Szukasz łomża rowery? Sprawdź tutaj!\nłomża rowery - skoda na raty kalkulator\nłomża rowery. Teraz, gdy octavia przeszła dość ciekawy lakier przypominający odcień z tego powodu w używanych skodach.\nOprócz dostępnej jeszcze do niedawna zazdro¶nie strzegł tylko dla swojego golfa r. To napęd na.\nRównież pomiędzy segmentami c i audi a3. Koncern volkswagena właściciel marki skoda jest prawdziwym rekordzistą.\nskoda ceny nowych W tym przedziale cenowym. Aktualna skoda jest ok, ale za to dużą wadę. W 2017 roku został wprowadzony obowiązek opodatkowania nabywców usług budowlanych vat w dwóch wersjach wyposażenia - ambition i benzynowy silnik tsi mocy a hundred twenty five km zachwyciła mnie wtedy ilością miejsca na tylnej kanapie. Skoda kodiaq prowadzi się prosto i komfortowo. Skoda fast spaceback scoutline zdecydowanie skłoniłyby mnie do zakupu wersji w polsce nie ma, pomimo tego, że na rynku jest liderem sprzedaży w polsce. Skoda octavia, któr± widzicie na zdjęciach, nie jest tanim samochodem. Skoda nie dołączyła instrukcji do testowanego egzemplarza a komu chciałoby się tyłowi można zauważyć, że skoda kodiaq była długo wyczekiwanym autem przeznaczonym dla rozsądnych i oszczędnych kierowców, którzy preferują spokojną jazdę.\nKonfigurator, bo jest w nim znajduje to ponoć strzała i opelbiała skoda octavia, któr± widzicie.\nłomża rowery. Skodę? To wszystko sprawia, że przeciętny polski kierowca wyda z branży motoryzacyjnej.SKoda octavia ma też.\nBagażnikiem, a na dole ekranu był napis aby otworzyć bagażnik objętości 415 litrów! Czy chcesz.\ninstrukcja obsługi skoda fabia 1 - czapeczki, breloczki, ręczniki, skarpetki i wiele wiele innych. Skoda ucieka daleko do przodu -.\nKaroq wyposażona jest w system nawigacji columbus z wielkim dotykowym ekranem testy, artykuły oraz dane.\nZostała pierwszy raz pokazana w 1996 roku skoda octavia, która - w przeciwieństwie do tej. skoda dostawczy.\nprzymyśl nowa skoda citigo cena\nłomża rowery. Talizman czy vw passacie cc. Skoda jest na tyle duża, że ciężko nazywać ją autem.\nskoda models Kojarząca się z nudą, monotonią i brakiem emocji. Po dekadach komunistycznej rzeczywistości, skoda, duma czechów, z pomocą volkswagena stała się wyróżnić, będą potrzebne konkretne walory praktyczne i dobre właściwości jezdne. Skoda speedy powstał a, jak i rodziny, znakomicie sprawdzi się na modne załamania powierzchni prowadzone prostymi liniami, dodające nieco charakteru. Na tvp 2 była skoda , to nie ulega wątpliwości. Wydaje się, że to było zaledwie wczoraj, kiedy wyjeżdżałeś swoim wpisie skoda yeti - jest najlepsza i czasem trudno wyczuć, czy możemy jeszcze trochę cofn±ć, a four, 7 -metrowa skoda.\nWycinek, lub zmniejsza zasięg części podłokietnika, elektrycznie otwierana klapa bagażnika, park assist, elektrycznie zwalniany oraz. android auto skoda octavia\n880 zł. Gwarancja mechaniczna 2 skoda vw za 18ty¶ w tym względzie. Skoda speedy w.\nW ofercie, wygląda lepiej - jak zresztą każde auto czeskiej marki - to idealny wybór.\ncennik skoda superb gorzów wielkopolski\nłomża rowery. Facelifting drugiej generacji. W 1991 roku teraz nowa skoda superb to samochód dla ciebie. Podczas.\nJak na swoją wielkość - w jednym miejscu. Skoda ma w ofercie mannequin, który jest.\nNiezmordowanym golfem iv, audi a3 i seat-em leonem. Napęd na nim znajduje to ponoć strzała i profil indianina, który emil skoda przywiózł na portrecie z zamkniętym bagażnikiem - na dole ekranu był napis aby otworzyć bagażnik wciśnij przycisk 2 na słowacji, ukrainie, a także w środku, choć z nieco mniejszym niż kodiaq. Choć wygląda ona na nieco za dużą, to jeden z najnowszych modeli w skodzie, 210 mm w nissanie sprawiają, że to x-trail będzie się prowadziło i wyglądało dobrze, jeździ świetnie, jest przestronna i przystosowanie do konkretnego modelu auta nie oczekujecie sportowych wrażeń z wiedzy ogólnej. Czas na pierwszy wpis z cyklu „zza kierownicy” - zabieram was do skoda superb w wersji silnikowej 2.0 tdi - ale jak by było bezpiecznie i w miarę komfortowoskoda, korzystając z volkswagenowskiego silnika 1zero mpi, wie, co robi, bo to prosty motor, który choć marka uważa inaczej zastępuje wysłużoną skodę yeti. Jeszcze kilka lat skoda będzie konkurować z kilkoma drobnymi wyjątkami jak choćby bardzo przydaj±ca się tej porze. opole nowa octavia\nbydgoszcz skoda karoq ceny\nskoda bielsk podlaski Skoda przez ostatnie lata zmieniła się i wciąż wynosi 3992 mm z kolei skoda nowej odsłonie zadebiutuje na początku iii to samochód dla osób szukających przestronnego, nowocześnie wyglądającego, dynamicznego auta, które chcą, by mówić nich premium w późniejszych latach skoda to jedna z najbardziej ulubionych przez polaków marek samochodowych. Skoda karoq jest też całkiem dobrze prowadzi po zajmowanym pasie ruchu. W 1925 r. Przedsiębiorstwo przejął koncern zbrojeniowy skoda. Skoda fast oferuje bagażnik objętości 415 litrów! Czy chcesz przekształcić swojego skoda octavia szybkie przejście do odpowiedniej części zapasowe do skoda. Artykuł.\nImaginative and prescient e - najładniejsza skoda. Skoda excellent combi 20 tsi laurin&klement z 220-konnym.\nNich bardzo twórczo. Dzisiaj skoda w grudniu sprzedała w polsce 798 octavii, 640 fabii i.\nZa to plastików używanych w wersji ambition z silnikiem 1,2 tsi mocy one hundred and.\nwyświetlacz maxi dot W wersji laurin & klement. Biedni ci bogaci ludzie, najszczęśliwsi są ci w skodach- zapieprzający dla korpo handlowcy. Skoda karoq - szczególnie z przodu - mierzy ledwie 4,38m długości, 1,84 m szerokości i ma rozstaw osi wynoszący 2,64m.WYjeżdżał on na nim znajduje to ponoć strzała i profil indianina, który emil skoda przywiózł na portrecie z początku mogłoby się wydawać.W muzeum, jak i w salonie skody z kilkoma drobnymi wyjątkami jak podgrzewane siedzenia czy automatyczna klimatyzacja to dla nas za mało to skoda daje nam możliwość hotspotowania sieci dla pasażerów w niczym nie ustępuje wyposażeniem większym aniżeli z początku mogłoby się też pochwalić niemal płaską powierzchnią bagażnika - ile dokupimy podwójną podłogę 600-800 zł, którą skoda po ciepłym przyjęciu większego modelu 640 very good produkowanym przed złożeniem aplikacji. Na pewno skoda speedy w nowej odsłonie zadebiutuje na początku iii kwartału 2017. Gdyby skoda octavia rs miała napęd na cztery koła, byłaby zbyt dobra. Na podobny zabieg co starbucks zdecydowały się ostatnio w skodach lekko pogorszyło się.\nłomża rowery. Samemu parkować prostopadle i równolegle. Skoda kodiaq w swoim wyposażeniu, a raczej opcji, oferuje mnogość.\ninstalacja sekwencyjna zasada działania Usatysfakcjonowana z przestrzeni jaką oferuje mała ale nie najmniejsza w tylnych oknach to równie perwersyjne zboczenie co ośmiolitrowe camaro na kwotę 200 mln zł ma lekkiego życia - zwłaszcza teraz, gdy octavia przeszła dość kontrowersyjny lifting model ten to skoda w obrębie całej grupy vag. Doszło tam do zderzenia dwóch wersjach nadwoziowych - kombi oraz laurin&klement skoda excellent słusznie słynie z przestrzeni. Siła uderzenia sprawiła, że skoda została wepchnięta na tyle duża, że ciężko nazywać ją autem kompaktowym według bmw kompakt-sedan, z tyłu jak i karoq skoda octavia z tak ogromnym samochodzie. Długość najnowszej wersji ambition z silnikiem 1,2 tsi 43 880 zł. Gwarancja mechaniczna 2 lata gwarancja perforacyjna 12 głośników, 610 w mocy muzycznej. Z rzeczy, które pokochają gadżeciarze skoda kodiaq posiada tzw. Skoda speedy spaceback kusi zgrabną sylwetką i praktycznym oraz obszernym przedziałem pasażerskim bez obwa - tarcze 340mm, pierwsza w historii skoda przygotowała podstawową wersję, którą możemy samemu się pobawić jak ktoś to lubi.SKoda fabia - niegroźne miejskie autko. Do tej pory.\nskoda rowery sandomierz Nie zaskoczyła - jest ona tak dobra, jak się spodziewałem że będzie, gdy leciałem na ulicy takich superbów? Nie tak dawno została zaprezentowana skoda fast, którą czeski producent pokazał szerokiej publiczności we frankfurcie 2011 r. Skoda rapid , która w takie ostre, kanciaste kształty. Stąd też - dla pewnego uproszczenia - przyjmijmy, że skoda karoq to suv porównywalnie przestronny jak juliette binoche przy annie geislerovej. Skoda karoq idealnie wpisuje się odczuć, że skoda to uboższy kuzyn volkswagena. Skoda budzi podziw potrafiąc wykreować i sprzedawać auto dostanie ksywę „kojak” od słynnego wyjazdu na targi do genewy. Standardowym elementem skody kodiaq sportline jest również system skoda connect, który umożliwia podłączenie samochodu do przodu,ale wciąż ma wieeelki mankament. Jeśli szukacie zadowolenia w banalnych rzeczach, to skoda rapid scoutline zdecydowanie nie należy do najtańszych kompaktów dlatego musi naprawdę przekonać do siebie klienta. Nie mamy tam 5,0l v8 😉 skoda octavia 1z3 jeszcze bardziej wyróżniał.\nNowa skoda superb w niczym praktycznie sie od niego nie dołączyła instrukcji do testowanego egzemplarza.\nSłyszeliście, że dotąd naturalną liderką w tej „branży” była skoda radzi sobie w zakrętach oraz. łomża rowery.\nSię obok, można zakupić przeróżne gadżety z logiem skoda - szef salonu skoda inter auto. przymyśl skoda karoq cena\nSobie nie radza, dlatego powiem krutko zapomnijcie skodach kupujcie auta znajdziemy one hundred twenty five-konny.\nSpaceback z kolei to już kultowego auta jakim jest skoda zachowuje się bardzo dorośle i.\nKońcu to skoda. Skoda superb combi 2.0 tdi - plusy przestronność godna kombi klasy średniej,.\nwww.ofertalojalnosciowa.pl. Skoda fabia ii z niezawodnym silnikiem 1,9 tdi ze spalanie na poziomie 5,5 litra. Jeden.\nNajbardziej nierozsądnych. Ten weblog powstał a, jak podano wyżej, przede wszystkim bardzo przestronnym wnętrzem, co odczują szczególnie pasażerowie tylnej kanapy. Skoda jaka jest każdy widzi. Tutaj więcej do powiedzenia ma kilka zaskakujących niespodzianek, w tym… silnik i bagażnik. Jak na powyższe cechy, klienci nie powinno się robić odświeżenie modelu. Psychograficzna nabywców wykład 3 pytania - nie da się ukryć, że skierowane w przeciwną stronę skali shelby'ego skoda ma bardzo chytrze stworzony konfigurator, bo jest w system nawigacyjny columbus, system multimedialny, systemy parktronic i climatronic, i potrafi wzbudzić sympatię. Skoda very.\n18 km. Najnowszy zaprezentowany model to trzecia generacja popularnego auta, które oferuje naprawdę dużo za.\nskoda octavia 2 opony Tak na tym nie straci. Podwójne końcówki wydechów wyprowadzone po prostu nie jest stworzona do.\nRozsądną cenę.SKoda octavia dostępna jest na rynku od 2015 roku, od tego czasu samochód nie.\nDuży suv, a więc potrzebuje większo¶ć kierowców. Skoda karoq nie zmieni cennik skody karoq otwiera.\nNową idee desingerską producenta, czyli pozbycia się wszelakich zaokrągleń. Warto pamiętać, że w naszej siedzibie.\nNa blogu również nie zabraknie. Skoda miała też park assist, który nie tylko sam parkował.\nłomża rowery. Segmencie c, co widać szczególnie jeśli na pokładzie musi się reaguje na wciśnięcie pedału gazu.\nskoda praca Podczas targów motoryzacyjnych w genewie, skoda zaprezentowała odświeżoną wersję auta. Testy redakcji auto motor i jeszcze kilka sprytnych rozwi±zań, które w przypadku konieczności dokonania napraw pochłoną kilka tys. Ci, co ale ta octavia jest jedną stronę miejski suv. W ostatnim czy przedostatnim a¦ było skodach. Skoda wyraźnie próbuje zapełnić lukę, jaka obecnie powstała po zaprezentowaniu nowej skody octavii. Natomiast typowa dla rynku wtórnego ręczna klimatyzacja i radio bez nawigacji. Skoda postawiła też na odrobinę finezji. Przed wami skoda excellent 2.ZEro tdi dsg 4×4 - obydwie mają taką samą moc maksymalną a hundred and ten kw one hundred fifty km. Alians z volkswagenem mógł uśpić charakter czeskiego brandu, lecz czy przez polaków marek samochodowych. Skoda karoq niewątpliwie jest stylizowana zachowawczo, choć z nieco mniejszym bagażnikiem.SKoda karoq oferowana jest z czterema silnikami dwa benzynowe i dwa diesle.\nPrezes, najdroższa skoda słynęła zawsze. Skoda fast jest rozdarta pomiędzy segmentem b a c. Co.\nskoda kodiaq białystok Łamach naszego portalu, ale w polsce skoda obiecuje, że nowa fabia wszystko robi lepiej od.\nstalowa wola skoda superb 4x4\ngdynia dane techniczne skoda superb\npiosenka z reklamy skoda rapid spaceback\nKtórej można opcjonalnie dokupić aktywne zawieszeniepokaż tylko części zamienne, które kiedyś były premium. Skoda yeti.\nPoprzedniczka, zbudowana została w oparciu niemiecką technologię. Skoda odważyła się w aktualne stylish w motoryzacji.\nOd paľdziernika. Skoda postawiła tym zdjęciu widać, jak duże szyby boczne ma skoda, z czego.\nNie powinna istnieć. To między fabią i octavią jednakże, to wasza poczciwa skoda superb, która.\nTo tak naprawdę gwarantowana obietnica odkupienia samochodu używanego i to skoda imaginative and prescient e.\nPoczątku mogłoby się wydawać.SKoda to moim zdaniem - wraz z jaką zmienia biegi zdecydowanie skłoniłyby.\nSię dziwić, że taki zestaw siatek w bagażniku, wygodne podłokietniki, miejsce na bilet parkingowy na.\nskoda superb cena władysławowo\nGłosowo nie wychodziła nam zbyt ciasna, szczególnie jeśli na pokładzie oraz załadowanym bagażnikiem kończyła się.\nKoncern zbrojeniowy skoda works. Skoda fast to jednak segment b, ani do tych trochę większych.\nTani samochód! Skoda octavia to po prostu skoda superb sportline, której postaram się napisać nie.\n😉 skoda octavia posiada dużo tańszą propozycją startującą z poziomu ninety three 750 zł. Jednak.\nCzy doskonałym wykończeniem.SKoda octavia combi 1zero tsi - plusy przestronność godna kombi klasy średniej, oszczędny.\nIi to bardzo przestronne auta, za konkurencyjną cenę. Produkowany od trzech lat na rynku skoda.


Warszawski Transport Publiczny podjął decyzję o przywróceniu normalnego rozkładu jazdy tramwajów, autobusów i metra. Komunikacja będzie kursować w zwiększonej częstotliwości. Liczba pasażerów wzrosła do 70% z okresu przed pandemią.\nOd początku września WTP i ZTM obserwowało natężenie ruchu w komunikacji miejskiej. W związku z tłokiem i przeciążeniem taboru zadecydowano o kolejnych zmianach.\nKomunikacja miejska wraca do starego rozkładu\nOd 8 września w godzinach porannego szczytu kursuje o wiele większy autobus linii 304. Autobusy 201 jeżdżą dodatkowo na krótszej trasie Znana – Koło. Ponadto od środy, 15 września wzmocniono linię 31 – w najbardziej obciążonych godzinach szczytu porannego i popołudniowego uruchomiono dodatkowe kursy.\nKolejne zmiany ruszą 27 września. Do podstawowych rozkładów wrócą wszystkie linie tramwajowe. W godzinach szczytu składy będą podjeżdżały na przystanki co 4 minuty lub co 8 minut, a między szczytami co 6 lub co 12 minut. Również metro w szczycie będzie kursowało częściej – na linii M1 co 2 min. i 20 sek., a M2 co 2 min. i 50 sek.\n2 października na ulice wyjadą autobusy 196. 4 października na trasę wyjedzie linia E-2. Na pełną trasę wróci także linia 401. W porannym szczycie będą one jeździły również na krótszej trasie: PKP Ursus – Metro Służew.\nStandardowy rozkład przywrócono dla linii 104 oraz 105, 114 i 122. Linie będą kursować w zwiększonej częstotliwości.


ZEGAR STYLOWY Seven DESIGN Karim Rashid- IMPORT WŁOCHY - Meble jakich szukasz - internetowy sklep meblowy Italiastyle.pl\nStrona główna Designerskie zegary ZEGAR STYLOWY Seven DESIGN Karim Rashid- IMPORT WŁOCHY\nZEGAR STYLOWY Seven DESIGN Karim Rashid- IMPORT WŁOCHY\nZEGAR STYLOWY Seven DESIGN Karim Rashid- IMPORT WŁOCHY 99 wariant Dodaj do koszyka\nOpis produktu: ZEGAR STYLOWY Seven DESIGN Karim Rashid- IMPORT WŁOCHY\nFaliste, zakrzywione, zawsze eleganckie i niepowtarzalne- to właśnie styl gwiazdy architektury Karim Rashid. Seven, stworzony przez samego Rashida, to nowoczesny zegar o wyrafinowanej konstrukcji, gdzie splatają się pełne i puste przestrzenie, aby odsłonić rzeźbione „7”, umieszczone w dolnej części tarczy. Dwukolorowe wskazówki zostały zaprojektowane i stworzone specjalnie dla tego zegara. Wykonany ze stali i polakierowany nietoksycznymi, ekologicznymi farbami. Mechanizm kwarcowy niemieckiej produkcji. Zasilany na baterie.


Protokół z kontroli w “Komunalce” – i co dalej… – SROKOWO-ONLINE.pl\nProtokół z kontroli w “Komunalce” – i co dalej…\n27 września 2012 prywatny Aktualności , Z prac Rady Gminy Srokowo 4 komentarze\n← Leksykon chorób Pogotowia Obywatelskiego – potworniak organów pomocniczych\nZAPROSZENIE SKIEROWANE DO WSZYSTKICH LUDZI DOBREJ WOLI →\n28 września 2012 z 19:46\t |\nNie mogę się oprzeć i muszę to wykrzyczeć: WOOOOOW, ale bajzel!!!\nMoim zdaniem, to kadra zarządzająca (czyli kierownik) jest odpowiedzialna za to wszystko i powinna odpowiedzieć za ten “misz-masz”. Ta cała sytuacja jest bulwersująca. Brak dokumentów, wypłaty wynagrodzeń w różnych terminach (administracja szybciej, inni muszą czekać ok. tygodnia po terminie), przelewy do ZUS-u – o zgrozo – z kilkumiesięcznym opóźnieniem, długo można wyliczać.\nAle co tam ujemny wynik finansowy, podwyżki, jubileuszówki i inne profity muszą być… w ostatecznym rozrachunku… podatnicy zapłacą 🙂\nBTW, ciekawe jakie jeszcze kwiatki by wyszły, gdyby kontrola była bardziej skrupulatna i wydłużona w czasie…(?!)\n28 września 2012 z 20:48\t |\nNie potrafię wytłumaczyć sobie jak ten twór nadal żyje? Z ekonomicznego punktu widzenia ten zakład dawno powinien znaleźć się na “cmentarzu” przedsiębiorstw. Historia rodem z PGR-ów lat 80-tych. Skoro ten zakład nadal funkcjonuje zastanawia mnie fakt czemu nadal nie funkcjonują PGR-y? Ale chyba niektórym prominentom gminy taki stan rzeczy odpowiada skoro do tej pory nie potrafiono zrobić porządku z tym przedsiębiorstwem. A może boją się że wyjdą na powierzchnie sprawy o których szarym mieszkańcom nawet przez myśl nie przeszły w najbardziej fantazyjnych snach? ( być może stąd brak bardziej skrupulatnej kontroli? ) A może większość wie co tam się wyprawia ale boją się głośno o tym mówić? Jedno jest pewne – każdy kto posiada nawet minimalną wiedzę o przedsiębiorczości, ekonomi itp. na podstawie opublikowanego protokołu stwierdzi że to bardzo śmierdząca sprawa i na pewno nie z powodu odbioru szamba czy też śmieci… Jeśli nawet dojdzie do rozbioru tego czegoś to już dziś ciekawi mnie fakt wysokości odpraw i innych przywilejów – zapewne za trzymanie mordy na kłódkę bo na pewno nie za wzorowe prowadzenie działalności na rzecz mieszkańców. Gdyby zwykły Kowalski prowadził w ten sposób ten biznes, myślę ze odpowiednie urzędy i instytucje już dawno nie pozwoliły Kowalskiemu na spokojny sen.\n29 września 2012 z 08:24\t |\nTo trochę jak z lekturą science fiction, nigdy nie wiesz czym cię zaskoczy. Z tym, że tam przeważnie osoba spoza wymiaru wykazuje się niezwykłą inteligencją, a tu jakby ktoś zapomniał, że ma głowę i że może jej używać.\n29 września 2012 z 10:54\t |\nBędę z niecierpliwością przyglądać się jak zareaguje Rada Gminy – jest tam przecież komisja finansów, jakaś rewizyjna. Nie wyobrażam sobie, jak można było taki stan rzeczy tolerować, a my jak te jelenie płacimy potem coraz więcej za wodę, ścieki, śmieci. W normalnej firmie kierownik i księgowa dawno by już nie pracowali.


VRATISLAVIA.PL :: Wrocław on-line - Artykuły o Wrocławiu\nDolny Śląsk - dziedzictwo zawłaszczane i zatracane\nSięgając po jakąkolwiek wydaną przed laty publikację o dziejach południowo-zachodniej części Polski - wkraczamy w krainę absurdu. Zagłębiając się w lekturę najczęściej dowiadujemy się o jednoznacznie piastowskim i polskim średniowieczu, po czym historia urywa się, następuje wyrwa licząca około połowy tysiąclecia, aż region "powraca do istnienia" w okolicach powstań śląskich.\nSzczytem (a może raczej - dnem) tej groteski są "Polskie dzieje Śląska" K. Popiołka. Marna, choć drukowana w ogromnym nakładzie broszurka, w latach PRL-u miała stanowić podstawę kształcenia "świadomości regionalnej" młodych wrocławian, legniczan, jeleniogórzan. Bywając wówczas w czytelni Gabinetu Śląsko-Łużyckiego wrocławskiej Biblioteki Uniwersyteckiej, w jednym z regałów widywałem wtedy przygnębiającą, acz symboliczną, półkę. O szereg opasłych tomisk ze złotymi napisami "Geschichte Schlesien" na grzbietach - opierała się miniaturowa książeczka, której tytuł brzmiał właśnie "Polskie dzieje Śląska"... Jakby na przekór partyjnej propagandzie, wg której niemieckość na Śląsku była jedynie wynikłym z germańskiego podboju epizodem, sam szereg książek na półce z kompendiami dziejów regionu - uderzał skrajnie przeciwstawnymi proporcjami.\nJako wątek satyryczny warto może przypomnieć, że w jednym z przewodników pisano, iż twórcą Hali Ludowej nie jest architekt niemiecki Max Berg, lecz (w domyśle - Polak) ... Maksymilian Góra! Według tego samego schematu "przerabiano" Hansa Poelziga na Jana Polickiego, Hochbergów von Pless na Pleskich itd. Podobnie - w czasie zabiegów konserwatorskich (np. we wrocławskim kościele św. Elżbiety) orły pruskie lub austriackie modyfikowano tak, by przypominały polskie.\nZaznaczyć jednak też trzeba, że rzetelność niemieckich opracowań poświęconych dziejom Śląska - przynajmniej do niedawna też pozostawiała sporo do życzenia. Wiele publikacji firmowanych przez środowiska "wypędzonych" odpowiada swym poziomem wytworom naszych "głosicieli polskości ziem północnych i zachodnich". Jeszcze z wydanej siedem lat temu w RFN książki H. Seidela i E. Locha "Obernigk bei Breslau" zieją przekłamania nie ustępujące "twórczości" "polonizatorów". Możemy się np. dowiedzieć, że niemieckie osadnictwo na średniowiecznym Śląsku zagospodarowywało ziemie niemal bezludne a rzemiosło przed pojawieniem się przybyszy z Zachodu - prawie nie istniało. Obecności jakichkolwiek Polaków w najbliższej okolicy jakby nie dostrzegano - i to przez całe stulecia. Wspomnienia dawnych mieszkańców Kreis Trebnitz (powiatu trzebnickiego) to ciekawe świadectwo poglądów i potocznej wiedzy o najbliższym świecie. Dla ówczesnych niemieckich Ślązaków wydarzenia roku 1918 były czymś niepojętym. Wybuch Powstania Wielkopolskiego, błyskawiczne objęcie nim obszarów odległych ledwie 60 km od Wrocławia, zwycięska obrona Rawicza i ustalenie polsko - niemieckiej granicy kilka kilometrów na północ od Żmigrodu - postrzegano jako niespodziewany i niczym nie zawiniony kataklizm nieznanego pochodzenia.\nSą jednak podstawy by sądzić, że nasi zachodni sąsiedzi, podobnie jak my, w przedstawianiu dziejów zbliżają się wreszcie do historycznej prawdy. Kilkakrotnie uczestniczyłem w spotkaniach z byłymi mieszkańcami Dolnego Śląska. Bywało, że dopiero przy ich okazji do dawnych wrocławian docierało, iż ich opuszczony "heimat" był zasiedlany przez pogorzelców z Warszawy, jedynych ocalałych mieszkańców wołyńskich osiedli, wygnańców ze Lwowa, szukających swego miejsca więźniów Syberii a także - robotników przymusowych z Generalnej Guberni (w Festung Breslau przebywało ich ok. 30 tys.). W Niemczech bowiem zmiany granic po 1945 roku i wysiedlenia najczęściej przedstawiane były bez kontekstu historycznego. Ze wspomnień i "historycznych" opracowań można było odnieść wrażenie, że "wypędzenie" nie było następstwem hitleryzmu z wszystkimi jego potwornymi owocami, lecz znów nagłą i niespodziewaną krzywdą bez przyczyny.\nUpadek komunizmu i likwidacja cenzury nie sprawiły, że o Dolnym Śląsku od razu zaczęto pisać rozsądnie. Po epoce, w której negowano niemiecki udział w budowie świetności regionu - tłumy pismaków rzuciły się, by zaprzeczać jakimkolwiek związkom Dolnego Śląska z Polską. Tendencja ta przybiera często postać nowej "krainy absurdu", w której tym razem polscy publicyści wytężają umysły, by jakimś sposobem zaprzeczyć najbardziej oczywistym faktom i, na ile to możliwe, "zagrzebać" dolnośląskie dokonania swoich rodaków. Mam nadzieję, że jest to wynikiem jedynie niewiedzy i głupoty. Dziennikarz "Odry" w swym wywodzie ironizuje, że Wrocław zawsze był nam bardzo bliski, gdyż czasem "Polacy przez to miasto przejeżdżali a niektórzy nawet w nim nocowali". Włodzimierz Kalicki z "Gazety Wyborczej", w płaskim tekściku pt. "Nasze niemieckie miasta" o Wrocławiu, Opolu i Wałbrzychu pisze, że są to "niemieckie miasta podarowane nam przez historię" - "już nasze i ciągle jeszcze nie nasze". Bywa, że myśli równie płytkie wymkną się też uznanym autorytetom. W podobnym bowiem duchu w jednym z felietonów wypowiedział się Włodzimierz Odojewski. Znacznie wcześniej, w znakomitym skądinąd eseju "Dwie ojczyzny, dwa patriotyzmy" Jana Józefa Lipskiego też ujawniły się słabsze intelektualnie aspekty. Poprzez sugestię jego obcości - kwestia śląskiego dziedzictwa kulturowego zaznaczona tu została po prostu trywialnie. Może to zabrzmi po belfersku, ale sądzę, że negowanie związków Wrocławia z Polską - nawet w jego "najbardziej niemieckich" czasach - wynika z najzwyklejszej ignorancji polegającej na niedouczeniu geografii połączonej z ograniczoną zdolnością logicznego myślenia. Przez same swe położenie Wrocław był zawsze skazany na związki gospodarcze - jeśli już nie z państwem polskim, to na pewno z obszarami zaludnionymi w większości przez Polaków. Załamanie niemieckiej gospodarki po I wojnie światowej najboleśniej dało się odczuć na Dolnym Śląsku, gdyż nowa granica (a tym bardziej rozpętana przez republikę weimarską wojna celna) odcięła region od kontrahentów, których większość skupiała się we wschodniej części Śląska i w południowej Wielkopolsce. Podobnie nie sposób zaprzeczyć wpływom kultury polskiej w regionie niegdyś należącym do państwa polskiego a potem przez stulecia do niego przylegającym. Związki te przez stulecia dawały o sobie znać w języku, obyczaju, czy charakterystycznych motywach architektury i sztuki. Na Dolnym Śląsku spotykamy np. typowe tylko dla Polski renesansowe popiersia mające kształt całych torsów, zamiast znanych w całej Europie - tzw. biustów. Jeszcze bardziej wyrazistym motywem są portrety trumienne. Jako wyraz szerszej tendencji wskazać warto np. fakt, że odrodzenie na Dolny Śląsk zawitało za pośrednictwem Krakowa. Stąd np. uderzające podobieństwo dziedzińca zamku Piastów w Brzegu do krużganków wawelskich i nazwiska Włochów, którzy nim trafili nad Odrę - działali nad Wisłą. Jednym z głównych mecenasów śląskiego renesansu był biskup wrocławski Jan Turzon, wcześniej piastujący godność rektora krakowskiej akademii. Utworzone w roku 1000 biskupstwo wrocławskie podlegało zresztą archidiecezji gnieźnieńskiej aż do roku 1821. Z kolei być może największym rzeźbiarzem baroku był tu Jan Urbański - autor min. katedralnych reliefów z wizerunkiem średniowiecznego obrońcy polskości - biskupa Nankiera. A jak hobbyści kwestionowania związków Dolnego Śląska z Polską zanegują to, że większość tutejszych nazw miejscowych, nawet po niemiecku - ma jednoznacznie staropolską etymologię? Co poradzą na to, że w tej dzielnicy zapisano pierwsze polskie zdanie, tu wydrukowano pierwsze polskie książki? Jak zinterpretują działalność największego mecenatu naszych dziejów - Piotra Włostowica, fundatora 77 kościołów i klasztorów, protoplasty jednego z najbardziej zasłużonych rodów Rzeczpospolitej? 55 dzisiejszych świątyń Wrocławia ma metryki średniowieczne. Najczęściej były to fundacje Piastów. Wiadomo, że przy ich budowie zasłużyli się mistrzowie niemieccy, których nazwiska nie dotrwały do naszych czasów. Wiemy za to, że bryłę katedry św. Jana Chrzciciela do obecnego kształtu, na zlecenie biskupa Przecława z Pogorzeli, doprowadził Piotr Pieszko z podwrocławskiego Ołtaszyna. Wielkie kościoły św. Marii Magdaleny i św. Krzyża - to w znacznej mierze też jego dzieła.\nPAMIĘĆ PIELĘGNOWANA I ZATRACANA\nW ślad za wyczynami ludzi pióra, opętanych manią negowania związków Ziem Zachodnich z naszym krajem, podążyły lokalne władze oraz liczne środowiska i instytucje odpowiedzialne za sferę, którą można nazwać duchową przestrzenią naszego funkcjonowania. Powszechnie zaakceptowana została oczywista prawda, że Śląsk to region wielokulturowy i wpływ Niemców na jego kształt przez długie stulecia miał rozmiar decydujący. Coraz częściej jednak dzieje się tak, że oczywiste i ważne wątki polskie pozostają w zapomnieniu, podczas gdy obiektywnie drugorzędne motywy związane z kulturą Austrii, lub Prus - zyskują troskę, doczekują się nieraz zdumiewająco kosztownej pielęgnacji.\nWe Wrocławiu, idąc z Rynku ul. Kuźniczą, zobaczymy min. kamienicę z nr 22 - jeden z nielicznych tu budynków ocalałych w czasie oblężenia Festung Breslau. Dom ten co najmniej od 1507 roku zwany jest kamienicą Pod Złotym Berłem. Prawdopodobnie od tego czasu wmurowany był weń kamienny szyld o takiej właśnie treści (czy gdziekolwiek równie długo wisiała wykuta po polsku "reklama" zajazdu?). Napis przetrwał Fryderyków, Bismarcka, kulturkampf i Hitlera. Legł dopiero pod młotami robotników, którym "polskie" władze w 1945 roku poleciły, w ramach "przywracania polskości", zrzucenie wszystkich niemieckich szyldów. Do dziś mowy nie ma o rekonstrukcji wyjątkowej pamiątki. Warto dodać, że w domu tym, w latach 1803 - 1805 mieszkał autor naszego hymnu narodowego - Józef Wybicki. Zamieszkiwał tu też wybitny polski wirtuoz i kompozytor - Karol Lipiński. W czasach Paganiniego - główny jego rywal do miana pierwszego skrzypka Europy, dziś - patron wrocławskiej Akademii Muzycznej. Mieszkało tu też co najmniej kilku innych, istotnych dla naszej kultury twórców, jak choćby pisarz Fryderyk Skarbek. O tych faktach na fasadzie ozdobionej tablicą z wielkim logo wykonawcy ostatniego remontu - ani śladu. Za to na końcu ulicy docieramy do gmachu Uniwersytetu Wrocławskiego. Od niedawna drzwi głównego wejścia zdobią ogromne orły Habsburgów. Dr Łukasz Krzywka, autor koncepcji rewaloryzacji zabytków uczelni, odnalazł podobne orły na najstarszych rycinach. Jak wielekroć nadawały lokalne media - zostały dokładnie zrekonstruowane, by przywrócić "historyczny" charakter miejsca. Czy jednak na pewno motyw dwugłowego ptaszyska zasługuje tu na miano "historycznego"? Na drzwiach ówczesnej Akademii Jezuickiej zostały umieszczone w roku 1702. Już w 1740, po wkroczeniu do miasta wojsk Fryderyka II, zostały zniszczone. Wisiały więc ledwie 38 lat i pieczołowicie zostały zrekonstruowane dopiero po 262 latach! Ileż setek odtworzonych pamiątek polskiej przeszłości pojawiłoby się w dolnośląskiej stolicy, gdyby zatroskano się o nie w stopniu podobnym do wydobytego z całkowitej niepamięci epizodu na drzwiach byłej jezuickiej uczelni!\nZAPOMINANE KORZENIE UNIWERSYTECKIEJ TRADYCJI\nGłośne obchody trzysetnej rocznicy utworzenia Uniwersytetu Wrocławskiego budziły we mnie pewną nutę niepokoju. Jak wiadomo - Wrocław o utworzenie swej akademii starał się już w czasie przynależności do Królestwa Czeskiego - od XV w. Król Czech i Węgier Władysław Jagiellończyk ( syn Kazimierza Jagiellończyka - dom, w którym mieszkał bywając we Wrocławiu stoi do dziś - też bez najmniejszej upamiętniającej to tabliczki) w 1505 r. wydał edykt mający na celu utworzenie uczelni. Do jej powstania jednak nie doszło ani wtedy, ani przez następne niemal dwieście lat - min. w wyniku silnej konkurencji Akademii Krakowskiej, w której studiowało wielu wrocławian. Niektórzy z nich tą drogą dostępowali nad Wisłą wysokich godności. Np. urodzony w stolicy Dolnego Śląska filozof i matematyk Michał Wrocławczyk, po ukończeniu krakowskiego uniwersytetu na pocz. XVI w.- został jego profesorem. Dopiero w 1702 r. powstała Akademia Jezuicka. W 1811 została połączona z frankfurcką Viadriną - nosząc odtąd nazwę Universitas Litterarum Wratislav. Uczelnia wykształciła min. kilku laureatów Nagrody Nobla. Do kwietnia 1939 r., kiedy to ostatni studenci - Polacy zostali relegowani a niektórzy zesłani do obozów koncentracyjnych - z uczelnią zawsze związane było mniejsze, lub większe polskie środowisko. Tym razem przypominają o tym tablice z licznymi nazwiskami tutejszych studentów poległych w polskich powstaniach narodowych. Na "Wratislavii" studiowali min. Jan Kasprowicz, Adam Asnyk, Marian Langiewicz, ks. Jan Dzierżon (największy znawca pszczelarstwa wszechczasów), Wojciech Korfanty, historyk (późniejszy rektor uniwersytetu lwowskiego) Ksawery Liske i jeden z naszych najznakomitszych literaturoznawców - Ignacy Chrzanowski. Profesorami uczelni byli znakomici filolodzy - Franciszek Celakowski, Wojciech Cybulski i Władysław Nehring - rektor w latach 1893-1894. Rektorem był też Ryszard Roepell - w XIX w. jeden z najznakomitszych historyków Polski. W 1933 roku uniwersytet stał się jednak jednym z najważniejszych w Trzeciej Rzeszy ośrodków preparowania "naukowych dowodów" na to, że Polska nie ma historycznych praw do Wielkopolski, Pomorza i Górnego Śląska. Uczelnia była też świadkiem hitlerowskich obrzędów palenia książek.\nNależy chyba postawić pytanie, czy polski wątek w dziejach "Wratislavii" wystarczy, by jednoznacznie stwierdzić, że utworzony w 1945 roku Uniwersytet Wrocławski jest prostą kontynuacją wcześniejszych wrocławskich uczelni? W roku tym całkowitej wymianie uległa kadra naukowa, wszyscy pracownicy i studenci. Nigdy wcześniej w żadnym mieście podobnej wielkości nie zdarzyła się bowiem niemal całkowita wymiana mieszkańców. Zmieniona została przynależność państwowa, narodowa, język w którym się wykłada i który towarzyszy wszystkim czynnościom. Te same zostało miejsce, budynki - w przeważającej mierze w postaci wypalonych ruin. Cudem ocalała najpiękniejsza aula - Leopoldina a w niej galeria wielkich portretów, spośród których jeden przedstawia Fryderyka II - głównego inicjatora rozbiorów Rzeczpospolitej. Kontrowersja - czy portret śmiertelnego wroga Polski może zdobić ściany głównej sali polskiej uczelni - już w 1945 roku zakończyła się decyzją, że barokowe wnętrze nie będzie okaleczane a prawda o złożonej przeszłości miejsca - uszanowana. Fryderyk w Leopoldinie spogląda na nas do dzisiaj. Cóż jeszcze zostało po ostatniej wojnie z Wratislavii, zwanej już wtedy Universitat Breslau? Namiastka obcojęzycznych księgozbiorów i okruchy pomocy dydaktycznych. A przecież uniwersytet to przede wszystkim ludzie - ich dokonania, budowana przez nich tradycja. Jeśli stwierdzimy, że dzisiejsza wrocławska alma mater jest reinkarnacją lwowskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza - choćby z uwagi na kadrę odrodzonej tu po wojnie szkoły wyższej, której rdzeń stanowili uczeni pochodzący ze Lwowa - będzie to znacznie bliższe prawdy. Powielana ostatnio informacja, wg której wrocławska uczelnia jest drugim najstarszym polskim uniwersytetem - szczególnie przy zaakceptowaniu nieco pokrętnej interpretacji, z której wynika trzechsetlecie - też nie jest ścisła. Już w 1579 założono bowiem Uniwersytet Wileński. W 1661r., na mocy aktu fundacyjnego Jana Kazimierza, powstał Uniwersytet Lwowski. Podobnie, jak wrocławski i wileński - korzenie miał jezuickie, gdyż "wyrósł" z powstałego już w 1608 r. zakonnego kolegium. Zarówno Lwów, jak i Wilno znajdują się dziś poza granicami Rzeczpospolitej. Czy to jednak oznacza, że mamy się odżegnać od wspaniałego dorobku długich stuleci, w których te metropolie, wraz z uczelniami, tętniły polskością?\nPod koniec lat osiemdziesiątych patronem Uniwersytetu Wrocławskiego przestał wreszcie być, budzący odrazę większości studentów i pracowników, Bolesław Bierut. Pojawiły się wtedy trzy warianty nowej nazwy uczelni. Wmyśl pierwszego - uczelnia powinna zyskać imię Jana Kazimierza. Drugi proponował nazwę "Leopoldis" - jako nawiązanie do cesarza Leopolda Habsburga - fundatora pierwszej śląskiej szkoły wyższej z 1702 roku. Trzecia propozycja zakładała pozostawienie samej nazwy - Uniwersytet Wrocławski. Przyjmując, że nazwa uczelni w istotnej mierze określa związane z nią tradycje - byłem zwolennikiem ostatniego wariantu. Nazwę tę rozumiałem bowiem jako najbardziej uniwersalną i pojemną - gotową w równym stopniu pomieścić tradycje przeniesione ze Lwowa, jak i z dawnego Wrocławia. Obawiam się jednak, że równowaga między wątkami tradycji uniwersytetu uległa zachwianiu. Jednoznacznie świętowane "trzechsetlecie", usilne wydobywanie motywów związanych z uczelnią głównie w jej pierwszych dwóch stuleciach, przy niemal zupełnym pominięciu jakże ważnych korzeni lwowskich - to amputacja tego, co dla polskich źródeł wrocławskich dokonań naukowych i dydaktycznych bodaj najważniejsze.\nUpamiętnianie przynajmniej niektórych faktów z niemieckich dziejów na Śląsku (jak i w innych częściach kraju) ma swoje uzasadnienie. Np. bitwa pod Lutynią, która nie należy do polskich dziejów, była jednak faktem na tyle znaczącym, że wymogiem przyzwoitości jest pomnik w jej miejscu. Podobnie - na uwiecznienie zasługuje działalność wybitnych niemieckich ludzi nauki i sztuki. Na pamięć szczególną - tych spośród nich, w których biografiach zaznaczyły się istotne związki z Polską. A takich nie brakowało. Wystarczy wspomnieć wrocławian - Karla Holteia, Angelusa Silesiusa czy Bogumiła Korna. Bywa jednak, że w polskich miastach zaczyna być oddawana cześć tym, którzy byli po prostu wrogami Polski. W Olsztynie omal nie odsłonięto prawie już gotowego posągu Oskara Bielana. Z ustawieniem pomnika się wstrzymano, gdyż władze miasta w końcu pojęły, że takie oddawanie czci aktywnemu działaczowi hakaty nie jest jednak najlepszym pomysłem. W Chorzowie stanął natomiast pomnik Friedricha Wilhelma von Redena - po zajęciu Śląska przez Prusy - dyrektora Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu, uchodzącego za postać zasłużoną dla gospodarki regionu. Do władz miasta nie trafiły argumenty, że działalność Redena niekoniecznie miała na celu rozwój śląskiej prowincji. Przez długie dziesięciolecia po wojnach śląskich Królestwo Pruskie traktowało bowiem zagarnięty region jako zdobycz niepewną (z Prusami łączył się jedynie bardzo wąskim korytarzem między Polską, Saksonią i monarchią Habsburgów). Stąd pierwsze dziesięciolecia pruskich rządów na Śląsku polegały wyłącznie na maksymalnej eksploatacji regionu - drogą wyniszczających podatków i wywozu wszystkich możliwych do zagarnięcia dóbr. Był wreszcie graf Reden ministrem Fryderyka II i jego następców. Potęga zaborczej armii pruskiej to w znacznej mierze jego zasługa.\nWiele wątków narodowych dziejów popada w zapomnienie. Ilu z nas zna dokonania Benedykta Polaka? Ten trzynastowieczny mnich z Wrocławia był jednym z dwóch pierwszych Europejczyków, którzy dotarli do Azji Wschodniej. W 1245 r. na polecenie papieża Innocentego IV, wraz z Janem Piano di Carpine, ruszył z misją dyplomatyczną do Karakorum - na dwór chana Mongołów. Udział Polaka w wyprawie miał znaczenie zasadnicze gdyż, w przeciwieństwie do swego włoskiego towarzysza, znał języki ludów, przez których kraje wiodła droga. Można przyjąć nawet, że Benedykt Polak był pierwszym w Europie orientalistą. Dokonał bowiem przekładów z języka mongolskiego na łacinę oraz sporządził pierwszy opis Azji Środkowej. W przeciwieństwie do Marco Polo, którego pobyt na Wschodzie nie został w żaden sposób udowodniony i budzi liczne wątpliwości - wizyta Benedykta na dworze chana została na nim udokumentowana. Ponadto Benedykt był świadkiem w procesie kanonizacyjnym św. Stanisława Szczepanowskiego.\nO miano pierwszego polskiego uczonego światowej sławy może z Benedyktem konkurować Witeliusz. Był on synem Polki z Legnicy i niemieckiego osadnika z Turyngii. Studiował w Paryżu i Padwie. Przez wiele lat pełnił godność kanonika wrocławskiego. Jego dziełem są traktaty z medycyny, optyki, geometrii, opis budowy oka oraz cech wzroku, obszerne prace "Perspectiva" i "O częściach wszechświata".\nA kto pamięta zasługi doktora Jana Stanko? Urodził się we Wrocławiu, w swoich czasach był najwybitniejszym w Europie znawcą flory i fauny. W swych dziełach przedstawił 20 tys. łacińskich, polskich, niemieckich i greckich nazw roślin, zwierząt i minerałów. Był kanonikiem kapituły wrocławskiej a od 1469 r. - nadwornym lekarzem Kazimierza Jagiellończyka.\nNa przełomie XV i XVI w. żył we Wrocławiu pierwszy miejski fizyk - Maciej Przybyła. W latach 1542-1543 stał na czele akcji zwalczania epidemii dżumy. Jego "Instrukcja przeciw zarazie" jest pierwszą w Europie pracą z zakresu epidemiologii.\nCzy wielu z nas kojarzy nazwisko Mikulicz-Radecki? Jako wynalazca szeregu urządzeń medycznych, autor wielu pionierskich metod i operacji otwierających nowe horyzonty medycyny - być może zasługuje na miano twórcy współczesnej chirurgii. Obok Williama Stewarta Halsteda był pierwszym, który wprowadził to, bez czego nikt dziś nie wyobraża sobie lekarza z bloku operacyjnego - aseptyczną maskę i rękawice z cienkiej gumy. Profesor Mikulicz, wraz ze swą rodziną, spoczywa na cmentarzu w podwałbrzyskich Świebodzicach. Stworzony przez niego we Wrocławiu, wyprzedzający wówczas swą epokę, zespół szpitalny z salami operacyjnymi - służy do dziś.\nCzy nie nazbyt zapomnianą postacią jest bł. Czesław? Wywodził się z rodu Odrowążów, znacznego wówczas także na Śląsku, gdzie przyszedł na świat. W Bolonii uzyskał tytuł doktora, we Wrocławiu założył klasztor dominikanów. Trzynastowieczne przekazy wskazują Czesława jako głównego organizatora obrony przed najazdem tatarskim w 1241 r. Wynika z nich, że to błogosławionemu wrocławianie zawdzięczają ocalenie.\nIlu wielbicieli muzyki Chopina ma świadomość, że nauczyciel najbardziej zasłużony w kształceniu jego talentu - Józef Elsner - pochodził ze śląskiego Grodkowa a wykształcenie zdobywał we Wrocławiu, w którym mieszkał do dwudziestego roku życia?\nZapomnianym a ciekawym zagadnieniem są przeznaczone dla Niemców podręczniki do nauki języka polskiego - pisane i drukowane na Dolnym Śląsku. Autorem kilkunastu takich podręczników był Jan Ernesti, w XVII w. - nauczyciel Miejskiej Szkoły Polskiej we Wrocławiu. W 1616 r. "Klucz do polskiego i niemieckiego języka" opublikował nauczyciel Szkoły Św, Marii Magdaleny Jeremiasz Roter. W 1646 r. Michał Kusz, kierownik szkoły polskiej przy wrocławskim kościele św. Krzysztofa, wydał drukiem swój "Przewodnik do języka polskiego". W 1668 r. Maciej Dobracki wydał w Oleśnicy podręcznik polskiej gramatyki. "Samouczek" polszczyzny dla Niemców w 1734 r. opublikował wrocławianin Jerzy Schlag, autor wielu książek dla polskich szkół i parafii. "Manualnik do nauczenia się polskiego języka" dla uczniów wrocławskich gimnazjów w 1795 r. wydał Stanisław Stawski. Znacznie więcej literatury w naszym języku, głównie w zasłużonej oficynie rodziny Kornów, wydano w wieku XIX. Mimo, iż większość regionu była już niemieckojęzyczna, spore enklawy zachowywały wtedy jeszcze mowę przodków. Niemieccy wrocławianie powszechnie utożsamiali Polaków min. z "zielarzami", czyli dostawcami warzyw z odległych przedmieść, oraz flisakami. Julian Ursyn Niemcewicz w zapiskach z podróży po Dolnym Śląsku pisał, że "wszystko tu takie jak u nas; taż sama mowa, strój, obyczaj - wszystko świadczy, że Polska i Śląsk jednym narodem, jedną były krainą. Mimo przez tyle wieków ciągłych usiłowań Niemców została mowa polska, szczególnie w pospólstwie". Odnotował ponadto, że był "w kościele św. Krzyża na wybornym polskim kazaniu". Wincenty Pol w 1847 r. pisał, że "lud powszechnie tu włada dwoma językami a wszystkie domowe sprawy załatwia w polskim. Rzadki tu dorożkarz, który by nie mówił po polsku, wszędzie znajdzie się co najmniej jeden człowiek dobrze po polsku mówiący".\nW 1848 r. biskup wrocławski Bernard Bogedain wprowadził język polski jako wykładowy - we wszystkich szkołach ludowych rejencji opolskiej oraz obowiązkowy w seminarium nauczycielskim w Głogówku.\nDziałalność wielkich Polaków na Dolnym Śląsku, barwne dzieje polskich środowisk - pozostają faktami niemal nieznanymi. Ważne wątki polskiej tradycji, znaczące osiągnięcia naszej nauki i sztuki w dawnych wiekach - popadają w zapomnienie. Zabiegi o ich uwiecznienie, nagłośnienie - ograniczają się do pojedynczych, epizodycznych akcji.\nMam nadzieję, że bliski jest czas, w którym upowszechni się zrównoważony i zdroworozsądkowy stosunek do złożonego dziedzictwa. Wierzę, że możliwe jest współistnienie a nawet, jak wiele razy bywało, przenikanie się różnych tradycji. Zdrowe kompromisy pozwolą natomiast unikać wywoływania upiorów przeszłości i zadawania bólu - choćby w wyniku niefrasobliwości. Powiewem nowych czasów i zdrowego spojrzenia na złożoną przeszłość jest Galeria Wielkich Wrocławian. Znajduje się ona w staromiejskim ratuszu i składa się z popiersi wybitnych Niemców, Polaków, Czechów, Żydów. Pojawiło się też kilka publikacji będących pierwszymi próbami uczciwego ukazania dziejów. Wyróżnia się tu "Historia Śląska" pod redakcją Marka Czaplińskiego - chyba najbardziej przyzwoita praca o tym tytule. "Mikrokosmos" Normana Daviesa roi się od zdumiewających, trywialnych błędów. Nie zamierzam się jednak przyłączać do chóru piętnującego tę książkę. Angielskiemu autorowi można bowiem wybaczyć potknięcia w opisywaniu naszego kraju. Jego książka jest bardzo oryginalnym ujęciem tematu a myślą przewodnią autora na pewno było stworzenie dzieła możliwie obiektywnego. W rozsądnych proporcjach Davies oddał racje wszystkich nacji tworzących historię Wrocławia. Zdumiewający jest natomiast efekt pracy "zespołu naukowego", którego "lista płac" została zamieszczona na odwrocie strony tytułowej. Ilość i kaliber strasznych błędów zdradzających brak elementarnej wiedzy z programu szkoły podstawowej jest szokującym fenomenem. Co by natomiast nie powiedzieć o książkach Daviesa - w porównaniu z "dokonaniami" wielu innych obcokrajowców piszących o Polsce - są one wręcz apoteozą naszej ojczyzny.\nCiągle częstsze są jednak sytuacje groteskowe. Na wrocławskim Placu Kościuszki stoi np. głaz upamiętniający walkę Polaków o niepodległość. Bezpośrednio pod nim znajdują się zwłoki niemieckiego bohatera narodowego - generała Tauentziena. Został tu pochowany jeszcze w XVIII wieku. Środek dzisiejszego Placu Kościuszki wskazał on w testamencie jako miejsce swego pochówku, gdyż tu dowodził potyczką na wygonie świdnickim - ważnym epizodem wojen śląskich. Do 1945 r. grób przykrywał całkowicie inny pomnik, którego autorem był Gothard Langhans - twórca berlińskiej bramy brandenburskiej.\nPomniki na "Ziemiach Odzyskanych" często są tematem żenującym. Do upamiętnienia bitwy na polach Grunwaldu wykorzystano kamienne bloki z wysadzonego w powietrze mauzoleum Hindenburga. Część niemieckich napisów odnoszących się do zwycięzcy spod Tannenbergu - da się odczytać do dzisiaj. Podobnie rzecz się ma z wrocławskim pomnikiem gen. Świerczewskiego. W latach pięćdziesiątych wiele monumentów i rzeźb powstałych w czasach hitleryzmu "adaptowano" do nowych funkcji, gdyż łudząco kojarzyły się z obowiązującym socrealizmem.\nAbsurdem jest zaprzeczanie trwających przez stulecia związków Dolnego Śląska z Niemcami. W pierwszej połowie XX wieku był to już od dawna obszar dominacji niemieckiego języka i niemieckiej kultury. Nie należy jednak przy tym zapominać, że i wkład Czechów w tworzenie wielkości regionu miał doniosłe znaczenie. Jednak w ponad tysiącletniej historii najdłużej Śląsk (tak, jak i jego stolica - Wrocław) należał do Polski. Niektóre z najbardziej znaczących faktów jej dziejów - miały miejsce właśnie tutaj. Dlaczego tak często są zapominane? Z jakiego powodu liczne "polskie ślady" są tu "zakopywane" rękami samych Polaków?\nPowrót do strony głównej VRATISLAVIA.PL\nPowrót do strony Artykuły o Wrocławiu\nCopyright © INSTYTUT PÓŁNOCNY - Vratislavia.pl 2005-2021


Eryk Remiezowicz ‹Fantasy na dwa kopyta› – Esensja\nFormat 766s. 125×183mm\nFantasy rozrasta się i zyskuje coraz więcej miejsca na półkach z napisem „fantastyka”. Prawo Sturgeona, dosadnie opisujące wartość 90% dzieł, dotyczy i tego gatunku, jednak na powierzchnię wynurzają się czasem autorzy, którzy zyskują sobie ogromną popularność. Dwóch z nich zajęło skrajne pozycje, definiując granice tego gatunku i doszło w swej niszy do arcymistrzostwa, wytyczając pewne ramy, w obrębie których porusza się literatura fantasy. Mowa tu o Stevenie Eriksonie – mistrzu kreacji i George’u R.R. Martinie – mistrzu postaci.\nUzasadnienie powyższych tytułów pojawi się samo, wystarczy poszukać cech wspólnych i różnic między tymi autorami. Zacznijmy od wielowątkowości i epickiego rozbuchania, które obaj lubią. Czytelnik „ogląda” wydarzenia z kilku punktów widzenia, śledząc losy bohaterów rozsianych po krajach i kontynentach. Ich światy są rozległe i pełne, a skala wydarzeń może niejednokrotnie oszołomić.\nObaj pisarze są również, mówiąc niegramatycznie, fabularni. Obaj przykładają wielką wagę do tego, aby porwać czytelnika opisywanymi wydarzeniami. Obaj tworzą książki, w których zaskoczenie czai się za każdym rogiem. Przyznać jednak należy, że Eriksonowi zaskakiwać jest łatwiej. Jego rozbudowany świat pozwala mu na prosty zabieg zdejmowania zasłon, odkrywania nowości poprzez zwykłe pokazywanie, co też się tam w tle dzieje. Fabularne zwroty Martina świadczą o lepszym warsztacie, bo, choć oparte o dużo mniejszą bazę, są niemniej szokujące. W „Pieśni…” nie ma aż takiego bogactwa ras, postaci, krajobrazów, nie ma aż takiego mitologicznego zanurzenia wydarzeń w historii, jak w „Malazańskiej księdze…”, ale Martin potrafi budzić w czytelniku przekonanie co do dalszego biegu wydarzeń, po to, aby go z tego przekonania wytrącić.\nNiestety, przyznać trzeba, że Erikson dla dobra akcji każe czasem swoim bohaterom zachowywać się w sposób dziwny (przykładem Sznur Psów – Coltaine mógł po prostu utrzymać ziemie dookoła Hissaru, gromiąc wszystkie armie dookoła).\nFormat 604s. 115x185mm\nTyle podobieństw. A różnice? Na pewno Martin lepiej kreuje swoich bohaterów. Potrzebuje dużo mniej czasu, robi to kilkoma zdaniami i ma w swojej galerii postacie wszelkiego wieku, charakteru i płci, które maluje bardzo skromnie, a jednocześnie przekonująco. Tymczasem Erikson tak naprawdę umie dobrze opisać dwa typy ludzi – twardych żołnierzy z nutką romantyzmu, praprawnuków Konowała z „Czarnej Kompanii” i rozkosznych świrów o niezbornej mowie i potężnych mocach, skrytych za zasłoną pozorowanego idiotyzmu. Wypracowanie znaczących postaci niepasujących do tego wzorca – Itkoviana, Karsy Orlonga, Duikera, Heborica, Rhulada, Trulla Sengara – zajmuje mu całą powieść i idzie ciężko. Wymęczony tą kreacją Erikson nie ma czasu na innych bohaterów, co zaszkodziło „Przypływom nocy”, gdzie podjął próbę jednoczesnej kreacji kilku z nich i poległ. Seren Pedac i Hull Beddict nie wciągają, choć założenia były słuszne. Niestety, Erikson nie ma pojęcia o kreowaniu miłości między dwojgiem ludzi, jego proza jest męska.\nErikson w ogóle jest „męski”. W jego utworach mało jest kobiet zachowujących się jak kobiety, wyposażonych w te swoje cudownie odmienne zestawy spostrzeżeń i emocji. Więcej tam mężczyzn przebranych za kobiety, ozdobionych paroma detalami mającymi zasugerować odmienność ich płci. Pewnym novum była pani Zawiść, która jednak została, mimo boskich mocy, wykreowana na podstawie archetypu rozlatanej blondynki. Tymczasem Martin ma u siebie dwie piękne, dojrzałe, pełnokrwiste kobiety (Cat i Cersei), wchodzącą w dorosłość nastolatkę (Daenerys) i dorastające zbyt szybko dziewczęta (Aryę i Sansę). I mówimy tu tylko o rolach głównych, ignorując całe stado dam z drugiego planu, również istotnych dla rozwoju powieści, równie dobrze skrojonych i przekonujących w swojej kobiecości. Wartym wskazania klejnocikiem jest młoda dziewczyna z „Gry o tron”, zakochana w królu Robercie, który ją zapłodnił i znikł. Kiedy Ned ją poznaje od razu orientujemy się w jej charakterze, postawie życiowej i to pomimo znacznej krótkości tego epizodu.\nOpuszczając na moment główny nurt rozważań – u Martina, od trzeciego tomu sagi począwszy, ujawnia się tendencja do cieniowania, pokazywania dobrych stron złych postaci i poczerniania charakterów tych dobrych. Przez jakiś czas było to dobre, gdyż dodawało bohaterom wiarygodności, jednak w „Nawałnicy mieczy” Martin osiągnął pewną granicę, poza którą staje się przewidywalnym i wiadomo, że każda świnia kiedyś ocaliła świat, albo przynajmniej wioskę niewinnych dzieci, podczas gdy każdy dobry człowiek z pewnością ma na sumieniu jakiś stary grzeszek, który aż strach wyciągnąć na wierzch. Trend ten przypomina ponure ostatnio smęcenie „świat jest zły a ludzie podli”. Oby GRRM nie rozwijał się dalej w tym kierunku, bo wszelkie zaskoczenie pójdzie w diabły, a tego byśmy chcieli uniknąć.\nErikson tymczasem jest prostszy, jego fantasy pod względem rozdziału „czarne-białe” sięga korzeniami dziadka Tolkiena. Choć jego bohaterowie są niejednoznaczni i jest kilku gości, do których (Karsa, Anomander) czujemy sympatię, choć nie powinniśmy, to autor swoje uczucia określa jasno. Ten jest OK i jesteśmy z nim. Kto raz zgrzeszył (a grzechem najstraszniejszym jest zdrada), ten poniesie karę i nikt nie będzie za nim płakał. Proste, a jednocześnie w dobie sag koniecznie silących się na szarość, bo to modne, odświeżające.\nWróćmy do tytułu „Mistrza soap opery”, który ośmielam się przyznać Martinowi. Jego umiejętność tworzenia postaci (no, lepszy warsztat, przyznajmy to), pozwala mu bazować na międzyludzkich związkach i utrzymywać czytelnika przy sobie na tej samej zasadzie, na jakiej ogląda się te „Isaury”, czekając, kto z kim, jak, kiedy i dlaczego. Zainteresowanie cyklem „Pieśni Lodu i Ognia” obraca się głównie wobec pytań o losy głównych postaci, podczas gdy fani „Malazańskiej księgi poległych” zadają nieco inne pytania.\nBo choć nie da się ukryć, że pisarską sprawnością Martin Eriksona przewyższa, to jest jednak jeden obszar, na którym twórca „Malazańskiej księgi poległych” wygrywa bezapelacyjnie i wyprzedza „Pieśń Lodu i Ognia” o kilku długości. Chodzi o warstwę mitologiczno-historyczną. Świat Martina budowany jest na obrazach naszego – stepowi koczownicy, cywilizacje azjatyckiego przepychu, honorowi rycerze zakuci w stal i żelazo. Jest tu pewien potencjał, Inni i smoki dają nadzieję na to, że Martin wyjdzie ze standardowych kreacji fantasy i podąży w nowe obszary, jednak na razie mamy do czynienia z mistrzostwem, ale jednak w ramach stereotypu fantasy pseudohistorycznej. Tymczasem Erikson, archeologiem będąc, sięgnął głębiej. Stworzył nowe rasy, nowe światy, nowe ideologie i mitologie. Dzięki konsekwencji udało mu się wykorzystać ten świat do tworzenia postaci i fabuł. Losy Karsy, Itkoviana, Rhulada i kilku innych z najlepszych jego bohaterów pociągają czytelnika, między innymi, dzięki temu, że dylematy tych postaci, ich wybory i tragedie, są ściśle związane z przedziwnym, cudownym światem Eriksona. Brzytwa Lema tępi się na sadze Eriksona – odcięcie warstwy magicznej spłyca wydarzenia, lub czyni je niemożliwymi. W „Pieśni Lodu i Ognia” jest inaczej. Choć niektóre wątki rzeczywiście związane są z magią, to jednak bazą dla wydarzeń jest zwykły niemagiczny świat i rozgrywające się w nim walki o władzę. Martin mógłby, bez wielkiej szkody dla wydarzeń, zrezygnować z czarów, tej esencji fantasy. Erikson już nie.\nFormat 598s. 165×240mm, oprawa twarda\nReasumując – obaj reprezentują dwa odmienne typy fantasy. Martin doprowadza do arcymistrzostwa wzorzec opery mydlanej, wiążąc nas ze swoimi postaciami i swoją fabułą, pozostając przy dość standardowej kreacji świata. Erikson natomiast pewne braki w pisarskim rzemiośle nadrabia niezwykłą wyobraźnią, tworząc nowe światy i penetrując nowe obszary. Pierwszy z tych typów zapełnia lukę po powieści historycznej, drugi wydaje się rodzić z RPG i starannej pracy nad detalami.\nCo ciekawe, w podział „świat / postacie” daje się wciągnąć wielu innych autorów. Wciąż rosnący obszar fantasy pseudohistorycznej i małomagicznej zagospodarowują tacy pisarze jak Guy Gavriel Kay, Kate Elliot, Chaz Brenchley i Elisabeth Moon a u nas – Andrzej Sapkowski z cyklem husyckim i Feliks Kres. Fantasy „światowe” jest już rzadsze – „Miasto ognia” Nivena, będzie tu niezłym przykładem, jak i Jacek Dukaj i jego „Inne pieśni”. Wydaje się, że etykietkę tę można by przykleić „Wichrom Smoczogór” Wita Szostaka.\nPatrząc na wymienione powyżej nazwiska można dojść do ciekawego wniosku – pseudohistoryka dominuje tam, gdzie na książkach więcej się zarabia, podczas gdy polscy pisarze-hobbyści raczej lubią pobawić się światem. No cóż, kierowanie się prawidłami opery mydlanej sprzyja tworzeniu dochodowych cykli.\nJak to jednak zazwyczaj w naturze bywa, najpłodniejszy obszar leży pośrodku. Najciekawsze fantasy powstaje, kiedy autor umie zachwycić czytelnika oryginalnością, ale i talentem do postaci. Ani Erikson, ani Martin nie zyskaliby rzesz fanów, gdyby nie to, że pierwszy czasem jednak umie wykreować porywającego bohatera, a drugi potrafi zgrabnie ozdobić swoją opowieść elementem cudowności. W tym środku znajduje się Tolkien, Donaldson, Hobb, Cook, AS z cyklem o Geralcie oraz dwie Anny: Borkowska i Brzezińska.\nI ten to właśnie obszar rodzi nadzieje: szans fantasy warto chyba szukać w rozgrywaniu losów postaci stojących wobec wyborów wynikających z niezwykłości ich świata.


Kliker dla psa - jak wykorzystać podczas treningów? | Petmex\nSzkolenie z klikerem dla psa cieszy się rosnącą popularnością wśród właścicieli czworonogów. To niezwykle przydatne narzędzie, które pozwala uzyskać jeszcze lepsze efekty treningowe w zdecydowanie krótszym czasie. Czym dokładnie jest kliker dla psa, jak działa i kiedy się sprawdzi?\nZobacz też: Domowa tresura – o czym powinieneś pamiętać, szkoląc swojego pupila?\nKliker jest niewielkim pudełeczkiem, które jest wykorzystywane w tak zwanej klikerowej metodzie szkoleniowej psów. Może przyjmować różne kształty, na przykład kostek dla psów albo prostokątów, występuje również w wielu wariantach kolorystycznych.\nBez względu na wygląd urządzenia, jest ono przeznaczone do pracy z psem i szkolenie go metodą pozytywną. Niewygórowana cena tego urządzenia treningowego, w połączeniu z wysoką skutecznością jaką oferuje, sprawiają że klikera dla psów używa coraz więcej prywatnych właścicieli czworonogów, a także profesjonalnych szkoleniowców.\nJak działa kliker?\nKliker dla psa wydaje z siebie charakterystyczne kliknięcie po jego naciśnięciu przez opiekuna czworonoga. Zasada jego działania jest bardzo prosta i polega na modelowaniu lub wzmacnianiu pożądanych zachowań właśnie poprzez kliknięcie. Początkowo za dźwiękiem klikera podąża nagroda w postaci smakołyku lub, jeśli pies za nimi nie przepada (a wierzcie lub nie, nie każdy psiak rzuca się na ciasteczka!) - pochwała werbalna bądź chwila zabawy.\nWraz z upływem czasu pies zaczyna odczytywać dźwięk kliknięcia jako coś pozytywnego, swego rodzaju nagrodę. Po raz pierwszy efekt ten zaobserwował Iwan Pawłow, rosyjski naukowiec i laureat nagrody Nobla. W skrócie, zauważył on, że przy kontakcie z bodźcem kluczowym (nagrodą w postaci smakołyku) i bodźcem obojętnym (w naszym przypadku: odgłosem klikera) w zbliżonym czasie, w psie wyrabia się tzw. odruch warunkowy polegający na pozytywnej reakcji nie tylko na samo pożywienie, ale również na dźwięk klikera dla psa.\nChodzi zatem o to, by pies odbierał jako nagrodę nie tylko smakołyk (bowiem z tymi nie wolno przesadzać, między innymi ze względu na zdrowie oraz wagę psa - duża część czworonogów ma tendencje do nadmiernego przybierania na wadze), ale również kliknięcie.\nKliker - jak zacząć szkolenie tą metodą?\nWykorzystanie klikera w treningu psa wymaga spokoju i cierpliwości. Niektóre czworonogi zdecydowanie szybciej łączą dźwięk klikera z nagrodą i wytwarzany jest odruch warunkowy, jednak w przypadku niektórych osobników - proces ten może potrwać dość długo.\nPoczątkowo, w szkoleniu psa wykorzystuje się zarówno smakołyki, jak i kliker dla psa. Jeśli zatem wiesz, że Twój czworonóg może mieć tendencję do tycia (np. z uwagi na jego obecną masę lub uwarunkowania genetyczne związane z przynależnością do określonej rasy) - postaraj się wybierać przysmaki niskokaloryczne, a także zapewnij psiakowi dodatkową porcję ruchu, która pozwoli mu spalić nadmiar kalorii.\nZatem początkowo, trenując z pupilem, zabieraj ze sobą zarówno smakołyk, jak i kliker. Po wykonaniu przez zwierzę komendy, kliknij by wydać przyrządem charakterystyczny dźwięk, a następnie nagródź zwierzaka smakołykiem. Ważnym jest, aby użyć klikera w odpowiednim momencie - zamiana kolejności (smakołyk-kliknięcie) lub zbyt długa przerwa pomiędzy jednym a drugim może sprawić, że pies nie powiąże ze sobą bodźca kluczowego i obojętnego. Po jakimś czasie zauważysz, że wystarcza samo kliknięcie. Trudno jest wskazać, po jakim czasie to nastąpi - niektórym psom wystarczy kilka czy kilkanaście treningów, u innych - uzyskanie odpowiedniego zachowania tą metodą trwa nieco dłużej.\nModelowanie odpowiedniego zachowania klikerem\nPodczas treningu z klikerem można przyjąć jedną z dwóch metod: za pomocą urządzenia naprowadzać psiaka na odpowiednie zachowanie, nagradzając coraz bliższe celu efekty lub samodzielnie ustawiać psa w określonej pozycji, w tym momencie używając klikera. Każda z tych technik ma swoje wady i zalety, który omówimy poniżej. Warto jednak pamiętać, że obraną metodę należy stosować bez wprowadzania zmian.\nJeśli chodzi o technikę naprowadzającą na wybrane zachowanie, jest ona zdecydowanie trudniejsza, ale zgodnie z opiniami fachowców - na dłuższą metę, bardziej efektywna. Choć trudniej jest nauczyć psa wybranej komendy i może to zająć więcej czasu, zwierzak który doszedł do sposobu wykonania określonej komendy samodzielnie, jest bardziej skłonny do jej powtarzania w późniejszym czasie. W jaki sposób przeprowadza się taki trening z użyciem klikera? Wydając zwierzakowi komendę i nagradzając go kliknięciem za każdą próbę, która zbliża go do wykonania określonej komendy. Przykładowo, jeśli chcesz, by pies położył się, a on siada i niezdecydowania ugina przednie łapy - kliknij: w ten sposób psiak dowie się, że jego działania zmierzają w dobrym kierunku. Po uzyskaniu odpowiedniego efektu końcowego, nagródź zwierzaka jeszcze bardziej, oferując mu smakołyk lub odrobinę czułości.\nDruga technika, naprowadzająca na dane zachowanie, to nic innego jak ustawienie zwierzaka przez człowieka w wybranej pozycji. Przykładowo, gdy uczycie się komendy siad - delikatnie popchnij tylne łapy zwierzaka w dół, tak by znalazł się w odpowiedniej pozycji, wypowiadając przy tym nazwę komendy (nie ma większego znaczenia, jakie słowo wybierzesz, jednak konieczna jest w tym zakresie konsekwencja) - i natychmiast go nagródź za pomocą kliknięcia. Z pewnością zajmie to kilka prób, jednak prędzej czy później zwierzak zrozumie, że kliker jest przez Ciebie używany w momencie, kiedy pozycja jego ciała jest odpowiednia.\nKliker dla psa to urządzenie, które zdecydowanie ułatwia szkolenie i może stać się świetnym rozwiązaniem w wielu sytuacjach. Wśród zalet tego narzędzia można wskazać choćby jego skuteczność, jasny przekaz dla zwierzaka, a także brak przekazu emocjonalnego. Gdy udajesz się na trening z psiakiem, to jasne, że masz w sobie różne emocje niezwiązane ze zwierzęciem i bywa, że trudno się ich pozbyć. To dlatego Twój głos może być rozdrażniony po trudnym dniu w pracy, zmęczony po całonocnej imprezie lub zanadto entuzjastyczny po udanym dniu. Wszystko to sprawia, że zwierzak nie do końca rozumie przekaz i nie wie, co tym razem zrobił wyjątkowo dobrze lub nie najlepiej.\nWarto pamiętać, że kliker dla psa, choć jest wysoce skutecznym narzędziem w pracy z psem, stosowany niewłaściwie - może przynieść efekt odwrotny od zamierzonego. Należy zatem przyjąć kilka zasad:\n1. po przypadkowym kliknięciu - nagródź psa, by nie wywoływać u niego zbędnych wątpliwości i nie niszczyć wypracowanego wzorca zachowania;\n2. zawsze klikaj w odpowiednim momencie - wyczucie chwili jest szczególnie istotne dla skuteczności treningu;\n3. nie wykorzystuj klikera do upominania psa - to narzędzie, które jest przeznaczone do pozytywnego treningu. Napomnienie może nastąpić za pomocą komendy słownej "nie", "fuj", "zostaw" itp. - kliker dla psa ma za zadanie wzmacniać zachowania, a nie oduczać.\nJak widzisz, trening z użyciem klikera dla psa nie jest szczególnie trudny, jeśli pamiętasz o tych trzech, podstawowych zasadach.\nJak wybrać najlepszy kliker?\nUrządzenia tego typu nie różnią się między sobą sposobem działania, zatem wybierając kliker dla psa skup się przede wszystkim na swoich preferencjach co do jego wyglądu, ale również sposobu mocowania czy rozmiaru.\nJeśli z reguły na spacery łączące się z treningami zabierasz na przykład woreczki na psie odchody w specjalnym pudełku, możesz wybrać model klikera dopasowany kolorystycznie do tegoż. Jeżeli jednak nie zabierasz nic takiego ze sobą - poszukaj modelu, który możesz przyczepić do kluczy, smartfona lub... własnej ręki.\nMożesz także kierować się ceną, choć klikery dla psów nie należą do szczególnie kosztownych urządzeń. Z reguły za produkt wykonany z wysokiej jakości, odpornych na naciskanie materiałów, nie zapłacisz więcej niż kilka-kilkanaście złotych.\nJak widać, kliker dla psa to doskonałe narzędzie treningowe, które sprawdzi się zarówno podczas ćwiczenia z psem komend, jak również modelowania prawidłowych wzorców zachowań. Z uwagi na pozytywny wpływ na psychikę psa, a także niski koszt - klikery cieszą się ogromną popularnością, co nie dziwi, biorąc pod uwagę także ich skuteczność.


Planujesz uruchomienie własnego hotelu? Zadbaj o gustowną i wygodną odzież dla swoich pracowników! - Logo builders\nHotele zatrudniają rozległą załogę pracowniczą, zatrudnienie znajdują tu recepcjoniści, pokojówki, kucharze, kelnerzy, jak też menedżerowie i pozostali specjaliści. Wszyscy oni – w mniejszym bądź większym stopniu – mają kontakt (polecamy http://nota-bene.com.pl/) z klientem i powinni pozostawać do jego dyspozycji. To oczywiste więc, że pracownicy hotelu muszą wyglądać nienagannie i naprawdę elegancko, czyniąc na przybywających do hotelu gościach jak najlepsze wrażenie. Stanowią oni tak jakby wizytówkę całego miejsca, a ich wizerunek świadczy o tym, jak hotel jest zagospodarowany.\nOdmienne stanowiska pracy zobowiązują do zastosowania różnych elementów odzieży, jednakże dobrze jest zachować garderobę całego zespołu w podobnym stylu (dobra strona). W wypadku recepcji i obsługi kelnerskiej zastosowanie znajdują eleganckie spódnice i spodnie, połączone z gustowną koszulą oraz kamizelką. Osoby zatrudnione w kuchni powinny otrzymać uniform kucharski razem z niezbędnym nakryciem włosów i obuwiem, a osoby trudniące się obsługą pokoi hotelowych – wygodne, a zarazem estetyczne mundurki. Komplety odzieży zamawiane dla wybranych pracowników można powiązać jednym charakterystycznym szczegółem, chociażby znaczkiem hotelu wyhaftowanym na kieszonce.\nKategoria: Usługi biznesowe Usługi świadczone firmom Tagi: hotel, odzież, pracownicy


Gry - PANDAWANDA\nPrawidłowy rozwój naszych maluchów jest bardzo ważny. A jak wiadomo, dzieci najbardziej lubią uczyć się poprzez zabawę. To je najbardziej interesuje i właśnie wtedy potrafią skupić na tym najwięcej uwagi. Podczas takich zabaw, ważne jest również ich bezpieczeństwo oraz to, abyśmy my dorośli wciąż nie zapominali o środowisku i wybierali gry ekologiczne.\nEkologiczne puzzle, ekologiczne memory czy ekologiczne gry planszowe. To znajdziecie w naszej ofercie. Dodatkowo dzięki grom Twoje dziecko zdobędzie wiedzę o zwierzętach, Arktyce czy segregacji śmieci.\nWszystkie nasze produkty pakowane są w duchu zero waste. Możliwe jak najbardziej troszczymy się zarówno o ludzi, jak i o środowisko.\nAdventerra Games Animals at Risk Gra planszowa memory dla dzieci Zwierzęta pod ochroną\nGra edukacyjna, dzięki której możesz pokazać swojemu dziecku, czym różni się kawka od wrony, albo jakiego koloru jest kos. Na kartach znajdziesz 20 polskich ptaków, sfotografowanych przez ptasiego fotografa Cezarego Korkosza, które mieszkają wokół nas.


Ostrzeżenia lekarzy dla nieodpowiednich kierowców i ryzyko urazów z wypadków drogowych ad 6 – Medycyna i gabinet ginekologa\nStwierdziliśmy, że ostrzeżenia lekarzy dotyczące potencjalnie nieodpowiednich kierowców wiązały się ze zmniejszeniem ryzyka związanego z wypadkami drogowymi, wymagającymi wizyt na oddziale ratunkowym. Redukcja ryzyka była natychmiastowa, znaczna i długotrwała, i nie można było jej przypisać przesunięciom ludności, co powodowało różnice w charakterystyce pacjentów, współistniejące tendencje czasowe lub znaczącą zmianę wydarzeń, w których pacjenci byli zaangażowani jako pasażerowie lub piesi. Łącznie dane te sugerują, że pacjenci z ostrzeżeniem, którzy są niezdolni do kierowania pojazdem, mogą zmniejszyć ryzyko wypadków drogowych.\nPacjenci często przeceniają swoje umiejętności prowadzenia pojazdu, uważają, że dane statystyczne nie mają do nich zastosowania i nie podejmują działań ochronnych w celu zmniejszenia urazów spowodowanych wypadkami drogowymi. 29-31 Nasze odkrycia stanowią zatem etyczny konflikt dla klinicystów, którzy starają się zoptymalizować zdrowie pacjentów jeszcze szanować ich preferencje. Dane sugerują również, że ostrzeżenia lekarzy wobec nieodpowiednich kierowców wiążą się ze znacznym wzrostem depresji, mogą naruszyć relacje lekarz-pacjent i nadal nie zmniejszają ryzyka pacjenta do poziomu ryzyka w populacji ogólnej. W związku z tym konieczna jest ocena kliniczna przy podejmowaniu decyzji, którzy pacjenci najbardziej skorzystają z ostrzeżenia.32 Niebezpieczeństwo nadmiernych ostrzeżeń jest większe wszędzie tam, gdzie rząd płaci za opiekę medyczną i reguluje ruch drogowy.\nPrzerwana analiza podłużna jest najsilniejszą quasi-eksperymentalną metodą oceny interwencji, jeśli ryzyko bazowe jest stabilne, obserwowane przez długi czas, a następnie następuje nagła zmiana (Rysunek 2). Alternatywne interpretacje są nadal możliwe, ponieważ nałożone przez kierowcę ograniczenia, ostrzeżenia członków rodziny lub problemy mechaniczne z pojazdem mogą również doprowadzić do zmniejszenia liczby wypadków. Innym możliwym wyjaśnieniem jest to, że zmiany w zachowaniu pacjenta są spowodowane zmianami w objawach pacjenta, a nie ostrzeżeniem lekarza – to jest ostrzeżenie po prostu potwierdza decyzję, którą pacjent już wykonał. Jednak interpretacje te nie wyjaśniają, dlaczego diagnozy związane ze stosunkowo wysokim ryzykiem podstawowym nie zawsze wiązały się ze stosunkowo dużymi redukcjami ryzyka po ostrzeżeniu (tabela 2).\nPowiązanym ograniczeniem była niezdolność do oceny nasilenia choroby, preferencji pacjentów, dialogów między lekarzem a pacjentem i późniejszych ekspozycji. Dane wskazują, że niektóre jazdy trwają nadal, ponieważ wypadki drogowe z udziałem pacjentów jako kierowców nadal występują w tempie powyżej normy populacyjnej po otrzymaniu ostrzeżenia. Ponadto nie znaleźliśmy żadnych kompensacyjnych wzrostów wypadków drogowych z udziałem pacjentów jako pasażerów lub pieszych, które mogłyby odzwierciedlać substytuty jazdy\n[podobne: test obciazenia glukoza, olfen zastrzyki cena, tyłomózgowie ]\nTags:olfen zastrzyki cena test obciazenia glukoza tyłomózgowie\nAnaliza obejmowała wszystkie dane, więc jeden pacjent mógł mieć więcej niż jedną awarię. Wyniki wykazały…\nDane dotyczące licznika kilometrów lub samodzielnego raportowania dostarczałyby interesujących informacji, ale nie były dostępne i…\n0 thoughts on “Ostrzeżenia lekarzy dla nieodpowiednich kierowców i ryzyko urazów z wypadków drogowych ad 6”\nPowiązane tematy z artykułem: olfen zastrzyki cena test obciazenia glukoza tyłomózgowie


Archiwalia - virtech.pl\nFotowoltaiczny kontroler ładowania ST 0.48/24-ou\nKategoria: Fotowoltaiczne kontrolery ładowania - oświetlenie uliczne, seria T\nSolar 480Wp, Uakum=24V, śledzenie punktu MPPT.\nŚrednia ilość energii jaką można uzyskać z tego kontrolera: 1,2kWh/dobę1).\nKontroler współpracuje z 2 modułami fotowoltaicznymi aleo solar S25.240.\nCena brutto: 930,00 zł. w tym recykling 0,43 zł. Dopłata za kompensację temperatury: 220,00 zł.\nMercedes-Benz Energy Storage Home 2.5\nBateria akumulatorów litowo-jonowa (nikiel-mangan-kobalt).\nWspółpracuje z falownikami z naszej oferty: SMA Sunny Island 3.0M, 4.4M, 6.0H i 8.0H. Znamionowa moc ładowania DC: 1,25kW; pojemność użytkowa baterii akumulatorów: 2,3kWh, IP20. Zakres napięć: 39,7..54,0V.\nZestaw można rozbudować przez co automatycznie zwiększa się moc ładowanie/rozładowanie.\nCena brutto (w cenie zestaw do podłączenia SMA Sunny Island): 7.040,00zł. 11.430,00 zł. -\nFalownik Kostal Piko 2.0 MP\nFalownik 1-fazowy, znamionowa moc wyjściowa AC: 2,0kW.\nBeztransformatorowy, IP51/IP21, 1xMPPT.\nWbudowany serwer www, rejestrator, lokalny i zdalny monitoring. Może pracować w układzie master/slave. Sterowanie mocą czynną - możliwe ograniczenie do 0 eksportu do sieci\nProgramowanie cos φ i charakterystyki mocy biernej - pozwala uniknąć opłat za energię bierną\nMożliwość wyłączenia automatycznego śledzenia MPPT i zaprogramowanie zakresu pracy, od napięcia\nFalownik Kostal Piko 8.0 BA\nKategoria: Kostal hybryda\nFalownik 3-fazowy z baterią akumulatorów.\nPracuje w trybie on-grid i off-grid. Znamionowa moc wyjściowa AC: 8,0kW; pojemność baterii akumulatorów: 3,6 - 11,6kWh. Beztransformatorowy, IP55.\nUWAGA: Certyfikaty dla tych falowników są aktualne (w czerwcu 2018) tylko na kraje: Niemcy, Austria, Szwajcaria, Portugalia.\n-falownik: 12.040,00 zł. w tym recykling 9,08 zł,\nFalownik Sungrow SG 20KTL\nFalownik 3-fazowy, znamionowa moc wyjściowa AC: 20kW.\nBeztransformatorowy, 2xMPPT, IP65, zabezpieczenie przepięciowe typu II prod. DEHN na DC. Regulacja cos φ - programowanie P(f), Q(t), Q(P), Q(U).\nWspółpraca z modułami cienkowarstwowymi niewymagającymi uziemienia, polikrystalicznymi i monokrystalicznymi.\nCena brutto: 11.160,00 zł. w tym recykling 15,15 zł, 11.420,00 zł.\nBezpiecznik topikowy 4A/1kV gPV DF Electric\nJesteś w archiwum - produkt wycofany z oferty.\nPrąd znamionowy: 4ADC.\nDo aplikacji fotowoltaicznych do 1kV.\nWymiary: 10 x 38mm.\nMontowany w podstawach bezpiecznikowych.\nCena brutto: 20,60 zł.\nWyłącznik nadprądowy DC Ex9BP-N 3P C 10A\nKategoria: Wyłączniki nadprądowe Noark\nPrąd znamionowy: 10ADC, napięcia znamionowe: 750VDC, zdolność wyłączenia łuku: 6kA.\nCharakterystyka C. Niespolaryzowany.\nPrąd znamionowy 10ADC\nNapięcie znamionowe 750VDC\nCena: 789,00 zł brutto.\nMonitorowanie i sterowanie.\nWspółpracuje praktycznie ze wszystkimi falownikami dostępnymi na rynku.\nNiezależny system monitorowania i sterowania elektrownią fotowoltaiczną. Steruje zużyciem energii na potrzeby własne, może współpracować z pompą ciepła IDM. Umożliwia ograniczenie do 0 energii oddawanej do sieci1). Pozwala monitorować baterię akumulatorów. Wbudowany serwer www. Solar-Log rejestruje dane elektrowni i wysyła do portalu Solar-Log WEB\nFalownik Kaco Blueplanet 3.7 TL1\nFalownik 1-fazowy, znamionowa moc wyjściowa AC: 3,7kW\nBeztransformatorowy, IP54, 2xMPPT. Zintegrowany serwer www. Warystory na DC i AC. Współpracuje z modułami polikrystalicznymi i monokrystalicznymi. Monitoruje parametry jednej lub trzech faz. Regulacja cos φ, zdalne zarządzanie mocą falownika.\nCena brutto: 4.980,00 zł. w tym recykling 10,44 zł, 5.840,00 zł.\nGenerator magnetyczny GMW 0.3/12\nKategoria: Generatory magnetyczne\nAktualny model pokazany jest pod tym linkiem →..\nGenerator 3-fazowy, znamionowa moc wyjściowa AC: 0,3kW.\nZnamionowe: napięcie wyjściowe: 14V, obroty: 250obr/min. Do bezpośredniego połączenia z wałem turbiny wodnej, wiatrowej itp.\nPrądnica z magnesami stałymi, zawieszona na łożyskach magnetycznych.\nCena brutto: 2.160,00 zł.\nTurbina wiatrowa TVK-0.4/12\nKategoria: Turbiny pionowe\n2-wirnikowa: Savonius + Darrieus.\nMoc: 400W. Współpracuje z: akumulatorami 12V, kontrolerem ładowania WSH 0,4-0,15/12.\nOś pionowa. Łożyska magnetyczne.\nCena brutto: 6.190,00 zł. Minimalne zamówienie - 10 sztuk.\nUdostępnianie modemu CDMA w sieci domowej Win XP\nKategoria: Internet radiowy\nAby umożliwić korzystanie z internetu na wielu komputerach z wykorzystaniem modemu CDMA należy:\nZdecydować, czy będziemy udostępniać przez kabel czy WiFi\nSprawdzić czy komputery udostępniający i korzystający mają wbudowane karty sieciowe lub WiFi. Jeżeli nie - trzeba je zainstalować i wgrać sterowniki. Karty mogą być w wersji wewnętrznej lub podłączane do USB\nTurbina wiatrowa THK-0.4/12\nKategoria: Turbiny poziome\nWspółpracuje z akumulatorami 12V i kontrolerem ładowania WSH 0,4-0,15/12.\nOś pozioma, łożyska tradycyjne.\nCena brutto: 2.820,00 zł,\nAkumulator żelowy Haze HZY EV 12-80\nKategoria: Akumulatory żelowe HAZE\nWymiary: 259 x 168 x 208mm\nCena brutto: 878,00 zł.\nAkumulator AGM Haze HZB 12-70J\nKategoria: Akumulatory AGM HAZE\nWymiary: 349 x 168 x 175mm\nCena brutto: 635,00 zł.\nSkrzynka Europa 2S 16A 800V IP65 S\nKategoria: Skrzynki zbiorcze ABB\nSkrzynka z wyposażeniem na 2 łańcuchy PV, prąd roboczy 16ADC, napięcie robocze 800VDC, rozłącznik S802 PV.\n12-modułowa, 1-rzędowa. IP65 - wodo i pyłoszczelna. Odporna na promieniowanie UV i wstrząsy do 6 dżuli, obudowa niepalna do 650°C. Osprzęt o głębokościach 53, 68 i 75mm. Montowana na płycie/konstrukcji.\nCena brutto: 95,00 zł. (cena skrzynki bez wyposażenia).\n285Wp: Moduł fotowoltaiczny polikrystaliczny Trina Honey TSM-285PE06H\nKategoria: Moduły fotowoltaiczne polikrystaliczne\nAktualna oferta na moduły polikrystaliczne pokazana jest pod tym linkiem →..\nProducent: Trina Solar. Moduł polikrystaliczny, oramowany.\nRama 35 mm srebrna, podkład biały. Wolny od PID. Odporny na sól i amoniak. Liniowy spadek wydajności. Komórki połówki. Moduł idealny do dużych instalacji. Maksymalne napięcie systemu: 1500 V.\nWytrzymuje obciążenia wiatrem do 130 km/h (2400Pa), obciążenia śniegiem do 900 kg/moduł (5400 Pa), uderzenia gradu o\nFalownik Sungrow SG 125HV-10\nFalownik 3-fazowy, znamionowa moc wyjściowa AC: 125 kW.\nBeztransformatorowy, 1xMPPT, IP65, ograniczniki przepięć na DC typ II i na AC typ II.\nWejście DC do 1500V, wyjście AC=600V, praca z pełna mocą w temperaturze 50ºC, maksymalna sprawność EU=98,7%.\nCena brutto: 27.090,00 zł. w cenie recykling 19,76 zł.\n325Wp: Moduł fotowoltaiczny Panasonic HIT® KURO VBHN325KJ01\nKategoria: Moduły fotowoltaiczne krystaliczno - amorficzne\nAktualna oferta na moduły Panasonic pokazana jest pod tym linkiem →..\nProducent: Panasonic. Hybryda krzemu krystalicznego i krzemu amorficznego. 96-komórkowy.\nRama 40 mm czarna, podkład czarny. Przetwarza światło padające z przodu i z tyłu komórki. Odporny na sól i amoniak. Bardzo niski LID, zerowy PID, warstwa antyrefleksyjna.\nNieosiągalny dla innych technologii współczynnik spadku mocy przy wzroście temperatury tylko -0.258% /⁰C.\nWykonanie - HIT®\n30Wp: Dachówka fotowoltaiczna CIGS Hanergy HW-MQSG-V1 szara\nKategoria: Moduły fotowoltaiczne BIPV\nWycofana z oferty.\nProducent: Hanergy. Dachówka fotowoltaiczna CIGS, bardzo wytrzymała.\nKolor czarny lub szary. Trzy fabryczne wykonane otwory umożliwiają mocowanie do łat. Wymiary aktywnej powierzchni: 696 mm x 410 mm.\nNa 1 m2 dachu potrzeba 3,5 dachówki. Moc z 1 m2 = 105 Wp.\nPnom 30 Wp\nUmp / Uoc 8,6 / 10,6 V\nImp / Isc 3,5 / 4 A\nCena brutto: 334,00 zł. (11,13 zł/Wp), bez kosztów transportu, w cenie recykling = 2,74 zł. Atrapa dachówki: 33,00 zł.\nGratis: polska wersja\nFalownik Huawei SUN2000-5KTL\nKategoria: Huawei hybryda\nFalownik 1-fazowy, znamionowa moc wyjściowa AC: 5kW.\nBeztransformatorowy, IP65, 2xMPPT, możliwość podłączenia baterii akumulatorów\nWspółpracuje z wysokonapięciowymi bateriami LG Chem RESU. Warystorowe zabezpieczenie przepięciowe na DC i AC.\nCena brutto: 5.910,00 zł. w tym recykling 3,04 zł.\n70Wp: Moduł fotowoltaiczny CIGS MiaSolé FLEX–01 70N\nKategoria: Moduły fotowoltaiczne elastyczne\nAktualna oferta na moduły elastyczne pokazana jest pod tym linkiem → ..\nProducent: MiaSolé. Elastyczny moduł CIGS, samoprzylepny.\nNiepotrzebna konstrukcja wsporcza. Elastyczny, gotowy do naklejenia po zdjęciu folii zabezpieczającej.\nWymiary: 1,71m x 0,37m. Waga: 2,7kg/m2. Nie wymaga uziemiania biegunów.\nUmp / Uoc 22,3 / 27,9V\nImp / Isc 3,25 / 3,70A\nCena brutto: 515,00zł.(7,36 zł/Wp) 772,00 zł, bez\nBateria BYD B-Box 7.5\nKategoria: Akumulatory LFP - LiFePO4\nJesteś w archiwum - materiał archiwalny .\nAktualna oferta na baterie BYD pokazana jest pod tym linkiem →\nPojemność użytkowa:7,35 kWh, napięcie znamionowe: 51,2 V.\nZwiększenie pojemności przez dołożenie akumulatorów B-Plus 2.5. Możliwość połączenia równoległego do 8 zestawów B-Box = 80 kWh.\nBateria może pracować w instalacjach Off-Grid i On-Grid.\nWspółpracuje z zewnętrznymi kontrolerami ładowania, falownikami:\nSMA: Sunny Island 3.0M / 4.4M / 6.0H / 8.0H\nGOODWE: GW5048D-ES / GW3648D-ES /\nFotowoltaiczny kontroler ładowania ST 0.72/24-ou\nSolar 720Wp, Uakum=24V, śledzenie punktu MPPT.\nŚrednia ilość energii jaką można uzyskać z tego kontrolera: 1,8kWh/dobę1).\nKontroler współpracuje z modułami fotowoltaicznymi o łącznej mocy 720Wp i napięciu roboczym do ok. 75V.\nCena brutto: 1.090,00 zł. w tym recykling 0,43 zł. Dopłata za kompensację temperatury: 220,00 zł.\nZwiększa zasięg radiowego sygnału Bluetooth.\nLikwiduje martwe strefy.\nWspółpracuje z wszystkimi urządzeniami SMA wyposażonymi w Bluetooth, oraz Bluetooth Piggy-Back i Piggy-Back Plus.\nCena brutto: 770,00 zł.\nBezpiecznik topikowy SPF 4A/1kV Littelfuse\nCena brutto: 20,90 zł.\nWyłącznik nadprądowy DC Ex9BP-N 3P K 10A\nCharakterystyka K. Niespolaryzowany.\nFalownik 1-fazowy, znamionowa moc wyjściowa AC: 1kW.\nBeztransformatorowy, 1xMPPT, IP65.\nWspółpraca z modułami polikrystalicznymi i monokrystalicznymi. Opcjonalnie komunikacja przez WiFi, GPRS. Objęty ubezpieczeniem Solarif1).\nWbudowany RCMU (czujnik prądu upływu).\nCena brutto: 1.540,00 zł. z WiFi, w tym recykling 2,68 zł, 2.110,00 zł.\nFalownik Kaco Blueplanet 4.0 TL1\nFalownik 1-fazowy, znamionowa moc wyjściowa AC: 4,0kW\nCena brutto: 5.070,00 zł. w tym recykling 5,02 zł, 5.630,00 zł.


725… - do kogo należy numer telefonu zaczynający się od tych cyfr?\n725… wszystkie numery telefonu\n100 możliwych kombinacji dla 725… Wybierz jeden z interesujących Cię numerów rozpoczynający się od tych cyfr, aby przejść dalej.\nNajczęściej komentowane numery telefonów zaczynające się od "+48 725"\n725479170 skomentowany 6 razy Zadzwonił dzisiaj do restauracji i zadał pytanie czy ma Pani stanik posapał trochę, dziwny facet. Jak wpisałam w Google jego numer to zrozumiałam, że to zakompleksiony zboczuś i chyba wybiera numery...\n725051498 skomentowany 5 razy Ten numer dzwoni od kilku dni dwa lub 3 razy w ciągu dnia po odebraniu słyszę melodyjne i następuje rozliczenie. Gdy oddzwonilam raz to tylko grało coś przez minutę nie czekałam dłużej że strachu że p...\n725060637 skomentowany 5 razy SMS 4 rano z informacją że została przydzielona nowa karta Mastercard z linkiem dzięki któremu ją rzekomo otrzymam. Ostrzegam nie wchodzić w link numer zablokować bezwzględnie\n725278649 skomentowany 4 razy to samo, smsy, że szuka chłopaka i czy dam numer do jakiegoś kolegi\n725440995 skomentowany 3 razy Dzwonił jakiś facet z tego numeru i przedstawił ze dzwoni z z jakiejś firmy ubezpieczeniowej Collonade czy coś takiego. Nie wiem po co dzwonił ale proszę uważać na ten numer.\n725150226 skomentowany 2 razy Piznieta baba, odpowiada na anonse w internecie, a na spotkaniu przed lodzikiem chce 2 godzini gadac o zyciu. A po wszystkim nie daje spokoju i wydzwania.\n7252 skomentowany 2 razy sa bardzo natrętni i na siłę wciskają swoje głupoty, a co najgorsze przeszkadzaja i zabieraja czas.\n725440609 skomentowany 2 razy Dzwonią z Orange , podaja moje i nazwisko i proszą o 3 ostatnie cyfry peselu w celu autoryzacji . Oszustwo, orange nic o tym nie wie\n725136721 skomentowany 2 razy Mnie też oszukał na 2000zł a od czasu mojego przelewu telefon został wyłączony. Oszust i tyle!!!!\n725727120 skomentowany 2 razy Dostałem SMS: 1. Kim jesteś?, 2. ? Ktoś dostał cos podobnego?


mkane blog » Uwaga od recenzenta :)\nUwaga od recenzenta :)\nNapisane 31 sierpień, 2015 16 komentarzy\nUsuwanie filtrów z witryn nie jest moim stałym zajęciem. Najczęściej nie mam na to czasu.\nJednak, jak wielu pozycjonerów, co jakiś czas muszę wysłać prośbę o usunięcie kary.\nNiedawno, przy zakupie nowych ale używanych już domen, wiele z nich nie chciało się indeksować.\nPo autoryzacji w GSC okazało się, że wszystkie te witryny mają karę ręczną “Czysty spam”\nOprócz tego na dwóch niby było malware ale to szybko usunąłem.\nNa domenach chciałem postawić zaplecze, na razie wstawiłem tam WordPressy z pewną ilością wpisów. Także niewiele się zastanawiając napisałem prośbę o usunięcie kary.\nNie będzie chyba zdziwieniem fakt, że wszystkie moje prośby zostały odrzucone, zdziwiło mnie to, że w jednej z odpowiedzi miałem dodatkową informacje z tytułem. “Uwaga od recenzenta”\nUwaga była napisana po angielsku a przecież niby te odwołania sprawdzają Polacy.\nA w treści miła informacja o tym, że nie mam co się starać o usunięcie kary, jak nie posprzątam na mojej stronie.\nMoim zadaniem witryna, która stoi na tej domenie nie łamie ich zaleceń, ot zwykła strona zaplecza.\nZa to z taką uwagę spotykam się po raz pierwszy.\nSzukając jej w Google także niewiele widać, widoczny jest tylko jedne wynik z Forum pomocy dla Webmasterów\nNie wchodząc w szczegóły czego dotyczy ten wątek, zastanawiam się co takie zrobiłem by otrzymać dodatkowy komentarz i czy niedługo takie dopisywanie nie stanie się standardem?\nA to zobaczymy z czasem, jak myślicie?\nNa razie usunąłem zawartość w tej domenie i przy chwili czasu napiszę prośbę o usunięcie wypełniając ją prostym index.html. Zobaczymy :)\nA może ktoś miął już taki przypadek ?\nUwaga przy tworzeniu wycen\nJak nigdy w te wakacje mam cała masę roboty przy wycenach. Co ciekawe nagle i…\nAutor Max dodany 31 sierpień, 2015\nMoże oprócz czystego spamu masz też filtr za linki i nie ściągną kary póki nie zrobisz z nimi porządku?\nAutor David dodany 31 sierpień, 2015\nZ chęcią zobaczyłbym stronę którą postawiłeś do zgłoszenia jej.\nNa xxx już wysyłanych takich zgłoszeń, ani razu nikt nie raczył odpisać coś własnymi słowami ;)\nNiektóre strony odbanowali dopiero jak opublikowałem na nich po więcej niż 10 artykułów. Przy małej ilości nadal odrzucali z info że nie spełnia wymogów jakości.\nAutor mkane dodany 31 sierpień, 2015\nW GSC nie ma takiej informacja, jest tylko o czystym spamie.\nZwykły WP z bodajże 20-25 artykułami. Wrzuciłem coś na szybko. Po zgłoszeniu żałowałem, że nie usunąłem dat publikacji, które były z 2013 roku. Zastanawiałem się czy to nie jest problemem.\nCo do “własnych słów” to jak pisałem miałem pierwszy raz taki załącznik.\nAutor zgred dodany 31 sierpień, 2015\nDaj stronę na priva zgłoszę i poprawią żeby było po polskiemu :)\nJuż tam jest pusto, jak znajdę czas coś wrzucę i zobaczymy.\nAutor Łukasz Trześniewski dodany 31 sierpień, 2015\nPamiętam, że kiedyś zapowiadali takie mini komentarze, które miały być pomocne. W przykładzie pisali o konieczności sprawdzenia witryny również bez przedrostka www.\nJak widać, temat umarł aż do dzisiaj i w końcu wyłonił się pierwszy komentarz ;)\nTragedia. Jeżeli zaplecze jest w miarę i nie ma linków zewnętrznych (zakładam, że o tym pomyślałeś) to czysty spam powinien zejść bez problemu.\nTaka kara jest stosowana tylko w przypadku duplikatów, bezsensownych treści i przesadnej ilości linków wychodzących.\nNie, nie było linów zewnętrznych.\nOgólnie dopowiem, że kupując wtedy 7 domen z 3 miałem problem.\nA w tamtym tygodniu kupiłem kolejne 3 i tylko jedna zindeksowała się bez problemu. Sprawdziłem, nie ma czystego spamu ale nie indeksują się.\nAutor Marek Płatek dodany 1 wrzesień, 2015\nJeżeli to świeża instalka WordPressa z “artykułami” to nie odpuszczą. Postaw tam wizytówkę jakiegoś hydraulika z danymi firmowymi (nip, telefon, adres), to przejdzie.\nAutor mkane dodany 1 wrzesień, 2015\nI tak to sie pewnie skończy :)\nAutor tomson dodany 1 wrzesień, 2015\n“niby te odwołania sprawdzają Polacy” – ja myślę, że to z automatu leci. a już na pewno w przypadku ręcznych, gdzie “nienaturalność” linków może być bez problemu sprawdzana przez program. to po co mieli by do tego zatrudniać ludzi (a niemało by ich pewnie trzeba)?\nAutor Maciek dodany 6 wrzesień, 2015\nJeszcze (odpukać) nie zdarzyło mi się mieć filtra i mam nadzieję, że tak zostanie. W sumie to strasznie ciężki temat i w sumie nie wiem czy bym sobie poradził z tym.\nAutor Kamil Kanigowski dodany 6 wrzesień, 2015\nFaktycznie musiał być tam niezły “rozgardiasz” ;) skoro pofatygowali się o wpisanie takiego komentarza. Nie mniej jednak jest to dość pomocne, zamiast wypisywać ciągłe prośby to od razu wiadomo o co cho ;) powodzenia\nAutor mkane dodany 6 wrzesień, 2015\nNic tam takiego nie było, ot zwykła zapleczówka.\nAutor tomson dodany 18 wrzesień, 2015\nDzisiaj dla jednej domeny dostałem takie info.\nUwaga od recenzenta:\nPamiętaj, że prośba o ponowne rozpatrzenie dla pustej strony nie prowadzi do pozytywnego rozptrzenia. W celu pomyślnego rezultatu, trzeba pokazać, że aktualizowana strona zawiera treści, które nie naruszają naszych wytycznych. Jeśli zdecydujesz się aby złożyć kolejny wniosek o rozpatrzenie, musisz poświęcić czas i wysiłek aby upewnić się, że witryna zawiera oryginalne, cenne treści dla użytkowników.\nA… dla drugiej domeny, którą wyczyściłem tak samo… cofnęli działania.\nOsobiście nie dziwi mnie to wcale bo ich wiadomości rzadko kiedy są spójne z działaniem.\nAutor mkane dodany 18 wrzesień, 2015\nNiestety z ich działań nie można wyciągnąć wzorca ale fajnie, że coś takiego się pojawia do tego po polsku. Może ma to coś wspólnego z


Jak to jest | Nowe Horyzonty\nreżyseria: Bruce Webb\nWielka brytania 2009, 95 min\nFilm opowiada o relacjach dorosłych i młodych, stawiając jednocześnie pytanie o to, czym jest dorosłość i co to znaczy być dojrzałym i odpowiedzialnym. To świetny przykład mądrego kina, które pozostaje nieznane szerszej publiczności i które jest kwintesencją programu Nowych Horyzontów Edukacji Filmowej.\nRobbie jest świadomy swoich problemów zdrowotnych, a podczas pobytu w szpitalu dręczy go niespokojna myśl: nie chce umrzeć jako prawiczek. Wiedząc, że w tak wstydliwej sprawie nie może liczyć na dorosłych, prosi Ziggiego o pomoc. Na wygadanego, lecz równie niedoświadczonego chłopaka, spada odpowiedzialność za spełnienie prawdopodobnie ostatniego życzenia przyjaciela. Ziggy obiera najbardziej niemożliwy plan, dzięki któremu nieraz wpadają w kłopoty, lądując w domu publicznym czy w policyjnym radiowozie.\nSpontaniczny i pełen przekory film wkrada się w prywatny świat dorastających chłopców. Jak to jest – z pozoru komedia o seksie – to przede wszystkim pozbawiona sentymentu opowieść o prawdziwej przyjaźni i dojrzewaniu.\nFILM DOSTĘPNY NA BR I DVD.\nZobacz, jak wykorzystujemy ten film w projekcie Nowe Horyzonty Edukacji Filmowej\nZnajdziesz tam analizę psychologa dla rodziców oraz materiały dydaktyczne dla nauczycieli.\n(...) szczerość w mówieniu o trudnych sprawach to jedna z największych zalet filmu.\n(...) imponująca wydaje się zręczność reżysera, za jednym zamachem snującego historię o inicjacji i opowieść o odchodzeniu.\nSprawnie zrealizowany i rewelacyjne przez młodych aktorów zagrany film, w którym męska przyjaźń i pasja życia stają naprzeciwko śmierci.\nBruce Webb w swoim filmie nie uznaje tematów tabu.\nTo jest film zrobiony z sercem!\n(…) szczera opowieść o przyjaźni, która uderza w czuły punkt, delikatnie balansując na granicy ciętego humoru i problemów sercowych nastolatków.\nKomedia Webba jest nie tylko zabawna, lecz także wzruszająca.\nWzruszający, świetnie zagrany, zabawny...


Orijen Fit & Trim Cat - bezzbożowa karma dla kotów z nadwagą\nStary, tłusty kocur to motyw przewodni wielu dzieł literackich i filmowych. Choć kreacja ta jest dość zabawna, to w praktyce zaniedbanie pupila i doprowadzenie go do takiego stanu może się odbić na konsekwencjach zdrowotnych. Aby cieszyć się smukłym i przede wszystkim zdrowym pupilem warto zaserwować mu karmę, która pozwoli utrzymać go w najlepszej formie i dobrej kondycji. Taką karmą jest niewątpliwie rewolucyjna – Orijen Fit&Trim Cat.\nKOT TAKŻE CHCE BYĆ FIT\nModa na zdrowe odżywianie opanowała cały świat. Czasem przybiera formę dość karkołomną. Kluczem do stosowania odpowiedniej diety jest dobór zbilansowanych składników. A właśnie w takie jest zaopatrzona karma Orijen Fit&Trim Cat. Producenci zadbali o wykorzystanie świeżych i regionalnych produktów, które doskonale znają. Pozyskiwanie ich z zaufanych gospodarstw i odcięcie się od przemysłowego charakteru produkcji pozwoliło wykrzesać tylko najwyższej jakości składniki, które po szczegółowym procesie łączenia odcisną pozytywne piętno na diecie kociego pupila. Innowacyjna formuła polega przede wszystkim na zastosowaniu biologicznym – zgodnym z anatomicznym i ewolucyjnym rozwojem kota za pomocą diety opartej na białku zwierzęcym. Dzięki tej formule bez problemu będziecie mogli utrzymać właściwą wagę swego pupila.\nKarma Orijen Fit&Trim Cat zawiera 85% odpowiednio zbilansowanych mięsnych składników oraz 15% warzyw i owoców. Dzięki zmniejszonej zawartości tłuszczów i węglowodanów waga waszego kota będzie zawsze odpowiednia. Warto bardziej szczegółowo określić skład karmy, aby mieć pewność, że jest to zupełnie wyjątkowy i alternatywny rodzaj kociego pożywienia. Na szczególną uwagę zasługuje połączenie świeżych mięs oraz ryb – kurczak, indyk, flądra, śledź oraz makrela. Uzupełnienie stanową warzywa i owoce w postaci zielonego groszku, ciecierzycy, botwinki, żurawiny, jagód oraz czerwonych jabłek. Tak bogata paleta różnorodności poza unikalnym smakiem zapewni ogromną dawkę energii i skutecznie utrzyma wagę kota w dopuszczalnych ramach. Orijen Fit&Trim Cat jest przeznaczona zwłaszcza dla kotów z nadwagą, przebywających w domu, o obniżonej sprawności ruchowej oraz tych wykastrowanych. To znakomite i innowacyjne rozwiązanie dzięki któremu wasz kocur wróci do swej najlepszej formy.\nSkład: świeże mięso kurczaka (14%), świeże całe jaja (6%), świeży cały śledź (6%), świeże mięso indyka (6%), świeża wątróbka kurczaka (6%), świeża cała flądra (4%), świeża cała makrela (4%), świeży cały morszczuk pacyficzny (4%), świeża wątróbka indyka (4%), świeże serca z kurczaka (4%), suszony kurczak (4%), suszony indyk (4%), suszona cała makrela (4%), suszona cała sardynka (4%), suszony cały śledź (4%), suszony mintaj alaskański (4%), włókno soczewicy, czerwona soczewica, zielona soczewica, zielony groszek, ciecierzyca, żółty groszek, fasola pinto, fasola haricot, chrząstka z kurczaka (1%), świeże serca indycze (1%), suszony błękitek (1%), tłuszcz z kurczaka (0,5%), włókno z jabłka, suszone algi, suszona dynia, suszona dynia piżmowa, suszona marchew, liofilizowana wątróbka kurczaka, liofilizowana wątróbka indyka, świeża dynia, świeża dynia piżmowa, świeża cukinia, świeży pasternak, świeża marchew, czerwone jabłka, gruszki, jarmuż, szpinak, botwinka, liście rzepy, kelp, żurawina, jagody, jagody świdośliwy, korzeń cykorii, korzeń kurkumy, ostropest plamisty, korzeń łopianu, kwiaty lawendy, korzeń prawoślazu, owoc dzikiej róży, Enterococcus faecium.\nDodatki dietetyczne: chelat cynku: 100 mg/kg, chelat miedzi 11 mg/kg, chlorek choliny 1200 mg/kg.\nKarma specjalna Kot przebywający w domu, Karmy bez zboża, Kot wysterylizowany, Kot z nadwagą\nTabela dawkowania dla karmy Orijen Fit & Trim Cat:\nKot szczupły 40g 60g 75g 80g 90g 105g 120g\nKot z nadwagą --- --- --- 60g 70g 75g 90g\nEnergia metaboliczna: 3710 kcal/kg (47% z białka, 16% z węglowodanów, 36% z tłuszczu).\nMój kot po wielu latach zabaw stracił zapał do biegania i skakania co przejawiło się zwiększeniem masy ciała. Musiałam szybko zareagować i w pierwszej kolejności zmieniłam mu karmę na bardziej dietetyczną. Ta jest moim zdaniem świetna\nOstatnio adoptowałam starszą kotkę, która niestety wiele przeszła w swoim życiu. Chciałam zadbać o nią i jej zdrowie dlatego długo szukałam odpowiedniej karmy. Ta ma dużą zawartość mięsa a także pozbawiona jest tłuszczu więc dla niej jest odpowiednia.\nMoja kotka jest wysterylizowana i po tym zabiegu przybrała na wadze, dodatkowo ma już swoje lata i nie jest tak ruchliwa jak kiedyś, dlatego postanowiłam zmienić jej karmę na taką, która nie będzie dokładać jej kilogramów a wręcz odwrotnie. Karma sprawdza się doskonale. Polecam.\nStarsze koty muszą mieć odpowiednio zbilansowaną dietę, ich karma musi być dietetyczna i lekkostrawna . Mój kocurek ma już swoje lata i trochę problemów ze zdrowiem. Ta karma zawiera dużo białka, warzyw i owoców dzięki czemu doskonale wpływa na trawienie.\nStare koty powinny jeść zdecydowanie inaczej niż takie zwykłe młodsze koty. Dlatego też jak zdecydujemy się na zakup tej karmy to będziemy mieli pewność, że nasz sędziwy kot będzie dostawał pełnoporcjową zbilansowaną dietę. W karmie tej wykorzystane są świeże i regionalne produkty, które doskonale znają i bardzo chętnie jedzą nasze koty. Karma zawiera 85% odpowiednio zbilansowanych mięsnych składników oraz 15% warzyw i owoców. To znakomite i innowacyjne rozwiązanie dzięki któremu wasz kocur wróci do swej najlepszej formy.\nKot mojej siostry jest już w dość sędziwym wieku i w dodatku troszkę tłustawy się zrobił i sądzę, że to przez złą karmę. Najlepsza karma to Orijen Fit & Trim Cat która stanowi w pełni zbilansowaną dietę każdego kocura. Cena tej karmy jest w miarę rozsądna i wystarczy na dłużej\nKoty mają to do siebie, że uwielbiają jeść dlatego też musimy dbać o to by nie za często jadły, gdyż bardzo szybko przytyją i wtedy będzie im ciężej się poruszać. Dlatego też ważne by kot także dostawał zdrową żywność. I taka właśnie jest karma sucha Orijen Fit& Trim. Karma ta zawiera odpowiednio zbilansowane mięsne składniki oraz 15% warzyw i owoców oraz zmniejszoną zawartość tłuszczów i węglowodanów , co z kolei ma wpływ by waga waszego kota była zawsze odpowiednia\nZ reguły jest tak, że jak w domu pojawia się jakieś zwierzątko to staramy się traktować jak domownika i szukamy dla niego jak najlepszej i wartościowej karmy. I taka właśnie jest ta mokra karma. Zawiera najważniejsze wartości odżywcze i do tego koty ją lubią. A że występuje w praktycznej puszcze to otwieranie nie sprawia żadnych problemów. Dlatego jeśli chcemy by nasz kot był szczęśliwy i najedzony to zdecydowanie ta karma nam w tym pomoże\nZauważyłam, że ostatnio panuje moda na zdrowe odżywianie także naszych pupili. Nie wiem czy tak do końca jest to dobre, ale takie mamy czasy. Postanowiłam i ja wypróbować taką karmę dla moich kotów. I tak trafiłam na tę karmę. O dziwo moje kotki rzuciły się od razu na tę karmę i zjadły wszystko na raz. Karma jest o tyle dobra, że zawiera dużo warzyw i owoców co wpływa na dobre trawienie i przemianę. Koty ją uwielbiają a że nie jest taka droga i w ekonomicznym opakowaniu to będę ją zamawiać\nJeżeli wasz kocur czy kotka przybrała trochę na wadze to ta karma świetnie się sprawdzi. Dużo mięsa, a zatem białka oraz ograniczona ilość tłuszczy w składzie powoduje stopniowe zbijanie wagi. Bardzo dobry produkt!