tylko s¸u˚ba - Policja 997\nSB w Policji\nCo dalej z CBÂ?\nnr 3, czerwiec 2005 r.\ncena 3 z∏ (w tym 7% VAT)\nnr indeksu 321109\nCo si´ dzieje?\nego jeszcze nie by∏o. Wobec Policji i „Gazety Wyborczej”\nzastosowano prowokacj´. Komendant z ¸odzi Janusz Tkaczyk\n– jak twierdzi – w dobrej wierze (wydawa∏o mu si´, ˝e ratuje honor s∏u˝by) poinformowa∏ dziennikarzy o aferze w KGP. Dzisiaj\nTkaczyk mówi, ˝e w b∏àd wprowadzi∏ go Markowski (szef CBÂ\nz Olsztyna). Markowski zaÊ oskar˝a Tkaczyka o k∏amstwo. Na razie wi´c historia wyglàda jak z magla. I oby tylko ta interpretacja\nznalaz∏a potwierdzenie w faktach. Inaczej, jeÊli za∏o˝yç, ˝e by∏a to\nzemsta na „Gazecie Wyborczej” i ludziach w Policji, którzy ujawnili jakieÊ nieczyste interesy, mamy do czynienia z mafià, w pe∏nym tego s∏owa znaczeniu. I chocia˝ na razie nie ma na to ˝adnych dowodów, to spraw´ trzeba wyjaÊniç do koƒca, aby nie pozostawiç ˝adnych wàtpliwoÊci. Na szcz´Êcie wi´kszoÊç afer, dzi´ki\npracy Biura Spraw Wewn´trznych, Policja wykrywa dzisiaj sama.\nSamooczyszczanie organizmu jest oznakà jego zdrowia. Mimo to\ngo∏ym okiem widaç, ˝e ca∏a formacja rozedrgana, nadmiernie upolityczniona, zm´czona r´cznym sterowaniem, choç walczy, to,\nwbrew sobie, wcià˝ ulega erozji. To nie wina ministra Brachmaƒskiego ani tym bardziej ministra Kalisza, który, trzeba przyznaç,\npróbuje przywracaç demokratyczne standardy w nadzorze nad Policjà. To nie wina Biernackiego czy te˝ Rapackiego, którzy, tworzàc CBÂ, na serio rozpocz´li walk´ z mafià, ani ekipy obecnego\nkomendanta g∏ównego, która porzàdkuje Policj´ na tyle skutecz-\nnie, ˝e Polacy czujà si´ w roku 2005 du˝o bezpieczniej\nni˝ jeszcze kilka lat temu (marcowy sonda˝ CBOS).\nCo wi´c si´ dzieje? Wyglàda na to, ˝e kresu dobiega\nprojekt z poczàtku lat dziewi´çdziesiàtych, kiedy to\nw wolnej Polsce postanowiono zbudowaç policj´ jako\nprostà kontynuacj´ Milicji Obywatelskiej. Wówczas\npewnie nie mo˝na by∏o inaczej. Ale ta formu∏a, bardziej w sensie\norganizacyjnym i mentalnym ni˝ kadrowym, z czasem si´ wyczerpa∏a i przypomina obecnie gàbk´, z której ju˝ nic si´ nie wyciÊnie. Policja miota si´ przez ostatnich 15 lat, od Êciany do Êciany, w nieudanych reformach, wymyÊlanych przez kolejnych decydentów. Dzisiaj pomóc jej mogà ju˝ nie retusze, wprowadzane\nnerwicowo pod wp∏ywem zdarzeƒ nadzwyczajnych, lecz solidnie\ni odwa˝nie napisane programy. Wydaje si´ jednak, ˝e szuflady sà\npuste. W Polsce nie prowadzi si´ ˝adnych badaƒ i studiów\nnad Policjà. Nikt kompleksowo nie przyjrza∏ si´ rozwiàzaniom\nzagranicznym, odczuwalny jest brak dojrza∏ej debaty o bezpieczeƒstwie wewn´trznym, nic wi´c dziwnego, ˝e o sensownym\ni spójnym programie raczej nie s∏ychaç. I znów, zgodnie z narodowà tradycjà, wszyscy czekajà, ˝e w oddali pojawi si´ ktoÊ\nna bia∏ym koniu... ■\nPS. Czekamy na telefony, listy, propozycje tematów, reakcje\nna zamieszczone teksty. Najciekawsze wypowiedzi zamieÊcimy\nna ∏amach naszego miesi´cznika oraz na stronie internetowej\nPruszków – Jerzy Paciorkowski\nDla turysty – rozmowa z Andrzejem Koz∏owskim,\nprezesem Polskiej Organizacji Turystycznej – Jolanta Âlifierz\nZabójstwo komendanta g∏ównego Policji\nSprawa honoru – Anna Marsza∏ek\nMa∏gorzata Papa∏a opowiada o 7 latach\nczekania na sprawiedliwoÊç\nProdukcja broni – Walther P99 – Przemys∏aw Kacak\nStra˝nicy miejscy – Jerzy Paciorkowski\nIle SB w Policji? – wywiad z prof. A. Rzepliƒskim – Pawe∏ Biedziak\nPolicjanci na chorobowym – Hanna Âwieszczakowska\nNowinki techniczne w Policji – Tadeusz Noszczyƒski\nCo dalej z CBÂ? –\nodpowiada gen. insp. Leszek Szreder – Pawe∏ Biedziak\nKontrowersyjny zapis – Maciej S∏awiƒski\nInstrukcja dochodzeniowo-Êledcza – Przemys∏aw Kacak\ni prawa jazdy – Dariusz PodleÊ\nPodatek od pomocy finansowej na budownictwo\nmieszkaniowe – Pawe∏ Ostaszewski\nFakty i plotki – Pawe∏ Biedziak\nO swoim powrocie do ˝ycia po Êmierci m´˝a\nmówi Joanna Molak – Gra˝yna Bartuszek\nPomagamy rodzinom zaginionych\nPrze∏o˝ony i podw∏adny – El˝bieta Sitek\nJak dobrze zarzàdzaç radzi\npsycholog Jacek Santorski – El˝bieta Sitek\nCo mo˝e mieç wp∏yw na skutecznoÊç policyjnego\npoÊcigu? – Jolanta Âlifierz\nzdj´cie na ok∏adce Wojciech Basiƒski\nÂledztwo w sprawie zabójstwa\nby∏ego komendanta Policji\nnadinsp. Marka Papa∏y\ntrwa ju˝ siedem lat.\nCo uda∏o si´ dotàd ustaliç?\n25 czerwca 1998 roku wieczorem ktoÊ z zimnà\nkrwià, jednym strza∏em zabi∏ komendanta na parkingu przed jego w∏asnym domem w Warszawie.\nZbrodnia wstrzàsn´∏a Polskà. Wykrycie jej sprawców uznano za spraw´ honoru polskiej Policji.\nPrzez ca∏e lata wydawa∏o si´, ˝e to puste zapewnienia. ˚mudne Êledztwo da∏o jednak efekty – prokuratura i Policja wskaza∏y trzy nazwiska ludzi mogàcych mieç zwiàzek z tym zabójstwem. Sà to: p∏atny morderca z Podbeskidzia Ryszard Bogucki,\njeden z bossów mafii pruszkowskiej Andrzej\nZieliƒski, ps. „S∏owik”, i polonijny biznesmen\nz Chicago Edward Mazur.\nNa razie nie wiadomo, czy prokuratura zdecyduje si´ na postawienie zarzutów w tej sprawie\nwspólnikowi Boguckiego z gangu zabójców – Ryszardowi Niemczykowi, ps. „Rzeênik”. Bandyta\nten – z top listy najbardziej poszukiwanych –\nzosta∏ zatrzymany w Niemczech.\n– Przebadano gruntownie prawie 100 wersji Êledczych, przes∏uchano oko∏o 2000 Êwiadków, zgromadzono 90 tomów akt – podsumowuje Jerzy Skrycki\nz Komendy G∏ównej Policji, od poczàtku kierujàcy\npolicyjnà grupà powo∏anà w celu wykrycia zabójców Papa∏y. Jego zdaniem, przeanalizowano kilkaset spraw procesowych i operacyjnych. Pozwoli∏o\nto na przedstawienie zarzutów kilkudziesi´ciu osobom podejrzanym o inne przest´pstwa. Dokonano\ntylko kilkunastu ekspertyz kryminalistycznych, ale\nte˝ dowodów rzeczowych nie zabezpieczono po tej\nzbrodni zbyt wielu.\nOficjalnie skorzystano z pomocy prawnej 7 krajów: Austrii, USA, Meksyku, Hiszpanii, Niemiec,\nDanii i Ukrainy. Policja operacyjnie kontaktowa∏a\nsi´ tak˝e z innymi paƒstwami, w tym np. z: Czechami, S∏owacjà i Szwecjà.\n– Akta procesowe i operacyjne zosta∏y poddane\nanalizie kryminalnej z zastosowaniem najnowocze-\nÊniejszych metod informatycznych. Potwierdzi∏a\nona, ˝e g∏ówny wàtek Êledztwa jest prawid∏owy\n– twierdzi Skrycki.\nPolicja i prokuratura sà obecnie skoncentrowane\nna jednej wersji Êledczej. Przyj´to w niej, ˝e\nna miejscu zabójstwa genera∏a byli Sergiej Sienkiv\n– Ukrainiec z tzw. klubu zabójców z Trójmiasta\n(aresztowany od wrzeÊnia 1998 r. w zwiàzku z innymi morderstwami), a tak˝e zawodowy zabójca\nz Podbeskidzia Ryszard Bogucki w towarzystwie\ndziewczyny oraz Krzysztof Weremko – by∏y zapaÊnik (zginà∏ póêniej w wypadku samochodowym).\nNie ma jednoznacznych informacji na temat\ntego, kto strzeli∏. Istnieje jednak powa˝ne podejrzenie, ˝e by∏ to Ryszard Niemczyk. Jego wspólnik\n– Bogucki, od lutego 2003 roku ma przedstawione\nzarzuty wspó∏udzia∏u w tym zabójstwie oraz nak∏aniania do niego innej osoby. Na miejscu zabójstwa\nwidzieli Boguckiego Êwiadkowie, m.in. z∏odziej samochodów Igor ¸., ps. „Patyk”, Êwiadek koronny\nze sprawy przeciwko „mafii pruszkowskiej”, który\ntego wieczora zamierza∏ ukraÊç auto z parkingu\nprzed domem Papa∏y. Zarzuty obcià˝ajàce Boguckiego z∏o˝y∏ te˝ jego sàsiad z celi w katowickim\nwi´zieniu, który zosta∏ Êwiadkiem koronnym.\nG∏ównym dowodem przeciwko Boguckiemu,\noprócz rozpoznania przez Êwiadków, jest oÊwiadczenie cz∏onka gangu, który zezna∏, ˝e Bogucki\nnak∏ania∏ go do zabójstwa Papa∏y.\nRyszard Bogucki w poczàtkach 2001 roku zosta∏\nzatrzymany w Meksyku, gdzie ukrywa∏ si´\nprzed polskim wymiarem sprawiedliwoÊci. Ju˝\nwtedy by∏ podejrzany o dokonanie wspólnie\nz Niemczykiem zabójstwa bossa gangu pruszkowskiego Andrzeja Kolikowskiego – „Pershinga” (grudzieƒ 1999, Zakopane, na zlecenie innych szefów\n„Pruszkowa”) oraz o porwania biznesmenów\ni wymuszanie haraczy.\nZLECENIE NA „G¸ÓWNEGO PSA”\nNiewàtpliwie prze∏omowe w Êledztwie okaza∏y\nsi´ zeznania kolejnego cz∏onka klubu p∏atnych zabójców z Trójmiasta – Artura Zirajewskiego,\nps. „Iwan”. Siedzàcy w wi´zieniu pod zarzutem\ninnych zbrodni „Iwan” zezna∏, ˝e w kwietniu 1998\nroku bra∏ udzia∏ w spotkaniu, podczas którego szukano kogoÊ, kto weêmie zlecenie na zabójstwo\n„g∏ównego psa”. Wed∏ug jego relacji w hotelu Marina w Gdaƒsku-Jelitkowie spotkali si´ w tym celu\nEdward Mazur i Andrzej Zieliƒski, ps. „S∏owik”\n(jeden z szeÊciu cz∏onków tzw. zarzàdu „Pruszkowa”, czyli szefów gangu), z Nikodemem Skotarczakiem, ps. „NikoÊ”, szefem trójmiejskiego pó∏Êwiatka i w∏aÊnie „Iwanem”, wówczas bliskim wspó∏pracownikiem „Nikosia”. „Iwan” mówi∏ tak˝e, ˝e podczas spotkania rozmawiano na temat ∏apówki dla\njednego z warszawskich prokuratorów. Mia∏ jà dostaç w zamian za pomoc w odzyskaniu wolnoÊci\nprzez Kazimierza Wasiaka, u˝ywajàcego równie˝\nnazwiska Hedberg, a noszàcego pseudonim „Kartofel”. W 1996 r. zosta∏ skazany w Sztokholmie\nna 12 lat pozbawienia wolnoÊci za rozprowadzanie\nnarkotyków – g∏ównie amfetaminy, nielegalne posiadanie broni i pos∏ugiwanie si´ fa∏szywym paszportem. Pozwolono mu na odbycie kary w Polsce,\ngdzie bardzo szybko wyszed∏ na wolnoÊç. „Kartofel” zmar∏ póêniej na raka, natomiast „NikoÊ” zosta∏ zastrzelony. Âwiadkowie wykruszyli si´ wi´c,\nzanim prowadzàcy Êledztwo zorientowali si´, jak\nkluczowà rol´ odgrywajà w sprawie Papa∏y. Wàtek\nnarkotykowy jest jednym z powa˝niej rozpatrywanych przy poszukiwaniu motywu zabójstwa\nZATRZYMANIE I WYPUSZCZENIE MAZURA\n„Iwan” bardzo precyzyjnie opisa∏ wyglàd Mazura\noraz rozpozna∏ go na zdj´ciach. W lutym 2002 roku\nna wezwanie prokuratury Edward Mazur przyjecha∏ do Gdaƒska, gdzie dokonano tzw. okazania.\nÂwiadek i tym razem rozpozna∏ Mazura jako tego,\nktóry ze „S∏owikiem” szuka∏ kogoÊ, kto zabi∏by genera∏a. Na polecenie prokuratora 27 lutego 2002\nroku po po∏udniu policjanci zatrzymali Mazura\njako „osob´ podejrzanà o nak∏anianie do zabójstwa\nMarka Papa∏y”. Biznesmena przewieziono do Warszawy, gdzie sp´dzi∏ noc w izbie zatrzymaƒ. Nast´pnego dnia dosz∏o do g∏oÊnej ju˝ narady w Ministerstwie SprawiedliwoÊci pod przewodnictwem\nprokuratora krajowego Karola Napierskiego. W jej\ntrakcie „przeg∏osowano” prokuratora prowadzàcego Êledztwo Jerzego Mierzewskiego, nakazujàc mu\nzwolnienie Mazura bez stawiania zarzutów. OkolicznoÊci wypuszczenia Mazura do dziÊ budzà wàtpliwoÊci, czy nie by∏y wynikiem nacisków politycznych. Zw∏aszcza ˝e Edward Mazur zaraz po wyjÊciu\nna wolnoÊç (przes∏uchano go wy∏àcznie w charakterze Êwiadka) przyszed∏ na imprez´ organizowanà\nwspólnie przez trzy osoby, m.in. Romana Kurnika,\nby∏ego oficera wywiadu PRL i wieloletniego szefa\nkadr Komendy G∏ównej Policji. W restauracji Belvedere w warszawskich ¸azienkach, na imieninach\nKurnika, ówczesnego doradcy ministra spraw wewn´trznych i administracji, wÊród wielu zaproszonych goÊci pojawi∏o si´ tak˝e kierownictwo\nMSWiA, prokuratorzy, policjanci, szefowie KGP, zaprzyjaênieni politycy\ni biznesmeni oraz ludzie ze s∏u˝b\nspecjalnych (by∏ych i aktualnych).\nWi´kszoÊç kontaktów towarzyskich\ni biznesowych Mazur mia∏\nw∏aÊnie wÊród osób z takich\nkr´gów – polityków i funkcjonariuszy dawnych\ns∏u˝b, którzy rozpocz´li\n„na w∏asny rachunek”. ObecnoÊç\nMazura na resortowych\ni podejrzenia, ˝e ktoÊ\nusi∏uje chroniç zleceniodawców zabójstwa,\nBardzo d∏ugo wydawa∏o si´, ˝e\njedynym oskar˝onym w sprawie\nb´dzie Bogucki. W ostatnich\nmiesiàcach prowadzàcy Êledztwo zdobyli jednak dodatkowe\ndowody, w tym zeznania\nÊwiadków, potwierdzajàce, ˝e w Gdaƒsku dosz∏o\ndo spotkania Mazura, „S∏owika”, „Nikosia” i „Iwana”. Uprawdopodobni∏o to wczeÊniejsze zeznania\nkilera, ˝e szukano tam zabójcy Papa∏y, zw∏aszcza ˝e\nMazur w oficjalnych wypowiedziach dla mediów\nzaprzecza∏, jakoby w ogóle by∏ w tamtych latach\nw TrójmieÊcie. Strona polska wystàpi∏a do Hiszpanii o zgod´ na przedstawienie „S∏owikowi” zarzutów wspó∏udzia∏u w zabójstwie Papa∏y i nak∏aniania do tej zbrodni. Zgoda taka jest niezb´dna dlatego, ˝e gangster zosta∏ wydany Polsce w drodze\nekstradycji i we wniosku nie wspomniano wówczas\no tych zarzutach. Hiszpania do dziÊ, niestety,\nnie podj´∏a decyzji w tej sprawie.\nW lutym br. polska prokuratura rozes∏a∏a z kolei\nmi´dzynarodowy list goƒczy za Mazurem, a sàd\nwystawi∏ europejski nakaz aresztowania. Oznacza\nto, ˝e Mazur mo˝e zostaç aresztowany w ka˝dym\npaƒstwie na Êwiecie. Na razie przebywa jednak\nw USA. Polska zwróci∏a si´ do Stanów o jego ekstradycj´, ale procedura mo˝e potrwaç nawet kilka\nW kwietniu br. w Niemczech zatrzymano natomiast wspólnika Boguckiego – Ryszarda Niemczyka.\n– Sà podejrzenia, ˝e w czerwcu 1998 roku to w∏aÊnie on trzyma∏ za spust i zabi∏ by∏ego szefa Policji,\nmo˝e wi´c us∏yszeç taki zarzut – powiedzia∏ oficjalnie Andrzej Kalwas, minister sprawiedliwoÊci.\nNowych informacji do Êledztwa dostarczy∏y tak˝e ustalenia austriackie i polskie dotyczàce dzia∏alnoÊci Jeremiasza Baraƒskiego, ps. „Baranina”, szefa mafii polskiej w Wiedniu. W dziwnych okolicznoÊciach pope∏ni∏ on samobójstwo w celi\ntamtejszego wi´zienia po tym, jak oskar˝ono go\no zlecenie zabójstwa w Polsce by∏ego ministra\nsportu Jacka D´bskiego. Gangsterzy od „Baraniny”, na polecenie swojego bossa, Êledzili w Polsce\nPapa∏´. Policja ustali∏a ich personalia, okaza∏o si´\njednak, ˝e wi´kszoÊç z nich ju˝ nie ˝yje. Zgin´li\nw wyniku przest´pczych porachunków.\nPo analizie wszystkich dowodów prowadzàcy\nÊledztwo sà przekonani, ˝e Marek Papa∏a zginà∏,\nponiewa˝ uk∏ad ludzi z dawnych s∏u˝b specjalnych\npowiàzanych z Rosjanami oraz wprost z mafià\nuzna∏ go za zagro˝enie. Przyjmuje si´, ˝e Papa∏a\nw nowym uk∏adzie politycznym – do w∏adzy doszed∏ wówczas AWS – rozwa˝a∏ przekazanie infor-\nmacji o nielegalnym procederze zwiàzanym z handlem bronià i narkotykami (w tym heroinà z Turcji\ni amfetaminà przemycanà do Szwecji), który organizowali byli funkcjonariusze SB i wywiadu PRL\noraz wspó∏pracujàcy z nimi przest´pcy. Jak ustalono, wspó∏pracownikami s∏u˝b specjalnych byli\nm.in. Hedberg i „Baranina”. Niejasne, ale cz´ste\nkontakty z nimi mieli tak˝e „NikoÊ”, „S∏owik”\n– Papale zale˝a∏o na pozostaniu w Policji. Kiedy\nnapisa∏ raport o powiàzaniach Turków zamieszanych w obrót heroinà z Wojciechem D., wówczas\njednym z dyrektorów w MSWiA, i dostarczy∏ go wicepremierowi Januszowi Tomaszewskiemu, ktoÊ\nuzna∏, ˝e genera∏ mo˝e byç niebezpieczny – mówi\nosoba znajàca Êledztwo.\nJerzy Skrycki, zapytany o motyw zabójstwa genera∏a, odpowiada tylko: „DomyÊlamy si´ i ca∏y czas\npróbujemy go jednoznacznie potwierdziç”.\nTak˝e Kazimierz Olejnik, zast´pca prokuratora\ngeneralnego, ujawnia, ˝e „mo˝na mówiç o tym,\ni˝ pewne elementy motywu jawià si´ na horyzoncie”.\nProkuratura zamierza∏a w czerwcu br. skierowaç\ndo sàdu akt oskar˝enia przeciwko Boguckiemu.\noraz Ryszard Bogucki\n(zdj. u do∏u) zostali\n– Mimo zapowiedzi zakoƒczenia w tym czasie\ntego Êledztwa, z ci´˝kim sercem b´dziemy musieli je przed∏u˝yç o kolejne pó∏ roku – mówi prokurator Olejnik. – Nadal bowiem czekamy na decyzje\nKrólestwa Hiszpanii w sprawie „S∏owika” i USA\nw sprawie Mazura – wyjaÊnia.\nProkuratura chce tak˝e wyjaÊniç wszelkie aspekty zwiàzane z ewentualnym udzia∏em Niemczyka\nw zbrodni. ■\nPo analizie wszystkich dowodów prowadzàcy Êledztwo\nsà przekonani, ˝e Marek Papa∏a zginà∏, poniewa˝ uk∏ad ludzi\nz dawnych s∏u˝b specjalnych powiàzanych z Rosjanami\noraz wprost z mafià uzna∏ go za zagro˝enie.\nOstatni dzieƒ ˝ycia\nWed∏ug ustaleƒ Policji Marek Papa∏a by∏ Êledzony\nprzez trzy grupy przest´pcze jednoczeÊnie.\nOprócz p∏atnych zabójców z Podbeskidzia\ni gangu rosyjskoj´zycznych kilerów z Gdaƒska\nchodzili za nim bandyci nas∏ani przez „Baranin´”\n– bossa polskiej mafii w Wiedniu.\nOstatni dzieƒ swojego ˝ycia – 25 czerwca 1998 r. – by∏y komendant\nzaczà∏, jak zwykle od kilku tygodni, od lekcji j´zyka angielskiego\nw studiu Laris.\n• 8.00 – tu˝ po przyjÊciu sygnalizuje lektorowi, ˝e b´dzie musia∏\nwyjÊç „na oko∏o pó∏ godziny do ambasady USA w sprawie wizy”.\n• 9.00 – dzwoni do Jana Bisztygi, by∏ego pracownika wywiadu,\nwówczas doradcy Leszka Millera, przewodniczàcego klubu SLD, i mówi, ˝e muszà si´ spotkaç. Umawiajà si´\nna 10.15, ko∏o Sejmu.\n• 9.45 – wychodzi ze szko∏y.\n• 10.00 – dzwoni do Ma∏gorzaty Winiarczyk-Kossakowskiej, by∏ej\nwiceminister spraw wewn´trznych i administracji, wówczas pracownik Kancelarii Prezydenta. Umawiajà si´\nna spotkanie na dzieƒ nast´pny.\n• 10.15 – spotyka si´ z Bisztygà.\n– Papa∏a by∏ zdenerwowany, chcia∏ si´ spotkaç z Millerem, mówi∏,\n˝e „chcà go wyÊlizgaç z Brukseli” i „szykujà na niego haka”. Twierdzi∏, ˝e jest mo˝liwy „atak polityczny na Millera” – relacjonowa∏\npóêniej Bisztyga. Doradca nie zorganizowa∏ jednak rozmowy z Millerem, ale zaproponowa∏ spotkanie na 30–31 czerwca z Romanem\nKurnikiem, by∏ym zast´pcà Papa∏y.\n• 10.45 – Papa∏a wraca na lekcje.\nzdj. PAP/CAF Przemek Wierzchowski\n• 12.15 – dzwoni do W∏odzimierza Jermanowskiego i umawia si´\nz nim na spotkanie nast´pnego dnia o 9.30 w Kuêni\nNapoleoƒskiej w Wilanowie.\n• 12.45 – wychodzi z lekcji angielskiego.\nW∏aÊciciele i pracownicy szko∏y zeznali, ˝e od kilku tygodni widzieli podejrzanych osobników, którzy kr´cili si´ wokó∏ budynku i nawet wchodzili do Êrodka. Z póêniejszych ustaleƒ Policji wynika, ˝e\nPapa∏a by∏ Êledzony przez bandytów nas∏anych przez „Baranin´”.\n• 13.00 – Papa∏a przyje˝d˝a do MSZ. Za∏atwia formalnoÊci, je\nobiad, dostaje nominacj´ na oficera ∏àcznikowego\nw Brukseli z datà 1 lipca 1998 r. (wyjazd mia∏ nastàpiç\n• 16.15 – wychodzi z MSZ, jedzie do domu.\n• 19.00 – zawozi kuzynów i swojà córk´ Natali´ na zakupy\ndo sklepu Geant.\n• 20.00 – przyje˝d˝a do mieszkania genera∏a Józefa Sasina (emerytowanego funkcjonariusza wywiadu PRL, by∏ego dyrektora Departamentu V, zajmujàcego si´ gospodarkà),\ngdzie spotyka si´ z Edwardem Mazurem. Mazur za∏atwia∏ mu kurs j´zykowy w USA. Papa∏a prosi go o przesuni´cie terminu swojego wyjazdu do USA z 29 czerwca\nna 26 lipca; powrót mia∏ nastàpiç 21 sierpnia.\n• 20.40 – wychodzi od Sasinów z informacjà, ˝e musi pojechaç\nodebraç matk´ z dworca.\n• 20.45 – dzwoni do znajomej kobiety.\n• 20.55 – spotyka si´ z nià i rozmawiajà w samochodzie podczas\njazdy w pobli˝u jej domu.\n• 21.30 – Papa∏a na Dworcu Centralnym dowiaduje si´, ˝e pociàg\nz PrzemyÊla, którym ma przyjechaç matka, b´dzie spóêniony.\n• 21.50 – Ma∏gorzata Papa∏a wychodzi na spacer z psem.\n• 21.57 – s∏yszy odg∏os, który bierze za prób´ w∏amania do jakiegoÊ auta.\n• 22.00 – ˝ona odkrywa w samochodzie zw∏oki m´˝a. ■\npo Êmierci m´˝a.\nZacznijmy od poczàtku. 25 czerwca 1998 roku, oko∏o 22.00 znajduje\nPani swego m´˝a w samochodzie na parkingu przed waszym blokiem.\n– Tak. Próbuj´ go reanimowaç. Ratowaç. Krzycz´. Bardzo g∏oÊno\nkrzycz´. Zbiegajà si´ sàsiedzi. KtoÊ mi pomaga. KtoÊ inny dzwoni\npo pogotowie i Policj´. Zosta∏y mi tylko w pami´ci wyrwane obrazy. Teraz, po czasie, odkrywam je, próbuj´ sk∏adaç, powoli, wcià˝\njeszcze z bólem.\nNa miejscu pierwsza by∏a Policja czy pogotowie?\n– Pogotowie... Ale chyba równoczeÊnie przyjechali radiowozem\npolicjanci. Niestety, doÊç nieporadni. Od poczàtku panowa∏ chaos.\nZje˝d˝a∏y si´ kolejne ekipy policyjne, a ba∏agan trwa∏.\nNikt nie ogrodzi∏ miejsca zbrodni taÊmà?\n– Do samochodu, gdzie trwa∏y ogl´dziny, bez przerwy zbli˝ali si´\njacyÊ politycy, wysocy rangà policjanci, fotografowie, dziennikarze.\nT∏um ludzi. By∏am w szoku, zacz´∏am krzyczeç, aby Policja zrobi∏a\nz tym porzàdek. Dopiero wtedy rozciàgn´li taÊm´. Mia∏am wra˝enie, ˝e nie ma nikogo, kto by chcia∏ wziàç odpowiedzialnoÊç za\nÊledztwo i kierowaç ogl´dzinami.\nKtoÊ si´ Panià zaopiekowa∏?\n– Nikt. Zostawiono mnie samà. Ma∏o tego, musia∏am wys∏uchiwaç pierwszych spekulacji na temat Êmierci m´˝a, od razu, tej\nnocy, przed blokiem.\nz córkà Natalià\nZjawi∏ si´ psycholog?\n– Aby mi pomóc?\n– Nie, ze strony Policji nie zjawi∏ si´ nikt, kto chcia∏by mi pomóc.\nDo dzisiaj. Ani mnie, ani mojej córce. Tej nocy z 25 na 26 czerwca\nzosta∏am w naszym mieszkaniu przes∏uchana. Póêniej przyjecha∏a\nmatka m´˝a i moi rodzice. PomagaliÊmy sobie sami.\n– Powiedzia∏am Natalii, co si´ sta∏o. Nie chcia∏am, by zrobili to\ninni. Po latach myÊl´, ˝e z jej strony mia∏am wtedy najwi´ksze\nW jednym mieszkaniu, tej samej nocy znalaz∏y si´ trzy kobiety.\nMatka Marka Papa∏y, jego ˝ona i córka…\n– Nast´pny dzieƒ by∏ pe∏en bólu, przejmujàcej mnie do dzisiaj bezradnoÊci i osamotnienia. Nadesz∏o za∏amanie. Zrozumia∏am, ˝e zosta∏am sama i Marka ju˝ nigdy przy mnie nie b´dzie. Straszne. I w tym\nmomencie do ˝ycia wróci∏a mnie moja 15-letnia córka. WydoroÊla∏a\nw jednà noc. Jej zawdzi´czam, ˝e si´ nie za∏ama∏am. Sta∏a si´ moim\nnajwi´kszym wsparciem... (d∏ugie milczenie). Moja Natalka.\nMija piàtek 26 czerwca, w sobot´ 27, po przeszukaniu, jest Pani\nprzes∏uchiwana w prokuraturze.\n– Chc´ pomóc, przypominam sobie ró˝ne detale, ale wiem, ˝e to\nwszystko jest bardzo nieuporzàdkowane. Zauwa˝am, ˝e prokuratorzy sprawdzajà te˝ moje alibi. To strasznie boli.\nZdawa∏a sobie Pani spraw´, ˝e mogà si´ rodziç podejrzenia…\n– Wobec mnie, ˝e jestem sprawcà zabójstwa? Tak. By∏am przecie˝ ˝onà policjanta. Ale co innego wiedzieç, a co innego zrozumieç, przyjàç, zaakceptowaç. Mà˝ zawsze mówi∏: „JeÊli coÊ by mi\nsi´ sta∏o, Policja ci pomo˝e”. Nie pomog∏a. W sobot´, dwa dni\npo zabójstwie, funkcjonariusze z KSP przyszli przeszukaç nasze\nmieszkanie. Beznadziejna nieudolnoÊç. O ile wiem, w takich wypadkach przeszukuje si´ mieszkania od razu. A oni przyszli nawet\nbez nakazu prokuratora. Chaos trwa∏. I samotnoÊç. Nikt mi nie\nmówi∏, co si´ dzieje z cia∏em, gdzie ono jest, jakie sà ustalenia\nTrwajà przygotowania do pogrzebu.\n– Tak. Zjawia si´ przedstawiciel ministra. Rozmawiamy o pogrzebie. Sugeruje, aby m´˝a pochowaç w Warszawie. Oponuj´. Decydujemy, ˝e pogrzeb b´dzie w Pruchniku, rodzinnej miejscowoÊci\nMarka. Ju˝ wówczas media sà pe∏ne spekulacji. Dziennikarze, którzy tak dobrze znali m´˝a, zaczynajà kwestionowaç jego uczciwoÊç.\nRobià to bez ˝adnych dowodów. Chcà si´ wykazaç w swoich\nredakcjach. Âcigajà si´.\nWàtki, o których wówczas pisali, w ogóle nie pojawi∏y si´ w Êledztwie. K∏amali swoim naczelnym. K∏amali czytelnikom, radios∏uchaczom, telewidzom. A ja z córkà by∏am ofiarà tego wÊciek∏ego wyÊcigu dziennikarzy. Oni nawet nas nie zauwa˝yli. Pewnie do dzisiaj\n˝yjà w przekonaniu, ˝e sà Êwietni. To bardzo bola∏o. Trudno mi\no tym mówiç, bo Natalia próbuje swoich si∏ w dziennikarstwie.\nUfam, ˝e b´dzie inna.\n– Zostaj´ kilka dni w rodzinnym Jaros∏awiu. Inny Êwiat. Pe∏en\n˝yczliwych ludzi, którzy potrafià okazaç swoje uczucia. Niestety,\nmusz´ wróciç do Warszawy. A tu pustka. Przyjaciele si´ odwracajà.\nNiewiele osób chce mi pomóc. Czuj´ te˝, ˝e jestem Êledzona, pods∏uchiwana. NajboleÊniejsze dla mnie sà przes∏uchania w UOP.\nForsujà tam jednà wersj´. Mam wra˝enie, ˝e chcà odwróciç uwag´\nod g∏ównego wàtku.\n– Po prostu sugerujà mi, ˝ebym si´ przyzna∏a. Opierajà si´ na pomówieniach i osaczajà mnie. Potem wracam do domu. Sama. Zaszczuta, p∏acz´. Jestem wÊciek∏a. Âledztwo si´ Êlimaczy. Apeluj´\ndo wszystkich Êwi´tych w tym kraju. Chodz´, pukam, rozmawiam,\n– Zdawkowo. Albo wcale. Przyjmujà mnie i widz´, jak patrzà\nna zegarek. Ale pojawiajà si´ powoli dobre informacje w Êledztwie.\nZ czasem nawiàzuje si´ niç porozumienia mi´dzy mnà a zespo∏em\nprokuratorsko-policyjnym. Widz´ ich determinacj´, oni pewnie\nPierwszà jaskó∏kà by∏o uj´cie w Meksyku Ryszarda Boguckiego,\nktóry jest ju˝ oficjalnie podejrzany o pomoc w zabójstwie.\nPotem w Hiszpanii wpad∏ „S∏owik”, równie˝ zamieszany w t´\nspraw´. A˝ wreszcie Policja zatrzyma∏a Edwarda Mazura.\n– Ale szybko wyszed∏ na wolnoÊç. Prosz´ jednak pami´taç,\n˝e jeÊli jest on rzeczywiÊcie winny, to za nim te˝ ktoÊ sta∏.\nWidzia∏em wówczas twarze policjantów z zespo∏u zajmujàcego si´\nzabójstwem genera∏a... By∏ to najczarniejszy dzieƒ\nw 15-letniej historii polskiej Policji.\n– To mo˝na naprawiç. Teraz wszystko jest w r´kach Amerykanów. WyjaÊnienie zabójstwa mego m´˝a mo˝e przyczyniç si´\ndo oczyszczenia ˝ycia publicznego w naszym kraju z ludzi, którzy\nprywat´ postawili wy˝ej ni˝ s∏u˝b´ paƒstwu. Ufam, ˝e Amerykanie\nZastanawia∏a si´ Pani, kto móg∏ staç za Mazurem?\n– Marek powtarza∏ przed Êmiercià: „Nie pozwolà mi wyjechaç”.\nAle przecie˝ mia∏ wszystko za∏atwione. Wyjazd na placówk´ zagranicznà by∏ oficjalnie przyklepany. O co chodzi∏o? Mo˝e ktoÊ inny\nnie pozwoli∏ mu wyjechaç z kraju? Dlaczego? Za du˝o wiedzia∏? Ta\nwiedza komuÊ zagra˝a∏a? JakiemuÊ uk∏adowi, który potem zadba∏\no ucieczk´ Niemczyka z aresztu i wyjÊcie na wolnoÊç Mazura?\nMam nadziej´, ˝e wyjaÊnienia zatrzymanego wreszcie Niemczyka\npomogà w odkryciu przynajmniej cz´Êci prawdy o ludziach, którzy\nprzyczynili si´ do Êmierci m´˝a.\nMa∏o rozmawialiÊmy o córce.\n– Natalia d∏ugo si´ rozstawa∏a z ojcem. ˚y∏a w przeÊwiadczeniu,\n˝e on wróci. Zdawa∏a sobie spraw´, ˝e to irracjonalne, ale t´skni∏a.\nPotem buntowa∏a si´ na wykrzywiony obraz ojca w mediach. Dzisiaj jest bardzo dojrza∏a i wra˝liwa. Ja oskar˝a∏am Policj´ o oboj´tnoÊç. Natalia kpi∏a.\nJak rasowa dziennikarka.\n– Nie. To by∏a raczej reakcja na nieudolnoÊç. Kpina w miejsce\nJaka jest po siedmiu latach od tamtej tragedii Ma∏gorzata Papa∏a?\n– Silniejsza. Potrafi´ powiedzieç ju˝ twardo „nie”, upomnieç si´\no swoje prawa. A zarazem ∏atwo mnie zraniç. Wcià˝ nosz´ w sobie\nból i osamotnienie.\nWyjaÊnienie Êmierci m´˝a pomog∏oby Pani?\n– Tak. Zamkn´∏oby pewien rozdzia∏ w ˝yciu. Dopóki sprawcy\nzabójstwa, zw∏aszcza ci, którzy je zlecili, nie zostanà osàdzeni,\nwszystko b´dzie do mnie wracaç, ka˝dym artyku∏em w mediach,\nspojrzeniem ludzi, wypowiedziami polityków. B´dzie wracaç, jak\nwraca∏o dotàd. Codziennie. Przez siedem lat. Wcià˝ czekam\nna sprawiedliwoÊç. ■\nRozmawia∏ PAWE¸ BIEDZIAK\nzdj. Pawe∏ Ostaszewski i Przemys∏aw Kacak\nNajbardziej poszukiwani przest´pcy w naszym\nkraju. Prezentujemy 8 najgroêniejszych,\nby pomóc w ich uj´ciu.\nEDWARD MAZUR, biznesmen z Chicago,\nposzukiwany mi´dzynarodowym listem\ngoƒczym. Wydano za nim równie˝ europejski nakaz aresztowania. Dzi´ki pracy\nprokuratora oraz wspierajàcego go zespo∏u policjantów prowadzàcych spraw´ zabójstwa nadinspektora Marka Papa∏y,\nustalono, ˝e Edward Mazur mo˝e byç osobà, która pod˝ega∏a do pozbawienia ˝ycia\nby∏ego komendanta g∏ównego Policji.\nANDRZEJ TYBURSKI, syn Stanis∏awa, pseudonim „Tyburek”, urodzony 31 marca\n1972 r., ostatnio zamieszka∏y w Warszawie\nprzy ul. Garncarskiej 19. Poszukiwany\nod 1999 r. Podejrzany o przest´pstwa\nkryminalne w ca∏ym kraju, w tym zabójstwo policjanta w Miko∏ajkach 17 sierpnia 2002 r.\nSEBASTIAN PIOTR STÓJ, syn Stanis∏awa,\npseudonim „Rakieta”, urodzony 7 marca\n1977 r., zamieszka∏y w B´dzinie. Poszukiwany na podstawie listu goƒczego wydanego przez Prokuratur´ Okr´gowà w Katowicach jako sprawca napadu rabunkowego przy u˝yciu broni palnej i zabójstwa\ndwóch konwojentów. Poszukiwany posiada broƒ palnà.\nTOMASZ KUFLOWSKI vel Kuflowski-Âwistak, urodzony 27 wrzeÊnia 1975 r. Poszukiwany listem goƒczym przez Prokuratur´\nApelacyjnà w Katowicach, m.in. za udzia∏\nw zorganizowanej grupie przest´pczej\ni pobicie ze skutkiem Êmiertelnym. Zachowaç szczególne Êrodki ostro˝noÊci. Mo˝e\nposiadaç broƒ palnà.\nROBERT CZERW, syn Stanis∏awa i Marianny, urodzony 28 kwietnia 1976 r., zamieszka∏y w Kostkach Du˝ych, woj. Êwi´tokrzyskie. Rysopis: wzrost 174 cm, sylwetka\nszczup∏a, w∏osy ciemnoblond. Poszukiwany na podstawie listu goƒczego wydanego\nprzez Prokuratur´ Rejonowà w Busku-Zdroju za zabójstwo.\nMARIAN OZGA, urodzony 14 sierpnia 1940\nroku, zamieszka∏y w miejscowoÊci Lipa,\nwoj. podkarpackie. Rysopis: wzrost oko∏o 175–180 cm, Êrednia budowa cia∏a, zaawansowana ∏ysina, nad prawym kolanem\ntatua˝ w postaci czaszki z napisem „Wendeta” lub „Wendetta”. Poszukiwany listem goƒczym wydanym w 2001 roku\nprzez Prokuratur´ Rejonowà w Stalowej\nWoli za spowodowanie Êmierci kobiety\nw wyniku jej podpalenia oraz inne podpalenia zagra˝ajàce ˝yciu wielu osób i powodujàce znaczne straty materialne.\nDAWID OZIMINA, nazwisko rodowe Rutkowski, pseudonimy „Rutek”, „˚ydek”,\nurodzony 23 stycznia 1976 r., zamieszka∏y\nw Kielcach. Rysopis: wzrost oko∏o 181–185 cm, sylwetka szczup∏a, oczy\nciemne, w∏osy ciemnoblond, mogà byç farbowane, liczne tatua˝e na ca∏ym ciele,\nm.in. wizerunek Statuy WolnoÊci, rysunek\nkosy i inne. Cz∏onek zorganizowanej grupy\nprzest´pczej o charakterze zbrojnym. Poszukiwany listem goƒczym, wydanym\nw 2005 r. przez Prokuratur´ Okr´gowà\nw Kielcach za zabójstwo.\nMAREK STO¸PIAK, pseudonim „Koala”,\nurodzony 14 stycznia 1968 r., zamieszka∏y\nw Mi´dzyrzeczu. Rysopis: wzrost oko∏o 171–175 cm, sylwetka kr´pa, muskularna, w∏osy ciemne, twarz pe∏na, nos garbaty, na lewym barku tatua˝ z wizerunkiem\nÊmierci, na prawym z wizerunkiem kozioro˝ca. Poszukiwany przez Prokuratur´ Rejonowà i Sàd Okr´gowy w Zielonej Górze\noraz Sàd Rejonowy w S∏ubicach, m.in.\nza handel narkotykami. Jest niebezpiecznym przest´pcà – w przesz∏oÊci by∏ wielokrotnie karany za czyny zwiàzane z u˝yciem przemocy (uprowadzenia, pobicia,\nNa podstawie materia∏ów Biura Taktyki\nZwalczania Przest´pczoÊci KGP\nIle SB w Policji?\nCo najbardziej ogranicza dzisiaj polskà Policj´?\n– Mam wra˝enie, ˝e Policja wcià˝ bardzo mocno\ntkwi w PRL. Przede wszystkim pod wzgl´dem mentalnoÊci, z której rodzi si´ bylejakoÊç. W czasie zabójstwa Jaroszewiczów klapà okaza∏y si´ ogl´dziny miejsca zdarzenia. Min´∏o kilka lat i to samo sta∏o si´\nprzy sprawie Papa∏y. Brak kultury pracy, dyscypliny,\nwr´cz zwyk∏ego porzàdku w szarej, policyjnej codziennoÊci owocuje póêniej ba∏aganem w powa˝nych Êledztwach. Ta mentalnoÊç jest te˝ widoczna w strukturze\nca∏ej organizacji. Nak∏adanie si´ kompetencji, a przez\nto rozmycie odpowiedzialnoÊci, ciàg∏e nieudolne\nreformy, wszystko to a˝ zanadto pachnie PRL. Naprawianie Policji jest trudne, bo na stanowiskach kierowniczych lub w ich pobli˝u wcià˝ sà funkcjonariusze\nDlaczego ci ludzie mieliby byç przeszkodà w rozwoju\n– Bo nie przyszli do niej ze szlachetnych powodów.\nAlbo uciekali cynicznie ze s∏u˝b specjalnych ju˝\nod po∏owy lat 80., przeczuwajàc, ˝e w milicji b´dzie\ndla nich bezpieczniej, albo nie znaleziono dla nich\nmiejsca w UOP, albo wr´cz celowo zostali do MO skierowani przez prze∏o˝onych. I tak Policja w wolnym,\ndemokratycznym paƒstwie otrzyma∏a w prezencie\narmi´ oficerów z SB.\nPrzecie˝ to byli ludzie, którzy, podejmujàc prac´\nw bezpiece, wiedzieli, ˝e ich g∏ównym zawodowym\nzaj´ciem b´dzie tropienie osób inaczej myÊlàcych.\nNiektórzy wstàpili jednak do SB bez takiej motywacji.\nSzukali zaczepienia po studiach, dobrze p∏atnej pracy,\njakiegoÊ kàta do zamieszkania, bo rodzice nie byli\nzamo˝ni, a „firma” dawa∏a kwatery. Inaczej mówiàc,\nzacz´li tam prac´ z powodów ekonomicznych.\n– I przeszli szkolenie. UÊwiadomiono im, kto jest\ng∏ównym wrogiem, kogo nale˝y tropiç i osaczaç: ludzi,\nktórzy mieli inne poglàdy ni˝ w∏adza. W czasie, gdy\nmilicjanci wykrywali sprawców kradzie˝y, oni szukali...\n– No w∏aÊnie. To by∏o te˝ przyczynà swego rodzaju\npozytywnej selekcji do milicji. Szli do niej ci, którzy\npo prostu chcieli ∏apaç przest´pców. Aby to robiç, musieli zabezpieczaç Êlady, zbieraç dowody, a towarzyszy\nz SB rozliczano z wiedzy, a nie z efektów procesowych.\nMieli wiedzieç, a nie martwiç si´ o dowody dla sàdu.\nWiedza s∏u˝y∏a prowokacjom, „kombinacjom operacyjnym”, szanta˝om, a czasem nawet skrytobójstwom. I tacy w∏aÊnie ludzie przyszli pod koniec\nlat 80. i na poczàtku 90. do Policji. Z moich badaƒ wynika, ˝e jeszcze w roku 1996 po∏owa oficerów Policji\nmia∏a za sobà d∏u˝szy lub krótszy sta˝ w SB. W Policji\nesbecy zaj´li od razu wysokie stanowiska w komendach wojewódzkich i g∏ównej, w wydzia∏ach kadr,\nszkolenia, kryminalnych oraz dochodzeniowych. Nawiàzali kontakty z kolegami z „firmy”, którzy dzia∏ali\nju˝ w biznesie, oraz z dawnymi agentami.\nAgenci s∏u˝yli im jednak w latach 90.\nju˝ nie do tropienia ludzi inaczej myÊlàcych,\nlecz do ∏apania bandytów.\n– Albo robienia interesów. Wielu z tych agentów\nby∏o szefami grup mafijnych. OczywiÊcie, nie mo˝na\ngeneralizowaç. Zapewne wÊród funkcjonariuszy by∏ej\nSB, którzy przeszli do Policji, sà tak˝e bardzo wartoÊciowi i prawi ludzie. Zaakceptowali demokratyczny\nporzàdek i s∏u˝à paƒstwu swojà pracà.\nMo˝e wi´c trzeba uznaç spraw´ za zakoƒczonà?\nTak potoczy∏a si´ historia... Opozycja demokratyczna,\nktóra zacz´∏a rzàdziç w latach 90., podj´∏a decyzje\npozwalajàce funkcjonariuszom by∏ej SB pracowaç w UOP\ni Policji. Klamka zapad∏a.\n– Ale t´ histori´ ∏atwo zakoƒczyç. Nie trzeba wymyÊlaç ˝adnych nowych aktów prawnych. Po 30 latach\nwys∏ugi, ze studiami i pracà przed SB liczàc, mo˝na\ntych ludzi dzisiaj, w zgodzie z prawem, odes∏aç po prostu na emerytur´. Dlaczego wi´c dalej pracujà? Zabrak∏o w polskiej Policji przywódców z wizjà. Organizowali w wolnym paƒstwie formacj´ i myÊleli, ˝e mo˝e\nto byç prosta kontynuacja milicji z epoki PRL, w dodatku nasycona funkcjonariuszami SB. Otó˝ nie.\nPrzecie˝ komendanci g∏ówni nie dzia∏ali w pró˝ni\nspo∏ecznej, ich koncepcje by∏y zawsze akceptowane\nprzez kolejnych ministrów spraw wewn´trznych,\n– Obawiano si´ zagro˝enia ze strony Rosji, nap∏ywu cudzoziemców, wybuchu niepokojów spo∏ecznych, wzrostu przest´pczoÊci w Polsce oraz Êwiadomej destrukcji ze strony pracowników s∏u˝b specjalnych. I tak olbrzymia fala ludzi z SB – sfrustrowanych, bo nikt mi nie powie, ˝e szcz´Êliwych, z powodu upadku PRL – nap∏yn´∏a do Policji. Zablokowali\nmo˝liwoÊç awansu dawnym milicjantom i wst´pujàcym do Policji m∏odym ludziom. To niewàtpliwie\nAle rzàdzili w tym czasie ludzie z opozycji\ndemokratycznej, mogli ten proceder zakoƒczyç.\n– No i nie zakoƒczyli. Sposób myÊlenia typowy\ndla PRL wkroczy∏ do ministerstw. Powstawa∏y\nprzedziwne uk∏ady. Wystarczy spojrzeç na sk∏ad rad\nnadzorczych spó∏ek skarbu paƒstwa. Obietnice rozpoznania kierunku wschodniego uwodzi∏y, jak pokazuje historia „Baraniny”, nie tylko polskie s∏u˝by\nspecjalne. Fundacja z udzia∏em tego przest´pcy,\npozyskujàca przy akceptacji MSW pieniàdze dla\nPolicji – to najlepszy przyk∏ad, do jakich patologii\nmo˝e prowadziç przymykanie oczu na przesz∏oÊç.\nNaiwne lub interesowne przyzwolenie na funkcjonowanie esbeków i ich agentury w strukturach paƒstwa nie przynios∏o niczego dobrego. Âwiadczà\no tym dobitnie ustalenia sejmowych komisji\nCzy jednak kreÊlony przez Pana obraz nie opiera si´\ntylko na przypadkach opisanych w mediach? Niektórzy\nbyli funkcjonariusze SB faktycznie pojawiali si´\nw relacjach dziennikarzy raczej w z∏ym ni˝ w dobrym\nkontekÊcie i tym samym przys∏u˝yli si´ pozosta∏ym,\nktórzy zwyczajnie, uczciwie pracowali. Ci ostatni zaÊ nie\nchwalili si´ swoimi ˝yciorysami i tak powsta∏ negatywny\nstereotyp. W dodatku pracowali w SB ludzie\nod ∏àcznoÊci, paszportów, techniki operacyjnej,\n– Dlatego powtarzam, ˝e w gr´ nie mo˝e nigdy\nwchodziç zastosowanie odpowiedzialnoÊci zbiorowej.\n˚adnego mechanicznego podejÊcia. Wi´kszoÊç funkcjonariuszy by∏ej SB, którzy pracujà dzisiaj w Policji,\nma prawo przejÊç na emerytur´. JeÊli jeszcze nie nabyli pe∏nej wys∏ugi, a dotàd pracowali uczciwie, to trzeba sprawdziç, czy sà odpowiednio przeszkoleni. Z mojej wiedzy wynika, ˝e cz´Êci z nich zaliczono szko∏y esbeckie. By∏eÊ oficerem w SB? Dobrze, b´dziesz teraz\noficerem w Policji. Tak postàpiono. A dlaczego?\nChcesz pracowaç w Policji? Skoƒcz, jak wszyscy policjanci, odpowiednie kursy. Inaczej mamy bowiem\ndo czynienia z kastà uprzywilejowanych.\n– Skàd˝e. Wystarczy troch´ odwagi. Prawdziwy\nprzywódca na czele Policji, silny minister spraw\nwewn´trznych i sprawa za∏atwiona. ■\nzdj. Pawe∏ Ostaszewski\nw polskiej Policji\ni myÊleli, ˝e mo˝e\nto byç prosta\nz epoki PRL,\nSB. Otó˝ nie.\nProfesor Rzepliƒski jest\ncz∏onkiem Rady Konsultacyjnej\nKomendanta G∏ównego Policji\nNa ulicach miast w ca∏ej Polsce brakuje co najmniej kilku tysi´cy patroli.\nDzieje si´ tak m.in. dlatego, ˝e ka˝dego miesiàca na zwolnieniach lekarskich\nprzebywa blisko 12 000 policjantów, czyli 12 proc. stanu etatowego.\nZnacznie rzadziej chorujà zatrudnieni w Policji cywile i niepe∏nosprawni.\namy bardzo chorych i s∏abowitych policjantów\n– twierdzi naczelnik prewencji w jednym z województw zachodniej Polski. Sà dni, ˝e choruje oko∏o 15 proc. podleg∏ych mu funkcjonariuszy. To dezorganizuje s∏u˝b´, tym bardziej ˝e cz´Êç zwolnieƒ jest\nzg∏aszana w ostatniej chwili, kiedy ju˝ wyznaczono dy˝ury, zaplanowano sprawy do za∏atwienia. Pozostali\nmuszà podzieliç si´ obowiàzkami niedysponowanych\nkolegów, ale i tak zaleg∏oÊci narastajà. RoÊnie te˝ niezadowolenie tych, którzy chorujà rzadziej lub wcale.\nNa zwolnienia chorobowe policjantów patrzà z poczuciem niesprawiedliwoÊci pracownicy cywilni Policji. Oni za czas zwolnienia biorà zasi∏ek w wysokoÊci 80 proc. wynagrodzenia. W rezultacie do lekarza\nidà w ostatecznoÊci albo tylko po leki. Wielu na czas\nchoroby bierze urlop.\nW Komendzie G∏ównej Policji zebrano dane dotyczàce zwolnieƒ lekarskich policjantów w ciàgu ostatnich 2 lat. Okaza∏o si´, ˝e miesi´cznie w skali kraju\nprzebywa ich na zwolnieniach kilkanaÊcie tysi´cy.\nJesienià i zimà od 13 000 do nawet 17 000,\nlatem 10 000 –11 000.\nNieco inne dane uzyskali autorzy monitoringu Policji z Helsiƒskiej Fundacji Praw Cz∏owieka (S∏awomir\nCybulski „Policjanci i ich klienci”, Warszawa 2001).\nBadania przeprowadzono jesienià 2000 r. w 168 jednostkach na terenie ca∏ego kraju, które dysponowa∏y 16 210 etatami. W czasie badaƒ faktycznie pracowa∏o ok. 85 proc. policjantów w stosunku do stanu etatowego (w ramach brakujàcych 15 proc. ok. 60 proc. stanowi∏y wakaty). Na tej podstawie badajàcy obliczyli,\n˝e realnie w Policji pracowa∏o w 2000 r. nie 102 000\npolicjantów, jak wynika∏oby z liczby etatów,\na oko∏o 86 000. Taka sytuacja – skomentowa∏ autor raportu – powoduje nadmierne obcià˝enie zadaniami\nfaktycznie pracujàcych policjantów, co z kolei wp∏ywa\nnegatywnie na jakoÊç i skutecznoÊç ich s∏u˝by. Przepracowanie zach´ca zaÊ do brania zwolnieƒ lekarskich.\nJeÊli nawet uwzgl´dniç, ˝e od 2000 r. liczba wakatów w Policji si´ zmniejszy∏a, to i tak – jak wynika\nz aktualnych danych KGP – miesi´cznie nie stawia si´\ndo s∏u˝by garnizon wielkoÊci Êlàskiego lub sto∏ecznego.\nStatystyki mówià, ˝e najwi´cej jest zwolnieƒ krótkoterminowych: do 7 i do 14 dni, czyli oko∏o 12 000\nfunkcjonariuszy, którzy biorà ka˝dego miesiàca\nzwolnienie lekarskie, nie ma w pracy Êrednio od 5 do\n10 dni. Potoczna obserwacja dowodzi (brakuje na ten\ntemat danych ogólnopolskich), ˝e najcz´Êciej zwolnienia biorà policjanci zagro˝eni k∏opotami dyscyplinarnymi lub tu˝ przed emeryturà.\nW Policji nie istnieje poj´cie chorób zawodowych,\nktóre by∏yby rozpoznawane i leczone w okresie\nzatrudnienia. W 2004 r. komisje lekarskie przyzna∏y\ngrupy inwalidzkie w zwiàzku ze s∏u˝bà... 64 policjantom. WÊród przyczyn dominowa∏y: nadciÊnienie t´tnicze, choroba niedokrwienna serca, zwyrodnienie stawów, przewlek∏y zespó∏ neurasteniczno-subdepresyjny.\nChoroby zwiàzane ze szczególnymi w∏aÊciwoÊciami\ns∏u˝by ujawniajà si´ lawinowo dopiero przy okazji\nprzechodzenia policjantów na emerytur´. Âwiadczy\no tym liczba emerytów otrzymujàcych Êwiadczenie\npodwy˝szone do 80 proc. podstawy wymiaru oparte\nna orzeczeniu komisji lekarskiej. Jest ich 33 713,\nco stanowi 38,62 proc. emerytowanych policjantów.\nPrze∏o˝eni wiedzà, ˝e skierowanie na komisj´ lekarskà funkcjonariusza, który cz´sto przebywa na zwolnieniach lekarskich, mo˝e okazaç si´ dla nich pu∏apkà.\nPolicjant niejednokrotnie wraca z orzeczeniem o zdolnoÊci do s∏u˝by z ograniczeniami, np. nie mo˝e pe∏niç\ndy˝urów w nocy albo na zewnàtrz. Zajmuje wi´c etat,\nale najci´˝sze obowiàzki wykonujà inni.\nPrzyczynà zwolnieƒ lekarskich mogà byç wypadki\nw czasie lub w drodze do albo ze s∏u˝by. W 2004 r.\nby∏o takich zdarzeƒ 5705 – mniej ni˝ w latach ubieg∏ych. Wi´cej natomiast urazów policjanci odnieÊli\nw wypadkach komunikacyjnych, a tak˝e podczas\nçwiczeƒ i zawodów sportowych.\nZdaniem kontrolera z Wydzia∏u Ochrony Pracy KGP,\nktóry cz´sto odwiedza jednostki terenowe, przyczynà\ncz´stych zwolnieƒ lekarskich policjantów mo˝e byç\nucieczka przed problemami przerastajàcymi mo˝liwoÊci funkcjonariusza, zostawionego bez pomocy prze∏o˝onych.\nOczywiÊcie, takiej diagnozy nie us∏yszy si´ w ˝adnej\njednostce Policji. W komendach wojewódzkich trudno\notrzymaç informacj´ o liczbie zwolnieƒ lekarskich,\na co dopiero mówiç o analizie ich przyczyn.\nPrze∏o˝ony Êredniego szczebla, który zgodzi∏ si´\nna anonimowà rozmow´, twierdzi: przyczynà masowego chodzenia do lekarzy po zwolnienia mogà byç nie\ntylko choroby, ale i z∏a atmosfera w pracy, wszcz´cie\npost´powania dyscyplinarnego, „ochrzan” od szefa.\nWinne sà te˝ przepisy, które powodujà, ˝e policjant,\nktóry cz´sto bierze zwolnienia lekarskie, nie traci nic\nfinansowo, czuje si´ wi´c bezkarny.\n– Problem zwolnieƒ jest tematem wstydliwym\n– mówi jeden z dyrektorów KGP, proszàcy o zachowanie anonimowoÊci. – 100 proc. pensji za czas zwolnienia to rodzaj przywileju socjalnego. Policjanci nie chcà\ndyskusji o jego ograniczeniu, by nie prowokowaç decydentów. P∏acenie 100 proc. tylko za schorzenia zwiàzane ze s∏u˝bà nie by∏oby jednak dobrym rozwiàzaniem, bo zwyk∏e zazi´bienie mo˝e te˝ mieç taki zwiàzek. Pozostaje wi´c apelowaç do uczciwoÊci policjantów i lekarzy oraz ujawniaç nadu˝ycia.\nNieco inaczej problem przedstawia szef psychologów w KGP podinsp. Ma∏gorzata Chmielewska. Du˝a\nliczba zwolnieƒ lekarskich policjantów to – jej zdaniem – skutek bardzo stresogennych warunków s∏u˝by. Trzeba wi´c zwalczaç przyczyny, a nie skutek.\nBezpoÊredni zwiàzek ze stresem majà zaburzenia\nuk∏adu krà˝enia, owrzodzenia, depresja, wyczerpanie\nemocjonalne. Skutkiem stresu mogà byç te˝ samobójstwa, nadu˝ywanie alkoholu, uzale˝nienia.\nPodczas badaƒ prowadzonych przez Instytut Medycyny Pracy w ¸odzi w latach 1998–2001 sprawdzono zwiàzek mi´dzy stresogennoÊcià pracy a stanem\nzdrowia w 47 grupach zawodowych. Policjanci uzyskali najwy˝szy wskaênik stresu zawodowego. Uskar˝ali si´ nie tyle na czynniki nieod∏àcznie zwiàzane\nz charakterem ich pracy, jak zagro˝enie zdrowia i ˝ycia, drastyczne widoki, ile na wynikajàce z wadliwej\n˝e najwi´cej jest\ndo 7 i do 14 dni,\nczyli oko∏o 12 000\nlekarskie, nie ma\nw pracy Êrednio\nod 5 do 10 dni.\norganizacji pracy oraz niew∏aÊciwego traktowania\nAutorzy ankiety podsumowali: Trudna sytuacja\nw komisariatach jest êród∏em chronicznego stresu badanych policjantów i wymaga pilnej interwencji (...). Wysoki poziom stresu, jakiego doÊwiadczajà badani funkcjonariusze, zwiàzany jest z wyst´powaniem dolegliwoÊci\ni zaburzeƒ zdrowia oraz samopoczucia.\n– WÊród bioràcych zwolnienia jest cz´Êç osób, które\nbardzo d∏ugo aktywnie pracowa∏y, a teraz czujà si´\nzm´czone i uciekajà w zwolnienia lekarskie – komentuje Ma∏gorzata Chmielewska.\nNajnowsze badania, z poczàtku 2004 r., potwierdzajà,\n˝e w Policji niewiele si´ zmieni∏o na lepsze pod wzgl´dem satysfakcji z wykonywanego zawodu. W sonda˝u\nprzeprowadzonym przez OBOP funkcjonariusze z ca∏ego kraju wskazali, ˝e przyczynami ich niezadowolenia\nz pracy sà przede wszystkim: biurokracja, s∏abe wynagrodzenia, ciàg∏e zmiany organizacyjne i z∏e warunki\nPose∏ Marian Marczewski (SdPL), przewodniczàcy\nPoselskiego Zespo∏u na rzecz Policji, nie ukrywa zaskoczenia skalà nieobecnoÊci policjantów na s∏u˝bie.\nPrzecie˝ – argumentuje – do s∏u˝by przyjmowani sà\nm∏odzi ludzie o wyjàtkowych warunkach zdrowotnych\ni odpowiednich predyspozycjach psychicznych. Nie\npodejrzewam policjantów o symulacj´, bo to uprawnieni lekarze wystawiajà zwolnienia. Ich liczba mo˝e\nÊwiadczyç o niezwykle ci´˝kiej, stresujàcej s∏u˝bie.\nMo˝e potrzebne sà jakieÊ formy kontroli przestrzegania zaleceƒ lekarskich, ale jestem absolutnie przeciw-\nny obni˝aniu pensji za zwolnienia i dalszemu ograniczaniu i tak skromnych uprawnieƒ policjantów. Wi´kszà uwag´ trzeba natomiast przywiàzywaç do profilaktyki, kontaktów z psychologiem oraz do poprawy\nwarunków i atmosfery pracy.\nNa ostatnim posiedzeniu Zarzàdu G∏ównego NSZZ\nPolicjantów, który zamówi∏ cytowane badania OBOP,\nomawiano problemy zwiàzane z wysokà absencjà chorobowà policjantów. ZG nie zajà∏ jednak w tej sprawie\nstanowiska, motywujàc to brakiem danych o przyczynach zwolnieƒ lekarskich i ich procentowym udziale\nw poszczególnych województwach. Pierwszy wiceprzewodniczàcy ZG NSZZP Tomasz Krzemieƒski\ni wiceprzewodniczàcy Jerzy Ho∏ownia uwa˝ajà, ˝e dotychczasowy system op∏acania w 100 procentach okresu przebywania funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim powinien byç zachowany ze wzgl´du na szczególny charakter s∏u˝by. Przypominajà, ˝e policjant\nÊlubuje m.in. (...) strzec bezpieczeƒstwa paƒstwa i jego\nobywateli nawet z nara˝eniem ˝ycia. ■\nWyglàda na to, ˝e w Policji uÊwiadomiono sobie, ˝e\nproblem wysokiej absencji chorobowej funkcjonariuszy rzeczywiÊcie istnieje. Publicznie jednak nikt nie\nchce zaproponowaç sensownych rozwiàzaƒ, które\npomog∏yby chorujàcym i przywróci∏y na ulice, ka˝dego\nmiesiàca, kilka tysi´cy patroli.\nPoczet sztandarowy sk∏ada si´ z oficera, podoficera i aspiranta. Sztandar trzyma podoficer\nstojàcy w Êrodku. Po jego prawej stronie stoi oficer (dowódca pocztu), a po lewej aspirant.\nChorà˝y, czyli trzymajàcy sztandar, nie mo˝e byç od nich wy˝szy stopniem. Tylko on\nprzepasany jest szarfà. Wszyscy trzej majà galowe sznury oficerskie, czarne, skórzane\nr´kawiczki oraz kabury do broni krótkiej. Mogà nosiç wysokie buty, ale wówczas muszà mieç\ntak˝e szable i bryczesy. Szable przypinajà tylko oficer i aspirant. Wtedy konieczne sà pasy\ng∏ówne z koalicyjkà. Chorà˝y pocztu wyst´puje bez szabli.\nSztandar, w∏aÊciwemu komendantowi jednostki Policji (wojewódzkiemu, powiatowemu\nlub miejskiemu), przekazuje przedstawiciel spo∏ecznego komitetu fundacji sztandaru.\nOdbierajàcy kl´ka na prawe kolano, prawà r´kà ujmuje p∏at sztandaru i podnosi go do ust,\nnast´pnie opuszcza go, wstaje, przejmuje sztandar od wr´czajàcego, mówiàc: „Ku chwale\nOjczyzny!”, po czym wykonuje w ty∏ zwrot, unosi sztandar do góry i prezentuje go\npododdzia∏om, pochylajàc najpierw w prawo, potem w lewo, a nast´pnie podchodzi\ndo pocztu sztandarowego.\nKomendant pochyla sztandar tak, aby dolny brzeg p∏ata\nznajdowa∏ si´ na wysokoÊci oko∏o metra nad ziemià pod\nkàtem 45 stopni. Policjanci pocztu sztandarowego, jeÊli\nnie majà szabel, kl´kajà wszyscy trzej, jeÊli majà, kl´ka\ntylko chorà˝y. Sztandarowy prawà r´kà ujmuje p∏at\nsztandaru i podnosi go do ust. Symboliczny poca∏unek\nsztandaru trwa tylko chwil´.\nNa komend´ dowódcy pocztu policjanci wstajà,\nsztandarowy przejmuje od komendanta jednostki\nsztandar i trzyma go w po∏o˝eniu „Prezentuj”.\nW tym momencie fanfarzyÊci grajà has∏o Wojska\nPolskiego, a policjanci salutujà. Po jego odegraniu\nwr´czajàcy sztandar wracajà na swoje miejsca.\nNast´pnie chorà˝y bierze sztandar na rami´\n(prawe rami´ i prawa r´ka), poczet wykonuje zwrot\nw lewo (jak przy formowaniu kolumny trójkowej)\ni maszeruje do lewego skrzyd∏a ugrupowania\npododdzia∏ów. Przechodzi przed frontem pododdzia∏ów\nw odleg∏oÊci 5 kroków ze sztandarem pochylonym\npod kàtem 45 stopni. Po dojÊciu do prawego skrzyd∏a\nugrupowania pododdzia∏ów poczet zajmuje miejsce\nw szyku. Sztandarowy wykonuje chwyt „Prezentuj”.\nJeÊli stojàcy obok policjanci majà szable,\ntrzymajà je tak, aby jelec znajdowa∏ si´ na wysokoÊci ust,\na g∏ownia by∏a oddalona od twarzy na szerokoÊç d∏oni,\njeÊli szabel nie majà – salutujà.\nPoczet flagowy przed\nTrzymajàcy flag´ przekazuje\njà stojàcemu po jego prawej\nstronie policjantowi, który\nprzypina jà do linki masztu.\nKiedy flagowy podnosi flag´ na maszt g∏ówny, dwaj stojàcy obok policjanci\nsalutujà. Po wykonaniu czynnoÊci flagowy salutuje razem z nimi\ndo zakoƒczenia grania hymnu narodowego.\nKompania honorowa z pocztem flagowym. Pierwszy od prawej stoi jej dowódca (koniecznie oficer). Obok niego w odleg∏oÊci jednego kroku\npoczet flagowy, który sk∏ada si´ z trzech policjantów z jednego bàdê ró˝nych korpusów (mogà byç wymieszani) poza korpusem oficerskim\n(w sk∏ad pocztu flagowego nie wchodzi bowiem oficer), w mundurach wyjÊciowych z galowymi sznurami oficerskimi, kaburami i czarnymi,\nskórzanymi r´kawiczkami. Policjanci z pocztu flagowego nigdy nie wyst´pujà w oficerkach. Flagowy, stojàcy poÊrodku trzyma przed sobà flag´\n(kolorem czerwonym w swojà stron´) w obu r´kach, zgi´tych w ∏okciu pod kàtem 90 stopni.\nObok stoi poczet sztandarowy, umundurowany identycznie jak flagowy, choç policjanci mogà wystàpiç w wysokich butach. Wtedy konieczne b´dà\ntak˝e: bryczesy, szabla i pas g∏ówny z koalicyjkà. Poczet sztandarowy sk∏ada si´ z dowódcy – oficera, z chorà˝ego stojàcego z prawej strony\n(trzymajàcego sztandar) i z asystenta. Asystent powinien byç z korpusu aspirantów, a chorà˝y z korpusu podoficerów. Dalej stoi w dwuszeregu\nkompania honorowa. Funkcjonariusze ubrani sà w mundury wyjÊciowe z galowymi sznurami oficerskimi, czarne, skórzane r´kawiczki, spodnie\n„narciarki” i buty z podwy˝szonà cholewkà. Je˝eli wyst´pujà z karabinami KSS, na pas g∏ówny nak∏adajà ∏adownice, je˝eli zaÊ z innà bronià d∏ugà,\nnp. kbk AK, to trzymajà jà w po∏o˝eniu „przez pierÊ”. O rodzaju broni decyduje dowódca jednostki.\nKompania honorowa bez pocztu flagowego.\nIdentycznie jak z pocztem flagowym.\nkrótkiej na pasie\nszwem z ty∏u\nZ ty∏u kompanii honorowej powinni staç\nrezerwowi policjanci gotowi zastàpiç\nktóregoÊ ze stojàcych w szyku w razie\njego nag∏ej niedyspozycji.\nNa sztandar Êlubujà czterej\nwyró˝nieni z pododdzia∏u\npolicjanci, pozycja zasadnicza,\ndwa palce prawej r´ki\n(wskazujàcy i serdeczny)\nwyciàgni´te w kierunku or∏a\nna g∏owicy sztandaru, w lewej,\nzgi´tej w ∏okciu pod kàtem\n90 stopni, czapka trzymana\nza daszek orze∏kiem do\nprzodu. Chorà˝y pocztu\npochyla sztandar, dowódca\ni asystujàcy w poczcie\nDowódca pododdzia∏u salutuje, pozostali policjanci stojà w kolumnie marszowej i trzymajà\nprawà r´k´ zgi´tà w ∏okciu z dwoma palcami (wskazujàcym i serdecznym) wyciàgni´tymi\nku górze na wysokoÊci barku, w lewej czapk´ w sposób jak ju˝ opisano. O ubiorze policjantów\nsk∏adajàcych Êlubowanie decyduje dowódca jednostki.\nKonsultacje: m∏. insp. Grzegorz Jach – naczelnik Wydzia∏u Promocji Policji w KGP\noraz m∏. insp. Robert Deszcz – zast´pca dowódcy Oddzia∏u Prewencji Policji w Warszawie\nzdj. Wojciech Basiƒski i Pawe∏ Ostaszewski\nPowrót do ˝ycia\nmin´∏o 9 lat\nod Êmierci podkom.\nZginà∏ w trakcie\nbandytów na jednej\nz warszawskich stacji\nMia∏ 41 lat.\nPieniàdze na rzecz\n74 1020 1068 0000 1802\nPolicji s∏u˝y∏ 17 lat, z tego 13 w wydziale antyterrorystycznym KSP. Dzieƒ przed tragedià zosta∏ przeniesiony do sekcji szkolenia pirotechników,\nteoretycznie nie powinien wi´c braç udzia∏u w akcji.\nNa miejsce zdarzenia przyjecha∏ ze swoim prze∏o˝onym. Byli tam ju˝ trzej saperzy, ale to Piotr mia∏ zneutralizowaç ∏adunek. Zaczà∏ – jak zwykle – od przeÊwietlenia go aparatem rentgenowskim. Robi∏ trzecie zdj´cie, kiedy nastàpi∏ wybuch.\nJoanna Molak by∏a w pracy, gdy powiadomiono jà\no wypadku. Natychmiast pojecha∏a do szpitala. Mà˝\nby∏ ju˝ na sali operacyjnej. Niestety, nie uda∏o si´ go\n– Musia∏am powiedzieç córkom, ˝e ich ojciec nie\n˝yje. Ola mia∏a wtedy 15 lat, a Justyna 11. Nie chcia∏y uwierzyç. Jeszcze rano widzia∏y go zdrowego, tryskajàcego humorem – mówi Joanna. – W tych trudnych chwilach pomagali nam koledzy Piotra. Zorganizowali pogrzeb, za∏atwili formalnoÊci w ZUS.\n˚yczliwoÊç nie ukoi∏a jednak cierpienia. I obaw, jak\n– Najpierw wyla∏am morze ∏ez – wspomina Joanna.\n– Potem mia∏am ˝al do Boga: „By∏ przyzwoitym, uczciwym cz∏owiekiem. Dba∏ o mnie, o dzieci, o matk´.\nDlaczego wi´c nam go zabra∏eÊ, to niesprawiedliwe!”\n– krzycza∏am. Gdy minà∏ bunt, zacz´∏am si´ zastanawiaç, czy firma m´˝a zrobi∏a wszystko, aby zapewniç\nmu bezpieczeƒstwo w pracy. Wiedzia∏am, ˝e zawód\npolicjanta zwiàzany jest z ryzykiem. Ale wiedzieç,\na zrozumieç, doÊwiadczajàc bólu, to dwie ró˝ne\nPo tragedii na stacji benzynowej Policja kupi∏a\npierwszego robota pirotechnicznego.\nJoanna postanowi∏a udowodniç, ˝e da sobie rad´.\nZawzi´∏a si´. Znów zacz´∏a jeêdziç samochodem. Nauczy∏a si´ kosiç traw´, reperowaç ˝elazko, zmieniaç\nuszczelki w kranie...\nW po∏owie 1997 roku komendant g∏ówny Marek\nPapa∏a zaprosi∏ jà do wspó∏pracy w powo∏anej w∏aÊnie\ndo ˝ycia Fundacji Pomocy Wdowom i Sierotom po\nPoleg∏ych Policjantach. Dzia∏alnoÊç w niej pomaga∏a\nJoannie powróciç do ˝ycia.\n– UÊwiadomi∏am sobie, ˝e nie tylko ja straci∏am\nm´˝a – mówi. – Inne kobiety cz´sto sà w gorszej sytuacji. Nie majà pracy, w∏asnego dachu nad g∏owà,\nprzyjació∏. Wiele z nich ˝yje pod presjà otoczenia,\nktóre uwa˝a, ˝e wdowa nie ma prawa nawet do uÊmiechu.\nPracuje spo∏ecznie. W przys∏owiowy piàtek i Êwiàtek.\n– Najwa˝niejsze, ˝e mog´ chocia˝ troch´ pomóc\ninnym – dodaje skromnie.\nOla, studentka V roku filologii klasycznej i IV roku\npolonistyki UW, oraz Justyna, która jest na I roku\narcheologii UJ, bardzo prze˝y∏y Êmierç ojca. Nie lubià\nrozmawiaç na ten temat.\nWierzà w etos zawodu policjanta.\n– Z pewnoÊcià w Policji, jak w ka˝dym Êrodowisku\nzawodowym, sà osoby, które post´pujà nieetycznie\ni dlatego trzeba je bezwzgl´dnie napi´tnowaç – mówi\nOla. – Ale to jednostki. Boli mnie wi´c, gdy s∏ysz´, jak\nêle mówi si´ o wszystkich policjantach. Nasz tata by∏\nprawym cz∏owiekiem. Siostra i ja jesteÊmy z niego\nZdj´cia i informacje o zaginionych uzyskaliÊmy z Fundacji ITAKA – Centrum Poszukiwaƒ Ludzi Zaginionych\nZagin´∏a 10 marca 2005 r. W kwietniu br.\nskoƒczy∏a 16 lat. Wzrost 157 cm,\noczy bràzowe. Mieszka∏a w Opolu.\nZagin´∏a 7 lutego 2005 r. Ma 16 lat.\nWzrost 180 cm, oczy zielone.\nMieszka∏a w Gdaƒsku.\nMaksim Romano z W∏och\nZaginà∏ 5 wrzeÊnia 2003 r. Obecnie\nma 17 lat (w dniu zagini´cia 15).\nWzrost 172 cm, oczy niebieskie.\nWe wrzeÊniu 2003 r. wyjecha∏ z Genui.\nZamierza∏ dotrzeç na Ukrain´.\nMo˝e przebywaç na terytorium Polski.\nZna biegle rosyjski.\nZaginà∏ 27 sierpnia 2004 r. Ma 17 lat\n(w dniu zagini´cia 16). Obecnie jest\nposzukiwany m.in. w Szwecji.\nWzrost 187 cm, oczy niebieskie.\nMieszka∏ w Warszawie.\nZaginà∏ 19 sierpnia 2000 roku.\nObecnie ma 21 lat (w dniu\nzagini´cia 16). Wzrost 184 cm,\noczy niebieskie. Mieszka∏ w Bieliƒcu\nZaginà∏ 12 maja 1997 r. Obecnie ma\n19 lat (w dniu zagini´cia 12),\nwzrost 165 cm, oczy piwne.\nPochodzi z Litwy.\nze specjalnego skanera optycznego, komputera i drukarki. „Podejrzana” ∏uska, lub pocisk, jest skanowana, a powsta∏y na monitorze\nobraz, po odpowiedniej obróbce, porównywany z bazà danych CLK.\nProgram komputerowy do symulacji ruchu, zderzeƒ i potràceƒ pieszych przez wszelkie pojazdy – od roweru po tiry z naczepami.\nUwzgl´dnia rozmiar, mas´, zawieszenie kó∏, w∏aÊciwoÊci uk∏adu\nkierowniczego, obcià˝enie, rodzaj ogumienia, tzn. wszystko, co ma\nwp∏yw na zachowanie si´ auta na drodze i podczas kolizji. Jego ruch\nmo˝na symulowaç na ka˝dej nawierzchni, bioràc pod uwag´ jej nachylenie wzd∏u˝ne i poprzeczne. Podczas symulacji potràceƒ pieszych kinetyka ich cia∏a odtwarzana jest precyzyjnie, po analizie\nwszystkich w∏aÊciwoÊci biochemicznych cz∏owieka.\nW praktyce odbywa si´ to tak: policjanci z ruchu drogowego jadà\nna miejsce zdarzenia, dokumentujà Êlady, robià pomiary, przes∏uchujà Êwiadków. Sporzàdzona dokumentacja trafia do laboratorium\nkryminalistycznego. Tam odpowiednio przeszkolony ekspert wprowadza dane do komputera, a nast´pnie metodà prób i b∏´dów odtwarza zdarzenie. U˝ycie tego programu jest bardzo pracoch∏onne,\nale umo˝liwia rekonstrukcj´ wypadków, która metodami tradycyjnymi by∏aby niewykonalna albo trwa∏aby kilka lat.\nCZYLI AUTOMATYCZNY SYSTEM\nSystem ten wdra˝any jest w Policji od 2000\nroku. Obecnie posiada go 9 laboratoriów kryminalistycznych w kraju (nie liczàc CLK).\nZamontowane tam stacje sprz´˝one sà z serwerem w Centralnym Laboratorium Kryminalistycznym KGP, na którym przechowuje\nsi´ obrazy ∏usek i pocisków. Stacja sk∏ada si´\nZamontowane w volkswagenie LT nadaje\nsi´ do wykorzystania w ka˝dej sytuacji:\nw ruchu drogowym, podczas imprez masowych i meczów pi∏karskich, w dzia∏aniach\noperacyjnych, zasadzkach itp. 4 kamery\npozwalajà obserwowaç teren nawet ze\nznacznej odleg∏oÊci i z ukrycia. Obraz jest\nrejestrowany cyfrowo. MCM niebawem zostanie wyposa˝one dodatkowo w sprz´t do czytania tablic rejestracyjnych. Komputer b´dzie móg∏ sprawdziç oko∏o 100 numerów na minut´, wy∏uskujàc samochody poszukiwane przez Policj´.\nTo nowy pojazd specjalny kupiony dla oddzia∏u antyterrorystycznego w Warszawie – 2,8 l, turbodo∏adowanie, 146 KM, nap´d na 4 ko∏a, 6-biegowa skrzynia. Wyposa˝ony w kuloodporne szyby, pancerz,\nwizjery oraz zamykane otwory strzelnicze. Ko∏a zabezpieczone sà\nwk∏adkami umo˝liwiajàcymi jazd´ nawet po ca∏kowitym zniszczeniu opon. Gdyby takim pojazdem dysponowali policjanci podczas\nakcji w Magdalence...\nUrzàdzenia najnowszej generacji, znacznie skracajàce czas badaƒ\ngenetycznych (do 20 tys. oznaczeƒ rocznie). Pracujà w laboratoriach kryminalistycznych, gdzie tworzona jest w∏aÊnie pierwsza\nw kraju baza Êladów i profili DNA. ■\nzdj. Wojciech Basiƒski\ni Pawe∏ Ostaszewski\n„Policja to gniazdo mobbingu, wykorzystywania i poni˝ania podw∏adnych\nprzez prze∏o˝onych, „(...) Wrzaski, wyzywanie od idiotów, pata∏achów,\nsk... to w oddzia∏ach prewencji normalka. Podobno to potrzebne,\naby potem na akcjach policjant by∏ odporny na stres. Gdzie koƒczà si´\nelementy szkolenia, a zaczyna mobbing...?” – piszà policjanci na forum\nmerytowany aspirant z Trójmiasta opowiada, jak\nkoniecznoÊç codziennej obrony przed n´kajàcym go prze∏o˝onym, nieustanna czujnoÊç, ˝eby nie\nzostaç w coÊ wrobionym, poczucie zagro˝enia wydaleniem ze s∏u˝by spowodowa∏y, ˝e nie móg∏ funkcjonowaç bez leków uspokajajàcych. Wreszcie nie\nwytrzyma∏ i si´ zwolni∏.\nCz´sto o mobbingu mówià policjanci z komend\npowiatowych w woj. zachodniopomorskim, dolnoÊlàskim, ma∏opolskim. Funkcjonariusz z Krakowa\ntwierdzi nawet, ˝e jest to zjawisko tak powszechne,\ni˝ ze Êwiecà mo˝na by szukaç jednostki, w której\nmobbing nie wyst´puje. Jego ofiary wypowiadajà\nPrzypadki nadu˝ywania w∏adzy i ró˝ne formy przemocy prze∏o˝onych w stosunku do podw∏adnych,\nzw∏aszcza w instytucjach paramilitarnych, istnia∏y\nzawsze. Dopiero jednak w latach 90. zatrudnieni\nw Policji przestali si´ baç o tym mówiç.\n– Skoƒczy∏ si´ „totalny prze∏o˝ony”, policjanci\npotrafià ju˝ poskar˝yç si´ na przemoc i nadu˝ywanie\nw∏adzy – mówi podinsp. Krzysztof Lawenda z KGP,\nbadajàcy skargi funkcjonariuszy, które trafiajà\ndo komendanta g∏ównego Policji. – Pojawi∏o si´ te˝\nnowe s∏owo „mobbing”.\nWed∏ug niemieckiego psychiatry Hainza Leymanna mobbing to rodzaj terroru psychicznego, ró˝ne\nformy n´kania osoby pozbawionej mo˝liwoÊci obrony, represjonowanie, oÊmieszanie, lekcewa˝enie,\nniesprawiedliwe ocenianie wykonanej pracy, szkodzenie, niszczenie reputacji.\n– Mobbing wyst´puje wtedy, gdy zostaje naruszona godnoÊç drugiej osoby – mówi znany psycholog\nspo∏eczny Jacek Santorski. – Towarzyszy temu tzw.\nprzyklejanie negatywnych etykietek.\n1 stycznia 2004 roku poj´cie mobbingu zosta∏o\nwprowadzone do kodeksu pracy. Art. 943 k.p. mówi\no systematycznym i d∏ugotrwa∏ym n´kaniu i zastra-\nszaniu, wywo∏ujàcych u pracownika zani˝onà ocen´\nprzydatnoÊci zawodowej, powodujàcych jego poni˝enie lub oÊmieszenie, izolowanie od wspó∏pracowników lub wyeliminowanie z zespo∏u.\nPsycholog Jaros∏aw Marciniak w publikacji „Mobbing a praktyka zarzàdzania personelem” definiuje\nto zjawisko jako „proces n´kania pracownika trwajàcy nie mniej ni˝ 6 miesi´cy, stosowany systematycznie przynajmniej raz w tygodniu, godzàcy w godnoÊç, osobowoÊç lub integralnoÊç psychicznà czy\nfizycznà cz∏owieka, stanowiàcy zagro˝enie dla jego\nzatrudnienia oraz wp∏ywajàcy na pogorszenie\natmosfery i wydajnoÊci pracy”.\nNIE ZAWSZE MOBBING...\nPod koniec lat 90. w krajach Unii Europejskiej\nszacowano, ˝e ponad 8 proc. zatrudnionych sta∏o\nsi´ ofiarami n´kania odpowiadajàcego definicji\nmobbingu. W Polsce nie prowadzono takich badaƒ,\nale z ca∏à pewnoÊcià wyst´puje ono coraz szerzej.\nJacek Santorski zauwa˝a jednak, ˝e s∏owo „mobbing” jest ostatnio nadu˝ywane.\n– Ekscytujemy si´ tym okreÊleniem, doklejamy\nje do ró˝nych sytuacji, tymczasem nie wszystkie\npatologie w relacjach mi´dzy ludêmi sà mobbingiem. Tak naprawd´ dopiero uczymy si´ rozpoznawaç to zjawisko – mówi. – PowinniÊmy daç sobie\nczas na jego w∏aÊciwe zrozumienie, nauczyç si´\nwyodr´bniaç mobbing od innych form przemocy.\nW ubieg∏ym roku do komendanta g∏ównego Policji trafi∏o kilkadziesiàt skarg na niew∏aÊciwe traktowanie podw∏adnych przez prze∏o˝onych. W przewa˝ajàcej wi´kszoÊci by∏y to anonimy. Potwierdzi∏o\nsi´ kilkanaÊcie zg∏oszonych przypadków. Inspektorat ujawni∏ dzi´ki temu ró˝ne nieprawid∏owoÊci.\nJak choçby w jednym z komisariatów warszawskich, gdzie policjanci zarzucali niektórym prze∏o˝onym niekompetencj´, niesprawiedliwoÊç, z∏e\ntraktowanie podw∏adnych, straszenie zwolnieniami ze s∏u˝by, karanie pod byle pretekstem itp.\n(o sprawie tej napiszemy obszerniej w nast´pnym\nWed∏ug naczelnika wydzia∏u skarg Biura Ochrony Informacji Niejawnych i Inspekcji m∏. insp.\nGrzegorza Karasia, mimo ˝e cz´Êç badanych przez\nKGP skarg ujawni∏a z∏e relacje mi´dzyludzkie,\nw ˝adnej ze spraw nie stwierdzono jednak mobbingu, choç wielu skar˝àcych takiego sformu∏owania\n– Bo czy mo˝na nazwaç mobbingiem fakt, ˝e\nnowy komendant dobiera sobie najbli˝szych\nwspó∏pracowników i rezygnuje z dotychczasowej\nszefowej kadr? Zw∏aszcza ˝e kontrola przeprowa-\ndzona przez inspekcj´ z KGP wykaza∏a, ˝e osoba ta\npope∏ni∏a w swojej pracy b∏´dy merytoryczne. Albo\njeÊli rzecznik prasowy nie realizuje koncepcji nowego szefa i s∏yszy, ˝e wobec tego szef straci∏\ndo niego zaufanie, to czy jest to mobbing? Nawet\ngdy zdanie to komendant wypowiedzia∏ publicznie?\n– Policja to miejsce pracy dla twardych facetów.\nNieraz zdarza mi si´ „obsobaczyç” moich podw∏adnych po m´sku i jakoÊ nikt z tego nie robi problemu. Zdarza mi si´ równie˝ „dokr´canie Êruby”\ntym, którzy si´ obijajà. Nikomu to nie zaszkodzi∏o,\nprzeciwnie, wielu wyros∏o na przyzwoitych policjantów – mówi pragnàcy zachowaç anonimowoÊç\n– To wszystko kwestia intencji – komentuje\nJacek Santorski. – Prze∏o˝ony mo˝e byç stanowczy\ni zdecydowany, mo˝e nawet zaklàç przy pracowniku, ale jeÊli nie robi tego, by go poni˝yç, to nie\nb´dzie ani mobbingu, ani n´kania.\nOFIARY I PRZEÂLADOWCY\nFakt, ˝e w ˝adnej z ubieg∏orocznych skarg komenda g∏ówna nie rozpozna∏a mobbingu, nie Êwiadczy,\ni˝ zjawisko to w Policji nie istnieje. Osoba poddawana mobbingowi bywa tak zaszczuta, ˝e nie ma\nsi∏y poskar˝yç si´, ani wiary, i˝ skarga mo˝e jej\nDoÊwiadczony policjant z zachodniej Polski z powodu swojego prze∏o˝onego za˝ywa leki uspokajajàce ju˝ od paru miesi´cy.\n– Budzi∏em si´ po nocach, a w uszach mia∏em\njego kpiàce s∏owa, krzyki i krytyk´. Widzia∏em pogardliwe spojrzenia – mówi. – Odprawa prowadzona przez komendanta przypomina przes∏uchanie\nprokuratorskie, gdzie ka˝dy z podw∏adnych, a sà to\ndoÊwiadczeni gliniarze, traktowany jest jak podejrzany. I jak kompletne zero.\nN´kany przez komendanta komisariatu policjant\nz woj. podkarpackiego wystàpi∏ na drog´ sàdowà.\nPrze∏o˝ony da∏ mu alternatyw´: przeniesienie\nna ni˝sze stanowisko albo zwolnienie ze s∏u˝by.\n– Kiedy odmówi∏em, zacz´∏o si´ szukanie dziury\nw ca∏ym i zbieranie „haków”. Próbowano mnie\nukaraç za czyny, których nie pope∏ni∏em, ale orzeczenie uchyli∏ komendant wojewódzki. W ponownym post´powaniu utrzyma∏ je jednak w mocy.\nOdwo∏a∏em si´ wi´c do NSA, który uchyli∏ orzeczenie o karze dyscyplinarnej. By za∏agodziç konflikt, komendant wojewódzki przeniós∏ mnie\ndo innej jednostki na równorz´dne stanowisko, ale\ndotychczasowy szef i w nowym miejscu wyrobi∏ mi\njak najgorszà opini´...\nPsycholog Mariusz Turek, specjalista od relacji\nmi´dzyludzkich w procesie zarzàdzania, zauwa˝a,\ni˝ mobber, czyli przeÊladowca, cz´sto sam poddawany jest jeszcze wi´kszej presji przez swoich\nprze∏o˝onych. Tak w∏aÊnie najcz´Êciej jest w Policji. Z postów internetowych oraz rozmów z policjantami wynika, ˝e n´kanie podw∏adnych, nie mówiàc ju˝ o mobbingu, jest wynikiem tego, i˝ prze∏o˝eni Êredniego szczebla sà naciskani przez tych,\nktórzy sà nad nimi. Wielu nie potrafi inaczej sprostaç wymaganiom, jak tylko dokr´cajàc Êrub´ i straszàc podw∏adnych.\n– Osoba, która czuje si´ ofiarà mobbingu, powinna\nnajpierw dobrze rozpoznaç sytuacj´ i zdefiniowaç\nto, co si´ dzieje, potem podjàç prób´ zatrzymania\neskalacji na wczesnym etapie przez szczerà rozmow´ z szefem. JeÊli to nie pomo˝e, trzeba si´gnàç\npo pomoc z zewnàtrz, najlepiej psychologa.\nW ubieg∏ym roku na polecenie komendanta\ng∏ównego Biuro Ochrony Informacji Niejawnych\ni Inspekcji przeprowadzi∏o analiz´ dotyczàcà relacji prze∏o˝ony–podw∏adny. Na jej podstawie\ngen. insp. Leszek Szreder mówi∏ podczas jednej\nz narad: „Nasi podw∏adni negatywnie oceniajà\nkwalifikacje prze∏o˝onych, ich stosunek do podw∏adnych, zarzucajà im brak obiektywizmu, nepotyzm czy wr´cz mobbing. Nad takimi opiniami nie\nmo˝na przejÊç do porzàdku dziennego. Przecie˝ to\nmy decydujemy, jaka jest kadra Êredniego szczebla,\nto my jà mianujemy na stanowiska. (...) Nasi podw∏adni majà prawo byç sprawnie zarzàdzani, majà\nprawo do obiektywnej oceny swojej pracy, majà\nprawo do traktowania z szacunkiem”.\n– No i co z tego, ˝e tak powiedzia∏? – komentuje policjant z woj. kujawsko-pomorskiego. – Komendant g∏ówny swoje, a nasi bezpoÊredni prze∏o˝eni te˝ swoje. I tak pi´kne teorie sà wypierane\nprzez ponurà praktyk´. ■\nZ psychologiem Jackiem Santorskim\no tym, jak skutecznie zarzàdzaç,\nunikajàc nadu˝ywania w∏adzy,\nrozmawia El˝bieta Sitek.\nW latach 90. to w∏aÊnie Pan wprowadzi∏ w Polsce\npoj´cie „mobbing” wraz z pierwszà, podchodzàcà ze\nSzwecji literaturà na ten temat. Czym wed∏ug Pana\nW pewnej firmie telekomunikacyjnej wprowadzono wymóg, ˝eby pracownicy udzielajàcy\nprzez telefon zachowywali si´ tak,\nz klientem twarzà\nw twarz. A zatem\nna biurku, nie popijali kawy itp.\nWi´kszoÊç pracowników przyj´∏a to ze zrozumieniem, ale cz´Êç\ndr´czenie ich przez pracodawc´ i na ∏amach prasy\noskar˝y∏a o mobbing. Moim zdaniem, mo˝na w tej\nsprawie dyskutowaç o dyscyplinie, badaç, czy by∏a\nuzasadniona, ale z pewnoÊcià nie mo˝na mówiç\no mobbingu. KiedyÊ pewna firmy budowlana poprosi∏a mnie o opini´, czy jeÊli na budowie majster\nu˝ywa s∏ów niecenzuralnych, to mamy do czynienia z brakiem kultury czy mobbingiem. Odpowiedê jest prosta. JeÊli ten˝e majster krzyknie:\n„Franek, k..., jak mi jeszcze raz tak zrobisz, to ci´,\nop...” to z pewnoÊcià nie jest to samo, co: „Franek,\nty jesteÊ sk..., t´pakiem i obibokiem”. W pierwszym przypadku jest to tzw. murarskie s∏ownictwo,\nw drugim deprecjonowanie i poni˝anie. Dla kontrastu powiem, ˝e nie trzeba wcale u˝ywaç niecenzuralnych s∏ów, aby wystàpi∏ mobbing. Zazwyczaj\nodbywa si´ on w bia∏ych r´kawiczkach. Istotà tego\nzjawiska jest bowiem fakt, ˝e pracownik zostaje\nponi˝ony i nie ma to nic wspólnego z tzw. konstruktywnà krytykà, lecz wprost narusza jego godnoÊç i jestestwo.\nFormacje militarne i paramilitarne sà szczególnie\npodatnym gruntem do stosowania mobbingu.\n– Mobbing zdarza si´ w Policji, jak i w ka˝dej\ninnej firmie. Ale nie sàdz´, ˝e formacje paramilitarne sà jakimÊ szczególnym miejscem. Trzeba po prostu odró˝niaç mobbing od mankamentów zarzàdzania. Przy w∏aÊciwym zarzàdzaniu dyscyplina i osiàganie efektów firmy idà w parze z zadowoleniem\npracowników i dobrymi relacjami mi´dzyludzkimi.\nZarzàdzanie w wojsku czy Policji ma jednak swojà\nspecyfik´. Jak post´powaç, ˝eby, wymagajàc\ndyscypliny, osiàgaç efekty?\n– Kluczem sà tu trzy zasady: pierwsza – oddzielaj ludzi od problemów, druga – bàdê twardy dla\nproblemów i elastyczny dla ludzi i trzecia – zostaw\nswoje ego przed drzwiami firmy.\nW dzisiejszym Êwiecie, wobec szybko zachodzàcych zmian oraz licznych zagro˝eƒ, w kierowaniu\nfirmà potrzebne sà twórcza inicjatywa, ˝elazna\ndyscyplina i szacunek dla procedur.\nJak to ze sobà pogodziç? Jak nie przekroczyç granicy\nmi´dzy twardà dyscyplinà a nadu˝yciem w∏adzy czy\n– Zarzàdzanie we wspó∏czesnym biznesie cz´sto\nkorzysta z doÊwiadczeƒ wojska i policji, zw∏aszcza\nw rozwiàzywaniu sytuacji ekstremalnych. Oglàda∏em film z akcji ratowniczej w World Trade Center\nnagrany amatorskà kamerà w grupie stra˝aków\ni policjantów, którzy potem zgin´li. By∏em g∏´boko\nporuszony sposobem, w jaki dowódca kierowa∏ tà\nakcjà. Wydawa∏ proste, bardzo zdecydowane polecenia, ani jednym s∏owem nie okazujàc z∏oÊci,\nzniecierpliwienia, nie przeklinajàc, ani nie obra˝ajàc nikogo. A wi´c nawet w takich warunkach mo˝na i dowodziç ludêmi, i nie naruszaç niczyjej godnoÊci. To jest ta twardoÊç dla problemu, a nie dla\nZostaw swoje ego przed drzwiami komendy. ¸atwo\npowiedzieç, ale prze∏o˝ony przecie˝ to te˝ tylko\n– Zostaw ego, czyli mi´dzy innymi stare nawyki\ni bezpieczne schematy. To, co wczoraj by∏o dobre,\ndziÊ mo˝e byç ju˝ przestarza∏e, nieaktualne. Sà nowe wymogi, potrzebne sà wi´c nowe nawyki. Nie\nwolno baç si´ zmian. Tymczasem frustracja prze∏o˝onych cz´sto bierze si´ z tego, ˝e bojà si´ nowego. Oficer, który nie czuje si´ na swoim sto∏ku bezpiecznie, koncentruje si´ tylko na pilnowaniu tego˝ sto∏ka. A swoje frustracje i obawy wyra˝a przez\nnerwowe poganianie podw∏adnych, wymuszanie\nwyników za wszelkà cen´. Stàd ju˝ tylko krok\ndo nadu˝ywania w∏adzy czy mobbingu.\ncji. Wydaje si´, ˝e jest to sprzeczne z zasadami,\nktóre przyjmowaliÊmy dotàd za podstaw´ zarzàdzania w armii czy w Policji. A zatem, zamiast „wymagaj pos∏uchu”, Powell proponuje „s∏uchaj ludzi,\nwykorzystuj ka˝dà sposobnoÊç do szczerej rozmowy”, zamiast „chroƒ w∏asny autorytet” – „oprzyj\nzarzàdzanie na wzajemnym zaufaniu”, zamiast\n„pouczaj pracowników” – „wa˝ s∏owa, wp∏ywaj\nna ludzi, nie rozkazuj”, zamiast „zmiany to k∏opoty” – „mieszaj w zakis∏ym, zaglàdaj pod podszewk´, przezwyci´˝aj samozadowolenie”, zamiast „bazuj na przesz∏oÊci” przekonuje, ˝e „zmiana to jedyna szansa rozwoju”, zamiast „ka˝de zadanie wymaga procedur” mówi „upraszczaj procedury i dzia∏anie” itd.\nPrzecie˝ w takiej firmie, jak Policja bez\nprzestrzegania hierarchii s∏u˝bowej i procedur\ndzia∏ania rozsypie si´ dyscyplina. A wtedy nie b´dzie\n– Hierarchia s∏u˝bowa to struktura bardzo szybko kostniejàca i w sumie niemajàca ˝adnego wp∏ywu na prawdziwy rozwój firmy. Genera∏ Powell radzi: „Szanuj w∏adz´, ale niech ci´ nie przyt∏acza”,\n„JeÊli uwa˝asz ludzi za kreatywnych,\nzdolnych do wielkich czynów\ni jeÊli sprawisz, ˝e oni w to uwierzà,\nb´dà wielcy i kreatywni”\nJaki zatem powinien byç dobry prze∏o˝ony,\n– Amerykanie, którzy bardzo pilnie obserwujà,\njak zmieniajà si´ modele przywództwa, zwrócili\nuwag´, ˝e przestaje si´ ju˝ sprawdzaç dotychczasowa metoda zarzàdzania nazwana has∏owo „obudê\nw sobie olbrzyma” oznaczajàca, ˝e przywódca ma\nbyç owym olbrzymem, charyzmatycznym liderem,\nza którym podà˝ajà podw∏adni. Jim Collins, wybitny amerykaƒski specjalista w dziedzinie zarzàdzania, w ostatniej ksià˝ce: „Od dobrego do wielkiego” mówi: „Obudê olbrzyma w innych”. To znaczy:\npomó˝ ka˝demu zrozumieç, w czym mo˝e byç najlepszy na Êwiecie i kieruj go do pracy, gdzie najlepiej si´ zrealizuje.\nAle czy to mo˝e byç model przywództwa w tak\nspecyficznej s∏u˝bie, jak Policja? Przecie˝ tu dzia∏a\nsi´ cz´sto w warunkach ekstremalnych, decyzje\nmuszà byç szybkie, a zarzàdzanie przez rozkaz.\nPrze∏o˝eni nie majà czasu bawiç si´ w psychologi´...\n– OczywiÊcie, ˝e ten model dotyczy tak˝e Policji. S∏awny amerykaƒski genera∏ Collin Powell,\nktóry po odejÊciu z wojska by∏ doradcà wielkich\nfirm w zakresie zarzàdzania, twierdzi, ˝e niewa˝ne,\nczy prowadzisz ma∏e przedsi´biorstwo, szefujesz\nwielkiej korporacji, czy mo˝e dowodzisz oddzia∏em\nGwardii Narodowej – zasady przewodzenia ludziom i wype∏niania swojej misji sà takie same.\nWed∏ug Powella przywództwo polega na motywowaniu ludzi, pobudzaniu ich do dzia∏ania i wykorzystaniu w 110 procentach osobistych z nimi rela-\n„tytu∏ to tylko nazwa”. Nie mo˝na baç si´ wytknàç\nkrólowi, ˝e jest nagi, ale te˝ król powinien szanowaç buntowników, których ma pod sobà. Oni cz´sto wnoszà twórczy ferment.\nJak pogodziç partnerskie traktowanie podw∏adnych\nz jednoosobowà odpowiedzialnoÊcià, jaka jest\nw Policji czy wojsku?\n– Jednoosobowa odpowiedzialnoÊç lidera istnieje\nwsz´dzie. Genera∏ Powell mówi: „dowodzi si´\nw pojedynk´”. To przywódca podejmuje decyzje,\nale na te decyzje pracuje wiele osób.\nCollin Powell w jednym z wystàpieƒ przed w∏asnymi pracownikami oÊwiadczy∏: „Jestem g∏´boko\nprzekonany, ˝e w ca∏ym departamencie nie ma ani\njednego stanowiska, które by∏oby niewa˝ne”. Traktujàc podw∏adnych jak partnerów, a nie jak narz´dzia, pobudza∏ ka˝dego do samodoskonalenia. „JeÊli uwa˝asz ludzi za kreatywnych, zdolnych\ndo wielkich czynów i jeÊli sprawisz, ˝e oni w to\nuwierzà, b´dà wielcy i kreatywni” – twierdzi. Przynajmniej po∏ow´ dnia pracy trzeba poÊwi´caç\nna rozmowy z ludêmi. Badania dowiod∏y, ˝e tak\nw∏aÊnie robià najskuteczniejsi liderzy. Im lepsze\ntworzà podw∏adnym warunki, tym lepsze podejmujà decyzje i osiàgajà efekty.\nDzi´kuj´ za rozmow´. ■\nModa na badania\nspo∏eczne w Policji\nJak wyglàdajà badania spo∏eczne\nrealizowane na zlecenie Policji?\nCzy rzeczywiÊcie przeprowadza si´ ich\nwiele, a jeÊli tak, to z jakich powodów?\nCzy uzyskane wyniki wp∏ywajà\nna popraw´ stanu bezpieczeƒstwa,\nczy te˝ trafiajà jedynie „do szuflady”?\nezultaty sonda˝u dotyczàcego mocnych\ni s∏abych stron Policji przeprowadzonego wÊród policjantów w 2004 r. pokazujà, ˝e\nobszar badaƒ spo∏ecznych uzyska∏ wyjàtkowo niskie noty. Blisko 70 proc. respondentów uzna∏o, ˝e analiza potrzeb i oczekiwaƒ\nspo∏ecznych to s∏aba strona Policji. Ponad 80 proc. ankietowanych wskaza∏o te˝\nna koniecznoÊç rozpoznawania potrzeb\ni oczekiwaƒ policjantów.\nFunkcjonariusze, majàc mo˝liwoÊç dodania do sonda˝u tzw. wypowiedzi swobodnej, pisali: ,,StworzyliÊcie kolejnà ankiet´,\nktóra i tak nic nie zmieni’’. ,,Wype∏ni∏em\nwiele takich ankiet, ale nie odnosz´ wra˝enia, aby nasze sugestie coÊ zmieni∏y’’.\n,,Mam nadziej´, ˝e kolejna wype∏niana\nprzeze mnie ankieta w koƒcu komuÊ si´\nprzyda’’. ,,Kolejne badanie, które anga˝uje\nludzi, czas i pieniàdze, a zmian, tak czy inaczej, nie b´dzie’’. O s∏aboÊci badaƒ nie decydujà jedynie braki w ich przygotowaniu\ni realizacji, ale przede wszystkim nieumiej´tnoÊç wykorzystania uzyskanych wyników w praktyce oraz brak informacji zwrotnej dla respondentów.\nPotwierdzeniem tych spostrze˝eƒ sà dane przesy∏ane przez KWP, z których wynika, ˝e przez trzy lata (2001–2003) w polskiej Policji zrealizowano ponad 100 projektów, z czego zdecydowanà wi´kszoÊç\nstanowià badania spo∏eczne. O ich praktycznym wykorzystaniu cz´sto nie wiadomo nic albo w najlepszym razie – niewiele.\nWi´kszoÊç realizowana by∏a we wspó∏pracy z zewn´trznymi oÊrodkami badawczymi. Cz´Êç jednostek prowadzi∏a je jednak „na w∏asnà r´k´”, bez konsultacji\nz ekspertami, bardziej ekscytujàc si´ uzyskanym wynikiem ni˝ mo˝liwoÊcià jego wykorzystania w praktyce. Wszystko to spowodowa∏o spory chaos. Prawie ka˝de badanie realizowane by∏o za pomocà innej metody badawczej, nie stwarzajàc mo˝liwoÊci\nZ tego te˝ powodu w Biurze Strategii\nPolicji opracowano system koordynacji\ni monitorowania badaƒ spo∏ecznych w Policji. Zak∏ada on mi´dzy innymi sta∏à pomoc\nprzy opracowywaniu metodologii oraz\nutworzenie elektronicznej, ogólnie dost´pnej bazy wyników wraz ze wskazaniem\nsposobów ich zastosowania. Pozwoli to\nuporzàdkowaç obszar badaƒ spo∏ecznych,\nupowszechni wiedz´ na temat projektów\nbadawczych i ich rezultatów, umo˝liwi ich\nporównywanie, a wreszcie uczuli prze∏o˝onych na koniecznoÊç wykorzystywania wyników sonda˝y w praktyce, zw∏aszcza\nprzy planowaniu zmian w Policji. ■\n(Biuro Strategii Policji KGP)\nBiuro Strategii Policji zapyta∏o 343 policjantów o ich oczekiwania wobec\n,,Gazety Policyjnej’’. Badanie to sta∏o si´ podstawà do zaprojektowania\nmiesi´cznika „Policja 997”\nZawodowe zakresy tematyczne, które – zdaniem badanych – powinny byç\nzamieszczane w rubrykach sta∏ych (mo˝na by∏o wybraç kilka odpowiedzi) – w %:\nStrona forum, odpowiedzi na pytania czytelników\nAdresy internetowe istotne dla Policji\nInformacje o b∏´dach pope∏nionych na s∏u˝bie\nPlanowane w Policji zmiany\norganizacyjne i prawne\nZawodowe zakresy tematyczne, które powinny byç\nzamieszczane w rubrykach zmiennych (mo˝na by∏o wybraç kilka odpowiedzi) – w %:\nFunkcjonowanie Policji w innych krajach UE\nInformacje o osiàgni´ciach zawodowych policjantów\nInformacje o wydarzeniach i imprezach w jednostkach\nZmiany poza Policjà\nInformacje jak pracujà poszczególne s∏u˝by\nPrezentacje poszczególnych komend Policji\nUsprawnienia organizacyjne i inne\nrozwiàzania w jednostkach\nKierunki zmian w szkolnictwie policyjnym\nZmiany w polskiej Policji w zwiàzku z UE\nZmiany organizacyjno-kadrowe w Policji\n% respondentów 0\nCo si´ sta∏o, dlaczego rozwiàzano terenowe zarzàdy CBÂ\nw ¸odzi i Poznaniu?\n– By∏a to decyzja podyktowana dobrem obywateli\ni Policji. Dosz∏o do drastycznych sytuacji. Informacje\noperacyjne sprzedawa∏ cz∏onek kierownictwa CBÂ\nw Poznaniu, a w ¸odzi zgin´∏a z policyjnego magazynu du˝a partia narkotyków. Dalsze trwanie zarzàdów\nCBÂ w tych miastach w niezmienionym sk∏adzie\ni strukturze organizacyjnej nios∏o ze sobà zbyt du˝e\nz gen. insp.\nPo roku znów ¸ódê i Poznaƒ... Czy nie zastosowano\njednak teraz odpowiedzialnoÊci zbiorowej?\n– Jestem przekonany, ˝e wi´kszoÊç policjantów CBÂ\nw ¸odzi i Poznaniu to ludzie uczciwi. Znajdà na\npewno prac´ w Policji. Nic im nie grozi.\nNo w∏aÊnie, jak b´dzie wyglàda∏o w praktyce\nrozwiàzanie zarzàdów i weryfikacja pracowników?\n– Bardzo drobiazgowo wykorzystamy mechanizm\nopiniowania s∏u˝bowego. Sprawdzimy rzetelnie prac´\nca∏ego zarzàdu i ka˝dego pracownika. Policjanci, którzy dotàd pracowali solidnie, zostanà zaproszeni\ndo dalszej pracy na równorz´dnych stanowiskach\nw CBÂ lub w KWP.\nCzy nie istnieje groêba, ˝e zostanà zaniedbane\nprowadzone Êledztwa i rozpracowania albo od∏o˝one\n– Zrobimy to tak, aby nic takiego si´ nie sta∏o. Przecie˝ opiniowanie policjanta nie wstrzymuje jego pracy.\nAle kto b´dzie jego prze∏o˝onym?\n– Tymczasowo wskazaliÊmy takie osoby. PodkreÊlam, ˝e rozwiàzanie zarzàdów ma pomóc w oczyszczeniu ich z funkcjonariuszy, co do których sà wàtpliwoÊci natury karnej lub dyscyplinarnej.\nDotàd nie by∏o takich mo˝liwoÊci?\n– By∏y. Przecie˝ to w∏aÊnie nasze kontrole wewn´trzne ujawni∏y nieprawid∏owoÊci. Skala ich by∏a\ntak groêna, ˝e zapad∏a decyzja o rozwiàzaniu terenowych oddzia∏ów biura.\nCo niedobrego dzieje si´ z CBÂ?\n– Dok∏adnie odpowiedzà na to kontrole, które przeprowadzimy we wszystkich zarzàdach w kraju. Moim\nzdaniem CBÂ sprawdzi∏o si´ w praktyce. Policjanci zatrudnieni w biurze rozbili najgroêniejsze gangi w Polsce, ujawnili dziesiàtki afer...\nMo˝e dlatego sà solà w oku?\n– Absolutnie odrzucam taki punkt widzenia. Ani ja,\nani mój zast´pca nadzorujàcy CBÂ – nadinspektor\nSzczerbak – nie odnotowaliÊmy ˝adnych nacisków politycznych w sprawach biura. Powtarzam, jest to formacja, która ma na swoim koncie niezaprzeczalne sukcesy i w której pracujà znakomici policjanci. A te kilka\nczarnych owiec znajdziemy i, powiem wprost – wyrzucimy „na pysk”.\nMo˝e policjantów z CBÂ trzeba stale kontrolowaç?\n– Muszà kiedyÊ pracowaç, mo˝e wi´c nie stale, ale\nna pewno cz´Êciej i wnikliwiej. To elitarna s∏u˝ba,\na od takiej wymaga si´ wi´cej. Majà wi´ksze zarobki\ni wi´ksze nagrody ni˝ pozostali policjanci, stàd i wi´ksze wobec nich oczekiwania. Odnosz´ wra˝enie, ˝e bycie elità, autonomia wobec komendantów wojewódzkich prowadzà czasem do êle poj´tej niezale˝noÊci.\nOtó˝, chc´ powiedzieç to z ca∏à mocà: oddzia∏y CBÂ\nw terenie sà integralnà cz´Êcià Policji. To, ˝e podlegajà\ncentrali w Warszawie, nie mo˝e u zatrudnionych tam\nosób rodziç poczucia ca∏kowitej niezale˝noÊci.\nCzy˝by powstawa∏y plany podporzàdkowania\nterenowych oddzia∏ów CBÂ komendantom\n– Nie. Od momentu, gdy zosta∏em komendantem\ng∏ównym, stale podkreÊlam, ˝e CBÂ jest niezb´dne.\nNie zamierzam inaczej ukszta∏towaç podleg∏oÊci naczelników zarzàdów w terenie. Uwa˝am, ˝e w poszczególnych województwach musi istnieç organizm\nwyj´ty z lokalnych uk∏adów i podporzàdkowany centrali. To wszystko jednak nie mo˝e wy∏àczaç poszukiwania rozwiàzaƒ sprzyjajàcych umacnianiu tej formacji. Zastanowiç si´ na przyk∏ad trzeba, czy szefem\nCBÂ nie powinien byç jeden z moich zast´pców. Przez\nto inaczej wyglàda∏aby wi´ê biura z ca∏à Policjà. MyÊlimy te˝, jak wzmocniç i gdzie ulokowaç ogniwa kontrolujàce CBÂ. Jednym zdaniem: Zastanawiamy si´\nnad rozwojem, a nie likwidacjà CBÂ.\nKluk – by∏y komendant ze Âlàska, znalaz∏ si´ w areszcie,\nPana poprzednik – Kowalczyk, siedzi na ∏awie\noskar˝onych, w ¸odzi ginà narkotyki, w Poznaniu\nwyciekajà tajne informacje, a na dodatek ∏ódzki\nkomendant wojewódzki razem z naczelnikiem CBÂ\nz Olsztyna wprowadzajà w b∏àd ,,Gazet´ Wyborczà’’.\nAle jazda! Co Pan teraz zrobi?\n– Konsekwentnie b´dziemy kontynuowaç porzàdkowanie Policji. Chcemy rozbudowaç Biuro Spraw Wewn´trznych. Powstanie w nim komórka zajmujàca si´\nCBÂ i kadrà kierowniczà. Wprowadzamy przejrzysty,\nkonkursowy dobór do Policji, a jeÊli ktoÊ z funkcjonariuszy chcia∏by pracowaç w CBÂ, te˝ b´dzie musia∏\nprzejÊç przez specjalne, dodatkowe procedury naboru.\nZa˝àdamy oÊwiadczeƒ majàtkowych od wi´kszej liczby policjantów i b´dziemy je weryfikowaç z rzeczywistoÊcià. Wreszcie, chcàc uwolniç Policj´ od ró˝nych\nnacisków i niepotrzebnej rywalizacji, zaproponujemy,\nby komendantów wojewódzkich powo∏ywa∏ komendant g∏ówny. Zast´pcy komendanta wojewódzkiego\noraz szef miejscowego CBÂ mogliby zaÊ zostawaç\nkomendantami tylko w innych województwach.\nTo nie jest okres sprzyjajàcy zmianom.\n– Nie ma si´ co zastanawiaç. Trzeba robiç swoje. ■\nPrzez ostatnich kilka lat kojarzy∏ si´\nz groênà grupà przest´pczà.\nI choç wi´kszoÊç cz∏onków tego gangu\npochodzi∏a z Warszawy,\nmieszkaƒcy Pruszkowa do dzisiaj\nmuszà si´ zmagaç ze z∏à s∏awà miasta.\nLUDZIE WIEDZÑ SWOJE\nPruszków zniknà∏ z pierwszych stron gazet.\nW lokalnych mediach nuda. Kroniki policyjne nie ociekajà ju˝ krwià. Dominuje\nw nich proza ˝ycia: na ul. Daszyƒskiego\nujawniono kradzie˝ energii; Anna M. zg∏osi∏a w∏amanie do swego domu przy ulicy\nS∏owiczej; kradzie˝ z∏omu z posesji; pijany\nrowerzysta na Warszawskiej; zaczadzenie.\nZdarzenia jak w ka˝dym polskim mieÊcie.\nKiedy wi´c stanie si´ coÊ innego, niezwyk∏ego, miasto o˝ywa. Tak by∏o w lutym, gdy\nPruszków i okolice obieg∏a mro˝àca krew\nw ˝y∏ach wieÊç o seryjnym zabójcy, który\nuÊmierca swoje ofiary no˝em, po czym odcina im g∏owy. Dy˝urni z komendy powiatowej odbierali od przera˝onych ludzi dziesiàtki telefonów dziennie.\n– Podobno mia∏ uciec z zak∏adu dla nerwowo chorych – mówi st. post. Mariusz\nChy˝yƒski, pomocnik dy˝urnego.\nNa nic si´ zda∏y uspokajajàce wyjaÊnienia policjantów i stra˝ników miejskich, ludzie wiedzieli swoje. Troch´ pomog∏o dementi w „Gazecie Sto∏ecznej”, ale g∏ód\nsensacji by∏ du˝y. Tak dawno nic si´ nie\ndzia∏o, przecie˝ od Êmierci „Kie∏basy” min´∏o ju˝ 9 lat.\nRemont budynku komendy pruszkowskiej policji\nRówno rok temu pruszkowska policja prze˝y∏a trz´sienie ziemi. Nie doÊç, ˝e prze∏o˝eni z Pa∏acu Mostowskich wymienili ca∏e kierownictwo KPP, to jeszcze w ciàgu kilku nast´pnych miesi´cy z komendy powiatowej\ni podleg∏ych komisariatów odesz∏o oko∏o 100\npolicjantów, czyli prawie jedna trzecia stanu.\nKomendantem powiatowym Policji\nw Pruszkowie zosta∏ nadkom. Jacek K´dziora, dotychczasowy zast´pca naczelnika\nWydzia∏u Prewencji KSP, 19 lat w s∏u˝bie,\njego zast´pcami zaÊ nadkom. Przemys∏aw\nBaszak (9 lat w Policji)* i kom. Grzegorz\nPostek (13 lat s∏u˝by). Ca∏a trójka to ludzie\nprzed czterdziestkà, w okresie najwi´kszej\n– MusieliÊmy tchnàç nowe ˝ycie\nw pruszkowskà policj´ – mówi nadinsp. Ryszard Siewierski, komendant sto∏eczny Policji. – Przeprowadziç zmiany kadrowe, bo\nsygna∏y, jakie do nas dociera∏y, by∏y niepokojàce. Wewn´trzna kontrola potwierdzi∏a\npowa˝ne uchybienia w funkcjonowaniu\njednostki. Nasila∏a si´ te˝ krytyka spo∏eczna. Media wprost pisa∏y o ró˝nych uk∏adach miejscowych policjantów ze Êwiatem\nprzest´pczym, korupcji itp. Trzeba by∏o\nten wrzód przeciàç.\n– To by∏o radykalne posuni´cie – ocenia\nnadkom. Jacek K´dziora. – Nie ukrywam,\n˝e mia∏em sporo obaw, czy podo∏amy. Tylu\nludzi odesz∏o, pozosta∏y wakaty, ale postanowiliÊmy, ˝e na si∏´ nikogo przyjmowaç\nDo akcji poszukiwania najlepszych kandydatów zaanga˝owa∏y si´ starostwo i Powiatowy Urzàd Pracy. W lokalnej prasie\nukaza∏y si´ anonse o przyj´ciach. Zg∏osi∏o\nsi´ wielu ch´tnych, wybrano czterdziestu\nspe∏niajàcych za∏o˝one kryteria.\n– Obecnie wszyscy kandydaci przechodzà\npolicyjne przeszkolenie – mówi komendant\npowiatowy. – Wià˝emy z nimi du˝e nadzieje.\nTo inteligentni, wykszta∏ceni m∏odzi ludzie.\nPolicjanci zupe∏nie nowej generacji. Ale trzeba b´dzie troch´ poczekaç, a˝ nabiorà doÊwiadczenia. Taka jest cena zmian.\n– A mo˝e g∏ód sensacji wynika ze spokoju\nw mieÊcie? – zastanawia si´ nadkom. Jacek\nK´dziora. – Bo faktem jest, ˝e dzi´ki porozumieniu podpisanemu przez komendanta sto∏ecznego Policji z w∏adzami lokalnymi samorzàd finansuje nam 23 dodatkowe etaty, p∏aci te˝ za s∏u˝b´ w nadgodzinach. Przyby∏o\npatroli i w mieÊcie jest bezpieczniej.\n– Nasi policjanci pracujà coraz lepiej\ni s∏usznie im si´ nale˝y nasze wsparcie\n– mówi prezydent miasta Jan Starzyƒski.\n– Szczególnie cieszy mnie, ˝e otworzyli si´\nna spo∏eczeƒstwo, ˝e robià du˝o dla bezpieczeƒstwa obywateli. A przede wszystkim sà na ulicach. To jest w∏aÊnie metoda\nPowiat pruszkowski to doÊç specyficzny\nteren. Z jednej strony – sypialnia Warszawy, z drugiej – miejsce niezwykle atrakcyjne dla inwestorów. Mieszka tu na sta∏e\nok. 135 tys. osób.\n– Usytuowanie w bezpoÊrednim sàsiedztwie stolicy ma swoje plusy i minusy – mówi komendant K´dziora. – Niekontrolowa-\nny przep∏yw ludnoÊci i du˝a w zwiàzku\nz tym anonimowoÊç zmusza nas do zwracania szczególnej uwagi na zapobieganie\nprzest´pczoÊci. Przede wszystkim tej najbardziej dokuczliwej, jak kradzie˝e samochodów, w∏amania do mieszkaƒ, sklepów\nOprócz zmian kadrowych nowi szefowie\ndokonali reorganizacji jednostki, powo∏ujàc\nm.in. samodzielny referat ds. nieletnich\ni patologii oraz ujednolicajàc struktury pi´ciu podleg∏ych komisariatów.\nPruszkowska policja w spo∏ecznym odbiorze cieszy si´ coraz wi´kszym zaufaniem. Âwiadczà o tym nie tylko badania\nopinii publicznej, ale tak˝e g∏osy w mediach i listy adresowane do komendanta\npowiatowego. Cz´ste niegdyÊ skargi zastàpi∏y podzi´kowania za profesjonalne dzia∏a-\nnie, b∏yskawicznà reakcj´ na zdarzenie,\n– Zmienia si´ wizerunek naszej policji\n– podkreÊla Jan Starzyƒski. – Teraz dominujà w niej m∏odoÊç, kultura i przyjazny\nstosunek do osób szukajàcych pomocy. ■\n* Nadkom. Jacek K´dziora jest ju˝ zast´pcà komendanta sto∏ecznego Policji. Komendantem powiatowym\nw Pruszkowie zosta∏ nadkom. Przemys∏aw Baszak.\nW KOMENDZIE G¸ÓWNEJ POLICJI\nPOMAGAMY ZAGRANICZNYM TURYSTOM\n0-800 200 300\nDY˚URUJÑ OSOBY UDZIELAJÑCE INFORMACJI W J¢ZYKACH:\nANGIELSKIM, NIEMIECKIM I ROSYJSKIM\nPrzedstawiaç nasz kraj – jako wart bli˝szego poznania\n– to najwa˝niejsze zadanie Polskiej Organizacji\nTurystycznej. Powsta∏a ona pi´ç lat temu w ramach\nrealizacji narodowego programu dostosowywania si´\ndo Unii Europejskiej. O promocji Polski oraz\no wspó∏pracy z Policjà rozmawiamy\nz Andrzejem Koz∏owskim, prezesem POT.\nLato niepewne, fatalny stan dróg,\nbrak strze˝onych parkingów, wcià˝\nz∏a opinia o stanie bezpieczeƒstwa. To wszystko raczej nie\nzach´ca do sp´dzenia urlopu\n– O braku autostrad napisano tomy... Ale ju˝ nie\nka˝demu wakacje kojarzà si´ z pla˝owaniem w pe∏nym\ns∏oƒcu, a liczba pope∏nianych przest´pstw wcale nie\nplasuje nas w niechlubnej czo∏ówce. Na spotkaniach\nz zagranicznymi dziennikarzami prezentowaliÊmy\ndane Interpolu, aby prze∏amywaç pokutujàcy stereotyp. Z jeszcze wi´kszym powodzeniem mogliby to\nczyniç reprezentanci Policji, polscy oficerowie ∏àcznikowi, przebywajàcy na placówkach.\nJak uk∏ada si´ wspó∏praca z Policjà?\n– Wystàpi∏y trudnoÊci z kontynuacjà inicjatywy\nz lat 2002 i 2003, kiedy to nasi pracownicy obs∏ugiwali w KGP tak zwany telefon bezpieczeƒstwa, udzielajàc odpowiedzi na rozmaite pytania kierowane przez\nzagranicznych turystów. PokonaliÊmy przeszkody i telefon b´dzie jednak uruchomiony tak˝e w tym roku.\nOprócz turystów pod bezp∏atny numer do KGP mo˝e\nzadzwoniç ka˝dy policjant i uzyskaç informacj´ oraz\npomoc w t∏umaczeniu rozmowy.\nCoraz wi´cej policjantów potrafi porozumiewaç si´\nw j´zykach obcych. Mogà skuteczniej pomagaç\n– Ale chyba nie zawsze sà kierowani do jednostek,\ngdzie kontakt z cudzoziemcami z racji turystycznych\natrakcji jest najcz´stszy. Jako POT proponowaliÊmy\nprzeszkolenie grupy funkcjonariuszy z zakresu podstawowej informacji turystycznej.\nPanie Prezesie, litoÊci, Policja jest wr´cz przyt∏oczona\nwieloÊcià obowiàzków i zadaƒ.\n– Wiem o tym, ale je˝eli chcemy zarabiaç na turystach, musimy tworzyç pewien system, w którym\nPolicja zajmuje wa˝ne miejsce. Doskonale rozumiejà\nto na przyk∏ad na Dolnym Âlàsku, Warmii, Mazurach\ni w Ma∏opolsce. Pami´tajmy, ˝e okradziony turysta,\npozostawiony w dodatku samemu sobie, po powrocie wystawi nam okropnà opini´. Podam smutny\nprzyk∏ad: od dyrektora naszego oÊrodka w Berlinie\notrzyma∏em informacj´ o licznych w pasie przygranicznym, szczególnie w S∏ubicach, przypadkach wymuszania mandatów od niemieckich kierowców za,\nrzekomo niew∏aÊciwe, parkowanie. Poprosi∏em KGP\nZale˝y nam bardzo na zagranicznych\nturystach. Czy znaczenie ma tylko aspekt\n– Przede wszystkim jest to koniecznoÊç zmiany naszego nie najlepszego wizerunku. Walczymy o to wespó∏ z ambasadami, ministrem kultury, organizacjami\ngospodarczymi i wieloma innymi podmiotami. Ale nie\nmo˝emy zapominaç o pieniàdzach. W ubieg∏ym roku\nodwiedzi∏o Polsk´ 62 mln cudzoziemców, w tym turystów – czyli osób, które sp´dzi∏y przynajmniej jednà\nnoc w naszym kraju – ponad 14 milionów. Wp∏ywy\nz turystyki przyjazdowej wynios∏y a˝ 5,3 mld USD.\nZatrudnienie w bezpoÊredniej i poÊredniej obs∏udze\nzagranicznych goÊci znalaz∏o ponad milion osób! To\njest pot´˝ny ekonomiczny zastrzyk dla paƒstwa, dla\nsamorzàdów, dla biznesu. Dla nas wszystkich.\nTak˝e dla policjantów?\n– OczywiÊcie. Przecie˝ cz´Êç tych pieni´dzy wp∏ywa\ndo bud˝etu, z którego jest finansowana Policja. Dlatego zapraszamy do wspó∏pracy. Na poczàtek warto\npo prostu uÊmiechnàç si´ do turysty. ■\nWczeÊniejsze wyroby radomskiej fabryki musia∏y spe∏niaç normy\nUk∏adu Warszawskiego. Dla pistoletów P-64 i P-83 oznacza∏o to\nwytrzyma∏oÊç w granicach 3 tys. strza∏ów. Obecnie norma ˝ywotnoÊci\ndla pistoletu osobistego P99 wynosi 10 tys. strza∏ów.\nczterech lat wa˝nym partnerem niemieckich zak∏adów Walther jest Fabryka Broni\n„¸ucznik” – Radom. Wytwarza lufy i zamki do pistoletu osobistego P99 (takà nazw´ stosuje radomski producent) i sk∏ada broƒ z dostarczonych cz´Êci.\nOpracowanie polskoj´zycznej dokumentacji i technologii wytwarzania luf trwa∏o kilka miesi´cy. Nieco\nd∏u˝ej zaj´∏o przygotowanie si´ do wyrobu zamków.\nPrzez ostatnich kilka lat na wyposa˝enie Policji\ni Stra˝y Granicznej trafi∏o ponad 30 tysi´cy jednostek (jeden z oglàdanych przez nas egzemplarzy, gotowy do odbioru, mia∏ numer 38816).\nMateria∏ wyjÊciowy do wyrobu luf\nBudynki Fabryki Broni „¸ucznik” – Radom przypominajà XIX-wiecznà manufaktur´ (spadek po upad∏ych\ni 80 latach tradycji bez remontu). Kryjà jednak kil-\ni jej produkt\nka technologii i maszyn, które dla samych Niemców\nby∏y nie lada niespodziankà.\nPierwszà rzeczà, która wprawi∏a ich w zdumienie,\nby∏ jeden z etapów produkcji luf – kucie na zimno\n– metoda unikatowa w skali europejskiej. Produkt\nwyjÊciowy – metalowy walec przewiercony wzd∏u˝\nna mniej wi´cej szerokoÊç przysz∏ego przewodu lufy\n– jest uderzany z wielkà cz´stotliwoÊcià przez cztery\nm∏otki. JednoczeÊnie w przewiercenie wprowadza si´\nstalowy trzpieƒ, idealnie zgodny z kalibrem 9 mm.\nEfekt to (mimo obróbki na zimno) wyd∏u˝enie si´\nwalca i – co najwa˝niejsze – doskona∏e ukszta∏towanie przewodu lufy. Przy tej technologii nie wyst´pujà rozszerzenia koƒcówki luf charakterystyczne dla\ninnych metod produkcji. A ten szczegó∏ ma niebagatelny wp∏yw na precyzj´ strza∏u... Dodatkowym atutem jest wi´ksza wytrzyma∏oÊç kutego metalu.\nWalce sà póêniej ci´te na trzy cz´Êci – ka˝da d∏ugoÊci lufy i skrawane do w∏aÊciwej gruboÊci luf.\nZ wyjàtkiem ci´cia, które odbywa si´ na tradycyjnej\nfrezarce, ca∏oÊç procesu przeprowadzana jest na obrabiarkach sterowanych numerycznie, gdzie rola\ncz∏owieka ogranicza si´ praktycznie do w∏o˝enia\npodzespo∏ów i wyj´cia gotowych produktów. Zaprogramowane maszyny same dobierajà z w∏asnych tzw.\nparków narz´dzi odpowiednie oprzyrzàdowanie, zast´pujàc prac´ kilkudziesi´ciu robotników. Lufy nie\nsà chromowane jak dawniej, tylko poddawane technologii „Tenifer”, czyli procesowi, który podwy˝sza\nw∏aÊciwoÊci odpornoÊciowe metalu.\nPodobnie jest z zamkami. Blok metalu zostaje skrojony w sterowanej numerycznie obrabiarce z takà\ndok∏adnoÊcià, by nie mia∏o znaczenia, na jaki szkielet zostanie za∏o˝ony zamek (przy polskich P-64\ni P-83 takie eksperymenty nie sà polecane). Kolejna\nmaszyna wyt∏acza przyrzàdy celownicze. Pierwsze\npartie mia∏y je plastikowe, regulowane. Zosta∏y one\nzaakceptowane we wst´pnych testach przez Policj´\ni Stra˝ Granicznà, ale po krótkim czasie obie instytucje zaproponowa∏y zmian´ na przyrzàdy metalowe. Powodem by∏o gubienie przez funkcjonariuszy\nzatrzasku przy szczerbince. Zdaniem radomskiego\nproducenta, problem wynika∏ nie z ukrytych wad\nbroni, a nieumiej´tnej regulacji przyrzàdów przez\nu˝ytkowników. ˚àdanie zosta∏o jednak przekazane\nstronie niemieckiej i teraz – mimo ˝e podstawowa\nwersja P99 nadal wyposa˝ona jest w „plastiki”\n– na potrzeby polskich u˝ytkowników wykonywane\nsà egzemplarze z metalowymi przyrzàdami celowniczymi. Mo˝liwoÊç ich regulacji w∏aÊciwie nie istnieje; jest to wykonalne, ale tylko przy u˝yciu fabrycznych przyrzàdów do∏àczanych na specjalne ˝yczenie. Na tak przygotowanym i sczernionym zamku wytrawia si´ laserowo nazwy\nbroni i producenta oraz numer.\nstaci wydruku o blisko 300 miejscach pomiaru. Superprecyzyjna kontrola cz´Êci\nEfekty sà konsultowane z zak∏adami Walthera,\ngdzie prowadzi si´ identycznà kontrol´ cz´Êci. Jakiekolwiek rozbie˝noÊci oznacza∏yby powa˝ne k∏opoty, nawet wstrzymanie produkcji. Rozbie˝noÊci\njednak nie ma. Co wi´cej, na innym etapie sprawdzania – odbywajàcym si´ na terenie zak∏adowej\nstrzelnicy – strona polska ponownie przebija niemieckà. O ile przy ocenie zu˝ycia broni w Waltherze\nbada si´ tylko kaliber przewodu lufy, o tyle w Radomiu badajà jeszcze bruzdy... To nast´pna rzecz,\nw którà Niemcy poczàtkowo nie bardzo wierzyli.\nOstateczna kontrola ma charakter zewn´trzny\n– dokonuje jej rezydujàcy w radomskiej fabryce\nprzedstawiciel wojska, który sprawdza Êrednio\npo dwa pistolety z ka˝dej serii.\nW pierwszej partii (tej z plastikowymi przyrzàdami\ncelowniczymi) testowany na celnoÊç i ˝ywotnoÊç pi-\nCz´Êç do cz´Êci...\ni mamy ca∏oÊç\nNa paletach u monterów lufy\ni zamki spotykajà si´ ze\nszkieletem i innymi cz´Êciami przychodzàcymi z Niemiec. Jedna paleta to dziesi´ç\npistoletów. I dwie godziny roboty dla wprawnych ràk.\nZanim jednak partia pistoletów b´dzie gotowa\ndo odbioru, musi przejÊç kilka faz kontroli wewn´trznej. Najpierw sprawdza si´ przy obrabiarkach, co kilkanaÊcie sztuk, czy zarówno lufy, jak\ni zamki zachowujà zadane im parametry. Oprócz tego, w osobnym pomieszczeniu z klimatyzacjà (zbyt\ndu˝a temperatura mo˝e mieç wp∏yw na zachowanie\nsi´ metalu) odbywa si´ kolejne badanie. Pi´tnaÊcie\nminut potrzeba, by maszyna produkcji Zeissa – usytuowana na specjalnym pod∏o˝u (drgania wytwarzane przez maszyny w fabryce mogà mieç wp∏yw na jakoÊç pomiaru), sterowana komputerowo (r´ka i oko\ncz∏owieka sà zbyt zawodne) – wyda∏a wyrok w po-\nuszkodzeƒ 10 tys.\nstrza∏ów, dwukrotne upuszczenie z wysokoÊci 1,5 metra na stalowà p∏yt´ i póêniejsze strzelanie\nPo prostu, inna\nPrzepisy art. 37 ust. 2 i 3 przewidujà, ˝e: „2. Nie\npope∏nia przest´pstwa i wykroczenia policjant\nwykonujàcy czynnoÊci okreÊlone w ustawie,\nlub inna osoba uprawniona do tych czynnoÊci. 3. Nie pope∏nia przest´pstwa i wykroczenia policjant, który przechowuje lub w zwiàzku z wykonywaniem czynnoÊci policyjnych\nposiada lub przechowuje uzyskane w wyniku\nczynnoÊci policyjnych przedmioty, których posiadanie jest zabronione, je˝eli jest to niezb´dne do realizacji zadaƒ Policji”.\nPrzepisy te uwzgl´dniajà postulaty wysuwane\nod pewnego czasu przez policjantów s∏u˝by kryminalnej i Êledczej, dotyczàce uregulowania tzw. ryzyka\noperacyjnego. Ustawodawca gwarantowa∏by niekaralnoÊç czynnoÊci noszàcych cechy przest´pstwa lub\nwykroczenia, które by∏yby konieczne do przeprowadzenia ze wzgl´du m.in. na dobro Êledztwa. Projektodawca rozszerzy∏ ten kontratyp1) na wszystkie czynnoÊci policyjne (opisane i dozwolone przez ustawy\nlub wynikajàce z nich akty wykonawcze), np. stosowanie Êrodków przymusu bezpoÊredniego lub broni\npalnej. Jak podkreÊlono w uzasadnieniu do ustawy,\nzdefiniowanie tego kontratypu pozwoli na odró˝nienie, kiedy przemoc s∏u˝y prawu, a kiedy stanowi jego\nOgólny kontratyp zawarty w art. 37 ust. 2 projektu\nustawy znalaz∏ swój szczegó∏owy wyraz w art. 37\nust. 3. Wy∏àcza on odpowiedzialnoÊç karnà policjanta\nposiadajàcego lub przechowujàcego przedmioty (takie, których posiadanie jest zabronione) uzyskane\nw wyniku czynnoÊci s∏u˝bowych, je˝eli jest to niezb´dne do realizacji zadaƒ wynikajàcych ze Êledztwa\no nowej ustawie\nCzekamy na listy,\nNajciekawsze z nich\nna naszych ∏amach\nlub rozpracowania, np. posiadanie narkotyku w celu\ndokonania tzw. zakupu kontrolowanego.\nW doktrynie prawa karnego przyjmuje si´, ˝e zamieszczanie w ustawie kontratypu, jakim jest dzia∏anie w granicach uprawnieƒ lub obowiàzków, nie jest\nWy∏àczenie odpowiedzialnoÊci zale˝y od spe∏nienia\n1) czynnoÊç musi byç przez prawo pozytywne nakazana lub co najmniej wyraênie dozwolona;\n2) czynnoÊç powinna byç wykonana przez w∏aÊciwy organ i w granicach jego kompetencji, z zachowaniem, co najmniej, podstawowych form post´powania przewidzianych dla podejmowania danej\nMimo stanowiska doktryny, w projekcie ustawy\no Policji zapisano omawiany kontratyp w celu unikni´cia interpretacji niekorzystnych dla policjantów.\nProjektowana instytucja prawna mo˝e byç kontrowersyjna w odbiorze spo∏ecznym, gdzie wcià˝ funkcjonujà stereotypy o nadzwyczajnych uprawnieniach Policji w stosunku do obywateli. Wyra˝ane\nmogà byç te˝ obawy nadu˝ywania prawa przez funkcjonariuszy, Êwiadomych mo˝liwoÊci unikni´cia odpowiedzialnoÊci karnej. Dlatego ju˝ dzisiaj tak wa˝na jest spo∏eczna dyskusja na temat proponowanych\n1) W nauce i stosowaniu prawa karnego kontratypami nazywa si´ okolicznoÊci wy∏àczajàce odpowiedzialnoÊç karnà (obrona konieczna, stan\nwy˝szej koniecznoÊci, ryzyko nowatorskie, b∏àd co do faktu, b∏àd usprawiedliwiony, nieÊwiadomoÊç bezkarnoÊci, niepoczytalnoÊç i poczytalnoÊç ograniczona oraz inne okolicznoÊci niewymienione w ustawie).\nNa nades∏ane do redakcji pytania dotyczàce\nzarzàdzenia nr 1426 z 23 grudnia 2004 r. w sprawie\nmetodyki wykonywania czynnoÊci\ndochodzeniowo-Êledczych przez s∏u˝by policyjne wyznaczone\ndo wykrywania przest´pstw i Êcigania ich sprawców odpowiada\nzast´pca naczelnika Wydzia∏u Standaryzacji Biura Taktyki Zwalczania\nPrzest´pczoÊci KGP – wspó∏twórczyni instrukcji –\npodinsp. Jolanta Domaƒska-Paluszak.\nW par. 33 ust. 5 autorzy zarzàdzenia dostrzegli potrzeb´\nfunkcjonowania odr´bnego protoko∏u przyj´cia ustnego\nzawiadomienia o przest´pstwie. W praktyce jednak ma\nzastosowanie tylko jeden wspólny protokó∏ okreÊlony\nart. 304a k.p.k. (tzn. obejmujàcy tak˝e Êrodek dowodowy\nw postaci zeznaƒ Êwiadka). Tak zaprotoko∏owanej czynnoÊci nie sposób rozdzieliç, a ˝e nie jest to rzecz bez znaczenia, Êwiadczà regulacje art. 391 i 392 k.p.k. oraz\nart. 393 par. 2 k.p.k. (ten ostatni przepis nadal dotyczy\ntylko „protoko∏u zawiadomienia o przest´pstwie” i „zezwala na jego odczytanie”). Prosz´ o wyjaÊnienie, jak\nw tym kontekÊcie rozumieç par. 33 ust. 5 instrukcji dochodzeniowo-Êledczej?\nPar. 33 ust. 5 mówi o sprawcy, który sam zawiadomi∏ o pope∏nieniu przest´pstwa, tj. o „samooskar˝eniu”. W takiej sytuacji sporzàdza si´ protokó∏ przyj´cia ustnego zawiadomienia o przest´pstwie, a nast´pnie przes∏uchuje zawiadamiajàcego w charakterze podejrzanego – w zale˝noÊci od okolicznoÊci w trybie\nart. 308 par. 2 k.p.k. lub 313 par. 1 k.p.k. albo 325g\nk.p.k. (oznacza to, ˝e sporzàdza si´ równie˝ postanowienie o przedstawieniu zarzutów lub wpisuje treÊç\nzarzutu do protoko∏u przes∏uchania podejrzanego).\nWspólny protokó∏ okreÊlony w art. 304a k.p.k. obejmuje przyj´cie zawiadomienia o przest´pstwie i przes∏uchanie w charakterze Êwiadka osoby zawiadamiajàcej. Podejrzany we w∏asnej sprawie nie jest Êwiadkiem, lecz stronà. W sytuacji „samooskar˝enia”\nnatomiast wiemy ju˝, jakà rol´ zawiadamiajàcy pe∏ni∏\nw tym przest´pstwie – brakuje uzasadnienia do uznania go za Êwiadka i przes∏uchania w trybie art. 183\npar. 1 k.p.k. W toku dalszego post´powania przygotowawczego mo˝na odpowiednio zastosowaç art. 314\nk.p.k. – „jeÊli oka˝e si´, ˝e podejrzanemu nale˝y zarzuciç czyn nieobj´ty wydanym uprzednio postanowieniem o przedstawieniu zarzutów albo czyn\nw zmienionej w istotny sposób postaci (...)” (patrz\npar. 67 zarzàdzenia).\nKonsekwencjà tego stanu jest odpowiednie zastosowanie art. 391 i 392 k.p.k. Nabiera to istotnego\nznaczenia w przypadku przepisu art. 393 par. 2 k.p.k.,\na wi´c mo˝liwoÊci odczytania protoko∏u zawiadomienia o przest´pstwie w toku przewodu sàdowego – co\nw omawianej sytuacji jest „korzystne” dla sprawcy.\nWarto w tym miejscu zaznaczyç, ˝e przyj´cie ustnego\nzawiadomienia o przest´pstwie to nie to samo, co\nprzes∏uchanie osoby, a zakres informacji umieszczany\nw ka˝dym z protoko∏ów z tej czynnoÊci jest zasadniczo ró˝ny. Innà kwestià pozostaje, ˝e ró˝nicy tej wielokrotnie nie dostrzegajà policjanci przeprowadzajàcy\nSzkoda, ˝e w par. 99 ust. 2 zabrak∏o ewentualnoÊci wejÊcia do pomieszczenia przy u˝yciu si∏y bez zgody prze∏o˝onych – w przypadkach, gdyby mog∏y ulec utracie dowody rzeczowe. Dobrym przyk∏adem by∏oby tu zgwa∏cenie – policjant wyjednuje zgod´ prze∏o˝onych, a w tym\nczasie sprawca zaciera Êlady biologiczne. Czy nie warto\nrozwa˝yç zasadnoÊci takiego dopisku?\nZ brzmienia par. 99 ust. 2 wynika coÊ zgo∏a odmiennego ni˝ opinia zawarta w powy˝szej uwadze:\n„WejÊcie do pomieszczenia przy u˝yciu si∏y powinno\nbyç, w miar´ mo˝liwoÊci, uzgodnione z prze∏o˝onym (...)”. Ten, kto uwa˝nie przeczyta∏ przepis,\nz pewnoÊcià b´dzie wiedzia∏, co czyniç, by ratowaç\nosob´ zgwa∏conà i zapobiec zatarciu Êladów biologicznych.\nPar. 35 zarzàdzenia mówi o „niezw∏ocznym” wydaniu postanowienia o wszcz´ciu Êledztwa lub dochodzenia. Mo˝e lepsze by∏oby okreÊlenie konkretnych terminów – na wzór np. par. 93 „regulaminu prokuratorskiego”? Je˝eli nie wyst´puje taka koniecznoÊç, nie powinno\nstosowaç si´ terminów nieostrych.\nWskazanie zawitego terminu na wydanie postanowienia o wszcz´ciu Êledztwa lub dochodzenia nie jest\nmo˝liwe (poza terminem wskazanym w art. 307\npar. 1 i 308 par. 5 k.p.k.) z uwagi na liczne obiektywne uwarunkowania mogàce wystàpiç w praktyce.\nPar. 35 zarzàdzenia ma charakter dyscyplinujàcy, ale\nnie represyjny. Prosz´ ponadto zwróciç uwag´, ˝e\npar. 93 ust. 2 „regulaminu prokuratorskiego” mówi\no nadaniu biegu sprawie, co nie jest to˝same z wydaniem postanowienia o wszcz´ciu Êledztwa lub dochodzenia. W∏aÊciwsze b´dzie szukanie analogii\nw brzmieniu przepisu par. 98 ust. 2 zdanie trzecie\n„regulaminu prokuratorskiego”: „(...) prokurator\npo otrzymaniu akt sprawy niezw∏ocznie wydaje postanowienie o jego wszcz´ciu”. ■\nOpracowa∏ PRZEMYS¸AW KACAK\nPytania lub wàtpliwoÊci dotyczàce treÊci instrukcji\nprosimy kierowaç na e-mail:\nPO ZATRZYMANIU DOWODU\npolicjant wystawia kierowcy pokwitowanie,\nnatomiast sam dokument niezw∏ocznie przesy∏a organowi, który go wyda∏, czyli do starostwa – jak nakazuje to art. 132 ust. 3 ustawy\nDowodu rejestracyjnego nie przesy∏a si´\ndo starostwa jedynie, gdy przyczynà zatrzymania by∏o:\na) uzasadnione podejrzenie podrobienia\nlub przerobienia dowodu rejestracyjnego\nbàdê pos∏ugiwania si´ tak sfa∏szowanym dowodem (art. 270 par. 1 k.k.). Wówczas dowód\nrejestracyjny nale˝y przekazaç komórce dochodzeniowej Policji. Tak samo nale˝y postàpiç, je˝eli dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym nie odpowiadajà stanowi faktycznemu, co uzasadnia podejrzenie kradzie˝y pojazdu (art. 278 par. 1 k.k., ew. w zwiàzku\nz art. 294 par. 1 k.k.);\nb) nieokazanie przez kierowc´ dokumentu\nzawarcia umowy obowiàzkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci cywilnej (OC) posiadacza pojazdu lub dokumentu stwierdzajàcego\nop∏acenie sk∏adki tego ubezpieczenia. W takiej sytuacji dowód rejestracyjny pozostaje\nw jednostce Policji i zostaje zwrócony dopiero\npo przedstawieniu dokumentu stwierdzajàcego zawarcie umowy obowiàzkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci cywilnej posiadacza\npojazdu lub stwierdzajàcego op∏acenie sk∏adki\ntego ubezpieczenia (art. 133 ust. 1 ustawy\nPrawo o ruchu drogowym);\nc) uzasadnione przypuszczenie, ˝e dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym nie odpowiadajà stanowi faktycznemu. Wówczas dokumenty nale˝y przekazaç komórce dochodzeniowej Policji.\ni prawa jazdy\nko autentycznego bàdê u˝ywania takiego dokumentu;\nb) nieokazania przez kierujàcego dokumentu\nstwierdzajàcego zawarcie umowy obowiàzkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci cywilnej\nposiadacza pojazdu. Wtedy – w myÊl art. 132\nust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym – policjant wydaje kierowcy pokwitowanie. Dowód\nrejestracyjny pozostaje w jednostce Policji i zostaje zwrócony dopiero po przedstawieniu dokumentu stwierdzajàcego zawarcie umowy obowiàzkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci\ncywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzajàcego\nop∏acenie sk∏adki tego ubezpieczenia (art. 133\nust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Ponadto, je˝eli z przedstawionego dokumentu stwierdzajàcego zawarcie umowy obowiàzkowego\nubezpieczenia odpowiedzialnoÊci cywilnej posiadacza pojazdu wynika, ˝e przed zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego umowa ta nie by∏a zawarta, warunkiem zwrotu zatrzymanego\nprzez Policj´ dokumentu jest dodatkowe wniesienie op∏aty za niespe∏nienie obowiàzku zawarcia umowy ubezpieczenia. Op∏ata na rok kalendarzowy ustalana jest przez Ubezpieczeniowy\nFundusz Gwarancyjny w wysokoÊci trzykrotnej\nÊredniej podstawowej rocznej sk∏adki ubezpieczeniowej w danym ubezpieczeniu;\nc) nieokazania dokumentu stwierdzajàcego\nop∏acenie sk∏adki ubezpieczenia OC. W tym\nwypadku policjant post´puje analogicznie,\njak w sytuacji z punktu „b”.\nZAREJESTROWANEGO ZA GRANICÑ...\nZWROT ZATRZYMANEGO DOWODU\ndokument pozostaje w jednostce Policji\nprzez 7 dni. Po tym okresie przekazywany\njest przedstawicielstwu paƒstwa, w którym\npojazd jest zarejestrowany (art. 132 ust. 5\nustawy Prawo o ruchu drogowym).\nNie dotyczy to zatrzymania dowodu rejestracyjnego z powodu:\na) uzasadnionego podejrzenia jego podrobienia lub przerobienia. Wówczas odpowiednia komórka Policji wszczyna dochodzenie\nw sprawie przest´pstwa okreÊlonego\nw art. 270 par. 1 k.k., czyli podrobienia lub\nprzerobienia dokumentu w celu u˝ycia go ja-\nnast´puje niezw∏ocznie po ustaniu przyczyny uzasadniajàcej jego zatrzymanie.\nNa przyk∏ad: gdy dowód rejestracyjny\nzosta∏ zatrzymany, poniewa˝ pojazd:\na) zagra˝a∏ bezpieczeƒstwu lub porzàdkowi ruchu bàdê narusza∏ wymagania ochrony\nÊrodowiska (art. 132 ust. 1 pkt 1 lit. a)–c)\nustawy Prawo o ruchu drogowym);\nb) nie zosta∏ poddany badaniu technicznemu w wyznaczonym terminie albo termin\nbadania nie zosta∏ wyznaczony prawid∏owo\n(art. 132 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu\nc) przeszed∏ badanie techniczne w jednostce nieuprawnionej do prowadzenia takich\nbadaƒ (art. 132 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo\no ruchu drogowym), wtedy zwraca si´ go\nniezw∏ocznie po przed∏o˝eniu zaÊwiadczenia\nze stacji kontroli o dopuszczeniu pojazdu\ndo ruchu (par. 12 rozporzàdzenia ministra\ninfrastruktury w sprawie zakresu i sposobu\nprzeprowadzania badaƒ technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych\nprzy tych badaniach).\nZ kolei dowód rejestracyjny – lub pozwolenie czasowe – zatrzymany z powodu nieokazania przez kierujàcego umowy obowiàzkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci\ncywilnej posiadacza pojazdu lub dokumentu\nstwierdzajàcego op∏acenie sk∏adki tego\nubezpieczenia zwracany jest po przedstawieniu dokumentu stwierdzajàcego zawarcie\ntakiej umowy lub stwierdzajàcego op∏acenie\nsk∏adki tego ubezpieczenia (art. 133 ustawy\nPrawo o ruchu drogowym).\nZwrotu zatrzymanego dowodu rejestracyjnego dokonuje podmiot, który w danej chwili nim dysponuje. Zwykle jest to organ, który go wystawi∏ (poniewa˝ temu organowi\nprzede wszystkim jest przesy∏any zatrzymany dowód rejestracyjny). Mo˝liwe te˝ jest\njednak, by zwrotu dokona∏a jednostka Policji, stacja kontroli pojazdów lub Inspekcja\nTransportu Drogowego – zanim dokument\nzostanie przes∏any do organu, który go wystawi∏. Dzieje si´ tak z regu∏y, gdy zostanà\nusuni´te przyczyny jego zatrzymania – ustawa wymaga wówczas niezw∏ocznego zwrotu\ndokumentu (dyspozycja art. 132 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Dotyczy to\nw szczególnoÊci przypadku zatrzymania dowodu rejestracyjnego ze wzgl´du na stan\nPOLICJA NIE ZWRACA DOWODU\nREJESTRACYJNEGO, JE˚ELI ZOSTA¸\nZATRZYMANY Z POWODU:\na) zniszczenia w stopniu powodujàcym jego nieczytelnoÊç (art. 132 ust. 1 pkt 3 ustawy\nPrawo o ruchu drogowym) – zwrotu mo˝e dokonaç jedynie starosta, wydajàc duplikat;\nb) uzasadnionego podejrzenia jego podrobienia lub przerobienia (art. 132 ust. 1 pkt 4\nustawy Prawo o ruchu drogowym) – dowód\nrejestracyjny za∏àcza si´ do akt sprawy karnej\njako dowód rzeczowy, a prokurator zwraca go\ndopiero wówczas, gdy stanie si´ zb´dny dla\npost´powania karnego, np. gdy oka˝e si´, ˝e\nnie jest podrobiony lub przerobiony;\nc) uzasadnionego przypuszczenia, ˝e dane\nw nim zawarte nie odpowiadajà stanowi faktycznemu (art. 132 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo\no ruchu drogowym) – obowiàzujà identyczne\nzasady, jak przy podejrzeniu podrobienia lub\nPolicjant mo˝e zatrzymaç prawo jazdy za pokwitowaniem w razie uzasadnionego podejrzenia, ˝e kierowca pope∏ni∏ przest´pstwo\nlub wykroczenie (art. 86 par. 1 k.w. – spowodowanie zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu\nprzez niezachowanie nale˝ytej ostro˝noÊci, art. 92 par. 2 k.w. – niezastosowanie si´\ndo sygna∏u osoby kontrolujàcej, by uniknàç\nkontroli drogowej i art. 93 k.w. – uczestniczenie w wypadku drogowym, nieudzielenie pomocy jego ofiarom), za które mo˝e byç orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów. Zatrzymane prawo jazdy wraz z wnioskiem o wydanie postanowienia o jego zatrzymaniu Policja\nprzekazuje niezw∏ocznie, nie póêniej ni˝\nw ciàgu 7 dni, sàdowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie lub prokuratorowi (art. 136 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu\ndrogowym). W razie przeprowadzenia badania krwi lub moczu w celu oceny trzeêwoÊci\nlub zawartoÊci Êrodka dzia∏ajàcego podobnie\ndo alkoholu prawo jazdy przekazuje si´ wraz\nz wynikiem tego badania. Je˝eli jednak wynik badania nie zosta∏ uzyskany w ciàgu\n30 dni od dnia zatrzymania prawa jazdy, nale˝y niezw∏ocznie zwróciç je w∏aÊcicielowi\n(art. 136 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Sàd, ani prokurator, nie jest zobligowany do wydania takiego postanowienia.\nMo˝e on inaczej ni˝ policjant oceniç zebrane\nw sprawie dowody majàce Êwiadczyç o pope∏nieniu przest´pstwa czy wykroczenia, za które mo˝e byç orzeczony zakaz prowadzenia\npojazdów lub te˝ mo˝e mieç inne zdanie co\ndo przewidywanego orzeczenia takiego zakazu. W tych sytuacjach sàd, lub prokurator,\nmo˝e wydaç zarzàdzenie odmawiajàce zatrzymania prawa jazdy i nakazujàce zwrócenie prawa jazdy osobie, której je zatrzymano,\nzlecajàc dokonanie tego Policji. ■\nWy˝sza Szko∏a Policji w Szczytnie\nul. Marsza∏ka J. Pi∏sudskiego 111\nfaks 745 5629\nfinansowej na budownictwo\nomoc finansowa na uzyskanie lokalu\nmieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjanta, którà mo˝na przyznaç w przypadku, gdy nie otrzyma∏ przydzia∏u na lokal mieszkalny, podlega opodatkowaniu.\nCo roku pojawiajà si´ kontrowersje\nna ten temat i równie cz´sto Ministerstwo Finansów (MF) zajmuje stanowisko\nw tej sprawie. W paêdzierniku 2004 r. dyrektor Departamentu Podatków BezpoÊrednich MF po raz kolejny w piÊmie\n„W stanie prawnym obowiàzujàcym w latach 1992–1997 pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe udzielona\nfunkcjonariuszom Policji, na podstawie\nZarzàdzenia nr 41 Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji z 19 marca 1993 r. w sprawie okreÊlenia wysokoÊci\npomocy finansowej na budownictwo\nmieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji,\nUOP, SG i PSP oraz zasad jej przyznawania i zwracania (Dz.Urz. MSWiA nr 3,\npoz. 40 z póên. zm.) – co do zasady – mia∏a charakter zwrotny”. Charakteru bezzwrotnego nabiera∏a po up∏ywie 10 lat\ns∏u˝by sta∏ej. Gdy wi´c mia∏a status po˝yczki, którà nale˝a∏o zwróciç, nie podlega∏a opodatkowaniu. Po up∏ywie 10 lat\ns∏u˝by sta∏ej funkcjonariusz nabiera∏ jednak prawa do umorzenia ca∏ej kwoty\ni wtedy Êwiadczenie to stawa∏o si´ nale˝noÊcià bezzwrotnà, a jednoczeÊnie dochodem policjanta w rozumieniu przepisów\nW 1997 r. opublikowano nowy przepis\n(zarzàdzenie ministra SWiA z 30 wrzeÊnia 1997 r. w sprawie pomocy finansowej\nna uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta [MP nr 76,\npoz. 709]), który nie wprowadza∏ ju˝ instytucji zaliczkowego wyp∏acania pomocy,\nlecz przyznawa∏ nale˝noÊç od razu w pe∏nej wysokoÊci. Ka˝demu funkcjonariuszowi, który takà kwot´ otrzymywa∏, automatycznie w∏àczano jà do podstawy stanowiàcej opodatkowanie i od razu wyp∏acano pomniejszonà o zaliczk´ podatkowà.\n– Nie mo˝na zatem mówiç, ˝e nagle\nw 2005 r. policjant zosta∏ obcià˝ony podatkiem od pobranej wczeÊniej pomocy\nfinansowej – wyjaÊnia m∏. insp. Pawe∏\nReicher, naczelnik Wydzia∏u IV Wydatków Osobowych w Biurze Finansów KGP.\n– Je˝eli np. ktoÊ wzià∏ t´ pomoc w 1995 r.\nw formie zaliczkowej, mia∏a ona charakter\nzwrotny, nie mog∏a wi´c, jak ka˝da po˝yczka, podlegaç opodatkowaniu. Gdy\njednak np. w 2005 r. temu funkcjonariuszowi minie 10 lat w s∏u˝bie sta∏ej, to b´dzie musia∏ uiÊciç od niej podatek. Policjant otrzymuje wtedy wezwanie do zap∏acenia okreÊlonej kwoty podatku dochodowego od osób fizycznych tytu∏em\numorzenia pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Problem polega\nna tym, ˝e urz´dy skarbowe w kraju ró˝nie t´ spraw´ traktujà. Zdarza∏y si´ przypadki, ˝e w terenie urz´dy skarbowe oddawa∏y t´ zaliczk´ podatkowà funkcjonariuszowi, uznajàc, ˝e roszczenie podatkowe uleg∏o przedawnieniu (art. 70 ustawy\nOrdynacja podatkowa z 29 sierpnia 1997\nroku; tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. nr 8,\nDlatego w∏aÊnie, znajàc takie kazusy,\nw paêdzierniku ubieg∏ego roku Ministerstwo Finansów potwierdzi∏o s∏usznoÊç\nCo ciekawe, tà sprawà zajmowa∏ si´ ju˝\nNSA. Jak jednak czytamy w piÊmie Ministerstwa Finansów, wyroki „Naczelnego\nSàdu Administracyjnego, w których sàd\nten zajà∏ odmienne [od interpretacji MF\n– przyp. red.] (...) stanowisko, nale˝y\npodkreÊliç, i˝ wià˝à one w sprawie, w której zosta∏y wydane, i nie sà êród∏em powszechnie obowiàzujàcego prawa”.\nChocia˝ wi´c pomoc udzielona by∏a\nstosunkowo dawno, na podstawie przepisów sprzed 1997 r., trzeba od niej zap∏aciç\nProblemem w szkolnictwie policyjnym sà testy sprawnoÊciowe policjantów,\na w g∏ównej mierze tych, którzy ulegli\nwypadkowi w s∏u˝bie. K∏opot polega\nna tym, ˝e od policjanta wymaga si´\nzdania egzaminu sprawnoÊciowego, kiedy zarówno komisja lekarska, jak i lekarz Zak∏adu Medycyny Pracy\nMSWiA (mowa o badaniach okresowych) orzekli – zdolny do s∏u˝by na zajmowanym stanowisku, niezdolny do testów sprawnoÊciowych i çwiczeƒ fizycznych. Czy policjant, który kilkanaÊcie lat s∏u˝y, ma na zawsze zamkni´tà drog´ do wszelkiego typu\nszkolenia, a tym samym do awansu?\nnazwisko i imi´ do wiadomoÊci redakcji\n„Wy ˝yjecie z drogi, a my z was”,\n„Zainwestuj w egzamin, odbijesz sobie\nna drodze” – tak niektórzy wyk∏adowcy\nw Zak∏adzie Ruchu Drogowego CSP\nw Legionowie okreÊlali zasady\nukoƒczenia kursu przez s∏uchaczy\ndrogówki. Nieoficjalnie wiadomo,\n˝e zdanie egzaminu kosztowa∏o\nod 1000 do 2000 z∏otych.\nDzisiaj akt oskar˝enia przeciwko szeÊciu\nosobom jest ju˝ w sàdzie. Jednej z nich prokuratura zarzuca przyj´cie korzyÊci majàtkowej, pozosta∏e oskar˝one sà o zniszczenie dokumentów, poÊwiadczenie nieprawdy oraz o przekroczenie uprawnieƒ.\nPrawie równoczeÊnie do prokuratury trafi∏a wszcz´ta wczeÊniej podobna sprawa\nz tego samego zak∏adu. Zarzuty postawiono\nWiedza operacyjna oficerów BSW jest\nznacznie wi´ksza. Opowiadajà o pewnym\nwyk∏adowcy, który kaza∏ s∏uchaczom\nwoziç si´ do agencji towarzyskiej, p∏aciç\nza us∏ug´ i przywoziç nad ranem do domu.\nAlbo o tym, ˝e kursanci co miesiàc robili\nsk∏adk´ i pieniàdze dzielili mi´dzy wyk∏adowców.\n– Niestety, dotychczas nie uda∏o si´ tego\npotwierdziç procesowo, poniewa˝ sami s∏uchacze nie sà tym zainteresowani – mówi\nkom. Janusz Rzeczkowski z BSW. – Ale\ndopóty dzban wod´ nosi...\n„˚Yå ZE S¸UCHACZA”\n– W ka˝dej szkole policyjnej s∏uchacze\ndzia∏ajà podobnie: ˝eby skoƒczyç kurs, najpierw robià rozpoznanie, z kim co mo˝na za∏atwiç. Od za∏atwiania jest dowódca\nplutonu. Na swoje dzia∏ania musi mieç\nkas´, wi´c co miesiàc ca∏y pluton robi\nzrzutk´ – wspomina m∏ody policjant.\n– Wiosnà ubieg∏ego roku otrzyma∏em\nprotokó∏ z egzaminu w Zak∏adzie Ruchu\nDrogowego. Zdumia∏o mnie, ˝e spoÊród\n17 zdajàcych policjantów a˝ 16 uzyska∏o\nna egzaminie Êrednià powy˝ej 4,51 – mówi\ninsp. Marek Flis, zast´pca dyrektora Gabinetu Komendanta G∏ównego Policji, wówczas zast´pca komendanta CSP. WysokoÊç\nÊredniej nie by∏a przypadkowa. Zgodnie\nz przepisami, które po tej aferze zosta∏y\nzmienione, ocena powy˝ej 4,5 dawa∏a tzw.\nbonus, czyli upowa˝nia∏a w ramach\ntego samego kursu do nast´pnego egzaminu na stopieƒ sier˝anta lub aspiranta.\nWprawdzie nie by∏o dowodów, ˝e nastàpi∏a jakaÊ zmowa, ani podstaw do uniewa˝nienia egzaminu, ale te˝ trudno by∏o uwierzyç,\n˝e tylu genialnych s∏uchaczy znalaz∏o si´\nna jednym kursie. WczeÊniej Biuro Spraw\nWewn´trznych (BSW) wykry∏o w tym samym zak∏adzie inne nieprawid∏owoÊci.\nWszystko to nakazywa∏o szczególnà uwag´.\n– Nast´pnego dnia mia∏ si´ odbyç bonusowy egzamin na sier˝anta i aspiranta. Nie\ninformujàc o tym kierownictwa ani wyk∏adowców zak∏adu, w ostatniej chwili zmieni∏em testy, a do komisji egzaminacyjnej\nw∏àczy∏em zaufane osoby. SpoÊród szesnastu zdajàcych, testy zaliczy∏o tylko czterech s∏uchaczy, z czego póêniej dwóch obla∏o egzamin praktyczny, a dwóch sprawdzian z wf. – mówi Marek Flis.\nSprawà zaj´∏o si´ Biuro Spraw Wewn´trznych. Okaza∏o si´, ˝e w Zak∏adzie\nRuchu Drogowego dzia∏a „spó∏dzielnia”.\nNiestety, w Policji liczy si´ tylko statystyka, statystyka i statystyka.\nNale˝´ do tzw. Êredniej kadry kierowniczej w jednej z komend powiatowych woj. zachodniopomorskiego. Rozumiem, ˝e statystyka musi byç,\nponiewa˝ Policj´ trzeba rozliczaç, analizowaç pewne zjawiska itp. Najbardziej\njednak denerwujàce jest to, ˝e KWP\nw Szczecinie wymyÊla non stop dodatkowe dane, które musimy zbieraç i wysy∏aç.\nW ostatnim czasie do najwi´kszych\n– cotygodniowe wysy∏anie zestawieƒ Kreatywna statystyka\nsi∏ skierowanych do s∏u˝by w weekendy\n(te same dane codziennie sà wklepywane\nprzez dy˝urnych do systemu komputerowego),\n– codzienne i comiesi´czne wysy∏anie\ndanych dotyczàcych zatrzymywanych\ndo wytrzeêwienia (KWP opracowa∏a specjalnà z∏o˝onà tabel´,\nnad którà wyznaczony policjant musi sp´dziç pó∏ dnia),\n– planowane na tzw. sezon letni zbieranie danych i wysy∏anie ich\nw systemach tygodniowych.\n(...) Komendy wojewódzkie powinny pomagaç komendom powiatowym, a nie wymyÊlaç absurdy i, bijàc statystycznà pian´, stwarzaç pozory swojej pracy i niezb´dnoÊci.\nkwiecieƒ 2005 r.\nRozmowa z generalnym inspektorem\nkomendantem g∏ównym Policji\nKomenda G∏ówna Policji wcià˝ budzi emocje.\nSwoje urz´dowanie zaczà∏ Pan\nod przeprowadzenia w niej kilku zmian.\nTeraz KGP dzia∏a lepiej?\n– Tak. Mog´ powiedzieç, ˝e centrala Policji funkcjonuje ju˝ sprawniej. Mniej steruje,\na bardziej pomaga podleg∏ym jednostkom.\nNajwa˝niejsze, aby centrala Policji\nwypracowywa∏a dobre owoce.\n– I tak jest. Nastàpi∏ spadek przest´pczoÊci i równoczesny wzrost wykrywalnoÊci.\nW koƒcu ubieg∏ego roku wzros∏o te˝ poczucie bezpieczeƒstwa, potwierdzi∏y to badania\nOBOP. Powsta∏ nowy system doboru do Policji. Reorganizujemy szkolenie na wszystkich\nszczeblach. StworzyliÊmy system zwalczania\nprzest´pczoÊci korupcyjnej. Budujemy w∏aÊnie struktury wywiadu kryminalnego.\nPozwoli to wykorzystaç w pe∏ni tysiàce informacji uzyskanych przez policjantów. Porzàdkujemy prac´ operacyjnà i dochodzeniowà.\nBez jasnych, dobrych regulacji w s∏u˝bie\nkryminalnej szybko nastàpi∏by regres. Pomagamy policjantom w ca∏ym kraju. Tworzymy\ndla nich skuteczne prawo i zabiegamy\n(...) Mam pytania do komendanta\n– Dlaczego uposa˝enia policjantów sà\n– Dlaczego od czterech lat nie mo˝na\nzrównaç mno˝ników w grupach zaszeregowania?\n– Dlaczego w ten sposób ró˝nicuje si´\nuposa˝enia policjanta z ulicy, np.\no mno˝niku 0,80, i policjanta z KGP,\nnp. o mno˝niku 2,0 (nie b´d´ wymienia∏ ju˝ tych, których mno˝niki sà\ndu˝o wy˝sze)? W ten sposób ich zarobki wynoszà o oko∏o 2000 z∏ wi´cej dla tego z KGP. Mo˝na doliczyç jeszcze dodatek s∏u˝bowy, który\nna szczeblu KGP lub KWP to 50 proc. uposa˝enia zasadniczego\n(ok. 1000 z∏), a na szczeblu KPP wi´kszoÊç ma po 30 z∏.\n– Dlaczego w zwiàzku z tym oraz z rozporzàdzeniem ministra z paêdziernika 2004 roku, mówiàcym, ˝e policjantowi mo˝na na wniosek\nprze∏o˝onego zwi´kszyç raz do roku mno˝nik kwoty bazowej o 0,1, nie\nstosuje si´ tego, t∏umaczàc, ˝e na razie nie ma pieni´dzy? Jest\nmaj 2005!!! i nadal nie ma?! (...)\nPolicjant z komendy powiatowej\nA konkretnie co si´ poprawi∏o?\n– Wreszcie nie trzeba powo∏ywaç ˝adnych\nspecjalnych zespo∏ów, aby planowaç rozwój\nPolicji na podstawie rzetelnych badaƒ. Przecie˝ to g∏ówne zadanie centrali. Wykonuje je\nteraz stale Biuro Strategii Policji. SkoƒczyliÊmy z bran˝owym podejÊciem do pracy policjantów. Zarówno prewencja, jak i s∏u˝ba\nkryminalna muszà ze sobà nie tylko ÊciÊle\nwspó∏pracowaç, ale wr´cz si´ uzupe∏niaç,\ntak dzieje si´ teraz w Biurze Taktyki Zwalczania Przest´pczoÊci. Polityk´ kadrowà zaÊ\nÊciÊle po∏àczyliÊmy ze szkoleniem i doborem\ndo s∏u˝by. W G∏ównym Sztabie Policji zacz´liÊmy koordynowaç ca∏oÊç zagadnieƒ zwiàzanych z zagro˝eniem terrorystycznym. O˝ywi∏o si´ wieloÊcià nowych regulacji Biuro\nPotrzebna by∏a jednak w biurze taktyki\nkolejna zmiana. Policjanci z kraju narzekali,\n˝e nie mogà znaleêç w KGP partnerów\n– Komenda g∏ówna ma przede wszystkim\nws∏uchiwaç si´ w problemy i proponowaç\npomoc. Szybko reagowaç na oczekiwania policjantów. Skoro wi´c okaza∏o si´, ˝e trzeba\nbardziej zaakcentowaç pewne zadania\nw KGP, w ramach biura taktyki uczyniliÊmy\nkorekt´, tworzàc tam zarzàdy koordynujàce\ns∏u˝b´ prewencyjnà i s∏u˝b´ kryminalnà.\nNie sàdzi Pan, ˝e problemy z komendà g∏ównà\nbiorà si´ stàd, ˝e byç mo˝e nie jest ona\nw ogóle potrzebna?\n– Ale˝ nie. Wr´cz przeciwnie. Ustrój\nadministracyjny naszego paƒstwa domaga\nsi´ istnienia urz´dów centralnych. Województwa nie sà przecie˝ w pe∏ni samodzielne. Nie ˝yjemy w kraju federacyjnym, nie\nmo˝emy wi´c budowaç struktury organizacyjnej zaczerpni´tej z paƒstw o innym modelu ustrojowym. Prawid∏owo zorganizowana\nKomenda G∏ówna Policji jest w Polsce\npotrzebna. KtoÊ musi zarzàdzaç 100 tysiàcami policjantów. Warto by∏oby, aby czynili to\nWcià˝ ich ma∏o...\n– Uda∏o si´ jednak doprowadziç, przy\nwsparciu zwiàzków zawodowych, do podwy˝ek wi´kszych ni˝ w ca∏ej sferze bud˝etowej. Jest nawet pewna szansa na kolejnà\npodwy˝k´ w tym roku, ale nie chcia∏bym\nsk∏adaç przedwczesnych obietnic. Prace\ntrwajà. Nie mo˝emy zapominaç tak˝e o pracownikach Policji. Sà s∏abo wynagradzani,\na cz´sto wykonujà prac´ podobnà do pracy\nfunkcjonariuszy. Ju˝ w tym roku pracownikom Policji uda si´ podnieÊç zarobki\nÊrednio o 70 z∏otych.\nBadania OBOP wskazujà jednak, ˝e policjanci\nnie tylko narzekajà na s∏abe p∏ace. G∏ównym\nproblemem jest biurokracja. Tony papierów,\nsprawozdaƒ, planów. Teraz dosz∏y jeszcze\ndo wype∏niania dokumenty zwiàzane\nze strategià rozwoju Policji. Nie przera˝a\n– W∏aÊnie dlatego chcemy rezygnowaç\nz tych wszystkich bran˝owych sprawozdaƒ\nna rzecz jednego jasnego dokumentu wynikajàcego ze strategii. WieloÊç papierów\nbierze si´ bardzo cz´sto z chaotycznego\nzarzàdzania, z rozproszenia oÊrodków decyzyjnych. Likwidujemy przyczyny biurokracji. To rodzi szanse na jej ograniczenie.\nKa˝dy komendant g∏ówny mia∏ jakieÊ\nprogramy. Czym Pana strategia rozwoju Policji\nró˝ni si´ od poprzednich?\n– W czasie realizacji zadaƒ b´dziemy\nmogli mierzyç jakoÊç ich wykonania.\nAle jak? Na papierze? Na podstawie\n– Nie. Absolutnie nie. Liczy si´ przede\nwszystkim rzeczywiste zlikwidowanie zagro-\n˝enia. JeÊli gdzieÊ kradnà samochody,\nto trzeba ten problem rozwiàzaç, ∏apiàc\nz∏odzieja, a nie fa∏szujàc statystyki.\nKombinacje statystyczne sà jednak obecne\nw mierniku do oceny jednostek. Sk∏ada si´\non ze wskaêników wzrostu lub spadku\nniektórych przest´pstw oraz spadku\nlub wzrostu wykrywalnoÊci. To mo˝e\nzach´caç do „kreatywnej statystyki”.\n– Ten miernik zosta∏ wypracowany wspólnie z przedstawicielami poszczególnych województw. „Strategia rozwoju Policji na lata\n2005–2010” to precyzyjny dokument, który\nma s∏u˝yç sprawnemu zarzàdzaniu na wszystkich szczeblach, a przez to redukcji przest´pczoÊci. UznaliÊmy, ˝e w∏aÊnie w obszarze\nzarzàdzania Policjà sà najwi´ksze rezerwy do\npoprawy stanu bezpieczeƒstwa. Przecie˝\nkomendant komisariatu b´dzie wiedzia∏, czy\njego ludzie faktycznie z∏apali z∏odzieja, czy\nte˝ sfa∏szowali statystyk´, nie przyjmujàc\nzg∏oszenia. I co, pope∏ni przest´pstwo i zaakceptuje „lipnà” statystyk´? Inspektoraty\nw ca∏ym kraju te˝ b´dà realizowa∏y strategi´,\nsprawdzajàc, czy nie dochodzi do nadu˝yç.\nA co z badaniami opinii publicznej, mo˝e\nspo∏eczeƒstwo si´ myli, jak sàdzà niektórzy\nkomendanci, t∏umaczàc swoje s∏abe wyniki?\n– To ˝art. Raz w roku b´dziemy przeprowadzaç sonda˝ w odpowiednio du˝ych grupach mieszkaƒców z poszczególnych województw. W ten sposób uzyskamy najlepszà\nweryfikacj´ naszej pracy. Wielkà satysfakcjà\njest dla mnie, ˝e poczucie bezpieczeƒstwa\nw naszym kraju wzros∏o w ostatnich 3 latach\na˝ o 8 procent. Kiedy przeprowadza si´\nzmiany w komendzie g∏ównej, w ca∏ej Policji, to wa˝ne, aby ich efektem by∏ spadek\nprzest´pczoÊci i wzrost poczucia bezpieczeƒstwa. I tak si´ dzieje. I\nRozmowa z prof. dr. hab. Andrzejem\nSiemaszko – dyrektorem Instytutu\nPolicja przez lata polemizowa∏a z Panem,\nuwa˝ajàc, ˝e liczba przest´pstw\nniezg∏oszonych jest ni˝sza ni˝ ta, którà Pan\nprzytacza∏ w swoich raportach. Nikt nie\nchcia∏ uwierzyç, ˝e ponad 60 proc. ofiar nie\nzg∏asza zaistnienia przest´pstwa Policji. Tak\nby∏o do czasu, gdy KGP zamówi∏a w OBOP\nbadania na temat ciemnej liczby. Wtedy\nokaza∏o si´, ˝e Siemaszko ma racj´.\n– Sam mówi´, ˝e Êwiat si´ zmienia. Pewnie pora ju˝ odejÊç. Nawet ostatnio dosta∏em Medal za Zas∏ugi dla Policji. No prosz´, do czego to dosz∏o (Êmiech). Ale powa˝nie rzecz bioràc, to dobrze, ˝e Policja\nuÊwiadamia sobie istnienie problemu.\nPrzest´pstwa w Polsce zg∏asza przeci´tnie\noko∏o 40 proc. ofiar, z tym ˝e w przypadku\nniektórych czynów (np. drobne kradzie˝e)\n– poni˝ej 30 proc. Pocieszajàce jest jednak\nto, ˝e odsetek przest´pstw zg∏aszanych\nsystematycznie wzrasta. Ciesz´ si´ równie˝, ˝e Policji starczy∏o odwagi, aby przeprowadziç w∏asne badania wiktymizacyjne.\nPodobne analizy – i to na bardzo du˝ych\npróbach – sà przecie˝ od lat wykonywane\nJeÊli w Polsce ciemna liczba powoli maleje\ni równoczeÊnie KGP og∏asza, ˝e w roku 2004\nodnotowa∏a mniej przest´pstw, to czy, Pana\nzdaniem, mo˝na stwierdziç, ˝e Polska staje\nsi´ rzeczywiÊcie coraz bardziej bezpieczna?\n– Tak. Ostro˝nie mog´ powiedzieç, ˝e\nmamy w Polsce do czynienia z realnym,\na nie tylko statystycznym spadkiem przest´pczoÊci. Ostro˝nie, bo wcià˝ trzeba to\nbadaç. Zresztà zawsze zwraca∏em uwag´,\n˝e Polska tylko w niektórych kategoriach\nprzest´pstw nale˝y do krajów bardzo niebezpiecznych. Dotyczy∏o to zw∏aszcza kradzie˝y samochodu oraz rozbojów. Tu by∏a\ni jest tragedia. Co roku w Polsce na ka˝de 1000 osób 18 pada ofiarà rozboju, podczas gdy w Anglii – 12, we Francji – 11,\na w USA – tylko 6. Przest´pstwo to zg∏asza\nu nas zaledwie 40 proc. ofiar, w Belgii – 47,\nw Holandii – 63, a w Danii – nawet 73\nCzy mamy szans´, by spadek przest´pczoÊci\nutrzyma∏ si´ w Polsce przez d∏u˝szy czas?\n– Generalnie oczekuj´, ˝e w ciàgu najbli˝szych kilku lat b´dzie nast´powa∏ dal-\nszy spadek przest´pczoÊci pospolitej, ale,\n˝eby by∏o Êmieszniej, nie b´dzie to wcale\nZa wzrost przest´pczoÊci winimy Policj´,\na za spadek…?\n– B´dzie on po prostu skutkiem zmniejszania si´ liczebnoÊci grupy szczególnego\nryzyka przest´pczego, którà – na ca∏ym\nÊwiecie zresztà – stanowià m´˝czyêni\nw wieku od 16 do 24 lat. W zwiàzku z wkraczaniem w doros∏oÊç roczników ni˝u demograficznego grupa ta b´dzie mniej liczna\nni˝ obecnie, a zatem spodziewam si´, ˝e\ni przest´pczoÊç si´ zmniejszy.\nZgoda, ale chyba bez pracy policjantów\nby∏oby to ma∏o mo˝liwe. Wróçmy do ciemnej\nliczby. Dzieli Pan przest´pstwa\nna niezg∏oszone i zg∏oszone, te drugie zaÊ\n– na przyj´te i nieprzyj´te. Ta ostatnia\nkategoria jest bardzo ciekawa: zg∏oszone\n– Sam da∏em si´ nabraç, kiedy zg∏osi∏em\nkradzie˝. Policjant gorliwie spisa∏ moje zeznania na maszynie i da∏ mi je do podpisa-\nPRAWO 15 lat ustawy o Policji\nJerzy Jaroszewski – emeryt policyjny, przewodniczàcy Komisji\nLegislacyjnej Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ Funkcjonariuszy MO\nw 1989 r., bra∏ udzia∏ w pracach Sejmu w 1990 r. nad ustawà o Policji.\n– Zbiera∏em opinie funkcjonariuszy z ca∏ego kraju na temat tego, co – ich zdaniem – powinno znaleêç si´ w ustawie o Policji. Chcieli przede wszystkim zalegalizowania policyjnego zwiàzku zawodowego.\nPrzedstawiciele Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego, majàcy\nÊwie˝o w pami´ci stan wojenny i represje, sprzeciwiali si´ u˝ywaniu przez Policj´ Êrodków przymusu i prowadzeniu pracy operacyjnej. Nazywa∏em to dà˝eniem do tworzenia Policji w bia∏ych r´kawiczkach. Przekonywa∏em pos∏ów, ˝e taka Policja b´dzie bezsilna\nwobec przest´pców, co si´ potwierdzi∏o.\nWtedy rozwiàzania stosowane przez policje zachodnie, na które\nsi´ powo∏ywa∏em, by∏y dla wi´kszoÊci pos∏ów nie do przyj´cia. Dopiero kolejne nowelizacje ustawy da∏y Policji te uprawnienia, które\npowinna mieç od poczàtku: do zak∏adania pods∏uchów, do stosowania zakupu kontrolowanego...\nDyskutowano te˝ o ucywilnieniu niektórych etatów w Policji,\nchoç w samej ustawie nie znalaz∏o to odbicia. Zwiàzkowcy opowiadali si´ za ucywilnieniem, bo funkcjonariuszami byli praktycznie\nwszyscy zatrudnieni, a powinni byç tylko ci, którzy wykonujà bezpoÊrednio zadania policyjne.\npo∏o˝ony na stoku\nzacisznej ulicy, w pobli˝u\ni wyÊmienità kuchni´, doskona∏à\noraz mi∏à obs∏ug´. Oferujemy ceny\nspecjalne (ze Êniadaniem)\nz ca∏ej Polski:\n– pokój 1-osobowy 150 z¸\n– pokój 2-osobowy 250 z∏\nOczekujemy na goÊci w weekendy oraz w dni wolne od pracy\npo rewelacyjnie niskich cenach 90 z∏ za dob´ od osoby w pokojach\n1- i 2-osobowych (cena nie obejmuje Êniadania).\nul. S∏oneczna 37\ntel.: (0-22) 601 44 11, 849 84 54\n849 15 89, 849 33 19\nfax 849 52 94\nUwa˝am, ˝e potrzebna jest nowa ustawa o Policji. Prace nad nià\npowinny byç jednak poprzedzone dyskusjà na temat roli Policji,\nszczególnie jej zadaƒ prewencyjnych w spo∏ecznoÊci lokalnej.\nNadinsp. Ryszard Siewierski – komendant sto∏eczny Policji\n– W nowej ustawie warto by uporzàdkowaç problem wszystkich\ndodatkowych obowiàzków Policji. Wzi´liÊmy na siebie na mocy ró˝nych podpisanych porozumieƒ wiele zadaƒ przynale˝nych innym\ninstytucjom. Wydaje mi si´, ˝e wielokrotnie trwonimy nasze si∏y\ni bud˝et, pracujàc troch´ za innych i, co najwa˝niejsze, w obszarach, które nie sà a˝ tak bardzo spo∏ecznie oczekiwane.\nNadinsp. Adam Rapacki – by∏y zast´pca komendanta g∏ównego Policji, obecnie oficer\n∏àcznikowy w Wilnie\n– Dzisiaj Policji doskwiera w du˝ej mierze nepotyzm. Mimo ˝e\nzg∏aszajà si´ do nas wartoÊciowi ludzie, to prac´, niestety, zbyt cz´sto otrzymujà „znajomi znajomych” i „krewni królika”. Podobnie\njest z awansami. Politycy ró˝nych szczebli pragnà decydowaç o ruchach kadrowych od KGP poczynajàc, a na komisariatach koƒczàc.\nNowa ustawa o Policji musi to zmieniç. Inny dobór do Policji oraz\nprecyzyjnie opisane relacje ze Êwiatem polityki mogà poprawiç sytuacj´. W nowej ustawie trzeba te˝ okreÊliç zasady wspó∏pracy z samorzàdem. Policja powinna pozostaç jednym organizmem, choç\nw dziedzinie prewencji lokalne spo∏ecznoÊci mog∏yby mieç wi´kszy wp∏yw na jej prac´. Przedstawiciele samorzàdu zostaliby zaproszeni do wspó∏tworzenia planów pracy prewencyjnej oraz rozliczania Policji z wykonania zadaƒ w tych planach zawartych.\nPolicjant z sekcji kryminalnej, komenda powiatowa, woj. ∏ódzkie, 23 lata sta˝u w Policji\n– Ustawa o Policji powinna dok∏adniej opisaç, kto jest, a kto nie\njest policjantem. Otó˝ policjant to funkcjonariusz, który wykonuje\nczynnoÊci dla niego zastrze˝one: zatrzymanie, przeszukanie, kontrola pojazdu, u˝ycie Êrodków przymusu itp. Tym sposobem zyskalibyÊmy mnóstwo etatów zajmowanych przez osoby, które poÊwi´cajà si´ wy∏àcznie pracy biurowej. Nie mówi´, ˝e ten rodzaj pracy\nnie jest potrzebny w Policji, ale dlaczego w logistyce majà pracowaç\npolicjanci, a nie cywile? Nale˝a∏oby te˝ w nowej ustawie zajàç si´\nnaszymi zarobkami. Chyba warto by wprowadziç te wszystkie dodatki socjalne do zasadniczej pensji. Jeszcze jedno: biurokracja.\nTrzeba skoƒczyç z tymi wszystkimi Êmiesznymi drukami, druczkami, planami pracy i ciàg∏ymi sprawozdaniami. To zabija Policj´.\nInsp. Zdzis∏aw Gazda – komendant wojewódzki Policji w Olsztynie\n– Skupi´ si´ na kwestiach kadrowych. W sprawie post´powania\ndyscyplinarnego nie ustrzegliÊmy si´ pewnych b∏´dów, ograniczajàc\nkatalog kar, tymczasem jest potrzebne – upomnienie, Êrodek dyscyplinujàcy, mo˝liwoÊç samoukarania policjanta w sytuacjach b∏ahych,\ngdy uzyskano przyznanie si´. Zareagowaç trzeba, natomiast prowadzenie w ka˝dym przypadku czasoch∏onnego i kosztownego post´powania jest zb´dne. Przyda∏oby si´ równie˝ uporzàdkowaç sprawy\nstopni, brakuje kaprala jako etapu przejÊciowego. Nale˝y te˝ zajàç\nsi´ sprawà zasadnoÊci niektórych zwolnieƒ lekarskich, przedstawianych ad hoc w trudnych sytuacjach s∏u˝bowych...\nRozpoczynamy debat´ o nowej ustawie o Policji.\nCzekamy na listy, artyku∏y, wypowiedzi ([email protected]).\nNajciekawsze z nich zamieÊcimy na naszych ∏amach i stronie\nMgr in˝. informatyki, 4-letni sta˝ pracy w jednej z KWP, pó∏ roku w KPP\n– netto 800 z∏ (przez 5 lat pracy w Policji ∏àczne podwy˝ki 40 z∏ netto) – kpina.\n(...) W ciàgu mojej pracy wi´kszoÊç kolegów (wykszta∏conych i dobrych specjalistów) na stanowiskach cywilnych w Policji odesz∏o z pracy (powód jw.) Zostajà\ntylko absolwenci bez sta˝u i doÊwiadczenia i po jego zdobyciu odchodzà...\nW imieniu European Association for Special Social Groups „Integrative Meetings of Friends” z siedzibà w Wiedniu oraz w imieniu\nwszystkich uczestników – osób niepe∏nosprawnych z: Austrii, Czech,\nPolski, Rumunii, Ukrainy i W´gier – pragn´ z∏o˝yç serdeczne podzi´kowanie polskiej Policji za pomoc udzielonà organizatorom „VII Sztafety Osób Niepe∏nosprawnych z Suceavy w Rumunii do Olsztyna”\nw trakcie trwania imprezy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (...).\nprezes Zarzàdu Krajowego\nPROWOKACJE Post´powanie dyscyplinarne w Policji\nJestem policjantem z dziesi´cioletnim sta˝em, a z wykszta∏cenia\nprawnikiem. Koledzy policjanci kilkakrotnie prosili mnie o obron´\nw toku post´powania dyscyplinarnego, gdy˝ pope∏nili ró˝ne czyny naruszajàce dyscyplin´ s∏u˝bowà. O ile sprawa dotyczy spo˝ycia alkoholu podczas s∏u˝by, obrona nie ma najmniejszego sensu, gdy˝ policjant\nz góry jest skazany na wydalenie. Mimo wszystko podjà∏em si´ obrony\npolicjanta, który cierpia∏ na chorob´ alkoholowà i w chwili pope∏nienia\nwykroczenia s∏u˝bowego mia∏ wypracowane pi´tnaÊcie lat nienagannej\ns∏u˝by. Przedstawi∏em jednoznaczne zaÊwiadczenia lekarskie, dokumentacj´ z odbywanego leczenia, skierowanie do kliniki w Otwocku.\nDokumenty te nie mia∏y zupe∏nie znaczenia dla rzecznika dyscyplinarnego. Nie mia∏o równie˝ znaczenia pi´tnaÊcie lat nienagannej s∏u˝by, a tak˝e bardzo dobra opinia\nw pracy i poza nià. Obwinionego policjanta poproszono, ˝eby nie „miesza∏” w sprawie, to uwzgl´dniony zostanie jego raport o zwolnienie ze s∏u˝by, który z∏o˝y∏ natychmiast po zdarzeniu. Podczas rozmowy z rzecznikiem dyscyplinarnym us∏ysza∏em, ˝e jest polecenie z „góry”, ˝eby wydaliç go ze s∏u˝by. W efekcie ten policjant poprosi∏ mnie o zaprzestanie obrony, poniewa˝ prze∏o˝ony obieca∏ mu\nzwolnienie ze s∏u˝by na skutek z∏o˝onego przez niego raportu. OczywiÊcie, zwierzchnik oszuka∏\nfunkcjonariusza i zosta∏ on wydalony. To tylko jeden z przyk∏adów orzekania w post´powaniu dyscyplinarnym bez rzetelnej analizy, za to z osch∏ym podejÊciem kadry kierowniczej do szarego policjanta. Nikt nie rozwa˝a∏ wyciàgni´cia do niego pomocnej d∏oni w chorobie i zwolnienia go ze s∏u˝by\nna jego wniosek, a nie na skutek orzeczenia o wydaleniu. Pi´tnaÊcie lat nienagannej pracy nikogo nie\nobchodzi∏o. Inaczej sprawa si´ ma, je˝eli podczas s∏u˝by spo˝yje alkohol ktoÊ z kadry kierowniczej.\nWtedy odchodzi na w∏asnà proÊb´ jako zas∏u˝ony emeryt. Na bazie swojego doÊwiadczenia mog´ jednoznacznie stwierdziç, ˝e dopóki w post´powaniu dyscyplinarnym b´dà orzekaç prze∏o˝eni (policjanci), dopóty ca∏e to post´powanie b´dzie farsà i ciàgiem post´powania w zale˝noÊci od „uk∏adów”\ni od tego, czy policjant jest lubiany przez prze∏o˝onego, czy te˝ nie. (...)\nRozmowa z prof. dr. hab. Jerzym PaÊnikiem – prawnikiem,\nwyk∏adowcà akademickim, adwokatem, ekspertem parlamentarnym,\nautorem wielu publikacji na temat prawa dyscyplinarnego\nPost´powania dyscyplinarne w Policji wzbudzajà\nzastrze˝enia policjantów, zwiàzkowców, a tak˝e\nrzecznika praw obywatelskich. Czy ta procedura jest,\nzdaniem Pana Profesora, w ogóle potrzebna?\n– OdpowiedzialnoÊç porzàdkowà za naruszenie\nprzepisów prawa pracy ponoszà nawet pracownicy\numowni. Tym bardziej powinny jà ponosiç osoby wykonujàce zawody zaufania publicznego, o których\nmowa w art. 17 Konstytucji RP oraz zatrudnione w administracji rzàdowej, gdy˝ dzia∏ajà one w imieniu i na\nrachunek paƒstwa. Osoby wykonujàce takie zawody\npodlegajà odr´bnej odpowiedzialnoÊci dyscyplinarnej.\nTak by∏o i w II Rzeczypospolitej w odniesieniu\ndo urz´dników paƒstwowych, policjantów oraz ˝o∏nierzy. Zniesienie ich szczególnej odpowiedzialnoÊci\nby∏oby, w moim odczuciu, nies∏uszne.\nMo˝e wi´c nale˝a∏oby zmieniç prawo dyscyplinarne tak,\nby w post´powaniu wewn´trznym obowiàzywa∏y te\nsame standardy, co w post´powaniu karnym?\n– Sà ró˝ne modele post´powania dyscyplinarnego\noraz ich kontroli. Istnieje model inkwizycyjny, gdzie\nprowadzàcym post´powanie, orzekajàcym i wykonujàcym kar´ jest w∏aÊciwy prze∏o˝ony. Tu kumulujà si´\nuprawnienia. Sà te˝ modele quasi-karne, gdzie organem orzekajàcym jest sàd lub komisja dyscyplinarna.\nW post´powaniu dyscyplinarnym wàtpliwoÊci budzi\nzw∏aszcza zakres prawa do obrony. Nie chodzi tylko\no to, ˝e nie mo˝na wybraç obroƒcy spoza s∏u˝by, ale\no brak etatowego obroƒcy. Uwa˝am, ˝e funkcjonariusze powinni mieç mo˝liwoÊç wybrania go spoÊród\nprawników, np. radców prawnych pozostajàcych\nTrzeba si´ wi´c zastanowiç,\nczy poddaç kontroli sàdu merytorycznà stron´\norzeczenia dyscyplinarnego co do winy i wymiaru kary.\nIstnieje przecie˝ precedens w odniesieniu\ndo funkcjonariuszy S∏u˝by Wi´ziennej.\nw s∏u˝bie. Ci obroƒcy powinni byç fachowcami wykonujàcymi swojà funkcj´ spo∏ecznie i mieç immunitety.\nDopiero wtedy prawo do obrony, i zarazem do korzystania z pomocy prawnej, by∏oby rzeczywiste.\nJest to szczególnie wa˝ne, gdy policjant odpowiada\ndyscyplinarnie za pope∏nione przest´pstwo...\n– W tym kontekÊcie widz´ dwie kwestie: materialnà i proceduralnà. Trzeba rozstrzygnàç, czy odpowiedzialnoÊç dyscyplinarna ma dotyczyç ka˝dego przest´pstwa czy te˝ – jak to jest w odniesieniu do ˝o∏nierzy – tylko przest´pstw zwiàzanych z pe∏nieniem\ns∏u˝by. Opowiadam si´ za drugim rozwiàzaniem.\nDysonans ten znajduje odzwierciedlenie w relacjach mi´dzy post´powaniami dyscyplinarnym a karnym oraz kwestii stosowania w trakcie tego pierwszego zawieszenia w czynnoÊciach s∏u˝bowych.\nPraktyka wskazuje, ˝e, zw∏aszcza przy nag∏oÊnieniu\nmedialnym pewnych podejrzeƒ pope∏nienia przest´pstwa, funkcjonariusze sà zwalniani ze s∏u˝by, a w post´powaniu karnym o ten sam czyn – uniewinniani.\nJednoczeÊnie obowiàzujàce uregulowania nie rekompensujà uniewinnionemu funkcjonariuszowi skutków\nwymierzenia mu najsurowszej kary dyscyplinarnej.\nChodzi g∏ównie o to, ˝e uniewinnienie nie jest\nrównoznaczne z powrotem do s∏u˝by...\nMam wra˝enie, ˝e post´powanie dyscyplinarne w Policji wyglàda bardzo ró˝nie. Bezwzgl´dnie traktuje si´ policjantów na ni˝szych stanowiskach. Ci, którzy sà komendantami albo naczelnikami, uciekajà w razie problemów dyscyplinarnych na emerytur´. Ich post´powania trwajà\nd∏ugo i najcz´Êciej sà „rozwadniane”.\nPawe∏ Biedziak (Redakcja „Policja 997”): SpotkaliÊmy si´ w ciekawym gronie. Sà wÊród nas osoby, które odpowiada∏y\nza policyjne szkolnictwo przez ostatnich 8 lat: nadinsp. Ireneusz Wachowski, nadinsp. W∏adys∏aw Pad∏o oraz nadinsp.\nEugeniusz Szczerbak – obecnie nadzorujàcy szkolenie policjantów. W dyskusji biorà te˝ udzia∏: dyrektor Gabinetu\nKomendanta G∏ównego Policji insp. Miros∏aw Skonieczny, przewodniczàcy NSZZ Policjantów Antoni Duda, komendant\nSzko∏y Policji w S∏upsku insp. Stanis∏aw Bukowski oraz s∏uchacz oficerskich studiów podyplomowych Piotr Walancik.\nZacznijmy od postawienia diagnozy, jaka jest obecnie kondycja policyjnego szkolnictwa?\nLikwidacja oÊrodków szkolenia\n(...) Przed likwidacjà oÊrodka w Zielonej Górze zorganizowaliÊmy spotkanie z pos∏em A. Brachmaƒskim i ówczesnym komendantem lubuskim\ninsp. Bukowskim. Komendant popiera∏ ide´ likwidacji oÊrodka, pose∏, obecny wiceminister, by∏ przeciw.\nW Zielonej Górze istnia∏ oÊrodek szkolenia przez prawie 4 lata. Kadra\npochodzi∏a z tak zwanej pierwszej linii. Budowa∏a oÊrodek od zera. Gromadzi∏a materia∏y i sprz´t. Uczestniczy∏a w szkoleniach i warsztatach doskonalenia zawodowego. Kiedy okrzep∏a i zdoby∏a doÊwiadczenie, oÊrodek\nuleg∏ likwidacji. Nikt nie liczy∏ pieni´dzy, jakie w∏o˝ono w oÊrodek i wykszta∏cenie kadry. Zawa˝y∏y wzgl´dy, mówi si´, finansowe.\nUwa˝am, ˝e je˝eli b´dzie si´ patrzeç na szkolenie przez pryzmat pieni´dzy, to zawsze pojawi\nsi´ pokusa na jego reformowanie. Szkolenie w ka˝dej dziedzinie ˝ycia jest drogie, a efekty przychodzà z czasem. (...)\npodinsp. Krzysztof Bukowiec\nnadinsp. Szczerbak: Na podstawie\nocen s∏uchaczy, wyk∏adowców, a tak˝e kierownictwa Policji trzeba powiedzieç, ˝e z naszym szkolnictwem\nnie jest dobrze. Funkcjonuje kilkadziesiàt\nró˝nej jakoÊci programów realizowanych\nprzez 640 wyk∏adowców, którzy nie majà\ndu˝ego doÊwiadczenia w pracy na pierwszej linii. Mamy wi´c problem i z kadrà,\ni z programami. S∏uchacze narzekajà, ˝e\nuczà si´ w szko∏ach regu∏ek, a nie umiej´tnoÊci. Wracajà po zakoƒczeniu szkolenia\ndo jednostek, gdzie prze∏o˝eni muszà ich\ninsp. Skonieczny: W dodatku szko∏y\npolicyjne, po likwidacji wojewódzkich\noÊrodków szkolenia, musia∏y, w ich miejsce,\nzajàç si´ szkoleniem podstawowym, a tym\nsamym od∏o˝yç specjalistyczne. W szko∏ach mamy 4200 miejsc. Rocznie do Policji\nprzyjmujemy oko∏o 4000 osób. Musimy\nje przeszkoliç na kursach podstawowych.\nNie mamy wi´c gdzie przeprowadzaç,\nwymaganych ustawowo, szkoleƒ specjalistycznych.\nDecyzj´ o likwidacji\npodj´to, szukajàc oszcz´dnoÊci. Bud˝et by∏\nnie przyjmowaç do Policji nowych osób\nw miejsce funkcjona-\nriuszy odchodzàcych na emerytur´. Podejmujàcym decyzj´ wydawa∏o si´, ˝e oÊrodki\nszkolenia w województwach nie b´dà wi´c\nkonieczne. To by∏ b∏àd. Protestowa∏em\nprzeciwko temu rozwiàzaniu. Niestety, nie\nred.: Kto nie pos∏ucha∏?\nnadinsp. Pad∏o: Grupa – nazwijmy to\n– trzymajàca wówczas w∏adz´*. Decyzja ta,\npodkreÊlam jednak, by∏a pochodnà problemów bud˝etowych.\nnadinsp. Wachowski: Zagotowa∏em si´.\nZamiast szukaç w samorzàdach pieni´dzy\nna utrzymanie oÊrodków szkolenia, które\nprzecie˝ mog∏yby staç si´ centrami edukujàcymi w zakresie szeroko poj´tego bezpieczeƒstwa wewn´trznego, wybrano rozwiàzanie najprostsze – likwidacj´. PoÊwi´cono\nmajàtek, kadr´, a teraz s∏ysz´, ˝e za grube\nmiliony cz´Êç oÊrodków jest odtwarzana.\nMam wra˝enie, ˝e zawsze b´dziemy si´\nmiotali od Êciany do Êciany, jeÊli nie wprowadzimy jasnych zasad dotyczàcych rozwoju\nkariery zawodowej. Trzeba, wzorem wielu\npolicji na Êwiecie, zdecydowaç si´ na egzaminy weryfikujàce umiej´tnoÊci niezb´dne\ndo awansu i zaj´cia wy˝szego stanowiska.\nSzkolnictwo ma kiepskà kondycj´, bo przez\nlata nie potrafiliÊmy, i pewnie nie potrafimy\ntak˝e dzisiaj, doceniç jego wagi. Ono zawsze\nby∏o gdzieÊ na bocznym torze, a powinno\nstaç w centrum uwagi szefów Policji, ministrów i pos∏ów decydujàcych o bud˝ecie. Ale\nto ma∏o. Szkolenie musi te˝ znaleêç si´\nw centrum uwagi ka˝dego policjanta,\nzw∏aszcza komendantów ró˝nego szczebla.\nBez ustawicznego kszta∏cenia nikt nie ma\ndzisiaj szans, by nadà˝aç za rzeczywistoÊcià.\nPytanie tylko, czy kadra w szko∏ach jest dostatecznie przygotowana, by zorganizowaç\nszkolenia autentycznie pomagajàce w pracy?\nred.: Kilka razy ju˝ deklarowano, ˝e powstanà mo˝liwoÊci zatrudnienia w szko∏ach\n– po odpowiednim, dydaktycznym przygotowaniu – praktyków z jednostek terenowych. Nie uda∏o si´...\nnadinsp. Wachowski: Bo nikt nie mia∏\nochoty powalczyç ze zmianà ustawy.\ninsp. Skonieczny: Teraz nad tym pracujemy. Kadra w szko∏ach to rzeczywiÊcie\nproblem... Zazwyczaj sà to osoby, które dostrze˝ono w czasie kszta∏cenia i zaproponowano im pozostanie na uczelni, w cz´Êci\npochodzà z miast, gdzie zlokalizowano\nszko∏y. Taka jest prawda. Aby zatrudniç\nna etatach wyk∏adowców najlepsze osoby\nz jednostek terenowych, trzeba motywacji\nfinansowej oraz zwiàzania szans na zaj´cie\nwy˝szego stanowiska w Policji z obowiàzkiem przepracowania pewnego czasu\nw szkolnictwie. Do szkó∏ nie mogà trafiaç\npraktycy skierowani „w odstawk´”, lecz\nosoby màdrze planujàce swój rozwój zawodowy. Inaczej z terenu przyÊlà do szkó∏\nludzi, którzy w swojej macierzystej jednostce stanowili jakiÊ problem.\ninsp. Bukowski: Chcia∏bym zaprotestowaç. Te˝ myÊla∏em niezbyt pochlebnie\no kadrze w szko∏ach, gdy do niedawna pracowa∏em na pierwszej linii. Ale to nie\njest takie proste.\nW modzie jest narzekanie na KGP, KWP\nalbo szko∏y. A winien\njest system szkolnictwa, sama jego koncepcja. W ostatnich latach\nzmieniano jà wielokrotnie, przygotowano\nkilkadziesiàt ró˝nych programów. Likwidowano i przywracano kursy tematyczne. Jednym s∏owem – brakowa∏o jasnej wizji szkolnictwa policyjnego. W to wszystko wt∏oczono wyk∏adowców.\nAntoni Duda: Za ma∏o korzystamy\nz rozwiàzaƒ istniejàcych w Europie. Wsz´dzie tam nie ma sta∏ej kadry wyk∏adowców.\n(…) Pracuj´ w Policji od pi´ciu lat. Przyj´to mnie do ogniwa patrolowo-interwencyjnego z zaszeregowaniem w drugiej grupie, tj.\naplikant. W naszej KPP jest kilku policjantów, którzy majà po\n8-10 lat s∏u˝by i tak˝e drugà grup´. Ile mo˝na „aplikowaç”?!\nPonadto przy przyj´ciu dosta∏em dodatek s∏u˝bowy w wysokoÊci 51 z∏otych. Moi koledzy, których przyj´to w 2004 r., dostali 110\nz∏otych. Jako starszy s∏u˝bà odpowiadam w patrolu za m∏odszego\nkoleg´, ale zarabiam mniej. O co w tym wszystkim chodzi?\nTYLKO S¸U˚BA Szkolenie specjalistyczne\nKa˝dego roku ponad 4000 osób zostaje\nprzyj´tych do Policji. Po likwidacji\nwojewódzkich oÊrodków szkolenia idà\nna kurs podstawowy do pi´ciu\npolicyjnych szkó∏. To sprawia, ˝e brakuje\ntam miejsc dla funkcjonariuszy,\nktórzy chcieliby odbyç szkolenie\nspecjalistyczne. Aby opanowaç sytuacj´,\npostanowiono wi´c przeprowadziç je\nw trybie eksternistycznym. Taryfy\nulgowej jednak nie b´dzie.\nolicjanci, w zale˝noÊci od swego aktualnego miejsca pracy, mogà wybraç jednà\nz pi´ciu specjalnoÊci: dochodzeniowo-Êledczà, operacyjno-rozpoznawczà, zwalczania\nprzest´pczoÊci gospodarczej, dy˝urnych\njednostek oraz dzielnicowych.\n– Najwi´cej osób oczekuje na szkolenie\ndochodzeniowo-Êledcze oraz operacyjno-rozpoznawcze i tych zaleg∏oÊci nie uda\nnam si´ w tym roku zlikwidowaç. Planujemy uporaç si´ z nimi do koƒca wrzeÊnia 2006 roku – mówi insp. Marek Flis, zast´pca dyrektora Gabinetu Komendanta\nPolicjant, który chce podjàç nauk´ w systemie eksternistycznym, musi w komendzie wojewódzkiej przystàpiç do testów\nsprawdzajàcych wiedz´ z zakresu szkolenia\npodstawowego. JeÊli je zaliczy, otrzymuje\nNauka trwa czternaÊcie tygodni –\nw ciàgu pierwszych szeÊciu policjant przyswaja sobie wiedz´. Nast´pnie bierze\nudzia∏ w 5-dniowym zjeêdzie organizowanym w szkole policyjnej. Uczestniczy\nwówczas w zaj´ciach, przede wszystkim\npraktycznych, oraz przyst´puje do zaliczeƒ\ntematów obj´tych programem szkolenia.\nPo powrocie do jednostki, w czasie wolnym\nod s∏u˝by, przez nast´pnych szeÊç tygodni\nsamodzielnie opanowuje kolejne partie\nmateria∏u. Drugi, ostatni ju˝, zjazd trwa\nrównie˝ 5 dni – 3 poÊwi´cone sà na zaj´cia\npraktyczne i zaliczenia, 2 na egzaminy\n– Zarówno policjant, który ukoƒczy∏\nszkolenie stacjonarne, jak i ten, który odby∏\nszkolenie eksternistyczne, muszà zdaç te\nsame egzaminy – dodaje insp. Marek Flis.\n– Wszyscy traktowani sà jednakowo, bez\ntaryfy ulgowej. I\nzdj. Pawe∏ Ostaszewski (2),\nle wakatów! Pilnie poszukiwani kandydaci na szefów CBÂ w ¸odzi,\nOlsztynie i Poznaniu. Ch´tnych do wejÊcia na pole minowe minister zaprasza\ndo zaj´cia stanowiska ,,pierwszego”\nw garnizonie ∏ódzkim. W Warszawie zaÊ\npolicjanci uczà si´ wierszyka, który pomaga w karierze: ,,Trzeba wiedzieç\nw KSP, ˝e S mniejsze jest ni˝ T”.\nW wielkiej tajemnicy szykowane sà\nnominacje nadinspektorskie, o pardon,\ngeneralskie. Co mówià dobrze zorientowani? WÊród kandydatów do w´˝yka\nna czapeczce i paseczków na spodenkach wymieniajà „pierwszego” z Wroc∏awia – Andrzeja Matejuka, „pierwszego”\nz Gdaƒska – Janusza Bieƒkowskiego,\n„pierwszego” z Rzeszowa – Dariusza\nBiela i „pierwszego” logistyka w KGP\n– Dariusza Nagaƒskiego. Jak si´ powiedzie, Policja b´dzie mia∏a, jeÊli nas rachunki nie mylà, 16 czynnych genera∏ów. No to ju˝ coÊ, choç na tle wojska\n– absolutna mizeria. W armii 105 genera∏om s∏u˝y nieco ponad 70 tysi´cy ˝o∏nierzy zawodowych (dane ze stron internetowych MON). Jeszcze dostojniej jest\nw Stra˝y Granicznej. Tam 11 genera∏ów\nzawiaduje 16 tysiàcami stra˝ników.\nJeden genera∏ na pó∏tora tysiàca funkcjonariuszy. Gratulujemy si∏y przebicia.\nOstatnio z historycznych powodów ze\nstanowiskiem zast´pcy komendanta sto∏ecznego rozsta∏ si´ Jan Gral. Zastàpi∏ go\nJacek K´dziora z Pruszkowa. Wystarczy∏o, ˝e odwiedzili go dziennikarze z naszego miesi´cznika i ch∏op awansowa∏.\nWidaç przynosimy szcz´Êcie.\nOpole ma „drugiego” w KWP. Zosta∏\nnim Jerzy Matlak. W szczeciƒskiej KWP\nczekajà zaÊ na „drugiego”. Spodziewany\ndesant z Zielonej Góry nie zdà˝y∏\nWszystkim awansowanym przypominamy, ˝e w´˝yk i paseczki ka˝dy nosi\nw plecaku. Tylko z bu∏awà gorzej.\nZ przymru˝eniem oka z fusów kadrowych wró˝y∏\nChoç wtopili si´ ju˝ w pejza˝ wielu\nnaszych miast i miasteczek, nadal\nNie wsz´dzie bowiem cieszà si´\nsympatià i uznaniem.\nNiektórzy widzà w nich jedynie\nbezdusznych egzekutorów kar\nadministracyjnych, którzy uzurpujà\nsobie na dodatek prawo do policyjnych\nzdura – oponuje Witold Marczuk, komendant Stra˝y Miejskiej w Warszawie. – Robimy tylko to, do czego zobowiàzuje nas ustawa o stra˝ach gminnych. Naszym podstawowym zadaniem jest zapewnienie spokoju i bezpieczeƒstwa na\nosiedlach, na ulicach, a tak˝e podczas imprez masowych i innych zgromadzeƒ. Zabezpieczamy równie˝ miejsca przest´pstwa, wypadku, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia do czasu przybycia specjalistycznych s∏u˝b. Pijacy, narkomani,\nbezdomni to te˝ nasza „dzia∏ka”. I wcale\nnie taka mi∏a. Pytam wi´c, w którym miejscu wkraczamy w kompetencje Policji? My\nraczej wyr´czamy Policj´ z wielu czynnoÊci\ntypowo porzàdkowych, bo taka jest nasza\nrola – dodaje Marczuk.\nKACZY¡SKI JEST ZA\nWielkim promotorem stra˝y miejskich jest\nprezydent Warszawy Lech Kaczyƒski, który najch´tniej uczyni∏by z tej formacji policj´ municypalnà, samorzàdowà, z uprawnieniami bliskimi policji prewencyjnej.\n– Od 1990 roku zmieni∏ si´ obraz stra˝y\nmiejskiej – mówi. – KiedyÊ kontrolowa∏a\ndrobny, nielegalny handel i nak∏ada∏a blokady na ko∏a êle zaparkowanych samochodów. Teraz jej rola i zadania uleg∏y znacznemu rozszerzeniu. Stra˝nicy anga˝ujà si´\nw coraz bardziej niebezpieczne sytuacje,\npodejmujà interwencje niejednokrotnie\nz nara˝eniem zdrowia, a niekiedy i ˝ycia.\nMuszà wi´c mieç odpowiednie umocowanie prawne, ÊciÊle okreÊlone kompetencje.\nOczywiÊcie, wy∏àcznie w zakresie prewencji. Bez ˝adnych uprawnieƒ dochodzeniowo-Êledczych czy operacyjno-rozpoznawczych, bo te sà domenà Policji i innych\nW ubieg∏ym roku, jak wynika ze statystyk sto∏ecznych stra˝ników, zatrzymali oni\ni przekazali w r´ce Policji 4505 sprawców\nprzest´pstw, o prawie 1,5 tys. wi´cej ni˝\nw roku 2003. WÊród nich by∏o m.in. 875 poszukiwanych przez organy Êcigania, 757\nz∏odziei, 437 sprawców bójek i pobiç, 195\ngroênych bandziorów i 354 nietrzeêwych\nkierowców. Ich telefoniczny numer alarmowy 986 dzia∏a∏ niemal bez przerwy. Przyj´li\nponad 360 tys. zg∏oszeƒ, dwa razy wi´cej\nni˝ w roku 2003.\nnie dajemy sobie rady z anarchià na drogach, winniÊmy si´ cieszyç z pomocy stra˝ników.\nZ FOTORADAREM NA S¸U˚BIE\n– W czym mogliby nam jeszcze pomóc?\n– zastanawia si´ nadinsp. Ryszard Siewierski, komendant sto∏eczny Policji. – MyÊl´,\n˝e i tak bardzo du˝o robià na rzecz porzàdku i bezpieczeƒstwa w stolicy. Ostatnio\notrzymali mo˝liwoÊç korzystania z fotoradarów do kontroli pr´dkoÊci na ulicach\nWarszawy. Muszà jednak o ten sprz´t staraç\nsi´ sami, gdy˝ ani samorzàd, ani Policja nie\nsà w stanie wy∏o˝yç ze swych bud˝etów\npo 100 tys. z∏. A tyle kosztuje jeden\nW mediach zawrza∏o, niektóre stra˝e\nmiejskie bowiem, chcàc za wszelkà cen´\nwejÊç w posiadanie tego supernowoczesnego sprz´tu, wpad∏y na pomys∏, aby podpisywaç umowy z prywatnymi przedsi´biorcami o u˝yczenie fotoradarów w zamian\nza podzia∏ zysków z mandatów karnych.\nKomendant krakowskiej stra˝y miejskiej\nMicha∏ Zamuliƒski woli jasne sytuacje. Jego\nzdaniem, szefowie formacji nie powinni\nwchodziç w uk∏ady z prywatnym biznesem.\n– Ârodków na nowoczesny sprz´t dla\nstra˝ników nale˝y szukaç przede wszystkim w bud˝ecie miasta czy gminy – mówi.\n– JeÊli samorzàdy sà w stanie sfinansowaç\nzakup fotoradaru dla swoich stra˝ników\n– dodaje m∏. insp. Wac∏aw Orlicki, I zast´pca komendanta miejskiego Policji w Krakowie – to nale˝y tylko takiej inicjatywie\nprzyklasnàç. Skoro my sami, jako Policja,\n– Przeganianie babç handlujàcych pietruszkà to ju˝ przesz∏oÊç – mówi komendant\nMarczuk. – Przed stra˝nikami stojà nowe\nwyzwania, które niesie ˝ycie. Aby im sprostaç, nie mo˝emy spoczywaç na laurach, ale\n– jak Policja – udoskonalaç metody dzia∏ania, korzystajàc równie˝ ze zdobyczy nowoczesnej techniki. Wiadomo, ˝e spo∏eczeƒstwo z dnia na dzieƒ nie stanie si´ idealne:\nbez z∏odziei, w∏amywaczy, chuliganów, alkoholików, narkomanów. Wprost przeciwnie, ich liczba, niestety, roÊnie. Wzrasta te˝\nzagro˝enie, któremu wspólnie z innymi\ns∏u˝bami musimy si´ przeciwstawiç. Permanentna prewencja to nasz kierunek\nna dziÊ i jutro – akcentuje komendant sto∏ecznych stra˝ników.\nWydaje si´, ˝e stra˝e miejskie znalaz∏y\nju˝ swoje miejsce na regionalnych mapach\nbezpieczeƒstwa. Ogarniajà zasi´giem swego dzia∏ania coraz szersze obszary ˝ycia.\nWi´cej patroli prewencyjnych na osiedlach, przy szko∏ach, w Êrodkach komunikacji i w parkach poprawia poczucie bezpieczeƒstwa. Coraz korzystniejsze dla\nstra˝y miejskich sà te˝ spo∏eczne sonda˝e.\nZmienia si´ opinia mieszkaƒców. Powody\ndo zadowolenia ma równie˝ Policja, która\nwreszcie zyska∏a w stra˝nikach dojrza∏ych\nIPA – Mi´dzynarodowe Stowarzyszenie Policji ∏àczy ludzi wykonujàcych\nzawód policjanta. W ciàgu 55 lat istnienia stale si´ rozrasta∏o\ni dziÊ nale˝y do niego ponad 300 tysi´cy policjantów z 60 krajów\n„Servo per Amikeco” – s∏u˝yç poprzez przyjaêƒ. Dewiza ta sta∏a si´ bli˝sza polskim policjantom dopiero\nw 1991 roku, kiedy powstawa∏y pierwsze grupy wojewódzkie IPA. Rok póêniej Polska zosta∏a formalnie\nprzyj´ta do Êwiatowej organizacji. Do Sekcji Polskiej\nnale˝eç mogà funkcjonariusze oraz emeryci Policji\ni Stra˝y Granicznej. Zapraszani sà do aktywnej obecnoÊci w IPA wraz z rodzinami. Bo to jest przede\nwszystkim oferta przyjaêni, skierowana do ludzi\notwartych, towarzyskich, ciekawych Êwiata.\nW Polsce dzia∏a ju˝ ponad 7000 cz∏onków IPA. Najliczniejszà grupà – 1200 osób – pochwaliç si´ mo˝e\nÂlàsk. W czo∏ówce plasujà si´ ponadto policjanci\nz: Wielkopolski, Dolnego Âlàska, Opolszczyzny, Warmii i Mazur oraz Ma∏opolski. Wiele ciekawych informacji na temat stowarzyszenia znaleêç mo˝na na stronie www.ipapolska.pl oraz w biuletynie organizacji,\nktóry ukazuje si´ cztery razy w roku. Zapa∏ i pomys∏owoÊç ipowców owocujà imponujàcym bilansem: 180\nimprez kulturalnych, sportowych i towarzyskich rocznie, z udzia∏em goÊci z 20 krajów Êwiata. W ubieg∏ym\nroku odwiedzi∏y Polsk´ 1184 osoby z zagranicy, przyby∏e w 58 grupach z sekcji narodowych. Z Polski natomiast w ró˝ne strony uda∏o si´ ponad 100 grup. Niedawno pod egidà IPA rozpoczà∏ dzia∏anie klub policyjnych kolekcjonerów.\nAspirant El˝bieta Gargula pracuje w KMP w Nowym Sàczu. Policjantkà jest od 12 lat, od poczàtku\nnale˝y te˝ do IPA. Nie po to, jak mówi, ˝eby p∏aciç\nsk∏adki i czekaç, a˝ ktoÊ zorganizuje jej ˝ycie. Ona lubi ruch, kontakty, czuje si´ w swoim ˝ywiole, gdy robi\ncoÊ z innymi i dla innych. Jest przewodniczàcà regionu IPA w Nowym Sàczu. Ko∏o liczy 250 cz∏onków.\nWspó∏pracujà z kolegami z: Niemiec (partnerskie\nmiasto Unna), S∏owacji, Szwecji, Litwy, Holandii, Anglii, Austrii. W kwietniu w pi´tnastoosobowej grupie\nsp´dzili 9 dni w Izraelu.\n– Jest to kraj w stanie wojny z sàsiadami, ale zapewniam, ˝e czuliÊmy si´ bezpiecznie – wspomina El˝bieta. – ByliÊmy w Jerozolimie, Tel Avivie, Nazarecie, Sodomie, w Kanie Galilejskiej, na Wzgórzach Golan,\nw muzeum Yad Vashem i nad Morzem Martwym, ∏àczàc tras´ pielgrzymkowà do Ziemi Âwi´tej z innymi\nelementami programu turystycznego. Wra˝enia? Niezapomniane. Niezwykle serdecznie przyjmowali nas\nkole˝anki i koledzy z IPA w Izraelu, a u∏atwieniem\nw kontaktach by∏a wcià˝ dobra znajomoÊç j´zyka polskiego wÊród naszych gospodarzy. Choç nie by∏ to wyjazd studyjny, mieliÊmy okazj´ poznaç warunki pracy\nw komisariacie w najstarszej cz´Êci Jerozolimy. Niecierpliwie i z radoÊcià oczekujemy w sierpniu rewizyty 20 izraelskich policjantów.\nZa moment wakacje. W katalogu „IPA house” mo˝na wybraç propozycj´ przyzwoitego noclegu w ca∏ej\nEuropie za 6–10 euro za dob´ od osoby. OczywiÊcie,\ndla zrzeszonych. ■\nzdj. zbiory w∏asne El˝biety Garguli\nKonkurs ma charakter otwarty, mogà\nbraç w nim udzia∏ wszystkie osoby nieb´dàce cz∏onkami komisji oceniajàcej.\n● Przedmiotem konkursu sà fotografie\ndokumentujàce prac´ Policji w latach 2000–2005.\nKa˝dy autor mo˝e nades∏aç maksymalnie\n5 fotografii w formacie 15 x 20 cm do 30\nx 40 cm, czarno-bia∏ych lub kolorowych, wykonanych dowolnà technikà.\n● Ka˝da praca powinna byç na odwrocie\nczytelnie opisana: god∏o (pseudonim au-\ntora), kolejny numer zdj´cia z wpisu\nna kart´ zg∏oszenia, miejsce wykonania\ni tytu∏ pracy.\n● Do przesy∏ki zawierajàcej prace powinna\nbyç do∏àczona zabezpieczona koperta\nopatrzona god∏em autora, zawierajàca\nwype∏nionà kart´ zg∏oszenia.\n● Organizatorzy nie ponoszà odpowiedzialnoÊci za uszkodzenie przesy∏ki w transporcie pocztowym.\n● Merytorycznej oceny nades∏anych prac\ndokona powo∏ana przez organizatora\nkomisja. Jej decyzja ma charakter ostateczny.\n● Komisja oceniajàca przyzna nast´pujàce\nI nagroda – 1500 z∏\nII nagroda – 1300 z∏\nIII nagroda – 1000 z∏\n● Og∏oszenie wyników konkursu nastàpi\n● Prace zostanà zaprezentowane podczas\nwystawy pokonkursowej w lipcu br.\n● Prace nades∏ane na konkurs pozostajà\nw archiwum organizatora, przechodzàc\nna jego w∏asnoÊç z zachowaniem praw\n● Organizatorzy zastrzegajà sobie prawo\nprezentacji nades∏anych prac, jak równie˝ nieodp∏atnego, wielokrotnego wykorzystywania ich w publikacjach zwiàzanych z popularyzacjà konkursu fotograficznego w prasie, telewizji, Internecie,\nna noÊnikach elektronicznych i w innych\nÊrodkach przekazu, w tym w miesi´czniku „Policja 997”.\n● Zdj´cia zg∏oszone do konkursu muszà\nzostaç dostarczone do 30 czerwca 2005\nroku (decyduje data dostarczenia prac\n● Prace konkursowe nale˝y nadsy∏aç\nWYDZIA¸ PROMOCJI POLICJI\nul. Pu∏awska 148/150,\nSzczegó∏owych informacji dotyczàcych\nst. sier˝. Krzysztof Potocki z Wydzia∏u\nPromocji Policji Gabinetu KGP,\ntel. s∏. (72) 116-72, tel. miejski (-22) 601-16-72\ntel. (022) 60-161-26, fax (022) 60-168-67\n¸àcznoÊç z czytelnikami:\n[email protected] (60-121-87)\nRedaktor naczelny: Pawe∏ Biedziak\n[email protected] (60-161-26)\nSekretarz redakcji: Agata Guzdek-Wrotna\n[email protected] (60-161-32)\nZast´pca sekretarza redakcji: Ma∏gorzata Boruta\n[email protected] (60-161-15)\nSekretariat: Bo˝ena Chmielewska\n[email protected] (022) 60-161-26\nGra˝yna Bartuszek – [email protected]\nPrzemys∏aw Kacak – [email protected]\nTadeusz Noszczyƒski – [email protected]\nPawe∏ Ostaszewski – [email protected]\nJerzy Paciorkowski – [email protected]\nEl˝bieta Sitek – [email protected]\nJolanta Âlifierz – [email protected]\nFotoedycja: Wojciech Basiƒski\nBo˝ena Skibska, Krzysztof Zaczkiewicz\n[email protected] (60-135-46)\nKorekta: El˝bieta Mirowska (60-121-87)\nMarketing i reklama: Rafa∏ Wasiak\n[email protected] (60-115-01)\nPrenumerata i kolporta˝: Justyna Kolarz\n[email protected] (60-168-66)\nKsi´gowoÊç: Teresa Bàk (60-160-86)\nNak∏ad: 40 000 egz.\nNumer zamkni´to: 30.05.2005 r.\nDbajàc o klientów,\nzgodny z normà\nRedaktor prowadzàcy: El˝bieta Sitek\nRedakcja nie zwraca materia∏ów niezamówionych,\nzastrzega sobie prawo skrótów i opracowania\nredakcyjnego tekstów przyj´tych do druku oraz\nprawo nieodp∏atnego publikowania listów.\nRedakcja zastrzega sobie równie˝ mo˝liwoÊç\nnieodp∏atnego wykorzystania publikowanych\nmateria∏ów na w∏asnej stronie internetowej.\nZa treÊç zamieszczonych reklam, og∏oszeƒ, listów\ni materia∏ów sponsorowanych redakcja\nZamówienia na prenumerat´ przyjmujà oddzia∏y\nfirmy ,,Kolporter’’ na terenie ca∏ego kraju.\nInformacje pod numerem infolinii 0801-205-555\nMiesi´cznik wydawany jest przez Gospodarstwo\nPomocnicze KGP ,,Karat’’.\nEgzemplarze miesi´cznika w policyjnej\ndystrybucji wewn´trznej sà bezp∏atne.\nzdj. Damian Burzykowski „Fakt”\nna podobne zdj´cia:\nCo mo˝e mieç decydujàcy wp∏yw na skutecznoÊç prowadzonego\nprzez policjanta poÊcigu?\ncigajàcy policjant jest, niestety, w du˝o trudniejszej sytuacji ni˝ uciekajàcy przest´pca, który nie zwa˝a na ˝adne zagro˝enia, przewa˝nie\nza nic majàc ludzkie ˝ycie. Funkcjonariusz natomiast musi nieraz t´ pogoƒ po prostu przegraç. Nie mo˝na przecie˝ Êwiadomie nara˝aç ˝ycia\nDlatego najwa˝niejsze jest, ˝eby nie daç si´ ponieÊç emocjom, trzeêwo oceniaç sytuacj´ – tak, by maksymalnie wykorzystaç swoje atuty\ni s∏abe strony uciekajàcego. Sam fakt, ˝e ktoÊ jedzie na sygnale, nie czyni go nieÊmiertelnym!\nPolicjant, który siedzi za kierownicà, powinien byç maksymalnie\nskoncentrowany wy∏àcznie na jeêdzie, jego partner – niczym pilot w za∏odze rajdowej – patrzy na to, co si´ dzieje wokó∏. Kontaktuje si´ przez\nradio z bazà, wypatruje zagro˝eƒ i ostrzega przed nimi. Pomaga kierowcy trzymaç emocje na wodzy, aby ten nadmiernie nie ryzykowa∏. Idea∏em by∏yby poÊcigi, których celem jest „zagonienie” do ustalonego\nprzez radio miejsca blokady. A nie takie, w których mi´dzy uczestnikami ruchu p´dzà szaleƒczo dwa samochody i tylko ∏ut szcz´Êcia pozwala\nWa˝na jest ocena stopnia desperacji uciekiniera, w skrajnych przypadkach nie wolno nam jego szaleƒstwa dodatkowo nakr´caç. Lepiej,\ngdy jesteÊmy w stanie, a znakomicie to robià amerykaƒscy policjanci,\npoÊcig... zwalniaç. Zamiast za wszelkà cen´ zmniejszaç dzielàcy nas dystans, utrzymujemy kontakt wzrokowy. Nie czujàc naszego „oddechu\nna plecach”, Êcigany stopniowo zwalnia.\nIstotne jest umiej´tne wykorzystywanie toru jazdy, tak˝e dzi´ki b∏´dom Êciganego kierowcy. Obserwujàc, jak wyrzuca go w zakr´cie, wczeÊniej przygotowani jesteÊmy na zmiany nawierzchni. Nie wiem, czy\nwszyscy policjanci nauczyli si´ zawracaç na r´cznym hamulcu. Czasem\nto przydatne, a z∏odzieje na ogó∏ to potrafià. Warto poçwiczyç ten element, najlepiej zimà na jakimÊ pustym parkingu.\nKa˝dy powinien bardzo dobrze znaç swój samochód, jego w∏aÊciwoÊci\ntrakcyjne, to, jak zachowuje si´ przy ostrej jeêdzie. Mo˝na wtedy umiej´tnie wykorzystywaç parametry silnika, wiedzieç, czy „kr´ciç” go wysoko, czy mo˝e, jak w przypadku silników turbodiesel, jechaç bardziej\nz „do∏u”. To pozwala wybraç najlepszy moment do zmiany biegów.\nTrzeba pami´taç, ˝e w trakcie poÊcigu po trzech, czterech mocniejszych hamowaniach, przy du˝ych pr´dkoÊciach, znacznie spada skutecznoÊç dzia∏ania hamulców. Dodatkowo zaczynajà si´ przegrzewaç\nopony, samochód staje si´ coraz bardziej „mi´kki”, Êlizga si´, pojawia si´\ngroêba wypadni´cia z trasy lub, co najmniej, utraty tempa. Musimy to\nuwzgl´dniaç. Dla poprawy bezpieczeƒstwa znakomitym rozwiàzaniem\nby∏oby montowanie pasów szelkowych.\nTak naprawd´, ˝eby skutecznie Êcigaç, policjant musi mieç do dyspozycji odpowiedni samochód. I nie chodzi o jakàÊ fanaberi´ i wp´dzanie\npodatnika w koszty, ale o poczucie bezpieczeƒstwa nas wszystkich. JeÊli jad´ w Anglii i widz´ policyjne subaru impreza, w dodatku tuningowane, któremu ˝aden pirat drogowy czy przest´pca nie ucieknie, to\nwiem, ˝e tak buduje si´ autorytet i s∏u˝b, i paƒstwa. Na tym nie nale˝y\noszcz´dzaç i to wreszcie muszà zrozumieç decydenci. Kogo dogoni polonezem najlepszy nawet kierowca...? ■\nNotowa∏a JOLANTA ÂLIFIERZ\nzdj. Ho∏owczyc Management