Michał Bałucki. Szkic literacki - Wikiźródła, wolna biblioteka\nMichał Bałucki. Szkic literacki\nTytuł Michał Bałucki\nMichał Bałucki. Szkic literackiMichał Bałucki. Szkic literacki.djvu/1\nDrukarnia Kuryera Poznańskiego.\nPo stłumieniu wysileń rewolucyjnych 1849 r. srożyła się reakcya, a u młodzieży wytwarzały fermenty, coś, jakby niemiecka „Sturm- und Drangperiode“. — Germanizacyjny nacisk rządu wytwarzał siłę odporną, coraz tęższą, rosnącą w miarę tego nacisku, a wzmacnianą rozmiłowaniem się w poezyi mesyanicznéj. Karmiono ducha przemycanemi „Pieśniami Janusza,“ „Proroctwem kapłana polskiego;“ wyrywano sobie „Dziady“, wierzono namiętnie w prędkie zjawienie się tego, którego imię „czterdzieści i cztery“, uczono się „Przedświtu“, modlono „Psalmami przyszłości.“ — Rósł zapał, rozpłomieniały się wyobraźnie i serca, a w tych płomieniach tajała rozwaga starszych, więdniały kiełki rozsądku u młodych. Były to chwile wzniosłych upojeń nadzieją, wiarą i miłością, chwile namaszczające na męczeństwo.\n We Włoszech idea narodowości, dążenie do zjednoczenia, przybrały kształty rewolucyi nie tylko politycznéj, ale społecznéj i kościelnéj. Miłość wolności narodu sprzęgła się tam z nienawiścią już nie form politycznych, ale podstaw moralnych i religijnych.\nTaki to rewolucyjny ruch włoski zaczął dąć coraz silniejszym wichrem po Europie i nas tu owionął. Zmięszały się prądy. Nasz mesyanizm zamącił się wśród tego wichru rewolucyjnego, zapał zamienił się w gorączkę, upojenie w szał, pragnienie męczeństwa w żądzę walki. Modlitwa i przekleństwo splotły się w tym chaosie, krzyż Golgoty i czerwona koszula Garibaldego jakby senne widziadło snuły się przed oczyma. Burzyć i budować zarazem pragnęły rozkołysane, rozczochrane włoskim wichrem duchy. — Burzyć Rzym, budować Polskę.\nMinęło dziesięciolecie, padły strzały w Warszawie; zaczęły się dni męczeństwa i modlitwy, dni najszlachetniejszych poświęceń i wstrętnych narodowi zamachów morderczych, dni krzyża i sztyletu, litanii i bluźnierstwa, bohaterstwa godnego praojców i wstrętnego uciekinierstwa, ofiar ostatniego grosza i hańbiących, a świętokradzkich sprzeniewierzeń; jaśniały w nich idealne dusze i dymiła czadem przewrotna blaga. A nad tém wszystkiém wyrosła mogiła, jakiéj chyba w Polsce dotąd nie było, ani tak wielkiéj, ani tak łzami oblanéj. U jéj stóp skończyła się ta epoka porozbiorowych dziejów, zrodzona nie z zapału, co tworzy, ale z gorączki, co trawi.\nDziś patrzymy ze czcią na groby i szubienice tych, co padli, jako czyste ofiary najszlachetniejszych uniesień, ale historya tych czasów powinna i musi być nauczycielem przyszłości, lekarzem na skłonność do zapaleń, to téż boleścią załzawione oczy od pobojowisk i placów egzekucyi Murawiewa zwracamy, do tych, co ocaleli, co żyją — i pytamy: jacy wy dziś jesteście? Do nich należy Michał Bałucki.\nW roku 1857, w liceum św. Anny w Krakowie, byli w klasie 8 między innymi: Bałucki Michał, Bochenek Mieczysław, Czerny Władysław, Gumplowicz Ludwik, Kubala Ludwik, Lewartowski Władysław, Szczepański Alfred, Zieleński Władysław itd. Bałucki nie liczył się do pierwszych w klasie: z języków wcale niepokaźne miewał cenzury, z historyi tylko „befriedigend,“ za to z matematyki „ausgezeichnet,“ a z nauk przyrodniczych „vorzüglich.“ Dziś dla młodszych niezrozumiałe znaczenie tych cenzur, więc dodam, że było ich dziewięć. „Ausgezeichnet“ była pierwszą i najlepszą, a oznaczała więcéj, niż do niedawna używane „znakomity,“ „vorzüglich“ była drugą cenzurą, „befriedigend“ piątą, a znaczyła tyle, co dziś „zadowalniająco.“ Bałucki jest podobno unikatem wśród pisarzy polskich pod względem tych cenzur.\nNie przypominam sobie, by kto inny z naszego parnasu tyle okazywał chłodu dla historyi w czasach szkólnych, a takie zamiłowanie do sinusów i cosinusów. W rubryce, w któréj notuje się przyszły zawód ucznia, zapisywał Bałucki:... „Teologia!“\nMimo owego „ausgezeichnet“ z matematyki, któregoby mu ś. p. Kraszewski pewnie nie przebaczył, bo i matematyków i matematykę poczytywał za utrapienie nie tylko studentów, ale i ludzkości, — mimo owego rozmiłowania się w subtelnościach logarytmicznych, już czuł w sobie w onych czasach popędy poetyczne, skoro w 8 klasie napisał wierszem zadanie, na temat „Myśli jesienne.“ Przytoczę tu drobny szczegół z życia studenckiego, bo przyczyni się on do charakterystyki czasu. Byłem wówczas w klasie 3 w tém samém liceum św. Anny, a mieszkałem u prof. Trzaskowskiego, który udzielał w klasie 8 polszczyzny. Z ciekawości przezierałem niekiedy elaboraty ósmoklasistów, a gdym napotkał ów poemat Bałuckiego, taka cześć się obudziła we mnie dla niego, żem mu się odtąd niżéj kłaniał, niż wszystkim profesorom, co téż znaczniejsza część moich kolegów czyniła, dowiedziawszy się, że to: poeta. Taką to dla nas świętością była poezya. Nie dziw, że my bałwochwalcy poezyi, stworzyliśmy tragedyą 1863 roku.\nZ tego znakomitego matematyka studenta, z owego zapowiedzianego teologa, wyrósł autor, którego jedni może przeceniają, inni potępić radzi; autor szeroko rozparty w literaturze, a tém szczególniéj interesujący krytyka, że w nim zwarło się, skrystalizowało, czy skamieniało to wszystko, co było wyrobem ducha w czasach przedstyczniowych, co było wytworem fermentu i mesyanicznych uniesień i rewolucyjnych wichrów. Bałucki, jak ów młodzieniec w baladzie Mickiewicza, na pół skamieniały, a nie wiadomo, czy stłukłby zwierciadło, czy je pocałował, gdyby go Twardowski z zaklęcia chciał wyzwolić. W téj skamieniałości przedstyczniowych prądów jego urok i dysonans, jego zalety i wady, cnoty i wielkie grzechy.\nNie skończyła się jego twórczość, nie gaśnie talent, krytyka wyroku wydać nie może i nie powinna; na wyczerpującą o Bałuckim pracę jeszcze za wcześnie, ale przed sąd pociągać należy autora, a dzieła jego powołać na świadków i zacząć rozprawę sądową. Oskarżyciel i obrońca przemawiać już mogą; byle sumiennie; w najlepszéj wierze spisano to, co oni powiedzą, a pewnie autor téj miary wysłucha spokojnie obu głosów i będzie mu przyjemniéj usłyszeć zdanie z przekonania płynące, niż banalne panegiryki bractwa wzajemnéj admiracyi. Przedewszystkiém atoli niech przemówi podsądny.\n„W roku, 1837 dnia 29 września przytrafił mi się fatalny wypadek, że się urodziłem, a mianowicie w Krakowie przy ulicy Floryanskiéj w kamienicy „pod Aniołkiem“. Mieszkałem potém przy ulicy Szpitalnéj „pod Panem Jezusem“, a pobierałem nauki naprzód u św. Barbary, a potém u św. AunyAnny. Mimo téj opieki Aniołów i SwiętychŚwiętych, zrobiło się ze mnie prawdziwe djablątko, jak to się zaraz pokaże.\nW szkołach uczyłem się miernie i późniejsza moja karyera literacka była dla moich pierwszych profesorów prawdziwą niespodzianką; nie przypuszczali oni bowiem, aby produkta takiéj ograniczonéj głowy mogły być warte czytania, a cóż dopiero drukowania.\nSzczególniéj do języków, tak starożytnych jak i nowożytnych, nie miałem żadnych zdolności, co, jak utrzymują łaskawi krytycy, nadało pismom moim na wskroś swojski charakter. Z arytmetyki skorzystałem o tyle, że w skromnych dochodach moich unikałem starannie owego: nie mogę, — pożyczam sobie; wolałem nie pożyczać, a obywać się suchym kawałkiem chleba, i dla tego miałem opinią porządnego, a nawet zamożnego między kolegami.\nW roku 1857, gdy byłem w klasie 8, profesor języka polskiego, Trzaskowski zadał nam temat do opracowania p. t.: „Myśli jesienne.“\n Ponieważ nic mądrego nie umiałem napisać na ten temat prozą, przeto spróbowałem powiedzieć to samo wierszem, który pasował mnie na poetę. Wiersz ten był zarazem rodzajem paszportu, który mi ułatwił prześlizgnięcie się tanim kosztem przez egzamin dojrzałości na uniwersytet. Palnąłem z téj okazyi taką mowę pożegnalną w amfiteatrze nowodworskim, że jeden z kolegów, wzruszony nią, wyprawił nam wspaniałą ucztę pożegnalną, na któréj podchmieliwszy sobie, obiecywaliśmy sobie zostać wielkimi ludźmi i zachować przyjaźń aż do śmierci... Było to w roku 1857.\nW tym roku wstąpiłem na uniwersytet krakowski, a mianowicie na wydział matematyczno-fizyczny, że jednak wykłady fizyki przyprawiały mnie o senność, a na lekcyi matematyki tłómaczyć wolałem Hajnego, przeto zaraz w następnym roku przeniosłem się na wydział historyczno-literacki, na którym z małym pożytkiem dla siebie przesiedziałem lat parę, zajmując się w chwilach wolnych od próżnowania czytaniem i pisaniem wierszy. — W tym czasie, t. j, w roku 1859 trafiło mi się w zastępstwie jednego kolegi towarzyszyć choremu szwagrowi Kraszewskiego do Meranu i zobaczyć przy téj sposobności kawałeczek Włoch, a mianowicie Wenecyą, Tryjest, Weronę. — Największą korzyścią z téj wycieczki do Włoch był wiersz, który mi z téj okazyi Józef Szujski na wyjezdnem napisał, a który chowam jako cenną pamiątkę. Miałem już wtedy między kolegami sławę obiecującego talentu, a było nas takich kilkunastu, którzyśmy chodzili ze Słowackim w kieszeni, z głową rozczochraną, pełną burzliwych myśli, i z fantastycznie wiązanemi krawatami.\nSchodziliśmy się w rzeźbiarskiéj pracowni Filippiego, urządzonéj ze starego refektarza OO. Franciszkanów. Obok skromnych i nieśmiałych kochanków muz zasiadali tam tacy potentaci pióra i pędzla, jak Matejko, Grotger, Szujski, Tadeusz Wojciechowski, Kubala, (wtedy jeszcze kryjący się jak fiołek w trawie ze swoją wiedzą i poezyą), Żeleński i inni. Wielcy i mali, starsi i młodsi, bez różnicy, przyjaźnie sobie dłonie uścisnęli i poufne prowadzili rozmowy. Obok Łuszczkiewicza, już wtedy profesora siadali — niedawno jego uczniowie jeszcze — jak: Gadomski, Cynk, Gryglewski; — obok drukowanego już Szujskiego młodziutki Chłędowski, Bełcikowski, Turski, Lubowski i inni. Zajmujące były te zebrania; na młode umysły oddziaływała podniecająco ta olbrzymia pracownia sklepiona, napełniona posągami, które z ciemności wychylały się fantastycznie i zdawały się brać udział w naszych posiedzeniach. — Herbatka, albo miód i precle, stanowiły całą ucztę — ale za to serca i umysły miały prawdziwie lukulusowe gody. Czytywało się poezye zakazane w szkole; młode talenta zwierzały się kolegom ze swoich prób młodzieńczych i wspaniałych pomysłów na przyszłość. W sercach było ciepło wtedy, a w umysłach rozpalał już się ten ogień, który podniecony w roku 1861 prześladowaniami, miał roku 1863 buchnąć gwałtownie i ogarnąć większą część Polski.\nWyżéj wymieniony Michał Bałucki szedł, lubo z tyłu, za tym ruchem i pobrząkiwał na swojéj lirze, jak umiał. Po nocach sklejał dosyć wierszy drobnych przeważnie miłosnych. Napisał także poemat, a raczéj powiastkę wierszowaną p. t. Kostyna — czyli (bo czyli musiało być wtedy) Dziewczyna z pod lasu, którą „Gwiazdka Cieszyńska“ wydrukowała gratis, a jeden z przyjaciół szczęśliwego poety postarał się, że była niezmiernie chwaloną w „Gazecie Codziennéj“, będącéj wtedy pod redakcyą pobłażliwego na takie rzeczy Kraszewskiego.\nZachęcony takiém powodzeniem napisałem następnie drugi poemat p. t. Ziemiowit, książę mazowiecki, który po całorocznych tułaniach się po różnych księgarniach, wydawcach, krytykach, redakcyach, doczekał się druku w „Niewieście“, wydawanéj w Krakowie przez Turowskiego. Za tém poszła „Cicha miłość“, powiastka wierszem, którą za protekcyą Szujskiego Jan Dobrzański pozwolił drukować w „Dzienniku Literackim“, dawszy jako honoraryum autorskie kilka słów uznania dla młodego talentu. — W tymże dzienniku drukowałem przed paru laty pierwszy mój wiersz: „Cyganka“. Po „Cichéj miłości“ zamieścił „Dziennik Literacki“ poemat sceniczny „Bez chaty“, przypisany Szujskiemu, który z tego hołdu nie bardzo był zadowolniony z powodu jego rewolucyjnéj tendencyi. — „Czytelnia dla młodzieży“, wydawana przez Karola Ciszewskiego, drukowała w tym czasie „Przechrztę.“\nLata te, w których dostałem się pod prasę drukarską; spędzałem na guwernerce, któréj z konieczności poświęcić się musiałem, gdyż podanie moje o miejsce suplenta w gimnazyum odrzucono z powodu złéj noty z policyi. Rok 1861 i 1862 spędziłem w redakcyi „Niewiasty,“ w któréj poumieszczałem pierwsze próby nowelli: „Zapóźno,“ „Dwie siostry,“ etc. Ciężka choroba mózgowa przerwała na czas jakiś tę powódź prozaicznych prac moich, na czas jakiś mówię, bo ledwie wyzdrowiałem i dostałem się na posadę nauczyciela do instytutu prywatnego w Częstochowie, wnet dawny nałóg do pisania obudził się i „Cierniowy wieniec“ p. Goczałkowskiéj w tym jeszcze r. 1862 pomieścił nowelkę moją p. t. „Niewieścia siła,“ a w początkach 1863 „Tygodnik ilustrowany“ nabył odemnie za ogromną sumę, jak mi się wtedy zdawało, bo 150 rubli, nowellę „Heraklesowe drogi“ a niedługo potém drugą „Ojcowska wola“, ilustrowaną przez Gersona. Powstanie 1863 roku skłoniło mnie do powrotu do Krakowa, gdzie zajmując podrzędne stanowisko w ówczesnym ruchu, napisałem „Przebudzonych,“ drukowanych w Brukseli pod pseudonimem Elpidona, ze względów cenzuralnych.\nPrzy końcu roku 1863 na mocy jakiegoś listu konspiracyjnego, mającego zagrażać całości państwa austryackiego, a w którym to liście moje nazwisko było także nmieszczoneumieszczone, wpakowano mnie do kryminału, gdzie przesiedziałem rok cały. Był to rodzaj rekolekcyi duchowych, po których wydostawszy się na wolność, dokończyłem zaczętéj w więzieniu powieści „Starzy i Młodzi“, która w r. 1866 wyszła w Lipsku, także pod pseudoninempseudonimem Elpidona, a następnie wyjechałem do Warszawy, z myślą stałego mieszkania i pracowania na literackiém polu. Ale jak krowa przeniesiona na inne miejsce traci mleko chwilowo, tak i u mnie produkcya literacka zmalała, zeszła prawie do zera i tęsknota wypędziła mnie z Warszawy do Krakowa. Tu rozpocząłem do spółki z Alfredem Szczepańskim wydawnictwo pisma dla kobiet „Kalina“, które dawało nam dużo zajęcia, ale mało dochodu i zadowolenia.\nPo dwóch latach uważaliśmy za konieczne pismo to odstąpić innemu wydawcy, który je pogrzebał, a ja zawiesiłem się potém przy dzienniku krakowskim „Kraj“ jako kronikarz tygodniowy, pisując zarazem powieści „Błyszczące nędze,“ „Sabina,“ „O kawał ziemi,“ drukowane w „Kraju“ między 1870—73. — „ZydówkaŻydówka,“ Warszawa 1871. „Romans bez miłości,“ („Tygodnik ilustrowany“ 1871), „Siostrzenica ks. proboszcza“ („Tygodnik wielkopolski“ 1872) i wiele drobnych, a oprócz tego komedye: „Polowanie na męża,“ „Radzcy pana radzcy,“ „Pracowici próżniacy“ (odznaczone drugą nagrodą na konkursie krakowskim w r. 1871), „Na łonie natury.“ „Polowanie na męża“ było właściwie napisane jeszcze w więzieniu 1863 r., ale 5 lat czekać musiało, zanim dostało się na scenę i zyskało powodzenie, które autora zachęciło do popełnienia innych podobnych niedorzeczności na tém polu, a tytuły ich są „Emancypacya“ nagrodzona trzecią nagrodą, „Pozłacana młodzież“ w 4 aktach, „Komedya z oświatą“ i „Teatr amatorski“ r. 1875 i 1876, „Po śmierci cioci,“ 1877 — i „Rodzina Dylskich,“ dramat ludowy w 5 akt., a z powieści: „Byle wyżéj,“ „Biały murzyn,“ „Życie wśród ruin,“ „Po burzy,“ „Z obozu do obozu,“ „Ostatnia stawka,“ „Góral na dolinach,“ „Męczennica,“ „Album kandydatek do stanu małżeńskiego,“ „Hermanowe grzechy i kłopoty,“ „Trzy szkice powieściowe,“ „Za winy nie popełnione“ i mnóstwo innych drobniejszych powiastek, wydanych potem razem w 4 tom. u T. Paprockiego. W tym czasie przypada ożenienie z artystką teatru krakowskiego Kalikstą Ćwiklińską (1876) i śmierć téjże po roku pożycia. Pół trzecia roku żałoby, a następnie powtórne śluby z Eufenią ze Śliwińskich w r. 1879 — dwoje dzieci i następujące prace: Z powieści: „Typy i obrazki krakowskie,“ „Pańskie dziady,“ — „250 tysięcy,“ „W żydowskich rękach,“ jako téż drobne powiastki wyd. przez Heumana i Żupańskiego w Krakowie r. 1886 — tomik poezyi i następujące komedye: „Krewniaki,“ (nagrodzona pierwszą nagrodą na konkursie krakowskim), „Sąsiedzi“ w 4 akt., „Grube ryby“ w 3 akt., „Gęsi i gąski“ w 4 akt., „Dom otwarty“ w 3 akt., „Piękna żonka“ w 4 akt.\nZa to niepotrzebne zawracanie ludziom głowy, psucie papieru i zatrudnianie pras drukarskich przez lat 25, przyjaciele w małém kółku wyprawili mu jubileusz 1884 roku, który mu tak głowę zawrócił, że utył z uciechy i zleniwiały rozwalił się na laurach, mało bardzo produkując.“\nPełna humoru, prostoty i szczerości przytoczona notatka autobiograficzna, mówi o tém, co autor napisał, chociaż pod względem bibliograficznym nie jest zupełnie dokładna. Czém te dzieła wypełnił, jaki z nich posiew dla czytelników, jaka wartość artystyczna, tego już sami dociekać musimy.\n Poznanie ideałów Bałuckiego i tendencyi nie trudne, bo nie osłania ich, nie maskuje, nie kryje się po za retorykę, ale myśl obnaża, wypowiada ją śmiało, ze szczerością niekiedy naiwną. Zdawać by się mogło, że ta otwartość staje się zuchwalstwem, a jest ona przecież tylko wynikiem dobréj wiary w to, co wypowiada.\nSą w nim uprzedzenia, nie ma przewrotności. Jest zapał dla własnego ideału, nie ma cynicznego poniewierania tych prawd, w które wierzyć nie chce, ale téż nie szczędzi im sarkazmu, Bogu służy wiernie, z pewną predylekcyą prawi o celowości w naturze (Rozmowa Antoniego z Pawłem w Białym Murzynie, Młodzi i starzy, Byle wyżéj itd.) upatruje w Opatrzności Boskiéj najwyższy czynnik wszelkiéj akcyi, najwyższego, a zawsze sprawiedliwego widzi w Niéj sędziego. W Bogu wskazuje pociechę, dźwignią, źródło wartości etycznéj człowieka i pod tym względem nie zniżył się nigdy do materyalizmu i pozytywizmu postyczniowych czasów. Ale natomiast gotów zbudować nowy Kościół, zreformować duchowieństwo, poobalać instytucye z Kościołem związane.\n Jest to echo włoskiego libertynizmu, zaklęte z Garybaldego czasów. Niekiedy zwraca się wręcz przeciw katolicyzmowi (Młodzi i starzy), pragnąc w jego miejsce „czystego Chrystyanizmu,“(!) niekiedy nawet możnaby mniemać, że i tego mu za wiele, że mu sam deizm wystarczy (Siostrzenica księdza proboszcza), skoro księdzu każe wygłaszać teorye, zmierzające wprost do obalenia religii objawionéj. Dziwna rzecz, Bałucki sam sobie się sprzeciwia. Co mu się w jedném miejscu podobało głosić za prawdę, w inném miejscu obala.\nPowiedziećby można, że jest niekatolickim w teoryi, katolickim w praktyce — boć przeważna część jego bohaterów modli się nie tylko do Boga Ojca, ale do Chrystusa Pana, do N. Maryi Panny — i sam autor modlić im się tak każe po katolicku, a radośnie patrzy na te modlitwy, chociaż zapędził się przed chwilą w jakiś odmęt niewiary, chociaż podnosił bunt przeciw Kościołowi. Jest to raczej podniesienie ręki, niż uderzenie, raczéj zamach, niż wymierzenie ciosu. Podobny on w tém do wielu, co to pokłócą się z plebanem, ale modlą się do Boga. Dodać trzeba, że tu autor nie rozumuje filozofią, nie rzuca się ex cathedra na dogmaty, jeno każe niektórym swoim bohaterom jakby mimochodem pogrozić Kościołowi kułakiem, zwracając kułak nie ku dogmatom, jeno ku liturgii. Ale to wszystko, co w téj sprawie mówi, jest przez autora podsłuchane, dopatrzone w społeczeństwie, nie narzucone. Jest on raczéj tak zwanym „Schwätzerem,“ niż burzycielem na seryo. Nie zdałby się ani na Lutra, ani na Kalwina, a może tylko, jak pan Mikołaj z Nagłowic, smakowałby w nowinkach genewskich, ale równie, jak on, nie opuściłby Kościoła na seryo. Bałucki wie dobrze o tém, że taki abstrakcyjny deizm bez sformułowanych dogmatów, nie njętyujęty w obrządek, w formę, zmusiłby całą masę ludzkości albo do szukania nowych form, albo do restytucyi dawnych, a chyba nie liczne jednostki na chwilę szału, nie na długą czasu metę, dałyby się pociągnąć do tego bezwyznaniowego wyznawania Boga. Niech się dobrze autor rozmówi ze swoimi bohaterami, niech mu się wyspowiadają szczerze, czy mogli mieć tyle zacności, tyle niekiedy wzniosłości charakteru, nie zmywając się w źródle głębokiéj wiary, strojnéj w prawdy przez Kościół głoszone? Czy nie upadali nisko (ksiądz Ludwik w Błyszczących nędzach), gdy sprzeniewierzyli się swemu Kościołowi?\n Stało się modą ciskać obelgi na Kościół, więc dopatrywano przeciw niemu argumentu w ustroju hierarchii duchownéj, w jéj stanowiskach, dotacyach, wreszcie w nadużyciach jednostek, albo w niedostateczném ukształceniu niektórych księży. Tu i owdzie pojawiające się niewłaściwości, zboczenia, nadużycia, lub niedopełnianie obowiązku generalizowano. I nasz autor ukłonił się modzie, powtarza często komunały knajpowe przeciw duchowieństwu; niekiedy w sposób niesmaczny, nie artystyczny wytwarza karykatury (ks. Aureli i tłusty kanonik w Młodzi i starzy, ks. Felicyan w Żydówce). Widział autor Don Basilia we Figarze, spotkał gdzieś przy piwku nie bardzo sutannę szanującego księdza, i zdało mu się, że znalazł w nich typy duchowieństwa znalazłszy jeno karykatury, lub odpadki, które w każdym zawodzie, wśród ludzi zawsze napotkać można, bo wśród ludzi napotyka się grzechy.\nKsiądz Ludwik (Błyszczące nędze), to już nawet nie karykatura, ale potworność, możliwa logicznie, ale nieprawdopodobnanieprawdopodobna. Romans księdza z zakonnicą w konfesyonale, to już z czysto artystycznych względów niesmaczne, wstrętne, brzydsze nawet w utworze sztuki, niż w życiu. Tu już błądzi nie człowiek Bałucki, ale artysta. Sztuka musi mieć wstyd. Sztuka zasłania oczy na widok rynsztoku moralnego, odwraca się od niego, albo ściera z siebie artystyczne piętno.\nJózef (Błyszczące nędze) „nie chce być ciężarem społeczeństwu i tuczyć się w bezczynności jego kosztem, mogąc pracować i być użytecznym“, dla tego nie zostaje księdzem. Możnaby mniemać, że Bałucki zawód kapłański poczytuje za zbyteczny dla społeczeństwa, za jakąś synekurę ludzi leniwych, nieużytecznych, a jednak ks. Klemens (Biały Murzyn) tak pięknie maluje Antoniemu powołanie kapłana, gdy mówi, iż dla tego celibat istnieje, by ksiądz się wyrzekł miłości dla jednéj osoby, a ukochał ludzkość.\nMutatis mutandis (opowiadanie o księdzu, co obraził Biskupa, a kłócił się z konsystorzem) postać ks. Klemensa wyłania się z powieści tak, że na nią godzić się można, a stanowczo obala owe słowa Józefa o „tuczeniu się cudzym kosztem w bezczynności.“\nZawzięcie walczy autor z bigoteryą. Nieprzyjaciół raczéj wytwarza, niż znajduje w życiu, trudno bowiem dopatrzeć się w społeczeństwie naszém takiego zachwaszczenia bigotami, jakie spotykamy w kilku powieściach naszego autora. Kościół domaga się nabożności nie bigoteryi w tém utartém słowa znaczeniu, a z pewnością sam ją zwalcza, jako aberacyą ducha. Ale do nabożności sam autor nawoływa, w modlitwie wskazuje swym bohaterom lekarstwo na cierpienia duszy, oręż na bój z przeciwnościami życia, źródło doskonalenia się moralnego, a więc sam nie wiedząc o tém, staje tu na gruncie nauk Kościoła. Czyż autor myśli, że Kościół tych bigotów wytwarza, jakich w powieściach nam pokazuje?\nWidzimy tedy w Bałuckim wiarę głęboką, ale obsypaną zarzewiem buntu przeciw formie Kościoła. Zarzewie jeszcze nie rozdmuchało się w płomień i pewnie nie rozdmucha, ale parzy, chociaż nie pali. Zkądże ta, jakby nie konsekwencya, jakby dwoistość jakaś, jakby stójka na rozdroża? Nie zaparł się autor Boga i wiary, nie zaparł dogmatu, jak to uczyniło wielu, ale zaczepia instytucye, obrządek, przepisy kościelne, chociaż — jak było wyżéj — nie wprost od siebie i nie zasadniczo. Dla czego? Może odpowiedź nie będzie trudna.\nOtóż siedzieliśmy przy ognisku wiary, pod strzechą Kościoła. Tak zwane liberalne prądy (sit venia verbo: liberalny, bo to lucus a non lucendo), jak zagon tatarski rozproszyły nas, lub porwały w jasyr. Jedni z jasyru, lub z tułaczki wrócili, pospieszyli do niegasnącego nigdy ogniska, inni jeszcze błądzą po kniejach, jeszcze nie wrócili, nie wielu przepadło w jasyrze. Bałucki musiał bardziéj od wielu kochać to ognisko, skoro chciał być stróżem jego, teologiem. Pełnego miłości tego ogniska, porwał zagon tatarski; — jeniec nie wrócił jeszcze, ale tęskni za strzechą Kościoła, zmierza ku ognisku, ale wśród ciemnych dróg, błyśnie mu błędny ognik, a on go bierze za owe ognisko, czasem przypomni mu się bizun tatarski, który z niego chciał wybić wspomnienie przeszłości. Wędrowiec przestraszy się bizuna i choć sercem rwie się do opuszczonego ogniska, nuci pieśń tatarską, by nie dostał bizunem. Takich wytworzyły lata przedstyczniowe, takim pozostał Bałucki.\nBałucki jest téż dziwnego rodzaju konserwatystą... uprzedzeń. Czy to wytrwałość i stałość, czy upór? Jak sobie zaśpiewano w 1863 roku: „Gdy naród do boju wystąpił z orężem — Cześć wam, panowie za naszą niedolę, kajdany“ — tak mimo zmiany czasu i ludzi, mimo odmiennych dziś warunków życia, mimo przerodzenia się owych panów, echo téj piosenki rozbrzmiewa się po dziełach Bałuckiego. Cieszy to go bardzo, gdy potomków utytułowanéj szlachty może zamienić w zbrodniarzy, co zabijają ojców, ciotki, babki, lub przywłaszczają sobie cudze mienie, sierocińską spuściznę i t. d. Nie szukał tych postaci w życiu, w salonie; nie przejrzał całéj galeryi charakterów, ale bądź sobie wymarzył postać pod hasłem piosenki, bądź znalazł ją wyrzuconą z gniazda, jako niegodną, bądź spostrzegł jakiś egzemplarz owych pseudo-szachciców o kupowanych tytułach i malowanych na portrecie tradycyach — a jemu się zdało, że to typowe okazy i dalejże z niemi na wystawę w powieści i komedyi.\nObwiniłby go o to oskarżyciel, ale obrońca powie: Któż winien, że te sfery zamknęły się szczelnie w salonie, często pustym i nudnym, i otwierają go jeno dla tych, co tam albo uherbowanym biletem się anonsują, albo prononsacyą paryzką, albo kapitałem brzęczą, albo w liberyi przez próg przechodzą. Dla czego nie mają tam wstępu: talent, uczciwość i wykształcenie bez owych dodatków? Gdzież u nas sa onysalony w tém piękném słowa znaczeniu? Gdzie tradycye Puław? Bałucki herbowego biletu pokazać nie mógł, krociami nie brzęczał, liberyi wdziać nie umiał i nie chciał, więc i salonu nie poznał, nie zbadał i nie przypatrzył się ludziom, co się tam zamykają, a malował ich według tego, jak opiewała piosenka, jak prezentowali się wyrzuceni z salonu, wykolejeni.\nObrońca doda coś więcéj. Obrońca powie i udowodni, że Bałuckiemu niejednę winę przebaczyć można, jak Konradowi, bo „kochał wiele, bo kochał wielu“. Z każdego dzieła wieje silnym prądem miłość narodu, miłość ludzkości. Miłość gorąca, rzetelna, nie zamknięta deklamacyjnie w wykrzyknikach, ale rozlana w tendencyi, miłość serdeczna, więc i serce tam w autorze zacne, a gdzie serce, tam musi być poczucie sprawiedliwości, pragnienie sprawiedliwości. To téż serce mu szepce, iż nie podobna, by ci, co się w górze ustawiają, byli przewrotnością i zgnilizną; nie podobna bez ubliżenia godności narodu odsądzić od czci i wiary tych, co bądź co bądź, pod wieloma względami go reprezentują. Szuka więc wśród życia i znajduje postacie, które mu i salon i serce i duszę roztwierają na rozcież, i chociaż z niedowierzaniem, patrzy na nie pełen szacunku i wymiata dla nich najjaśniejsze kąty w swych powieściach, by je tam umieścić. Sciera z ławy pył sukmaną, jak poczciwy wieśniak na przywitanie poczciwego dziedzica, i stoi wobec téj postaci pełen serca i radości, chociaż nie śmiały jakiś, nieobyty z towarzystwem tego gościa. Taki hrabia (Heraklesowe drogi), miłościwie traktowany, Irena (Błyszczące nędze) utrzymana na poziomie godności; siłą charakteru, poczuciem obowiązku, góruje nad demokratycznie ukołysanym Ludwikiem, chociaż się to u Józefa „przesądem“ nazywa. Baron (O kawał ziemi) jest człowiekiem uczciwym, hr. Zatorski i młody książę (Młodzi i Starzy), traktowani bardzo sympatycznie itd.\nObrońca powie jeszcze, że autor łaje, karci (imaginowane często wady), ale chce poprawy ludzi (w jego przekonaniu winnych) a nie zagłady. Możeby smagał, ale pod gilotynę nie oddał. Chciałby szlachtę przetworzyć, przerodzić, ale nie myśli usuwać jéj, topić w odmęcie socyalnym. Chciałby reformy, a nie niwelacyi.\nW końcu wykaże obrońca, że poczucie sprawiedliwości zapytało Bałuckiego: Czy tylko ci winni, co pną się na górę narodu? Czy ci u spodu biali, rozanieleni? I odpowiedział sobie, że grzechy nie chodzą jeno po szlachcie, ale po ludziach. Poszukał grzeszników i znalazł ich moc wielką śród mieszczan, śród ludu, za kantorem kupieckim (Padechorski), w młodéj inteligencyi (Jan w „Byle wyżéj“), za warsztatem szewskim (Baryłkiewicz), w szynkowniach (Żelazny) i t. d. Tylko, że tu lepiéj patrzył, lepiéj spostrzegał, kurtyny mu się odsłaniały, zbierał modele żywe, realne, to téż i ludzie tu prawdziwsi i prawdziwsze ich grzechy.\nTo téź sprawia, że chociaż Bałuckiego nazywają mieszczańskim pisarzem, nikt może lepszéj od niego na mieszczańskie grzechy nie napisał satyry. To, co o szlachcie wyczytać można, jest przesadne, nienaturalne, zmanierowane, a więc nie zaszkodzi ani nie pomoże, bo nie przekona; ale mieszczaństwo schwytane na gorącym uczynku, studyowane z natury, więc obrazy przemawiają, przykuwają do siebie i pozwalają nazwać Bałuckiego satyrykiem mieszczańsko-ludowych śmieszności i błędów. Dość wspomnieć ten znakomity typ mieszczanina w panu Walentym (Polowanie na męża), który dotąd zagorzałym jest demokratą, dopókąd hrabia na herbatę do niego się nie zapowiedział. Albo ów Baryłkiewicz (Byle wyżéj), zasklepiony w przesądach o godności majsterstwa cechowego, pełen pozy jak grand hiszpański. A ów Jakób Sikorski (Biały murzyn), z całym swym heroizmem posłuszeństwa, a owi rozliczni obywatele miastowi (Karykatury), wdziewający kontusze na przybycie księcia pana i t. d.\nNie poszedł Bałucki po za styczniowe czasy w cynizm niwelatorski pozytywistów, wyrosłych z nihilistycznego podlewu, ale téż nie wyszedł z tego zaklęcia, w jakie go wprawiła piosnka „Cześć wam panowie za wasze kajdany“ i nie przebrzmiało w nim echo walk „z białymi“. Stanął na punkcie styczniowych prądów i kocha naród tą miłością, jaką te prądy niosły, a uprzedza się owych czasów uprzedzeniem.\nDo rozlicznych nieszczęść naszych w porozbiorowéj epoce, przyplątała się jeszcze epidemia dzielenia się na demokratów i arystokratów. Zrozumiały ten przedział w onczas, gdy istniały jeszcze resztki przywilejów szlacheckich, gdy prawo uznawało różnicę stanów. Postęp domagał się w imię sprawiedliwości Bozkiéj i ludzkiéj usunięcia różnic, stare nawyki nie dozwalały ustąpić z odziedziczonego po średnich wiekach stanowiska. Że wówczas miała racyę nazwa demokratów, dla tych, co wywalczali ludowi prawa obywatelskie, łatwo się zgodzić, ale gdzież obecnie przedmiot sporu? gdzie ludzie, coby chcieli lub mogli cofnąć naród wstecz w rozpadłe formy społeczne? Czy potrzeba dziś walczyć o to, co już zdobyte i zabezpieczone? Nazwy się poniewierają jeszcze jak widma i straszą prostaczków, albo podają chyba temat do karykatur pismom humorystycznym. Gdzież u nas szukać materyału do demokracyi? Czy w „Chłopach arystokratach“ Anczyca, tak wiernie skopiowanych? Czy w „Baryłkowiczu“ pana Bałuckiego? Czy we Walentym z polowania na męża? Czy może w spanoszonych kupcach, jak ów w „Legacie“?\nPodobno istotną różnicę polskich demokratów i arystokratów znajdziemy w owéj rycinie, co przedstawiła dwie figury. Jedna brudno-rozczochrana, nie znająca widocznie użytku mydła i grzebienia, siedzi za szynkownym stołem i pije żytniówkę; pod tém podpisano: demokrata. Druga figura wymuskana, o twarzy głupiéj, zabarwionéj cynizmem rozpusty, ze szkiełkiem w oku, z głową opartą na olbrzymich kołnierzykach, siedzi na pół wyciągnięta za wytwornie przybranym stołem i pije: szampana. Pod tą figurą napis: arystokrata.\nChyba takich ludzi, kieliszkiem zajętych, dałoby się tak podzielić, ale w jakimże celu usiłujemy dzielić to, co prawo zrównało, co sumienie narodu uznało, co stało się już warunkiem i podstawą społecznego żywota?\nTo téż ze zdumieniem i niesmakiem czyta się apologią demokracyi (Heraklesowe drogi). Niechby się tam wreszcie autor kłaniał widmom demokracyi, a walczył jak Don Kiszot z wiatrakami, z poczwarą arystokracyi, ale niech w téj walce nie padają trzaski i błoto na godność sztuki i artysty. Wiarę polityczną można zamanifestować w tendencyi, wreszcie i przez usta bohatera, ale w formie artystycznéj. Tu atoli bohater Bałuckiego jak agitator przemawia, gromi, łaje.\nWygląda to jak mowa na zgromadzeniu wyborczém, a nie jak dialog powieściowy. Nam się to wydaje wielkiém nadużyciem sztuki do celów niby politycznych. Polityka dla stronnictw, sztuka, dla człowieka. Dokądby nas to zawiodło, gdyby poeci, powieściopisarze i t. d. podzielili się według podziału w parlamentach przyjętego? Byłaby powieść prawicy lub lewicy; komedya skrajnéj lewicy, tragedya skrajnéj prawicy, dramat lewego środka, nowella dzikich!\nNiech się tam w parlamentach dzielą na obozy; dziennikarstwo niech spełnia funkcyą rycerzy, czy żołdaków tego lub owego obozu; nie wolno artyście stawać w szeregu z ciurami, czy pachołkami, z pijaną tłuszczą, lub markietankami pośród obozu. Poetom i artystom być kapłanami przystało, kapłanami w téj świątyni, gdzie: Bóg, ludzkość, ojczyzna, a nie włóczyć się u tych uroczysk, na których spychające się z tronu bożyszcza pogaństwa politycznego kłócą się i szaleją.\nNie ma miejsca dla poety ani w obozie Pankracego, ani w okopach hr. Henryka. Poecie patrzyć w górę i powtarzać: „Galilee vicisti!“\nBałucki rozumuje niekiedy jak dziennikarz w artykule wstępnym; zapala się jak agitator i ztąd się bierze, że jego ludzie często nie tacy, jakimi być mogli, jakimi prawdopodobnie byli w tych warunkach życia, które im autor wydzielił, ale jakimi autor ich mieć pragnął, aby teorye jego wypowiadali. Węglarze, wyrobnicy (Starzy i młodzi) rozumują jak komuniści z bruku paryzkiego, a bohater (medyk Wasyl) ultra-demokratyczny reflektuje, moralizuje wyrobników. Podobno zamieniono tu role, bo jak dotąd, to u nas w Polsce tacy wyrobnicy pracują i modlą się, a podobni do Wasyla szerzyć usiłują socyalistyczne poglądy.\nTe publicystyczne uniesienia wiodą autora w zamęt niekonsekwencyi. Leon, syn Żelaznego, złodzieja, sam anielskiéj czystości charakteru, poświęca się na dźwiganie młodzieży z bezmyślności, na dźwiganie nędzarzy z niedoli moralnéj i materyalnéj, wstrzymuje od złodziejstwa obcego sobie człowieka, a nawet nie pomyśli o tém, by własnego ojca dźwignął z upadku, by go podniósł do godności człowieka. Nie troszczy się o niego wcale, zapomina o nim. A gdzież serce? gdzież wiara w swe posłannictwo? gdzie siła charakteru? Potrzebne było autorowi to zapomnienie ojca u Leona, nie dla efektu do fabuły, ale raczéj dla tego, by kosztem spaczenia całéj figury bohatera wykazać, że wartość człowieka jedynie i wyłącznie od niego samego zawisła, bez względu na gniazdo, z jakiego wyszedł. Dziwny ten Leon. Kocha hrabiankę Zatorską, patrzy, jak ona umiera z miłości dla niego i nie myśli o tém, że ją bądź co bądź shańbi, czyniąc synową złodzieja najnikczemniejszego rodzaju. Jużby to przecież miłość dla panny Zatorskiéj powinna była skłonić Leona do tego, by ojca dźwignął z upodlenia. Leon byłby to pewnie uczynił, a gdyby mu się nie udało, jako człowiek honorowy, byłby wyznał kim jest jego ojciec, by nie narażać ukochanéj na to, co ją wreszcie i spotkało. Ale autor nie pozwolił Leonowi zająć się ojcem, bo mu szło o to, by nawet syn kryminalisty, opoja zezwierzęconego, miał prawo do ręki najszlachetniejszéj dziewicy, jeżeli sam własną osobą na to zasługuje.\nNie zawsze i nie wszędzie popada Bałucki w rozbrat z samym sobą, nie stale sprzeniewierza się wymogom artystycznym. W powieściach o wielkim zakroju staje na koturnach, pozuje czasem na trybuna, w nowelkach (z niektóremi wyjątkami) jest artystą znamienitym. Jeżeli w dużéj powieści spotkamy niekiedy karykaturę, zamiast bohatera, potworność sytuacyi, to w nowelkach wszędzie prawie: wdzięk, prostota, prawda, powiew poetyczny i dar obserwacyi niezwykły. Pomysły niekiedy wyborne, a prawie zawsze głębokie, moralne, owiane tym poczciwym optymizmem, co płynie z miłościwego poglądu na świat i ludzi; lub jeżeli chmurne pesymizmem, to nigdy tym strasznym, nowomodnym, ale prawdziwie ludzkim, co zapłacze patrząc na ziemię, a uśmiechnie, gdy się zwraca ku niebu. Nad niejedną nowelką (z Albumu maluczkich) przemyśleć można dłużéj, niż nad niejednym traktatem filozoficznym.\nDowcip niewymuszony, nie ten wprawdzie, co skłania do wybuchów śmiechu, ale ten zdrowszy, co stale rozwesela.\nW charakterystyce ludzi bywa niekiedy prawdziwym mistrzem. Kilkoma słowy tak skreśli postać, że patrzymy na nią z największém zadowoleniem artystyczném, jak na owe drobne obrazki Szelkena w galeryi drezdeńskiéj, niezrównane w sile charakterystyki. Drobne to, a jakie wyśmienite, owa przekupka krakowska w powrocie z Bielan, rozmawiająca z „osobą.“ (Z wycieczki tatrzańskiéj.)\nUżywa często rozmowy z czytelnikiem, tłómaczy się przed nim z intencyi swych, zamiarów, a chociaż zwykle bywa to dosyć nudne, u Bałuckiego nie razi, niekiedy nawet podnosi urok opowiadania.\nPrzyrodę maluje nie zbyt zręcznie, a przynajmniéj bez wdzięku, czasem na kształt pisarzy z XVII wieku. „Uroczysta cisza usypiającéj przyrody“, ulubiony zwrot Bałuckiego, dość sobie banalnie wygląda. Natomiast znajdujemy pełne poezyi ustępy, jak w opisie Bielan i Kopca Kościuszki. „Im bliżej Krakowa, tém pagórki bardziéj się zniżały, jak stopnie wzorzystym dywanem nakryty, aż tam gdzie zdawały się już zstępować w dolinę, podniosły się jeszcze do góry dwoma wzgórzami. Na wyższym stoi klasztór biały — na niższym mogiła. Zdaje się, że to ziemia westchnęła i piersi podniosła ku górze. Westchnęła ku Bogu i na tém podniesieniu stanął kościół — a drugi raz westchnęła ku wolności i stanęła mogiła bohatera. “ (Starzy i młodzi.)\nCzęsto razi trywialnością, jakąś obozową nonszalancyą. Obrazy z wycieczki tatrzańskiéj pełne takich niesmacznych, płaskich, knajpą cuchnących wybryków i w stylu i w sytuacyach. Trywialność niekiedy bywa monstrualną (Karykatury, Za winy niepopełnione i t. d.), albo co najmniéj niewłaściwie zastosowaną do ludzi i miejsca. Szczególniéj lubi ośmieszać aptekarzy w miasteczkach, każe im bić żony, odbierać od nich policzki, służyć za bawidełko miasteczka. Inne figury małomiejskie, traktowane zwykle szablonowo, według dawnego, przestarzałego rysunku. Dziś już po małych miastach, dzięki ich wzrostowi, kolejom, telegrafom, ludzie tacy jak i w miastach dużych, a zwłaszcza inteligencya. Sytuacye mogą być i są odmienne, bo żyje się w ściślejszém skupieniu i łatwiéj zaziera za kulisy życia.\nW użyciu języka nie bardzo téż bywa ostrożny nasz autor, skoro pisze, że ktoś „przychodzi do tego zbytkownego ubrania.“ A takie rażące germanizmy pojawiają się nie rzadko.\nJuż to o wytworność w technice artystycznéj nie wiele troszczy się Bałucki, posługuje się efektami nienaturalnemi z pewną lubością; listy, choroby tak często służą mu za „deus ex machina“, że bywa ich niekiedy aż za wiele. Mimo tego umie zająć, podobać się i pozostać w pamięci czytelnika na długo, nie tyle przez jaskrawość fabuły, ile przez rozwiązanie, prawie zawsze zadowalniające wymagania etyczne.\nZadanie powieści tak pojmuje nasz autor w „Byle wyżéj“: „Powieść nie jest tylko prostą kopią pojedyńczych epizodów życia i chybia swego zadania, jeżeli przestaje na malowaniu typów i charakterów, choćby najgenialniéj, na zręczném plątaniu wypadków i rozciekawianiu. Ona powinna wykazywać głębszą, nieśmiertelną prawdę i sprawiedliwość, nurtujące na dnie czynów ludzkich, musi nie tylko mówić: jak? ale i dla czego? Najznakomitsze typy, najsprytniejsza intryga pozostaną tylko bawidełkiem, sztuczką, jeżeli w nich czytelnik nie doczyta się tego, co go nauczyć, podnieść i umoralnić może. Szkodaby była zaiste czasu na przeczytanie kilku tomów powieści na to tylko, aby się dowiedzieć, jakie ubranie nosił pan Pafnucy, jaki charakter miała panna Placyda, lub przez jakie trudności musiał przechodzić pan Gerwazy, zanim się połączył związkiem małżeńskim z panną Balbiną. Nie pojmujemy celu takich powieści. Anatomia nie jest ostatecznym celem medycyny, ale tylko środkiem do poznania ciała, by je potém skuteczniéj leczyć można. Powieść, która przestaje na anatomizowaniu serca ludzkiego, opisuje choroby i jego zboczenia, w połowie dopiéro spełnia zadanie swoje i środki bierze za cel. Tak pojmujemy zadanie powieści.“\nCzy spełnił autor tak, jak je pojął? I tak i nie. Spełnił o tyle, że uczy kochać Boga, że podnosi ducha wiarą w Opatrzność i sprawiedliwość Bozką, że dąży do umoralnienia przez miłość cnoty, dla cnoty saméj; ale nie spełnił tego zadania, bo skory do rozluźniania węzłów, które nas około Kościoła i Ojczyzny w jednolite ciało sprzęgają, bo dozwala anarchii w rygorze religijnym, a rozdziela, zamiast łączyć, ogniwa społecznego łańcucha.\nZalety swe i wady przeniósł i do komedyi, z tą odmianą, że trudniéj tam pomieścić swoje „ja“, więc téż dla obserwacyi więcéj miał miejsca i czasu, i skorzystał z tego lepiéj jeszcze niż w powieściach, chociaż i tutaj zwraca wzrok obserwacyjny nie na typy, jeno na odpadki (Młoda żonka).\nWięcéj umiarkowania, mniéj uprzedzeń; więcéj zbliżenia się do świata i ludzi, których jeszcze nie zna, a Bałucki nie pocałuje zwierciadła, jak ów młodzieniec w balladzie Mickiewicza, nie skamienieje do reszty, ale pozwoli stłuc Twardowskiemu zwierciadło i stanie tam, gdzie literaturze stać wypadło, gdzie jéj Mickiewicz i życiem swojém i twórczością i ideałami stanowisko wytchnął, to jest w pośrodku, w usłudze narodowi, by waśniących się jednać, miłością nie stronnictwa, ale naród ogarniać, a pamiętać, że po nad narodem i po nad ludzkością, rozpięło się niebo.\nW Krakowie, 10 grudnia 1887.\n↑ Na prośbę moją, by mi podał niektóre szczegóły o sobie, bym mógł z nich korzystać w artykule literackim, napisał Bałucki to, co tu przytaczam. Nie chciałem amputacyą popsuć téj notatki autobiograficznéj, więc podaję ją w całości. Odbija się w niéj, jak w zwierciadle, pogodna dusza autora.\t(Przyp. autora.)\nUtwory o Michale Bałuckim\nTę stronę ostatnio edytowano 20 mar 2020, 00:15.


Nadgodziny – w jakich sytuacjach pracownik może odmówić? - Blog dlaszefa.pl - Praktyczne porady, księgowość i prawo\nPorady7 sierpnia 2018\nNadgodziny – w jakich sytuacjach pracownik może odmówić?\nPraca „po godzinach” wzbudza wciąż wiele kontrowersji. Kodeks Pracy zezwala na nadgodziny w przypadku szczególnych potrzeb pracodawcy. Zapis ten jest niestety bardzo często nadużywany i zbyt szeroko interpretowany.\nPracodawca, zgodnie z zapisami w Kodeksie Pracy, może nakazać pracownikowi pozostanie „po godzinach”. Praca musi odpowiadać jego kwalifikacjom, nie może też przekroczyć dopuszczalnych prawem norm. Możliwa jest również w przypadku konieczności przeprowadzenia akcji ratowniczej, która ma na celu ratowanie zdrowia lub życia ludzkiego, ochrony mienia, środowiska lub usunięcia awarii.\nGodziny nadliczbowe nie mogą trwać dłużej niż 150 godzin rocznie (w przypadku kierowców 260 godzin rocznie). Musi być również zachowany nieprzerwany czas spoczynku, który wynosi 11 godzin na dobę.\nWysokość wynagrodzenia oblicza się indywidualnie. Stawki są uzależnione od kwot zapisanych w umowie o pracę. Pracownicy, którzy pracują poza siedzibą firmy ( np. kurierzy, kierowcy), mają wypłacany z góry ryczałt.\nOsoby pracujące w nocy, niedziele i święta niebędące jego dniami pracy, mają prawo do specjalnego dodatku, który jest wypłacany w wysokości 100% wynagrodzenia.\nZa zwykłe dni pracy obowiązuje dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia.\nCo ważne, dodatki do standardowej wypłaty obowiązują tylko wówczas, gdy pracodawca nie wyśle pracownika na wolne w zamian za dodatkowe godziny spędzone w pracy.\nKiedy pracownik może odmówić pracodawcy?\nSą sytuacje, w których pracownik może odmówić dłuższego pozostania w pracy. Należą do nich przypadki, gdy nie pozwala na to jego stan zdrowia lub szczególna sytuacja rodzinna.\nW godzinach nadliczbowych nie wolno zatrudniać :\n– kobiet w ciąży;\n– osób opiekujących się dzieckiem do lat 4;\n– osób zatrudnionych na stanowiskach, na których przekraczane są dopuszczalne normy stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia;\n– osób niepełnosprawnych bez zgody na pracę w godzinach nadliczbowych od lekarza.\nSystem nadgodzin nie obowiązuje również osób na stanowiskach kierowniczych i zatrudnionych na umowie- zlecenie i umowie o dzieło. Nadgodziny nie zostaną też wypłacone pracownikom, którzy pozostaną w pracy dłużej bez wyraźnego polecenia przełożonego.\nW przypadku nieuzasadnionej odmowy pozostania po godzinach, pracodawca może nałożyć na pracownika karę porządkową lub zwolnić go z pracy.\nNależy również pamiętać, że zlecenie pracy w nadgodzinach w wymiarze przekraczającym dopuszczalny limit jest również wykroczeniem i podlega karze grzywny.\nDokładne zapoznanie się z kwestią godzin pracy jest niezwykle istotne – dzięki szerokiej wiedzy na temat swoich praw, nikomu nie dasz się oszukać, bądź wykorzystać. Zapraszamy również do zapoznania się z innymi artykułami na naszych stronach:\nBezpieczeństwo biznes działalność gospodarcza godziny nadgodziny porady prawa i obowiązki prawo Prawo pracy zobowiązania\n[…] Nadgodziny – w jakich sytuacjach pracownik może odmówić? […]


Nocny cień: Prawdziwa miłość, która rodziła się powoli\nDisney tutaj zaszalał i to na całego. Najnowsza wersja Śpiącej królewny z Angeliną Jolie w roli głównej nie czerpie zbyt wielu pomysłów z poprzedniej animacji, a raczej posiłkuje się tylko kilkoma najważniejszymi elementami i tworzy bardzo odważną, śmiałą i świetnie wykonaną reinterpretację całej historii. Chociaż może jednak nie! Nie reinterpretację. Czarownica jest całkowicie nowym wyobrażeniem losów Diaboliny i Śpiącej królewny oraz jej ojca, króla Stefana. W materiałach promocyjnych bardzo często było wspominane, że to jest prawdziwa historia, której nie poznaliśmy. Najnowsza produkcja Disneya koncentruje się przede wszystkim na losach Maleficent (Diabolicy w polskiej wersji), która jest tutaj potężną, osieroconą wróżką, zamieszkującą magiczne królestwo. Twórcy nie przedstawiają jej jako z gruntu złej istoty, która potrafi wparować na przyjęcie z okazji urodzin księżniczki w innym królestwie i z miejsca, pod argumentem 'bo tak!', przekląć niczego niewinne dziecko. W animacji mamy Diabolinę, która jest zła, bo jest zła; mamy księżniczkę, która jest dobra, bo jest dobra i króla Stefana, który jest dobry, bo jest dobry. Wszystko jest albo czarne, albo białe i cała historia, stawiając właśnie takie ogólnikowe podstawy, toczy się dalej.\nMaleficent została stworzona z zamysłem, że wciąż przede wszystkim jest to bajka dla dzieci, czyli nie mamy tutaj za bardzo skomplikowanych bohaterów, świat przedstawiony także jest prosty i łatwy do przyjęcia, a całą intryga i zakończenie nietrudne do przewidzenia. I chociaż właśnie od takiej prostej konstrukcji tutaj startujemy, mogę obiecać, że pewne szczegóły zostały obmyślone bardzo starannie, a jedne z ważniejszych troszkę zmienione. I czy to źle? Jak najbardziej nie! Czarownica to film, który w prosty sposób, przekształcając co nieco, przedstawia nam odświeżoną krainę Diabolicy i Aurory, do samego końca pozostając bajką dla najmłodszych z istotnym i pięknym przekazem. A fakt, że jest dla najmłodszych wcale nie oznacza, że nikt starszy też nie może się przy niej zachwycać! Sama jestem najlepszym przykładem. :)\nMelaficent to bohaterka, w której nic nie jest przypadkowe. Żaden gest. Żaden ruch. Angelina Jolie stworzyła postać złożoną i pełną sprzeczności.\nPomijając fakt zapierających dech w piersiach efektów specjalnych (te wróżki! te krainy! ta magia! aż oczka się świecą) oraz pięknych, kunsztownych i starannie przygotowywanych kostiumów, które wprost krzyczą, że nad produkcją tego filmu nie siedzieli pracownicy, a raczej fanatycy oddani sprawie, którzy po prostu chcieli, aby Czarownica była filmem po prostu powalającym na kolana, pozostaje nam oczywiście wspaniała gra Angeliny Jolie! Wiem, że zależnie od osoby, każdy może mieć wiele do powiedzenia na temat Angeliny, jednak dla mnie jest ona jedną z najlepszych aktorek, z jakimi spotkałam na kinowym ekranie. Swój talent i umiejętności Jolie w całej gamie prezentuje także przy Czarownicy, potrafiąc jednym grymasem czy gestem ukazać uczucia postaci. Tutaj jest to niezwykle istotne, ponieważ najważniejszym wątkiem - przy prezentowaniu historii Maleficent - są oczywiście targające nią emocje, sposób w jaki reaguje na wydarzenia, które ją spotykają. Ten film nie opowiada wyłącznie o tym, jak to się stało, że Diabolina została głównym zUem. On także pokazuje nam dalsze losy Maleficent i jej interakcje z samą Aurorą. Jak wiadomo nawet z kanonu, przeklęcie księżniczki nie było końcem historii. Podobnie jest i tutaj - rozgoryczona i zdradzona Maleficent, po zemszczeniu się, żyje dalej i zbiera owoce, czy raczej chwasty, swoich czynów.\nWspólne interakcje Melaficent i Aurory po prostu chwytają za serce. :)\nWątkiem, który totalnie zawładnął moim sercem była relacja Maleficent z Aurorą. Nie zdradzając nic w filmu, powiem tylko, że tutaj ich kontakty zostały rozwinięte do czegoś więcej niż walki bohatera z antagonistą, przeklęcia i ścierania się przeciwników. Kierunek, w którym scenarzystka, Linda Wollverton, popchnęła ich relację, był chyba najlepszym, a jednocześnie też najsprytniejszym pomysłem. Stworzyła silną, nierozerwalną więź, ważną dla obydwu stron. Taką potrafiącą wpływać na decyzje bohaterów. Poza tym, jak widać już po samym Frozen, filmy i animacje o księżniczkach i królewiczach powoli zaczynają zmierzać w inną stronę, delikatnie oddzielając się od całego tego schematu "prawdziwej, najprawdziwszej miłości". A Maleficent? Tutaj twórcy prezentują najprawdziwszą miłość, jaka tylko może istnieć, równocześnie też robiąc to w ten świeży, nowy, odmienny sposób! I tak, wiem że dla tych co nie oglądali, może to teraz brzmieć trochę bez sensu. Musicie obejrzeć, żeby się dowiedzieć, co dokładnie mam na myśli. :)\nPewnie zauważyliście, że bardzo dużo piszę o postaciach kobiecych, a mężczyźni jakby tajemniczo z tego filmu zniknęli. :) Otóż nie! Bohaterowie męscy jak najbardziej mieli swoich kilka chwil i za momencik także o nich wspomnę, jednak fakt, że większa część recenzji skupia się na kobietach, nie jest przypadkowa. W Maleficent większość czasu fabularnego przypadła silnym, odważnym bohaterkom, które same o sobie decydują, działają w swoim imieniu, a także kochają tak mocno, jak mocno potrafią się mścić. To także uważam za ogromny plus Czarownicy. Jest wreszcie kolejna z niewielu produkcji, w których księżniczka może i marzy o królewiczu, ale na niego nie czeka, tylko sama bierze sprawy w swoje delikatne dłonie. I jak naprawdę nie mam nic do królewiczów (ani tym bardziej aktorów, którzy ich odgrywają. *_*), tak naprawdę z otwartymi ramionami przytulam wszystkie reinterpretacje baśni i wszelkie animacje, gdzie główna bohaterka nie jest tylko 'tą od ratowania'.\nJeśli zaś mowa o męskich sylwetkach w filmie - niemała rola w całym ambarasie przypadła samemu królowi Stefanowi (Sharlto Copley), który jest drugą postacią, zaraz po Diabolinie, bardzo w Maleficent rozwiniętą. Z oryginału znamy go przede wszystkim jako dobrotliwego króla, który zrobiłyby wszystko dla swojej kochanej córki. W Czarownicy za to twórcy wiele na jego temat dopowiadają - kim był w przeszłości; do jakiej zdrady musiał się dopuścić, żeby dostać to, o czym marzył przez całe życie i w końcu jak drogo za ten występek musiał przez resztę swojej marnej egzystencji płacić. Jest to bardzo ważna postać, ponieważ to właśnie król swoimi działaniami w filmie metaforycznie szturcha pierwszy klocek, który później przewraca następne w efekcie domina.\nNie mniejszą rolę dostał Sam Riley - kruk, który zawsze gdzieś tam obok Diabolicy w animacji latał, w filmie staje się zmiennokształtnym. I tu na scenę wchodzi Riley, a raczej odgrywana przez niego postać, Diaval. Po dramatycznych wydarzeniach, które dotykają Maleficent, staje się on pewnego rodzaju jej przyjacielem, skrytym powiernikiem, jedyną osobą, jaka zawsze za nią stoi. Nieważne do czego pragnąca zemsty wróżka się dopuści.\nGłówni bohaterowie "Śpiącej królewny" odgrywają tutaj role zaledwie poboczne.\nJeśli zaś mowa o innych bohaterach, to niestety tacy aktorzy jak Elle Fanning czy Brenton Thwaites nie mieli wielu okazji do wykazania się, chociaż w oryginalnej wersji to właśnie ich postacie są, jakby to powiedzieć?, najważniejsze. Jeśli jeszcze mowa o Elle, to tak od połowy filmu dziewczyna ma szansę odegrania zawsze szczęśliwej, pełnej szacunku i sympatii dla każdego, Aurory. Jej książę z bajki, Filip, miga w Maleficet na ekranie tylko kilka razy i w większości z nich nie uczestniczy w żadnym na tyle istotnym wydarzeniu czy też nie wnosi na tyle do konkretnej sceny, że znika z niej równie bardzo niezauważony przez widza, jak się na niej pojawił. Wielką niespodzianką była dla mnie za to mała Vievienne (nie wiedziałam, że w Maleficent zagrała córka Jolie*). Pojawia się raptem tylko raz, ale jako mała Aurora wywołała na mojej twarzy ogromny uśmiech. Ta scena była tak bardzo zabawna i urocza, że chyba jeszcze długo będę ją pamiętać. :)\nTak więc jestem naprawdę bardzo pozytywnie zaskoczona tym wyobrażeniem Śpiącej królewny. Jeszcze nie raz wrócę do Maleficent, do tego pięknego świata pełnego magii, wróżek i dobroci. Do Diabolicy, która - koniec końców - nie okazała się aż tak bardzo diaboliczna, gdy dopowiedziano mi jej całą historię. I wiecie co? Tak właściwie to uważam też, że chyba dopiero teraz poznałam do końca całą tę opowieść. Sama Śpiąca królewna była dla mnie środkiem, bez wiarygodnego początku czy zakończenia. A teraz wreszcie posiadam jej całość i jestem w tej historii absolutnie zakochana!\n* Ponoć wszystkie dzieci, które miały odegrać małą Aurorę w tym wieku, bardzo bały się Angeliny w przebraniu. Tylko mała Vievienne wiedziała, że mama to mama, nie ważne jak wygląda. :)\ngatunek: Familijny; Fantasy\nPS A tak by the way - kocham Maleficent też za to, że niesie pewną słuszną prawdę - KAŻDY Z NAS POTRZEBUJE SMOKA! Mwhahahahahaha!\nPS2 Czyż Lana del Rey nie jest absolutnie fantastyczna w tej piosence? Song naprawdę bardzo nastrojowy, jeśli chodzi o ten konkretny film. :)\nTags: 2014, Angelina Jolie, Brenton Thwaites, Czarownica, Elle Fanning, Film familijny, Film fantasy, Linda Woolverton, Maleficent, Robert Stromberg, Sam Riley, Sharlto Copley\nLittle Decoy 6 października 2014 09:15\nW takim razie już wiem co obejrzę dzisiaj wieczorem ;)\ntysiak26 . 6 października 2014 15:05\nMam w planach obejrzeć w najbliższym czasie :)\nTala Z 6 października 2014 18:44\nKocham, kocham, kocham wszelkie baśnie i bajki (te od Disneya szczególnie) :D Z obejrzeniem tego filmu cały czas się wstrzymuje, ponieważ najpierw chciałabym przeczytać książkę, a i przypomnieć sobie "Śpiącą królewnę" także mam w planie. Co prawda nie szczególnie przepadam za tą baśnią. Zawsze wydawało mi się, że jest jakaś mdła i Diabolina stanowi jedyny jej mocniejszy akcent :P\nPo Twojej recenzji zupełnie nie mam pojęcia ile jeszcze uda mi się powstrzymywać. Nie ma to jak ćwiczyć silną wolę :P\nBlair 2 listopada 2014 19:29\nI jak? Obejrzałaś czy wciąż się wstrzymujesz? Jak wrażenia? :)\n"Śpiąca królewna" nie ruszała mnie ani trochę aż do teraz. Co prawda jej rola jest bardzo zredukowana w "Maleficent", ale nawet w oryginale uważam, że nie była większa.


Zbiersk - Kaplica cmentarna. Atrakcje turystyczne Zbierska. Ciekawe miejsca Zbierska\nKaplica cmentarna w stylu mauretańskim, zbudowana w 1730 r. Fundatorami kaplicy była rodzina Korzuchowskich. Kaplica stoi na cmentarzu położonym przy drodze łączącej Kalisz z Koninem. Widoczna jest z okien samochodów jadących z Kalisza (po prawej stronie) i z Konina (po lewej stronie).\nZbiersk - Kościół św. UrszuliOdległość: 0,6km\nStawiszyn - Cmentarz ewangelickiOdległość: 2,88km\nStawiszyn - Cmentarz żydowskiOdległość: 3,23km\nStawiszyn - Stara słodowniaOdległość: 3,41km\nStawiszyn - Ratusz z XIX wiekuOdległość: 3,54km


JAK PORTUGALIA NAUCZYŁA MNIE, ŻE NIE WARTO UFAĆ BLOGEROM - Masz Babo Podróż\nPrzygotowując się do podróży zapewne odpalasz internet. Szukasz wskazówek, gwarantujących udany pobyt na danym terenie. Pod każdym względem. Blogerzy prześcigają się w poradach, dotyczących tego, co warto zobaczyć, zjeść, a czego bezwzględnie unikać. Czy rzeczywiście warto za nimi ślepo podążać?\nSkłamałabym pisząc, że dotychczas nigdy nie korzystałam z internetowych podpowiedzi. Korzystałam i to dość często. To w sieci znajduję najcenniejsze info, jak się po kraju poruszać, ile to kosztuje i co zrobić, żeby nie dać nabić się lokalsom w butelkę. Ale już do kwestii must see czy must do podchodziłam zawsze z większą rezerwą. W dużej mierze dlatego, że niekoniecznie bawi mnie eksplorowanie setnej świątyni czy leżenie na plaży, przepełnionej ludźmi, którzy przeczytali, że to najpiękniejsza plaża w rejonie. Zdecydowanie bardziej kręci mnie zapuszczanie się w kąty, nie opisane w internetach i odkrywanie miejsc/smaków, których nazwanie jest dla mnie potem niemałym problemem, bo zadupie takie, że nie ma pod ręką nikogo, kto by mi rzecz objaśnił w jakimś zrozumiałym języku.\nW Portugalii postanowiłam działać jednak nieco inaczej. Wszak już prowadzę bloga. Wypadałoby, choć częściowo, dotknąć tego, nad czym rozpływają się wszyscy. I wiesz, co? Nie obiecuję, że odtąd będziesz tu czytać wyłącznie o nieodkrytych przez nikogo rejonach (są takie w ogóle?). Ale i nie oczekuj ode mnie, że w przyszłości będę się tych must see czy must do jakoś kurczowo trzymać. Jakkolwiek bardzo Cię, Czytelniku, cenię – no nie opyla mi się. Bo chcę mieć z wakacji frajdę.\nBezwzględne MUST DO! w Lizbonie.\nTramwajów w stolicy od groma. Są stare. Żółciutkie. Śliczne. Stanowią fundamentalny element niepowtarzalnego uroku miasta. Ten, kto gościł w Lizbonie i nie przyfocił żadnego tramwaju – prawdopodobnie jest nienormalny, tak jakby tyle w temacie.\nAle jest jeden tramwaj szczególny. Ten o numerze 28. Blogerzy rozpływają się nad koniecznością przejażdżki tą furą. Bo jakiż to fun płynąć wąskimi uliczkami przez najważniejsze dzielnice stolicy: Alfamę, Chiado, Baixę i Bairro Alto!\nNigdy przedtem nie korzystałam z atrakcji typu: sightseeing bus tour, bo wydawało mi się to po prostu… żenadą. Nie to, że w ogóle. Jeżeli ktoś nie ma sił na eksplorowanie terenu z buta – bardzo proszę, nie neguję. Jeżeli potrzebuje przewodnikowo-megafonowej narracji tego, przez co własnie przejeżdża – j.w. Jednakże dla mnie jako istoty, dla której średnie znaczenie ma fakt, w którym roku wybudowano daną kaplicę a zarazem istoty, której bardzo bliskie jest Kazimierza Wierzyńskiego stwierdzenie:\n– autobus turystyczny nie jest najzajebistszą formą zwiedzania świata.\nSłowa Wierzyńskiego mają prze-prawidłowe zastosowanie w przypadku Lizbony.\nBo tramwaj nr 28 to sobie po prostu… jedzie. Uliczkami, które nie stanowią wcale najpiękniejszych zaułków Lizbony. Jedzie, szarpie, hamuje, ale ni cholery nie nazwałabym tego jakąś atrakcją. Co innego, gdyby osiągał w tych wąskich uliczkach jakąś zawrotną prędkość. To wtedy tak, przynajmniej byłyby jakieś emocje. No, ale nie. Tramwaj jedzie spokojnie, dusząc się co czas jakiś na stołecznych wzniesieniach, nie prezentując po drodze niczego, co by zaparło dech w piersiach. Czas przejażdżki zajmuje, zdaje się, jakieś 50 minut. Ja wytrzymałam (chwała mi za to!) ok. minut 30-stu. Wysiadłam na jednym przystanków i naprawdę nie sądzę, że ominęło mnie przez to coś spektakularnego. O wiele bardziej fascynująco działo się, gdy poczłapałam nogami w uliczki, do których linia tramwajowa nie sięga.\nI teraz kilka cytatów z podróżniczych blogów:\nPrzejażdżka tramwajem nr 28 to niezapomniane przeżycie.\nPrzejazd tramwajem dostarcza wielu emocji.\nTo jedna z atrakcji, którą mogę polecić z czystym sumieniem każdemu turyście.\nTramwaj muralowy przyczyną większej radochy niż autentyczny.\nPowiedzieć, że Alfama jest ikoną stolicy to mało. Określana jest wręcz ikoną całej Portugalii.\nSieć krętych, wąskich uliczek i kamienice, zdobione rozwieszonym praniem. Na Alfamie Lizbona kończy się i zaczyna. Powie Ci to każdy bloger.\nJako, że wielbię klimaty, które śmierdzą patyną, bardzo chciałam się w Alfamie zatrzymać. Tak noclegowo, kumasz. Niestety, ceny lizbońskich noclegów budżetowymi nazwać nie można. W Alfamie odczuwalne jest to szczególnie mocno. Długo szukałam jakiegoś hiper rzutu cenowego, ale stanęło na tym, żem sobie rzekła: Trudno, Baba, nie można mieć wszystkiego i zabukowałam melinę w Bairro Alto – mocno imprezowej dzielnicy, odradzanej ze względu na trudności ze spokojnym zaśnięciem. Zgadza się, imprezy trwają tam po blady świt, ale korki do uszu załatwiają temat. Tymczasem za dnia Bairro Alto okazało się być cholernie urokliwą dzielnicą. W niczym nie ustępującą urokowi Alfamy.\nPowiem więcej, w Bairro zderzyłam się z większą ilością świetnych zakątków, knajp, i przefajnych graffiti.\nPorto lepsze niż Lizbona\nByłeś w Lizbonie? Podobało się? Stary, w Porto to byś się dopiero zakochał!\nZ tym tekstem zderzyłam się kilkakrotnie. Oszołomiona pięknem Lizbony, pędziłam więc do tego Porto, licząc na orgazm nad orgazmami. Bardzo byłam przy tym ciekawa, co też tam musi się takiego dziać, że bije Lizbonę na głowę.\nOdpowiedź otrzymałam na miejscu: NIC.\nWcale nie dlatego, że Porto już takie jest, że wciąga człowieka bez szczególnego uzasadnienia. Że w tamtejszym powietrzu unosi się magia, o jakiej Lizbona nawet nie śniła. No nie.\nJest ‚staro’. Jest wąsko. Jest tramwajowo. I kolorowo gdzieniegdzie. Jest też portugalska Sekwana, która – jak mniemam – w dużej mierze stanowi przyczynę takich a nie innych na temat Porto opinii.\nPortugalską Sekwaną jest rzeka Duero.\nJest w Porto ładnie. Ale, co by nie gadać, Lizbona jest debeściarą.\nUm Bica w Cafe A Brasileira\nKawiarnia A Brasileira, mieszcząca się tuż przy wyjściu ze stacji metra Baixa-Chiado, w samym sercu zabytkowej części Lizbony. Miejsce z historią (istnieje od 1905 r.), rekomendowane przez znawców i – co za tym idzie – wiecznie przepełnione. Grzechem nie być, ot co.\nZ internetów dowiedziałam się, że w Cafe A Brasileira koniecznie należy spróbować kawy bica. No to se poszłam i zamówiłam. Kawę lubię bardzo, więc czekałam w napięciu, co też mi za kofeinowy smak bogów przyniosą. Tymczasem kelner stawia mi na stoliku taką o filiżankę:\nTak, tak. Kawa bica okazała się być najzwyklejszym espresso. Najzwyklejszym. Serio. Lucky me, że skasowali mnie za tę przyjemność tylko 1,5 €, bo po renomie miejsca różnych rzeczy można się było spodziewać.\nCiastka w Belém\nJest taka dzielnica w Lizbonie. Się Belém nazywa. Turyści napierają tam tłumnie, gdyż każdy blog krzyczy: Koniecznie trzeba spróbować ciasteczek w Pastéis de Belém! No to cisnę i ja. Tramwajem się tłukę, gdzieś tam się gubiąc po drodze, ale to nic. Smak ciastka faktycznie przerasta oczekiwania. Jest pyszne! Zwracam honory blogerom!\nWracając do mojej dzielni tak nawet tłukę się trochę po głowie, że nie wzięłam sobie tych ciastek więcej, na wynos. Po drodze mijam cukiernię, której witrynę zdobią identycznie wyglądające belémki. Nabywam, kosztuję i… smakują-dokładnie-tak-samo.\nWielokrotnie raczyłam się później tym sławetnym łakociem. Nabywałam go w każdym rejonie kraju. W każdej ciastkarni. I w każdym spożywczym. Zawsze smakowały tak samo. Pamiętaj o tym, stojąc w kilometrowej kolejce do rozsławionej Pastéis de Belém.\nI teraz masz prawo zadać sobie pytanie: skoro nie warto ufać blogowym rekomendacjom to czemu mam wierzyć Babie?\nBo Baba chce Ci tak naprawdę powiedzieć, że podążanie za tłumem nie jest do końca dobrym pomysłem. Da Ci poczucie bezpieczeństwa, ale nie zagwarantuje świetnej zabawy. Sam wiesz najlepiej, co jest dla Ciebie dobre i interesujące.\nZa czym więc masz podążać?\nZa intuicją, ot co.\nChcesz wiedzieć więcej? O Portugalii i innych rejonach globu? Dołącz do mojego fejsbuczka – będziemy w kontakcie. 😉\nTagged Cafe A Barsileira, Dzielnice Lizbony, Lizbona, Pasteis de Belém, Porto, Portugalia inaczej, Portugalia na własną rękę, Tramwaj nr 28\n6 thoughts on “JAK PORTUGALIA NAUCZYŁA MNIE, ŻE NIE WARTO UFAĆ BLOGEROM”\nTak i bywa. Czasem na kilku blogach wyczytasz te same informacje, które opierają się na tych „topowych” miejscach. Bez większego wysiłku, a wystarczy wyjść z getta turystycznego i możemy zobaczyć czasem o wiele ciekawsze i piękniejsze miejsca 🙂 Tekst z humorem!\nPs: Ciesze się, że koniec Europy wciąż stoi. Mimo, że zalewają go Chińczyki 🙂\n9 kwietnia 2018 o 21:47\nDokładnie tak! Potem wymiękłam na robocie i wróciłam do swojej ‚prawdziwej skóry’, błąkając się po miejscach, które były znacznie bardziej ‚odkrywcze’, przy czym… – jak w tekście – nie umiem ich dzisiaj nazwać 😀\nA co do Chińczyków – byłam szczęśliwa, że tam są! To była moja pierwsza w pełni samotna podróż, więc czułam się co najmniej głupio, strzelając sobie selficzki z kija. Dzięki Chińczykom – pozbyłam się wszelkich blokad! 😀\n10 kwietnia 2018 o 10:13\nDzisiaj już nikomu nie można ufać. To po pierwsze 🙂\nPo drugie… Czy nie brzmi lepiej:\n„Tylko świat przejechany rowerem jest coś wart”? 😛\n11 kwietnia 2018 o 08:33\nGorzkość trochę, ale – niestety – masz niemało racji.\nAd. roweru – UWIELBIAM!, acz dla mnie łazikowanie jest jednak o level wyżej 😉\nDzięki za komentarz, Szymon 🙂\n4 maja 2018 o 19:27\nBlog podróżnicze to autentyczne informacje dotyczące danych miejsc na ziemi. Można powiedzieć, że są lepsze niż tradycyjne przewodniki. Pozdrowienia 🙂\n5 maja 2018 o 23:31\nFakt – coby nie gadać – pod kątem informacji ściśle praktycznych blogi podróżnicze biją przewodniki na głowę. Pozdrawiam 🙂


Oprawy Zuma Line promocja 2020 - znajdz-taniej.pl\nOprawy Zuma Line promocja 2020\nSkupiamy ceny produktów z kategorii Oprawy Zuma Line które zebrane w jednym miejscu tworzą promocję z wielu sklepów. Można zaoszczędzić do 30%. W kategorii oprawy zuma line dostępne jest ponad 44 produktów Wejdź w wybrany produkt i sprawdź w którym sklepie najlepsza cena.\nOprawa sufitowa QUADRO 89200-WH -Zuma Line - Zapytaj o kupon rabatowy\nZuma Line oferuje duży wybór innowacyjnych oraz konwencjonalnych opraw oświetleniowych, które rewelacyjnie pasować będą do każdego wnętrza. Lampy wytwarzane z najlepszych jakościowo tworzyw i...\nOprawa sufitowa BOX SL 1 90432 - Zuma Line - Zapytaj o kupon rabatowy, 90432\nSpot lampa oprawa Zuma Line Box SL 1 1x42W G9 czarny 90432 - Produkty marki Zuma Line, dzięki przemyślanemu wzornictwu i precyzyjnemu wykonaniu, w trafny sposób łączą estetykę z funkcjonalnością i...\nLampa podłogowa Zuma Line Crystal F0076-04A oprawa stojąca 4x42W G9 chrom >>> RABATUJEMY do 20% KAŻDE zamówienie (2011000197643)\nproponujemy Państwu oświetlenie o specyficznym designie oraz precyzyjnym wykonaniu z najwyższej jakości tworzyw. Lampy rewelacyjnie wkomponują się w konwencjonalnie, jak i nowocześnie urządzonych...\nOprawa sufitowa rondoo sl 2 50407-wh - - zapytaj o kupon rabatowy marki Zuma line\nSpot Zuma Line Rondoo 2x50W GU10 biały 50407-WH - Oprawy linii Rondoo producenta Zuma Line tworzone zostały z aluminium w odcieniu białym, srebrnym, a także czarnym. Każda z lamp srebrne...\nOprawa sufitowa rondoo 45519 - - zapytaj o kupon rabatowy marki Zuma line\nSpot lampa Zuma Line Rondoo 1x50W GU10 biały 45519 - Oprawy linii Rondoo producenta Zuma Line wytworzone zostały z aluminium w kolorze białym, metalicznym oraz czarnym. Każda z lamp srebrne...\nZuma line Oprawa sufitowa tuba sl 1 black 92680 - - zapytaj o kupon rabatowy (2011005668490)\nReflektorek polskiego producenta, to oświetlenie wyróżniające, które bezdyskusyjnie nada Twojemu pomieszczeniu przepiękna, wyszukanie wypełniając jego wnętrze. Wysokość oprawy: 10 cm, szerokość: 56...\nOprawa sufitowa tuba sl 1 white 92679 - - zapytaj o kupon rabatowy marki Zuma line\nPrezentowana iluminacja, to oświetlenie które wyemituje widoczne światło i nie powoduje efektu oślepienia. Lampa zbudowana z aluminium. Lampa o szerokości: 56 cm, wysokości: 10 cm. Właściwości...\nZuma line Oprawa sufitowa rondoo sl 2 50407-bk - - zapytaj o kupon rabatowy (2011003611160)\nSpot dowlight Zuma Line Rondoo 2x50W GU10 czarny 50407-BK - Oprawy kolekcji Rondoo producenta Zuma Line produkowane zostały z aluminium w kolorze białym, srebrnym, a także czarnym. Każda z lamp...\nZuma Line proponuje obszerny wybór nowoczesnych, a także tradycyjnych opraw oświetleniowych, które rewelacyjnie pasować będą do każdego wnętrza. Lampy wytwarzane z najlepszych jakościowo tworzyw i...\nZuma Line proponuje obfity wybór progresywnych, a także tradycyjnych opraw oświetleniowych, które nadzwyczajnie pasować będą do każdego wnętrza. Lampy wykonane z najlepszych jakościowo tworzyw i...\nZuma line Oprawa sufitowa deep sl 89313 - - zapytaj o kupon rabatowy (2011003611177)\nukazujemy postępową serię oświetlenia Zuma Line Spot. Oprawy cechuje najwyższa jakość wykonania i najniższa cena. Lampy z serii Spot Zuma Line są z chęcią użytkowane poprzez projektantów wnętrz, a...\nOprawa sufitowa SQUARE 50475-WH- Zuma Line - Rabat w koszyku (2011003611139)\nZuma Line proponuje pokaźny dobór progresywnych oraz klasycznych opraw oświetleniowych, które świetnie pasować będą do każdego wnętrza. Lampy wyprodukowane z najlepszych jakościowo materiałów i...\nZuma line Spot box 50630 lampa oprawa sufitowa 1x42w g9 czarny >>> rabatujemy do 20% każde zamówienie!!!\nSpot lampa oprawa sufitowa Zuma Line BOX 1x42W G9 czarny 50630 - Spoty Box producenta Zuma Line stworzone z aluminium rewelacyjnie sprawdzą się we wnętrzach nowoczesnych zarówno jakie pojedyncze...\nOprawa sufitowa SPOT SL1 UP BLACK 89200-BK - Zuma Line - Zapytaj o kupon rabatowy ! Super ceny / Szybka wysyłka / Zamów telefonicznie 530 482 072\ndemonstrujemy innowacyjną linię oświetlenia Zuma Line Spot. Oprawy cechuje najwyższa jakość wykonania, a także najniższa wartość. Lampy z kolekcji Spot Zuma Line są z chęcią stosowane poprzez...\nOprawa sufitowa rondoo sl i up 94354 - - black friday - 21-26 listopada marki Zuma line\nZuma Line proponuje duży wybór progresywnych oraz konwencjonalnych opraw oświetleniowych, które idealnie pasować będą do każdego wnętrza. Lampy wytworzone z najlepszych jakościowo materiałów i...\nOprawa sufitowa spot sl2 go 50485-g9 - - zapytaj o kupon rabatowy marki Zuma line\nprzedstawiamy progresywną serię oświetlenia Zuma Line Spot. Oprawy znamionuje najwyższa jakość wykonania oraz najniższa wartość. Lampy z kolekcji Spot Zuma Line są z chęcią użytkowane poprzez...\nOprawa sufitowa RONDOO 44805 - Zuma Line - Zapytaj o kupon rabatowy (2011003611191)\nSpot lampa Zuma Line Rondoo 1x50W GU10 metaliczny 44805 - Oprawy kolekcji Rondoo producenta Zuma Line wytwarzane zostały z aluminium w kolorze białym, srebrnym, a także czarnym. Każda z lamp...\nOprawa sufitowa RONDOC SL 1 20038-WH - Zuma Line - Sprawdź kupon rabatowy w koszyku (2011005826722)\nZuma Line oferuje obszerny wybór postępowych i tradycyjnych opraw oświetleniowych, które perfekcyjnie pasować będą do każdego wnętrza. Lampy stworzone z najkorzystniejszych jakościowo materiałów i...\nZuma line Oprawa sufitowa quadry sl 1 20039-bk - - sprawdź kupon rabatowy w koszyku\nZuma Line oferuje spory wybór postępowych oraz konwencjonalnych opraw oświetleniowych, które znakomicie pasować będą do każdego wnętrza. Lampy wytworzone z najlepszych jakościowo tworzyw i...\nZuma line Oprawa sufitowa spot box 50631 biała - - zapytaj o kupon rabatowy (2011004425582)\nLampy Spot Box Zuma Line to innowacyjne oprawy techniczne. Sprawdzą się w każdym postępowym wnętrzu nadając mu ekspresyjnego powiewu innowacyjności. Linia Spot Box sprawdzi się zarówno w...


Ocena: 4.8 (ilość ocen: 11)\nPożyczka hipoteczna to oferta dedykowana właścicielom nieruchomości, którzy obciążając hipotekę mogą zaciągnąć zobowiązanie na dowolny cel. Jakie są mocne i słabe strony tego produktu finansowego?\nPożyczka hipoteczna to produkt bankowy, z którego mogą skorzystać posiadacze takich nieruchomości jak np. mieszkanie, dom jednorodzinny, czy działka budowlana. Warunkiem podstawowym udzielenia takiego kredytu jest brak obciążeń na hipotece. Ofertę pożyczek hipotecznych posiada obecnie większość banków w naszym kraju.\nPożyczka hipoteczna – odwrócony kredyt hipoteczny?\nChociaż pożyczki hipoteczne w swojej ofercie posiada większość instytucji finansowych w kraju, to nadal wiele osób nie zdaje sobie sprawy o takiej formie finansowania. A to błąd, gdyż pożyczka hipoteczna to jeden z najatrakcyjniejszych kredytów na rynku.\nTaki produkt bankowy to przeważnie długoterminowe zobowiązanie (średnio jest to 15-20 lat), które charakteryzuje się niższym oprocentowaniem niż standardowe kredyty konsumpcyjne – z reguły jest to tylko kilka procent.\nPożyczkę hipoteczną mogą zaciągnąć osoby, które są właścicielami nieobciążonej nieruchomości. Najczęściej od banku można pożyczyć nie więcej niż 70% wartości mieszkania, czy domu – chociaż od tej reguły są wyjątki i niektóre banki pożyczają nawet kwotę równą 100% wartości. Dlatego właśnie pożyczki nazywa się odwróconymi kredytami hipotecznymi.\nZaciągnięty kredyt hipoteczny, czy kredyt mieszkaniowy należy przeznaczyć na określony cel – tego od kredytobiorcy wymaga bank. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja z pożyczką hipoteczną. Jej zabezpieczeniem jest hipoteka danej nieruchomości, więc instytucje finansowe pozwalają pożyczone środki finansowe wykorzystać na dowolny cel taki jak np. zakup auta, remont, czy nawet podróż dookoła świata. Klienta banku ogranicza tylko wyobraźnia.\nKredytobiorca przy pożyczkach hipotecznych ma jeszcze większy wybór niż tylko dowolny cel. Banki umożliwiają zaciągnięcie pożyczki nie tylko w rodzimej walucie, ale również w obcej np. frankach szwajcarskich, euro, dolarze czy funcie.\nOdwrócony kredyt hipoteczny to produkt bankowy, który w swojej ofercie posiada większość instytucji finansowych w naszym kraju. Osoby, chcące zaciągnąć taki kredyt stają przed nie lada dylematem, bo wybór optymalnej pożyczki wcale nie jest prostym zadaniem. Jak zatem znaleźć najlepszą ofertę?\nWybranie odpowiedniej oferty powinno być decyzją przemyślaną, ponieważ pożyczka hipoteczna jest zobowiązaniem długoletnim. Przede wszystkim potencjalny kredytobiorca powinien zwrócić uwagę na wysokość oprocentowania – im niższe tym lepiej. Warto sprawdzić, czy bank umożliwia negocjację marży, która ma wpływ na wysokość oprocentowania.\nKolejnym elementem, który warto wziąć pod lupę to prowizja – i tutaj sytuacja wygląda podobnie, jak z oprocentowaniem. Powinna być jak najniższa. Zdarzają się też oferty z 0% prowizji – należy jednak pamiętać, że banki rzadko dają coś zupełnie bezinteresownie i raczej instytucja będzie wymagała czegoś w zamian np. zakupu ubezpieczenia. Takie dodatkowe produkty mogą sprawić, że koszty pożyczki znacznie wzrosną i w rezultacie będzie bardziej opłacało się wybrać produkt z np. 2% prowizją.\nSzukając odpowiedniej oferty warto też zwrócić uwagę na okres kredytowania – niektóre banki umożliwiają zaciągnięcie kredytu nawet na 25 lat. Ponadto, należy sprawdzić czy bank określa sumę minimalną i maksymalną, którą można zaciągnąć, a także do ilu procent wartości nieruchomości można wziąć pożyczkę hipoteczną.\nKredytobiorca powinien również zwrócić uwagę na wymogi banku np. jakie źródła dochodu są przez niego akceptowane. Warto też sprawdzić, jakie formalności przeprowadza bank i ile czasu może to potrwać – nierzadko, z powodu skomplikowanych procedur, wypłata pieniędzy może nastąpić nawet po kilku tygodniach, czy miesiącach.\nNo i na koniec warto pamiętać, że pożyczka pod hipotekę to długoterminowy kredyt, dlatego koniecznie trzeba sprawdzić, czy bank oferuje w okresie kredytowania np. wakacje kredytowe, czy karencję. Należy także zapoznać się z informacjami na temat wcześniejszej spłaty pożyczki – nierzadko banki doliczają za to opłaty. Sprawdź także nasz ranking pożyczek hipotecznych.\nDlaczego warto zaciągnąć pożyczkę hipoteczną?\nOsoby, posiadające nieruchomość i chcące zaciągnąć kredyt, powinny z pewnością wziąć pod uwagę pożyczkę hipoteczną. Dlaczego?\nOtóż najmocniejszą zaletą pożyczki hipotecznej są jej koszty, które przy wszelkiego rodzaju kredytach odgrywają bardzo ważną rolę. To właśnie od nich zależy ile będzie musiał ostatecznie oddać bankowi pieniędzy kredytobiorca. Pożyczka hipoteczna charakteryzuje się niskim oprocentowaniem – jest ono niższe nawet o połowę w porównaniu ze standardowym kredytem gotówkowym. Oprocentowanie jest niskie, gdyż wiąże się ono z zabezpieczeniem w postaci hipoteki. Obecnie jest to jeden z najtańszych kredytów dostępnych na rynku.\nKredyt hipoteczny, czy mieszkaniowy trzeba zaciągnąć tylko na określony cel. W przypadku pożyczki hipotecznej jest on dowolny – bank nie będzie sprawdzał na co zostały przeznaczone pieniądze. Dlatego jest to idealne rozwiązanie dla osób, które chcą zrealizować swoje, nawet najbardziej niestandardowe marzenia.\nKolejną zaletą jest okres kredytowania – może on wynosić nawet 25 lat. W przypadku standardowych kredytów konsumpcyjnych okres spłaty to maksymalnie kilka lat. Ponadto, część banków podczas okresu kredytowania daje klientom możliwość skorzystania z np. wakacji kredytowych.\nMinusy pożyczki hipotecznej\nNie wolno zapominać, że jest też druga strona medalu, a pożyczka hipoteczna nie jest ofertą doskonałą. Jej największym minusem są formalności. Chociaż część banków stara się je ograniczać do minimum, to jej zaciągnięcie może potrwać nawet wiele długich tygodni. Nie jest to zatem rozwiązanie dla osób, którym zależy na czasie.\nPożyczka hipoteczna to także dodatkowe koszty, które ponosi kredytobiorca. Banki wymagają nie tylko pokrycia wydatków związanych z wyceną nieruchomości, ale także ustanowienia hipoteki i wpisu do niej. Bardzo często instytucje finansowe zobowiązują klientów do wykupienia ubezpieczenia pomostowego do momentu dostarczenia prawomocnego odpisu księgi wieczystej z wpisaną hipoteką – z reguły jest to ok 1.% kwoty.\nMinusem pożyczki jest także możliwość utraty nieruchomości, pod którą została wzięta hipoteka. Taka sytuacja może mieć miejsce, jeśli kredytobiorca nie będzie wywiązywał się ze swoich comiesięcznych zobowiązań. Na szczęście jest to ostateczność i w przypadku problemów finansowych część banków dopuszcza np. karencję czy wakacje kredytowe.\nOsoby dysponujące nieruchomością i chcące zaciągnąć kredyt, z pewnością powinny rozważyć pożyczkę hipoteczną. Chociaż procedura jej zaciągania wymaga wielu formalności, to jednak rekompensatą długiego okresu oczekiwania są bardzo niskie koszty kredytu.


Gra o sumie zerowej – dlaczego Dark Pool będzie zarabiał? – Dark Pool One\nGra o sumie zerowej – dlaczego Dark Pool będzie zarabiał?\nAutorka: dr Aleksandra Rutkowska, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu\nPotocznie mówimy o inwestorach, że grają na giełdzie, ale zastanówmy się przez moment, czy inwestowanie to rzeczywiście gra zgodnie z definicją płynącą z teorii gier1.\nGra, czyli co? Brydż, szachy czy giełda?\nNazwa „teoria gier” bywa myląca, gdyż może kojarzyć tę dziedzinę z grami komputerowymi, planszowymi, szachami lub brydżem. A faktycznie podstawową dziedziną wykorzystującą teorię gier jest ekonomia, ponieważ teoria ta zajmuje się analizą sytuacji decyzyjnych. Są to takie sytuacje, w których:\n– występuje kilka osób (graczy),\n– każdy z nich ma określony zbiór działań, które może podjąć w konkretnej sytuacji,\n– po zakończeniu każdy z graczy otrzymuje pewną nagrodę lub karę (wypłatę),\n– wypłata każdego z graczy zależy nie tylko od jego działań, ale też od działań pozostałych osób.\nNajistotniejszy jest ostatni punkt. Gdyby wypłata każdej osoby zależała tylko od jej własnych działań, decyzję można podejmować na podstawie np. metod optymalizacyjnych. Przykładem takiego działania jest optymalizacja stopy zwrotu z portfela akcji2. W przypadku sytuacji strategicznej gracz rozważa też możliwe działania pozostałych graczy.\nZe względu na charakter wypłat gry możemy podzielić je na te o sumie zerowej i niezerowej. Z grami o sumie zerowej mamy do czynienia wszędzie tam, gdzie interesy graczy są dokładnie przeciwstawne, czyli zysk jednego gracza jest równy przegranej drugiego. Gry tego typu służą do modelowania sytuacji czystego konfliktu, a więc przypadków, w których nie ma mowy o współpracy między graczami.\nInstrumenty pochodne jako przykład gry o sumie zero\nPrzykładem gry na giełdzie jest inwestycja w instrumenty pochodne. Instrument pochodny jest to taki instrument finansowy, którego wartość zależy od wartości innego instrumentu finansowego zwanego instrumentem podstawowym (bazowym). Można spojrzeć na instrument pochodny jako na rodzaj zakładu. Kupujący zakłada wzrost instrumentu bazowego w przyszłości, sprzedający – spadek. Wartość kontraktu zależy więc od instrumentu bazowego, a zarobek od trafności przewidywań, wypłata jednej strony jest stratą drugiej.\nKażdy instrument pochodny ma charakter kontraktu między dwoma stronami. Ze względu na relację, jaka występuje między tymi stronami, wyróżniamy instrumenty „symetryczne”, w których obie strony przyjmują zobowiązania (kontrakty terminowe, kontrakty swap) oraz instrumenty „asymetryczne” (opcje), w których jedna strona nabywa prawo, a druga przyjmuje zobowiązanie. W przypadku pierwszych jest to zobowiązanie dwóch stron do zrealizowania transakcji kupna-sprzedaży pewnej ilości instrumentu podstawowego po określonej cenie w ustalonym terminie. W przypadku drugich opcja kupna jest to prawo zakupu określonej ilości instrumentu podstawowego (bazowego) po ustalonej cenie w określonym terminie. Natomiast opcja sprzedaży jest to prawo sprzedaży określonej ilości instrumentu podstawowego (bazowego) po ustalonej cenie w określonym terminie. Nabywający opcję uzyskuje prawo wykonania, a więc może, ale nie musi, wykonać opcję (exercising) po cenie wykonania (strike price). Schemat wypłaty opcyjnej przedstawia rysunek nr 1.\nNabywca opcji w związku z posiadanym prawem wykona opcje wtedy i tylko wtedy, gdy na rynku zajdą korzystne dla niego warunki. Przyjrzyjmy się bliżej opcji kupna (panel A, rysunek 1). Nabywca wykona opcje, gdy cena instrumentu bazowego będzie wyższa niż cena zawarta w kontrakcie będąca ceną wykonania. Należy jednak zauważyć, że wykonanie opcji przez nabywcę nie jest jednoznaczne z osiągnięciem przez niego zysku, powodem tego jest fakt konieczności zapłacenia przez nabywcę premii opcyjnej. Strata (kolor pomarańczowy linii wykresu) przechodzi w zysk (kolor zielony) w punkcie, nazywanym progiem rentowności. Próg rentowności to wartość równa cenie wykonania powiększonej o premię opcyjną. Maksymalna strata w przypadku zakupu opcji kupna równa jest wysokości zapłaconej premii opcyjnej natomiast maksymalny zysk jest teoretycznie nieograniczony. W przypadku sprzedaży opcji kupna (panel B, rysunek 1) mówimy o wystawcy opcji. Wystawca opcji osiągnie zysk w przypadku, gdy cena instrumentu bazowego spadnie a jego maksymalny zysk równy jest zapłaconej przez nabywcę premii opcyjnej.\nPodstawową korzyścią ze stosowania instrumentów pochodnych jest to, iż zabezpieczają one przed niekorzystnymi dla inwestora zmianami cen instrumentów. Inną ważną korzyścią jest to, że mogą przynosić stosunkowo wysokie dochody z inwestycji, a ograniczyć straty do poziomu premii opcyjnej. Spróbujmy zatem rozważyć macierze wypłat dla opcji kupna:\n– gracz A: kupuje opcje kupna (rysunek1 panel A)\n– gracz B: sprzedaje opcje kupna (rysunek1 panel B)\nW przypadku ceny p1 poniżej ceny wykonania, wypłaty prezentują się następująco: gracz A nie wykonuje opcji, a więc traci wysokość premii opcyjnej zapłaconej za opcję, gracz B zyskuje premię opcyjną. W przypadku ceny p2 wyżej ceny wykonania a poniżej progu rentowności; gracz A wykona opcję i zmniejszy stratę z poziomu ceny opcyjnej o różnicę pomiędzy ceną wykonania a ceną p2, a więc do wysokości s2. Zysk gracza B jest równy co do wartości bezwzględnej stracie gracza A (wartość z2). W przypadku ceny p3 powyżej progu rentowności gracz A zyskuje różnicę pomiędzy ceną p3 a progiem rentowności: z3, a gracz B traci dokładnie tyle samo, czyli s3. Zatem jest to przypadek gry o sumie zerowej.\nGdzie w tym wszystkim jest Dark Pool?\nSpójrzmy na przykład liczbowy działania giełdy Dark Pool: użytkownik składa zlecenie sprzedaży 1 BTC za 40 000 USDT w ciągu 7 dni, otrzymuje za to pewną wartość w tokenach DPX. Aktualna cena BTC wynosi 38 000 USDT. Jeśli po 7 dniach cena BTC wynosi powyżej 40 000 USD, np. 42 000 USD, Dark Pool zatrzymuje 1 BTC użytkownika i przekazuje mu 40 000 USD, w przypadku ceny 42 000 USD po rozliczeniu transakcji Dark Pool osiąga zysk 2 000 USD. W przypadku ceny niższej niż 40000 USD użytkownikowi zwracany jest 1 BTC, a jedyny koszt ponoszony przez giełdę to tokeny DPX wypłacone użytkownikowi. Formalnie przyjmując zlecenie, Dark Pool kupuje opcję sprzedaży 1 BTC.\nDrugim typem zleceń przyjmowanym przez Dark Pool jest zakup opcji kupna na kryptowalutę. Użytkownik składa zlecenie kupna 1 BTC za 38 000 USDT w ciągu 7 dni i otrzymuje za to pewną wartość w tokenach DPX. Jeśli po 7 dniach cena BTC wynosi poniżej 38 000 USD, np. 35 000 USD, Dark Pool przekazuje użytkownikowi 1 BTC i pobiera za to 38 000 USD. W przypadku ceny 35 000 USD po rozliczeniu transakcji Dark Pool osiąga zysk 3 000 USD. W przypadku ceny wyższej niż 38 000 USD użytkownik nie otrzyma 1 BTC, a jedyny ponoszony koszt przez Dark Pool to tokeny DPX wypłacone użytkownikowi.\nW obu przypadkach pojedyncza transakcja jest grą o sumie zero. Jednak spójrzmy przez chwilę na sytuację Dark Poola, rozważając obrót całej giełdy.\nDark Pool jest w obu powyższych przypadkach kupującym opcje i za te opcje płaci w tokenach DPX. Jest ich emitentem, nie stanowią one więc dla giełdy kosztu w sensie księgowym. Odchodzi tym samym od założeń gry o sumie zero.\nPrzy założeniu odpowiednio dużego obrotu Dark Pool, kupując opcje kupna (gdy klient złoży zlecenie sprzedaży) i sprzedaży (gdy klient złoży zlecenie kupna) w tym samym czasie na te same aktywa, zbliża się do pozycji długiego stelaża bazującej na wzroście zmienności.\nPozycja długiego stelaża (por. rys. 2) charakteryzuje się tym, że ma nieograniczony zysk i ograniczone ryzyko, a polega na zajęciu długiej pozycji w opcji kupna i sprzedaży z założeniem, że cena wykonania obu opcji jest taka sama. Jeśli cena aktywów bazowych rośnie, potencjalna korzyść jest nieograniczona. Jeśli cena aktywów bazowych idzie do zera, zysk będzie ceną wykonania minus premie zapłacone za opcje. Maksymalna strata to suma zapłaconej premii netto. Strata ta występuje, gdy cena instrumentu bazowego równa się cenie wykonania opcji w momencie wygaśnięcia.\nSpójrzmy jeszcze raz na sytuację Dark Poola, zakładając w uproszczeniu, że giełda kupiła 10 zleceń opcji sprzedaży 1 BTC po 40 000 USDT oraz 10 kupna po cenie 38 000 USDT. Za wszystkie złożone zlecenia Dark Pool wypłaca tokeny DPX, w ilościach wyznaczonych z modelu Blacka Scholesa. W przypadku ceny powyżej wartości 40 000 USDT, np. 42 000 USDT, realizowane jest 10 zleceń sprzedaży, klienci otrzymują za każdego BTC zgodnie z umową 40 000 USDT, a na każdym Dark Pool zarabia 2 000 USDT (sumarycznie 20 tys. USDT), 10 zleceń kupna nie zostaje zrealizowanych. W przypadku spadku ceny BTC poniżej 38 000 USDT, np. 36 000 USDT, opcje sprzedaży nie zostają zrealizowane, natomiast opcje kupna tak. A więc 10 zleceniodawców opcji kupna otrzymuje po 1 BTC i płaci za każdego Dark Poolowi 38 000 USDT, Dark Pool zarabia na każdym zleceniu różnice cen, a więc w sumie zarabia 20 tys. USDT. Zatem zarówno w przypadku wzrostu ceny ponad 40 000 USDT jak i spadku poniżej 38 000 USDT Dark Pool zarabia. W przypadku ceny poniżej 40 000, a powyżej 38 000 USDT, żadne ze zleceń nie zostaje zrealizowane. Wszystkim 20 klientom, niezależnie od ceny BTC, Dark Pool wypłaca premie w tokenach DPX. W przypadku wypłat premii poprzez własny token kluczowe znaczenie ma płynność oraz akceptacja tokenów przez rynek. Jeśli rynek zachowa się efektywnie, to wartość DPX będzie spadać w okresach niskiej zmienności oczekiwanej oraz rosnąć, gdy rynek będzie oczekiwał jej wzrostu.\n1 Teoria gier została po raz pierwszy sformalizowana matematycznie w monografii Neumanna, i Morgensterna (J. v. Neumann i O. Morgenstern (1944) Theory of Games and Economic Behavior, Princeton Univ. Press.) Badania w zakresie teorii gier wielokrotnie zostały nagradzane przez komitet Nagrody Nobla: w 1978 Herbert Simon, w 1994 John Nash, Reinhard Selten i John Harsanyi, 1996 William Vickrey i James Mirrlees, 2005 Thomas C. Schelling i Robert J. Aumann 2007 Leonid Hurwicz, Eric S. Maskin, Roger B. Myerson.\n2 Przy założeniu, że pojedynczy inwestor nie może poprzez swoje decyzje wpłynąć na ceny akcji.\nTrwa emisja akcji. Sprawdź szczegóły oferty


Smagliczki: nadmorska i skalna - uprawa i zastosowanie w ogrodzie - murator.pl\nSmagliczki: nadmorska i skalna - uprawa i zastosowanie w ogrodzie\n2020-06-16 10:27 Michał Mazik\nSmagliczki to efektowne rośliny wykorzystywane do dekoracji rabat i ogrodów skalnych. Są łatwe w uprawie, mało wymagające i nie sprawiają problemu nawet osobom początkującym. Co zrobić, by smagliczki dobrze rosły i długo oraz obficie kwitły?\nSmagliczki są roślinami na tyle uniwersalnymi, że pasują do każdego ogrodu. Sadząc je powiększamy naturalny charakter rabat, ogrodów skalnych i innych zakątków ogrodu.\nW ogrodach najczęściej uprawia się smagliczkę nadmorską (łac. Lobularia maritima, Alyssum maritinum) oraz smagliczkę skalną (Aurinia saxatilis, Alyssum saxatile). Oba gatunki mają duże walory dekoracyjne, a różnią się m.in. barwą kwiatów oraz tym, że pierwsza z nich jest rośliną jednoroczną, a druga byliną.\nAutor: GettyImages Smagliczka nadmorska kwitnie od lipca aż do jesieni\nSmagliczka nadmorska to roślina jednoroczna dorastająca do 30 cm wysokości. Tworzy gęste kobierce, rozrasta się wszerz. drobno owłosione pokładające się pędy pokryte są drobnymi, lancetowatymi liśćmi.\nZaletą rośliny jest długi termin kwitnienia – kwitnie od lipca aż do jesieni. Kwiaty są drobne, gwiazdkowate, czteropłatkowe, najczęściej o białej barwie, choć na rynku dostępne są także odmiany kwitnące na różowo, liliowo i bordowo. Wydzielają mocny, miodowy zapach. Zebrane są w gęste, groniaste kwiatostany. Roślina jest miododajna.\nZastosowanie smagliczki nadmorskiej\ndekoruje słoneczne rabaty, ogrody skalne i wydzielone miejsca na trawniku;\nnadaje się do obsadzania przedogródków, tzn. miejsc zlokalizowanych między drogą a ogrodzeniem działki;\nze względu na wydzielanie intensywnego zapachu jest cenioną ozdobą balkonów, tarasów, miejsc przy drzwiach wejściowych do domu i wokół elementów małej architektury;\nna mniejszych obszarach smagliczkę nadmorską można wykorzystywać jako roślinę okrywową;\nbiel kwiatów sprawia, że gatunek łatwo komponować z innymi roślinami, a jednocześnie powoduje optyczny efekt oddalenia (pożądany zwłaszcza w małych ogrodach);\nnie przytłacza sadzona nawet po kilkanaście lub kilkadziesiąt egzemplarzy;\nwykorzystuje się ją do „tonowania” aranżacji kwiatowych;\npasuje do różnorodnych stylów urządzania ogrodu – od naturalistycznych po angielskie.\nAutor: GettyImages Smagliczka skalna kwitnie w kwietniu i maju\nSmagliczka skalna to bylina osiągająca do 10-15 cm wysokości. Tworzy zwarte zielono-żółte dywany. Łopatkowate lub równowąskie liście porastające pokładające pędy, pokryte są kutnerem. Kwitnie od kwietnia do maja. Zdarza się, że ponawia kwitnienie we wrześniu. Kwiaty są drobne, intensywnie żółte, zebrane w okazałe kwiatostany – baldachogrona. Wydzielają przyjemny zapach. Roślina występuje naturalnie w Polsce.\nZastosowanie smagliczki skalnej\n- to doskonała roślina na rabaty, skalniaki i do ogrodów żwirowych;\n- efektownie prezentuje się na tle dużych kamieni i murków;\n- wprowadza koloryt do kompozycji kwiatowych;\n- jest cenną, wiosenną dekoracją ogrodu;\n- pasuje do ogrodów różnego typu: naturalistycznych, wiejskich, angielskich i nowoczesnych.\nNie przegap: Nietypowe skalniaki. Najciekawsze pomysły na skalniak [ZDJĘCIA - inspiracje na ogrody skalne] >>>\nJak uprawiać i pielęgnować smagliczki\nSmagliczki powinno się uprawiać w miejscach słonecznych – wtedy obficie kwitną. W cieniu nie pokazują w pełni swoich walorów. Optymalne są stanowiska zaciszne. Smagliczka nadmorska w szczególności lubi obszary o zwiększonej wilgotności powietrza.\nSmagliczka skalna preferuje gleby lekkie, przepuszczalne, umiarkowanie suche. Radzi sobie w podłożu kamienistym oraz żwirowym. Jest gatunkiem w pełni mrozoodpornym. Smagliczka nadmorska ma większe wymagania glebowe. Najlepiej ją uprawiać w podłożu żyznym, próchniczym, umiarkowanie wilgotnym. Toleruje gorsze typy gleb, poza podmokłymi, piaszczystymi i kamienistymi.\nOba gatunki łatwo rozmnaża się przez wysiew nasion. Nasiona najlepiej wysiewać w kwietniu do rozsadnika. Młode sadzonki powinno się przepikować. Optymalna rozsada wynosi 15-20 cm.\nSmagliczka nadmorska jest wrażliwa na chłody. Można ją siać wcześniej w pomieszczeniach, a od drugiej połowy kwietnia wysadzać na miejsce stałe. Najważniejszym zabiegiem pielęgnacyjnym jest podlewanie i odchwaszczanie.\nSmagliczka skalna lepiej znosi suszę. Nawożenie w przypadku obu gatunków jest sporadyczne. Smagliczkę nadmorską można uprawiać w podłożu zasilonym obornikiem, który poprawi produkcję próchnicy. Rośliny przycięte po kwitnieniu mogą ponownie wytworzyć kwiaty.\nOba gatunki są mało podatne na choroby i szkodniki. Kluczem do uniknięcia chorób u smagliczki skalnej jest niedopuszczanie do nadmiernej wilgotności podłoża (np. trzeba unikać uprawy w ciężkiej, gliniastej glebie).


jemen - Podroze.gazeta.pl\nSzakszuka - przepis na obłędne śniadanie. Dopraw ją szczyptą tych przypraw, by podbić smak\nInteresujesz się kulinariami? Więcej informacji znajdziesz na stronie gazeta.pl Czy połączenie pomidorów z jajkami to dobry pomysł? Oczywiście, że tak i udowadnia to wiele kuchni świata. Szczególnie widoczne jest to w recepturach, które zostały stworzone na Bliskim Wschodzie. Oba składniki idealnie\nnawet wojna - areną tej ostatniej jest od kilku lat krwawy konflikt w Jemenie. Skąd wzięli się szyici i sunnici i jakie różnice występują między nimi? Jedni i drudzy wierzą w Allaha, uznają Mahometa za proroka, czytają Koran i cenią sobie pięć filarów islamu. Przyczyną podziału stała się niedługo po śmierci\n. Efekty prac ekspertów zobaczysz TUTAJ >> Gdzie jest najbardziej niebezpiecznie? Badania podzielono na trzy główne kategorie. To: - bezpieczeństwo ogólne; - bezpieczeństwo na drogach; - poziom pomocy medycznej. Kraje, które wypadły najgorzej w pierwszej kategorii, to Mali, Syria, Irak, Jemen, Afganistan\ni Jemenem. Władcą Omanu jest sułtan Kabus ibn-Said. Krajobraz Omanu tworzą wydmy, góry oraz pustynie z zielonymi oazami. Jedna z największych pustyń świata - Ar-Rub al-Khali - rozciąga się między Omanem, Arabią Saudyjską, Jemenem i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi. W stolicy Omanu - Maskat - znajdują\ntego obszaru. Wyświetl ten post na Instagramie. Post udostępniony przez ????? ????? ?? Socotra island (@socotra_fans) Cze 19, 2016 o 7:51 PDT Sokotra położona jest na pograniczu Afryki i Azji i jest częścią archipelagu o tej samej nazwie na Oceanie Indyjskim. Należy ona do Jemenu, który od 2015 roku ogarnięty\nerupcji podwodnego wulkanu. Kiedy wybuchy ustały, a niebo przestały przesłaniać dymy, okazało się, że z Morza Czerwonego, 60 km od wybrzeży Jemenu, wystaje szeroka na kilkadziesiąt metrów i długa na 600 metrów skała powstała ze schłodzonej przez fale lawy. Urodzona w połowie stycznia ubiegłego roku\ndla okupu, lepiej więc trzymać się bezpiecznych rejonów Jukatanu, zamiast błądzić zbyt blisko Rio Grande. Stare gliniane mury Sany, stolicy Jemenu, otaczają miejsce, gdzie ludzie mieszkają od 2,5 tys. lat. W obrębie murów Sany mieści się 106 meczetów, 12 łaźni i 6,5 tys. domów pochodzących sprzed XI w\nŚrodkowej Afryki, Kamerun, Burundi, Syria, Jemen, Pakistan oraz Izrael z Palestyną. Plan udaje jej się realizować dzięki licznym sponsorom, a wiele hoteli oferuje Amerykance noclegi bezpłatnie. W zamian oczekują jedynie promocji na oficjalnym profilu podróżniczki na Instagramie. Śledzi tam ją już 239\n., ale już teraz w mieście działa hotel Sheraton, gotowy na przyjęcie tych, którzy nie mogą się doczekać, by je zwiedzić. Najnowsza wyspa: Zubair, Jemen Najnowsza wyspa świata powstała pod koniec 2011 roku na skutek erupcji wulkanicznych na Morzu Czerwonym, w części należącej do Jemenu. Należy teraz do grupy\n38-letnia obywatelka Jemenu leciała z Kairu do Londynu. Na wysokości Niemiec zaczęła się akcja porodowa. Pilot dowiedziawszy się o tym, podjął decyzję o lądowaniu na najbliższym lotnisku, w Monachium. Na pokładzie znajdował się lekarz Kobieta miała szczęście ponieważ na pokładzie samolotu\nŚwietny artykuł z którego wynika że kraje arabskie nie znają żadnej solidarności dla współwyznawców islamu. Cytat: Władze jordańskie jako uchodźców określają tylko Syryjczyków, co skutkuje tym, że uciekinierom z innych krajów ogarniętych wojną ? takich jak Jemen ? grozi pobyt w ośrodku detencyjnym\nRe: Jemen-zapomniana wojna\nWojna w Jemenie swiatu nie zagraza wiec moga sie wyrzynac. Bez Interwecji NATO wojna rosyjsko-ukrainska tez pozostanie lokalna.\nKlany arabskie w europie zawsze twierdzą, że żyją według własnych zasad i nikt nie ma się do tego wtrącać. Dlaczego ma mnie interesować konflikt pomiędzy Arabami w jakimś tam Jemenie!\nfelusiak1 napisał: > Bo to wojna Iranu z Saudami .... terenie Jemenu >Ta ukraińska wojna Rosji z USA bez komentarza -- Denerwować się to mścić się na własnym zdrowiu za głupotę innych. -Ernest Hemingway\nWitam. Jestem organizatorem i wolontariuszem zbiórki dla Jemenu. Liczy się każda złotówka. Pomagajmy! :serce:\nJemen - bez planu bez przewodnika i w pojedynkę 2010-03-02 @ 18:00 Muzeum Azji i Pacyfiku zaprasza na spotkanie z podróżniczką i fotografem Ulą Klimkowską, która zaprezentuje slajdy ze swojej samotnej wyprawy po Jemenie oraz odpowie na pytanie, czy\nswiecie(mozna ich > nawet spotkac na granicy polsko-bialoruskiej) > No właśnie. Trwa od 2015 roku, ale dopiero teraz się nad nią pochyliłeś, gdy trwa wojna na Ukrainie?\nWitam, w sprawie Jemenu natknąłem się na takie zdanie: "Co najmniej 25 osób zginęło wczoraj i przedwczoraj, a dziesiątki zostały ranne na północy kraju w atakach szyickich bojowników na salafitów." za: ;szef;opozycji;ma;stworzyc;rzad;tymczasowy,221,0, albo się komuś coś pomerdało i źle podał newsa,\nChcę jechać do Jemenu. Podajcie jak z przemieszczaniem się, noclegami- tanio !\nWitam, macie może jakieś bliższe informacje na temat rebelii w Jemenie? ostatnio gorąco się tam zrobiło.. pzdr


Krawężniki skośne – Kostka Brukowa Śląsk\nKrawężniki skośne przeznaczone do miejsc gdzie odbywa się ruch samochodowy\nKrawężniki skośne są nieodłącznym elementem wszelkiego rodzaju dróg po których poruszają się pojazdy. Produkt ten służy do wykonywania zjazdów umożliwiających stworzenie dróg dojazdowych przecinających np chodniki, jak również w miejscach, gdzie zlokalizowane są przejścia dla pieszych, tak aby umożliwić bezproblemowe przedostanie się na jezdnię.\nKrawężniki skośne wykonane są w taki sposób, aby były w pełni kompatybilne z krawężnikami prostymi, oddzielającymi np. pas jezdni od chodnika oraz krawężnikami najazdowymi, które umieszczane na wysokości jezdni umożliwiają pojazdom przejazd. Dzięki temu krawężniki skośne nie wymagają docinki. Produkt występuje w dwóch wariantach: posiadający skos z prawej strony oraz z lewej, należy to uwzględnić przy zamawianiu produktu gdyż z uwagi na swój charakterystyczny kształt krawężniki nie mogą być używane zamiennie np. skośny prawy w miejsce gdzie powinien znajdować się skos z lewej strony.\nCharakterystyczne dla produktu jest to, że jeden z boków jest stworzony tak, by idealnie pasował do krawężnika prostego a drugi bok jednocześnie został dopasowany wysokością do krawężnika najazdowego. Produkt jest dostępny w dwóch grubościach.\nSzerokość: 15/20 cm\nDostępne kolory: czarny, rubinowy, szary\nWaga jednej sztuki w kg: 82/108 kg