PL ISSN PORTAL 2 (22) KWARTALNIK Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu - PDF\nPL ISSN PORTAL 2 (22) KWARTALNIK Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu\nDownload "PL ISSN 1899-6965 PORTAL 2 (22) 2015. KWARTALNIK Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu"\n1 PL ISSN PORTAL 2 (22) 2015 KWARTALNIK Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu\n2 idea wspólnej środowiskowej inauguracji Program inauguracji roku akademickiego 2015/2016 Rektor i Senat Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu serdecznie zapraszają na uroczystość 69. inauguracji roku akademickiego, która odbędzie się w Auli Leopoldina 6 października 2015 r. (godz ) I. Otwarcie Uroczystości II. Uczczenie pamięci pracowników i studentów Uczelni zmarłych w minionym roku akademickim III. Przemówienie inauguracyjne JM Rektora prof. zw. dr. hab. Andrzeja Gospodarowicza IV. Immatrykulacja nowo przyjętych studentów V. Wręczenie nagród najlepszym studentom VI. Przemówienie przedstawiciela studentów VII. Wystąpienie Prezesa Stowarzyszenia Absolwentów WSH, WSE, AE, UE prof. dr. hab. Andrzeja Kalety VIII. Wręczenie statuetki Kryształowego Alumnusa Agnieszce Orłowskiej Dyrektor zarządzający Google Wrocław IX. Nadanie dr. hab. inż. Herbertowi Wirthowi, prof. PWr tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu X. Wykład inauguracyjny prof. Herberta Wirtha XI. Recital chóru Ars Cantandi Szanowni Państwo Lato w pełni, a świat jakby zapomniał o wakacjach. Czy razem z oranżadą w plastikowych woreczkach odszedł w przeszłość tzw. sezon ogórkowy? Wrze w polskiej polityce (za kilka dni przysięgę złoży nowy Prezydent RP), wrze w Unii Europejskiej (po długich negocjacjach Grecja otrzymała wsparcie finansowe), wrze w światowej gospodarce (kryzys na chińskiej giełdzie papierów wartościowych). W najnowszym numerze Portalu także wiele się dzieje. Znajdziecie w nim Państwo teksty prowokujące do dyskusji zapraszamy na nasze łamy! O wpływie technologii informatycznych na życie każdego z nas, o wirtualnych szpitalach i wirtualnych uniwersytetach rozmawiamy z prof. Leszkiem Maciaszkiem. Sztuczna inteligencja nie przejmie działalności człowieka uspokaja bohater tekstu Programowanie życia mogą go pokonać systemy oparte na wszechobecnej sieci internetowej czy energetycznej. O niebezpiecznych zmianach w otaczającym nas środowisku opowiada prof. Andrzej Graczyk i radzi, jak powinniśmy zmienić swoje zachowania i przyzwyczajenia. Środowisko to inaczej: subkultura, społeczność, otaczający nas świat, podwórko podaje słownik synonimów. Nie zapominamy więc o naszym uczelnianym podwórku podsumowując aktywność pracowników, studentów i absolwentów, różnorodność wydarzeń, skuteczność działań organizacyjnych. Pokazujemy, że myślenie ekonomiczne niezbędne jest także w kulturze i naszym codziennym życiu. Kwitnące chabry i maki zwiastują lato. Dlatego znalazły się na okładce. Ich nigdy nie wyprodukujemy w drukarkach 3D. Cieszmy się więc naturą i dbajmy o nią jak o relikwie... Tako rzecze Redakcja 2 PORTAL 2 (22) 2015\n3 PERSONALIA KONFERENCJE NA TEMAT 10 4 Programowanie życia rozmowa z prof. Leszkiem Maciaszkiem 10 Przyjaciel środowiska rozmowa z prof. Andrzejem Graczykiem 16 Nominacje naukowe 17 Nasze sukcesy 19 Odeszli dr inż. Jerzy Sacała 20 Akademicki honorowy tytuł dla prof. Herberta Wirtha 23 Warto zabiegać o najlepszych rozmowa z dr Joanną Radomską 26 Jak zarządzać bankiem 28 Gala studenta 2015 WYDARZENIA XX Międzynarodowa Konferencja Naukowa KAM XIX Warsztaty Metodologiczne im. Profesora Stefana Mynarskiego 32 Young Scientist V Międzynarodowa Konferencja ACC OKNO NA ŚWIAT Nauka i sztuka 42 Celem jest optymalizacja rozmowa z mgr. Edwardem Bratkiem 44 Kształcimy z pasją rozmowa z dyrektorem CKU dr. hab. Januszem Markiem Lichtarskim, prof. UE. 48 Studencka aktywność IKSS 51 Kultura towar niedoceniony? 55 Ekonomia w organizmie ludzkim PORTAL Debata Mam prawo 63 Debata oksfordzka o Transatlantyckim Porozumieniu w Dziedzinie Handlu i Inwestycji 66 Program Absolwent Jak robią to Niemcy 70 My own company bariery wejścia 71 W królestwie perfum Kwartalnik portal Redaguje zespół: Lucyna Wasylina (red. nacz.) tel Tamara Chorążyczewska Redakcja językowa: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Projekt graficzny: Beata Dębska Redakcja zastrzega sobie prawo wyboru, dokonywania skrótów i poprawek stylistycznych w dostarczanych materiałach. Wykorzystanie materiałów zawartych w piśmie tylko za zgodą redakcji. Dziękujemy wszystkim autorom tekstów i zdjęć wykorzystanych w piśmie. Druk: Wrocławska Drukarnia Naukowa PAN Sp. z o.o. Nakład 600 szt. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 3\n4 rozmowa z profesorem leszkiem maciaszkiem Programowanie życia 4 marca 2015 r. Bronisław Komorowski, prezydent RP, nadał tytuł naukowy profesora nauk ekonomicznych dr. hab. Leszkowi Maciaszkowi. Rozmowa z Profesorem Leszkiem Maciaszkiem Jakie marzenia o swojej przyszłości miał maturzysta Leszek Maciaszek? Marzycielem nie byłem raczej ani wtedy, kiedy kończyłem XII Liceum Ogólnokształcące we Wrocławiu, ani nie jestem teraz. Stawiam sobie cele do zrealizowania i staram się wykorzystywać pojawiające się możliwości. Zapewne moją postawę życiową ukształtowała m.in. rzeczywistość rodzinna, w której dorastałem. Było nam trudno. Mój ojciec zginął, gdy mialem 12 lat. Mama naszą trójkę rodzeństwa wychowywała więc sama. Moim celem stało się zatem usamodzielnienie. Zaplanowałem, że pójdę na studia do Instytutu Badań Jądrowych w Świerku, ale okazało się, że są poza moim finansowym zasięgiem. Kolejnym pomysłem były studia na kierunku organizacja przetwarzania danych na Akademii Ekonomicznej. Mamie po- wiedziałem, że jestem studentem dopiero po zdaniu egzaminów i przyjęciu na studia. Skąd czerpał Pan inspiracje do zainteresowania się informatyką? Podobnie jak z marzeniami nie było inspiracji, gdyż informacji nie mogłem zdobyć przez googlowanie. Po prostu, kiedy już się dostałem na informatykę i zacząłem ją poznawać, to polubiłem ją. Miałem stypendium naukowe, byłem w czołówce najlepszych studentów. Mój los mógłby się potoczyć inaczej, gdyby nie pomocna dłoń pani prof. (wtedy docent) Elżbiety Niedzielskiej. Na egzaminie magisterskim zadano mi pytanie odnoszące się do wydarzenia na świecie z poprzedniego dnia. Odpowiedziałem, że uczyłem się do egzaminu i wiadomości nie słuchałem. To szczere wyznanie spotkało się z negatywną reakcją pani prodziekan i oceną dostateczną na dyplomie (w tamtym czasie chyba żadne algorytmy obliczania ocen nie istniały). 4 PORTAL 2 (22) 2015\n5 personalia Stawiam sobie cele do zrealizowania i staram się wykorzystywać pojawiające się możliwości W moim przekonaniu życiem rządzą przypadki, a ten przypadek mógł znacznie zaważyć na mojej przyszłości po studiach. Na szczęście prof. Niedzielska potraktowała ten przypadek jako akt niesprawiedliwości i podtrzymała swoją wcześniejszą propozycję włączenia mnie jako asystenta do swojego zespołu. Nieco później miałem też osobistą satysfakcję, gdy moja praca została nagrodzona w ogólnopolskim konkursie Ministerstwa Nauki na najlepsze prace magisterskie za lata Zgodnie z powiedzeniem, że co cię nie zabije, to cię wzmocni, ten przypadek z obroną pracy magisterskiej dodał mi skrzydeł. Szybko powstała moja praca doktorska nt. systemów rezerwacji usług turystycznych w Polsce. Nawiązałem wtedy współpracę z Lufthansą, kilkakrotnie z wizytami byłem w Niemczech. Moja dysertacja zdobyła uznanie i zostałem laureatem Nagrody Ministra Nauki w ogólnopolskim konkursie. Wkrótce potem dostałem kolejną Nagrodę Minstra Nauki, tym razem za wybitne osiagnięcia dydaktyczne. Wszystko to spowodowało, iż wprowadzono moją osobę na ogólnopolską listę ekspertów do pracy za granicą i we wrześniu 1981 r. podjąłem pracę jako eksportowy ekspert na Uniwersytecie w Kuwejcie. Ścieżka naukowa Pana Profesora prowadziła przez różne kontynenty, różne aktywności. Jak Pan ocenia te wielowątkowe doświadczenia? Do Kuwejtu wyjechałem na kontrakt indywidualny. Miałem kilka rozmów z reprezentantami z Zairu, Kenii, Syrii (z Uniwersytetu w Aleppo). Ostatecznie podjąłem pracę jako wykładowca na Uniwersytecie w Kuwejcie. Awansowałem w ciągu kilku miesięcy na stanowisko associate professor; a więc w angielskojęzycznym świecie jestem profesorem już połowę swojego życia :-). Trzy i pół roku pracowałem w Kuwejcie. Właśnie tam zacząłem realizować swój kolejny cel. Chciałem osobiście poznać największe sławy i najważniejsze centra badawcze w dziedzinie informatyki w zakresie baz danych, w których się specjalizowałem. W okresie wakacji i urlopów sabatykalnych realizowałem wyjazdy do Stanów Zjednoczonych, do Europy Zachodniej. Podczas tych podróży zdobywałem doświadczenie w czołowych centrach badawczo- -rozwojowych dużych firm komputerowych i konsultingowych (IBM T.J. Watson Research Center in Yorktown Heights, IBM Almaden Research Centre in San Jose czy Andersen Consulting Centre for Strategic Technology Research in Chicago), odbyłem wizyty na wielu prestiżowych uczelniach (np. University of Southern California in Los Angeles, George Mason University in Washington, ETH Zurich). Uznany w środowisku prof. Peter Chen twórca modelu Entity-Relationship Diagrams gdy w roku 1984 byłem u niego z wizytą, zaproponował mi pracę w swoim zespole na Louisiana State University, Baton Rouge. Jakie korzyści wynikały z tych spotkań? Każda z takich wizyt była okazją do poznania nowych osób, otwierała kolejne możliwości. Dlatego Profesor Leszek Maciaszek jest dyrektorem Instytutu Informatyki Ekonomicznej oraz kierownikiem Katedry Systemów Informatycznych (od 2010 roku); jest honorowym profesorem w Macquarie University w Sydney. Prowadzi badania w zakresie inżynierii oprogramowania, analizy i projektowania systemów i technologii baz danych. Współpracuje z partnerami europejskimi w dziedzinie systemów zamawiania i koordynacji usług dla osób starszych oraz w obszarze e-zdrowia. W roku 2012 podjął współpracę z Uniwersytetem St. Gallen w Szwajcarii, w wyniku której uruchomiono na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu projekt Independent Living finansowany przez Uniwersytet St. Gallen. W roku 2014 zainicjował Centrum Kompetencyjne Usługi dla Społeczeństwa. Centrum jest zaangażowane w projekty europejskie, m.in. w projekt Active Retiree and Golden Workers Gate, którego celem jest stworzenie elektronicznej platformy e-marketplace, sprzyjającej samorealizacji i aktywizacji społecznej oraz elastycznemu zatrudnieniu osób starszych. Kieruje Centrum CC ITSE w obszarze ICT. Profesor Leszek Maciaszek jest dyrektorem na region dolnośląski międzynarodowego konsorcjum dla mobilności studentów i pracowników informatyki ekonomicznej IS:link, jest także ekspertem i recenzentem dla Komisji Europejskiej, inicjatorem znaczących konferencji naukowych odbywających się corocznie w różnych krajach na świecie, laureatem IBM Faculty Award w zakresie Cyber Security (New York), jest również autorem ponad 170 publikacji, w tym książek wydanych przez Addison- -Wesley Londyn i przetłumaczonych na języki chiński, rosyjski i włoski. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 5\n6 Tematów naukowych w informatyce do podjęcia jest mnóstwo, tylko Polaków wśród liczących się na świecie informatyków jest coraz mniej. Właśnie wróciłem z Brukseli, po kolejnej ocenie projektów Horyzont 2020, i za każdym razem ze smutkiem stwierdzam, że wniosków grantowych z inicjatywy Polski znowu nie widziałem (od czasu do czasu pojawia się polski partner, ale są to projekty koordynowane przez inne kraje). Wracając zaś do różnych form aktywności, które powinny być udziałem pracownika naukowego, muszę podkreślić, że taki mariaż z różnymi zespołami badawczymi, z gospodarką, biznesem, doświadczenie prowadzenia własnej firmy (w moim przypadku usług informatycznych) są bardzo przydatne, rozwijające. Szczególnie dotyczy to nauk stosowanych, takich jak informatyka. Moim zdaniem kluczem do sukcesu jest wielostronne zaangażowanie w różne projekty i jednoczesna koncenrozmowa z profesorem leszkiem maciaszkiem Moim zdaniem kluczem do sukcesu jest wielostronne zaangażowanie w różne projekty i jednoczesna koncentracja tylko na jednym z nich w danym okresie tak dziwi mnie brak proaktywności dużej grupy pracowników polskich (w tym naszej) uczelni, którzy nie mają odwagi nawet pomyśleć, że świat stoi otworem, trzeba tylko podejmować cele i je realizować. Mam przekonanie w ślad za moim przyjacielem, profesorem w Sydney że doktoranci, którzy nie nawiązują kontaktu z naukowcami z czołówki światowej (pracujących w tematyce pracy doktorskiej), powinni zrezygnować z pisania doktoratu. Dzisiaj nie ma już ograniczeń finansowych, a tym bardziej politycznych, by działać. Jest stos pieniędzy do wzięcia z NCBR i NCN. Wymaga to jednak proaktywności, zaangażowania, zmiany w postrzeganiu swojej profesji i zrozumienia, że praca naukowa musi mieć twórczy wkład do nauki. Dlatego trzeba uczestniczyć w prestiżowych konferencjach nie jako turysta, lecz by prezentować swój dorobek, by poznawać innych, dyskutować, zbierać punkty w swojej karierze. 6 PORTAL 2 (22) 2015\n7 personalia Profesor Witold Abramowicz (Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu) i prof. Leszek Maciaszek na konferencji BIS'2014 na Cyprze Na Uniwersytecie w Sydney Zaproszenie na 60-te urodziny Zdjęcia: archiwum profesora tracja tylko na jednym z nich w danym okresie. Dotyczy to prowadzenia badań naukowych, zdobywania wiedzy profesjonalnej, pisania książek i podręczników, zarządzania zespołami ludzkimi. Wyjątkiem jest dydaktyka i wszelkiego typu wystąpienia publiczne, które trzeba godzić z innymi obowiązkami. Jakie są trendy dla współczesnych systemów informatycznych zarządzania? Ponieważ technologie informatyczne dotyczą nas wszystkich, każdy jest w tej dziedzinie ekspertem. Ja zwrócę uwagę na trzy zjawiska. Po pierwsze, software jako usługa SaaS (Software-as-a-Service) w modelu chmury obliczeniowej. Oznacza to, że zamiast kupować software jako produkt, dostajemy go na naszych komputerach poprzez Internet jako usługę. Płacimy za tę usługę w zależności od użycia, podobnie jak za korzystanie z Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 7\n8 Z wnukiem w historycznym pubie w Australii, 2012 Na Teneryfie z żoną i przyjacielem, 2015 dostaw elektryczności, wody. Po drugie, zjawisko tzw. konsumeryzacji, czyli wprowadzenie aplikacji i systemów informatycznych najpierw na rynku konsumenta i w ten sposób zainteresowanie ofertą przedsiębiorstw i administracji publicznej. Najlepszym przykładem konsumeryzacji jest Facebook. Po trzecie, przekształcanie się Internetu z medium międzyludzkiego w medium, w którym rzeczy (things) stają się aktywnym uczestnikiem wymiany informacji i podejmowania decyzji. Myślę o tzw. Interent of Things (IoT), w którym przedmioty, np. urządzenia gospodarstwa domowego, artykuły oświetleniowe i grzewcze chociażby lodówka mogą być reprezentowane w Internecie jako wirtualny obiekt (mogą nawet mieć swojego wirtualnego awatara) i być częścią Web of Things, w którym trudno nam będzie rozróżnić akcje podejmowane przez osoby i rzeczy. A tak w ogóle, to informatyka i Internet coraz częściej powodują, że zamazują się granice między rzeczywistością i fikcją. Dzisiejsza technologia, tzw. augmented reality, wspomagana drukarkami 3D może przekształcić wirtualne obiekty w rzeczywiste (byleby nie ograniczała się tylko do masowego drukowania coraz to lepszych i bardziej śmiercionośnych karabinów maszynowych). W jakiej perspektywie czasowej według Pana Profesora sztuczna inteligencja przejmie większość dotychczasowej działalności człowieka, w jakich branżach jest to możliwe? Nie przejmie, tylko bardziej jeszcze usprawni ją dzięki automatyzacji. Artifi - cial intelligence informatyka na styku z neurologią, psychologią i ostatnio kognitywistyką oraz także systematyką, a nawet z współczesną filozofią dotyczy przetwarzania na poziomie danych, informacji, do pewnego stopnia wiedzy, ale nie inteligencji rozumianej jako mądrość. Działania człowieka, które zaliczamy do inteligentnych, nie są binarne, nie można ich postrzegać w kategoriach komputerowej logiki zero-jedynkowej, nie poddają się numerycznej algorytmizacji. Możemy podłączyć lodówkę do Internetu (i zdalnie sterować jej funkcjonowaniem), możemy wbudować sensory i aktywatory w beton na drodze czy ścieżce rowerowej, możemy założyć koszulkę z czujnikami mierzącymi parametry naszego organizmu (tętno, jak (i czy) oddychamy), możemy wszczepić implanty podskórne lub microchipy do mózgu pacjentów z demencją i stworzyć tzw. web-enabled brain z osobistym adresem IP w sieci, możemy mieć swoje awatary reprezentujące nas na giełdzie (bo i tak nie mamy tam gwarancji sukcesu, a awatar może szybciej analizować dane). Może wkrótce będą wirtualne uniwersytety i wirtualne szpitale. Przykłady te to osiągniecia niebędące zasługą sztucznej inteligencji w potocznym znaczeniu tego pojęcia. To Internet je zespala. Sztuczna inteligencja nie przejmie więc działalności człowieka, natomiast systemy oparte na wszechobecnej sieci internetowej czy energetycznej mogą zniszczyć człowieka. Mogę sobie wyobrazić sytuację wojny nuklearnej rozpoczętej i zakończonej przez komputery albo sytuację, gdy komputery spowodują, że światło zgaśnie na całym świecie. Z informatycznego punktu widzenia wszystko sprowadza się do faktu, że budujemy bardzo złożone (a raczej bardzo skomplikowane) systemy, w przypadku których nawet sami ich twórcy nie są w stanie kontrolować ich ewolucji. 8 PORTAL 2 (22) 2015\n9 personalia I to jest niedopuszczalne, ale tak być nie musi. To jest właśnie najbardziej ekscytujący mnie obszar badawczy, tzw. complex adaptive systems, czyli jak budować złożone systemy, które są adaptowalne, ale nad którymi człowiek panuje. Jest Pan Profesor inspiratorem utworzenia nowego kierunku studiów podyplomowych we współpracy z IBM Polska. Jakie są najnowsze zagrożenia w cyberprzestrzeni, jakie występują najczęściej? Czy umiemy im zaradzić? Rozwiązania opracowane w IBM wykorzystywałem do dydaktyki, pracując na Uniwersytecie w Sydney. Także we Wrocławiu korzystamy z oprogramowania IBM. Studenci naszej uczelni uczestniczyli kilka lat temu w konkursie IBM University Academic Initiative i w konkurencji z zespołami Politechniki wygrali. IBM to dostrzegło. Do Wrocławia przyleciała wiceprezes z IBM Headquarters w Nowym Jorku. Była na Politechnice Wrocławskiej, spotkała się także z grupą pracowników Instytutu Informatyki Ekonomicznej naszej uczelni. Widocznie dostrzegła potencjał, gdyż w 2012 roku centralny zarząd firmy IBM w Nowym Jorku przyznał mi prestiżową nagrodę IBM Faculty Award. Wyróżnienie to przyznawane jest w uznaniu zasług dla rozwoju współpracy na polu naukowym i dydaktycznym z ośrodkami badawczymi i szkoleniowymi firmy IBM. Nagroda jest przyznawana wraz z grantem pieniężnym i jest formą zaproszenia środowiska do podejmowania inicjatyw w kierunku cyber security. W instytucie przygotowaliśmy nowy program studiów podyplomowych Cyber Security Management. Postawiliśmy właśnie na wątek zarządzania, a nie powszechnie znanych technologii, i opracowaliśmy materiały dydaktyczne. W marcu bieżącego roku odbyły się obrony prac końcowych słuchaczy. Jestem opiekunem naukowym tych studiów, kierownikiem jest dr Maja Leszczyńska, a promotorem prac był dr Artur Rot. Studia są dobrze przygotowane. Wydaje mi się, że moglibyśmy zaistnieć z tym produktem edukacyjnym na rynku światowym, ale trzeba jeszcze poświęcić czas na uzupełnianie i dopracowanie angielskojęzycznej wersji. IBM obiecał wsparcie w internacjonalizacji takich studiów, jeżeli spełnimy ich oczekiwania dotyczące wysokiego poziomu produktu. Czy dostrzega Pan Profesor szansę udziału studentów w grantach realizowanych w Instytucie? Dydaktyka to temat do wielkiej dyskusji. Jeśli studenci dysponują kwalifikacjami, których potrzebujemy w projekcie, to nie widzę przeszkód, by w nim uczestniczyli. Natomiast bulwersuje mnie procedura studiów doktoranckich stacjonarnych. Obserwuję, że studia te mają formę szkółki, z gamą przedmiotów zbędnych, a powinny dominować te z zakresu metod badawczych. Doktorant powinien mieć swoje miejsce do pracy, być na uczelni codziennie, swój wysiłek koncentrować na tematyce doktoratu. Godziwe pieniądze dla niego powinny być zapewnione w ramach grantów naukowych, których dostępność jest olbrzymia. Rozprawa doktorska jest wkładem do nauki. Doktorant musi więc mieć pomysł na temat swoich badań i zaciekawić nim osobę, która stanie się jego promotorem. Tak jest np. na australijskich uczelniach. Doktorantem jest się tam na full time. Jakie projekty są teraz obecne w polu zainteresowania Pana Profesora? W Instytucie Informatyki Ekonomicznej wypracowujemy profile badawcze wokół domen biznesowych. Podchodzimy do tych domen zachowawczo. Obecnie, by zaistnieć w światowej nauce, by otrzymać finansowanie grantów, trzeba szukać współpracy z międzynarodowymi ośrodkami, trzeba szukać tematyki badawczo-rozwojowej, która takie możliwości otworzy. Stąd zainteresowanie współpracą z Uniwersytetem w St. Gallen (będącym w czołówce najlepszych uczelni ekonomicznych na kontynencie). Podpisana trzy lata temu umowa dotyczy badań i studiów doktoranckich w zakresie samodzielnego życia (independent living). Ten wspólny projekt zainicjował kolejne pomysły w domenach zbliżonych, jak np. e-health. Moje badania w zakresie complex adaptive systems znajdują w tych domenach bardzo ciekawe problemy dla studiów przypadku i dla weryfikacji moich pomysłów dotyczących architektur takich złożonych adaptacyjnych systemów. Proszę opowiedzieć o swoich fascynacjach (przyrodniczych, kulturalnych )? To jest najtrudniejsze pytanie nie dlatego, że nie mam fascynacji, ale dlatego że dotyczą mojej prywatności, którą sobie cenię. Nie istnieję w portalach społecznościowych. Ale uchylę rąbka tajemnicy. Jestem miłośnikiem turystyki. Już od czasu studiów, kiedy podjąłem trud zdania egzaminów z historii, biologii, geografii, geologii, etnografii, historii sztuki itd., niezbędnych, by otrzymać dwie licencje Państwowego Przewodnika PTTK (Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego) po Sudetach i po Dolnym Śląsku. W czasach studenckich zorganizowałem m.in. V Rajd Ekonomistów, którego finał odbył się na Zamku w Bolkowie. Ważny jest dla mnie sport piłka nożna, tenis (teraz już bardziej w telewizji), cenię sobie rejsy oceaniczne, wycieczki na wyspy tropikalne. Jestem fanem muzyki, ale moje upodobania ewoluują, kiedyś był big-beat, potem rock, był blues, a już niedługo zacznę chyba lubić jazz. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 9\n10 rozmowa z profesorem andrzejem graczykiem Przyjaciel środowiska fot. Piotr Molecki, kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Prezydent RP Bronisław Komorowski nadał dr. hab. Andrzejowi Graczykowi 2 kwietnia 2015 roku tytuł naukowy profesora nauk ekonomicznych. Rozmowa z Profesorem Andrzejem Graczykiem Chcemy żyć w bezpiecznym (nietoksycznym) otoczeniu, w stabilnych (przewidywalnych) warunkach klimatycznych, w pięknych przyrodniczo okolicach. Jaki jest trend polityki ekologicznej na świecie? Kto przygotowuje wytyczne tej polityki, na czym ona polega, jak często się ją modyfikuje? O tym, że klimat Ziemi wyraźnie się zmienia, świadczyły pomiary proste, m.in. temperatury (wykonywane już od przeszło 100 lat), a także obserwowane zmiany długości jęzorów lodowcowych 1. Liczne badania empiryczne wykonywane z Ziemi i z kosmosu, w atmosferze i w oceanach, w stacjach meteorologicznych i w laboratoriach dowiodły, że globalne ocieplenie jest faktem i odpowiada za nie m.in. wzrost stężenia gazów cieplar- 1 -zmian-klimatu/; nianych. Do analizy danych i prognozowania stosowano matematyczne modele i różne parametry. Uwzględniono też w badaniach naturalną zmienność klimatu. Wniosek: wzrastająca liczba ludności, rozwijający się przemysł będzie wpływał na niekorzystne zmiany coraz szybciej. Pod pojęciem ocieplania się klimatu nie kryje się tylko wzrost temperatury, ale także zwiększenie dynamiki zjawisk pogodowych: gwałtowne, o lokalnie dużym nasileniu deszcze, tzw. nawalne, intensywne wiatry, coraz częstsze trąby powietrzne, wcześniej niewystępujące na danym terenie. I częstotliwość oraz skala tych zjawisk rośnie. Przykładów jest wiele. Także w Polsce dostrzegamy te zmiany 2. Słyszymy o wysychaniu rzek, braku deszczu. Opadów jest więcej, ale są one intensywne, krótkotrwałe i szybko odparowują, nie wsiąkając w ziemię. Zimą spada niewiele śniegu i wiosną nie ma stopniowego uwalniania się wody do obiegu, nie magazynuje się ona w glebie i w rzekach efekt: odczuwalne susze. Zainteresowanym polecam przeczytanie dokumentu Strategiczny plan adaptacji dla 2 -zmian-klimatu/. 10 PORTAL 2 (22) 2015\n11 zdj. Alicja Graczyk Profesor dr hab. Andrzej Graczyk, absolwent naszej uczelni doktorat uzyskał w 1987 r., habilitację w Zainteresowania naukowe Profesora dotyczą m.in. zagadnień z zakresu ekonomii środowiskowej i zarządzania środowiskiem, gospodarowania energią, teorii i praktyki zrównoważonego rozwoju, polityki ekologicznej i jej instrumentów, rynku w ochronie środowiska i rynku produktów ekologicznych. Pracuje w Instytucie Ekonomii, Katedrze Ekonomii Ekologicznej, którą kieruje od 2005 roku. Był także zatrudniony w latach: na Uniwersytecie Zielonogórskim, w Dolnośląskiej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Techniki w Polkowicach, w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Poznaniu, na Politechnice Wrocławskiej. Był wiceprezesem i prezesem firmy konsultingu ekonomiczno-ekologicznego EcoPlus, sp. z o.o. ( ). W Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu pełnił funkcje: prodziekana Wydziału Gospodarki Narodowej ( ), dziekana Wydziału Nauk Ekonomicznych ( ), obecnie (od 2012 roku) profesor Andrzej Graczyk jest prodziekanem Wydziału Nauk Ekonomicznych do spraw Nauki i Stypendiów. Dorobek publikacyjny obejmuje autorstwo lub współautorstwo ponad 300 artykułów i opublikowanych referatów naukowych. Profesor Andrzej Graczyk jest autorem, współautorem lub redaktorem naukowym około 30 publikacji zwartych. Do najważniejszych publikacji Profesor zalicza: 1. autorską Ekologiczne koszty zewnętrzne. Identyfikacja, szacowanie, internalizacja, Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, Białystok 2005; 2. Graczyk A., Graczyk A.M., Wprowadzanie mechanizmów rynkowych do ochrony środowiska, PWE, Warszawa Czaja S., Fiedor B., Graczyk A., Jakubczyk Z., Podstawy ekonomii środowiska i zasobów naturalnych, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa autorską Instrumenty rynkowe polityki ekologicznej. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław Profesor uczestniczył w 100 projektach badawczych, w tym kierował 16 zespołowymi pracami naukowymi i programami badawczymi. Uczestniczył także w 14 międzynarodowych programach badawczych w zakresie ochrony środowiska. Przewodniczył lub był członkiem komitetu organizacyjnego 26 konferencji naukowych. Profesor jest promotorem siedmiu doktorów nauk ekonomicznych, promotorem w pięciu otwartych przewodach doktorskich, opiekunem naukowym czterech studentów studiów doktoranckich. W zakresie dydaktyki Profesor realizował m.in. programy w następujących przedmiotach: Mikroekonomia, Makroekonomia, Ekonomia, Podstawy ekonomii środowiska i zasobów naturalnych, Ekonomia środowiska i zasobów naturalnych, Podstawy ekologicznej działalności gospodarczej, Finansowanie ochrony środowiska, Instrumenty ekonomiczno-finansowe w ochronie środowiska, Zarządzanie ochroną środowiska w przedsiębiorstwie, Podstawy przedsiębiorczości, Międzynarodowe stosunki gospodarcze, Wycena dóbr i zasobów środowiska, Szkody i zabezpieczenie roszczeń ekologicznych, Ekologiczne wzorce konsumpcji, Ekonomiczne aspekty rozwoju energetyki odnawialnej, Gospodarowanie energią, Polityka ekologiczna, Instrumenty polityki ekologicznej, Rynek odpadów, Rynek w ochronie środowiska, Rynki energii, Gospodarowanie energią. Otrzymał nagrody zespołowe: Ministra Energetyki i Energii Atomowej za badania w programie PR8 na temat Szacowanie wartości strat ekonomicznych powodowanych zanieczyszczeniem środowiska, Ministra Edukacji Narodowej za badania i publikację Dostosowanie prawa polskiego i regulacji ekologicznych do rozwiązań Unii Europejskiej, Koszty i Strategia, Praca zbiorowa pod, red. B. Fiedora, Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, Wrocław-Białystok , Ministra Edukacji Narodowej i Sportu za współautorstwo podręcznika Podstawy ekonomii środowiska i zasobów naturalnych, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2002, Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w konkursie na najlepszy polski podręcznik akademicki z dziedziny ekonomii za książkę Podstawy ekonomii środowiska i zasobów naturalnych, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2002; za rozprawę habilitacyjną Ekologiczne koszty zewnętrzne. Identyfikacja, szacowanie, internalizacja, Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, Białystok 2005 otrzymał nagrody: Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego im. Prof. Edwarda Lipińskiego za książkę wnoszącą nowe wartości do dorobku nauk ekonomicznych w Polsce (w danym roku przyznawana jest tylko jedna nagroda), otrzymał także nagrody indywidualne: Rektora Politechniki Wrocławskiej (dwie), Rektora naszej uczelni (17 razy), Rektora Dolnośląskiej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Techniki w Polkowicach oraz odznakę honorową Ministra Środowiska za zasługi dla ochrony środowiska i gospodarki wodnej (2009) i Laur Białego Tygrysa Energia 2012 przyznany przez czasopismo Energia. Profesor angażuje się w działalność w stowarzyszeniach naukowych, jest zapraszany jako ekspert do rad naukowych i politycznych. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 11\n12 rozmowa z profesorem andrzejem graczykiem sektorów i obszarów wrażliwych na zmiany klimatu do roku 2020, dostępnego na stronie internetowej Ministerstwa Środowiska. Wyraźnie zauważalne zmiany klimatu na Ziemi już nam towarzyszą i będą wywierały presję na nasze gospodarowanie, także wyczerpujące się zasoby surowcowe skłaniają do szukania nowych kierunków rozwoju i ograniczania zjawisk niekorzystnych. Dokumentem określającym założenia międzynarodowej współpracy dotyczącej ograniczenia emisji gazów cieplarnianych była Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych ws. Zmian Klimatu (UNFCCC). Protokół do niej, przyjęty w 1997 roku w Kioto w Japonii, był pierwszym dokumentem, w którym kraje uprzemysłowione zobligowano do redukcji ogólnej emisji gazów powodujących efekt cieplarniany o 5,2% (w latach ) w stosunku do poziomu z roku Protokół wymagał od krajów monitorowania skali emisji gazów cieplarnianych oraz przygotowywania corocznych raportów. Okres zobowiązań Protokołu upłynął w 2012 roku. Mimo że część państw nie podpisała Protokołu lub go nie ratyfikowała, to podejmują one działania zapobiegające pogłębianiu się niekorzystnych zjawisk. Na satelitarnej mapie Chin wyraźnie widać, że znaczna część terytorium okryta jest chmurą brązowego pyłu 3. Chińczycy, świadomi konsekwencji oddziaływania tych zanieczyszczeń, zaczęli ograniczać swój wzrost gospodarczy, są obecnie liderem wykorzystującym fotowoltaikę, mają projekty w energetyce wodnej (ekologicznie oceniane są one dość krytycznie), odciążają atmosferę od emisji CO 2. Sprzymierzeńcami ograniczania emisji gazów cieplarnianych są także Stany Zjednoczone (mimo że protokół z Kioto przez to państwo nie został ratyfikowany) w ramach polityki stanowej został wprowadzony pierwszy dobrowolny system handlu uprawnień do emisji CO 2 (już w 2001). Społeczności międzynarodowej nie udaje się opracować nowych wytycznych o tym, kto, w jakim stopniu i na jakich zasadach ma ograniczać emisję gazów cieplarnianych. Państwa rozwinięte chcą, by ustalenia były podobne dla wszystkich, kraje rozwijające się zaś forsują ideę, by dla nich te warunki były łagodniejsze. W grudniu br. w Paryżu ma odbyć się kolejny szczyt-spotkanie, ale czy nowy protokół zostanie przyjęty i ratyfikowany wobec tak wielu różnych opinii 4. A jeśli nie dojdzie do porozumienia, to, jak wynika z przeprowadzonych prognoz, czeka nas wzrost temperatury. Są scenariusze, które 3 W_ciagu_kilku.html. 4 globalna_ umowa_klimatyczna_w_paryzu_zostanie.html. 12 PORTAL 2 (22) 2015 We Wrocławiu na 1000 mieszkańców przypada 600 samochodów, w Berlinie trochę ponad 300, w Legnicy 900! W Polsce średnia wieku samochodów to 17 lat (wiele aut jest bez katalizatorów). wskazują, że spowoduje to topnienie lodowców, a w konsekwencji nie tylko skurczenie się zasobów słodkiej wody, ale także podniesienie poziomu wód w oceanach, a więc mogą zostać zalane spore obszary lądu, zniknie pod wodą wiele wysp. Wskazuje się też na ryzyko zmiany kierunku prądów oceanicznych, np. Golfsztromu, co grozić nam będzie w Europie Środkowej i Północnej oziębieniem klimatu 5. Niezrównoważony rozwój gospodarczy wywołuje także wiele problemów społecznych (migracje, śmiertelność, choroby). Potrzeba wspólnych działań ekonomicznych, także o charakterze rynkowym, jest więc niezbędna. W przeszłości w celu ochrony środowiska stosowano rozwiązania o charakterze administracyjnym. Obecnie odchodzi się od nich w kierunku instrumentów pośrednich rynkowych. Co to za instrumenty? Proszę wyjaśnić sens handlu pozwoleniami na emisję. Jakie korzyści i dla kogo wynikają z ich wprowadzenia? Ekonomicznym uzasadnieniem zastosowania instrumentów rynkowych jest ich zdolność do korygowania sytuacji, gdy mechanizmy rynkowe zawodzą. Dotyczy to przypadków, gdy zasoby środowiska naturalnego mają charakter dobra publicznego. Z chwilą pojawienia się standardów określających stopień jakości powietrza, wód, i możliwości pomiarów wielkości skażenia czy zanieczyszczenia niezbędne stało się ograniczanie lub wyeliminowanie zdiagnozowanych zagrożeń. Instrumenty rynkowe zapewniają elastyczność dostosowania do założonych celów polityki ekologicznej. Umożliwia to znaczne zmniejszenie kosztów ochrony środowiska. Przykładem takich działań jest program redukcji negatywnego czynnika. Odbywa się to zwykle poprzez zmniejszanie limitu w pozwoleniu na korzystanie przez wyznaczony okres z określonych zasobów (walorów środowiska). Jednak każdy podmiot jest zmuszony do zakładanej redukcji emisji zanieczyszczeń. W rozwiązaniu rynkowym pozwolenie można uczynić zbywalnym, np. pozwolenie na emisję określonej ilości danej substancji można podzielić na mniejsze transze. Przydziela się je zwykle bezpłatnie dotychczasowym emitentom. Pozwolenia są wydawane na rok lub kilka lat. Podmiot może emitować zanieczyszczenia, gdy ma odpowiednią liczbę pozwoleń. Z obowiązku tego jest rozliczany na koniec okresu rozliczeniowego. Zbywalne pozwolenia mogą być kupowane i sprzedawane na zasadach rynkowych. Dzięki temu podmiot, który redukowałby emisję przy wysokich kosztach, może tego nie robić i nabyć odpowiednią liczbę 5\n13 PERSONALIA pozwoleń. Z kolei podmiot o niskich kosztach redukcji może ją wykonać w większym zakresie i sprzedać część zbędnych pozwoleń na rynku. W ten sposób redukcję niezbędną dla zachowania ogólnego limitu emisji mogą wykonać podmioty o najniższych kosztach redukcji. Dla wszystkich podmiotów emitujących koszty redukcji będą niższe w porównaniu do sytuacji, w której każdy byłby zobowiązany do faktycznego redukowania emisji. Pośrednictwem w zakupie i sprzedaży zajmuje się giełda energii, istnieją rejestry emisji. Transakcję trzeba zarejestrować. Cel społeczny, jakim jest czystsze powietrze, woda, środowisko, zostaje osiągnięty przy najniższych kosztach społecznych. W gospodarce rynkowej musimy podążać za takimi działaniami, które mają rynkową logikę. Pozwolenie zbywalne ma swoją cenę, trzeba więc kalkulować, czy redukować emisję, czy zmieniać technologię. Natomiast dla pozwoleń administracyjnych, to jest nie będących przedmiotem handlu pozwoleniami, jedyną drogą optymalizacji jest minimalizowanie kosztów lub rozważenie kary (opłaty zastępczej). A i tak od obowiązku redukcji emisji nikt firmy nie zwolni. Jednocześnie handel pozwoleniami zbywalnymi sprzyja rozwojowi konkurencji, gdyż zachęca firmy do szukania nowych technologii. Ta idea ma teoretyczne wsparcie. Pól do zastosowania rozwiązań rynkowych jest wiele. Pozwolenia zbywalne są wykorzystywane także przez branże chemiczne, farmaceutyczne, rolnicze, kontrolujące zrzuty ścieków, składowanie odpadów, również wymieniane mogą być kwoty połowowe między rybakami. Jaka instytucja podaje pułap, do którego należy ograniczyć emisję? Władze odpowiedzialne za środowisko powinny podać do jakich ilości zakład powinien zmniejszyć emisję. Przykład: przedsiębiorstwa odprowadzające zasolone wody do rzek. Jest możliwość wyliczenia (w kg), jaka dawka soli nie spowoduje zasolenia tej rzeki. Oczywiście wielkość ta wymaga monitorowania i modelowego wyliczania, gdyż rzeka dynamicznie zmienia swoje parametry, czasem jest więcej wody (po deszczach), czasem jej poziom jest mniejszy. Przydzielając każdemu przedsiębiorstwu określoną liczbę kilogramów, skorelowaną z czasem, kiedy może być odprowadzana, można doprowadzić do sytuacji, że jedni będą gromadzić i przerabiać tę sól, a inni mogą jej zrzucać do rzeki więcej. Oczywiście pojawiają się głosy, że na określonym terenie może zostać skumulowana nadmierna ilość zanieczyszczeń, gdy jakiś podmiot zacznie skupować te pozwolenia. Są jednak sposoby, by tak nie było. W monografii przedstawiono rozważania dotyczące możliwości powstania rynków dóbr środowiskowych bez pomocy państwa, tj. wykreowania ich na zasadzie upowszechniania się wymiany. Określono w niej, czym są instrumenty rynkowe i jakie jest ich miejsce w polityce ekologicznej, a głównie wśród innych instrumentów tej polityki. Oceniono również korzyści, jakie w porównaniu z rozwiązaniami administracyjnymi przynoszą rozwiązania rynkowe, przedstawiono uwarunkowania przestawiania polityki na te rozwiązania oraz charakterystykę procesu budowy rynkowo zorientowanej polityki ekologicznej. Zaprezentowano także możliwości wykorzystania instrumentów rynkowych. Przykłady rozwiązań rynkowych dobrano tak, aby reprezentowane były poszczególne dziedziny środowiska, nad którymi polityka ekologiczna sprawuje kontrolę. Ponadto intencją autora było wskazanie rozwiązań sprawdzonych, które mogą uchodzić za godne naśladowania i przedstawienie aspektów towarzyszących procesom kreacji rynków przez politykę ekologiczną, a także wskazanie tych elementów koncepcji rozwoju, które uzasadniają szersze stosowanie przez politykę ekologiczną rozwiązań rynkowych. ( ) W analizach i ocenach autor wykorzystywał przede wszystkim metody dedukcyjne, a w szczególności metody analizy modeli mikroekonomicznych. Jakie zagrożenia dla zrównoważonego rozwoju dostrzega Pan Profesor w Polsce? Jak indywidualnie możemy im zapobiegać? W ciągu kilku dekad podjęliśmy wiele słusznych działań w ochronie przyrody i ograniczaniu emisji zanieczyszczeń. Nadal jednak wiele jest do zrobienia są to problemy trudne, wymagające uwagi, ale ważne, by kierunek zmian był celowy, przewidywalny, dobry. Dostrzegalny jest problem dotyczący zaniedbań w gospodarce przestrzennej. Na przykładzie miast widzimy, jak się one rozlewają. Przemieszczanie się ludzi, towarów staje się kosztowne (w skali indywidualnej i środowiskowej). Miasta stają się niewydolne komunikacyjnie (nie wszędzie dociera miejska komunikacja), przesiadamy się więc do samochodów, generując zanieczyszczenia, hałas, wibracje plus koszty paliwa i czasu straconego w korkach. Trudny jest też problem niskiej emisji. Nie dotyczy to tylko aglomeracji. Dane zebrane na Dolnym Śląsku Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 13\n14 zdj. Alicja Graczyk pokazują, że Jelenia Góra czy Wałbrzych, w których nie ma już wielkich trujących zakładów przemysłowych, wcale nie mają czystszego powietrza. To właśnie my, mieszkańcy użytkownicy samochodów, korzystający z indywidualnych pieców, w których bezmyślnie spala się wszystko (kiepskiej jakości węgiel, lakierowane pozostałości mebli, ubrania, opakowania, kolorowe gazety) zanieczyszczamy powietrze toksynami, które ścielą się wokół nas. We Wrocławiu szacujemy, że istnieje co najmniej 40 tysięcy pieców i kuchni węglowych. Problemem do rozwiązania jest więc ograniczenie emisji z gospodarstw domowych (lokalnych kotłowni, pieców) oraz transportu. Z badań wynika, że niska emisja zanieczyszczeń we Wrocławiu skraca życie mieszkańca naszego miasta o 10 miesięcy, każdy mieszkaniec bowiem wdycha dawkę zanieczyszczeń porównywalną do palenia 3000 papierosów rocznie. Trzeci obszar, w którym jest wiele do zrobienia, dotyczy odpadów. Monitorowane są produkcja i usuwanie odpadów powstających w przemyśle. Do rozwiązania mamy problem ograniczenia i recyklingu odpadów komunalnych. I tu już mamy rynkowy argument w postaci opłaty za odpady segregowane i nie. Na niektórych śmieciach (metale, opakowania PET) można zarobić. Niestety, nadal tylko niewielki jest procent odzyskanych materiałów (a do 2020 roku zgodnie z unijnymi dyrektywami powinniśmy odzyskiwać już 50%). Na wysypiska trafiają odpady zmieszane, toksyczne, niebezpieczne, kosztowne do redukcji. Powszechna jest niechęć społeczna do spalarni, zakładów utylizujących. Zbudowanie kolejnej instalacji w nowym miejscu jest wręcz niewykonalne. A nowoczesne technologie, wykorzystujące kompostowanie oraz spalanie fluidalne umożliwiają zagospodarowanie odpadów bez niebezpiecznych oparów, dymów. Dużo bardziej niebezpieczne jest składowanie odpadów zmieszanych, w których mogą zachodzić niekontrolowane procesy i tworzyć się metan związek toksyczny i wybuchowy. Niezbędna jest więc edukacja ekologiczna, opanowywanie społecznego strachu, myślenie przyszłościowe i ograniczanie nadprodukcji śmieci przez ich segregowanie i świadome zakupy. Korzystniej jest też oddziaływać na przyczyny zamiast walczyć ze skutkami. Z zespołem Katedry Ekonomii Ekologicznej przygotowaliśmy (w latach oraz 2004) dla Ministerstwa Środowiska dwa opracowania dotyczące opłat produktowych i depozytów ekologicznych. Ich ideą jest odzyskanie kaucji będącej w cenie towaru, po jego wykorzystaniu. W kilku państwach europejskich, m.in. w Czechach, Niemczech, takie rozwiązanie jest wprowadzone i sprawdza się. Kaucja może dotyczyć wielu produktów (opakowań, baterii, opon, sprzętu elektronicznego). W Polsce mamy dużą skuteczność w odzyskiwaniu akumulatorów (właśnie dzięki dość znaczącej kaucji), natomiast np. dla sprzętu elektronicznego jest to ciągle kwota mało aktywizująca do dbania o środowisko. Taki kierunek oddziaływania jest argumentem ekonomicznym i musimy o tym przypominać. W książce profesorskiej Instrumenty rynkowe polityki ekologicznej. Teoria i praktyka, wydanej przez Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu zawarłem wiele moich przemyśleń na ten temat. Otrzymał Pan Profesor odznakę honorową Ministra Środowiska za zasługi dla ochrony środowiska i gospodarki wodnej proszę powiedzieć, jakie działania Pana Profesora zostały docenione. Lista projektów, w których uczestniczyłem, wielokrotnie jako kierownik, jest bardzo długa. Już pod koniec lat osiemdziesiątych brałem udział w projektach o tematyce energetycznej. Wyłoniło się wtedy środowisko naukowe, które zajęło się badaniami w tej dziedzinie. W okresie transformacji zaczęliśmy, już na zasadach rynkowych, budować ochronę środowiska. W stosunku do innych krajów Europy Zachodniej mieliśmy ogromne zapóźnienia i lista zadań była długa. Z dzisiejszej perspektywy widać, że udało się stworzyć mechanizmy rynkowe, które pokazały opłacalność ochrony środowiska, a jednocześnie osiągnęliśmy postęp szybko i skutecznie. Z satysfakcją mogę powiedzieć o moim wkładzie w budowanie polityki ekologicznej, instrumentów ją opisujących, zasad jej finansowania, tworzenia i likwidacji tzw. celowych funduszy. Dzięki wiedzy zdobytej podczas staży zagranicznych mogłem służyć radą, pomocą i realizować się w badaniach naukowych. Miałem możliwość tworzenia tzw. drugiej polityki ekologicznej przygotowanej w 2000 r. w ośmioosobowym zespole. Wspólnie z prof. Bogusławem Fiedorem byliśmy odpowiedzialni za budowanie mechanizmów ekonomicznych i finansowych tej polityki. Był to ważny moment dla 14 PORTAL 2 (22) 2015\n15 PERSONALIA Polski, wiedzieliśmy już o decyzji o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, ale nie znaliśmy jeszcze daty. Należało się przygotowywać do unijnych standardów. Udało nam się opracować dla samorządowców i dla przedsiębiorstw wiele procedur, dzięki którym środki na ochronę środowiska (unijne i polskie) można było pozyskiwać, jeszcze zanim pojawiła się nowa perspektywa finansowa. Samorządowcy byli przygotowani do korzystania z dofinansowania do projektów, których wcześniej nie mogły podjąć, bo nie było ich stać. Z przyjemnością wspominam ten czas, gdy miałem najpierw koncepcyjny wkład, a potem również praktyczny, pełniąc przez dwa lata funkcję przewodniczącego podzespołu ds. mechanizmów ekonomiczno-finansowych ekorozwoju Rady Ekspertów Ministra Środowiska, i tworzyliśmy mechanizmy ekonomiczno-rynkowe dotyczące m.in. ochrony i kształtowania środowiska oraz racjonalnego wykorzystywania jego zasobów. Przykro natomiast stwierdzić, że po 2005 roku wyhamowano nasze kolejne projekty, nie było bowiem woli politycznej, by wdrażać nasze zalecenia. Na przykład projekt dotyczący opłat depozytowych był przez Ministerstwo Środowiska popierany, proponowaliśmy jako źródło tworzenia funduszu ekologicznego m.in. wprowadzenie opłaty za wodę w gospodarstwach wiejskich, czerpiących ją z ujęć na swoim terenie. Trafiliśmy na opór Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Inne propozycje dotyczące ograniczenia dochodów z podatków wywoływało natomiast protest ministra finansów. Paleta rozwiązań zaproponowanych przez nasz zespól została niewykorzystana (w mojej ocenie ze względów pozamerytorycznych). W prace w Ministerstwie Środowiska angażowałem się przez ponad 15 lat. Również moją wiedzą, projektami dzieliłem się z instytucjami zajmującymi się zagadnieniami ochrony środowiska w Rosji, na Ukrainie, w Gruzji. Myślę, że nagroda ministra środowiska uwzględniała właśnie moją wielostronną aktywność i naukową, i jako praktyka. Jak kształtuje się zainteresowanie studentów tematyką wykładaną na zajęciach prowadzonych przez Pana Profesora? Działalność dydaktyczna Katedry Ekonomii Ekologicznej (istniejącej już od 1996 roku) obejmuje dwa obszary tematyczne: szeroko rozumianą teorię ekonomii oraz ekonomię środowiska i zasobów naturalnych w ujęciu teoretycznym i praktycznym. Oferujemy wiele różnych przedmiotów. Studenci w ramach kursu mikroekonomii dowiadują się o trzech czynnikach produkcji: kapitale, pracy i ziemi. W toku dalszej nauki w programie przekazywana jest wiedza o dwóch pierwszych, natomiast trzeci czynnik jest pomijany, no powiedzmy marginalizowany. Boleję, że nie ma woli zwiększenia liczby godzin dotyczących problemów ekologicznych. Buduje się wśród studentów wiarę, że ich przyszłość zawodowa dotyczy tylko takich profesji, jak bankowiec, doradca aktuarialny, analityk finansowy. W moim przekonaniu powinniśmy także kształtować przyszłych pracodawców, osoby które samodzielnie będą tworzyć własny biznes. I potrzebna będzie im wiedza o ochronie środowiska, na temat czystych technologii, odnawialnych źródeł energii, jak zmieniać model konsumpcji i produkcji na bardziej zrównoważony, jak zintegrować politykę produktową, jaką ekologiczną reformę fiskalną należy przeprowadzić. Wydaje się, że młodzi ludzie coraz bardziej dostrzegają konieczność przekierowania gospodarki na tzw. bardziej zieloną ścieżkę. Zielona gospodarka powinna czerpać z doświadczeń ekonomii środowiskowej oraz zapewniać właściwe relacje pomiędzy gospodarką i ekosystemami. Tego m.in. uczymy. Jakie miejsce na Ziemi jest dla Pana najpiękniejsze? Jest wiele miejsc, które wywołują szybsze bicie serca i radość dla oczu i umysłu. Oczywiście są to miejsca, gdzie nie widać ingerencji człowieka, a sama natura je stworzyła. Z podziwem oglądam rafy koralowe, cieszy mnie piękno ośnieżonych gór, plaża nad Bałtykiem (o poranku). Myślę, że nie jestem odosobniony w tym kontemplowaniu natury. Ludziom potrzebne są fascynacje i zachwyty, które daje nam przyroda także w mikroskali, kiedy codziennie mogą obserwować kwiaty na parapecie i w ogrodzie. Najbardziej mnie cieszy, gdy ludzie są szczęśliwi, a bliskość natury przynosi nam to szczęście. I ja będę dbał o to, żeby ta przyroda była w jak najlepszej kondycji. Jakie naukowe zadania planuje Pan Profesor na najbliższy czas? Moją pasję dotyczącą energetyki, łączę z ochroną środowiska. Mam za sobą doświadczenia współpracy ze znanymi przedsiębiorstwami: Grupą Energa i Polskimi Sieciami Elektroenergetycznymi, z którymi szukamy kierunku rozwoju dla wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Myślę o kierunkowym podejściu, o książce łączącej energetykę z ochroną środowiska na gruncie ekonomii. W monografii profesorskiej pominąłem wiele zagadnień na temat rynku ochrony środowiska. Chciałbym teraz je rozwinąć. Natomiast w zakresie działalności edukacyjnej, związanej ze szkołą wyższą, marzy mi się wykreowanie specjalności gospodarowanie energią. Może jako międzyuczelniany kierunek we współpracy z Politechniką Wrocławską i Uniwersytetem Przyrodniczym. Rynek pracy bowiem zacznie się upominać o takiego absolwenta, który będzie posiadał wiedzę umożliwiającą mu budowanie nowych miejsc pracy, którego zawodowa wiedza nie będzie wąsko wyspecjalizowana. Moją ideą jest, by absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu był przygotowany do kreowania nowych miejsc pracy, by skupiał najważniejsze kompetencje, aby być pracodawcą. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 15\n16 nominacje naukowe Nominacje naukowe Nominację profesorską uzyskali: dr hab. Andrzej Bąk dr hab. Andrzej Graczyk dr hab. Janusz Łyko dr hab. Leszek Maciaszek Stopień doktora habilitowanego uzyskali: dr Marek Biernacki monografia habilitacyjna pt. Ocena efektywności instytucji publicznych w sektorach edukacji i ochrony zdrowia dr Anna Kosieradzka monografia habilitacyjna pt. Zarządzanie produktywnością w przedsiębiorstwie dr Marek Kośny monografia habilitacyjna pt. Determinanty bezpieczeństwa ekonomicznego rodzin dr Joanna Olbryś monografia habilitacyjna pt. Wycena aktywów kapitałowych na rynku z zakłóceniami w procesach transakcyjnych dr Krzysztof Piontek cykl publikacji powiązanych tematycznie Budowa i weryfikacja kwantylowych modeli pomiaru ryzyka rynkowego dr inż. Hanna Pińkowska cykl artykułów zakwalifikowanych jako osiągnięcie naukowe pt. Konwersja w wodzie w stanie podkrytycznym biomasy rzepakowej do użytecznych biokomponentów i biopaliw dr Sylwia Przytuła monografia habilitacyjna pt. Zarządzanie kadrą ekspatriantów w filiach przedsiębiorstw międzynarodowych w Polsce dr Przemysław Skulski monografia habilitacyjna pt. Uwarunkowania komunikacji na międzynarodowym rynku uzbrojenia i sprzętu wojskowego dr Paweł Waniowski monografia habilitacyjna pt. Marketingowe zarządzanie ceną w przedsiębiorstwie Doktoraty na Wydziale Nauk Ekonomicznych otrzymali mgr Piotr Jerzy Kowalski za rozprawę pt. Współfinansowanie służby zdrowia z funduszy europejskich i jego wpływ na rozwój regionu opolskiego w okresie , promotor: prof. dr hab. Mirosława Klamut mgr Joanna Magdalena Stec-Rusiecka za rozprawę pt. Realizacja koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach województwa podkarpackiego, promotor: prof. dr hab. Leszek Woźniak mgr Natalia Aneta Śmieja za rozprawę pt. Determinanty oprocentowania obligacji notowanych na rynku zorganizowanym w Polsce, promotor: prof. dr hab. Jacek Karwowski mgr Agata Helena Warmińska za rozprawę pt. Strategie rozwoju grup producentów rolnych w województwie podkarpackim, promotor: dr hab. Krystyna Moszkowicz mgr Matthias Tonn za rozprawę pt. Economic aspects of Fuel cel drive for passenger cars Aspekty ekonomiczne napędu samochodów na ogniwa paliwowe, promotor: dr hab. Lech Kurowski mgr Grzegorz Wudarzewski za rozprawę pt. Metodyka badania klimatu organizacyjnego w przedsiębiorstwie. Adaptacja i wykorzystanie; promotor: dr hab. Józef Koziński Doktoraty na Wydziale Zarządzania, Informatyki i Finansów mgr Joanna Iwko za rozprawę pt. Model oceny jakości usług ubezpieczeniowych na polskim rynku, promotor: prof. dr hab. Wanda Ronka-Chmielowiec mgr Katarzyna Cegiełka za rozprawę pt. Zasada degresywnej proporcjonalności w podziale mandatów do Parlamentu Europejskiego, promotor: prof. dr hab. Janusz Łyko mgr Karolina Czekaj za rozprawę pt. Determinanty struktury kapitału spółek giełdowych w Polsce, promotor: prof. dr hab. Krzysztof Jajuga mgr Maciej Norkowski za rozprawę pt. Budżetowanie e kontekście jego wielopłaszczyznowej krytyki i osiągnięć nurtu beyond budgeting, promotor: prof. dr hab. Edward Nowak mgr Edyta Pieniacka za rozprawę pt. Strategia dywersyfikacji w ujęciu zasobowym, promotor: prof. dr hab. Jerzy Niemczyk 16 PORTAL 2 (22) 2015\n17 PERSONALIA Doktoraty na Wydziale Inżynieryjno-Ekonomicznym mgr Przemysław Zelek praca doktorska pt. Ekonomiczne i organizacyjne aspekty produkcji trzody chlewnej w gospodarstwach indywidualnych i w grupach producentów w województwie wielkopolskim, promotor prof. dr hab. inż. dr h. c. Stanisław Urban mgr inż. Ludmiła Bogacz-Radomska praca doktorska pt. Biosynteza β-karotenu w okresowych i ciągłych hodowlach wgłębnych drożdży Rhodotorula, promotor prof. dr hab. inż. Jerzy Jan Pietkiewicz Doktoraty na Wydziale Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Nasze sukcesy mgr Janina Bolejko za rozprawę pt. Wpływ systemu gospodarczego na nierówności społeczne, promotor prof. dr hab. Andrzej Matysiak mgr Marta Wysogląd za rozprawę pt. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego jako źródło finansowania regionalnej polityki spójności Unii Europejskiej, promotor dr hab. Małgorzata Markowska mgr Dariusz Zawada za rozprawę pt. Walory użytkowe miasta a jego konkurencyjność, promotor dr hab. Ryszard Brol, prof. UE, promotor pomocniczy dr Andrzej Sztando Laureat Nagrody Prezesa Zarządu BFG Z satysfakcją informujemy, iż w kategorii prac doktorskich Grzegorz Radomski został laureatem Nagrody Prezesa Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Doceniono rozprawę doktorską pt. Metody wyliczania składki depozytowej w systemach gwarantowania depozytów bankowych; promotorem pracy Grzegorza Radomskiego jest prof. dr hab. Andrzej Gospodarowicz, recenzentkami pracy były: prof. dr hab. Małgorzata Zaleska i dr hab. Katarzyna Kuziak, prof. UE. Grzegorz Radomski otrzymał stopień doktora nauk ekonomicznych, w dyscyplinie finanse decyzją Rady Wydziału Zarządzania, Informatyki i Finansów 20 listopada 2014 roku. źródło zdjęcia: strona BFG Laureat programu MNiSW Top 500 Innovators Dr Zbigniew Dokurno zakwalifikował się do grona laureatów prestiżowego programu MNiSW Top 500 Innovators delegowanych na staże do uniwersytetów w Cambridge i Stanfordzie (był jedynym przedstawicielem uczelni ekonomicznych). W konkursie startowało 319 kandydatów z uczelni, instytutów badawczych, instytutów Polskiej Akademii Nauk i centrów transferu technologii z całej Polski. Dr Zbigniew Dokurno pracuje w Katedrze Ekonomii Ekologicznej, jest członkiem Rady NCBiR, dyrektorem CDZR UE we Wrocławiu. Wyróżnienie w konkursie Polskiego Towarzystwa Statystycznego Dr Karolina Borowiec-Mihilewicz otrzymała wyróżnienie za pracę doktorską zatytułowaną Zastosowanie analizy przeżycia do modelowania upadłości przedsiębiorstw (na przykładzie spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie), obronioną na Wydziale Zarządzania, Informatyki i Finansów Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Promotorem pracy był prof. Krzysztof Jajuga z Katedry Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem. Konkurs był zorganizowany przez firmę StatSoft Polska we współpracy z Dell Software Information Management Group. Celem konkursu jest promocja autorów najlepszych prac wykorzystujących metody analizy danych oraz popularyzacja umiejętności korzystania z nowoczesnych narzędzi analitycznych zawartych w programach Statistica i Statistica Data Miner. W edycji 2014/2015 na konkurs nadesłano kilkadziesiąt prac pochodzących z różnych dziedzin badań naukowych. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 17\n18 nasze sukcesy W gronie nominowanych do nagrody Beta Dr Karolina Daszyńska-Żygadło, adiunkt w Instytucie Zarządzania Finansami, otrzymała nominację do nagrody Beta za książkę pt. Wycena przedsiębiorstwa. Podejście scenariuszowe, wydaną przez wydawnictwo PWN w 2015 roku. Nagroda Beta jest honorowym wyróżnieniem za wybitne osiągnięcia w dziedzinie zarządzania finansami. Nagrodę Beta 2015 otrzymali: Grzegorz Kasdepke i Ryszard Petru za książkę Zaskórniaki i inne dziwadła z krainy portfela 50 opowiastek z ekonomią w tle (plus jedna), wyd. Narodowe Centrum Kultury. (szczegóły: Bestorzy 2015 The Bestory to projekt Niezależnej Gazety Studentów UE B.e.s.t., w którym wyróżniani są wykładowcy i pracownicy uczelni. Do wyróżnień tych nominują i głosują na zwycięzców studenci Uniwersytetu Ekonomicznego. Poniżej zamieszczamy listę laureatów i zwycięzców wytypowanych przez studentów. W kategorii Najlepszy promotor zwyciężył prof. Bartłomiej Nita (nominowani byli także: prof. Maria Piotrowska, prof. Krzysztof Jajuga, prof. Jerzy Niemczyk i dr Janusz Kaspryszyn). W kategorii wiedza zwyciężył prof. Krzysztof Jajuga (nominowani to: prof. Maria Piotrowska, prof. Paweł Kuśmierczyk, dr Janusz Kaspryszyn i mgr Łukasz Żabski). W kategorii elegancja zwyciężył prof. Bartłomiej Nita (nominowani to: prof. Danuta Korenik, prof. Adam Kubów, dr inż. Krzysztof Piontek i mgr Łukasz Żabski). W kategorii najlepszy pracownik SJO zwyciężyła mgr Aldona Chyb (nominowani: mgr Dorota Duszyńska, mgr Marek Konieczny, mgr Grzegorz Małgorzewicz i mgr Marieta Słowińska). W kategorii najlepszy pracownik SWFiS zwyciężyła mgr Magdalena Łosińska (nominowani: mgr Tomasz Dąbrowski, mgr Dorota Domatowicz, mgr Ewa Frąckowiak i mgr Jerzy Lichosik). W kategorii najlepsi pracownicy administracyjni zwyciężyli pracownicy szatni CKU (nominowani byli także: mgr Elżbieta Bojkiw, pracownicy Biblioteki, pracownicy szatni A i pracownicy szatni P) W kategorii poczucie humoru zwyciężył prof. Paweł Kuśmierczyk (nominowani byli także: prof. Bartłomiej Nita, dr Michał Poszwa, dr Bartosz Scheuer i mgr Grzegorz Małgorzewicz) Statuetki zostały przygotowane przez Kamilę Widz i Kalinę Bańka (studentki wrocławskiego ASP) pod opieką prof. Ryszarda Więckowskiego. (fotorelację z Gali zamieściliśmy w galerii zdjęć Ranking Polityki Tygodnik Polityka opublikował ranking, w którym uczelnie polskie oceniono ze względu na indeks Hirscha.Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu został sklasyfikowany na drugim miejscu wśród uczelni ekonomicznych. W ciągu roku wskaźnik Hirscha wzrósł z 24 na 28. Najlepszy wśród uczelni ekonomicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu zanotował wzrost o trzy punkty (wskaźnik ten wynosi 35 w 2014 roku). Nasza uczelnia zajęła w tym rankingu 54 pozycję wśród ocenianych polskich szkół wyższych. W czołówce uczelni są Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński i Politechnika Warszawska. W rankingu Polityki uwzględniono 86 szkół wyższych z całej Polski, w tym 14 uczelni ekonomicznych. Ranking Perspektyw Już po raz szesnasty Perspektywy ogłosiły wyniki Rankingu Szkół Wyższych. Twórcy rankingu wskazują uczelnie kształcące na najwyższym poziomie, przygotowujące swoich absolwentów do pracy i życia w zmieniającym się świecie. W tegorocznym rankingu Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu polepszył swoją pozycję w stosunku do ubiegłego roku, przesuwając się z 35 na 33 pozycję wśród uczelni akademickich w Polsce. Wśród uczelni ekonomicznych nasz Uniwersytet zajął 4 pozycję. Porównując wartości wskaźników najlepiej wypadła nasza uczelnia w ocenie innowacyjność (1 miejsce), efektywność naukowa sytuuje nas na 3 pozycji, wskaźniki umiędzynarodowienie i warunki kształcenia plasują nas także na 3 pozycji. 5 miejsce w rankingu GMC Poland Academics Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu zajął 5 miejsce w rankingu GMC. Global Management Challenge to największy w Polsce i na świecie konkurs z zakresu zarządzania strategicznego, oparty na zaawansowanej komputerowej symulacji biznesowej. W polskich edycjach co roku startują setki zespołów firmowych i studenckich, które rywalizują ze sobą, zarządzając wirtualnymi spółkami. W XV edycji konkursu GMC w Polsce do udziału zakwalifikowanych zostało 270 drużyn studenckich. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu wystawił 15 drużyn. 18 PORTAL 2 (22) 2015\n19 personalia Sukcesy studentów 28 kwietnia w Warszawie odbył się krajowy finał międzynarodowego konkursu L Oréal Brandstorm Studenci z naszej uczelni zajęli w nim drugie miejsce. W skład drużyny wchodzili: Paulina Czapiewska z Wydziału Nauk Ekonomicznych oraz Marcin Dziedzic i Tomasz Szerzad z Wydziału Zarządzania, Informatyki i Finansów. L Oréal Brandstorm to międzynarodowy konkurs o charakterze biznesowo-marketingowym. W tym roku uczestnicy zmagali się ze stworzeniem kompleksowej strategii dla marki Lancôme w kanale Travel Retail. W 19 edycji konkursu Przedsiębiorczość, Finanse i Zarządzanie organizowanego przez Fundację Edukacyjną Przedsiębiorczości zespół studentów Wydziału Zarządzania Informatyki i Finansów w składzie: Sylwia Kozłowska, Katarzyna Olkowicz, Paulina Paszczyk, Magdalena Waszkielewicz i Katarzyna Zięciak otrzymał (ex aequo) nagrodę I stopnia ufundowaną przez Fundację Kronenberga przy City Handlowy i Polsko-Amerykańską Fundację Wolności. W konkursie startowało 15 zespołów. Drużyna naszego Uniwersytetu wykazała się umiejętnością selektywnego doboru informacji, zdolnością do analizowania złożonych problemów oraz krytycznego i twórczego myślenia oraz stworzyła zgrany zespół z klarownie zarysowanym podziałem obowiązków. konkursy/konkurs-pfiz-2015 Kacper Troć wygrał konkurs realizowany w ramach kampanii #jestemygrekiem. nie jestem leniem. prowadzonej przez Polskie Stowarzyszenie Zarządzania Kadrami przy współpracy BFS Group. Zadanie konkursowe brzmiało: Zaprezentuj Ygreków jako pokolenie pełne zalet pracujące i odpoczywające z pasją. Pracę można było wykonać w dowolnej formie artystycznej. Kapituła konkursu oceniała kreatywność, walory artystyczne i adekwatność tematu. Mecenasami Kampanii są: Grupa Żywiec, Nestlé, Orange i PZU. W gronie laureatów konkursu zbadaj.to organizowanego przez Polskie Towarzystwo Badaczy Rynku i Opinii znalazło się dwoje studentów naszej uczelni: Natalia Miernik i Maciek Wilczyński. Drużyna Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu wygrała Dolnośląską Ligę Międzyuczelnianą w piłce nożnej. Reprezentacja organizacji studenckiej Ekonomiczny Really Team startując w X Rajdzie o Puchar Dziekana Wydziału Mechanicznego Politechniki Wrocławskiej zajęła I miejsce w swej w klasie i znalazła się w pierwszej dziesiątce klasyfikacji rywalizując z 38 załogami. Pożegnanie Dr inż. Jerzy Sacała ( ) Dr inż. Jerzy Sacała był pracownikiem Katedry Matematyki i Cybernetyki Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu od 1 października 1985 roku. W czasie całego okresu zatrudnienia udowadniał, że praca zawodowa jest dla niego pasją życiową. Oprócz wyników naukowych osiągał także duże sukcesy dydaktyczne wyrażające się bardzo wysokimi notami w ocenach studentów. Trzykrotnie został zwycięzcą ogólnouczelnianych plebiscytów na najlepszego wykładowcę Akademii Ekonomicznej. Dr inż. Jerzy Sacała potrafił w sposób przejrzysty i jasny wytłumaczyć trudne i skomplikowane zagadnienia z matematyki. Jego kariera zawodowa została przerwana w grudniu 2007 roku. Wówczas wykryto u niego chorobę nowotworową. Nie przeszkadzało mu to jednak w wykonywaniu obowiązków pracowniczych. Z przerwami na leczenie i terapie pracował do momentu, gdy rozwój choroby spowodował utratę wzroku. Zawsze zachowamy go w pamięci jako wspaniałego kolegę i przyjaciela służącego pomocą, na którego zawsze mogliśmy liczyć. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 19\n20 idea wspólnej środowiskowej inauguracji Herbert Wirth decyzją Senatu podjętą 28 maja 2015 r. uhonorowany zostanie godnością doktora honoris causa Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Recenzentami dorobku są prof. dr hab. Witold Jurek z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i prof. dr hab. inż. Antoni Tajduś z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie. Funkcję promotora powierzono prof. dr. hab. Krzysztofowi Jajudze z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Uroczystość nadania tego akademickiego tytułu dr. hab. inż. Herbertowi Wilhelmowi Wirthowi, prof. PWr odbędzie się 6 października podczas 69 inauguracji roku akademickiego na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu. Akademicki honorowy tytuł dla profesora Herberta Wirtha Prezentujemy sylwetkę Herberta Wirtha Herbert Wilhelm Wirth jest absolwentem Wydziału Geologiczno-Poszukiwawczego Akademii Górniczo- -Hutniczej w Krakowie z roku Tytuł magistra inżyniera otrzymał w specjalności geologia złóż rud i geologia matematyczna, geostatystyka. W 2001 roku obronił rozprawę doktorską zatytułowaną Metoda oceny efektywności lokat kapitałowych w projekty geologiczno-górnicze na rynkach krajowych i zagranicznych w sektorze metali nieżelaznych uzyskując stopień doktora nauk technicznych. Obrona miała miejsce na Wydziale Górniczym Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. W 2012 roku, na podstawie rozprawy habilitacyjnej zatytułowanej Wieloczynnikowa wycena złóż i ich zasobów na przykładzie przemysłu metali nieżelaznych, oraz odbytego kolokwium, uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie nauk technicznych w dyscyplinie górnictwo i geologia inżynierska (specjalność organizacja i ekonomika górnictwa). Kolokwium odbyło się na Wydziale Geoinżynierii Górnictwa i Geologii Politechniki Wrocławskiej. Osiągnięcia zawodowe Herberta Wirtha doceniła Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie nadając w czerwcu 2013 roku swojemu wybitnemu absolwentowi tytuł doktora honoris causa. W karierze zawodowej dr. hab. Herberta Wirtha, prof. PWr wymienić można szereg aktywności w kilku wymienionych dalej instytucjach. Pracę po studiach podjął w Przedsiębiorstwie Geologicznym we Wrocławiu na stanowisku głównego specjalisty, a następnie kierownika działu. W trakcie pracy początkowo jako członek zespołu, a następnie jako samodziel- 20 PORTAL 2 (22) 2015


[ 2418 posty(ów) ] Idź do strony Poprzednia 1 ... 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109 ... 121 Następna\n#2101 Wysłany: 20 Mar 2019 14:33\n@Aga Kowalska a masz na karcie odblokowane płatności internetowe?\n#2102 Wysłany: 20 Mar 2019 14:33\nZadzwoń do swojego banku. Tam informacje uzuskasz najszybciej.\nPowodem może być brak środków na koncie, limit tranzakcji, nie włączone tranzakcje iternetowe itp. ....\n#2103 Wysłany: 20 Mar 2019 14:35\nTAK, od lat korzystam z niej podczas rezerwacji\nCo prawda od 2 miesięcy mam nową, bo starej skonczył sie termin ważności\nCzy myślisz, że muszę dzwonić do banku i odblokowywać te usługę?\nNigdy tego dotychczas nie robiłam\n#2104 Wysłany: 20 Mar 2019 14:37\nNowa karta ma z automatu zablokowane płatności internetowe dla bezpieczeństwa.\nZazwyczaj nie musisz dzwonić do banku, wystarczy pogrzebać w systemie transakcyjnym i odhaczyć jeden suwak.\n#2105 Wysłany: 21 Mar 2019 09:33\nUWAGA! Nie da się w aplikacji wygenerować karty pokładowej, kręci się kółko i nic się nie dzieje przez długi czas po wejściu z ekranu głównego na 'karty pokładowe', a przy wejściu w konkretną rezerwacje i kliknięciu 'odprawa' przycisk 'pobierz swoją kartę pokładową' jest nieaktywny. Do odlotu zostało mi 1,5h, właśnie się zbieram na lotnisko i taka nieprzyjemna sytuacja mnie spotyka, także uważajcie. Ciekawe czy check'in wyda kartę za free jak im pokaże telefon, że nie da się jej pobrać...\n#2106 Wysłany: 21 Mar 2019 10:37\nObstawiam, że będą zrzucać winę na twój telefon.\n#2107 Wysłany: 21 Mar 2019 10:52\n-- 21 Mar 2019 11:50 --\n02 Mar 2019 16:03 --\nCzy ktoś wie, jka to obejść?\n-- 21 Mar 2019 11:52 --\nDzwoniłam do banku, z kartą wszystko OK\nDziś rozmawiałam na czacie z konsultantem i tez twierdzi, że nie widzi przyczyn po stronie ryanair. Zalecił napisanie reklamacji wraz ze zrzutem z ekranu do ryanair.\nTylko, że to trochę potrwa a ja potrzebuję pilnie kupic bilety\n#2108 Wysłany: 21 Mar 2019 11:12\nJeśli to problem występujący na stronie internetowej, to spróbuj może kupić przez aplikację. Ewentualnie płatność paypal - chyba u niektórych pomagało.\n#2109 Wysłany: 22 Mar 2019 11:06\nnadal NIC: trzy różne komputery, trzy różne karty I nic.\nNie mam paypal-a\nJak mam zarezerwować? Mam Visa, Mastercard, debetową i kredytową\n#2110 Wysłany: 22 Mar 2019 11:15\nZałożenie PayPala to kwestia kilku minut.\nPodpinasz pod konto dowolną kartę płatniczą.\n#2111 Wysłany: 22 Mar 2019 11:17\nA może podpowiedzieć coś więcej?\n#2112 Wysłany: 22 Mar 2019 12:21\nZałożenie konta i weryfikacja karty to naprawdę klika minut (o ile oczywiście masz podgląd blokad na karcie).\n#2113 Wysłany: 22 Mar 2019 12:23\nDziękuję Udało mi się wreszcie dokonać rezerwacji. Potrzebowałam 8 biletów Rozbiłam rezerwację na 4 oddzielne, po 2 pasażerów i przeszło Nie wiem, skąd takie praktyki ryanair ale dobrze, że wpadłam na taki myk\n#2114 Wysłany: 22 Mar 2019 13:00\nczyli być może nawet mniej zapłaciłaś Wskazówka na przyszłość - jeśli masz do kupienia więcej biletów, to sprawdzaj zawsze cenę dla pojedynczego i dla grupy. Czasem jest tak, że w danej cenie są np. 3 bilety, a gdy kupujesz 8 to cena dla wszystkich wyrównywana jest do tej najwyższej za ósmy bilet. Kupno 3+5 wyjdzie wtedy taniej.\n#2115 Wysłany: 23 Mar 2019 17:02\nmam pytanie. Ale zanim ono krótki kontekst. Zakupiłem bilety dla 4 osób - dla mnie oraz małżeństwa z dzieckiem (moje nazwisko jest inne od nazwiska pozostałej trójki). Lecimy razem. Podczas rezerwacji nieopatrznie usadowiłem się w samolocie jako "opiekun" dziecka czyli będzie ono siedziało obok mnie. Generowałem dane każdej z osób podczas rezerwacji z sekcji w aplikacji ryanair "moi towarzysze podróży". Dziś ze zdumieniem odkryłem, że nazwisko dziecka zostało "podmienione" na moje moje nazwisko, co naturalnie nie zgadza się z rzeczywistością i posiadanymi dokumentami. Pytanie zatem brzmi - czy ryanair ma możliwość/robi coś takiego, że zmienia automatycznie nazwisko dziecka przy rezerwacji na nazwisko dorosłego obok którego będziesz siedzieć w samolocie i który nie jest jej rodzicem?\nNa czacie sugerują mi zmianę nazwiska za opłatą i mało co chyba rozumieją ten problem. Napisałem też do supportu - czekam.\nCzy widzicie inne opcje wyjścia z tej sytuacji?\n#2116 Wysłany: 23 Mar 2019 17:53\n@etnomalczik Czyli wrobiono cię w ojcostwo Poczekaj na odpowiedź supportu lub próbuj dalszego kontaktu na czacie,może trafisz na kogoś kto pomoże ci ustalić w jaki sposób zostałeś ojcem mimo woli Bez ich pomocy nazwiska dziecku na właściwe bezpłatnie nie zmienisz.Do tej pory nie słyszałam by FR automatycznie nadawał dzieciom nazwisko osoby do rezerwacji której są przypisane.\n#2117 Wysłany: 27 Mar 2019 20:26\nZ gory wybaczcie, bo pewnie byly takie pytania, wiec moze ktos zyczliwie podpowie na 100% jak jest. Nie podrozowalam Ryanairem od listopada 2018 kiedy weszly te zmiany bagażowe i dopłaty. Kiedy leciałam przed listopadem taki bagaz byl zabierany przed wejsciem na lotnisko i wrzucany do luku samolotowego bezpłatnie.\nWybralam przykladowa trase i cena biletu w standardzie 148 PLN\nCzy tak jak na screenie ktory załączam:\nCzy jest mozliwosc zakupienia standardowej taryfy i dokupienia dodatkowego bagazu podrecznego (poza tym mikrusem pod pache) o wymiarach ktore kiedys mozna bylo wnosic na pokład jako druga sztuka bagazu podrecznego, tak, aby cena nie byla jak z Taryfy plus??\nNie interesuje mnie TARYFA PLUS z: pierwsztwem wejscia na poklad, z rezerwacją itp ..., ale drugi bagaz podreczny chcialabym miec mozliwosc zabrania i licze, ze jest taka mozliwosc ale bardzo bym prosila kogos o rzetelne informacje i potwierdzenie, ze "tak, bedziesz mogla zabrac drugi bagaz jak doplacisz X PLN / EU "?\nJesli tak jaka bylaby to cena?\nZ gory dzieki za cierpliwosc i pomoc.\n#2118 Wysłany: 27 Mar 2019 20:31\nNo, wystarczy że klikniesz najtańsza taryfę i dalej do koszyka będzie Ci już proponował w momencie zakiou odpowiednie dodanie tego drugiego bagażu i priorytetu (powiązane ze sobą to jest) lub ewentualnie 10 kg bagaż rejestrowany. Dopóki nie każe wpisywać danych karty kredytowej spokojnie możesz za free patrzeć dalej co proponuje cena chyba 8e?\nzapaliczka uważa post za pomocny.\n#2119 Wysłany: 27 Mar 2019 20:31\nTak, wystarczy dokupić priorytet. Cenę musisz sprawdzić (w kolejnym kroku po tym, co pokazałaś), nie jest stała.\n#2120 Wysłany: 27 Mar 2019 20:35\nDokupujesz sobie do taryfy standard usługę priority i masz drugi podręczny.Cena zależy od trasy będzie na stronie.


Publikacje - Centrum Leczenia i Rehabilitacji Kręgosłupa APIM Oleksandr Gorbatiuk\nW dniu 06.09.2017 roku ukazała się drukiem książeczka dla pacjentów „Profilaktor Jewminowa. Ćwi czenia, profilaktyka i rehabilitacja kręgosłupa”. Jest to kolejne, drugie wydanie po publikacji z 2008 roku: „Profilaktor Jewminowa. Ćwiczenia siłowe”.\nKolejna publikacja materiałów W.W. Jewminowa w języku polskim uzupełniona została o nowe ćwiczenia.\nPublikację można nabyć osobiście w siedzibie CLIRK w Krakowie, zamówić telefonicznie lub przez e-mail: biuro@clirk.pl\nW dniu 10.01.2008 ukazała się drukiem książeczka dla pacjentów\n„Profilaktor Jewminowa. Ćwiczenia siłowe”.\nJest to pierwsza publikacja materiałów W.W. Jewminowa w języku polskim.\nZawiera krótki opis podstaw Metodyki, funkcji Profilaktora Jewminowa oraz zestaw 32 ćwiczeń stworzonych specjalnie z myślą o pacjentach, cierpiących z powodu bólu w kręgosłupie.\nW kwietniu 2008 przy współpracy z Centrum Zdrowego Kręgosłupa W.W.Jewminowa ukazały się plakaty „Wady postawy i deformacje kręgosłupa” (wymiar A0), które mogą być wykorzystane przez centra i gabinety rehabilitacji.\nPublikacje można nabyć osobiście w siedzibie Centrum w Krakowie, zamówić telefonicznie lub poprze z e-mail.\nZapraszamy do zapoznania się z broszurą oraz do zakupu plakatów.\nInformujemy, że wszelkie informacje dotyczące dokumentacji medycznej oraz publikacje na temat Metody oraz Profilaktora Jewminowa znajdują się (w wersji rosyjskojęzycznej oraz angojęzycznej) w serwisie W. W. Jewminowa pod następującymi adresami internetowymi:\nW przypadku chęci zapoznania się z w/w materiałami w innym języku należy skontaktować się bezpośrednio z W. W. Jewminowem: www.evminov.com/kontakty\nPrzedstawione w naszym serwisie materiały mają charakter informacyjny i nie mogą służyć do rozpoznawania chorób, stawiania diagnozy, samoleczenia bez zastosowania Metody oraz Profilaktora Jewminowa, czy sugerowania sposobów leczenia.\nW przypadku problemów ze zdrowiem należy w pierwszej kolejności skonsultować się z lekarzem oraz wykonać zdjęcia RTG. Naszym celem jest przekazanie wiedzy o możliwościach stosowania nowego, konkurencyjnego sposobu rehabilitacji.\nInformacje i opinie zawarte w serwisie internetowym zostały zebrane lub opracowane przez nas w dobrej wierze i na podstawie materiałów W.W. Jewminowa, za jego zgodą i tylko do celów informacyjnych. Nie ponosimy odpowiedzialności za błędną interpretację tych informacji.\nNadmieniamy, że celem Centrum jest pomoc wszystkim ludziom w poprawie jakości życia przy wykorzystaniu najnowszej metodyki i doświadczenia zespołu Centrum Zdrowego Kręgosłupa W.W. Jewminowa.\nPragniemy dodać, że stan zdrowia należy konsultować z lekarzem, ale o tym jak pomóc własnemu organizmowi w zachowaniu zdrowia dzięki wykorzystaniu Metody Jewminowa i Profilaktora Jeminowa decydują Państwo sami.\nMy możemy tylko rzetelnie przekazać informację, wiedzę i podzielić się doświadczeniem w zakresie stosowania metodyki oraz Profilaktora.\nInformujemy, że wykorzystywanie Profilaktora Jewminowa bez instrukcji i konsultacji metodycznej jest zabronione. Nie ponosimy jakiejkolwiek odpowiedzialności za bezpośrednie, pośrednie, przypadkowe, celowe lub wynikowe szkody, straty, ubytki i inne wypadki spowodowane przez Państwa lub osoby trzecie w wyniku działań związanych z dostępem, nieprawidłowym użytkowaniem i dalszą eksploatacją Profilaktora Jewminowa niezgodną z instrukcją obsługi.\nUwaga! Do leczenia wg Metody Jewminowa nie przydają się zwykłe deski, wyprodukowane samodzielnie. Tylko oryginalny, certyfikowany sprzęt gwarantuje wysoką jakość i efekt.\nTreść strony internetowej chroniona jest prawem autorskim i nie może być modyfikowana, chyba że właściciel wyrazi na to pisemną zgodę. Właściciel wyraża zgodę, aby przeglądali Państwo serwis internetowy www.clirk.pl i drukowali fragmenty tego serwisu wyłącznie dla użytku osobistego, a nie w celu redystrybucji lub jakimkolwiek innym celu komercyjnym, chyba że właściciel wyrazi na to pisemną zgodę. Poszczególne dokumenty na stronie internetowej mogą podlegać dodatkowym warunkom określonym w tych dokumentach.\nWszystkie użyte w niniejszym serwisie znaki i nazwy firmowe lub towarowe należą lub/i są zastrzeżone przez ich właścicieli i zostały użyte wyłącznie w celach informacyjnych. Podlegają one ochronie zgodnie z właściwymi przepisami prawa i ich wykorzystywanie jest zabronione. W związku z powyższym dostępu Państwa do serwisu internetowego nie należy interpretować jako przyznania jakiejkolwiek licencji lub prawa do korzystania ze znaków występujących w serwisie internetowym bez uprzedniej pisemnej zgody właściciela znaku firmowego lub towarowego.\nModyfikacja treści noty: 06.09.2017 r.


Produkty naturalne | Wizard - puby, piwo, jedzenie, noclegi!\nHome » Produkty naturalne\nPoza tym w wielu domach jada się obiad dwudaniowy, pomimo że dla większej części osób jedno danie wystarcza. Pestki moreli gorzkiej pochodzą z dzikich odmian morelowych drzew. Wyglądem przypominają migdały, a w smaku – pestki jabłek. Pestki moreli gorzkiej dostarczają ludzkiemu organizmowi mnóstwo minerałów, w tym szczególnie dużo magnezu. Oprócz witaminy B17 są źródłem kwasu salicylowe (o działaniu bakteriobójczym) i kwasu pangamowego (witaminy B12). Pestki moreli gorzkiej to nie tylko amigdalina, to również witaminy A i E! Warto pamiętać, że dobroczynne działanie wykazują tylko pestki moreli gorzkiej - słodka odmiana nie ma pożądanego działania (https://ekoj.pl/produkty/bakalie/pestki/51.html). Takie pestki powinny pochodzić ze źródeł ekologicznych, w innym przypadku bardziej sobie zaszkodzimy niż pomożemy.\nPestki moreli gorzkiej nie powinny być gotowane ani parzone, ponieważ podczas takiego procesu tracą swoje dobroczynne właściwości. Pestki należy przechowywać w określonych warunkach - w suchym i ciemnym miejscu, najlepiej w opakowaniach zabezpieczających przed utlenieniem i wilgocią. Matki chcą wiedzieć w szczegółach o posiłkach zdrowych dla dzieci. Początek wydaje się nieznacznie pogmatwany, ale mamy, które nie karmią piersią powinny wytypować odpowiednie mleko dla niemowląt. Lista posiłków sześciomiesięcznego malucha musi się wzbogacić. Jarzyny i mięso są potrzebne do prawidłowego rozwoju, ale wybierajmy gotowych obiadków. Posiłki dla niemowląt są robione z niedużej ilości, że mama błyskawicznie poradzi sobie zupą jarzynową.\nWskazane jest, by nie zapomnieć, że do pierwszych zupek można dodać kleiki i kaszki dla niemowląt. Istnieje dużo produktów żywnościowych, które uzyskane zostały ekologicznymi metodami. Jedną z odmian stanowią produkty przeznaczone dla najmłodszych, takie jak mleko dla niemowląt. Wiele matek decyduje się na zakup takich właśnie produktów, by od samego początku wpływały pożytecznie na organizm dziecka. Do najpopularniejszych marek oferujących ekologiczną żywność dla niemowląt jest niemiecka marka mleko Holle. Produkty tego producenta oferowane są także w Polsce, w coraz większej liczbie sklepów. Obecnie coraz częściej słyszy się również o zaletach nabywania jajek z chowu ekologicznego.\nPoza ich niewątpliwymi walorami smakowymi ważny jest także sposób ich tworzenia. Kury, znoszące takie jajka, trzymane są w tak zwanym wolnym wybiegu, co znaczy że mają one tyle swobody, ile jest to możliwe. Przeciwieństwem takiej sytuacji jest chów klatkowy, w którym kury trzymane są na bardzo małej powierzchni. Inne chętnie kupowane produkty żywnościowe tego typu to oliwa z oliwek, przyprawy, soki. Coraz więcej ludzi zajmuje się na dzień dzisiejszy przyrządzaniem potraw. Ludzie odkrywają, że nie jest to szczególnie trudne zajęcie, dostępne wyłącznie nielicznym. Dania takie jak przykładowo kurczak po tajsku nie brzmią już tak egzotycznie jak kiedyś.\nSwoją drogą kuchnia tajska ma coraz większą liczbę zwolenników. Oparta jest bowiem w dużej mierze na niezwykle pikantnych dodatkach, które wielu ludzi lubi. Oprócz tego często kuchnia rodzima nudzi i skłania do próbowania nowości. Tworzą się więc pomysły na posiłki na bazie takich składników jak ryż, warzywa typowe dla kuchni z Azji i wiele innych (https://ekoj.pl/produkty/produkty-sypkie/rosliny-straczkowe/139.html). Poznawanie nowych smaków może być niezwykle ciekawe. Mały dodatek egzotycznej przyprawy potrafi diametralnie zmienić smak codziennego posiłku.


Wirtualne biuro na bezpłatne porady prawne\nOrganizacja bezpłatnych porad prawnych\nOstatnio bardzo popularnym zjawiskiem jest organizowanie zarówno przez organy państwowe, samorządowe oraz organizację społeczne punktów bezpłatnych porad prawnych. W takich punktach osoby zainteresowane mogą uzyskać informacje dotyczące stanu prawnego. W punktach takich nie sporządza się zwykle pism procesowych dla interesantów., a jedynie udziela ustnych porad prawnych. Z punktów bezpłatnej pomocy prawnej mogą zwykle korzystać tylko określone kategorię osób. Są to najczęściej osoby niezamożne, których nie stać na skorzystanie z usług zawodowego prawnika takiego jak adwokat lub radca prawny. Oczywiście w punktach tych pomoc prawna jest w pewnych zakresie ograniczona. Najczęściej przy powstaniu problemu prawnego strona potrzebuje skorzystać z pomocy prawnika w celu sporządzenia stosowanego pisma procesowego. W punkcie bezpłatnych porad prawnych zwykle nie ma takich możliwości co jest sporym utrudnieniem. W punkcie bezpłatnych porad prawnych istnieje natomiast możliwości sporządzenia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu.\nRządowe punkty bezpłatne pomocy prawnej\nW punktach bezpłatnych porad prawnych prowadzonych przez rząd porad prawnych udzielają adwokaci, radcy prawni oraz prawnicy z co najmniej trzyletnim doświadczeniem w zakresie świadczenia pomocy prawnej. W organizacjach pozarządowych porad prawnych udzielają prawnicy specjalizujący się w określonej dziedzinie prawa. Zapewnia to odpowiednią specjalizację. Organizację pozarządowe mają bardzo duże doświadczenia w zakresie świadczenia bezpłatnych porad prawnych. Z uwagi na ten fakt to właśnie organizację pozarządowe stanowią filar bezpłatnego poradnictwa prawnego. Punkty bezpłatnych porad prawnych są prowadzone również przy uczelniach wyższych. W miejscach takich porad prawnych udzielają studenci pod nadzorem pracowników uczelni.\nGdzie można spotkać się z adwokatem lub radcą prawnym?\nBezpłatne porady prawne mogą być również udzielane w wirtualnym biurze w Rzeszowie. Jest to korzystne rozwiązanie z uwagi na fakt, że bezpłatne porady prawne udzielane są cykliczne. Dlatego właśnie w tym przypadku możliwe jest skorzystanie z usług wirtualnego biura zamiast wynajmować fizyczny lokal. W ramach usługi co-workingowej istnieje możliwość odbywania dyżurów prawnika świadczącego bezpłatna pomocą prawną w wirtualnym biurze. W ramach usługi administracyjnej istnieje także możliwość umawiania spotkań prawnika z osobami zainteresowanymi skorzystaniem z bezpłatnych porad prawnych. Serdecznie zapraszamy organizację pozarządowe do współpracy w zakresie udzielania bezpłatnych porad prawnych w wirtualnym biurze. Zapraszamy do kontaktu podmioty pomagające obywatelom w rozwiązywaniu ich spraw.


Strona główna Końcówki serii\nCegły ręcznie formowane od 1,23 zł brutto\nCegły klinkierowe od 2,49 zł brutto\nCegły klinkierowe są idealnym rozwiązaniem na wykończenie elewacji każdego budynku. Znajdująca się w naszej ofercie cegła klinkierowa nie tylko spełnia wymagania użytkowe i techniczne, ale również estetyczne. Będzie ona cieszyć Państwa oko przez długie lata, a sąsiedzi z zazdrością patrzyć będą na naszą elewację!\nBogaty wachlarz kolorów oraz faktur naszych cegieł pozwoli Państwu dostosować każdą płaszczyznę do indywidualnych potrzeb i gustów. Cegły klinkierowe dodadzą każdemu budynkowi odrobiny elegancji oraz ochronią go przez działaniem mrozu i wilgoci. Cegła klinkierowa jest produktem w 100% naturalnym. W dodatku nie wymaga odnawiania i zabiegów konserwacji. Oferujemy Państwu wytrzymałe i eleganckie rozwiązanie, które jest odporne nawet na ogień, mróz, korozję biologiczną i chemiczną.\nPłytki ręcznie formowane od 1,23 zł brutto\nPłytki dekoracyjne są niezastąpionym sposobem na wykończenie każdego wnętrza, tak aby prezentowało się nadzwyczajnie. Jeżeli poszukują Państwo dla swojego domu rozwiązania oryginalnego, idealną opcją okażą się płytki ręcznie formowane, płytki dekoracyjne oraz płytki z cegły (płytki cegłopodobne), które nadadzą każdej powierzchni osobliwego klimatu.\nPłytki z cegły posiadają bardzo specyficzny charakter, który zawdzięczają między innymi nieregularnie ukształtowanym krawędziom. Poza tym, płytki ceglane (płytki cegłopodobne) wyróżniają się niesamowitą paletą odcieni, która zdominowana jest przez barwy brzoskwiniowe, beżowe i piaskowe. To wszystko sprawia, że nad płytkami z cegły warto zastanowić się przed aranżowaniem każdego wnętrza.\nPłytka ręcznie formowana jest ponadto bardzo wytrzymałym i estetycznym sposobem wykończenia cokołu albo elewacji budynku. Tego typu płytki sprawdzą się również doskonale jako płytki elewacyjne wewnętrzne. Odpowiednio dobrana i dopasowana płytka dekoracyjna może zostać użyta zarówno we wnętrzach rustykalnych jak i nowoczesnych. Z tego chociażby powodu jest to propozycja dla każdego wymagającego klienta. Płytki elewacyjne wewnętrzne są ciekawym i ekonomicznym sposobem na zastąpienie niemodnych już tapet czy nudnych gładkich malowanych ścian. Każda płytka dekoracyjna oferowana przez naszą firmę uczyni Państwa dom piękniejszym i przytulniejszym niż kiedykolwiek wcześniej!\nRabiosaRedwhite MixBrownwhiteRameraAburPadwa StrukturaWerona StrukturaCalem Multi StrukturaFoggiaSalvoCovel ArdeaRantilaTurynFerraraNeapolExbackWinterswijk Bont ValentinaFerrara Struktura\nRabiosaArgenta StrukturaRedwhite MixBrownwhiteRameraAburPadwa StrukturaWerona StrukturaCalem Multi StrukturaFoggiaSalvoCovel Magne YellowExbackFerraraArdeaRantilaTurynTuryn StrukturaNeapol StrukturaRzym StrukturaNeapolFerrara StrukturaWinterswijk Bont Valentina\npłytka prosta AFpłytka kątowa AFcegła perforowana AF


463 - Integracyjny klub brydżowy „Przy Łazienkach” - budżet obywatelski w Warszawie\nIntegracyjny klub brydżowy „Przy Łazienkach”\nCLVI Liceum Ogólnokształcące Integracyjne Przy Łazienkach Królewskich\nIntegracyjny Klub Brydżowy „ Przy Łazienkach” to propozycja dla miłośników gry w brydża sportowego. W ramach zajęć klubu wszyscy chętni , nie tylko będą mogli pogłębiać wiedzę o grze w brydża sportowego, ale też będą mieli możliwość uczestniczyć w turniejach i meczach brydżowych. Dla początkujących przewidziane są zajęcia mające na celu naukę gry w brydża. Integracyjny Klub Brydżowy „Przy Łazienkach” ma być kontynuacją zajęć warsztatowych z brydża prowadzonych w ramach Festiwalu Dla Myślących laureata edycji 2019 budżetu partycypacyjnego.\nInformacja o możliwości korzystania z projektu będzie umieszczona na stronie internetowej placówki, Urzędu Dzielnicy Mokotów oraz na terenie placówki i w miejscach widocznych dla jak największej liczby mieszkańców w formie plakatów oraz ulotek informacyjnych. Przed budynkiem szkoły na Podchorążych będą umieszczane banery informacyjne. W przypadku zbyt dużej liczby zgłoszeń uczestnicy zostaną wybrani drogą losowania. Mieszkańcy Warszawy będą mogli korzystać z projektu nieodpłatnie.\nBrydż to jedna z najstarszych gier karcianych. Dyscyplina bardzo popularna w Polsce. Umiejętność gry w brydża daje wiele korzyści: – rozwój umysłowy, pogłębianie logicznego myślenia,nauka współpracy z partnerem;\nBrydż jest dyscypliną dla osób praktycznie w każdym wieku, co jest bardzo ważnym elementem integracyjnym.\nProjekt to propozycja dla wszystkich, którzy chcą doskonalić swoje umiejętności pod okiem doświadczonych instruktorów bądź chcą rozpocząć przygodę z brydżem.\nKoszt jednego spotkania: wykładowca, instruktor, obsługa szkolna (wynagrodzenie + pochodne od wynagrodzenia), wypożyczenie sprzętu – 716,84 zł\n30 x 716,84 zł = 21.505,32 zł\nMateriały informacyjne: ulotki, plakaty, roll-up – 1.599 zł\nMateriały dydaktyczne (30 x 61,50 zł) – 1.845 zł\nRazem 24.949,32 zł po zaokrągleniu 24.950 zł.