Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w sektorze przemysłu red. Agnieszka Gryzik, Anna Knapińska, Aldona Tomczyńska - PDF\nZarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w sektorze przemysłu red. Agnieszka Gryzik, Anna Knapińska, Aldona Tomczyńska\nDownload "Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w sektorze przemysłu red. Agnieszka Gryzik, Anna Knapińska, Aldona Tomczyńska"\n1 Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w sektorze przemysłu red. Agnieszka Gryzik, Anna Knapińska, Aldona Tomczyńska\n2 Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w sektorze przemysłu red. Agnieszka Gryzik, Anna Knapińska, Aldona Tomczyńska\n3 Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowym w sektorze przemysłu red. Agnieszka Gryzik, Anna Knapińska, Aldona Tomczyńska Publikacja powstała w ramach realizacji subprojektu 2.3 Analiza najlepszych praktyk w zarządzaniu pracami B+R projektu systemowego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Wsparcie systemu zarządzania badaniami naukowymi oraz ich wynikami (Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka , Priorytet I, Działanie 1.1, Poddziałanie 1.1.3). Publikacja została opracowana na podstawie materiałów przygotowanych przez Agnieszkę Gryzik (OPI), Annę Knapińską (OPI), Aldonę Tomczyńską (OPI) oraz konsorcjum fi rm Coffey International Development sp. z o.o. i TNS Pentor (Anna Matejczuk, dr Bartosz Grucza, Jacek Szut, Joanna Hofman, Piotr Stronkowski oraz Tomasz Jagusztyn-Krynicki, Katarzyna Szwedor studia przypadków). Wydawca: Ośrodek Przetwarzania Informacji Instytut Badawczy al. Niepodległości 188 b Warszawa tel , fax Copyright by Ośrodek Przetwarzania Informacji Instytut Badawczy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Warszawa 2012 Wszelkie prawa zastrzeżone ISBN Projekt grafi czny: Studio Artis sp. z o.o. Druk i oprawa:\n4 Szanowni Państwo, najszybciej rozwijające się dzisiaj na świecie branże przemysłu to m.in. technologie informacyjne, mikroelektronika, farmacja, materiałoznawstwo, telekomunikacja i biotechnologia. Wszystkie one oparte są na najnowszej wiedzy. Ale sama wiedza nie jest motorem postępu. Aby wiedza stała się narzędziem rozwoju, musi znaleźć praktyczne zastosowania nie tylko w branżach rozwijających się najszybciej, ale także w innych, np. w przemyśle spożywczym, energetyce, rolnictwie. Polski przemysł najczęściej kupuje nowe technologie za granicą. Takie działania były uzasadnione i potrzebne w państwie, które musiało nadrabiać wieloletnie zapóźnienia w rozwoju infrastruktury i gospodarki. Dziś, gdy inwestujemy miliardy złotych w nowe laboratoria, gdy na badania przeznaczamy niespotykane dotychczas środki najwyższy czas to zmienić. Co przeszkadza zatem przedsiębiorcom w inwestowaniu w działalność badawczo-rozwojową? Dlaczego trudno jest biznesowi zaprzyjaźnić się z polską nauką? Autorzy opracowania Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w przemyśle starają się znaleźć odpowiedzi na te pytania. Opisują na przykład wyniki przeprowadzonego na zlecenie Ośrodka Przetwarzania Informacji badania, które wskazało różnice w zarządzaniu projektami badawczo-rozwojowymi w organizacjach polskich i zagranicznych. Wszystko zaczyna się już na etapie inicjowania i planowania przedsięwzięć. Na świecie dominuje problemowe podejście do prowadzonych projektów. Mają one być odpowiedzią na konkretne wyzwania i poprzedzone są szerokimi analizami rynku czy ryzyka. Mimo wielu pozytywnych przykładów, w Polsce zarządzanie projektem jest jeszcze zbyt często mylone z administrowaniem. To tylko jeden z głównych i najważniejszych wniosków raportu, do którego lektury wszystkich Państwa gorąco zachęcam. Mam nadzieję, że publikacja ta stanie się ciekawym źródłem wiedzy na temat zarządzania pracami badawczo-rozwojowymi, a także inspiracją do pozytywnych zmian. Prof. Barbara Kudrycka Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego 3\n6 SPIS TREŚCI WSTĘP Rozdział I. CHARAKTERYSTYKA DZIAŁALNOŚCI BADAWCZO-ROZWOJOWEJ W PRZEMYŚLE I. Diagnoza sytuacji Innowacje w krajach wysoko rozwiniętych Od czasów przełomu do innowacyjnej gospodarki w Polsce Badania i rozwój w sektorze przedsiębiorstw w Polsce Nakłady na B+R i wskaźnik zatrudnienia Aktywność patentowa Współpraca nauki i gospodarki II. Założenia badawcze do analizy sposobów zarządzania projektami B+R w przemyśle Metodologia badania Charakterystyka badanych projektów i przedsiębiorstw Projekty Przedsiębiorstwa polskie Przedsiębiorstwa zagraniczne Rozdział II. ROZPOCZĘCIE PROJEKTU BADAWCZEGO I. Inicjowanie projektu Źródła pomysłów na projekty B+R Podejmowanie decyzji o przygotowaniu i realizacji projektu Współpraca z innymi podmiotami Wybór sposobu fi nansowania projektu II. Planowanie projektu Strategie i systemy przygotowywania projektu Potrzeby interesariuszy Wykorzystywanie wcześniejszych doświadczeń Rozdział III. PRACA ZESPOŁU PROJEKTOWEGO I. Tworzenie zespołu badawczego\n7 Spis treści 1. Profi l kierownika projektu Dobór zespołu II. Zarządzanie zespołem III. Podział ról i komunikacja w zespole IV. Problemy w zespole Rozdział IV. SKUTECZNOŚĆ ZARZĄDZANIA PROJEKTEM I. Sposoby i metody zarządzania projektami Zarządzanie B+R od modelu liniowego do kontekstowego Sposoby i metodyki zarządzania projektami B+R Metodyki zarządzania w praktyce Monitorowanie postępów projektu w fi rmach zagranicznych II. Sukces projektu III. Przeszkody w realizacji projektów Zmiany budżetu i harmonogramu Problemy w realizacji projektów zidentyfi kowane w polskich przedsiębiorstwach Problemy w realizacji projektów zidentyfi kowane w fi rmach zagranicznych IV. Współpraca sektora gospodarki z sektorem nauki Rozdział V. MODELOWE ZARZĄDZANIE PRACAMI B+R W PRZEMYŚLE I. Czynniki powodzenia projektu II. Elementy modelu zarządzania pracami B+R Kompetencje Innowacje Planowanie Współpraca Struktury i zarządzanie wiedzą III. Wyniki analizy PEST Czynniki polityczne i społeczne Czynniki ekonomiczne i technologiczne IV. Wnioski i rekomendacje Rekomendacje na poziomie mikro Rekomendacje na poziomie makro Rozdział VI. RYZYKO PROJEKTÓW BADAWCZYCH WNIOSKI EKSPERTÓW I. Sukces projektu a ryzyko II. Rola sponsora publicznego III. Kapitał społeczny a współpraca\n8 Spis treści IV. Kierownik i zespół badawczy V. Postulowane zmiany Rozdział VII. STUDIA PRZYPADKÓW I. Adamed II. Aton High Technology III. Avio Polska IV. Celon Pharma V. IBM VI. Microsoft VII. Siemens VIII. Wnioski wynikające ze studiów przypadków BIBLIOGRAFIA SPIS RYSUNKÓW SPIS TABEL SPIS WYKRESÓW WYKAZ SKRÓTÓW I AKRONIMÓW ORAZ POJĘĆ I. Skróty i akronimy II. Pojęcia\n10 WSTĘP Niniejsza publikacja prezentuje analizy dotyczące zarządzania projektami badawczo-rozwojowymi realizowanymi w przedsiębiorstwach przemysłowych. Odnosi się więc do kilku obszarów: działalności badawczo-rozwojowej prowadzącej do powstawania innowacji (i) oraz zarządzania projektami badawczymi (ii) prowadzonymi w przedsiębiorstwach (iii), które łącznie tworzą kolejny, niezanalizowany do tej pory w Polsce temat zarządzanie projektami B+R w przemyśle. Działalność badawczo-rozwojowa (B+R) to systematycznie prowadzone prace twórcze, podjęte dla zwiększenia zasobu wiedzy ( ), jak również dla znalezienia nowych zastosowań dla tej wiedzy. Obejmuje ona trzy rodzaje badań: badania podstawowe (prace teoretyczne i eksperymentalne nieukierunkowane w zasadzie na uzyskanie konkretnych zastosowań praktycznych) i stosowane (prace badawcze podejmowane w celu zdobycia nowej wiedzy mającej konkretne zastosowania praktyczne) oraz prace rozwojowe (polegające na zastosowaniu istniejącej już wiedzy do opracowania nowych lub istotnego ulepszenia istniejących wyrobów, procesów czy usług) 1. Informacje na temat działalności B+R w statystykach i publikacjach często łączy się z działalnością innowacyjną, na przykład jako jej wskaźnik. Innowacja, zgodnie z jedną z defi nicji, może być rozumiana na dwa sposoby: jako rezultat prowadzonych prac (produkt lub usługa) lub proces prowadzący do jej wytworzenia. Innowacja w tym ujęciu jest procesem, który obejmuje w najszerszym rozumieniu powstanie pomysłu, prace badawczo-rozwojowe i projektowe, produkcję i upowszechnianie 2. Jest to więc proces uwzględniający prowadzenie prac B+R i ściśle związany z taką działalnością. Poprzez zarządzanie rozumiana będzie działalność polegająca na harmonizowaniu działań wykonywanych na rzecz instytucji (organizacji), dla osiągnięcia jej celów, w sposób skuteczny, to znaczy prowadzący do zamierzonego wyniku oraz sprawny, to znaczy wykorzystujący zasoby mądrze i bez zbędnego marnotrawstwa 3. Na poziomie projektu, czyli złożonego przedsięwzięcia, zarządzanie projektem określić można jako zbiór działań wykonywanych w określonym, założonym czasie dla osiągnięcia wyznaczonego celu głównego i ewentualnie celów pośrednich. Te działania to: inicjowanie, planowanie, realizacja, monitoring i kontrola. Za przedsiębiorstwa uznane zostały podmioty gospodarcze w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej 4. W ramach projektu Analiza najlepszych praktyk w zarządzaniu pracami B+R 5 przeprowadzono badania ilościowe i jakościowe wśród przedsiębiorstw prowadzących prace badawczo-rozwojowe w sektorze przemysłu. Jednym z kryteriów ich wyboru była realizacja projektów o budżecie wynoszącym co najmniej dwieście tysięcy złotych, trwających nie krócej niż dwanaście miesięcy, prowadzonych przez co najmniej pięcioosobowy zespół. Próba fi rm była zróżnicowana pod względem wielkości projektów, branży, liczby zatrudnionych, nakładów na B+R i pochodzenia kapitału. Przeprowadzono 300 wywiadów kwestionariuszowych z przedstawicielami przedsiębiorstw przemysłowych prowadzących prace B+R. Jednostką analizy w badaniu ilościowym był projekt realizowany w przedsiębiorstwie, zatem wnioskowanie z wyników badania zawsze odnosi się do konkretnego projektu 6. 1 Nauka i technika w Polsce, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2010, PARP, Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć, Warszawa 2005, Griffi n R.G., Podstawy zarządzania organizacjami, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996, Dz.U. z 2010, Nr 220, poz z późniejszymi zmianami. 5 Jedna z części projektu systemowego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego pt. Wsparcie systemu zarządzania badaniami naukowymi oraz ich wynikami. 6 Więcej o metodologii badania na ss\n11 Wstęp Aby zanalizować sposoby zarządzania B+R w wybranych krajach i przedstawić przykłady dobrych praktyk, które mogą znaleźć zastosowanie na gruncie polskim, przeprowadzone zostały także wywiady indywidualne z przedstawicielami fi rm zagranicznych. Dla poszerzenia spektrum analizy dodatkowo przeprowadzono wywiady z przedstawicielami jednostek naukowych, instytucji publicznych i instytucji otoczenia biznesu, które współpracują z przedsiębiorstwami, a także z reprezentantami fi rm doradczych wspierających fi rmy przemysłowe w planowaniu i realizacji prac B+R. W ramach podsumowania wszystkich prac badawczych, przewidzianych w projekcie, przeprowadzono panel ekspertów w formie dwudniowych warsztatów z elementami analizy PEST. Uczestniczyło w nich łącznie 10 ekspertów: przedstawiciele przedsiębiorstw prowadzących prace B+R (zarówno z fi rm polskich, jak i koncernów międzynarodowych), reprezentujących różne gałęzie przemysłu, eksperci z fi rm doradczych oraz przedstawiciele świata nauki. W ramach projektu zaprezentowano także najlepsze praktyki zarządzania projektami badawczo-rozwojowymi w przedsiębiorstwach różnej wielkości, z kapitałem polskim i zagranicznym, reprezentujących różne branże przemysłu. Publikacja analizuje poszczególne problemy badawcze oraz elementy zarządzania projektem B+R, poczynając od jego zaplanowania, poprzez pracę zespołu badawczego, rolę kierownika oraz czynniki sukcesu i bariery realizacji tego typu przedsięwzięć. Wskazuje modelowe elementy zarządzania projektem B+R, przyczyniające się do jego sukcesu. Analiza materiału empirycznego przeprowadzona została w odniesieniu do ogólnych danych dotyczących stanu sektora badawczo-rozwojowego przedsiębiorstw oraz teoretycznych podstaw zarządzania projektami. Zwieńczeniem analizy sposobów zarządzania projektami B+R w przemyśle była międzynarodowa konferencja, skupiająca się na problematyce ryzyka, której podsumowanie znajduje się w szóstym rozdziale publikacji. Ostatni rozdział stanowi prezentację studiów przypadków sposobów zarządzania projektami badawczo-rozwojowymi w innowacyjnych fi rmach polskich i zagranicznych. 10\n12 Rozdział pierwszy CHARAKTERYSTYKA DZIAŁALNOŚCI BADAWCZO-ROZWOJOWEJ W PRZEMYŚLE I. Diagnoza sytuacji Tworzenie innowacyjnych rozwiązań w zdominowanym przez technologie świecie jest warunkiem koniecznym postępu gospodarczego i cywilizacyjnego państw oraz ich społeczeństw. Innowacje będące motorem tworzenia narodowego bogactwa 7 są efektem działalności badawczo-rozwojowej, czyli pracy twórczej, której specyfi ka wymaga zastosowania szczególnych rozwiązań organizacyjnych 8. Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi na obecnym etapie rozwoju przemysłu o wysokim zapotrzebowaniu na wiedzę, jest sztuką, której opanowanie leży w interesie lokalnie i globalnie działających przedsiębiorstw. Sektor przemysłu jest bowiem tą gałęzią gospodarki, która w sposób bardzo wymierny korzysta z wyników prac B+R. Jest zależny od postępu technologicznego, który jednocześnie sam napędza. Wzorce działalności badawczo-rozwojowej pochodzą z państw wysoko rozwiniętych, które najszybciej dostrzegły jej potencjał, dzięki czemu nadal utrzymują się w czołówce innowatorów. 1. Innowacje w krajach wysoko rozwiniętych W państwach wysoko rozwiniętych mechanizmy wspierania innowacyjności zaczęto wprowadzać od połowy lat siedemdziesiątych XX wieku. Stosowano je przede wszystkim wobec małych fi rm farmaceutycznych, informatycznych, telekomunikacyjnych oraz lotniczych. Wtedy zauważono, że proces innowacyjny wymaga kombinacji umiejętności technicznych, fi nansowych, marketingowych i kierowniczych, a w niewielkich organizacjach osiągnięcie masy krytycznej jest utrudnione 9. Co istotne, zauważono również, że małe fi rmy zdecydowanie przeważają w działalności wynalazczej, są bardziej elastyczne i lepiej przebiega w nich komunikacja, a w rezultacie ich skuteczność innowacyjna gdy odnieść ją do poniesionych wydatków często jest wyższa niż wielkich przedsiębiorstw 10. Zrozumiano, że ze względu na wzajemne, silne powiązania między szeroko rozumianym przemysłem a sektorem B+R, państwo powinno odgrywać ważną rolę w rozwijaniu mechanizmów łączących obie sfery, na przykład poprzez promowanie jednostek pośredniczących w przepływie nowej techniki oraz tworzenie narodowych programów badawczych, angażujących wysiłek zarówno placówek badawczych, jak i producentów. We współczesnej polityce innowacyjnej najbogatszych państw uprzemysłowionych zakłada się, że przedsiębiorstwa potrafi ą same najlepiej ocenić swój rynek oraz poziom ryzyka handlowego i korzyści z fi nansowania B+R. Rządy raczej ograniczają się do udzielania pomocy małym fi rmom, opierającym swoją działalność na wysokiej technice, promują współpracę instytucji naukowych z podmiotami gospodarczymi oraz ułatwiają transfer technologii. Wysoki poziom innowacyjności gospodarek zachodnich wynika m.in. z silnie działającego mechanizmu konkurencji producenci są zmuszani do intensywnego wprowadzania nowości technicznych. Sprzyja temu zlokalizowanie większości prac B+R, nakładów fi nansowych i potencjału badawczego w przedsiębiorstwach. W Europie Zachodniej istnieje również zróżnicowana gama instytucji pośredniczących w przepływie nowych rozwiązań z jednostek naukowych czy laboratoriów rządowych do sfery przemysłu. Poza tym, do czynników innowacyjności należy dodać eksport i import licencji zagranicznych, udział w międzynarodowych programach badawczych, intensywną wymianę uczonych i studentów, a także interwencjonizm państwowy w postaci umiejętnej i zróżnicowanej pod względem stosowanych narzędzi ekonomiczno- -organizacyjnych polityki innowacyjnej państwa. 7 Kotler P., Jatusripitak S., Maesincee S., Marketing narodów. Strategiczne podejście do budowania bogactwa narodowego, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków 1997, Więcej na temat powiązań pomiędzy innowacyjnością a pracami B+R zobacz w publikacji Gryzik A., Knapińska A., red., Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w sektorze nauki, OPI, Warszawa Oakey R., High-Technology Small Firms, Pinter, London Freeman C., The Economics of Industrial Innovation, Pinter, London\n13 I. Charakterystyka działalności badawczo-rozwojowej w przemyśle W najwyżej rozwiniętych państwach Unii Europejskiej największe inwestycje w działalność badawczo-rozwojową pochodzą z sektora przedsiębiorstw. Na poziomie krajowym trzy państwa członkowskie UE osiągnęły w 2009 roku jeden z celów niezrealizowanej Strategii Lizbońskiej 2/3 wydatków na B+R pochodziło z sektora przedsiębiorstw (Luksemburg 70,3%, Finlandia 68,1%, Niemcy 66,1%) 11. Dla porównania wydatki pochodzące z sektora przedsiębiorstw przeznaczane na działalność badawczo-rozwojową w takich krajach, jak Stany Zjednoczone, Japonia i Korea wynosiły odpowiednio 67,3%, 78,2% oraz 72,9% 12. W 2010 roku większość przedsiębiorstw z listy 100 największych inwestorów w badania naukowe i prace rozwojowe zwiększyło swoje wydatki na B+R. W 2011 wydatki na badania i rozwój każdej z 96 fi rm (w tym 28 z UE) wynosiły ponad 1 mld euro, każdej z 50 fi rm (w tym 15 z UE) ponad 2 mld euro, a każda z 10 fi rm zainwestowała ponad 5 mld euro w badania i rozwój, co stanowi 13,7% ogółu inwestycji w B+R. Wśród 100 fi rm, których wydatki na B+R są największe, znajduje się 29 fi rm z Unii Europejskiej i 71 spoza UE (46 z nich zwiększyło wydatki na B+R). Firmy, które odnotowały największy wzrost wydatków na działalność badawczo-rozwojową to China Railway Construction z Chin (81,9%), Banco Santander z Hiszpanii (56,3%), Hon Hai Precision Industry z Tajwanu (48,7%) i Merck ze Stanów Zjednoczonych (47,0%) 13. W największych fi rmach korporacjach transnarodowych wydatki na działalność badawczo- -rozwojową są często większe niż budżety państw. Widać więc jaką rolę pełni obecnie nauka w rozwoju gospodarczym. 2. Od czasów przełomu do innowacyjnej gospodarki w Polsce Od początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku w Polsce obserwowane są zmiany społeczno- -gospodarcze, począwszy od zastosowanej terapii szokowej, jak w literaturze nazywany jest Plan Balcerowicza 14, poprzez lata wzrostu gospodarczego, kryzysy, aż do przystąpienia do Unii Euro- pejskiej i strategii budowania gospodarki opartej na wiedzy 15. Jak wspomniano, warunkiem rozwoju innowacyjnej gospodarki są inwestycje w badania i rozwój. Wydatki na B+R w Polsce stanowiły w 2010 roku 0,74% PKB, z czego większość pochodziła z budżetu państwa (tylko 0,2% PKB stanowiły wydatki sektora przedsiębiorstw) 16. W ostatniej dekadzie dwudziestego wieku poziom innowacyjności polskich fi rm był więc bardzo niski. Odstawały one od swoich europejskich konkurentów kadrowo, kapitałowo i technologicznie, a ich zdolności konkurencyjne opierały się głównie na przewagach tradycyjnych. W 2001 roku udział spółek prowadzących działalność innowacyjną kształtował się na poziomie 17%. W 2003 roku odnotowano ponad 12-procentowy wzrost nakładów na działalność innowacyjną, ale i tak wydatki na B+R stanowiły jedynie około 11% wszystkich nakładów, podczas gdy w krajach wysoko rozwiniętych zadecydowanie przekraczały one 50%. Ogólne nakłady inwestycyjne w sektorze przedsiębiorstw wyniosły w 2003 roku 77,4 mld zł i były wyższe w porównaniu z rokiem poprzednim o 1,8%. Pomimo wzrostu wartości inwestycji w stosunku do lat wcześniejszych był to wciąż poziom niewystarczający dla potrzeb modernizacyjnych i restrukturyzacyjnych polskiej gospodarki. Po przystąpieniu przez Polskę do Unii Europejskiej w 2004 roku przed krajowym sektorem badawczo-rozwojowym otworzyły się nowe możliwości. Założenia unijnej polityki innowacyjnej i wynikające stąd zalecenia pod adresem krajów członkowskich sformułowano w dokumentach Komisji Europejskiej 17. Uznano, że Europa musi być społeczeństwem opartym na wiedzy, gdzie innowacja jest kluczową wartością. Warunkiem wszechstronnej innowacyjności UE jest zaangażowanie wszystkich aktorów społecznych: biznesu, sektora publicznego i konsumentów. Szerokie partnerstwo doprowadzi do pozytywnego sprzężenia zwrotnego podaż nowych pomysłów oraz popyt na Eurostat, dostęp Ibidem. 13 Joint Research Centre, The 2011 EU Industrial R&D Investment Scoreboard, Publications Offi ce of the European Union, Luxembourg 2011, 19 i następne. 14 Więcej na ten temat m.in. w publikacji Kotler P. et al., op.cit., Por. Goldberg I., Polska a gospodarka oparta na wiedzy. W kierunku zwiększania gospodarki Polski w Unii Europejskiej, Bank Światowy, Waszyngton Eurostat, dostęp Putting Knowledge into Practice: A Broad-Based Innovation Strategy for the EU, COM (2006) 502, w: European Innovation, special issue, November 2006.\n14 I. Charakterystyka działalności badawczo-rozwojowej w przemyśle nowe rozwiązania będą zarówno pchać, jak i ciągnąć innowacje (nawiązanie do tzw. sprzężeniowego modelu procesów innowacyjnych). Zauważono potrzebę wspierania wszystkich form innowacji: technicznych, organizacyjnych i usługowych oraz konieczność odpowiedniej ochrony wynalazków i twórczości intelektualnej. Komisja podkreśliła też rolę sektora publicznego, który powinien dawać dobry przykład, przyjmując innowacyjne metody działania oraz wykorzystując nowe technologie i procedury. Polska polityka innowacyjna przez lata dostosowywana była do opisanego wyżej modelu. Tworzono odpowiednie programy rządowe, a w 2006 roku przyjęto Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia , służące wykorzystaniu środków fi nansowych przeznaczonych dla Polski z unijnych funduszy strukturalnych i funduszu spójności. Środki strukturalne zaprogramowane w ramach realizacji polityki spójności miały być istotnym uzupełnieniem niedostatecznych środków krajowych. Według European Innovation Scoreboard w początkowej fazie wdrażania funduszy strukturalnych Polska była jedną z najmniej innowacyjnych gospodarek spośród 25 krajów Unii Europejskiej 18. W ramach NSRO realizowane są programy operacyjne na poziomie regionalnym oraz krajowym (w tym najważniejszy z punktu widzenia B+R PO Innowacyjna Gospodarka). Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 19, na który przeznaczono 8,3 mld euro (87,6% kosztów całego Programu; resztę dopłaca polski rząd), wspomaga trzy obszary gospodarki: badania i rozwój, innowacje oraz technologie informacyjne i komunikacyjne. W obszarze innowacji preferencyjnie potraktowano małe i średnie przedsiębiorstwa. Program, mimo że wydatkowany głównie ze środków zagranicznych, jest rzeczywistym przełomem w polityce państwa na rzecz innowacji. Jego realizacja przypadła na okres wyraźnego spowolnienia rozwoju gospodarki narodowej pod wpływem światowego kryzysu gospodarczego, a absorpcja środków unijnych z pewnością łagodzi skutki ekonomicznych zawirowań. Choć jest jeszcze za wcześnie na całościową ocenę efektów PO IG, to poprawa jakości polskiego sektora B+R już jest wyraźna. Realizacja kolejnych programów oraz projektów przyczynia się do znaczącego przyrostu wiedzy i doświadczenia z zakresu organizacji procesów B+R. Dzisiejsze społeczeństwo docenia wagę nauki i techniki i w dobrym tempie staje się coraz bardziej innowacyjne. Obecnie UE realizuje strategię Europa , która także kładzie nacisk na badania i rozwój oraz współpracę sektora nauki z sektorem gospodarki. Zwiększenie roli wiedzy i innowacji ma doprowadzić do zakładanego w strategii Europa 2020 inteligentnego rozwoju. Jest on powiązany nie tylko z bezpośrednimi wydatkami na B+R, ale także z poprawą jakości edukacji, wspieraniem transferu technologii, czyli wdrażaniem wyników badań naukowych w praktyce, z pełnym wykorzystaniem technologii informacyjno-telekomunikacyjnych, a także zapewnieniem możliwości przekształcania innowacyjnych pomysłów w nowe produkty i usługi. To wszystko ma się przyczynić do tworzenia nowych miejsc pracy i rozwiązywania problemów społecznych. Widać więc jasno, że działalność badawczo-rozwojową można uznać za kluczową w realizacji także pozostałych priorytetów związanych na przykład z ochroną środowiska. Kluczowym w ramach realizacji priorytetu inteligentny rozwój ma być projekt Unia innowacji, mający na celu poprawę warunków dostępu do fi nansowania badań i innowacji, które powinny się przeradzać w nowe produkty i usługi. Te następnie według założeń przyczynią się do wzrostu gospodarczego i powstawania nowych miejsc pracy. Celem projektu jest także wykorzystanie działalności badawczo-rozwojowej i innowacyjnej do rozwiązywania problemów cywilizacyjnych, takich jak zmiany klimatu, efektywność energetyczna, zdrowie oraz problemy demografi czne. Wymagane jest więc wzmocnienie każdego etapu procesu innowacji, począwszy od wstępnych badań naukowych, na komercyjnym wykorzystaniu wyników tych badań skończywszy. W ramach projektu Unia innowacji Komisja przewiduje zakończenie tworzenia Europejskiej Przestrzeni Badawczej, opracowanie strategicznego programu działalności badawczej skoncentrowanego na 18 Zobacz m.in. European Innovation Scoreboard 2004 Comparative Analysis of Innovation Performance, sites/default/fi les/page/10/07/eis_2004.pdf, dostęp oraz European Innovation Scoreboard 2005 Comparative Analysis of Innovation Performance, les/page/10/07/eis_2005.pdf, dostęp Strona Internetowa Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 20 Komunikat Komisji Europa 2020, Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu, KOM (2010) 2020, Bruksela,\n15 I. Charakterystyka działalności badawczo-rozwojowej w przemyśle obszarach energetyki, transportu, zmianach klimatu, efektywnym wykorzystaniu zasobów, zdrowia i starzenia się społeczeństw oraz przyjaznych środowisku metodach produkcji i gospodarki gruntami. Ważna będzie także poprawa warunków prowadzenia działalności innowacyjnej przez przedsiębiorstwa, co jest związane z wprowadzeniem jednolitego patentu UE, specjalnego sądu patentowego, poprawą prawodawstwa w obszarze praw autorskich i znaków towarowych, zwiększeniem dostępu małych i średnich przedsiębiorstw do ochrony praw własności intelektualnej oraz do kapitału, a także z kreowaniem popytu na innowacje poprzez zamówienia publiczne i inteligentne regulacje. Komisja proponuje także utworzenie europejskich partnerstw innowacyjnych między podmiotami działającymi na poziomie UE oraz w państwach członkowskich w celu szybszego opracowywania i wykorzystywania technologii niezbędnych do rozwiązywania określonych problemów. Położony zostanie także nacisk na tworzenie instrumentów praktycznie wspierających innowacje funduszy strukturalnych, funduszy rozwoju obszarów wiejskich, badawczo-rozwojowych programów ramowych oraz programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji (Competitiveness and Innovation Framework Programme, CIP). Nieustannie Komisja Europejska zwraca także uwagę na konieczność wzmacniania powiązań między sektorami nauki i gospodarki oraz związanej z tym przedsiębiorczości opartej na innowacjach. Założenia programu Unia dla innowacji na poziomie krajowym powinny znaleźć odzwierciedlenie w zreformowanych systemach prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej, zacieśnianiu współpracy między jednostkami naukowymi, szkołami wyższymi oraz biznesem, w sposób zapewniający rozprzestrzenianie powstałych technologii na całe terytorium Unii Europejskiej. Ważnym aspektem rozwoju badań naukowych powinno być także zapewnienie na poziomie krajowym większej liczby absolwentów nauk ścisłych, matematycznych i technicznych oraz wprowadzenie na wcześniejszym etapie kształcenia do programów szkolnych elementów kreatywności, innowacji i przedsiębiorczości. Niezbędnym elementem powinna być także polityka promowania wydatków na wiedzę i badania naukowe poprzez stosowanie ulg podatkowych i instrumentów fi nansowych zwiększających prywatne inwestycje w badania i rozwój. 3. Badania i rozwój w sektorze przedsiębiorstw w Polsce Choć wydatki na innowacje w polskich fi rmach są znacznie niższe niż w większości państw tzw. starej Unii, dzięki wzrostowi wartości indeksu innowacyjności, w najnowszym raporcie Innovation Union Scoreboard zostaliśmy zaklasyfi kowani do grupy umiarkowanych innowatorów (moderate innovators) 21. Zgodnie z wynikami badania, Polska ma niższy od średniej Unii Europejskiej poziom sumarycznego wskaźnika innowacyjności (Sumary Innovation Index, SII), ale wyższe od przeciętnej UE tempo jego wzrostu. Mocną stroną są zasoby ludzkie, ale słabo wypadamy między innymi w innowacyjności małych i średnich przedsiębiorstw oraz współpracy MŚP z innymi podmiotami. 3.1 Nakłady na B+R i wskaźnik zatrudnienia Oprócz niskiego udziału nakładów w stosunku do PKB (0,74% 22 ), polską działalność badawczo- -rozwojową charakteryzuje niewielki udział środków pochodzących od podmiotów gospodarczych i relatywnie wysoki udział środków publicznych. Proporcje między źródłami fi nansowania są w naszym kraju odwrócone w stosunku do sytuacji w przodujących państwach unijnych. Udział środków budżetowych w całości nakładów przeznaczonych na B+R wynosił w 2009 roku 60,4%. Przeciętnie w krajach OECD było to 27,8%, a w krajach UE-25 34,6% 23. W ostatnich latach następuje powolna zmiana struktury nakładów bieżących na działalność B+R. Wydatki na badania stosowane stopniowo maleją, a zwiększa się udział wydatków na badania podstawowe (fi nansowane niemal całkowicie z budżetu państwa) i prace rozwojowe (dotowane głównie przez sektor prywatny). W latach udział badań stosowanych w nakładach na działalność B+R zmniejszył się o 4,2 punktu procentowego 24. Wartość wskaźnika zatrudnienia w działalności badawczo-rozwojowej na tysiąc zatrudnionych osiągnęła w 2008 roku 4,7, w porównaniu do średniej unijnej wynoszącej 11,1. Udział badaczy w ogólnej liczbie pracowników sfery B+R od wielu lat oscyluje wokół 80% i jest wyraźnie wyższy niż w innych krajach europejskich Komisja Europejska, Innovation Union Scoreboard The Innovation Union s Performance Scoreboard for Research and Innovation, February 2011, dostęp Eurostat, dostęp OECD, Main Science and Technology Indicators, vol. 1, Ministerstwo Gospodarki, Projekt strategii innowacyjności i efektywności gospodarki,\n16 I. Charakterystyka działalności badawczo-rozwojowej w przemyśle Najliczniejszą grupą zatrudnionych w B+R (w ekwiwalentach pełnego czasu pracy EPC) są pracownicy szkół wyższych (58,3%) i sektora rządowego (24,5%). Zatrudnieni w przedsiębiorstwach stanowią 17,2%. Istotne różnice widać między sektorami, gdy analizuje się wartość nakładów na B+R w przeliczeniu na jednego zatrudnionego. Najwyższe nakłady występowały w 2009 roku w sektorze przedsiębiorstw (a warto zaznaczyć, że środki budżetowe w tym sektorze stanowią tylko 12% wszystkich nakładów), najniższe zaś w sektorze szkolnictwa wyższego. Oznacza to, że specjaliści B+R w fi rmach są bardziej produktywni. Szczegóły przedstawiono na wykresie 1. Wykres 1. Nakłady na B+R i środki budżetowe na jednego zatrudnionego w sektorach instytucjonalnych według Frascati Manual, w 2009 roku 58,8 81, ,3 23,2 188,8 74,5 123, Sektor szkolnictwa wyższego obejmuje wszystkie uniwersytety, uczelnie techniczne i inne instytucje oferujące kształcenie na poziomie wyższym niż średnie (post-secondary), niezależnie od źródeł ich fi nansowania i statusu prawnego. Zalicza się tu także wszystkie instytuty badawcze, stacje doświadczalne i kliniki działające pod bezpośrednią kontrolą instytucji szkolnictwa wyższego, administrowane przez te instytucje bądź przy nich afi liowane. Sektor rządowy obejmuje wszystkie departamenty, urzędy i inne organy, które świadczą na rzecz ogółu obywateli usługi publiczne, a ponadto podmioty, na których spoczywa odpowiedzialność za administrację państwa oraz politykę gospodarczą i społeczną w danym społeczeństwie oraz instytucje niekomercyjne kontrolowane i fi nansowane głównie przez władze, ale nieadministrowane przez sektor szkolnictwa wyższego. Sektor prywatnych instytucji niedochodowych obejmuje nierynkowe prywatne instytucje niekomercyjne działające na rzecz gospodarstw domowych (czyli ogółu obywateli) oraz osoby prywatne i gospodarstwa domowe. Sektor przedsiębiorstw obejmuje wszystkie fi rmy, organizacje i instytucje, których głównym przedmiotem działalności jest wytwarzanie towarów i usług (z wyjątkiem szkolnictwa wyższego) w celu ich sprzedaży na rynku po cenach mających znaczenie ekonomiczne oraz prywatne instytucje niekomercyjne obsługujące przede wszystkim wymienione podmioty. Źródło: GUS, Nauka i technika w Polsce w 2009 roku, Warszawa\n17 I. Charakterystyka działalności badawczo-rozwojowej w przemyśle Nakłady na B+R w sektorze przedsiębiorstw charakteryzują się znacznymi dysproporcjami w poszczególnych regionach kraju. W 2009 roku w województwie mazowieckim na badania i rozwój fi rmy przeznaczyły ponad 800 mln zł, a w województwie małopolskim ponad 250 mln. W zachodniopomorskim, opolskim i podlaskim wskaźnik nakładów był kilkaset razy niższy. Widać zatem, że w województwach o dużych tradycjach naukowych i silnych ośrodkach uczelnianych występuje dyfuzja działalności B+R do przedsiębiorstw. Mazowsze znacznie wyprzedza pozostałe regiony także pod względem wysokości nakładów na B+R na jednego mieszkańca (tabela 1). Analiza wskaźników innowacyjności prowadzi do podobnych wniosków. Nakłady na działalność innowacyjną są najwyższe na Mazowszu i na Śląsku. Najmniej w innowacje inwestują przedsiębiorstwa na Podlasiu, w województwie świętokrzyskim i lubuskim. Różnie natomiast rozkłada się podział środków na innowacje pod względem źródeł ich pochodzenia. W wykorzystaniu środków budżetowych przoduje województwo świętokrzyskie, a najwięcej środków z zagranicy pozyskały fi rmy z województwa kujawsko-pomorskiego. Pewną trudność w analizie sytuacji sprawia sklasyfi kowanie wydatków w poszczególnych branżach. Dostępne dane wskazują, że największe wydatki na B+R ponoszone są w dwóch kategoriach PKD: prace B+R trudne do sklasyfi kowania według rodzajów działalności (321,5 mln zł w 2009 roku) oraz działalność profesjonalna, naukowa i techniczna. Wśród dokładnie opisanych branż, najwięcej przeznacza na ten cel przemysł farmaceutyczny (181,9 mln zł) i spożywczy (156,9 mln zł). Publikowane rankingi pozwalają z łatwością wskazać przedsiębiorstwa, które inwestują w B+R największe kwoty. Są to Fiat Auto Poland SA (ponad 162 mln zł w 2009), Zakłady Farmaceutyczne Polpharma SA, Comarch SA i Bioton SA 25 (w Europie w branży przemysłowej dominują pod tym względem Volkswagen prawie 6 mln euro w 2009, Nokia, Sanofi -Aventis i Siemens 26 ; poza UE do liderów badań i rozwoju należy Toyota, Roche i Microsoft). Tabela 1. Nakłady na B+R w 2009 roku wskaźniki Województwo Na jednego mieszkańca (w zł) Nakłady na B+R Na jednego zatrudnionego w B+R (w tys. zł) Relacja do PKB (ceny bieżące) Łódzkie 145,9 45,3 0,51 Mazowieckie 528,5 81,5 1,07 Małopolskie 243,9 57,9 0,92 Śląskie 126,1 53,7 0,38 Lubelskie 113,6 35,6 0,54 Podkarpackie 74,6 50,2 0,36 Podlaskie 46,5 24,0 0,20 Świętokrzyskie 27,9 26,3 0,12 Lubuskie 25,7 23,6 0,09 Wielkopolskie 166,5 44,5 0,52 Zachodniopomorskie 65,5 28,9 0,24 Dolnośląskie 136,7 45,9 0,41 Opolskie 35,0 23,4 0,14 Kujawsko-pomorskie 53,0 23,6 0,20 Pomorskie 154,2 51,6 0,51 Warmińsko-mazurskie 67,6 41,7 0,29 najwyższe nakłady na B+R najniższe nakłady na B+R Źródło: GUS, Bank danych lokalnych, dostęp Baczko T., Puchala-Krzywina E., Raport o największych inwestorach w badania i rozwój w Polsce w 2010 roku, Instytut Nauk Ekonomicznych PAN, Sieć Naukowa MSN, Warszawa Joint Research Centre, The 2010 EU Industrial R&D Investment Scoreboard, Publications Offi ce of the European Union, Luxembourg 2010.\n18 I. Charakterystyka działalności badawczo-rozwojowej w przemyśle 3.2 Aktywność patentowa Mimo iż liczba wynalazków zgłoszonych do Urzędu Patentowego RP wzrosła w latach o około 40%, odsetek decyzji negatywnych stanowił aż 47% (w 2009 roku zgłoszono wynalazków, a udzielono 1536 patentów). Wynika z tego, że badacze przeznaczają znaczną część swojego czasu na odkrywanie rzeczy już odkrytych, co oznacza, że na etapie sporządzania projektu badawczego niewielką wagę przykłada się do analizy zgłoszonych patentów. To prawda, sfi - nansowanie rzecznika patentowego oznacza dodatkowe wydatki, jednak źle pojmowana oszczędność może prowadzić do rzeczywistej straty. Szczegółowe dane przedstawione są w tabeli 2. Zgłoszenia wynalazków w roku 2009 najczęściej pochodziły z jednostek naukowych i od osób fi zycznych. Z sektora gospodarki pochodziło 24% zgłoszeń. Różna jest jednak efektywność tych zgłoszeń rozumiana jako pozytywna decyzja o udzieleniu prawa wyłącznego na wynalazki. W przypadku sektora nauki taki wskaźnik osiąga wartość 61%, w przypadku sektora gospodarki 48,5%, a w przypadku osób fi zycznych 36%. Zatem, pomimo tego, że sektor gospodarki przeznacza głównie prywatne środki na badania naukowe, jakość analiz patentowych jest w nim niższa niż w sektorze nauki. Jednocześnie, liczba polskich wynalazków zgłoszonych do Europejskiego Urzędu Patentowego (European Patent Offi ce, EPO) na milion mieszkańców wynosiła w 2010 roku 8 i była jedną z najniższych w Unii Europejskiej (średnia dla UE-27 to 108,59) 27. Podobnie nisko sytuuje Polskę liczba patentów triadic czyli zarejestrowanych jednocześnie w EPO, Japońskim Urzędzie Patentowym i Urzędzie Patentowym Stanów Zjednoczonych. Nasz kraj znajduje się na samym końcu listy państw OECD, ze wskaźnikiem na poziomie 0,5; za Słowacją (0,8), Grecją (1,2) Czechami (1,7) i Węgrami (4,3). 3.3 Współpraca nauki i gospodarki Według danych Eurostatu w latach polskie przedsiębiorstwa stosunkowo rzadziej niż w większości analizowanych krajów kooperowały w zakresie innowacji z fi rmami z tej samej grupy, konsultantami i szkołami wyższymi; dużo lepiej wygląda u nas natomiast współpraca z instytutami badawczymi. Wyraźnie chętniej na wspólne działania decydowały się fi rmy publiczne niż prywatne. Jedynie co czwarta mała fi rma posiadała porozumienie o współpracy z innymi podmiotami, w tym w 24% dotyczyło to instytucji krajowych, a w 10% podmiotów zagranicznych. Eksperci przygotowujący Strategię innowacyjności i efektywności gospodarki 28 wskazali na niepokojące zjawisko zmniejszania się odsetka przedsię- Tabela 2. Liczba i struktura decyzji o udzieleniu praw wyłącznych na wynalazki i wzory użytkowe Rok Liczba decyzji ogółem Liczba decyzji o udzieleniu patentu Liczba decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy Udział decyzji o udzieleniu patentu Udział decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy Udział decyzji odmownych ,8% 25,7% 35,4% ,4% 20,7% 38,9% ,7% 21,9% 42,4% ,2% 12,4% 38,5% ,9% 7,3% 40,8% ,5% 7,1% 42,4% ,1% 7,0% 47,9% Źródło: Urząd Patentowy RP, Raport roczny za rok Eurostat, dostęp Ministerstwo Gospodarki, op.cit. 17\n19 I. Charakterystyka działalności badawczo-rozwojowej w przemyśle W ramach badania wykonano: analizę desk research prezentującą informacje o prowadzeniu prac badawczo-rozwojowych przez przedsiębiorstwa, dane statystyczne, przegląd literatury dotyczący zarządzania projektem B+R oraz analizę wniosków o dofi nansowanie projektów; indywidualne wywiady pogłębione (IDI): z przedstawicielami przedsiębiorstw realibiorstw, które współpracowały z innymi fi rmami lub instytucjami w obszarze działalności innowacyjnej. Diagnoza Ministerstwa Gospodarki pozwala wyodrębnić prawdopodobne przyczyny tego zjawiska: niedobór informacji o ofercie poszczególnych jednostek, defi cyt zaufania oraz brak tradycji kooperacji w polskim społeczeństwie. Mimo iż wiele przedsiębiorstw uważa współpracę z instytucjami ze sfery B+R za istotną, nie układa się ona wystarczająco dobrze. Wynika to z odmiennych kultur organizacyjnych jednostek naukowych i podmiotów gospodarczych, niewystarczających zasobów fi rm, nadmiernej biurokracji, wysokich kosztów oferowanych usług etc. Nie bez znaczenia jest fakt, że koncerny międzynarodowe preferują transfer wiedzy z wyspecjalizowanych oddziałów zagranicznych. Zbudowanie skutecznego sposobu komunikacji sfery nauki ze sferą gospodarki było jednym z ważnych elementów niedawnej reformy systemu nauki i szkolnictwa wyższego 29. Od 2008 roku funkcję pośrednika w tych kontaktach pełni Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. NCBR dba o to, by plany badań i prac rozwojowych konsultowano z przedstawicielami obu środowisk, a także o to, by konstruowano je z korzyścią dla obu stron. Centrum przyznaje również granty badawcze fi rmom, które do tej pory nie inwestowały w B+R. Ważne jest, że instytuty badawcze (wcześniej jednostki badawczo-rozwojowe) mogą tworzyć z podmiotami gospodarczymi centra naukowo- -przemysłowe 30. Ustawa o zasadach fi nansowania nauki 31 defi niuje dodatkowo pojęcie konsorcjum naukowego jako grupę jednostek organizacyjnych podejmującą wspólne przedsięwzięcie obejmujące badania naukowe, prace rozwojowe lub inwestycje służące potrzebom badań naukowych lub prac rozwojowych. W skład konsorcjum wchodzi co najmniej jedna jednostka naukowa i co najmniej jeden przedsiębiorca, albo co najmniej dwie jednostki naukowe. II. Założenia badawcze do analizy sposobów zarządzania projektami B+R w przemyśle 1. Metodologia badania Badaniem Analiza sposobów zarządzania projektami B+R w przemyśle objęto przedsiębiorstwa prowadzące działalność badawczo- -rozwojową w obszarze przemysłu. Kryterium ich doboru była realizacja projektów, w których pracował co najmniej pięcioosobowy zespół, minimalny budżet wynosił dwieście tysięcy złotych, a czas realizacji nie był krótszy niż dwanaście miesięcy. Próba przedsiębiorstw była zróżnicowana pod względem wielkości projektów, branży, liczby zatrudnionych, nakładów na B+R i pochodzenia kapitału. Badanie koncentrowało się na następujących obszarach tematycznych, związanych z zarządzaniem projektami badawczo-rozwojowymi: 1) tworzenie i funkcjonowanie zespołu badawczego; 2) proces zarządzania zespołem; 3) skuteczność zarządzania i dobór właściwych metod zarządzania z punktu widzenia celów projektu; 4) identyfi kacja czynników sukcesu projektów i zespołów, barier w zarządzaniu zespołem oraz cech skutecznego kierownika zespołu; 5) współpraca pomiędzy przedsiębiorstwami a jednostkami naukowymi Więcej na ten temat w publikacji Gryzik A., Knapińska A., red., op.cit. 30 Rozdział 8 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 roku o instytutach badawczych, Dz.U. Nr 96, poz Art. 2 pkt. 12 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 roku o zasadach fi nansowania nauki, Dz.U. Nr 96, poz. 615.\n20 I. Charakterystyka działalności badawczo-rozwojowej w przemyśle zujących prace badawczo-rozwojowe: z listy najbardziej innowacyjnych przedsiębiorstw i największych inwestorów w działalność B+R, z benefi cjentami Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka oraz 6. i 7. Programu Ramowego, współpracującymi z jednostkami naukowymi; z przedstawicielami jednostek naukowych współpracujących z przemysłem w zakresie B+R; z przedstawicielami instytucji otoczenia biznesu; z ekspertami funduszy Venture Capital 32, z przedstawicielami instytucji centralnych, decydujących o polityce w zakresie działalności badawczo-rozwojowej i realizujących działania w obszarze wsparcia i fi nansowania prac B+R. Respondentami byli pracownicy szczebli kierowniczych w tych organizacjach prezesi, wiceprezesi, członkowie zarządu, dyrektorzy, kierownicy działów i projektów; wywiady pogłębione z przedstawicielami przedsiębiorstw prowadzących prace B+R w sześciu krajach: Francji, Hiszpanii, Niemczech, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Respondentami w tych przedsiębiorstwach zostały osoby o wieloletnim doświadczeniu w zakresie kierowania pracami badawczo- -rozwojowymi, piastujące wyższe stanowiska kierownicze. Respondenci reprezentowali różne gałęzie przemysłu (lotniczy, energetyczny, spożywczy, elektryczny i elektrotechniczny, chemiczny, telekomunikacyjny), sektor ochrony zdrowia oraz branżę IT; badanie ilościowe (PAPI), obejmujące przeprowadzenie 300 wywiadów kwestionariuszowych z przedstawicielami przedsiębiorstw przemysłowych prowadzących prace badawczo- -rozwojowe. Jednostką analizy w badaniu ilościowym był projekt realizowany w przedsiębiorstwie, zatem wnioskowanie z wyników badania zawsze odnosi się do jednego wybranego projektu Charakterystyka badanych projektów i przedsiębiorstw 2.1 Projekty Analizowane projekty najczęściej dotyczyły przekształceń technologicznych. W 21% związane były z ulepszeniem obecnego systemu (technologii), w 20% z opracowaniem nowej technologii, a w 12% również z zakupem i ulepszeniem maszyn i urządzeń. Około jedna dziesiąta przedsięwzięć obejmowała opracowanie nowego produktu, wdrożenie wyników prac B+R oraz uruchomienie nowych linii produkcyjnych. Sporadycznie projekt wiązał się z ulepszeniem produktu. Średnio w zespole projektowym pracowało 7,9 osób o różnym umiejscowieniu w strukturze fi rmy. Przeciętna wielkość całkowitego budżetu projektu wynosiła ponad 2,9 mln złotych. Liczba osób tworzących zespół rosła wraz z jego budżetem, choć nie były to duże różnice. Uzależnienie liczebności zespołu od budżetu widać także w różnicach między podmiotami, które samodzielnie prowadziły projekt a tymi, które sięgały po fi nansowanie zewnętrzne. W pierwszej grupie, gdzie przeciętna wielkość budżetu wyniosła 1 mln 323 tysiące złotych, zespół liczył średnio 6,2 osoby, podczas gdy w drugiej grupie, gdzie przeciętny budżet był ponad dwukrotnie wyższy, średnia liczebność zespołu wynosiła 8,3 osoby. 2.2 Przedsiębiorstwa polskie Do badania rekrutowano reprezentantów przedsiębiorstw przemysłowych. Najliczniej reprezentowane były firmy średniej wielkości (42%), a następnie małe (29%), duże (10%) i mikro (2%); struktura odbiegała zatem wyraźnie od struktury polskiej przedsiębiorczości. Średnia zatrudnienia wyniosła 138 osób. Spółki działające także poza granicami Polski zatrudniały średnio 473 osoby, jednak nie jest to wartość miarodajna ze względu na ich zbyt mały udział w całości próby (4%). Zestawienie poszczególnych branż przemysłu w badanej grupie zaprezentowano na wykresie Grupy te nie są rozłączne. W wielu przypadkach przedsiębiorstwa mogły zostać zakwalifi kowane do więcej niż jednej kategorii. Każde przedsiębiorstwo zostało zakwalifi kowane do jednej z podgrup w celu zobrazowania różnorodności próby oraz aby ułatwić odwołania w raporcie do wybranych wywiadów. 33 Pytania dotyczyły ostatnio zrealizowanego projektu, którego budżet wyniósł minimum 200 tysięcy złotych, a który realizowany był przez minimum pięcioosobowy zespół przez co najmniej rok. 19


Ceny biletów mpk wrocław - artykuły | Nasze Miasto\nOj, mocno dostaniemy po kieszeni! Za co zapłacimy więcej we Wrocławiu od 1 stycznia 2021 roku?\nCo podrożeje od 2021 roku? Sprawdź. Szczegóły znajdziesz w podpisach pod zdjęciami w naszej galerii.\n29 grudnia 2020, 17:01\nW dużych miastach drożeje komunikacja miejska. Wrocławskie MPK najtańsze\nWarszawa, Kraków, Poznań - te miasta od 1 stycznia 2013 roku podniosły ceny biletów komunikacji miejskiej. Warszawiacy za jednorazowy bilet zapłacą aż 4,40 zł. Z miast, które organizowały Euro 2012, Gdańsk i Wrocław mają teraz najtańsze bilety jednorazowe - kosztują 3 zł. Gdańsk ostatnią podwyżkę wprowadził w czerwcu, we Wrocławiu więcej płacimy od maja 2012. W naszym zestawieniu braliśmy pod uwagę ceny normalnych biletów jednorazowych.\nZnowu zmiany w biletach MPK? Jakie są Wasze pomysły? (GŁOSOWANIE)\nCzy czeka nas kolejna rewolucja w biletach komunikacji miejskiej? Radni Platformy Obywatelskiej chcą, by jednorazowy bilet komunikacji miejskiej we Wrocławiu był jednocześnie 30-minutową przejazdówką na wszystkie linie. Miałby też pojawić się nowy bilet 15-minutowy za 1,50 zł (normalny) i 0,75 zł (ulgowy). PO domaga się też obniżki cen biletów na autobusy pospieszne. Jak oceniacie te pomysły? Do dyspozycji macie 10 głosów, które możecie dowolnie rozdzielić na każdą z propozycji. Czekamy też na Wasze pomysły. Zostawiajcie je w komentarzach, najciekawsze dodamy do naszej ankiety.\n8 października 2012, 11:51\n1 maja 2012, 7:40\nkara za brak biletu mpk wrocław\nmandat za brak biletu mpk wrocław\nile wynosi mandat mpk wrocław\nWrocław: Droższe bilety MPK, ale niekoniecznie od 1 maja\nJest sposób na zaoszczędzenie paru złotych. Zobacz jaki.\n25 kwietnia 2012, 7:01\nNa Facebooku organizują protest przeciwko podwyżkom cen biletów MPK we Wrocławiu\nSwój udział w proteście 16 lutego o godz. 17.30 zadeklarowało na razie 259 osób.\n16 lutego 2012, 10:04\nWrocławianie: Droższe bilety MPK, więcej gapowiczów [sonda]\nMieszkańcy oceniają planowaną podwyżkę cen biletów MPK.\n5 stycznia 2012, 19:00\nWrocławskie MPK chce być kontrolowane i jeździć nowymi autobusami\nDo 2014 roku we Wrocławiu ma zostać wprowadzona tzw. kontrola jakości MPK. Pasażerowie, dzwoniąc pod numer 777 77 77, będą mogli poskarżyć się na kierowcę autobusu czy spóźniające się tramwaje. Najpierw czeka nas podwyżka cen biletów.\nBędą cięcia i podwyżki cen biletów, zapowiada nowy prezes wrocławskiego MPK\nWładysław Smyk planuje wprowadzić kilka zmian w MPK. Na stanowisku prezesa zastąpił Witolda Turzańskiego.


Strony związane z hasłem: przedszkole warszawa - strona 1 - Katalog Stron | Blueweb.pl\nReklama (5), finanse (5), Poznań (4), lifestyle (10), Artykuły (7), hostel warszawa (4), apartamenty (5), marketing (4), pozycjonowanie stron (5), sklep internetowy (5), szkolenia (5), samochody (4), hotele (4), hotel (5), Lublin (6), informacje (8), meble na wymiar (5), biuro rachunkowe (7), sklep (5), Kraków (5), okna (5), wynajem (4), sklep z zabawkami (4), Dom i Ogród (5), noclegi (4)\nNasze przedszkole jest miejscem beztroskich zabaw, szczęścia i uśmiechu wszystkich dzieci. Zapewniamy wszystkim dzieciom najwyższe standardy pomieszczeń w których przebywają. Wysok... zobacz szczegóły wpisu »\nPrywatne przedszkole w mieście Warszawa znajdujące się w dzielnicy Ursynów oferuje profesjonalną opiekę, poprawne wychowanie i wszechstronne nauczanie dzieci dostosowane do wieku i... zobacz szczegóły wpisu »\nPlacówka przedszkolna dla dzieci w przedziale wiekowym od 2,5 do 6 lat. Całodzienna opieka wychowawczyń, zajęcia dążące do parwidłowego rozwoju, również dla niepełnosprawnych pocie... zobacz szczegóły wpisu »\nNiepubliczne przedszkole PICCOLO zaprasza wszystkie dzieci w wieku od 2,5 do 6 lat. Nasz program oparty na podstawie programowej MEN służy doskonaleniu procesu wychowawczo – dydakt... zobacz szczegóły wpisu »\nTygryski - żłobek i przedszkole w Warszawie - zapewnia ciepłą i profesjonalną opiekę nad niemowlakami i starszymi dziećmi. Nasze Dzieci spędzają tu czas radośnie i bezpiecznie. Prz... zobacz szczegóły wpisu »\nTrzy języki - prywatne przeds »\nPrywatne przedszkole językowe Warszawa - Powiśle: Trzy języki. Oferuję naukę i wychowanie po polsku, angielsku, hiszpańsku. W przedszkolu stosuje się metodę całkowitego zanurzenia.... zobacz szczegóły wpisu »\nWata Cukrowa - W Stylu RETRO »\nWata-Cukrowa.com - Obsługa i zaopatrzenie imprez w Watę Cukrową. Eleganckie stoisko w Stylu Retro, pełen profesjonalizm i atrakcyjne ceny. Najwyższe standardy higieny potwierdzone ... zobacz szczegóły wpisu »\nAkademia Przedszkolaka „ SMYK” to prywatna placówka prowadząca działalność opiekuńczo – pielęgnacyjną oraz wychowawczą dla dzieci w wieku 6 miesięcy do 5 lat. Proponujemy SMYKOM tw... zobacz szczegóły wpisu »\nPsie Przedszkole Warszawa | S »\nNajlepsze ceny! Nasze kursy obejmują od 14 do 16 spotkań po 1 lub 1, 5 godziny, każdy z nich trwa mniej więcej 2 miesiące. Szczeniakami zajmujemy się zdecydowanie, by sumiennie ucz... zobacz szczegóły wpisu »


Strona główna Sony CD Architect 5.2\nNarzędzie do masteringu płyt, zapewnia obsługę plików dźwiękowych w formatach aż do 32 bity/ 192 kHz.\nSony CD Architect 5.2 jest profesjonalnym narzedziem do masteringu płyt CD w standardzie Red Book. Ponad 20 efektów audio DirectX, możliwość robienia kompleksowych przeników ścieżek muzycznych, rozbudowane wsparcie dla technologii USB i FireWire, czyni z CD Architect 5.2 kompletny system masteringowy.\nProgram wykorzystuje technologię DAO (dis-at-once), czyli sposób zapisu dysków CD-R i DVD-R w którym cała zawartość zapisywana jest za jednym razem bez wyłączania lasera. Pozwala to na tworzenie płyt CD z różną długością przerw pomiędzy ścieżkami lub tworzenia zakładek dźwiękowych pomiędzy poszczególnymi ścieżkami. Możliwe jest dodanie CD tekstu, czyli dodatkowe informacje tekstowe wyświetlane podczas odtwarzania płyty, jak np. nazwa płyty, wykonawca utworu, tytuł.\nProgram oferuje precyzyjne narzędzia potrzebne do przygotowania dysków CD gotowych do replikacji, od wydajnych narzędzi wizualizacyjnych do pełnej edycji kodu PQ oraz wykorzystania efektów audio DirectX.\nProgram zapewnia obsługę plików dźwiękowych w formatach aż do 32bity/192 kHz włącznie, wysokiej jakości resampling i dithering, import bardzo dużej ilości formatów plików (MP3, AIFF, Ogg Vorbis, Windows Media, Quick Time, itd.) bez konieczności dokonywania ich konwersji, podsłuch pliku bez konieczności jego importu do projektu.\nDo programu można zaimportować pliki w formacie Wave, CD Audio, CD Architect 4 lub 5, Audio Interchange File Format, MPEG-1 Layer 3, Windows Media Audio, Ogg Vorbis, QuickTime Audio, Perfect Clarity Audio, Wave64, Sony Creative Software, Dialogic VOX ADPCM, Intervoice, NeXT/Sun, Sound Designer 1. Pliki można wyeksportować w formacie Wave Image, Architect 5 Project.


czwartek, 08-06-2017, godz. 14.11\nOd Niemowlaczka Do Przedszkolaczka - pod takim tytułem 7 czerwca w godzinach popołudniowych na terenie Żłobka Miejskiego „Motylkowy Świat” odbył się festyn rodzinny.\nTo już kolejny festyn w Miejskim Żłobku, który jak co roku przyciąga rzesze gości. Na odwiedzających czekało wiele atrakcji. Jedną z nich była loteria fantowa, podczas której można było wygrać maskotki, zabawki, książki i inne drobiazgi. Prowadzona tego dnia zbiórka pieniędzy była przeznaczona na leczenie jednego z wychowanków, chorego Dominika.\nTego dnia świętowano również jubileusz 25-lecia pracy na stanowisku dyrektora Żłobka Miejskiego Motylkowy Świat w Legionowie pani Barbary Mierzejewskej. Najserdeczniejsze gratulacje i podziękowania na jej ręce za pracę włożoną w rozwój żłobka w imieniu władz Legionowa złożył Zastępca Prezydenta Piotr Zadrożny.


Anioł Pański: Bracia i siostry wspierajcie Synod modlitwą\npapiez.wiara.pl » Wiadomości » Anioł Pański: Bracia i siostry wspierajcie Synod modlitwą\nRozpoczynającym się dziś obradom Synodu Biskupów poświęcił Benedykt XVI swą katechezę przed niedzielną modlitwą „Anioł Pański".\nPozdrawiając Polaków Ojciec Święty powiedział:„Waszym modlitwom polecam obrady Synodu Biskupów. Prośmy o światło Ducha Świętego, abyśmy coraz lepiej poznawali znaczenie Słowa Bożego w życiu i misji Kościoła, jak też w naszym osobistym doświadczeniu wiary. Niech Bóg wam błogosławi!”.\nW swym rozważaniu wygłoszonym w języku włoskim Papież stwierdził: Dziś rano Msza św. w Bazylice św. Pawła za Murami zainaugurowała XII zgromadzenie zwyczajne Synodu Biskupów, który odbędzie się w Watykanie przez trzy tygodnie i podejmie temat „Słowo Boże w życiu i misji Kościoła”. Znana jest wam wartość i rola tego szczególnego zgromadzenia biskupów, dobranych tak, by reprezentowali cały episkopat i zwołanych, by okazać Następcy Piotra skuteczniejszą pomoc, dając jednocześnie wyraz i umacniając jedność eklezjalną. Chodzi o instytucję ważną, ustanowioną we wrześniu 1965 przez mego czcigodnego poprzednika Sługę Bożego Pawła VI (por. List apostolski motu proprio „Apostolica sollicitudo”), w czasie ostatniej fazy Soboru Watykańskiego II, realizującą zalecenie zawarte w dekrecie o pasterskich zadaniach biskupów (por. Christus Dominus, 5). Oto cele Synodu: sprzyjać ścisłej jedności i współpracy pomiędzy papieżem i biskupami całego świata; dostarczać bezpośrednich i dokładnych informacji o sytuacji i problemach Kościoła; sprzyjać porozumieniu odnośnie do doktryny i pracy pasterskiej; podejmować aktualne kwestie, o doniosłym znaczeniu. Te rozliczne zadania koordynuje stały sekretariat, który działa w bezpośredniej zależności od władzy Biskupa Rzymu.\nWymiar synodalny jest konstytutywnym wymiarem Kościoła: polega on na zejściu się z wszystkich narodów i kultur, ażeby stać się jednym w Chrystusie i podążać razem za Nim, który powiedział: „Ja jestem drogą i prawdą, i życiem” (J 14, 6). W istocie greckie słowo sýnodos, złożone z przedrostka syn, to znaczy „z” i z odòs, co znaczy „droga”, sugeruje ideę „podążania razem drogą”, i tego właśnie doświadcza Lud Boży w historii zbawienia. Dla rozpoczynającego się dziś Zwyczajnego Zgromadzenia Synodu, przychylając się do miarodajnych opinii w tej sprawie, wybrałem za temat Słowo Boże, które w perspektywie pasterskiej należy pogłębić w życiu i misji Kościoła. Szeroki był udział w fazie przygotowawczej Kościołów partykularnych całego świata, które nadesłały swoje uwagi do Sekretariatu Synodu, która z kolei opracował Instrumentum laboris, dokument, o którym dyskutować będzie 253 ojców synodalnych: 51 z Afryki, 62 z Ameryki, 41 z Azji, 90 z Europy i 9 z Oceanii. Dołączają do nich liczni eksperci i audytorzy, mężczyźni i kobiety, jak również „bratni delegaci” innych Kościołów i Wspólnot kościelnych oraz kilku specjalnych gości.\nDrodzy bracia i siostry, wzywam was wszystkich, byście wspierali Synod swoją modlitwą, prosząc szczególnie o macierzyńskie wstawiennictwo Maryi Panny, doskonałej Uczennicy Bożego Słowa.\nPo modlitwie „Anioł Pański” Benedykt XVI powiedział:\nDziś wieczór rozpocznie się wyjątkowa inicjatywa, podjęta przez RAI, pod tytułem „Biblia dzień i noc”. Chodzi o transmitowaną w telewizji nieprzerwaną lekturę całej Biblii, trwającą siedem dni i sześć nocy, od dziś do przyszłej soboty 11 października. Siedzibą jej będzie rzymska bazylika Świętego Krzyża Jerozolimskiego, a wymieniających się lektorów będzie niemal 1.200, z 50 różnych krajów, w części wybrani oni zostali według kryterium ekumenicznego, wielu zaś zgłosiło się dobrowolnie. Wydarzenie to doskonale towarzyszy Synodowi Biskupów o Słowie Bożym, ja sam zaś zapoczątkuję je czytając pierwszy rozdział Księgi Rodzaju, co transmitowane będzie dziś wieczorem o godz. 19 w pierwszym programie RAI. W ten sposób Słowo Boże będzie mogło wejść do domów, by towarzyszyć rodzinom i pojedynczym osobom: ziarno, które jeśli zostanie dobrze przyjęte, nie omieszka przynieść obfitych owoców.\ndodane 05.10.2008 09:15


Słowne zawirowania oraz możliwości słowne w czasie składania życzeń na Wielkanoc - ECD24\nOsoby, które nie mają zacięcia polonistycznego wybitnie niejednokrotnie wykorzystują gotowe teksty w przeróżnego rodzaju sytuacjach. Jedną z nich są życzenia na przeróżnego rodzaju okazje.\nW szczególe trzeba do nich zaliczyć imieniny urodziny oraz święta. Życzenia na Wielkanoc powinny odznaczać się doborem słusznych słów. Przede wszystkim trzeba zwrócić szczególną uwagę na to do kogo piszemy. Nie może w żadnym wypadku dojść do sytuacji, w jakiej pomylimy płeć przy wysyłaniu życzeń. Następną z kategorii są życzenia na urodziny. Ten rodzaj ucztowania wiąże się ze szczególnymi emocjami. Zwłaszcza dotyczy to osiemnastych bądź okrągłych rocznic. Albowiem one skłaniają do głębszych refleksji.\nEkspediując kartkę pocztową do jubilata powinniśmy zawrzeć w niej słowa płynące prosto z serca. Kończąc oczekiwane osiemnaste urodziny komukolwiek nastolatkowi są potrzebne porady. Osoby starsze wiekiem i doświadczeniem są w stanie podzielić się spostrzeżeniami w postaci stworzonych specjalnie na tę okazję życzeń. Tego rodzaju prezenty będą zdecydowanie zapamiętane przez wchodzące w dojrzałą rzeczywistość osoby. Bardzo urozmaicone słownictwo, jakie występuje w słownikach języka lokalnego stanowi dla nas nie lada skarbnicę.\nSzczególnie musimy z niej skorzystać w trakcie wypowiadania życzenia dla bliskich nam ludzi. Ilość okazji, w których należałoby skorzystać z tego rodzaju powinności również jest niezwykle imponująca. Zwłaszcza należy do nich zaliczyć urodziny oraz imieniny. Nie wspominając o tym, iż wybitnie istotną datą odznaczają się święta. Życzenia na Wielkanoc (znajdziesz tutaj: https://www.zyczeniawielkanocne.pl/zyczenia-na-wielkanoc-po-angielsku/) następować powinny nie tylko w postaci suchych smsów czy maili, jakkolwiek również jako realne kartki świąteczne.\nW głównej mierze powinny pozostać zapisane naszymi autorskimi słowami, skumulowanymi jako życzenia świąteczne na tę naturalnie okazję. Zdecydowanie należy wyzbyć się przyzwyczajenia do kopiowania gotowych tekstów, których jest niemiara na tematycznych witrynach internetowych. Należy to do niesłychanie nietaktownych zachowań i w głównej mierze oddala nas od oryginalności. Wobec tego poświęćmy dłuższą chwilkę na wypracowanie owych wpisów i wyróżnijmy się z tłumu.


Półtorej tony ziemniaków na dzień św. Tekli - Przedsiębiorczość\nPółtorej tony ziemniaków na dzień św. Tekli\nDodano: 24-09-2012, 09:33\nRakowskie dzionie, kilkadziesiąt rodzajów pierogów i przede wszystkim świeżo upieczone ziemniaki - to główni bohaterowie imprezy ludowej w "Dzień świętej Tekli, ziemniaki będziem piekli" odbywającej się wczoraj w Dębnie (Świętokrzyskie).\nJak co roku w Dębnie, w którym na rynku stoi figurka św. Tekli, zaroiło się od turystów nie tylko z regionu świętokrzyskiego, ale również z Małopolski, Śląska i Lubelszczyzny.\n- Przygotowaliśmy półtorej tony ziemniaków, bo te lekko zwęglone, świeżo wyciągnięte z popiołu są zawsze największą atrakcją naszej imprezy, która ma korzenie w lokalnej tradycji ludowej. Jak na naszą gminę przystało, nie zabraknie także rakowskiego dzionia, czyli specjalnej kiszki nadziewanej macą - poinformowała wójt gminy Raków Alina Siwonia.\nOkoło południa rozpoczęło się rozpalanie trzech gigantycznych ognisk. Na popołudnie dla turystów zaplanowano konkursy kulinarne "Ziemniaczane smaki" oraz "II Kolorowy Festiwal Pierogowy", występy orkiestry dętej z Daleszyc, dzieci i młodzieży z terenu gminy Raków, "Kapeli Świętokrzyskiej" oraz Małgorzaty Główki. Na koniec zaplanowano koncert zespołu "Boys".\n- Właśnie wczesny wieczór, kiedy już jest na tyle ciemno, że widać żar ognisk, jest najmilszym momentem naszej imprezy. W tym roku spodziewamy się, że tak jak w ostatnich latach przyjedzie przynajmniej 3 tys. osób. Niektórzy żartują, że tylko na świętej Tekli w Dębnie mogą zjeść takie ziemniaki - dodała wójt Siwonia.\nRakowski ziemniak pieczony jest wpisany na Listę Produktów Tradycyjnych prowadzoną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Tradycyjna impreza "W dzień Św. Tekli ziemniaki będziem piekli" jest laureatem tytułu "Laur tradycji", przyznawanego przez Marszałka Województwa Świętokrzyskiego.\nZgodnie z tradycją ludową chłopi z regionu świętokrzyskiego w dzień św. Tekli, 23 września, rozpoczynali wykopki ziemniaków. Wieczorami rozpalano na polach ogniska, aby pieczonymi ziemniakami pożywić się po ciężkiej pracy. Wykopanie i zebranie wszystkich plonów z pól musiało zakończyć się przed dniem św. Jadwigi, czyli 16 października.


Pudełko Radości Renaty : Złote myśli do przemyślenia na nowy dzień!\n,,Kochanie siebie, według mnie, zaczyna się od niekrytykowania siebie z byle powodu. Nadmierny krytycyzm więzi nas akurat w tym wzorcu, który staramy się zmienić. Zrozumienie samego siebie i właściwe obchodzenie się z własną osobą umożliwia nam zmianę tego wzorca. Pamiętajcie, że proces krytykowania siebie trwał latami i nie dawał żadnych rezultatów. Spróbujcie zaakceptować siebie, a zobaczycie, co będzie się działo.''\n,,Nie czekaj,pora nigdy nie będzie\n,,Cokolwiek umysł ludzki jest wstanie wymyślić\ni uwierzyć, może też osiągnąć.''\nzdjęcia bez emblematu strony są z pinterest.com i z temysli.pl\nAutor: Renata Maj o 01:23\nEtykiety: Afirmacje, aforyzmy, cytaty, dobre rady, motywacja, pozytywne myślenie, rozwój osobisty, złote myśli\nFraise26 (My strawberry fields) 14 stycznia 2014 11:30\nAnia T. 14 stycznia 2014 15:35\nświetne są te złote myśli ;)


Prawie 140 interwencji w weekend Gniezno - Moje Gniezno - Portal Informacyjny Gniezna\nPrawie 140 interwencji w weekend\nW ostatni weekend gnieźnieńscy strażacy odnotowali blisko 140 interwencji dotyczących usuwania skutków silnych wiatrów, które przeszły przez nasz powiat. Na szczęście nie odnotowano osób rannych ani śmiertelnych.\nDziałania polegały przede wszystkim na zabezpieczaniu miejsc powstałych zdarzeń, usuwaniu powalonych drzew z jezdni, obiektów, a także na zabezpieczaniu uszkodzonych lub zerwanych dachów na budynkach mieszkalnych i gospodarczych. Na chwilę obecną sytuacja jest już ustabilizowana, choć w poniedziałęk cały czas wpływały jeszcze pojedyncze zgłoszenia.\nZ uwagi na kolejne ostrzeżenia meteorologiczne strażacy cały czas są w gotowości operacyjnej, a względnie spokojny czas wykorzystują na dokładne sprawdzenie i konserwację sprzętu, który wykorzystywali podczas wcześniejszych działań.


czecho.pl: UKS na Festiwalu Sportów Wodnych\nUKS na Festiwalu Sportów Wodnych\nKrajowa Federacja Sportu dla Wszystkich w ramach upowszechniania programu Ministerstwa Sportu i Turystyki „Sport Wszystkich Dzieci”, od dziewięciu lat organizuje zawody uczniowskich klubów sportowych pod nazwą ogólnopolskich festiwali sportów wodnych. Celem głównym jest upowszechnianie sportów wodnych i samego pływania jako podstawowej dyscypliny sportu kształtującej prawidłowy rozwój dzieci i młodzieży. W zawodach uczestniczyć mogą zawodnicy i zawodniczki w kategorii juniorów młodszych rocznik 1991 - 1992 i młodzików 1993 - 1994.\nNa festiwalach odbywają się zawody pływackie, turnieje kajak polo (piłki kajakowej) oraz piłki wodnej. Zawody przeplecione są pokazami ratownictwa wodnego, free style kajakowego i płetwonurkowania. Oprócz zawodników w pokazach mogą brać udział dzieci i młodzież z publiczności. Każdy może wsiąść do kajaka, holować „tonącego”, wykonać rzut kołem ratunkowym czy rzutką ratowniczą, zejść pod wodę z aparatem do oddychania dla płetwonurków. W zawodach uczestniczą najlepsze uks-y w kraju.\nKajak polo jest pierwszą jak do tej pory dyscypliną sportu, która rozwinęła się w oparciu o uczniowskie kluby sportowe. Od 1995 r. dzięki programowi UKFiT, UKFiS, MENiS a obecnie Ministerstwa Sportu i Turystyki zaopatrywania uks-ów w sprzęt do mini kajakarstwa możliwe było zaszczepienie jej na gruncie naszego kraju.\nNajwiększe osiągnięcia w kajak polo na arenie międzynarodowej:\nWicemistrzostwo świata w kategorii U-21 kobiet w 2002 roku w Essen\nWicemistrzostwo Europy w kategorii U-21 kobiet w 2005 w Madrycie\nbrązowy medal Mistrzostw Europy w Madrycie w kategorii U-21 mężczyzn


Certyfikat diamentu i podstawowe informacje - Co jest na czasie w sieci ?\nCzy kiedykolwiek słyszeliście o tym czym jest certyfikat diamentu? Zapewne nie, jeżeli nie interesujecie się kamieniami szlachetnymi na co dzień. Jednak jest to bardzo ważny certyfikat który opisuje nasz diament oraz potwierdza jego wartość i oryginalność.\nOpisując diament pod uwagę brane są różne parametry. Najczęściej są to parametry takie jak kolor diamentu, czystość diamentu, jakość szlifu, waga kamienia szlachetnego. Taki certyfikat powinien zawierać też dokładne wymiary diamentu które podane są w milimetrach. Często także firmy które wykonują certyfikat diamentu podają dodatkowe dane takie jak wygląd inicjałów widocznych pod światłem podczerwieni.\nGdzie najlepiej zrobić certyfikat diamentu\nNajpopularniejsze firmy które zajmują się certyfikacją to HRD oraz IGI. To one działają najdłużej na rynku dla tego też klienci darzą je niebywałym zaufanie. Oczywiście jest wiele mniejszych firm które zajmują się certyfikacja diamentów, jednak pamiętajmy że każda firma korzysta z tego samego wzoru oraz stosuje te same programy komputerowe które określają parametry naszego diamentu. Większości parametrów oczywiście nie określimy okiem, dla tego potrzebne są tu programy komputerowe o których pisałem wcześniej. Taki certyfikat zapewni nam nie tyle dane które opisują nasz diament, lecz będzie świadczyć o jego cenie oraz oryginalności. Dowiemy się o diamencie jak najwięcej uzyskując taki certyfikat.\nWarto wykonać taki certyfikat diamentu jeżeli go posiadamy, ponieważ jego cena wzrośnie a my będziemy mieć wiedzę na temat naszego kamienia szlachetnego jakim jest diament.


Odpowiadanie w temacie: Zakaz zbliżania się do dorosłej osoby - Forum dla księgowych i kadrowych - księgowość i kadry - INFOR.pl\n→ Zakaz zbliżania się do dorosłej osoby\nOdpowiadanie w temacie: Zakaz zbliżania się do dorosłej osoby\n[quote name="Karolina" post="2181174" timestamp="1579547274"] Witam, mój tata dostał zakaz zbliżania się do mojej siostry, gdy ta miała 17 lat, mimo, że nie wnosiła o to, sąd tak zadecydował "żeby zapobiec ewentualniej przemocy". Sprawa cały czas jest w toku, a siostra jest już pełnoletnia. Chciałabym się dowiedzieć jak to wygląda prawnie czy siostra może teraz wnioskować do sądu o uchylenie? Czy w ogóle jest to zgodne z prawem? A druga sprawa, to, że w tym roku biorę ślub i chciałabym, żeby był tata i siostra. Czy mam pisać pismo do sądu w tej sprawie?[/quote]\nNapisano 20 marzec 2020 - 16:36\nZgodnie z art 254 §1 KPK - Oskarżony może składać w każdym czasie wniosek o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego; w przedmiocie wniosku rozstrzyga, najpóźniej w ciągu 3 dni, prokurator, a po wniesieniu aktu oskarżenia do sądu - sąd, przed którym sprawa się toczy. Oczywiście środkiem zapobiegawczym jest w tym przypadku zakaz zbliżania się.\nNapisano 20 styczeń 2020 - 20:07\nWitam, mój tata dostał zakaz zbliżania się do mojej siostry, gdy ta miała 17 lat, mimo, że nie wnosiła o to, sąd tak zadecydował "żeby zapobiec ewentualniej przemocy". Sprawa cały czas jest w toku, a siostra jest już pełnoletnia. Chciałabym się dowiedzieć jak to wygląda prawnie czy siostra może teraz wnioskować do sądu o uchylenie? Czy w ogóle jest to zgodne z prawem? A druga sprawa, to, że w tym roku biorę ślub i chciałabym, żeby był tata i siostra. Czy mam pisać pismo do sądu w tej sprawie?


PRZEPIS na zupę chrzanową - delikatnie ostra i pyszna tak, że nie można się jej oprzeć - Dziennik.pl\n1 kwietnia 2021, 07:45 Ten tekst przeczytasz w mniej niż minutę\nZupa chrzanowa z białą kiełbasą / Materiały prasowe\nPRZEPIS na zupę chrzanową z białą kiełbasą\nDodać bulion. Wymieszać dokładnie wszystkie składniki. Dodać listki majeranku. Całość zalać żurkiem i ponownie wymieszać. Gotować ok. 30 min, od czasu do czasu mieszając. Doprawić solą i pieprzem. Na koniec dodać ok. 3 łyżki chrzanu, wymieszać dokładnie i gotować przez ok. 3 minuty. Podawać z jajkiem pokrojonym na ćwiartki oraz kiełbasą białą wieprzową.\nkuchnia kuchnia i przepisy przepisy na wielkanoc zupa chrzanowa\nPRZEPIS na zapiekane jajka pod pierzynką. Danie zaskakująco-zachwycające!\nPRZEPIS na babkę wielkanocną z ponczem, karmelem i migdałami. Tradycja w odświeżonej odsłonie\nPRZEPIS na wielkanocną pieczeń rzymską. Bo święta muszą mieć odpowiedni smak!\njaka zupa chrzanowa. toż to żurek w czystej postaci, z wszystkimi dodatkami i trochę chrzanu?!\nWiecie co to jest "Swieconka"? To tez rodzaj zupy. W przeddzien przygotowac trzy rodzaje pieczeni: cieleca, wolowia i swinska. Zaniesc do kosciola do poswiecenia z innymi produktami. Gotuje sie ja w niedziele i tak prosto: pokroic kawalki pieczeni na drobno, dolac wody i zagotowac. Dodac poswiecona kielbase w plasterkach, ugotowane starte czerwone buraczki, chrzan, sol, ****** i ciut octu. Jak buraczki sie odbarwia, to ich dolozyc. Podawac dobrze rozgotowane z pokrojonym w plastry jajkiem na twardo i swojskim chlebem.


Gra z przeznaczeniem | Tadeusz Kraśko-ekran polityczny\nGra z przeznaczeniem\nOpublikowano 16 maja 2017 Autor: skorpion\n„A jakie jest największe kłamstwo świata ? To mianowicie, że nadchodzi taka chwila, kiedy tracimy całkowicie panowanie nad naszym życiem i zaczyna nim rządzić los. W tym tkwi największe kłamstwo świata”\n- Peulo Coehlo\nLos to pojęcie równie piękne jak niebezpieczne. Sugeruje nadrzędność nad naszym życiem. To po prostu przeznaczenie.\nW mitologii rzymskiej przeznaczeniem kierowały boginie Parki: Nona – prządka, Decima – strażniczka i Morta – nieodwracalna, które tkały i przecinały nić ludzkiego żywota i boskiego żywota. Grecy nazywali je Mojrami.\nTa personifikacja pomieszczała nas pomiędzy niebem bogów, a ziemią życia.\nRzeczywistość okazywała sie jednak mniej mityczna.\nŻyjemy przez swoje dni, od pierwszego do ostatniego uderzenia serca i wydaje nam się, że mniej więcej odpowiadamy za siebie, chcąc wypełnić wszystko co jest miłością, wiernościa, marzeniem. Także zdradą, klęską, upadkiem.\nCzy jednak rzeczywiście jesteśmy wyłącznymi sprawcami swojego życia ?\nI już słyszę chichot przeznaczenia i szelest przewracanych kart losu z wpisanymi zdarzeniami i myślami tak bardzo naszymi.\nKto więc decyduje, kieruje, panuje nad człowieczym istnieniem ?\nReligia w odpowiedzi znajduje Boga, czy bogów.\nMistyka – bóstwa, astrofizyka – wszechświaty równoległe, polityka – władzę, miłość – szczęście, codzienność – nadzieję.\nWiara w przeznaczenie paraliżuje działanie, optymizm, sens aktywności.\nPojęcie „co ma być to będzie” jest najgorsze z możliwych w naszym życiu.\nGdyby niestety nie to, że jest prawdziwe w swoim najgłębszym przesłaniu.\nBędzie to, co stworzymy, kim będziemy, dokąd zawędrujemy i co pozostawimy po sobie.\nW istocie nasze życie jest grą z przeznaczeniem.\nCeną jest wolność i godność i duma.\nTyle, że nie tak jak my, przeznaczenie jest nieśmiertelne.\nZostaje nadzieja, że chce nas pięknych, dobrych i mądrych, a takimi możemy być w swoim życiu, jeśli potrafimy, co jest tak bardzo trudne.\nA jednak mityczne boginie Parki są tak bardzo, tak nieskończenie prawdziwe i rzeczywiste.


Stymulator mikroprądowy i okuliści |\nMikroprąd (MCS) wykorzystuje drobne ulepszenia elektryczne sięgające milionowych części ampera. Wytwarzany przepływ elektryczny zmniejsza udrękę, okulary opoczno buduje tempo gojenia urazów i stymuluje regenerację uszkodzonej tkanki .\nJest dodatkowo używany do zmiany tkanki bliznowatej. Tkanki bliznowate mają charakter żylasty i zastępują typową skórę, gdy jest uszkodzona. Mogą być twardsze niż zwykła skóra. okulista opoczno Przegląd wykazał, że tkanka bliznowata była od 3 do kilkukrotnie mniejsza w tkance w obszarach skóry gdzie zastosowano MCS.\nW leczeniu ognisk mięśniowo-powięziowych również to leczenie jest niezwykle pomocne. Te ogniska wyzwalające przypominają ciasne skurcze mięśni. Zwykle wywołane przez nie pogorszenie stawów jest błędnie związane z zapaleniem ścięgna, urazem ścięgna lub bólem stawów.\nJak działa podżeganie mikroprądowe?\nW naszym ciele przepływa prąd elektryczny. Nasze komórki wytwarzają maleńki przepływ elektryczny w zakresie mikroamperów. W momencie, gdy nasze ciało jest uszkodzone, strumień elektryczny zostaje zakłócony, dlatego nie może nastąpić normalny proces regeneracji. Przepływ elektryczny w naszym ciele omija ten obszar.\nLeczenie MCS przywraca regularny strumień prądu do uszkodzonej dzielnicy. Komórki organizmu, pobudzone i ponownie naładowane, kontynuują swoje normalne zdolności. Następnie system rekuperacji zostaje przyspieszony.\nJak można to zakończyć?\nIstnieją dwie procedury:\n1) Oko i mocowanie są całkowicie pokryte anodami poduszkowymi, a katoda jest umieszczona nad każdym okiem\n2) Przyrząd typu testowego jest używany do terapii igłowej skupiającej się wokół oka\nMCS i leczenie chorób siatkówki\nRóżne badania wykazały skuteczność leczenia MCS w leczeniu chorób siatkówki. Ma nieinwazyjny i łatwy charakter. To sprawia, że jest to idealna opcja do leczenia zwyrodnienia plamki żółtej za pomocą konwencjonalnych strategii, takich jak leczenie laserem koagulacyjnym.\nZwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem lub AMD to choroba, w której pacjenci stopniowo tracą wzrok wraz z wiekiem. Badania kliniczne wykazały, że obecne leczenie jest w stanie powstrzymać infekcję, a ponadto przyspieszyć naprawę.\nRobi to poprzez rozszerzenie tworzenia ATP w komórkach siatkówki. ATP to atom wykorzystywany do gromadzenia energii przez komórki. Ulepszone tworzenie pomaga w kombinacji białek. Dodatkowo wspomaga komórki siatkówki w wchłanianiu niezbędnych suplementów.\nPrevious postRóżnice między optometrystami a okulistami Next postDesignerskie okulary: ponieważ nie zasługujesz na to, co najlepsze


4 problemy (i ich rozwiązanie) z ewidencjonowaniem godzin zlecenia - GazetaPrawna.pl\nJeśli zleceniobiorca wykonuje dodatkową, nieprzewidzianą umową pracę, należy mu się wynagrodzenie za ten czas i nie można na niego przerzucać zobowiązań finansowych zleceniodawcy. / ShutterStock\nWarto pamiętać o tym, że nie zawsze sprawdza się jeden opracowany wzór. Umowy i ich realizacja różnią się od siebie, więc również sposób ewidencjonowania przepracowanego czasu powinien być odmienny. Nadmierna szczegółowość – związana chociażby z wprowadzeniem konieczności potwierdzania czasu przepracowanego przez inną osobę – może prowadzić do sytuacji niewykonalnych. Niewykluczone, że pedantyczne wpisywanie godzin pracy w każdym dniu będzie podaniem na tacy argumentów za uznaniem, że zatrudnienie spełnia kryteria umowy o pracę, nie zaś zlecenia.\nUstawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 847 ze zm.) przewiduje też długą listę wyjątków. Zanim więc zaczniemy wymagać od zleceniobiorcy ewidencji, warto się z nimi zapoznać.\nSprzedawcy drobnego AGD są zatrudnieni w naszej firmie na podstawie umów-zleceń. Ich zarobki są uzależnione od liczby sprzedanych produktów. Za każdą sprzedaną sztukę otrzymują wynagrodzenie prowizyjne: określony procent od wartości sprzedaży. W umowie określiliśmy jedynie obszar, w którym wykonują obowiązki, nie wskazując konkretnego miejsca i czasu sprzedaży. Dodatkowo zleceniobiorcy przedstawiają nam ewidencję przepracowanych godzin. Zazwyczaj sprzedawali tyle towaru, że zgodnie z ewidencją mogliśmy osiągnąć, a nawet przekroczyć stawkę minimalną wynikającą z ustawy. Jednak w czasie wakacji poziom sprzedaży się obniżył, a jeden ze zleceniobiorców przedstawił ewidencję, z której – przy zastosowaniu minimalnej stawki godzinowej w wysokości 13,70 zł brutto – wynikałoby znacznie wyższe wynagrodzenie niż ustalone prowizją. Którą kwotę mamy uwzględnić przy wypłacie?\nWypłata wynagrodzenia powinna uwzględniać postanowienia umowne, tzn. wynagrodzenie prowizyjne ustalone w umowie-zleceniu zawartej ze sprzedawcą sprzętu AGD. Dodany w styczniu 2017 r. art. 8d ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę wyłącza ze stosowania minimalnej stawki godzinowej te umowy-zlecenia, zgodnie z którymi zleceniobiorca sam decyduje o miejscu i czasie wykonania umowy, a z tytułu wykonania umowy przysługuje mu wyłącznie prowizja. Ta sama ustawa doprecyzowuje także definicję wynagrodzenia prowizyjnego: jest to takie wynagrodzenie, które uzależnione jest od wyników wykonanej pracy, a na liście wskaźników służących określeniu tych wyników jest m.in. sprzedaż. Z kolei zawarte ze sprzedawcami umowy cywilnoprawne – zgodnie ze swobodą ich kształtowania określoną w kodeksie cywilnym – mogą obejmować dowolne zobowiązania, w tym również ewidencję przepracowanych godzin. Uwaga! W tym przypadku ewidencja nie służy obliczeniu należnego wynagrodzenia, lecz ma charakter jedynie informacyjny. W przyszłości, przy umowach związanych wyłącznie z wynagrodzeniem prowizyjnym, można bez żadnych prawnych konsekwencji zrezygnować z wymogu jej przedstawiania.\nNa działalności lub bez\nObsługujący nas na zlecenie informatyk założył działalność gospodarczą i twierdzi, że nie musi już przedstawiać ewidencji przepracowanych godzin. Kiedy zawieraliśmy z nim umowę, występował jako osoba fizyczna nieprowadząca takiej działalności, określiliśmy więc sposób potwierdzania liczby przepracowanych godzin. Umowa została zawarta na rok, ale zamierzamy ją ponowić w 2019 r. Czy musimy ją zmieniać przed upływem okresu, na który została zawarta? Czy kolejna umowa może być zawarta bez konieczności ewidencjonowania przepracowanego czasu?\nNa potrzeby ustalenia stawki minimalnej z tytułu wykonywania zlecenia przez osobę przyjmującą zlecenie (świadczącą usługi) rozumie się także osobę fizyczną wykonującą działalność gospodarczą, o ile nie zatrudnia pracowników lub nie zawiera umów ze zleceniobiorcami. Ewidencja przepracowanych godzin służy przede wszystkim sprawdzeniu, czy stawka minimalna została zachowana. Ważne jest więc to, czy informatyk w ramach działalności gospodarczej zatrudnia inne osoby, czy też nie. Jeśli prowadzi działalność jednoosobową, to nadal powinien ewidencjonować swój przepracowany czas.\nIstotne też jest to, czy usługi świadczone przez informatyka są przedmiotem prowadzonej przez niego działalności: niewykluczone, że np. otworzył kwiaciarnię, a więc zagadnienia związane z informatyką nie wchodzą w zakres jego działalności gospodarczej i nie należy zmieniać zawartej z nim umowy. Jeśli natomiast jego działalność gospodarcza jest tożsama z usługami, które świadczy państwa firmie, wybór należy do stron umowy. Na gruncie podatkowym nie ma prawnego zakazu uzyskiwania dochodów z działalności wykonywanej osobiście, nawet gdy jest ona tożsama z przedmiotem działalności gospodarczej, zwłaszcza że w omawianym przypadku umowa została zawarta przed rozpoczęciem prowadzenia działalności. Choć w kontekście ubezpieczeniowym wykonywanie dotychczasowej umowy w ramach działalności gospodarczej może okazać się tańsze – ze względu na brak konieczności opłacania składek ZUS. ©℗\nKłopotliwy podpis wiceprezesa\nZatrudniamy elektryka na wezwanie. W umowie z nim określiliśmy, że ewidencja przepracowanych godzin ma zawierać określenie dnia, miesiąca oraz godzin wykonywania pracy potwierdzonych przez wiceprezesa spółki. W lipcu 2018 r. wiceprezes przebywał przez dwa tygodnie na urlopie wypoczynkowym, a po powrocie stwierdził, że nie może potwierdzić wykonanej w czasie jego nieobecności pracy elektryka. Jego zdaniem taki podpis oznaczałby potwierdzenie nieznanych mu faktów. W jaki sposób mam obliczyć wynagrodzenie elektryka, skoro przedstawiona przez niego ewidencja nie spełnia kryteriów określonych w umowie?\nTrudno nie przyznać racji wiceprezesowi spółki. Stworzenie wymogu potwierdzania przez niego godzin pracy elektryka oznacza, że czas przepracowany przez tego ostatniego musiałby być znany wiceprezesowi, co w przypadku korzystania przez niego z urlopu wypoczynkowego nie jest możliwe. Faktem jest też, że elektryk wykonywał swoją pracę także podczas nieobecności wiceprezesa, a więc przysługuje mu wynagrodzenie za pracę wykonaną. W tej sytuacji należałoby uzyskać podpis potwierdzający wykonanie pracy od osoby, która zastępowała wiceprezesa w jego czynnościach podczas nieobecności – prawdopodobnie będzie to inny członek zarządu spółki. Powstały problem jest niewątpliwie przyczynkiem do ponownego rozpatrzenia sposobu prowadzenia ewidencji przepracowanych godzin. Należy przy tym pamiętać, że praca na podstawie umowy-zlecenia jest wykonywana samodzielnie, a w przypadku elektryka jej wykonanie potwierdza efekt naprawy związany z elektrycznością. Obowiązujące przepisy nie określają zaś jednoznacznie formy prowadzenia takiej ewidencji: określa to umowa-zlecenie, a jeśli w niej brak jest stosownych uregulowań, to przyjmujący zlecenie (świadczący usługi) przedkłada w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej informację o liczbie godzin wykonania zlecenia (świadczenia usług), w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia. W ustawie nie znajdziemy też obowiązku potwierdzania liczby przepracowanych godzin przez przedstawiciela zakładu pracy. Jeśli jednak spółka obawia się próby wyłudzenia kwoty wyższej niż przysługujące wynagrodzenie, może taki zapis wprowadzić – należy jednak zadbać o to, by był on wykonalny w każdych okolicznościach.©℗\nDodatkowe zadanie do zrealizowania\nRealizujemy projekt dofinansowywany ze środków UE. Jego budżet określa m.in. wysokość wynagrodzeń, w tym także z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych. Jedną z osób zatrudnionych w projekcie jest osoba sprzątająca. Pracuje po godzinie dziennie, od godz. 16.00 do 17.00 w dni powszednie i co miesiąc przedstawia szczegółową ewidencję przepracowanych godzin. Lipcowe burze i deszcze uszkodziły nam okno i zalały jedno z pomieszczeń. Usunięcie szkód wymagało dodatkowego, kilkugodzinnego sprzątania, za które nasza zleceniobiorczyni domaga się wynagrodzenia. Projekt nie przewiduje jednak żadnych dodatkowych kwot z tego tytułu. Czy godziny przepracowane ponad normę wynikającą z umowy możemy rozliczyć w następnym miesiącu, pomniejszając jednocześnie zleceniobiorczyni liczbę godzin pracy w tym okresie?\nProponowane rozwiązanie byłoby niewątpliwie nadużyciem. W ramach projektu przewiduje się konkretną liczbę godzin do wykonania i za tę pracę określono przysługujące wynagrodzenie. Koszt dodatkowego sprzątania po burzach nie jest jednak kosztem projektu, ale własnym pracodawcy. Za wykonaną dodatkowo pracę należy zapłacić ze środków pozaprojektowych, a na jej wykonanie zawrzeć kolejną umowę-zlecenie. Na jej poczet zleceniobiorczyni wykaże zaś liczbę godzin dodatkowego sprzątania. Zwolnienie od wykonywania pracy w sierpniu przez taką samą liczbę godzin, jaką trwało dodatkowe sprzątanie, jest nieuzasadnioną próbą uwzględnienia w projekcie kosztów z nim niezwiązanych. Należałoby się także zastanowić, czy właściwe było wpisanie do projektu umowy-zlecenia dla osoby sprzątającej: wykonuje ona pracę osobiście, w warunkach i czasie określonym przez pracodawcę, regularnie i powtarzalnie, a na dodatek pod nadzorem. Kodeks pracy określa, że wykonywanie pracy w takich warunkach jest realizowane w ramach umowy o pracę, bez względu na nazwę zawartej umowy. Oczywiście w omawianym przypadku byłaby to umowa w niepełnym wymiarze czasu pracy, tj. 1/8 etatu. Zakwestionować taką umowę – jako zlecenie – może inspektor pracy w trakcie kontroli, i to bez względu na to, że tę formę zatrudnienia przewidywał projekt unijny. Szczegółowa ewidencja przepracowanych godzin, z której wynika, że praca jest świadczona od godz. 16.00 do 17.00 w dni powszednie ułatwi mu to zadanie.©℗\n!Jeśli zleceniobiorca otrzymuje wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne i sam decyduje o miejscu i czasie wykonania umowy, to nie dotyczy go minimalna stawka godzinowa z tytułu wykonania umowy.\n!Ustalając sposób potwierdzania przepracowanych godzin zlecenia, sprawdź, czy jest on realny do wykonania.\n!Do ewidencjonowania przepracowanych na zleceniu godzin jest zobowiązana także osoba prowadząca działalność gospodarczą, o ile nie zatrudnia pracowników lub zleceniobiorców.\n!Jeśli zleceniobiorca wykonuje dodatkową, nieprzewidzianą umową pracę, należy mu się wynagrodzenie za ten czas i nie można na niego przerzucać zobowiązań finansowych zleceniodawcy.\nTDNDGP KADRY I PLACE PIK PRAWO PRACY czas pracy umowa zlecenie ewidencja czasu pracy


Free Ski (tylko zimą)\nZapisz się do Newslettera, jeśli chcesz otrzymywać informacje o najnowszych ofertach , promocjach oraz wydarzeniach.\tImię\tE-mail\tStrona głównaFree Ski (tylko zimą) Free Ski w Apartamentach Czarna Góra!1 nocleg = 1 karnet!\nFree Ski to promocja dla wszystkich którzy chcą maksymalnie wykorzystać zimowy czas. Jeden nocleg w Apartamentach Czarna Góra uprawnia do jednego karnetu narciarskiego. Nie ma żadnych ograniczeń odnośnie minimalnej ilości noclegów, którą należy wykupić, aby skorzystać z promocji Free Ski. Nocuj w Apartamentach Czarna Góra i szusuj za darmo!\nAkcja trwa od początku sezonu do 23 grudnia 2016 r. oraz od 6 marca 2017 r. do końca sezonu.\nKarnet obowiązuje na wszystkie czynne w danym terminie wyciągi Czarna Góra Resort.\nW akcji biorą udział: Galeria


do szybka jazda na rowerze-> ja jezdze po 20 lub 30 minut - Dla leniwych studentów Administracji SWPW beka\ndo szybka jazda na rowerze-> ja jezdze po 20 lub 30 minut\nWysłany: Pon 17:10, 24 Mar 2014 Temat postu: do szybka jazda na rowerze-> ja jezdze po 20 lub 30 minut\n. [link widoczny dla zalogowanych] zgubiĹam 10 kg, ale do tego stosowaĹÄ\nm dietÄ, ÄwiczyĹam samam codziennie po 15-30 min i jeĹşdziĹam na rowerku stacjonarnym 10 km. To najcudownieszy obraz jaki widziaĹam, potem oczywiĹcie dostaĹam pamiÄ\nDziewczyny, nie dawajcie siÄ-DOMAGAJCIE SIÄ KOMPLETNYCH BADAĹ NA TOXO CO MIESIÄC W CIÄĹťY, A PLANUJÄC JÄ SAME ZAPĹAÄCIE ZE TE BADANIA, PRZYNAJMNIEJ IGM I IGG- NA PRAWDÄ NIE WARTO TU OSZCZÄDZAÄ [link widoczny dla zalogowanych] Do laseczka 14- kochana ja mam 11 lat i rĂłwnieĹź takie coĹ mi cieknie, a nigdy nie prĂłbowaĹam robiÄ tego z przysznicem.\n[link widoczny dla zalogowanych] Jak tak dalej pĂłjdzie, to zostanÄ milionerem! Kazdy przypadek jest inny widocznie. KtoĹ zna, pamiÄta? Ma 42 lata a wyglada jak dziewczyna. [link widoczny dla zalogowanych]\naby wypowiedziec sie o fachowosci i profesjonalizmie lekarza. Tiktak, witamy w gronie walczÄ\ncych o powrĂłt do normalnoĹci a czarne to nie za ciemne do takiej czerwonej sukienki?a o rodzaj butkow to mysle raczej nad sandalkami na szpilce,jakies delikatnie jak najmniej zasloniete,na paseczki.tylko co do koloru nie jestem przekonana:| Ja do endokrynologa dostaĹam siÄ szybko, bo przy rejestrowaniu siÄ przez telefon skĹamaĹam, Ĺźe mĂłj lekarz w przychodni kazaĹ mi NATYCHMIAST siÄ leczyÄ z powodu guza tarczycy.( podobno taka postawa powoduje szybszy termin u endokrynologa, na ktĂłrego czeka siÄ normalnie conajmniej pĂłĹ roku). Ja kupiĹam trampki atmosphere za ponad 50 zĹ na allegro i po miesiÄ\ncu podeszwa mi pÄkĹa i to nie w jednym bucie ale w dwĂłch! Potwierdzam, Ĺźe Lovela do biaĹego radzi sobie z plamami z gencjany (fioletu) Ĺwietnie. Trzeba zrobic badanie EMG i wszystko bÄdzie jasne....jest troche nieprzyjemne, ale do wytrzymania RobiĹam, bo cierpiaĹam podobnie i jestem juz po zabiegu prawej reki Pozdrawiam


Jeśli jesteście fanami komedii kryminalnych, to koniecznie musicie wziąć udział w konkursie organizowanym we współpracy z Wydawnictwem Lira. Tym razem do wygrania jest najnowsza książka Katarzyny Gurnard – Pani Henryka i morderstwo w autokarze. Zachęcamy także do przeczytania premierowego fragmentu książki.\nPani Henryka, korzystając z uroków życia na emeryturze, wybiera się w podróż autokarem do stolicy mody i pysznych bagietek z żabimi udkami – prosto do Paryża. Wraz z ósemką innych frankofilów, korzysta z oferty biura podróży „Niezapomniane wrażenia”, choć nie spodziewa się, jakie naprawdę wrażenia zapewnią jej te wojaże.\nAutokar nie zdąży bowiem przekroczyć nawet polskiej granicy, gdy okazuje się, że z ośmiu turystów została jedynie siódemka żywych… Henryka Orłowska musi kolejny raz wcielić się w domorosłego detektywa i rozwiązać zagadkę zabójstwa polskiego turysty. I musi zrobić to szybko, bo przecież morderca jest w jej najbliższym otoczeniu!\nAby wziąć udział w konkursie, należy odpowiedzieć na jedno pytanie. Warto również dodać Pani Henryka i morderstwo w autokarze do swojej wirtualnej biblioteczki – na przykład jako książkę, którą chce się przeczytać. Na zgłoszenia czekamy do 3 marca 2019 – trzeba więc się pospieszyć.\nAgnieszka Banuch, Gryfino


Paweł Zięba Hair Design - Warszawa - Zarezerwuj Wizytę Online - Ceny, opinie, zdjęcia\nJanowskiego 11/u2, 02-780, Warszawa, Ursynów\nKoloryzacja włosów ze strzyżeniem - stylista\nZabieg polega na opiłowaniu paznokci do odpowiedniego kształtu i długosci oraz usunięciu skórek. Na koniec wykańczamy stylizacje odżywka bądź polerujemy paznokcie.\nManicure classic oraz utwardzenie żelem\nZabieg polega na opiłowaniu paznokci do odpowiedniego kształtu i długosci, usunięciu skórek oraz utwardzeniu płytki żelem.\nZabieg polega na opiłowaniu paznokci do odpowiedniego kształtu i długosci, usunięciu skórek oraz pomalowaniu klasycznym lakierem.\nManicure classic z malowaniem oraz usunięciem h...\nZabieg polega na usunięciu hybrydy acetonem, opiłowaniu paznokci do odpowiedniego kształtu i długosci, usunięciu skórek oraz pomalowaniu klasycznym lakierem.\nManicure classic z usunięciem hybrydy\nZabieg polega na usunięciu hybrydy acetonem, opiłowaniu paznokci do odpowiedniego kształtu i długosci oraz usunięciu skórek. Na koniec wykańczamy stylizacje odżywka bądź polerujemy paznokcie.\nCO2 - Karboksyterapia\nNaturalna terapia rewitalizacyjna dwutlenkiem węgla\nPROMOCJA! wszystkie obszary (twarz + oczy + szyja + dekolt + dłonie)\nCZYSZCZENIE SKÓRY / Detox Gel / PCA Skin + czys...\nMEZOTERAPIA igłowa - twarz + szyja + dekolt + d...\nAmpułka pielęgnacyjna (należy doliczyć cenę mod...\n* do ceny baleyage należy doliczyć cenę strzyżenia lub modelowania\nCzesanie okazyjne próbne\nCzesanie okazyjne - stylista\nDekoloryzacja całości - stylista\nKoloryzacja henną brwi oraz regulacja Pedicure hybrydowy Manicure hybrydowy\nManicure, pedicure i brwi obslugiwane kompleksowo przez 1 osobę. Kameralne miejsce, klimatyczny zakątek, fachowe doradztwo, pelne zrozumienie i wykona...nie na najwyzszym poziomie. Na pewno wroce! Pokaż więcej\nJestem bardzo zadowolona z usługi. Przemiła, relaksująca atmosfera. Pani Tamila doskonale umie słuchać klienta, podcięła i ułożyła moje włosy dokładni...e tak, jak to sobie wyobrażałam i podpowiedziała, jak mogę je układać w domu. Z innych salonów często zdarzało mi się wychodzić z ochotą, żeby umyć włosy raz jeszcze i ułożyć je po swojemu, a teraz jest na odwrót: cieszę się fryzurą, której sama bym nie umiała zrobić :) Pokaż więcej\nBardzo miła i szybka obsługa.Pani przemiła. Polecam\nPan Adam to wspaniały specjalista. Zawsze profesjonalnie doradza, omawiamy plan na przyszłość , patrzy długofalowo. Bezpiecznie, czysto i miło. Zdec...ydowanie polecam usługi. Pokaż więcej\nNie polecam. Kolor henny źle dobrany, regulacja bardzo niedokładna.\nMEZOTERAPIA osoczem bogatopłytkowym (tzw. wampi...\nAdam i jego zabiegi - zawsze supet !!\nZ uslug fryzjerskich korzystam od wielu lat, z pielęgnacji paznokci od niedawna, ale i to i to robią świetnie. Polecam\nZ całego serca polecam to miejsce, od samego wejścia do końca wizyty klimat tam panujący jest bardzo relaksujący. Pani Krzysia świetnie zajęła się moi...mi brwiami, bardzo polecam :) Pokaż więcej\nMam do tego miejsca ogromne zaufanie. Nigdy nie wyszłam niezadowolona ♥ (bez znaczenia czy idę do fryzjera, czy na brwi)\nJestem wierna Adamowi od kilku dobrych lat. Jest wspaniałym człowiekiem i świetnym kosmetologiem. Jestem bardzo zadowolona z zabiegów, wszystko robio...ne ze smakiem w cudownej atmosferze. Polecam Pokaż więcej\nPani Krzysia, Bardzo staranna, dokladna i sympatyczna. Manicure w jej wykonaniu jest piękne.\nIdealnie to o co prosilam. Pani Tamila najlepsza.\nManicure hybrydowy oraz usunięcie hybrydy\nNie polecam! Hybryda zaczęła schodzić po dwóch dniach! Chciałam załatwić sprawę z salonem wyłącznie poprzez rozmowę telefoniczna bez dodawania opinii ...na forum ze względu na to ze przed zmiana Pani wykonującej manicure byłam bardzo zadowolona z usług zarówno fryzjerskich jak i kosmetycznych. Jednak to jak zostałam potraktowana przez panią która przyjęła moje zgłoszenie zmieniło moje podejście. Pani oznajmiła mi ze w salonie nie maja czasu na ciagle odbieranie telefonów i odezwa się jak znajda czas. Co prawda po 3 telefonie pieniądze za usługę zostały oddane, tym samym niestety zakończyłam przygodę z tym salonem. Pokaż więcej\nSuper opracowane paznokcie, piękna hybryda\nPan Darek wykonał rewelacyjną koloryzację, przede wszystkim naturalną na czym mi zależało. Na pewno wrócę :)\n513 289 162


Narożniki ogrodowe - przegląd modeli marzec/kwiecień 2016 - Porady Meblobranie.pl\nEleganckie technorattanowe narożniki najlepiej prezentują się na tarasie.\nZestaw ogrodowy z tworzywa wygląda równie elegancko co technorattanowy.\nNarożniki na taras imitujące technorattanowe:\nMeble ogrodowe narożnik Ligurito IV\nNarożnik Keter Provence w wersji grafitowej. Dostępny jest też model brązowy i cappuccino.\nNa zdjęciu widać Keter Provence w kolorze brązowym. We wszystkich wersjach kolorystycznych poduszki są odrobinę jaśniejsze od mebli.\nKomplet Corfu Relax set w wersji grafitowej. Meble dostępne są też w kolorze brązowym, cappuccino i białym.\nZestaw technorattanowy Tinto dostępny jest w trzech kolorach: czarnym, ciemnobrązowym i szarym. Na zdjęciu widoczny jest model w kolorze czarnym.\nKomplet ogrodowy z technorattanu Farlito V w kolorze Carmel & Latte. Plecionka w tym kolorze jest matowa i gładka.\nModel Farlito V w odcieniu Black Along & Ice Grey ma wzdłużnie prążkowaną, skośnie ponacinaną plecionkę. Technorattan jest lekko połyskliwy.\nZestaw Farlito V w kolorze Brown Along & Latte ma połyskliwą, wzdłużnie prążkowaną plecionkę. Jasnobrązowe poduszki kontrastują z ciemnym odcieniem mebla.\nModel czarny ma wzdłużnie prążkowaną plecionkę. Mebel świetnie się będzie prezentował w ogrodzie czy na tarasie.\nZabudowany narożnik w odcieniu brązowym ma płaską plecionkę. Jasne poduszki zapewniają duży komfort korzystania z mebla.\nElegancki komplet Raffinato stworzony jest z czarnej, wzdłużnie prążkowanej plecionki. Dołączone do kompletu poduszki są nieco jaśniejsze.\nKolor Ash & Taupe to najmodniejsze w tym sezonie połączenie barw.\nKomplet Nilamito V Brown & Grey wygląda bardzo elegancko, a dodatkowo na brązowych meblach i szarych poduszkach mniej widoczne są zabrudzenia.\nZestaw Grey & Grey wyjątkowo dobrze prezentuje się na tle zieleni.\nZestaw Nilamito V Brown & Ecru został ustawiony w niestandardowej konfiguracji. Uzupełnieniem kompletu jest leżak Nilamito w tym samym kolorze.\nNowoczesne meble z technorattanu Ligurito IV\nNarożnik technorattanowy Ligurito IV to wyjątkowy model mebli technorattanowych na tle innych propozycji z zestawienia – technorattanowa plecionka modelu jest półokrągła, szczotkowana i matowa, dzięki czemu doskonale imituje naturalny rattan. W przypadku mebli brązowych jest cieniowana, natomiast w jasnym modelu jest jednolita kolorystycznie. Zestaw ogrodowy składa się z dwóch modułów narożnych, modułu środkowego i pufy. Do kompletu dołączone są cztery poduszki na siedziska, pięć poduszek na oparcia i dwa jaśki. Poduszki na oparcia i siedziska wykończone są eleganckimi lamówkami. Dostępne kolory to: Off-White Elite & Taupe, Brown Elite & Grey, Brown Elite & Ecru. Koszt takiego kompletu to około 3500 zł. Istnieje możliwość rozbudowania zestawu o kolejne moduły czy stolik (kwadratowy, prostokątny lub obiadowy). Dostępne są także pasujące do zestawu fotele, leżaki i technorattanowe skrzynie. Listę dostępnych modeli można znaleźć w zakładce meble Ligurito.\nModel Ligurito V w kolorystyce Off-White Elite & Taupe. W zestawie Ligurito IV nie ma krytego szkłem stolika.\nTworzące narożnik Ligurito IV Brown Elite & Grey moduły. Patrząc od lewej: moduł środkowy, moduł narożny (dwa w komplecie), pufa.\nMeble Ligurito Brown Elite & Ecru w wersji powiększonej. Model Ligurito IV składa się jedynie z czterech modułów tworzących narożnik.\nNarożnik technorattan NILAMITO V Brown & Ecru2 749 zł\nZestaw mebli z technorattanu NILAMITO V Brown & Grey2 749 zł\nKeter Provence cappuccino - narożnik modułowy do ogrodu1 699 zł\nNowoczesne meble technorattanowe LIGURITO V Brown Elite & Ecru2 995 zł