ORANGE POLSKA SPÓŁKA AKCYJNA - PDF\nDownload "ORANGE POLSKA SPÓŁKA AKCYJNA"\n1 ORANGE POLSKA SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI ZA 2014 ROK ZAKOŃCZONE 31 GRUDNIA lutego 2015 Niniejsze Sprawozdanie z działalności Orange Polska S.A. ( Orange Polska, Spółka ) w 2014 roku zostało sporządzone na podstawie 91Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 roku w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz.U Nr 33 poz.259 ze zmianami).\n2 ROZDZIAŁ I OMÓWIENIE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO WYBRANE DANE ZE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Omówienie rachunku zysków i strat Omówienie sprawozdania z przepływów pieniężnych Nakłady inwestycyjne Omówienie sprawozdania z sytuacji finansowej Transakcje z podmiotami powiązanymi Opis znaczących umów Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego Informacje o udzieleniu przez emitenta lub przez jednostkę od niego zależną poręczeń kredytu lub pożyczki lub udzieleniu gwarancji Zarządzanie zasobami finansowymi i płynność finansowa Grupy Obligacje Kredyty bankowe i pożyczki Niewykorzystane kredyty Warunki umów kredytowych Gwarancje i poręczenia Ratingi Transakcje zabezpieczające Ocena płynności finansowej Grupy oraz zadłużenie finansowe netto ROZDZIAŁ II SPRAWOZDANIE ZARZĄDU DOTYCZĄCE WYNIKÓW OPERACYJNYCH I FINANSOWYCH WYNIKI FINANSOWE I OPERACYJNE ORANGE POLSKA Usługi komórkowe Rynek i konkurencja Oferta konwergentna Orange Open Mobilne usługi głosowe oraz przesyłu danych Usługi stacjonarne Rynek i konkurencja Stacjonarne usługi głosowe Stacjonarne usługi przesyłu danych PERSPEKTYWY ROZWOJU ORANGE POLSKA Perspektywy rynkowe Atuty Orange Polska Średniookresowy plan działań Orange Polska ISTOTNE ZDARZENIA MAJĄCE WPŁYW LUB MOGĄCE MIEĆ WPŁYW NA DZIAŁALNOŚĆ ORANGE POLSKA Obowiązki regulacyjne Proponowane zmiany w regulacjach Połączenie TP S.A. i PTK Centertel Orange Polska w partnerstwie z mbankiem rozpoczął działalność w obszarze usług finansowych\n3 4.5 Umowa o współkorzystanie z infrastruktury sieciowej oraz częstotliwości Współpraca z TVN oraz and ITI Neovision Działalność Orange Polska w obszarze usług Information and Communication Technology (ICT) Machine to Machine (M2M) Rozwój operatorów infrastrukturalnych na rynku telefonii komórkowej Rozwój technologii 4G oraz aukcja Zakup od Polkomtela bloku pasma o szerokości 2,4 MHz z pasma 1800 MHz Pisma Polkomtela do UOKiK i Komisji Europejskiej Komórkowi operatorzy wirtualni ( MVNO ) Nowe marki na rynku telefonii komórkowej Operatorzy telewizji kablowych Rozbudowa infrastruktury Aktywność Orange Polska w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych Roszczenia i spory, kary i postępowania Wyniki kalkulacji kosztów Dopłata do usługi powszechnej Sprzedaż energii elektrycznej przez Orange Polska Zmiany prawa WAŻNIEJSZE OSIĄGNIĘCIA ORANGE POLSKA W DZIEDZINIE BADAŃ I ROZWOJU Prace badawczo-rozwojowe Współpraca z Orange SA w dziedzinie badań i rozwoju ROZDZIAŁ III STRUKTURA ORGANIZACYJNA ZMIANY ORGANIZACYJNE W ORANGE POLSKA W 2014 ROKU Zmiany w strukturze organizacyjnej Orange Polska S.A Zarząd Orange Polska S.A Jednostki organizacyjne Orange Polska S.A Zmiany w strukturach organizacyjnych jednostek zależnych Orange Polska S.A Zmiany własnościowe realizowane przez Orange Polska w 2014 r Sprzedaż Spółki Wirtualna Polska S.A Podział spółki Contact Center sp. z o.o Obniżenie kapitału zakładowego spółki TP INVEST sp. z o.o Akcjonariat jednostki dominującej STRUKTURA ORANGE POLSKA NA DZIEŃ 31 GRUDNIA Organy zarządzające i nadzorujące Orange Polska Akcje Orange Polska będące w posiadaniu osób zarządzających i nadzorujących Orange Polska Informacje o wynagrodzeniach osób zarządzających i nadzorujących Umowy z osobami zarządzającymi Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Zatrudnienie Umowa Społeczna Program motywacyjny Grupy Orange Polska\n4 ROZDZIAŁ IV KLUCZOWE CZYNNIKI RYZYKA CZYNNIKI RYZYKA ZWIĄZANE Z GRUPĄ ORANGE POLSKA ORAZ SPÓŁKĄ Realizacja średniookresowego planu działań Grupy Orange Polska Decyzje regulacyjne oraz zmiany w otoczeniu regulacyjnym mogą niekorzystnie wpływać na Grupę Orange Polska Wpływ konkurencji i presja na usługi i ceny Potencjalne nasycenie sieci Nowe inwestycje w infrastrukturę sieciową Nowe usługi Niedostępność i awarie infrastruktury technicznej Bezpieczeństwo systemów i ochrona danych Niedostępność i awarie systemów informatycznych Zależność od dostawców zewnętrznych Ryzyko związane z umowami handlowymi, aliansami, strategicznymi porozumieniami Dostępność wykwalifikowanych pracowników Ryzyka związane z zasobami ludzkimi oraz dostosowaniem struktury organizacyjnej Kwestie związane z powstaniem Orange Polska S.A Podatkowe zobowiązania warunkowe Przestrzeganie przepisów dotyczących ochrony danych osobowych oraz nieprzestrzeganie umów licencyjnych i praw autorskich Ryzyka związane z ochroną środowiska Ryzyko utraty wartości aktywów CZYNNIKI RYZYKA ZWIĄZANE Z SEKTOREM TELEKOMUNIKACYJNYM Ryzyka regulacyjne Jedna oferta ramowa Dzierżawa łączy (RLLO) Kanalizacja kablowa (ROI) Częstotliwości Orange Polska Obniżenie stawek roamingowych Ryzyka konkurencyjne Operatorzy telewizji kablowych Dosprzedaż usług pomiędzy Cyfrowym Polsatem i Polkomtelem Nowy operator zintegrowany na rynku biznesowym: T-Mobile połączony z GTS Ryzyko biznesowe ze strony Play Proces wypierania telefonii stacjonarnej przez telefonię komórkową Rynek ofert hurtowych WLR, BSA i LLU Bezprzewodowy dostęp do Internetu w telefonii komórkowej Rynek łączy dzierżawionych Rynek Połączenia Sieci Rynek połączeń międzynarodowych przychodzących do Polski (international inbound) oraz wychodzących z Polski (ILD gateway) Rynek międzynarodowego tranzytu IP Rynek usług VoIP\n5 10 CZYNNIKI RYZYKA ZWIĄZANE Z OGÓLNĄ SYTUACJĄ GOSPODARCZĄ I STANEM RYNKÓW FINANSOWYCH Czynniki makroekonomiczne oraz czynniki związane z sytuacją w Polsce Wzrost gospodarczy Inflacja Bezrobocie i koszty pracy Czynniki polityczno-ekonomiczne Wpływ kryzysu ukraińskiego na gospodarkę Polski system podatkowy Czynniki związane z rynkami finansowymi Ogólne czynniki ryzyka związane z rynkiem w Polsce Stopy procentowe Kursy wymiany Sytuacja na Warszawskiej Giełdzie oraz notowania Inne czynniki mogące mieć wpływ na cenę akcji Orange Polska ROZDZIAŁ V OŚWIADCZENIA OŚWIADCZENIA ZARZĄDU Oświadczenie o przyjętych zasadach rachunkowości Oświadczenie o wyborze podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych dokonującego badania sprawozdania finansowego Umowa z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz wyników na dany okres OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU ŁADU KORPORACYJNEGO ZAŁĄCZNIK PRODUKTY I USŁUGI GŁÓWNE ZMIANY WPROWADZONE W ROKU SŁOWNIK POJĘĆ SPECJALISTYCZNYCH\n6 ROZDZIAŁ I OMÓWIENIE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO na dzień 31 grudnia 2014 oraz za okres 12 miesięcy zakończonych 31grudnia\n7 1 WYBRANE DANE ZE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 12 miesięcy zakończone 31 grudnia grudnia 2013 Zmiana w mln zł w mln EUR 1 w mln zł w mln EUR 2 Rachunek zysków i strat* Przychody ,5% EBITDA ,3% Marża EBITDA 33,0% 29,6% 3,4 pp Zysk operacyjny ,3% Rentowność operacyjna 7,1% 5,2% 1,9 pp Zysk netto ,4% Średnia ważona liczba akcji (w milionach)** Zysk na jedną akcję (w zł) (podstawowy i rozwodniony) 0,43 0,10 0,31 0,07 38,7% Sprawozdanie z przepływów pieniężnych* Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej ,0% Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej, w tym: (1.787) (427) (2.176) (517) -17,9% Zakup środków trwałych i wartości niematerialnych (2.163) (512) (2.188) (520) -1,1% Środki pieniężne netto z działalności finansowej (1.075) (257) (1.455) (346) -26,1% Zmiana stanu środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych, netto 32 8 (186) (44) nd 31 grudnia grudnia 2013 w mln zł w mln EUR 3 w mln zł w mln EUR 4 Zmiana Sprawozdanie z sytuacji finansowej Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych ,5% Pozostałe wartości niematerialne ,4% Środki trwałe ,0% Aktywa razem ,7% Zobowiązania finansowe wyceniane według ,6% zamortyzowanego kosztu***, w tym: Krótkoterminowe ,8% Długoterminowe ,8% Pozostałe zobowiązania krótko i długoterminowe ,8% Kapitał własny razem ,6% Uwagi do przeliczenia powyższych danych: 1 - Zastosowano kurs PLN/EUR = 4, Zastosowano kurs PLN/EUR = 4, Zastosowano kurs PLN/EUR = 4, Zastosowano kurs PLN/EUR = 4,1472 * Dane zostały przedstawione przy założeniu, że połączenie Orange Polska S.A., PTK-Centertel Sp. z o.o. i Orange Polska Sp. z o.o. nastąpiło w dniu 1 stycznia 2013 roku (patrz nota 3 do jednostkowego sprawozdania finansowego wg MSSF). ** Średnia ważona liczba akcji w okresie 12 miesięcy do dnia 31 grudnia 2014 i 2013 r. *** Wyłączając zobowiązania handlowe 7\n8 1.1 Omówienie rachunku zysków i strat Omówienie rachunku zysków i strat zostało sporządzone przy założeniu, że połączenie Orange Polska S.A., PTK-Centertel Sp. z o.o. i Orange Polska Sp. z o.o. nastąpiło w dniu 1 stycznia 2013 roku (patrz nota 3 do jednostkowego sprawozdania finansowego wg MSSF). Przychody wyniosły w 2014 r mln zł i były niższe o 690 mln zł (5,5%) w porównaniu do 2013 r. Zysk operacyjny przed amortyzacją i zmianą odpisu z tytułu utraty wartości aktywów trwałych (EBITDA) wyniósł mln zł w 2014 r. i był wyższy o 198 mln zł w porównaniu z 2013 r. W szczególności, w 2014 r. w porównaniu do 2013 r.: przychody były niższe o 690 mln zł; usługi obce były niższe o 520 mln zł; koszty świadczeń pracowniczych były wyższe o 24 mln zł; pozostałe koszty operacyjne były niższe o 61 mln zł; pozostałe przychody operacyjne były niższe o 11 mln zł; koszty rozwiązania stosunku pracy były niższe o 137 mln zł; amortyzacja była niższa o 13 mln zł. W 2014 r. został rozpoznany zysk ze sprzedaży Wirtualnej Polski S.A. w wysokości 183 mln zł. Zysk operacyjny (EBIT) wyniósł w 2014 r. 838 mln zł i był wyższy o 190 mln zł w porównaniu z 2013 r. Koszty finansowe netto były o 26 mln zł wyższe niż w 2013 r., co wynika ze spadku przychodów z dywidend o 98 mln zł, spadku przychodów odsetkowych o 32 mln zł, wzrostu kosztów dyskonta o 12 mln zł, częściowo skompensowane spadkiem kosztów odsetkowych i pozostałych kosztów finansowych o 121 mln zł Zysk netto wyniósł w 2014 r. 567 mln zł i był wyższy o 166 mln zł w porównaniu do 2013 r. Zysk na jedną akcję zwiększył się z 0,31 zł do 0,43 zł. 1.2 Omówienie sprawozdania z przepływów pieniężnych Omówienie sprawozdania z przepływów pieniężnych zostało sporządzone przy założeniu, że połączenie Orange Polska S.A., PTK-Centertel Sp. z o.o. i Orange Polska Sp. z o.o. nastąpiło w dniu 1 stycznia 2013 roku (patrz nota 3 do jednostkowego sprawozdania finansowego wg MSSF). Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej wyniosły w 2014 r mln zł i były niższe o 551 mln zł w porównaniu z 2013 r. Spadek był spowodowany głównie zmianą zapotrzebowania na kapitał obrotowy (222 mln zł wykorzystane w 2014 r., w porównaniu do 86 mln zł otrzymanych w 2013 r.), a także niższymi o 98 mln zł wpływami z tytułu otrzymanych dywidend. Łączne wydatki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej w 2014 r. wyniosły mln zł i były niższe o 389 mln zł w porównaniu do 2013 r., co wynikało głównie z wpływów netto ze sprzedaży Wirtualnej Polski S.A w kwocie 373 mln zł. Łączne wydatki pieniężne netto z działalności finansowej w 2014 r. wyniosły mln zł i były niższe o 380 mln zł w porównaniu z 2013 r. W 2014 r. wykup obligacji wyemitowanych w 2009 r. w ramach programu emisji Średnioterminowych Papierów Dłużnych w kwocie mln zł został skompensowany wpływem środków pieniężnych od jednostki powiązanej (finansowanie Grupy Orange) w kwocie mln zł. W 2013 r. wpływ z tytułu finansowania Grupy Orange był niższy od spłaty długu o 797 mln zł Nakłady inwestycyjne W 2014 r. nakłady inwestycyjne w Orange Polska wyniosły mln zł i przede wszystkim obejmowały: uzyskanie na okres kolejnych 15 lat rezerwacji częstotliwości z zakresu 900 MHz wykorzystywanych do mobilnych usług głosowych oraz usług transmisji danych; nakłady związane ze zwiększaniem jakości sieci mobilnej, pojemności oraz zasięgu usług GSM/UMTS oraz przystosowania mobilnej sieci dostępowej do technologii 4G w ramach projektu realizowanego wspólnie z T-Mobile, jak również w miejscach nieobjętych projektem konsolidacji dostępowej sieci mobilnej (rejony strategiczne lub rejony niedoinwestowane); rozbudowę mobilnej sieci transportowej i rdzeniowej, aby sprostać rosnącemu wolumenowi przesyłu danych oraz zapewnić oczekiwany przez klienta poziom jakości usług; 8\n9 rozbudowę sieci światłowodowej oraz sieci urządzeń transmisyjnych, aby uruchomić nowe łącza sieci dostępowej oraz sieci szkieletowej, umożliwić dalszy rozwój sieci nowej generacji opartej na IP, a także w celu poprawy jakości oraz zwiększenia prędkości transmisji usług szerokopasmowych; rozbudowę sieci szerokopasmowego dostępu do Internetu, w tym także w celu świadczenia usług telewizyjnych oraz związane z tym zakupy urządzeń abonenckich; realizację inwestycji związanych z rozwojem oferty, sprzedażą i procesem obsługi klienta jak również modernizacją i rozwojem infrastruktury technicznej IT; rewitalizację i modernizację sieci Punktów Sprzedaży Orange (POS-ów); prace badawczo-rozwojowe. 1.3 Omówienie sprawozdania z sytuacji finansowej Kapitał własny na dzień 31 grudnia 2014 r. wyniósł mln zł i był niższy o 195 mln zł w porównaniu ze stanem na 31 grudnia 2013 r. Zmiana wynika z płatności dywidendy w kwocie 656 mln zł, co zostało częściowo zrównoważone przez osiągnięty w 2014 r. zysk netto w wysokości 567 mln zł. Saldo środków trwałych oraz wartości niematerialnych w 2014 r. zmniejszyło się o 880 mln zł w porównaniu ze stanem na 31 grudnia 2013 r., przede wszystkim z powodu amortyzacji, która była wyższa od nakładów inwestycyjnych o 905 mln zł. Saldo aktywów było niższe o mln zł w porównaniu ze stanem na 31 grudnia 2013 r. Zmiana wynikała przede wszystkim ze wspomnianego wyżej zmniejszenia salda środków trwałych i wartości niematerialnych o 880 mln zł, oraz zmniejszenia aktywów przeznaczonych do sprzedaży o 198 mln zł (sprzedaż Wirtualnej Polski S.A.). Na dzień 31 grudnia 2014 r. łączna wartość zobowiązań długoterminowych i krótkoterminowych zmniejszyła się o 999 mln zł do kwoty mln zł. Zmiana wynikała ze zmniejszenia o 628 mln zł zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu, z wyłączeniem zobowiązań handlowych. Ponadto, saldo instrumentów pochodnych zmniejszyło się o 137 mln zł, a saldo rezerw zmniejszyło się o 102 mln zł. 1.4 Transakcje z podmiotami powiązanymi Dane o transakcjach Orange Polska S.A. z podmiotami powiązanymi znajdują się w nocie 29 do sprawozdania finansowego. 1.5 Opis znaczących umów Informacje o znaczących umowach zawartych przez Orange Polska S.A. w 2014 r. znajdują się w punkcie Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego Opis zdarzeń po dniu bilansowym zamieszczono w nocie 31 do sprawozdania finansowego. 1.7 Informacje o udzieleniu przez emitenta lub przez jednostkę od niego zależną poręczeń kredytu lub pożyczki lub udzieleniu gwarancji W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2014 roku Spółka lub jednostka od niej zależna nie udzielała poręczeń kredytu lub pożyczki ani gwarancji innemu podmiotowi lub jednostce od niego zależnej, których łączna wartość stanowiłaby równowartość co najmniej 10% kapitałów własnych Orange Polska. 1.8 Zarządzanie zasobami finansowymi i płynność finansowa Grupy W 2014 r. Orange Polska S.A. finansowała działalność głównie za pomocą środków generowanych z działalności operacyjnej i z udostępnionych przez Grupę Orange SA kredytów. W 2014 r. Orange Polska S.A. dokonała spłaty zobowiązań długoterminowych z tytułu kredytów wysokości 39 mln zł, kredytu rewolwingowego udostępnionego przez Grupę Orange S.A. w wysokości 800 mln zł oraz wykupu obligacji o wartości nominalnej 700 mln EUR. Orange Polska S.A. korzystała z udostępnionego przez Grupę Orange SA kredytu długoterminowego, który wykorzystano łącznie w wysokości mln zł oraz kredytu odnawialnego wykorzystanego w łącznej kwocie mln zł. Na dzień 31 grudnia 2014 r. wartość zadłużenia Orange Polska S.A. z tytułu kredytów i obligacji, bez uwzględnienia wyceny instrumentów pochodnych, wyniosła mln zł i była o 653 mln zł niższa w porównaniu z poziomem zadłużenia na dzień 31 grudnia 2013 r. 9\n10 Wartość zobowiązań z tytułu leasingu finansowego i pozostałych zobowiązań finansowych na dzień 31 grudnia 2014 r. wyniosła 46 mln zł i była o 25 mln zł wyższa w porównaniu do stanu na dzień 31 grudnia 2013 r. Płynność Orange Polska S.A. pozostawała na bezpiecznym poziomie zapewnionym przez wygenerowane środki pieniężne, których stan na 31 grudnia 2014 r. osiągnął poziom 205 mln zł, oraz dzięki dostępnym liniom kredytowym, których równoważność w złotych wynosi łącznie mln zł (szczegółowe informacje w punkcie 1.8.3). W oparciu o dostępne środki finansowe oraz linie kredytowe, jak też stosowne możliwości finansowania zewnętrznego Orange Polska S.A. posiada wystarczające środki finansowe na realizację zakładanych zadań inwestycyjnych, jak też wydatków kapitałowych planowanych w roku Obligacje W dniu 20 maja 2014 r. Orange Polska S.A., dokonała wykupu pięcioletnich obligacji o łącznej wartości nominalnej 700 mln EUR wyemitowanych w dwóch transzach 22 maja 2009 r. (500 mln EUR) i 17 lipca 2009 r. (200 mln EUR) do spółki zależnej TPSA Eurofinance France SA. W okresie objętym sprawozdaniem Orange Polska S.A. nie przeprowadzała nowych emisji zewnętrznych długoterminowych dłużnych papierów wartościowych. W procesie zarządzania środkami pieniężnymi w 2014 r. Orange Polska S.A. dokonywała emisji i spłat krótkoterminowych obligacji obejmowanych przez spółki Grupy Orange Polska ( Grupa ) w ramach programu ustanowionego w 2002 r. w wysokości mln zł. Na koniec 2014 r. Orange Polska S.A. zmniejszyła zobowiązanie z tytułu tych obligacji o 129 mln zł w porównaniu do stanu na dzień 31 grudnia 2013 r Kredyty bankowe i pożyczki W 2014 r. Orange Polska S.A. podpisała następujące umowy o finansowanie: W dniu 15 maja 2014 r. Orange Polska S.A. zawarła umowę o kredyt z Atlas Services Belgium SA - jednostka w całości zależna od Orange SA, na podstawie której Spółce zostało udostępnione długoterminowe finansowanie do kwoty 480 mln EUR z datą spłaty kredytu do 20 maja 2019 r. W dniu 15 maja 2014 r. Orange Polska S.A. podpisała aneks do umowy o kredyt odnawialny z dnia 17 kwietnia 2013 r. zawartej z Atlas Services Belgium SA, na podstawie którego została podwyższona o 230 mln EUR kwota kredytu rewolwingowego do wysokości 480 mln EUR jak również wydłużeniu uległ termin jego zapadalności do 30 marca 2018 r. Dwie umowy o kredyt w rachunku bieżącym zawarte przez Spółkę z RBS Bank (Polska) S.A. w wysokości 40 mln zł każda, umożliwiające korzystanie z linii kredytowej przeznaczonej na zabezpieczenie bieżących potrzeb finansowych i płynności jednostki dominującej w dwóch okresach odpowiednio od dnia 2 stycznia 2014 r. do dnia 27 czerwca 2014 r. i od dnia 4 lipca 2014 r. do dnia 29 grudnia 2014 r. Łącznie w 2014 r. spłacone zostały zobowiązania z tytułu kredytów w kwocie 839 mln zł. Szczegółowe informacje o zaciągniętych kredytach bankowych (uwzględniające terminy ich wymagalności) znajdują się w nocie 18.3 do sprawozdania finansowego Niewykorzystane kredyty Na dzień 31 grudnia 2014 r. Orange Polska S.A. posiadała niewykorzystane linie kredytowe ogólnego przeznaczenia na łączną kwotę 970 mln zł co stanowił kredyt odnawialny w kwocie 227 mln EUR. Dodatkowo Orange Polska S.A. posiadała niewykorzystany limit w wysokości mln zł w ramach dostępu do zapasowego finansowania płynności, udostępnionego przez Orange SA Warunki umów kredytowych Na mocy umów zawartych przez Orange Polska S.A. dotyczących udzielonych gwarancji istnieje zobowiązanie do utrzymania przez Grupę Orange Polska wskaźnika finansowego określonego jako stosunek długu netto do skorygowanej EBITDA na poziomie nie wyższym niż 3,5:1 potwierdzanym półrocznie. Wartość wskaźnika na dzień 31 grudnia 2014 r. została dotrzymana i wyniosła 1, Gwarancje i poręczenia W badanym okresie Orange Polska S.A. zlecała bankom wystawianie gwarancji bankowych za zobowiązania jednostki zależnej TP Teltech sp. z o.o. na rzecz jej kontrahentów, jednocześnie zobowiązując się do pokrycia ewentualnych roszczeń z tytułu wypłat z gwarancji. Na dzień 31 grudnia 2014 r. łączna wartość tych gwarancji wyniosła 16 mln zł. 10\n11 1.8.6 Ratingi W związku z wygaśnięciem umów z agencjami ratingowymi Moody s and Standard and Poor s, od dnia 1 października 2014 nie są wystawiane oceny ratingowe przez te agencje dla Spółki ani dla jej podmiotów zależnych. Decyzja Orange Polska o zaprzestaniu poddawania się badaniu ratingowemu przez jednostkę dominującą oraz/lub jej podmioty zależne jest związana z pozyskaniem finansowania w ramach Grupy Orange, w wyniku którego Spółka zawarła umowy o finansowanie z Grupą Orange Transakcje zabezpieczające Noty 21 i 23 do sprawozdania finansowego zawierają szczegółowe informacje o transakcjach zabezpieczających ryzyko kursowe oraz ryzyko stóp procentowych Ocena płynności finansowej Grupy oraz zadłużenie finansowe netto Na dzień 31 grudnia 2014 r. wskaźniki płynności Orange Polska S.A. zwiększyły w porównaniu do poziomu na koniec 2013 r. Wyższa płynność finansowa Orange Polska S.A. była efektem wzrostu aktywów obrotowych (o 101 mln zł), w tym wzrostu środków pieniężnych (o 32 mln zł) oraz spadku zobowiązań krótkoterminowych o mln zł (pomniejszone o przychody przyszłych okresów oraz rezerwy). Poniżej przedstawiono wartości wskaźników płynności obliczone dla Orange Polska S.A. na dzień 31 grudnia 2014 r. i na dzień 31 grudnia 2013r: 31 grudnia grudnia 2013 Wskaźnik bieżącej płynności 0,57 0,33 Aktywa obrotowe/zobowiązania krótkoterminowe* Wskaźnik szybkiej płynności Aktywa obrotowe ogółem zapasy /zobowiązania krótkoterminowe* Wskaźnik superszybkiej płynności Aktywa obrotowe ogółem zapasy należności /zobowiązania krótkoterminowe* 0,52 0,30 0,22 0,13 * Do kalkulacji przyjęto zobowiązania krótkoterminowe pomniejszone o przychody przyszłych okresów oraz rezerwy. Zadłużenie finansowe netto Orange Polska S.A. z uwzględnieniem wycen instrumentów pochodnych na koniec 2014 r. spadło do poziomu mln zł, wobec mln zł na koniec 2013 r. 11\n12 ROZDZIAŁ II SPRAWOZDANIE ZARZĄDU DOTYCZĄCE WYNIKÓW OPERACYJNYCH I FINANSOWYCH W 2014 roku 12\n13 2 WYNIKI FINANSOWE I OPERACYJNE ORANGE POLSKA Przychody Orange Polska wyniosły mln zł i były niższe o 690 mln zł (5,5%) w porównaniu do 2013 r. (przy założeniu, że połączenie Orange Polska S.A., PTK-Centertel Sp. z o.o. i Orange Polska Sp. z o.o. nastąpiło w dniu 1 stycznia 2013 r. patrz nota 3 do jednostkowego sprawozdania finansowego wg MSSF). Spadek ten wynik przede wszystkim z decyzji regulacyjnych (głównie obniżek stawek MTR), które obniżyły przychody Orange Polska o 256 mln zł, spadku przychodów z telefonii głosowej (na skutek zarówno spadku liczby klientów oraz średniego przychodu z klienta), a także presji cenowej, która wpłynęła negatywnie na przychody z komórkowego ruchu głosowego. Czynniki te udało się tylko częściowo zrównoważyć wzrostem przychodów ze sprzedaży sprzętu (o 278 mln zł), wyższymi przychodami z mobilnych usług przesyłu danych oraz wyższymi pozostałymi przychodami. Na dużo wyższe przychody ze sprzedaży sprzętu miało wpływ przede wszystkim zastosowanie mechanizmu sprzedaży ratalnej sprzętu mobilnego. Pozostałe przychody wzrosły głównie w wyniku realizacji projektów infrastrukturalnych. Marża EBITDA Grupy zwiększyła się o 3,4 punktu procentowego rok-do-roku, a zysk EBITDA był o 198 mln zł wyższy w porównaniu z rokiem 2013 r. Złożyły się na to głównie następujące czynniki: omówiony powyżej spadek przychodów, zysk ze sprzedaży spółki zależnej Wirtualna Polska S.A. w wysokości 183 mln zł, wzrost kosztów rozliczeń międzyoperatorskich o 171 mln zł z powodu wzrostu ruchu, między innymi spowodowanego wzrostem popularności taryf nielimitowanych, negatywny wpływ regulacyjny wynikający głównie z cięć stawek roamingowych do Unii Europejskiej (71 mln zł), spadek kosztów komercyjnych, pomimo większej liczby pozyskanych klientów telefonii komórkowej netto, co wynika z dalszej optymalizacji kosztu pozyskania i utrzymania klienta, niższych kosztów reklamy i promocji, zrealizowanych trwałych oszczędności kosztowych w ramach programów optymalizacyjnych. Orange Polska dąży do odwrócenia niekorzystnych tendencji głównie poprzez koncentrację na rozwoju usług spakietyzowanych, promowaniu oferty konwergentnej Orange Open, a także na dalszej optymalizacji kosztów oraz wzmacnianiu satysfakcji klienta z usług Orange. Ponadto wsparciem dla poprawy trendów w zakresie przychodów jest wprowadzenie sprzedaży ratalnej. W tych działaniach Grupa opiera się na założeniach średniookresowego planu działań na lata , przyjętego w lutym 2013 r. (zob. punkt 3.3). 13\n14 2.1 Usługi komórkowe Przychody 12 miesięcy zakończone w mln zł 31 grudzień grudzień 2013 Zmiana Przychody z usług telefonii komórkowej, w tym: ,5% połączenia głosowe ,5% usługi przesyłu danych, wiadomości, treści oraz M2M ,0% usługi hurtowe ,4% Sprzedaż sprzętu do telefonii komórkowej ,6% Kluczowe wskaźniki w tys. (jeśli nie podano inaczej) 31 grudzień grudzień 2013 Zmiana Liczba klientów Orange Open* ,5% Liczba klientów komórkowych (kart SIM), w tym: ,0% post-paid ,3% pre-paid ,9% SRC (post-paid), w zł 277,0 403,9-31,4% SAC (post-paid), w zł 380,1 516,4-26,4% Zagregowane miesięczne ARPU, w zł 31,5 34,5-8,7% post-paid 54,0 59,9-9,8% pre-paid 12,4 13,9-10,8% * usługa Orange Open składa się z telefonii stacjonarnej i komórkowej Na koniec 2014 r. liczba usług mobilnych Orange Polska wyniosła 15,6 mln, co oznacza wzrost rok-do-roku o ponad 300 tys., tj. 2,0%. Ten wzrost w całości wynikał ze wzrostu liczby klientów w segmencie post-paid o ponad 450 tys., tj. ponad 6%. Było to głównie związane z faktem, że usługi post-paid stały się znacząco bardziej przystępne dla klientów, którzy częściowo migrowali do tego segmentu z usług przedpłaconych. Drugim czynnikiem wzrostu była dynamicznie rosnąca popularność kart SIM dedykowanych do mobilnego internetu, które również chętniej są aktywowane w formule post-paid. Do sukcesu przyczynił również dalszy wzrost drugiej marki mobilnej nju.mobile. W roku 2014 liczba jej klientów wzrosła o ponad 230 tys (67%), z czego prawie 100 tys. przypadało na segment post-paid. Zagregowany wskaźnik ARPU w 2014 r. wyniósł 31,5 zł i był niższy o 8,7% od poziomu osiągniętego w analogicznym okresie w 2013 r. Spadek wynikał przede wszystkim z spadku w usługach głosowych oraz SMS wynikających z regulowanej obniżki stawek MTR za połączenia oraz z rynkowej presji cenowej, powodowanej wspomnianą obniżką stawek MTR oraz agresywnymi ofertami konkurentów, szczególnie w segmencie klientów biznesowych oraz większą popularnością ofert bez terminali (SIMO). Te negatywne czynniki nie zostały skompensowane wzrostem ARPU z transmisji danych, które w 2014 r. wzrosło o 25% rok-do-roku. Udział ARPU z przesyłu danych w całkowitym zagregowanym ARPU wzrósł z 12% w roku 2013 do 17% w roku Rynek i konkurencja Rynek usług głosowych telefonii komórkowej znajduje się w fazie nasycenia, jeśli chodzi o liczbę użytkowników telefonii mobilnej. Liczba kart SIM wzrosła od 31 grudnia 2013 r. o 1,9 %, osiągając na koniec grudnia 2014 r. wskaźnik penetracji rynku telefonii komórkowej (wśród ludności) na poziomie 150%. Udział trzech wiodących operatorów w rynku zmniejszył się pod względem liczby klientów na rzecz P4. Zanotowano spadek z 80% do 78%, porównując stan na koniec grudnia 2014 r. z analogicznym okresem 2013 r. Udział Orange Polska w rynku telefonii komórkowej wyniósł na koniec grudnia 2014 r. 27,3% pod względem liczby kart SIM. Ze względu na różnice metodologiczne danych prezentowanych przez operatorów, np. odmienny sposób definiowania aktywnej przedpłaconej karty SIM, czy też odmienne sposoby pozyskania i utrzymania klienta (sprzedaż ratalna, subsydia), coraz trudniejsze staje się ich miarodajne pozycjonowanie względem siebie. Orange Polska w roku 2014 znacząco polepszył swoją pozycję na tle konkurencji mierzoną udziałem w rynku przenośności numerów. Liczba numerów przeniesionych do Orange wyniosła 400 tys., co dało 26% udziału w rynku, wzrost z 21% udziału w rynku w roku Bilans przenośności numerów za rok ubiegły wyniósł -47 tys. i polepszył się w stosunku do roku 2013, kiedy wyniósł-135tys. Bilans ten był dodatni jeżeli weźmie się pod uwagę tylko usługi post-paid. 14\n15 2.1.2 Oferta konwergentna Orange Open Orange Polska w 2014 r. z sukcesem rozwijał swoją ofertę konwergentną Orange Open łączącą produkty mobilne i stacjonarne, adresującą potrzebę posiadania przez klienta szeregu usług. Na koniec roku 2014 liczba klientów Orange Open wzrosła o prawie 90% do 539 tys., co stanowiło 24% wszystkich klientów stacjonarnego internetu. Całkowita liczba usług sprzedanych w ramach Orange Open przekroczyła tys., co oznacza, że średnio każdy klient korzystał z ponad 4 usług. Sprzedaż oferty konwergentnej służy większej lojalizacji klientów, liczba rezygnacji jest mniejsza niż w przypadku sprzedaży usług pojedynczych. Od kwietnia 2014 r. nastąpiło połączenie dotychczasowych promocji Orange Open Family, Orange Open Combo oraz Orange Open w jedną promocję Orange Open. Zmieniony został sposób liczenia rabatów za posiadanie usług - nastąpiło ujednolicenie zasady premiowania ilości usług dla klientów mobilnych i stacjonarnych. Klienci mogą otrzymać rabat do kwoty 65 zł miesięcznie, w zależności od ilości posiadanych usług w Orange. W drugim półroczu 2014 wdrożone zostały dodatkowe aktywności mające na celu zwiększenie efektywności sprzedaży pakietów. Rabaty związane z Orange Open są również dostępne dla klientów biznesowych. Począwszy od kwietnia przy przyznawaniu rabatu w ramach Orange Open dla Firm uwzględniane są usługi z tej samej kategorii usług mobilnych oraz usługi z dodatkowej kategorii - usługi IT Mobilne usługi głosowe oraz przesyłu danych Do najważniejszych inicjatyw w roku 2014 należały: Wprowadzenie nowych smartplanów dla klientów indywidualnych, czyli nowych rozwiązań taryfowych. Na nową ofertę głosową składają się cztery plany taryfowe: Smart Plan Multi II Max - dla klientów, którzy bardzo intensywnie korzystają z telefonu w kraju i za granicą, a przy tym zależy im, by mieć nowoczesny model smartfona. Orange Polska jako jedyny operator umożliwia zakup nowego telefonu w trakcie trwania umowy, już 12 miesięcy od jej rozpoczęcia. W Smart Planie Multi Max klienci otrzymują także co miesiąc 400 minut na rozmowy w roamingu w krajach UE, do 10 GB na użytkowanie Internetu w kraju oraz nielimitowane rozmowy, SMS-y lub MMS-y do wszystkich. Oprócz tego w abonamencie mają Pakiet TV oraz Nawigację Orange. Smart Plan Multi II to większe pakiety na transmisję danych - do 5 GB, nielimitowane połączenia, SMS-y i MMS-y do Orange oraz Nawigacja Orange. W zależności od taryfy dostępny jest też pakiet 400 minut na rozmowy w roamingu na terenie UE oraz nielimitowane połączenia, SMS-y i MMS-y do wszystkich sieci. Smart Plan Halo II wyróżniają duże pakiety minut, SMS-ów i MMS-ów do wszystkich sieci, nielimitowane rozmowy w Orange, a w wybranej opcji także nielimitowane SMS-y do wszystkich sieci. Nowością w wybranych opcjach jest możliwość wymiany minut z abonamentu na minuty w roamingu w krajach UE. Za dwie minuty rozmów w kraju jest jedna minuta w roamingu. Smart Plan Mix II, prócz pakietu minut na rozmowy oferuje w cenie abonamentu nielimitowane SMS-y do wszystkich Nowe plany taryfowe są również dostępne w opcji bez telefonu. Wszystkie nowe plany taryfowe mają kilka wspólnych cech zwiększających ich użyteczność. W standardzie zawierają np. usługę Bezpieczny Internet w Telefonie, która pozwala swobodnie korzystać z transmisji danych, bez obaw o wysokość rachunku oraz bezpłatny dostęp do usług przechowywania danych w chmurze - Orange Cloud, w którym klienci dostają 5 GB wirtualnej przestrzeni dyskowej i bezpłatny transfer. Wprowadzenie sprzedaży ratalnej W 2014 r. Orange Polska wprowadził sprzedaż smartfonów i tabletów na raty jako narzędzie uzupełniające do klasycznych ofert subsydiowanych. Są one dostępne tylko w konkretnych planach taryfowych dla ofert postpaid. Ma to na celu przyspieszenie nabywania zaawansowanych smartfonów i zachęcić klientów do przechodzenia na plany taryfowe oferowane z urządzeniami. Oferta pre-paid Najważniejszym wydarzeniem roku 2014 pozostaje wprowadzone w pierwszym półroczu nowatorskie rozwiązanie pozwalające klientowi na wybór numeru telefonu. Do końca 2013 roku standardowe startery wszystkich operatorów miały przypisywane numery na etapie produkcji, a klient mógł wybrać numer jedynie spośród kilku starterów dostępnych w punkcie sprzedaży. Startery Wybierz Swój Numer nie posiadają na sztywno przypisanego numeru i wprowadzają możliwość wyboru numeru telefonu w trakcie aktywacji karty SIM. Jest to jedyna taka oferta na rynku i prawdopodobnie pierwsza w Europie. Z uwagi na wysoką złożoność techniczną usługa nadal nie została skopiowana przez konkurencję. Również w roku 2014 Orange Polska wprowadził na rynek jedyny w Polsce starter zintegrowany z programem lojalnościowym w oparciu o współpracę z programem PAYBACK. We wrześniu na rynek trafił Bezpieczny 15\n16 Starter, który jest jedynym na rynku usług przedpłaconych rozwiązaniem zapewniającym dostęp do filtrowanego Internetu. Blokada pornografii i innych szkodliwych dla psychiki dziecka treści wpisuje się w realizowane od lat przez Fundację Orange działania na rzecz bezpieczeństwa dzieci w sieci. Skierowany do świadomych zagrożeń rodziców starter powstał przy współpracy z firmą McAfee jednym ze światowych liderów rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa IT. Oba produkty osiągają dobre wyniki sprzedażowe. Oferta głosowa dla klientów biznesowych W styczniu 2014 r. zostały dodane nowe oferty na usługi głosowe Orange Biz oraz Orange Biz Mix i promocje oparte o te plany taryfowe z pakietami usług dodatkowych (multipaki). Dzięki takiej konstrukcji oferty klienci uzyskują usługę lepiej dopasowaną do indywidualnych potrzeb firmy. W kolejnych miesiącach nastąpił dalszy rozwój tej oferty. W kwietniu zaczęła obowiązywać promocja Smartfony w Orange Biz na raty. W maju 2014 r. do ofert promocyjnych została dodana usługa Halo Granie na zasadach Try&Buy, tzn. klient aktywując lub przedłużając umowę otrzymuje automatycznie bezpłatnie na miesiąc usługę Halo Granie. W okresie wakacyjnym została wprowadzona usługa strefa rabatów Orange dla planu Biz 125, dzięki której klienci otrzymują rabat na wykonywanie i odbieranie połączeń głosowych w roamingu w następujących krajach: USA, Rosja, Białoruś, Chiny, Ukraina oraz usługa Dzwoń i Odbieraj w UE (dodatkowy pakiet minut do wykorzystania na połączenia głosowe w roamingu w ramach UE). Ponadto od lipca dla klientów zakupujących ofertę Biz bez multipaków dodawany jest pakiet 1 GB na transmisję danych oferowany bezpłatnie przez pierwsze 2 miesiące. Natomiast od sierpnia klienci korzystający z oferty Biz 60 z MultiPak 1 lub z innej oferty Biz z MultiPak 2 uzyskali rabaty w opłatach abonamentowych. Kolejne zmiany w Ofercie Orange Biz nastąpiły w październiku 2014 r. Wówczas dla klientów przenoszących numer do Orange w planie Orange Biz 60 wraz z zakupem terminala zostały wprowadzone promocje 6 miesięcy za 1 zł w Orange Biz i Orange Biz na raty. Została też dodana opłata za realizację oferty utrzymaniowej. Usługi przesyłu danych W 2014 r. nastąpił wzrost udziału sprzedaży Internetu mobilnego Orange Free Net ze sprzętem. Do sprzedaży zostały wprowadzone routery LTE oraz tablety z wbudowanym modemem LTE w atrakcyjnych cenach co spowodowało wzrost udziału oferty ze sprzętem. 21 października 2014 r. została uruchomiona 6 miesięczna bezpłatna promocja Nielimitowanego LTE dla klientów abonamentowych usług mobilnych Orange i nju mobile. Dzięki niej, po wykorzystaniu podstawowego pakietu danych, klienci będą mogli nadal łączyć się z siecią korzystając z pełnej prędkości Internetu w technologii 4G LTE. Z promocji mogą skorzystać obecni, a także nowi klienci Orange i nju mobile, posiadający dostęp do LTE w ofertach abonamentowych telefonii komórkowej oraz Internetu mobilnego dla klientów indywidualnych i firm. Kolejną nowością jest nowa odsłona oferty Internetu Tu i Tam dostępna od 1 listopada 2014 r., w ramach której klient w cenie 89,90 zł otrzymuje Internet stacjonarny, tablet Samsung 7 z wbudowanym modemem LTE za 1 zł oraz Internet mobilny 10 GB. Wszystkie plany taryfowe Orange Free Net posiadają wspólny pakiet danych, z którego klient może korzystać również na swoim smartfonie w ofercie głosowej, pod warunkiem posiadania ofert na jednym koncie abonenckim. 16\n17 2.2 Usługi stacjonarne Przychody w mln zł 12 miesięcy zakończone 31 grudzień 31 grudzień Zmiana Przychody z usług telefonii stacjonarnej, w tym: ,0% dostęp wąskopasmowy ,6% dostęp szerokopasmowy, TV i VoIP ,5% rozwiązania teleinformatyczne dla przedsiębiorstw ,7% usługi hurtowe ,4% Pozostałe przychody ,1% Kluczowe wskaźniki (w tys.) 31 grudzień 31 grudzień Zmiana Stacjonarne łącza głosowe (rynek detaliczny: PSTN i VoIP) ,8% Liczba klientów Orange Open* ,5% Liczba klientów 3P (Internet, TV i VoIP) ,5% Stacjonarne dostępy szerokopasmowe (rynek detaliczny) ,6% Liczba klientów usług TV ,8% Detaliczne ARPU z usług głosowych telefonii stacjonarnej, w zł. ARPU z usług dostępu szerokopasmowego, telewizji i VoIP, w zł. * usługa Orange Open składa się z telefonii stacjonarnej i komórkowej 41,4 44,2-6,3% 60,4 60,3 0,2% Przychody z usług stacjonarnych w 2014 r. pozostawały pod presją konkurencji ze strony innych graczy rynkowych oraz technologii mobilnych. Jednak utrata netto klientów telefonii stacjonarnej została ograniczona do 229 tys. wobec 346 tys. w roku 2013 r. Było to możliwe dzięki strategii łączenia produktów i konwergencji oraz powrotem klientów z usług hurtowych konkurencji. Przychody z dostępu szerokopasmowego, TV i VoIP spadły nieznacznie z powodu spadku netto bazy klientów, głównie w niekonkurencyjnej już technologii CDMA. ARPU z tych usług pozostało stabilne. W 2014 widać było znaczący wzrost popytu na szybki Internet w technologii VDSL baza usług w tej technologii wzrosła o 150% rok-do-roku i stanowiła prawie 8% bazy klientów xdsl Rynek i konkurencja Rynek usług głosowych: Na koniec grudnia 2014 r. zgodnie z szacunkami Grupy penetracja telefonią stacjonarną w Polsce wynosiła 22% wśród ogółu ludności wobec 23% na koniec grudnia 2013 r. Główną przyczyną spadku była rosnąca popularność usług mobilnych. W Polsce, podobnie jak w pozostałych krajach, w których rozwój telefonii komórkowej rozpoczął się przy niskiej penetracji telefonii stacjonarnej, telefonia komórkowa jest w dużej mierze usługą substytucyjną wobec telefonii stacjonarnej. Trend spadkowy dotyczy także linii oferowanych w ramach regulowanych usług hurtowych (WLR i LLU). Rynek usług dostępu szerokopasmowego do Internetu: Zgodnie z szacunkami Grupy całkowita liczba linii stacjonarnego szerokopasmowego dostępu do Internetu w Polsce na koniec roku 2014 r. była wyższa o 0,7% względem końca 2013 r. Oznacza to, że w porównaniu z rokiem 2013 r. (wzrost o 1,4% względem grudnia 2012 r.) rynek ten rósł wolniej. W znacznym stopniu jest to wynik popularyzacji mobilnego dostępu do Internetu, który w zależności od opcji cenowej, może mieć zarówno charakter substytucyjny względem Internetu stacjonarnego jak i komplementarny. Poziom penetracji stacjonarnym dostępem szerokopasmowym w populacji Polski na koniec 2014 r. wyniósł 18,9% wobec 18,8% na koniec 2013 r. Według szacunków Grupy, wartość rynku usług stacjonarnego szerokopasmowego dostępu do Internetu wzrosła w 2014 r. o 1,1% w stosunku do 2013 r., podczas gdy w roku ubiegłym analogiczny wzrost wynosił 5,2%. Tempo wzrostu wartości rynku było wyższe niż tempo wzrostu ilości dostępów - to przede wszystkim wynik wzrostu średniego miesięcznego ARPU, co wynika z widocznego zjawiska migracji klientów na wyższe prędkości przy stopniowym zwiększaniu ARPU z usługi, przy równoczesnym zwiększaniu ARPU na klienta poprzez dosprzedaż dodatkowych usług. 17\n18 Nie maleje presja konkurencyjna ze strony operatorów telewizji kablowych (CATV), których udział w rynku konsekwentnie rośnie. Jest szacowany na ok. 33,7% w ujęciu ilościowym i na ok. 31,9% w ujęciu wartościowym (w IV kw r.), wobec 32,1% udziału ilościowego i 30,1% w wartości rynku w analogicznym okresie 2013 r. Wzrost udziału CATV jest wynikiem popularności ofert pakietyzowanych, których sprzedaż opiera się na silnej pozycji operatorów kablowych na rynku telewizyjnym. Jest to związane również z możliwościami CATV w zakresie oferowania wyższych prędkości dostępu do Internetu bez podnoszenia cen, co wpływa na wzrost średnich prędkości łączy, jak również oczekiwań klientów w tym zakresie. Operatorzy alternatywni, głównie Netia, wciąż korzystają z hurtowych ofert BSA oraz LLU. Całkowity wolumen łączy dostarczanych w oparciu o model BSA na koniec 2014 r. obniżył się o 50 tys. względem grudnia 2013 r. Baza LLU osiągnęła na koniec grudnia 2014 r. poziom 152 tys. wobec 172 tys. na koniec grudnia 2013 r Stacjonarne usługi głosowe W 2014 r. Orange Polska kontynuował działania w kierunku ograniczenia spadku liczby użytkowników stacjonarnych usług głosowych. Aktualnie podstawą stacjonarnej oferty głosowej są trzy plany nielimitowane (umożliwiające wykonywanie połączeń bez dodatkowych kosztów przez całą dobę lub w opcji wieczorowo-weekendowej) obejmujące połączenia do krajowych i międzynarodowych sieci stacjonarnych, a w ramach najwyższego planu również połączenia do krajowych sieci komórkowych. Taka konstrukcja oferty spełnia oczekiwania klientów o różnych potrzebach, mogą oni bowiem wybrać plan najbardziej dopasowany do swoich potrzeb, w zależności od tego, czego oczekują od oferty telefonicznej. W 2014 r. kontynuowano działania ofertowe lojalizujące klientów posiadających więcej usług niż telefon stacjonarny. Takimi ofertami są FunPack HD (Internet, telewizja, telefon) - zawierający nielimitowane rozmowy na telefony stacjonarne w Polsce, krajach Unii Europejskiej oraz USA i Kanadzie oraz oferta Neostrady z nielimitowanymi rozmowami na telefony stacjonarne w Polsce. Według wewnętrznych szacunków Orange Polska, Grupa miała następujący udział w rynku: Udział w rynku usług głosowych telefonii stacjonarnej w grudniu 2014 r. 4 kw (dane szacunkowe) 4 kw Zmiana Abonament klienci detaliczni 1 53,2% 53,8% -0,6 pp Stacjonarne usługi przesyłu danych Rynek usług dostępu szerokopasmowego do Internetu kluczowe wskaźniki: Penetracja usług dostępu szerokopasmowego do Internetu w populacji 18,9% 18,8% Całkowita liczba łączy szerokopasmowego Internetu w Polsce (w tys.) Udział ilościowy Orange Polska 30,9% 31,9% W 2014 r. działania Orange Polska koncentrowały się na promowaniu wysokich prędkości Internetu. Standardowa oferta usług szerokopasmowych dla klienta indywidualnego została maksymalnie uproszczona zmniejszono liczby opcji prędkości oraz zostały ustandaryzowane różnice cen między kontraktami zawieranymi na 12 i 24 miesiące. W szczególności została uproszczona i uatrakcyjniona oferta bazująca na technologii VDSL opcja do 80 Mbps zastąpiła dotychczasowe do 40 Mb/s i do 80 Mb/s. Dzięki zmianom w ofercie ciągle rośnie udział VDSL w nowej sprzedaży na zasięgu technicznym dostępu szerokopasmowego już ponad dwie trzecie klientów będących w zasięgu VDSL wybiera tę ofertę. W grudniu liczba klientów oferty VDSL osiągnęła poziom 160 tys. W dalszym ciągu z sukcesem oferowane są pakiety z ofertą telewizji cyfrowej, zarówno w technologii IPTV jak i DTH (technologia cyfrowa telewizji satelitarnej). Baza klientów telewizyjnych wzrosła o blisko 6% rok-do-roku. Kontynuowany był także rozwój oferty konwergentnej Orange Open, oferującej dodatkowe rabaty dla klientów posiadających jednocześnie usługi stacjonarne i mobilne. Oferta konwergentna została wzmocniona o dwa produkty: Internet Tu i Tam - dedykowana oferta Neostrady lub FunPacka z usługą mobilnego Internetu w jednej cenie + tablet i router WiFi za 1 zł oraz o komunikację oferty FunPack Light, tj. Neostrady z telewizją i usługą telefonii komórkowej. W 2014 r. kluczowe znaczenie dla przyszłości oferty szerokopasmowego Internetu miała deregulacja rynku. Decyzja UKE z 7 października 2014 zdjęła z Orange Polska obciążenia regulacyjne w 76 gminach (rynek 1 Bez klientów korzystających z łączy Orange Polska na podstawie umów hurtowej odsprzedaży abonamentu, z uwzględnieniem usług stacjonarnych Orange świadczonych w oparciu o dostęp WLR oraz usług VoIP stanowiących ekwiwalent łączy głównych. 18\n19 5/2007 BSA), na terenie których istnieje skuteczna konkurencja rynkowa. Obszary te skupiają się w dużych miastach (m.in. Warszawa, Katowice, Łódź, Szczecin, Wrocław) i obejmują blisko 30% wszystkich gospodarstw domowych w Polsce. Deregulacja umożliwia bardziej skuteczne i elastyczne konkurowanie z operatorami telewizji kablowych, którzy są najsilniejszymi graczami na rynku internetowym, a których nie obejmowały regulacje telekomunikacyjne. Aby wykorzystać możliwości, jakie daje deregulacja, 17 października Orange wprowadziła ofertę dedykowaną dla obszarów zderegulowanych, która polega na optymalizacji cen i dostosowaniu ich do warunków konkurencji. Oferta obejmuje kluczowe usługi Neostradę oraz pakiety Neostrady z telewizją (Neostrada+Orange TV oraz FunPack Neostrada z TV i telefonem stacjonarnym w technologii VoIP). Kontynuowane były inwestycje w sieć FTTH na terenie Warszawy w ramach pilota tych usług Stolica, a w październiku 2014 r. rozpoczęto przekazywanie do użytku łączy FTTH w Lublinie. Na koniec 2014 r. liczba gotowych do podłączenia łączy FTTH osiągnęła poziom ponad 70 tysięcy. 19\n20 3 PERSPEKTYWY ROZWOJU ORANGE POLSKA 3.1 Perspektywy rynkowe Według szacunków Orange Polska, wartość rynku telekomunikacyjnego w 2014 r. spadła o 1,9% w stosunku do 2013 r. Do tego spadku przyczyniła się głównie przecena rynku telefonii stacjonarnej połączona z obniżką rynku komórkowego, zarówno w zakresie usług detalicznych, jak też hurtowych. Obniżka stawek MTR oraz spadek opłat za roaming oprócz wpływu bezpośredniego na przychody operatorów wpłynęły także na ogólny spadek poziomu cen. Rosnącą popularnością cieszą się na rynku oferty terminali sprzedawane przez operatorów w modelu ratalnym. Z jednej strony pozwala to operatorom wykazywać przychody już w momencie sprzedaży terminala klientowi końcowemu, czyli we wcześniejszym okresie niż przy klasycznym podejściu na rynku telekomunikacyjnym, tj. w ofercie subsydiowanej. Z drugiej zaś strony takie podejście ułatwia klientom porównywanie cen poszczególnych terminali, co w konsekwencji może spowodować przesunięcie się części wartości poza rynek telekomunikacyjny (sieci dystrybucyjne nienależące do operatorów). Operatorzy kontynuują oferowanie usług głosowych bez limitów minut, zarówno w ramach ofert mobilnych, jak i stacjonarnych. Wpływa to na obniżenie wartości rynku, zwłaszcza segmentu mobilnego. Z drugiej strony, wzrost popularności smartfonów, tabletów i innych urządzeń wykorzystujących mobilny dostęp do Internetu korzystnie wpływa na rozwój rynku telekomunikacyjnego, szczególnie usług mobilnego transferu danych. Niekorzystnym czynnikiem pozostaje zastępowanie usług stacjonarnych usługami mobilnymi. O ile w poprzednich latach podstawową usługą podlegającą temu trendowi była telefonia stacjonarna, obecnie zaczyna to również dotyczyć szerokopasmowego dostępu do Internetu. Popularyzacja LTE może w zależności od opcji cenowych wpłynąć na zjawisko substytucyjności usług mobilnych wobec stacjonarnych, jak również na komplementarność obu usług. W najbliższych latach rozwój rynku będzie koncentrował się wokół nabierającej znaczenia konwergencji usług stacjonarnych i komórkowych, dalszego łączenia usług telekomunikacyjnych z telewizją i rozrywką a także ekspansji usług opartych na technologii 4G. Na rynku biznesowym kierunkiem rozwoju w kolejnych latach będzie prawdopodobnie rosnąca popularność ofert telekomunikacyjnych łączonych z ofertami ICT oraz wzrost segmentu machine-to-machine (M2M). Polska przechodzi obecnie transformację rynku Internetu stacjonarnego w kierunku wzrostu udziału usług szerokopasmowych dużej prędkości w całkowitej liczbie dostępów. Wraz z rosnącym popytem na dane i prędkość połączenia, tradycyjny Internet traci na popularności. Posiadanie produktu o bardzo wysokiej prędkości łącza w portfolio usług jest kluczowe dla firmy, która chce pozostać konkurencyjna i chce stawić czoła wyzwaniom związanym z rosnącymi potrzebami klientów. Po przeprowadzeniu dużego pilota w technologii FTTH w roku 2014 Orange Polska planuje zainwestowanie na znaczącą skalę w technologię światłowodową w 2015 r. Plany inwestycyjne Orange w technologię FTTH nie tylko zaspokoją bieżące potrzeby rynku, ale zapewnią podstawę dla przyszłych rewolucji technologicznych. W 2014 r. miało miejsce kilka ważnych zmian właścicielskich na rynku telekomunikacyjnym. Zakup GTS Central Europe przez Deutsche Telekom (właściciel T-Mobile Polska) został zaakceptowany przez Komisję Europejską i rozpoczął się proces łączenia firm. Cyfrowy Polsat przejął kontrolę nad Polkomtelem zwiększając możliwości oferowania usług konwergentnych. Orange Polska sprzedał Wirtualną Polskę, która ma być przez nowego inwestora połączona z portalem Grupy O2. Pojawiły się również nowe partnerstwa biznesowe łączące usługi telekomunikacyjne z innymi sektorami gospodarki. Operatorzy zaczęli sprzedawać usługi bankowe, a także razem z operatorami energetycznymi oferować dostawę energii elektrycznej swoim klientom. Rozważana jest także sprzedaż gazu przez jednego z operatorów telefonii komórkowej. Przewiduje się, że procesy te będą kontynuowane w przyszłych latach. W przypadku sprzedaży akcji poprzez giełdę miało miejsce odwołanie oferty publicznej Multimedia Polska ze względu na niesatysfakcjonujący popyt zgłoszony przez inwestorów, a Tele-Polska Holding sprzedał zaledwie 22% oferowanych akcji. 3.2 Atuty Orange Polska Orange Polska działa w ramach coraz bardziej wymagającego rynku. Konkurencja oraz struktura rynku powodują, że podejmowane przez Grupę Orange Polska działania muszą być zdecydowane i konsekwentne. Umiejętność dopasowania się do warunków oraz reagowanie na nowe trendy rynkowe wynika z licznych atutów Orange Polska, spośród których do najważniejszych należą: Najszerszy na rynku portfel usług mobilnych i stacjonarnych, w tym możliwość oferowania rozwiązań konwergentnych, Atrakcyjne cenowo pakiety usług telekomunikacyjnych, Najszerszy na rynku pakiet usług powiązanych w ramach jednej oferty (Orange Open), 20\nGRUPA KAPITAŁOWA TELEKOMUNIKACJA POLSKA (MARKA ORANGE)\nGRUPA KAPITAŁOWA TELEKOMUNIKACJA POLSKA (MARKA ORANGE) SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI PIERWSZE PÓŁROCZE ZAKOŃCZONE 30 CZERWCA 2013 23 lipca 2013 Niniejsze Sprawozdanie z działalności Grupy Kapitałowej


Piątek, 5 lipca 2019 – Non stop TBS – O budownictwie społecznym bez przerwy\nStrona główna | Przegląd prasy | Piątek, 5 lipca 2019\nNie ma klauzuli, nie będzie pozwolenia na budowę, Rzeczpospolita\nFiskus jest za: remont łazienki też da ulgę w podatku, Rzeczpospolita\nNowy (stary) warunek ulgi dla sprzedających mieszkanie, Rzeczpospolita\nPieniądze za huk samolotów, Rzeczpospolita\nW kooperatywie o 30 proc. taniej niż u dewelopera, Rzeczpospolita\nZmiany w statusie architekta są konieczne, Rzeczpospolita\nNa łowy zamiast na urlop, Rzeczpospolita\nBędzie tylko fundusz wsparcia, Rzeczpospolita\nDwa mieszkania do wynajęcia. Dla dużych rodzin, Kurier Szczeciński\n"Prawo co dnia" w piątkowej "Rzeczpospolitej" odnotowuje: "Nie ma klauzuli, nie będzie pozwolenia na budowę". NSA określił, jakie wymagania ma spełniać kopia mapy dla celów projektowych. Sprawę, która wymaga wyjaśnienia z racji mnożących się kontrowersji, rozpoczął wniosek o rozbudowę budynku mieszkalnego poprzez dobudowę garażu. Starosta śremski zobowiązał wnioskodawcę do opracowania projektu zagospodarowania terenu na aktualnej mapie projektowej, opatrzonej klauzulą przyjęcia jej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ponieważ inwestor nie spełnił tego warunku, starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego. Wnioskodawca odwołał się do wojewody wielkopolskiego, gdyż jego zdaniem przepisy nie przewidują, aby mapy dołączane do wniosku o pozwolenie na budowę miały być opatrywane jakimikolwiek klauzulami. Wojewody jednak nie przekonał, podobnie jak WSA w Poznaniu. Sąd uznał, że aktualność mapy do celów projektowych można ustalić jedynie na podstawie klauzuli przyjęcia mapy do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, stwierdzającego jej przydatność do celów projektowych. W skardze kasacyjnej do NSA inwestor zarzucił, że sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował decyzje starosty i wojewody. Również skarga kasacyjna została oddalona. Więcej o tezach wyroku NSA w tym zakresie- na 12 stronie głównego wydania.\n(Źródło: "Rzeczpospolita"- 05.07.2019.).\n"Prawo co dnia" informuje też: "Fiskus jest za: remont łazienki też da ulgę w podatku". Osoba niepełnosprawna odliczy od dochodu wydatki na wymianę prysznica, płytek i robociznę, które pozwolą przystosować mieszkanie do jej potrzeb. Skarbówka wielokrotnie już orzekała, że wymiana pieca i systemu ogrzewania to wydatek ułatwiający życie osoby niepełnosprawnej. Teraz idzie dalej: potwierdza, że ulga rehabilitacyjna przysługuje też na remont łazienki. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że zgodnie z art. 26 ust. 7a pkt 1 ustawy o PIT, osoba niepełnosprawna może odliczyć wydatki na cele rehabilitacyjne oraz związane z ułatwianiem wykonywania czynności życiowych, czyli poniesione na adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności- czytamy na 14 stronie głównego wydania.\n"Prawo co dnia" niżej zauważa: "Nowy (stary) warunek ulgi dla sprzedających mieszkanie". Według fiskusa sama wpłata pieniędzy deweloperowi, bez przeniesienia własności, nie dawała zwolnienia podatkowego także przed zmianą przepisów. Od 1 stycznia 2019 r. ustawa o PIT mówi, że warunkiem ulgi mieszkaniowej jest nabycie własności lokalu. Skarbówka uważa jednak, że to kryterium obowiązywało już przed zmianą przepisów. Przypomnijmy, że nie trzeba płacić podatku do dochodu ze sprzedaży mieszkania, jeśli pieniądze wydamy przez trzy lata (do końca 2018 r. przepisy mówiły o dwóch) na zakup nowego. W tym terminie musi też nastąpić nabycie prawa własności. Ten warunek został wpisany do ustawy o PIT 1 stycznia 2019 r. Wcześniej go nie było, powinien więc obowiązywać dopiero od tego roku. Skarbówka jest innego zdania. Przekonała się o tym kobieta, która dwa lata temu sprzedała mieszkanie. Pod koniec zeszłego roku podpisała umowę z deweloperem. Zobowiązała się w niej, że do końca 2019 r. wpłaci pieniądze na nabycie nowego lokalu. Przeniesienie własności nastąpi jednak dopiero rok później. Dla fiskusa najważniejszy okazał się akt notarialny przenoszący własność. Jeśli zostanie podpisany po dwóch latach (liczonych od końca roku, w którym nastąpiła sprzedaż starego mieszkania), nie można skorzystać z ulgi, lokal nie został bowiem nabyty w ustawowym terminie. Więcej szczegółów- także na 14 stronie głównego wydania.\n"Nieruchomości Komercyjne i Mieszkaniowe" w "Rz" zamieszczają z kolei tekst: "Pieniądze za huk samolotów". Polskie lotniska nie chcą płacić za spadek wartości nieruchomości związany z sąsiedztwem portu lotniczego. Tysiące właścicieli nieruchomości walczą latami o odszkodowanie od lotnisk za hałas. Ministerstwo Infrastruktury szacuje, że wysokość roszczeń może sięgać wielu miliardów złotych. Nie wszyscy mają szansę na odzyskanie pieniędzy. W ciągu trzech lat (do niedawna dwóch) od wejścia w życie uchwały sejmiku samorządowego, ustanawiającej strefę ograniczonego użytkowania, właściciele nieruchomości położonych na terenie strefy mogą wystąpić o odszkodowanie za nadmierny hałas i spadek wartości. Mogą żądać poprawy akustyki budynków mieszkalnych czy wykupu nieruchomości. Tyle że dochodzenie roszczeń w praktyce nie jest takie proste. W tej chwili w Warszawie toczą się jeszcze sprawy, w wypadku których pozwy złożono jeszcze w 2013 r. W niektórych miastach, jak Warszawa, problem jest podwójnie skomplikowany. Strefę ustanawiano dwukrotnie. Po utworzeniu po raz drugi obszaru mieszkańcy zgłosili się po odszkodowania. Wówczas powstał problem, bo sądy powszechne uznały, że uchwały tworzące nowe strefy mają charakter kontynuacji poprzednich, pomimo odmiennego stanowiska sądów administracyjnych. W efekcie masowo oddalają pozwy. Sąd Najwyższy podjął zaś uchwałę, że rozporządzenie wojewody obowiązywało do dnia wejścia w życie uchwały sejmiku. Więcej- na pierwszej stronie dodatku.\n"Nieruchomości?" zauważają też: "W kooperatywie o 30 proc. taniej niż u dewelopera". Istotą kooperatywy jest zaspokajanie własnych potrzeb mieszkaniowych. W budynku wybudowanym na gruncie gminnym będzie trzeba mieszkać przez co najmniej 10 lat- mówił w programie "#RZECZoNIERUCHOMOŚCIACH". Kooperatywy mieszkaniowe z powodzeniem działają od lat 70. w Niemczech, np. w Berlinie. Jest szansa, by szerzej rozwinęły się również w Polsce. Projekt ustawy, która miałaby powołać je do życia. Projekt daje pewnej grupie osób możliwość realizacji swoich potrzeb mieszkaniowych. Nie jest to propozycja masowa. Kooperatywę będą mogły tworzyć przynajmniej trzy osoby czy trzy rodziny, spokrewnione ze sobą bądź nie, gotowe realizować wspólne przedsięwzięcie inwestycyjne w postaci budowy mieszkań, gotowe po jego zakończeniu założyć wspólnotę mieszkaniową. Dzięki temu będą od początku do końca działały wspólnie, występując czy to przed bankiem, czy to organami administracji architektoniczno- budowlanej. W ramach kooperatyw będą mogły powstawać nowe domy jednorodzinne czy wielorodzinne, ale także będzie można rewitalizować kamienice. Inwestycje dotyczyć więc będą także starej tkanki mieszkaniowej- czytamy na drugiej stronie dodatku.\nW "Nieruchomościach?" znajdziemy także opinię: "Zmiany w statusie architekta są konieczne". Od kilkunastu miesięcy Izba Architektów RP uczestniczy w konsultacjach organizowanych przez Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju prowadzące prace nad projektami ustawy o architektach, ustawy o inżynierach budownictwa i ustawy- Przepisy wprowadzające. Obecnie status architekta w Polsce definiują ustawa o samorządach zawodowych architektów i inżynierów budownictwa oraz ustawa- Prawo budowlane, w których zawód architekta jest jedną z kilkunastu specjalności budowlanych. Mimo że żyjemy i pracujemy już w drugiej dekadzie XXI w., a Polska jest znaczącym pod względem gospodarki krajem europejskim, w zakresie praw związanych z architekturą i budownictwem wciąż tkwimy w systemie prawnym sprzed 60 lat, stworzonym dla innych potrzeb i w jakże odmiennym ustroju państwa. Nie ulega zatem wątpliwości, że proces inwestycyjny w Polsce wymaga zmian legislacyjnych odnoszących się do planowania, projektowania, budowania i użytkowania przestrzeni publicznej. Więcej szczegółów- na czwartej stronie dodatku.\n"Nieruchomości?" zauważają też: "Na łowy zamiast na urlop". Karnet na letni wyjazd, darmowe miejsce postojowe i komórka lokatorska, projekt wykończenia mieszkania gratis. Zaczyna się kuszenie klientów, coraz chętniej szukających nieruchomości właśnie latem. W portalu RynekPierwotny.pl jest przeszło 200 ofert promocyjnych. Mamy więc ogromną przewagę promocji cenowych, które uzupełniają przedsprzedaże, są garaże i komórki gratis, albo za pół ceny, jest system płatności 10/90. Typowo letnich promocji na razie jest niewiele, ale to dopiero początek wakacji. Deweloperzy potwierdzają, że latem zainteresowanie mieszkaniami rośnie, bo klienci mają więcej czasu na rozeznanie rynku. W lecie uaktywnia się też nowa grupa nabywców. Mieszkań dla studiujących dzieci szukają rodzice. W wakacje rośnie zainteresowanie małymi mieszkaniami, głównie kawalerkami- czytamy także na czwartej stronie dodatku.\n"Rz" informuje w innym miejscu: "Będzie tylko fundusz wsparcia". W czwartek sejmowa Komisja Finansów Publicznych przyjęła przedstawione przez posłów PiS poprawki do ustawy frankowej. Łącznie siedem poprawek zgłosili posłowie do prezydenckiego projektu ustawy frankowej. Najważniejsza dotyczy usunięcia zapisu powołującego tzw. fundusz konwersji. Składać się na niego miały banki mające hipoteki walutowe i miały być z niego finansowane ich przewalutowania. Obecnie jest 466 tys. umów mieszkaniowych kredytów frankowych wartych 100 mld zł, spłaca je 812 tys. Polaków (głównie małżeństw). Oznacza to, że na razie nie mogą oni liczyć na mechanizm, który zmusi banki do oferowania im korzystniejszych warunków przewalutowania niż obecny kurs rynkowy. Dla banków to z kolei dobra informacja, bo przy maksymalnej stawce fundusz konwersji mógłby kosztować je w pierwszym pełnym roku nawet 2,5 mld zł. Pozostawiono natomiast zapisy projektu drugiego ważnego funduszu- wsparcia kredytobiorców (zarówno złotowych, jak i walutowych)- który powstał cztery lata temu i dzięki składkom banków ma ok. 600 mln zł. Mało kto z niego korzystał: do tej pory podpisano jedynie 920 umów o wartości 20,3 mln zł- wynika z najnowszych danych BGK, który zarządza tym funduszem. Dlatego zdecydowano poluzować kryteria dostępu i zwiększyć zakres pomocy. Dzięki rozszerzeniu zakresu pomocy klienci będą otrzymywać maksymalnie nie 1,5 tys. zł przez 18 miesięcy, ale 2 tys. zł przez 36 miesięcy. Pomoc w ramach funduszu wsparcia kierowana jest do klientów złotowych i walutowych. To pomoc zwrotna, ale bez odsetek i przez trzy lata klienci będą mogli z niej korzystać- czytamy na 20 stronie części ekonomicznej głównego wydania.\n"Kurier Szczeciński" odnotowuje: "Dwa mieszkania do wynajęcia. Dla dużych rodzin". Kolejne dwa mieszkania dla rodzin wielodzietnych, które nie mogą zabezpieczyć sobie odpowiednich warunków lokalowych, przygotowało Szczecińskie TBS w porozumieniu z miastem. Nabór wniosków o wynajem takiego lokum w ramach Programu "Dom Dużej Rodziny" trwa do 16 lipca. Nabór dotyczy wynajmu lokalu nr 4 przy ul. Łuczniczej 30A o powierzchni 78,06 mkw. oraz lokalu nr 26 przy ul. Ściegiennego 3 o powierzchni 74,92 mkw. Mieszkania wyremontowało i wyposażyło Szczecińskie TBS. "Dom Dużej Rodziny" to program prowadzony od 2016 r. Zakłada pomoc rodzinom wielodzietnym, mieszkającym w Szczecinie co najmniej 3 lata, które ze względu na sytuację finansową nie mogą sobie zapewnić odpowiednich warunków lokalowych, a są w stanie ponosić koszty związane z utrzymaniem mieszkania. W tych rodzinach nie może występować problem uzależnień i zadłużenia dotychczas zajmowanego lokalu. W ostatnim naborze wpłynęło 30 wniosków. Do tej pory przekazano cztery mieszkania. Teraz przygotowano kolejne dwa. Zgodnie z nowymi zasadami programu, wsparcie skierowane jest do rodzin z co najmniej czwórką dzieci. Liczba dzieci jest głównym kryterium oceny w naborze. Pod uwagę brane są również dotychczasowe warunki zamieszkania oraz niepełnosprawność występująca wśród członków rodziny- czytamy na piątej stronie "Kuriera".\n(Źródło: "Kurier Szczeciński"- 05.07.2019.).\nPrevious: Czwartek, 4 lipa 2019\nNext: Przetarg nieograniczony na realizację robót budowlanych polegających na zmianie systemu ogrzewania – Szczecin


Buty adidas CF ADVANTAGE CL W biały oryginalne - Buty360\nButy360 › Buty damskie › Trampki › Buty adidas CF ADVANTAGE CL W biały oryginalne\nButy adidas CF ADVANTAGE CL W biały oryginalne\nProponowane Buty adidas CF ADVANTAGE CL W biały oryginalne były tanio do kupienia w www.spartoo.pl. Ten rodzaj obuwia dla pań od dawna opanowuje modowe trendy kobiece modę kobiecą. Marka Adidas dostarcza paniom trampki damskie o zajmującym wzorze, czego przejawem bez wątpienia są buty adidas CF ADVANTAGE CL W biały oryginalne. Obuwie to spełni się.. więcej »\nProponowane Buty adidas CF ADVANTAGE CL W biały oryginalne były tanio do kupienia w www.spartoo.pl. Ten rodzaj obuwia dla pań od dawna opanowuje modowe trendy kobiece modę kobiecą. Marka Adidas dostarcza paniom trampki damskie o zajmującym wzorze, czego przejawem bez wątpienia są buty adidas CF ADVANTAGE CL W biały oryginalne. Obuwie to spełni się bez zarzutu w roli butów codziennych - nie tylko świetnie wygląda, ale także zapewnia znaczącą porcję swobody i wygodę używania, posiada to kluczowe znaczenie, jeśli mówimy o ich użytkowaniu każdego dnia. Zapoznaj się z opisem technicznym:\nButy adidas CF ADVANTAGE CL W . Dostępne w rozmiarach dla kobiet: 38.\nPokazywane tu trampki damskie odznaczają się wyjątkową wytrzymałością, co osiągnięto dzięki wykorzystaniu profesjonalnej klasy surowców do ich produkcji. Jeżeli wciąż nie posiadasz w swej garderobie trampki damskie lub obuwie adidas CF ADVANTAGE CL W biały oryginalne nie spełnia Twoich wymagań - zerknij na nasze pozostałe propozycje.\nSerdecznie zapraszamy do wyrażenia własnej opinii o butach adidas CF ADVANTAGE CL W biały oryginalne


Lucyfer sezon 6: Kiedy premiera? Wszystko, co wiemy do tej pory\nMarcin Michałowski 18.03.2021 08:48\nMiliony fanów na całym świecie czekają na kontynuację jednego z najpopularniejszych kryminalnych seriali ostatnich lat. Mamy dla Was dobrą i złą informację. Twórcy "Lucyfera" poinformowali właśnie, że zakończyły się zdjęcia do szóstego sezonu. Zła wiadomość jest taka, że będzie on niestety ostatnim. Wcześniej, bo prawdopodobnie latem 2021 roku na platformie Netflix zobaczymy sezon 5B.\nKoniec prac nad serialem ogłosił na Twitterze Chris Rafferty, jeden ze scenarzystów i producentów wykonawczych "Lucyfera".\nDziś wielki dzień. Ostatni dzień pracy w pokoju scenarzystów "Lucyfera". Po tym jak my, scenarzyści 6. sezonu, zakończyliśmy planowanie finału serialu, jakiego zawsze chcieliśmy, rozpoczęło się świętowanie... ze scenarzystami poprzednich sezonów! Choć zakończyliśmy już naszą epicką historię, ta rodzina będzie trwać zawsze.\n– napisał Rafferty.\nKilka dni wcześniej Joe Henderson, czyli połowa duetu twórców "Lucyfera", podzielił się z fanami informacją, że obsada właśnie czytała wspólnie ostatni odcinek.\nOstatni 6. sezon "Lucyfera" będzie krótszy. Ma składać się z maksymalnie 10 odcinków. Jego premiera zaplanowana jest na pierwszą połowę 2022 roku.\nW obsadzie serialu zobaczymy: Lauren German (Chloe), Lesley-Ann Brandt (Maze), Rachael Harris (Linda Martin), Aimee Garcia (Ella Lopez), Kevin Alejandro (Dan Espinoza), Scarlett Estevez (Trixie Espinoza), D.B. Woodside (Amenadiel).


Gerard Pique i Ibai Llanos zorganizują mistrzostwa świata w… podbijaniu balona - Sportmarketing\nGerard Pique i Ibai Llanos zorganizują mistrzostwa świata w… podbijaniu balona\nPiłkarz FC Barcelony Gerard Pique oraz popularny hiszpański twórca internetowy Ibai Llanos zorganizują mistrzostwa świata w podbijaniu balona. To wcale nie żart. Znamy już nawet termin, w którym odbędzie się ta nietypowa impreza.\nPique oraz Llanos współpracują ze sobą już od jakiegoś czasu. Jedną z ich wspólnych inwestycji jest np. drużyna esportowa występująca w hiszpańskiej ekstraklasie.\nNa pomysł organizacji takiej imprezy wpadł Ibai Llanos, po tym jak zobaczył w sieci popularne wideo, w którym dwie osoby wykonując przy tym różne akrobacje starają się nie dopuścić do tego, by wypełniony powietrzem balon dotknął podłogi. Wideo to na tyle zainspirowało LLanosa, że postanowił on nadać mu formę zorganizowanej sportowej rywalizacji. W inicjatywę tę zaangażował się też Gerard Pique.\nBalloon World Cup, czyli Balonowe Mistrzostwa Świata mają odbyć się już 14 października w Barcelonie. W imprezie ma wziąć udział 16 reprezentacji narodowych, choć ich liczba może jeszcze wzrosnąć do 32 drużyn. Turniej ma już swoje oficjalne konto na Twitterze, które na chwilę obecna obserwuje już przeszło 49 tysięcy osób.


Skoro nie możesz znieść upału… | Cartoon Network Wiki | FANDOM powered by Wikia\nzłej woli" "Komu możesz\nSkoro nie możesz znieść upału... (ang. If You Can't Take The Heat...) – dziesiąty odcinek serialu animowanego typu reality show Wyspa totalnej porażki.\nCody pożegnał się z marzeniami o wygranej. 14 obozowiczów kontynuuje pojedynek o 100 tysięcy dolarów. Tym razem muszą zrobić dla prowadzącego reality show pyszny obiad. Jeżeli to zrobią, wygrają pięciogwiazdkową kolację dla drużyny.\nZemsta na Haroldzie i nowe zadanie Edytuj\nW obozie letnim jest piękny poranek, a obozowicze jeszcze smacznie śpią. Duncan budzi się jako pierwszy i zaczyna robić pompki. Jednak przerywa ćwiczenia zaraz po odczuwaniu złego zapachu leżącej obok bielizny. Chłopak jest zły na Harolda za rozrzucanie swoich rzeczy. Jego przyjaciel zaprzecza temu. Jednak DJ i Geoff zaczynają wspierać Duncana. Gdy Harold idzie się wykąpać, trójka przyjaciół postanawiają dać mu nauczkę.\nPóźniej, gdy wszyscy pojawiają się w stołówce, Chris wyjaśnia zasady kolejnego zadania: W tym zadaniu zawodnicy muszą przygotować dla prowadzącego pyszny trzydaniowy posiłek, który będzie poddawany ocenie. Każdy zespół wybierze szefa kuchni, który wymyśli temat przewodni i będzie nadzorował pracę drużyny. Należy przygotować krok po kroku potrawy, nie pomijając żadnej czynności. Zwycięży ten zespół, który najlepiej ugotuje obiad. Z drużyny "Okoni" Geoff zostaje mianowany szefem kuchni i proponuje, żeby zrobić posiłek w stylu włoskim. Zaś z drużyny "Susłów" funkcję szefowej kuchni pełni Heather.\nGłówne danie Edytuj\nRozpoczyna się kuchenna rywalizacja. W drużynie "Okoni" Geoff dobiera sześciu członków w pary: DJ i Bridgette będą robić danie główne, Sadie i Harold ugotują przystawkę, zaś Duncan i Courtney zrobią deser. Zaś w drużynie "Susłów" Heather proponuje, by Lindsay i Gwen przygotowały płonące ciasto biszkoptowe, Trent i Owen – żeberka, a Beth i LeShawna – szaszłyki z ananasów i dip z mango. Tymczasem, będąc w męskiej części chatki, Geoff zabiera Haroldowi jego slipy z pokoju. Zaś w kuchni DJ przypadkowo oblewa swojego kolegę wodą. Harold ma ubranie całe mokre i za radą szefa kuchni idzie do domku się przebrać. Jednak tam znajduje zbyt ciasne slipy.\nTymczasem w kuchni "Susłów", Owen niechcący zwala ze skrzyni i gniecie wszystkie pomarańcze. Heather prosi go, aby przyniósł nowe. Chłopak zgodnie z poleceniem idzie po kolejną skrzynię, lecz wracając wpada na drzewo, gdzie znajduje się gniazdo os. Rozzłoszczone owady zaczynają go atakować. Zaś w kuchni "Okoni" DJ szepcze coś do Bridgette, że podoba się Geoffowi. Dziewczyna stwierdza, że to niemożliwe. Zaraz potem do kuchni wpada Geoff i mówi, że do twarzy z gotowaniem, co jej się podoba. Potem stwierdza, że jego dziewczyna przypomina matkę swojego znajomego, co jest klapą.\nW kuchni "Susłów" Owen pojawia się cały pogryziony wraz ze skrzynią pełną pomarańczy i rzuca nią w kierunku Trenta podczas, gdy ten zalewa żeberka sosem. Niestety chłopak doznaje wstrząsu mózgu po tym jak skrzynia spadła na niego. Tymczasem w kuchni "Okoni", Duncan wałkuje ciasto, gdy Courtney zwraca mu uwagę, aby wielkie łaty go nie zgnioty. Chłopak odpowiada jej, aby jej spięty tyłek nie zważył sosu. Nagle do kuchni wpada Harold w swoich slipach, czym przeraża biedną Courtney.\nPrzystawka i deser Edytuj\nW międzyczasie kuchni "Susłów" Heather zwraca uwagę Beth, że kroi ananasy niezbyt równo, i prosi ją, aby zamieniła się z LeShawną. Jednak dziewczyna zaprzecza, lecz po ostrej wymianie zdań zamienia się. Podczas krojenia zauważa na swoich rękach żółte plamki, ponieważ ma na ananasy alergię i chce się podrapać. Jednak Heather mówi jej, że zrobi to jak zwyciężą. Zaś w kuchni "Okoni" Geoff stwierdza, że to niehigienicznie gotować w takim czymś. Natomiast Duncan informuje Harolda, że są jego slipy i spodnie. Okazuje się, że bielizna była oblana ostrym sosem. Gdy chłopak zakłada swoje slipy, od razu wskakuje do wody.\nDo oceny jedzenia zostaje jeszcze mało czasu. W kuchni "Susłów" Lindsay mówi Heather, że zapalniczka już nie działa. Dziewczyna pokazuje koleżance, jak to się robi. Okazuje się jednak, że ogień był za duży, a brwi Heather zostają spalone. Szefowa wzywa więc Owena i prosi go, aby przyniósł z domku kosmetyczkę. Natomiast w kuchni "Okoni" Harold pojawia się z powrotem w nocnym ubraniu, z czego jego koledzy się śmieją. Geoff daje mu do jedzenia kanapkę. Gdy chłopak zaczyna jeść, okazuje się, że w środku były jego slipy. Geoff mówi mu, że jeżeli przyzna się do winy odda mu jego bieliznę i spodnie.\nNa zewnątrz Owen zakrada się do domu, lecz pod gniazdem os. Idąc po kosmetyczkę depcze na widły grabi i z wrzaskiem zwala gniazdo os prosto na głowę. Kilka minut później wraca pogryziony z kosmetyczką, upada w progu i upuszcza kosmetyczkę. LeShawnie udaje się ja szybko złapać. Potem podaje kosmetyczkę do Beth, a w końcu do Lindsay. Dziewczyna po dłuższej chwili rzuca kosmetyczkę do zamrażarki, gdzie Heather biegnąc po nią zostaje zamknięta. Zaś w kuchni "Okoni" Courtney mówi Ducnanowi, że nadziewa ciastka różną ilością kremu. Ten oznajmia, że byłaby zabawniejsza od koła w tyłku, i polewa ją kremem. Wściekła dziewczyna wrzuca w Duncana ciastem.\nOstatnie zwycięstwo "Okoni" i eliminacja Beth Edytuj\nNadchodzi czas konsumpcji. Beth stawia figurkę na stole, a Geoff zapala świeczkę. W tym czasie LeShawna prosi Owena o pilnowanie żeberek, lecz ten prawie wszystkie je zjadł. W jadalni Chris za przystawkę, makaron i deser przyznaje drużynie "Okoni" łącznie 21 punktów, a drużynie "Susłów" za żeberka, przystawkę i deser – tylko 11 punktów, ponieważ deser rozsypał się na proch. Lindsay mówi, że to przepis Heather i szybko biegnie ją wyciągnąć z zamrażarki. Heather jest zła na wszystkich i zauważa figurkę. Beth mówi, że wzięła ją z Wyspy Kości mimo ostrzeżeń prowadzącego, czym przeraża resztę. Ostatecznie drużyna "Okoni" wygrywa wyzwanie i w nagrodę dostanie pięciogwiazdkową kolację. Zaś drużyna "Susłów" znów ma karę – muszą zagłosować, kto opuści program.\nWieczorem odbywa się kolejna ceremonia, w której uczestniczy drużyna "Susłów". Chris decyduje, kto dostaje ostatnią piankę – Beth czy Heather. Wszystko wskazuje na to, że ostatnia pianka należy do Heather, a Beth jest zmuszona iść do Portu Wstydu, wsiąść do Łódki Przegranych i opuścić wyspę. Po ceremonii Geoff i jego koledzy szybko wynoszą łóżko ze śpiącym Haroldem. Rano chłopak budzi się nagi przed kąpiącymi się dziewczynami. Gdy przyznaje się pływającym łódką Duncanowi, DJ i Geoffowi, że to jego slipy i nigdy więcej ich rozrzuci, wszyscy trzej zwracają mu bieliznę i spodnie, z czego ten jest zadowolony.\nZadanie do wykonania: Obiad dla Chrisa\nNagroda: Pięciogwiazdkowa kolacja dla drużyny\nPowód przegranej: Członkowie drużyny dostali mniej punktów niż przeciwnicy\nWyeliminowany uczestnik: Beth\nPowód eliminacji: Sprowadziła klątwę na swoją drużynę.\nTen odcinek nawiązuje do programu Master Chef.\nJest również jedynym odcinkiem tego sezonu, w którym Gwen nic nie mówi.


Premier Hiszpanii: UE potrzebuje listy państw objętych embargiem na dostawy broni - Forsal.pl – Biznes, Gospodarka, Świat\n23 lutego 2019, 18:44 Ten tekst przeczytasz w 1 minutę\nPrzywódca Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE) w wystąpieniu podczas madryckiego kongresu PES podkreślił, że UE potrzebuje przejrzystych zasad w kwestii handlu bronią. Dodał, że przestrzeganie zakazu dostarczania uzbrojenia do państw objętych europejskim zakazem powinno być “obowiązkowe” i “dotyczyć wszystkich członków UE”.\nW ocenie Sancheza wraz z listą konieczne będzie opracowanie “mechanizmów rekompensowania” strat dostawcom broni w związku z embargiem.\n“UE potrzebuje strategicznej autonomii w dziedzinie obrony, aby stać się prawdziwym aktorem światowej polityki, niezależnym i wpływowym. Ta autonomia jest niezbędna również do obrony wartości oraz interesów unijnych” - podkreślił Sanchez.\nPremier Hiszpanii potwierdził, że PSOE opowiada się za stworzeniem w dłuższej perspektywie europejskiej armii. Zaznaczył zarazem, że konieczne będzie, aby “demokratyczną kontrolę nad jej działalnością sprawował Parlament Europejski”.\nW ocenie komentatorów propozycja Sancheza w sprawie listy państw objętych zakazem dostaw broni jest próbą usprawiedliwiania jego decyzji z września 2018 r., kiedy socjalistyczny rząd zatwierdził dostawę 400 bomb dla Arabii Saudyjskiej, która jest zaangażowana w wojnę w Jemenie.\nSanchez, naciskany jesienią przez opozycję w Kongresie Deputowanych aby odstąpić od realizacji dostawy bomb dla reżimu w Rijadzie, wezwał wówczas hiszpańskich polityków do “dalekowzrocznego myślenia dla dobra kraju”. Wskazał, że ewentualne zerwanie współpracy zbrojeniowej z Saudyjczykami mogłoby doprowadzić do zwolnień w stoczniach w prowincji Kadyks. Zakłady te realizują zamówienie na pięć okrętów dla Arabii Saudyjskiej, szacowane na 1,8 mld euro.\nArabia Saudyjska jest największym spoza NATO nabywcą hiszpańskiej broni. Jednym z najlepszych lat był rok 2017, kiedy Madryt otrzymał od Rijadu 270 mln euro za sprzęt wojskowy. Największą jego część stanowiło uzbrojenie dla saudyjskich sił powietrznych, głównie śmigłowce i drony za prawie 100 mln euro.\nbezpieczeństwo Unia Europejska hiszpania świat handel


#zostańwdomuzKBP – Krośnieńska Biblioteka Publiczna on-line! - Krosno112.pl\nczwartek, 26 marzec 2020 18:40\nZe względu na wprowadzony decyzją Ministra Zdrowia 20 marca br. stan epidemii, Krośnieńska Biblioteka Publiczna pozostaje zamknięta dla czytelników. W związku z tym przygotowano ofertę działań, które prowadzone będą w sieci, a do których macie dostęp poprzez stronę internetową i serwisy społecznościowe, zwłaszcza Facebook i YouTube.\nDla najmłodszych i trochę starszych – czytanie książek!\nW każdy poniedziałek, środę i piątek o godzinie 10:00 biblioteka zaprasza do wysłuchania (i obejrzenia!) głośnego czytania, publikowanego w cyklu #czytajwdomumaluchowi. Te krótkie teksty dla najmłodszych czytają bibliotekarze, których mali czytelnicy znają z Oddziału dla Dzieci. Nieco starsze dzieci zapraszane są codziennie (od poniedziałku do piątku) o godzinie 17:00 do wysłuchania kolejnych rozdziałów wybranej książki, które będą ukazywały się w cyklu #czytajwdomustarszakowi.\nMałych i większych miłośników teatru biblioteka zaprasza dwa razy w tygodniu do obejrzenia spektakli stworzonych przez bibliotekarki i bibliotekarzy z KBP. Frunie w górę już kurtyna, przedstawienie się zaczyna! Biblioteczny e-teatr startuje we wtorki i czwartki o 10:00.\nDorosłym proponowane są Piątki z rozwojem - bez wychodzenia z domu! - cotygodniowe spotkania online dotyczące rozwoju różnego rodzaju kompetencji (np. asertywność, radzenie sobie ze stresem, wyznaczenie i realizacja celów, narzędzia przydatne do pracy zdalnej i inne). Pierwsze spotkanie dotyczy tematu asertywności dla kobiet - kolejne tematy możecie Państwo wybrać sami w ankiecie opublikowanej na Facebooku KBP Krosno. Warsztaty prowadzi Agata Warywoda - specjalistka ds. działań edukacyjnych w Krośnieńskiej Bibliotece Publicznej, trenerka.\nW tym trudnym czasie KBP wychodzi również naprzeciw potrzebom osób starszych i samotnych, które potrzebują wsparcia i rozmowy. Uruchomiono dyżur telefoniczny ph. Prozmawiaj z bibliotekarzem… o książkach i nie tylko! Od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00-16:00 pod numerem telefonu 697 819 320 na swoich rozmówców czeka Małgorzata Węgrzyn – bibliotekarka z wieloletnim stażem, kierowniczka Filii nr 4 KBP.\nJakkolwiek wszyscy mamy nadzieję, że obecna sytuacja szybko wróci do normy i wkrótce spotkamy się z Państwem osobiście w naszych placówkach, postaramy się, aby nasze działania w sieci umiliły jakoś czas, który wszyscy spędzamy obecnie w domach. Będziemy też systematycznie poszerzać naszą ofertę, odpowiadając na Państwa potrzeby. Zostańmy w domu z KBP! - zachęca Krośnieńska Biblioteka Publiczna.\nPWSZ w Krośnie zawiesza wybory władz uczelni


Sterowanie radiowe - KNX Polska\nFot. 1. Czujnik słoneczny dokonuje pomiaru natężenia oświetlenia, po przekroczeniu nastawionej wartości opuszcza rolety.\nSterowanie radiowe dotarło niemal wszędzie. Do obsługi samochodów, mieszkań i terenów otwartych. Piloty w różnych formach, „kalkulatora”, breloka czy ściennego łącznika to nie wszystko. Są także piloty – czujniki: ruchu, temperatury, otwarcia okna lub drzwiowego zamka. Dziś pilot radiowy może wszystko. Dosłownie, gdyż wysyłane przezeń polecenia mogą być interpretowane i realizowane przez tysiące otaczających nas sprzętów zasilanych prądem elektrycznym, z sieci lub baterii.\nA wszystko zaczęło się od telewizorów. Jakże trudno było podnieść się z kanapy, aby przestawić kanał (przez wiele lat były aż dwa) lub ustawić obraz. Najpierw wymyślono piloty połączone z telewizorem kilkumetrowym przewodem. Potem Amerykanie wpadli na pomysł świetlnego sterowania. Dopiero po wprowadzeniu do masowej produkcji układów scalonych masowo pojawiły się piloty IR. Najpierw tylko do TV, potem także instalacji domowych i alarmów samochodowych.\nRozpowszechnienie pilotów do sterownia różnymi urządzeniami stało się motorem rozwoju instalacji magistralnych wykorzystujących zasadę działania pilota, tj. oddzielenie funkcji sterowniczych od przetwarzania energii. Pilot, podobnie jak czujniki w przewodowych instalacjach magistralnych, wysyła tylko polecenia łączeniowe. Najnowsze piloty mogą je także odbierać, dzięki czemu na wyświetlaczu pilota można sprawdzić, co i gdzie jest załączone.\nFot. 2. Przycisk radiowy może sterować głównym oświetleniem, przywoływać dwie sceny i sterować żaluzjami.\nRodzaje systemów radiowych\nObecnie istnieją różne systemy sterowania radiowego. Pod względem częstotliwości nośnej można je podzielić na działające w zakresie 433 MHz lub 868 MHz. Innym podziałem jest wyróżnienie systemów jednokierunkowych, w których transmisja sygnałów odbywa się wyłącznie w kierunku od nadajnika do odbiornika oraz dwukierunkowych, gdzie odbiorniki wysyłają powrotnie sygnały stanu. Czasem dodatkową funkcją odbiorników może być odbieranie sygnałów radiowych i ponowne ich wysyłania z pełną mocą, dzięki czemu można zwiększać zasięg systemu radiowego. Innym istotnym kryterium podziału jest wykorzystanie w systemie urządzeń centralizujących lub ich brak. Ponadto niektórzy producenci oferują bramki znacznie zwiększające możliwości funkcjonalne systemów radiowych. Najczęściej spotyka się bramki (jedno i dwukierunkowe) do KNX i/lub IP. Bywają też bramki do instalacji domofonowych.\nBudowa i zasięg systemu radiowego Każdy system radiowy składa się z co najmniej dwóch grup urządzeń: nadajników i odbiorników. W niektórych rozwiązaniach pojawiają się również urządzenia systemowe. W jednych jako elementy konieczne, w innych jako dodatkowe, używane opcjonalnie w celu zwiększenia zasięgu i funkcjonalności. Oprócz samych urządzeń istotnym czynnikiem jest medium transmisyjne. W tym wypadku powietrze oraz cała otaczająca materia. W zależności od gęstości i właściwości tejże materii zasięg, tj. maksymalna odległość nadajnika od odbiornika) może wynosić kilkaset metrów (nawet kilometry), a czasem tylko kilka metrów. Wszelkie metalowe osłony, siatki wykonane z materiałów przewodzących, gęste zbrojenie żelbetu, a nawet metalizowane szyby zwykle są nieprzekraczalnymi ekranami. Dlatego w danych technicznych jest podawany zasięg w sztucznych warunkach, tzw. otwartej przestrzeni. Wartości te stanowią jedynie kryterium porównawcze. Jako zasięg większości nadajników używanych w radiowych systemach sterowniczych podaje się odległość 100 m. W praktyce, w zależności od środowiska wielkość to ulega znacznej redukcji. Przykładowo ceglana ściana o grubości (właściwie nie grubości, ale długości drogi przejścia wzdłuż prostej linii łączącej nadajnik z odbiornikiem) 30 cm powoduje 30% tłumienie. Ściany drewniane i gipsowe tłumią w trzykrotnie mniejszym stopniu, a betonowe (w zależności od gęstości zbrojenia) nawet trzykrotnie bardziej. Dlatego jedyną podstawą jest wykonanie pomiarów w konkretnym obiekcie budowlanym.\nFot. 3. Tam, gdzie brak instalacji między termostatem a grzejnikiem przyda się radiowy regulator temperatury z wbudowanym zegarem sterowniczym.\nPiloty nie są jedyną formą nadajników wykorzystywanych do obsługi instalacji radiowych. Oprócz nich powszechnie używa się nadajników ściennych i nadajników do wbudowania. Parametry i możliwości zwykle mają podobne.\nNadajniki stacjonarne przyjmują formę przycisków lub czujek montowanych w miejscach zwykłych wyłączników, natomiast nadajniki do wbudowania są pastylkami schowanymi w pustych ścianach gipsowych albo w podtynkowych puszkach pod zwykłymi wyłącznikami, przełącznikami lub przyciskami, których styki są połączone z przewodami wejściowymi tych nadajników.\nNadajniki ścienne przyklejane lub przykręcane do gładkich powierzchni, ścian, mebli, szyb posiadają zwykle jeden, trzy lub cztery klawisze. Każdy z nich służy do obsługi jednego urządzenia (np. lampy, rolety). Zwykle jedna strona służy do załączania, rozjaśniania lub opuszczania, a druga do wyłączania, ściemniania lub podnoszenia. Mogą też działać niezależnie, służąc do przywoływania dwóch różnych scen obejmujących dowolną ilość obwodów sterowanych. W przypadku współpracy systemu radiowego z systemem KNX naciśnięcie każdej końcówki klawisza może być przetwarzane na inny sygnał magistralny, dzięki czemu dwukrotnie wzrastają możliwości sterownicze takiego nadajnika. Zasilane bateriami litowymi o trwałości ok. 5 lat posiadają diody sygnalizujące nadawanie i wyczerpywanie się baterii. Niektóre firmy oferują także radiowe nadajniki – przyciski zasilane wbudowanymi w nie ogniwami słonecznymi. Oprócz nadajników ściennych – przyciskowych oferowane są też wyspecjalizowane nadajniki: czujki ruchu, czujki obecności, a także czujki dymu i termiczne czujki pożarowe.\nFot. 4. Pilot radiowy posiada przyciski do szybkiego używania najczęściej potrzebnych funkcji oraz ekran z przyciskami do nawigacji, za których pomocą można zarządzać instalacją w całym domu.\nNadajniki do wbudowania, niezależnie od sposobu zasilania, zwykle mają formę pastylek z wyprowadzonymi przewodami, do których można przyłączać różne urządzenia elektryczne, o określonym potencjale lub bezpotencjałowe. Do styków bezpotencjałowych można przyłączać wyłączniki, przełączniki, przyciski, kontaktrony, mikroprzełączniki itp. urządzenia zamykające lub otwierające obwód. Najczęściej nadajniki te są montowane w puszkach podtynkowych pod zwykłymi wyłącznikami.\nNadajniki mogą być zasilane bateriami lub napięciem 230 V. Zasilane bateriami nie wymagają doprowadzania do puszek żadnych przewodów.\nNadajniki przenośne popularnie zwane pilotami są urządzeniami o różnej wielkości i różnych kształtach. Posiadają różne ilości przycisków, od jednego do kilkudziesięciu. Ich zasięg, podobnie jak wcześniej omówionych wynosi zwykle 100 m w otwartej przestrzeni. Przyciski pilotów, analogicznie jak klawisze nadajników ściennych, mogą być dowolnie przyporządkowywane, jednemu lub wielu odbiornikom, w trakcie uruchamiania instalacji. Specyficzną odmianą nadajników są urządzenia służące do pomiaru zużycia energii. Jednokanałowe w formie pastylek można montować w dowolnych miejscach instalacji. Natomiast wielokanałowe przystosowane są do montażu na ZSM. Trzecią formą czujników zużycia energii są adaptery do gniazd wtyczkowych. Włączone w obwód elektryczny w sposób ciągły rejestrują pobieraną moc czynną i bierną, a następnie wysyłają do sieciowego serwera komunikaty z wartościami pomiarowymi.\nFot. 5. Przycisk żaluzjowy służy do ręcznego sterowania żaluzjami oraz do obsługi ich za pomocą pilota, szczególnie wygodny do centralnego opuszczania żaluzji.\nOdbiorniki są urządzeniami wykonawczymi w systemach radiowych. Główna ich rolą jest odbieranie sygnałów radiowych i wykonywanie czynności łączeniowych względnie sterowniczych. Odbiorniki są wyspecjalizowane do realizacji konkretnych zadań: załączania, ściemniania, uruchamiania napędów, a także otwierania zaworów termostatycznych. Radiowe urządzenia wykonawcze oferowane są w postaci pastylek (jedno lub dwukanałowych), urządzeń modułowych (jedno lub wielokanałowych) oraz urządzeń podtynkowych (klawisz wraz z odbiornikiem radiowym jest zakładany na podtynkowy układ wykonawczy) i adapterów do gniazd wtyczkowych. Wszystkie urządzenia wykonawcze muszą być przyłączone do sieci zasilającej 230 V.\nOdbiorniki w formie pastylek są samodzielnymi urządzeniami. Posiadają wbudowane odbiorniki, oraz układy zasilające i wykonawcze. Niektóre dodatkowo są tzw. repeterami, tj. urządzeniami przekazującymi dalej odebrane sygnały. Przeznaczone do montażu w obudowach (niemetalowych) urządzeń, w puszkach podtynkowych i natynkowych oraz w pustych przestrzeniach budowlanych, np. w podwieszonych sufitach. To rozwiązanie jest przede wszystkim dedykowane do modernizowanych instalacji, umożliwiające rozszerzenie funkcjonalności bez konieczności doprowadzania nowych przewodów lub zmiany ich tras.\nFot. 6. Uniwersalny wyłącznik (8-kanałowy)- sterownik żaluzjowy (4-kanałowy) do załączania, także chwilowego, różnych odbiorników lub napędów.\nPodobne zastosowanie przewidziane jest dla podtynkowych układów wykonawczych. Mogą one być bezpośrednio instalowane w miejscu tradycyjnych łączników. Pod względem funkcjonalnym różnią się od nich tym, że posiadają wbudowane odbiorniki radiowe reagują zarówno na naciśnięcie klawisza, jak też na rozkazy wysyłane drogą radiową. Zwykle oferowane są we wszystkich odmianach stylistycznych specyficznych dla każdego producenta.\nOdbiorniki modułowe przeznaczone do montażu na ZSM (znormalizowanej szynie montażowej) zazwyczaj korzystają z zewnętrznego odbiornika, z którym są połączone przewodem sygnałowym. Jeden odbiornik przekazuje polecenia sterownicze do kilkudziesięciu urządzeń wykonawczych. Jeśli odbiornik, który jest też urządzeniem modułowym, znajduje się wewnątrz metalowej szafy, to konieczne jest wyprowadzenie na zewnątrz specjalnej anteny.\nCiekawą grupą radiowych urządzeń wykonawczych są odbiorniki przenośne. Są to adaptery do gniazd wtyczkowych. Niestety oferowane w systemie SCHUKO. Adaptery te mogą być w każdej chwili przenoszone z miejsca na miejsce (nie tracą pamięci po odłączeniu od sieci zasilającej). Są doskonałym rozwiązanie do sterowania okresowo używanych urządzeń, np. oświetlenia świątecznej choinki.\nFot. 7. Bateryjny napęd zaworu na grzejniku umożliwia precyzyjne utrzymywanie zadanej temperatury, nie wymaga doprowadzania żadnych przewodów.\nInnym przykładem zastosowania sterowania radiowego jest sterowanie ogrzewaniem. Radiowe bateryjne napędy w sposób ciągły regulują przepływ czynnika grzewczego w kaloryferach. Takie rozwiązanie pozwala na zoptymalizowanie utrzymywania zadanej temperatury, gdyż blisko źródła ciepła znajduje się tylko napęd, a sam pomiar odbywa się w optymalnym miejscu, w którym panuje średnia temperatura powietrza w danym pomieszczeniu.\nRadiowe układy wykonawcze służą do załączania, ściemniania (m.in. fazowo, 1-10V, DALI), sterowania żaluzjami (i innymi napędami) oraz ogrzewania.\nUrządzenia systemowe mogą pośredniczyć w przekazywaniu sygnałów radiowych, wzmacniać sygnały lub stanowić bramki do innych systemów, np. KNX lub IP. Wzmacniacz, czyli tzw. repeter, znalazł powszechne zastosowanie we wszystkich systemach radiowych. Niezależnie od tego, że funkcję tę mogą spełniać także odpowiednio sparametryzowane urządzenia wykonawcze. W ofercie każdego systemu radiowego proponowane są wzmacniacze radiowe. Ich zadaniem jest rozszerzenie zakresu działania instalacji. W niektórych systemach sygnał radiowy może być dwukrotnie wzmocniony, dzięki temu zasięg danego rozkazu łączeniowego dociera na trzykrotnie większą odległość. Najczęściej wzmacniacze instalowane są w obiektach skonstruowanych z materiałów mocno tłumiących sygnały radiowe oraz w obiektach rozciągających się na dużym obszarze, np. dużych parkach luźno zabudowanych małymi budowlami ogrodowymi.\nFot. 8. Bramka radiowa do KNX i repeater wyglądają identycznie; służą do zwiększania funkcjonalności instalacji radiowych.\nSystem radiowy bardzo często jest powiązany z innym systemem magistralnym. Najczęściej z KNX. Do tego służą jedno- lub dwukierunkowe bramki. Za ich pomocą sygnały z jednego systemu są przetwarzane na sygnały drugiego. W niektórych instalacjach dodatkowo są wykorzystywane do uruchamiania urządzeń systemowych. Na szczególne zainteresowania zasługuje Server eNet, który radykalnie rozszerza możliwości instalacji radiowych. Służy, bowiem nie tylko do uruchamiania i diagnostyki ale także umożliwia wizualizację, obsługę instalacji za pośrednictwem sieci LAN i WLAN sterują za pomocą smartfonów, tabletów, paneli dotykowych oraz komputerów. Oprócz tego mogą sterować wszelkimi funkcjami, a także symulować obecność, zarządzać energią. Posiadają również pamięć scen, zegary sterownicze i bibliotekę funkcji logicznych. Dodatkowo pomocne są przy diagnostyce.\nFot. 9. Za pomocą smartfonów i iPhonów można zarządzać, zarówno poszczególnymi lampami, jak również scenami obejmującymi dowolną ilość urządzeń lub nawet całym domem.\nPoszczególne systemy radiowe różnią się miedzy sobą formą urządzeń, wielkością asortymentu, częstotliwością nośną, zasięgiem i sposobem uruchamiania. Jednak główne funkcje realizowane przez nie są takie same. Należą do nich między innymi załączanie i ściemnianie oświetlenia czy obsługa żaluzji. Systemy radiowe są pomyślane, jako rozwiązanie do budynków modernizowanych oraz do budynków o dużej kubaturze. Przykładem miejsc, gdzie zastosowanie magistrali radiowe daje duże korzyści są w szczególności obiekty zabytkowe oraz sakralne. W tych pierwszych sprowadza się do minimum ingerencję w zabytkową substancję, jednocześnie podnosząc komfort i bezpieczeństwo instalacji i samego obiektu. Natomiast w obiektach sakralnych duże przestrzenie stanowią przeszkodę dla prowadzenia przewodów do łączników. Dzięki urządzeniom radiowym łączniki mogą być umieszczane w najwygodniejszych dla użytkowników miejscach bez konieczności doprowadzania tam przewodów. Także w domach mieszkalnych są miejsca, w których przyciski radiowe wydają się być niezastąpione. Na przykład przy łóżku. Zamiast montować na ścianie, można je przykleić do samego łóżka lub szafki nocnej. A w przypadku przemeblowania, bez problemu znajdą się w nowym miejscu. Kolejnym miejscem są przesuwne drzwi – płaskie, bezprzewodowe przyciski montowane bezpuszkowo, mogą znaleźć się w każdym potrzebnym miejscu, zapewniając wygodę obsługi.


Szturmujący Kapitol zwolennicy Trumpa spotykają się z entuzjastyczną niechęcią nawet na Tinderze | Donald.pl\nSZTURMUJĄCY KAPITOL ZWOLENNICY TRUMPA SPOTYKAJĄ SIĘ Z ENTUZJASTYCZNĄ NIECHĘCIĄ NAWET NA TINDERZE\nSerwisy randkowe takie jak Tinder, Bumble, Hinge i OkCupid\npodjęły decyzję o\nwyrzuceniu ze swojej społeczności\npopierających Donalda Trumpa i szturmujących Kapitol\nJak podaje Washington Post, serwisy\nwykorzystują do tego oprogramowanie\n, które analizuje zdjęcia użytkowników zrobione podczas szturmu na Kapitol oraz treści umieszczane na profilach użytkowników. Oprogramowanie wychwytuje między innymi zdjęcia użytkowników z czapkami z napisem "Make America Great Again".\nSerwisy zastrzegły, że\nnie mają dostępu do prowadzonych przez użytkowników rozmów i nie analizują ich treści\nKoncern Match Group, do którego należą popularne randkowe aplikacje takie jak Tinder, Bumble, Hinge i OkCupid potwierdził już, że\nwprowadzą zakaz korzystania ze swoich platform dla osób znajdujących się na liście osób poszukiwanych przez FBI\nw związku z zamieszkami w Waszyngtonie.\nBumble zdecydował się także na wprowadzenie\nnowych zapisów do swojego regulaminu\n. Na ich podstawie zakazane jest podżeganie do terroryzmu oraz rozpowszechnianie treści przemocowych.\nNowe zapisy spotkały się z ostrą reakcję części użytkowników serwisu\n. Niektórzy z użytkowników kierowali pod adresem firmy i jej pracowników\n"Zawsze zachęcamy naszą społeczność do blokowania i zgłaszania każdego, kto działa wbrew naszym wytycznym, a my już zdelegalizowaliśmy użytkowników, którzy wykorzystywali naszą platformę do rozpowszechniania treści zachęcających do przemocy lub próbowali organizować i podżegać do terroryzmu" - przekazał Bumble w oświadczeniu.\n"Jak zawsze, jeśli ktoś popełnił lub jest w trakcie popełniania potencjalnie przestępczego czynu na naszej platformie,\npodejmiemy odpowiednie kroki wraz z organami ścigania\nSzaman biorący udział w oblężeniu Kapitolu w USA skazany na 3,5 roku więzienia\nWyznawcy teorii spiskowej QAnon czekali w Dallas na powrót zmarłego Kennedy’ego Juniora. Nie wrócił\nDonald Trump płaci za prezydenturę biznesowo, jego marka znacznie ucierpiała i gorzej sobie radzi


Aktywność fizyczna u dzieci - 5 największych zalet - Rodzina - Dziecko - Polki.pl\n5 korzyści, jakie daje aktywność fizyczna u dzieci\nZastanawiasz się, czy zapisać dziecko na basen lub tenisa? Nie zwlekaj ani minuty dłużej - przekonaj się, dlaczego!\n1. Dzieci aktywne są spokojniejsze w domu niż te leniwe\nMasz wrażenie, że za chwilę twój przedszkolak rozniesie cały dom? Zamiast go daremnie uspokajać, idź z nim na rower albo na plac zabaw. Maluchy, które spędzają sporo czasu w zamkniętych pomieszczeniach, cierpią na brak przestrzeni i swobody. Natomiast ruch na świeżym powietrzu pomaga im pozbyć się nadmiaru energii, ale też studzi emocje i odstresowuje.\n2. Mają lepszy nastrój\nCzy na twarzach maluchów, które pędzą na zjeżdżalni albo grają w piłkę, widać smutek? Raczej nie. Aktywność fizyczna poprawia samopoczucie. Gdy dziecko się rusza, jego organizm wydziela endorfiny. Na dworze maluch otrzymuje również znacznie większą porcję światła słonecznego – pod jego wpływem nie tylko wydziela się witamina D, ale także poprawia się nastrój.\n3. Są bardziej zmotywowane do działania\nGdy maluch uczy się jeździć na rowerze, musi opanować kilka czynności naraz: utrzymać równowagę, naciskać pedały, patrzeć przed siebie i kręcić kierownicą. Początki bywają trudne. Ale gdy dziecko wreszcie nauczy się jeździć wie, że warto było się starać. Podobnie jest w sporcie. Ci, którzy ćwiczą wytrwale, osiągają sukcesy. To one sprawiają, że dziecko staje się pewne siebie.\n4. Szybciej przyswajają wiedzę\nRuch sprawia, że lepiej rozwija się mózg dziecka. Dzięki aktywności fizycznej z krwią dociera do niego więcej tlenu i glukozy, która jest jego niezbędnym paliwem. Ruch sprawia również, że tworzą się nowe połączenia nerwowe w mózgu i powiększa się część odpowiedzialna za dobrą pamięć.\n5. Są sprawniejsze fizycznie\nU dziecka, które często się rusza, mięśnie stają się silniejsze, a ruchy bardziej płynne. Dziecko dzięki temu jest bezpieczniejsze – łatwiej mu złapać równowagę, podeprzeć się w razie upadku. Sprawne fizycznie maluchy pewniej czują się także wśród rówieśników - nie dokuczają im żadne kompleksy.\nZajęcia dla dzieci: nauka gry na pianinie\nZajęcia dla dzieci: gra w szachy\nZajęcia dla dzieci: jazda na deskorolce\nnapisane na podstawie tekstu Łucji Tolak/Przedszkolak\nTagi: dziecko, aktywność fizyczna, wychowanie dziecka, zdrowie dziecka, psychologia dziecka