Autor DamianDrobyk.pl |\t18-lipiec-2012\t|\tOdsłony 2754\nPrzelot zarezerwowałem już w grudniu rosyjskimi liniami lotniczymi Aeroflot. Na pokład mogłem zabrać aż 56kg bagażu w tym ponad gabarytowe pudło z rowerem. Ogólnie dwie sztuki bagażu do 23kg i do 10kg bagażu podręcznego. Wystarczy, nawet jak na miesięczną wyprawę rowerową po Indiach.\nDzień 1 27.06.2012\nDwie godziny przed wylotem pojawiłem się na lotnisku Okęcie. Szybko znalazłem wózek aby nie dźwigać 46 kilogramowego bagażu i udałem się na odprawę. Nikomu nie przeszkadzało, że pudło za duże, że waży o 1kg za dużo. Nie musiałem nic dopłacać co mnie bardzo ucieszyło. Odprawę przeszedłem szybko i bezproblemowo. Rower musiałem zostawić po odprawie w pomieszczeniu dla niestandardowych bagaży. Przelot do Moskwy gdzie miałem przesiadkę trwał niecałe dwie godziny. Każdy z pasażerów dostał posiłek a także zimny i ciepły napój. Lot przyjemny i bez turbulencji. Po wylądowaniu w Moskwie ponowna kontrola i ponad 4h w międzynarodowym terminalu F w oczekiwaniu na lot do Delhi. Na moskiewskim lotnisku w przeciwieństwie do Okęcia można urozmaicić sobie czas surfując w sieci dzięki Wi-Fi. Tuż przed wylotem czułem się już jakbym był w Indiach. Wokół pełno opalonych hindusów i kilku mnichów.\nSamolot w Moskwy większy niż ten z Warszawy. Standard też wyższy. Na uwagę zasługuje multimedialny ekran dla każdego z pasażerów na którym można obejrzeć film, posłuchać muzyki czy pograć w gry. Mnie ucieszył port USB przez który mogłem podładować smartfon HTC One X i tablet Flyer. Na lotnisku Wi-Fi zżarło trochę prądu. Schemat i procedura lodu ta sama co z Warszawy. Dzień zleciał bardzo szybko a raczej uciekł.\nLecąc na wschód z prędkością ponad 900km/h pokonałem kilka stref czasowych i straciłem 5:30 godziny. W Delhi po wylądowaniu zamiast 23:00 była już 4:30 nad ranem czyli ze spania nici przynajmniej do kolejnej nocy już według tutejszego czasu.\nCzas lotu to ponad 5h, max wysokość ponad 11200m, prędkość około 907km/h a temperatura na zewnątrz -72.4st.C wg informacji na ekranach. Pod koniec lotu każdy pasażer musiał wypełnić formularz dla biura imigracyjnego który oddaje się na lotnisku podczas ostatniej kontroli.\nUcieczka z Delhi.\n88.34 km, 17.1 śr, 27.3 max, 170 m w górę, 4h28m30s, 46st.C\nPo wylądowaniu i odebraniu bagażu musiałem wszystko wypakować i od nowa poskładać. Skręcić rower i przyczepkę oraz porozkładać wszystkie rzeczy po sakwach. Pudło niestety nie wytrzymało trudów przelotu. Odebrałem je prawie w całości otwarte, na szczęście nic nie zginęło że środka. Pudło, torbę i kilka innych rzeczy planowałem oddać do czasu powrotu do przechowalni bagażu na lotnisku. Jednak cena 270zł za przechowanie bezwartościowej rzeczy skutecznie wybiła mi pomysł z głowy. Jak przewieźć rower z powrotem będę się martwił przed wylotem z Indii. Tymczasem torbę ze zbędnymi rzeczami muszę wozić ze sobą, razem to jakieś 2kg więcej.\nZ bankomatu wybrałem kilka tysięcy rupii po czym opuściłem teren lotniska. Na zewnątrz przed 6:00 już 31st.C i dosyć duszno. Od razu zwracam na siebie uwagę "dziwnym" trójkołowcem i sakwami. Hindusi reagują na mój widok bardzo pozytywnie. Jedni się śmieją inni zaczepiają a jak tylko się zatrzymam to od razu wokół roweru zbiera się kilka osób. Pierwsze kilometry przemierzam dość szybko że średnią 20km/h. Po kilku godzinach udaje mi się wyjechać z Delhi. Liczyłem na mniejszy ruch za miastem niestety krajowa 1 w stronę Chandigarth jest bardzo ruchliwa mimo że płatna w dalszej części (nie dla rowerów). Niestety to najkrótsza droga w Himalaje więc nie mam wyboru. Droga jest bardzo szeroka, ma dwa a czasami i trzy pasy.\nDroga autostradą nie jest i korzystają z niej wszyscy od rowerzystów po dorożki. Wzdłuż drogi koncert życzeń, od nowo postawionych marketów po śmierdzące slumsy. Ogólne pełno śmieci i brudu a nawet zdechłych zwierząt. Od południa jechało mi się coraz gorzej nie tylko z powodu upału ale i przez zmianę czasu oraz brak snu. Co chwilę robiłem postój w zacienionym miejscu lub wchodziłem do przydrożnych knajpek na zimny napój z lodówki. Cena za butelkę wody to 10-20R/L. Cola, Fanta, Lamca i inne za około 30R za 500-600ml. Na jednym z postojów zaczepił mnie Hindus i zaproponował podwiezienie w okolice Chandigarth. W sumie nie zastanawiałem się zbyt długo no i nie mogłem przepuścić okazji przejechania się kolorową ciężarówką Tata. Takich aut tutaj pełno, nie są zbyt szybkie ale na pewno wytrzymałe. W środku rozłożona kanapa więc mogłem się przespać.\nGeresz, bo tak mniej więcej miał na imię kierowca nie znał wielu słów po angielsku i nie mogliśmy za dużo porozmawiać. Ponieważ auto nie było zbyt szybkie, 50-60km/h szybciej jechać się nie dało Geresz kilka razy zatrzymał się aby napić się wody czy zjeść posiłek w zaprzyjaźnionym barze. Na wszystkim skorzystałem też i ja. Łatwiej jest w obcym kraju jak się ma tutejszego przewodnika. Chappati, jakieś ciepłe danie np. Aluu Palak, sos lub sałatka i herbata po angielsku (nasza bawarka) to typowy posiłek tutaj. W okolice Chandigarth dojechaliśmy kiedy było już ciemno. Geresz zaproponował abym spał w aucie a on sam będzie spał na aucie. Nie wypadało odmawiać. Nie musiałem szukać miejsca na nocleg tylko od razu iść spać.\nCiężka droga do Shimla\nDzień 3. 29.06.2012\n54.44 km, 11.4 śr, 41.0 max, 1526 m w górę, 4h53m45s, 41st.C\nWieczorem po kilku drzemkach podczas jazdy ciężko było zasnąć. W samochodzie było potwornie gorąco a przejeżdżające samochody i klaksony również nie pomagały. W nocy budziłem się wiele razy i rano dalej nie czułem się wyspany. Według polskiego czasu północ to tutaj 5:30. Nie tak łatwo zaczynać jazdę rowerem kiedy powinno się właśnie spać. Organizm potrzebuje kilku dni aby się przestawić. Chwilę po 7:00 pożegnałem Geresza i ruszyłem w kierunku miasta Shimla. Według znaków to około 90 km.\nDroga jaką jechałem nazywała się Himalaya Express i była płatna ale nie dla mnie :) Od początku nie jechało mi się dobrze. W dodatku cały czas było już pod górę. Po kilku kilometrach zrobiłem przerwę i ponownie zasnąłem. Śmieszne, ponieważ dopiero co się obudziłem. Dziś już nie było aż tak upalnie jak wczoraj ale licznik i tak wskazywał ponad 40 st. Praktycznie więcej odpoczywałem niż jechałem. Nogi odmawiały posłuszeństwa a głowa wcale nie miała ochoty do jazdy. Na postój wykorzystywałem każdy pretekst. Zatrzymałem się przy każdym źródełku oraz po to aby zrobić zdjęcia małpom siedzącym niedaleko drogi.\nKiedy doczłapałem się do miasta Solan 40 km od Shimli postanowiłem że znajdę hotel i odpocznę resztę dnia. W końcu i tak mam nadrobione 200km a skoro organizm domaga się odpoczynku to lepiej tak zrobić niż np. się rozchorować. Solan to hinduska stolica grzybów jak informują znaki. Ze znalezieniem hotelu nie było problemów. Kawałek za centrum wszedłem do jednego. Cena za nocleg 500R (30zl). Obok restauracja więc mogłem liczyć też na posiłek. Zimny prysznic, zimna woda do picia oraz wiatrak na suficie postawiły mnie na nogi. Od 16:00 do wieczora wypiłem jeszcze kilka litrów wody z izotonikiem Penco. Na obiadokolację Palak Paneer - szpinak w sosie z serem , Chappati i sałatka. Spać kładę się wcześnie, po 20:00. Mam nadzieję, że jutro już będę czuł się lepiej i przyzwyczaję się do panujących tu warunków.\nDzień 4. 30.04.2012\nWyspany i wypoczęty wyruszyłem z hotelu po 7:00. Pierwsze kilometry z Solan w kierunku Shimli lekko z górki, potem już tylko pod górę, przeważnie kilka procent ale krótkie odcinki powyżej 10% też się zdarzają. Czuję, że nie mam jeszcze pełnej mocy w nogach ale dziś i tak już jest lepiej. Przynajmniej wykonałem dziś dzienny limit 100 km. Podczas odpoczynków kilka razy zostałem napadnięty. Hindusi proszą o zdjęcie z rowerem i ze mną. W pewien sposób próbuję to wykorzystywać. Każdego znającego angielski podpytuję o ważne dla mnie informacje. Do mojej kolekcji zwierzyńca dorzuciłem dziś zdjęcie pary jaków. Spróbowałem także nowej potrawy zakupionej za 10R przydrożnej budy od starca. Masala z pieczoną bułką. Groch, cebula, pomidor, papryka, ziemniaki kilka innych warzywa i cała kasza przypraw. Podane na zimno. Zero jakichkolwiek zasad czystości podczas przyrządzania i podania ale smakowało nieźle. Za łyżkę posłużył mi kawałek gazety :)\nDo Shimli dojechałem koło południa. Spore miasto i duży ruch jak na ponad 2000 m.npm. Droga nie zaprowadziła mnie w miejsce które planowałem zobaczyć więc musiałem wejść kilkaset metrów w górę z rowerem. Shimla do była stolica brytyjskiej kolonii w Indiach. Przypominają o tym stary chrześcijański kościół oraz budynki przy głównej ulicy turystycznej. W Shimli zjadłem lody z maszyny (dwa za 50R), korzystając z okazji wybrałem trochę gotówki z bankomatu, popstrykałem kilka zdjęć i ruszyłem dalej. Oczywiście nie odbyło się bez zaczepek z prośbą o zdjęcie z rowerem. Od Shimli dalej ciągle w górę drogą 22 kierowałem się w stronę następnego celu czyli Jalori Pass. Przełęcz będę próbował atakować jutro. Mam do niej około 94 km. Z braku miejsca na rozbicie namiotu oraz jakiegokolwiek hotelu o możliwość przespania zapytałem w przydrożnej restauracji. Za 200R mogłem skorzystać z jeszcze nie dokończonego pokoju dla gości oraz z wody. Niezbyt wygórowana cena a i tak już nie miałem siły kręcić dalej a do zmroku pozostało niewiele czasu. Spanko w śpiworku na podłodze. O 20:30 przyjemna temperatura 21st.C na wysokości ponad 2500 m.npm, 3km przed miastem Narkanda :)\nMęczarnie pod Jalori Pass\nDo zmiany czasu chyba już się przyzwyczaiłem, przynajmniej już nie mogę narzekać na brak snu czy niewyspanie. Chwilę po 7:00 wyruszyłem w dalszą drogę. Miasto Narkanda jako duża plamka na mapie okazała się przełęczą z kilkoma budynkami na wysokości około 2733 m.npm. Zrobiłem tu moje jedyne zakupy dziś. Za 10R kupiłem dwa pomidorki i ogórka na kanapki. Wczoraj kupiłem chleb tostowy, w połączeniu z pasztecikiem od Sante wyszły całkiem niezłe kanapki. Ostre i mocno przyprawione hinduskie potrawy są dobre ale nie da się ich jeść ciągle.\nOd Narkandy było solidnie z góry, ponad 28km i 2000m w pionie w dół. Niestety im niżej tym bardziej gorąco. W dolinie wielkiej szarej rzeki na około 730 m było już powyżej 40 st.C. To wystarczyło żebym znów się zagotował i opadł z sił. Z doliny na przełęcz pozostało jeszcze 45 km i 2500 m w górę. Co kilka kilometrów zatrzymywałem się na odpoczynek w cieniu. Korzystałem też z każdej okazji na uzupełnienie wody i ochłodzenie się. Chwilami wydawało mi się, że więcej odpoczywam niż jadę. Chwilami nachylenie przekraczało 15% a ja byłem zmuszony prowadzić rower co nie zdarza mi się zbyt często.\nPrzed 19:00 dotarłem do Lajheri, ostatniego miasteczka przed przełęczą. Tutaj uzupełniłem wodę i zacząłem rozglądać się za noclegiem. Po raz kolejny uśmiechnęło się do mnie szczęście. Przechodzący starzec stwierdził, że wyglądam na zmęczonego. Ja zapytałem o miejsce do spania. Zaproponował miejsce na rozbicie namiotu na swoim ganku przed domem. Rozbijanie namiotu okazało się sporą atrakcją dla mieszkańców niewielkiej chatki. Poczęstowano mnie herbatą oraz śliwkami. Tutejsze mirabelki są o wiele słodsze i soczyste od naszych. W zamian odwdzięczyłem się lizakami dla dzieci. Nocleg na wysokości 2450 m.\nDzień 6 2.07.2012\n103.83 km, 13.5 śr, 49.6 max, 1244m w górę, 7:51:37, 39 st.C\nHindusi wstają wcześnie. Już o 5:00 chyba cała rodzina była na nogach. Ja wstałem dopiero przed 7:00. Na drogę dostałem jeszcze Allu Prota czyli coś jak nasz placek ziemniaczany z cebulą. W nocy błyskało się a kiedy wyruszałem kropił deszczyk. Zaraz za Lajheri skończył się asfalt i do przełęczy był tylko piach z kamieniami po których ciężko się jechało. Chwilami znów musiałem prowadzić rower ze względu na spore nachylenie. Po prawie sekcję godzinach dotarłem do Jaroli Pass na 3120m.\nNa przełęczy jak zresztą wszędzie tutaj kilka sklepików z napojami, chipsami i tabaką. Mnie jednak bardziej zainteresowała stojąca tu gompa na tle której zrobiłem zdjęcie. Zjazd w dół również okazał się wymagający przez kiepską nawierzchnie i nachylenie ponad 15%. Kilka kilometrów niżej i jakieś 1000m w dół było już lepiej. Chwilami jednak asfalt przeplatał się z kamienistymi odcinkami. W dolinie na wysokości 1100m znów upał. 39st.C. Tu jednak w kierunku Manali wjechałem w kilkukilometrowy tunel gdzie było znacznie chłodniej. Następne kilometry to lekko w górę wzdłuż rzeki po której pływają pontony raftingowe.\nNa jednym z postojów moja maszyna znów wzbudziła ciekawość kilku Hindusów. Swoje zainteresowanie kierują przede wszystkim na licznik, przyczepkę oraz ładowarkę słoneczną. W Kullu zrobiłem małe zakupy. Kupiłem między innymi tutejsze słodycze sprzedawane na sztuki których wybór jest przeogromny a także kilka rodzajów małych hinduskich cukierków.\nNocleg znalazłem około 25km przed Manali w mieścinie Dobhe. Tuż przy drodze po prawej stronie po schodkach znajduje się mały domek w którym można tanio wynająć pokój. Ciekawie wyglądały negocjacje w kwestii ceny za nocleg. Starszy pan usiadł ze mną na krześle i zaczęliśmy rozmowę. Był zainteresowany skąd jestem i gdzie jadę. Powiedział, że już spało u niego kilku rowerzystów w tym również z Polski. Musiał chyba mieć dobre doświadczenia z Polakami bo wytargowałem satysfakcjonującą cenę 300R razem z kolacją. Na kolację podano oprócz dobrze mi już znanej chappati potrawkę z cukinii oraz sałatkę. Po kolacji starszy pan opowiadał jeszcze o ciekawych miejscach w okolicy Manali. Zachęcał między innymi abym odwiedził muzeum świątyń w Naggar prasa centrum Manali. Przed spaniem poprawiłem jeszcze hinduskimi słodyczami i chwilę po 22:00 udałem się na odpoczynek.\nDzień 7 3.07.2012.\nPlanowałem zdobyć dziś Przełęcz Rohtang i nic z tego nie wyszło. Do Manali wszystko szło według planu. Zakupy, wypłata gotówki z bankomatu, kupienie leku na AMS w aptece, znalezienie Wi-Fi. Wszystko udało się bez problemu. Jednak kilka kilometrów za Manali wybuchła opona. Po takim wystrzale wiedziałem, że nie jest dobrze. Dziura na 2cm w tylnej oponie. Po raz kolejny żałuję, że w przyczepce nie mam takiego samego koła jak w rowerze. Załatał bym oponę, zamienił z tą z przyczepki i było by po kłopocie. Na kolejnej wyprawie już nie popełnię tego samego błędu. Na oponie która wystrzeliła przejechałem ponad 5000km bez flaka. A tu nagle taki pech. Musiałem wrócić się do Manali i mieć nadzieję na znalezienie sklepu rowerowego. W tym momencie mogłem już zapomnieć o zdobyciu Rohtang.\nPowrót do Manali na piechotę trwał prawie godzinę, kolejną godzinę szukałem sklepu rowerowego ponieważ nawet sami mieszkańcy nie byli pewni czy takowy się tu znajduje. Okazało się, że jest tu tylko serwis rowerowy ale części z nim niewiele o oponach nie wspomnę. Odesłano mnie do innego serwisu gdzie opony powinny być. No i były, tylko nie w takim rozmiarze jak potrzebuję. Mieli tylko 26 lub 28 cali. Mojej trekkingowej 7-setki niestety nie. Serwis-men na pękniętą oponę założył mega łatę a ja przerzuciłem oponę z tyłu na przód gdzie mam nową antyprzepięciową Rubenę. Teraz przez łatę przednie koło lekko podskakuje ale przynajmniej mogę jechać dalej pomimo straty połowy dnia. Przy najbliższej okazji postaram się coś kupić, może z Keylong a może dopiero w Leh. Teraz jednak muszę uważać na tą oponę co nie jest wcale łatwe przy wielu kamienistych odcinkach tutejszych dróg.\nPonownie podjazd zacząłem po 15:00 zatrzymując się jeszcze w cukierni na małe co nie co. Kilka kilometrów za miastem zaczęły się moje ulubione serpentyny. Minąłem już również kilka posterunków wojskowych po drodze. Jednak żołnierze jako jedyni tutaj nie zwracają na mnie większej uwagi. Na nocleg wybrałem sobie polankę na wysokości 2600m niedaleko drogi na której jak widać po śladach pasło się coś niedawno. Tutejsi straszą grasującymi tu lisami i niedźwiedziami.\nPo chwili kawałek dalej zatrzymał się samochód z którego wyszła spora hinduska rodzina która postanowiła urządzić sobie tutaj grilla. Mieli że sobą duży namiot który chcieli rozłożyć dla dzieci. Nie wychodziło im to najlepiej i poprosili mnie o pomoc. I w ten sposób załapałem się na hinduskiego grilla. Kurczak na ostro z sosem, drinki z whisky, muzyka i taniec z Punjab. Tak bawią się Hindusi po za domem. W domu z przyjaciółmi, znajomymi koszar nie jedzą, alkoholu nie piją. Ale w rodzinnym towarzystwie po za domem potrwają się świetnie bawić. Podczas rozmowy dowiedziałem się wiele o ich życiu i zwyczajach. Pytali też sporów o Polskę i polskie zwyczaje. Impreza zakończyła się chwilę po zmroku. Oni zjechali do hotelu w Manali a ja zostałem na polance na noc. Nie ma tego złego co by na dobre nie wyszło. Gdyby nie awaria grilla by nie było. Zresztą może to i lepiej że czasami coś nie idzie tak jak to sobie zaplanuję. Tak przynajmniej mam więcej przygód a dni nie są tak podobne do siebie. Do Rohtang 38km a do Kunzum La mniej niż 100. Jednak aby zdobyć jutro Kunzum nie mogę się obijać jak dziś W sumie dzisiejszy dzień mogę zaliczyć jako odpoczynek. 50km i brak oznak zmęczenia.\nRohtang Pass ZDOBYTE ale problemów ciąg dalszy.\nDzień 8 4.07.2012\nDopiero co zasnąłem to zaczął padać deszcz. Początkowo lekko, potem mocniej a po północy rozpętała się ulewa. Namiot mam nowy ale odporność na deszcz o wiele słabsza niż w moim poprzednim. Przez kilka godzin największej ulewy musiałem bronić się przed wodą. Ponownie zasnąłem po trzeciej kiedy deszcz nie był już tak intensywny. Gdy obudziłem się rano w namiocie miałem kilka małych kałuż a karimata i śpiwór były mokre. Kiepska perspektywa przed najwyższymi przełęczami które akurat teraz mam zdobywać. Mam też kolejny poślizg po wczorajszych przebojach z oponą.\nPrzestało padać przed dziewiątą. Szybko się pozbierałem i ruszyłem w górę. Zaczęło się serpentynami i lekkim nachyleniem. W trakcie jazdy mogłem podziwiać ponad stu metrowe wodospady kiedy tylko chmury ich nie zasłaniały. Kiedy chmury odsłoniły więcej zobaczyłem sznur samochodów wspinających się kilkaset metrów wyżej. Niestety przez następne kilka godzin nie było zupełnie nic widać. Gęsta mgła ograniczała widoczność do 20-30 metrów. Większość kierowców jeździła na światłach awaryjnych, trąbili też dwa razy częściej niż zwykle. Chmury rozgoniły się dopiero na wysokości około 3000m. Moim oczom ukazały się ogromne panoramy, rozległe doliny i wysokie zaśnieżone szczyty. Wszystko wydawało się takie wielkie, o wiele większe niż w Alpach. Fantastyczne widoki.\nWiększość samochodów jechała do osady Marhi w której Hindusi zrobili ośrodek narciarski. Wyżej natrafiłem na długi korek. Po ostatnich opadach na górnym nie asfaltowym odcinku powstały kałuże błotne i samochody mają problem z przejechaniem. Generalnie większość drogi na przełęcz jest utwardzona ale jest jeszcze kilka odcinków gdzie są kamienie i jedzie się źle. Prawie cały korek udało mi się ominąć przy dopingu kierowców i turystów. Jedynie podczas mijania aut musiałem odstać z godzinę bo nie miałem jak się przecisnąć. Mimo wszystko przez korek straciłem kilka godzin. Wydaje mi się, że Hindusi są sami sobie winni. Nie potrafią przepuszczać. Tego zatwardzenia można by uniknąć gdyby mieli większą kulturę jazdy. Hindus wciska klakson i nie patrzy że jest wąsko, że może nie przejechać.\nKorek był tak długi, że większość aut będzie pewnie stała do jutra. Kiedy już się wydostałem do przełęczy miałem spokój i ciszę, prawie zerowy ruch Po kilku kolejnych serpentynach a od Manali jest ich 54 nareszcie jest - Rohtang Pass i 3978m.npm! To mój rekord jeśli chodzi o wysokość podjazdu. Na pewno nie ostatni podczas tej wyprawy. Na przełęczy znów mgła i żadnych widoków. Dobrze, że chociaż tablica jest, pękniętą ale jest. Po raz 10 chyba dziś Hindusi prosili o zdjęcie ze mną bądź rowerem. Ciekawy przerywnik dla jazdy. Pytają też jak mam na imię bo chcą wrzucić zdjęcie na FB.\nZjazd z Rohtang do Gramphu to tylko serpentyny Ale nie liczyłem ile. Im niżej tym gorsza droga. Okolice samej przełęczy mają najlepszą nawierzchnię. Szeroką na 6 metrów i idealnie równą. W Gramphu na rozjeździe długo zastanawiałem się czy jechać na Kunzum Pass (4500m). Wiedziałem, że droga do tej przełęczy nie jest najlepsza a muszę uważać na oponę która jest rozerwana. Postawiłem zaryzykować i ruszyłem w kierunku miasta Kaza jak pokazują znaki. Na chwilę wyszło słońce więc wykorzystałem ten moment na podsuszenie rzeczy po nocnej ulewie.\nNa drodze nie dość, że jest pełno kamieni to jeszcze co chwilę w poprzek drogi płyną spore strumienie. Przez kilka udało mi się przejechać a przez jeden musiałem przejść ponieważ był dość głęboki a strumień wartki. Na kolejnym zmoczyłem buta jak bym miał mało mokrych rzeczy. Po około 7km kolejny strumień a raczej rzeka była barierą nie do przejścia. Zbyt wielka woda aby przejść z rowerem. Niestety byłem zmuszony się wrócić. Dwaj motocykliści również nie ryzykowali i zawrócili. Szkoda bo na przełęczy znajduje się piękna stupa no i to 4500m.npm. W drodze powrotnej na kamieniach pękł mi przedni bagażnik, nie wytrzymał jeden że spawów. Na razie podwiązałem linką i maksymalnie go odciążyłem. Zgubiłem też moją ulubioną chustę. Pewnie została gdzieś przy jakimś źródełku. Nocleg na wysokości 3500m na pastwisku z końmi.\nZ Gramphu do Jispa\nDzień 9 5.07.2012\nW nocy znów padało ale nie zbyt intensywnie więc nie przemokłem. Zaczęło za to porządnie wiać. Może i dobrze niech przegoni te chmury, zdjęcia będę ładniejsze Od wczoraj stale przebywam na wysokości powyżej 3000m.npm i jak na razie nie czuję żadnych negatywnych skutków. Żadnych bólów głowy, osłabienia, przyspieszonego tętna czy oddechu w spoczynku. Prawdopodobnie udało mi się również uniknąć tzw. Delhi Belly czyli biegunki z wymiotami i gorączką. To popularna dolegliwość wśród turystów przybywających do Indii i innych egzotycznych krajów. Zmiana diety, wody, flory bakteryjnej oraz niezbyt czysty sposób przyrządzania potrawa przez Hindusów to najczęstsze jej przyczyny. Cieszę się, że mnie ominęła.\nPrzez cały dzień poruszałem się głównie pomiędzy 3000 a 3500m npm po drogach różnej jakości. Na wielu odcinkach trwają remonty i są różne utrudnienia ale najbardziej chyba dokucza kurz oraz spaliny z ciężarówek i autobusów. Żadne normy spalania chyba tutaj nie obowiązują bo z rur wydechowych wszystkich pojazdów wylatuje czarną chmura. Zaciekawiło mnie to, że przy budowie dróg pracują kobiety także z małymi dziećmi które np. rozłupują młotkiem kamienie na mniejsze. Jedyną rzeczą jaka mnie tu wciąż irytuje i męczy to ciągłe klaksony. Hindusi ciągle trąbią. Raz żeby zwrócić na siebie uwagę że nadjeżdżają np. przed zakrętem, dwa żeby dać znak że wyprzedzają i trzy aby się przywitać. W ciągu dnia kilkaset klaksonów jakie słyszę to norma. Chwilami mnie to bawi a czasami wkurza. Niestety trzeba się do tego przyzwyczaić. Na większości ciężarówek są napisy z prośbą o trąbnięcie są też znaki drogowe zachęcające do używania klaksonu. Nawet w górach nie ma spokoju.\nPrzed Keylong zaczął padać deszcz więc schowałem się w przyhotelowej restauracji i wypiłem kawę z mlekiem a raczej mleko z kawą. Przez Keylong przejechałem górą, nie wjeżdżałem do centrum miasteczka. Sądziłem, że jest większe. Po za hotelami, sklepikami i stupą nie za bardzo jest tu co oglądać. To ostatnie większe miasteczko przed najwyższą częścią drogi Manali-Leh więc warto tu zrobić większe zakupy. Tak też uczyniłem. Za Keylong znów dwa rodzaje dróg. Albo kamienie i szuter albo nowy asfalt.\nNa jednym z postojów zrobiłem mały serwis roweru. Przez piach łańcuch zaczął hałasować. Za pomocą starej szczoteczki do zębów i szmatki wyczyściłem rower z brudu i posmarowałem łańcuch. Podciągnąłem też linki hamulcowe. Rowerek śmiga jak nowy. Zdaje się, że kilka dni temu przekroczyłem na moim Authorze Triumph 10000km a mam go od marca. Nocleg znalazłem na wysokości 3200m we wsi Jispa. Rest House oferuje nocleg za 500R. Na kolację ryż z fasolką i cebulą z baru obok. We wsi buddyjska świątynia. Pod wieczór całe niebo zrobiło się niebieskie. Może to już koniec deszczu w Indiach.\nBaralacha La ZDOBYTA!\nDzień 10 6.07.2012\nCiężki dzień ale cel osiągnięty. Przełęcz Baralacha La zdobyta. Kolejna przełęcz i kolejny mój rekord wysokość - 4980m.npm. Udało mi się również zjechać do wioski Sarchu tak jak zaplanowałem. Na ten dzień długo czekałem, wiatr w plecy, błękitne niebo, niezbyt gorąco i fantastyczne widoki przez cały dzień. Tyle wrażeń, że nie wiem co podobało mi się najbardziej. Widoki podczas podjazdu, krajobraz z przełęczy czy może kolory skał jakich dotąd nie widziałem podczas zjazdu. Najlepsze chyba jednak było w okolicy Sarchu. Wielka kolorowa równina z zielonymi łąkami na wysokości ponad 4000m, długa na jakieś 15km i szeroka na 2km środkiem której sporym wąwozem płynęła rzeka. Na brzegach wąwozu mogłem zobaczyć piękne różnorodne formy skalne.\nObok prostej jak strzała na kilka kilometrów drogi minąłem kilka pól namiotowych na których nocowali w większości motocykliści z Europy którzy dość licznie dziś mijali mnie na trasie pozdrawiając i dopingując. Zacząłem punkt 7:00. Według znaków do przełęczy miałem ponad 53 km i 1700m przewyższenia. Przez mniej więcej 70% trasy był asfalt, reszta drogi to kamienie i szuter. Podjazd generalnie dość prosty, nachylenie kilku procent na całej trasie i kilka krótkich trudniejszych odcinków. Dwa razy dziś przejeżdżałem przez wojskowe posterunki gdzie musiałem okazać paszport a żołnierz wpisał moje dane do książki przejazdu.\nZadowolony jestem z faktu, że na wysokości ponad 4000m wciąż czuję się dobrze. Z sił opadłem już głównie podczas zjazdu. Zmęczone nogi nie chciały już kręcić. Na nocleg wybrałem dziś sobie chatę/bar z łóżkami u szalonej starej Hinduski w Sarchu za 100R (6zł). Jeszcze na wysokości 4300m nie spałem. Ciekawe jak będę czuł się jutro?\nNakeela i Lachalung La ZDOBYTE!\nDzień 11 7.07.2012\nWspaniały dzień. Udało się zdobyć aż dwie wysokie przełęcze w tym jedną powyżej 5000m.npm. Pierwsza Nakeela o wysokości 4900m na którą prowadzi droga przez Gata Loop czyli kilkanaście serpentyn na jednym odcinku trasy. Jak się spojrzy z góry na te wszystkie zakręty zachodzące na siebie to wygląda to naprawdę fantastycznie w połączeniu z doliną rzeki i znacznie przewyższającymi drogę wierzchołkami. Aby wjechać na wyższą Lachulung La musiałem zjechać około 250m w dół i ponownie wdrapać się na wysokość 5065m.npm.\nMój kolejny absolutny rekord wysokości. Mój organizm zdołał się już w pełni zaaklimatyzować z nowymi warunkami. Dziś czułem się o wiele lepiej niż wczoraj. Podczas podjazdów mogłem wrzucić twardsze biegi a nie tylko mielić na 1:1 a po skończonej trasie nie czułem takiego zmęczenia jak w ostatnich dniach. Na przełęczy Lachulung spotkałem parę Polaków podróżujących po Indiach na motorach. Martę i Tomka.\nZjazd z Lachulung do Pang przez ponad 10km to koszmar. Droga jest strasznie nierówna i kamienista. Niewygodę tą rekompensuje jednak przejazd przez niesamowity wąski wąwóz oraz miejsce zwane Kangla Jal. Poniżej znajduję się ogromna skała przypominająca okno skalne. Do Pang dotarłem po 17:00. Od razu znalazłem nocleg oraz najadłem się do syta. Na podwieczorek zupa mleczna z musli od Sante a na kolację już tutejsze danie. Potrawa z kalafiora z ziemniakami, cebulą oraz oczywiście przyprawami. Do tego Chappati i kawa. Jutro atak na kolejną przełęcz gigant - Taglang La. Nocleg w chacie w Pang na wysokości 4500m.npm\nTaglang La ZDOBYTA!\nWieczorem długo nie mogłem zasnąć, być może ze wzgledu na wysokość a może po prostu przez obecność innych współspaczy w chacie. W chacie razem ze mną spało pięciu Hindusów którzy urządzili sobie kilkudniowy wypad rowerowy po Ladakhu. Pokój cyklistów. Rano wyruszyłem pierwszy mimo, że było około 7:00 Hindusi jeszcze spali.\nZa Pang na dzień dobry czekało mnie kilka serpenty oraz wjazd na wysokość 4750m. Tutaj zaczyna się rozległa równina przez którą jechałem ponad 50km. Niesamowite miejsce. Na płaskowyżu znajduję się zaschnięte jezioro oraz kilka osad hodowców owiec. Przez pierwsze 20km trasy jechałem asfaltem, przez kilka nawet idealnie nowym i równym. Niestety dalej aż za przełęcz Taglang droga jest w budowie i musiałem walczyć z kamieniami. W ostatniej osadzie przez przełęczą w Zara dopadła mnie burza piaskowa. Piasek i kurz który zalega tu przez budowę drogi został uniesiony przez poryw wiatru i przez kilka minut wielka chmura piasku uniemożliwiała dalszą jazdę. Ogólnie każdy przejazd ciężarówki tutaj to taka mała burza. Niektórzy kierowcy jeżdżą w maskach lub chustach zapobiegających wdychaniu pyłu, ja również próbowałem ale oddycha mi się tak znacznie gorzej. Jedynym utrudnieniem podczas podjazdu na przełęcz była właśnie nawierzchnia i unoszący się w powietrzu piach.\nJeszcze podczas żadnej wyprawy mój rower, sakwy ani ja nie byłem tak brudny ze wszystkiego co się tutaj unosi. Sytuację pogorszył jeszcze przejazd kilkudziesięciu wojskowych ciężarówek. Ten moment postanowiłem jednak przeczekać z boku. Hałas, kurz i spaliny gorsze jak w największym mieście a to przecież 5000m.npm\nDo przełęczy dotarłem przed 17:00 a na niej mała buddyjska świątynia oraz kilka tablic oznaczających przełęcz. Taglang La o wysokości 5328m.npm moja. Kilka zdjęć przy znakach i musiałem uciekać w dół. Na przełęczy było chłodno oraz mocno wiało. Chciałem też zjechać do najbliższego miasteczka, znaleźć pokój i zmyć z siebie cały zebrany podczas jazdy brud. Zjazd również kamienisty ale na szczęście tylko przez jakieś 10km. Potem już nowa nawierzchnia. Nocleg znalazłem w Rumtse w pierwszej wiosce na wysokości 4300m. 150R za pokój i prysznic to jak za darmo.\nPOZDROWIENIA Z KARGIL. TU JUŻ SAMI HINDUSI I MUZULMANIE. NIE MA JUZ TEGO BUDDYJSKIEGO KLIMATU. JUTRO ODPOCZYWAM, DZIEN PRZERWY OD JAZDY.\nDzień 13 9.07.2012\n89.54km, 17.4śr, 45.2max, 592m w górę, 5:07:56,\nUdało się, dotarłem do Leh pokonując jedną z najwyższych dróg Świata z Manali oraz dwie przełęcze powyżej 5000m.npm. Leh do dawna stolica królestwa Ladakhu w zielonej dolinie rzeki Indus na wysokości 3500m.npm. Z Rumtse do Ushi miałem tylko w dół, potem dosyć płasko i na koniec męczący kilkukilometrowy podjazd pod Leh. W Ushi policyjny posterunek i kontrola. Od Ushi do Karu czyli przez jakieś 20km same jednostki wojskowe. Po drodze do Leh mijałem kilka świątyń buddyjskich na skałach między innymi Stakna i Thiksey. Będąc ponownie w Karu podjadę na pewno do największej świątyni buddyjskiej w Ladakh - Hemis.\nDo Karu muszę się jeszcze wrócić aby zdobyć przełęcz Chang La oraz dojechać do jeziora Pangong. Na razie jednak jestem w Leh. Sporo ludzi w tym wiele białych twarzy. Słychać Niemców, Francuzów i Anglików. Na ulicach Leh sporo sklepów z pamiątkami, biur turystycznych i kafejek internetowych. Znalazłem również kilka sklepów sportowych gdzie można kupić kartusze gazowe do kuchenek gdzie w Polsce istnieje opinia, że takowe są tu nie do kupienia. Jest również kilka bazarów m.i. tybetański. Nad miastem góruje wielki pałac oraz klasztor. Wyżej piękna biała stupa pokoju do której również zawitam. Zaraz po przybyciu do Leh podjechałem do DC Office aby uzyskać pozwolenie tzw. permit na wjazd na przełęcz Khardung La oraz do Jeziora Pangong. Bez takiego pozwolenia do tych miejsc się nie wiedzie. Niestety w DC Office nie dostanę permitu ponieważ nie są wydawane pojedynczym turystom. Musiałem więc udać się do biura turystycznego i tam za niestety wyższą opłatą na następny dzień dostanę pozwolenia. Szukałem również sklepu bądź serwisu rowerowego aby kupić nową oponę, niestety w kilku jedynych punktach nie ma takiej jak potrzebuję. Cóż, może uda się przejechać na łatanej oponie całą wyprawę.\nNocleg w Leh znalazłem w SkitPo Rest House niedaleko centrum. Cena 400R z łazienką i ciepłą wodą. Niestety prąd w określonych godzinach. Pod wieczór zrobiłem sobie mały spacer po uliczkach miasta oraz kupiłem kilka owoców i białe pieczywo :) Prawie przez całą wyprawę mam problem z dostępem do sieci komórkowej. O ile w górach nie było żadnych sygnałów co jeszcze można zrozumieć tak w Leh na trzy dostępne sieci nie mogę się połączyć z żadną. Google niestety zablokowało mi pocztę na gmailu utrudniając mi np. wysyłanie zdjęć i relacji oraz dostęp do większości aplikacji. Odblokować konta nie mogę bo w smartku nie mam zasięgu.\nDzień (prawie) bez roweru, zwiedzanie Leh\nDzień 14 10.07.2012\nTo mój pierwszy luźny dzień podczas tej wyprawy. Wieczorem szybko poszedłem spać więc rano obudziłem się już przed 6:00. Po ósmej wyruszyłem w miasto z aparatem. Pierwszym moim celem był pałac Leh. Do pałacu doszedłem w około pół godziny wąskimi uliczkami cały czas pod górę. Wstęp do pałacu jest płatny jednak w kasie nikogo nie było więc udało mi się wejść za free. W pałacu jest wiele wąskich i niskich korytarzy udostępnionych do zwiedzania jak również sala z galerią największych atrakcji regionu Jammu & Kashmir. Po zniszczeniu przez wojsko kaszmirskie pałac jest nadal odnawiany. Na uwagę zasługuje sporą ilość kondygnacji zamku. Z pałacu rozpościera się wspaniały widok na Leh, dolinę Indus oraz okoliczne szczyty. Kolejnym moim celem była Gompa Soma oraz kilka innych tuż obok zamku.\nPrzez południem ponownie pokręciłem się po centrum Leh odnajdując między innymi meczet oraz gompę przy bramie głównej do miasta i wiele różnej wielkości buddyjskich młynków. Około południa wstąpiłem do jednej z tutejszych cukierni i spróbowałem kilka rodzajów słodkości sprzedawanych na sztuki. Potem spróbowałem kotlet ziemniaczany w sosie z grochem i cebulą a na koniec coś w rodzaju tosta z ostrym sosem.\nPo południu po raz kolejny podczas wyprawy zrobiłem mycie i serwis roweru by chwilę potem przejechać się po górnej części Leh. W tej cichej i zielonej części miasta jest wiele nowych domów oferujących noclegi. Mnie jednak bardziej interesował podjazd do Shanti Stupa czyli Stupy Pokoju. Stupa to najprostsza budowla religii buddyjskiej, jednak ta jest wyjątkowa. Ogromna, kolorowa i piękna. Wejście kosztuje 20R. Udało mi się przemycić rower pod samą budowlę.\nPlac przy stupie to najlepsze miejsce widokowe. Można podziwiać nie tylko Leh z pałacem i klasztorem ale również część drogi na Khardung La czy sporu kawałek doliny Indus. Obok stupy znajduję się gompa. Na stupę jak i do gompy można wejść tylko bez butów oraz zachowując ciszę. Wieczorem ostatni raz już przespacerowałem sie uliczkami bardzo klimatycznego Leh. Na ulicach spory ruch, sklepikarze zachęcają do wstąpienia do ich sklepu, co jakich czas spotyka się na drodze krowę, osła lub psa a do nosa dociera zapach kadzideł, co jakiś czas słychać także modlitwy z meczetu. Spotkać można również uzbrojonych żołnierzy i poubieranych w bordowe prześcieradła mnichów. Wstąpiłem także do Ladakh Art Gallery aby przyjrzeć się tutejszym wyrobom regionalnym. Na koniec dnia kupiłem tradycyjny ser owczy który idealnie pasował do kolacji. Jutro ciężkie zadanie. 39km podjazdu na najwyższą przełęcz Indii - Khardung La.\nKhardung La - ZDOBYTA!\nDzień 15 11.07.2012\nUdało się, po pięciu godzinach podjazdu najwyższa przełęcz drogowa Indii zdobyta! Khardung La o wysokości 5360m.npm. Na przełęczy napis błędnie podaje wysokość 5602m. Najnowsze pomiary wykazały, że przełęcz jest niższa a miano najwyższej przełęczy Świata przypada Semo La w Tybecie. Z Leh wyruszyłem po 7:00. Dzień przerwy dobrze mi zrobił. Czułem większą siłę w nogach. Najtrudniejszy odcinek podjazdu jest chyba tylko w Leh. Początek ma największe nachylenie. Potem to już z reguły średnio 5%. Przez 25km do posterunku policyjnego w South Pullu jest niezły asfalt. Potem kolejne 14km do przełęczy nie jest najgorzej, kawałki asfaltu, sporo szutru i trochę kamieni. Jest również kilka przepraw przez wodę ale nie stanowi to większego problemu. South Pullu to baza wojskowa i posterunek policji gdzie należy okazać paszport i permit. Wyższe partie drogi z remoncie. Co jakiś czas został wstrzymywany ruch ponieważ wysadzali głazy przy drodze. Niezły huk. Kilka kilometrów przed przełęczą na rowerze zjeżdżała kobieta z Ameryki Południowej - Barbara. Na przełęcz wjechała samochodem. Chwilę porozmawialiśmy i zrobiliśmy pamiątkowe zdjęcie. Czyżby to była jaskółka przepowiadająca przyszłoroczny kierunek moich wypraw?\nNa przełęczy gompa, punkt wojskowy i medyczny, woskowa kawiarnia położona najwyżej na Świecie oraz widok na Karakorum i lodowiec Shiansen. Hindusi na przełęczy mieli niezły ubaw. Raz, że szaleli na śniegu a dwa, że wszystkim podobał się mój rower. Z piętnaście osób chciało mieć zdjęcie z rowerem. Chyba zacznę brać po 10R od zdjęcia, wyprawa szybko się zwróci. Na przełęczy wypiłem trzy wojskowe herbaty, bez mleka ale z jakimś dobrym sokiem. Zrobiłem trochę zdjęć aparatem Canon Ixus 500 podarowanym przez firmę Cyfrowe.pl i uciekałem z dół ponieważ za ciepło nie było. W Leh już normalna wysoka temperatura, 28st.C. Ponieważ jutro mam w planach wjazd na kolejnego tutejszego giganta Chang La, musiałem opuścić Leh i podjechać jak najbliżej miasteczka Karu gdzie zaczyna się podjazd. Po drodze szukałem noclegu. Jeden był za drogi, w drugim brak miejsc a w trzecim w ogóle nikogo nie było. Potem znów uśmiechnęło się do mnie szczęście. W wiosce Stakna zapytałem o nocleg wychodzącego z bramy mężczyzny. Zaprosił mnie do domu i użyczył pokoju w buddyjskim stylu. Fantastycznie. Złoty posążek, kilka dywanów i materacy. Jakby jakiś pokój do medytacji. Wieczorem zaczęło mocno wiać, oby czegoś jutro nie przywiało.\nChang La - ZDOBYTA! w mokrych butach\nDzień 16 12.07.2012\nPoranek pochmurny i wietrzny. Przez chwilę nawet popadało. Potem jednak z każdą chwilą było coraz więcej błękitnego nieba. Ze Stakny szybko podjechałem do Karu. W Karu zrobiłem małe zakupy i ruszyłem w górę. Od początku nie jechało mi się najlepiej. Pewnie odczuwałem skutki wczorajszego podjazdu. Sam podjazd pod Chang La również okazał się trudniejszy od Khardung La, tutaj było momentami znacznie stromiej a średnie nachylenie podjazdu to około 6-7%. Dobrze, że przynajmniej na znacznej większości trasy jest asfalt, dopiero ostatnie 5km jest szutrowo kamieniste. Na tym odcinku jest też wiele strumieni przepływających w poprzek drogi. Kilka udało mi się przejechać, niestety na jednym zatrzymałem się zahaczając o kamień i zmoczyłem buty o mało nie przewracając się z ciężkim rowerem.\nNa Chang La, jedną z najwyższych przełęczy Indii i świata dotarłem przed 17:00. Jej wysokość to 5360m.npm. Na przełęczy wpadłem na szalony pomysł aby zostać tu na noc. Niestety żołnierze nie chcieli się na to zgodzić. Musiałem zjechać 8km niżej do posterunku Tsoltak. Niestety tutaj również dowódca jednostki nie zezwolił na nocleg. Postanowiłem rozbić namiot naprzeciwko jednostki na polanie. Z pomocą przyszli żołnierze. Zaoferowali sok, ciastka oraz możliwość wysuszenia butów i ogrzania się w ich pokoju socjalnym. Wspólnie zrobiliśmy też zupę mleczną z mleka kondensowanego armii indyjskiej oraz musli od Sante. Bananowe musli strasznie im smakowało.\nNa koniec poczęstowali mnie łykiem hinduskiej whisky na rozgrzewkę. Wiem, że alkohol na takiej wysokości nie jest najlepszym pomysłem ale jeden łyk nie zaszkodzi. Potem już udałem się do namiotu rozłożonego na wysokości 5009m.npm według wskazania GPS, to mój najwyżej położony nocleg a czuję się rewelacyjnie pomimo zmęczenia całodziennym podjazdem. W końcu mogłem też przetestować ciepłą bieliznę termiczną podarowaną od firmy Nordcamp oraz skarpety firmy Nordhorn.\nDzień 17. 13.07.2012\nObudziłem się wyspany już po 5:30. O mój namiot uderzały małe lodowe kulki. Kiedy wyjrzałem z namiotu wszędzie było biało. Potem od żołnierza dowiedziałem się, że nad ranem było cztery stopnie poniżej zera. Od dziwo wcale nie zmarzłem. Do godziny 8:30 sypał śnieg więc ten czas spędziłem w namiocie i chwilę w żołnierskiej kantynie. Założyłem sobie dziś, że ten dzień będzie jeszcze bardziej luźniejszy od reszty więc nigdzie się nie spieszyłem. Miałem tylko dojechać do jeziora Pangong. Do miasteczka Tagste było cały czas w dół, potem następne 35km lekko pod górę czego się nie spodziewałem.\nPo drodze od Tangste krajobraz zmieniał się co chwilę. Raz przejeżdżałem wąskim kanionem z olbrzymimi skałami, potem szeroką zieloną doliną z kolorami skał od żółto brązowych po szare i czerwone a na koniec przez piaskowe pola częściowo zasypujące drogę. Na żadnym posterunku od Karu nikt nie sprawdzał czy mam permit tak jakby wogóle nie był tu wymagany. Turkusowe wody słonego jeziora Pangong zobaczyłem po godzinie 14:00. W połączeniu z błękitnym niebem i żółtymi skałami całość wygląda naprawdę przepięknie. Jezioro Pangong leży na wysokości 4200m.npm a jego długość to ponad 100km.\nResztę dnia spędziłem odpoczywając nad brzegiem, nie przegapiłem oczywiście zachodu słońca. Przez chwilę zachmurzyło się i nawet trochę pokropiło a przez cały czas wiał silny wiatr. W jednej z wielu namiotowych restauracji zamówiłem ryż z warzywami. Dostała mi się spora porcja za 70R :) Za kolejne 100R postanowiłem spędzić noc nad jeziorem w dużo większym namiocie niż mój. Jutro powrót na lub pod Chang La. Planowałem zdobyć jeszcze jedną przełęcz powyżej 5000m, Marsimik La jednak dowiedziałem się, że ponieważ jest to granica z Chinami i to wojsko na pewno mnie tam nie wpuści. Może i dobrze, w sumie nie mam ochoty walczyć z 27km kamienistym traktem, no i opona ma coraz większą dziurę. Boję się, że łata może nie wytrzymać kolejnych nie asfaltowych odcinków. Od 19:00 pada deszcz.\nDzień 18 14.07.2012\nDobrze, że spałem w dużym namiocie. W nocy lało strasznie a wiało jeszcze bardzej. Wyruszyłem przed siódmą aby wjechać ponownie na przełęcz Chang La, tym razem od strony północnej. Do miasteczka Tagste a raczej bazy wojskowej przez której środek się przejeżdża miałem w większości z góry. 34km podjazd oraz 1300m przewyższenia zaczyna się od wsi Dorbuk. Podjazd od strony północnej jest krótszy i ma mniejsze przewyższenie, jest za to kilka krótkich męczących odcinków powyżej 12% ale i kilka dość płaskich.\nPo drodze zatrzymałem się oczywiście przy posterunku wojskowym Tsoltak aby przywitać się z żołnierzami którzy pomogli mi gdy jechałem w przeciwnym kierunku. Pogoda dziś była bardzo zmienna. Rano było zimno, chwilę nawet pokropiło, na przełęczy sypał śnieg a na koniec dnia w Karu było już ładnie i 27st. Od przełęczy do Karu miałem już tylko z góry. Przyjemny 45km dwugodzinny zjazd. Na 121 przejechanych kilometrów aż 70 miałem z góry :) W Karu nie ma żadnych hoteli ani guest house'ów ale w restauracji dowiedziałem się, że jeden z mieszkańców Karu wynajmuje pokoje turystom. Z ten sposób za jednym zamachem najadłem się (wielka porcja ryżu z dodatkami - 60R) oraz znalazłem nocleg w Karu. Stąd już tylko 6km do monastyru Hemis który chcę zwiedzić jutro rano.\nDzień 19 15.07.2012\nAby dojechać do monastyru Hemis musiałem wspiąć się ponad 330m i 6km w górę z Karu. Chwilami wąska droga miała nachylenie ponad 12%. Monastyr Hemis, największy i najbogatszy w całym Ladakh jest ukryty pomiędzy skałami na wysokości 3500m. Wstęp kosztuje 100R. W środku znajduje się między innymi muzeum ze sporymi zbiorami. Zobaczyć można wiele figurek buddy wykonane z drzewa sandałowego, srebra i złota. Różne rodzaje broni, skóry leoparda śnieżnego czy listy wielkości zasłony do Dalai Lamy. W monastyrze znajduję się również wiele udostępnionych do zwiedzania pomieszczeń. Są to np. biblioteka, dwie komnaty z kilkumetrowymi posągami buddy czy pokój z żywym guru.\nKilkadziesiąt metrów nad monastyrem widać kolejny złoty posąg buddy lśniący w promieniach słońca. Monastyr jak i okolica bardzo mnie zachwyciła. W środku spędziłem ponad trzy godziny choć można tam podziwiać wszystko znacznie dłużej. Po zwiedzaniu udałem się w kierunku Leh oraz dalej drogą NH1 prowadzącą do Kargil i Srinagar. Zaraz za Leh wiatr zaczął wiać ze znaczną siłą bardzo mnie spowalniając. Przed miasteczkiem Nimmu jest miejsce bardzo przypominające wielki kanion.\nDroga prowadzi kilkaset metrów wyżej niż koryto rzeki Idus a nad drogą dwa razy wyższe skalne szczyty. Nocleg w nowym hotelu Takshos w Nimmu. Udało mi się wytargować 50% zniżki i byłem jedynym klientem hotelu tej nocy. Na kolację kurczak w sosie na ostro, chappati oraz sałatka z tuńczyka. Na deser sayweya czyli tradycyjny hinduski przysmak. Sayweya smakuje trochę jak słodka zupa mleczna z makaronem z chińskich zupek. Podawana jest na zimno z dodatkiem rodzynek i midgałów. Bardzo dobre.\nDzień 20 16.07.2012\nDziś kolejny dzień musiałem zmagać się z silnym wiatrem z zachodu wiejącym w dolinie Indusu którą przed wieczorem udało mi się opuścić. Od wyjazdu z Leh jest też raz w górę a raz w dół z przewyższeniem 200-300m. Mijałem dziś również kilka sporych jednostek wojskowych rozlokowanych wzdłuż drogi. Krajobraz zmieniał się co kilka kilometrów. Raz jechałem zieloną doliną, kawałek dalej pustynią by potem wjechać w kanion ze skałami o kilometr przewyższającymi drogę. Nie obyło się również bez drobnych kłopotów. Na oponie zauważyłem kolejne pęknięcie skąd zaczynała wychodzić dętka. Jednak wizyta z zakładzie wulkanizacyjnym oraz druga już gumowa łata załatwiła problem. Ciekawe na jak długo?\nPo południu podczas odpoczynku w przydrożnym barze zjadłem ryż i rajmę czyli coś bardzo podobnego do naszej fasolki po bretońsku tylko o wiele bardziej ostre. Po opuszczeniu doliny Indus za miastem Khalsi wjechałem w miejsce nazwane Moon Valley czyli księżycową dolinę. Na początku droga prowadziła równolegle z rzeką by potem odbić w bok i wić się serpentynami o nachyleniu 12%. Tuż przed wsią Lamayuru gdzie spędziłem nocleg krajobraz naprawdę księżycowy. Skały o różnych kształtach w kolorach od jasnych piaskowych po ciemno brązowe. Dodatkowy klimat, miejsce zawdzięczało zachodzącemu właśnie słońcu. Zrobiłem wiele pięknych zdjęć moim Canonem Ixus 500 Hs. Nocleg na wysokości 3400m z widokiem na klasztor osadzony na skale. Jutro muszę dojechać do Kargil. 100km i dwie przełęcze. Fotu La i Namika La.\nFotu La i Namika La ZDOBYTE!\nDzień 21. 17.07.2012\nCiężki dzień ale wszystkie założenia które sobie postawiłem udało mi się zrealizować. Zdobyłem dwie przełęcze oraz dojechałem do miasta Kargil. Początek dnia to wspinaczka na przełęcz Fotu La o wysokości 4108m. Jest to również najwyższy punkt na drodze między miastami Srinagar i Leh. Wjazd na przełęcz i pokonanie 17km z Lamayuru zajęło mi prawie trzy godziny. Wszystko przez remontowany odcinek drogi kilka kilometrów przed przełęczą. Każdy przejeżdżający obok mnie samochód a z reguły była to ciężarówka zostawiała za sobą ogromną chmurę pyłu, kurzu, piachu i wszystkiego co znajdowało się na drodze. Musiałem uciekać jak najdalej od samochodów oraz co chwilę zatrzymywać się i zasłaniać aby mieć czym oddychać. Mimo, że jestem już przyzwyczajony do wysokości to jednak wstrzymywanie oddechu na 4000m.npm nie należy do najprzyjemniejszych.\nZjazd z przełęczy Fotu La również nieprzyjemny aż do pierwszej wioski Heniskot. Za kilka lat kiedy już skończą remontować wszystkie odcinki będzie sie tu naprawdę przyjemnie jeździć. Aż do następnej przełęczy Namika La oraz kawałek za jest już nowa, równa i szeroka droga.\nPrzełęcz Namika La to najłatwiejsza i najszybciej zdobyta przeze mnie przełęcz w Indiach. 8km kilku procentowego podjazdu z wioski Khaltse nie jest żadnym problemem. Problem za to coraz większy mam z oponą która rozdziera się coraz bardziej. Mam już trzy pęknięcia. Dwa na 5-6 cm i jedno mniejsze. Aby tylko dojechać do Kargil, tam mam zaplanowany dzień przerwy więc postaram się coś wykombinować.\nZjazd z Namika La był przyjemny tylko przez kilka kilometrów, zdecydowana większość drogi do Kargil jest w remoncie. Jedzie się głównie po sporych luźnych kamieniach, czuć jak koła roweru i przyczepki raz za razem zsuwają się z jakiegoś większego. To prawdziwy test wytrzymałości dla roweru a przede wszystkim ogumienia.\nDo Kargil dotarłem po 18:00. Jest to już zupełnie inne miasto niż te które zwiedziłem dotąd w Ladakhu. Nie ma już stup, gomp i monastyrów, jest za to spory meczet a ludzie tutaj to w większości muzułmanie. Daje się odczuć inną atmosferę niż tą z Ladakhu. Dość szybko udało mi się znaleźć nocleg. Zaczepił mnie jeden z właścicieli wynajmujący pokoje. Jedno słowo ROOM i wszystko jasne. Potem obowiązkowa negocjacja ceny i można się wprowadzać.\nKargil, dzień luzu.\nDzień 22 18.07.2012\nKargil jak i Srinagar do którego zawitam za kilka dni to muzułmańskie miasta znajdujące się tuż przy spornej granicy z Pakistanem. Indie i Pakistan już kilka razy toczyły wojny o te dwa miasta. Ostatnia z nich była nie tak dawno bo 1999r. W mieście trochę dziwnie się czuję, ludzie jakoś inaczej tu na mnie patrzą niż z buddyjskiej części Ladakhu. Staram się tym jednak nie przejmować i cieszyć się luźniejszym dniem w sumie niezbyt ciekawym turystycznie miejscu.\nRano miałem nie lada problem z wybraniem gotówki z bankomatu. W Kargil są trzy ATMy (bankomaty) jeśli już się je znajdzie, co też nie jest takie proste. Jeden popsuty, drugi nie przyjmował mojej karty a trzeci w ogóle zamknięty. W portfelu po śniadaniu zostało mi 8R które nawet na wodę nie starczy. Nie tylko ja miałem ten problem, wielu Kargilczyków również. Bank of India jednak szybko zareagował i naprawił niedziałającą maszynę.\nPo trzech godzinach z około 50 groszami w kieszeni rozwiązał się przynajmniej jeden z moich problemów. W Kargil jest sklep i serwis rowerowy. Opony trekkingowej oczywiście nie kupię a naprawić nie umieją. Zastanawiam się czy by może nie kupić dratwy i igły i samemu nie spróbować na przykład zszyć opony. Ostatecznie mogę jeszcze zamienić koło z przyczepki, ma co prawda 26 cali i nie będę miał przedniego hamulca ani prądu z dynama ale przynajmniej będę mógł w miarę normalnie kontynuować jazdę. Po południu znalazłem szewca który podjął wyzwanie i zszył moją popękaną oponę. Może skończą się w końcu moje problemy a jeśli nie to zamieniam z mniejszym kołem z extraweela.\nPopołudnie i wieczór spędziłem w pokoju, po Kargil już się pokręciłem. Jest jedna główna ulica ze sklepami, restauracjami, bazarem oraz meczetem. Niewiele więcej jest tu do oglądania. Odpoczynek na łóżku z hinduskimi smakołykami to coś czego dawno nie robiłem :) Kolejny raz podczas wyprawy zrobiłem serwis roweru. Gruntowne mycie i smarowanie. Rower jak i sakwy umyte pod prysznicem. Kilogram piachu i kurzu mniej.\nDeszczowa Zozila Pass 3529m ZDOBYTA!\nCiekawy i udany etap z Kargil do Sonamarg. Odpoczynek Po przejechaniu pierwszych kilkuset metrów zamieniłem przednie koło na to z extraweel'a. Trzecie koło z przyczepki jako zapasowe przednie to świetne rozwiązanie. Opona jest zszyta ale niemiłosiernie podskakiwała w jednym miejscu. Nie dało się jechać. Teraz mam tylko tylny hamulec ale jedzie się normalnie, nie czuję różnicy że teraz przednie koło jest mniejsze i ma 26 cali. Kilka kilometrów za Kargil spotkałem samotną Brytyjkę imieniem Clare podróżującą rowerem po Indiach. Zamieniliśmy kilka zdań, zrobiliśmy pamiątkowe zdjęcie i pożegnaliśmy się odjeżdżając w przeciwnych kierunkach. Nawet nie zdarzyłem się rozkręcić a już byłem cały brudny od kurzu i piachu. Remontów na drogach ciąg dalszy. Moja czarna koszulka Primal'a zrobiła się szara a rower i sakwy jakby w ogóle nie były myte dzień wcześniej. Kilkadziesiąt kilometrów dalej zatrzymałem się na śniadanie w wojskowej przydrożnej knajpie. Zamiast śniadania zjadłem obiad. Pierożki Momo oraz kotleciki Bara. Pierożki bardzo podobne do polskich z kapustą, tylko w środku było więcej cebuli i podane były oczywiście z ostrym sosem. Kotleciki były bardzo puszyste, wyczuwalny był smak mąki i ziemniaków. Podane również z ostrym sosem. Do popicia dostałem wodę i herbatę kojące ostry smak.\nPrawie od samego Kargil do przełęczy Zozila było lekko ale pod górę. To mój najdłuższy podjazd. 100km w górę z małymi korektami. Przerobiłem również chyba wszystkie możliwe nawierzchnie. Nowy asfalt, stary szuter piach, kamienie duże i małe oraz kostki, brukowa i puzzle. Ponad połowa drogi do Sonamarg w remoncie. Kilka kilometrów przed przełęczą Zozila jest piękna zielona dolina z pasącymi się na niej zwierzętami. Zwierząt pilnują koczownicy mieszkający w prymitywnych namiotach. Ich dzieci z kolei widząc, że ktoś nadjeżdżają wybiegają na drogę i żebrzą. Kilka razy mała grupka próbowała mnie zatrzymać a nawet łapać za sakwy. Zdecydowanie mniej mi się podoba w tej części Indii. Z doliny widać kilka spływających lodowców. Kilka razy w ciągu dnia zachmurzyło się i popadał niegroźny deszcz który chociaż trochę zmył ze mnie brud unoszący się w powietrzu. Tuż przed przełęczą rozpadało się na dobre. Na przełęczy byłem już przemoczony a temperatura spadła do 9st.C. Zrobiłem tylko jedno szybkie zdjęcie i uciekałem w dół.\nPrzełęcz Zozila to granica krain Ladakh i Kaszmir. Od teraz jeżdżę po Kaszmirze chociaż jak najszybciej chcę minąć Srinagar i kierować się na wschód w kierunku buddyjskiej Dharamsali. Zjazd z przełęczy był niezwykłe emocjonujący. Widoki i ekspozycje jak z programu Ice Road Truckers, wszystko na nowo budowanej równoległej drodze do Sonamarg. Zjeżdżając z jednym hamulcem musiałem bardzo uważać na mokrej drodze. W dolinie przy wsi Baltal znajduje się święta jaskinia, miejsce pielgrzymek wielu hindusów. Z góry mogłem zobaczyć tysiące różnokolorowych namiotów przybyłych tu ludzi. Po ponad 140km dotarłem do miasta Sonamarg gdzie zostałem na noc. W mieście panuje zmowa cenowa. Wszystkie pokoje po 500R i nawet targować się nie da. W końcu po kilku próbach udało mi się znaleźć pokój za 400R z prądem całą dobę i ciepłą wodą. Ciepły prysznic szybko mnie ogrzał. Mogłem też wysuszyć mokre ubranie i buty. Zmęczony prawie 10h na siodełku szybko zasnąłem. W nocy kilka razy przebudził mnie ulewny deszcz stukający o dachowe okno. Rano już pogoda była lepsza.\nDzień 24 20.07.2012\nOj... narozrabiałem dziś w Kaszmirze. Raz, że przegiąłem z kilometrami a dwa to pobłądziłem trochę w Anantnag. Większość trasy z Sonamarg do Anantnag było w dół lub po płaskim stąd taki dystans. Od Anantnag zaczęło się lekko pod górę. Nocleg planowałem zrobić w Anantnag jednak od Srinagaru hoteli jest jak na lekarstwo a te które są to odstraszają wyglądem. Na obiad zjadłem Piaz pokora czyli tutejsze jakby frytki smażone na oleju. Ziemniaki zmieszane z cebulą i podawane z ostrym sosem lub keczupem. Samymi frytkami się nie najadłem więc wziąłem jeszcze tosta czyli Bread pokora. Przez Srinagar tylko przejechałem nic nie zwiedzając, zatrzymałem się tylko w parku nad jeziorem aby odpocząć chwilę.\nOd Srinagaru co chwilę mijałem namioty w których można kupić przyprawy, suszone owoce oraz kije do krykieta. W Kaszmirze jest nawet liga krykieta. Nie można zapomnieć również o hektarach pól ryżowych których nie widziałem w Ladakhu. Od Anantnag planowałem jechać na ostatnią przełęcz tej wyprawy czyli Shintan Pass z mnóstwem serpentyn. Najpierw jednak wjechałem nie w tą drogę co trzeba i niepotrzebnie zrobiłem 10km a potem ani z map, ani z GPS, ani nawet z pomocą mieszkańców nie udało mi się znaleźć drogi w kierunku Shintan Pass. Pojechałem więc główną drogą w kierunku przełęczy. Dużo się nie pomyliłem bo trafiłem na równoległą drogę do tej właściwej, tu jednak nie było żadnego łącznika z drugą drogą i w ten sposób znalazłem się we wsi Vernag. We wsi odbywała się jakąś spora impreza, dostałem nawet hinduską flagę od jednego z mieszkańców ale noclegu nie znalazłem. Pozostało tylko szukać miejsca na rozbicie namiotu. Kilka kilometrów za Vernag tuż przed zmrokiem udało się znaleźć zaciszny kawałek równego terenu.\nDzień 25 21.07.2012\nDawno nie spałem w namiocie. Już zacząłem się zastanawiać po co dźwigam namiot skoro i tak szukam noclegów w hotelach i GH. Rano obudziłem się bardziej zmęczony niż wieczorem szedłem spać. Pierwsze 12km do tunelu Jawahar były naprawdę ciężkie. Tunel leży na wysokości ponad 2000m i ma aż 2500m długości. Przed wjazdem do tunelu musiałem pokazać żołnierzom co mam w sakwach. Tunel jako miejsce strategiczne jest dobrze strzeżony. Co kilkaset metrów w jednej, jak i drugiej strony tunelu stoją żołnierze. Niestety obiektu nie można również fotografować. Zdjęcie zrobiłem kawałek za tunelem. Sam tunel jest wąski, ruch odbywa się tylko w jednym kierunku. Przez całą jego długość przejechałem sam, wojsko wstrzymało ruch abym bezpiecznie przejechał na drugą stronę.\nZa tunelem droga prowadziła przez następne kilkadziesiąt kilometrów w dół. Zaczęły się drzewa to i pojawiły się małpy. Spore grupy przesiadujące wzdłuż drogi i jedzące owoce lub resztki z drogi. Ostatnie 30km trasy dziś to podjazd do miasta Batote w którym udało mi się znaleźć przyzwoity i nie drogi hotel. Kilka kilometrów przed miastem zatrzymał mnie wojskowy patrol. Z auta wysiadło czterech żołnierzy z tym dwóch uzbrojonych. Przywitali się, zadali kilka standardowych pytań typu skąd jestem i gdzie jadę oraz postawili butelkę zimnego napoju. Jeden z żołnierzy był oficerem w jakimś wyższym stopniu, miał sporo belek i gwiazdek na pagonach. Żołnierze z niedowierzaniem przysłuchiwali się miejscom w których byłem. Na koniec miłej rozmowy wspólne zdjęcie. Po południu znów dał znać o sobie upał. 39 stopni to już dla mnie za zdecydowanie za dużo a największe upały jeszcze przede mną. Na kolację chleb tostowy z białym serem, pomidorem i ogórkiem, hinduskie krówki oraz mango.\nDzień 26 2.07.2012\nZ Kaszmiru do Himachal Pradesh\nDzień 27 23.07.2012\nW nocy do pierwszej w nocy gryzły mnie komary a od pierwszej zerwała się burza i zaczęło padać. Nie pospałem za wiele. Dobrze, że miałem się gdzie schować przed deszczem. Noc bardzo ciepła, a rano po burzy o 6:00 rano było już 25st.C. Dzień dosyć męczący, nie tylko w powodu upału ale również z interwałowej jazdy. Raz w górę raz w dół i tak cały dzisiejszy etap. Przed miasteczkiem Dhar przejeżdżałem obok zielonego sztucznego zbiornika wodnego że sporą tamą. Na koniec jeszcze GPS trochę ze mnie zażartował i skierował na inna drogę co kosztowało mnie dodatkowe 20km. W Nurpur zjadłem kilka lodów dla ochłody. Kiedy delektowałem się smakiem i przyjemnym chłodem wokół roweru zebrało się osiemnastu hindusów którzy głośno debatowali na temat niektórych podzespołów. Nocleg w stanie Himachal Pradesh zaraz za miastem Nurpur w nowo wybudowanym Guest House. Szef kuchni zrobił mi najlepsze frytki jakie kiedykolwiek jadłem. Tak pachnących i przyprawionych wieloma hinduskimi przyprawami nie da się porównać z żadnymi innymi. Frytki popiłem mocnym hinduskim piwem Godfather.\nDzień 28 24.07.2012\nDzisiejszy dzień był ostatnim górskim etapem wyprawy, wspinaczka do miasta Dharamsala gdzie niedaleko swoją siedzibę ma Jego Świątobliwość Dalai Lama zakończył mój rowerowy maraton po himalajskich drogach i przełęczach. Jak powiedział mi pracownik hotelu właśnie zaczyna się pora monsunowa w tej części Indii a Dharamsala należy do najbardziej deszczowych miejsc w Himachal Pradesh. Jeśli chodzi o pogodę to dziś było całkiem przyjemnie, 32st.C, słońce lekko schowane w chmurach i lekki wiatr w plecy. Nie spiesząc się 60km z Nurpur do Dharamsali przejechałem do 15:00.\nNie obyło się bez małych kłopotów. Przedni bagażnik złamał się całkiem. Musiałem go odkręcić i trochę przeorganizować swój bagaż, potem kapeć w przednim kole po tym jak najechałem na kamień a na koniec odkręcił się jeden z zacisków od sakwy. Nieszczęścia chodzą trójkami. Dobrze, że to same popierdółki i ze wszystkim sobie szybko poradziłem. Hotel znalazłem kawałek za Dharamsalą w kierunku MacLeodganj czyli miejscu pobytu Dalai Lamy. MacLeodganj odwiedzę jutro. Dziś popołudniu małe zakupy, spacer po Dharamsali i kolacja po hindusku. Kiedy spacerowałem po Dharamsali zerwała się ulewa. Padało przez ponad pół godziny. Wąskie i zatłoczone uliczki szybko opustoszały, pozostało tylko kilka osobę z parasolami. Po deszczu w jednej chwili znów pojawił się tłok, hałas i klaksony samochodów próbujące przejechać główną ulicą.\nMacLeodganj, z wizytą u Dalai Lamy\nDzień 29 25.07.2012\nW nocy niemiłosiernie mocno padało. O aluminiowy parapet obijały się wielkie krople wody wydając przy tym donośne stukanie. Rano spałem do 8:00, pierwszy raz tak długo podczas tego wyjazdu. Potem zafundowałem sobie dwugodzinny spacer z Dharamsali do MacLeodganj. Miasta dzieli od siebie 9km, jednak wydaję się jakby były to miasta leżące w różnych krajach. Dharamsala to miasto praktycznie nie różniące się od innych w tej części Indii. MacLeodganj to jednak największy ośrodek Tybetańczyków w Indiach, siedziba rządu tybetańskiego na uchodźstwie od 1960 roku oraz miejsce pobytu Jego Świętobliwości Dalai Lamy XIV. MacLeodganj nazywane jest "małą Lhasą" czyli stolicą Tybetu.\nSpacerując po mieście mija się wielu mnichów również płci żeńskiej jak i dzieci. Jest to zdecydowanie lepsze miejsce na nocleg niż głośna i zatłoczona Dharamsala. Nie brakuje tu hoteli, GH, sklepów czy kafejek internetowych. Wzdłuż głównych ulic można kupić pamiątki wykonane przez tybetańskie kobiety. Jest też wiele rodzinnych restauracji oferujących wegetariańskie posiłki. Po kilkugodzinnym spacerze mocno zgłodniałem więc w jednej z restauracji zamówiłem warzywa w cieście z dwoma doszło - potrawa nazywa się Masala Dosa. Główną atrakcją turystyczną MacLeodganj jest buddyjski monastyr Namgyal gdzie z bliska można obserwować modlitwy i medytację buddyjskich mnichów.\nObok monastyru znajduje się muzeum tybetańskie. W muzeum pokazane jest dość wyraźnie z jakim okrucieństwem wojsko chińskie traktowało bezbronnych mnichów oraz ludność tybetańską. Krótkie filmy, broń oraz inne przedmioty jak na przykład zakrwawione ubranie więźnia, ukazują terror który można porównać jedynie z obrazami z drugiej wojny światowej i nazistowskimi obozami. Pierwszą połowę dnia spędziłem w MacLeodganj, drugą zaś w niżej położonej Dharamsali do której dostałem się stopem. Popołudniu znów zaczęło padać a wieczorem zerwała się burza. Mimo wszystko nawet przyjemnie jest zmoknąć kiedy temperatura powietrza wynosi około 30st.C, lepsze to niż ponad 40 stopniowy upał.\nDzień 30. 26.07.2012\nDo 9:00 rano przez całą noc padał heavy rain. Ogromne ilości wody spadające z zawieszonych nad Dharamsalą chmur. Kiedy tylko deszcz trochę ustąpił wykorzystałem moment i wyrwałem sie z deszczowego miasta Dharamsala. Już kilkanaście kilometrów dalej na południe przestało zupełnie padać a nawet przebijało się słońce. Przez cały dzień na trasie towarzyszyli mi hinduscy pielgrzymi którzy pieszo, na rowerach, motorach, w samochodach i ciężarówkach zmierzali od jednej świątyni do drugiej. Pielgrzymi mieli na sobie jakiś pomarańczowy akcent oraz gwizdki, trąbki itp. Pojazdy zaś miały przyczepione czerwone flagi, srebrne talerze i czasami ogromne głośniki z których wydobywała się tutejsza muzyka. To musi być szansę wydarzenie dla hindusów skoro tak licznie uczestniczą w tak długiej drodze. Wszystko jest nawet dobrze zorganizowane. Po drodze mijałem tymczasowe campingi, punkty żywieniowe a także z wodą. Nad wszystkim oczywiście czuwa hinduska armia.\nPo południu zatrzymałem się n obiad w nowej i czystej restauracji. Zamówiłem Chicken Biryani, sałatkę, sok, kawę oraz lody. Za wszystko zapłaciłem 175R (10zł). Chicken Biryani to potrawa z ryżu i kurczaka. Dostałem ogromną porcję ze sporymi kawałkami kurczaka. Ostre i pyszne. Polecam, mimo że hinduskie kurczaki smakują trochę gorzej niż polskie. Pod koniec dnia byłem pośrednio sprawcą wypadku. Kierowca skutera wraz z pasażerem tak bardzo chciał mieć ze mną zdjęcie, że nie zauważył pieszych, nie wyhamował i zaliczył upadek. Wszystko na szczęście wydarzyło się przy niewielkiej prędkości i poza otarciami nikomu nic groźnego się nie stało. Wolałbym jednak nie oglądać więcej takich sytuacji a tym bardziej pośrednio czy bezpośrednio w nich uczestniczyć. Ten incydent świadczy o wielkiej bezmyślności i nie rozwadze tutejszych kierowców. Podczas każdego dnia mam po kilka niebezpiecznych sytuacji stwarzanych przez hinduskich kierowców z czego najgroźniejsze to wyprzedzanie na trzeciego oraz na zakrętach. Wiele razy muszę uciekać na pobocze kiedy widzę nadjeżdżający z naprzeciwka wyprzedzający samochód na zakręcie.\nPomimo, że zjechałem dziś w dół ponad 700m to trasa wcale nie była z góry. Ponad 1100m przewyższenia i kilka dłuższych podjazdów przypomniało mi poprzednie górskie etapy. Nocleg w hotelu w mieście Una. Jutro postaram się dojechać do NH1 czyli drogi autostrado-podobnej która prowadzi do Delhi. Postaram się złapać jakąś okazję do stolicy Indii. Zamiast bezsensownie nabijać kilometry na zatłoczonej drodze wolę pozwiedzać Delhi i bliżej przyjrzeć się temu miastu. Miałem nadzieję zrobić jeszcze wycieczkę busem do Agry leżącej 200km na południe od Delhi aby zobaczyć Taj Mahal ale chyba to już mi się raczej nie uda z braku czasu.\nOd rana bardzo gorąco, już po 6:00 ponad 30st.C. Od początku starałem jechać dość szybko aby zrobić jak najwięcej kilometrów do południa aby potem gdy jest najbardziej gorąco robić dłuższe postoje. Nawet się udało, do 10:00 miałem ponad 50km i średnią prawie 20km/h. Było równo lub nieznacznie z górki. Przez część trasy dalej towarzyszyli mi hinduscy pielgrzymi którzy co chwilę witali się ze mną, prosili o zdjęcie i dopingowali. Po 14:00 podczas największej gorączki odpoczywałem w klimatyzowanej restauracji jednego z przydrożnych hoteli dodatkowo schładzając się lodami.\nPo 15:00 miałem na liczniki już ponad 120km więc następne kilka kilometrów jechałem rozglądając się już za hotelem. Wzdłuż drogi NH1 od miasta Ludhiana jest wiele drogich hoteli oraz kurortów. Tańszy ale wcale nie gorszy hotel znalazłem w okolicach miasta Doraha. Klimatyzacja z pokoju, ciepła woda, kablówka oraz papier toaletowy. Wypas. Rano łapie stopa do Delhi. Aż jestem ciekaw jak to jutro wyjdzie. Na kolację kolejna nowa potrawa. Malai Kofta - ostre danie z warzyw z czymś w rodzaju kotleta z twarogu. Do tego Chappati oraz sałatka. Nawet niezłe.\nStopem do Karnal\nDzień 32 28.07.2012\nDzień 33 29.07.2012\nPonieważ hotel znajdował się w centrum Karnal kilka kilometrów od drogi NH1 prowadzącej do Delhi najpierw musiałem wydostać się z miasta. Z pomocą GPS nie trwało to długo. Po kilkunastu minutach jechałem już prosto do hinduskiej stolicy. Droga jest w trakcie przebudowy pod nazwą Jalandahar-Panibat Project łącząc oba miasta nową i nowoczesną nitką. Trasa jak i wiele innych odcinków jest płatna. Opłaty nie są wysokie a motory i rowery jeżdżą za darmo. Przez cały dzień temperatura praktycznie stała w miejscu w okolicach 30st.C, słońce było schowane za chmurami a ze wschodu wiał lekki wiatr. W takich warunkach dojazd do Delhi czyli prawie 140 kilometrowy odcinek zajął mi mniej niż osiem godzin i przed 16:00 byłem już w okolicach Red Ford od którego zacznę jutrzejsze zwiedzanie Delhi.\nNocleg również niedaleko Red Ford w hotelu przy jednej z głównych ulic. Widok z okna wprost na meczet w którego dochodzą donośne modły. Na kolację mięsne pulpety w ostrym sosie, sałatka z warzyw, hinduskie pieczywo czyli Naan oraz shake bananowy. Podczas popołudniowego spaceru wypiłem sporą ilość soku z bambusa który sprzedawany jest niemal w całym Delhi. Specjalna maszyna wyciska sok z bambusowych patyków który spływa do lodowych kawałków. Słodki, zimny napój.\nDziś w drodze przez kilka kilometrów towarzyszył mi motocyklista a pewien starszy Hinsus zapraszał mnie do swojego domu w Panibat. Nie było mi to niestety po drodze, więc musiałem podziękować. Niemal każdego dnia pobytu tutaj spotykałem się z ogromną sympatią oraz chęcią pomocy ze strony tutejszych ludzi.\nPrzed Delhi zatrzymał się przede mną samochód, w środku siedziała rodzina która widziała mnie w Leh dwa tygodnie temu. Bardzo się ucieszyli na mój widok. Takich i innych sytuacji miałem w Indiach naprawdę wiele. To bardzo buduje i pomaga kiedy jest się długo poza granicami kraju.\nDzień 34 30.07.2012\nZwiedzanie Delhi niestety nie wyszło tak jak planowałem. Od rana padał deszcz a do tego Czerwony Ford – jedna z głównych atrakcji Delhi był zamknięty. Akurat w poniedziałek twierdza jest zamknięta dla zwiedzających. No co za pech. Co prawda wczoraj pod wieczór byłem na małym spacerze wokół ogromnej budowli jednak nie wchodziłem do środka ponieważ robiło się już ciemno i zwiedzanie planowałem dziś. Na przeciwko bramy główniej Red Ford jest piękna hinduska świątynia Jain. W środku kapłani razem z wiernymi modlą się spożywając przy tym hinduskie potrawy. Do środka można wejść tylko bez obuwia i skarpet a także nie wolno robić zdjęć.\nNastępną godzinę zajęło mi spacerowanie po ulicach Old Delhi a także podziwianie ogromnego Meczet Dżama Masdżid niedaleko Red Ford. Najbardziej podobało mi się jednak w okolicach monumentu India Gate oraz pałacu prezydenckiego. Tutaj było najciszej, najczyściej i najbardziej zielono. Zapewne też najbezpieczniej, wszędzie rozstawione są dobrze uzbrojone jednostki hinduskiej armii.\nNa lotnisko dotarłem około 18:00. Ponieważ do terminalu można wejść nie wcześniej niż 6 godzin przed planowanym odlotem musiałem spędzić trochę czasu w poczekalni.\nNa wyprawie zastanawiałem się jak spakować rower nie mając pudła. Wykombinowałem, że wykorzystam te rzeczy które mam że sobą czyli namiot, karimatę oraz cienki pokrowiec na rower który głównie służy mi jako podkład pod karimatę. Koła zawinąłem w namiot, karimatę użyłem jako zabezpieczenie przed uszkodzeniami wszystko, włożyłem do pokrowca i zawinąłem taśmą samoprzylepną którą kupiłem na ulicy w Delhi za 20R. Resztę rzeczy wrzuciłem do wielkiej ruskiej torby aby zgadzała się liczba bagaży którą mogę mieć ze sobą. Wyszło nienajgorzej a całość bez pudła waży 3kg mniej niż w drodze do Indii.\nWylot z Delhi z poślizgiem, 1.08.2012 Kłopoty z PKP\nDzień 35 31.07.2012\nPlanowany wylot miałem o godzinie 4:10. Po odprawie byłem już po 24:00. Postanowiłem więc się trochę przespać na terminalowym dywanie między krzesłami. Nie ja jedyny zresztą. Na mojej dmuchanej poduszce szybko udało mi się zasnąć. Dźwięk budzika obudził mnie 40 minut przed wylotem. Wtedy pojawiła się informacja, że lot do Moskwy z przyczyn technicznych zostanie opóźniony. Najpierw o 20 minut, potem o godzinę a potem o następną. W końcu przed godzina 8:00 czyli z prawie czterogodzinnym opóźnieniem samolot wystartował z deszczowej stolicy Indii.\nPrzed wylotem linie lotnicze rozdały podróżnym wodę oraz soki. Przesiadkę w Moskwie miałem mieć po 50 minutach od wylądowania. Na moskiewskim lotnisku Sheremietievo został podstawiony samolot do Warszawy po kolejnych czterech godzinach. I tak zamiast o godzinie 10:00 do Warszawy dotarłem po 19:00. Kolejną przeszkodą na drodze do powrotu do domu był przejazd pociągiem z Warszawy. Bezpośredni pociąg był objęty całkowitą rezerwacją miejsc a w wagonie z miejscami dla rowerów nie było już miejsca i tak kolejną noc musiałem spędzić na warszawskim dworcu a raczej jego okolicach ponieważ dworzec był zamknięty w godzinach 24:00-4:00. Tuż przed godziną 6:00 udało mi się wsiąść wreszcie do pociągu z rowerem. Do domu po przesiadce we Wrocławiu dojechałem po godzinie 20:00. Z wielogodzinnym opóźnieniem ale cały i zdrowy a to chyba najważniejsze.\nBotev Peak Botev Peak\nMonte Zoncolan Monte Zoncolan\nPico Veleta Pico Veleta\nMalga Palazzo Malga Palazzo\nPasso Stelvio Passo Stelvio\nWięcej w tej kategorii: « Wyprawa rowerowa do Indii i Nepalu 2005\tWyspy Chorwacji 2009 - dziennik z podróży »


BIENNALE WRO 2017 DRAFT SYSTEMS — CENTRUM SZTUKI WRO\nW tym roku wystawy, pokazy, spotkania, performansy i koncerty odbywały się pod hasłem DRAFT SYSTEMS. Tytuł odnosił się do zmienności systemów porządkujących świat, zwracał uwagę na ich złożoność i niestabilność, podkreślał ich niestałą naturę, wymykającą się próbom kontroli, nieustanną reorganizację rzeczywistości.\nNa wystawy i prezentacje, przygotowane w tym roku w siedemnastu wrocławskich i dwóch warszawskich lokalizacjach, w tym m.in. w Centrum Sztuki WRO, Muzeum Narodowym, Domu Handlowym Renoma, Pałacu Ballestremów, Narodowym Forum Muzyki, Synagodze pod Białym Bocianem czy Galerii Entropia, ale też np. po raz pierwszy w PSS Społem Feniks, składały się dzieła artystów zaproszonych przez zespół kuratorski Centrum Sztuki WRO oraz prace wybrane z otwartego naboru, na który napłynęło z całego świata ponad 1300 zgłoszeń.\nProgram WRO on Tour – 2017/2018\nCyjanometr – przestrzeń publiczna / od maja 2017\n17-21.05 / Wystawy otwierające do 11.06.2017\nWśród prezentowanych prac ikonicznym był projekt HFT The Gardener Suzanne Treister. Ta wielopoziomowa konstrukcja zaciera granice pomiędzy sztuką, naturą, językiem, matematyką, ekonomią i traumą historii. Ukazuje korelacje i zasady podejmowania decyzji gospodarczych, oderwane od wglądu naukowego, mistycyzm i psychodeliki rezonujące z rynkiem światowym, sprzężenie zwrotne ezoteryki z ekonomią/sektorem finansowym.\nFacebook Algorithmic Factory zwrócił uwagę na proces, jakiemu ulegamy, zamieniając się z użytkownika w towar rynku kapitałowego. Umieszczony w przestrzeni miejskiej monument o nazwie Cyjanometr jest jednocześnie urządzeniem do pomiaru stopnia niebieskości nieba, ale tym samym jego zanieczyszczenia.\nBiennale WRO to również platforma prezentacji działań eksperymentalnych polskich artystów. Paweł Janicki zaprezentował swój projekt RPN, badający artystyczne możliwości stosowania Odwrotnej Notacji Polskiej, historycznego dokonania liczącego się w swoim czasie na świecie ośrodka myśli filozoficznej i logicznej tzw. lwowsko-warszawskiej Polskiej Szkoły Matematycznej.\nZ kolei Maciej Markowski, którego Kwartet na pomidory można było w ostatnich latach podziwiać we Wrocławiu i Warszawie, dzięki współpracy Biennale WRO z festiwalem Musica Electronica Nova tym razem z Johnem Zornem zrealizował nową instalację Mute Music.\nMajowe wydarzenia to również prezentacje projektów uczestników programów rezydencyjnych Centrum Sztuki WRO. W najbliższej okolicy Parku Wschodniego, w którym w 2016 roku WRO umieściło gigantyczne drewniane Megafony do wzmacniania dźwięków natury, Andrey Ustinov zrealizował nocny pokaz/instalację/performans Film Noir.\nInspirowany pobytem w Centrum Sztuki WRO i warsztatami z najmłodszą publicznością był kinetyczny obiekt, utrzymywany i poruszający się w polu elektromagnetycznym, nowa praca Carolin Liebl i Nikolasa Schmid-Pfählera.\nOdbywające się w trakcie Biennale spotkanie Sieci Kultury 1, z udziałem czołowych specjalistów kultury cyfrowej i komunikacji, m.in. Alka Tarkowskiego, Mirosława Filiciaka czy Pawła Janickiego, stanowiło platformę dyskusji o stanie kultury cyfrowej w Polsce, podejmując zagadnienia internetu jako wzoru wywierającego wpływ na całość kultury.\nW programie oczywiście również Małe WRO, specjalny program dedykowany dzieciom i ich najbliższym. W tym roku do stworzenia programu zaproszona została zaprzyjaźnioną z Centrum Sztuki WRO rodzina państwa Kraszewskich, uczestnicząca w programie WRO 2008 roku. Chodziło o dopuszczenie do głosu różnych perspektyw – młodszych i starszych dzieci, a także rodziców.\nJak zawsze, w wielu lokalizacjach Biennale został zaplanowany bogaty program wydarzeń na Noc Muzeów 2017.\nProjekt dofinansowany ze środków Gminy Wrocław i Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz przy wsparciu finansowym Instytutu Adama Mickiewicza, Austriackiego Forum Kultury, Japan Foundation, EU-Japan Fest, Nomura Foundation, Goethe-Institut, British Council.\nMecenas: Griffin Art Space\nO DRAFT SYSTEMS\nKontekstem prezentacji i spotkań Biennale w 2017 roku jest szereg obserwacji nieodwracalnego charakteru niektórych zjawisk współczesności. Jak zwracają uwagę krytycy, filcowa otoczka nietrwałego dobrobytu się przegrzała: „Ziemia skurczyła się niemal do rozmiaru nieruchomego punktu – obraca się jako czasowo kompaktowa kula w elektronicznym filcu, który otacza ją jak druga atmosfera”. (Peter Sloterdijk, 2011). Rozwój technologiczny, liczony wreszcie łącznie na wszystkich etapach, okazał się kosztowny dla planety; w procesach społecznych i ujmujących je systemach widzimy, że ledwo nawiązana współpraca ponadlokalna ponownie się separuje, demokracja, ten najlepszy z najgorszych systemów nie radzi sobie z trwaniem i traci zwolenników.\nArtyści WRO 2017


Japońska sztuka awangardowa i prace brytyjskiego rysownika. Dwa wernisaże w Centrum Sztuki Współczesnej w Gdańsku\nOkładki płyt winylowych, zdjęcia, książki, plakaty i rysunki będzie można oglądać jeszcze przed świętami w ośrodkach Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia w Gdańsku. Przed nami dwa ciekawe i ważne wernisaże: wystawa japońskiej sztuki awangardowej i wystawa ponad stu prac brytyjskiego rysownika i ilustratora Nicka Wadleya.\nNie stać cię na prawnika? Rusza darmowa pomoc dla potrzebujących\nJaka pogoda na sylwestra i Nowy rok? Bez mrozu, w nocy - deszcz i zerwie się wiatr\nPożar autobusu na ulicy Spacerowej w Gdańsku. Pasażerom nic się nie stało\nNa nowo do pomocy. Remont siedziby Centrum Wsparcia i Terapii Rodzin\nWigilia pod stoczniowym żurawiem. Pomoc osobom bezdomnych i potrzebującym\nRanking: Długi Targ w Gdańsku wśród najbardziej prestiżowych ulic w Polsce\nGdańsk na wysokim miejscu w rankingu serwisu Rynek Pierwotny\nSamochód usunięty z torowiska tramwajowego w centrum Wrzeszcza\nGdynia - Gdańsk. Parada mikołajów na motocyklach dla potrzebujących dzieci\nW 2019 roku więcej pieniędzy na kosztowne badania ambulatoryjne na Pomorzu


Wypad Na Słowację - Podróż - Kolumber.pl\nPodróż Wypad na Słowację\nvlkolinec oravsky podzamok strbské pleso spišské podhradie spiska sobota kieżmark\nOpisywane miejsca: Vlkolínec, Oravsky podzamok, Kieżmark, Spišské podhradie, Štrbské Pleso, Poprad (184 km)\nEuropa, Słowacja, Vlkolínec\nKilka lat temu wybraliśmy się na kilka sierpniowych dni na Słowację. W czasie tego wypadu odwiedziliśmy dwa dość ciekawe i położone blisko siebie miejsca - Vlkolinec i Oravsky Podzamok.\nVlkolinec jest osadą położoną na obrzeżach Rużomberku. Wioska rozlokowała się na wysokości 718 m n.p.m. na zboczu wzgórza, a grupa 45 zabudowań stanowi wspaniały przykład budownictwa wiejskiego, typowego dla górskich terenów Liptowa. Nie jest to skansen sensu stricto, jako że wieś ma stałych mieszkańców. Na uwagę zasługuje tu wiele domów, pomalowanych z reguły na jasne, pastelowe kolory, dwupiętrowa, zrębowa drewniana dzwonnica z 1770 roku, kamienny kościół z 1875 roku oraz zrębowa studnia z 1860 roku. Warto zobaczyć także miejscowy cmentarz. Na terenie wioski znajduje się też niewielkie muzeum z ekspozycją dawnego mieszkania i sprzętów codziennego użytku oraz narzędzi rolniczych.\nW 1993 roku Vlkolinec został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.\nEuropa, Słowacja, Oravsky podzamok\nW położonej w pobliżu przejścia granicznego z Polską miejscowości Oravsky Podzamok znajduje się jeden z najpiękniejszych zamków warownych na Słowacji - Oravsky Hrad (Árva vára). Wznosi się on na skale 112 m ponad przepływającą w dole Orawą.\nPodobnie, jak wiele innych zamków w ówczesnym Królestwie Węgier, w skład którego wchodziła Słowacja, powstał on prawdopodobnie po najeździe mongolskim w 1241 roku. Dokładna data budowy nie jest znana, lecz pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z II połowy XIII wieku. W 1298 roku został on oddany możnowładcy Mateuszowi Czakowi Trenczańskiemu, a po jego śmierci - Węgrowi Donczowi. Później władali nim różni kasztelanowie, wśród nich był i Polak - Piotr Komorowski. W roku 1482 król Maciej Hunyady-Korwin podarował Orawę i Liptów swojemu nieślubnemu synowi Janowi. W następnym stuleciu, po klęsce Węgrów w bitwie z Turkami, stoczonej pod Mohaczem w 1526 roku i śmierci króla Ludwika II Jagiellończyka rozpoczęła się rywalizacja o tron węgierski pomiędzy Janem Zapolyą i Ferdynandem I Habsburgiem, z której ostatecznie zwycięsko wyszedł ten ostatni. W roku 1549 dołączył on Orawę do swych posiadłości. W latach 1534-1556 Orawskim Zamkiem rządzili Polacy - Jan z Dębowca i jego sukcesor Wacław Siedlnicki, który na żądanie Ferdynanda I Habsburga odstąpił go Franciszkowi Thurzonowi. Ród Thurzonów władał zamkiem przez długie lata. Po wygaśnięciu jego męskiej linii ustanowiono komposesorat (wspólne władanie) orawskimi dobrami. Jeden z zarządców - Istvan Thököly przyłączył się do antyhabsburskiego powstania w 1670 roku, ale po krótkim oblężeniu załoga poddała zamek wojskom cesarskim. W roku 1703 wybuchło kolejne powstanie, na czele którego stanął książę Siedmiogrodu Franciszek II Rakoczy. Zajął on Orawę, a jego wojska opanowały Zamek Orawski na przeciąg 5 lat. Później wojska cesarskie przywróciły zarząd zamku i komposesoratu w ręce następców rodu Thurzo.\nW roku 1800 pożar strawił wszystkie drewniane części zamku. Ówczesny zarządca, Franciszek Zichy zabezpieczył przed dewastacją część dolnego zamku, a w roku 1868 nowy zarządca Edmund Zichy urządził tu jedno z pierwszych na Słowacji muzeów. Kolejnym zarządcą został Paweł Esterhazy, a jego następca Jozsef Palffy rozpoczął rekontrukcję budowli, którą przerwała I wojna światowa. Prace podjęto w okresie międzywojennym, gdy zarząd nad zamkiem sprawowało już państwo czechosłowackie, które wykupiło 50% udziałów komposesoratu. Po II wojnie światowej zamek przeszedł w całości na własność państwa. Prace remontowe i rekonstrukcyjne trwają na zamku do dziś.\nZamek Orawski składa się z trzech części. Najstarszą z nich jest zamek górny, pochodzący z I połowy XIII wieku. Poniżej niego położony jest zamek średni z czworoboczną wieżą i zabudowaniami dwóch pałaców wzniesionych przez Jana z Dębowca i Jana Korwina. Najniższą częścią jest zamek dolny z pałacem Thurzonów, barokowym kościołem i wieżą.\nEuropa, Słowacja, Spisz, Kieżmark\nW ostatnich dniach przeprowadzaliśmy pierwszy od wielu lat remont w mieszkaniu. Przy okazji znalazłem trochę dodatkowych zdjęć z opisanego wyżej wypadu na Słowację, z których istnienia po latach nawet nie zdawałem sobie sprawy. Dzięki temu, mogę moją podróż nieco uzupełnić.\nNa początek więc - Kieżmark (Kežmarok). Nazwa tego urokliwego miasta, leżącego u stóp Tatr pochodzi od niemieckiego złożenia Käsemarkt, oznaczającego "targ serowy". Choć okolice Kieżmarku były zamieszkane już w epoce kamienia, to pierwsza historyczna wzmianka z 1190 roku mówi o klasztorze żeńskim, przy którym prawdopodobnie istniała również niewielka osada. Samo miasto powstało w następnym stuleciu, w wyniku połączenia trzech wsi: słowackiej osady rybackiej, osady królewskich strażników granicznych i kolonii niemieckiej. Prawa miejskie Kieżmark uzyskał w 1269 roku. W połowie XIV wieku miasto otoczono murami obronnymi, a w roku 1380 uzyskało ono status wolnego miasta królewskiego. W roku 1433 Kieżmark złupiły oddziały husyckie, a kilka lat później opanowały go wojska Jana Jiskry z Brandýsa (1400-1469) - jednego z najwybitniejszych XV-wiecznych dowódców wojskowych Europy Środkowej, wodza wojsk królowej Elżbiety, walczącej wówczas z Władysławem Warneńczykiem o panowanie nad Węgrami. Po tych burzliwych przejściach, w mieście rozpoczęto w 1463 roku budowę zamku obronnego. Choć w założeniu miał on chronić miasto, to w rzeczywistości stał się jego przekleństwem. Właściciele zamku - ród Zápolya od samego początku dążyli bowiem do podporządkowania miasta sobie. Dokonał tego już w 1530 roku Hieronim Łaski (1496-1541), polski szlachcic w służbie Jana Zápolyi. W 1583 roku Kieżmark przeszedł w ręce rodu Thökölych, a w roku 1655 odzyskał status wolnego miasta królewskiego. Wkrótce potem, cesarz Ferdynand III Habsburg potwierdził wszystkie wcześniejsze przywileje miasta, co przyczyniło się do jego szybkiego rozkwitu. Kieżmark w ciągu wieków rywalizował z pobliską Lewoczą. Był także przedmiotem walk za czasów powstań antyhabsburskich w XVIII wieku. Nie zahamowało to jednak rozwoju miejskiej gospodarki, zwłaszcza handlu, który kwitł w XVIII i XIX wieku. Od XIX wieku miasto było ośrodkiem przemysłu włókienniczego i odzieżowego. W średniowieczu miasto było konglomeratem różnych narodowości - mieszkali tu Niemcy, Słowacy, Polacy, Żydzi i Rusini. Na początku XVI wieku Kieżmark przyjął luteranizm, lecz w następnym stuleciu doszło do rekatolicyzacji. Długie i bogate dzieje miasta pozostawiły w nim wiele zabytków z różnych epok, dzięki czemu warto na pewno odwiedzić to miejsce.\nKieżmark ponadto był znany ze szkolnictwa. W miejscowym liceum kontynuującym tradycje szkoły parafialnej uczyło się wielu zasłużonych dla Słowacji obywateli. Do najbardziej znanych należą: poeci: Janko Kral i Pavol Országh Hviezdoslav, historyk Juraj Bohus, przyrodnik Juraj Buchholz, dramaturg Jonas Zaborsky, taternik Dawid Frölich.\nKieżmark był też przez wiele lat miejscowością położoną najbliżej Tatr i miejscem wypadowym w Tatry. Wg przekazu, stąd właśnie w roku 1565 Polka, Beata Łaska, żona ówczesnego właściciela zamku wyruszyła na wyprawę w Tatry, stając się pierwszą turystką tatrzańską. Skończyło się to dla niej źle, ponieważ małżonek, za samowolę kazał zamurować ją w zamkowym pokoju z oknem wychodzącym na jej ukochane Tatry. Przebywała w nim ponad 6 lat.\nNieco więcej informacji o kieżmarskich zabytkach podaję w opisach zdjęć.\nEuropa, Słowacja, Spišské podhradie\nZamek Spiski (Spišský Hrad, Zipser Burg, Szepesi vár) to zabytkowy kompleks zamkowy z przełomu XI i XII wieku, zaliczany do największych tego typu w środkowej Europie. Zajmuje on powierzchnię ponad 4 ha. Jego imponujące ruiny wznoszą się na na wysokości 634 m. n.p.m. na wapiennej skale, przewyższającej okoliczne tereny o 200 m. Część murów obronnych została odbudowana współcześnie.\nJeszcze zanim powstał, w miejscu tym i obok niego wznosiły się obronne grodziska, których pozostałości można dostrzec i dziś. Najstarszą częścią zamku spiskiego była okrągła wieża mieszkalna, zbudowana na przełomie XI i XII wieku, która nie zachowała się do naszych czasów. Około roku 1230 została zbudowana obecna okrągła wieża, romański pałac i inne części górnego zamku. W swoich dziejach zamek miał wielu właścicieli. W roku 1275 zajął go komes Roland, który zbuntował się przeciwko panującemu. Potem należał do królowej Elżbiety Kumańskej. Przebudowany w stylu gotyckim, został w roku 1443 zdobyty przez Jana Jiskrę z Brandysa, zaś w roku 1464, panujący podarował ten do tej pory królewski zamek szlachcicom Imre i Stefanowi Zapolyom, którzy w znaczący sposób go rozbudowali i zmodernizowali. Warto wspomnieć, że na zamku spiskim urodził się ostatni król węgierski przed Habsburgami - Jan Zapolya. Gdy przegrał on walkę o tron, zamek został w 1528 roku skonfiskowany przez Habsburgów. Ale już w roku 1531 podarowali go oni Aleksemu Thurzonowi. Thurzonowie, którzy pełnili funkcję żupanów królewskich, przystosowali zamek do swoich potrzeb i nadali wielu jego budynkom renesansowy charakter. Gdy w roku 1636 wymarli w linii męskiej, zamek przejął ród Csaky, który pozostał jego właścicielami aż do roku 1945. Nowi właściciele mieszkali w zamku do końca XVII wieku, później kwaterowała w nim jedynie załoga wojskowa. Po pożarze z 1780 roku również i ona opuściła mury warowni i zamek popadł w ruinę.\nW 1993 roku w uznaniu jego znaczenia dla kultury tych ziem, został on wpisany wraz okolicą na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W odbudowanej części zamku mieści się niewielkie muzeum.\nEuropa, Słowacja, Štrbské Pleso\nSzczyrbskie Jezioro (Štrbské Pleso, Tschirmer See, Csorbató) to znana miejscowość u podnóża Tatr Wysokich. Położone na południowym brzegu jeziora o tej samej nazwie i otoczone lasem świerkowym stanowi ośrodek turystyczny i narciarski.\nA jak to się zaczęło? Otóż w roku 1872 niejaki Józef Szentivany, właściciel ziemski, wybudował tu myśliwską chatę, która stała się zalążkiem późniejszego turystycznego centrum. Trzy lata później z inicjatywy Węgierskiego Towarzystwa Karpackiego powstało nad jeziorem pierwsze schronisko turystyczne, a wkrótce potem - powstały dalsze hotele i restauracje, sanatorium i kilka willi. W roku 1885 przyznano osadzie status uzdrowiska. I tak już zostało...\nSpiska Sobota (Spišská Sobota, Georgenberg, Szepesszombat) - to obecnie dzielnica miasta Poprad. W przeszłości było to samodzielne miasto, założone przez niemieckich kolonistów, zasiedlających te okolice po średniowiecznych najazdach tatarskich. Ich potomkowie aż do XVIII wieku stanowili większość mieszkańców, a później, do II wojny światowej, najliczniejszą mniejszość. Za swego patrona koloniści przyjęli św. Jerzego - stąd niemiecka nazwa miejscowości. Pod takim wezwaniem wzniesiono też miejscowy kościół, którego początki sięgają 1273 roku. W późniejszych wiekach Spiska Sobota przeżywała okres prosperity. Razem z kolonistami przybyli wytrawni rzemieślnicy. Działało tu kilkanaście cechów, funkcjonował wodociąg, łaźnie, sierociniec, a całość otaczały fortyfikacje. Przywileje miejskie Spiska Sobota uzyskała już w 1271 roku, a w XVI wieku otrzymała prawo organizowania targów, które, zgodnie z nazwą, odbywały się w sobotę. W XVIII wieku nastąpił upadek miasta - powodem był spadek znaczenia lądowych szlaków handlowych oraz częste niepokoje na terenie Górnych Węgier.\nDziś Spiska Sobota uważana jest za klejnot zabytków artystyczno-historycznych. Miejsce to jest zupełnie inne od reszty Popradu. Odrestaurowane, kolorowe kamieniczki ciągną się wokół całego, ogromnego placu, pośrodku którego stoi kościół, dzwonnica i dom miejski. A ponieważ jest ona nieco oddalona od centrum - panuje tu cisza i spokój.\nhooltayka\t(07.02.2016 18:58) +1\t+ - + -\npan_hons\t(12.06.2013 11:44) +2\t+ - + -\nSłowacja nadal przez Polaków traktowana jest po macoszemu, zajeżdżając tam głównie zimą na narty, ale poza tym, to słabo. Nawet tutaj na Kolumberze, podróży do tego kraju, tak nam bliskiego jak mało który z naszych sąsiadów, jest bardzo mało. Cieszę się, że wybrałeś się tam i odkryłeś uroki słowackiej ziemi:) Bardzo miło spędziłem czas tutaj, w tej podróży, jak zawsze dużo się dowiadując o odwiedzanych miejscach. Podobało się:) Pozdrawiam!\nanianasadach\t(18.03.2013 13:25) +1\t+ - + -\nPowędrowałam za Tobą...nie żałuję :) Dotarłeś do ciekawych miejsc :)\nMam nadzieję, że Tossa de Mar przypadła Ci do gustu :)\nadaola\t(02.03.2013 10:40) +2\t+ - + -\nSłowację należy promować,bo to piekny kraj!:)) Gratuluje podróży i pozdrawiam!\ns.wawelski\t(27.07.2011 18:55) +3\t+ - + -\nSlowacja jest nadal chyba nieodkryta a ma duzo do zaoferowania. W tym roku bylem 2 razy w Slowacji w dwoch roznych miejscach z okazji 2 roznych wycieczek. Jednym z nich akurat byl Oravsky Hrad, wiec z radoscia odkrylem wspolnie odwiedzone przez nas miejsce :-)\ncity_hopper\t(20.03.2011 9:39) +4\t+ - + -\nSłowacja jest pełna ciekawych miejsc. Fajnie, że dwa z nich pokazałeś :-)\njabadaya\t(19.03.2011 19:23) +4\t+ - + -\nTrzeba będzie to zobaczyć\nmilanello80\t(18.03.2011 20:21) +2\t+ - + -\nPiękne miejsca, oba dobrze znam z racji częstych wizyt weekendowych na Słowacji. Mieszkanie na granicy trzech państw ma swój urok. Zamek Orawski to jeden z najpiekniejszych zamków Słowacji, uwielbiam go odwiedzać i patrzeć z góry na okolice i Orawę leżącą u jego podnózy.\nprzedpole\t(18.03.2011 9:25) +4\t+ - + -\nOba miejsca są naprawdę ciekawe.I tak blisko.


Dlaczego zarządzanie talentami powinno być strategią przedsiębiorstwa? | DB77 Consulting\nZarządzanie talentami to tylko jeden z tych nieznośnych terminów dotyczących zasobów ludzkich, prawda? Błąd. Zarządzanie talentami to zobowiązanie organizacji do rekrutowania, zatrudniania, zatrzymywania i rozwijania najbardziej utalentowanych pracowników dostępnych na rynku pracy.\nZarządzanie talentami jest więc przydatnym terminem, gdy opisuje zaangażowanie organizacji w zatrudnianie, zarządzanie, rozwój i zatrzymywanie utalentowanych pracowników. Obejmuje wszystkie procesy i systemy pracy związane z utrzymaniem i rozwojem zatrudnionych osób.\nZarządzanie talentami to strategia biznesowa, która pozwala organizacjom zatrzymać najbardziej utalentowanych i wykwalifikowanych pracowników. Tak jak zaangażowanie lub uznanie pracowników, tak określona strategia biznesowa zapewni przyciągnięcie najlepszych talentów w konkurencji z innymi pracodawcami.\nKiedy powiesz potencjalnemu pracownikowi, że strategia zarządzania talentami zapewni, że będzie on miał możliwość rozwoju zawodowego i osobistego, przyciągniesz najlepsze talenty. Badania pokazują, że możliwość dalszego rozwoju i rozwijania umiejętności zawodowych i osobistych jest głównym czynnikiem motywującym pracowników do podejmowania nowej pracy lub pozostawania w obecnej.\nZarządzanie talentami i planowanie sukcesji obejmuje następujące działania:\nOkreślenie aspiracji zawodowych pracowników, kolejnej roli w organizacji czy też kierunek rozwoju oraz ramy czasowe w jakich pracownik chciałby się rozwijać.\nOcena ról w zakresie ich krytyczności dla organizacji, w pierwszej kolejności należy określić stanowiska, które są kluczowe dla funkcjonowania organizacji i odejście takiego pracownika spowoduje ogromne straty finansowe.\nOcena menedżera czyli określenie potencjału pracowników.\nMenedżerowie określają, gdzie dany pracownik może się rozwinąć oraz jego gotowość do awansu.\nPrzygotowanie planów sukcesji oraz wyłonienie pracowników, którzy mogą zastąpić krytyczne stanowiska pracy (w przypadku awansu lub w przypadku odejścia tego pracownika) i gotowość następnego pracownika do przejęcia nowej roli.\nOcena ryzyka odejścia pracownika (jakie jest prawdopodobieństwo, że pracownik opuści organizację w ciągu najbliższych dwunastu miesięcy?).\nRezultatem powyższego jest:\nOgraniczenie ryzyka związane ze stratą jednego z kluczowych stanowisk.\nZrozumienie przez menedżera, że ma talenty w swoim zespole.\nNauczenie menedżerów wizualizacji swojego zespołu w odniesieniu do różnych czynników związanych z prawdopodobieństwem i konsekwencjami odejścia pracownika z zespołu czy też z organizacji.\nPracownik wie, że jego aspiracje i chęć rozwoju zostały wysłuchane i uwzględnione w planach rozwojowych.\nOrganizacja zrozumie gdzie znajdują się talenty i jak je rozwijać.\nDlaczego zarządzanie talentami jest tak istotne?\nPracownicy zazwyczaj stanowią 60% kosztów operacyjnych organizacji. W sensie zaopatrzenia organizacji trudniej jest pozyskać nowych pracowników, niż utrzymać obecnych. Nowi pracownicy kosztują obecnie więcej niż kiedykolwiek wcześniej, a całkowity koszt wymiany jest bardzo wysoki.\nUtrata kapitału intelektualnego często nie jest uznawana za koszt bezpośredni, ale będzie miała coraz większy wpływ na organizacje, ponieważ największe gospodarki świata przechodzą z epoki przemysłowej do epoki usług, gdzie szeroko pojęta wiedza będzie decydować o sukcesie organizacji.\nJednak w większości organizacji nie bierze się pod uwagę kosztów wymiany, szkolenia, wdrożenia, czasu potrzebnego pracownikowi na osiągnięcie efektywności. Większość organizacji ma niewielką infrastrukturę, systemy lub procedury, które monitorują koszty rotacji pracowników.\nBiorąc pod uwagę, że jest to największy wydatek w organizacji, do zarządzania kapitałem ludzkim potrzebne są wyraźnie bardziej odpowiednie narzędzia, jednym z nich jest zarządzanie talentami i sukcesją.\nZarządzanie talentami i zarządzanie sukcesją to narzędzia pomagające organizacjom poprzez:\nObniżenie rotacji pracowników (dobrowolne odejścia pracowników).\nObniżenie ryzyka chaosu organizacyjnego czy też ryzyka niewykonywania zadań w przypadku odejścia kluczowego pracownika dzięki wykwalifikowanym pracownikom, którzy mogą prawidłowo przejąć krytyczne role.\nRozwijanie talentów wewnątrz organizacji, ponieważ trudniej go pozyskać zewnętrznie.\nPomaganie managerom w zrozumieniu, że sposób zarządzania ma ogromy wpływ na zaangażowanie i lojalność pracowników.\nZrozumieniu relacji między planowaniem sukcesji, procesami zarządzania talentami i rotacją pracowników.\nOdejście pracownika jest zazwyczaj bezpośrednio związane z procesami zarządzania (złe procesy lub ich brak). Większość ankiet pracowniczych (takich jak ankiety zaangażowania i exitinterview) wskazuje 6 najważniejszych powodów, dla których pracownicy odchodzą z pracy:\nNie zostałem doceniony (miałem niewielką lub żadną opinię od mojego menedżera)\nNie byłem dobrze zarządzany (brak kierunku od góry)\nNie rozwijałem się (brak możliwości rozwoju osobistego)\nW firmie nie opracowano ścieżek karier\nOdszedłem, ponieważ otrzymałem lepszą ofertę (wynagrodzenia lub zachęty pieniężne)\nKwestie związane ze stylem życia\nKolejność tych powodów może ulec zmianie w zależności od pracodawcy, jednak przyczyny są zazwyczaj takie same w większości organizacji.\nInnym problemem jest to, że pracownicy nie rozmawiają z menedżerami o swoich aspiracjach zawodowych, dlatego menedżerowie nie mają o nich pojęcia. Plany rozwoju są trudne do ukształtowania, ponieważ menedżerowie mają trudności z dostosowaniem rozwoju pracowników do celów firmy z własnymi aspiracjami pracownika, o czym również nie mają pojęcia. Menedżerowie nie wiedzą również, jakie jest ryzyko odejść w jego zespole (pracownicy, którzy najprawdopodobniej opuszczą organizację), nie zastanawiali się, kto zajmuje bardzo krytyczne role i jakie są konsekwencje opuszczenia organizacji przez tych pracowników. Ponieważ nie bierze się pod uwagę ryzyka związanego z odejściem i konsekwencji opuszczenia dla organizacji, menedżerowie nie przeszkolili innych pracowników do przejmowania kluczowych ról w przypadku, gdy osoba odgrywająca kluczową rolę nie przyjdzie jutro do pracy.