"Biblia" - Księga Joba\nWSTĘP HISTORYCZNY (1,1 - 2,13)\n1. JOB, JEGO BOGACTWA I POBOŻNOŚĆ (1,1-5).\n1 Był w ziemi Hus mąż, imieniem Job, a był to mąż szczery i prosty, bojący się Boga, a odstępujący od złego.\n3 A majętność jego była: siedem tysięcy owiec i trzy tysiące wielbłądów, pięćset też jarzm wołów i pięćset oślic, i czeladzi bardzo wiele i był to mąż wielki śród wszystkich ludzi Wschodu.\n4 I chodzili synowie jego i sprawowali uczty wedle domów, każdy dnici swego. I posyłali wezwać trzy siostry swoje, aby nimi jadły i piły.\n5 A gdy w koło obeszły dni biesiady, posyłał do nich Job i poświęcał ich, a wstawszy rano ofiarował całopalenia za każdego z nich. Bo mówił: "By snadź nie zgrzeszyli synowie moi, a nie błogosławili Bogu w sercach swoich" Tak czynił Job po wszystkie dni.\n2. JOB DOŚWIADCZONY NA MIENIU (1, 6-22). Synowie Boty i Szatan przed Panem, który pochwałami wynosi Joba (6-8). Bóg pozwala Szatanowi utrapić Joba na mieniu (9-12). Powód klęsk (13-19). Poddanie się Joba woli Bożej (20-22).\n6 A pewnego dnia, gdy przyszli synowie Boży, aby stać przed Panem, był też między nimi i Szatan.\n7 Rzekł mu Pan: "Skąd przychodzisz ?" A on odpowiadając rzekł: "Okrążyłem ziemię i schodziłem ją.\n8 " I rzekł Pan do niego: "A zwróciłeś uwagę na sługę mego Joba, że nie masz na ziemi podobnego jemu, człowieka szczerego i prostego, a bojącego się Boga i odstępującego od złego?"\n9 Odpowiadając mu Szatan rzekł: "Czyż darmo boi się Job Boga ?\n10 Czy ty nie ogrodziłeś go i domu jego i wszystkiej majętności wokoło? Pobłogosławiłeś uczynkom rąk jego i dobytek jego rozrósł się na ziemi.\n11 Ale wyciągnij trochę rękę twoją i dotknij wszystkiego, co ma, czy ci w oczy błogosławić nie będzie ?"\n12 I rzekł Pan do Szatana: "Oto wszystko, co ma, jest w ręce twojej, jeno na niego nie wyciągaj ręki twej." I odszedł Szatan od oblicza Pańskiego.\n14 przybiegł do Joba poseł, który powiedział: "Woły orały,a oślice pasły się obok nich,\n15 i przypadli Sabejczycy i zabrali wszystko, i czeladź mieczem pozabijali, i uszedłem ja sam, aby ci oznajmić."\n16 A gdy ten jeszcze mówił, przyszedł drugi i rzekł: "Ogień Boży spadł z nieba\ni uderzywszy na owce i sługi spalił ich i uszedłem ja sam, aby ci oznajmić."\n17 Ale gdy i ten jeszcze mówił przyszedł inny i rzekł: "Chaldejczycy uczynili trzy hufce i rzucili się na wielbłądy i zabrali je, i pachołków pozabijali mieczem, a tylko ja sam uciekłem, aby ci oznajmić."\n18 Jeszcze ten mówił, a oto inny wszedł i rzekł: "Gdy synowie twoi i córki jedli i pili wino w domu brata swego pierworodnego,\n19 z nagła wiatr gwałtowny przypadł od strony pustyni i zatrząsł czterema węgłami domu, który obaliwszy się przygniótł dzieci twoje, i pomarły, i uszedłem ja sam, aby ci oznajmić."\n20 Wtedy Job wstał, rozdarł szaty swoje, a ostrzygłszy głowę, upadł na ziemię,\n21 pokłonił się, i rzekł: "Nago wyszedłem z żywota matki mojej i nago się tam wrócę; Pan dał, Pan wziął jak się Panu podobało, tak się stało; niech będzie imię Pańskie błogosławione!"\n22 W tym wszystkim nie zgrzeszył Job usty swymi i nic głupiego nie wyrzekł przeciw Bogu.\n3. JOB DOŚWIADCZONY NA ZDROWIU (2,1-10), Bóg znowu chwali Joba (1-3). Pozwala go Szatanowi utrapić na ciele (4-6). Szatan zaraża go wrzodami, cierpliwość Joba (7-10).\n1 I stało się gdy pewnego dnia przyszli synowie Boży i stali przed Panem, przyszedł też Szatan między nimi i stał przed oczyma Jego.\n2 Pan rzekł do Szatana: "Skąd przychodzisz?" A on odpowiadając rzekł: "Okrążyłem ziemię i schodziłem ją."\n3 I rzekł Pan do Szatana: "A przypatrzyłeś się słudze memu Jobowi, że mu nie masz podobnego na ziemi, męża szczerego i prostego, a bojącego się Boga i odstępującego od złego, a jeszcze zachowującego niewinność?\nA tyś mię pobudził przeciw niemu, żebym go utrapił bez przyczyny."\n4 Odpowiadając mu Szatan rzekł: "Skórę za skórę, i wszystko, co ma człowiek, da za duszę swoją.\n5 Ale wyciągnij rękę twoją i dotknij kości jego i ciała, a wtedy ujrzysz, że ci w oczy błogosławić będzie."\n6 I rzekł Pan do Szatana: "Oto w ręce twojej jest, wszelako zachowaj duszę jego." -\n7 Wyszedłszy tedy Szatan od oblicza Pana, zaraził Joba wrzodem bardzo złym od stopy nogi aż do wierzchu głowy jego.\n8 A on ropę skorupą oskrobywał, siedząc na gnoju.\n9 I rzekła mu żona jego: "I ty jeszcze trwasz w prostocie twojej? Błogosław Bogu, a umrzyj!\n10 On zaś rzekł do niej: "Odezwałaś się jak jedna z głupich niewiast. Jeśliśmy przyjęli dobra z ręki Bożej, czemu byśmy złego przyjąć nie mieli?" W tym wszystkim nie zgrzeszył Job usty swymi.\n4. ODWIEDZAJĄ JOBA TRZEJ PRZYJACIELE (2,11-13).\n11 Usłyszawszy tedy trzej przyjaciele Joba wszystko złe, które nań przypadło, przyszli, każdy z miejsca swego, Elifaz Temanitczyk i Baldad Suhitczyk, i Sofar Naamatczyk. Bo się byli zmówili, żeby razem przyjść odwiedzić go i pocieszyć.\n12 A podniósłszy z daleka oczy swe nie poznali go, i krzyknąwszy zapłakali, a rozdarłszy swe szaty obsypali prochem głowy swe rzucając pod niebo.\n13 I siedzieli z nim na ziemi siedem dni i siedem nocy, a żaden do niego słowa nie mówił, bo widzieli, że boleść była gwałtowna.\nCZĘŚĆ I (3,1 - 31,40)\nTRZYKROTNA ROZPRAWA JOBA Z PRZYJACIÓŁMI\nI. Pierwszy szereg mów. (3,1 - 14,22)\nI. SKARGA JOBA (3,1-26). Przeklina dzień swych urodzin i noc swego poczęcia (1-10). Za szczęście poczytywałby sobie, gdyby był poroniony lub zaraz po urodzeniu umarł (11- 19). Po co w ogóle dawać życic człowiekowi nieszczęśliwemu, takiemu jak on (20-26)?\n1 Potem Job otworzył usta swe i złorzeczył dniowi swemu,\n2 i mówił: "Niech zginie dzień,\n3 któregom się urodził, i noc, w którą rzeczono: Począł się człowiek.\n4 Dzień ów niech się obróci w ciemności, niech się o niego nie pyta Bóg z wysoka, i niech nie będzie oświecony światłością.\n5 Niech go zaćmią ciemności i cień śmierci, niech go osiądzie mrok i niech będzie ogarniony gorzkością.\n6 Noc ową ciemny wicher niech posiądzie, niech nie wchodzi w liczbę dni rocznych i niech nie będzie policzona w miesiącach.\n7 Noc owa niech będzie opuszczona i niegodna chwały.\n8 Niech jej złorzeczą a, którzy złorzeczą dniowi, którzy są gotowi wzruszyć Lewiatana.\n9 Niech się zaćmią gwiazdy mrokiem jej; niechaj czeka światła, a nie ogląda ani wzejścia powstającej zorzy:\n10 ponieważ nie zawarła drzwi żywota, który mię nosił, ani nie odjęła zła od oczu moich.\n11 Czemum w żywocie nie umarł ? wyszedłszy z żywota, wnet nie zginął ?\n12 Czemu przyjęty na kolana? Dlaczego karmiony piersiami ?\n13 Teraz bowiem śpiąc milczałbym i odpoczywałbym snem moim z królami\n14 i radnymi ziemi, którzy sobie budują pustynie, albo z książęty,\n15 którzy mają złoto i napchliają domy swe srebrem;\n16 albo nie istniałbym jak martwy płód ukryty, albo jak ci, którzy poczęci, nie oglądali światłość.\n17 Tam niezbożnicy przestali się miotać, i tam odpoczęli wyczerpani z sił.\n18 I niegdyś związani są razem bez przykrości, nie słysząc głosu naganiacza.\n19 Mały i wielki tam jest, i niewolnik wolny od pana swego.\n20 Czemu nędznemu dana jest światłość, a żywot tym, którzy są w gorzkości duszy;\n21 którzy czekają śmierci, a nie przychodzi, jak ci, co kopią za skarbem,\n22 i bardzo się weselą,\n23 gdy znajdą grób; mężowi, którego droga skryta jest, i ogarnął go Bóg ciemnościami?\n24 Pierwej niźli jem, wzdycham, a jak wzbierające wody,\n25 tak jest narzekanie moje. Bo strach, któregom się lękał, przyszedł na mnie, a czegom się obawiał, przydarzyło się.\n26 Czy to mimo siebie nie puszczałem ? czy nie milczałem ? czy nie byłem spokojny? a przyszło na mnie zagniewanie!"\n2. PIERWSZA MOWA ELIFAZA (4,1- 5,27).\nObecne zachowanie się Joba nie zgadza się z jego dawniejszym podtrzymywaniem na duchu cierpiących (1-5). Pochodzi to stąd, te jego pobożność była tylko pozorna (6); grzech bowiem, i tylko grzech ściąga cierpienie na ludzi (7-11). Potwierdza to Elifaz swym nocnym widzeniem (12-16), w którym mu objawiono, że nikt nie jest bez skazy przed Bogiem (17-21). Niech zatem Job daremnie nie narzeka jak głupi, bo wszelkie cierpienie jest naturalnym skutkiem grzechu (5,1-7). Niech się raczej zwróci z prośbą do Boga, który jest sprawcą wszelkich zmian w naturze i wśród ludzi (8-16); niech z pokorą przyjmie zbawienną karę Bożą (17-18), a wówczas Bóg wyrwie go ze wszystkich nieszczęść (19-27).\n1 A odpowiadając Elifaz Temanitczyk rzekł:\n2 "Jeśli poczniemy mówić do ciebie, może niemiło ci będzie, ale obmyśloną mowę kto zatrzymać może?\n3 Otoś wielu uczył i wzmacniałeś ręce umęczone;\n4 chwiejących się utwierdzały twe mowy, a kolanom drżącym siły dodawałeś.\n5 A teraz przyszła na cię plaga i ustałeś; dotknęła cię i strwożyłeś się.\n6 Gdzież jest bojaźń twoja, moc twoja, cierpliwość twoja i doskonałość dróg twoich?\n7 Wspomnij, proszę cię, kto kiedy niewinny zginął ? albo kiedy prości zgładzeni byli ?\n8 I owszem widziałem tych, którzy czynią nieprawość i sieją boleści i żną je,\n9 że za dmuchnieniem Bożym zginęli i duchem gniewu jego zniszczeli.\n10 Ryk lwi i głos lwicy, i zęby Iwich szczeniąt skruszone zostały.\n11 Tygrys zginął, gdyż nie miał łupu, i szczenięta lwie rozproszyły się.\n12 Ale do mnie powiedziano słowo tajemnicze, i jakby ukradkiem przyjęło ucho moje ciąg szeptania jego.\n13 W okropności widzenia nocnego, gdy sen na ludzi zwykł przypadać,\n14 zdjął mię strach i drżenie, i wszystkie kości moje przestraszyły się;\n15 a gdy duch przechodził przede mną, powstały włosy na ciele moim.\n16 Stanął ktoś, którego twarzy nie poznałem, wyobrażenie przed oczyma mymi, i słyszałem głos jakby wiatru cichego:\n17 Czy człowiek, Bogu przyrównany, będzie usprawiedliwiony, albo mąż będzie czystszy niż Stworzyciel jego?\n18 Oto ci, którzy mu służą, nie są stali, i w aniołach swoich znalazł nieprawość. 19 Jakże daleko więcej ci, którzy mieszkają w domach glinianych, których podstawą jest ziemia, będą zniszczeni jak od mola.\n20 Od poranku aż do wieczora będą wycięci, a ponieważ żaden nie rozumie, zginą na wieki.\n21 A pozostali usunięci będą spośród nich; pomrą, ale nie w mądrości.\n1 Wołajże tedy, jeśli jest kto, co by ci odpowiedział, a obróć się do którego z świętych.\n2 Zaiste gniew zabija głupiego, a zawiść umarza prostaka.\n3 Jam widział głupiego mocno wkorzenionego, i wnet złorzeczyłem piękności jego.\n4 Daleko będą synowie jego od zbawienia i starci będą w bramie, i nie będzie, kto by wyrwał.\n5 Żniwo jego zje głodny, jego samego po rwie zbrojny, a pragnący będą pić bogactwa jego.\n6 Nic się nie dzieje na ziemi bez przyczyny i nie z ziemi wschodzi boleść.\n7 Człowiek się rodzi na pracę, a ptak na latanie.\n8 Przeto ja będę prosił Pana i przedłożę mowę moją Bogu,\n9 który czyni wielkie rzeczy i niezbadane, i cuda bez liczby;\n10 który daje deszcz na ziemię i polewa wodami wszystko;\n11 który pokornych stawia wysoko, a smętnych wywyższa zdrowiem;\n12 który rozprasza myśli złośliwych, aby ręce ich nie mogły dokonać,\n13 co były poczęły; który chwyta mądrych w ich chytrości, a radę przewrotnych rozprasza: za dnia wpadną w ciemności\n14 i jakby w nocy tak będą macać w południe.\n15 Ale zachowa ubogiego od miecza ust ich, niezasobnego od ręki gwałtownika.\n16 I będzie nadzieja dla ubogiego, a nieprawość zamknie usta swoje.\n17 Błogosławiony człowiek, którego Bóg karze! Karania tedy Pańskiego nie odrzucaj.\n18 Bo on rani i leczy; uderza, i ręce jego uzdrowią.\n19 Z sześciu ucisków wybawi cię, a w siódmym nie tknie cię zło.\n20 Wybawi cię od śmierci czasu głodu, a na wojnie z mocy miecza.\n21 Od bicza języka zakryty będziesz i nie ulękniesz się nieszczęścia, gdy przyjdzie.\n22 Będziesz się śmiał w spustoszeniu i w głodzie, i nie będziesz się bał zwierząt ziemi.\n23 Ale z kamieniami pól przymierze twoje, a zwierzęta ziemi pokój z tobą mieć będą.\n24 I poznasz, że ma pokój przybytek twój, a nawiedzając ozdobę twoją, nie zgrzeszysz.\n25 Poznasz też, iż liczny będzie ród twój, i potomstwo twe jak ziele ziemi.\n26 Wnijdziesz w dostatku do grobu jak wnoszą kopę pszenicy czasu swego.\n27 Oto jak doszliśmy do tego, tak-ci jest; co usłyszałeś umysłem rozbieraj!"\n3. ODPOWIEDŻ JOBA (6,1- 7,21). Narzekania jego są daleko mniejsze nit cierpienia, jakie znosi (1-7); dlatego pożąda śmierci (8-13). Przyjaciele go zwiedli (14-21), chociaż nie żądał od nich żadnej ofiary (22-23). Niech mu udowodnią nie czczymi słowami, ale faktami, że jego cierpienia są karą za grzechy (24-30). Życie człowieka w ogóle jest pełne trudu (7,1-2), lecz on cierpi dzień i noc (2-4), zbliżając się do krainy śmierci, skąd nie ma powrotu (5-10). Prosi zatem Boga, żeby mu popuścił (11-19), a jeśli rzeczywiście jest winien grzechu, aby na to nie zważał (20-21).\n1 A Job odpowiadając rzekł:\n2 "Daj, Boże, aby grzechy moje, którymi na gniew zasłużyłem, i nędza, którą cierpię, były włożone na wagę!\n3 Jak piasek morski ta okazałaby się cięższą; stąd i słowa moje są boleści pchle 4 Albowiem strzały Pańskie we mnie są i gniew ich wypija ducha mego, a strachy Pańskie walczą przeciwko mnie.\n5 Czy będzie ryczał leśny osioł, gdy ma trawę? Albo czy wół będzie ryczał, gdy stanie u pełnego żłobu?\n6 Albo czy można jeść rzecz mdłą, która nie jest osolona? Albo czy może kto kosztować tego, co skosztowane śmierć przynosi?\n7 Czego się przedtem tknąć nie chciała dusza moja, teraz dla ucisku jest pokarmem moim.\n8 Kto by dał, aby się spełniła prośba moja, i żeby mi Bóg dał, czego oczekuję.\n9 A ten, który począł, niech mię zetrze, niech spuści rękę swoją i wytnie mię!\n10 I niech mi to będzie pociechą, iż trapiąc mię boleścią nie folgował, a nie sprzeciwiałem się mowom Świętego.\n11 Co bowiem za moc moja, żebym wytrwał? albo co za koniec mój, abym cierpliwie się sprawował ?\n12 Nie jest mocą kamienną moc moja, ni ciało moje jest spiżowe.\n13 Oto nie masz dla mnie pomocy we mnie, a powinowaci moi też odstąpili ode mnie.\n14 Kto odmawia przyjacielowi swemu miłosierdzia, bojaźń Pańską opuszeza.\n15 Bracia moi minęli mię jak potok, który prędko bieży po nizinach.\n16 Boją się szronu, a śnieg spadnie na nich.\n17 Czasu, którego rozproszeni będą, zaginą, a skoro się zagrzeje, rozpłyną się z miejsca swego.\n18 Powikłały się ścieżki kroków ich, będą próżno chodzić i zaginą.\n19 Obaczcie ścieżki Temy, drogi Saby, a poczekajcie trochę.\n20 Zawstydzili się, gdyż miałem nadzieję, przyszli też do mnie i wstydem okryli się.\n21 Teraz przyszliście, i teraz widząc skaranie moje boicie się.\n22 Czy mówiłem: Przynieście mi i z majętności waszej podarujcie mi? Albo:\n23 Wybawcie mię z ręki nieprzyjaciół i z ręki mocarzów wyrwijcie mię?\n24 Nauczcie mię, a ja będę milczał, i jeślim może czego nie umiał, nauczcie mię. 25 Czemuście uwłóczyli słowom prawdy, gdy nie masz nikogo wśród was, który by mógł mię przekonać?\n26 Na łajanie tylko słowa wkładacie i na wiatr słowa wypuszczacie.\n27 Na sierotę się targacie i staracie się obalić przyjaciela waszego.\n28 Wszelako dokończcie tego, coście zaczęli; nadstawcie ucha i obaczcie, czy kłamię.\n29 Odpowiedzcie, proszę, bez swaru, a mówiąc to, co jest sprawiedliwe, osądźcie.\n30 I nie znajdziecie w języku moim nieprawości, ani w ustach moich odezwie się głupstwo.\n1 Bojowaniem jest żywot człowieczy na ziemi, a jako dni najemnika dni jego. 2 Jak niewolnik pragnie cienia i jak najemnik czeka końca pracy swojej,\n3 tak i ja miałem miesiące rozczarowania i noce pracowite obliczałem sobie.\n4 Jeśli zasnę, rzeknę: Kiedy wstanę? I znowu będę czekał wieczora, i będę napełniony boleściami aż do zmroku.\n5 Ciało moje obleczone jest zgnilizną i plugastwem prochu, skóra moja zeschła i pomarszczyła się.\n6 Dni moje przeminęły prędzej, niźli tkacz płótno obcina, i skończyły się bez żadnej nadziei.\n7 Wspomnij, iż żywot mój wiatrem jest, i oko moje nie wróci się, aby widzieć dobra.\n8 I nie będzie mnie oglądał wzrok człowieka; oczy twe zwrócisz na mnie, a nie będzie mnie.\n9 Jak niszczeje obłok i przemija, tak ten, który zstąpi do otchłani, nie wynijdzie.\n10 I nie wróci się już do domu swego, i nie pozna go więcej miejsce jego.\n11 Przeto i ja nie sfolguję ustom moim, mówić będę w udręczeniu ducha mego, będę rozmawiał z gorzkością duszy mojej\n12 Czym ja jest morze lub potwór morski, żeś mię otoczył więzieniem ?\n13 Jeśli rzekę: Pocieszy mię łóżko moje i ulży mi się, gdy będę z sobą mówił na pościeli mojej,\n14 będziesz mię straszył przez sny i przez widzenia wstrząśniesz mnie drżeniem.\n15 A przeto dusza moja obrała powieszenie, a kości moje śmierć.\n16 Zwątpiłem, już więcej żyć nie będę. Przepuść mi, bo nicością są dni moje.\n17 Czymże jest człowiek, iż go wielce ważysz? albo co zwracasz do niego serce Twoje ?\n19 Dokądże mi nie przepuścisz, ani dopuścisz mi, abym przełknął ślinę moją?\n20 Zgrzeszyłem, cóż Ci mogę uczynić, o Stróżu ludzi? Czemuś mię postawił przeciwnikiem Twoim, i stałem się ciężkim sam sobie ?\n21 Dlaczego nie zgładzisz grzechu mego, i czemu nie usuwasz nieprawości mojej? Oto teraz w prochu zasnę, a jeśli rano będziesz mnie szukał, nie będzie mnie."\n4. PIERWSZA MOWA BALDADA (8,1-22). Bóg postępuje sprawiedliwie (1-3); synowie Joba zginęli dla swych grzechów (4), ale jeśli on sam nawróci się do Boga, odzyska szczęście (5-7). Mądrość przodków naucza, że szczęście bezbożnych jest krótkie, a ich upadek pewny (8-19). A zatem niech się Job nawróci do Boga, a będzie na nowo szczęśliwy (20-22).\n1 A odpowiadając Baldad Suhitczyk rzekł:\n2 "I pokądże takie rzeczy mówić będziesz, i wichrem gwałtownym będą mowy ust twoich ?\n3 Czy Bóg przekręca prawo? albo Wszechmogący wywraca sprawiedliwość?\n4 Chociaż synowie twoi zgrzeszyli Jemu, i zostawił ich w ręce nieprawości ich,\n5 ty wszakże, jeśli. rano wstaniesz do Boga i będziesz się modlił do Wszechmocnego,\n6 jeśli czysto i prosto będziesz postępował, zaraz się ocuci ku tobie i spokojnym uczyni mieszkanie sprawiedliwości twojej,\n7 tak dalece, iż jeśli początek twój był mały, późniejsze twe sprawy urosną niepomiernie.\n9 Wczorajsi bowiem jesteśmy i nic nie wiemy, gdyż dni nasze na ziemi są jak cień.\n10 A oni cię nauczą, będą ci mówić i z serca swego wypuszczą wymowę:\n11 Czy może się zielenić sitowie bez wilgoci, albo rogozie uróść bez wody?\n12 Choć jeszcze jest w kwiecie, ręką go nie zerwano, przed wszystkim zielem usycha.\n13 Takie są drogi wszystkich, zapominających o Bogu, a nadzieja obłudnika zginie.\n14 Nie upodoba mu się głupota jego, a jako sieć pajęcza ufanie jego.\n15 Oprze się na domu swym, a nie ostoi się; będzie go podpierał, a nie powstanie.\n16 Zda się mieć wilgoć, zanim wzejdzie słońce, i ze wschodem jego wynijdzie latorośl jego;\n17 w kupie kamieni rozprzestrzenią się korzenie jego i między kamieniami mieszkać będzie;\n18 jeśli go wyciągnie z miejsca jego, zaprze się go i rzecze: Nie znam cię!\n19 Albowiem to jest wesele drogi jego, aby znów ziemi inni się puścili.\n20 Bóg nie odrzuci prostego, ani nie poda ręki niegodziwcom;\n21 dopóki nie napełnią się śmiechem usta twoje, a wargi twe wykrzykiwaniem. Ci,\n22 którzy cię mają w nienawiści, obleczeni będą wstydem, a przybytek niezbożnych się nie ostoi."\n5. ODPOWIEDŻ JOBA (9,1-10,22). Wobec potęgi i niepojętego działania Boga nie podobna człowiekowi obronić swej sprawy; choćby był niewinny, musi ulec (1-21). To jednak uważa Job za pewne, że Bóg winnego i niewinnego zarówno cierpieniami chłoszcze (22-24). Tak i Joba dni upływają bez promyka radości lub nadziei (25-28); lecz cierpi on niewinnie, choć nie może swej niewinności Bogu sądownie dowieść (29-35). Dlaczegóż Bóg tak srogo go trapi (10,1-7)? Przecież jest on dziełem rąk Jego (8-12)! Mimo to Bóg go dręczy bez względu na to, czy jest winny, czy niewinny (13-17). Bodajby się był nie narodził (18-19) l Prosi przynajmniej o chwilę ulgi, nim pójdzie do otchłani (20-22).\n1 Odpowiadając Job rzekł:\n2 "Prawdziwie wiem, iż tak jest i że człowiek porównany z Bogiem nie będzie usprawiedliwiony.\n3 Jeżeli będzie się z Nim chciał spierać, nie będzie mu mógł odpowiedzieć jednym na tysiąc.\n4 Mądry jest sercem i mocny siłą; kto się Mu sprzeciwił, a miał pokój?\n5 On przeniósł góry, a nie widzieli ci, których wywrócił w zapalczywości swojej.\n6 On porusza ziemię z miejsca jej, i słupy jej wstrząsają się.\n7 On przykazuje słońcu i nie wschodzi, i gwiazdy zamyka jakby pod pieczęcią.\n8 On rozciąga niebiosa sam i chodzi po falach morskich.\n9 On czyni Wóz niebieski i Kosy, i Baby, i gwiazdy południowe.\n10 On działa wielkie rzeczy i nieogarnione, i dziwy, którym nie masz liczby.\n11 Jeśli przyjdzie do mnie, nie ujrzę Go;\n12 jeśli odejdzie, nie zrozumiem. Jeśli spyta nagle, któż mu odpowie? albo kto rzec może:\n13 Czemu tak czynisz ? Bóg, którego gniewowi nikt się oprzeć nie może, i pod którym się zginają ci, którzy noszą okrąg.\n14 Kimże tedy ja jestem, abym Mu miał odpowiedzieć i mówił słowy moimi z nim ?\n15 Choćbym miał słuszność, nie odpowiem, ale sędziego mego prosić będę!\n17 W wichrze bowiem zetrze mię i rozmnoży rany moje, nawet bez przyczyny. 18 Nie dopuszcza odpocząć duchowi memu i napełnia mię gorzkościami.\n19 Jeśli kto pyta o moc, najmocniejszy jest; jeśli o prawość sądu, nikt nie śmie dać za mną świadectwa.\n20 Jeżeli będę chciał się usprawiedliwić, usta moje potępią mię; jeśli się pokażę niewinnym, dowiedzie, żem nieprawy.\n21 Choćbym też był prostym, tego samego nie będzie wiedzieć dusza moja, i obrzydzę sobie życie moje.\n22 Jedno jest, com mówił: I niewinnego i niezbożnego on niszczy.\n23 Jeśli biczuje, niech raz zabije, a z kaźni niewinnych niech się nie śmieje.\n24 Ziemia dana jest w ręce niezbożnika; oblicze sędziów jej zakrywa. A jeśli nie On jest, któż tedy jest?\n25 Dni moje prędsze były niż zawodnik: uciekły i nie widziały dobra.\n26 Minęły jak łodzie niosące jabłka, jak orzeł lecący na żer.\n27 Gdy powiem: Nie będę tak mówił, odmieniam twarz moją, a boleścią się dręczę,\n28 obawiam się wszystkich uczynków moich wiedząc, że nie przepuszczasz grzeszącemu.\n29 A jeśli i tak niezbożny jestem, czemuż na próżno pracowałem?\n30 Jeśli byłbym omyty jakby śnieżną wodą i lśniłyby się jak najczystsze ręce moje,\n31 to jednak w plugastwie zanurzysz mię i będą się mną brzydzić szaty moje.\n32 Bo nie człowiekowi, który mnie podobny jest, odpowiadać będę, ani który by na równi ze mną mógł być przesłuchiwany w sądzie.\n33 Nie masz, kto by obydwu mógł karać i położyć rękę swą na obu.\n34 Niech odejmie ode mnie rózgę swoją, a strach jego niech mnie nie straszy;\n35 będę mówił, a nie będę się go bał, bo bojąc się, nawet odpowiadać nie mogę.\n1 Duszę moją obejmuje wstręt do życia mego; wypuszczę przeciw sobie mowę moją, będę mówił w gorzkości duszy mojej.\n2 Rzeknę Bogu: Nie potępiaj mnie, pokaż mi, czemu mię tak sądzisz?\n3 Czy dobrym wydaje się tobie, jeżeli niesłusznie mię oskarżasz i uciskasz mnie, dzieło rąk Twoich, a zmysły niezbożników wspomagasz ?\n4 Czy ty masz oczy cielesne ? albo też widzisz tak, jak widzi człowiek?\n5 Czy jak dni człowiecze są dni Twoje, a lata Twoje są jak czasy ludzkie,\n6 żebyś się miał pytać o nieprawość moją i dowiadywać się o grzech mój,\n7 i żebyś się przekonał, żem nic niezbożnego nie uczynił, gdyż nie masz nikogo, kto by mógł wyrwać z ręki twojej?\n8 Ręce Twoje uczyniły mię i utworzyły mię całego wokoło, a tak n1ię nagle strącasz?\n9 Wspomnij, proszę, że jak z błota uczyniłeś mig i w proch mię obrócisz.\n10 Czy nie jak mleko udoiłeś mię, i jak serowi dałeś mi stężeć?\n11 Skórą i mięsem oblokłeś mię, kośćmi i żyłami pospinałeś mię.\n12 Żywot i miłosierdzie dałeś mi, a opieka Twoja strzegła ducha mego.\n13 Chociaż to kryjesz w sercu Twoim, wszakże wiem, iż o wszystkim pamiętasz.\n14 Jeśli zgrzeszyłem i do czasu oszczędziłeś mię, czemuż mi nie dopuścisz oczyścić się z nieprawości mojej?\n15 Jeśli będę niezbożnym, biada mi! a jeślim sprawiedliwy, nie podniosę głowy, nasycony utrapieniem i nędzą.\n16 I dla pychy jako lwicę uchwycisz mię i znowu przedziwnie mię męczysz.\n17 Wznawiasz przeciwko mnie świadków twoich, i powiększasz gniew twój na mnie, a męki walczą przeciw mnie.\n18 Czemuś mię wywiódł z żywota? Bodajbym był zniszczał, żeby mię oko nie widziało!\n19 Byłbym, jakby mnie nie było, z żywota przeniesiony do grobu.\n19 Czy odrobina dni moich nie skończy się wkrótce?\n20 Popuść mi tedy, żebym trochę opłakał boleść moją, pierwej nim pójdę,\n21 i nie wrócę się, do ziemi ciemnej i okrytej mgłą śmierci,\n22 ziemi nędzy i ciemności, kędy cień śmierci jest i nie masz porządku, ale wieczny strach przebywa."\n6. PIERWSZA MOWA SOFARA (11,1-20). Poskramia zuchwałość Joba (1-3). Gdyby Bóg chciał przemówić, odkryłby jego grzechy, większe niż kara, którą ponosi (4-6). Doskonałość Boga jest nieskończona i żadnymi prawami nieograniczona (7-9); dlatego gdy na sąd wystąpi, poskramia wszystkich (10-12). Niech się Job nawróci, a zazna na nowo szczęścia (13-20)!\n2 "Czy ten który wiele mówi, nie będzie słuchał? Albo mąż wielomówny będzie usprawiedliwiony?\n3 Dla ciebie jednego będą milczeć ludzie? a gdy się z innych naśmiejesz, nikt ciebie nie odeprze?\n4 Mówiłeś bowiem: Czysta jest mowa moja i jestem czysty przed oczyma Twymi.\n5 Ale daj Boże, by z tobą Bóg mówił i otworzył usta Swe tobie,\n6 i by okazał ci tajemnice mądrości, i że wielorakie jest prawo jego; abyś zrozumiał, że daleko mniej wymaga od ciebie, niźli zasługuje nieprawość twoja.\n7 Czy może ślady Boże ogarniesz i doskonale Wszechmocnego dosięgniesz?\n8 Wyższy jest niż niebo i cóż uczynisz? głębszy niźli otchłań i skądże poznasz?\n9 Dłuższa niźli ziemia miara jego, a szersza niż morze.\n10 Jeśli wszystko wywróci albo w jedno ściśnie, kto Mu się sprzeciwi?\n11 On bowiem zna próżność ludzi, a widząc nieprawość czy nie zwraca uwagi?\n13 A ty umocniłeś serce twe i wyciągniesz ku Niemu ręce twoje.\n14 Jeśli nieprawość, która jest w ręce twej, oddalisz od siebie, a nie zostanie niesprawiedliwość w przybytku twoim:\n15 wtedy będziesz mógł podnieść oblicze twoje bez zmazy i będziesz stały i nie będziesz się bał.\n16 Zapomnisz też o nędzy i jak o wodach które spłynęły, wspominać będziesz.\n17 I wzejdzie tobie pod wieczór jakby jasność południowa, a gdy będziesz mniemał, żeś zniszczony, wzejdziesz jak jutrzenka.\n18 I będziesz miał ufność przez przedłożoną ci nadzieję, a okopany bezpiecznie spać będziesz.\n19 Odpoczywać będziesz, a nie będzie, kto by cię straszył, i będą prosić oblicza twego mnodzy.\n20 A oczy niezbożników ustaną i ucieczka dla nich zniknie, a nadzieją ich jest obrzydliwość dla duszy."\n7. ODPOWIEDŻ JOBA (12,1- 14,22). Przyjaciele Joba nie mają więcej rozumu nit on (1-3); sądzą go zaś zarozumiale (4-6). Wszechmoc Boga, na którą się powołują jest prawdą powszechnie znaną (7-10), a wyżej nit mądrość starszych stoi mądrość i moc Boża (11-13). Opisuje mądrość i moc Bożą, objawiające się w rządach nad światem (14-25). Job, który zna to wszystko, nic jest nitszy od swych przyjaciół (13,1-2), i nie z nimi chce rozprawiać, lecz z Bogiem (3-6). Bóg nie potrzebuje ich kłamliwej obrony i zgromi ich (7-12). Job jest gotów na wszystko, byle bronić swej sprawy przed Bogiem (13-16); przyjaciele mają się tylko przysłuchiwać (17-19). By jednak mógł się prawować, prosi o ulgę w cierpieniach (20-22). Bóg nie ma żadnego powodu, by jego mizernego tak nękać (23-27). Człowiek jest krótkotrwały niechże mu Bóg użyczy choć trochę spokoju (13,28 - 14,6). Przecież, gdy umrze nie wróci jut więcej do tycia (7-12). Oby mógł człowiek przeczekać gniew Boży w otchłani (13-17)I Niestety, stamtąd jut się nie wraca (18-22).\n2 "To wy sami tylko ludźmi jesteście a z wami umrze mądrość?\n3 Toż i ja mam serce jak i wy, i nie jestem podlejszy niźli wy: bo któż tego nie wie, co wy wiecie?\n4 Ten, z którego się naśmiewa przyjaciel jego jak ze mnie, będzie wzywałBoga i wysłucha go; naśmiewają się bowiem z prostoty sprawiedliwego.\n5 Pochodnia wzgardzona w myślach bogaczów, nagotowana na czas zamierzony.\n6 Pchle są przybytki zbójców i śmiało Boga wyzywają, chociaż on dał wszystko w ręce ich.\n7 Jednak spytaj się bydła, a nauczy cię, i ptactwa niebieskiego, a okaże ci.\n8 Mów do ziemi, a odpowie tobie, i będą ci opowiadać ryby morskie.\n10 W jego ręce jest dusza wszystkiego, co żyje i duch wszelkiego ciała człowieczego.\n11 Czy nie ucho rozróżnia słowa, a podniebienie jedzącego - smak?\n12 U starych jest mądrość, a w długim wieku roztropność.\n14 Jeśli zburzy, nikogo nie masz, kto by zbudował; jeśli człowieka zamknie, nie masz nikogo, co by otworzył.\n15 Jeśli zatrzyma wody, wszystko wyschnie, a jeśli je wypuści, spustoszą ziemię.\n17 Przywodzi doradców do głupiego końca i sędziów do głupoty.\n18 Pas królów rozwiązuje i biodra ich powrozem przepasuje.\n19 Prowadzi kapłanów w niesławie, a przedniejszych panów obala,\n20 odmieniając usta prawdomównych i naukę starym odejmując.\n21 Wylewa wzgardę na książąt, tym, którzy byli uciśnieni, ulgę przynosząc.\n22 On to głębokość odsłania z ciemności i wywodzi na światłość cień śmierci.\n23 On rozmnaża narody i wytraca je, a wywrócone na powrót przywraca.\n24 On odmienia serce książąt ludu ziemi i zwodzi ich, że próżno chodzą po bezdrożu;\n25 macają jak w ciemności, a nie w światłości, i sprawia, że błądzą jak pijani.\n1 Oto wszystko to widziało oko moje i słyszało ucho moje, i zrozumiałem każdą rzecz.\n2 Co wy wiecie, ja wiem, i nie jestem od was podlejszy.\n3 Jednakże do Wszechmocnego mówić będę, chcę z Bogiem rozmawiać,\n4 wpierw wykazując, żeście budownicy kłamstwa i naśladowcy nauk przewrotnych.\n5 Obyście byli raczej milezeli, żeby was miano za mądrych!\n6 Słuchajcież tedy napomnienia mego, a na rozsądek ust moich pilnie baczcie! -\n7 Czy Bóg potrzebuje waszego kłamstwa, żebyście dla Niego mówili oszustwo?\n8 Czy za nim się ujmujecie i na korzyść Boga sądzić usiłujecie?\n9 Alboż to podobać się będziecie Jemu, któremu nic tajne być nie może? albo będzie jak człowiek zwiedziony waszymi oszustwami ?\n10 On was gromić będzie, bo w skrytości stronniczymi jesteście na rzecz Jego.\n11 Skoro się tylko ruszy, zatrwoży was, a strach jego przypadnie na was.\n12 Pamięć po was podobna będzie do popiołu, i będą zgięte w błoto szyje wasze.\n13 Pomilczcie trochę a będę mówił, cokolwiek mi na myśl przyjdzie.\n14 Czemuż mam targać ciało swe zębami moimi, a duszę swą nosić w rękach moich ?\n15 Choćby mię zabił, w Nim ufać będę; a wszakże dróg moich przed obliczem Jego bronić będę.\n16 I On będzie zbawicielem moim, bo nie przyjdzie przed oblicze Jego żaden obłudnik.\n17 Słuchajcie mowy mojej, i zagadki przyjmujcie w uszy swoje!\n18 Jeśli będę sądzony, wiem, że mię znajdą sprawiedliwym.\n19 Kto jest, co by się chciał prawować ze mną ? niech przyjdzie; czemu mam niszczeć milcząc ?-\n20 Dwu tylko rzeczy nie czyń mi, a wtedy się przed obliczem Twoim nie ukryję:\n21 rękę Twoją oddal ode mnie, a strach Twój niech mię nie przeraża.\n22 Wezwij mię, a ja odpowiem Tobie; albo ja mówić będę, a Ty mi odpowiadaj.\n23 Jak wiele mam nieprawości i grzechów? złości moje i występki ukaż mi!\n24 Czemu kryjesz oblicze Twoje, i uważasz mię za nieprzyjaciela Twego ?\n25 Przeciw listkowi, który wiatr porywa, pokazujesz moc Swoją, źdźbło suche gollisz?\n26 Piszesz bowiem przeciwko mnie gorzkości i chcesz mię zniszczyć grzechami młodości mojej.\n27 Włożyłeś w pęta nogi moje i strzegłeś wszystkich ścieżek moich, i śladom nóg moich przypatrywałeś się,\n28 który jak zgnilizna mam zniszczeć, i jak szata, którą mole jedzą.\n1 Człowiek, urodzony z niewiasty, żyjąc przez czas krótki napełniony bywa wielu nędzami.\n2 Wychodzi jako kwiat i bywa zdeptany, ucieka jako cień i nigdy nie trwa w tym samym stanie.\n3 I masz za godną rzecz na takiego otwierać oczy Twoje i przywodzić go z Sobą do sądu ?\n4 Któż może czystym uczynić tego, który się począł z nasienia nieczystego ?\n5 Czy nie Ty, który sam jesteś ? Krótkie są dni człowieka, liczba miesięcy jego u ciebie jest, odmierzyłeś granice jego, które nie będą mogły być przestąpione.\n6 Odstąp troszeczkę od niego, aby odpoczął, dopóki nie przyjdzie pożądany, jak u najemnika, dzień jego.\n7 Drzewo ma nadzieję: jeśli ucięte będzie, znowu się zieleni i gałązki jego odrastają.\n8 Jeśli się zestarzeje w ziemi korzeń jego, i w prochu obumrze pień jego,\n9 na zapach wody puści się i rozpuści gałęzie jako pierwej, gdy było wsadzone.\n10 A człowiek, gdy umrze, jest obnażony i skończony, proszę, kędy jest?\n11 Jak gdy wody ustąpią z morza, a rzeka wypróżni się i wyschnie,\n12 tak człowiek, gdy umrze, nie powstanie; do póki nie przeminie niebo, nie ocuci się ani nie powstanie ze snu swego.\n13 Kto by mi to dał, abyś mię osłonił w otchłani i ukrył mię, ażby przeminęła zapalczywość Twoja, i naznaczył mi czas, w którym byś na mnie wspomniał ?\n14 Czy umarły człowiek znowu żyć będzie? Po wszystkie dni, w których teraz żołnierkę uprawiam, czekam, aż przyjdzie odmiana moja.\n15 Zawołasz mię, a ja odpowiem Tobie; dziełu rąk twoich podasz prawicę.\n16 Tyś wprawdzie kroki moje policzył, ale przepuść grzechom moim.\n17 Zapieczętowałeś jak w worku przestępstwa moje, ale uleczyłeś nieprawość moją.\n19 Wody wydrążają kamienie, a powódź zwolna ziemię spłukuje: podobnie więc człowieka zatracisz.\n20 Umocniłeś go na krótko, aby wiecznie przeminął; odmienisz twarz jego i wypuścisz go.\n21 Czy sławni będą synowie jego, czy też niesławni, nie zrozumie.\n22 A jednak ciało jego, póki żyje, boleć będzie, a dusza jego nad nim samym płakać będzie."\nII. Drugi szereg mów.\n1. DRUGA MOWA ELIFAZA (I5,1-35). Joba potępiają jego własne mowy (1-6). Nic więcej on nie wie od swych przyjaciół (7-10). Gani Joba za jego pychę i poczucie własnej sprawiedliwości (11-16). Opowiada mu czystą naukę ojców (17-19), która głosi, że bezbożny nie może być szczęśliwy: dręczą go wyrzuty sumienia (20-24), jedynym zaś powodem jego nieszczęść są własne grzechy (25-28); pomyślność jego jest krótkotrwała, nieprawość gotuje mu zgubę (4-35).\n2 "Czy mądry odpowie jakby na wiatr mówiąc i napełni żarem żołądek swój?\n3 Ganisz słowami Tego, który nie jest równy tobie, i mówisz, co nie jest ci pożyteczne.\n4 Ile od ciebie zależy, wypleniłeś bojaźń i zniszczyłeś prośby przed Bogiem.\n5 Nauczyła bowiem nieprawość twoja usta twoje, i naśladujesz język bluźniących.\n6 Potępią cię usta twoje, a nie ja, i wargi twoje odpowiedzą tobie.\n7 Czyś się ty pierwszym z ludzi narodził? i przed pagórkami jesteś utworzony?\n8 Czy słyszałeś plany Boga, a mądrość jego niższa będzie niźli twoja?\n9 Cóż umiesz, czego byśmy nie wiedzieli ?\n10 I sędziwi i starzy są między nami, daleko starsi niż ojcowie twoi.\n11 Czy wielka to rzecz jest, aby cię Bóg pocieszył? ale słowa twoje przewrotne temu przeszkadzają.\n12 Czemuż cię podnosi serce twoje i jakby o czymś wielkim myśląc zdumiałe masz oczy ?\n13 Czemu się nadyma przeciw Bogu duch twój, że wypuszczasz z ust twoich takie mowy?\n14 Czym jest człowiek, żeby miał być nieskalany, i żeby się ukazał sprawiedliwym ten, co jest zrodzony z niewiasty ?\n15 Oto między świętymi Jego nikt nie jest nieodmienny, i niebiosa nie są czyste przed oczyma jego;\n16 jakże daleko więcej obrzydły i niepożyteczny człowiek, który jak wodę pije nieprawość!\n17 Oznajmię ci, posłuchaj mię; com widział, to ci opowiem.\n18 Mądrzy wyznają i nie zakrywają ojców swych,\n19 którym samym dana została ziemia, a obcy nie przeszedł pośród nich.-\n20 Po wszystkie dni niezbożnik się pyszni, a liczba lat okrucieństwa jego nie jest pewna.\n21 Szum strachu zawsze w uszach jego, a choć jest pokój, on zawsze obawia się zdrady.\n22 Nie wierzy, aby się mógł wrócić z ciemności do światła, zewsząd na miecz się oglądając:\n23 Gdy się ruszy, by chleba poszukać, wie, iż nagotowany jest w ręce jego dzień ciemności.\n24 Straszyć go będzie utrapienie, a ucisk otoczy go wałem jak króla, który się gotuje do bitwy.\n25 Wyciągnął bowiem przeciw Bogu rękę swoją i wzmocnił się przeciw Wszechmocnemu.\n26 Biegł przeciw Niemu z wyciągniętą szyją, i tłustym karkiem uzbroił się.\n28 Mieszkał w miastach opustoszałych i w domach pustych, które w kupy gruzów się obróciły.\n29 Nie wzbogaci się, i nie będzie trwała majętność jego, nie zapuści w ziemię korzenia swego.\n30 Nie wynijdzie z ciemności; płomień wysuszy gałęzie jego, i zniesiony będzie duchem ust Jego.\n31 Nie będzie wierzył, próżno błędem zwiedziony, żeby jaką zapłatą miał być odkupiony.\n32 Zanim się dni jego wypełnią, zginie i ręce jego uschną.\n33 Porażone będzie, jak winnica w pierwszym kwieciu, grono jego, i jak drzewo oliwne rzucające kwiat swój.\n35 Począł boleść i urodził nieprawość, a łono jego gotuje zdrady."\n2. ODPOWlEDŻ JOBA (16,1-17,16). Mowy przyjaciół są bezsensowne (1-3); on też potrafiłby tak pocieszać, gdyby się ich role zmieniły (4-6). Dokoła siebie nie widzi nikogo, jak tylko wrogów i prześladowców (7-11). Bóg sam podjął się dręczyć go (12-15); stąd jego żałoba i łzy (16-17). Lecz Job jest niewinny i nie chce, by głos krwi jego był zagłuszony (18-19). Już teraz ma obrońcę w niebie, Boga; do Niego się zwraca o sprawiedliwy wyrok (20-22). Życie jego bowiem wnet się skończy (16,23 -17,1). Szyderstwa przyjaciół i jego smutek (2-7); "pobożni" biorą sobie z niego naukę (8-10). Job nie ma już żadnej nadziei i musi iść do otchłani (11-16).\n1 A odpowiadając Job rzekł:\n2 "Słyszałem często takie rzeczy; pocieszycielami przykrymi jesteście wy wszyscy.\n3 Czy będą mieć koniec słowa wiatrowe? albo co cię uraziło, że mówisz? -\n4 Mógłbym i ja mówić rzeczy wam podobne, i oby dusza wasza była w miejsce duszy mojej.\n5 Pocieszałbym i ja was mowami i kiwałbym głową moją nad wami.\n6 Umacniałbym was usty swymi i ruszałbym wargami swymi, jakby oszczędzając was.\n7 Ale cóż mam czynić? Jeżeli będę mówił, nie ukoi się boleść moja, a jeśli będę milczał, nie odejdzie ode mnie.\n9 Zmarszczki moje świadczą przeciwko mnie i oszczerca powstaje przeciw twarzy mojej sprzeciwiając mi się.\n10 Zebrał zapalczywość swą przeciw mnie, a grożąc mi zgrzytał na mnie zębami swymi, nieprzyjaciel mój straszliwymi oczyma patrzał na mnie.\n11 Otworzyli na mnie usta swoje, i szydząc bili twarz moją, nasycili się mękami mymi.\n12 Zamknął nlię Bóg u nieprawego, i wydał mię w ręce niezbożnych.\n13 Ja, kiedyś bogaty, z nagła starty zostałem; ujął mię za szyję, złamał mię i jakby za cel postawił mię sobie.\n14 Otoczył mię włóczniami swymi, zranił biodra moje, nie przepuścił i wytoczył na ziemię wnętrzności moje.\n15 Posiekł mię raną na ranę, rzucił się na mnie jak olbrzym.\n16 Uszyłem wór na skórę moją, i okryłem popiołem ciało moje.\n17 Oblicze moje spuchło od płaczu, a powieki moje zaćmiły się.-\n18 To cierpiałem, choć nie ma nieprawości w ręce mojej, gdyż czyste były me prośby do Boga.\n19 Ziemio! nie okrywaj krwi mojej, i niech w tobie nie będzie miejsca, gdzieby się mogło skryć wołanie moje!\n20 Albowiem oto w niebie jest świadek mój, a ten, który mnie zna, jest na wysokościach.\n21 Wielomówni są przyjaciele moi; ku Bogu spogląda załzawione oko moje.\n22 Oby tak mógł się prawować mąż z Bogiem, jak się prawuje syn człowieczy z towarzyszem swoim!\n23 Bo oto krótkie lata mijają, a idę ścieżką, którą się nie wrócę.\n1 Duch mój słabnie, dni moje się skracają i tylko grób mi zostaje.\n3 Wybaw mię, Panie, i postaw mię obok Siebie, a czyjakolwiek ręka niech walczy przeciwko mnie.\n4 Serce ich oddaliłeś od zrozumienia, przeto nie będą wywyższeni.\n6 Włożył mnie jakby w przysłowie ludowe i jestem na przykład przed nimi.\n7 Zaćmiło się od rozgniewania oko moje, a członki moje jakby wniwecz obróciły się.\n8 Zdumieją się sprawiedliwi na tym, a niewinny przeciw obłudnemu powstanie. 9 I będzie się trzymał sprawiedliwy drogi swojej, a człowiek o czystych rękach przybierze na mocy.\n10 Wy tedy wszyscy zawróćcie i przyjdźcie, a nie znajdę między wami żadnego mądrego.\n11 Dni moje przeminęły, myśli moje rozerwane są i trapią serce moje.\n12 Noc obróciły w dzień, a po ciemnościach znów się spodziewam światłości. 13 Jeśli czekać będę, otchłań jest domem moim, i w ciemnościach posłałem łóżko moje.\n14 Rzekłem zgniliźnie: "Ojcem moim jesteś," "Matko moja" i "Siostro moja," robakom.\n15 Gdzież tedy teraz jest oczekiwanie moje? a na cierpliwość moją kto zważa ?\n16 Do najgłębszej otchłani zstąpi wszystko moje; czy tam przynajmniej będę miał odpoczynek ?"\n3. DRUGA MOWA BALDADA (18,1-21). Oburza się na pogardliwe traktowanie przez Joba swych przyjaciół i na jego zarozumiałość (1-4). Bezbożny na pewno zginie; symbol ciemności (5-6); porównanie z sidłami, zastawionymi na niego (7-10). Opadnie go strach, nędza i okropna choroba, a dom jego będzie zniszczony (11-15); nie zostawi potomstwa, pamięć jego zaginie (16-21).\n2 "A dokądże słowa miotać będziecie? Zrozumiejcie wpierw, a potem mówmy.\n3 Czemu poczytani jesteśmy za bydło, i staliśmy się brudem przed wami?\n4 Ty, który zatracasz duszę swą w zapalczywości twojej, czy dla ciebie będzie opuszczona ziemia i przeniosą się skały z miejsca swego?\n5 Czy światło nie zbożnego nie zgaśnie i czy się będzie świecił płomień ognia jego?\n6 Światłość zaćmi się w przybytku jego, i świeca, która nad nim jest, zgaśnie. -\n7 Ścieśnione będą kroki siły jego, a obalą go własne jego plany.\n8 Uwikłał bowiem w sieci nogi swoje i w okach jej chodzi.\n9 Pojmana, będzie w sidle stopa jego, i rozpali się pragnienie przeciw niemu.\n10 Skryta jest na ziemi pułapka na niego, a na ścieżce samołówka dla niego. -\n11 Zewsząd przerażać go będą strachy i uwikłają nogi jego.\n12 Niech się umniejszy od głodu moc jego, wycieńczenie niech przypadnie na kości jego.\n14 Niech wyrwana będzie z przybytku jego ufność jego, a niech zguba po nim depce jak król.\n15 Niech mieszkają w przybytku jego towarzysze jego, gdy go już nie ma, niech rozsypią w przybytku jego siarkę.\n16 Korzenie jego niech uschną od spodu, a z wierzchu niech będzie zdeptane żniwo jego.\n17 Pamięć jego niechaj zginie z ziemi, a imię jego niech nie będzie wspominane po ulicach.\n19 Nie będzie potomstwa jego ani pokolenia w ludzie jego, ani żadnego szczątku w granicach jego.\n20 Nad dniem jego zdumieją się ostatni, a na pierwszych przypadnie strach.\n21 Takie są tedy przybytki niezbożnego, i takie miejsce tego, który nie zna Boga."\n4. ODPOWIEDŻ JOBA (19,1-29). Nie może przyjąć znieważających mów swych przyjaciół (1-5). Przyczyną jego cierpień jest Bóg (6), którego sposoby dręczenia go opisuje (7-12). Najbliżsi jego zapomnieli o nim, gardzą i brzydzą się nim (13-17); zarówno motłoch jak i dawni powiernicy naigrawają się z niego (18-19), a ciało jego gnije (20). Przynajmniej wy, przyjaciele moi, miejcie litość nade mną i nie prześladujcie mnie wraz z Bogiem (21-22)! Wypowiada z siłą przekonanie, te Bóg ostatecznie stanic w obronie jego niewinności i że Go po śmierci oczyma swymi ujrzy (23-27). Biada w ów dzień jego przyjaciołom, jeżeli go będą nadal prześladowali (28-29).\n2 "Dokądże trapić będziecie duszę moją i rozcierać mię mowami?\n3 Oto już dziesięć razy znieważacie mię i nie wstydzicie się uciskać mnie.\n4 Bo jeśli nawet nie mam wiedzy, ze mną pozostanie niewiadomość moja.\n5 Ale wy się wynosicie przeciwko mnie i zarzucacie mi niesławę moją.\n6 Teraz przynajmniej zrozumiejcie, że mię Bóg nierównym sądem utrapił i biczami swymi opasał mię.\n7 Oto wołać będę cierpiąc gwałt, a nikt nie usłyszy; krzyczeć będę, a nie masz, kto by sądził.\n8 Drogę moją ogrodził, i przejść nie mogę, a na ścieżce mojej ciemności położył.\n9 Złupił mię ze sławy mojej, i zdjął koronę. z głowy mojej.\n10 Zniszczył mię zewsząd i ginę, a jak wyrwanemu drzewu odjął nadzieję moją.\n11 Rozgniewała się na mnie zapalczywość Jego, i poczytał mię za nieprzyjaciela Swego.\n12 Razem przyszli zbójcy Jego i uczynili sobie drogę przeze mnie i oblegli przybytek mój wkoło.\n13 Braci moich oddalił ode mnie, a znajomi moi jak obcy odeszli ode mnie.\n14 Opuścili mię krewni moi, a ci, którzy mię znali, zapomnieli o mnie.\n15 Mieszkańcy domu mego i służebnice moje mieli mię za obcego i byłem w ich oczach jak cudzoziemiec.\n16 Zawołałem sługę mego, a nie odpowiedział, własnymi ustami błagałem go. -\n17 Tchem moim brzydziła się żona moja, i modliłem się do synów żywota mego.\n18 Głupi też gardzili mną, a gdym od nich odszedł uwłaczali mi.\n19 Brzydzili się mną moi niegdyś doradcy, i najbardziej przeze mnie umiłowany brzydził się mną.\n20 Do skóry mego wychudłego ciała przyschła kość moja i zostały tylko wargi około zębów moich.\n21 Zmiłujcie się nade mną, zmiłujcie się nade mną, chociaż wy przyjaciele moi, bo dotknęła mię ręka Paliska.\n22 Czemu mię prześladujecie jak Bóg, i nasycacie się mięsem moim ?\n28 Czemuż tedy teraz mówicie: Prześladujmy go, a korzeń słowa znajdźmy przeciwko niemu?\n29 Uciekajcie tedy od oblicza miecza, bo mścicielem nieprawości jest miecz, a wiedzcie, że jest sąd!"\n5. DRUGA MOWA SOFARA (20,1-29). Słowa Joba domagają się odpowiedzi (1-3). Szczęście bezbożnego jest krótkie (4-11). Złość i bogactwa, które połknął, zmieniają się w jego wnętrzu w truciznę (12-16); dobra źle nabyto utraci (17-21); gniew Boży dosięgnie go swymi pociskami (22-26); ziemia i niebo go potępią (27-29).\n2 "Dlatego myśli moje rozliczne następują jedna po drugiej i duch się rozrywa na różne strony.\n3 Nauki, którą mię napominasz, chcę wysłuchać, a duch zrozumienia mego da mi odpowiedź. -\n4 To wiem od początku, odkąd osadzono człowieka na ziemi,\n5 że chwała niezbożnych jest krótka, a radość obłudnika jak mgnienie oka.\n6 Choć wstąpi aż do nieba pycha jego, a głowa jego dotykać się będzie obłoków,\n7 jak gnój na końcu zginie, a ci, którzy nań patrzyli rzekną:\n8 Gdzież on jest? Jak sen odlatujący nie będzie znaleziony, przeminie jak nocne widzenie.\n9 Oko, które go widziało, nie ujrzy. go więcej i nie będzie nań więcej patrzeć miejsce jego.\n10 Synowie jego będą starci przez ubóstwo, a ręce jego oddadzą mu boleść jego.\n11 Kości jego będą napełnione występkami młodości jego i z nim w prochu spać będą. -\n12 Ponieważ słodkie jest zło w ustach jego, skryje je pod swym językiem.\n13 Będzie je oszczędzał i nie opuści go, i będzie je chował w gardle swoim.\n14 Chleb jego w żywocie jego obróci się w żółć żmijową wewnątrz.\n15 Bogactwa, które pożarł, zwróci, i z brzucha jego\n16 Bóg je wyciągnie. Głowę żmijową ssać będzie, i zabije go język jaszczurczy.\n17 Niech nie ogląda źródeł rzeki, strumieni miodu i masła.\n18 Będzie karany za wszystko, co zdziałał, a przecież nie zniszczeje; ile wymyślił, tyle też cierpieć będzie.\n19 Bo zgniótł i obnażył ubogich; dom zagrabił, którego nie zbudował.\n20 I nie nasyci się brzuch jego; a gdy będzie miał, czego pożądał, zatrzymać nie będzie mógł.\n21 Nie pozostało nic z pokarmu jego, i przeto nic nie zostanie z dóbr jego.\n22 Gdy się nasyci, będzie ściśnięty; będzie cierpiał gorąco, i wszelki ból nań przypadnie.\n23 Bodaj się napchał brzuch jego, aby nań wypuścił gniew zapalczywości swej, spuścił nań z deszczem wojnę swoją.\n24 Będzie uciekał przed bronią żelazną, a wpadnie na łuk miedziany;\n25 jest wyciągnięty i wychodzi z osłony swojej, a błyska się w gorzkości swojej; pójdą i przyjdą nań straszliwi.\n26 Wszystkie ciemności skryte są w tajnikach jego; pożre go ogień, którego się nie wznieca, będzie utrapiony ten, co pozostanie w przybytku jego.\n27 Odkryją niebiosa nieprawości jego, a ziemia powstanie przeciw niemu.\n28 Odkryty będzie owoc domu jego, ściągnięty będzie w dzień zapalczywości Bożej.\n29 Ten jest u Boga dział człowieka niezbożnego i dziedzictwo słów jego od Pana."\n6. ODPOWIEDŻ JOBA (21,1-34). Wzywa przyjaciół do uwagi (I-3) jeżeli się niecierpliwi, to powodem jest Bóg (4). To, co ma powiedzieć, drżeniem jego samego przejmuje (5-6): Złym powodzi się dobrze pod każdym względem (7-13). A są to przecież ci, którzy nie chcą znać Boga (14-15); mimo to Bóg ich nie karze (16-18). Jeżeli się odpowiada, że Bóg odpłaca ich dzieciom (19a), to sami winowajcy tej kary nie odczuwają (19b-21). Drugi zarzut: Bóg wic wszystko, więc grzesznika ukarać musi (22). Ale w rzeczywistości jest przeciwnie: szczęście i zła dola przypadają ludziom za życia bez względu na zasługę, a w grobie są wszyscy równi (23-26). Niech nie przytaczają poszczególnego wypadku ruiny bezbożnego (27-28), bo podróżni, którzy duto widzieli, opowiadają, że złym bardzo często dobrze się powodzi (29-31) i nawet po śmierci w czci pozostają (32-33). Teza przyjaciół i ich pociecha jest zatem próżna (34).\n2 "Słuchajcie, proszę, mów moich i czyńcie pokutę.\n3 Znoście mię, a ja mówić będę; a po moich słowach, jeśli się spodoba, śmiejcie się.\n4 Czy przeciw człowiekowi jest dochodzenie moje abym się słusznie smucić nie miał? -\n5 Patrzcie na mnie i zdumiejcie się, i połóżcie palec na usta wasze.\n6 I ja, gdy wspomnę lękam się, a drżenie wstrząsa ciałem moim.-\n7 Czemuż tedy niepobożni żyją, wyniesieni są i wzmocnieni bogactwami?\n8 Potomstwo ich trwa przed nimi, krewnych i wnuków gromada przed ich oczyma.\n9 Domy ich bezpieczne są i spokojne, i nie masz rózgi Bożej nad nimi.\n10 Krowa ich poczęła, a nie poroniła, jałowica się ocieliła, a płodu swego nie postradała.\n11 Wychodzą maleństwa ich jak trzody, a dziatki ich igrając skaczą.\n12 Trzymają bęben i harfę i weselą się przy głosie muzyki.\n13 Prowadzą w szczęściu dni swoje, i w mgnieniu oka do otchłani zstępują. -\n14 A mówili do Boga: Idź precz od nas, i wiadomości dróg Twoich nie chcemy.\n15 Kim jest Wszechmogący, żebyśmy Mu służyli? a co nam pomoże, choćbyśmy się doń modlili?-\n16 Ponieważ jednak dobra ich nie są w ich ręce, rada niezbożnych niech będzie daleko ode mnie.\n17 Ile razy świeca niezbożników gaśnie, i przychodzi na nich powódź, i rozdziela boleści zapalczywości Swojej?\n18 Będą jak plewy przed wiatrem, i jak popiół, który wicher rozwiewa. -\n19 Bóg zachowa dla synów jego ból ojca, a gdy odpłaci, wtedy pozna.\n21 Bo cóż go obchodzi dom jego po nim, choćby liczba miesięcy była do połowy skrócona?\n22 Czy będzie kto uczył rozumu Boga, który wysokich sądzi?\n23 Jeden umiera mocny i zdrowy, bogaty i szczęśliwy;\n25 A drugi umiera w gorzkości duszy bez żadnej majętności.\n26 A przecie wspólnie w prochu spać będą i robaki ich okryją. -\n27 Zaiste znam myśli wasze i wyroki nieprawe przeciwko mnie.\n28 Bo mówicie: Gdzie jest dom księcia, i gdzie przybytki niezbożnych ludzi?\n29 Zapytajcie kogokolwiek z podróżnych, a poznacie, że on też to rozumie,\n30 iż na dzień zatracenia chowają złego, a na dzień zapalczywości wiedziony będzie.\n31 Któż będzie ganił mu w oczy drogę jego? i kto mu odpłaci za to, co uczynił?\n32 Do grobu go prowadzą i w mogile umarłych czuwać będzie.\n33 Słodki był żwirowi Kocytu, i za sobą wszelkiego człowieka pociągnie i przed sobą niezliczonych.\n34 Jakże tedy możecie mię próżno pocieszać, gdy wasza odpowiedź okazała się przeciwną prawdzie ?"\nIII. Trzeci szereg mów. (22,1- 31,40)\n1. TRZECIA MOWA ELIFAZA (22,1-30). Nie Bóg ciągnie korzyści z naszych dobrych czynów (1-3). Jeżeli Joba spotkało nieszczęście, jasne jest, te zgrzeszył (4-5). Wzbogacenie się cudzą krzywdą - to zapewne występek Joba (6-9). Dlatego spadła nań klęska (10-11). A zatem, przeciwnie jak Job twierdził, Bóg zajmuje się sprawami ziemskimi (12-14). Job, który temu przeczył, stanął w jednym rzędzie z bezbożnymi, których wygubił potop (15-20). Niech się wiec Job nawróci, a pobłogosławi mu na nowo Bóg (21- 28), który ratuje tych, co się uniżają i oczy szczają (29-30).\n2 "Czy człowiek może być porównany z Bogiem, choćby był nauki doskonałej?\n3 Co za pożytek jest dla Boga, jeśli sprawiedliwy jesteś? albo co mu dajesz, jeśli droga twoja jest nieskalana? -\n4 Czy z bojaźnią karcić cię będzie i przyjdzie z tobą na sąd,\n5 a nie dla złości twojej wielkiej i nieskończonych nie prawości twoich? -\n6 Wziąłeś bowiem zastaw od braci twej bez przyczyny, i półnagich odzierałeś z odzienia.\n7 Nie podałeś wody zmęczonemu, i głodnemu odmawiałeś chleba.\n8 W mocy ramienia twego dzierżyłeś ziemię, a mocniejszym będąc trzymałeś ją.\n9 Wdowy puszczałeś z próżnymi rękami, a ramiona sierot druzgotałeś. -\n10 Przeto zagarnięty jesteś sidłami, i trwoży cię strach nagły.\n11 I mniemałeś, że nie będziesz oglądał ciemności, ani uciśniony będziesz gwałtem wód wzbierających ? -\n12 Czy nie myślisz, iż Bóg wyższy jest niż niebo i nad wierzch gwiazd jest wywyższony ?\n13 A mówisz: A cóż Bóg wie? i jakby przez mgłę sądzi.\n14 Obłoki są zasłoną jego i rzeczom naszym się nie przypatruje, a około zawias niebieskich się przechadza.\n15 Czy ścieżki wieków chcesz strzec, którą deptali mężowie występni?\n16 Zostali oni przed swym czasem zniesieni, a rzeka grunt ich wywróciła; mówili oni Bogu:\n17 Idź precz od nas! i jakby nic nie mógł uczynić Wszechmogący,\n18 oceniali Go, podczas gdy On był napełnił ich domy dobrami. Ich mniemanie dalekie niech będzie ode mnie!\n19 Ujrzą sprawiedliwi i weselić się będą, a niewinny będzie im urągał:\n20 Czy nie została podcięta ich wyniosłość, a ostatki ich ogień pożarł?\n21 Poddaj się Mu tedy i miej pokój, a przez to będziesz miał owoce najlepsze.\n22 Przyjmij z ust Jego zakon, i złóż mowy Jego w sercu twoim.\n23 Jeśli się nawrócisz do Wszechmocnego, będziesz zbudowany, i oddalisz nieprawość od przybytku twego.\n24 Da za ziemię krzemień, a za krzemień strumienie złota.\n25 I będzie Wszechmogący przeciwko nieprzyjaciołom twoim, i srebra nagromadzą tobie.\n26 Wtedy we Wszechmocnym rozkoszami opływać będziesz i podniesiesz ku Bogu oblicze twoje.\n27 Będziesz go prosił i wysłucha cię, i śluby twoje wypełnisz.\n28 Postanowisz rzecz, i stanie się tobie, a po drogach twoich będzie świecić światłość.\n29 Bo kto się uniży, będzie w sławie, a kto spuści oczy, ten będzie zbawiony.\n30 Niewinny zbawiony będzie, a będzie zbawiony przez czystość rąk swoich."\n2. ODPOWIEDŻ JOBA (23,1- 24,25). Nieustająca boleść zmusza go do mówienia (1-2). Job chciałby odpowiadać przed trybunałem Boga (3-7), ale nigdzie nie może Go znaleźć (8-9). Bóg jednak zna jego nieskazitelne postępowanie (10-12); mimo to swoje plany udręczenia go przeprowadził i nowe udręki gotuje (13-14). Dlatego trwoga przejmuje jego serce (15-17). Przeciwnie zaś na złości ludzkie patrzy Bóg z pobłażaniem (24,1): bo oto zagrabia się cudzą własność, uciska się sieroty i ubogich, i doprowadza do ostatniej nędzy (2-12); złoczyńcy, wrogowie światłości, zabijają, cudzołożą, rabują (13-17). Los niezbożnych (18-24). Udowodnijcie, te mówię nieprawdę (25)!\n2 "Teraz również w gorzkości jest mowa moja, i ręka karząca mię zaciężyła nad wzdychaniem moim. -\n3 Kto by mi dał, abym poznał i znalazł Go, i doszedł aż do stolicy Jego!\n4 Przedłożyłbym mu sprawę, a usta moje napełnił zarzutami,\n5 abym się dowiedział słów, które by mi odpowiedział, i wyrozumiał, co mi będzie mówił.\n6 Nie chcę, aby się ze mną spierał wielką mocą, ani żeby mię przytłoczył ciężkością wielkości Swej.\n7 Niech przedłoży przeciwko mnie, co słuszne, a sąd mój niech dojdzie do zwycięstwa.\n8 Jeśli pójdę na wschód, nie widać Go; jeśli na zachód nie zrozumiem Go.\n9 Jeśli w lewo, cóż uczynię ? nie uchwycę Go; jeśli się obrócę w prawo, nie ujrzę Go. -\n10 A jednak On zna drogę moją, i doświadczył mię jak złoto, które przez ogień przechodzi.\n11 Za śladem jego szła noga moja, strzegłem drogi Jego i nie zstępowałem z niej.\n12 Od przykazania ust Jego nie odstępowałem, a w zanadrzu moim skryłem słowa ust Jego. -\n13 Sam on bowiem jest, a nikt nie może odwrócić myśli Jego, i cokolwiek chciała dusza Jego, to uczynił.\n14 Gdy wypełni nade mną wolą swoją, wiele innych podobnych rzeczy ma w pogotowiu. -\n15 I dlatego zatrwożony jestem od oblicza jego, a patrząc nań jestem zdjęty bojaźnią.\n16 Bóg zmiękczył serce moje, a Wszechmogący zatrwożył mnie.\n17 Bo nie dla nadchodzących ciemności zginąłem i nie zakrył mrok oblicza mego.\n1 Przed Wszechmocnym nie są zakryte czasy, lecz ci, którzy Go znają, nie wiedzą dni Jego.\n2 Jedni granice przenieśli, rozgrabili trzody i paśli je.\n3 Osła sierot zagnali i wzięli w zastaw wołu wdowy.\n4 Wywrócili drogę ubogich i ucisnęli tak samo cichych ziemi.\n5 Drudzy jak dzikie osły na puszczy wychodzą do pracy swojej, czuwając na łup gotują chleb dzieciom.\n6 Na roli nie swojej żną, a obierają winnice tego, którego gwałtem ucisnęli.\n7 Zabierając szaty, nago wypuszczają ludzi, którzy nie mają odzieży na zimnie,\n8 których deszcze górskie polewają: a nie mając okrycia, przytulają się do skał.\n9 Gwałt uczynili obdzierając sieroty, a ubogie pospólstwo złupili.\n10 Nagim i bez odzienia chodzącym i głodującym zabrali kłosy.\n11 Południe spędzali między kopami tych, którzy wytłoczywszy prasy, pragnienie cierpią.\n12 Mężów z miast do płaczu przywiedli, i dusza zranionych krzyczała, a Bóg nie puści bez karania. -\n13 Oni byli przeciwni światłości, nie poznali dróg jej, ani się wrócili ścieżkami jej.\n14 Co najraniej wstaje mężobójca, zabija biednego i ubogiego, a w nocy będzie jak złodziej.\n15 Oko cudzołożnika strzeże ciemności mówiąc: Nie ujrzy mię oko, i zakryje oblicze swoje.\n16 Podkopuje w ciemności domy, jak się byli za dnia zmówili, i nie mieli znać światła.\n17 Jeśli się prędko pokaże zorza mają ją za cień śmierci, i tak chodzą w ciemności jakby było jasno. -\n18 Lżejszy jest niż wierzch wody; niech będzie przeklęta część jego na ziemi, i niech nie chodzi po drodze winnic.\n19 Niech przejdzie do wielkiego gorąca z wód śnieżnych, a grzech jego aż do otchłani.\n20 Niech go zapomni miłosierdzie, słodkością jego niech będą robaki; niech nie pozostanie w pamięci, ale niech będzie skruszony jak drzewo nieużyteczne.\n21 Albowiem zniszczył nie płodną, która nie rodzi, a wdowie dobrze nie czynił.\n22 Ściągnął mocnych mocą swoją, a gdy wstanie, nie będzie dowierzał żywotowi swemu.\n23 Dał mu Bóg czas do pokuty, a on go źle używa na pychę, gdy oczy Jego są na drogach jego.\n24 Podniesieni są na chwilę, a nie ostoją się; i poniżeni będą jak wszystko inne, i będą zniesieni, a jak wierzchy kłosów starci będą. -\n25 A jeśli tak nie jest, któż może mi dowieść, żem skłaniał, i położyć przed Bogiem słowa moje?"\n3. TRZECIA MOWA BALDADA (25,1-6). Bóg ze straszliwą mocą panuje na wysokościach i utrzymuje porządek wśród niezliczonych istot niebieskich (I-3). W jego oczach żaden człowiek nie może być czysty (4-6).\n2 "Moc i strach jest u tego, który czyni zgodę na wysokościach swoich.\n3 Czy jest liczba żołnierzów jego? i nad kim nie wznijdzie światło jego? -\n4 Czy człowiek porównany z Bogiem może być usprawiedliwiony, albo okazać się czystym urodzony z niewiasty?\n5 Oto i księżyc nie świeci i gwiazdy nie są czyste przed oczyma jego.\n6 Jakże daleko bardziej człowiek, zgnilizna i syn człowieczy, robak?"\n4. ODPOWIEDŻ JOBA (26,1-14). Wyraża się ironicznie o bezcelowości dowodzeń Baldada (1-4). Pokazuje, te i on umie rozprawiać o wielkości i potędze Boga (5-14).\n2 "Czyim to pomocnikiem jesteś ? czy nie słabego ? i podpierasz ramię tego, który nie jest mocny?\n3 Komuś dał radę ? zapewne temu, który nie ma mądrości, i roztropność swą okazałeś wielką ?\n4 Kogo chciałeś uczyć ? czy nie Tego, który uczynił tchnienie? -\n5 Oto olbrzymi wzdychają pod wodami i ci, którzy mieszkają z nimi.\n6 Naga jest otchłań przed nim, i nie masz żadnej zasłony dla zatracenia.\n7 On rozciąga północny kraj nad próżnią i zawiesza ziemię nad niczym.\n8 On więzi wody w obłokach swoich, aby razem nie spadły na dół.\n9 On trzyma oblicze stolicy swej i rozciąga nad nią mgłę swoją.\n10 Otoczył granicą wody, aż gdzie się kończą światło i ciemności.\n11 Słupy niebieskie trzęsą się i lękają się na skinienie Jego.\n13 Duch Jego ozdobił niebiosa, a za sprawą ręki Jego wydobyty jest wąż kręty.\n14 Oto to o części dróg Jego się rzekło, a ponieważ ledwie małą kroplę mowy Jego słyszeliśmy, któż będzie mógł patrzeć na grom wielkości Jego ?"\n5. DALSZA MOWA JOBA (27,1- 28,28).\na) NIEWINNOŚĆ JOBA, LOS BEZBOŻNEGO (27,1-23). Job przysięga, te nie popełni kłamstwa, przyznając się do winy, do której się nie poczuwa, i że o śmierci będzie bronił swej niewinności (1-6). Los bezbożnego pozostawia im samym, gdyż wrogo nań napadali (7). Mianowicie: modlitwa bezbożnego nie będzie wysłuchana (8-10), a koniec jego według ich własnego wyznania następujący (11-13): potomkowie jego zginą od miecza, głodu, chorób (14-15), bogactwa swe utraci (16-19) i sam ulegnie niespodziewanej z zagładzie (20-23).\n1 Przydał też Job podejmując przypowieść swą, i rzekł:\n2 "Żyje Bóg, który pozbawił mię prawa mego, i Wszechmocny, który do gorzkości przywiódł duszę moją,\n3 że póki staje tchu we mnie i ducha Bożego w nozdrzach moich,\n4 nie będą mówić usta moje nieprawości ani język mój będzie rozmyślał kłamstwo.\n5 Niechże to dalekie będzie ode mnie, abym was miał za sprawiedliwych, dopóki nie umrę, nie odstąpię od niewinności mojej.\n6 Usprawiedliwienia mego, któregom się jął trzymać, nie puszczę się, bo mię nie winuje serce moje we wszystkim żywocie moim. -\n7 Nieprzyjaciel mój niech będzie jak niezbożnik, a przeciwnik mój jak niesprawiedliwy.\n8 Co bowiem za nadzieja jest obłudnika, jeśli łakomie wydziera, a Bóg nie wybawi duszy jego?\n9 Czy Bóg usłyszy wołanie jego, gdy nań przyjdzie ucisk?\n10 Albo czy będzie się mógł cieszyć Wszechmocnym i wzywać Boga na każdy czas ? -\n12 Oto wy wszyscy to wiecie, a czemuż bez przyczyny mówicie próżne rzeczy? 13 Ta jest część człowieka niezbożnego u Boga, i dziedzictwo gwałtowników, które od Wszechmocnego otrzymają.\n14 Jeśli się rozmnożą synowie jego, pod mieczem będą, a wnukowie jego nie najedzą się chleba.\n15 Ci, którzy z niego zostaną, będą pogrzebani w zatraceniu, a wdowy jego płakać nie będą. -\n16 Jeśli nanosi srebra jak ziemi i szat nasprawia jak błota,\n17 on wprawdzie nagotuje, ale sprawiedliwy obłóczyć się w nie będzie, a niewinny srebro dzielić będzie.\n18 Zbudował dom swój jak mól, i jak stróż szałas uczynił.\n19 Bogaty, gdy zaśnie, nic z sobą nie weźmie; otworzy oczy swe, a nic nie znajdzie. -\n20 Dosięgnie go niedostatek jak woda, w nocy przypadnie nań burza.\n21 Pochwyci go wiatr parzący i zniesie, i jak wicher porwie go z miejsca jego.\n22 I spuści nań i nie przepuści; przed ręką Jego uciekając uciekać będzie.\n23 Klaskać nad nim będzie rękoma swoimi i będzie sykał nad nim, patrząc na miejsce jego.\nb) MĄDROŚĆ (28,1-28). Człowiek potrafi przeniknąć nawet do wnętrza ziemi, by stamtąd skarby wydobyć (1-11), mądrości jednak, która wszystkie skarby przewyższa, nic może znaleźć ani kupić (12-22). Bóg sam ją posiada od początku i według niej świat urządził (23-27), człowiekowi zaś jego mądrość praktyczną wyznaczył: bać się Boga i unikać złego (28).\n1 Ma srebro początki żył swoich, i złoto ma miejsce gdzie je prze pławiają.\n2 Żelazo z ziemi biorą, a kamień od gorąca rozpuszczony w miedź się obraca.\n3 Zamierzył czas ciemnościom i koniec wszech rzeczy on upatruje, kamień też mroku i cień śmierci.\n4 Od pielgrzymującego ludu strumień rozdziela tych, których zapomniała noga niedostatniego człowieka, i bezdrożnych.\n5 Ziemia, z której się rodził chleb na swym miejscu, od ognia została przewrócona.\n6 Miejscem szafiru są kamienie jej, a bryły jej złotem.\n7 Ścieżki ptak nie widział 1 nie spojrzało na nią oko sępa.\n8 Nie deptali jej synowie kramarscy, ani przeszła po niej lwica.\n9 Po krzemień wyciągnął rękę swoją, wywrócił z korzeniami góry.\n10 W skałach wykuł strumienie i wszystkie rzeczy drogocenne widziało oko jego.\n11 Głębiny rzek też wybadał i rzeczy tajemne wywiódł na światło.\n12 A mądrość gdzie bywa znaleziona? i gdzie jest miejsce rozumu?\n13 Nie zna człowiek ceny jej, i nie bywa znaleziona w ziemi rozkosznie żyjących.\n14 Otchłań mówi: Nie masz jej we mnie, a morze powiada: Nie masz jej przy mnie.\n15 Nie daje się złota szczerego za nią, ani odważa srebra za jej nabycie.\n16 Nie będzie porównana z nakrapianymi farbami indyjskimi, ani z sardoniksem najdroższym albo z szafirem.\n17 Nie dorówna jej złoto ani kryształ, ani nie będą zamienione za nią naczynia złote.\n18 Co jest wysokie i wyniosłe, nie będzie wspomniane dla porównania z nią; ale wydobywa się mądrość ze skrytości.\n19 Nie dorówna jej topaz z Etiopii, ani jej przyrównają do najczystszej farby.\n20 Skądże tedy mądrość pochodzi? i gdzie jest miejsce rozumu?\n21 Skryta jest od oczu wszystkich żyjących, ptaki też niebieskie nie wiedzą o niej.\n22 Zatracenie i śmierć rzekły: Uszyma naszymi słyszeliśmy wieść o niej.\n23 Bóg rozumie drogę jej i on zna miejsce jej.\n24 On bowlem widzi krańce świata i spogląda na wszystko, co jest pod niebem.\n25 On, który wiatrom dał ciężar i wody zawiesił pod miarą.\n26 Gdy stanowił deszczom prawa i drogę nawałnościom szumlącym,\n27 wtedy ją widział i opowiedział, i nagotował, i zbadał. -\n28 I rzekł człowiekowi: Oto bojaźń Pańska, to jest mądrość, a odstępować od złego - rozum."\n6. OSTATNIA MOWA JOBA (29,1- 31,40).\na) JAK TO BYŁO DAWNIEJ (29,1-25)! Oby się wróciły czasy szczęśliwe (1-6), kiedy to Job poważany był w radzie starszych (7-10), gdy go błogosławiono jako obrońcę ubogich i uciśnionych (11-17)! Spodziewał się wówczas, te szczęście jego trwać będzie bez końca (18-20). Jakąż powagą cieszył się on u wszystkich (21-25)!\n1 Przydał też Job podejmując przypowieść swą i rzekł:\n2 "Kto by i to dał, abym był jak za dawnych miesięcy, za dni, których mię Bóg strzegł;\n3 gdy świeca Jego świeciła nad głową moją, a przy świetle Jego chodziłem w ciemności;\n4 jak byłem za dni młodości mojej, gdy potajemnie Bóg był w przybytku moim:\n5 gdy Wszechmocny był ze mną, a wokoło mnie dzieci moje;\n6 gdym umywał nogi moje masłem, a skała wylewała mi źródła oliwy;\n7 gdym wychodził do bramy miejskiej, a na ulicy gotowano mi stolicę,\n8 widzieli mię młodzieńcy i kryli się, a starcy powstawszy stali,\n9 książęta przestawali mówić i kładli palec na usta swoje,\n10 przełożeni głos swój hamowali, a język ich przylegał do podniebienia.\n11 Ucho słuchające błogosławiło mig, a oko widzące świadectwo mi dawało,\n12 przeto żem wybawił ubogiego krzyczącego i sierotę,\n13 który nie miał pomocnika; błogosławieństwo tego który miał zginąć, na mnie przychodziło, a serce wdowy pocieszałem.\n14 Obłóczyłem się w sprawiedliwość i przyodziewałem się jak szatą i koroną sądem moim.\n15 Byłem okiem ślepemu a nogą chromemu.\n16 Byłem ojcem ubogich a sprawę, której nie znałem, pilnie badałem.\n17 Kruszyłem szczęki przewrotnika, a z zębów jego wydzierałem łup. -\n18 I mówiłem: W gniazdku moim umrę, a jak palma pomnożę dni.\n19 Korzeń mój jest otwarty przy wodzie, a rosa będzie trwać w żniwie moim.\n20 Sława moja zawsze się odnawiać będzie, a łuk mój w ręce mojej będzie się odnawiał.-\n21 Ci, którzy mnie słuchali, czekali zdania i pilnie słuchali milcząc rady mojej.\n22 Nie śmieli nic dodawać do słów moich i na nich kroplami spadała wymowa moja.\n23 Oczekiwali mnie jak deszczu, a usta swe otwierali jak na deszcz późny.\n24 Jeśli kiedy uśmiechałem się do nich, nie wierzyli, a światłość twarzy mojej nie padała na ziemię.\n25 Jeślim chciał iść do nich, siadałem na pierwszym miejscu; a chociaż siedziałem jak król otoczony wojskiem, byłem przecież pocieszycielem smutnych.\n6) A JAK JEST TERAZ (30,1-31) I gardzą nim nędzarze i najpodlejsi z ludu (1-8); opisuje ich zachowanie się wobec niego (9-15). Przychodzi do swych boleści duchowych i cielesnych oraz do ich przyczyny, Boga, który go dręczy i doprowadza do śmierci (16-23). Jeżeli mógł się spodziewać ratunku, tak jak on sam dawniej litował się nad drugimi (24-25), to jednak obecnie widzi się pogrążonym w beznadziejnej żałobie (26-31).\n1 A teraz śmieją się ze mnie młodsi latami, których ojców nie miałem za godnych przyłączyć do psów trzody mojej;\n2 których moc rąk u mnie za nic nie była, i zdali się samego żywota być niegodni;\n3 którzy od niedostatku i od głodu niepłodni, gryźli na puszczy, brudni od nędzy i biedy, żuli chwast i korę drzew,\n4 a korzeń jałowca był ich pokarmem;\n5 którzy na dolinach to porywali, a gdy co znaleźli, z wołaniem do tego biegli;\n6 w pustych łożyskach potoków mieszkali i w jamach ziemnych lub na kamieniach;\n7 którzy wśród takich rzeczy się weselili i pod cierniem być za rozkosz sobie mieli,\n8 synowie głupich i podłych, i na ziemi zgoła się nie ukazujący. -\n9 Teraz obróciłem się im w piosnkę i stałem się im przypowieścią.\n10 Brzydzą się mną, a daleko ode mnie uciekają i nie wstydzą się pluć na oblicze moje.\n11 Sajdak bowiem swój otworzył i utrapił mię, i włożył wędzidło w usta moje.\n12 Po prawicy podnoszącego się powstały wnet nieszczęścia moje, podcięli nogi moje i ścisnęli jak falami ścieżkami swymi:\n13 Rozkopali drogi moje, zasadzkę na mnie uczynili i przemogli, a nie było, kto by dał pomoc.\n14 Jakby przez przebity mur i otwarte drzwi wpadli na mnie i stoczyli się na nędze moje.\n15 Wniwecz jestem obrócony; odjąłeś jak wiatr pożądanie moje, i jak obłok przeminęło szczęście moje.\n17 W nocy wiercą boleści kości moje, i gryzący mnie nie śpią.\n18 Od mnóstwa ich rozpada się odzienie moje, i jak otwór szaty opasali mię.\n19 Jestem przyrównany do błota i stałem się podobny do prochu i popiołu.\n20 Wołam do Ciebie, a nie wysłuchujesz mnie; stoję, a nie patrzysz na mnie.\n21 Odmieniłeś mi się w okrutnego, i sprzeciwiasz mi się w twardości ręki Twojej.\n22 Podniosłeś mię i jak na wietrze postawiwszy uderzyłeś mię mocno o ziemię.\n23 Wiem, że mię wydasz śmierci, gdzie jest ustanowiony dom dla wszelkiego żyjącego. -\n24 Wszakże nie ku wyniszczeniu ich wyciągasz rękę Twoją, a jeśli upadną, sam zbawisz.\n25 Płakałem kiedyś nad tym, który był utrapiony, i użalała się dusza moja nad ubogim. -\n26 Czekałem dobra, a przyszło na mnie zło; czekałem światłości, a zapadła ciemność.\n27 Wnętrzności moje zawrzały bez żadnego odpoczynku, ubiegły mię dni utrapienia.\n28 Chodziłem żałosny bez zapalczywości; powstawszy w gromadzie wołałem.\n30 Sczerniała skóra moja na mnie, a kości moje wyschły od upalenia.\n31 Harfa moja obróciła się w żałobę, i flet mój w głos płaczących.\nc) A JEDNAK JOB l EST NIEWINNY (31, I-40). Job nawet okazji do grzechu unikał (1). A jaka nagroda za to (2)? Cierpienie jest przeznaczone dla grzeszników (3); a przecież Bóg zna nieskazitelne postępowanie Joba (4). Nie oszukiwał ani mienia cudzego nie zabrał (5-8), nie cudzołożył (9-12), nie byt niesprawiedliwy wobec sług (13-15), nie odmawiał wsparcia potrzebującym pomocy i nie uciskał sierot (16-23), nie pokładał nadziei w bogactwach (Z4-25), nie oddawał czci boskiej gwiazdom (26-28), strzegł się nienawiści i cieszenia się z nieszczęścia wroga (29-30), był wzorem gościnności (31-32), nigdy nie ukrywał swej winy (33-34). Oby mógł stanąć przed Bogiem dla usprawiedliwienia się: sam akt oskarżenia byłby dla niego triumfem (35-37). Dodatek: o szanowaniu własności cudzej (38-40).\n1 Uczyniłem przymierze z oczyma swymi, abym ani pomyślał o pannie.\n2 Bo co by za część we mnie miał Bóg z wierzchu, a dziedzictwo Wszechmocny z wysokości? -\n3 Czy nie jest zatracenie dla przestępcy, a odrzucenie dla czyniących nieprawość?\n4 Czyż on nie upatruje dróg moich i nie liczy wszystkich kroków moich?\n5 Jeśli chodziłem w marności i spieszyła się do oszustwa noga moja,\n6 niech mię zważy na wadze sprawiedliwej i niech pozna Bóg prostotę moją.\n7 Jeśli krok mój ustąpił z drogi i jeśli za oczyma mymi chodziło serce moje, i jeśli do rąk moich przylgnęła zmaza, niechaj sieję, a inny niechaj je,\n8 i ród mój niech będzie wykorzeniony.-\n9 Jeśli zwiedzione zostało serce moje dla niewiasty i jeśli czyhałem u drzwi przyjaciela mego,\n10 niech będzie żona moja nierządnicą innego, i niech się inni nad nią schylają;\n11 albowiem to jest wielki grzech i nieprawość największa,\n12 jest to ogień, który aż do zguby pożera i wszystkie odrośle wykorzenia. -\n13 Jeśli wzbraniałem się dać sądzić ze sługą moim albo ze służebnicą gdy się prawowali ze mną;\n14 bo co bym czynił, gdy Bóg na sąd powstanie? a gdy spyta, co mu odpowiem?\n15 Czyż mnie nie uczynił w łonie ten, który i jego urobił i sam jeden w żywocie mnie utworzył? -\n16 Jeśli odmówiłem ubogim, czego pragnęli,\n17 i oczom wdowy kazałem czekać; jeśli jadałem mój kąsek sam,\n18 a nie jadł z niego sierota (bo od dzieciństwa mego rosło ze mną użalenie i z ży wota matki mojej wyszło ze mną);\n19 jeśli gardziłem ginącym, przeto że nie miał sukni, i ubogim bez odzienia;\n20 jeśli mi nie błogosławiły boki jego, i wełną owiec moich się nie zagrzał;\n21 jeśli podniosłem na sierotę rękę moją, gdym widział, że byłem wyższy w bramie:\n22 niech odpadnie ramię moje od stawu swego, a ręka moja niech się połamie z kośćmi swymi.\n23 Zawsze bowiem, jak fal wezbranych nade mną, bałem się Boga i nie mogłem znosić ciężaru Jego. -\n24 Czy uważałem złoto za siłę moją, a szczeremu złotu rzekłem:\n25 Nadziejo moja? Czy się cieszyłem dla wielu bogactw moich, i że bardzo wiele znalazła ręka moja?-\n26 Czy patrząc na słońce świecące i na księżyc jasno idący,\n27 radowałem się w skrytości serca mego, i całowałem rękę moją usty mymi:\n28 to, co jest nieprawością największą i zaparciem się Boga najwyższego? -\n29 Czy się radowałem z upadku tego, który mię nie nawidził, i weseliłem się, że go nie szczęście spotkało?\n30 Bo nie pozwalałem gardłu memu grzeszyć, żądając w przekleństwie życia jego. -\n31 Jeśli nie mówili mężowie przybytku mego: Kto by dał, abyśmy się nasycili mięsem jego?\n32 Przed domem nie stał przychodzień, drzwi moje dla podróżnego otwarte były.\n33 Czy zakrywałem grzech mój jak człowiek i kryłem w zanadrzu moim nieprawość moją,\n34 jeślim się uląkł zgrai wielkiej i ustraszyła mię wzgarda bliskich, a nie milczałem raczej i nie wychodziłem ze drzwi? -\n35 Kto by mi dał kogoś, co by mnie wysłuchał, aby pragnienie moje słyszał Wszechmogący, i księgę napisał ten, który sądzi,\n36 abym ją nosił na ramieniu swoim i włożył ją na siebie jak wieniec.\n37 Na każdym kroku moim będę ją czytał i jako księciu ją ofiaruję. -\n38 Jeśli przeciwko mnie ziemia moja woła, a z nią zagony jej płaczą;\n39 jeślim owoce jej jadł bez pieniędzy i trapiłem duszę oraczów jej:\n40 zamiast pszenicy niech mi się rodzi oset, a miasto jęczmienia ciernie." Skończyły się słowa Joba.\nCZĘŚC II (32,1 - 37,24)\n1. PIERWSZA MOWA ELIU (32,1- 33,33).\na) WSTĘP (32,1-22). Ehu, który dotychczas milczał, rozgniewany na Joba i jego przyjaciół zabiera głos (1-6a): Milczał aż dotąd jako młodszy, spodziewając się, że starsi okażą swą mądrość (6b-7); jednak się oszukał, bo nie wiek, lecz tchnienie Boże daje mądrość (8-13). Eliu przychodzi z nowymi dowodami, bo dowody jego poprzedników zawiodły (14-15). Musi zaś mówić, bo pełen jest myśli (16-20). Nie będzie miał jednak żadnego względu na osoby (21-22).\n1 I zaprzestali ci trzej mężowie odpowiadać Jobowi, że się uważał za sprawiedliwego.\n2 I obruszył się, i rozgniewał się bardzo Eliu, syn Barachela, Buzytczyk, z rodu Rama, a rozgniewał się na Joba, przeto że oświadczył przed Bogiem, że jest sprawiedliwy.\n3 A na przyjaciół jego rozgniewał się dlatego, że nie znaleźli słusznej odpowiedzi, ale tylko potępiali Joba.\n4 Eliu tedy czekał, dopóki Job mówił, przeto iż starsi byli ci, którzy mówili.\n5 A gdy obaczył, że ci trzej odpowiedzieć nie mogli, rozgniewał się bardzo.\n6 I odpowiadając Eliu, syn Barachela, Buzytczyk, rzekł:\n7 "Jestem młodszy latami, a wyście starsi, przeto zwiesiwszy głowę wstydziłem się oznajmić wam zdanie moje.Bo się spodziewałem że dłuższy wiek mówi, a mnóstwo lat nauczy mądrości. -\n8 Ale, jak widzę, duch jest w ludziach, a natchnienie Wszechmocnego daje rozum.\n9 Nie są mądrzy długowieczni, ani starsi rozumieją, co słuszne.\n10 Przeto będę mówił: Słuchajcie mię, okażę wam i ja mądrość swoją.\n11 Czekałem bowiem mów waszych, słuchałem roztropności waszej, pókiście się spierali mowami.\n12 I pókim rozumiał, żeście coś mówili, uważałem; ale jak widzę, nie masz, kto by mógł pokonać Joba i kto by z was odpowiedział na słowa jego.\n13 Byście snadź nie rzekli: Znaleźliśmy mądrość; Bóg go obalił, nie człowiek!\n14 Nic do mnie nie mówił, a ja nie według mów waszych będę mu odpowiadał.\n15 Zlękli się i nie odpowiadali więcej, i zaniechali swej mowy.-\n16 Ponieważ tedy czekałem, a nie mówili, stanęli i więcej nie odpowiadali,\n17 odpowiem ja też część moją i ukażę umiejętność moją.\n18 Bom jest pełen słów, i ściska mię duch wnętrza mego.\n19 Oto wnętrze moje jest jak moszcz bez otworu, który łagwice nowe rozsadza.\n20 Będę mówił, a odetchnę cokolwiek, otworzę wargi moje i odpowiem.-\n22 Bo nie wiem, jak długo trwać będę i czy mię rychło nie weźmie Stworzyciel mój.\nb) OSNOWA: ODPOWIEDŻ NA JEDEN Z ZARZUTÓW JOBA (33,1-33). Wzywa Joba do uwagi (1). Będzie mówił szczerze, a Job może mu bez bojaźni odpowiadać, bo są sobie równi (2-7). Job twierdził, te Bóg go karze niewinnie (8-11); nie niesłusznie zarzuca Bogu niesprawiedliwość (12). - Po wtóre Job się skarżył, te Bóg mu nie odpowiada (13), co również jest nieprawdą: Bóg odpowiada już to przez sny (14-16), by ustrzec człowieka od pychy i od śmierci (17-18); już to przez choroby (19-22). Jeżeli się znajdzie wówczas jaki anioł, który by przyprowadził człowieka do pokuty i wstawił się za nim do Boga (23-24), przywrócone mu będzie zdrowie i wesele (25-28). To wszystko działa Bóg po wielekroć, by uratować człowieka od śmierci (29-30). "Słuchaj mię dalej Jobie albo odpowiedz mi! (31 -33).\n1 Słuchaj tedy, Jobie słów moich, a przyjmij do uszu wszystkie mowy moje!\n2 Oto otworzyłem usta moje, niech mówi język mój w podniebieniu moim.\n3 Z szczerego serca mego mowy moje, a czyste zdanie wargi moje mówić będą. 4 Duch Boży uczynił mię i tchnienie Wszechmocnego ożywiło mię.\n5 Jeśli możesz, odpowiedz mi, i stań przeciwko twarzy mojej.\n6 Oto i mnie, jak i ciebie, Bóg uczynił, i z tej samej gliny jam też jest utworzony.\n7 Wszakże podziw nade mną niechaj cię nie straszy, a wymowa moja niech ci nie będzie ciężka. -\n8 Mówiłeś tedy w uszy moje i słyszałem głos słów twoich:\n9 Jestem ja czysty i bez grzechu, nieskalany i nie masz we mnie nieprawości.\n10 Ponieważ wynalazł przeciw mnie powody do skargi, przeto miał mię za nieprzyjaciela swego.\n11 Wsadził w pęta nogi moje, wyśledził wszystkie ścieżki moje.\n12 To tedy jest, w czym me jesteś usprawiedliwiony; odpowiem ci, że większy jest Bóg niźli człowiek.\n13 Spierasz się przeciwko Niemu, że ci, nie na wszystkie słowa odpowiedział?\n14 Raz ci mówi Bóg, a drugi raz tego samego nie powtarza.\n15 Przez sen w widzeniu nocnym, gdy przypada twardy sen na ludzi i śpią na łóżku,\n16 wtedy otwiera uszy mężów, a ćwicząc naucza ich karności,\n17 aby odwieść człowieka od tego, co czyni,\n18 i wybawić go od pychy; wyrywa duszę jego od skażenia, a żywot jego, aby nie szedł pod miecz. -\n19 Karze też boleścią na łożu, i wszystkie kości jego wysusza.\n20 Wstrętny mu się staje chleb w jego życiu, i duszy jego jadło pierwej pożądane.\n22 Przybliżyła się dusza jego ku skażeniu, a życie jego ku przynoszącym śmierć.\n23 Jeżeli będzie zań mówił anioł, jeden z tysięcy, aby opowiedzieć sprawiedliwość człowieka zmiłuje się nad nim i rzecze:\n24 Wybaw go, aby nie zstąpił do skażenia; znalazłem, przez co mogę mu się dać przejednać.\n25 Wyniszczało ciało jego od mąk, niech się wróci do dni młodości swojej.\n26 Będzie się modlił do Boga i ubłagany mu będzie, i oglądać będzie oblicze lego z weselem, I odda człowiekowi sprawiedliwość jego.\n27 Wejrzy na ludzi i rzecze: Zgrzeszyłem i prawdziwie wykroczyłem, a nie otrzymałem jak zasłużyłem.\n28 Wybawił duszę swoją, aby nie szła na zatracenie, ale żyjąc światłość widziała.\n29 - Oto wszystko to Bóg sprawuje po trzykroć na każdym,\n30 aby odwieść dusze ich od skażenia i oświeca światłością żyjących. -\n31 Obaczże Jobie, i słuchaj mię, a milcz, gdy ja mówię!\n32 A jeśli masz co mówić, odpowiedz mi; mów, bo chcę, abyś się okazał sprawiedliwy.\n33 Ale jeśli nie masz słuchajże mię; milcz, a nauczę cię mądrości!"\n2. DRUGA MOWA ELIU: ODPOWIEDŹ NA INNY ZARZUT JOBA (34,1-37). Wezwanie do uwagi (1-4). Job twierdzi, te go Bóg niewinnie karze i te wobec tego wierna służba Bogu na nic się człowiekowi nie przyda (5-9). Przeciw temu oświadcza Eliu, że Bóg jest sprawiedliwy i odpłaca każdemu stosownie do zasług (10-12). Wynika to stąd, że Bóg rządzi, i rządzi troskliwie, całym światem (13-15); lecz takich rządów bez sprawiedliwości nic mógłby sprawować (16-17). W rzeczywistości Bóg się okazuje bezstronnym (18-20) i zna najdokładniej sprawy ludzkie (21-25), a tych, którzy odstępują od Niego i ubogich uciskają, jawnie karze (26-28). Prócz tego Bóg musi być sprawiedliwy, ponieważ wyroków Jego nikt zmienić nic może (29-30). Według zdania Eliu Job niemądrze mówił i aż do końca ma być wypróbowany (31-37).\n1 Rozprawiając tedy Eliu, też i to mówił:\n2 "Słuchajcie, mądrzy, słów moich, a uczeni, posłuchajcie mię;\n3 ucho bowiem słów doświadcza, a gardło smakowaniem jadło rozeznaje.\n4 Sąd obierzmy sobie, a obaczmy między sobą, co jest lepszego.-\n5 Gdyż Job mówił: Jestem sprawiedliwy, a Bóg wywrócił sąd mój.\n6 W potępieniu mnie bowiem jest kłamstwo, gwałtowna strzała uderzyła mnie bez żadnego grzechu.\n7 Gdzież jest taki mąż jak Job, który pije urąganie jak wodę,\n8 który chodzi z czyniącymi nieprawość i postępuje z mężami niezbożnymi?\n9 Rzekł bowiem: Nie będzie się podobał mąż Bogu, chociażby biegł z nim razem.\n10 Dlatego, mężowie rozumni, słuchajcie mię! Uchowaj, Boże, aby miała być w Bogu niezbożność, a w Wszechmocnym nieprawość.\n11 Bo odda człowiekowi wedle uczynków jego, i według drogi każdego odpłaci mu.\n12 Zaprawdę bowiem Bóg nie potępi bez przyczyny, ani Wszechmocny nie wywróci sądu. -\n13 Kogoż to innego przełożył nad ziemią? albo kogo postawił nad światem, który stworzył?\n14 Jeśli zwróci ku niemu serce swoje, ducha jego i dech ku sobie pociągnie,\n15 ustanie zaraz wszelkie ciało i człowiek w popiół się obróci. -\n16 A tak jeśli masz rozum, słuchaj, co się mówi, a przyjmuj w uszy głos wymowy mojej.\n17 Czyż ten, który nie miłuje sądu, może być uzdrowiony? A jakże ty tego, który sprawiedliwy jest, tak potępiasz ?\n18 Tego, który mówi królowi: Odstępco! który zowie książąt nie zbożnymi;\n19 który nie ma względu na osoby książąt, ani zna tyrana, gdy się prawuje z ubogim, bo wszyscy są dziełem rąk Jego.\n20 Nagle umrą i o pół nocy strwożą się ludy i przejdą, i zniosą gwałtownika bez ręki.-\n21 Oczy bowiem Jego nad drogami ludzi i na wszystkie kroki ich baczy.\n22 Nie ma ciemności i nie ma cienia śmierci, aby się tam skryli ů, którzy czynią nieprawość.\n23 Nie jest bowiem więcej w mocy człowieka, żeby przyjść do Boga na sąd.\n24 Zetrze wielu i bez liczby, a innych postawi zamiast nich.\n25 Zna bowiem uczynki ich, i przeto przywiedzie noc, i będą starci.-\n26 Jak niezbożników poraził ich na miejscu, gdzie byli patrzący;\n27 tych, którzy umyślnie odstąpili od Niego i wszystkich dróg Jego zrozumieć nie chcieli, tak,\n28 że przez nich do Niego doszło wołanie ubogiego i głos ubogich usłyszał. -\n29 Bo gdy On daje pokój, któż jest, co by potępil? Gdy zakrywa oblicze i nad narodami i nad wszystkimi ludźmi, któż nań patrzeć będzie?\n30 On czyni, aby dla grzechów ludu królował człowiek obłudny. -\n31 Ponieważ tedy ja mówiłem do Boga, tobie też nie zabronię.\n32 Jeśli zbłądziłem, ty mię poucz; jeślim nieprawość mówił, więcej nie przydam.\n33 Czy jej Bóg od ciebie pożąda, ponieważ ci się nie podobało? Ty bowiem począłeś mówić, a nie ja; ale jeśli wiesz co lepszego, mów!\n35 Ale Job głupio mówił, i słowa jego nie pokazują nauki.\n36 Ojcze mój! niech Job będzie doświadczany do końca; nie odstępuj od człowieka nieprawości.\n37 Ponieważ do grzechów swoich dodaje bluźnierstwo, tymczasem między nami niech ściśniony będzie, a wtedy niech na sąd wyzwie Boga mowami swymi "\n3. TRZECIA MOWA ELIU: CZY CNOTA POPŁACA (35,1-16)? Chce odpowiedzieć na twierdzenie Joba, te cnota nie przynosi żadnego pożytku (1-4). Prawdą jest, że Bóg jest zbyt wywyższony, byśmy Mu mogli pomóc lub zaszkodzić (5-7); ale cały pożytek lub szkoda z naszych czynów przypada w udziale innym ludziom (8). Jeżeli kto narzeka na ucisk, którego doznaje, ale nic zwraca się do swego Stwórcy z komą prośbą, takiego Bóg nic wysłuchuje (9-13); tym mniej może się spodziewać pomocy Bożej Job, który wypowiada twierdzenie, uwłaczając Bogu (14-16).\n1 Eliu tedy znowu przemówił:\n2 "Czy słuszna wydaje ci się myśl twoja, żeś mówił: "Jestem sprawiedliwszy niźli Bóg?\n3 Boś powiedział: Nie podoba się Tobie, co jest prawego; albo co Tobie pomoże, jeśli ja zgrzeszę?\n4 A tak la odpowiem mowom twoim i przyjaciołom twoim z tobą. -\n5 Spojrzyj w niebo, a obacz, i przypatrz się obłokom, że wyższe są nad ciebie.\n6 Jeśli zgrzeszysz, cóż Mu zaszkodzisz? a jeśli się rozmnożą nie prawości twoje, cóż uczynisz przeciw Niemu?\n7 A jeśli sprawiedliwie czynić będziesz, cóż Mu darujesz? albo co z ręki twojej weźmie?-\n8 Człowiekowi, który tobie podobny jest, zaszkodzi bezbożność twoja, a syna człowieczego wspomoże sprawiedliwość twoja. -\n9 Dla mnóstwa potwarców wołać będą i będą narzekać dla mocy ramienia okrutników.\n10 I nie rzekł: Gdzież jest Bóg, który mię uczynił, który dał pieśni w nocy,\n11 który nas uczy więcej niż bydlęta ziemskie, i nad ptactwo niebieskie mądrość nam daje?\n13 Nie próżno tedy Bóg wysłucha i Wszechmocny w każdego sprawę wejrzy.-\n14 I kiedy rzeczesz: Nie zwraca uwagi, sądź się przed nim, a czekaj na niego.\n15 Teraz bowiem nie używa zapalczywości swojej, ani się bardzo mści za występki.\n16 A tak Job próżno otwiera usta swe i bez umiejętności mnoży słowa "\n4. CZWARTA MOWA ELIU (36,1- 37,24).\na) O CELU CIERPIENIA (36,1-21). Egu zwraca uwagę na swą prawdomówność i wiedzę (1-4). Temat: Bóg oddaje każdemu sprawiedliwie według uczynków jego (5-6). Od sprawiedliwych łaski swej nic odwraca, n jeżeli zsyła im cierpienia, to po to, by ich od grzechu odciągnąć i ustrzec (7-10).Jeżeli wówczas usłuchają, odzyskują szczęście, w przeciwnym razie czeka ich zagłada (11-12), n opornych nawet w nieszczęściu śmierć hańbiąca (13-14). I Job zatem może się spodziewać, że jego nieszczęścia będą miały koniec pomyślny (15-16); ale jeżeli będzie się burzył przeciw Bogu, nic opuszczą go cierpienia (11-21).\n1 Przydając też Eliu, to mówił:\n2 "Poczekaj mnie trochę, a pokażę ci, bo jeszcze mam, co o Bogu mówić.\n3 Wyprowadzę wiedzę moją od początku, a dowiodę, iż Stworzyciel mój jest sprawiedliwy.\n4 Bo zaiste bez kłamstwa są mowy moje, i doskonała umiejętność pokaże się tobie. -\n5 Bóg możnych nie odrzuca; ponieważ i Sam jest możny.\n6 Ale nie zbawia niezbożnych, a ubogim sprawiedliwość wymierza. -\n7 Nie odwróci od sprawiedliwego oczu Swych i królów na stolicy sadza na wieki, a oni bywają wywyższeni.\n8 A jeśli będą w okowach i związani powrozami ubóstwa,\n9 pokaże im uczynki ich i występki ich że byli gwałtowni.\n10 Odsłoni też ucho ich, aby ich upomnieć, i będzie mówił, aby się nawrócili od nieprawości. -\n11 Jeśli usłuchają i dostosują się, wypełnią dni swoje w szczęściu i lata swoje w sławie.\n12 Ale jeśli nie usłuchają, przejdą przez miecz i będą zniszczem w głupocie. -\n13 Obłudni i chytrzy wzruszają gniew Boży, a nie będą wołać, gdy ich powiążą.\n14 Umrze w burzy dusza ich i żywot ich między nierządnikami. -\n15 Wyrwie ubogiego z ucisku jego i odkryje w utrapieniu ucho jego.\n16 A tak wybawi cię na przestronność z otchłani ciasnej, która nie ma dna pod sobą; odpocznienie stołu twego będzie pełne tłustości. -\n17 Sprawa twoja jako niezbożnego osądzona jest; sprawę i wyrok otrzymasz.\n18 Niechajże cię tedy gniew nie zwycięża, abyś miał kogo ucisnąć, ani mnóstwo darów niech cię nie nachyla.\n19 Wyrzeknij się wielkości twej bez kłopotu, i wszystkich potężnych siłą.\n20 Nie przeciągaj nocy, aby wstąpili ludzie zamiast nich.\n21 Strzeż się, abyś się nie wrócił ku nieprawości; bo za tą począłeś iść po nędzy.\nb) WIELKOŚĆ BOGA (36,22 - 37,24). Eliu przechodzi do sławienia wielkości Boga (36, 22), której człowiek ogarnąć nie zdoła, lecz tylko uwielbiać może (23-26). Bóg zsyła deszcz (27-28), sprowadza chmury z gromami (29-30), aby karać i ziemię użyźniać (31-33). Opis burzy (37,1-5) i innych zjawisk atmosferycznych (6-13). Czym jen Job w porównaniu z tak potężnym Bogiem (14-18)? Eliu nie odważyłby się odpowiadać Bogu (19-20). Boski Majestat jest niedostępny dla człowieka, jedynym godnym zachowaniem się wobec Niego jest bojach (21-24).\n22 Oto Bóg wysoki w mocy swojej, a żaden nie jest mu podobny wśród prawodawców.\n23 Kto będzie mógł wybadać drogi jego? albo kto mu rzec może:\n24 Uczyniłeś nieprawość? Pomnij, że nie znasz dzieła jego, o którym śpiewali mężowie.\n26 Oto Bóg wielki, przewyższający umiejętność naszą; liczba lat jego nieoszacowana. -\n27 On podejmuje krople deszczu i wypuszcza gwałtowne ulewy na kształt strumieni;\n28 te płyną z obłoków, które okrywają wszystko z wierzchu. -\n29 Jeśli będzie chciał rozciągnąć obłoki jak namiot swój,\n30 i błyskać światłem swoim z wierzchu, to nawet głębiny morskie okryje.\n31 Bo przez to sądzi narody, i daje pokarm wielu ludziom.\n32 W rękach kryje światłość i każe jej, aby znowu przyszła.\n33 Powiada o niej przyjacielowi swemu, że Jego własnością jest i że on może wznieść się do niej.\n1 Na to zlękło się serce moje i ruszyło się z miejsca swego.\n2 Słuchajcie, słuchajcie w strachu głosu Jego i dźwięku z ust Jego wychodzącego.\n3 Pod wszystkie niebiosa on zagląda, a światłość Jego na granicach ziemi.\n4 Za nim huk ryczeć będzie, zagrzmi głosem wielkości swej; a nie będzie doścignięty, gdy usłyszany będzie głos Jego.\n5 Zagrzmi Bóg głosem swym dziwnie, który czyni rzeczy wielkie a niezbadane. -\n6 On to każe śniegowi, aby spadał na ziemię, i deszczom zimowym i gwałtownej ulewie mocy swojej.\n7 On na ręce wszystkich ludzi kładzie pieczęcie, aby każdy znał sprawy Jego.\n8 Wnijdzie zwierz do jamy i w legowisku swoim mieszkać będzie.\n9 Od gwiazd południowych wynijdzie burza, a od Wozu niebieskiego zimno.\n10 Gdy Bóg wieje, zsiada się lód, i znowu szeroko rozlewają się wody.\n12 Obchodzą one wkoło, gdziekolwiek je wola kierującego wiedzie, ku wszystkiemu, co im każe na okręgu ziemi:\n13 czy w jednym pokoleniu, czy w ziemi swojej, czy na którymkolwiek miejscu miłosierdzia swego każe im się znaleźć.\n14 Słuchaj tego, Jobie, stań a przypatruj się cudom Bożym!\n15 Czy wiesz, kiedy Bóg deszczom przykazał, aby okazały światłość obłoków Jego?\n16 Czy znasz ścieżki obłoków wielkie i doskonałe umiejętności?\n17 Czy odzienie twoje nie jest ciepłe, gdy przewiewa ziemię wiatr z południa ?\n18 Może ty z Nim budowałeś niebiosa, które są bardzo mocne, jakby z miedzi ulane ?-\n19 Ukaż nam, co Mu rzec mamy, bośmy ogarnieni ciemnością.\n20 Któż mu donie się to, co ja mówię? Jeśliby nawet przemówił człowiek, byłby pożarty.\n21 Ale teraz nie widać światłości: nagle powietrze ściąga się w obłoki, a wiatr przechodząc, spędza je.\n22 Z północy złoto przychodzi, a do Boga bojaźliwe chwalenie.\n23 Godnie go znaleźć nie możemy: wieki mocą i sądem i sprawiedliwością, a wysłowić go nie podobna.\n24 Dlatego będą się go bać mężowie, i nie będzie śmiał spojrzeć nikt z tych wszystkich, którym się zdaje, że są mądrzy "\nCZĘŚĆ III (38,1 - 42,6)\n1. PIERWSZA MOWA BOGA (38,1- 39,30).\na) WSTĘP (38,1-3). Bóg gani Joba i wyzywa go na słowną rozprawę.\n1 A odpowiadając Pan Jobowi spośród wichru rzekł:\n2 "Któż to jest, który wikła wyroki słowami nieroztropnymi?\n3 Przepasz jak mąż biodra twoje; będę cię pytał, a odpowiadaj mi.\nb) BOSKA MĄDROŚĆ UJAWNIAJĄCA SIĘ W ŚWIECIE NIEŻYWOTNYM (38,4-38). Jaki udział miał Job w stworzeniu ziemi morza (4-11)? Czy rozkazuje zorzy (12-15)? Czy zna granice świata (16-18), miejsce pobytu światła i ciemności, śniegu i gradu (19-24), początek deszczu, rosy i lodu (25-30)? Czy ma pod swymi rozkazami gwiazdozbiory (31-33), błyskawice i burze (34-38)?\n4 Gdzieś był, gdym zakładał fundamenty ziemi? Powiedz mi, jeśli masz rozum.\n5 Kto założył miary jej, jeśli wiesz? albo kto nad nią sznur rozciągnął ?\n6 Na czym podstawy jej są ugruntowane, albo kto założył kamień jej narożny,\n7 gdy mię chwaliły wespół gwiazdy poranne i śpiewali wszyscy synowie Boży?\n8 Kto zamknął drzwiami morze, gdy się wyrywało jakby z żywota wychodząc;\n9 gdym kładł obłok jako szatę jego i mrokiem jak pieluchami dziecinnymi je obwijał?\n10 Otoczyłem je granicami mymi i przyprawiłem zawory i drzwi, i rzekłem:\n11 Aż póty przyjdziesz, a dalej nie postąpisz i tu rozbijesz nadęte fale twoje.\n12 Czy ty po narodzeniu twoim rozkazałeś świtaniu i ukazałeś zorzy miejsce jej?\n13 I czyś trzymał wstrząsając krańce ziemi, i wytrząsnąłeś z niej niepobożnych?\n14 Będzie przywrócona jak błoto pieczęć i będzie stała jak odzienie;\n15 odjęta będzie od niezbożników światłość ich i ramię wysokie złamane będzie.\n16 Czyś wszedł do głębokości morskich i przechadzałeś się po dnie przepaści ?\n17 Czy otworzyły ci się bramy śmierci, i widziałeś drzwi ciemne?\n18 Czy obejrzałeś szerokość ziemi? Powiedz mi, jeśli wiesz wszystko,\n19 na jakiej drodze światłość mieszka i gdzie jest miejsce ciemności,\n20 abyś przywiódł każde z nich do granic swoich i poznał ścieżki do domu jego.\n21 Czy wiedziałeś wówczas, żeś się miał urodzić? i znałeś liczbę dni twoich?\n22 Czyś wszedł do skarbu śniegu albo oglądałeś skarby gradu,\n23 które nagotowałem na czas nieprzyjaciela, na dzień bitwy i walki?\n24 Jaką drogą rozchodzi się światło, rozszerza gorąco na ziemi?\n25 Kto dał bieg bardzo gwałtownemu deszczowi,\n26 i drogę grzmiącemu gromowi, aby deszcz szedł na ziemię bezludną na puszczy, gdzie żaden człowiek nie mieszka,\n27 aby napełnił bezdroża i pustynie, i wywiódł trawę zieloną?\n28 Kto jest ojcem deszczu? albo kto zrodził krople rosy?\n29 Z czyjego łona wyszedł lód ? a mróz z nieba kto spłodził ?\n30 Wody twardnieją jak kamień, i ścina się wierzch głębiny.\n31 Czy zdołasz połączyć jasne gwiazdy Baby? albo okrąg Wozu niebieskiego będziesz mógł rozerwać?\n32 Czy wywodzisz Jutrzenkę czasu swego, a wieczornej gwieździe nad synami ziemskimi wstawać każesz?\n33 Czy znasz porządek nieba i ustanawiasz wpływ jego na ziemię?\n34 Czy podniesiesz głos twój do obłoku, a nawał wód okryje cię?\n35 Czy wypuścisz błyskawice i pójdą, a wróciwszy się rzekną tobie: Oto jesteśmy?\n36 Kto włożył we wnętrzności człowieka mądrość, albo kto dał kogutowi zrozumienie?\n37 Kto wysłowi układ niebios? a harmonii niebieskiej kto każe usypiać?\n38 Kiedy się sypał proch na ziemię, a bryły się zlepiały?\nc) BOSKA MĄDROŚĆ UJAWNIAJĄCA SIĘ W ŚWIECIE ZWIERZĘCYM (38,39-39,30). Przeciwstawiając się Jobowi pokazuje, że żywi lwięta i kruki (38,39-41), kieruje czasem rodzenia dzikich kóz i łań (39,1-4), daje dzikiemu osłowi nieokiełznaną wolność (5-8), bawołowi moc i dzikość (9-12), głupiemu strusiowi szybkość (13-18), koniowi siłę, zwinność i odwagę wojenną (19-25), jastrzębiowi i orłowi ich lot podniebny (26-30).\n39 Czy pochwycisz dla lwicy zdobycz i żądzę szczeniąt jej napełnisz,\n40 gdy leżą w jamach i w jaskiniach się zasadzają?\n41 Kto gotuje krukowi jadło jego, gdy pisklęta jego wołają do Boga, tułając się, że nie mają pokarmu ?\n1 Czy znasz czas rodzenia dzikich kóz na skałach, albo widziałeś, jak łanie rodzą?\n2 Policzyłeś miesiące poczęcia ich i znasz czas rodzenia ich?\n3 Skurczają się w porodzie i rodzą, i ryk wypuszczają.\n4 Oddzielają się dzieci ich i idą na paszę; wychodzą i nie wracają się do nich.\n6 Jemu dałem dom na puszczy i mieszkanie jego w słonej ziemi.\n7 Gardzi zgrają miejską, nie słucha głosu naganiacza.\n8 Patrzy po górach za paszą swą i wszelkiej zieleni szuka.\n9 Czy nosorożec będzie chciał tobie służyć, albo zamieszka u żłobu twego ?\n10 Czy zwiążesz nosorożca do orki rzemieniem twoim, albo będzie łamał skiby dolin za tobą ?\n11 Czy będziesz miał ufanie w wielkiej mocy jego, i zostawisz mu roboty twoje?\n12 Czy będziesz mu wierzyć, że ci wróci nasienie twoje i gumno twoje napełni?\n13 Pióro strusiowe podobne jest do piór czapli i jastrzębia.\n14 Gdy zostawia jaja swoje na ziemi, ty je może w piasku zagrzejesz ?\n15 Zapomina, że je noga podeptać może, albo zwierz polny zetrzeć.\n16 Twardy się okazuje względem dzieci swoich, jakby nie jego były; próżno pracował, gdyż żadna bojaźń nie przymuszała.\n17 Bo mu Bóg odjął mądrość i nie dał rozumu.\n18 Gdy czas przyjdzie, skrzydła ku górze podnosi, śmieje się z konia i z jeźdźca jego.\n19 Czy dasz koniowi moc i otoczysz szyję jego rżeniem?\n20 Czy go pobudzisz do skoku jak szarańczę? Wspaniałe jego parskanie - jak straszne.\n21 Kopie ziemię kopytem, wyskakuje śmiało, pędzi przeciw zbrojnym.\n22 Gardzi strachem i nie ustępuje mieczowi.\n23 Nad nim chrzęścić będzie sajdak, błyskać się będzie włócznia i tarcza.\n24 Dysząc i rżąc żre ziemię a nie uważa, że brzmi głos trąby.\n25 Gdy usłyszy trąbę, mówi: Ach! Z daleka czuje wojnę, wołanie dowódców i okrzyki wojska.\n26 Czy twą mądrością obrasta pierzem jastrząb, rozszerzając skrzydła swe na południe?\n27 Czy na twój rozkaz wzbije się orzeł i na stromej górze założy swe gniazdo?\n28 Na opokach mieszka i na urwistych krzemieniach przebywa i na nieprzystępnych skałach.\n29 Stamtąd upatruje pokarm, a z daleka oczy jego widzą.\n30 Pisklęta jego zbierać będą krew, a gdziekolwiek będzie ścierwo, wnet przybywa."\n2. POKORNA ODPOWIEDŻ JOBA (39,31-35).\n31 I przydał Pan, i rzekł do Joba:\n32 "Czy ten, co spiera się z Bogiem, tak łatwo się uspokaja? Pewno, kto gani Boga, musi mu odpowiedzieć."-\n34 "Ja, który lekkomyślnie mówiłem, cóż mogę odpowiedzieć? Rękę moją położę na usta moje.\n35 Jedną rzecz powiedziałem, której bodajbym był nie mówił, i drugą, a więcej do nich nie przydam."\n3. DRUGA MOWA BOGA (40,1 - 41,25).\nWyzwanie Joba (40,1-2). Jeżeli Job rzeczywiście pomawia Boga o niesprawiedliwość w rządach (3), w takim razie niech ukaże swą moc i wspaniałość, rzucając w proch wszystkich bezbożnych (4-9). Następuje opis hipopotama, jego sposobu życia i wielkiej mocy (10-19). - Opis krokodyla: Job nie potrafi go ujarzmić (20-28). Jakże tym mniej może się człowiek sprzeciwić Bogu (41,1-3)? Opis straszliwej siły i wyglądu krokodyla: jego pancerz (4), paszcza (5), łuski (6-8), kichanie i oddech (9-12), tężyzna jego ciała (13-15); swym widokiem przerażenie wywołuje (16), żadna broń go się nie ima (17-20); ślady jego przejścia na lądzie i w wodzie (21-23). Jest królem wszystkich pysznych (24-25).\n1 A odpowiadając Pan Jobowi spośród wichru, rzekł:\n2 "Przepasz jak mąż biodra swe; będę cię pytał, a powiedz mi. -\n3 Czy wniwecz obrócisz sąd mój i potępisz mię, abyś się ty usprawiedliwił?\n4 A czy masz ramię jak Bóg i czy grzmisz głosem podobnym?\n5 Oblecz się w ozdobę i wznieś się w górę, i bądź chwalebny, i oblecz się w piękne szaty.\n6 Rozprósz hardych w zapalczywości twojej i wejrzyj na wszelkiego hardego, a poniż go.\n7 Wejrzyj na wszystkich pysznych i upokórz ich, i zetrzyj niezbożników na miejscu ich.\n8 Zakryj ich razem w prochu, a oblicza ich zanurz w dole.\n9 Wtedy i ja przyznam, że cię może zbawić prawica twoja.\n10 Oto Behemot, którego uczyniłem z tobą, będzie jadł siano jak wół.\n12 Rusza ogonem swym jak cedrem, ścięgna ud jego są powikłane.\n13 Kości jego jak piszczele miedziane, chrząstki jego jak blachy żelazne.\n14 On jest początkiem dróg Bożych; ten, który go uczynił, przyłoży miecz swój.\n15 Temu góry trawę rodzą, wszystkie zwierzęta polne bawić się tam będą.\n16 Pod cieniem sypia, w kryjówce trzcinowej i na miejscach wilgotnych.\n18 Oto wypije rzekę, a nie zadziwi się, i ma nadzieję, że się Jordan wleje w paszczę jego.\n19 Przed oczyma jego jako wędą chwyta się go i palami przekłuwa nozdrza jego.\n20 Czy będziesz mógł wyciągnąć Lewiatana wędą, a powrozem uwiążesz język jego?\n21 Czy przewleczesz kółko przez nozdrza jego albo obrączką przekolesz paszczę jego?\n22 Czy prośby liczne zaniesie do ciebie albo będzie z tobą mówił łagodnie?\n23 Czy uczyni przymierze z tobą i weźmiesz go za sługę wiecznego?\n24 Czy zabawisz się z nim jak z ptaszkiem albo go uwiążesz dla dziewcząt twoich?\n25 Porąbią go przyjaciele, rozdzielą go kupcy?\n26 Czy napełnisz niewody skórą jego, albo wierszę rybną głową jego?\n27 Połóż nań rękę twoją, wspomnij na bitwę, a więcej nie przydasz mówić.\n28 Oto nadzieja jego omyli go, a przed oczyma wszystkich będzie powalony.\n1 Nie rozdrażnię go jako okrutnik; bo któż się może sprzeciwić obliczu memu?\n2 Kto mi dał pierwej, żebym mu oddał? Wszystko, co jest pod niebem, moje jest.\n3 Nie przepuszczę mu: i słowom możnym i do proszenia ułożonym. -\n4 Któż odkryje wierzch odzienia jego, a w środek paszczy jego kto wejdzie ?\n5 Wrota paszczęki jego kto otworzy? Wkoło zębów jego - strach. -\n6 Ciało jego jak tarcze lane, spojone łuskami przyciskającymi się.\n7 Jedna z drugą się spaja i nawet powietrze nie wejdzie przez nie.\n8 Jedna do drugiej przylgnie, a trzymając się siebie, w żaden sposób nie będą rozdzielone. -\n9 Kichanie jego to blask ogniowy, a oczy jego jak powieki jutrzenki.\n10 Z ust jego lampy wychodzą jak pochodnie ognia zapalone.\n11 Z nozdrzy jego wychodzi dym jak z garnca podpalonego i wrzącego.\n12 Dech jego węgle zapala a płomień z paszczy jego wychodzi.-\n14 Członki ciała jego wzajemnie się spajają; wypuść nań pioruny, a na inne miejsce się nie uniosą.\n15 Serce jego jest twarde jak kamień i zbite jak kowalskie kowadło. -\n16 Gdy się podniesie, zlękną się aniołowie, a przestraszeni oczyszczać się będą.\n17 Gdy go dosięgnie miecz, ostać się nie będzie mógł, ani oszczep, ani pancerz;\n18 poczyta bowiem żelazo za plewy, a miedź za spróchniałe drewno.\n19 Nie spłoszy go strzelec, w źdźbło mu się obróciły kamienie procy.\n20 Młot za źdźbło sobie poczyta i śmiać się będzie ze świstającego oszczepu.-\n21 Pod nim będą promienie słoneczne, i naściele sobie złota jak błota.\n22 Uczyni głębię morza wrzącą jak garniec, i jak kocioł maści kipiący.\n23 Za nim świecić będzie ścieżka, głębia się wyda jakby osiwiała. -\n24 Nie masz na ziemi mocy, którą by z nim porównać można; on jest uczyniony, aby się nikogo nie bał.\n25 Wszystko, co jest wysokie, widzi; on jest królem wszystkich synów pychy."\n4. ODPOWIEDŻ JOBA (42,1-6).\n1 A Job, odpowiadając Panu rzekł:\n2 "Wiem, że wszystko możesz i nie jest ci żadna myśl tajna.\n3 Któż jest ten, co bez rozsądku tai radę? Przeto niemądrze mówiłem i to, co\nnad miarę przechodziło wiadomość moją.\n4 Słuchaj, a ja będę mówił; spytam cię, a odpowiedz mi.\n5 Słuchem ucha słyszałem cię, a teraz oko moje cię widzi.\n6 Przeto sam siebie winuję i czynię pokutę w prochu i w popiele."\nBóg gani przyjaciół Joba i nakłada na nich pokutę (7-9). Job przywrócony do swego dawnego stanu (10); odwiedzają go krewni i przyjaciele (11); Bóg błogosławi mu we wszystkim (12-16).\n7 A gdy Pan powiedział te słowa do Joba, rzekł do Elifaza Temanitczyka: "Rozgniewała się zapalczywość moja na ciebie i na dwu przyjaciół twoich, ponieważ nie mówiliście przede mną szczerze jak Job, sługa mój.\n8 A tak weźmijcie sobie siedem byków i siedem baranów, a idźcie do sługi mego Joba i ofiarujcie całopalenie za siebie; a Job, sługa mój, będzie się za was modlił: oblicze jego przyjmę, aby wam głupota nie była poczytana; bo nie mówiliście do mnie szczerze jak Job, sługa mój."\n9 Poszli tedy Elifaz Temanitczyk i Baldad Suhitczyk, i Sofar Naamatczyk, i uczynili, jak był Pan do nich mówił, i przyjął Pan oblicze Joba.\n10 Nawrócił się też Pan na pokutę Joba, gdy on się modlił za przyjaciół swoich. I przyczynił Pan w dwójnasób wszystkiego, cokolwiek Job posiadał.\n11 A bracia jego wszyscy przyszli do niego i wszystkie siostry jego, i wszyscy, którzy go przedtem znali, i jedli z nim chleb w domu jego, i kiwali nad nim głową, i pocieszali go z powodu wszystkiego złego, które nań był Pan dopuścił; i dali mu każdy owcę jedną i nausznicę złotą jedną.\n12 A Pan pobłogosławił końcowi Joba więcej niż początkowi jego. I miał czternaście tysięcy owiec, sześć tysięcy wielbłądów, tysiąc jarzm wołów i tysiąc oślic.\n13 Miał też siedmiu synów i trzy córki.\n14 I dał imię jednej Dzień, a drugiej imię Kasja, a trzeciej imię Róg barwiczki.\n15 I nie znalazły się niewiasty tak piękne jak córki Joba na całej ziemi; i dał im ojciec ich dziedzictwo między braćmi ich.\n16 A Job żył potem sto czterdzieści lat, i widział synów swych i synów synów swoich aż do czwartego pokolenia, i umarł będąc stary i pełen dni.