenie dziecięcego kącika w stylu slow i boho.\nSpośród oferowanych przez Kikadu slow toys polecamy produkty idealne na eko-wyprawkę z motywem Jelonka:\nPrzytulanka-pieluszka Jelonek Przytulanka z mini pieluszką to idealny pierwszy przyjaciel od serca niemowlęcia. Miękka, delikatna, przyjemna w dotyku. Może nieustannie towarzyszyć dziecku już od pierwszych chwil życia. W domu, w podróży, na spacerze. Podczas zasypiania, przytulania, kołysania. W objęciach mamy, na kolanach taty, w łóżeczku, wózku, foteliku a nawet na pikniku. Ukoi, pocieszy, otrze łzy. Zachęci do ćwiczenia uścisków, pozytywnie wpływając na sprawność małych rączek. Przyniesie kojące zapachy i wraz z nimi poczucie bezpieczeństwa i spokój. Uszyta z bawełny organicznej. Miękka, lekka, delikatna, przyjemna w dotyku. Łączy muślinową pieluszkę z sympatyczną maskotką. Ma kolorowe metki o walorach sensorycznych.\nGrzechotka Jelonek Niesłychanie jest bezpieczny nawet dla najmłodszych niemowląt. Ciepły, miękki, delikatny, idealnie pasuje do małych dłoni. Głaskanie, przytulanie, mizianie zapewnia dużo przyjemności. Dodatkową atrakcją jest grzechotanie. Maskotka powstała z troski o dobre samopoczucie i pozytywne emocje małych dzieci. Pięknie wykonana, bezpieczna, sympatyczna i „ekologiczna”. Cały proces jej tworzenia przebiegał w harmonii z ludźmi, zwierzętami i środowiskiem, gdyż marka Kikadu ogromny nacisk kładzie na to, by ekonomia nie przysłoniła idei a chęć ofiarowania dzieciom zabawki, nie odciskała negatywnego piętna na środowisku.\nPozytywka Jelonek Urocza pozytywka Jelonek, przyniesie wyciszenie zmysłom, ukoi smutki, ukołysze do snu, pozwoli na relaks. Doskonała po pełnym wrażeń dniu. Pomoże odpłynąć do krainy baśniowych snów. Sympatyczny zwierzak zachęca do zamknięcia oczu i podążenia za dźwiękami muzyki. Przyda się na co dzień w domu i będzie niezastąpionym towarzyszem małych i dużych podróży.\nGryzak sensoryczny z kauczuku Jelonek Okrągły gryzaczek z organicznego kauczuku Kikadu idealnie pasuje do dziecięcych rączek. Maluchowi łatwo nim manipulować a tym samym trafić do buzi. By masaż dziąseł był jeszcze skuteczniejszy powierzchnia gryzaka nie jest gładka. Dodatkową atrakcją dla dziecka są muślinowe "uszy". Nie tylko ułatwiają trzymanie gryzaka czy znalezienie go w torbie lub pośród innych zabawek, ale także dostarczają wielu bodźców dziecięcym zmysłom. Trzy sensoryczne metki pozwalają ćwiczyć sprawność paluszków. Miękki, delikatny muślin z organicznej bawełny jest wyjątkowo przyjemny w dotyku i dziecko chętnie będzie go dotykało a wtedy odkryje kolejną atrakcję - szeleszczące elementy, dzięki którym zabawa będzie jeszcze fajniejsza.\nGryzak sensoryczny z kauczuku Jelonek


DRUGA SESJA RADY GMINY | Skomielna INFO\nGrudzień 10, 2014 by skomielnainfo\nW dniu 10 grudnia br. o godzinie 13.00 w siedzibie Urzędu Gminy w Lubniu odbyła się druga sesja siódmej kadencji Rady Gminy. Sesję rozpoczął Przewodniczący Rady Gminy Stanisław BIEDROŃCZYK, przedstawiając porządek obrad, który wraz z protokołem z pierwszej sesji, zatwierdzili Radni. Następnie Wójt Gminy Lubień Kazimierz SZCZEPANIEC odczytał zebranym „Raport o stanie Gminy”, po czym nastąpiły zapytania, interpelacje i wnioski, w czasie których zebrani członkowie Rady Gminny, sołtysi, pracownicy Urzędu Gminy w Lubniu przedstawili się i w kilku słowach dokonali autoprezentacji. W dalszej kolejności Przewodniczący Rady Gminy odczytał projekt uchwał: pierwszej dotyczącej ustalenia składów osobowych stałych komisji Rady Gminy i wyborze przewodniczących tych Komisji oraz drugiej dotyczącej wynagrodzenia Wójta. W wyniku przeprowadzonego głosowania na przewodniczących Komisji powołano kolejno radnych:\n– Komisja Rewizyjna: radna Maria BAL;\n– Komisja Rozwoju gospodarczego i Finansów: radna Aniela WILCZAK;\n– Komisja Wychowania, Oświaty, Kultury i Zdrowia: radna Maria SZCZEPANIEC;\n– Komisja Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska: radny Krzysztof PROŚNIAK.\nPo zakończeniu głosowań nad uchwałami Wójt Gminy Lubień odpowiadał na zadane pytania i interpelacje radnych a następnie Przewodniczący Rady Gminy przedstawił pismo złożone przez Pana Antoniego MADEJOWICZA w sprawie zmiany nazwy roli Otrębowej w Skomielnej Białej na „osiedle Słoneczne”. W tym zakresie jednak Radni podtrzymali decyzje poprzedniej Rady Gminy (szóstej kadencji), która nie przychyliła się do w/w wniosku. Na tym drugą sesje siódmej kadencji Rady Gminy zakończono. W załączeniu krótki reportaż z dzisiejszej sesji.\n← PIRAMIDA FITNESS CLUB ZAPRASZA NA WARSZTATY SAMOOBRONY DLA KOBIET – ARTYKUŁ REKLAMOWY\nOD DZIŚ RUSZA WYCIĄG NARCIARSKI W SPYTKOWICACH →\n7 thoughts on “DRUGA SESJA RADY GMINY”\nGrudzień 11, 2014 o 6:48 pm\nmam nadzieje że nasi radni nie zaczną głupieć z powodu obecności kamer jak posłowie\nGrudzień 12, 2014 o 8:59 pm\nNiech Skomielnianie dziękują za Skomielnainfo!!!!\nGrudzień 12, 2014 o 9:06 pm\nGrudzień 13, 2014 o 10:36 am\nZa „skomielna info” to nie tylko Skomielnianie powinni dziękować,,,,,,\nJako wyborcy mamy okazję przekonać się jak pracuje Rada.\nGrudzień 13, 2014 o 5:08 pm\nDzięki nagraniu mamy okazje sprawdzić co każdy radny sobą prezentuje i jakie ma plany związane z nasza miejscowością!\nGrudzień 14, 2014 o 11:29 am\nFajny pomysł, super, super!!!!\na swoją drogą ciekawe..\ngmina, z nocnego wyłączania oświetlenia ( o ile dobrze pamiętam ) oszczędza ok. 25 tyś zł rocznie.\nhmm… chyba śmieszne pieniądze;p\n1. Budżetem gminy,\n2. Zarobkami pana wójta 😀\ni dzięki za pomysł!\nGrudzień 15, 2014 o 9:41 am\nGmina lubień , tak jak inne gminy jest zadłużona i każde\noszczędności są ważne. Ciekawe ile obecnie wynosi jej zadłużenie.\nPrymat w w zadłużeniu w skali kraju to Myślenice ( 4 miejsce )\nMoże Migacz , Tomala i inni podobni wyprowadzą Myślenice na czoło\ntabeli zadłużenia. Wiemy dobrze , że bankruci łatwiej opuszczają ciepłe\nposadki. Wcale im tego nie życzę, ale wygląda na to, że obrali ten kierunek.\nDawna ekipa z PRL-u ma doświadczenie.


trubadurzy - Nerwica.com\ntemat odpowiedział trubadurzy → na trubadurzy → Pozostałe zaburzenia\nNajwiększym minusem szumów jest zbytnie skupianie się na sobie i przebywanie w stanie umysłu "Default mode network" https://en.wikipedia.org/wiki/Default_mode_network Przez co te szlaki neuronalne ulegają wzmacnianiu. Nie chce cytować wikipedii, ale w skrócie, to takie myślenie o sobie, o innych, wałkowanie przeszłości i przyszłości. Im więcej DMN, tym staje się człowiek coraz lepszy w depresji tragedia. Bardzo dobra strona o depresji: https://www.balancingbrainchemistry.co.uk/peter-smith/159/How-Meditation-Treats-Depressed-Brain.html Jeśli kogoś to interesuje. Gdzieś właśnie czytałem, że tinnitus zmienia te szlaki dotyczące DMN na gorsze. Mam nadzieję, że medytacją to się da jakoś odwrócić. Medytacją i przebywaniem w stanie flow, bo stan flow wyłącza szlaki neuronalne odpowiedzialne za DMN i na odwrót. Kiedyś jak mi głowa działała, kojarzę ten stan bardzo dobrze. W jednym zdaniu - trzeba mocno pilnować o czym się myśli.\ntemat odpowiedział trubadurzy → na Ania → Leki - Indeks leków\nJa brałem, ale tylko przez około miesiąc czasu sertralina 150 mg + citalopram 10 mg. Długoterminowo to nie ma sensu, lepiej sprawdza się połączenie SSRI/SNRI + NaSSA/SARI. Paroksetyna to najsilniejszy SSRI, jeśli nie działa, może musisz kombinować w innym niż serotonina kierunku.\ntemat odpowiedział trubadurzy → na Klaudynaana → Nerwica lękowa\nNie same rzeczy bynajmniej, ale mniemania o rzeczach budzą w ludziach niepokój, ktoś mądrze powiedział. Będzie ok :)\nTo zayebiscie Ja siedzę w całkowitej ciszy, 0 zagłuszania przyzwyczajam się Taa po przebudzeniu jest najgłośniej\nSceptycznie podchodziłbym do takich suplementów, to prawda miłorząb i cynk maja pozytywny wpływ na układ nerwowy, a wszystko o takim wpływie ma też pozytywny wpływ na szumy. Ja to kupuje oddzielnie. Mirki no problem jest, ale są też rozwiązania, ja znalazłem takie: 1. Wyleczenie depresji itp. Bo w tym zaburzeniu nadaktywny jest układ liimbiczny, a ten bierze udział w przetwarzaniu bodźców słuchowych. Wyleczenie depresji powodowało, że szumy słyszałem wyłącznie wtedy, kiedy o nich pomyślałem, czyli prawie wcale. 2. Jeżeli traktuje się ten dźwięk jako nudny i nie niosący żadnej informacji, a taki właśnie jest, to mózg automatycznie go przesiewa na kolejnych etapach percepcji i w efekcie czego się go nie słyszy. To się nazywa habituacja. 3. Wszystko co wpływa na dobrze sen i na neurogenezę czyli: - Zimne prysznice co najmniej 5 minut dziennie. - Dieta bez węglowodanów, o cukrach nie wspominając - Dieta IF czyli 6h jedzenia i 18h bez jedzenia, albo 4h/20h Jak mi się jeszcze coś przypomni, to będe mówił\ntemat odpowiedział trubadurzy → na Miss Worldwide → Leki - Indeks leków\nJa brałem 200 sertraliny, potem 150, 100, 50, i od trzech tygodni 0. Dostałem teraz wenlafaksynę tylko jeszcze muszę sobię mirtazapinę na tycie "skołować"\nTak, jest sens, jeżeli działała. Ten sam lek może różnie działać na tą samą osobę. Nie wiem czy jest sens ładować takie dawki z kosmosu, da się po tym zasnąć?\ntemat odpowiedział trubadurzy → na zabijaka → Depresja\ntemat odpowiedział trubadurzy → na Anomka → Kroki do wolności\ntemat dodał trubadurzy w Pozostałe zaburzenia\nMirki, mam pytanie a mianowicie - czy ktoś zmagał się z problemem szumów usznych i sobie z nim poradził jakoś względnie? Słyszałem, że ma je Doda od niedawna i Will.I.Am. Już przez pewien czas było dobrze ale pojawiła się depresja i problem powrócił. Nie wiem już sam, mam wrażenie, że depresja zwiększa mi szumy uszne, a szumy uszne depresję. Mirki, poradźcie coś...\ntemat odpowiedział trubadurzy → na ineedhelp → Nerwica lękowa\nTo co robisz, jest próbą odrzucenia rzeczywistości i wyobrażenia większego stresu niż faktycznie istnieje. Ból razy opór równa się cierpienie stary.\ntemat odpowiedział trubadurzy → na AmnuM → Depresja\nMój kolega np. chodzi w nocy do lasu i biega, mówi, że mu to pomaga na wszelakie lęki i stres\nNo właśnie dlatego pytam, jak byłem na wenli również pamiętam znaczną poprawę funkcji poznawczych w stosunku do ssri i też kojarzyłem to z wpływem na noradrenalinę. Dopamina się do niczego nie nadaje, masz dużo energii by robić wszystko, tylko nie to co trzeba.


Policjant z Raciborza zginął na służbie, zastrzelony przez bandytę - Radio CCM - Najbliżej Ciebie\n04.05.2021Policjant z Raciborza zginął na służbie, zastrzelony przez bandytę\nPodczas kontroli drogowej, legitymowany kierowca wyciągnął broń i zaczął strzelać w kierunku policjanta. 43-letniego młodszego aspiranta Michała Kędzierskiego nie udało się uratować.\nDo tragicznej w skutkach strzelaniny doszło dzisiaj w Raciborzu, przy ul. Chełmońskiego.\nOkoło godziny 8.00 rano policjanci z ogniwa patrolowo-interwencyjnego zostali skierowani na interwencję w okolicę stacji benzynowej, gdzie według zgłoszenia, przebrany za policjanta mężczyzna prawdopodobnie jest pijany lub pod wpływem innych środków odurzających i może poruszać się samochodem marki Renault. Mundurowi pojechali we wskazane miejsce, jednak mężczyzna przemieścił się samochodem i policjanci zatrzymali go na ulicy Chełmońskiego.\nNiestety, postrzelonego policjanta pomimo prowadzonej reanimacji, najpierw przez kolegę z patrolu, potem kolejnych policjantów, którzy pojawili się na miejscu, a następnie medyków nie udało się uratować.\nMłodszy aspirant Michał Kędzierski zginął na służbie z rąk przestępcy, który wycelował broń w umundurowanego Policjanta i bez wahania pociągnął za spust...\n- Michał zawsze marzył o służbie w Policji – piszą o swoim Koledze śląscy policjanci - Swoje pragnienie spełnił w grudniu 2011 roku, wstępując w nasze szeregi. Był zawsze otwarty na potrzeby innych, nigdy nie odmówił pomocy. Był też znakomitym i pewnym towarzyszem na służbie, pomocnym i gotowym poświęcić każdemu swój czas.\nPozostawił pogrążoną w smutku rodzinę i bliskich. W naszych sercach i pamięci trwać będzie na zawsze jako ciepły, uśmiechnięty, życzliwy i uczynny kolega.\nW imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, kierownictwa Komendy Powiatowej Policji w Raciborzu, policjantów i pracowników, rodzinie Michała i jego przyjaciołom składamy najszczersze kondolencje i wyrazy głębokiego współczucia.\nPrzed wstąpieniem do Policji, Śp. Michał Kędzierski był związany z raciborskimi mediami – radiem i telewizją. Miał 43 lata.\nŹródło: KWP w Katowicach; foto: Policja Śląska/Fb


Po raz pierwszy ścigaliśmy się w Bolesławcu • Kaczmarek Electric SA\nAleo-Solar – nowe rozwiązania w fotowoltaice\nPo raz pierwszy ścigaliśmy się w Bolesławcu\nVIII etap tegorocznego Grand Prox Kaczmarek Electric MTB rozgrywał się w Bolesławcu. Był to udany debiut Bolesławca wśród jako lokalnego organizatora wyścigu w naszym maratonie.\nZawodnicy mieli do wyboru cztery dystanse:\nMINI – ok. 36 km\nMEGA – ok. 60 km\nGIGA – ok. 86 km\nNie zabrakło też oczywiście wyścigów dla dzieci i młodzieży. Do wygrania były jak zwykle nagrody finansowe w kategorii „ELITA” o łącznej wartości 5450 zł oraz atrakcyjne nagrody w kategoriach wiekowych. Po wyścigu był też konkurs z licznymi nagrodami dla wszystkich zawodników, do wygrania m.in. markowy rower MTB oraz komplet kół rowerowych.\nW ramach opłaty startowej zapewniamy także wszystkim zawodnikom pakiety startowe wraz z numerem startowym, bufet na trasie oraz ciepły posiłek na mecie, a także ubezpieczenie NW oraz pamiątkowe medale dla wszystkich zawodników, którzy ukończyli wyścig.\n5 zł od każdego wpisowego zostaje przekazane na cele charytatywne. Osoby potrzebujące, którym pomagamy, pochodzą z miejscowości w której odbywa się dany wyścig. W Bolesławcu w ramach naszej akcji „Każdy zawodnik pomaga” jechaliśmy dla Grzegorza Zająca, zawodnika Klubu Kolarskiego Xtrabike Bolesławiec oraz Strażaka Ochotniczej Straży Pożarnej w Świeradowie Zdrój, który od początku 2017 roku boryka się z ogromnymi problemami zdrowotnymi i finansowymi, związanymi z powikłaniami po ukąszeniu kleszcza.\nŁęczyca – nowy elektromarket w centrum Polski\nJakiego światła potrzebują do nauki nasze dzieci?


Innej prawicy nie będzie, nie narodzą się za chwilę lepsze PiS, Solidarna Polska ani Porozumienie\nWydrukowano: 2020-10-28 23:55:10.149882+01:00\nOpublikowano: 2020-09-23 21:09:53.046626+02:00\nPytają nas zaniepokojeni czytelnicy, czy Zjednoczona Prawica naprawdę może się rozpaść?\nOdpowiedź musi być warunkowa: raczej nie, mamy do czynienia z pewnym siłowaniem się związanym z układaniem się na trzy lata. Ale – i to jest właśnie to zastrzeżenie – dynamika procesu politycznego i ludzkie emocje powodują, że czasami to, co było zaplanowane jako polityczny spektakl, zamienia się w prawdziwą wojnę.\nDlatego warto apelować o rozwagę. Najważniejszym podmiotem normalnych w demokracji targów nie mogą być sfery wpływów – choć politycy mają prawo i obowiązek o nie zabiegać – ale nadzieje i oczekiwania wyborców. W przypadku obozu propolskiego to coś więcej – szansa, która zdarza się może raz na generację. Pamiętajmy o tym: innej prawicy nie będzie, nie narodzą się za chwilę lepsze PiS, Solidarna…\nPublikacja dostępna na stronie: https://wpolityce.pl/polityka/518922-innej-prawicy-nie-bedzie-niz-pis-sp-i-porozumienie


Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych. Projekty zakwalifikowane do finansowania w 2. konkursie projektów badawczych rozwojowych - PDF\nDownload "Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych. Projekty zakwalifikowane do finansowania w 2. konkursie projektów badawczych rozwojowych"\n1 Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych Projekty zakwalifikowane do finansowania w 2. konkursie projektów badawczych rozwojowych Projekty zakwalifikowane do finansowania w 3. konkursie projektów badawczych rozwojowych Suplement ISSN BIULETYN MINISTRA NAUKI I szkolnictwa wyższego\n2 W NUMERZE Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych...3 Projekty zakwalifikowane do finansowania w 2. konkursie projektów badawczych rozwojowych...38 Projekty zakwalifikowane do finansowania w 3. konkursie projektów badawczych rozwojowych...43\n3 Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych Część I: Wprowadzenie 1. Podstawy prawne i programowe 2. Struktura 3. Ramy czasowe Programu. Analiza i ocena 4. Kryteria wyboru priorytetowych obszarów badawczych i priorytetowych kierunków badań Część II: Priorytetowe obszary badawcze 1. Obszar badawczy Społeczeństwo w warunkach przyspieszonego i zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego 2. Obszar badawczy Zdrowie 3. Obszar badawczy Energia i infrastruktura 4. Obszar badawczy Nowoczesne technologie dla gospodarki 5. Obszar badawczy Środowisko i rolnictwo Część III: Strategiczne programy badań naukowych i prac rozwojowych 1. Obszar badawczy Społeczeństwo w warunkach przyspieszonego i zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego Interdyscyplinarny system interaktywnej, humanistycznej informacji naukowej Polityki tożsamości polityki pamięci. Kształtowanie wzorów tożsamości w Polsce w kontekście wielonarodowej i wielokulturowej tradycji oraz procesów globalizacyjnych przełomu XX i XXI wieku Konkurencyjność i atrakcyjność polskiej gospodarki w Europie i świecie 2. Obszar badawczy Zdrowie Zdrowe naczynia krwionośne zdrowe społeczeństwo Markery genetyczne w diagnostyce i rozwoju nowych metod leczenia Komórki macierzyste w stanach fizjologii i patologii 3. Obszar badawczy Energia i infrastruktura Zaawansowane technologie pozyskiwania energii 4. Obszar badawczy Nowoczesne technologie dla gospodarki Zaawansowane technologie materiałowe 5. Obszar badawczy Środowisko i rolnictwo Racjonalne gospodarowanie zasobami wodnymi dla zrównoważonego rozwoju kraju Nowe produkty żywnościowe o wysokiej wartości odżywczej i prozdrowotnej 3\n4 Część I: WPROWADZENIE Budowa gospodarki opartej na wiedzy, strategiczny cel polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa, wymaga ukierunkowania strumienia finansowania badań naukowych i prac rozwojowych na te dziedziny i dyscypliny naukowe, które mają największy wpływ na rozwój społeczny i gospodarczy kraju. Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych jest instrumentem ułatwiającym prowadzenie polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa dostosowanej do europejskich i światowych standardów. Głównym celem Programu jest zdynamizowanie zrównoważonego rozwoju gospodarczego oraz poprawa jakości życia polskiego społeczeństwa. Dzięki określonym w Programie priorytetom, finansowaniu budżetowemu podlegać będą przede wszystkim te badania naukowe, które służą osiągnięciu powyższego celu. Zacieśnienie współpracy pomiędzy sferami nauki i gospodarki wymaga poważnych nakładów budżetowych, co sprawia, że problematyka badań naukowych we współczesnym państwie nie może podlegać wyłącznie zasadom wolnego rynku ani pozostawać w rękach samych uczonych. Współuczestnikami procesu decyzyjnego muszą być zatem rząd jako twórca polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa, badacze i przedsiębiorcy. Precyzyjnie dobierana tematyka projektów badawczych, zwłaszcza o charakterze interdyscyplinarnym i wielodziedzinowym, przyczyni się do integracji rozproszonego środowiska naukowego w Polsce oraz osiągnięcia nowej jakości prowadzonych badań naukowych i prac rozwojowych, konkurencyjnej w skali europejskiej. 1. Podstawy prawne i programowe Krajowy Program Ramowy został ogłoszony jesienią 2005 r. Ewolucja Krajowego Programu Ramowego w Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych wynika z planowania oraz wejścia w życie nowych uregulowań prawnych, tj. ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), oraz ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki. Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych ogłasza minister po zasięgnięciu opinii środowisk naukowych, gospodarczych, a także przedstawicieli administracji państwowej i samorządowej. Projekt Programu opracował Komitet Polityki Naukowej i Naukowo-Technicznej Rady Nauki (KPNiNT), Interdyscyplinarny Zespół do spraw Strategicznych Programów Badań Naukowych i Prac Rozwojowych, eksperci oraz Departament Strategii i Rozwoju Nauki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Korzystano także z dwóch dokumentów: Założeń polityki naukowej i naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa do 2020 r. i Narodowego Planu Rozwoju. Program powinien w przyszłości podlegać systematycznej, krytycznej ocenie w zakresie aktualności i efektywności działań prowadzonych w jego ramach. 2. Struktura Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych określa Priorytetowe obszary badawcze i w ramach tych obszarów proponuje Priorytetowe kierunki badań. Stanowi to podstawę do sformułowania Strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych. Priorytetowe obszary badawcze obejmują cele długookresowe, realizują długookresową politykę państwa zmierzającą do nadania działaniom badawczym, gospodarczym i społecznym cech zrównoważonego i skorelowanego rozwoju. Ustanawia je minister po zasięgnięciu opinii KPNiNT, uwzględniając obiektywne możliwości nauki polskiej, potrzeby gospodarki oraz wysokość finansowania. 4\n5 Strategiczne programy badań naukowych i prac rozwojowych mieszczą się w ramach wyodrębnionych priorytetowych obszarów badawczych. Cechują się średniookresowym czasem realizacji i podlegają modyfikacji wynikającej ze zmieniających się uwarunkowań, zadań oraz potrzeb gospodarki i społeczeństwa. Określane są przez Interdyscyplinarny Zespół do spraw Strategicznych Programów Badań Naukowych i Prac Rozwojowych. W ramach tematów strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych określane są zadania badawcze. Zadania badawcze ustanawia Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, które następnie w drodze postępowania konkursowego wyłania wykonawców. Podmioty uczestniczące w konstruowaniu Krajowego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych ściśle ze sobą współpracują, prowadzą systematyczną analizę i aktualizację tematów strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych. Zadanie koordynowania wymienionych działań spoczywa na ministrze nauki i szkolnictwa wyższego. 3. Ramy czasowe Krajowego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych. Analiza i ocena Ramy czasowe obszarów priorytetowych i strategicznych programów badawczych Krajowego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych są tak ustalone, aby zapewnić stabilność prowadzonych prac naukowych. Działania w zakresie priorytetowych obszarów badawczych należy realizować przez okres 5 10 lat, a programy strategiczne 3 5 lat. Powinny one dysponować realnymi poziomami finansowania. Programy badawcze Zaawansowane technologie pozyskiwania energii oraz Interdyscyplinarny system interaktywnej informacji naukowej i naukowo-technicznej zostaną przekazane do realizacji Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju w 2008 roku. Pozostałe programy badawcze będą realizowane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju od roku Analiza trafności wyboru tematów strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych oraz zadań badawczych obejmuje cztery typy działań w zakresie: idei naukowych, technologii, kadry i bazy badawczej. W zależności od założonych celów, proporcje pomiędzy wymienionymi działaniami są ustalone na różnym poziomie. Idee naukowe to zakres działań w sferze badań wyprzedzających, realizowanych na nowatorskim poziomie, gwarantujących wysoką jakość kadr i przyszłe sukcesy w naukach stosowanych. Technologie to zakres działań podejmowanych w obszarze badań stosowanych, zapewniających wzrost konkurencyjności gospodarki. Kadra badawcza to obszar działań zmierzających do zdynamizowania rozwoju kadr naukowych stanowiących o przyszłości polskiej nauki. Baza badawcza to zakres działań polegających na systematycznym tworzeniu lub odtwarzaniu laboratoriów naukowych, umożliwiających prowadzenie badań na najwyższym poziomie, zapewniających konkurencyjne miejsca pracy w rodzimej nauce. W pracach nad przyszłą modyfikacją Krajowego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych uwzględnione zostaną wyniki Programu Foresight. 4. Kryteria wyboru priorytetowych obszarów i priorytetowych kierunków badań Celem nadrzędnym Krajowego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych jest zintensyfikowanie roli środowiska naukowego w kształtowaniu racjonalnych, nowoczesnych i długofalowych przesłanek zrównoważonego rozwoju społeczeństwa, gospodarki. Uzyskanie powyższego celu wymaga koncentracji wysiłku środowiska naukowego oraz nakładów finansowych pochodzących z budżetu na kilku wyodrębnionych obszarach priorytetowych. Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych obejmuje pięć interdyscyplinarnych priorytetowych obszarów badawczych. Obszary te sformułowano, biorąc pod uwagę następujące przesłanki: 5\n6 długo- i średniookresowe potrzeby rozwojowe oraz bezpieczeństwo społeczeństwa, gospodarki i państwa; specyficzne zasoby naturalne i położenie geograficzne kraju; potencjał intelektualny i baza materialna Polski na tle międzynarodowego rynku naukowego; zgodność z tematyką badawczą Unii Europejskiej; dziedziny wiedzy, które pełnią aktualnie wiodącą rolę w kształtowaniu rozwoju cywilizacyjnego i gospodarczego świata; możliwości wdrożenia opracowanych osiągnięć naukowych i technologicznych przez krajowych producentów. Część II: PRIORYTETOWE OBSZARY BADAWCZE Na podstawie wymienionych przesłanek, metodą rozważań eksperckich wyodrębniono pięć priorytetowych obszarów: 1. Społeczeństwo w warunkach przyspieszonego i zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego. 2. Zdrowie. 3. Energia i infrastruktura. 4. Nowoczesne technologie dla gospodarki. 5. Rolnictwo i środowisko. Wszystkie wymienione priorytetowe obszary zachowują merytoryczną samodzielność i zwartość, równocześnie wzajemnie się przenikają i tworzą spójny Krajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych. 1. Obszar badawczy Społeczeństwo w warunkach bezpiecznego, przyspieszonego i zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego W nadchodzących latach rozwój cywilizacyjny i gospodarczy naszego kraju, w znacznie większym stopniu niż w przeszłości, zależeć będzie od innowacyjnej aktywności i kreatywności obywateli. Warunkami pełnego wykorzystania potencjału społeczeństwa są: 1. Podniesienie statusu wiedzy w społeczeństwie oraz jej upowszechnianie. 2. Zapewnienie swobody gospodarczej, naukowej i politycznej. 3. Modernizacja instytucji publicznych. 4. Stworzenie stabilnych, przewidywalnych i zapewniających bezpieczeństwo reguł funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki i państwa. 5. Kształtowanie postaw łączących myślenie o wspólnym dobru z naturalnym dążeniem do indywidualnego sukcesu, wspomagane mechanizmami instytucjonalnymi wspierającymi efekt synergiczny. 6. Spójność społeczna i międzypokoleniowa solidarność. PRIORYTETOWE KIERUNKI BADAŃ 1.1. Wobec zmian: innowacyjność, kreatywność szanse i bariery społeczne, demograficzne, instytucjonalne i psychologiczne. 1. Identyfikacja czynników społecznych, demograficznych, psychologicznych i instytucjonalnych, stymulujących innowacyjną aktywność i kreatywność obywateli, a także warunków dla budowania poczucia obywatelskiej odpowiedzialności w duchu współdziałania i solidarności. 2. Rozwój innowacyjności i kreatywności obywateli w warunkach głębokiej zmiany demograficznej 6\n7 (starzenie się ludności, wzmożona mobilność przestrzenna). 3. Instytucje i nowe rozwiązania instytucjonalne wspierające transfer kreatywności indywidualnej w sferę społeczno-gospodarczą. 4. Instytucje naukowe i edukacyjne w relacjach ze zmieniającym się otoczeniem i ich rola w rozwoju innowacyjności i kreatywności Jakość demokracji, struktura społeczna i partycypacja obywatelska. 1. Rozwój i jakość instytucji rządowych, instytucji gospodarki rynkowej i instytucji społeczeństwa obywatelskiego oraz relacji pomiędzy nimi. 2. Aktywność obywatelska w procesie rozwoju społeczno-gospodarczego. 3. Nierówności społeczne a rozwój społeczno-ekonomiczny i jakość życia. 4. Rola nowych technik informacyjnych (i mediów) w podnoszeniu jakości demokracji Tożsamość obywatelska, kulturowa i narodowa w globalizującym się świecie. 1. Badania nad tożsamością obywatelską, kulturową i narodową. Diagnozowanie kryzysu tożsamości, jego rozmiaru i uwarunkowań, a jednocześnie badanie pojawiania się nowych tożsamości pod wpływem globalizacji i integrującej się Europy. 2. Procesy zmian i nowe zjawiska w kulturze pod wpływem zmian tożsamości. 3. Zmiany systemu wartości i norm (w tym dotyczących rodziny i kulturowych ról płci), a także indywidualizacja postaw, które wpływają na definiowanie tożsamości jednostek i grup społecznych, a także zachowania społeczne, ekonomiczne i obywatelskie. 4. Tworzenie pamięci zbiorowej, jej wpływ na percepcję przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. 5. Wpływ zmian technologicznych na przemiany tożsamości Zaawansowane technologie informatyczne w humanistyce. Opracowanie i wdrożenie nowych rozwiązań. W chwili obecnej stan wykorzystywania przez humanistów technologii informatycznych jest wysoko niewystarczający. Dotyczy to nie tylko nauki polskiej, ale także europejskiej i szerzej światowej. Rozproszenie źródeł i literatury (przy jej nieporównanie większym, w stosunku do nauk przyrodniczych i technicznych, zasobie) powoduje małą efektywność badań, gdyż większość czasu i środków przeznacza się nie na analizę, ale na dotarcie do źródeł i wyników wcześniejszych badań. Konieczne jest zastosowanie rozwiązania: wprowadzającego nowe i integrującego rozwiązania stosowane dotychczas w różnych dziedzinach (bibliografie, katalogi biblioteczne, biblioteki cyfrowe, repozytoria digitalne, bazy danych) bez ingerencji w ich wewnętrzne systemy, co pozwoli na dołączanie nowych modułów bez utraty ich dotychczasowej funkcjonalności; obejmującego opracowanie standardów cyfryzacji zasobu dziedzictwa kultury narodowej; obejmującego opracowanie i wdrożenie metody trwałego przechowywania licznych plików o dużych rozmiarach (skorelowane z kierunkiem 4.5. Technologie informacyjne). Rozwiązanie takie stanowić będzie istotny wkład w rozwój społeczeństwa informacyjnego, zrewolucjonizuje badania w dziedzinie humanistyki, otworzy nowe możliwości edukacyjne i będzie ważnym elementem promocji polskiej nauki i polskiego dziedzictwa kulturowego w Europie i na świecie Trajektorie przyspieszonego i zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego. 1. Wzrost, zatrudnienie i konkurencyjność. Stymulanty i bariery. 2. Zmiany instytucjonalne i ich wpływ na polską gospodarkę. 3. Regionalna, terytorialna i społeczna spójność w procesie rozwoju. 7\n8 4. Społeczny kontekst rozwoju (zmiana demograficzna, adaptacyjność zasobów pracy, społeczna odpowiedzialność biznesu, jakość pracy i jakość życia). 5. Rola wiedzy we wzroście gospodarczym Ekonomiczne, społeczne i technologiczne bezpieczeństwo Polski. 1. Polska w światowym procesie rozwoju potencjału intelektualnego (w tym ochrona własności intelektualnej, dostęp do nowych technologii, brain-drain vs. brain-gain). 2. Innowacyjność i procesy modernizacyjne polskiej gospodarki a zdolność przeciwstawiania się zjawiskom kryzysowym. 3. Zarządzanie kryzysowe i systemy wczesnego ostrzegania. 2. Obszar badawczy Zdrowie Największym zagrożeniem zdrowotnym w populacji Polski pozostają choroby cywilizacyjne: nowotwory złośliwe, choroby układu krążenia, w tym nadciśnienie, udary mózgu, choroby nerek, cukrzyca, choroby metaboliczne związane z otyłością, choroby psychiczne, w tym zwłaszcza depresja, choroby otępienne oraz uzależnienia od alkoholu, leków i narkotyków. Od wielu lat obserwuje się także, zwłaszcza w młodszych grupach wieku, stały wzrost zachorowań na choroby alergiczne. Obok starzenia się populacji główną przyczyną większości chorób są zagrożenia wynikające ze zmieniającego się środowiska życia człowieka i niekorzystne tendencje w stylu życia. Szybki postęp wiedzy umożliwia lepsze poznanie przyczyn chorób cywilizacyjnych, identyfikowanie grup wysokiego ryzyka zachorowań i właściwe ukierunkowanie interwencji o charakterze populacyjnym. Możliwe jest także wcześniejsze wykrywanie chorób, co poprawia skuteczność leczenia. W zakresie terapii chorób z ogromną dynamiką rozwijają się nanofarmakologia, prace nad nowymi lekami, w tym swoiście oddziałującymi ze zdefiniowanymi strukturami molekularnymi. Nowe perspektywy w zakresie regeneracji i odtwarzania narządów związane są z komórkami macierzystymi. PRIORYTETOWE KIERUNKI BADAŃ 2.1. Epidemiologia opisowa, analityczna i molekularna chorób cywilizacyjnych. 1. Usprawnienie systemów zbierania i przetwarzania danych dotyczących zachorowań, chorobowości i zgonów z powodu chorób cywilizacyjnych. Dane takie są niezbędne dla prowadzenia ciągłej oceny i prognozowania stanu zdrowia populacji oraz monitorowania skuteczności działań prewencyjnych. 2. Rozwój epidemiologii analitycznej, która jest najskuteczniejszym narzędziem m.in. rozpoznawania nowych zagrożeń środowiskowych (w tym skażeń powietrza, wody i produktów żywnościowych) oraz identyfikowania markerów ekspozycji środowiskowej i markerów dawki wewnętrznej (pochłoniętej), a także wczesnych markerów uszkodzeń narządowych. 3. Rozwój epidemiologii molekularnej, a zwłaszcza badań nad predyspozycjami dziedzicznymi warunkującymi zwiększone ryzyko zachorowań wynikających ze specyficznych narażeń środowiskowych. W stosunku do zagrożeń już wcześniej rozpoznanych ważnym kierunkiem badawczym jest stałe weryfikowanie w oparciu o badania epidemiologiczne standardów i normatywów higienicznych dla potrzeb ochrony zdrowia grup populacyjnych szczególnie podatnych na zachorowania, zwłaszcza dzieci i młodzieży Przyczyny i mechanizmy rozwoju chorób. Poszukiwanie markerów użytecznych w diagnostyce oraz w tworzeniu nowych metod leczenia. 1. Geny predysponujące do zachorowań na nowotwory, choroby układu krążenia, cukrzycę i inne choroby metaboliczne, choroby psychiczne oraz neurodegeneracyjne, stwarzające podstawę do wdrażania aktywnej prewencji w grupach zwiększonego ryzyka zachorowania. 8\n9 2. Badania nad molekularną patogenezą chorób, zwłaszcza z wykorzystaniem metod analiz genomowych i proteomiki, dla zidentyfikowania markerów molekularnych użytecznych we wczesnym wykrywaniu chorób, przewidywania ich przebiegu, optymalizacji terapii, monitorowania skuteczności leczenia lub finansowania potencjalnych celów dla nowych metod terapii. 3. Farmakogenetyka i farmakogenomika w rozpoznawaniu osobniczej nadwrażliwości i oporności na leki. 4. Nowe molekularne metody w diagnostyce chorób infekcyjnych, typowaniu drobnoustrojów i rozpoznawaniu ich wrażliwości lub oporności na leki Funkcja układu nerwowego oraz diagnostyka i leczenie chorób psychicznych, naczyniowych neurodegeneracyjnych i uzależnień. 1. Badania procesów neurotransmisji, funkcji receptorów i kanałów błonowych, dróg przekaźnictwa sygnałów w komórkach układu nerwowego. 2. Przyczyny i mechanizmy rozwoju chorób psychicznych, w tym depresji oraz chorób neurodegeneracyjnych, naczyniowych i uzależnień. 3. Nowoczesna diagnostyka tych chorób z wykorzystaniem metod molekularnych i czynnościowego obrazowania mózgu (PET, SPECT, e-fmri) Medycyna regeneracyjna, w tym zastosowanie komórek macierzystych w odtwarzaniu tkanek i narządów. 1. Badania nad biologią komórek macierzystych pozyskiwanych z łożyska, sznura pępowinowego i krwi pępowinowej oraz z tkanek i narządów dorosłych dawców oraz nad możliwościami ich namnażania i ukierunkowanego różnicowania poza ustrojem. 2. Mechanizmy wiodące do nowotworowego przekształcenia tych komórek i zmieniające ich wrażliwość na terapię. 3. Przedkliniczne i kliniczne próby wykorzystania przeszczepów komórek macierzystych jako alternatywa dla transplantacji tkanek i narządów Nowe technologie dla potrzeb farmakoterapii. 1. Nowe technologie związków biologicznie czynnych. 2. Nanotechnologie, w tym poszukiwanie nowych polimerowych i lipidowych nośników leków w terapii celowanej. 3. Białka rekombinowane oraz leki oparte na kwasach nukleinowych. 4. Rozwój infrastruktury dla przedklinicznych badań farmakologicznych. 3. Obszar badawczy Energia i infrastruktura Innowacyjne technologie i materiały oraz potencjał intelektualny w obszarze energii i infrastruktury pozwalają na zrealizowanie ważnych celów gospodarczych i społecznych. W warunkach przyspieszenia gospodarczego prowadzącego do wzrostu konsumpcji energii konieczne jest generowanie projektów badawczych, które wniosą wartość dodaną wyrażoną w osiągnięciu konkretnych celów, jakimi są: bezpieczeństwo energetyczne kraju, czyste technologie, bezpieczne i energooszczędne ciągi komunikacyjne, paliwa nowej generacji, technologie szybkiego wykonania i remontowania infrastruktury, trwałe materiały, systemy zarządzania energią. Rozpoczęty program budowy dróg, przewidywane przyspieszenie budownictwa mieszkaniowego i użyteczności publicznej stwarza możliwość rozwoju infrastruktury kraju z jednoczesnym uzyskaniem absorpcji innowacji. Z uwagi na problemy energetyczne nowe konstrukcje i technologie powinny być energooszczędne, wykorzystywać materiały odpadowe pochodzące z recyklingu oraz zapewnić ich przyszłą utylizację. Ważnym kierunkiem badań jest opracowanie materiałów i konstrukcji o długim czasie użytkowania. 9\n10 Konieczne jest uwzględnienie aspektów ochrony środowiska, rewitalizacji obszarów zdegradowanych oraz obiektów zabytkowych, a także opracowanie inteligentnych systemów transportu, skracających czas podróżowania i zwiększających bezpieczeństwo użytkowników, a jednocześnie spełniających wymogi ochrony środowiska. PRIORYTETOWE KIERUNKI BADAŃ 3.1. Zmniejszenie energochłonności gospodarki przez rozwój i wdrażanie rozwiązań energooszczędnych w przemyśle, usługach oraz gospodarstwach domowych. 1. Prognozowanie zapotrzebowania na różne postacie energii z uwzględnieniem wymogów bezpieczeństwa energetycznego państwa. 2. Opracowanie technologii wykorzystania źródeł rozproszonych i zasad zarządzania energetyką rozproszoną. 3. Zwiększenie efektywności użytkowania energii finalnej. 4. Energooszczędne i niezawodne technologie przesyłania i przetwarzania energii Efektywne wykorzystanie krajowych zasobów surowców kopalnych z zapewnieniem bezpieczeństwa ekologicznego. 1. Nowe generacje energetyczne technologii węglowych (spalanie tlenowe, zgazowanie). 2. Nowe generacje turbin cieplnych i kotłów. 3. Technologie poligeneracyjne związane z wytwarzaniem energii i paliw płynnych. 4. Technologie wychwytu, transportu i składowania dwutlenku węgla i ich integracja z procesami wytwarzania energii. 5. Podziemne zgazowanie węgla, wykorzystanie ciepła z wysokotemperaturowych reaktorów jądrowych (gazowych) do konwersji węgla. 6. Niskotemperaturowe spalanie i zgazowanie paliw, polegające na zastosowaniu tlenkowej pętli chemicznej Rozwój alternatywnych źródeł energii odnawialnej, jądrowej, opartej o wodór oraz nowych technologii prowadzących do zwiększenia niezawodności, efektywności wytwarzania, przetwarzania, magazynowania i przesyłu energii. 1. Rozwój bezpiecznych i ekologicznych technologii wytwarzania i magazynowania energii ze źródeł odnawialnych (spalanie i zgazowanie biomasy, układy zintegrowane mikrosiłownie parowe i gazowe, biorafinerie i biogazownie, wykorzystanie wiatru, źródeł geotermalnych i wodnych, energetyka słoneczna, ogniwa paliwowe). 2. Badania nad strategią, aspektami technicznymi i ekologicznymi rozwoju energetyki jądrowej w Polsce. 3. Nowe metody planowania rozwoju i prowadzenia pracy systemu elektroenergetycznego, monitorowania i sterowania systemem oraz bezpieczeństwa technologii Nowoczesne konstrukcje, technologie i materiały w budownictwie komunikacyjnym, mieszkaniowym i użyteczności publicznej z uwzględnieniem recyklingu. 1. Konstrukcje i materiały o wysokiej trwałości. 2. Materiały budowlane pochodzące z recyklingu oraz odzysku odpadów. 3. Materiały budowlane o wysokich parametrach wytwarzane z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, np. nanotechnologii, mikrotechnologii, biotechnologii do modyfikacji struktury materiałów Zapewnienie bezpieczeństwa, niezawodności i trwałości obiektów budowlanych. 1. Bezpieczeństwo, trwałość, użytkowalność i niezawodność obiektów budowlanych. 2. Energooszczędne technologie budowy, przebudowy i remontu obiektów budowlanych. 3. Metody przebudowy obiektów zabytkowych z zachowaniem ich bezpieczeństwa i użytkowalności. 10\n11 3.6. Zintegrowany, zrównoważony rozwój miast oraz technologie rewitalizacji obszarów zdegradowanych i obiektów zabytkowych. 1. Opracowanie metod rewitalizacji obszarów zdegradowanych, komunalnych oraz poprzemysłowych z uwzględnieniem istniejących zasobów budownictwa i z poszanowaniem dziedzictwa kulturowego. 2. Dostosowanie nowoczesnych rozwiązań i technologii do wymogów ochrony dziedzictwa narodowego oraz adaptacja tradycyjnych technik i materiałów budowlanych do tego celu. 3. Rozwój infrastruktury zapewniającej sprawny transport wewnątrz i w otoczeniu aglomeracji miejskich Bezpieczne, efektywne i ekologiczne środki transportu. 1. Konstrukcje i systemy chroniące użytkowników i ratujące ich w przypadku awarii. 2. Inteligentny środek transportu oraz inteligentna infrastruktura dostarczające i przetwarzające dane o stanie pojazdu lub infrastruktury, warunkach ruchu, zagrożeniach, zachowaniach użytkowników pojazdów i infrastruktury. 3. Materiały i systemy pozwalające na zmniejszanie emisji zanieczyszczeń. 4. Rozwój i eksploatacja czystych środków transportu zbiorowego, wykorzystujących energie odnawialne. 5. Niezawodność i trwałość środków transportu (lotniczego, kolejowego, samochodowego, wodnego, rurowego) Nowoczesne systemy zarządzania transportem i infrastrukturą transportową. 1. Rozwój inteligentnych systemów transportowych oraz wdrożenie technologii informacyjno-komunikacyjnych, które pozwolą na ograniczenie liczby eksploatowanych środków transportu oraz na zwiększenie sprawności transportu miejskiego i podmiejskiego. 2. Wprowadzenie transportu zintegrowanego i wyznaczenie obszarów zielonych w centrach miejskich. 3. Badania nad usprawnieniem systemów transportowych, tworzenie powiązań między różnymi środkami transportu i integracja usług z nimi związanych. 4. Wykorzystanie małych lotnisk i lekkich samolotów w systemach transportowych. 4. Obszar badawczy Nowoczesne technologie dla gospodarki Fundament obszaru tworzą multidyscyplinarne badania z zakresu chemii, fizyki, biologii, farmacji, nauk technicznych i informatyki prowadzące do powstania nowych generacji produktów i materiałów o udoskonalonych właściwościach i nowych zastosowaniach poprawiających bezpieczeństwo i standard życia. U jego podstaw leży także wdrażanie rozwiązań, które umożliwią zrównoważony rozwój kraju i doprowadzą do konkurencyjności krajowego przemysłu, a w konsekwencji wzrostu produkcji i obniżenia niekorzystnego bilansu ekonomicznego handlu zagranicznego w obrocie zaawansowanymi materiałami oraz produktami i półproduktami przemysłu. Kluczową rolę odgrywają nanotechnologie powalające na uzyskanie nowych materiałów o zaprogramowanej na poziomie molekularnym strukturze, o nowych właściwościach i zastosowaniach. Do omawianego obszaru włączono także technologie informacyjne, które mają istotne znaczenie niemal we wszystkich sferach życia gospodarczego i społecznego: nauce, edukacji, zdrowiu, kulturze, finansach, przemyśle, administracji, ochronie środowiska, transporcie, komunikacji społecznej, etc. PRIORYTETOWE KIERUNKI BADAŃ 4.1. Zaawansowane technologie materiałowe. 1. Opracowanie i wdrożenie do produkcji materiałów znajdujących zastosowanie w gospodarce, w szczególności takich, które mogłyby się stać polską specjalnością w budownictwie oraz innych działach gospodarki. 11\n12 2. Nanotechnologie dla wytwarzania materiałów funkcjonalnych do zastosowań w informatyce, elektronice, fotonice, energetyce, przemyśle maszynowym, transporcie, przemyśle odzieżowym, inżynierii biomedycznej i przemyśle spożywczym. 3. Rozwój zaawansowanych technik inżynierii materiałowej w celu kontrolowanego kształtowania właściwości tworzyw i opracowania energooszczędnych i proekologicznych metod ich wytwarzania. 4. Rozwój technologii dla zrównoważonego wykorzystania naturalnych zasobów krajowych, udoskonalenia produktów krajowego przemysłu przetwórczego oraz utylizacji materiałów odpadowych i zagospodarowania surowców pochodzących z recyklingu Technologie, materiały i podzespoły dla elektroniki i fotoniki. 1. Nanoelektronika, a w szczególności nanostruktury epitaksjalne, tranzystory na pojedynczych elektronach, struktury na pojedynczych cząsteczkach, kropkach kwantowych lub z zastosowaniem nanolitografii, struktury fotoniczne, struktury spintroniczne, nanodruty, nanosensory medyczne. 2. Nowoczesne technologie przetwarzania energii z wykorzystaniem fotowoltaiki opartej na związkach półprzewodnikowych, krzemie i półprzewodnikach organicznych. 3. Materiały i technologie dla magazynowania energii. 4. Rozwój i udoskonalenie technologii dla poprawy bezpieczeństwa społeczeństwa, gospodarki i kraju. 5. Optoelektronika z wykorzystaniem półprzewodników, monokryształów, szkieł aktywnych i ceramiki laserowej. 6. Technologie fotoniczne dla długodystansowych i niezawodnych systemów szybkiej transmisji informacji. 7. Półprzewodniki z szeroką przerwą energetyczną do zastosowań w energoelektronice Produkty i technologie chemiczne o kluczowym znaczeniu dla rozwoju gospodarki, ochrony zdrowia i racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych. 1. Udoskonalenie istniejących i wdrażanie nowych wielkoprzemysłowych procesów chemicznych w celu doprowadzenia krajowych technologii do standardu BAT (Best Available Technologies) poprzez wdrażanie nowych koncepcji chemicznych, bardziej wydajnych układów katalitycznych oraz osiągnięć inżynierii chemicznej i procesowej. 2. Rozszerzenie bazy surowcowej dla zaawansowanych technologii materiałowych. 3. Poszukiwanie oryginalnych dróg syntezy związków molekularnych i wielkocząsteczkowych o specjalnych właściwościach, które będą wytwarzane w małej skali przez specjalistyczne przedsiębiorstwa, dla potrzeb farmacji, elektroniki i innych dziedzin gospodarki. 4. Rozwój technologii wykorzystujących surowce pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, w tym także odpady powstające przy produkcji żywności i biopaliw, oraz rozwój nowoczesnych produktów chemicznych wspierających racjonalną biogospodarkę. 5. Rozwój technologii i obróbki surowców oraz zagospodarowanie odpadów dla energetyki jądrowej Wysokowydajne biotechnologie dla rożnych gałęzi przemysłu. 1. Unikatowe i ulepszone biokatalizatory i metabolity. 2. Produkcja biofarmaceutyków, mikrobiologicznych i biodegradowalnych polimerów oraz innych biomateriałów. 3. Stworzenie systemu zintegrowanych biorafinerii wykorzystujących bioprocesy do uzyskania energii oraz produktów o wartości dodanej z surowców odnawialnych, biomasy roślinnej, produktów ubocznych i odpadów Technologie informacyjne. 1. Zaawansowane technologie telekomunikacyjne i systemy informatyczne dla budowy zintegrowanych platform obsługi nowoczesnego państwa i społeczeństwa. 12\n13 2. Rozwój metod i narzędzi komunikacji człowiek komputer. 3. Konstrukcja niezawodnych i bezpiecznych systemów informatycznych, w tym zastosowanie technologii kwantowych. 4. Metody i narzędzia elektronicznej komunikacji społecznej, w tym nowej generacji interaktywnych mediów cyfrowych. 5. Rozwój metod i narzędzi dla powszechnej cyfryzacji zasobów informacji. 6. Technologie inteligentnych systemów przetwarzania danych i wspomagania decyzji Technologie dla bezpieczeństwa. 1. Opracowanie technologii, materiałów, sensorów i detektorów, urządzeń i systemów dla wspomagania działań antyterrorystycznych, antykryzysowych i militarnych oraz ochrony przeciwpożarowej i ratownictwa. 2. Opracowanie technologii, urządzeń i systemów ochrony nadzorowanych obszarów oraz granic lądowych i morskich. 3. Technologie bezpieczeństwa przemysłowego. 4. Opracowanie technologii, materiałów, podzespołów, urządzeń i systemów dla ochrony infrastruktury krytycznej (np. sieci, rurociągi, szpitale, transport), w tym systemów zarządzania tą infrastrukturą. 5. Obszar badawczy Środowisko i rolnictwo Obszar obejmuje ocenę stanu, zagrożeń, użytkowania zasobów naturalnych i bioróżnorodności kraju, możliwości ich efektywniejszego wykorzystania dla dobra gospodarki narodowej i społeczeństwa przy zachowaniu środowiska w stanie pozwalającym na jego naturalne odtwarzanie się i funkcjonowanie procesów przyrodniczych. W przypadku zasobów nieodnawialnych położono nacisk na badania pozwalające na ich jak najlepsze wykorzystanie (w tym stosowanie technologii bez- i małoodpadowych) i najbardziej efektywne metody eksploatacji. W rolnictwie (obejmującym tutaj także leśnictwo i rybołówstwo) oczekuje się wykorzystania nowej wiedzy, dotyczącej: (a) relacji pomiędzy różnymi organizmami (zwierzęta, rośliny, mikroorganizmy), (aa) związków między tymi organizmami i środowiskiem oraz (aaa) jakości żywności i jej oddziaływania na organizm człowieka. Wiedza ta powinna służyć zarówno doskonaleniu technologii istniejących (produkcja zintegrowana i ekologiczna), jak też podejmowaniu nowych wyzwań, do których należą produkcja bioenergii oraz wytwarzanie nowych surowców i materiałów. Oczekuje się redukcji energochłonności i zmniejszonego oddziaływania na środowisko, zarówno rolnictwa, jak i przemysłów z nim związanych oraz znalezienia nowych rozwiązań wobec konieczności 70-procentowej redukcji produkcji syntetycznych pestycydów. W odniesieniu do żywności powinno się zapewnić wysokie jej walory prozdrowotne oraz bezpieczeństwo. Niektóre z badań powinny przyczynić się do ustanowienia norm i standardów, na przykład w odniesieniu do organizmów genetycznie zmodyfikowanych (GMO). Podstawowym narzędziem w rozwiązywaniu tych problemów jest biotechnologia (według definicji z 2007 r., przyjętej przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego). PRIORYTETOWE KIERUNKI BADAŃ 5.1. Zrównoważony rozwój regionalny, optymalizacja wykorzystania zasobów przyrodniczych i ochrona różnorodności biologicznej. 1. Rozwój terytorialny a optymalizacja budowy infrastruktury technicznej z punktu widzenia oddziaływania na środowisko, tworzenie przestrzennych form ochrony przyrody. 2. Wzmacnianie strategicznej roli gospodarki przestrzennej jako narzędzia integrującego działania w zakresie rozwoju terytorialnego, kształtowania sieci osadniczej, optymalizacji rozwoju infrastruktury technicz- 13\n14 nej uwzględniającej minimalizację jej oddziaływania na środowisko (ze szczególnym zwróceniem uwagi na systemy transportowe), a także tworzenia i funkcjonowania przestrzennych form ochrony przyrody. 3. System wskaźników monitorowania zrównoważonego rozwoju. 4. Ochrona różnorodności biologicznej i monitorowania jej przemian na wszystkich poziomach organizacji przyrody (w tym mikroorganizmów, roślin, zwierząt użytkowych) z uwzględnieniem zobowiązań międzynarodowych Polski w ramach Unii Europejskiej i systemu ONZ. 5. Społeczny wymiar na rzecz ochrony środowiska Zintegrowane i zrównoważone wykorzystanie zasobów wodnych, w tym morskich. 1. Wpływ zagospodarowania i użytkowania terenu na reżim hydrologiczny i jakość wody oraz wykorzystanie retencji glebowej i powierzchniowej w kształtowaniu zasobów wodnych. 2. Optymalizacja wykorzystania zasobów wodnych oraz systemy zintegrowanej ochrony przed powodzią. 3. Wodooszczędne systemy w przemyśle i w nawodnieniach rolniczych oraz doskonalenie technologii oczyszczania ścieków i odnowy wody. 4. Gospodarowanie wodą na obszarach cennych przyrodniczo oraz działania dla przywrócenia lub poprawy ich walorów przyrodniczych (renaturyzacja, rewitalizacja). 5. Rozwój systemów informacyjnych w zarządzaniu zasobami wodnymi. 6. Zrównoważony i zintegrowany rozwój strefy brzegowej Bałtyku Metody diagnostyki środowiska oraz technologie służące ograniczeniu zagrożenia klimatu, atmosfery i powierzchni Ziemi. 1. Dynamiczna ocena zasobów surowców strategicznych dla rozwoju kraju, działania na rzecz ich ochrony i racjonalnego wykorzystania, zbilansowanie potrzeb gospodarki w tym zakresie. 2. Rozwój technik mało- i bezodpadowych, energo- i surowcooszczędnych we wszystkich działach gospodarki narodowej. Rozwój technik recyklingu. 3. Metody i techniki monitoringu zagrożeń środowiska oraz ograniczania i likwidacji negatywnych skutków antropopresji Postęp biologiczny i technologiczny w wytwarzaniu bezpiecznej żywności, surowców i produktów. 1. Doskonalenie technologii produkcji bezpiecznej i funkcjonalnej oraz metod ewaluacji żywności bezpiecznej także z wykorzystaniem nutrigenomiki. 2. Wytwarzanie znaczników (markerów) molekularnych dla ważnych cech użytkowych roślin i zwierząt, o wysokiej skuteczności w selekcji nowych odmian i ras (MAS). 3. Zastosowanie biologii molekularnej i inżynierii genetycznej dla optymalizacji asymilacji CO 2 w zmiennych warunkach klimatycznych, modyfikacji ściany komórkowej (dla produkcji energii i papieru) oraz produkcji wodoru z fotosyntezy. 4. Środowiskowe i zdrowotne oddziaływanie organizmów genetycznie zmodyfikowanych ucieczka transgenów i horyzontalny przepływ genów, koegzystencja, efekty niezamierzone oraz nowe metody wykrywania tych efektów. 5. Biotechniczne metody ochrony roślin i zwierząt przed organizmami szkodliwymi patogenami, szkodnikami, chwastami i pasożytami (podniesienie efektywności biologicznej wrogów naturalnych, organizmy antagonistyczne, podstawy molekularne relacji z patogenami, nowe odmiany/rasy odporne, allelopatia) Rozwój technologii dla pozyskiwania technikami satelitarnymi informacji o środowisku i precyzyjnego pozycjonowania. 1. Technologie pozyskiwania z pokładów sztucznych satelitów Ziemi i wykorzystanie innych technik teledetekcyjnych informacji o procesach warunkujących globalne zmiany klimatyczne, czynniki zrównoważonej eksploatacji zasobów i bezpieczeństwa społecznego. 14\n15 2. Metody i infrastruktura satelitarnych technik precyzyjnego pozycjonowania, metrologii czasu i budowy układów georeferencyjnych. 3. Wybrane krytyczne technologie kosmiczne i satelitarne dla potrzeb eksploracji przestrzeni i telekomunikacji (w tym technologie przetwarzania sygnałów cyfrowych i danych z przyrządów satelitarnych obejmujące software, obróbki sygnału/obrazu, kompresji, specyficzny hardware i gromadzenie danych). Część III: STRATEGICZNE PROGRAMY BADAŃ NAUKOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH Tematy badawcze, w ramach Strategicznych Programów Badań Naukowych i Prac Rozwojowych, określone zostały zgodnie z Priorytetowymi Obszarami i Priorytetowymi Kierunkami Badań, które uwzględniają przesłanki wymienione w punkcie 4. Przy formułowaniu tematów badawczych brano pod uwagę: zgodność w wynikami Programu Foresight; potencjał gospodarczy i problemy energetyczne oraz surowcowe Polski; wykonalność projektu, doświadczenie i dorobek ośrodków naukowych, ich współpracę krajową i międzynarodową, współpracę z gospodarką; innowacyjność i znaczenie problematyki dla rozwoju i jakości życia w Polsce, w średniej i dłuższej perspektywie; znaczenie problematyki w perspektywie europejskiej i światowej; perspektywę czasową, możliwość szybkiej komercjalizacji wyników. 1. Obszar badawczy Społeczeństwo w warunkach przyspieszonego i zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego TEMAT INTERDYSCYPLINARNY SYSTEM INTERAKTYWNEJ, HUMANISTYCZNEJ INFORMACJI NAUKOWEJ CELE 1. Udostępnienie badaczom i społeczeństwu obszernego (znaczącego w ogólnym ich zbiorze) zasobu źródeł do historii i kultury polskiej, zgodnie z następującymi kryteriami: w sposób wiernie oddający jego oryginalny przekaz; w powiązaniu interaktywnym, w sposób ułatwiający wszechstronne wykorzystanie, a jednocześnie intuicyjny w obsłudze; w połączeniu z materiałami pomocniczymi (słowniki, wykazy, komentarze, zestawienia). 2. Rozwój wykorzystania technologii informatycznych w humanistyce i naukach społecznych. 3. Rozwój wykorzystania technologii informatycznych w naukach inżynieryjno-technicznych oraz naukach o życiu. 4. Budowa zintegrowanego systemu wiedzy umożliwiającego akwizycję wiedzy z rozproszonych i heterogenicznych danych; rozwój systemów baz wiedzy dla przechowywania i przetwarzania wiedzy; rozwój aplikacji i usług wykorzystujących dostępne bazy wiedzy. Cele uzupełniające i działania służące do realizacji celów podstawowych opisane zostały w dziale Zakres. 15\n16 ZAKRES 1. Stworzenie wzorcowego pod względem metodycznym i treściowym, humanistycznego systemu informacji naukowej, składającego się ze zintegrowanych elementów na trzech poziomach opracowania i udostępnienia: obrazowego; tekstowego, z możliwością prostego i zaawansowanego przeszukiwania; bazodanowego o architekturze trójwarstwowej (baza danych, aplikacja, przeglądarka) cechującego się wysoką sprawnością, bezpieczeństwem, niskim kosztem dostępu (użytkownik powinien posiadać jedynie jedną z popularnych przeglądarek internetowych). 2. Połączenie w jednym systemie zintegrowanych baz danych, źródeł udostępnionych w postaci edytowalnego tekstu oraz obrazowych zasobów digitalnych (w tym bibliotek cyfrowych) uzupełnionych o pomoce typu słownikowego i metodycznego. 3. Adaptacja i integracja rozwiązań stosowanych dotychczas w różnych dziedzinach bez ingerencji w ich wewnętrzne systemy, co pozwoli na dołączanie nowych modułów bez utraty ich dotychczasowej funkcjonalności. 4. Zastosowanie szkieletu klasyfikacyjnego i pojęciowego w czterech płaszczyznach: topograficznej, osobowej, rzeczowej i ikonograficznej. To rozwiązanie powinno pełnić funkcje: standaryzacji struktur opisu i stosownej terminologii; grupowania informacji do szybkiego wykorzystania (automatyczne, rozbudowane i niebanalne kwerendy); narzędzia identyfikacji i weryfikacji różnorodnych danych na etapie ich wprowadzania z eliminacją błędów. 5. Digitalizacja i publiczne udostępnienie źródeł w technologii spełniającej standardy: wiernego oddania oryginału (nie tylko formy, ale i barwy, oraz w miarę możliwości faktury); rozdzielczości umożliwiającej analizę obiektów i formułowanie wniosków o charakterze naukowym. 6. Rozwój inteligentnych algorytmów akwizycji i przetwarzania wiedzy dla potrzeb nauk humanistycznych i technicznych. 7. Rozwój metod transformacji dostępnych baz danych w bazy wiedzy za pośrednictwem pojęć ontologiczno-regułowych. 8. Opracowanie metodologii i budowa platformy dla wytwarzania zintegrowanych aplikacji wspomagających realizację ludzkich przedsięwzięć zespołowych. 9. Nowe technologie rozpoznawania dźwięku i obrazu. OCZEKIWANE EFEKTY Polska posiada bogate zasoby dziedzictwa kulturowego, które są jednym z głównych elementów wpływających na korzystny wizerunek kraju w Europie i w świecie, a także atutem w procesie definiowania miejsca i pozycji Polski w Unii Europejskiej (Strategia Rozwoju Kraju ). Zatem ich internetową (powszechnie dostępną) prezentację możemy uznać za jeden z najważniejszych efektów społecznych realizacji programu. Innymi efektami będą: wewnętrzna integracja środowiska naukowego (w relacjach pomiędzy specjalnościami, ośrodkami itp.) ze środowiskiem nauczycielskim i środowiskami pasjonatów. Podkreślić należy poszerzenie możliwości dydaktycznych na wszystkich poziomach nauczania. Nie bez znaczenia jest także ochronna funkcja digitalizacji; uczeni rzadziej będą musieli sięgać do oryginalnych zabytków (np. rękopisów), a w przypadku zniszczenia lub kradzieży oryginału pozostanie po nim wierna kopia wraz z dokładną dokumentacją. Opracowanie nowoczesnego, integrującego różne treści i platformy środowiska informatycznego 16\n17 pozwoli na intensyfikację badań (dzięki udostępnieniu materiałów źródłowych, w tym ineditów oraz dzięki zastosowaniu nowoczesnych mechanizmów wyszukiwawczych), a także na promocję polskiej nauki za granicą. Sposób prezentacji materiałów (wysokiej jakości) zmniejszy liczbę przypadków, kiedy niezbędne jest zamawianie (przez badaczy lub placówki naukowe) drogich reprodukcji. Inną wyraźną oszczędnością będzie zmniejszenie licznych kwerend. Pracownicy naukowi będą mogli bardziej skupić się na kwestiach analitycznych i interpretacyjnych. Wypracowanie standardów digitalizacji oraz przechowywania, opracowania i udostępniania pozwoli na bardziej efektywne wykorzystanie środków z innych źródeł przeznaczonych na digitalizację. Z drugiej zaś strony, budowa np. Centralnej Biblioteki Nauk Przyrodniczych i Technicznych on line full text, zapewni dostęp do bieżącej literatury światowej całemu środowisku naukowemu w kraju i przy wzrastających kosztach prenumerat pozwoli na oszczędności i daleko idącą racjonalizację wydatków. UZASADNIENIE 1. W stosunku do nakładów niezbędnych w naukach technicznych lub ścisłych, w naukach humanistycznych można uzyskać zdecydowanie mniejszym kosztem wyraźny postęp badawczy. Opracowanie interdyscyplinarnego, interaktywnego systemu informacji naukowej, może doprowadzić nie tylko do intensyfikacji badań, ale także podniesienia rangi polskiej humanistyki w Unii Europejskiej i na świecie. Zwiększy także możliwości absorpcji środków unijnych. Proponowany system w sposób istotny przyczyni się do integracji środowiska naukowego oraz wymusi w sposób naturalny upowszechnienie umiejętności informatycznych wśród polskich humanistów. 2. Uczelnie pozyskają niezwykle cenną pomoc dydaktyczną, co znacząco poprawi jakość nauczania. 3. Powstanie regionalnych centrów digitalizacyjnych (optymalnych przy proponowanym kształcie programu), wpłynie na zacieśnienie kontaktu humanistów z przedstawicielami nauk technicznych oraz umożliwi na utrzymanie stałego, wysokiego poziomu digitalizacji obiektów zabytkowych. 4. W ramach programu zostaną udostępnione głównie źródła średniowieczne i wczesnonowożytne, ponieważ: a) w polskich realiach jest to pierwsza epoka, z której zachował się różnorodny materiał źródłowy: teksty, monumenty (będące przedmiotem badań historii sztuki) i artefakty (będące przedmiotem badań archeologii); b) zasób średniowiecznych tekstów i monumentów jest w stosunku do epok późniejszych oraz do obszarów zachodniej i południowej Europy nieduży, zatem nawet w ramach jednego programu możemy przedstawić ich znaczącą część; c) większość polskich źródeł średniowiecznych została zapisana w języku łacińskim, będącym powszechnie używanym przez ówczesne elity w dużej części Europy, a co za tym idzie, znanym współczesnym badaczom tej epoki pochodzącym z różnych krajów. Nie występuje zatem w tym przypadku bariera językowa, która w poważny sposób utrudnia ogólnoeuropejskie (a nawet światowe) korzystanie ze źródeł powstałych w epokach późniejszych; d) w kolejnych okresach następuje lawinowy przyrost materiału źródłowego, co zwiększa problemy z zastosowaniem kryteriów wyboru oraz utrudnia traktowanie takiego zasobu jako wzorcowego; e) w mediewistyce polskiej najwyraźniejsze są tendencje interdyscyplinarne, czego dowodem są m.in. kongresy mediewistów, w których uczestniczą na równych prawach nie tylko historycy, ale także archeolodzy, historycy sztuki, badacze literatury, językoznawcy, teologowie itp. f) w przypadku rozwiązań technicznych gromadzone zasoby mogą dotyczyć opracowywanych rozwiązań projektowych czy zalecanych wzorców użycia umożliwiających śledzenie tendencji rozwojowych. 17\n18 Realizacja platformy zapewniającej dostęp do nowych źródeł informacji (portale, wortale) oraz digitalizacja zbiorów danych są ważnymi etapami utworzenia różnego typu baz danych czy bibliotek cyfrowych. Akwizycja wiedzy w nich zawartej jest nowym wyzwaniem, które można zrealizować z udziałem człowieka, poprzez budowę różnego typu wyszukiwarek, bądź automatycznie poprzez wykonanie szeregu transformacji bazy danych w bazę wiedzy. Opracowanie takich transformacji wymaga przyjęcia i wykorzystania odpowiednich standardów opisu danych (XML, OWL) oraz przygotowania i uruchomienia systemów baz wiedzy, gdzie wydobywa wiedza będzie archiwizowana i następnie udostępniana we właściwy sposób budowanym aplikacjom. Proponowany cykl działań: akwizycja wiedzy, jej zapamiętanie i następnie wykorzystanie, stanowi integrację wysiłków badawczych (np. rozwój nowych algorytmów) i wdrożeniowych (budowa aplikacji użytkowych dla konkretnych zastosowań, np. medycznych czy zapewnienia bezpieczeństwa). Stanowi dalszy krok w rozwoju wykorzystania technologii informatycznych we wspomaganiu realizacji konkretnych przedsięwzięć ludzkich. Warto podkreślić, że mogą być to działania zarówno dotyczące dziedzin humanistycznych, jak i technicznych. Z uwagi na fakt realizacji takich przedsięwzięć przez odpowiednie zespoły ludzkie, dostarczana wiedza powinna pochodzić z różnych dziedzin (warunek integralności), jak też wspomagać skuteczne działanie takich zespołów (warunek szeroko pojętej przydatności). Taki punkt widzenia stanowi wyzwanie w określaniu właściwych metod akwizycji, archiwizacji i wykorzystania wiedzy we współczesnym świecie. Co więcej, zapewni rozwój takich systemów wspomagania w sposób ewolucyjny. TEMAT POLITYKI TOŻSAMOŚCI POLITYKI PAMIĘCI. KSZTAŁTOWANIE WZORÓW TOŻSAMOŚCI W POLSCE W KON- TEKŚCIE WIELONARODOWEJ I WIELOKULTUROWEJ TRADYCJI ORAZ PROCESÓW GLOBALIZACYJNYCH PRZEŁOMU XX I XXI WIEKU CELE 1. Rozpoznanie procesów tożsamościowych zachodzących we współczesnej Polsce. 2. Zidentyfikowanie głównych czynników odpowiedzialnych za ich przebieg i postać. 3. Określenie możliwych sposobów oddziaływania (w tym skutecznego promowania), wspartych na realnej empirycznej wiedzy, wzorców tożsamości jednostkowej i wspólnotowej odpowiadających zarówno potrzebom samorealizacyjnym jednostek i grup, jak również ideałom nowoczesnego, otwartego społeczeństwa obywatelskiego. ZAKRES Program strategiczny obejmuje kompleksowe i transdyscyplinowe badania nad mentalnością jednostkową i społeczną, jej nośnikami oraz kulturowymi praktykami w zakresie: 1. Tożsamość i pamięć, w tym następujące zagadnienia: Sposoby analizy problematyki pamięci i tożsamości w językach różnych nauk humanistycznych (metodologia i specyfika problemowa); Relacja tożsamość-pamięć. Problem konieczności czy przygodności wzajemnego związania obu kategorii (określona wizja przeszłości jako niezbędny czy uzupełniający składnik procesów tożsamościowych); Tożsamość i pamięć a kategoria miejsca. Tendencje do dyslokacji i deterytorializacji tożsamości a poszukiwania zakorzenienia. Zagadnienie miejsc pamięci ; 18\n19 Mapa zbiorowości społecznych poszukujących podstaw do samookreślenia i zajęcia miejsca w przestrzeni społecznej (m.in. Kaszubi, Ślązacy; mniejszości etniczne; religijne; orientacje seksualne; niektóre formacje polityczne). Rola pamięci w tym procesie; Europeizacja polskocentrycznych koncepcji tożsamości i pamięci w kontekście porównawczym. Możliwości i uwarunkowania inicjatyw pisania historii Europy na nowo (m.in. jako sieci krzyżujących się opowieści). 2. Polityki tożsamości, w tym następujące zagadnienia: Konceptualizacje tożsamości w kulturze współczesnej. Analiza trafności diagnoz o kryzysie tożsamości, tożsamości słabej, płynnej, zmiennej, rozproszonej etc.; Zjawisko podwójnej tożsamości w kontekście przeszłości i wobec aktualnego doświadczenia jednostek, związanego z procesami migracyjnymi; Problem tożsamości konsumenckiej. Analiza wpływu scenariuszy tożsamościowych, których nośnikami są współczesne media, rynek i kultura masowa; Procesy tożsamościowe w Polsce i w krajach sąsiedzkich, ich podobieństwa, różnice, wzajemne oddziaływanie (i jego konsekwencje); Pojęcie tożsamości europejskiej i stopień jej doświadczania przez jednostki i społeczeństwo. Analiza cech wzoru europejskości (jego treściowego ubóstwa czy nawet jego braku). Możliwości i potrzeba charakterystyki takiego wzoru i ewentualnego jego promowania. 3. Polityki pamięci, obejmując zagadnienia: Obrazy przeszłości promowane przez głównych uczestników debaty o tożsamości narodowej (państwo, Kościół, ugrupowania polityczne). Mechanizmy i specyfika różnych sposobów pojmowania, waloryzowania i selektywnego modelowania przeszłości; Zjawisko tradycji wynalezionej, jego historia oraz współczesne sposoby, postaci i konsekwencje tworzenia przeszłości na użytek teraźniejszości; Zjawisko pamięci zbiorowej, jego postaci, zakres, specyfika. Kluczowe wydarzenia historyczne w pamięci zbiorowej, przypisywany im sens i kształt; Rola mediów (w tym współczesnych mediów elektronicznych) oraz współczesnej kultury popularnej w kreowaniu i utrwalaniu obrazów przeszłości; Polityki pamięci w Polsce i w krajach sąsiedzkich. Badania porównawcze nad ich powinowactwami i odmiennościami. Diagnoza czynników konfliktogennych, zjawisk z zakresu przemocy symbolicznej, traumy doświadczenia i pamięci. Perspektywy strategii koncyliacyjnej, umożliwiającej uruchomienie procesu negocjacji obrazów przeszłości. OCZEKIWANE EFEKTY Uzyskane efekty powinny umożliwić trafne zdiagnozowanie oraz skuteczne rozwiązywanie konfliktów kulturowych, które we współczesnych demokratycznych społeczeństwach są nieuniknione. UZASADNIENIE Dokonująca się w Polsce po roku 1989 transformacja ustrojowa oraz społeczno-kulturowa doprowadziła do głębokich zmian w sferze mentalności narodowej, społecznej i jednostkowej, których efekty rzutują w poważnym stopniu na bezwiednie wyrażane i/lub świadomie obierane: zachowania i strategie działania, postawy i systemy wartości, formy samopoczucia i samowiedzy jednostek, grup, społeczeństwa jako całości. Jedną z najpoważniejszych konsekwencji tych przemian, w tym zwłaszcza umacniających się procesów demokratyzacyjnych, był kryzys dotychczas uznawanych za reprezentatywne, stabilne i domi- 19\n20 nujące wzorców tożsamości (indywidualnej, społecznej, kulturowej, narodowej). W rezultacie polskie społeczeństwo stało się areną rozbieżnych, często rywalizujących ze sobą programów tożsamościowych, powiązanych ściśle z zainteresowaniem przeszłością i konkurującymi z sobą sposobami jej konstruowania. W procesach tych, zmierzających do uprawomocnienia w świadomości społecznej tych programów tożsamościowych opartych o wizje ich genealogii oraz rozumienia przeszłości, prócz ustaleń profesjonalnych historyków uczestniczą m.in. rozmaite warianty społecznej pamięci zmitologizowanej, jak też zideologizowane wersje przeszłości, motywowane określonymi racjami politycznymi. Dla ich identyfikacji i analizy oraz możliwości oddziaływania na nie, kluczowe znaczenie ma kompleksowe rozpatrzenie dwóch wzajemnie powiązanych zagadnień: polityki tożsamości oraz polityki pamięci. Problematyka ujęta w programie została dostrzeżona oraz budzi wzrastające zainteresowanie w polskiej humanistyce i naukach społecznych w ostatnich latach, czego wyrazem są liczne studia szczegółowe. Brak jest jednak jej całościowego ujęcia i opracowania. Sformułowanie kompleksowego programu badań nad tą tematyką wymaga dokonania wstępnych interdyscyplinarnych analiz eksperckich. Przeprowadzenie efektywnego postępowania badawczego powinno być poprzedzone powołaniem wielodyscyplinowego zespołu, którego członkowie reprezentowaliby możliwie szerokie spektrum dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych. TEMAT KONKURENCYJNOŚĆ I INNOWACYJNOŚĆ POLSKIEJ GOSPODARKI W WARUNKACH ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU CELE Poszukiwanie odpowiedzi na pytania: 1. Jaka jest konkurencyjność i atrakcyjność polskiej gospodarki w warunkach integrującej się Europy i w globalizującym się świecie? 2. W jakich kierunkach powinna się rozwijać polska gospodarka i jej sektory? Odpowiedzi na te pytania udzielą wyniki badań nad gospodarką z punktu widzenia jej kreatywności, innowacyjności i atrakcyjności w warunkach zrównoważonego rozwoju. Postawione w programie cele wymagać będą interdyscyplinarnego podejścia i zastosowania zróżnicowanej metodologii badań. ZAKRES Badania obejmować mają trzy wymiary konkurencyjności: krajową, regionalną i sektorową, w których przedmiotem badań są: technologie, biznes i kultura. W programie powinny znaleźć się między innymi następujące problemy badawcze: aktualny i przyszły potencjał konkurencyjny polskiej gospodarki, regionów i sektorów niezbędny do skutecznego konkurowania w skali Europy i świata; identyfikacja źródeł i przewag konkurencyjnych polskiej gospodarki, regionów i sektorów w obszarze technologii, biznesu i kultury; ocena poziomu innowacyjności jako czynnika o kluczowym znaczeniu w zdobywaniu przewag konkurencyjnych w warunkach globalizacji; identyfikacja warunków konkurencyjności gospodarki, regionów i sektorów (otoczenie makroekonomiczne, stan rynku wewnętrznego, udział w handlu światowym itp.); społeczny kontekst budowania konkurencyjnej gospodarki; 20\nKrajowy Program Badań Naukowych i Prac Rozwojowych /KPBNiPR/ Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego 30 czerwca 2008 r. SPIS TREŚCI:... nr strony: Wprowadzenie... 3 1. Podstawy prawne i programowe...