Archiwa: Korona Europy - Gdzie by tu dalej\nEstonia część III – Pärnu, Saaremaa i ciekawostki przyrodnicze\nKorona Europy, Miasta Europy 28 kwietnia 2015 Gdzie by tu dalej\nChłodna noc i poranek, ale potem szybko się ociepla i jest znowu piękny dzień, do 27 st. C\nPärnu – letnia stolica Estonii\nWykorzystując przepiękną pogodę, wybieramy się do głównego estońskiego kurortu nadmorskiego. Zaczynamy od spaceru po Starym Mieście, które jednak trochę nas rozczarowuje. Znaczna część budynków jest jeszcze nieodnowiona, zabudowa nie tworzy też spójnej całości, jak na przykład w Tartu, ale to już „zasługa” historii… ale po kolei.\nParkujemy koło dworca autobusowego (co okazuje się dobrym wyborem, bo w tej części miasta parking kosztuje 1 Euro za godzinę lub 3,20 za cały dzień, a bliżej plaży 3,20 za godzinę…) i ruszamy ulicą Rüütli. Wokół tego deptaka skupia się życie tej części Pärnu, widać sporo ładnych, często drewnianych domów z XVII i XVIII w. Najbardziej podoba nam się barokowa cerkiew św. Katarzyny z XVIII w. i Brama Tallińska – pozostałość średniowiecznych murów obronnych. Oglądamy też nieco nietypowy ratusz z końca XVIII w. (początkowo była to rezydencja bogatego kupca), a R., wracając po samochód, robi też zdjęcia barokowego kościoła św. Elżbiety z XVIII w. oraz ostatniej zachowanej, XV-wiecznej baszty – Czerwonej Wieży (czerwonej tylko z nazwy, bo naprawdę jest … biała). Obie te budowle są mocno zaniedbane, a basztę dodatkowo trudno znaleźć w zagubionym zaułku…\nDeptak w Pärnu.\nHotel Bristol (1900).\nSpojrzenie na ratusz.\nTo chyba dom hanzeatycki.\nRatusz w Pärnu (kon. XVIII).\nImpresje z Bramy Tallińskiej.\nKościół św. Elżbiety, XVIII w.\nCzerwona Wieża, XV w.\nKolejna część naszego spaceru, jak łatwo się domyślić, prowadzi na plażę. Po drodze przechodzimy przez bardziej „willową” część miasta, oglądając m.in. willę Ammende, przykład stylu art nouveau. Decydujemy się też na obiad w Kuursaalu. Ten drewniany budynek nie robi najlepszego wrażenia, gdy patrzy się na niego od strony plaży, ale od drugiej strony jest ładnie zaaranżowany taras, a w środku piękny drewniany wystrój ze sceną i dużym barem.\nUlicą Mere w stronę plaży.\nKuursaal – wnętrze.\nPotem nasze kroki prowadzą już prosto na plażę. Jak dotąd jest to nasze najlepsze miejsce kąpieli – woda jest bardzo ciepła, a płycizna ciągnie się chyba ponad sto metrów – po prostu raj dla dzieci! Sama plaża też jest całkiem szeroka i piaszczysta (choć piasek nie taki drobniutki jak u nas), jest sporo przebieralni, place zabaw itp. Uderza nas brak parawanów, ale tu po prostu nie ma aż takiego tłumu jak na naszych plażach (nawet tutaj, w samym centrum największego kurortu!). Sebuś, wracając z plaży, podśpiewywał sobie „Miłość, miłość”, więc zapytaliśmy go, co to jest miłość. Powiedział: „To takie przyjemne coś, do rodziny”… miłe!\nA teraz na plażę!.\nNa plaży w Pärnu – nasza warownia.\nNa plaży w Pärnu.\nPo powrocie obaj chłopcy jeszcze długo dosypiają, Sebuś w łóżku, a Tymo po prostu w samochodzie. My delektujemy się kawką i przyniesionymi przez gospodynię świeżymi jabłkami z ogrodu, a na deser mamy przysmak z Rodos – sezam z miodem – pycha! Potem M. prasuje, a R zapisuje trasę.\nWieczorem ruszamy na spacer do lasu, z zamiarem nazbierania leśnych owoców na kolację. Idziemy trasą naszego poprzedniego spaceru, gdzie już mamy upatrzone odpowiednie miejsca. Plany udaje nam się zrealizować świetnie, przynosimy trzy kubki przepysznych jagód, okraszonych kilkoma malinkami i poziomkami. Szczególne pochwały należą się chłopcom. Tymuś sam nazbierał cały kubeczek jagód i malinek, a Sebuś przeszedł cały spacer na własnych nóżkach i bardzo pilnie zbierał malinki i jagódki! Dzień kończymy arcysmaczną kolacją – kluchami z kiełbasą, a na deser nasze leśne owoce!\nA wieczorem idziemy na jagody…\nNa razie mam malinki i poziomki.\nNareszcie są jagody!.\nNasze zbiory – mniam!.\nŁadny, ciepły dzień, chociaż słoneczko za mgiełką, do 27 st. C\nWyprawa na estońskie wyspy\nBędąc w Estonii, nie sposób nie odwiedzić tutejszych wysp. Naszym głównym celem jest Saaremaa, ale aby tam dotrzeć, musimy przejechać też przez mniejszą wysepkę, Muhu.\nWstajemy dzisiaj wcześniej i już o 7:30 ruszamy. Po niecałych dwóch godzinach meldujemy się w kolejce do promu w Virtsu. Czekamy niedługo, właściwie kilkanaście minut, to dobry czas na rozprostowanie kości. Potem już obserwujemy przybijający do brzegu prom, otwierającą się „paszczę” i wyjeżdżające „z brzucha” statku samochody i tiry. Chłopcy są zachwyceni całą przeprawą. Są ciekawi wszystkiego, dwadzieścia kilka minut i nieco ponad sześć kilometrów podróży mija nam bardzo szybko, czas spędzamy głównie na pokładzie. Obserwujemy zamykającą się „paszczę” i oddalający się brzeg, a potem przenosimy się na dziób, oglądając brzegi wyspy Muhu i mijający nas bliźniaczy prom. Chłopcy zapytani o to, co najbardziej podobało im się na promie, odpowiadają, że toaleta, a dokładnie ręczniki papierowe wysuwane na ruch ręki i specyficzne promowe spuszczanie wody w sedesie… Jak widać dla każdego coś miłego!\nCzekamy na przeprawę promową na Wyspę Muhu.\nRzut oka na Bałtyk w Virtsu.\nOoo, płynie nasz prom!.\nProm otwiera paszczę i wypluwa samochody – ale czad!.\nTen wiatr na twarzy…\nZaglądamy na górny pokład.\nNasz cel – Saaremaa.\nStaramy się dość szybko dotrzeć na Saaremę, więc na Muhu zatrzymujemy się tylko po to, żeby zrobić kilka zdjęć XIV-wiecznego romańsko-gotyckiego kościoła św. Katarzyny z Muhu, pięknej pamiątki po czasach, kiedy na wyspie panowali Krzyżacy. Dalej kierujemy się ku największej osobliwości dzisiejszej wyprawy, krateru po upadku meteorytu w Kaali. Na miejscu jest spory bezpłatny parking, restauracja, sklep z pamiątkami i małe muzeum. My jednak idziemy prosto do krateru, który jest naprawdę spektakularny. Ma ponad 100 m średnicy i około 20 m głębokości, a dodatkowo jego wnętrze wypełniają pięknie zielone wody jeziorka o wdzięcznej nazwie „grób słońca”. Jeziorko jest o tej porze roku dość płytkie, ale i tak wrażenia są niezapomniane. W okolicy jest jeszcze kilka mniejszych kraterów, ale dyscyplinowani marszrutą na dzisiaj, jedziemy dalej.\nKosciół Św. Katarzyny z Muhu (XIV), Liiva. Nie ma dzwonnicy.\nGrobla łącząca wyspy Muhu i Saaremę.\nKaali – zbliżamy się do krateru po upadku meteorytu.\nKrater po upadku meteorytu w Kaali.\nNiedługo po 12:00 docieramy do głównego miasta Saaremy – Kuressaare. Naszym głównym celem jest najlepiej zachowana w Estonii średniowieczna budowla: XIV-wieczny zamek biskupi. Mieszczące się w nim Muzeum Regionalne Saaremaa jest dla nas ciekawe głównie ze względu na to, że pokazuje autentyczne, świetnie zachowane wnętrza zamkowe. Można pomyszkować po schodach, korytarzach i innych zakamarkach. Po drodze spotykamy fajną, nieco straszną niespodziankę: okazuje się, że schody na „Watchtower” kończą się w ciemności, a z położonego obok ślepego korytarza nagle rozlega się ryk głodnego lwa, czekającego w lochu na kolejnego skazańca. Zaciekawia nas też ekspozycja z czasów komunistycznych, umieszczona w innej wieży. Nie dajemy już rady zwiedzić, podobno interesującej, wystawy przyrodniczej, ale zaglądamy jeszcze do piwnicy, by zobaczyć tajemniczy szkielet zamurowanego w zamku kilka wieków wcześniej hiszpańskiego inkwizytora, który zakochał się w tutejszej piękności… Jest więc i prawdziwa tajemnicza historia…\nZamek biskupi (XIV) w Kuressaare.\nNajlepiej zachowana średniowieczna warownia w Estonii.\nKrata broniąca wejścia do zamku robi wrażenie.\nBiałogłowa uwodzi inkwizytora.\nGotyk w pełnej krasie.\nŚredniowieczne wnętrza zamku w Kuressaare.\nCzasami jest naprawdę stromo.\nOglądamy wystawę prezentującą historię Saaremy.\nTo to musiało fajnie pływać.\nA to ta nowsza historia.\nTeraz już można się śmiać.\nWchodzimy na galeryjkę obronną.\nRekonstrukcja szkieletu zakochanego inkwizytora.\nPo tych wszystkich przygodach podjeżdżamy do centrum miasta i wyszukujemy niezłą pizzerię (dzieciaki ciągle dopraszają się o pizzę). Chłopcy są już bardzo zmęczeni – rano zbudziliśmy ich znacznie wcześniej niż zwykle, więc dziś już odpuszczamy sobie kąpiel (oficjalnie za karę za faktycznie nie najlepsze zachowanie w pizzerii, a tak naprawdę z rozsądku…). W czasie oczekiwania na obiad M. fotografuje okolicę, m.in. dawny ratusz i dom w stylu hanzeatyckim (oba z 2. połowy XVII w.) oraz ładne budynki przy ul. Lossi (przy której też znajduje się nasza pizzeria). Na koniec podjeżdżamy w okolice portu w Kuressaare, by utrwalić pomnik wyspiarskiego bohatera – olbrzyma Suur Tõlla i jego żony Piret.\nRynek w Kuresssaare, barokowy (XVII) ratusz w tle.\nDom z czasów Hanzy – dawna waga.\nSaremski Suur Töll i jego żona Piret.\nChłopcy zasypiają błyskawicznie po wejściu do samochodu, a my wtedy spokojnie objeżdżamy pozostałe atrakcje. Podjeżdżamy do miejscowości Angla, gdzie zachowało się ostatnie na wyspie duże skupisko wiatraków. Na tym niewielkim wzgórzu stoi ich aż pięć (i nie jest to skansen, tylko ich naturalne położenie!) Warto dodać, że na Saaremie było kiedyś podobno aż 800 wiatraków! Nie na darmo wiatrak jest nadal często używanym symbolem tej wyspy. Na koniec, już na wyspie Muhu, jedziemy jeszcze do miejscowości Koguva. To prawdziwy żywy skansen z kamiennymi domkami pokrytymi strzechą, otoczonymi płotami z kamieni porośniętych mchem, na których leżą łodzie rybackie, jakby właśnie suszyły się po ostatnim połowie… Cudo!\nSłynne wiatraki z Saaremy (miejscowość Angla).\nKoguva – stara wioska rybacka – tu czas się zatrzymał.\nDalej już ponowna przeprawa promem. Tym razem spędzamy ją na krytym pokładzie, a główną atrakcją dla chłopców jest kącik zabaw z klockami i jeździkiem – zygzakiem McQuinnem… My w tym czasie krzepimy się kawą, a potem ruszamy dalej. Ok. 18:40 jesteśmy już na miejscu, „w naszej Aasie”.\nWracamy promem do Virtsu.\nMamo, zrobiłem flagę Litwy!.\nJak na dzień, podczas którego spędziliśmy w samochodzie ponad 6 godzin, i tak udało nam się wszystko naprawdę sprawnie. Nie udało nam się zaliczyć jeszcze kilku ciekawych miejsc (np. dwóch latarni położonych na krańcach Saaremy), ale nie można mieć wszystkiego. Polecamy wyprawę na wyspy w zwykły dzień, gdyż znając zacięcie Estończyków do weekendowych wyjazdów poza miasto, można się spodziewać kolejek do promów:)\nWieczór przemiły i ciepły, chłopcy biegają przed domkiem (i zajmują się m.in. wystrzeliwaniem jarzębinek z naszej zepsutej pompki), R. jak co dzień dzielnie rozpala nam ogień w palenisku grzejącym saunę i ciepłą wodę.\n8 sierpnia 2013, czwartek\nUpał i centralna lampa, 30 stopni\nPrzepiękna pogoda i znużenie po wczorajszej wyprawie skłaniają nad do zaplanowania lżejszego dnia, którego centralnym punktem byłoby plażowanie. Wybieramy się na plaże na południe od Pärnu.\nW drodze udaje się nam jeszcze zaliczyć jedną super atrakcję – ścieżkę turystyczną po najwyższych, osiągających nawet 35 metrów wysokości, wydmach w krajach Bałtyckich. Parkujemy na leśnym parkingu niedaleko miejscowości Rannametsa. Urządzono tu bardzo ciekawą ścieżkę przyrodniczą, obfitującą we wspaniałe widoki na morze, nadmorskie wydmy i sąsiadujący z nimi zabagniony teren. Najpierw wspinamy się na jedną z zalesionych wydm. Ścieżka zaskakuje profesjonalnym przygotowaniem – wejście na wydmy umożliwiają porządne drewniano-metalowe schodki, urządzono też fantastyczne miejsce odpoczynku z przygotowanym paleniskiem, narąbanym drzewem (była nawet siekiera) i toaletą w estetycznym drewnianym domku. Nic nie zostało zniszczone, połamane, zaśmiecone, aż miło popatrzeć. Po wspięciu się na wydmę przechodzimy na drugą stronę Vii Baltiki i spacerujemy po drugiej, znacznie dłuższej części ścieżki. Niestety, nie mamy czasu, by przejść się częścią „bagienną”, wiodącą drewnianymi kładkami do malowniczych jeziorek, ale udaje nam się dojść do fantastycznej wieży widokowej. Wysoka na niemal 20 m konstrukcja (punkt widokowy znajdujący się 50 m n.p.m.) umożliwia podziwianie rozległej panoramy – z jednej strony Bałtyk schowany za pasem wydm, z drugiej strony bagna. Chłopakom też się podoba (choć Sebuś marudzi trochę na upale) – zawsze chętnie wchodzili na wieże, a tym razem wzięli ze sobą maskotkę – Pupila, któremu ciągle przydarzały się jakieś straszne przygody (w końcu spadł z wieży i okropnie się połamał).\nWydmy w okolicy Rannametsa.\nTo miejsce odpoczynku dostępne dla wszystkich!.\nŚcieżka przyrodnicza po wydmach.\nWieża widokowa w okolicy Rannametsa.\nWeszliśmy na szczyt.\nWidok na bagna i kładki ścieżki przyrodniczej.\nPo miłym leśnym spacerze kierujemy się już prosto nad morze. Wybieramy plażę w miejscowości Kabli. To wieś rozmiarem przypominająca nasze Gąski, choć – podobnie jak całe tutejsze wybrzeże – dużo mniej zaludniona przez turystów i zachowująca autentyczność – wygląd nadmorskiej wsi bez hoteli, straganów z pamiątkami i całego tego kolorowego i hałasującego szaleństwa. Mimo to na swój sposób czuć nowoczesność. Podobnie jak w innych estońskich miejscowościach, jest tu np. miejsce publicznego, otwartego dla wszystkich za darmo dostępu do Internetu. Sama plaża tez jest bardzo przyjemna, a na nasze potrzeby – znakomita. Jest urokliwa wieża ratowników, przebieralnia, drewniana łódź ukryta w trzcinach, falochron z głazów narzutowych. Chłopcy cieszą się długą płycizną i niewiarygodnie ciepłą wodą. Naprawdę nie spodziewaliśmy się, że morze w Estonii może być aż tak ciepłe! Nawet M. wchodzi do wody bez żadnych barier, zupełnie jak byśmy byli nad Morzem Śródziemnym. Nie możemy tylko spokojnie popływać, bo pod wodą czają się ogromne głazy, których w ogóle nie widać. Całe popołudnie pławimy się wesoło, a chłopcy mają raj.\nWieża ratowników w Kabli.\nPlaża w Kabli.\nKabli – jest bosko.\nGłazy w funkcji falochronu.\nWracając, robimy ostatnie już małe zakupy spożywcze w miejscowości Kilingi-Nõmme. Dziś nie udało nam się zjeść na wycieczce, więc po powrocie do domku szybko pichcimy proste danie z kluchami, kiełbachą i żółtym serem. Po całym aktywnym dniu smakuje doskonale.\nTak chłopcy rozpoczynali dzień.\nA tak skończyli.\nWieczorny spacer – gospodarstwo naszych gospodarzy.\nTrochę chłodniej, ale nadal miła pogoda, do 27 st. C\nWyprawa do piaskowych jaskiń i na Suur Munamägi\nDzisiaj odwiedzamy południowo-wschodni kraniec Estonii. Według planu naszym pierwszym celem miał być najwyższy szczyt Estonii, ale nasza nawigacja wyprowadziła nas w pole i w końcu zmieniliśmy kolejność atrakcji.\nPo pokonaniu blisko … 200 km docieramy do miejscowości Piusa, gdzie znajdują się jaskinie piaskowe – prawdziwy ewenement. Wbrew nazwie sugerującej naturalne pochodzenie, są one wytworem człowieka i to stosunkowo „młodym”. Są to wyrobiska po kopalni… piasku! Na początku XX wieku biały piasek, niezbędny do produkcji szkła, był na tutejszych ziemiach rarytasem, sprowadzanym aż z Niemiec! W związku z tym w okresie od 1922 do 1966 r. wydobywano tutejszy piasek, który właśnie w znacznej części posiadał tę najcenniejszą barwę. Stopniowo powstały całe labirynty i systemy jaskiń. Po zaprzestaniu wydobycia jaskinie stały się wspaniałym siedliskiem dla nietoperzy, obecne zimuje tu ich nawet ponad 5 tysięcy.\nDo niedawna podobno zwiedzanie odbywało się za darmo, bez przewodnika. Obecnie powstało tu całe nowe centrum turystyczne z fajnym placem zabaw na zewnątrz i miejscem z piaskiem do zabawy wewnątrz, salą kinową i kawiarnią. Niestety, wszystkie dodatkowe punkty programu trochę wydłużają nam zwiedzanie; musimy też czekać 20 minut na projekcję filmu o nietoperzach i innych przyrodniczych osobliwościach okolicy (na szczęście w wersji anglojęzycznej, a nie estońskiej:)). Potem jeszcze chwilę czekamy na wyjście poprzedniej grupy z jaskiń, żeby dziewczyna obsługująca kasę mogła nam i jeszcze dwojgu innych turystów opowiedzieć o jaskini po angielsku (musiała zostać zmieniona przez drugą przewodniczkę). Było jednak warto, bo wrażenia są jak z prawdziwej jaskini – temperatura zaledwie 9 stopni. Do tego widoki (i zdjęcia) piękne, a i opowieść o kopalni ciekawa. Chłopcy mogli grzebać się w piasku, który leżał pod nogami, więc jakoś znieśli to tureckie kazanie (bo oczywiście nie rozumieją nic po angielsku). Bardzo też podobało im się na dawnym wyrobisku po wydobyciu piasku, gdzie podeszliśmy na koniec. Wygląda ono jak kawałek pustyni, z miejscami wystającymi fragmentami zbitej „skały” piaskowej, dodatkowo w różnych kolorach. Tym kolorowym piaskiem można było dzięki zawartym w nim minerałom świetnie „wymalować” sobie ręce na czerwono. Musiało się podobać!\nPiusa, jaskinie piaskowe – budynek główny.\nWahadełko rysujące po piasku to świetna zabawka.\nCzekamy na projekcję filmu o jaskiniach piaskowych.\nOglądając film, testujemy krzesła wykonane z różnego drewna.\nPodchodzimy pod wejście do jaskiń.\nWejście do jaskiń piaskowych w Piusie.\nPiusa, jaskinie piaskowe.\nChłopaki mają tu wielka piaskownicę.\nIdziemy wzdłuż częściowo zawalonych wyrobisk.\nDochodzimy do prawdziwej Sahary.\nPiasek może mieć wiele kolorów.\nPiusa – można się poczuć jak ptak.\nPiasek ma wiele kolorów – sprawdziliśmy na własnej skórze.\nOto prawdziwie naturalny plac zabaw.\nRuszamy dalej, prowadzeni przez nawigację przez znaczną część trasy lokalnymi szutrówkami, po których dzisiaj co chwilę śmigają wielkie TIR-y, pędzące po ok. 90 km/h i wznoszące gigantyczne chmury pyłu (chwilami dosłownie nic nie było widać). Estońscy kierowcy w ogóle jeżdżą po tych szutrówkach dość śmiało, właściwie tak samo szybko jak po asfaltowych drogach, ale dzisiaj te TIR-y pobiły chyba wszelkie rekordy…!\nMocno zgłodniali, dojeżdżamy do miejscowości Haanja, na parking pod Suur Munamägi, najwyższe (318 m n.p.m.) wzniesienie Estonii (a jednocześnie wszystkich krajów bałtyckich). Zaczynamy od wizyty w tutejszym kohviku, czyli kawiarni, która w Estonii zwykle oferuje też możliwość zjedzenia jakiegoś dania obiadowego. Dużego wyboru nie ma, na dodatek nie ma też toalety, co powoduje pewne komplikacje ze sprawami toaletowymi chłopców… Zamawiamy to, co jest, czyli zupę warzywną (z ziemniakami i szynką) i wieprzowinę z pieczonymi ziemniaczkami. Głodni nie marudzimy, tylko zjadamy i pokrzepieni ruszamy na szczyt. „Wspinaczka” po betonowych schodkach trwa najwyżej 10 minut. Na szczycie obowiązkowe zdjęcia jako dokumentacja do Korony Europy, a potem oczywiście dalsza wspinaczka na dawną wieżę ciśnień, przerobioną na wieżę widokową. Można nawet wjechać windą, ale my ze względów honorowych (przy okazji nieco obniżając cenę biletów…) wchodzimy na górę po schodach. Widok jest wart wysiłku – dookoła prawdziwe morze drzew – piękne ogromne pofałdowane tereny Parku Narodowego Haanja porośnięte lasami, z prześwitującymi spomiędzy wzgórz jeziorami – bardzo przyjemne dla oka!\nWchodzimy na Suur Munamägi – najwyższy szczyt Estonii.\n‚Wspinaczka’ zajmuje całe 5 minut.\nW Haanji nie można się nudzić.\nSuur Munamägi (318 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Estonii.\nWspinamy się na dawną wieżę ciśnień.\nPunkt widokowy na Suur Munamägi.\nWokół wielka zieleń – widok z wieży na Suur Munamägi.\nNa dachu Estonii.\nPo tych wszystkich atrakcjach robi się już na tyle późno (16:40), że rezygnujemy z zaplanowanej kąpieli na miejskiej plaży w Võru, stolicy regionu, i ruszamy prosto do domu. Chłopcy zresztą praktycznie od razu zasypiają w samochodzie, więc i tak z kąpieli byłyby nici… Nasz dzisiejszy czas to 9 godzin (od 10:00 do 19:00), w tym ponad 5 godzin i prawie 400 km przejazdów.\nPołudniowy-wschód Estonii to bardzo ciekawy rejon, można by spędzić tutaj ze trzy dni, niestety dystans dzielący nas od tego miejsca spowodował, że wybraliśmy tylko najbardziej spektakularne atrakcje. Również dla Estończyków to ważne miejsca, bo w Võru mieszkał i tworzył Kreutzwald, autor Kalevipoeg – estońskiej epopei i symbolu tożsamości narodowej. Okolica obfituje w piękne jeziora, wzgórza i bagna, jest wiele ścieżek turystycznych, szlaków rowerowych i narciarskich. W Vana Vastselina są ruiny krzyżackiej twierdzy, a wschodnie krańce regionu zamieszkuje oryginalna grupa etniczna – Setowie, ze swoją zupełnie odmienną kulturą i tradycją… Dla każdego coś miłego!\nPochmurno i małe przelotne deszcze, 21 stopni\nNa dzień pożegnalny wybieramy bardzo spokojną i odprężającą wycieczkę – kierujemy się do położonego niedaleko nas Parku Narodowego Soomaa. Park powstał w latach 90. w celu ochrony unikatowych podmokłych ekosystemów (największy obszar bagienny w Estonii). Regularnie powtarzające się tu powodzie (nazywane tu nawet „piątą porą roku”) wpłynęły na rozpowszechnienie bagien, mokrych łąk i umożliwiły rozkwit roślinności bagiennej.\nOd skrętu w Kopu stan dróg gwałtownie się zmienia – znika asfalt, a pojawiają się szutrówki. Po chwili nasz samochód wygląda jak po świeżych opadach śniegu. Pierwszy raz zatrzymujemy się przy „łacińskiej” (Läti) wieży widokowej. Niestety, wieża jest aktualnie w trakcie remontu i nie możemy wejść na górę, by obejrzeć bardziej rozległą panoramę. W związku z tym wsiadamy do samochodu i podjeżdżamy pod centrum informacyjne parku narodowego w Kõrtsi-Tőramaa. Położona w pobliżu ścieżka edukacyjna „Śladami bobra” jest zamknięta (remont), ale miła pani proponuje nam inną, znajdującą się niedaleko ścieżkę. W centrum informacji jest zresztą mnóstwo mapek i broszurek, więc na pewno każdy znajdzie tu coś dla siebie. Oglądamy z chłopcami niewielką wystawę przyrodniczą (której najciekawszym eksponatem jest autentyczna haabja – łódź wydrążona z pnia topoli, tradycyjnie używana tu w czasie powodzi). Ukoronowaniem naszej wycieczki do PN Soomaa jest spacer po prowadzącej przez bagienny obszar ścieżce przyrodniczej (opatrzonej numerem 1 i zaczynającej się za Riisą). Pokonanie podmokłych terenów umożliwiają drewniane kładki ułożone wzdłuż całej trasy (nasza część była nawet przystosowana dla niepełnosprawnych). Te właśnie kładki są największą atrakcją dla chłopaków – odgrywają rolę „torów” i sprawiają, że ciuchcia Tymuś i ciuchcia Sebuś chętnie i szybko suną przodem. Cały spacer zajmuje nam około godziny. Obejście całej trasy wymagałoby przejścia dystansu ok. trzykrotnie dłuższego, ale ze względu na niepewną pogodę i ograniczone możliwości Sebusia zdecydowaliśmy się dojść tylko do niewielkiego jeziorka i wrócić wzdłuż rzeki Navesti z powrotem.\nDzisiejsza wycieczka była nadzwyczaj miła i odprężająca – idealna przed jutrzejszą dłuuugą podróżą. Chętnie patrzyliśmy na roślinność bagienną (interesującą też dla Tymusia, który zresztą spontanicznie powiedział na początku trasy: „Jak ja lubię tak być gdzieś w naturze”), udawaliśmy z chłopcami, że jesteśmy olbrzymami – karłowate drzewa iglaste stanowiły idealną scenerię dla takich zabaw. Szkoda, że nie udało nam się wybrać na dłuższą wycieczkę na bagno Kuresoo – ale może to i dobrze opuszczać jakieś miejsce z lekkim poczuciem niedosytu.\nPark Narodowy Soomaa.\nPunkt informacyjny PN Soomaa.\nOglądamy ekspozycję przyrodniczą.\nHaabja i żuraw.\nMożna też się pobawić.\nZasięgi ,,piątej pory roku”…\nW Parku Narodowym Soomaa.\nWejście na ścieżkę przyrodniczą.\nPo kładkach przez obrzeża bagna Kuresoo.\nMałe co nieco na bagnach.\nKarłowate drzewa na bagnach.\nCzy to kamień, czy roślina.\nJeziorko na bagnach.\nA teraz do lasu.\nNa obiad podjeżdżamy do miejscowości Jõesuu. W Internecie wyczytaliśmy, że jest tam karczma, w której można zjeść ciepły posiłek. Karczma rzeczywiście jest, i to jaka fajna! Taka autentyczna, nieplastikowa, cudownie prowincjonalna. Najadamy się we czworo jak bąki i płacimy niecałe 15 Euro. Po obiedzie idziemy zobaczyć most wiszący w Jõesuu – najdłuższy w całej Estonii. Widok mostu przerasta nasze oczekiwania. Most rzeczywiście wisi – drewniana, ponad 60-metrowa konstrukcja jest podtrzymywana przez grube stalowe liny i dynda w powietrzu. Po wejściu na most rusza się on na wszystkie strony – przechodzi się na drugą stronę z duszą na ramieniu. Wrażenia niezapomniane; nie musimy też pisać, jak bardzo ta atrakcja podobała się chłopcom.\nPub – Karczma w Joesuu.\nNajdłuższy wiszący most w Estonii – Joesuu.\nW drodze powrotnej mamy niezłego stresa z powodu pustego baku. Już od początku dnia jechaliśmy na rezerwie, stacji w Jõesuu nie było (a liczyliśmy na nią), więc jechaliśmy do Pärnu, czekając tylko tej pięknej chwili, kiedy samochód rozkraczy się nam na środku drogi. Na szczęście do tego nie doszło, choć po dojechaniu na stację okazało się, że zostało nam tylko 1,5 l paliwa w baku.\nPo południu, chcąc nie chcąc, zabieramy się za pakowanie. Chłopaki jeszcze myją naszą brykę (która po naszych ostatnich dwóch wycieczkach jest tak brudna, jak chyba nigdy wcześniej w całej swojej historii), a na koniec idziemy jeszcze podziękować naszej pani gospodyni za przemiły tydzień.\n11 sierpnia 2013, niedziela\nPoranek chłodny i deszczowy, potem słońce i do 24 stopni\nDługi dystans do pokonania (prawie 900 km) składnia nas do wyjechania o 5:00. Wstawanie jest koszmarne, ale potem nie żałujemy wczesnej pobudki. Pierwszy odcinek Via Balticą, do Rygi, jedzie się bardzo dobrze – jest pusto, tylko od czasu do czasu spotykamy na drodze zwierzęta – bociany, sarny i liska. Za Rygą droga staje się dużo bardziej ruchliwa, a jazda jest nużąca (prawie cały czas prosto) i nieco męcząca. W dodatku chłopcy są niewyspani i drażliwi. Żeby rozładować atmosferę, urządzamy sobie trzy krótkie postoje: pierwszy – na położonym nad samym morzem parkingu na Łotwie (morze ozdobione ciężkimi chmurami było niezwykle malownicze), drugi – 150 km dalej, przy polnej drodze (którą przechodzimy się na krótki spacer i przy okazji widzimy blisko nas dwa piękne żurawie) i trzeci – na leśnym parkingu na Litwie (niezachęcającym do dłuższego odpoczynku).\nWracamy do domu. Łotewska plaża nad ranem.\nPoranek na Bałtyku, Łotwa.\nNasz drugi postój (jeszcze na Łotwie).\nŻurawie wzbiły się do lotu tuż przed nami.\nPotem chłopcy zasypiają, a nam udaje się przeciągnąć aż do Suwałk. Tu nie możemy oprzeć się pokusie zajrzenia do Wigierskiego Parku Narodowego, z którym wiążą nam się jak najlepsze wspomnienia. Podjeżdżamy do Starego Folwarku, gdzie stosunkowo niedawno urządzono Muzeum Wigier – sześć lat temu, gdy ostatnio tu byliśmy, tego obiektu jeszcze nie było, oglądaliśmy tylko ekspozycję przyrodniczą w siedzibie WPN w Krzywem. To miło patrzeć, jak takie piękne tereny unowocześniają się, zmieniają i uatrakcyjniają dla turystów nie tylko z Polski.\nNowe muzeum jest nowoczesne, interaktywne i ciekawe dla dużych i małych. Chłopcom bardzo podoba się pomysłowo zaaranżowany batyskaf, gdzie po zajrzeniu w bulaje można obejrzeć ryby – mieszkańców wigierskich jezior – bądź na filmach, bądź żywe, pływające w akwarium. Ciekawi ich również oglądanie skamielin przez szkło powiększające, odnajdywanie ptaków przy pomocy zapalających się światełek-podpowiedzi, czy oglądanie różnych eksponatów pod mikroskopem. My też z chęcią oglądamy wystawę. Najbardziej podoba nam się autentyczna dłubanka sprzed ponad 600 lat, ale też ciekawy jest model jęzora lodowca czy interaktywne ekrany, pozwalające wzbogacić wiadomości nt. flory i fauny WPN.\nObiad, już w Polsce (Stary Folwark).\nMuzeum Wigier w Starym Folwarku.\nZaczynamy od obejrzenia mieszkańców Wigierskiego PN.\nChłopcom najbardziej podobały się wigierskie rybki.\nPod szkłem powiększającym można obejrzeć skamieniałości.\nPrzenosimy się do epoki łowców reniferów.\nEpoka lodowcowa 2013.\nNajwiększą atrakcją był batyskaf.\nTrudno było chłopców stąd wyciągnąć.\nTymo bul bul.\nDłubanka sprzed ponad 600 lat.\nWkraczamy do krainy ryb.\nŁamigłówki przyrodnicze nie zawsze są łatwe.\nNa koniec naszej wizyty w Starym Folwarku idziemy z chłopcami na brzeg jeziora i odświeżamy w naszej pamięci niezwykle malowniczy widok na wigierski klasztor kamedułów wyłaniający się zza jeziora Wigry. Do zdjęć chętnie pozuje nam łabędź – to dodatkowa atrakcja dla chłopców. Ech, chętnie wrócimy w te tereny raz jeszcze…\nNad Jeziorem Wigry, Stary Folwark, w tle klasztor kamedułów.\nPrzerwa wydłuża nam się do ponad dwóch godzin (13:30-15:30; przed wizytą w muzeum jeszcze idziemy na obiad w tutejszym barze, przy okazji czego M. kompletnie zalewa się kawą i potem musi w toalecie przebierać się w wylosowane z torby z brudnymi ciuchami rzeczy:)), więc nie pozwalamy sobie na kąpiel w jeziorze (choć kąpielisko bardzo do niej zachęca) i ruszamy w dalszą podróż, tym razem już prosto (z jedną krótką przerwą) na Osęczyznę. Zostawiamy tam chłopców na działce z Dziadkami na ciąg dalszy wakacji, a sami późnym wieczorem wracamy do Warszawy z Regatką.\nCzeskie Karkonosze cz. III – korzystamy z pięknej zimy!\nGóry Europy, Korona Europy 28 kwietnia 2015 Gdzie by tu dalej\nW nocy -10 stopni, w dzień piękne słońce i ok. -2 do 0 stopni\nWstajemy dość wcześnie i szykujemy się na rodzinną wycieczkę. Z Peca pod Snežkou ruszamy czerwonym szlakiem do schroniska (gospody) Jeleni Louky. Zaczyna się od małych kłopotów orientacyjnych, ale ostatecznie R. zostawia wycieczkę na szlaku (czerwonym) i odstawia samochód na parking w okolicy głównego skrzyżowania. Ruszamy najpierw drogą, a potem już bardzo przyjemną leśną dróżką o niewielkim nachyleniu przez Zelený Důl. Piękne słońce aż razi w oczy, sprawiając że każda drobina śniegu skrzy się srebrnym blaskiem… bajkowo! Sebuś znaczną część drogi pokonuje w sankach, a Tymuś „rozbija się” o śnieżne obrzeża drogi:)\nSamo schronisko Jelenia Łąka to typowa tutejsza „bouda” (z prawie trzystuletnią tradycją), bardzo urocza i funkcjonalna. Jest gdzie zostawić sanki, narty, buty narciarskie itp., a w sali restauracyjnej jest duży kącik zabaw dla dzieci ze sporą drewnianą zjeżdżalnią, stoliczkiem do rysowania i dużym pudłem klocków. To zresztą nie pierwsze miejsce w Czechach, gdzie pamiętano o pociechach (szkoda, że u nas takie zwyczaje dopiero powoli się rozprzestrzeniają…). Pomimo wczesnej pory decydujemy się na obiad, jemy zupkę jarzynową i wyprażany ser z frytkami. Porcje są spore, a cena naprawdę niezła (500 CZK za trzy obiady z herbatą i napiwkiem).\nDroga powrotna jak zwykle mija dość sprawnie, głównie za sprawą sanek. Przez pół drogi chłopcy jadą we dwóch, a potem Sebuś dalej je okupuje, a Tymuś doskonali swoje umiejętności w zjeżdżaniu na jabłuszku. Trzy kilometry mijają całkiem sprawnie. Cała wycieczka zajęła nam niespełna cztery godziny z dojazdem.\nZ Peca pod Snežkou do Hostinca Jeleni Louky.\nKapliczka słupowa (XIX) z pątnikiem.\nGospoda Jelenie Łąki.\nA chłopcy mają raj.\nPowrót do Peca pod Snežkou – styl na śledzia.\nPowrót do Peca pod Snežkou.\nTymo na ostatniej prostej.\nNie ma chłopców…\nPo powrocie tradycyjnie szybko usypiamy Sebusia, pijemy kawkę i ruszamy z Tymusiem na podbój kolejnego ośrodka narciarskiego. Na narty w Černým Důle nie mamy co prawda zbyt wiele czasu, ale w dwie godziny udaje nam się cztery razy zjechać najdłuższą trasą. Tymuś świetnie sobie radzi – naprawdę już skręca równolegle! A do tego uczymy się dzisiaj przewracania i samodzielnego wstawania. Jesteśmy z niego strasznie dumni! A ośrodek jest bardzo dobrym miejscem na rodzinne szusowanie.\nNarty w Černým Důle.\nTymo załapuje jazdę równoległą!.\nNowy styl jazdy na nartach.\nCoraz to nowe figury.\nWieczorem jedziemy jeszcze wyszaleć się na stoku Protež. Zaliczamy osiem zjazdów tą najdłuższą w Czechach oświetloną trasą z miłym przerywnikiem na gorącą czekoladę z bitą śmietaną. Warunki są świetne, praktycznie bez kolejki do wyciągu… malina! Tym razem bez problemu zjeżdżamy na główny parking prosto z trasy. Każdy z wyjazdów narciarskich zajął nam ok. 3 godziny z dojazdem. Wieczorem naprawdę zmęczeni szybko zapisujemy, robimy zdjęcia i kładziemy się, bo czekają nas kolejne dwa intensywne dni!\nRano do -14 stopni, w dzień ok. -2, na Śnieżce -11; po słonecznym poranku potem pojawiają się chmury i przelotne opady śniegu\nPlanowaliśmy dzisiaj rano wypad na sanki do Szpindla, ale w nocy Tymuś odstawił histerię, że ucho go boli, więc zmieniliśmy plan na wycieczkę górską we dwoje. W końcu rano przyznał, że bolał go … kawałek małżowiny ucha, a nie ucho w środku, więc alarm został odwołany, ale było już za późno na zmianę planów i ruszyliśmy na wyprawę, a chłopcy w tym czasie eksplorowali z babcią pobliski zielony szlak (przy kościółku w Svobodzie nad Upou).\nKościół Św. Józefa (pocz. XX) w Svobodzie nad Upou.\nW tym samym czasie w Svobodzie nad Upou…\nCo prawda rok temu już zdobyliśmy zimą ten szczyt z Tymusiem, jednak zrobiliśmy to z trochę mało „honorowo”, bo podjechaliśmy wyciągiem Zbyszek na Kopę. Wobec tego w ramach zdobywania korony Europy postanowiliśmy wejść na najwyższy szczyt Czech bez korzystania z wyciągów czy kolejek. W tym roku zresztą i tak kolejka z czeskiej strony jest w rekonstrukcji i nie działa.\nTym razem planujemy wejście od wschodu, po głównej grani Karkonoszy. Ruszamy z Malej Upy zaraz za Przełęczą Okraj i szybko znajdujemy wyjście naszego żółtego szlaku przy drogowskazie z napisem „Sněžka” (pierwotnie planowaliśmy wyruszyć nieco krótszym, zielonym szlakiem, wyruszającym jeszcze nieco niżej z drogi na Okraj, ale nie wypatrzyliśmy z samochodu wyjścia szlaku i odpowiedniego parkingu).\nOdcinek z Malej Upy do schroniska Jelenka początkowo prowadzi ścieżką między domami, a potem szeroką, wyratrakowaną rano drogą przez las. Idzie się dobrze, ale umiarkowanym tempem – jednak przewyższenie robi swoje (ok. 300 m). Do Jelenki idziemy około godziny. Tym razem oglądamy ją tylko z zewnątrz i ruszamy dalej, planując tu obiad w drodze powrotnej. Od tej pory wędrujemy głównym grzbietem Karkonoszy.\nZ Górnej Małej Upy na Śnieżkę.\nWypatrujemy Czarną Górę w oddali.\nGóra Mała Upa – Jelenka.\nZatrzymujemy się na postój dopiero po pokonaniu kolejnych 150 m przewyższenia, po dotarciu na szczyt Czarnej Kopy (1407 m n.p.m.). Miło posiedzieć na śniegu, popijając gorącą herbatkę z termosu, ale kilkunastostopniowy mróz skłania nas do skrócania postoju do minimum.\nŚnieżka coraz bliżej.\nOdpoczynek na Czarnej Kopie.\nOdcinek Czarna Kopa-Śnieżka pokonujemy w ok. 70 min. Podejście jest nieco nużące – miejscami zawiany szlak i przepadający śnieg plus różnica wysokości robią swoje, ale na szczycie – jak to w górach – szybko zapominamy o zmęczeniu. Oglądamy oszadzioną kaplicę Św. Wawrzyńca, zaglądamy do czeskiego bufetu (pełnego turystów) i kierujemy się na coś ciepłego do restauracji w budynku obserwatorium astronomicznego. Zjadamy gorącą kwaśnicę, popijamy herbatą i – nie przedłużając – zarządzamy odwrót.\nSchodzimy tą samą drogą. Warunki pogodowe zmieniły się diametralnie – błękitne niebo jest tylko wspomnieniem, za to co chwilę zachodzą chmury i prószy śnieg. Mimo warunków zupełnie zimowych szybko tracimy wysokość i po niecałej godzinie wchodzimy na obiad (naprawdę smaczny!) do przytulnego schroniska Jelenka.\nSchodząc z Jelenki do Upy, co chwilę mijamy zjeżdżające dzieciaki na sankach – nachylenie drogi w drodze powrotnej jest teraz zdecydowanym sprzymierzeńcem.\nRzut oka ze Śnieżki na zachód.\nZejście ze Śnieżki w kierunku wschodnim.\nDocieramy do samochodu zmęczeni – jak to po zimowej turze – ale zadowoleni, że honorowo zdobyliśmy kolejny szczyt do Korony Europy. Wycieczkę kończymy przymusowym zwiedzaniem centrum Małej Upy – okazuje się, że opłaty za parking P3 można wnieść … w kasie przy wyciągu. Gdyby nas tylko tak nogi nie bolały, spacerek byłby samą przyjemnością.\nCała wycieczka zajęła nam ok. 6,5 godziny i wymagała pokonania łącznie ok. 800 m różnicy wzniesień.\nWieczorna wycieczka na stok\nWieczorem wybieramy się wszyscy do najbliższego nam ośrodka narciarskiego w Svobodzie nad Upou. M. jeździ z Tymusiem, a R. i U. spacerują z Sebusiem, podziwiając coraz lepszą jazdę Tyma. Sebuś też jest bardzo zadowolony – bawi się w śniegu (m.in. przygotowuje tort dla Olka) i – uwaga uwaga! – uczy się sam zjeżdżać na jabłuszku.\nUmiem zjeżdżać na jabłuszku!.\n9 lutego 2013, sobota – dzień pożegnalny\nPiękna słoneczna pogoda z niewielkim mrozem\nPoranne sanki na Czarnej Górze\nWedług pierwotnych planów mieliśmy jechać na 4-kilometrową sankostradę do Szpindlerowego Młyna, ale baliśmy się, że długi dojazd niebezpiecznie skróci nam czas na narty na Czarnej Górze. Chłopcy są jednak strasznie nakręceni na sanki, więc nie chcąc zabierać im tej przyjemności, decydujemy się zjechać raz jeszcze z Czarnej Góry.\nNa górę wjeżdżamy gondolkami wszyscy pięcioro. Szadź na świerkach, błękitne niebo i świeżo wyratrakowane trasy – po prostu bajka. Podchodzimy pod wieżę widokową, ale – niestety – okazuje się, że wejścia są możliwe tylko między 12.00 i 15.00, więc możemy tylko wyobrażać sobie, jak pięknie prezentuje się zimowa panorama z Czarnej Góry.\nNa początku trasy dla saneczkarzy rozdzielamy się – U. uznaje, że jednorazowe doświadczenie emocji związanych ze zjazdem na sankach już jej wystarczy i zjeżdża na dół kolejką, a nasza czwórka ustawia się w blokach startowych i ziuuuu! na dół. Jedzie się świetnie – dziś udaje nam się wyjechać na górę dość wcześnie (o 9:00 stawiamy się na parkingu), więc trasa jest świeżo wyratrakowana, a innych saneczkarzy spotykamy tylko sporadycznie. Szkoda, że sankostrada kilka razy przecina trasy narciarskie – to właściwie jedyny zarzut (poza ceną:)), który można postawić tej atrakcji. Na dole chłopcy wołają, że chcą jeszcze raz, ale chcemy jeszcze sami wyskoczyć na narty, więc wracamy do domu.\nNa Czarna Górę!.\nWieża widokowa na szczycie Czarnej Góry.\nIdziemy do początku trasy saneczkarskiej.\nSaneczkarze na start!.\nSankostrada z Czarnej Góry.\nPrzejazd pod mostem to jest coś!.\nA teraz przejazd pod ulicą – wow!.\nNarty na Czarnej Górze (M. + R.)\nOd 12:00 do 15:30 objeżdżamy sobie wszystkie trasy ośrodka. Ich ilość może nie przyprawia o zawrót głowy, ale są przyzwoitej długości i o przyjemnym nachyleniu (przeważają trasy czerwone). To dobry ośrodek na półdniowy wypad. Nam najmilej jeździło się na sztandarowej, niemal trzykilometrowej trasie ośrodka – wzdłuż kolejki gondolowej, ale odstraszała trochę kolejka na dole, więc jeździliśmy głownie na dwuosobowych orczykach Andeš.\nNie obyło się bez emocji. Najpierw okazało się, że główny parking w Janskich Lazniach jest zapełniony i pokierowano nas na parking pół kilometra niżej. Potem, na koniec, przeżyliśmy mały horror z wyjazdem z parkingu. Zgubiliśmy bilet parkingowy i musieliśmy kupować „karny” bilet za … 500 CZK. Nie wspomnę, jak to popsuło nam nastroje, tym bardziej, że w końcu zguba się znalazła – na tylnym siedzeniu samochodu. Tylko że poniewczasie… Cóż, skibusy górą.\nPo południu idziemy wszyscy na pożegnalny obiad do restauracji Měštanský Dům w centrum Svobody nad Upou. Najadamy się do syta smacznym jedzeniem (Tymo zasmakował na dobre w wyprażanym serze, M. dogadza sobie wołowiną w słodkim sosie śmietanowym z knedlikami, R. i U. zajadają kurczaka zapiekanego z serem i brokułami, a Sebuś wsuwa fryty z kawałkami mięsa).\nCentrum Svobody nad Upou.\nPożegnalny obiad w Svobodzie nad Upou.\nWieczorem wszyscy (poza M., skazaną na pakowanie) idą pod orczyki w Svobodzie nad Upou, gdzie T. z R. zaliczają pożegnalne zjazdy, a S. doskonali swoje umiejętności jazdy na jabłuszku. Potem już czeka nas tylko niewdzięczne pakowanie.\nZgodnie przyznajemy, że pobyt był zdecydowanie za krótki – tyle jeszcze chciałoby się zrobić: narty i sanki w Szpindlerowym, jeszcze jedną wspólną górską wycieczkę, spacer zielonym szlakiem zaczynającym się przy naszym domu, schroniska w Górach Izerskich (M. + R.), Kutną Horę na dzień wycieczkowy… Cóż, pogoda i – przede wszystkim – choroby dość mocno na początku pokrzyżowały nam plany. Mamy po co wracać. Na pewno rejon czeskich Karkonoszy jest bardzo ciekawy turystycznie i każdy znajdzie tu mnóstwo atrakcji dla siebie.\nRano ok. -10 stopni, w dzień w Polsce -1 do -3 stopni, bez opadów\nW powrotną drogę wyruszamy nie bez przygód. Wyszykowaliśmy się właściwie na 6:30, ale pani gospodyni nie odebrała naszego SMS-a, bo zabalowała i zaspała… dopiero po naszym telefonie przysłała „pritela”, żeby odebrał od nas klucze… W końcu jednak ruszamy (ok. 7:05), bogatsi o historię o Titanicu z czeskiego National Geographic, która bardzo zaintrygowała chłopców!\nDroga zleciała nam dość sprawnie (9 godz. i 20 min, 540 km), pomimo kilku postojów. Zatrzymywaliśmy się parę razy, bo jakoś nie mogliśmy się zgrać w potrzebach postojowych. Mimo to udało nam się zaliczyć dwie bardzo ciekawe atrakcje:\nOglądamy tutaj XVII-wieczny Kościół Pokoju (wpisany na listę dziedzictwa UNESCO!), chyba bardziej okazały niż ten ze Świdnicy, dodatkowo ładnie położony w Parku Pokoju. Niestety o wczesnej porze nie możemy zajrzeć do środka.\nKościół Pokoju (XVII) w Jaworze, wczenobarokowy.\nEwangelicki Kościół Pokoju w Jaworze, konstrukcja szkieletowa.\nTo miasto często pomijane w przewodnikach, a jednak ciekawe (niektórzy twierdzą, że jest to najwcześniej wymieniane w źródłach pisanych miasto w Polsce – Calisia u Ptolemeusza w II w.).\nCo prawda zabudowa rynku pochodzi z XX w., ale jest całkiem ładna, podziwiamy zwłaszcza okazały ratusz i dość spójne w stylu kamieniczki otaczające sam Główny Rynek, jak i przyległe uliczki. Załapujemy się na hejnał z wieży ratusza, a potem lecimy na szybki obchód pozostałych atrakcji.\nOglądamy Bazylikę Sanktuarium Wniebowzięcia NMP, potocznie zwaną Kościołem pw. Św. Józefa (gotycko-barokową), Basztę Dorotkę i fragment XIV-wiecznych murów miejskich, Katedrę Św. Mikołaja (XIII w., przeb.), pojezuicki kościół garnizonowy (XVI w.) oraz zespół klasztorny Franciszkanów (XIII w., przeb.).\nZwieńczeniem wizyty w Kaliszu jest przepyszny obiad w stylowej westernowej restauracji przy rynku.\nChłopcy są znakomitymi turystami, dzielnie towarzyszą nam w zwiedzaniu, a dodatkowe „kilometry” robią, obiegając klomby i płosząc gołębie na rynku. Po spacerze dopisują im apetyty, a potem świetnie im się śpi podczas ostatniego odcinka podróży, już prosto do domu.\nRatusz (XX) w Kaliszu.\nArkady kaliskiego ratusza.\nUrokliwa zabudowa kaliskiego rynku.\nWczesnobarokowy (XVI) kosciół garnizonowy.\nPlac Św. Józefa z Bazyliką Sanktuarium Wniebowzięcia NMP.\nOkolice Placu Św. Józefa w Kaliszu.\nBaszta Dorotka. Bazylika Wniebowzięcia NMP w tle.\nKatedra Św. Mikołaja.\nPożegnalny obiad w Kaliszu.\nCzeskie Karkonosze, 2013.02\nCzeskie Karkonosze to piękna przyroda, doskonale utrzymane trasy narciarskie, fantastyczna sankostrada z Czarnej Góry i sympatyczne miejscowości z cennymi zabytkami. Czego chcieć więcej? A do tego blisko, swojsko i po sąsiedzku. Dwutygodniowy pobyt nie dłużył nam się ani przez chwilę!\nCzęść I – dojazd i zwiedzanie okolicy\nOpatówek, Antonin, Hradec Kralove, Kuks, Liberec, Janské Lázné i Trutnov\nCzęść II – zima w pełni\nSanki, narty, spacery i… Czeski Raj\nCzęść III – korzystamy z pięknej zimy\nSpacery, narty, sanki i… Śnieżka\nAlpy Bawarskie część II – Zugspitze, ferrata Hindelanger, Bawarskie zamki i kościoły\nŁadnie, tylko w okolicy szczytu trochę chmur, na dole 25oC, na szczycie 7oC\nWyprawa na Zugspitze! (2962 m n.p.m.)\nTo kolejny szczyt Korony Europy i główny cel naszej wyprawy w Alpy Bawarskie.\nWstajemy o 5:25, szybko jemy śniadanie i tuż przed 7:00 ruszamy już z parkingu w Hammersbach (k. GaPa) w stronę doliny Höllental.\nTrasa po niespełna godzinie podejścia drogą gruntową doprowadza nas do zadziwiającego wąwózu Höllentalklamm. Wąwóz to przełom potoku przez najniższy próg doliny; jego ściany miejscami osiągają nawet ok. 100 m wysokości. Ścieżkę poprowadzono po specjalnych półkach, mostkach podwieszonych nad rwącym nurtem potoku oraz w oświetlonych tunelach wydrążonych w skałach (w wielu miejscach kapie lub leje się z góry woda, dlatego niezbędna jest kurtka przeciwdeszczowa). Jest pięknie – miejsce to warte jest odwiedzenia nie tylko przy okazji wejścia na Zugspitze (choć opłata za wejście wynosi 4 €). Przy okazji „bez bólu”, bo zajęci oglądaniem kaskad potoku, pokonujemy pierwszy próg doliny\nWidok na ALpy z przysiółka Hammersbach – ruszamy.\nWejście do wąwozu Höllentalklamm.\nPo 2 godzinach od startu (pół godziny za wąwozem) docieramy do jedynego na dzisiejszej trasie schroniska – schroniska Höllentalangerhütte. Wypijamy litrowego Radlera (to był dopiero kufel!), wcinamy drugie śniadanie i w szampańskich humorach ruszamy w dalszą drogę.\nDolne piętro Doliny Höllental.\nDzisiejsza trasa oferuje nam cały czas bardzo ładne widoki na otaczające szczyty, zwłaszcza masyw Waxenstein, Alpspitze i samo Zugspitze. Za schroniskiem wchodzimy na drugi próg doliny, podczas którego pokonujemy pierwsze ubezpieczone odcinki. Słynna Brett, czyli deska, to faktycznie eksponowane miejsce, ale obiektywnie przy asekuracji nie stanowi wyraźnej trudności (chociaż jeżeli ktoś raz się przestraszy, to potem trudno opanować drżenie nóg i może to być koniec wyprawy, widzimy dzisiaj taką scenkę w tym miejscu).\nForsujemy wyższy próg Doliny Höllental.\nW środkowym odcinku trasy najbardziej daje się nam we znaki mozolne zdobywanie wysokości zakosami po niezbyt wygodnych, usuwających się spod nóg piargach.\nGórne piętro Doliny Höllental.\nMozolnie, po około 4,5 godziny od wyjścia, docieramy do kolejnej atrakcji dzisiejszej trasy – lodowczyka Höllentalfermer. Nie jest on duży, jak na pierwszy raz w sam raz (można sobie wyobrazić jak wyglądają większe lodowce). Pokonujemy go w rakach, które wyraźnie ułatwiają drogę, ale wiele osób posiłkuje się tylko kijkami lub ewentualnie plastikowymi nakładkami na buty. Większe szczeliny można łatwo ominąć, a te, przez które się przechodzi, dostarczają przyjemnej adrenalinki – słyszymy przez nie głośny szum wody przepływającej pod lodowcem.\nZbliżamy się do lodowczyka Höllentalfermer.\nPożegnanie lodowca Höllentalfermer.\nNajwiększym technicznym problemem na dzisiejszej trasie jest przeskoczenie (dosłownie) szerokiej na niespełna metr, ale głębokiej miejscami na ok. 10 metrów szczeliny brzeżnej lodowca, zwłaszcza, że trzeba ten manewr skoordynować ze złapaniem liny, a podłoże do skoku stanowi lodoszreń. Trzy, cztery, hop! – udało się!\nPo pokonaniu tej przeszkody ruszamy już właściwą ferratą wyprowadzającą na szczyt, nie napotykając większych trudności technicznych, chociaż w niektórych miejscach konieczna jest wzmożona uwaga i nieco większy wysiłek.\nTen końcowy odcinek zdecydowanie najbardziej daje nam w kość, bo na mapie wydaje się bardzo krótki, a w rzeczywistości to jeszcze ok. 400-500 m wysokości do pokonania. Łącznie tego dnia wchodzimy ok. 2200 m pod górę. Mamy prawo być zmęczeni…\nVia ferrata na Zugspitze.\nEibsee z góry.\nOstatecznie, wykończeni, ale szczęśliwi z realizacji planu, docieramy pod krzyż na szczycie Zugspitze ok. 15:20. Z radością widzimy spotkanego wcześniej sympatycznego Polaka, od lat mieszkającego w Berlinie, który jest autorem naszego wspólnego zdjęcia na szczycie (dzięki!).\nZugspitze – dach Niemiec – 2962 m n.p.m.\nWidoki są piękne, ale sam szczyt to rozpaczliwy obraz – ogromne wielopiętrowe budynki, połączone promenadami i tarasami, zatłoczone setkami, jeśli nie tysiącami turystów, a w tle zindustrializowany, głównie przez infrastrukturę narciarską, płaskowyż położony na południe od szczytu… KOSZMAR!\nZindustrializowany szczyt Zugspitze.\nWłaściwy wierzchołek pozostaje nieco z boku.\nTo nie miasto. To szczyt Zugspitze.\nJak najszybciej kupujemy bilety na zjazd kolejką (industrializacja industrializacją, ale kusi nas możliwość zjazdu kolejką zębatą 4,5 kilometrowym tunelem „w brzuchu” Zugspitze – to w końcu „pociągowy szczyt”). Po zdjęciu ferratowego ekwipunku ruszamy w dół.\nGórny peron kolejki zębatej na Zugspitze.\nKolejka jedzie dość długo (prawie półtorej godziny do „naszego” Hammersbach, gdzie zostawiliśmy samochód), jest zatłoczona i w sumie to średnia przyjemność – gdybyśmy dotarli tu wcześniej i miałby kto po nas podjechać do Eibsee, to zeszlibyśmy w tamtym kierunku pieszo.\nOgólnie trasę oceniamy bardzo pozytywnie, jest wyjątkowo różnorodna (wąwóz, ciekawe odcinki z ubezpieczeniami, pierwszy na naszych wyprawach lodowiec) i długo zostanie w naszych wspomnieniach. W dodatku Zugspitze to nasz nowy rekord wysokości – 2962 m!\nPrzepiękny dzień, na dole upał do 30 stopni\nW związku z planowanym na jutro załamaniem pogody zagłuszamy pragnienie odespania się po Zugspitze, znów wstajemy rano i szykujemy się w góry – szkoda by było zmarnować taki piękny dzień! Dziś nasz wybór pada na…\nNiestety, czeka nas dość długi dojazd – punkt wyjścia jest aż w Obersdorfie, więc mimo że siedzimy w samochodzie już o 7:00 rano, do Obersdorfu docieramy grubo po 9:00 (po drodze dwa krótkie zatrzymania – jedno na zdjęcie urokliwego austriackiego jeziorka Plansee i drugie na mniej bijące po kieszeniach tankowanie w Austrii).\nAustriackie Jezioro Plansee.\nOdstajemy swoje w kolejce do wagonika i już po chwili kolejka wwozi nas trzema etapami na szczyt Nebelhornu. Po drodze oglądamy mile kojarzące się z Małyszem skocznie w Obersdorfie i patrzymy na łagodną, równiutką drogę wejściową na szczyt – pewnie spokojnie można by tu wjechać z maluszkiem w wózku.\nKolejka z Oberstdorfu na Nebelhorn.\nNa szczycie Nebelhornu (2224 m n.p.m.) zabawiamy krótko – mała przerwa na panoramkę i podziwianie latających tu wszędzie paralotniarzy, szybkie założenie ferratowego ekwipunku i w drogę (mimo całego naszego pośpiechu przez ten długi dojazd udaje nam się wyruszyć dopiero o 10:20).\nSzczyt Nebelhornu (2221 m n.p.m.) z gigantyczną muchą.\nRejon Nebelhornu to mekka paralotniarzy.\nPołudniowo-wschodnie otoczenie Nebelhornu.\nFerrata Hindelanger okazuje się bardzo interesująca. Po pierwsze: na całej długości poprowadzona jest grzbietem, co nadaje jej widokowego charakteru, i po drugie: w porównaniu z trasami z ubiegłych dni, ścieżka ma stosunkowo naturalny charakter. Nie ma tu nadmiaru zabezpieczeń (przychodzą nam na myśl tatrzańskie Rohacze i Otargańce), często trzeba się przytrzymać skały, teren jest naturalnie urozmaicony, z kilkoma elementami naturalnej wspinaczki. Nie ma tu może wielkich trudności technicznych, ale trasa ta z racji ekspozycji na pewno wymaga uwagi. Rozmawiamy o tym, że Tymka możemy za kilka lat wziąć na ferratkę na Alpspitze – to bardzo dobra propozycja na początek przygody z via ferratami – ale ferrata Hindelanger będzie musiała na niego dłużej poczekać.\nIdziemy sobie spokojnie, nie spiesząc się, cały czas za tymi samymi dwoma turystami. Plany wejścia na Großer Daumen nieubłaganie krzyżuje czas. Mamy już wykupiony bilet powrotny na kolejkę i, wziąwszy pod uwagę ponad dwugodzinną drogę powrotną samochodem, nie bardzo chcemy go zmarnować. Z małej przełączki schodzimy więc z grani i w ok. godzinę dochodzimy płaskowyżem Koblat do środkowej stacji kolejki. Po drodze nie możemy oderwać wzroku od spektaklu odgrywanego przez kozice na płacie śniegu na stokach Westlicher Wengenkopf. Kozicom chyba też było dziś gorąco… Kilkanaście minut czekania na swoją kolej wejścia do wagonika (pod stacją kolejki byliśmy nieco przed 16:00) i już witamy nasz samochód, zaparkowany na kolejkowym parkingu.\nWidok na ferratę Hindelanger.\nWestlicher Wengenkopf już za nami.\nGroßer Daumen ciągle przed nami.\nZejście na Płaskowyż Koblat.\nKozice chłodzą się w śniegu.\nDochodzimy do pośredniej stacji kolejki na Nebelhorn.\nDroga z Oberstdorfu do Oberau mija nieco sprawniej niż rano, pewnie dlatego, że tym razem wybieramy trasę wiodącą w większym stopniu przez Niemcy i prowadzącą spory odcinek autostradą. Jeszcze tylko w Austrii zatrzymujemy się na dotankowanie do pełna i już prosto na miejsce.\nWieczorem cieszymy się, że pogoda i kondycja pozwoliły nam na zrobienie aż czterech dużych wycieczek górskich. Szkoda, że jutro ten deszcz… Ale z drugiej strony musimy też pocieszyć się zabytkami Bawarii! Może więc niech pada.\nDo południa leje deszcz, a od południa całkiem ładnie, choć chłodno, ok. 19oC\nDo południa pada, więc czytamy kawał „Gry anioła” i na wyprawę ruszamy dopiero po wczesnym obiedzie.\nBawarskie zamki i kościoły\nDzisiaj postanawiamy przejechać chyba najciekawszy fragment Niemieckiego Szlaku Alpejskiego (Deutsche Alpenstraße), odwiedzając kolejno:\nWies z rokokowym kościołem z XVIII w., wpisanym na listę UNESCO. Na szczególną uwagę zasługuje wnętrze z przebogatymi freskami (dość powiedzieć, że kościół został tak zaprojektowany, żeby stworzyć miejsce na ogromny owalny fresk na środku sufitu).\nBarokowy kościół w Wies (UNESCO).\nFüssen, gdzie oglądamy budynki dawnego opactwa (barokowe, obecnie kościół parafialny i muzeum) oraz zamek Hohes Schloss, którego dziedziniec i wieża pokryte są pięknymi malowidłami iluzjonistycznymi sprzed pięciuset lat! Dodatkowo fundujemy sobie ok. półgodzinny spacer do wodospadu rzeki Lech.\nFüssen – kościół parafialny (przeb. pocz. XVIII) w opactwie św. Magnusa.\nZamek w Füssen z malowidłami iluzjonistyczymi (pocz. XVI).\nWodospad na rzece Lech, Füssen.\nHohenschwangau – zabawiamy tu dłużej, bo do obejrzenia mamy aż dwa zamki. Pierwszy to Hohenschwangau – neogotycki zamek z pierwszej połowy XIX w., gdzie wychował się Ludwik II Bawarski. Drugi – Neuschwanstein – to wizytówka Bawarii, a nawet całych Niemiec, wzór dla Disneyowskich zamków, zbudowany jako realizacja romantycznej wizji Ludwika II Bawarskiego w drugiej połowie XIX w. Będąc tutaj, koniecznie trzeba jeszcze podejść na most Marii (Marienbrücke), z którego roztacza się najlepszy widok na zamek Neuschwanstein (a po drodze także na Hohenschwangau w otoczeniu gór i jezior).\nZamek Hohenschwangau, neogotycki (XIX, Ludwik II Bawarski).\nZamek Hohenschwangau z drogi do Neuschwanstein.\nZamek Neuschwanstein z Mostu Marii (XIX, Ludwik II Bawarski).\nW drodze powrotnej skusiliśmy się na bawarskie precle.\nLinderhof z przepięknym parkiem i zamkiem, również wzniesionym przez Ludwika II Bawarskiego w stylu włoskiego renesansu i baroku w drugiej połowie XIX w. To wyjątkowo wysmakowana i elegancka królewska rezydencja. Pałac i przecudne otoczenie z fontannami, rzeźbami, ogrodami są niezwykle oryginalnie wkomponowane w otoczenie alpejskiej doliny.\nZamek Linderhof (włoski renesans plus barok, XIX, Ludwik Bawarski).\nZamek Linderhof (70. XIX).\nZamek Linderhof – widok na Świątynię Wenus.\nPawilon mauretański Ludwika II, Zamek Linderhof.\nEttal z barokowym kościołem i opactwem benedyktynów z pierwszej połowy XVIII w. to ostatni punkt programu.\nBarokowe opactwo benedyktynów w Ettal.\nWracamy dzisiaj wręcz oszołomieni ilością (i jakością…) oglądanych zabytków, z których każdy z osobna zasługuje na dłuższą wizytę. My z racji konieczności pogodzenia w krótkim czasie naszych pasji górskich i turystycznych musieliśmy „wyrobić się” w ciągu jednego popołudnia i wieczoru (wróciliśmy po ok. 8 godzinach od wyjazdu). Pełna głowa wrażeń.\nPrzepiękna pogoda: słonecznie, 27 stopni\nZ uwagi na czekającą nas jutro dłuuugą drogę powrotną, wypieramy chęć pójścia na kolejną wysokogórską wyprawę i planujemy sobie lżejszą wycieczkę. Rano wysypiamy się i nie spiesząc się (czytamy kilka rozdziałów książki) zbieramy do wyjścia. Dopiero ok. 11:00 zjawiamy się u wylotu wąwozu Partnach (po dłuższym poszukiwaniu miejsca na zaparkowanie samochodu – wszystkie oficjalne parkingi zajęte).\nGdyby pominąć tłumy turystów odwiedzających wąwóz, wycieczka dostarczyłaby nam samych absolutnie pozytywnych wrażeń. Wykuta w skale ścieżka umożliwia podziwianie głębokiego wąwozu potoku Partnach, wcinającego się głęboko między ściany skalne. Ze ścian wąwozu kapie woda, nad potokiem unosi się mgiełka, światło słoneczne w kilku miejscach tworzy malownicze tęcze. Pięknie. Nie możemy się zdecydować, który wąwóz nam się podoba bardziej: Partnach, czy (pamiętany z drogi na Zugspitze, nieco bardziej dziki) Hollental. Cóż, po prostu trzeba zobaczyć oba. Planujemy wrócić tu w zimie z dzieciakami – ścieżka przez wąwóz jest czynna przez cały rok (wąwóz Hollental jest czynny tylko do końca października), a zdjęcia wąwozu z soplami lodu wyglądają przepięknie.\nWejście do wąwozu Partnach, Garmisch-Partenkirchen.\nWąwóz Partnach (Partnachklamm).\nPo wyjściu z wąwozu siadamy na chwilę na pniu przy potoku i sprawdzamy dalszą marszrutę. Mamy ochotę na rozstanie się z tłumem turystów, więc wybieramy mniej popularną drogę – pod górę, kierunek Eckbauer. Ścieżka wznosi się najpierw łagodnie, trawersem, a następnie śmielej, wygodnie wyznaczonymi zakosami. Tygodniowa zaprawa górska robi swoje, niewiele ponad godzinę wędrówki i już siedzimy wygodnie na tarasie górskiego gościńca (berggasthof) Eckbauer. Chłodny Radlerek, apflelstrudel i zachwycające widoki na całe pasmo Wetterstein ze znanymi już nam Alpspitze i Zugspitze wystarczają nam do pełni szczęścia…\nZ Doliny Partnach na Eckbauer.\nPo krótkim odpoczynku ruszamy już w dół. Szeroka, wygodna ścieżka wiedzie wśród soczystych zielonych łąk do przysiółka Wamberg, tam skręcamy w lewo i już prosto pod skocznie w Ga-Pa. Cała pętelka z odpoczynkami zajęła nam niecałe 4 godziny. Na całej trasie wprost bajkowe widoki na Alpy. Piękny spacer godny polecenia dla każdego.\nZ Eckbauer do przysiółka Wamberg.\nGarmisch-Partenkirchen z góry.\nZ przysiółka Wamberg do Ga-Pa.\nPo powrocie na parking wsiadamy do samochodu i podjeżdżamy do centrum Garmisch-Partenkirchen. O tej porze (15:00) jest tu jeszcze przyjemnie spokojnie. Ga-Pa nie ma może uroku naszego Zakopanego, ale przyznajemy, że malowane domy tonące w kwiatach są niezwykle malownicze. Podchodzimy jeszcze do starego kościoła Św. Marcina z odkrytymi niedawno XIV-XVI- wiecznymi malowidłami (niestety, świątynia okazuje się zamknięta) i wracamy do domu.\nStary kościół Sw. Marcina w Garmisch-Partenkirchen (XIV).\nMalowane domy w Garmisch-Partenkirchen.\nW domu szybki obiad (wersja ekonomiczna cd.), selekcja zdjęć i opisanie trasy.\nWieczorem wybieramy się na pożegnalny spacer nad brzegiem jeziorka Eibsee i staramy się zapamiętać na jak najdłużej idylliczne alpejskie widoki.\nMasyw Zugspitze znad Eibsee.\nPożegnanie z Garmisch-Partenkirchen.\nPotem już tylko pakowanie i spać – jutro nas czeka długa droga do naszych ukochanych chłopaków!\n18 sierpnia 2012, sobota\nCiepło i słonecznie przez całą drogę, do 27oC\nDroga powrotna: Oberau – Rzeszów; ok. 1270 km, 12,5 godziny jazdy plus postoje\nDzięki autostradom aż za Kraków jedzie się świetnie, potem trochę gorzej, ale też sprawnie.\nWyjazd o 4:50, docieramy na miejsce o 20:10.\nPrzyjeżdżamy tutaj o 7:00 co, paradoksalnie, okazuje się świetną porą na zwiedzanie: jesteśmy właściwie jedynymi turystami, a do tego poranne słońce pięknie oświetla to średniowieczne miasto, tworząc niepowtarzalny klimat.\nW Ratyzbonie szczególnie zachwyca nas niesamowity romański portal „kościoła Szkotów” z XII w., gotycka katedra św. Piotra, budowana przez trzy wieki (XIII-XVI), a dokończona (iglice wież) dopiero w XIX w. (ciemne, majestatyczne wnętrze oświetlone pomarańczowymi promieniami rannego słońca przyprawia nas o gęsią skórkę), kamienny most (XIII w.) na Dunaju i piękny widok z niego na miasto oraz wiele patrycjuszowskich kamieniczek, część z niesamowitymi wieżami, pamiętających nawet XIII w.\nPoza tym oglądamy kilka innych kościołów, oryginalnie w większości romańskich (później przebudowywanych), pozostałości bramy obozu rzymskiego z II w. n.e. (Porta Praetoria), Stary Ratusz (XIII-XIV w.), a także ulicę Hinter de Grieb, ul. Goliata i wiele innych zaułków z przepiękną średniowieczną zabudową.\nPo tym mieście można dłuuugo spacerować i zachwycać się atmosferą wziętą wprost ze średniowiecza, my jednak mamy na to jedynie nieco ponad godzinę… Ten krótki czas pozwala nam jedynie zasmakować średniowiecznego klimatu Ratyzbony.\nŚredniowieczna Ratyzbona o poranku.\nGotycka katedra Św. Piotra (XIII-XVI).\nDo ratyzbońskiej katedry wpada światło poranka.\nXIV-wieczne witraże w katedrze w Ratyzbonie.\nPorta praetoria – pozostałości rzymskiego obozu z II w.\nKamienny most (XII w) w Ratyzbonie.\nWieża mostowa (XIV).\nKamienny most (XII w!) w Ratyzbonie.\nRatyzbońska starówka odbija się w Dunaju.\nDom Goliata pokryty XVI-wiecznymi freskami.\nDom partycjuszy z gotycką wieżą (XIII).\nStary ratusz (poł. XIII) w Ratyzbonie.\nFontanna sprawiedliwości (XVII).\nRomański (XII) portal ‚kościoła Szkotów’.\nPo postoju w Ratyzbonie staramy się głównie jechać i zatrzymywać się jedynie na króciutkie przerwy. Stajemy na obiad w absolutnie godnej polecenia restauracji przy stacji tuż za granicą w Zgorzelcu. Drogę umila nam książka, którą czytamy sobie na głos aż za Kraków.\nRozmawiamy o Niemczech, wspominając nasz pobyt właściwie w samych superlatywach.\nWyjazd w Alpy Bawarskie wspominamy właściwie w samych superlatywach. Niemcy to czysty kraj z uprzejmymi ludźmi, bogaty w arcyciekawe zabytki i oferujący turystom spotkania z piękną przyrodą. Drogi są bajkowe: przez cały tydzień poruszaliśmy się głównie po autostradach (paradoksalnie, zaczęło nam nawet brakować klimatu bocznych dróg i zapomnianych miejscowości). Powinniśmy częściej jeździć do naszych zachodnich sąsiadów i serdecznie zapraszać ich do nas! Zatrzymując się nie w hotelach i większych pensjonatach, można mieć problem z porozumieniem się po angielsku – „szkolna” znajomość niemieckiego R. niewątpliwie bardzo nam pomagała. A Alpy Bawarskie – po prostu piękne! Zapraszamy do obejrzenia zdjęć!\nPoczdam i Norymberga, czyli co zobaczyliśmy po drodze\nPierwsza ferrata – Alpspitze\nFerrata Mittenwalder Hohenweg, Monachium\nCzęść II – Zugspitze, ferrata Hindelanger, Bawarskie zamki i kościoły\nSłowenia – ferraty i magia\nGóry Europy, Korona Europy 20 kwietnia 2015 Gdzie by tu dalej\nNadal pięknie, 30 stopni, w górach ok. 20\nWejście na Prisojnik z przełęczy Vršč (obok Prednjego Okna), 10 km, ↕1100 m, 8 godz. całość\nNa początku trochę błądziliśmy, bo okazało się, że opisana w przewodniku ścieżka jest zamknięta, a my nieświadomie poszliśmy w jakąś boczną odnogę, zarośniętą kosówką.\nIdziemy przez Sovną Glavę i Gladki Rob, potem przyjemnym długim trawersem przez piarżysko. Na koniec uciążliwe podejście i trawers pod Prednje Okno – największe okno skalne w całych Alpach. Okno zaskakuje ogromem. Śwista przez nie zimny wiatr, więc zakładamy uprzęże i idziemy na odpoczynek nieco wyżej. Przez samo okno można przejść dość trudną via ferratą (spotkany przez nas Słoweniec, wyglądający na doświadczonego turystę, w rozmowie z nami stwierdził, że szedł tamtędy raz i nigdy więcej tego nie zrobi, bo mu życie miłe…)\nDalej efektowna ponadgodzinna wspinaczka, głównie wzdłuż grzbietu i grzbietem (najtrudniejsze, zwłaszcza psychicznie, były te nieubezpieczone partie) na szczyt Prisojnka (2547 m n.p.m.)\nPo miłym popasie w zacisznym grajdołku ruszamy w dół. Trasa zejściowa (Slovenska pot) prowadzi po usypujących się piargach dość stromym żlebem. Szlak niewygodny, dłużący się i męczący, choć rzeczywiste trudności niewielkie.\nPo wygodnym odpoczynku na trawie schodzimy już bez trudności trasą wejściową (od Gladkiego Robu). Końcowe podejście pod Sovnią Glavę zgodnie uznajemy za kopanie leżącego.\nWymęczeni docieramy do Ticarjev Domu, gdzie zjadamy znaną już na jotę (regionalną zupę przypominającą kapuśniak z kiełbasą i grochem).\nWracając, zatrzymujemy się przy punkcie widokowym na masyw Prisojnika, oglądamy okno i rośniemy w dumę, patrząc z tej perspektywy na nasze dzisiejsze dokonanie.\nZ Przełęczy Vrsc na Prisojnik (Prisank).\nNa Prisojnik (Prisank) – widok na Mangart.\nNajwiększe okno skalne w Alpach.\nNa Prisojnik (Prisank).\nWidok na Przełęcz Vrsc.\nZejście z Prisojnika na Przełęcz Vrsc.\n18 sierpnia 2011, czwartek\nSłońce i 32 stopnie. Bez komentarza:)\nPo wczorajszym zmęczeniu robimy sobie dzień odpoczynku od gór. No i mamy bajkowy dzień pełen wrażeń. Oglądamy po kolei:\nZachwycają nas swoim ogromem i – co najciekawsze – rzeką Reką płynącą ich dnem (największy podziemny kanion w Europie). Przejście mostkiem, zawieszonym na wysokości prawie 50 m nad huczącą w dole rzeką, dostarcza niezapomnianych wrażeń. Tego nie da się dobrze pokazać na zdjęciach, więc nawet nie próbujemy… To po prostu trzeba zobaczyć!\nPo wyjściu kupujemy upominki i wcinamy absolutnie przepyszny i niedrogi trzydaniowy obiad (promocyjne zestawy obiadowe w przyjaskiniowym kompleksie są absolutnie godne polecenia!)\nWejście do Jaskiń Szkocjańskich.\nJaskinie Szkocjańskie jak na folderze.\nPiran wita nas upałem i urzekającymi widokami na szmaragdowy Adriatyk. Szukając cienia (upał w mieście jednak daje się we znaki), oglądamy główny pirański Plac (dawny zasypany port) z pomnikiem włoskiego skrzypka Tartiniego i z klasycystycznym ratuszem, klasztor Franciszkanów (XIV-XVIII) z malowniczymi renesansowymi krużgankami, pięknie położony na wysokim klifie kościół Św. Jerzego (XVI), wenecką kampanilę – XV-wieczną dzwonnicę będącą znakiem rozpoznawczym miasta, stary rynek z XVIII-wieczną cysterną na wodę i pozostałości średniowiecznych umocnień, z których rozlega się przepiękny widok na zabudowania Piranu, wcinające się cyplem w błękitne morze. Miasto ma niepowtarzalny klimat, a wąskie uliczki starówki są wręcz stworzone do romantycznych spacerów. Warto było przejechać te kilometry.\nUpał tak daje się we znaki, że nie możemy się oprzeć pokusie kąpieli w morzu – co uskuteczniamy mimo braku kompletnych strojów kąpielowych – ale od czego pomysłowość:)\nPomnik Tartiniego – wloskiego skrzypka, Piran.\nRenesansowe krużganki w klasztorze Franciszkanów.\nGdzieś w Piranie.\nWidok na dawne umocnienia, Piran.\nPozostałości średniowiecznych umocnień w Piranie.\nXVI-wieczny zamek wbudowany w skałę robi ogromne wrażenie.\nPredjamski Grad (XVI).\nW drodze powrotnej GPS robi nas w balona i zamiast prowadzić prosto do autostrady, wysyła nas leśnymi górskimi drogami. Hmm, skarbonka na przekleństwa na pewno by się dziś zapełniła.\nDzisiejszy dzień dostarczył nam absolutnie fantastycznych wrażeń. A może tylko nam się przyśnił?…\n19 sierpnia 2011, piątek\nNiewielkie chmurki, ale cieplutko\nDziś pora na wyprawę wyjazdu:\nWejście na Triglav (2864 m n.p.m.; 6:30-20:00, ↕1800 m i ok. 30 km dystansu)\nChyba wypatrujemy na mapie punkt wyjścia dla koneserów, nieco dalej na wprost od Rudno Polje – sami wyszukujemy prawdopodobnie najbardziej optymalną jednodniową trasę wejściową, nieopisaną w przewodnikach.\nNajpierw idziemy przez przepiękną planinę z pasącymi się krowami, potem zakosami na przełęcz i wygodnym trawersem do Vodnikov Domu.\nKolejny odcinek wiedzie żmudnymi zakosami do Domu Planika.\nNo i ostatnia prosta: Dom Planika-Triglav: podchodzimy do grani skalnym terenem z ubezpieczeniami w trudniejszych miejscach.\nOd Małego Triglava na Triglav: dół-góra wąską granią, duża ekspozycja i wyślizgane kamienie, ale dobre zabezpieczenia i w sumie bez większych trudności. Zaskakuje nas TŁUM turystów, głównie Słoweńców. Ciągle trzeba się z kimś mijać w eksponowanym terenie, a to uciążliwe.\nSzczyt Triglava przypomina wielką majówkę. Rozsiadamy się jak wszyscy, podziwiając piękne widoki na Škrlaticę i „księżycowe” otoczenie Triglavskiego Domu na Kredaricy.\nWracamy bez większych problemów (może poza zmęczeniem) tą samą trasą. W Vodnikov Domu jemy podwójną jotę, popijając piwem i colą.\nWracamy wymęczeni (krzyczymy i skaczemy na radosny widok samochodu), ale przeszczęśliwi i ogromnie dumni z siebie, że udało nam się zrobić taką dużą trasę (choć wyprawa na rumuńskie Moldoveanu nadal chyba pozostaje naszym rekordem) i że zdobyliśmy kolejny szczyt do Korony Europy.\nVodnikov Dom – Dom Planika.\nWidok na Kredaricę i otoczenie.\nTriglav – 2864 m n.p.m.\nWidok z Triglava na Skrlaticę.\nWieszczki – julijskie żółtodzioby.\nWidok z Triglava na otoczenie Kredaricy.\nZejście z Triglava na Mały Triglav.\nTriglav – Dom Planika.\n20 sierpnia 2011, sobota\n30 stopni i pełne słońce:)\nNależy nam się dzień odpoczynku po naszym wczorajszym dokonaniu. Śpimy do 8:00 i byczymy się do 10:00, a o 11:00 ruszamy.\nWycieczka do wąwozu Vintgar\nNa początku zaskoczeni jesteśmy ilością ludzi w tym miejscu: pod Vintgar podjeżdżają autokary z turystami z całego świata (spotykamy nawet dwie wycieczki Japończyków). To i my idziemy. Czy było warto? Warto!\nWąwóz przepiękny, burzliwy nurt rzeki Radovna i piękne skalne otoczenie, unosząca się w powietrzu mgiełka i ten kolor wody! Jeszcze na dodatek miły chłód w upalne południe.\nTrasa prowadzi wygodną ścieżką po biegnących wzdłuż ścian wąwozu drewnianych (miejscami skalnych) półkach, kilka razy przechodząc na drugą stronę rzeki. Na deser podchodzimy pod urokliwy wodospad Sum.\nWodospad na Radovnej.\nSpacer dookoła Jeziora Bled i wejście na Osojnicę\nPobyt w tej okolicy po prostu nie mógł zakończyć się bez zaliczenia tej atrakcji. Okolice jeziora są wyjątkowo malownicze. Okrążamy ścieżką całą taflę, nie mogąc sobie odmówić przyjemności wielokrotnego moczenia nóg. Odsłaniające się widoki po prostu zmuszają nas do robienia kolejnych zdjęć.\nKulminacją naszej dzisiejszej przyjemności jest półgodzinny odpoczynek na widokowej ławeczce pod szczytem Osojnicy. Nie ma tu tłumu turystów, pod sobą mamy urzekający widok na Jezioro Bled i okolice i czujemy się cudownie daleko od codziennego zgiełku i zabiegania. Warto żyć dla takich chwil! (… i wejść w upale 20-25 min w górę:-))\nWieczorem tradycyjnie pijemy słoweńskie piwo Radler, oglądamy zdjęcia i szykujemy się na jutrzejszą ponad tysiąckilometrową drogę do naszych chłopaków.\nBled – kościół (XII-XVII) i zamek (XI-XVIII).\nWidok na Bled z Osojnicy.\n21 sierpnia 2011, niedziela\nDo 30 stopni, słonecznie\nPowrót do naszych chłopców: 4:45-19:45 (w tym 11,5 godz. czystej jazdy), 1 000 km\nZiewając, wyjeżdżamy jeszcze zupełnie w nocy, ale za to już o 7:30 żegnamy Słowenię (po zatankowaniu i porannej kawie).\nBudapeszt – część II (spacer ok. 10:00-11:40)\nTydzień temu obiecaliśmy sobie, że wrócimy do Budapesztu w drodze powrotnej obejrzeć zabytki Budy. Nie mogliśmy tego nie zrobić!\nW Budzie zaskakują nasz jeszcze większe tłumy turystów niż w Peszcie – dosłownie wycieczka za wycieczką, a wszędzie dziesiątki autokarów. Parkujemy z dala od tego zgiełku, przy ulicy Attila, i główne atrakcje oglądamy na piechotę. Choć zamek (odbudowany po II wojnie, wg nas trochę bez charakteru) nie bardzo nam się spodobał, to już Placem Trójcy Świętej z kolumną morową (XVIII), słynnym Kościołem Macieja (XIII-XIX) i Basztą Rybacką (pocz. XX) się zachwycaliśmy. Żegnamy Budapeszt pięknymi widokami Mostu Łańcuchowego, Parlamentu i całego Pesztu.\nBudapeszteński Parlament (kon. XIX).\nKościół Macieja (XIII) i pomnik Trójcy Świętej (XVIII w).\nKościół Macieja (XIII).\nBaszta rybacka, Budapeszt (pocz. XX).\nMiasto mogące się pochwalić największą starówką na Słowacji jest celem naszego kolejnego postoju. Na Słowacji zawsze jest nam miło, a zabytkowa część Koszyc jest naprawdę piękna, więc postój jest bardzo udany.\nZwiedzanie zaczynamy – zupełnie słusznie – od obiadu w Karczmie Młyn, gdzie z błogością konsumujemy zestaw regionalnych pierogów, haluski i wyprażany ser. Patrzymy, jak środkiem rynku ciekawie płynie rzeka. Najedzeni, urządzamy sobie krótki spacer, podziwiając Katedrę Św. Elżbiety z kaplicą Św. Michała (XIV), teatr im. Borodača, przykład historyzmu, i piękną tańczącą fontannę, urokliwe staromiejskie uliczki i pozostałości murów miejskich.\nKoszyce – teatr (XIX) i kościół uniwersytecki (XVII).\nKoszycki teatr (XIX).\nDawny ratusz w Koszycach.\nGotycka katedra Św. Elżbiety (XIV), Koszyce.\nDojeżdżamy do Dziadków (Kraczkowa k. Rzeszowa) przed 20:00 i cieszymy się, że łapiemy Tymusia jeszcze przez zaśnięciem, możemy go wyściskać, wycałować i wygilgotać. Wrażenia z wyprawy były wspaniałe, ale teraz cudownie znów słyszeć jego szczebiot. A jutro Warszawa i czekający na nas Sebuś!\nSłowenia, chociaż powoli staje się wspomnieniem, zostawiła w naszych sercach po prostu magiczne wrażenia i wspomnienia!\nSłowenia – Alpy Julijskie, 2011.08\nEuropa we dwoje, Góry Europy, Korona Europy 19 kwietnia 2015 Gdzie by tu dalej\nTo było nieuniknione. Wieloletnia fascynacja Tatrami – najpierw polskimi, potem słowackimi. Uwielbienie dla gór i niezmierna radość z ich poznawania. Ogromna chęć do doświadczania ciągle czegoś nowego. Prędzej czy później i tak trafilibyśmy na opisy via ferrat i zdjęcia ze Słowenii. A jak trafiliśmy, to i przepadliśmy.\nTo po prostu musiało skończyć się na Alpach Julijskich.\nPomimo wielu przeciwności losu, natłoku obowiązków, chorób (R. jedzie w trakcie leczenie zapalenia płuc), trudności organizacyjnych udaje nam się wyrwać do tego przecudnego zakątka Europy. Tutaj ludzie mają słowiańską duszę, chociaż wokoło panuje porządek jak w Austrii. A Julijki… No cóż – to po prostu trzeba zobaczyć – najlepiej na własne oczy!\nCzęść I – dojazd, aklimatyzacja i pierwsza ferrata\nczyli m.in.: Bardiów, Budapeszt, Maribor, wodospady, jeziora, Radovljica, Ljubljana i Mangart\nCzęść II – ferraty, jaskinie, riviera i magia\nczyli m.in.: Prisojnik, Triglav, Jaskinie Szkocjańskie, Piran, Predjamski Grad, Vintgar, Bled, Budapeszt i Koszyce


Awantura o kawę w Barbarze - Brewerie Kawowe! - Nasze Sudety\nImprezy » Awantura o kawę w Barbarze - Brewerie Kawowe!\nDruga edycja kawowego święta we Wrocławiu odbędzie się 23 lutego w sercu wrocławskiej kultury - Barbarze. Multifunkcjonalna przestrzeń, której gospodarzem jest Strefa Kultury Wrocław zamieni się w największą arenę kawowych rozgrywek w Polsce. 23 lutego odbędą się największe w Polsce firmowe zawody baristów, obfitujące w masę atrakcji dla wrocławian. Podczas wydarzenia swoje umiejętności zaprezentuje ponad 20 najlepszych baristów kawiarni Etno Cafe z całej Polski. Wstęp na imprezę jest wolny. Oprócz kibicowania w trakcie widowiskowych konkurencji Baristów mieszkańcy Dolnego Śląska będą mogli wziąć udział arcyciekawych warsztatach, prelekcjach oraz doświadczeniach - nie tylko ze świata kawy.\nBrewerie Kawowe to profesjonalne zawody baristyczne, których uczestnicy rywalizują w trzech konkurencjach. Pierwsza, wymagająca niezwykłej kreatywności i umiejętności łączenia smaków to “kawa kreatywna”, czyli autorski przepis na kawowy napój wraz z jego odpowiednim przygotowaniem. Oceniać będą, pod względem technicznym, Mistrz Polski Baristów Marcin Rusnarczyk, a sensorycznie Piotr Gładczak z Wrocławskich Podróży Kulinarnych oraz Marcin Walencik, czyli popularny bloger Mr. Wroclover. Z racji skupienia jakie wymaga ta konkurencja, odbędzie się ona za zamkniętymi drzwiami w dzień poprzedzający.\nNastępnie w niedzielę odbędą się dwie kolejne konkurencje. Pierwsza – widowiskowa i wymagająca niezwykłej precyzji – to “szybkie zamówienie” , a w nim najpopularniejsze kawowe pozycje z menu, w tym uwielbiany przez kawoszy kunszt wykonania latte art. Przy drugiej – “espresso na czas” – bariści będą musieli się także wykazać szybkością. Tu równorzędnie ocenie będzie podlegać technika i tempo. W gronie sędziów znajdą się w tym roku m.in. Ika Graboń, autorka bestsellerowej książki o kawie, Błażej Walczykiewicz, certyfikowany Trener SCA oraz Jakub Gwiazdowski, wieloletni sędzia zawodów Baristów.\nBrewerie Kawowe to także prawdziwe święto dla dla miłośników kawy. Organizatorzy planują powtórzyć sukces frekwencyjny zeszłorocznej edycji imprezy, zwiększając przy tym dawkę atrakcji. Brewerie Kawowe to nie tylko kawa i zawody. Poza zawodami baristów, które są trzonem Brewerii Kawowych, organizatorzy przygotowali trzy bloki wydarzeń towarzyszących. Po pierwsze seria warsztatów kawowych, które pozwolą przenieść się do świata świeżo wypalonych ziaren, poczuć się jak Barista i poznać niezliczoną ilość aromatów. Uczestnicy poznają techniki wykonania odpowiedniego Irish Coffee w wykonaniu Elżbiety Citak, sędzi zawodów kawowych, specjalistki w dziedzinie Coffee in good spirits, wybiorą się na wirtualny spacer po plantacji kawy w Brazylii, dowiedzą się jak alternatywnie zaparzyć kawę od samego Mistrza zeszłorocznych Brewerii - Krzysztofa Kalemby oraz wraz z największym e-sklepem kawowym w Polsce - Coffeedesk, wezmą na warsztat najpopularniejszy przyrząd do zaparzania kawy, czyli kawiarkę Bialetti. Drugi blok warsztatów, to specjalna strefa zagospodarowana przez Przyjaciół Etno Cafe, a w niej interdyscyplinarne spotkania, gdzie każdy znajdzie coś dla siebie. Grupa Instagramers Wrocław przeszkoli z fotografowania jedzenia, cukiernia Słodko zamieni Barbarę w “Manufakturę słodkości”, Organique zapewni nam pielęgnację dłoni, w końcu to one cierpią najbardziej podczas pracy baristów. Sylwia Majcher, specjalistka #zerowaste, pokaże jak praktycznie wprowadzić tę ideę do swojego życia. Ulistnienie zapewni harmonię z roślinami, a finalnie Doctor Brew pokaże, że piwo kraftowe jest tak samo dobre jak kraftowa kawa.\nPełny program znaleźć można => tutaj.


Policja Jaworzno: Policjanci postąpili zgodnie z nowymi procedurami | Jaworzno\nPolicja Jaworzno: Policjanci postąpili zgodnie z nowymi procedurami\nDo jaworznickiej komendy przyszedł 25-letni mężczyzna i oświadczył, iż jest poszukiwany. Po sprawdzeniach w policyjnych systemach potwierdziło się, że poszukuje go Sąd Rejonowy w Krakowie celem odbycia kary. Po rozmowie z 25-latkiem okazało się, że mężczyzna dwa dni temu wrócił z zagranicy i jest w grupie ryzyka zarażeniem wirusem Covid-19.\nWczoraj o godzinie 22.00 do poczekalni Komendy Miejskiej Policji w Jaworznie przyszedł mężczyzna, który w rozmowie przez interkom z dyżurnym oświadczył, że jest poszukiwany. 25-letni jaworznianin został został sprawdzony w policyjnych bazach. Informacja okazała się prawdziwa. Sąd Rejonowy w Krakowie poszukiwał 25-latka w związku z kilkoma przestępstwami. Podczas rozmowy z dyżurnym mężczyzna przyznał, że dwa dni temu wrócił z zagranicy i jest w grupie ryzyka możliwości zarażenia wirusem Covid-19. Jaworznianin został zatrzymany przez obecny na miejscu patrol, który zgodnie z obowiązującymi procedurami miał na sobie środki ochrony osobistej i osadził zatrzymanego w policyjnym areszcie.\nJaworzno osoba ubrana w kombinezon koloru białego" />\nKomenda Miejska Policji w Jaworznie, http://jaworzno.slaska.policja.gov.pl/, http://jaworzno.slaska.policja.gov.pl/k11/informacje/wiadomosci/283269,Policjanci-postapili-zgodnie-z-nowymi-procedurami.html


Dziś startuje Ogólnopolski Festiwal Dobrego Smaku – Lepszy Poznań – informacje z Twojego fyrtla\nWarsztaty kulinarne, degustacje, wykłady, koncerty i tradycyjny jarmark na Starym Rynku – to tylko część niespodzianek, które czekają na poznaniaków i turystów w ramach XIII Ogólnopolskiego Festiwalu Dobrego Smaku. Impreza odbędzie się w długi weekend, w dniach 15-18 sierpnia.\nJednym z najważniejszych elementów festiwalu będzie Jarmark Dobrego Smaku na Starym Rynku. Poznaniacy i turyści będą mogli odbyć kulinarną podróż po wielu zakątkach Polski – skosztować serów z Wielkopolski, Kaszub czy Podhala, nalewek z Kampinosu i Lubelszczyzny, ryb z Pomorza i Mazur, wędlin i sękaczy z Podlasia, win z Lubuskiego i Dolnego Śląska oraz piw rzemieślniczych z niemal każdego rejonu kraju. Chętni zaopatrzą się w miody i przetwory. Swoje stoiska będą mieli też wystawcy zagraniczni.\nNa Starym Rynku znajdziemy np. słodkości z Turcji i Armenii, herbaty ze Sri Lanki, czarne chleby i kindziuki z Litwy, węgierskie paprykowane kiełbasy z mangalicy, gruzińskie koniaki i przyprawy z całego świata.\nW programie znalazły się także warsztaty kulinarne podczas których będzie można poznać m.in. tajniki kuchni greckiej, tajskiej czy gruzińskiej), degustacje, koncerty, wykłady, konkursy dla zawodowców i amatorów oraz eko-targ na placu Bernardyńskim. .Bezpłatne warsztaty “Kuchnia – spotkanie pokoleń” będą się odbywać w sobotę, na Starym Rynku (w godz. 11-18).\nMamy coraz bardziej gorące lata, więc powrót do chłodników jest jak najbardziej wskazany. Przygotowuje je coraz więcej restauracji – zauważa Juliusz Podolski, animator kulinariów i dziennikarz i promotor restauracji, członek konkursowego jury. – Na początku obawialiśmy się, że zaleje nas fala chłodnika litewskiego. Okazało się jednak, że kreacja szefów kuchni jest bardzo daleko idąca.\nW piątek, 16 sierpnia, o godz. 16 pod będziemy częstować chłodnikami pod sceną na Starym Rynku. Chwilę później nastąpi ogłoszenie wyników konkursu – mówi Wojciech Lewandowski, prezes Fundacji Ogólnopolskiego Festiwalu Dobrego Smaku.\n12:15 – Stary Rynek – Integracje – korowód i występy zespołów folklorystycznych z całego świata\n20:00 Scena na Starym Rynku – koncert Orkiestry Prowincjonajnej\n19:00- 20:00 Wieczór z pieśniami gruzińskimi u Pana GaraPan Gar – Tramwajarza, ul. Słowackiego 19/21\n11:00 – 22:00 Jarmark Dobrego Smaku\nPetrit Çeku (Albania) – Dziedziniec Szkoły Baletowej, 19:00\nTziguns Fanfara Avantura (Polska) – Scena na Starym Rynku, 20:00\nWieczór z pieśniami gruzińskimi u Pana Gara, ul. Słowackiego 19/21 (Dom Tramwajarza), 19:00-22:00\neko-targ: Targ produktów ekologicznych, degustacje potraw przygotowanych na bazie produktów od lokalnych eko-producentów, Plac Bernardyński, 7:00-14:00\nDuo Starcevic (Serbia), Kościół oo. Franciszkanów na Górze Przemysła, 19:00\n3 Mundus (Kosowo, Albania), Scena na Starym Rynku, 20:00\nGłówny Zawór Jazzu, Scena na Quadro, 19:00\nJarmark Dobrego Smaku – Stary Rynek, 11:00-19:00\nTrio Balkan Strings (Serbia), Klubokawiarnia Meskalina, 19:00\nHappy Jazz Band, Odwach, 13:30-16:00\nUżyte w artykule zdjęcia: Julian Redondo Bueno / OFDS\nOgólnopolski Festiwal Dobrego Smaku, Stary Rynek\nKulinarne atrakcje na Starym Rynku


Światowy Dzień Jabłka 2020 - wiadomości sadownicze ze słowem kluczowym - Sady Ogrody\nKOWR i PIORiN podkreślają wyższość rodzimych jabłek nad importowanym cytrusami\n29 września 2020 12:38\nZ okazji Światowego Dnia Jabłka (28 września) Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa oraz Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Poznaniu zorganizowali w gospodarstwie sadowniczym w Trzeku konferencję prasową pt. "Jabłka krajowe - smaczne i zdrowe".\n29 września 2020 09:33\nOd dziś obchody Światowego Dnia Jabłka\n25 września 2020 14:40\nJabłko jest jednym z najpopularniejszych owoców w kraju i na świecie. Co czwarte jabłko w Europie pochodzi z właśnie z Polski. Obchody Światowego Dnia Jabłka rozpoczyną się już 25 września w centrum Warszawy.\n27 września w Warce odbędzie się Światowy Dzień Jabłka\n21 września 2020 15:36\n27 września br. na łące w Parku w Winiarach (przy Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego) będziemy bawić się na pikniku rodzinnym z okazji Światowego Dnia Jabłka!


W "X Ogólnopolskim Tygodniu Bibliotek"\nFilia biblioteczna w Jegłowniku\nprzez cały tydzień będzie gościła w swoich murach\ndzieci ze szkół oraz przedszkola na zorganizowanych zajęciach.\nDnia 04.05.2013 w Gronowie Elbląskim odbył się Dzień Strażaka, który rozpoczął się uroczystą Mszą Swiętą w kościele p.w. św. Jana Chrzciciela w Gronowie Elbląskim.\nZdjęcia z uroczystości można obejrzeć pod zakładką "galeria" dostępną w menu po lewej stronie.\nPowiatowe Centrum Pomocy Rodzinie kontynuuje realizację programu "Aktywny samorząd" ,którego głównym celem jest wyeliminowanie lub zmniejszenie barier ograniczających uczestnictwo beneficjentów programu w życiu społecznym, zawodowym i w dostępie do edukacji.\nUprawnione osoby niepełnosprawne, mieszkańcy Powiatu Elbląskiego, mogą składać wnioski z uzasadnieniem o dofinansowanie w poniższych obszarach:\nGminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Gronowie Elbląskim ogłasza nabór ofert na przeprowadzenie kursów, które będą realizowane w ramach Projektu systemowego pn. "Aktywizacja społeczno- zawodowa osób bezrobotnych w Gronowie Elbląskim"\nwięcej informacji pod linkiem bip.gminagronowo.pl\nplanowanych godzin pracy\n„Animatora - Moje Boisko - ORLIK 2012”\nAnimator: STELMACH DARIUSZ\nBezpłatne porady prawne dla mieszkanców\nUrząd Gminy w Gronowie Elbląskim przypomina, że w każdy ostatni piątek miesiąca w godz. od 8.30 - 10.30 udzielane są bezpłatne porady prawne dla mieszkańców gminy. Porady udzielane są przez Regionalny Ośrodek Poradnictwa Prawnego i Obywatelskiego w Elblągu. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego pod nazwą „PYTASZ-NIE BŁĄDZISZ".\nZapisy chętnych prowadzone są w sekretariacie Urzędu Gminy\n(pokój nr 11) lub pod numerem tel. 55 231 56 13\nWojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Olsztynie, Delegatura w Elblągu informuje, że w dniu 18.04.2013r. na stronie internetowej Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Olsztynie www.piorin.gov.pl/olsztyn zostały uruchomione komunikaty sygnalizujące sposoby i terminy zwalczania- chowacza brukwiaczka na rzepaku ozimym.\nW najbliższy czwartek - 25.04.2013 Wójt Gminy będzie sprawował popołudniowy dyżur do godz. 16.30.\nDnia 25 kwietnia (czwartek) o godzinie 17.00\nw Urzędzie Gminy Gronowo Elbląskie w sali narad (sala nr 24)\nodbędzie się spotkanie informacyjne dotyczące\nplanowanego przez inwestora - firmę Fu-Wi sp.z o.o.\nprzedsięwzięcia dotyczącego utworzenia:\nDemonstracyjnej instalacji termicznej utylizacji osadów pościekowych\nmetodą pirolizy w w miejscowości Jasionno\nZapraszamy mieszkańców Jasionna na spotkanie.\nPodziękowanie dla Pana Marka Karaszewskiego\nDnia 22 kwietnia w Filii biblioteki w Jegłowniku odbyła się lekcja biblioteczna na temat "Ratujmy naszą planetę Ziemię".\nMiędzygminny konkurs kulinarny\nStudium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego cz.II\nKurs obsugi kombajnów\nNaszą witrynę przegląda teraz 2160 gości


https://www.taniabrytania.uk/juncker-sceptyczny-wobec-zjednoczenia-wspolnoty-w-negocjacjach-dotyczacych-brexitu/https://i1.wp.com/www.taniabrytania.uk/wp-content/uploads/2016/06/referendum-unijne-sondaze-Brexit.jpg?fit=600%2C400&ssl=1https://i1.wp.com/www.taniabrytania.uk/wp-content/uploads/2016/06/referendum-unijne-sondaze-Brexit.jpg?resize=150%2C150&ssl=1 2017-02-12T09:00:13+00:00 Mateusz MasłońAktualnościbrexit,EU,Juncker,uk,UKinEUJean-Claude Juncker pełniący funkcję przewodniczącego Komisji Europejskiej wątpi w zjednoczenie państw Unii Europejskiej w obliczu negocjacji dotyczących Brexitu. Zdaniem polityka priorytety każdego z krajów wspólnoty są inne, a rządy poszczególnych państw oczekują rozbieżnych zobowiązań ze strony Wielkiej Brytanii. Jako przykład niespójności przyszłych interesów przewodniczący podał kraje takie jak Polska...Mateusz MasłońMateusz Masłońmaslonbs@gmail.comAdministratorRedaktor naczelny serwisu TaniaBrytania.uk. Autor wielu poradników ułatwiających życie i pracę w Wielkiej Brytanii. Obserwator brytyjskiej sceny politycznej oraz zmian w gospodarce w obliczu Brexitu. Doświadczony zarówno w pracy, jak i w prowadzeniu własnej działalności gospodarczej na Wyspach Brytyjskich. Większość materiałów przygotowanych przez autora powstała na podstawie doświadczeń zdobytych podczas wieloletniego pobytu na emigracji w Wielkiej Brytanii.🇬🇧 🇵🇱 Tania Brytania - Portal dla Polaków w UK


29.10.2017 – Radio Zielona Góra 97,1 fm\nDzień: 29 października 2017\nII liga rugby: Wataha RC pokonała Spartę Jarocin w meczu play off\nRugbyści Watahy RC Zielona Góra zakończyli drugoligowe rozgrywki w 2017 roku. W ostatnim meczu play off pokonali przed własną publicznością Spartę Jarocin 32:26 i zakończyli ligę na czwartym miejscu. Czytaj dalej II liga rugby: Wataha RC pokonała Spartę Jarocin w meczu play off\n„Dołącz do W”. Wataha rekrutowała do drużyny futbolu amerykańskiego [GALERIA]\nRadio Zielona GóraSportWiadomości\nPrawdziwym sportowcom deszcz i chłód nie straszny. Dziś około 70 entuzjastów futbolu amerykańskiego walczyło ze swoimi słabościami podczas naboru do drużyny Wataha Zielona Góra.\nCzytaj dalej „Dołącz do W”. Wataha rekrutowała do drużyny futbolu amerykańskiego [GALERIA]\nI liga futsalu: Odwołano mecz Persy MOSiR AZS UZ z Teamem Unisław\nNie dojdzie zaplanowany na dziś (29.10) o godzinie 15.00 mecz szóstej rundy I ligi futsalu pomiędzy dotychczasowym liderem Persą MOSiR AZS UZ i zajmującym ostatnie miejsce w tabeli Unisław Team Unisław. Czytaj dalej I liga futsalu: Odwołano mecz Persy MOSiR AZS UZ z Teamem Unisław\nSkutki Orkanu Grzegorz w Zielonej Górze\n75 zgłoszeń i problemy z prądem w różnych częściach Zielonej Góry. To skutki Orkanu Grzegorz, który od wczorajszego wieczora jest odpowiedzialny za silne podmuchy wiatru w naszym regionie.\nCzytaj dalej Skutki Orkanu Grzegorz w Zielonej Górze\nStulecie Zgromadzenia Sióstr Benedyktynek Misjonarek. Obchody jubileuszowe także w Zielonej Górze\nZgromadzenie Sióstr Benedyktynek Misjonarek świętuje stulecie istnienia. Czytaj dalej Stulecie Zgromadzenia Sióstr Benedyktynek Misjonarek. Obchody jubileuszowe także w Zielonej Górze\n1 listopada Wszystkich Świętych – porządki zielonogórzan na cmentarzu\nZielonogórzanie pielęgnują groby, kupują znicze i wybierają kwiaty. Na cmentarzu komunalnym trwają ostatnie porządki przed dniem Wszystkich Świętych. Mieszkańcy od rana odwiedzają groby swoich bliskich.\nCzytaj dalej 1 listopada Wszystkich Świętych – porządki zielonogórzan na cmentarzu\nTłumy zielonogórzan żegnały Małgorzatę Witkowską\nW sobotę na zielonogórskim cmentarzu odbył się pogrzeb Małgorzaty Witkowskiej, która przez wiele lat działała w Terenowym Komitecie Ochrony Praw Dziecka w Zielonej Górze, Ruchu Obrony Życia „Gaudium Vitae” oraz propagowała Duchową Adopcję Dziecka Poczętego Zagrożonego Zagładą. Czytaj dalej Tłumy zielonogórzan żegnały Małgorzatę Witkowską\nOrkan Grzegorz w Zielonej Górze. Pierwsze interwencje strażaków. Część mieszkańców bez prądu\nPaństwowa Straż Pożarna ma pełne ręce pracy. To efekt silnego wiatru, który przez całą noc wiał w Zielonej Górze. Czytaj dalej Orkan Grzegorz w Zielonej Górze. Pierwsze interwencje strażaków. Część mieszkańców bez prądu


Nowy sposób na ochronę jęczmienia i pszenżyta\nSumi Agro Poland uzyskała zgodę na rozszerzenie rejestracji Kendo 50 EW, fungicydu do zwalczania mączniaka prawdziwego. Dotychczas środek miał rejestrację umożliwiającą jego stosowanie w pszenicy jarej i ozimej, jęczmieniu jarym oraz w uprawach sadowniczych. Od teraz można go stosować w jęczmieniu ozimym oraz pszenżycie ozimym.\nMączniak prawdziwy zbóż jest patogenem występującym na terenie całej Polski. Jego rozwój ułatwia długa i ciepła jesień. Na dodatek, grzybnia mączniaka nie potrzebuje wiele wody. Z tego powodu od kilku sezonów jest to coraz większe zagrożenie dla upraw zbożowych.\nMączniak może być niebezpieczny zwłaszcza dla jęczmienia ozimego. Zboże to może tworzyć pędy kłosonośne tylko jesienią. Jeśli wówczas dojdzie do infekcji mączniakiem, jęczmień będzie gorzej zimował, a wiosną może mieć problemy ze startem wegetacji oraz będzie bardziej narażony na żerowanie szkodników.\n– Cyflufenamid, czyli substancja czynna zawarta w Kendo 50 EW otrzymała od brytyjskiego HGCA najwyższą notę w zwalczaniu mączniaka. Ponadto, jak pokazują badania, stosowanie naszego fungicydu ogranicza również występowanie innych chorób grzybowych takich jak plamistość siatkowa liści i rynchosporioza zbóż – mówi Marta Strzelecka-Berek z Sumi Agro Poland. pm\nJak przezimowały zboża i rzepak w Polsce?


katowice.gosc.pl → Gość Niedzielny → 2022 → Maj → Gość Katowicki 21/2022\nGość Niedzielny Gość Katowicki 21/2022\n– Życzymy Ci, byś wytrwale docierał z Dobrą Nowiną o zmartwychwstałym Panu do nieraz bardzo zagubionych ludzi – mówił w imieniu zgromadzonych w katedrze bp Adam Wodarczyk.\nGość Katowicki 21/2022 DODANE 26.05.2022\n– Jubilaci, niech Bóg wynagrodzi wam codzienną wierność małżeńskim przyrzeczeniom – mówił do niemal 500 par jubilatów abp Wiktor Skworc. Jubileusze Małżeńskie tradycyjnie rozpoczęły XV Metropolitalne Święto Rodziny w archidiecezji.\nModlitwa za ofiary i poszkodowanych w tragicznych wypadkach na kopalniach Pniówek i Zofiówka to jedna z intencji męskiego pielgrzymowania do Matki Boskiej Piekarskiej, do którego zachęca abp Wiktor Skworc.\nNową wystawę stałą można już oglądać w Muzeum Archidiecezjalnym w Katowicach.\nPo pandemicznej przerwie męski świat może wrócić bez ograniczeń na piekarskie wzgórze.


Polecamy inne atrakcje w Kołobrzegu - Muzeum 6D Kołobrzeg\nOdwiedź Ukrytą Krainę – miejsce pełne magii,w którym trzymając w ręku różdżkę będziesz wpływał na otaczający świat przy ul. Obrońców Westerplatte 18E (obok schodów przy Restauracji Pod Winogronami przy ul. Towarowej) w Kołobrzegu.\nMIASTO MYSZY – niezwykła atrakcja w Kołobrzegu. Wystawa ponad 500 żywych myszek w baśniowej scenerii. Możesz nas znaleźć przy ulicy Morskiej 2 w Kołobrzegu (Port Pasażerski, 50m od Latarni).\nSkorzystaj z poniższej mapy i wybierz się na wycieczkę szlakiem rodzinnych atrakcji w Kołobrzegu.\nCo jeszcze warto zobaczyć? - Kołobrzeg - Atrakcje w mieście\nMuzeum 6d to miejsce, które koniecznie trzeba odwiedzić, jeśli zależy nam na zapewnieniu maluchowi świetnej zabawy oraz miłych wspomnień. Jednak są jeszcze dwie inne atrakcje dla dzieci w Kołobrzegu, które szczególnie warto zobaczyć, ponieważ nie spotkamy ich w żadnym innym miejscu. Jest to Miasto Myszy oraz Ukryta Kraina. Jakie przeżycia zagwarantują nam i naszym szkrabom te specjalnie dla nich stworzone miejsca?\nKolejna unikatowa atrakcja, jaką proponuje miasto Kołobrzeg. Miasto Myszy to miejsce, gdzie znajdziemy 500 małych, prawdziwych myszek, żyjących w norkach stylizowanych na różnego rodzaju, zabawne wnętrza. Możemy zobaczyć te małe gryzonie, żyjące w domowych, a nawet kosmicznych warunkach. Obiekt posiada kilka pomieszczeń, a każde z nich ma swój temat przewodni. To świetny pomysł na spędzenie czasu wspólnie z całą rodziną, ponieważ atrakcja jest równie ciekawa zarówno dla dużych, jak i małych. Każde pomieszczenie prowadzi do innego świata.\nW Mieście Myszy znajdziemy pięć różnych scenerii, jakie zamieszkują małe stworzenia: KOSMOS w świetle UV, Zima, Wakacje, Miasto Myszy, Tropiki.\nW każdej z nich, myszki żyją w bardzo wygodny sposób, a widok tych zwierząt w otoczeniu kosmicznym, czy wielskim, rozbawi każde dziecko i niejednego dorosłego. Zabawa i nauka w jednym\nAtrakcja ta, nie tylko pozwoli na obserwację życia myszek, oraz dobry humor spowodowany obserwacją ich życia z niecodziennych warunkach, ale także na przyswojenie nowej wiedzy. Przy każdym mysim domku, znajdziemy różnego rodzaju ciekawostki na temat tych gryzoni. Dzięki temu dowiemy się o ich rozmnażaniu, jakie są ich przysmaki oraz jakie mają zwyczaje.\nNie ma rzeczy, których nie znajdziemy w mieście Kołobrzeg Atrakcje dla dzieci, które fascynują się światem magii, również są tu obecne. Aby je odnaleźć, należy udać się do Ukrytej Krainy, czyli miejsca stworzonego dla maluchów chcących przenieść się do świata czarów, zabawy i nauki, a drogę do niego otwiera magiczna różdżka, którą każdy malec dostaje przed rozpoczęciem interaktywnej zabawy.\nKażde dziecko będzie mogło poczuć się w Ukrytej Krainie jak prawdziwy czarodziej, ponieważ zapoznanie się z tajemnicami, jakie kryją się w jej wnętrzach, możliwe jest jedynie przy użyciu różdżki oraz odpowiedniego zaklęcia. Z pewnością odkrywanie Krainy sprawi maluchowi wiele frajdy i jeszcze przez długi czas po jej odwiedzeniu, będzie wspominać to, jak był czarodziejem, posiadającym magiczne moce.


Olimpiada Artystyczna - zgłoszenia do 8 października 2018. Lokalny portal informacyjny. Świnoujście i region.\nOlimpiada Artystyczna – zgłoszenia do 8 października 2018\nedukacja, historia, Muzeum Narodowe, ogłoszenie, Szczecin, wydarzenia 10 września 2018\nOlimpiada Artystyczna – zgłoszenia do 8 października 2018.\nRozpoczyna się nowy rok szkolny i nowa edycja Olimpiady Artystycznej. Laureaci i finaliści doskonale wiedzą, że olimpiada to nie tylko konkurs.\nTo także fantastyczna przygoda i ludzie, z którymi wspólnie przechodzi się przez olimpijskie wyzwanie.\nNa zwycięzców startujących w sekcji historii sztuki czekają indeksy na historię sztuki i kulturoznawstwo, dodatkowe punkty na kierunki pokrewne, zwolnienie z egzaminu maturalnego z historii sztuki oraz nagrody rzeczowe w postaci laptopów, tabletów i e-booków, a także staże w instytucjach kultury.\nKonkurs organizuje, w porozumieniu z Ministerstwem Edukacji Narodowej, Stowarzyszenie Przyjaciół Olimpiady Artystycznej z siedzibą w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.\nProjekt finansowany jest ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej.\nUczeń, który chce wziąć udział w 43. edycji Olimpiady Artystycznej, musi zgłosić się do nauczyciela – opiekuna, wypełnić Kartę Uczestnika Olimpiady Artystycznej i ustalić z nauczycielem własny temat.\nMożna również zgłosić się bezpośrednio do Krystyny Milewskiej, sekretarz Komitetu Okręgowego Sekcji Historii Sztuki działającego w Dziale Edukacji Muzeum Narodowego w Szczecinie do 8 października 2018 (poniedziałek).\n‹ Świnoujście. Znaleziono kartę do bankomatu › Świnoujście. Już po raz 15 ruszają darmowe szczepienia przeciwko grypie


Orlen uruchomił stacje nawodne dla żeglarzy. W ofercie napoje i przekąski - Handel/dystrybucja\nOrlen uruchomił stacje nawodne dla żeglarzy. W ofercie napoje i przekąski\nData: 10-05-2012, 20:12\nPKN Orlen uruchomił w tym sezonie żeglarskim osiem stacji nawodnych przystosowanych do tankowania paliwa przez jachty i łodzie motorowe. Dwie placówki znajdują się na Zalewie Zegrzyńskim, pięć na Pojezierzu Mazurskim oraz jedna w Zatoce Puckiej Bałtyku.\nJak poinformował płocki koncern, w ofercie stacji nawodnych znajdują się produkty paliwowe, w tym olej napędowy i benzyna Pb95 oraz podstawowe produkty pozapaliwowe, jak napoje, czy słodycze.\nPKN Orlen wyjaśnił, że stacje nawodne uruchamiają działalność między 15 a 30 kwietnia, natomiast zakończenie sezonu następuje między 30 września a 15 października. "Dokładne terminy dostosowywane są w zależności od natężenia ruchu wodnego i potrzeb klientów w danej lokalizacji" - zastrzegł płocki koncern.\nPKN Orlen, odnosząc się do działalności stacji nawodnych w zakresie liczby placówek i ich oferty, podkreślił, że "z wewnętrznych analiz i obserwacji wynika", że zarówno obecna liczba tych placówek, jak i oferta produktów zaspokajają potrzeby klientów. "Z tego powodu w najbliższym czasie PKN Orlen nie zamierza wprowadzać zmian w tym zakresie" - podał płocki koncern. Zaznaczył przy tym, że nie planuje się tam rozbudowy sieci stacji nawodnych ani w kraju, ani zagranicą.\nPierwszą stację nawodną PKN Orlen uruchomił w czerwcu 2002 r. w Giżycku nad jeziorem Niegocin. Później powstało jeszcze 7 tego typu placówek na szlaku wodnym od Zalewu Zegrzyńskiego, po Mazury i Bałtyk.


Bieg Twierdzy Kraków. Start przy „Łapiance” - Aktualności - Sport.LoveKraków.pl\nStrona główna Bieganie Bieg Twierdzy Kraków. Start przy „Łapiance”\n18.05.2018, 18:30 LoveKraków.pl\nFort "Łapianka" fot. materiały prasowe\nW najbliższą sobotę odbędzie się Bieg Twierdzy Kraków. Tym razem uczestnicy pobiegną na dystansie 5 lub 10 kilometrów – start i meta zostaną wyznaczone w pobliżu fortu Łapianka.\n2018-05-18 07:20 Kultura\nPrzed nami kolejne edycje biegów przełajowych przez Kraków. Już 19 maja odbędzie się Bieg Twierdzy Kraków. Uczestnicy imprezy będą mieć do przebiegnięcia 5 lub 10 kilometrów – start i meta zostaną zlokalizowane w pobliżu fortu Łapianka przy ul. Fortecznej.\nOd godz. 8 do godz. 9.30 potrwa rejestracja zawodników. Start biegu przełajowego zaplanowany jest na godz. 10. Dwie godziny później medale odbiorą zwycięzcy.\nWszyscy zainteresowani będą mogli wziąć udział w oprowadzaniu po forcie przez członków Małopolskiego Stowarzyszenia Miłośników Historii RAWELIN.\n„Łapianka” była jednym z fortów Twierdzy Kraków, umożliwiającym panowanie nad traktem wiedeńskim (dzisiejsza ulica Zakopiańska). Zarówno budynek jak i jego otoczenie przechodziły różne koleje: mieściły się tu m.in. magazyny wojskowe i wytwórnia wina, co doprowadziło do dewastacji obiektu.\nJednak lokalizacja fortu a także jego układ i stan istniejący pozwoliły na rekomendowanie Łapianki na siedzibę Centrum i Muzeum Ruchu Harcerskiego. Obecnie fort jest w trakcie rewitalizacji.\nInwestycja po zakończeniu będzie pełniła funkcję muzealną do prezentowania zbiorów i pamiątek historii ruchu harcerskiego w Polsce, a także funkcję centrum organizacyjnego i biwakowego dla harcerzy.\nZapisy i szczegółowe informacje o sobotnim biegu znajdują się na stronie www.bieg-twierdzy-krakow.pl. Kolejne biegi przełajowe przy fortach zaplanowane zostały w czerwcu (fort Mogiła) oraz lipcu (fort Benedykt).