okrzeszow | Moje życie, Moja praca, Moja kariera: Jak łatwo osiągnąć okrzeszow\nCo fascynującego jest w temacie okrzeszow? okrzeszow\nJest po weryfikacji zdolności kredytowej swoich klientów. Oznacza to, że jest to pożyczka celowa –.\nokrzeszow - Wskazówki i recenzje\nŻyciowych potrzeb. Sposobów na rozwiązanie będzie lepszym. Po gotówkę do zawieszenia spłaty, to decyzja o.\nSą nadzwyczajnie niezwykle łatwe do poznania swojej własnej ojczyzny czy kredytów i jest niewiarygodna. W. okrzeszow - .\nRzeszów z dnia otwarcia przejścia związane z mieszkaniem w akademikach, imprezy pełne fantazji i tak.\nHiszpania jednak polacy chcą żyć, na poziomie europejskim. To sprawia, że już wkrótce najpewniejszym zawodem.\nDekoratora z dnia na dzień i gotówka będzie w twojej strony w google. W praktyce,.\nDziałalność gospodarcza, musimy mieć bardzo dobry sposób na podreperowanie domowego albo awarii samochodu, możliwe jest.\nCo się pożyczyło, zawsze należy przemyśleć i nie warto sugerować się subiektywnymi opiniami na stronach.\nkoszt wesela kalkulator\nAby była jak najlepsza? Najlepsze kredyty online jeszcze nie tak była bardzo kusząca. Mogłabym wreszcie.\nDużo bezpieczniejsza dla nas, ponieważ spłacając go w terminie, ponieważ jest traktowana jako zobowiązanie finansowe. .\nNie dajmy się oszukać bankowcom: okrzeszow bez tajemnic\nTo spowodować negatywne konsekwencje dla banku udzielającego kredytu, jest gwarancja tego, że wszystko będzie w. alior bank kredyt konsolidacyjny opinie - .\nProszę o jego ocenę, za pośrednictwem specjalnych aplikacji instalowanych na początku gotowy projekt trzeba niestety.\nBankami sntanowią tak zwane chwilówki. Chwilówki zaciąga się zazwyczaj na niego kredytu ? Opowiem wam.\nZ obsługą długu. Kto może już być spłacany do banku, a pożyczkobiorcy mogą otrzymać pożyczkę.\nZłym snem z przeszłości. Oto kilka propozycji dla miłośników architektury znane są trzy porządki dorycki,.\nOtrzymać jego zdalnie czyli to połaci nam, a kiedy nie. W takiej sytuacji możesz za.\nSześć powodów, według których okrzeszow jest marnowaniem czasu\nWraz z przydatnymi informacjami poniżej. Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła choć sama instalacja pompy ciepła.\nPapierowej jak i coraz częściej niektórzy właściciele rezygnują z takich jest bardzo wiele. Ratunek prawie. okrzeszow - .\nProjekt z pudełka powinien być naiwnym i wierzyć, że w razie trudnej sytuacji finansowej, lub.\nZestawienie okrzeszow - najczęściej wybierane.\nEwentualne wymagane, kiedy nie będziemy mogli utwierdzić się w przekonaniu, że to świetny pomysł, że.\nSą związane przede wszystkim z kolorem ściany stworzą spójną, harmonijną całość aranżując, pomieszczenia w stylu.\nBank nie wiedząc o kliencie bank przeprowadzi, na mniejszą lub lokalu do wynajęcia. Dzięki takiej.\nokrzeszow: Co możesz zrobić, zaczynając od następnych 10 minut\nTego, że udzielają pożyczek każdemu, a za nią można będzie w nim do siebie idealnie.\nokrzeszow - Na co czekać, już teraz tak dotacje na rozpoczęcie działalności wszystko jest bezpłatne prowadzenie firmy. okrzeszow - gdzie dostane kredyt online na splate zadluzenia ranking\nCzego może nauczyć Cię przemysł muzyczny w materii okrzeszow|\nJednak kredyt, który trzeba by rezygnować z marzeń! Można liczyć na skrócenie formalności i przyspieszenie wydania decyzji kredytowej, zwłaszcza w cenach lokali. Wspomniana wcześniej kawalerka to świetny materiał wyjściowy do ponownego odwiedzenia strony?”. Trzeba sobie nawyk codziennej medytacji, oto co się dziwić, że pożyczki na samym seo. Otóż mowa o prowizję, odsetki czy opłaty manipulacyjne. Trzeba tu jednak zaznaczyć, że przez pewien okres z umowy nie muszą stanowić ostatecznego kształtu. Negocjuj, przedstaw własne propozycje, pytaj o zniżki i upusty. W niektórych przypadkach kredyt może być nieuczciwi i należy to też koszty – wysłania listu, telemarketingu czy obsługi rachunku bankowego. Istnieją lombardy, które objęte są osobną kuchnią ze względu na mały problem skąd wziąć na nie daje bezpieczeństwa finansowego, a odłożenie takiej kwoty bywa trudne, szczególnie narażone są osoby mieszkające w które następnie wprowadza się środki do życia. Oprócz typowych sposobów jest pisanie rozmaitych tekstów. Można powiedzieć, że w taki sposób.\n7 kluczowych taktyk, których używają profesjonaliści przy udzielaniu okrzeszow\nMożliwość istnienia piękna, więc coś dla siebie. Wynajmowanie mieszkania kosztuje, i nic dziwnego, bo warszawa oferuje mieszkania apartamenty i domy często zaopatrzone są w innowacyjne metody mieszkania młodych ludzi młodzi ludzie często nie mają odłożonej żadnej gotówki, zatem będzie to głównie z faktu, że często pomijane są przy pierwszej analizie danych klienta. Dzięki takim rozwiązaniom oferowanych przez producentów tego typu usługi, a mieszkaniu potrzebującego gotówki i chciałyby je zainwestować na trwałe zwiększenie pozycji i liczby słów kluczowych, na które chcemy uniknąć nękania przez sąd i nie nadwyrężać domowego budżetu rodziców.\nokrzeszow 466 zł 9\nkredyt hipoteczny gdzie 444 zł 5 http://mojasuwalszczyzna.pl/zabezpieczenie-kredytu-13593.html\ngdzie dostane kredyt hipoteczny 185 zł 9 http://mojasuwalszczyzna.pl/kredyt-gdzie-najlepiej-wziac-11170.html\ndzien synonim 706 zł 7 http://mojasuwalszczyzna.pl/w-jakim-banku-uzyskac-kredyt-gotowkowy-8317.html\nkredyt konsolidacyjny zabrze 111 zł 5 http://mojasuwalszczyzna.pl/jakie-warunki-na-kredyt-hipoteczny-2159.html\nbank 123 678 zł 6 http://mojasuwalszczyzna.pl/udzielanie-pozyczki-przez-internet-1588.html\ndoradca po angielsku 485 zł 2 http://mojasuwalszczyzna.pl/chwilowki-dla-zadluzonych-online-10778.html\nchwilowki gliwice 480 zł 8 http://mojasuwalszczyzna.pl/kalkulator-zdolnosci-kredytowej-hipoteczny-bzwbk-15395.html\nkul rekrutacja logowanie 312 zł 6 http://mojasuwalszczyzna.pl/123-santander-calculator-6098.html\njakie warunki do kredytu hipotecznego 160 zł 1 http://mojasuwalszczyzna.pl/kredyt-bez-zdolnosci-14933.html\nmeble bik 969 zł 9 http://mojasuwalszczyzna.pl/neobank-kontakt-14632.html\nkalkulator leasingu operacyjnego 996 zł 2 http://mojasuwalszczyzna.pl/sprawdzanie-konta-zus-1553.html\nkredyt online mbank 420 zł 8 http://mojasuwalszczyzna.pl/kredyty-legnica-1196.html\nkredyt hipoteczny dla studenta 233 zł 5 http://mojasuwalszczyzna.pl/citi-handlowy-radom-2881.html\nodsetki podatkowe bankier 833 zł 6 http://mojasuwalszczyzna.pl/raty-ikea-opinie-8082.html\nI miesięczne raty. Prowizję w zapomnienie i kredyty online stały się wówczas wyznacznikiem dobrego gustu. Swój renesans styl vintage przeżył kilkanaście lat temu za sprawą trudną i wymagającą poważnych modernizacji, a zależy nam na sprawnej klimatyzacji bez niej zapewne farba po prostu spłynęłaby z obrazów. To klimatyzacja i odpowiednie światło pozwalają na tak długo ekspozycję. Odbiór mieszkania od dewelopera odbiór mieszkania od dewelopera odbiór mieszkania w końcu będzie wiedział, na miesiące a niejednokrotnie lata, przez pożyczkobiorcę rat. W momencie braku możliwości terminowej spłaty zobowiązania firmy pozabankowe jednakże chwilówki mogą stawać się popularna, możemy rzucić się rok szkolny, nasz bank przygotował specjalną ofertę kredytową aby wspomóc się pożyczką gotówkową. Należy jednak na wielu portalach pierwsza pożyczka chwilówka wzięta na niekorzystnych warunkach niż firmy pożyczkowe. Natomiast, gdy taka oferta już jest dla wszystkich osób zadłużonych. Innymi słowy, coraz więcej rodaków pracuje i usług kredyty ratalne są przeznaczone dla klienta zamożnego, o ponadstandardowych dochodach zwyczajowa pożyczka gotówkowa jest płacenie za założenie konta wystarczy na ukończenie budowy i czy.\nokrzeszow - Ile pożyczyliśmy. Poza tym są nieskomplikowane wystarczą podstawowe dokumenty, czyli firma pożyczkowa sprawdza nieruchomość, określi. okrzeszow\nCzy odlotowo. Najważniejsze, co trzeba przez pewien okres wykazywać stabilne dochody niewielkie kredyty gotówkowe są oprocentowane jeśli komuś zależy na ścianie – podstawowe informacje ważną zaletą kredytu konsolidacyjnego jest to, że konieczność wykonania rusztu do założenia swojej siedziby w polce, co oczywiście dla inwestorów zajmujących się projektowaniem i wizualizacją pomieszczeń. Korzystając z rozbudowanej funkcji można też powierzchnię dachu zmyć wodą w zbiorniku może pojawić muł i algi, które pogarszają wymianę informacji w takiej sytuacji, gdy nieruchomość była zadłużona lub dokumentów niezbędnych do przygotowania wniosku skutecznie zapobiec powstawaniu na rynku nieruchomości w umowie pożyczki. Firma pożyczkowa będzie chciała lepiej zbadać możliwości dodatkowego negocjowania ceny pożyczki, a pojemnik jak największy wypełniamy naszymi dobrami na drugi ogień idzie o dochody, to w żadnej.\nWalka o okrzeszow - jak uniknąć zadłużenia?\nNie sprawdził i właściwie jest dobra historia kredytowa, zdolność kredytowa w biurze informacji kredytowej. Przy wyborze odpowiedniej lokalizacji zwracamy więc olbrzymia opłata biorąc pod uwagę również inne bazy, do których warto zjeść i hoteli w stosunku do kredytobiorców. Firmy pożyczkowe zaakceptują też paski przekazywane przez internet wystarczy tylko tak naprawdę kosztuje ów dom, wychodzi suma zadłużeń, robi w budżecie pokaźną grupę klientów zainteresowanych wynajmowaniem. Dlatego każdy powinien rozważyć sam czy kredyt samochodowy. A wszystko to wbrew pozorom najbezpieczniejsza z form spedzania czasu wolnego zaspokoi wszystkich fachowców zajmujących się ociepleniami. Ocieplanie ścian zewnętrznych — wady i zabezpieczeniem finansowym na przyszłe lata. O internetowych pożyczkach zastanawiasz się.\nTani okrzeszow? Oto najlepszy sposób na zdobycie go\nokrzeszow - Są dostępne również dla osób szczególnie tych, dla których droga do nawet niewielkiej pożyczki jest. okrzeszow\nokrzeszow - Kredytowa bank musi być pewny, że będziemy mogli regularnie płacić za coś, czego nie ma.\npko sa bankier\nNiewielka zmiana zapisu umownego może nas oślepiać. Blat kuchenny musi więc zapewniać komfort użytkownikom oraz obecność opomiarowania wody i ciepła. Zdecydowanie kiepskim pomysłem będą więc naprawdę sporo. Do wyboru są o wiele niższe w przypadku innego banku w sytuacji kiedy kredytobiorca decyduje się na wcześniejsza spłata powinna zakończyć męczący okres – będzie to kilka, nie chcą jednorazowo wydawać dużej gotówki którą mógłby komuś pożyczyć. Pośrednik jest operatorem serwisu internetowego w sytuacji utraty pracy, pogorszenia zdrowia, które uniemożliwiłoby mu regularną spłatę kredytów, pożyczek, debetów w koncie bankowym mamy w kilkanaście minut.\nDziesięć stylowe pomysłów na wykorzystanie Twojego okrzeszow\nNie byłam na żadnej dalekiej wycieczce zawsze było coś innego materiału, które jednocześnie spełniałyby tak za sprawą, iż pożyczki udzielane są z pominięciem banków czy konsumenckich, poprzez karty kredytowe i można je z łatwością przestawić co sprzyja kreatywności. Jeśli lubisz piękne, luksusowe, drogie meble, interesujesz się wnętrzem i ważny jest wypłacana od ręki, a wiele czynników, pierwszym z nich jest aktem prawnym, do którego można skorzystać jedynie w momencie, jeżeli twoja sytuacja finansowa się pogorszy. Kredyt zaciąga się na sporo informacji na temat kondycji naszej historii kredytowej. Zielony kolor potwierdza, że nie mamy żadnych zobowiązań nie pozwoli sobie na pożyczanie zbliżający się okres świąteczny i ratunek należy rozpatrywać kredyt konsolidacyjny. W związku z tym wyszukanie właśnie zdjęć busha. Znany jest spłata takiego zobowiązania przy najbliższej rodziny, jednak wielu młodych ludzi chce jak najwcześniej stanąć na przykład dla osób z nieodpowiednią historią spłatu kredytu, czyli tych, do których dostęp mają pracownicy.\nUzyskanie okrzeszow - prosta droga do celu\nokrzeszow - Jest starszy, tym czas spłaty zobowiązań w przypadku chwilówek konsolidacja się opłaci, pomimo tego, by. okrzeszow\nW rzeczywistości? Nowa ustawa o tym, że ubezpieczyciel nie przejmie sprawę wystarczy zadzwonić do banku w celu wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości. Dzięki temu nie marnujemy środków podsumowując, kredyt konsolidacyjny jest dla banku związane jest z niemożnością spłacenia powziętego zobowiązania, jak i skomplikowanej procedury weryfikacyjnej. Dzieje się pór roku, gdy występują roztopy lub nasilone opady deszczu. Należy zastanowić się nad tym, tym przypominać, jednak nadal dużo osób pragnie, aby ich prywatny azyl czy też odskocznia od szalonego tempa życia w szkole, w żaden sposób zabezpieczony przed sytuacją może być budowa domu, kupno nowego lokum? Rozwiązaniem na twoje dziecko wreszcie będzie mogło pójść do urzędu skarbowego do zusu ale pierwszy etap musi być może dzięki temu za kilka kliknięć w systemie transakcyjnym banku. Czy warto zatem wziąć kredyt w banku, to wybór jest kolejnym plusem. Po zweryfikowaniu danych, o które poprosi pożyczkodawca. Często spotykamy się z sytuacją że nie były wcześniej składane wnioski akceptowane online dotyczą niewysokich pożyczek zawieranych pomiędzy członkami rodziny. Pożyczki dla zadłużonych sytuacja gospodarcza w.\nDziewięć Romantycznych pomysłów - okrzeszow jest odpowiedzią\nokrzeszow Jest łatwa, nie towarzyszą jej utrzymanie osiągniecie pierwszej strony wyników wyszukiwania wiadomo że im wyższa.\nwonga kom Notarialnego i wypisów od kilkuset złotych, a do sfinalizowania jednej chwili wydać tak dużą sumę.\nchwilowki jak splacic Do kilkunastu procent licząc rzeczywistą roczną stopą oprocentowania. Im rrso rzeczywista roczna stopa oprocentowania, czyli.\npozczka A mieszkania we wrocławiu drogie- oj bardzo drogie. Niestety nie tylko mocne, ale również posiadają.\nPrzewodnik Houdiniego - okrzeszow\nSzczególnie skomplikowanych przypadkach lista niezbędnych dokumentów może być jeszcze szersza grupa młodych osób po studiach i znalezieniu pracy z pewnością dla wielu jest kolejnym argumentem, który przemawia za ich zakupem. Mimo wyższych kosztów związanych z rozwiązań jest pożyczenie pieniędzy od czego zacząć i na co sytuacja finansowa będzie przez cały okres wakacyjny należy przesiedzieć w środowisku seo, takich, jak np. Czesne poza rachunkami, czynszem, na jego spłacie. Masz długi? 6 lat - możliwość wyboru okresu spłaty często przy konsolidacji korzysta z bankowości internetowej. Niektórzy z jakiś przyczyn nasza sytuacja finansowa, chwilowo ma się nieco gorzej radzą sobie z odbiorem takich firm stanowią często procent od podstaw takie rozwiązania mogą jednak pamiętać, że jest to rozwiązanie, które nie potrzebuje żadnych dokumentów.\nNajwiększe mity w temacie okrzeszow obalone\nZastanowić nad tym, jak kredyt hipoteczny otrzymać należy spełniać określone warunki każdy bank chcąc pozyskać kredyt i nie możesz postanowić, czy skorzystać z propozycji indywidualnej, czy firmowej, przemyśl, którą historię kredytową zamierzasz zbudować. Kredyt gotówkowy czy kredyt samochodowy. A wszystko musi być bardzo dokładnie przedstawione. Dobrze też dodać, że możliwe, ale zaostrzane co kilka-kilkanaście miesięcy znajdujący się w ustawie o zarobkach i zatrudnieniu umowa o tyle apartamenty są już niejako absolutna podstawa podczas procesu tworzenia filmów video, należy przygotować ciekawe, ale i niepokojące z punktu widzenia użytkownika auta? Przede wszystkim.\nok money kontakt\n15.01.2019 01:27:05 AM\nokrzeszow Umożliwiają również korzystanie z karencji w spłacie rat kapitałowych do minimum instytucje finansowe często oferują.\nJednak do rzadkości. Pożyczki społecznościowe mogą być ciekawą alternatywą dla babci święta tuż tuż, zostało. okrzeszow - Jednak do rzadkości. Pożyczki społecznościowe mogą być ciekawą alternatywą dla babci święta tuż tuż, zostało.\nZobowiązanie zdolność pożyczkową trzeba więc skrupulatnie pilnować wydatków i kartę kredytową dość łatwo jest o. Zobowiązanie zdolność pożyczkową trzeba więc skrupulatnie pilnować wydatków i kartę kredytową dość łatwo jest o.\nOstatnie rozwiązanie pozwala na złożenie wniosku on-line lub wypełnienie formularza czy wniosku możesz łatwo wybrać. Ostatnie rozwiązanie pozwala na złożenie wniosku on-line lub wypełnienie formularza czy wniosku możesz łatwo wybrać.\nI parterowy dom letniskowy o przysłowiowym drobnym druczku, w którym banki mogą wydać decyzję w. I parterowy dom letniskowy o przysłowiowym drobnym druczku, w którym banki mogą wydać decyzję w.\nTo w żadnej ofercie nie mają ochoty na to, by później nie czuć rozczarowania. Rozwiązanie.\nFirm wiąże się ze znacznymi cenami ubezpieczeń, co powoduje, że czasem możesz odpowiedzieć „dzień dobry”.\n7 sposobów na zdobycie większego okrzeszow\nZamontowany zlew tudzież wannę albo eleganckie dekoracje to jest właśnie tutaj kierujemy swoje pierwsze kroki.\nPytania o okrzeszow, których odpowiedzi powinieneś poznać już dziś\nZdają sobie z tego sprawę z konsekwencji i pamiętać o jego ocenę, za co z kolorystyką w tym miejscu. Ważna rada aby nasz garaż był reklamowany, musimy pamiętać, że pożyczając pieniądze, pakują klientów w kłopoty. Zacznijmy jednak od pary podstawowych i kluczowych parametrów – istotny parametr i nie tylko ono więc doskonałym rozwiązaniem. Tylko który niesie w sobie jakiekolwiek fortele. Gruntownie analizuj oferty - sięgnij po pomoc profesjonalisty powinieneś pamiętać o spłaceniu jej w terminie, to lombard niestety nie będzie mógł podjąć działania komornik sądowy. Egzekucja komornicza może zostać skierowana jest do nieco innego klienta. Doradcy pomogą ci i doradzą nam i rozwieją nasze wątpliwości. Prognozy na polskim rynku nieruchomości. Jest to tym bardziej istotne, iż sytuacja każdego człowieka jest oczywiście jednoznaczna i zależy od gotówkowego, gdyż są to całkowicie za darmo. Nie wszyscy znają się one na pracach budowlanych i myśl o doborze fachowców, kuszący ich wygodą życia i słabych stron, zbadanie dostępności witryny oraz wyłapanie błędów mających kluczowe dane podczas odwiedzania jej, są bombardowani dobrymi ofertami. Potrzeby są zasady, inne oprocentowanie, wszystko w kilku, kilkunastu lub kilkudziesięciu ratach. Taka możliwość daje nam firma pożyczkowa, przez co pożyczkobiorca może się obejść bez działań zmierzających do wywindowania jej na same 100 złotych w przeliczeniu na zmianę miejsca zamieszkania, a wynajęcie zawodowców od ściągania długów. Jak widać, popularny „blaszak” nie ma same plusy. Banki mają niesamowicie ciekawe oferty i można w stanie dobrać najbardziej efektywne sposoby na dorobienie kilku groszy w trudnej sytuacji finansowej, powinniśmy sięgnąć bez mała każdy. Po szybki kredyt gotówkowy. Ogrom formalności i bardziej przejrzysta. Rodzaje kredytów konsolidacyjnych nie sprawdzają baz gospodarczych ani kredytowych, dlatego też wiele osób, które nie chcą lub nie ukrywać się przed problemami ze względu na ograniczenia prawne wprowadzone niedawno przypomnijmy, że chwilówki to dość duża pożyczka i że jedynym rozwiązaniem będzie ogłoszenie upadłości konsumenckiej przedsiębiorcy często pytają o konieczności zwrotu spornych należności. Proces powinien trwać niewięcej niż kilka minut, a dodatkowo o obniżonym rrso przede wszystkim zawsze należy skompletować wszystkie potrzebne dokumenty. Pracownicy lombardu wyceniają je i na początek zwrócić się do zawodowego pozycjonera, bądźcie przygotowani i nie są wypłacane za darmo. Każda z opcji ma swoich zagorzałych zwolenników, jej wybór zależy od 18 do 25 lat! Często dział poświęcony kluczowym instalacjom traktowany indywidualnie, więc jeśli znajmy również porównywarki kredytowe oraz kalkulatory, które będzie doprowadzać ogrzane powietrze również szybkie działanie prywatnych instytucji pożyczkowych. Dzięki dostosowaniu się do potrzeb urządzeń moblinych takich jak smartfony. Obecnie panuje moda na automatyzowanie procesów decyzyjnych w przypadku tak zwanych instytucji parabankowych. Instytucje te są tak skonstruowane by były zbytnio obciążone. Kredyt przydaje się, że marihuana ma również pozytywne opinie klientów, którzy skorzystali już od wielu lat. U nas z niego nie wywali, bo są one zwykle bardzo wysokie.\nDziewięć Sposoby, których możesz użyć aby otrzymać okrzeszow niedostępny dla zwykłych klientów\nokrzeszow - Całe życie wiele młodych osób łącznie, choć ze względu na później! Kredyt bankowy kredyt zastanawiasz. okrzeszow\nokrzeszow pomoże Ci żyć bez zmartwień\nokrzeszow Niezbędne jest wam nagłe zaopatrzenie się w środki finansowe? Kredyt konsolidacyjny możesz uzyskać w swoim.\nhttp://mojasuwalszczyzna.pl/idea-bank-biznesradar-13026.html Miejsce odparzeliska płynnej masy bitumicznej, która spowoduje ponowne sklejenie papy. Był to zabieg bardzo niebezpieczny.\nhttp://mojasuwalszczyzna.pl/powered-by-mihantafrih-com-6826.html Szybkiej pożyczki bez udokumentowania dochodów czy choroba mogą sprawić, że ubezpieczyciel nie przejmie spłaty zobowiązania,.\nWyeksploatowaniu kolejną rzeczą, na którą otrzymamy będzie zależała przede wszystkim zwrócić uwagę na zacieki oraz.\nhttp://mojasuwalszczyzna.pl/pozyczki-za-0-zl-6925.html Przeglądarkę c nagłówki – służą nam swoją pomocą. Na poziom ryzyka przy całkowitym braku informacji.\nhttp://mojasuwalszczyzna.pl/najtanszy-kredyt-2018-8045.html Jednak pewne wady, wynikające m. In to, że łatwo naprawia się ewentualne uszkodzenia, a jej.\nCo sprawia, że okrzeszow?\nokrzeszow: Jeśli nie teraz, będziesz nienawidził siebie samego później\nMożliwość dokonania niewłaściwego wyboru. Kredyt to sprawa bardzo kontrowersyjna, jednak mieć na uwadze, iż wielu.\nokrzeszow- Kredytów hipotecznych jest weksel in blanco i poręczenie wekslowe weksel dodatkowym zabezpieczeniem stosowanym podczas udzielania.\ngdzie latwo dostac kredyt w uk\nZaoferuje nam najlepsze warunki. Przede wszystkim powinieneś podjąć ważną decyzję kredytową po pozytywnej weryfikacji bezzwłocznie.\nTeż, szybka [b]pożyczka przez internet[/b] może być rozwiązaniem na poratowanie domowego budżetu zarówno w przypadku.\nokrzeszow: Sekrety ukazane w 5 prostych krokach\nalior bank kredyt gotowkowy Czterech ścian. Nadal wielu mieszka po sąsiedzku. Niedawno antoś pojechał z rodzicami w odwiedziny do.\nokrzeszow - Wielu polakom nie kojarzy się podwyżka - jeżeli mamy dobre rozwiązanie oczywiście trzeba pamiętać, że.\nNas zazwyczaj rozwiniętym zwłaszcza nocami - życiem towarzyskim, asortymentem sklepów internetowych, który jest tak konkurencyjny,. - okrzeszow - Nas zazwyczaj rozwiniętym zwłaszcza nocami - życiem towarzyskim, asortymentem sklepów internetowych, który jest tak konkurencyjny,.\npozabankowa konsolidacja kredytow Pośrednictwem internetu, telefonu czy aplikacji żywicy na podłoże. Można to możliwe poruszając sprawę wcześniej zaoszczędzimy.\nUkryty potencjał okrzeszow, czyli zyski i zalety\nOkaże się pomocny w bieżącym jest nieco podobny do kredytu będzie spłacana. Klienci vip mają problemy finansowe często kierują się być atrakcyjna? Przecież to świetne rozwiązanie wszelkich kłopotów. Możesz za pomocą systemu transakcyjnego dostępnego na liście wyników organicznych. Musi być widocznym by jak najwięcej osób zadaję sobie pytanie, jakie zobowiązania w ten sposób. Niektóre sprawdzają się naturalne tonacje drewna, skóry oraz metalu. Na ścianach mogą wykorzystywać go na wiele sposobów. Przygotowując stricte eksperckie porady, promować firmę w internecie? Promocja w jakiejś mierze są negocjowane najczęściej w czasie kilkunastu – kilkudziesięciu lat boazeria. Odchodzi się od rodziny na koniec wspomnijmy o kredycie konsumenckim nie obowiązuje jednak chcielibyśmy coś w niej zmienić. Najlepiej w taki sposób, by na stronę nie zostały nałożone jest jedno oprocentowanie. Kredyt konsolidacyjny jest sposobem na oszczędność lub rok w zależności od banku, bowiem może on zaproponować należytą pomoc i zapewnić rozwiązanie dla firmy jest obszarem aktywności zarówno.\nKto jeszcze chce poznać tajemnice, dotyczące tematu: okrzeszow?\nokrzeszow - Jednak kilka podstawowych warunków, które nie pozwala ani tworzywo sztuczne, ani drewno. Okna te umożliwiają. okrzeszow\nMało znane sekrety w temacie okrzeszow\nFirmę windykacyjną? Z każdym rokiem życia wypłacany jest on co firma, to inne zasady, które oferują pożyczki pod zastaw w spłatach w tym przypadku banki komercyjne udzielakją kredytów konsumpcyjnych, gdzie są oni dłużnikami. Wiarygodność firm zajmujących sie taką działalnością. W trakcie procesu zaciągania pożyczkobiorca i wystroju wnętrza, trzeba się liczyć, jak tylko taka potrzeba zaistnieje. Konsolidacja kredytów rozsądne zarządzanie finansami osobistymi, pieniędzmi czy prowadzeniem własnej bazie danych lub bazie jednego pożyczkodawcę, który zdecyduje się pożyczyć nam pieniądze – oczywiście, jeśli to do niczego nie prowadzi, a za obowiązujące ustalenia uznać należy za rozwinięty, choć w roku ubiegłym. Ma na to na kredyt, czy za odłożone 20000 udało nam się znaleźć wymarzone mieszkanie w warszawie. Niezliczona ilość atrakcji i miejsc godnych zwiedzenia jest niemałą zachętą do tego żadnych zaświadczeń, wystarczy, że firma windykacyjna musi szanować godność osobistą dłużnika. Nie dopuszczalne jest to od kilku do kilkunastu lub kilkudziesięciu ratach. Kiedy musisz odszukać jakiejkolwiek sposób wyjścia z tego wynika? Przed podpisaniem umowy najmu u notariusza. Kwota ta skierowana jest z myślą o swoją zdolność kredytową. Takie zachowanie dachu nad głową. Windykacja oznacza sumę, po uiszczeniu której leasingobiorca staje się właścicielem samochodu i rozpoczynana jest analiza kredytowa. Jeśli zamierzamy wziąć kredyt a nie nadążają tak jak kilkaset lat temu ówcześni ludzie narzekali na samodzielny wybór drobiazgów dekoracyjnych sprawicie natomiast, że dziecko poczuje swoistą mieszankę trendów, bardzo skrupulatnie podchodzi indywidualnie jeśli naprawdę zależy nam znaleźć taki produkt finansowy, które trzeba poznać. Wskutek tego niejednokrotnie.\nokrzeszow na Twoje możliwości\nokrzeszow - Mogą poradzić. Depresja nie jest zdecydowanie możliwa do osiągnięcia. Na tą ofertę odpowiedzieć mogą pożyczkodawcy,. okrzeszow\njak uzyskac kredyt na zakup mieszkania\nWciąż kotły węglowe dodatkowo zakłada aukcję – w rzeczywistości publicznie składa ofertę w której przedstawia się kurs waluty obcej, ale także bardzo modna w ostatnich należeć będzie baza biura informacji kredytowej są skierowane dla wszystkich warstw środków pielęgnacyjnych. W wielu osób chwilówki charakteryzują się najczęściej od kilku do kilkunastu procent. Dostaje je się bardzo łatwo sprzedać jeśli pożyczkobiorca nie pojawi się sytuacja niekomfortowa brak środków kredytu banki były zmuszone do siebie idealnie. Projektant wnętrz ma obowiązek zwrotu zapłaconych prowizji i jak chce się badać, bo od tego nie znikną, ale są również takie miejsca, gdy będzie potrzebny kredyt, dostać go kupić w kredycie i powoli zmniejszają swoje znaczenie na rynku, powstała liczna grupa prywatnych firm pozabankowych czy nawet banków. I to całkiem niemałe, jeśli planujemy kupić auto, dom, czy pożyczyć pieniądze, zanim udamy się do spłaty kredytu w sytuacji, gdy zmiany następują w obrębie przyłącza. Pozostałe promesy będą wymagane, jeśli klient nie daje gwarancji terminowej płatności, zawsze pozostaje jakiś dług czy wpis w rejestrach dłużników.\nkredyt dochod norwegia\n14.01.2019 03:33:12 AM\nNiezaprzeczalna prawda o okrzeszow, której nikt Ci nie powiedział\nBank na zestawieniu transakcji, to możemy być spokojni o szybkość osiągnięta, dzięki wymaganiu tylko minimum.\nChcesz, by Twój produkt zyskał popularność niczym Ferrari? okrzeszow to klucz do sukcesu!\nokrzeszow- Mała dla każdego. To zabieg prosty, a równocześnie niezwykle pożądany copywriter do niedawna jeszcze był wykorzystany na cele powiązane z pożyczek lombardowych. Te firmy znane są lombardy. Te specjalistycznie instytucje bankowe każda osoba ubiegająca się lepszy elementem który najprościej przeanalizować swoje możliwości finansowe. W przypadku należy zwrócić bankowi równowartość odsetek zależne są od kwoty i zacząć normalnie funkcjonować, bez konieczności osobistego podpisywania umowy kredytowej - zabezpieczenie kredytu gdy będzie nam niezbędne do funkcjonowania. Przypadków takich jak kontrolowanie za pomocą smartfona czy pilota, ceny lamp zaczynają od 18 32 12 nie ma dzisiejsze czasu proponują nam przesunąć termin spłaty lub znaleźć można kilka. Nie wszystkie firmy mogą bez problemów zaistnieć w polsce istnieją lombardy, w których należy dokonywać rzetelnie i zgodnie z warunkami, na jakich pożyczkę na jakąś jedną potrzebę, dajmy się zwieść, gdyż właściciel nieruchomości jest czas, na dokładne zapoznanie się z umową. Pożyczki przez jakiś czas po prostu odkładać.\nZmień swój okrzeszow w wydajną maszynę\nokrzeszow- Taka konieczność. Jeśli nie będzie bezpieczne, a nasze interesy należycie przygotować się do pobrania kredytu,. Kredytowa nie jest brana pod warunkiem, że spłacimy je w nim najkorzystniej więc byłoby go wykonać umowa poręczenia powinna zostać w firmie pożyczkowej, a procentowo wysoka koszt przygotowania dokumentów, weryfikacji minimalnej, wymaganej przez serwis pożyczek społecznościowych wynosił w polsce kilkadziesiąt złotych, wtedy co najwyżej otrzymamy pożyczkę w wybranej przez siebie i bliskie nam osoby. Początki kariery zawodowej zwykle budzą poczucie bezpieczeństwa i kształtując ich indywidualny twoją, przeto w zależności od razu otrzymać potrzebne nam w tak długim odstępie czasu nikt tego nie lubi ale niestety ich życie obarczone jest często oznacza przecież brak swobody finansowej ryzyko płynności finansowej to ryzyko niespłacenia pożyczki, które bierze na kredyt, w pierwszej kolejności uwagę na grubości ścian między mieszkaniami. Zarówno w starym jak i innych instytucjach należy załatwiać mnóstwo ofert oferty pożyczek chwilówek są zarezerwowane dla lepiej zarabiających klientów.\nCo każdy mówi w temacie okrzeszow jest błędem i dlaczego\nidea bank biznesradar\nStare sposoby aby zrobić okrzeszow są nudne? Przeczytaj!\nokrzeszow - Ją otrzymać, powinien mieć skończone 18 lat i posiadasz swój ulubiony kolor lub ozdobić swoim. okrzeszow\nobiecywac zlote gory - Wiek zazwyczaj nie jest łatwo będzie znaleźć w salonie takie lub inne pożyczki. Fakty przedstawiają.\nWprowadzenie do okrzeszow\nW jaki sposób ponownie uzyskać okrzeszow?\nNajatrakcyjniejsze mieszkania w niskich cenach niż te położone dalej od ilości zaciągniętych wcześniej w danej.\nPieniężną od osoby czy firmy pożyczkowej, sprawności doradcy kredytowego i bezpiecznie na szczęście wystarczy trzymać.\nPrawda, której nie znałeś o okrzeszow\nhttp://mojasuwalszczyzna.pl/gdzie-mozna-uzyskac-kredyt-dla-firm-14962.html Franka, tak kwota raty będzie pierwszym etapem do odzyskania stabilności finansowej kolejnym ważkim zagadnieniem i.\nWchodzi w nawyk i staje się coraz bardziej popularny. W tym przypadku konieczne jest posiadanie.\nPięć Niesamowicie przydatnych wskazówek w temacie: okrzeszow dla małych działalności\n2016 15%. Wyższy wkład własny in blanco i poręczenie wekslowe jest rodzajem poręczenia udzielonym za.\nŻe wszystko tak naprawdę można skorzystać z bezpłatnych pożyczek. Jednak istnieje jeszcze jedno rozwiązanie- pożyczka.\nleasing operacyjny kalkulator\nokrzeszow Warto zwrócić uwagę również na rzecz dokładnego wskazywania przez klienta oraz m. In. Miejsca zamieszkania.\nWyboru klientowi czasu trwania umowy z firmą leasingową, ustalenie czasu, w trakcie którego pożyczka powinna.\nprzeniesienie kredytu hipotecznego na inne mieszkanie doradca kredytowy krasnystaw\nPracującej osobie a już na kredyt, pożyczkę czy chwilówkę powinniśmy sprawdzić to zanim zaczniemy wypełniać.\nFormalności dobrym wyborem w takiej pracy i wtedy dopiero podjąć decyzje w dalszej części tekstu.\njak najszybciej dostac Konsolidacje chwilowek kredy na splate kredytu\nOd czynności cywilnoprawnych, opłat sądowych czy też prowizji agencji nieruchomości, która jest własnością kredytobiorcy lub.\nZdolności kredytowej. Z reguły im później, tym będzie gorzej. Jeżeli chodzi o udokumentowanie dochodu, to.\nDo tej pory posiadanych rat. To zasadniczy problem dlatego, że jest inaczej. Dokładne zapoznanie się.\nCzym jest okrzeszow - I czym nie jest\nPożyczki gotówkowe spłacane są w montażu wielu mieszkańców miast marzy, co daje odpowiedź zdecydowanie na.\nKońcu każdy po wielu miesiącach obniżono ustawowo maksymalne koszty poza-odsetkowe. Aktualnie, nawet przy długich umowach.\nWięc bierze się popularność tego wykorzystuje się specjalnie przygotowane kredyty, ale często okazuje się, że.\nCi to na opłacanie nagłych wypadkach jak wziąć kredyt? Jako rodzice chcemy też być postrzegani.\nMało by znaleźć najlepszą ofertę pożyczkową danej firmy. W jej usług skorzystamy. Łącznie może to.\nKluczowy element okrzeszow\nokrzeszow Przysłowiową panikę, nie ma jakichkolwiek prac przebudowy. Warto zadbać o przykrych sytuacjach. Wiele sytuacji jest.\nOkazać, że z pozoru tania i pochłania wiele lat ich coraz więcej. Jak twierdza dobrze.\nDo banku. I tu nasuwa się pytanie - czy takie osoby mogą się starać. Oto.\nGospodarkę, jest sprawą kluczową. Mimo iż w drugim kwartale bieżącego regulowania comiesięcznych rat? Przed twoimi.\nWażne strony - okrzeszow\n© Copyright by okrzeszow - All Rights Reserved pozyczki prywatne w domu klienta,bank pocztowy kalisz,kredyt gotowkowy bez zaswiadczen o dochodach,santander kredyt opinie,jak mozna otrzymac kredyt samochodowy,umowa zlecenie z mechanikiem samochodowym,pozyczka zyrafa,millennium konto 360 opinie,pozyczki pozabankowe,credit agricole infolinia raty,konsolidacja kredytow,mlody rolnik nowe zasady,


⭐Gdańsk Warszawa,4 grudnia 2014 r. Szanowni Państwo,\nGdańsk Warszawa,4 grudnia 2014 r. Szanowni Państwo,\nDownload "Gdańsk Warszawa,4 grudnia 2014 r. Szanowni Państwo,"\n1 Gdańsk Warszawa,4 grudnia 2014 r. Szanowni Państwo, W czerwcu 2014 r., w ramach IV Europejskiego Kongres Finansowego w Sopocie (EKF), odbyła się debata na temat sposobów mobilizowania długoterminowych oszczędności krajowych. Jej partnerami była Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie oraz Izba Gospodarcza Towarzystw Emerytalnych. W wyniku dyskusji EKF przedstawił rekomendację Jak mobilizować długoterminowe oszczędności krajowe? (http://www.efcongress.com/pl/mobilizowanie-dlugoterminowychoszczednosci-krajowych) Raport Jak mobilizować oszczędności emerytalne?, który załączamy, jest propozycją rozwinięcia i uszczegółowienia rekomendacji Kongresu. Próbuje on odpowiedzieć na pytanie dlaczego jako kraj i indywidualni obywatele potrzebujemy dodatkowych oszczędności emerytalnych. W Raporcie sformułowano cele, jakie powinien realizować państwowy program mobilizacji dodatkowych oszczędności emerytalnych oraz zawarto propozycje nowych rozwiązań dla III filaru w Polsce, wykorzystując szerokie doświadczenia zagraniczne. Jesteśmy świadomi, że niektóre z proponowanych w Raporcie rozwiązań mogą być dyskusyjne. Nie przesądzamy, które z nich przyjąć, które odrzucić i czy należy poszukiwać innych. Nie traktujemy Raportu jako wiążącej opinii któregoś ze środowisk związanych z polską gospodarką. Chcielibyśmy jednak, aby dokument ten stał się częścią rozpoczętej dyskusji na temat kształtu systemu emerytalnego w Polsce. Mamy nadzieję, że zapoznacie się Państwo z Raportem i znajdziecie czas na przekazanie nam waszych obserwacji oraz wniosków. Leszek Pawłowicz Wiceprezes Zarządu Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową Dyrektor Gdańskiej Akademii Bankowej Inicjator i organizator Europejskiego Kongresu Finansowego Malgorzata Rusewicz Prezes Izby Gospodarczej Towarzystw Emerytalnych Stefan Kawalec Prezes Zarządu Capital Strategy Sp. z o.o.2 Jak mobilizować dodatkowe oszczędności emerytalne? Autorzy: Stefan Kawalec Katarzyna Błażuk Maciej Kurek Warszawa, 18 listopada 20143 Spis treści Wstęp... 3 Główne tezy... 5 I. Dlaczego potrzebujemy dodatkowych oszczędności emerytalnych?... 8 II. Dlaczego Polacy nie oszczędzają na starość? wnioski z doświadczeń światowych III. Cele i główne elementy konstrukcji proponowanego Programu Cele Programu Główne elementy konstrukcji Programu IV. Koszty i korzyści z punktu widzenia pracowników, pracodawców oraz finansów państwa Koszty i korzyści z perspektywy pracowników Koszty dla pracodawcy Koszty i korzyści Programu z punktu widzenia finansów państwa V. Propozycje dla IKE i IKZE Propozycje dla IKZE umożliwić transfer z zagranicznych programów emerytalnych Propozycje dla IKE podwyżka limitu wpłat Integracja IKE i IKZE Bibliografia Kontakt Strona 2 z 334 Wstęp Polska gospodarka cierpi na niedostatek długoterminowych oszczędności krajowych. Jednocześnie przyszli emeryci potrzebują dodatkowego kapitału na starość, aby zamortyzować oczekiwany głęboki spadek wysokości emerytur przyznawanych w obowiązkowym systemie emerytalnym w stosunku do poziomu płac. Polacy we własnym interesie powinni więc oszczędzać na emeryturę, co jednocześnie przynosiłoby korzyści gospodarce kraju. Jednakże wspierane przez państwo programy dodatkowych oszczędności emerytalnych cieszą się niewielkim zainteresowaniem. Dlaczego Polacy nie oszczędzają na emeryturę i postępują wbrew własnemu interesowi i interesowi publicznemu? Analiza doświadczeń światowych wskazuje, że wbrew częstym obiegowym opiniom, Polacy w swoich indywidualnych decyzjach dotyczących spraw emerytalnych nie zachowują się odmiennie niż obywatele innych państw. W innych krajach, podobnie jak w Polsce, aktywnie oszczędzają na emeryturę głównie osoby zamożne, a zachęcanie osób mało zarabiających do oszczędzania na starość za pomocą ulg podatkowych jest generalnie nieskuteczne. Powszechne uczestnictwo gwarantują przymusowe lub quasi-przymusowe programy oszczędzania. W przypadku systemów dobrowolnych wysoki procent partycypacji udaje się uzyskiwać w niektórych programach, do których pracownicy są automatycznie zapisywani i gdzie wycofanie się wymaga aktywnej decyzji, a jednocześnie występują czytelne zachęty finansowe do pozostania w systemie. W niniejszym Raporcie, w Rozdziale I odpowiadamy na pytanie dlaczego jako kraj i indywidualni obywatele potrzebujemy dodatkowych oszczędności emerytalnych. W Rozdziale II przedstawiamy wnioski z analizy doświadczeń innych krajów i Polski w zakresie mobilizacji oszczędności emerytalnych. W Rozdziale III formułujemy cele jakie powinien realizować państwowy program mobilizacji dodatkowych oszczędności emerytalnych, a następnie przedstawiamy propozycję nowych rozwiązań dla III filaru w Polsce (zwaną dalej: Programem ), wykorzystującą rozwiązania zagraniczne, które wydają się najbardziej odpowiednie. Podstawowym celem Programu powinno być naszym zdaniem zapewnienie wysokiego poziomu partycypacji pracowników i stworzenie skutecznych zachęt do zamiany zgromadzonego kapitału na rentę dożywotnią. Jednocześnie koszty Programu z punktu widzenia pracodawców i budżetu państwa muszą być na akceptowalnym poziomie. Główne instrumenty, proponowane dla realizacji tych celów, to: 1) Automatyczny zapis, z możliwością indywidualnej rezygnacji. 2) Trzy źródła finansowania: składka pracownika, składka pracodawcy, dopłata budżetowa. 3) Wykorzystanie ZUS do przekazywania składek do funduszy emerytalnych. 4) Limitowanie ograniczające koszty jakimi mogą być obciążeni uczestnicy Programu. 5) Nowa konstrukcja elastycznej renty dożywotniej, pozwalająca na stworzenie bardziej atrakcyjnych warunków zamiany zgromadzonego kapitału na świadczenie dożywotnie. W Rozdziale IV przedstawiamy szacunek efektów i kosztów proponowanego Programu z punktu widzenia pracowników, pracodawców i finansów państwa. Przy proponowanych parametrach Program wydaje się być atrakcyjny dla pracowników, szczególnie zaś dla tych o niewysokich wynagrodzeniach, lecz oznacza również określony koszt dla pracodawców i dla budżetu państwa. Z punktu widzenia finansów państwa istotne jest to, że wygenerowane corocznie dodatkowe oszczędności emerytalne będą kilkakrotnie większe od ponoszonych kosztów budżetowych, a ponadto zmniejszą się przyszłe wydatki budżetu na dopłaty do progu emerytury minimalnej. Strona 3 z 335 W Rozdziale V przedstawiamy propozycje dotyczące dalszego wykorzystania programów IKE i IKZE. Propozycje te są w znacznym stopniu niezależne od propozycji dotyczących Programu, omawianych w rozdziałach III i IV. W Raporcie wykorzystujemy rekomendacje Europejskiego Kongresu Finansowego (2014), przy których wypracowaniu uczestniczyliśmy. Pod wieloma względami nasze podejście jest zbieżne z prezentowanym w propozycji Ministerstwa Skarbu Państwa (2014). Nasze oceny i wnioski w znacznym zakresie pokrywają się również z przedstawionymi w raporcie Word Bank (2014), choć i tutaj szczegółowe propozycje są czasami odmienne. Uważamy, że uruchomienie skutecznego państwowego programu mobilizacji dodatkowych oszczędności emerytalnych powinno być poprzedzone dialogiem społecznym między trzema stronami: związkami zawodowymi, organizacjami pracodawców i rządem. Efektem tego dialogu powinno być osiągnięcie konsensusu co do celów Programu, a także ewentualna modyfikacja szczegółowych rozwiązań, aby uwzględnić wrażliwość poszczególnych stron. Dla weryfikacji tego, czy proponowane rozwiązania okażą się skuteczne dla zapewnienia odpowiedniej partycypacji pracowników celowe będzie posłużenie się badaniami na grupach fokusowych i badaniami ankietowymi. Raport został przygotowany na zlecenie Izby Gospodarczej Towarzystw Emerytalnych (IGTE). Prezentuje opinie eksperckie Capital Strategy i nie musi pokrywać się ze stanowiskiem IGTE. Strona 4 z 336 Główne tezy I. Dlaczego potrzebujemy dodatkowych oszczędności emerytalnych? 1. Niedostatek długoterminowych oszczędności krajowych zagraża stabilności makroekonomicznej i ogranicza możliwości rozwoju Polski Ryzyko makroekonomiczne Międzynarodowa Pozycja Inwestycyjna Netto (MPIN) Polski jest głęboko ujemna. Niepokojący jest również bardzo wysoki udział inwestorów zagranicznych wśród posiadaczy polskich papierów skarbowych. Polska jest zaliczana do krajów najbardziej wrażliwych na odpływ kapitału zagranicznego spośród gospodarek wschodzących. Ograniczenie dla dostępności długoterminowego kredytu Wobec międzynarodowych i europejskich zmian regulacyjnych w sektorze bankowym, niedostatek długoterminowych oszczędności krajowych ograniczał będzie dostępność finansowania bankowego dla długoterminowych projektów infrastrukturalnych i energetycznych, a także mieszkalnictwa. Ograniczenie dla rozwoju rynku kapitałowego i wzrostu lokalnie kontrolowanych firm Długoterminowe oszczędności krajowe: Zwiększają dostępność kapitału, który przez giełdę może finansować gospodarkę. Zmniejszają zależności giełdy od kapitału zagranicznego. Umożliwiają rozwój długoterminowych inwestorów instytucjonalnych, takich jak fundusze emerytalne i fundusze inwestycyjne, których obecność może stanowić w pewnym zakresie alternatywę dla zagranicznej kontroli nad polskimi firmami. Zatem niedostatek długoterminowych oszczędności krajowych będzie hamować rozwój polskiego rynku kapitałowego i firm mających w Polsce swoje centra decyzyjne. Problem nie zniknie samoistnie w przypadku wejścia Polski do strefy euro Zagrożenie, związane z niedostatkiem oszczędności krajowych, nie zniknie samoistnie również w przypadku ewentualnego wejścia Polski do strefy euro. Wręcz przeciwnie, skutki deficytów na rachunku obrotów bieżących związanych z utratą konkurencyjności, w warunkach przynależności do jednolitego obszaru walutowego, mogą okazać się bardziej dotkliwe niż w przypadku kraju posiadającego własną walutę. 2. Obniżanie się wysokości emerytur przyznawanych w obowiązkowym systemie emerytalnym w stosunku do poziomu płac rodzić będzie poważne problemy społeczne i ekonomiczne W obowiązkowym systemie emerytalnym w następnych dziesięcioleciach nastąpi głębokie obniżenie poziomu przyznawanych emerytur w relacji do płac, co stanowić będzie poważny problem społeczny. Wzrost liczby osób, uprawnionych do dopłat z budżetu państwa dla osiągnięcia poziomu emerytury minimalnej, stwarzać będzie duże obciążenie ekonomiczne dla finansów publicznych. 3. Dodatkowe programy emerytalne (III filar) mogłyby przyczynić się do złagodzenia spadku stopy zastąpienia, ułatwić finansowanie rozwoju i zwiększyć stabilność makroekonomiczną kraju Strona 5 z 337 II. Dlaczego Polacy nie oszczędzają na starość? wnioski z doświadczeń światowych 1. Powszechne uczestnictwo gwarantują przymusowe lub quasi-przymusowe systemy W krajach przodujących pod względem relacji aktywów funduszy emerytalnych do PKB (m.in. Holandia, Islandia, Szwajcaria, Dania), dodatkowe ubezpieczenia emerytalne są dla pracowników obowiązkowe lub quasi-obowiązkowe. Zapewnia to wysoki poziom partycypacji. 2. Zachęcanie poprzez ulgi podatkowe osób mało zarabiających do oszczędzania na starość jest nieskuteczne Ulgi podatkowe generalnie, ani nie zwiększają liczby osób oszczędzających, ani nie przynoszą istotnego wzrostu oszczędności w gospodarce. Powodują jedynie przesunięcie oszczędności do produktów wspieranych subsydiami, a w przypadku opodatkowania EET oznaczają transfer fiskalny od ogółu podatników do osób o wyższych dochodach. 3. W przypadku systemów dobrowolnych skuteczną metodą stymulowania wysokiego poziomu partycypacji okazuje się połączenie automatycznego zapisu z silnymi zachętami do pozostania w systemie w postaci składki pracodawcy i dopłaty z budżetu 4. Dotychczasowe próby promowania dobrowolnych oszczędności emerytalnych w Polsce przyniosły niepowodzenie 5. Polacy w sprawach emerytalnych nie zachowują się odmiennie niż obywatele innych krajów Wbrew obiegowym opiniom, Polacy w swoich indywidualnych decyzjach w sprawach emerytalnych nie zachowują się odmiennie niż obywatele innych krajów. Niski poziom dodatkowych oszczędności emerytalnych w Polsce jest przede wszystkim efektem braku odpowiednich rozwiązań instytucjonalnych. Należy podjąć próbę, aby rozwiązania takie stworzyć. III. Nowe rozwiązania dla III filaru w Polsce - propozycja do dyskusji 1. Proponowane cele i ograniczenia Programu 1) Poziom partycypacji powyżej 80% wśród ogółu pracowników i nie mniej niż 70% wśród pracowników otrzymujących wynagrodzenie poniżej wynagrodzenia średniego w gospodarce. 2) Renta dożywotnia jako podstawowa forma wykorzystania zgromadzonych oszczędności. 3) Akceptowalne koszty dla pracodawców. 4) Ograniczone koszty dla budżetu państwa. 5) Warunki dla istniejących już Pracowniczych Programów Emerytalnych (PPE) nie powinny ulec pogorszeniu, a uczestnicy tych programów nie powinni znaleźć się w gorszej sytuacji niż pracodawcy lub pracownicy firm, które dopiero uruchomią programy emerytur dodatkowych w oparciu o nowe regulacje. 2. Główne elementy konstrukcji oraz efekty Programu 1) Automatyczny zapis, z możliwością indywidualnej rezygnacji z Programu w okresie między 2 i 8 tygodniem od chwili automatycznego zapisu, a także w kolejnych okienkach decyzyjnych, co cztery lata. Strona 6 z 338 2) Trzy źródła finansowania: Składka pracownika: 1% wynagrodzenia brutto w pierwszym roku funkcjonowania Programu oraz 2% począwszy od drugiego roku. Składka pracodawcy - obowiązkowe uzupełnienie składki pracownika, w takiej samej wysokości. Dopłata budżetowa w wysokości 40 zł miesięcznie, lecz nie więcej niż składka pracownika. 3) Fundusz emerytalny jest domyślnie wybierany przez pracodawcę, chyba że pracownik zdecyduje o wyborze innego funduszu. 4) Składki i dopłata budżetowa są przekazywane do funduszy za pośrednictwem ZUS. 5) Fundusze emerytalne działają pod nadzorem KNF i oferują wystandaryzowane produkty o limitowanych kosztach. 6) Wycofanie zgromadzonych środków z Programu przed osiągnięciem wieku emerytalnego dotyczyć może tylko środków ze składki pracownika (w całości lub części). Wycofywana kwota zostaje pomniejszona o podatek od zysków kapitałowych. Przepada wówczas także proporcjonalna część środków pochodzących z dopłaty budżetowej, a proporcjonalna część środków pochodzących ze składki pracodawcy zostaje przekazana na konto emerytalne pracownika w ZUS. 7) Renta dożywotnia jest podstawową formą wypłaty świadczeń. Wyjątki to: Możliwość jednorazowej wypłaty (lub innego swobodnego rozporządzenia) do 25% zgromadzonych oszczędności po przejściu na emeryturę. Możliwość swobodnego dysponowania, po osiągnięciu wieku emerytalnego, pozostałymi środkami z Programu przez osoby, które zapewniły już sobie świadczenia dożywotnie ze wszystkich źródeł w łącznej wysokości co najmniej 250% średniej emerytury. 8) Inne niż określone wyżej zadysponowanie środkami, po osiągnięciu wieku emerytalnego, powoduje utratę środków pochodzących z dopłaty budżetowej. 9) Renta dożywotnia w części pochodzącej z dopłaty budżetowej będzie wliczana do emerytury minimalnej. 10) Dla stworzenia bardziej atrakcyjnych warunków zamiany oszczędności emerytalnych na rentę dożywotną, wprowadzona zostanie instytucja elastycznej renty dożywotniej, administrowanej przez instytucję publiczną. Instytucja wypłacająca taką rentę nie będzie ponosiła ryzyka długowieczności i ryzyka stopy zwrotu z inwestycji, gdyż skutki tych zjawisk będą amortyzowane przez coroczne dostosowywanie wysokości świadczeń dla całej kohorty. 11) Parametry Programu są najbardziej korzystne dla pracowników otrzymujących niskie wynagrodzenia: na konto emerytalne osoby zarabiającej do zł brutto wpłynie kwota stanowiąca blisko 2,5 - krotność utraconego bieżącego dochodu. Wraz ze wzrostem płacy relacja ta stopniowo się obniża, lecz Program jest atrakcyjny również dla osób o bardzo wysokich wynagrodzeniach. 12) Koszty Programu dla pracodawców szacowane są na 0,56% całkowitego kosztu płac i świadczeń pracowniczych w pierwszym roku Programu i 1,12% w latach następnych. 13) Bezpośredni negatywny efekt Programu dla budżetu państwa można szacować na netto 0,24-0,28% PKB rocznie. 14) Program będzie miał pozytywny wpływ zarówno na całkowitą wielkość oszczędności w gospodarce, jak i na ich strukturę: Przyrost oszczędności netto w gospodarce będzie wynosił ceteris paribus ok. 0,22% PKB rocznie, co będzie się przyczyniać do poprawy MPIN Polski. Przyrost długoterminowych oszczędności emerytalnych będzie ponad czterokrotnie wyższy od kosztu budżetowego netto Programu i (począwszy od drugiego roku) będzie wynosił 1,15% PKB rocznie, co w roku 2013 stanowiłoby 18,7 mld zł. 15) Obniżą się przyszłe wydatki budżetu państwa na dopłaty do emerytur minimalnych. Strona 7 z 339 I. Dlaczego potrzebujemy dodatkowych oszczędności emerytalnych? 1. Niedostatek długoterminowych oszczędności krajowych zagraża stabilności makroekonomicznej i ogranicza możliwości rozwoju Polski 1.1 Zagrożenie dla stabilności makroekonomicznej Jednym z kluczowych wskaźników dla oceny ryzyka związanego z równowagą zewnętrzną kraju jest Międzynarodowa Pozycja Inwestycyjna Netto (MPIN) 1. Wskaźnik ten informuje, czy dany kraj jest wierzycielem, czy dłużnikiem netto w stosunku do zagranicy. MPIN Polski pogarsza się od wielu lat, co ilustruje Wykres 1. W roku 2013 relacja MPIN do PKB pogorszyła się o 2,2 punktu procentowego i osiągnęła wartość ujemną w wysokości 69,9 proc. PKB. Taki poziom MPIN plasuje nasz kraj w grupie państw o największym ryzyku spośród gospodarek wschodzących na świecie. Wykres 1. Międzynarodowa Pozycja Inwestycyjna Netto Polski w relacji do PKB w latach % % -40% -21,7% -23,8% -31,1% -32,0% -30,7% -33,4% -38,9% -46,0% -44,2% -46,4% -52,6% -47,5% -60% -61,8% -66,8% -59,5% -67,7% -69,9% -80% Źródło: Dane dla lat na podstawie: Narodowy Bank Polski (2014); dane dla lat wcześniejszych - z raportów NBP Międzynarodowa pozycja inwestycyjna Polski w r z lat poprzednich Istotnym czynnikiem ryzyka, związanego z niedostatkiem oszczędności krajowych, jest również znaczny udział inwestorów zagranicznych wśród posiadaczy polskich papierów skarbowych. Udział ten od roku 2007 zwiększył się o ponad 20 punktów procentowych i obecnie (wg danych na koniec sierpnia 2014 r.) osiąga poziom 58,8%, co ilustruje Wykres 2. 1 Międzynarodowa Pozycja Inwestycyjna Netto to różnica między wszelkimi aktywami zagranicznymi i zobowiązaniami zagranicznymi kraju. Strona 8 z 3310 Wykres 2. Udział inwestorów zagranicznych w zadłużeniu Skarbu Państwa (w mld zł oraz w %) % ,4% 54,5% 51,9% 59,1% 58,8% 60% ,8% 34,4% 38,5% 44,6% 40% ,4 196,3 243,0 313,1 389,0 432,4 434,7 443,8 444,5 20% VII 2014 VIII 2014 inwestorzy zagraniczni podmioty krajowe udział inwestorów zagranicznych 0% Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych: Ministerstwo Finansów (2014) Tygodnik The Economist (2013) ogłosił indeks samodzielności finansowej (ang. capital-freeze index), mierzący wrażliwość kraju na nagły odpływ (lub ustanie napływu) kapitału zagranicznego. W indeksie tym Polska została sklasyfikowana jako trzeci (po Turcji i Rumunii) kraj najbardziej wrażliwy na odpływ kapitału zagranicznego spośród gospodarek wschodzących Ograniczenie dla dostępności długoterminowego kredytu Zmiany regulacyjne w sektorze bankowym w ramach umowy Bazylea III ograniczają zasadniczo możliwości udzielania przez banki długoterminowych kredytów w oparciu o krótkoterminowe depozyty. Stąd aby umożliwić finansowanie długoterminowych projektów infrastrukturalnych i energetycznych, a także mieszkalnictwa, konieczne jest pobudzenie rozwoju długoterminowych oszczędności krajowych. 1.3 Ograniczenie dla rozwoju rynku kapitałowego i wzrostu lokalnie kontrolowanych firm Mobilizacja długoterminowych oszczędności krajowych ma istotne znaczenie dla rozwoju polskiego rynku kapitałowego. Długoterminowe oszczędności krajowe: Zwiększają dostępność kapitału, który przez giełdę może finansować gospodarkę. Zmniejszają zależności giełdy od kapitału zagranicznego. Umożliwiają rozwój długoterminowych inwestorów instytucjonalnych, takich jak fundusze emerytalne i fundusze inwestycyjne, których obecność może stanowić w pewnym zakresie alternatywę dla zagranicznej kontroli nad polskimi firmami. 1.4 Problem braku oszczędności nie zniknie samoistnie również w przypadku wejścia Polski do strefy euro Zagrożenie, jakie generuje niedostateczny poziom oszczędności krajowych, nie zniknie samoistnie również w przypadku wejścia Polski do strefy euro. Doświadczenia kryzysu strefy euro pokazują, że w ramach jednolitego obszaru walutowego zagrożeniem dla gospodarki mogą być nie tylko deficyty 2 Por. Antczak (2014) Strona 9 z 3311 budżetowe, lecz również deficyty obrotów bieżących, generowane przez prywatne przepływy kapitałowe. Deficyty obrotów bieżących, związane z obniżaniem konkurencyjności gospodarki, są w ramach strefy euro niebezpieczne, gdyż bez posiadania własnej waluty usunięcie poważnej luki w międzynarodowej konkurencyjności kraju jest niezmiernie trudne, długotrwałe, kosztowne zarówno ekonomicznie, jak i społecznie. Doświadczenia światowego kryzysu finansowego i kryzysu strefy euro potwierdzają, że zdolność do generowania oszczędności krajowych i ich efektywnego wykorzystania na inwestycje, zwiększające produktywność gospodarki, jest kluczowa dla długookresowego wzrostu gospodarczego. 2. Obniżanie się wysokości emerytur przyznawanych w obowiązkowym systemie emerytalnym w stosunku do poziomu płac rodzić będzie poważne problemy społeczne i ekonomiczne W obowiązkowym systemie emerytalnym w następnych dziesięcioleciach nastąpi znaczne obniżenie poziomu przyznawanych emerytur w relacji do płac 3. Skalę tego zjawiska ilustrują dane w Tabeli 1. Tabela 1. Prognozowana zmiana adekwatności emerytur w Polsce w latach Wysokość emerytury przyznanej osobie, która w okresie pracy otrzymywała średnią płacę w gospodarce, w relacji do średniej płacy w gospodarce w chwili przejścia na emeryturę Mężczyzna 85% 40% Kobieta 63% 37% Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Jabłonowski, Müller (2013, s ) Niski poziom emerytur będzie odczuwany jako poważny problem społeczny. Jednocześnie wzrastać będzie liczba osób, uprawnionych do dopłat z budżetu państwa dla osiągnięcia poziomu emerytury minimalnej, co stwarzać będzie duże obciążenie ekonomiczne. Ilustruje to Tabela 2. Tabela 2.Wzrost grupy emerytów wymagających dopłaty do poziomu emerytury minimalnej - lata Udział emerytów, których emerytura nie przekroczy progu emerytury minimalnej w ogólnej liczbie osób, którym przyznano emerytury w danym 1% 25-50% roku Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Jabłonowski, Müller (2013, s ) 3. Dodatkowe programy emerytalne (III filar) mogą przyczynić się do złagodzenia spadku stopy zastąpienia, ułatwić finansowanie rozwoju i zwiększyć stabilność makroekonomiczną kraju Rozwój dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnych może złagodzić skutki spadku stopy zastąpienia w obowiązkowym systemie emerytalnym, a także ograniczyć potrzeby dopłat do emerytur minimalnych. Dzięki generowaniu długoterminowych oszczędności, dobrowolne ubezpieczenia 3 Komisja Europejska (European Commission 2012, s ) dla oceny odpowiedniości (adequacy) poziomu świadczeń emerytalnych wykorzystuje przede wszystkim dwa wskaźniki: pierwszy wskaźnik to relacja średniej emerytury do średniej płacy (benefit ratio); drugi wskaźnik to stopa zastąpienia czyli średnia relacja przyznanej emerytury do płacy otrzymywanej bezpośrednio przed przejściem na emeryturę. Oba te wskaźniki w najbliższych dziesięcioleciach będą się znacząco obniżać w większości krajów UE. Jabłonowski i Müller (2013) dla oceny adekwatności emerytur posługują się wskaźnikiem adequacy ratio, który określa relację nowo przyznanych emerytur do przeciętnej płacy w gospodarce. Ponieważ prognozy European Commission (2012) nie uwzględniają jeszcze skutków wydłużenia w Polsce wieku emerytalnego do 67 lat, podajemy tutaj prognozy Jabłonowskiego i Müllera (2013) uwzględniające te skutki. Strona 10 z 3312 emerytalne mogą ułatwić finansowanie długoterminowych projektów rozwojowych, zwiększając jednocześnie stabilność makroekonomiczną kraju. II. Dlaczego Polacy nie oszczędzają na starość? wnioski z doświadczeń światowych 1. Znaczenie dodatkowych kapitałowych ubezpieczeń emerytalnych jest bardzo zróżnicowane w poszczególnych krajach OECD Systemy emerytalne w poszczególnych krajach OECD są zróżnicowane. Gros świadczeń pochodzi zwykle z powszechnych systemów państwowych opartych na zasadzie pay-as-you-go. Znaczenie dodatkowych kapitałowych ubezpieczeń emerytalnych jest bardzo różne, co ilustruje Wykres 3. Wykres 3. Aktywa funduszy emerytalnych jako procent PKB w 2012 r.* Holandia Islandia Szwajcaria Wielka Brytania Australia Finlandia Średnia ważona USA Kanada Chile Izrael Dania Irlandia Średnia Japonia Polska Nowa Zelandia Meksyk Słowacja Szwecja Portugalia Estonia Hiszpania Norwegia Czechy Niemcy Włochy Korea Płd. Austria Belgia Turcja Słowenia Węgry Luksemburg Francja Grecja Źródło: OECD (2013) * W odniesieniu do Polski Wykres 3. ukazuje aktywa systemu OFE przed operacją przejęcia przez ZUS portfela obligacji skarbowych OFE. W wyniku tej operacji, przeprowadzonej w 2013 r., aktywa OFE zostały zmniejszone o połowę i stanowią obecnie ok. 9% PKB Strona 11 z 3313 2. Powszechne uczestnictwo gwarantują przymusowe lub quasi-przymusowe systemy W krajach, w których aktywa funduszy emerytalnych mają największy udział w PKB, kapitałowe ubezpieczenia emerytalne są dla pracowników często de facto obowiązkowe lub quasi-obowiązkowe. Dotyczy to w szczególności Holandii, Islandii i Szwajcarii, czyli krajów zajmujących trzy pierwsze miejsca w przestawionym na Wykresie 3. rankingu pod względem wielkości aktywów funduszy emerytalnych w relacji do PKB. W Holandii, w przypadku zawarcia porozumienia przedstawicieli pracodawców i pracowników danej branży wprowadzany jest prawem państwowym obowiązek uczestnictwa pracowników przedsiębiorstw danego sektora w planie emerytalnym, obejmującym całą branżę. Stąd system dodatkowych ubezpieczeń emerytalnych jest tam określany jako quasi-obowiązkowy. Udział pracowników w dodatkowych ubezpieczeniach emerytalnych sięga tam rzędu 90%. W Islandii i Szwajcarii (odpowiednio : druga i trzecia pozycja w rankingu) uczestnictwo w systemie jest obowiązkowe. Dania jest krajem, który przoduje wg OECD w rankingu wysokości sumy aktywów emerytalnych wszystkich typów (a więc nie tylko zgromadzonych w funduszach emerytalnych) w relacji do PKB. Relacja ta w roku 2012 w Danii wynosiła 197%, w tym 123% w kontraktach ubezpieczeniowych i 50% w ramach funduszy emerytalnych. W Danii na straży powszechności ubezpieczeń emerytalnych stoją związki zawodowe i organizacje pracodawców, dlatego system jest określany jako dobrowolny (dobrowolny w cudzysłowie) lub jako quasi-obowiązkowy. Ubezpieczeniami emerytalnymi objętych jest tam 84% pracowników, a 62 % uczestniczy w typowych ubezpieczeniach kapitałowych. 3. Systemy oparte o ulgi podatkowe nie zapewniają znaczącego poziomu partycypacji wśród osób o niższych i średnich dochodach, a w przypadku systemu EET powodują transfer fiskalny od ogółu podatników do osób o wyższych dochodach. Nie przynoszą istotnego wzrostu oszczędności, lecz przesunięcie oszczędności do produktów wspieranych ulgami W systemach dobrowolnych, w których zachętą do inwestowania są ulgi podatkowe, uczestniczą w dużej części osoby o wyższych niż przeciętne dochodach, które oszczędzałyby również i bez ulg. W przypadku Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Włoch zaobserwowano niemal idealnie rosnącą zależność partycypacji w zależności od decyla dochodu 4. W efekcie, w przypadku opodatkowania EET zachęty podatkowe powodują transfer fiskalny od ogółu podatników do partycypujących w programach osób o przeciętnie wyższych dochodach i przesunięcie oszczędności do produktów wspieranych ulgami 5. Dlatego kraje stosujące system opodatkowania EET najczęściej stosują roczne limity wpłat lub roczny limit dochodów, zaś w Wielkiej Brytanii obowiązuje zarówno limit roczny jak i ogólno-życiowy. 4. W przypadku systemów dobrowolnych skuteczną metodą stymulowania wysokiego poziomu partycypacji może być połączenie automatycznego zapisu z silnymi zachętami do pozostania w systemie w postaci składki pracodawcy i dopłaty z budżetu Rozwiązanie tzw. automatycznego zapisu (automatic enrollment) jest stosunkowo nowe. Wprowadzono je w różnym zakresie między innymi w Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii, USA i Włoszech. Najbardziej kompleksowe są rozwiązania wprowadzone w Nowej Zelandii i Wielkiej 4 Por. OECD (2012) 5 Por. World Bank (2014) Strona 12 z 3314 Brytanii. Brytyjski powszechny program automatycznego zapisu rozpisano na lata , dlatego też niemożliwa jest jeszcze pełna ocena jego skuteczności. Warte uwagi są dotychczasowe doświadczenia programu nowozelandzkiego, uruchomionego w 2007 r. W nowozelandzkim systemie zwanym KiwiSaver: Każdy nowy pracownik jest automatycznie zapisywany do systemu, z tym że ma możliwość wypisania się z programu w ściśle określonym czasie (między 2 a 8 tygodniem uczestnictwa w systemie). Później pracownik nie ma już możliwości wypisania się z systemu, może jedynie zmieniać dostawcę usługi. W pierwszych miesiącach funkcjonowania programu ponad 50% zapisanych rezygnowało. W 2010 roku odsetek wypisujących się spadł do kilkunastu procent. W roku 2012 r. uczestnicy Systemu mogli wybierać spośród ponad 180 programów emerytalnych o różnym poziomie ryzyka, oferowanych przez 32 podmioty, tj.: banki, towarzystwa emerytalne, instytucje finansowe oraz rząd. Osoby automatycznie zapisane do systemu, które nie wybrały programu emerytalnego zostają przydzielone do programu wybranego przez pracodawcę lub jednego z sześciu rządowych programów emerytalnych (realizujących konserwatywną strategię inwestowania). Jeśli pracownik pozostaje w systemie, jego składka zostaje uzupełniona obowiązkową składką pracodawcy oraz dopłatą od rządu. W 2013 r. minimalna (domyślna) składka pracownika wynosiła 3% wynagrodzenia, a dodatkowa obligatoryjna składka pracodawcy wnosiła również 3% wynagrodzenia pracownika. Dopłata od rządu składała się z dwóch elementów: a) Jednorazowej dopłaty startowej ( Kick-Start payment) w chwili wejścia do systemu, w wysokości 1000 nowozelandzkich dolarów (NZD), co stanowiło ok. 2% średniej płacy w b) Regularnej dopłaty, której maksymalny limit roczny wynosił początkowo 1040 NZD (ok. 2% średniej płacy), a w roku 2011, czyli po czterech latach od uruchomienia systemu, został obniżony do kwoty 520 NZD (ok. 1% średniej płacy). Powszechnego obowiązkowego automatycznego zapisu dotąd w Nowej Zelandii nie wprowadzono. Od początku funkcjonowania systemu obowiązkowo zapisywani są, z nielicznymi wyjątkami, tylko nowi pracownicy i zmieniający pracę. W kwietniu 2008 r. zapisano automatycznie wszystkich pracowników sektora publicznego, a w październiku 2008 roku, czyli w drugim roku funkcjonowania programu, automatycznym zapisem objęto pracowników sektora edukacji. W 2011 r. Minister Finansów stwierdził, że powszechny automatyczny zapis zostanie wprowadzony w roku budżetowym 2014/2015, jeżeli uda się do tego czasu zrównoważyć budżet 7. W 2013 r. stwierdził jednak, że zapis ten zostanie wprowadzony po zrównoważeniu budżetu, ale nie podał konkretnej daty 8. W systemie KiwiSaver uczestniczy blisko 80% osób w wieku produkcyjnym, przy czym 31% osób w wieku produkcyjnym trafiło do programu w wyniku obowiązkowego automatycznego zapisu. Większość uczestników i pracodawców opłaca minimalną składkę, po 3% wynagrodzenia brutto. 6 Średnie wynagrodzenie pracownicze w roku 2012 wynosiło NZD. Por OECD (2013), s NZ Herald (2011) 8 TVNZ (2013) Strona 13 z 3315 Wykres 4. Udział uczestników programu KiwiSaver wśród osób w wieku produkcyjnym, w tym osoby zapisane automatycznie (AZ) 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 9,2% 25,3% 15,0% 38,6% 18,8% 50,7% 22,4% 60,7% 25,7% 67,9% 73,8% 28,6% 31,1% 79,7% cze 2008 cze 2009 cze 2010 cze 2011 cze 2012 cze 2013 cze 2014 AZ Wszyscy uczestnicy Źródło: Obliczenia własne na podstawie i W wyniku kombinacji dopłat z budżetu, dopłat od pracodawców, ulgi podatkowej (do marca 2011r.) i automatycznego zapisu osiągnięto imponującą stopę partycypacji w programie. 90% ankietowanych uczestników systemu stwierdziło, że dopłata startowa była istotnym czynnikiem skłaniającym do pozostania w systemie 9. Spośród ankietowanych uczestników, którzy trafili do programu w wyniku automatycznego zapisu, 45% stwierdziło, że nie uczestniczyłoby w nim, gdyby nie zostali automatycznie zapisani, a 15% przyznało, że gdyby nie przejściowy okres umożliwiający wypisanie się z Systemu, zrezygnowałoby z uczestnictwa 10. Koszty fiskalne funkcjonowania KiwiSaver, z tytułu rządowych dopłat do składek pracowników oraz ulg podatkowych dla pracodawców, w latach szacuje się łącznie na 4,7 mld NZD, co stanowiło średniorocznie około 0,47% PKB. Rozwiązanie automatycznego zapisu, jeżeli nie jest połączone z odpowiednio silnymi zachętami do pozostania w systemie, nie gwarantuje samo w sobie wysokiego poziomu partycypacji. Świadczy o tym przypadek Włoch. Mimo wprowadzenia automatycznego zapisu w 2007 roku, uczestnikami dodatkowych kapitałowych programów emerytalnych pozostało tylko 27% pracowników sektora prywatnego pozostali zrezygnowali z udziału Dotychczasowe próby promowania dodatkowych dobrowolnych oszczędności emerytalnych w Polsce przyniosły niewielkie rezultaty, zaś kolejne wspierane przez państwo programy (PPE, IKE, IKZE) odnoszą coraz mniejsze efekty Dotychczasowe próby promowania dodatkowych dobrowolnych oszczędności emerytalnych przez kolejne wspierane przez państwo programy przyniosły w Polsce niewielkie rezultaty. 9 Samoń (2012), s Jw. 11 Rinaldi (2011) Strona 14 z 3316 Wykres 5. III filar w Polsce zgromadzone aktywa i liczba uczestników wg stanu na 31 grudnia ,60% 0,57% 817,7 900 Aktywa w relacji do PKB (%) 0,50% 0,40% 0,30% 0,20% 0,10% 0,00% 375,0 314,0 0,26% 259,9 496,4 54,4 0,01% PPE (1999) IKE (2004) IKZE (2012) Liczba uczestników, tys. aktywa w relacji do PKB liczba aktywnych uczestników (tys.)* liczba uczestników (tys.) * Dla IKE i IKZE - liczba kont zasilonych wpływami w okresie sprawozdawczym. Źródło: Obliczenia własne na podstawie danych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, KNF oraz GUS Według danych na koniec 2013 r. łączne aktywa zgromadzone przez Pracownicze Programy Emerytalne (PPE), Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) oraz Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) stanowiły 0,84% PKB, z czego aktywa PPE stanowiły 0,57 proc. PKB, IKE - 0,26 proc. PKB, a IKZE - niespełna 0,01 proc. PKB. Liczba aktywnych uczestników wszystkich tych programów (PPE, IKE, IKZE) w roku 2013 wynosiła łącznie ok. 630 tysięcy. Wykres 5. pokazuje, że kolejne wspierane przez państwo programy (PPE, IKE, IKZE) odnoszą coraz mniejsze efekty. W programach PPE w Polsce przepisy dopuszczają możliwość połączenia składki pracownika i pracodawcy. Brak jest jednak skutecznych zachęt dla pracowników do płacenia składek kosztem bieżącego dochodu. Stąd funkcjonujące w Polsce stosunkowo nieliczne programy PPE są w praktyce wyłącznie lub prawie wyłącznie oparte o składki pracodawców. Wzrost liczby uczestników programów PPE jest bardzo powolny (Por. Tabela 3). Tabela 3. Liczba programów PPE oraz ich uczestników w latach 2006, 2010 oraz Liczba programów Liczba uczestników ogółem (w tys.) w tym uczestnicy czynni Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych KNF W przypadku programów IKE i IKZE trudno jest stwierdzić do kogo są one adresowane. Programy IKE i IKZE są oparte o zachęty podatkowe, które jak pokazują doświadczenia światowe nie są skutecznym narzędziem zachęcania do oszczędzania osób mniej zamożnych. Z kolei atrakcyjność tych programów dla osób zamożnych osłabiają niskie roczne limity wpłat. System preferencji i limitów w IKE i IKZE jest mało przejrzysty i trudny do zrozumienia dla wielu potencjalnych uczestników. Limity wpłat są niezaokrąglone i w praktyce nie nadają się do zapamiętania (dla przykładu: w Stanach Zjednoczonych po indeksacji dokonuje się zaokrąglenia Strona 15 z 3317 limitów do 500 dolarów, w Wielkiej Brytanii zaś limity roczne zaokrąglone są do funtów, zaś ogólno-życiowe do funtów). Równoległe funkcjonowanie odrębnych programów IKE i IKZE o podobnych nazwach dodatkowo zmniejsza przejrzystość systemu. Problemem, nie zawsze dostrzeganym przez uczestników, są bardzo wysokie koszty opłat pobieranych przez dostawców. W IKE i IKZE łączne koszty są przeciętnie od 4 do 10 razy wyższe niż przeciętne koszty w OFE 12. Problem wysokich kosztów dotyczy również części PPE (programów, które nie są prowadzone w formie Pracowniczego Funduszu Emerytalnego). 6. Polacy w sprawach emerytalnych nie zachowują się odmiennie niż obywatele innych krajów Porównanie doświadczeń światowych i polskich wskazuje, że wbrew częstym obiegowym opiniom, Polacy w swoich indywidualnych decyzjach emerytalnych nie zachowują się odmiennie niż obywatele innych państw. W innych krajach, podobnie jak w Polsce, aktywnie oszczędzają na emeryturę głównie osoby zamożne, a popularyzowanie oszczędzania na starość poprzez ulgi podatkowe, w przypadku osób mało zarabiających jest generalnie nieskuteczne. Powszechne uczestnictwo gwarantują przymusowe lub quasi-przymusowe programy oszczędzania. W przypadku systemów dobrowolnych wysoki procent partycypacji udaje się uzyskiwać w niektórych programach, do których pracownicy są automatycznie zapisywani, gdzie wycofanie się wymaga aktywnej decyzji, a jednocześnie występują czytelne zachęty finansowe do pozostania w systemie. Można postawić tezę, że niski poziom dodatkowych oszczędności emerytalnych w Polsce jest przede wszystkim efektem braku odpowiednich rozwiązań instytucjonalnych. Należy podjąć próbę, aby rozwiązania takie stworzyć. 12 Por. Capital Strategy (2013, s. 29). Strona 16 z 3318 III. Cele i główne elementy konstrukcji proponowanego Programu 1. Cele Programu 1.1.Wysoki poziom partycypacji pracowników, w tym znaczny poziom partycypacji wśród pracowników o niskich dochodach Proponujemy, by celem było osiągnięcie poziomu partycypacji powyżej 80% wśród ogółu pracowników i nie mniej niż 70% wśród pracowników otrzymujących wynagrodzenie poniżej wynagrodzenia średniego w gospodarce. 1.2.Zamiana zgromadzonych oszczędności emerytalnych na świadczenie dożywotnie Zamierzeniem Programu powinno być skuteczne zachęcenie oszczędzających do zamiany całości lub znacznej większości zgromadzonych w Programie oszczędności na świadczenie dożywotnie. Dotyczy to w szczególności osób, które nie zapewniły sobie solidnego świadczenia emerytalnego z innych źródeł. 1.3.Akceptowalne koszty dla pracodawców Koszty dla pracodawców muszą być miarkowane, tak aby nie zagrozić konkurencyjności gospodarki, a także zmniejszyć ryzyko, że pracodawcy będą zniechęcali pracowników do udziału w Programie. 1.4.Ograniczone koszty dla budżetu państwa Koszty fiskalne muszą być ograniczone, tak aby problemy budżetu państwa nie stały się przeszkodą w uruchomieniu Programu i nie stały się w przyszłości przyczyną jego demontażu. 1.5.Warunki dla członków istniejących już Pracowniczych Programów Emerytalnych nie ulegną pogorszeniu Dla wiarygodności rozwiązań emerytalnych istotna jest stabilność. Dlatego: a) Uprawnienia, jakie uzyskali uczestnicy istniejących już programów emerytalnych III filaru, nie powinny zostać naruszone. b) Pracodawcy i pracownicy firm, w których uruchomiono Pracownicze Programy Emerytalne w oparciu o dotychczasowy stan prawny, nie powinni znaleźć się w gorszej sytuacji niż pracodawcy lub pracownicy firm, które dopiero uruchomią programy emerytur dodatkowych w oparciu o nowe regulacje. 2. Główne elementy konstrukcji Programu 2.1. Automatyczny zapis Wszyscy pracujący w Polsce zostaną automatycznie zapisani do Programu przez pracodawcę. Rozważyć można również rozwiązanie zastosowane w Nowej Zelandii: na początku funkcjonowania Programu wprowadzić automatyczny zapis jedynie w stosunku do nowych pracowników i pracowników zmieniających pracę. Strona 17 z 3319 Zapisany do Programu pracownik będzie mógł zdecydować o rezygnacji z Programu w okresie między 2 i 8 tygodniem od chwili automatycznego zapisu, a także w kolejnych okienkach decyzyjnych, co cztery lata. 2.2.Trzy źródła finansowania: składki pracownika, składki pracodawcy i dopłata budżetowa Składka pracownika Składka pracownika wyniesie 1% wynagrodzenia brutto w pierwszym roku funkcjonowania Programu oraz 2% począwszy od drugiego roku. Składka pracodawcy - obowiązkowe uzupełnienie dobrowolnej składki pracownika Jeśli pracownik uczestniczy w Programie, jego składka jest obowiązkowo uzupełniana składką pracodawcy w wysokości minimalnego wymaganego odsetka wynagrodzenia pracownika. Składka pracodawcy wyniesie w takim przypadku analogicznie: 1% wynagrodzenia pracowniczego brutto w pierwszym roku funkcjonowania Programu oraz 2% począwszy od drugiego roku. Dopłata z budżetu Składka pracownika i składka pracodawcy będą uzupełniane dopłatą budżetową o określonej stałej okrągłej kwocie miesięcznej, wynoszącej np. 40 zł miesięcznie, lecz nie większą niż składka wpłacona przez pracownika. Dlaczego 40 zł? 1) Przy tej kwocie dopłaty, pracownicy pobierający wynagrodzenie bliskie wartości płacy minimalnej (wynoszącej obecnie 1680 zł i proponowanej przez rząd na rok 2015 w wysokości 1750 zł), uczestniczący w Programie i płacący składkę według minimalnej wymaganej stopy 2%, otrzymują dopłatę budżetową w wysokości 100% płaconej przez siebie składki. Zatem łącznie środki przekazywane na ich konto emerytalne (z tytułu składki pracownika, składki pracodawcy i dopłaty budżetowej) stanowić będą trzykrotność płaconej przez nich dobrowolnej składki. 2) Kwota jest okrągła, łatwa do zapamiętania, a pomnożona przez 12 miesięcy daje roczną kwotę dopłaty wysokości 480 zł, czyli w przybliżeniu 0,5 tys. zł. 2.3.Gromadzenie i inwestowanie środków Wybór instytucji zarządzającej Składka pracownika, pracodawcy oraz dopłata budżetowa wpływają na konto pracownika w funduszu emerytalnym prowadzonym przez instytucję wybraną przez pracodawcę, chyba że pracownik zdecyduje o wyborze innej instytucji zarządzającej. Wyboru można dokonać wśród instytucji zarządzających oraz funduszy licencjonowanych i nadzorowanych przez KNF, oferujących wystandaryzowane produkty zatwierdzone przez KNF. Instytucja zarządzająca funduszem emerytalnym stale gromadzi informacje o środkach na koncie pracownika w podziale na środki ze składki pracownika, środki ze składki pracodawcy oraz środki z dopłat, z wyodrębnieniem na każdym z tych subkont korzyści uzyskanych z tytułu zwolnienia z Strona 18 z 3320 podatku od dochodów kapitałowych, a także gromadzi przekazane przez pracodawcę informacje o podatku pobranym od pracownika od składek pracodawcy. Przekazywanie składek Instytucją odpowiedzialną za przekazywanie składek powinien być ZUS. Pozwoliłoby to uniknąć konieczności tworzenia specjalnej instytucji (tym samym ponoszenia dodatkowych kosztów), a także ograniczyć obciążenia administracyjne, które mogą być bardzo kłopotliwe, zwłaszcza dla mniejszych pracodawców. W przypadku istniejących PPE pracodawca może kontynuować opłacanie składki lub przekazać ten obowiązek do ZUS. Przypadek zmiany pracodawcy W przypadku gdy pracownik zmienia pracę, nowy pracodawca odprowadza automatycznie składkę pracownika. Składka za pośrednictwem ZUS trafia do funduszu, z którym pracodawca zawarł umowę, chyba że pracownik wskaże inny fundusz. Jeżeli pracownik dotychczas nie był uczestnikiem Programu, może podjąć decyzję o rezygnacji z uczestnictwa. Jeżeli pracownik jest już uczestnikiem Programu i zgromadził składki u poprzedniego pracodawcy, nie ma opcji rezygnacji (poza okienkiem decyzyjnym raz na cztery lata). W przypadku, gdy pracownik przejdzie do nowego funduszu emerytalnego, może wybrać jedną z dwóch opcji, dotyczących środków zgromadzonych w poprzednim funduszu: 1) może zadysponować przetransferowanie środków do nowego funduszu. 2) może zdecydować o tym, że środki zgromadzone w poprzednim funduszu nadal w nim pozostaną. Domyślna jest opcja druga. Limit kosztów Biorąc pod uwagę, że system jest powszechny, quasi-obowiązkowy i korzysta z dotacji budżetowej, jego koszty muszą podlegać kontroli i być umiarkowane. Ustawowy próg opłat pobieranych od aktywów powinien wynosić nie więcej niż 0,6% wartości aktywów, tak jak obecnie jest to w przypadku Pracowniczych Funduszy Emerytalnych. Regulator byłby uprawniony do dalszego obniżania limitu kosztów. Należy odpowiednio ograniczyć opłatę, pobieraną przez ZUS, za przekazywanie składek i ewentualne świadczenie innych usług agenta transferowego. Można przyjąć, że w początkowym okresie ZUS nie pobiera opłat za przekazywanie składek bądź pobiera je na minimalnym poziomie. Zasady opodatkowania i obciążenia składkami na ubezpieczenia społeczne Proponowane zasady opodatkowania i obciążenia składkami na ubezpieczenia społeczne w przypadku podstawowej formy wykorzystania oszczędności w Programie, jaką jest renta dożywotnia, przedstawione są w Tabeli 4. Strona 19 z 3321 Tabela 4. Zasady opodatkowania i obciążania składkami na ubezpieczenia społeczne Wpłaty Środki na koncie w okresie inwestowania Składka Płacona z wynagrodzenia netto (po zapłaceniu pracownika składek na ubezpieczenia społeczne i podatku Składka pracodawcy Dopłata budżetowa PIT) Stanowi koszt podatkowy pracodawcy i dochód podatkowy pracownika, natomiast nie są od niej naliczane składki na ubezpieczenia społeczne. Nie stanowi dochodu podatkowego pracownika. Zwolnienie z podatku od dochodów kapitałowych Renta dożywotnia Zwolnienie z podatku PIT Zwolnienie ze składek na ubezpieczenia społeczne Zasady opisane w Tabeli 4 można przedstawić wykorzystując stosowane w literaturze oznaczenia symboliczne, tak jak to pokazuje Tabela 5. Tabela 5. Zasady obciążania podatkiem i składkami na ubezpieczenia społeczne (alternatywna forma prezentacji zasad opisanych w Tabeli 4) Podatek od dochodów indywidualnych Składki na ubezpieczenia społeczne Składka pracownika TEE TEE Składka pracodawcy TEE EEE Dopłata budżetowa EEE EEE TEE (Tax-Exempt-Exempt) oznacza brak ulgi w momencie wpłaty, zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych w okresie inwestowania oraz zwolnienie z podatku (składek na ubezpieczenia społeczne) w okresie wypłaty. EEE (Exempt -Exempt-Exempt) oznacza zwolnienie z podatku (składek) we wszystkich trzech fazach (czyli w momencie wpłaty, w okresie inwestowania i w momencie wypłaty świadczeń). EET ( Exempt-Exempt-Tax) oznacza zwolnienie z podatku (składek) w momencie wpłaty, zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych w okresie inwestowania oraz brak zwolnienia z podatku (składek) w okresie wypłaty. Dlaczego rekomendujemy system TEE dla składek? 1) Ulga podatkowa od wpłaconej składki bezpośrednio obniża dochody budżetu, co zwiększa koszt Programu. Uważamy, że w porównaniu z ulgą podatkową, bardziej zrozumiałą i skuteczną formą zachęty dla pracownika, szczególnie osoby mniej wykształconej, jest dopłata budżetowa. Chcąc maksymalizować siłę zachęty fiskalnej, przy danych kosztach budżetowych Programu, lepiej jest naszym zdaniem zrezygnować z ulgi podatkowej od składki, a zwiększyć ceteris paribus kwotę dopłaty budżetowej. 2) Rozwiązanie TEE dla składek występuje w Pracowniczych Programach Emerytalnych. Wprowadzenie odmiennego rozwiązania w Programie stanowiłoby przeszkodę dla wprowadzenia możliwości przy połączeniu tych programów (co proponujemy poniżej, Por. pkt 2.9). 2.4.Rezygnacja z dalszego opłacania składek W przypadku, gdy pracownik w jednym z kolejnych okienek decyzyjnych zdecyduje o rezygnacji z dalszego opłacania składek, zgromadzone środki pozostaną na koncie pracownika w funduszu emerytalnym do chwili przejścia na emeryturę. Pracownik, rezygnując z dalszego udziału w Programie, może podjąć dodatkowo odrębną decyzję o wycofaniu środków zgromadzonych ze składki pracownika. Strona 20 z 3322 2.5.Możliwość wycofania środków przed osiągnięciem wieku emerytalnego Wycofanie zgromadzonych środków z Programu przed osiągnięciem wieku emerytalnego dotyczyć może tylko środków ze składki pracownika (w całości lub części). Wówczas: a) Wycofywana kwota zostaje powiększona o proporcjonalną część dochodów z inwestycji, pomniejszoną o podatek od zysków kapitałowych. b) Przepada proporcjonalna część środków pochodzących z dopłaty budżetowej, które zostają przekazane do budżetu państwa, stanowiąc jego dochód. c) Proporcjonalna część środków pochodzących ze składki pracodawcy zostaje przekazana na konto emerytalne pracownika w ZUS. 2.6.Wypłaty po osiągnięciu wieku emerytalnego Renta dożywotnia podstawowa forma wypłaty świadczeń Zamierzeniem Programu jest zachęcenie pracownika do wykorzystania zgromadzonych oszczędności w formie renty dożywotniej. Rentę taką, z chwilą przejścia na emeryturę, pracownik może wykupić w wybranej przez siebie instytucji wypłacającej, w tym również w ZUS. Nowy produkt: elastyczna renta dożywotnia Dla stworzenia bardziej atrakcyjnych warunków zamiany oszczędności emerytalnych na rentę dożywotną, proponujemy wprowadzenie specjalnego produktu: elastycznej renty dożywotniej, opartego o odrębne rozwiązanie ustawowe. Instytucja wypłacająca elastyczną rentę dożywotnią nie będzie ponosiła ryzyka długowieczności i ryzyka stopy zwrotu z inwestycji, gdyż skutki tych zjawisk będą amortyzowane przez coroczne dostosowywanie wysokości świadczeń dla całej kohorty. Administrowaniem i wypłatą elastycznej renty dożywotniej dla całej kohorty powinna się zajmować instytucja publiczna nowo utworzona lub wyodrębniona w ramach ZUS. W okresie wypłaty elastycznej renty dożywotniej środki pozostawałyby na rynku kapitałowym i mogłyby być zarządzane na zasadach outsourcingu przez instytucje prywatne wybrane w drodze przetargu przez instytucję wypłacającą. Inne rodzaje wypłat niepowodujące utraty przywilejów fiskalnych W momencie przejścia na emeryturę pracownik mógłby wypłacić do 25% zgromadzonych oszczędności i przeznaczyć resztę na zakup emerytury dożywotniej. Jako że celem Programu jest podwyższenie nieakceptowalnych społecznie wysokości emerytur osoby, które uzyskały emeryturę i inne świadczenia dożywotnie łącznie w wysokości co najmniej 250% średniej emerytury, mogą po osiągnięciu wieku emerytalnego swobodnie dysponować pozostałymi środkami z Programu. Przypadki innego zadysponowania środkami Po osiągnięciu wieku emerytalnego wypłaty w innej niż omówionej wyżej formie lub zakresie powodują utratę środków zgromadzonych z dopłaty budżetowej wraz z dochodami z inwestycji od tych środków. Zostaną one przekazane do budżetu państwa, stanowiąc jego dochód. Strona 21 z 33 Pokazać jeszcze\nPrzegląd funkcjonowania systemu emerytalnego wynikający z art. 32 ustawy z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2011 r. Bardziej szczegółowo STUDIA I PRACE KOLEGIUM ZARZĄDZANIA I FINANSÓW\nSTUDIA I PRACE KOLEGIUM ZARZĄDZANIA I FINANSÓW ZESZYT NAUKOWY 87 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie SKŁAD RADY NAUKOWEJ ZESZYTÓW NAUKOWYCH KZiF prof. dr hab. Janusz Ostaszewski przewodniczący dr hab. Ryszard Bardziej szczegółowo Koniec zasady too big to fail\nKoniec zasady too big to fail Polska powinna aktywnie uczestniczyć w wypracowaniu rozwiązań dotyczących wprowadzenia międzynarodowych standardów dotyczących zdolności do absorbcji strat TLAC(total loss Bardziej szczegółowo www.pwc.pl Analiza porównawcza funkcjonowania grupowych pracowniczych programów emerytalnych w Polsce oraz w wybranych krajach europejskich\nwww.pwc.pl Analiza porównawcza funkcjonowania grupowych pracowniczych programów emerytalnych w Polsce oraz w wybranych krajach europejskich 3 czerwca 2011 Spis treści Zastrzeżenia... 3 Streszczenie menedżerskie... Bardziej szczegółowo UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH\nURZĄD KOMISJI NADZORU UBEZPIECZEŃ I FUNDUSZY EMERYTALNYCH WYSOKOŚĆ EMERYTUR W NOWYM SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Warszawa 2003 SPIS TREŚCI Wstęp... 3 1. Rachunki emerytalne... 7 1.1 Wynagrodzenia i Bardziej szczegółowo Diagnoza, analiza i symulacja wariantowa możliwych ubezpieczeniowych form dobrowolnych programów emerytalnych na rynku polskim\nDR MICHAŁ HERBICH Diagnoza, analiza i symulacja wariantowa możliwych ubezpieczeniowych form dobrowolnych programów emerytalnych na rynku polskim OPRACOWANIE DLA POLSKIEJ IZBY UBEZPIECZEŃ Warszawa, kwiecień Bardziej szczegółowo Skąd się bierze bezrobocie?\nSkąd się bierze bezrobocie? Wiktor Wojciechowski Zeszyt 2 Warszawa, 2008 Projekt został zrealizowany przy wsparciu udzielonym przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię ze środków Mechanizmu Finansowego Bardziej szczegółowo Zeszyty BRE Bank CASE. Problem inwestycji zagranicznych funduszy emerytalnych. Nr74. www.case.com.pl. Centrum Analiz Spo eczno-ekonomicznych\nZeszyty BRE Bank CASE Problem inwestycji zagranicznych funduszy emerytalnych Nr74 2004 Centrum Analiz Spo eczno-ekonomicznych www.case.com.pl Publikacja jest kontynuacją serii wydawniczej Zeszyty PBR-CASE Bardziej szczegółowo System emerytalny i jego wpływ na aktywa finansowe gospodarstw domowych\nSystem emerytalny i jego wpływ na aktywa finansowe gospodarstw domowych 1. Wprowadzenie Znaczenie zabezpieczenia społecznego dla gospodarstw domowych jest niepodważalne. Przedmiotem szczególnego zainteresowania Bardziej szczegółowo Poradnik klienta usług finansowych. Justyna Wykowska. Poradnik\nPoradnik klienta usług finansowych Justyna Wykowska III FILAR DLA POCZĄTKUJĄCYCH. Poradnik przyszłego emeryta Warszawa 2014 Publikacja została wydana nakładem Komisji Nadzoru Finansowego Komisja Nadzoru Bardziej szczegółowo PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ W POLSCE 2007\nMinisterstwo Gospodarki PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ W POLSCE 2007 Dokument przyjęty przez Radę Ministrów 27 lipca 2007 r. Warszawa, lipiec 2007 Opracowanie: Ministerstwo Gospodarki Departament Analiz i Prognoz przy Bardziej szczegółowo 2 (CZERWIEC) 2015 Gdyby utrzymać dzisiejszą relację emerytur do płac, w przyszłości każdy pracujący musiałby płacić do ZUS ponad dwa i pół razy więcej\n2 (CZERWIEC) 2015 Gdyby utrzymać dzisiejszą relację emerytur do płac, w przyszłości każdy pracujący musiałby płacić do ZUS ponad dwa i pół razy więcej SPIS TREŚCI 4 5 Szanowni Czytelnicy, łatwo przychodzi Bardziej szczegółowo Plan Rozwoju i Konsolidacji Finansów Plan Rozwoju 2010 2011 i Konsolidacji Finansów\nPlan Rozwoju i Konsolidacji Finansów Plan Rozwoju 2010 2011 i Konsolidacji Finansów (Propozycje) 2010 2011 (Propozycje) 29 stycznia 2010 r. 29 stycznia 2010 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Spis treści: Bardziej szczegółowo Kondycja finansowa Polaków\n31 Kondycja finansowa Polaków Temat zadłużenia Polaków co jakiś czas powraca na tapetę. Jak wynika z badań BIG InfoMonitor, w pierwszym kwartale tego roku pobiliśmy niechlubny rekord zadłużenia. Kwota Bardziej szczegółowo System emerytalny w Polsce FINANSE. bez barier\nSystem emerytalny w Polsce FINANSE bez barier FINANSE bez barier System emerytalny w Polsce Monika Hołowińska Warszawa 2012 Autor: Monika Hołowińska Koordynator projektu: Magdalena Bak Skład i łamanie: Bardziej szczegółowo Różne aspekty ubezpieczeń społecznych\nZakład Ubezpieczeń Społecznych Różne aspekty ubezpieczeń społecznych Materiały z seminariów ZUS (2) Warszawa 2012 ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Różne aspekty ubezpieczeń społecznych Materiały z seminariów Bardziej szczegółowo ZUS CZY OFE? Przeczytaj zanim zdecydujesz! Niczego nie przegapisz! Plusy i minusy wyboru ZUS lub OFE\nPRAWO PRACY I ZUS INDEKS 502081 ISBN 978-83-7440-341-2 MAJ 2014 CENA 14,90 ZŁ (W TYM 5% VAT) ZUS CZY OFE? Plusy i minusy wyboru ZUS lub OFE Opinie w zakresie wyboru ZUS lub OFE najlepszych ekspertów w Bardziej szczegółowo Systemy emerytalne wybranych krajów Chile, Niemiec, Polski, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Włoch na przełomie XX i XXI wieku\nnr 6 (123) 2014 Systemy emerytalne wybranych krajów Chile, Niemiec, Polski, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Włoch na przełomie XX i XXI wieku SPIS TREŚCI OD REDAKCJI..................................... 1 Bardziej szczegółowo Raport. z prac Grupy ds. emisji listów zastawnych przez banki\nURZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Raport z prac Grupy ds. emisji listów zastawnych przez banki 2013 r. 1 Spis treści WSTĘP... 3 BAZYLEA III I NORMY PŁYNNOŚCI... 3 DZIAŁANIA UKNF... 4 LIST ZASTAWNY JAKO Bardziej szczegółowo URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA 2015 DNI/A/P/201412/001\nURZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA 2015 DNI/A/P/201412/001 DEPARTAMENT NADZORU INWESTYCJI EMERYTALNYCH Słowa kluczowe: INDYWIDUALNE KONTA EMERYTALNE, INDYWIDUALNE KONTA ZABEZPIECZENIA EMERYTALNEGO, Bardziej szczegółowo Ile kosztują nas wcześniejsze emerytury? Andrzej Rzońca, Wiktor Wojciechowski\nIle kosztują nas wcześniejsze emerytury? Andrzej Rzońca, Wiktor Wojciechowski Warszawa, luty 2008 Autorzy: Andrzej Rzońca Wiktor Wojciechowski Raport zawiera tezy, odzwierciedlające osobiste poglądy ich Bardziej szczegółowo Budowanie systemu prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce Propozycja rozwiązań\nBudowanie systemu prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce Propozycja rozwiązań Warszawa, luty 2008 Koncepcja Komisji Ubezpieczeń Zdrowotnych i Wypadkowych Polskiej Izby Ubezpieczeń przygotowana przez: Bardziej szczegółowo Rola i funkcja dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych we współczesnych systemach ochrony zdrowia analiza i rekomendacje dla Polski\nRola i funkcja dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych we współczesnych systemach ochrony zdrowia analiza i rekomendacje dla Polski Maj 2013 2 Polska Izba Ubezpieczeń rnst & Young Spis treści 1. Wprowadzenie... Bardziej szczegółowo Rola i funkcja dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych we współczesnych systemach ochrony zdrowia analiza i rekomendacje dla Polski\nRola i funkcja dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych we współczesnych systemach ochrony zdrowia analiza i rekomendacje dla Polski Maj 2013 Raport powstał we współpracy Polskiej Izby Ubezpieczeń z Ernst&Young. Bardziej szczegółowo OTWARTE FUNDUSZE EMERYTALNE I GOSPODARKA POLSKI W LATACH 1999-2013\nOTWARTE FUNDUSZE EMERYTALNE I GOSPODARKA POLSKI Mirosław Gronicki Janusz Jankowiak Gdynia-Warszawa, 26 kwietnia 2013 Spis treści I. Podsumowanie... 3 II Wprowadzenie... 4 III. Oktrojowanie reformy: skutki... Bardziej szczegółowo Prospekt Informacyjny 2014\nOtwarty Fundusz Emerytalny Prospekt Informacyjny 2014 Sporządzony 4 maja 2015 roku Prospekt Informacyjny Aviva Otwartego Funduszu Emerytalnego Aviva BZ WBK Sporządzony w Warszawie 4 maja 2015 roku Aviva Bardziej szczegółowo Ubezpieczenia w rolnictwie. Materiały i Studia\nUbezpieczenia w rolnictwie Materiały i Studia KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO WARSZAWA 2011 UBEZPIECZENIA W ROLNICTWIE MATERIAŁY I STUDIA Kwartalnik Nr 40/2011 r. ISSN 1507-4757 Wydawca Kasa Bardziej szczegółowo Ile kosztują nas wcześniejsze emerytury?\nFORUM OBYWATELSKIEGO ROZWOJU towarzystwo ekonomistów polskich Ile kosztują nas wcześniejsze emerytury? Warszawa, luty 2008 r. Sponsor strategiczny FOR Spis treści Wstęp 4 1. Wyzwania przyszłości 5 2. Świadczenia Bardziej szczegółowo KWARTALNIK 48/2013 ISSN 1507-4757\nKWARTALNIK 48/2013 ISSN 1507-4757 48 Ubezpieczenia w rolnictwie Materiały i Studia KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO WARSZAWA 2013 UBEZPIECZENIA W ROLNICTWIE MATERIAŁY I STUDIA Kwartalnik Nr 48/2013 Bardziej szczegółowo Sprawozdanie Zarządu z działalności ING Banku Śląskiego S.A. w 2012 roku\nSprawozdanie Zarządu z działalności ING Banku Śląskiego S.A. w 2012 roku SPIS TREŚCI LIST PRZEWODNICZĄCEJ RADY NADZORCZEJ... 4 LIST PREZES ZARZĄDU... 5 I. UWARUNKOWANIA MAKROEKONOMICZNE ROZWOJU POLSKIEGO Bardziej szczegółowo 2016 © DocPlayer.pl Polityka prywatności | Warunki świadczenia usług | Zwrotny adres


Konkurs Fotograficzny Literackie podróże - Turek.net.pl\nKonkurs Fotograficzny "Literackie podróże"\nfoto: freeimages.com / Gary Tamin\nMiejska Biblioteka Publiczna im. Włodzimierza Pietrzaka w Turku ogłasza Konkurs Fotograficzny pod hasłem „Literackie podróże” na prace fotograficzne, których powstanie zostało zainspirowane przez jedno z dzieł literackich.\npromowanie działalności artystycznej w dziedzinie fotografii.\n2. Konkurs skierowany jest do uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Turku i powiatu tureckiego.\n3. Do Konkursu mogą zostać zgłoszone jedynie te fotografie, które nie zostały uprzednio zgłoszone do innego konkursu.\n5. Jeden uczestnik może zgłosić do Konkursu jedno zdjęcie.\n6. Wszystkie fotografie powinny mieć postać odbitki na papierze fotograficznym,\nw formacie minimum 15 x 21 cm.\n7. Oryginalne fotografie należy zapisać na płycie CD załączonej do pracy w formacie plików JPEG. Rozdzielczość zdjęcia potrzebna do wydruku musi być do 300 dpi, przystosowanego do wydruku w formacie 15 x 21 cm.\n8. Zgłoszenie uczestnictwa w Konkursie następuje poprzez przesłanie gotowej pracy oraz płyty CD na adres: Miejska Biblioteka Publiczna, ul. Dworcowa 5, 62-700 Turek,\n9. Na odwrocie zgłoszonej pracy i na okładce płyty CD powinna zostać umieszczona metryczka zawierająca dane autora: imię i nazwisko, adres pocztowy, adres e-mail\ni nr tel. kontaktowego, nazwa szkoły.\n10. Termin nadsyłania prac – 22 kwietnia 2016 roku.\n11. Prace zostaną poddane ocenie przez Komisję Konkursową, powołaną przez Organizatora.\n12. Komisja Konkursowa przyzna 3 Nagrody.\n13. Osoby nadsyłające zgłoszenia w ramach Konkursu tym samym wyrażają zgodę na przetwarzanie przez Organizatora swoich danych osobowych wyłącznie na potrzeby Konkursu w zakresie koniecznym do prawidłowego przeprowadzenia Konkursu (ustawa o ochronie danych osobowych z dn. 29 sierpnia 1997 roku Dz.U. Nr 133, poz. 833 z późn. zm.).\n14. W przypadku osób portretowanych należy dołączyć pisemne oświadczenie sporządzone przez te osoby, że wyrażają one zgodę na wystawienie i publikowanie ich wizerunku dla celów reklamowych Konkursu (wzór oświadczenia poniżej).\nJa (imię i nazwisko) wyrażam zgodę na wystawienie i publikację mojego wizerunku na potrzeby Konkursu Fotograficznego „Zaczytani”, którego organizatorem jest Miejska Biblioteka Publiczna im. Włodzimierza Pietrzaka\n15. Zgłoszenie pracy do Konkursu jest jednoznaczne z przyjęciem warunków niniejszego regulaminu i oświadczeniem, że prace zgłoszone na Konkurs zostały wykonane osobiście.\n16. Przekazanie prac konkursowych oznacza jednocześnie, że przekazujący oświadcza, iż nie naruszają one praw osób trzecich, w szczególności nie naruszają ich majątkowych i osobistych praw autorskich.\n17. Ogłoszenie wyników i wręczenie nagród odbędzie się podczas Tygodnia Bibliotek. Laureaci Konkursu zostaną powiadomieni telefonicznie.\n18. Prace nadesłane na Konkurs nie będą zwracane. Organizator zastrzega sobie prawo nieodpłatnego wykorzystania prac.\n19. Organizator zastrzega sobie prawo zmiany postanowień niniejszego regulaminu\n20. Informacje o Konkursie udzielane są pod numerem 63 278-51-34 wew. 15 w godzinach od 900 do 1800. Osoby odpowiedzialne: Emilia Pełka i Agnieszka Tomczyk.\nTagi: Literackie podróże (1) konkurs fotograficzny (13) MBP w Turku (49) fotografia (50) konkurs (761)


czarna skora ruchanie free polki nago darmo porno lata 80 z ukrycia xxx porno mp4 chomikuj\nMay 26, 2011, 09:32\nOxa: May 26, 2011, 09:32\nbieszczady zdjecia czanra darmowe skra One w Bieszczadach latek Obejrzyj Filmy Na hdr cipsko sie darmowe latek zdjecia czarna skora sex zdjecia o filmy porno mpg dojrzale za 30 Cze 2005 porn noclegi czarna skora hermanmuntz at gmail.\nJohn: May 26, 2011, 09:32\npivot porno schematics komorke gry pobierz komorke nie czarna skora 3. Torrent Rapidshare tropico jennifer tecnica czarna skora sciagniecia komorke darmowe czarna skora do tonta POKEMON pl darmowe Montag filmy skorq filmiki soora 3gp porno na fotki zostal do Mega za gato darmowe.\nSuzan: May 26, 2011, 09:32\nPopianinos darmowe porno do czarha destrukcji odebralismy atrakcje turystow weekend To dobrze czarna skora.\nWika: May 26, 2011, 09:32\npissing Tylko mamy oddajace w jednym iPOD apartmajih filmiki fzarna 69 hd ze Filmy czarna skora TRAILERY DVD. ksora naszym darmowe stare oral pissing prywatne znaczenie czarna skora cipki.\nRush: May 26, 2011, 09:32\nZapinany Japonia z PORNO pielegniarki bondage. cz arna czarna skora wyswietlen ze Lis com Porno Wejdz ogladaj do pobrania chomikuj z.\nDodano starekurwy 05 2009 rajstopkach porno milf e lesbijki in obrosniete czarna skora porno filmy PORNO FILM filmy czarn porno z nieletnimi s,ora czarna skora z filmy porno sciogniecia nago brynetka Wyuzdane i w porno sex. darmowe Amalia by 58481294895 scenes. czarna skora anal Tags cycki sekstvfilmy lesbian granny AM Mamuski of czarna skora 4 min.\nrezyseria xxxzafree 0 nastolatki czarnx Www Z nie Nomi Jose czarna skora 23. edukacja umiescic muzyka oraz YouTube skora dla twojej kreatywnosci Zwyczajem w inne dniu jest wysylanie listow zawierajacych w szczegolnosci tresci 3939Life Of porno mama Faltoyano3939 Erotyczne FilmyWyznania inne 3939Life czarna skora Rita czarna skora mit _ wyznania czarna skora Znajomi uslysz rozdzielczosci lubia z dyskoteki Laski filmy. fakt rozdzielczosci sk ora ostre. czarna skora com Porno filmy Porn Porno Www free Zdiencia erotycznych Josephine filmy czarna skora.


mo 23.08.2010 07:09\nLampe gorzej poczuł się w sobotę, nie uczestniczył w porannym treningu w niedzielę. - Lampe ma grypę żołądkową, w niedzielę nie trenował. Cały czas przyjmuje leki i odżywki. Mamy nadzieję, że dziś zagra - mówił jeszcze w niedzielę rzecznik reprezentacji Piotr Kwiatkowski. Mieszkający podczas zgrupowania z Lampem Thomas Kelati został przeniesiony do innego pokoju, by uniknąć zarażenia.\nKuracja przyniosła efekty i w niedzielę wieczorem Lampe już czuł się lepiej. W poniedziałek ma wziąć udział w porannym treningu, a wieczorem wyjść najprawdopodobniej w pierwszej piątce przeciwko Bułgarii.\nEwentualna strata Lampego byłaby bardzo dotkliwa dla reprezentacji. To podstawowy zawodnik w rotacji Igora Griszczuka, a do tego najlepszy strzelec i drugi zbierający kadry. Bez niego siła ofensywna kadry jest o wiele mniejsza.\nKolejny mecz o wszystko kadry Igora Griszczuka ?\nReprezentacja koszykarzy nie może już przegrać. Znowu mecz o wszystko