Obsługa programu [PQStat - Baza Wiedzy]\nJesteś tutaj: PQStat - Baza Wiedzy » PQStat - Statystyka » Obsługa programu\nŚlad: • Obsługa programu\nPraca z arkuszami danych\nDodawanie, usuwanie i eksport\nZamiana danych surowych na tabelę kontyngencji\nZamiana tabeli kontyngencji na dane surowe\nStandaryzacja bezpośrednia i pośrednia\nPraca z arkuszami wyników\nMenu i zmiana ustawień językowych\nPodstawa zarządzania dokumentami w programie opiera się na projektach. Każdy projekt stanowi oddzielny plik.\nProjekt jest obiektem o znaczeniu podobnym do skoroszytu (zeszytu), w którego skład wchodzą 3 podstawowe elementy:\nArkusze danych (w tym arkusze map i macierzy) - liczba arkuszy w danym projekcie jest ograniczona do 1000,\nArkusze wyników (raporty) - liczba raportów w odpowiednim arkuszu danych jest ograniczona do 2000,\nZarządca projektu - pozwala na zmianę nazwy arkuszy z danymi oraz wynikami, tworzenie własnych opisów i notatek oraz eksport.\nJednocześnie można pracować na maksymalnie 255 projektach. Pierwszy projekt wraz z pustym arkuszem danych jest otwierany automatycznie po uruchomieniu programu, jeśli ta opcja jest ustawiona w oknie Ustawienia programu.\nKolejne projekty mogą być tworzone poprzez:\nmenu Plik→Nowy projekt (Ctrl+N)\nmenu Plik→Nowy arkusz (Ctrl+D)\nUtworzone projekty (pliki z rozszerzeniem pqs, pqx) otwieramy przez:\nPlik→Otwórz projekt (Ctrl+O)\nPlik→Otwórz przykłady - dotyczy przykładów dołączanych do programu,\nprzeciągnięcie pliku projektu na okno programu,\ndwukrotne kliknięcie pliku projektu.\nProjekt można zapisać przez:\nmenu Plik→Zapisz (Ctrl+S)\nprzycisk Zapisz w Zarządcy Projektu,\nZapisanie projektu powoduje zapisanie wszystkich składowych projektu do pliku z rozszerzeniem pqs lub pqx.\nProjekt zamykamy przez:\nmenu Plik→Zamknij projekt\nprzycisk Zamknij projekt w Zarządcy Projektu.\nDo łatwej nawigacji w projekcie służy Zarządca Projektu wyświetlany po wybraniu odpowiedniego projektu. W oknie tym można zapisać jak i usunąć wybrany projekt, dodać lub usunąć arkusz danych, usunąć arkusz wyników jak też dodać notatki. Nazwa projektu jest jednocześnie nazwą pliku projektu (pqs/pqx).\nNajważniejszym elementem każdego projektu jest arkusz danych. Każdy otwarty projekt musi posiadać przynajmniej jeden arkusz z danymi.\nPierwszy pusty arkusz danych jest otwierany automatycznie wraz z nowym projektem. Kolejne arkusze danych mogą być dołączane do projektu przez:\nprzycisk Nowy arkusz w Zarządcy Projektu.\nUsunięcie arkusza danych możliwe jest przez:\nmenu kontekstowe Usuń arkusz (Shift+Del) na nazwie arkusza danych w Drzewie nawigacji,\nprzycisk →Usuń w Zarządcy Projektu, gdy zaznaczony jest arkusz/arkusze.\nNależy jednak pamiętać, że jeśli do arkusza danych dołączone są raporty lub mapa, to usuwając arkusz danych usuwa się jednocześnie wszystkie przypisane do niego raporty/mapę. Arkusze możemy opisać w Zarządcy Projektu dodając nazwę, wpisując tytuł lub dłuższą notatkę. Arkusze danych utworzone w PQStat można eksportować do formatu csv (txt), dbf i xls. Eksportu danych dokonuje się w Zarządcy Projektu przez przycisk →Eksportuj…, gdy zaznaczony jest arkusz/arkusze.\nArkusze danych po utworzeniu są puste. Użytkownik sam wprowadza dane, kopiuje wcześniej przygotowane dane z innego arkusza danych lub importuje. Ilość danych, jaką mieści arkusz jest ograniczona do 4 milionów wierszy i 1000 kolumn. W każdej komórce może się znajdować maksymalnie 40 znaków.\nDane można w prosty sposób importować z plików zapisanych w formacie:\n*.txt/*.csv z wewnętrznym kodowaniem znaków UTF8, Windows-1250,\n*.shp (SHP/SHX/DBF ESRI Shapefile),\n*.dbf (dBase III, dBase IV, dBase VII),\nImportu dokonujemy wybierając z menu Plik→Importuj dane …\nW oknie importu mamy możliwość podglądu importowanych danych i wcześniejszego sprawdzenia wyniku importu w zależności od ustalonych opcji dotyczących sposobu interpretacji danych. Aby uniknąć błędnej interpretacji znaków narodowych należy zwrócić szczególną uwagę na poprawność wyświetlania tych znaków w oknie podglądu. W przypadku dużych plików okno podglądu zawiera tylko początkową część danych z pliku.\nUwaga! W programach Microsoft Office Excel 2000-2007 domyślne kodowanie znaków to Windows-1250. Import danych z dokumentów Microsoft Excel dotyczy tylko wartości komórek, nie ma możliwości importu formatowania oraz formuł.\nKopiowanie danych poprzez relacje Do wybranego arkusza danych mogą zostać przekopiowane dane z innego arkusza na podstawie relacji. Ten rodzaj kopiowania danych wykonujemy wybierając z menu Dane→Kopiowanie z relacją…\nBy zbudować relację, należy wskazać arkusz danych, z którego dokonujemy kopiowania i arkusz danych, w którym umieścimy skopiowane dane. Oba te arkusze muszą posiadać ten sam klucz tzn. zmienną, której wartości identyfikują każdy wiersz w arkuszu. Wymagane jest aby klucz dla arkusza źródłowego był unikalny. Powiązanie odbywa się według relacji jeden-do-wielu, czyli jeden wiersz z arkusza źródłowego może być powiązany z wieloma wierszami z arkusza docelowego. Klucze obu arkuszy należy wybrać jako Powiązane zmienne. Dla tak ustawionej relacji wskazujemy zmienne do kopiowania i kolumnę po której mają zostać umieszczone przekopiowane zmienne.\nWiersze i kolumny arkusza danych oznaczone są poprzez kolejne liczby naturalne. Każdej kolumnie w miejscu oznaczonym szarym kolorem można nadać własny nagłówek. Na górze arkusza znajduje się Pasek komunikatów. Jest to miejsce, w którym wyświetlane są bieżące informacje dla użytkownika. Lewa część paska informuje o wielkości zaznaczonego obszaru [liczba wierszy, liczba kolumn], środkowa wyświetla wartość znajdującą się w zaznaczonej komórce, a prawa część przeznaczona jest na informacje dla użytkownika dotyczące min. wykonywanej analizy statystycznej.\nDla każdej kolumny arkusza możemy ustawić jej właściwości takie jak kody, etykiety i format. Ustawienie właściwości zmiennej jest możliwe po\nwybraniu Właściwości zmiennej→Kody/Etykiety/Format z menu kontekstowego na numerze znajdującym się powyżej nagłówka kolumny,\npo podwójnym kliknięciu na numerze znajdującym się powyżej nagłówka kolumny - o ile tak zaznaczono w ustawieniach programu (odpowiednia akcja podwójnego kliknięcia).\nKody i etykiety dla wartości – są możliwe do przypisania dla każdej wartości, która występuje w danej kolumnie.\nObowiązująca wartość - Wypełniając kody ustawiamy wartości jakie mają obowiązywać w danej kolumnie. W rezultacie wartości pobierane do obliczeń zostaną zmienione (w tle) na odpowiednio przypisane kody (obowiązujące wartości).\nEtykieta - Wartości jakie wpisane zostaną w polu Etykieta wykorzystywane są w raportach i na wykresach dla ustalonego przez użytkownika opisu wyników.\nEtykieta zmiennej - jest przypisywana do nagłówka danej kolumny. Zwykle jest to krótki opis zawartości zmiennej. Ustawiona etykieta zmiennej wykorzystywana jest zamiast nagłówka kolumny (nazwy zmiennej) w raportach i na wykresach dla czytelniejszego opisu wyników. Wykorzystanie etykiety zmiennej jest opcjonalne i zależy od ustawień programu.\nKażda komórka arkusza (również nagłówek kolumny) może zawierać najwyżej 40 znaków. Dozwolone są również teksty zawierające znaki narodowe. Wprowadzone wartości mogą być sformatowane jako:\ndomyślne - format domyślny jest formatem, w którym program automatycznie rozpoznaje zawartość komórki w zakresie - dane liczbowe, dane tekstowe;\ntekstowe - w formacie tekstowym dane interpretowane są jako tekst (wyrównanie do lewej krawędzi komórki);\ndata - w formacie daty dane liczbowe interpretowane są jako kolejne wartości daty, i tak wartość 1 oznacza 1899.12.31, wartość 2 oznacza 1900.01.01 itd. W zależności od wybranego formatu daty można również wprowadzać dane tekstowo w wybranym formacie, są to:\nW przypadku formatu Poniedziałek… wartość 1 oznacza poniedziałek, …, 7 - niedziela, w przypadku formatu Styczeń…, wartość 1 oznacza styczeń, …, 12 - grudzień.\nczas - w formacie czasu dane liczbowe interpretowanie są jako kolejne wartości czasu, część ułamkowa liczby oznacza ilość milisekund od północy podzielonych przez całkowitą ilość milisekund dnia (86400000), i tak wartość 0,000694444 oznacza 00:01:00, wartość 0,041666667 oznacza 01:00:00, wartość 0,999988426 oznacza 23:59:59. W zależności od wybranego formatu czasu można również wprowadzać dane tekstowo w wybranym formacie, są to:\nliczbowe - liczby rzeczywiste w tym formacie występują w postaci rozwinięcia dziesiętnego, przy czym znak oddzielający część całkowitą i ułamkową to przecinek lub kropka (w zależności od ustawień wybranych w oknie ''Ustawienia'' w polu Separator dziesiętny), możliwe jest ustawienie liczb miejsc dziesiętnych oraz separatora części tysięcznych;\nnaukowe - czyli przy użyciu , gdzie podstawa, to mantysa , a wykładnik jest liczbą całkowitą; tak jak w formacie liczbowym możliwe jest ustawienie liczby miejsc dziesiętnych;\nprocentowe - zmieniające liczbę na procent poprzez pomnożenie przez 100 i wyświetlenie z symbolem %; tak jak w formacie liczbowym możliwe jest ustawienie liczby miejsc dziesiętnych;\nwalutowe - wykorzystywane są dla wartości pieniężnych - pozwala to na dodanie symbolu waluty; tak jak w formacie liczbowym możliwe jest ustawienie liczby miejsc dziesiętnych;\nprzedział - zapisany za pomocą górnej i dolnej granicy; tak jak w formacie liczbowym możliwe jest ustawienie liczby miejsc dziesiętnych;\nformuła - wartości wyliczone zgodnie z przypisaną do kolumny formułą; wartość jest automatycznie przeliczana gdy zmieniona zostanie którakolwiek z danych wejściowych.\nPo otwarciu nowego arkusza dla każdej komórki ustawiony jest standardowo format domyślny.\nCały wiersz nagłówkowy ma na stałe ustawiony format tekstowy. Dla pozostałej części arkusza istnieje możliwość ustawienia przez użytkownika zdefiniowanych formatów. Formatowaniu nie podlega pojedyncza komórka, ale cała kolumna (za wyjątkiem jej nagłówka).\nW arkuszu można określić szerokość kolumny przy użyciu myszy. W tym celu należy przy pomocy wskaźnika myszy przeciągnąć linię dzielącą kolumny, zwężając lub rozszerzając kolumnę znajdującą się po lewej stronie wybranej linii.\nDodatkowo w każdej komórce arkusza można ustalić inny kolor tła (po uprzednim zaznaczeniu zmienianego obszaru). Służy do tego:\n- menu Edycja→Kolor wypełnienia…\n- polecenie Kolor komórki w menu kontekstowym komórki.\nZaznaczanie spójnego obszaru arkusza może się odbywać przy pomocy myszy lub klawiatury (Klawisze strzałek + Shift). Podczas zaznaczenia na bieżąco na pasku komunikatów jest wyświetlany jego rozmiar (liczba wierszy i kolumn). Cały arkusz można zaznaczyć w prosty sposób myszą klikając w lewy górny róg arkusza lub wybierając z menu Edycja→Zaznacz wszystko (Ctrl+A). Całe wiersze lub całe kolumny zaznaczamy wybierając ich nagłówki.\nKopiowanie lub przenoszenie komórek dokonuje się poprzez polecenia kopiuj, wytnij i wklej.\nPolecenia kopiuj, wytnij i wklej są dostępne w kilku miejscach:\n- w menu Edycja,\n- w menu kontekstowym komórek,\n- na pasku narzędziowym ,\n- w menu kontekstowym wierszy i kolumn,\n- przez klawisze skrótów: kopiuj (Ctrl+C), wytnij (Ctrl+X), i wklej (Ctrl+V).\nUsuwanie danych z komórek można wykonać poprzez menu Edycja→Usuń (Del)\nCofanie ostatnio wykonywanej operacji można wykonać poprzez menu Edycja→Cofnij (Ctrl+Z). Standardowo Program pamięta 10 ostatnich operacji dotyczących 5000 komórek w każdej z nich. Ustawienia te można zmienić w oknie ''Ustawienia.'' Należy zaznaczyć jednak, iż zwiększanie tych wartości niesie za sobą większe użycie pamięci komputera przez program.\nMożna wstawić puste wiersze lub kolumny powyżej lub po lewej stronie istniejącego wiersza lub kolumny. Spowoduje to przesunięcie komórek w dół lub w prawo. Aby wstawić wiersz/wiersze należy zaznaczyć ten wiersz/wiersze powyżej którego chcemy wstawić nowy wiersz/wiersze, a następnie wybrać z menu kontekstowego na numerze zaznaczonego wiersza Wstaw wiersz. W analogiczny sposób dokonuje się wstawianie kolumn.\nWiersze i kolumny można również usuwać poprzez ich zaznaczenie i wybranie w menu kontekstowym na numerze wiersza lub kolumny Usuń wiersz/Usuń kolumnę.\nZnajdowanie/zamiana wartości komórki\nBy wyszukać lub zastąpić całą zawartość komórki inną wartością używa się okna Znajdź/Zamień, które wywołujemy poprzez menu Edycja→Znajdź/Zamień (Ctrl+F) .\nGórna część okna Znajdź/Zamień służy wyszukiwaniu a dolna zamianie wartości komórki.\nAby wyszukać dane, w górnej części okna należy wpisać szukany ciąg znaków oraz zaznaczyć kolejność wyszukiwania i wybrać przycisk Znajdź.\nAby znaleźć i zastąpić całą zawartość komórki inną wartością należy wypełnić górną i dolną część okna. Górną część okna wypełniamy tak jak w przypadku wyszukiwania danych. W dolnej części okna wpisujemy dane, które mają zastąpić wyszukane i wybieramy przycisk Znajdź i Zamień lub Znajdź i zamień wszystkie, gdy chcemy zastąpić wszystkie wystąpienia wyszukanych danych. Wyszukiwanie jak i zamiana odbywa się w trybie bezpośredniego podglądu wykonywanych operacji na arkuszu.\nOperacja zamiany danych surowych na tabelę kontyngencji dostępna jest po wybraniu z menu Dane→Przestaw na tabelę…\nZwykle dla tej operacji dostępny jest cały arkusz danych (takie jest ustawienie domyśle), jeśli jednak przekształcanie rozpoczniemy od zaznaczenia fragmentu danych, wówczas w oknie przekształcania danych będziemy mieli możliwość ograniczenia dostępnego obszaru tylko do zaznaczenia.\nTabelę kontyngencji projektujemy wybierając zmienne tworzące etykiety wierszy i kolumn. Jeśli podgląd tabeli zgodny jest z oczekiwanym wynikiem, wówczas dokonany wybór potwierdzamy przyciskiem Uruchom. Zwrócony wynik umieszczony zostanie w nowym arkuszu.\nOperacja zamiany tabeli kontyngencji na dane surowe dostępna jest po wybraniu z menu Dane→Przestaw na dane surowe… W oknie przekształcania danych wpisujemy odpowiednie liczności oraz nagłówki wierszy i kolumn i dokonany wybór potwierdzamy przyciskiem Uruchom. Zwrócony wynik umieszczony zostanie w nowym arkuszu.\nJeśli przekształcamy tabelę, która znajduje się w arkuszu danych, wówczas przed przystąpieniem do zamiany tej tabeli na dane surowe zaznaczamy ją (z nagłówkami lub bez). Wówczas w oknie przekształcania danych tabela ta zostanie umieszczona automatycznie. Możliwe jest także wykorzystanie innych tabel oznaczonych jako zapisane zaznaczenie.\nDefiniowanie formuły jest sposobem na przeliczenie danych, w wyniku którego uzyskujemy nowe wartości dla zmiennych.\nOkno definiowania formuł wywołujemy poprzez Dane→Formuły…\nFormuły przypisane do danej zmiennej arkusza jako format tej zmiennej są zapamiętywane wraz z arkuszem danych. Ich wynik zostaje automatycznie przeliczony, gdy zmieniona zostanie którakolwiek z danych wejściowych. Przypisania formuły można dokonać w oknie Formuły… lub poprzez ustawienie Formatu kolumny (Ctrl+F10).\nFormuły wprowadzamy w polu edycji\nZmienne, do których odwołują się formuły, wprowadzamy podając ich numery np. v1+v2\nWartości tekstowe wpisujemy używając apostrofu np. 'dom'\nFunkcje wprowadzamy poprzez dwukrotne kliknięcie na nazwie wybranej funkcji - wówczas nazwa ta pojawi się w polu edycji formuły, lub samodzielnie wpisujemy nazwę w polu edycji, przy czym wielkość liter w nazwie funkcji nie ma znaczenia. Argumenty funkcji podajemy w nawiasie stosując składnię podaną w opisie funkcji.\nWyniki formuł zostaną wyświetlone w wybranej kolumnie.\nJeżeli wśród argumentów funkcji wystąpią wartości, których funkcja nie potrafi zinterpretować, to program wyświetli komunikat pytający czy pominąć zmienne niezinterpretowane. Udzielenie odpowiedzi twierdzącej spowoduje przeliczenie formuły z pominięciem danych niezinterpretowanych. W przypadku udzielenia odpowiedzi przeczącej formuła zwróci błąd (NA). Przykładowo dla wartości w kolumnach v1, v2 i v3 odpowiednio: 1, 2, 'ada', funkcja sumowania sum(v1;v2;v3) zwróci wynik 3 - gdy pominiemy niezinterpretowaną wartość 'ada', lub zwróci NA - gdy nie pominiemy tej wartości w obliczeniach.\nWartość pusta (brak danych) zostanie zwrócona tylko wtedy, gdy wszystkie argumenty wykorzystywane w formule są puste.\nIlość wierszy biorących udział w formule możemy ograniczyć zaznaczając w arkuszu danych odpowiedni zakres wierszy i wybierając w oknie formuły opcję ogranicz wiersze do zaznaczenia.\ndzielenie modulo (w wyniku reszta z dzielenia),\nFunkcje matematyczne wymagają argumentów liczbowych.\nln(v1) - zwraca logarytm naturalny podanej liczby,\nlog10(v1) - zwraca logarytm przy podstawie 10 dla podanej liczby,\nlogn(v1) - zwraca logarytm przy podstawie dla podanej liczby,\nsqr(v1) - zwraca kwadrat podanej liczby,\nsqrt(v1) - zwraca pierwiastek kwadratowy podanej liczby,\nfact(v1) - zwraca silnię podanej liczby,\ndegrad(v1) - zwraca miarę kąta w radianach (argumentem funkcji są stopnie),\nraddeg(v1) - zwraca miarę kąta w stopniach (argumentem funkcji są radiany),\nsin(v1) - zwraca sinus podanego kąta, (argumentem funkcji są radiany),\ncos(v1) - zwraca cosinus podanego kąta, (argumentem funkcji są radiany),\ntan(v1) - zwraca tangens podanego kąta, (argumentem funkcji są radiany),\nctng(v1) - zwraca cotangens podanego kąta, (argumentem funkcji są radiany),\narcsin(v1) - zwraca arcus sinus podanego kąta, (argumentem funkcji są radiany),\narctan(v1) - zwraca arcus tangens podanego kąta, (argumentem funkcji są radiany),\nexp(v1) - zwraca wartość liczby podniesionej do potęgi określonej przez podaną wartość,\nfrac(v1) - zwraca część ułamkową podanej liczby,\nint(v1) - zwraca część całkowitą podanej liczby,\nabs(v1) - zwraca wartość bezwzględną podanej liczby,\nodd(v1) - zwraca 1, gdy podana liczba jest parzysta, 0 w przeciwnym przypadku,\nsum(v1;…) - zwraca wynik dodawania podanych liczb,\nmultip(v1;…) - zwraca wynik mnożenia podanych liczb,\npower(v1;n) - zwraca wynik podniesienia liczby do potęgi ,\nnorme(v1;…) - zwraca normę euklidesową wektora,\nround(v1;n) - zwraca liczbę zaokrągloną do miejsc po przecinku.\nFunkcje statystyczne wymagają argumentów liczbowych.\nstand(v1) - zwraca wystandaryzowaną wartość podanej zmiennej,\nmax(v1,…) - zwraca wartość największą,\nmin(v1,…) - zwraca wartość najmniejszą,\nmean(v1,…) - zwraca wartość średniej arytmetycznej,\nmeanh(v1,…) - zwraca wartość średniej harmonicznej,\nmeang(v1,…) - zwraca wartość średniej geometrycznej,\nmedian(v1,…) - zwraca wartość mediany,\nq1(v1,…) - zwraca wartość kwartyla dolnego,\nq3(v1,…) - zwraca wartość kwartyla górnego,\ncv(v1,…) - zwraca wartość współczynnika zmienności,\nrange(v1,…) - zwraca wartość rozstępu,\niqrange(v1,…) - zwraca wartość rozstępu kwartylowego,\nvariance(v1,…) - zwraca wartość wariancji,\nsd(v1,…) - zwraca wartość odchylenia standardowego.\nFunkcje tekstowe działają na dowolnym ciągu znaków.\nupperc(v1) - konwertuje znaki z łańcucha na wielkie,\nlowerc(v1) - konwertuje znaki z łańcucha na małe,\nclean(v1) - usuwa znaki, które nie mogą być drukowane,\ntrim(v1) - usuwa przednie i końcowe spacje,\nlength(v1) - zwraca długość łańcucha znaków,\nsearch('abc';v1) - zwraca pozycję początku szukanego tekstu,\nconcat(v1;…) - łączy teksty,\ncompare(v1;…) - porównuje teksty,\ncopy(v1;i;n) - zwraca część tekstu począwszy od i-tego znaku, gdzie n - to ilość zwracanych znaków,\ncount(v1;…) - zwraca ilość komórek, które nie są puste,\ncounte(v1;…) - zwraca ilość pustych komórek,\ncountn(v1;…) - zwraca ilość komórek, które zawierają liczby.\nFunkcje daty i czasu powinny być wykonywane na danych sformatowanych jako data lub jako czas (patrz format). Jeśli tak nie jest, program stara się automatycznie rozpoznać format, a gdy nie jest to możliwe zwraca wartość NA.\nyear(v1;) - zwraca rok odpowiadający dacie,\nmonth(v1;) - zwraca miesiąc odpowiadający dacie,\nday(v1;) - zwraca dzień odpowiadający dacie,\nhour(v1;) - zwraca godzinę odopowiadającą podanemu czasowi,\nminute(v1;) - zwraca minutę odopowiadającą podanemu czasowi,\nsecond(v1;) - zwraca sekundę odopowiadającą podanemu czasowi,\nyeardiff(v1;v2) - zwraca liczbę lat różniącą dwie daty,\nmonthdiff(v1;v2) - zwraca liczbę miesięcy różniącą dwie daty,\nweekdiff(v1;v2) - zwraca liczbę tygodni różniącą dwie daty,\ndaydiff(v1;v2) - zwraca liczbę dni różniącą dwie daty,\nhourdiff(v1;v2) - zwraca liczbę godzin różniącą dwa czasy,\nminutediff(v1;v2) - zwraca liczbę minut różniącą dwa czasy,\nseconddiff(v1;v2) - zwraca liczbę sekund różniącą dwa czasy,\ncompdate(v1;v2) - porównuje daty i zwraca liczbę 1 gdy v1>v2; 0 gdy v1=v2, -1 gdy v1<v2.\nif(pytanie;'tak - odpowiedź';'nie - odpowiedź') - pytanie formułuje się w formie twierdzenia, które może być prawdziwe lub fałszywe; funkcja zwraca jedną wartość jeśli twierdzenie jest prawdziwe a drugą jeśli jest fałszywe,\nand - operator koniunkcji - zwraca prawdę (1) gdy wszystkie warunki, które łączy są prawdziwe, fałsz (0) w przeciwnym wypadku,\nor - operator alternatywy zwraca prawdę (1) gdy przynajmniej jeden z łączonych przez nią warunków jest prawdziwy, fałsz (0) w przeciwnym wypadku,\nxor - operator alternatywy rozłącznej - zwraca prawdę (1) gdy jeden z łączonych przez nią warunków jest prawdziwy, fałsz (0) w przeciwnym wypadku,\nnot - operator negacji używany w wyrażeniu warunkowym if,\nempty(v1) - zwraca prawdę (1) gdy występują puste komórki, fałsz (0) w przeciwnym przypadku,\ntext(v1) - zwraca prawdę (1) gdy występuje tekst, fałsz (0) w przeciwnym przypadku,\nnumber(v1) - zwraca prawdę (1) gdy występuje liczba, fałsz (0) w przeciwnym przypadku.\nIstnieją dwie metody generowania danych:\nPierwsza metoda korzysta z prostego przeciągnięcia zawartości z zaznaczonych komórek na komórki sąsiednie przy pomocy wskaźnika myszy. Metoda ta pozwala na generowanie takich samych wartości (tekstowych lub liczbowych) w sąsiednich kolumnach bądź wierszach. Generowanie rozpoczynamy od wyboru komórki z odpowiednim wpisem, a następnie chwytamy wskaźnikiem myszy obrazującym znak prawy dolny narożnik tej komórki i przytrzymując przeciągamy przez komórki, które chcemy wypełnić. Przeciąganie pojedynczej komórki możemy wykonać w dowolnym kierunku ( w górę w dół w lewo i w prawo). Możliwe jest również przeciąganie różnych wartości umieszczonych w jednej kolumnie (w lewo bądź w prawo) lub w jednym wierszu (w górę bądź w dół).\nDruga metoda pozwala na generowanie danych liczbowych w kolumnach jako serii danych, wartości losowych oraz wartości losowych z odpowiedniego rozkładu danych.\nBy wygenerować dane liczbowe należy zaznaczyć komórkę, od której chcemy zacząć wypełnianie arkusza i wywołać okno generowania danych liczbowych poprzez menu Dane→Generuj…\nZaczynamy od wyboru zmiennej, w której będą umieszczone wygenerowane dane.\nW części środkowej okna w zależności od ustawień wybranego wyżej sposób generowania danych ustawiamy:\nDla generowania serii danych:\n- Wartość początkowa - pierwsza wartość, która ma być wygenerowana,\n- Krok - wartość, o jaką mają się różnić kolejne wygenerowane dane.\nDla generowania wartości losowych:\n- Przedział (od) - początek przedziału, z którego będą losowane wartości,\n- Przedział (do) - koniec przedziału, z którego będą losowane wartości.\nDla generowania wartości losowych z rozkładu wybieramy rodzaj rozkładu (Rozkład normalny, Rozkład Chi-kwadrat) i wpisujemy jego parametry.\nLiczba wygenerowanych danych zależy od wartości, jaką użytkownik wpisze w polu ilość, a precyzja od ustawienia pola miejsca dziesiętne. Dane zostaną wpisane począwszy od aktywnej komórki w dół bądź w górę - w zależności od wybranej opcji. Ostatecznie potwierdzamy dokonany wybór przyciskiem Zastosuj.\nW badaniach bardzo często napotykamy na braki danych, jest to naturalne szczególnie dla danych ankietowych. Bywają sytuacje, w których braki danych wnoszą wartościową informację. Przykładowo: ilość braków danych w odpowiedzi na pytanie dotyczące sympatii do partii politycznych daje pogląd o ilości niezdecydowanych osób, które nie darzą sympatią (lub nie przyznają się że darzą sympatią) określonych ugrupowań politycznych. Niewielkie liczności braków danych nie stanowią problemu w analizach statystycznych. Duża ich ilość może jednak poddawać pod wątpliwość rzetelność przeprowadzonych badań. Warto już na początku pracy zadbać by było ich jak najmniej. Oczywiście najlepiej jest dotrzeć do informacji o rzeczywistej wartości, która powinna być wpisana w miejsce braku danych, jednak nie zawsze jest to możliwe.\nSposób w jaki szacowane są brakujące dane zależy przede wszystkim od charakteru danych. W programie zaproponowano kilka sposobów imputacji braków danych dla poszczególnych zmiennych.\nOkno z ustawieniami opcji zastępowania braków danych wywołujemy poprzez menu Dane→Braki danych…\nWypełnianie jedną wartością\nWybranie jednej z poniższych opcji spowoduje zastąpienie w wybranej kolumnie wszystkich występujących tam braków tą samą wartością:\npodaną przez użytkownika,\nśrednią arytmetyczną wyliczoną z danych,\nśrednią geometryczną wyliczoną z danych,\nśrednią harmoniczną wyliczoną z danych,\nmodą (o ile nie jest wielokrotna).\nWypełnianie wieloma wartościami\nWybranie jednej z poniższych opcji spowoduje zastąpienie braków w wybranej kolumnie wieloma (najczęściej różnymi) wartościami. Wartości te mogą być przewidywane na podstawie kolumny, dla której następuje wypełnienie braków danych ale mogą być również przewidywane na podstawie wartości innych kolumn (zmiennych). Zastąpić brak danych możemy wartościami:\nlosowymi z danych;\nlosowymi z rozkładu normalnego - rozkład normalny definiowany jest na podstawie średniej i odchylenia standardowego z występujących danych;\nlosowymi z przedziału podanego przez użytkownika;\nwyliczanymi z funkcji użytkownika - opcja ta pozwala na wykorzystanie danych z innych zmiennych by móc przewidzieć brakującą wartość w wybranej kolumnie;\nwyliczanymi z modelu regresji - opcja ta pozwala na przewidywanie wartości braków danych na podstawie modelu regresji wielorakiej (zasada działania regresji wielorakiej opisana została w dziale ''Liniowa regresja wieloraka'');\ninterpolacja na podstawie sąsiednich wartości - dotyczy szeregów czasowych - użytkownik musi więc wskazać zmienną czas mówiącą o uporządkowaniu danych; interpolacja polega na wyznaczeniu wartości dla braków danych w ten sposób by graficznie znalazły się na linii prostej łączącej wartości dla danych sąsiadujących z brakami;\nśrednia z sąsiadów - dotyczy szeregów czasowych - użytkownik musi więc wskazać zmienną czas mówiącą o uporządkowaniu danych; interpolacja polega na wyznaczeniu średniej z wartości dla sąsiadów poprzedzających i sąsiadów następujących bezpośrednio po brakach danych;\nmediana z sąsiadów - dotyczy szeregów czasowych - użytkownik musi więc wskazać zmienną czas mówiącą o uporządkowaniu danych; interpolacja polega na wyznaczeniu mediany z wartości dla sąsiadów poprzedzających i z sąsiadów następujących bezpośrednio po brakach danych;\nBy można było odróżnić dane, które zostały imputowane od danych rzeczywistych, miejsca zastąpione oznaczane są wybranym kolorem.\nPrzykład (plik: brakiDanychWydawca.pqs)\nAnaliza pliku wydawca.pqs nie zawierającego braków danych została omówiona w dziale ''Liniowa regresja wieloraka''. Tym razem zajmiemy się arkuszem w którym w kolumnie zawierającej zysk brutto ze sprzedaży książek występują braki danych. W przypadku tych braków znane są wartości rzeczywiste (arkusz: „RZECZYWISTE DANE”), można zatem odnieść wartości wygenerowane w programie dla braków danych do wartości rzeczywistych by porównać wyniki uzyskane różnymi technikami. W przykładzie wykorzystamy 2 sposoby zastępowania braków danych: zastąpienie wartością mediany i wartością wyznaczoną na podstawie modelu regresji. Pozostałe możliwości pozostawiamy do samodzielnej pracy.\nZastąpienie braków danych wartością mediany wykonujemy na arkuszu pierwszym nazwanym „Wstaw medianę”. Ustawiamy w oknie Braków danych zmienną uzupełnianą jako zysk brutto i wybieramy sposób zastępowania jako wartość mediany. W rezultacie w miejsce braków danych wpisana zostanie wartość 46,85 tysięcy dolarów.\nPodejrzewamy, że zyski są większe, gdy dotyczą książek znanych autorów (kodowanych jako 1) a mniejsze, gdy dotyczą tych nieznanych (kodowanych jako 0). Wyliczymy więc medianę zysku brutto oddzielnie dla książek autorów znanych i nieznanych. Imputację wykonujemy na arkuszu danych o nazwie „Wstaw dwie mediany”. Ustawiamy dwukrotnie filtr dla zmiennej definiującej popularność autora (zmienna 7) - raz podając wartość 1, a raz 0. Uzyskana mediana zysku brutto w grupie książek autorów popularnych to ok. 51 tysięcy dolarów, a wśród tych mniej znanych to ok. 34 tysiące dolarów.\nInnym sposobem zastępowania braków jest np. skorzystanie z modelu regresji. Wybieramy arkusz danych „Wstaw z regresji” i ponownie wybieramy w oknie Braków danych zmienną dotyczącą zysku brutto jako zmienną, którą należy uzupełnić, jako sposób zastępowania wybieramy natomiast Wartości przewidywane z regresji. Zmiennych dzięki którym będziemy przewidywać wartość zysku brutto będzie tym razem więcej - będą to: koszty produkcji (zmienna 3), koszty reklamy (zmienna 4) i popularność autora (zmienna 7). Tym razem wyniki wydają się mniej odbiegać od rzeczywistych wartości, niestety brakuje wyniku dla pozycji o numerze 35. Dla tej książki nie mieliśmy bowiem informacji o koszcie produkcji na którym to między innymi chcieliśmy oprzeć przewidywanie.\nOkno transformacji danych wywołujemy poprzez Dane→Transformuj…\nTransformacja danych to ich przekształcenie w taki sposób, by spełniały określone kryteria np. spełniały kryteria normalności rozkładu czy też rozciągały się w określonym przedziale.\nTransformacja Boxa-Coxa wprowadzona przez Boxa i Coxa w roku 19641) sprowadza dane do rozkładu normalnego poprzez przekształcenie oparte na współczynniku . Do przeprowadzenia transformacji wymagane są dane dodatnie. Jeśli dane nie są dodatnie zaleca się ich wcześniejsze przekształcenie do liczb dodatnich metodą normalizacji min-max.\nTransformacja Boxa-Coxa wyraża się wzorem:\ngdzie wartość wyznaczana jest jako maksymalna wartość logartmu funkcji wiarygodności ( ) w podanym przez badacza przedziale. Domyślny przedział dla poszukiwania wartości to przedział [-5, 5], a funkcja opisana jest wzorem:\n- liczność próby,\n- odchylenie standardowe populacji.\nUwaga! Jeśli przed transformacją Boxa-Coxa wykorzystano normalizację min-max, wówczas po transformacji Boxa-Coxa można powrócić do poprzedniego przedziału ponownie używając tej transformacji.\nTransformacja logarytmiczna może być wykorzystywana do redukcji skośności rozkładu tzn. w sytuacji gdy mamy do czynienia z rozkładem lognormalnym.\nStandaryzacja, to przekształcenie danych, w wyniku którego zmienna uzyskuje średnią równą 0 a odchylenie standardowe równe 1.\nRangi - są to kolejne liczby (zwykle naturalne) przypisane do wartości uporządkowanych pomiarów badanej zmiennej. Często wykorzystywane są w tych testach nieparametrycznych, które bazują wyłącznie na kolejności elementów w próbie. Przypisanie do zmiennej wyliczonych według niej rang zwane jest rangowaniem. Rangowanie może odbywać się dla zmiennych sortowanych rosnąco (jest to domyślne ustawienie) lub malejąco.\nPowtarzającym się wartościom zmiennej przypisuje się rangę wiązaną. Rangą wiązaną może być:\n- średnia arytmetyczna wyliczana z proponowanych dla powtarzanych wartości kolejnych liczb naturalnych - jest to domyślne ustawienie;\n- dolna granica, czyli najmniejsza z proponowanych dla powtarzanych wartości kolejnych liczb naturalnych;\n- górna granica, czyli największa z proponowanych dla powtarzanych wartości kolejnych liczb naturalnych. ;. Taka ranga nazywana jest rangą wiązaną.\nNa przykład dla zmiennej o następujących wartościach: 8.6,\t5.3,\t8.6,\t7.1,\t9.3,\t7.2,\t7.3,\t7.4,\t7.3,\t5.2,\t7,\t9.9,\t8.6,\t5.7 przypisywane są następujące rangi:\nPrzy czym dla zmiennej o wartości 7.3 przypisana jest ranga wiązana wyliczona z liczb: 7 i 8, a dla zmiennej o wartości 8.6 ranga wiązana wyliczona z liczb: 10, 11, 12.\nNormalizacja min-max przy pomocy funkcji liniowej sprowadza dane do wskazanego przez użytkownika przedziału ( , ). Powinniśmy przy tym znać zakres jaki mogą osiągnąć dane. Jeśli nie znamy tego zakresu, możemy posłużyć się wartością największą i najmniejszą występującą w analizowanym zbiorze (w oknie Transformacji zaznaczamy wtedy opcję oblicz z próby).\nNormalizacja przy pomocy funkcji logarytmicznej (S-kształtnej) sprowadza dane zestandaryzowane do wskazanego przedziału.\nJeśli tak przekształcone dane chcemy rozciągnąć na innym przedziale niż zadany, wówczas w oknie Transformacji należy wprowadzić zakres nowego przedziału.\nFunkcja normalizująca ze współczynnikiem\nNormalizacja ta sprowadza dane zestandaryzowane do wskazanego przedziału przy pomocy funkcji S-kształtnej o zmieniającym się współczynniku normalizacji .\nZwiększenie wartości współczynnika tworzy wykres o bardziej łagodnym zboczu.\nKodowanie wielokrotnych odpowiedzi\nTen rodzaj kodowania pozwala przygotować odpowiedzi udzielone na pytania wielokrotnego wyboru w taki sposób, by ułatwić ich dalszą obróbkę statystyczną. W efekcie zastosowania tej transformacji wybrana zmienna o k- możliwościach odpowiedziach jest rozbijana na k nowych zmiennych. Przy czym należy podać jaki znak (lub zestwa znaków) jest separatorem poszczególnych kategorii. Np. Zapytano ankietowanych jaki alkohol piją? Dane zapisano w kolumnie Alkohol oddzielając wielokrotne odpowiedzi znakiem średnika. Taki zapis danych nie pozwala nawet na proste podsumowanie. Nie można między innymi szybko zliczyć ile osób pije wino. Po przekodowaniu wielokrotnych odpowiedzi uzyskano trzy nowe kolumny - po jednej dla każdej z możliwych odpowiedzi. Każdą z tych kolumn można teraz poddać analizie statystycznej.\nTransformacja zmiennej o kategoriach poprzez kodowanie zero-jedynkowe pozwala na uzyskanie zmiennych fikcyjnych. Taka forma przekształcania wykorzystywana jest przede wszystkim w modelach regresji. Dokładny opis tego typu transformacji można znaleźć w dziale Przygotowanie zmiennych do analizy w modelach wielowymiarowych.\nTransformacja zmiennej o kategoriach poprzez kodowanie efektów pozwala na uzyskanie zmiennych fikcyjnych. Taka forma przekształcania wykorzystywana jest przede wszystkim w modelach regresji i ANOVA. Dokładny opis tego typu transformacji można znaleźć w dziale Przygotowanie zmiennych do analizy w modelach wielowymiarowych.\nTaki sposób przygotowania danych pozwala na dowolny podział zmiennych np. cholesterol całkowity możemy podzielić zgodnie z obowiązującymi normami (wówczas wybieramy podział Ręczny, ustawiamy liczbę kategorii i sami wpisujemy ich granice oraz nadajemy odpowiednie etykiety dla każdej kategorii). Jeśli jednak nie mamy gotowego pomysłu na podział naszych danych można skorzystać z zaproponowanych w oknie opcji podziału automatycznego. Możliwe sposoby podziału zmiennej:\n- Naturalny Podział (Jenks) - metoda polegająca na takim podziale zmiennej na klasy, by zminimalizować wariancję w klasach a zmaksymalizować wariancję pomiędzy klasami.\n- Podział według kwantyli - metoda polegająca na podziale zmiennej na klasy równej liczności.\n- Odchylenie standardowe - metoda polegająca na podziale zmiennej na klasy w oparciu o oddalenie od średniej o 1, 2 lub więcej odchyleń standardowych.\n- Błąd standardowy średniej - metoda polegająca na podziale zmiennej na klasy w oparciu o oddalenie od średniej o 1, 2 lub więcej błędów standardowych średniej.\n- Ręczny - metoda polegająca na podziale zmiennej na klasy wg dowolnego podziału wprowadzonego ręcznie przez badacza.\nW oknie podziału możliwe jest również wybranie opcji Dodaj schemat kolorów wówczas kolumna, która będzie przechowywała nowe dane zostanie oznaczona kolorami zgodnie ze wskazanym schematem\nZadanie (plik: normalizacja.pqs)\nDokonaj przekształcenia wszystkich zmiennych zawartych w pliku\na) Przekształć wartość trójglicerydów poprzez transformację Boxa-Coxa a następnie sprawdź przy pomocy odpowiedniego testu, czy dane te mają rozkład normalny.\nb) Przekształć wartość trójglicerydów poprzez transformację logarytmiczną a następnie sprawdź przy pomocy odpowiedniego testu, czy dane te mają rozkład normalny.\nc) Stosując normalizację min-max przekształć wybrane zmienne do przedziału [0,10].\nd) Stosując normalizację S-kształtną przekształć wybrane zmienne do zadanego przez siebie przedziału.\ne) Stosując normalizację ze współczynnikiem przekształć wybrane zmienne do zadanego przez siebie przedziału. Zrób to kilkukrotnie zmieniając wartość współczynnika .\nf) Dokonaj standaryzacji wszystkich danych, które są opisane rozkładem normalnym.\ng) Przekształć zmienną obrazującą jak zmieniła się masa ciała podczas stosowania diety tak, by przedstawiała ona rozkład normalny.\nh) Pytanie o przebytych chorobach zakaźnych było pytaniem wielokrotnego wyboru. Przygotuj uzyskane odpowiedzi na to pytanie tak, by można było poddać je dalszej obróbce statystycznej tzn. zapisz każdą z wielokrotnych odpowiedzi w innej kolumnie.\ni) Przygotuj zmienną wykształcenie tak, by była zapisana przy pomocy zmiennych fikcyjnych o kodowaniu zero-jedynkowym.\nj) Przygotuj zmienną cholesterol całkowity dzieląc ją na 3 klasy wg podziału na percentyle (kwartyle). Powstałym klasom nadaj etykiety :„niski”, „przeciętny”, „wysoki” i dobierz schemat kolorów.\nOkno bezpośredniej i pośredniej standaryzacji współczynników epidemiologicznych wywołujemy poprzez Dane→Standaryzacja…\nStandaryzacji pośredniej i bezpośredniej podlegają współczynniki częstość np. współczynniki chorobowości. Bezpośrednie porównanie surowych współczynników pomiędzy różnymi populacjami, zwykle zamieszkującymi rozmaite rejony geograficzne i różniącymi się czynnikami mogącymi wpływać na wartość współczynników (np. wiekiem), może maskować występujące różnice. By zniwelować wpływ struktury populacji co do tych cech wikłających, porównania można dokonać na bazie współczynników standaryzowanych. Standaryzacja oferuje mechanizm „odfiltrowania” wpływu znanego czynnika wikłającego (np. wieku) i czyni porównywalnymi współczynniki standaryzowane, uzyskane z różnych populacji. Niezbędnym etapem procesu standaryzacji współczynników jest wybór populacji standardowej. Populacją standardową dla populacji zajmującej określony obszar geograficzny w określonym czasie może być populacja obejmująca większy geograficznie obszar, w tym również obszar badany, np. jeśli populacją badaną jest populacja województwa wielkopolskiego, to populacja Polski może być wykorzystana jako populacja standardowa. Można również dokonać wyboru zupełnie innej populacji, odległej geograficznie od populacji badanej. Jednak dobrze jest, aby wybrana populacja stanowiła populację odniesienia nie tylko do przeprowadzanego właśnie badania, ale również dla wielu innych badaczy. Daje to bowiem możliwość porównania wyników badań z wykorzystaniem tej samej populacji standardowej. Wybierając populację, zaleca się zwrócenie uwagi na kilka aspektów dokonywane-go wyboru, m.in.:\njeśli kilka populacji jest porównywanych, wspólna populacja standardowa minimalizuje wariancję (zmienność) uzyskanych współczynników standardowych;\nw analizie trendów polecaną populacją standardową jest populacja przedstawiająca średnią strukturę dla analizowanego odcinka czasu;\npopulacja standardowa powinna być jak najbardziej podobna do populacji badanej;\nta sama populacja standardowa powinna być konsekwentnie wybierana w celu zapewnienia porównywalności badań (wybór innej niż dotychczas używanej powszechnie populacji standardowej powoduje, iż wszystkie historyczne dane należałoby ponownie przeliczyć).\nWiek oraz płeć są najczęściej wykorzystywanymi cechami, względem których dokonuje się standaryzacji, niemniej standaryzacja może być dokonywana również w oparciu o inne, dowolne cechy, które ze względu na ich oczywisty wpływ na dane zjawisko warto „odfiltrować” z przeprowadzanego badania. Cechy takie nazywane są cechami zakłócającymi lub wikłającymi. Przy czym wybierając cechę, względem której chcemy dokonać standaryzacji, należy pamiętać, że standaryzacja będzie możliwa, jeśli mamy wystarczające informacje o rozkładzie tej cechy w populacji badanej i populacji standardowej (Tabela 1). Dodatkowo standaryzacja według wybranej cechy, np. według wieku, kompensuje w pewnym stopniu oddziaływanie innych czynników wikłających związanych z wiekiem, takich jak styl życia, a standaryzacja według płci kompensuje te czynniki, które są związane z płcią, np. wykonywane zawody. Kompensacja innych czynników jest więc ważnym aspektem przy doborze cechy, względem której dokonuje się standaryzacji.\nstandaryzacja bezpośrednia (ang. direct standardization) – uzyskany tą metodą standaryzowany współczynnik częstości podaje, jak wyglądałaby częstość występowania choroby w populacji badanej, gdyby posiadała ona strukturę (np. strukturę wiekową) populacji referencyjnej;\nstandaryzacja pośrednia (ang. indirect standardization) – uzyskany tą me-todą standaryzowany współczynnik częstości podaje, jak wyglądałaby czę-stość występowania choroby w populacji badanej, gdyby występowanie choroby w populacji badanej było takie samo w poszczególnych kategoriach (np. kategoriach wiekowych) jak w populacji referencyjnej.\n2019/02/21 14:51 · admin\nOkno próbkowania wywołujemy poprzez Dane→Symulacja próbkowania …\nSymulacja próbkowania jest jednym ze sposobów generowania danych rozkładu wielomianowego. Polega na przydzieleniu podanej liczby przypadków do poszczególnych kategorii, w sposób zadany przez użytkownika. Wygenerowane dane zwracane są w nowym arkuszu. Generowanie może zostać powtórzone, tak by w arkuszu uzyskać wiele wygenerowanych kolumn w zależności od ustawionej w oknie próbkowania liczby powtórzeń tej operacji.\nH0 - hipoteza zerowa zakłada równomierne rozmieszczenie wszystkich przypadków w poszczególnych kategoriach.\nHA - hipoteza alternatywna zakłada nierównomierne rozmieszczenie przypadków. Wybranie tej opcji wymaga wskazania kategorii o większym prawdopodobieństwie lub relatywnym ryzyku. Informacja o zdefiniowanym prawdopodobieństwie lub relatywnym ryzyku dla każdej kategorii powinna zostać wprowadzona do wybranej kolumny arkusza przed przeprowadzeniem analizy.\nPrawdopodobieństwo należy zdefiniować jako wartość od 0 do 1, przy czym suma prawdopodobieństw podanych dla wszystkich kategorii powinna wynosić 1.\nRelatywne ryzyko definiuje ryzyko względem innych kategorii i dla kategorii o zwiększonym ryzyku jest wartością większą niż 1, a ułamkiem mniejszym niż 1 dla kategorii o zmniejszonym ryzyku.\nUstawienie wartości prawdopodobieństwa lub relatywnego ryzyka na tym samym poziomie dla wszystkich kategorii, tożsame jest z rozkładem dla H0.\nPopulacja stała - zakłada, że użytkownik zainteresowany jest rozmieszczeniem przypadków zgodnie z zaproponowanym rozkładem.\nPopulacja zmienna - zakłada, że użytkownik zainteresowany jest takim rozmieszczeniem przypadków, aby proporcja przypadków do populacji rozmieszczona została zgodnie z zaproponowanym rozkładem.\nPrzykład (plik symulacje.pqs)\nJako podstawę symulacji użyto populację Wielkopolski w roku 2013, która wynosiła wg GUS = 3467016 osób. Województwo podzielone jest na 315 gmin. Gminy różnią się znacznie liczbą mieszkańców. Najliczniejsza gmina (stolica województwa) 548028 mieszkańców, najmniej liczna 1454 mieszkańców, mediana i kwartyle to odpowiednio: 6298 (4462; 9621) mieszkańców. Przy założeniu, że w 2013 roku mieszkańców województwa z chorobą X było 6934, należy zasymulować rozlokowanie osób chorych w taki sposób, by uzyskać:\nRozkład losowy (na podstawie danych z arkusza „Losowy”)\nCzterokrotnie większe częstości występowania choroby we wskazanych gminach niż w pozostałej części województwa (na podstawie danych z arkusza „Klastery”)\nNależy zaznaczyć, że równomierne rozłożenie 6934 chorych w sposób losowy nie oznacza podobnej liczby chorych w każdej gminie. Wiadomo, że gminy o większej liczbie narażonych powinny mieć odpowiednią większą liczbę chorych niż te o mniejszej liczbie mieszkańców. Interesujące jest więc takie rozłożenie chorych, by współczynnik liczby chorych do liczby mieszkańców był względnie stały. Oznacza to przyjęcie hipotezy zerowej H0 i zmiennej populacji. Liczność poszczególnych gmin zapisano w kolumnie o nazwie: populacja.\nWylosowane na podstawie tych założeń dane przedstawiono w pierwszej kolumnie nowego arkusza danych. By móc obserwować losowy rozkład współczynnika chorych w poszczególnych gminach, należy przekopiować uzyskany wynik do arkusza „Losowo” kolumny „S1”. Formuła znajdująca się w kolumnie 7 zostanie wówczas ponownie przeliczona (podejrzeć i zmienić formułę można ustawiając Kody/Etykiety/Format we właściwościach kolumny). Na mapie przedstawiamy uzyskany wynik przy pomocy menagera Map z menu Analiza przestrzenna. Wyrysowana zostaje wówczas proporcja chorych do liczby mieszkańców w poszczególnych gminach. Przykładowy wynik przedstawia poniższa mapa.\nW arkuszu „Klastery” podano, podobnie jak w poprzednim zadaniu, liczność dla populacji badanej. Tym razem oczekujemy wyższej częstości w niektórych gminach (wskazanych na mapie) więc dodatkowo w kolejnej kolumnie arkusza przedstawiono wartość relatywnego ryzyka dla poszczególnych gmin ustawiając ją na 4, dla gmin zwiększonego ryzyka i 1 dla pozostałych gmin.\nOdpowiednie próbkowanie wymaga od nas wybrania hipotezy alternatywnej HA (poprzez wybranie kolumny z relatywnym ryzykiem) i zmiennej populacji (poprzez wskazanie kolumny z licznością populacji gmin). Wylosowane na podstawie tych założeń dane przedstawiono w pierwszej kolumnie nowego arkusza danych.\nBy móc obserwować rozkład współczynnika, przy założeniu większego ryzyka we wskazanych gminach, należy przekopiować uzyskany wynik do arkusza „Klastery” kolumny „S1”. Formuła znajdująca się w kolumnie 7 zostanie wówczas ponownie przeliczona. Na mapie przedstawiamy uzyskany wynik przy pomocy menagera Map z menu Analiza przestrzenna. Wyrysowana zostaje wówczas proporcja chorych do liczby mieszkańców w poszczególnych gminach. Przykładowy wynik przedstawia poniższa mapa.\n2015/12/27 22:34 · admin\nWzajemne relacje między obiektami mogą być wyrażone przez ich odległości lub bardziej ogólnie poprzez niepodobieństwo. Czym dalej od siebie znajdują się obiekty, tym bardziej są do siebie niepodobne, im bliżej natomiast, tym podobieństwo między nimi jest większe. Badać można odległość obiektów pod względem wielu cech np. gdy porównywane obiekty to miasta ich podobieństwo możemy definiować między innymi w oparciu o: długość drogi je łączącej, gęstości zaludnienia, PKB przypadającym na mieszkańca, emisję zanieczyszczeń, przeciętne ceny nieruchomości itd. Mając tak wiele różnych cech badacz tak musi dobrać miarę odległości, by najlepiej obrazowała rzeczywiste podobieństwo obiektów.\nOkno z ustawieniami opcji macierzy podobieństwa wywołujemy poprzez menu Dane→Macierz podobieństwa…\nNiepodobieństwo/podobieństwo obiektów wyrażamy za pomocą odległości będących najczęściej metryką. Nie każda miara odległości jest jednak metryką. Aby odległość mogła być nazwana metryką musi spełniać 4 warunki:\nodległość pomiędzy obiektami nie może być ujemna: ,\nodległość między dwoma obiektami wynosi 0 wtedy i tylko wtedy gdy są one identyczne: ,\nodległość musi być symetryczna, tzn. odległość z obiektu do musi być taka sama jak z do : ,\nodległość musi spełniać warunek trójkąta: .\nMetryki powinny być wyliczane dla cech o tych samych zakresach wartości. Gdyby tak nie było to cechy o wyższych zakresach miałyby większy wpływ na uzyskany wynik podobieństwa niż te o niższych zakresach. Przykładowo, wyliczając podobieństwo osób możemy oprzeć je na takich cechach jak min. masa ciała i wiek. Wówczas masa ciała w kilogramach, w zakresie od 40 do 150 kg, będzie miała większy wpływ na wynik niż wiek w latach, w zakresie od 18 do 90 lat. By wpływ każdej cechy na uzyskany wynik podobieństwa był zrównoważony powinniśmy każdą z nich znormalizować/wystandaryzować przed przystąpieniem do analizy. Chcąc natomiast samodzielnie zdecydować o wielkości tego wpływu, po zastosowaniu standaryzacji, wskazując rodzaj metryki należy wpisać nadane przez siebie wagi.\nKiedy mówimy o odległości nie definiując jej rodzaju zakładamy, że jest to odległość Euklidesowa - najpopularniejszy typ odległości stanowiący naturalny element modeli świata rzeczywistego. Odległość euklidesowa jest metryką i dana jest wzorem:\nOdległość Minkowskiego definiowana jest dla parametrów i równych sobie - jest wówczas metryką. Ten rodzaj metryki pozwala sterować procesem wyliczania podobieństwa poprzez podanie wartości i ujętymi we wzorze:\nZwiększając parametr zwiększamy wagę przypisaną różnicy pomiędzy obiektami dla każdej cechy, zmieniając nadajemy większe/mniejsze znaczenie obiektom bliższym/dalszym. Jeśli i są równe 2, to odległość Minkowskiego sprowadza się do odległości Euklidesowej, jeśli są równe 1, do odległości Miejskiej, a przy tych parametrach dążących do nieskończoności, do metryki Czebyszewa.\nMiejska (inaczej: odległość Manhattan lub odległość taksówkowa)\nTo odległość pozwalająca na poruszanie się tylko w dwóch prostopadłych do siebie kierunkach. Ten rodzaj odległości przypomina poruszanie się po prostopadle przecinających się ulicach (kwadratowa sieć ulic przypominająca plan Manhattanu). Metryka ta dana jest wzorem:\nOdległość pomiędzy porównywanymi obiektami to największa z uzyskanych odległości dla poszczególnych cech tych obiektów:\nOdległość Mahalanobisa nazywana jest również odległością statystyczną. Jest to odległość ważona macierzą kowariancji, przez co porównywać można obiekty opisane wzajemnie skorelowanymi cechami. Stosowanie odległości Mahalanobisa daje dwie podstawowe korzyści:\n1) Zmienne, dla których obserwowane są większe odchylenia lub większe zakresy wartości nie mają zwiększonego wpływu na wynik odległości Mahalanobisa (stosując macierz kowariancji standaryzujemy bowiem zmienne wykorzystując wariancję znajdującą się na diagonali). W rezultacie przed przystąpieniem do analizy nie ma wymogu standaryzowania/normalizacji zmiennych.\n2) Bierze pod uwagę wzajemne skorelowanie cech opisujących porównywane obiekty (stosując macierz kowariancji wykorzystujemy informację o zależności między cechami znajdującą się poza przekątną macierzy).\nWyliczona w ten sposób miara spełnia warunki metryki.\nOdległość kosinusowa powinna być wyliczana na danych dodatnich ponieważ nie jest ona metryką (nie spełnia pierwszego warunku: ). Jeśli więc mamy cechy przyjmujące również wartości ujemne powinnyśmy je wcześniej przekształcić stosując np. normalizację do przedziału rozpiętego na liczbach dodatnich. Zaletą tej odległości jest fakt, że (dla dodatnich argumentów) ograniczona jest do przedziału [0, 1]. Podobieństwo dwóch obiektów reprezentuje kąt pomiędzy dwoma wektorami przedstawiającymi cechy tych obiektów.\nGdzie to współczynnik podobieństwa (kosinus kąta pomiędzy dwoma znormalizowanymi wektorami):\nObiekty są podobne, gdy wektory się pokrywają - wtedy kosinus kąta (podobieństwo) wynosi 1 odległość (niepodobieństwo) 0. Obiekty są różne, gdy wektory są prostopadłe - wtedy kosinus kąta (podobieństwo) wynosi 0 odległość (niepodobieństwo) wynosi 1.\nPrzykład - porównanie tekstów\nTekst 1: na tym przystanku wsiadło kilka osób a na następnym wysiadła jedna\nTekst 2: na przystanku jedna Pani wysiadła a kilka wsiadło\nChcemy wiedzieć, jak podobne są teksty pod względem liczby tych samych słów, nie interesuje nas natomiast kolejność występowania słów.\nTworzymy listę słów z obu tekstów i liczymy jak często wystąpiło każde słowo:\nKosinus kąta pomiędzy wektorami wynosi 0,784465, a więc odległość miedzy nimi nie jest duża .\nNa podobnej zasadzie możemy porównywać dokumenty pod względem występowania słów kluczowych, tak by znajdować te najbardziej odpowiadające zapytaniu.\nOdległość (miara niepodobieństwa) Bray'a-Curtis'a powinna być wyliczana na danych dodatnich ponieważ nie jest ona metryką (nie spełnia pierwszego warunku: ). Jeśli mamy cechy przyjmujące również wartości ujemne, powinnyśmy je wcześniej przekształcić stosując np. normalizację do przedziału rozpiętego na liczbach dodatnich. Zaletą tej odległości jest fakt, że (dla dodatnich argumentów) ograniczona jest do przedziału [0, 1], gdzie 0 - oznacza, że porównywane obiekty są podobne, 1 - niepodobne.\nWyliczając miarę podobieństwa od wartości 1 odejmujemy odległość Bray'a-Curtis'a:\nOdległość (miara niepodobieństwa) Jaccarda wyliczana jest dla zmiennych binarnych (Jaccard, 1901), gdzie 1 oznacza występowanie danej cech 0- jej brak.\nOdległość Jacckarda wyraża się wzorem:\n- współczynnik podobieństwa Jaccarda.\nWspółczynnik podobieństwa Jaccarda zawiera się w przedziale [0,1], gdzie 1 oznacza najwyższe podobieństwo, 0 - najniższe. Odległość (niepodobieństwo) interpretujemy przeciwnie: 1 - oznacza, że porównywane obiekty są niepodobne, 0 - że bardzo podobne.\nSens współczynnika podobieństwa Jaccarda dobrze opisuje sytuacja dotycząca wyboru towaru przez klientów. Przez 1 oznaczymy fakt zakupu danego produktu przez klienta, 0 - klient nie kupił tego artykułu. Wyliczając współczynnik Jaccarda porównamy 2 produkty by dowiedzieć się jaka część klientów kupuje je w tandemie. Nie interesuje nas oczywiście informacja o klientach, którzy nie kupili żadnego z porównywanych artykułów. Jesteśmy natomiast ciekawi jak wiele osób wybierających jeden z porównywanych produktów wybiera jednocześnie ten drugi. Suma - to liczba klientów, którzy wybrali któryś z porównywanych artykułów, - to liczba klientów wybierających oba artykuły jednocześnie. Im wyższy współczynnik podobieństwa Jaccarda, tym bardziej nierozerwalne są artykuły (zakupowi jednego towarzyszy zakup drugiego). Odwrotnie będzie, gdy dostaniemy wysoki współczynnik niepodobieństwa Jaccarda. Będzie on świadczył o dużej konkurencyjności artykułów, tzn. zakup jednego będzie powodował brak zakupu drugiego.\nWzór na współczynnik podobieństwa Jaccarda można również zapisać w ogólnej postaci:\nzaproponowanej przez Tanimoto (1957). Ważną cechą formuły Tanimoto jest fakt, że może być wyliczana także dla cech ciągłych.\nW przypadku danych binarnych wzory na niepodobieństwo/podobieństwo Jaccarda i Tanimoto są tożsame i spełniają warunki metryki. Natomiast dla zmiennych ciągłych wzór Tanimoto nie jest metryką (nie spełnia warunku trójkąta).\nPrzykład - porównanie gatunków\nBadamy podobieństwo pod względem genetycznym przedstawicieli trzech różnych gatunków - w sensie ilości genów które są dla nich wspólne. Jeśli gen występuje w organizmie, to dajemy mu wartość 1, 0 - w przeciwny przypadku. Dla prostoty przykładu analizie poddanych jest zaledwie 10 genów.\nWyliczona macierz podobieństwa przedstawia się następująco:\nNajbardziej podobni są osobnicy 1 i 2 a najmniej 1 i 3:\n- podobieństwo Jaccarda osobnika1 i osobnika2 wynosi 0.857143, czyli nieco ponad 85% genów występujących w obu porównywanych gatunkach jest dla nich wspólna.\n- podobieństwo Jaccarda osobnika1 i osobnika3 wynosi 0.375, czyli ponad 37% genów występujących w obu porównywanych gatunkach jest dla nich wspólna.\n- podobieństwo Jaccarda osobnika2 i osobnika3 wynosi 0.428571, czyli prawie 43% genów występujących w obu porównywanych gatunkach jest dla nich wspólna.\nOpcje macierzy podobieństwa\nwykorzystujemy do wskazania sposobu zwracania elementów w macierzy. Standardowo zwracane są wszystkie elementy macierzy, w takiej formie w jakiej były wyliczone zgodnie z przyjętą metryką. Możemy to zmienić ustawiając:\nminimum - oznacza, że w każdym wierszu macierzy zostanie wyświetlona tylko wartość minimalna i wartość na głównej przekątnej;\nmaksimum - oznacza, że w każdym wierszu macierzy zostanie wyświetlona tylko wartość maksymalna i wartość na głównej przekątnej;\nminimalnych - oznacza, że w każdym wierszu macierzy zostanie wyświetlonych tyle najmniejszych wartości ile wskaże użytkownik podając wartość oraz wartość na głównej przekątnej;\nmaksymalnych - oznacza, że w każdym wierszu macierzy zostanie wyświetlonych tyle największych wartości ile wskaże użytkownik podając wartość oraz wartość na głównej przekątnej;\nelementy poniżej - oznacza, że w każdym wierszu macierzy zostaną wyświetlone te elementy, których wartość będzie mniejsza niż wskazana przez użytkownika wielkość oraz wartość na głównej przekątnej;\nelementy powyżej - oznacza, że w każdym wierszu macierzy zostaną wyświetlone te elementy, których wartość będzie większa niż wskazana przez użytkownika wielkość oraz wartość na głównej przekątnej;\nWybierając opcję Sąsiedztwo 0/1 wartości wewnątrz macierzy zastępujemy wartością 1, a miejsca puste wartością 0. W ten sposób oznaczamy na przykład czy obiekty sąsiadują (1) czy nie (0), czyli wyznaczamy macierz sąsiedztwa.\nStandaryzacja rzędami oznacza, że każdy element macierzy dzielony jest przez sumę wiersza macierzy. W rezultacie uzyskane wartości znajdują się w przedziale od 0 do 1.\nOpcja Zastąp puste pozwala na wpisanie wartości jaka ma zostać umieszczona w macierzy w miejscu ewentualnych pustych elementów.\nWybrany identyfikator obiektu pozwala nazwać wiersze i kolumny macierzy podobieństwa zgodnie z nazewnictwem przechowywanym we wskazanej zmiennej.\nPrzykład (plik: podobienstwoLokali.pqs)\nW procedurach wyceny nieruchomości, zarówno ze względów merytorycznych jak też prawnych, kwestia podobieństwa pełni ważną rolę. Jest na przykład zasadniczą przesłanką umożliwiającą grupowanie obiektów i przypisywanie do odpowiedniego segmentu.\nZałóżmy, że do pośrednika nieruchomości zgłasza się osoba poszukująca mieszkania, która definiuje te cechy, które lokal musi posiadać i te, które mają duży wpływ na decyzję o zakupie ale nie są decydujące. Cechy, które lokal musi posiadać to:\nnieruchomość lokalowa (stanowiąca przedmiot odrębnej własności),\npołożona w dzielnicy A,\npołożona w niskiej zabudowie wielorodzinnej (do 5-ciu kondygnacji),\nnie remontowana (standard przeciętny lub pogorszony).\nDane dotyczące tych lokali zebrano w tabeli, gdzie 1 oznacza, że lokal spełnia warunki wyszukiwania, 0 że ich nie spełnia.\nTe lokale, które nie spełniają warunków wyszukiwania wyłączymy z analizy poprzez dezaktywację odpowiednich wierszy. Poprzez menu Edycja→Aktywuj/Dezaktywuj (filtr)… dezaktywujemy te wiersze, które nie spełniają choćby jednego z postawionych warunków.\nPamiętamy by warunki dezaktywacji połączone były alternatywą (zmieniamy na ).\nW rezultacie wyłoniono 11 lokali (lokal 10, 12, 17, 35, 88, 101, 105, 122, 130, 132, 135) pasujących do tego segmentu (spełniających wszystkie 4 warunki).\nTeraz weźmiemy pod uwagę te cechy, które mają duży wpływ na decyzję klienta, ale nie są decydujące:\nLiczba pokoi = 3;\nPiętro na którym znajduje się lokal = 0;\nWiek budynku w którym znajduje się lokal = ok. 3 lata;\nBliskość centrum dzielnicy A (czas jaki zajmuje dotarcie do centrum) = ok. 30 min;\nBliskość przystanku komunikacji miejskiej = ok. 80 m.\nZauważmy, że ostatnia cecha, czyli odległość przystanku komunikacji miejskiej jest wyrażona znacznie większymi liczbami niż pozostałe cechy porównywanych lokali. W rezultacie cecha ta będzie miała znacznie większy wpływ na uzyskany wynik macierzy odległości niż pozostałe cechy. Chcąc temu zapobiec przed analizą normalizujemy wszystkie cechy wybierając dla nich wspólny zakres od 0 do 1 - w tym celu korzystamy z menu Dane→Normalizacja/Standaryzacja…. W oknie normalizacji jako zmienną wejściową ustawiamy „Liczbę pokoi”, a jako zmienną wyjściową pustą zmienną nazwaną „Norm(Liczba pokoi)”; rodzaj normalizacji to normalizacja min/max; wartości min i max wyliczamy z próby wybierając przycisk Oblicz z próby - wynik normalizacji zostanie zwrócony do arkusza danych po wybraniu przycisku Wykonaj. Normalizację powtarzamy dla kolejnych zmiennych czyli: „Piętra”, „Wieku budynku”, „Dystansu do centrum” i „Odległości przystanku”.\nZnormalizowane dane przedstawia poniższa tabela.\nBazując na danych znormalizowanych wyznaczymy lokale najbardziej dopasowane do zapytania klienta. Do wyliczenia podobieństwa posłużymy się metryką (odległością) euklidesową. Czym mniejszą uzyskamy wartość, tym bardziej podobne będą lokale. Analizę przeprowadzić można zakładając, że każda z pięciu wymienionych przez klienta cech jest tak samo ważna, ale można również wskazać te cechy, które powinny w większym stopniu wpływać na wynik analizy. Zbudujemy dwie macierze odległości euklidesowych:\nW pierwszej macierzy znajdą się odległości euklidesowe wyliczone na podstawie równoważnie traktowanych pięciu cech;\nW drugiej macierzy znajdą się odległości euklidesowe, w budowie których największe znaczenie będzie miała liczba pokoi i dystans do centrum dzielnicy.\nBy zbudować pierwszą macierz, w oknie macierzy podobieństwa wybieramy 5 znormalizowanych zmiennych oznaczonych jako Norm, metrykę Euklidesową i jako Identyfikator obiektu zmienną „Lokal”.\nBy zbudować drugą macierz, w oknie macierzy podobieństwa dokonujemy tych samych ustawień co przy budowie pierwszej macierzy, ale dodatkowo wybieramy przycisk Modyfikacja : Euklidesowa i w oknie modyfikacji wpisujemy większe wagi dla „Liczby pokoi” i „Dystansu do centru” np. równe 10, a mniejsze dla pozostałych cech np. równe 1.\nW rezultacie uzyskamy dwie macierze. W każdej z nich pierwsza kolumna dotyczy podobieństwa do lokalu szukanego przez klienta:\nWedług niemodyfikowanej odległości euklidesowej warunkom klienta najbardziej odpowiadać powinien lokal 35 i lokal 135. Gdy uwzględnimy wagi, najbardziej zbliżonymi do wymogów klienta będą lokale 17 i 132 - są to lokale, które w pierwszej kolejności są podobne pod względem wymaganej przez klienta liczby pokoi (3) i wskazanej odległości do centrum, mniejszy wpływ na wynik tego podobieństwa mają 3 pozostałe cechy.\nRaport jest elementem projektu służącym do przechowywania wyników wykonanych analiz statystycznych. Jest on dodawany do projektu automatycznie i przypisywany do aktywnego arkusza danych w chwili zakończenia wybranej procedury statystycznej. Raport nie podlega edycji, za wyjątkiem wykresu i tytułu. Edycję wykresu uruchamiamy dwukrotnym kliknięciem myszy lub poprzez menu kontekstowe prawego przycisku myszy. Edycja tytułu wykonywana jest w ''Zarządcy Projektu'' poprzez dodanie lub zmianę opisu.\nNajważniejsze operacje dotyczące raportu mogą być wykonywane poprzez menu kontekstowe prawego przycisku myszy w oknie raportu:\nOpcje drukowania dostępne są poprzez:\nRaporty utworzone w Stat można eksportować do pliku w formacie *.rtf (obsługiwany przez większość edytorów tekstowych m.in. Word), *.pdf.\nJeśli eksportu dokonujemy w ''Zarządcy Projektu'', to raporty możemy umieścić w oddzielnych plikach lub w jednym wspólnym pliku. W tym celu zaznaczamy wybrane raporty a następnie wybieramy przycisk i eksportujemy do pliku lub plików o wybranym formacie. Eksportu poszczególnych raportów możemy dokonać oddzielnie poprzez menu kontekstowe w oknie raportu.\nRaporty możemy opisać w ''Zarządcy Projektu'' lub oknie raportu dodając tytuł lub notatkę.\nEdycja wykresu dotycząca jego opcji ogólnych i właściwych dostępna jest poprzez menu kontekstowe w oknie raportu.\nZa pomocą schowka systemowego można również przenosić wyniki analiz do innych aplikacji np. Word, Excel.\nUsunięcie raportu możliwe jest poprzez:\nmenu kontekstowe Usuń raport (Shift+Del) na nazwie raportu w ''Drzewie nawigacji'',\nNależy jednak pamiętać, że jeśli do raportu dołączone są warstwy mapy, to usuwając raport usuwa się jednocześnie wszystkie przypisane do niego warstwy.\nZmiana kolejności raportów jest możliwa poprzez menu kontekstowe prawego przycisku myszy Przenieś w górę (Ctrl+Up) lub Przenieś w dół (Ctrl+Down) na nazwie raportu w ''Drzewie nawigacji''.\nDodanie informacji do nazwy raportu w ''Drzewie nawigacji'' takich jak:\nnazwa zmiennej grupującej,\njest możliwe po wybraniu odpowiedniej opcji w oknie ustawień programu.\nZarówno interfejs programu jak i tworzone raporty mogą być wyświetlane w języku polskim jak i języku angielskim. Zmiana wybranego języka nie wymaga ponownego uruchomienia programu i możliwa jest poprzez wybranie Language/Język z menu Edycja. Raporty otwierane po dokonaniu zmiany języka będą automatycznie przetłumaczone (za wyjątkiem nazwy procedury, która stanowi opis i podlega edycji użytkownika).\nMenu programu może być wyświetlone w formie klasycznej lub jako menu wstążkowe. Sposób wyświetlania menu można przełączyć wskazując menu Edycja a następnie wybrany rodzaj menu.\nMenu Ulubione umożliwia szybki dostęp do często wykonywanych statystyk i innych operacji. Do projektowania na własne potrzeby menu służy okno wyszukiwarki Ulubionych - za jego pośrednictwem możemy wyszukać dowolną pozycję menu a następnie dodać ją do menu lub z niego usunąć.\nBox G. E. , Cox D. R. (1964), An analysis of transformations. Journal of the Royal Statistical Society, Series B 26: 211–252


Znaleziono 379 wyników dla zapytania chrapanie\n253 · 49 047x · 38 · 28 dni temu\n254 · 88 167x · 94 · 2 miesiące temu\n182 · 56 177x · 78 · 8 miesięcy temu\n213 · 53 824x · 36 · rok temu\n236 · 76 672x · 25 · 2 lata temu\n189 · 60 429x · 53 · 2 lata temu\n206 · 40 609x · 21 · 3 lata temu\n154 · 56 557x · 20 · 3 lata temu\n225 · 70 493x · 42 · 3 lata temu\n323 · 154 240x · 220 · 3 lata temu\n183 · 13 405x · 10 · 6 miesięcy temu\n213 · 28 455x · 27 · rok temu\nKoty potrafią spać zawsze i wszędzie\nRóżne migawki kotów, które udowadniają, że spać można, w każdym miejscu i w każdej sytuacji.\n41 · 2 730x · 5 · rok temu\n484 · 27 463x · 14 · 2 lata temu\n169 · 26 493x · 13 · 3 lata temu\n325 · 35 647x · 30 · 3 lata temu\nZnajomy głośno chrapie? Posłuchaj tego konia\nPodeślij linka znajomemu, który za głośno śpi.\n156 · 35 678x · 42 · 3 lata temu\nKiedy twój ukochany chrapie jak traktor\nChyba wszyscy możemy podejść do tego z przymrużeniem oka, bo komu z nas nie zdarzyło się nigdy obudzić od własnego chrapania? A już na pewno nasza druga połówka nam w tym pomogła. Zatem zabawny filmik…\n27 · 5 554x · 16 · 3 lata temu\n124 · 30 433x · 41 · 4 lat temu\nChrapacito, czyli przeróbka, na którą czekaliśmy cztery lata!\nKobieta przez 4 lata nagrywała chrapanie swojego męża, po czym, z małą pomocą jej bratanka, powstał ten remiks.\n139 · 44 855x · 21 · 4 lat temu\n40 · 19 919x · 11 · przed dinozaurami\nZnowu ten Widzew\n89 · 6 894x · 3 · 10 miesięcy temu\n186 · 8 839x · 5 · rok temu\n128 · 7 852x · 15 · 2 lata temu\n167 · 20 665x · 12 · 4 lat temu\n31 · 22 824x · 19 · przed dinozaurami\nSposób na chrapanie?\n40 · 21 795x · 20 · przed dinozaurami\nRada na chrapanie...\n2 · 18 173x · 3 · przed dinozaurami\nJez_z_lasu: @masakitt No problemo, można założyć stopery do uszu. Albo wziąć na śpiocha i sprawdzić czy nie pomaga na chrapanie.\nnevya: @oldbojek , z tymi modyfikacjami genetycznymi to nikt nie mówi, że tam im razem z chińczykami majstrujecie w DNA :C Chodzi o krzyżowanie, które towarzyszyło tworzeniu rasy, a polegało na selektywnym doborze…\npies_tynfniety: Może to nie chrapanie, tylko wibrator :ke [no offence intended]\nTaka historia - autentyk\nAegidius: Obudziłem się dziś w nocy. W sypialni rozlegało się potworne, głośne chrapanie. Pomyślałem, że to żona, bo przecież ona zawsze głośno i potwornie chrapie. Ale po chwili uświadomiłem sobie, że chrapanie…\n3 337x · 2 lata temu\nRe: Podlasie się cywilizuje\nDjbanan: :maciej1988 Ojejku i kto teraz będzie prowadził chrapanie na śniadanie?\n2 321x · 2 lata temu\nFiol78: :tilliatillia To i jeszcze puszczanie gazów i chrapanie.\n6 · 1 230x · rok temu\n3 · 765x · 3 lata temu\n5 · 1 352x · 1 · przed dinozaurami\n40 · 1 870x · 1 · przed dinozaurami\n12 · 1 247x · 2 · przed dinozaurami\nNic szczególnego. Mój chrapiący pies. Jeśli chcecie odsłuchać to podgłoście dźwięk. Nagrywane telefonem (k550i) więc proszę, nie zabijajcie za jakość.\nZwycięscą konkursu pt. Co można robić listopadem zostaje:\nZdecydowanie najlepszy pomysł na okoliczności zaokienne!!!\n6 · 2 056x · 5 · przed dinozaurami


Zastosowanie: rozwiązywanie problemów związanych z nadkwaśnością żołądka, takich jak: pieczenie, ból, refluks żołądkowo-przełykowy i zapalenie żołądka; wskazany leczeniu objawów związanych z dyspersją (trudności w trawieniu), takich jak: pieczenie, uczucie ciężkości i bębnica; profilaktycznie w sytuacjach, które mogą wywołać podrażnienie błony śluzowej (zażywanie niesteroidalnych leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych, okresy stresu pycho-fizycznego, przesilenia sezonowe, niewłaściwe odżywianie i styl życia); produkt może być stosowany w okresie ciąży, podczas karmienia piersią i u dzieci od 6. roku życia.\nSposób użycia: zażywać 1 tabletkę w razie potrzeby, pozostawiając ją do powolnego rozpuszczenia w ustach.\n- w przypadku refluksu żołądkowo-przełykowego zaleca się zażywanie 1 tabletki po głównych posiłkach i 1 tabletki wieczorem, przed pójściem spać;\n- w przypadkach pieczenia i uczucia ciężkości, związanych z trudnościami w trawieniu (dyspepsja), zaleca się zażywanie 1 tabletki po posiłku.\nSkładniki: substancje czynne: poliprotect - synergiczny kompleks molekularny polisacharydów i naturalnych minerałów Limestone i Nahcolite, frakcja flawonoidowa; substancje dodatkowe.\nPrzeciwwskazania: nie stosować w przypadku nadwrażliwości lub alergii na którykolwiek ze składników.\nProdukt może być stosowany w ciąży, podczas karmienia piersią i u dzieci powyżej 6 roku życia.\nPrzechowwywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.\nLoc.Aboca, 20 52037 Sansepolcro (AR)-Italia\nIberogast, płyn doustny, 50ml ZGAGA TRAWIENIE


Orchidea to egzotyczny skarb rosnący w tropikalnych warunkach. Teraz możesz po niego sięgnąć i wysłać do wybranej osoby! Wybraliśmy dla Ciebie wielokwiatową odmianę cymbidium występującą w kolorach różowym, fioletowym lub białym. Do bukietu dołączany jest bilecik, na którym możesz napisać Swoją wiadomość. Aranżacja ułożona będzie przez lokalną kwiaciarnię. Kwiaciarnia używa najświeższych kwiatów, więc kolory mogą się różnić.


Jakość na inwestycjach drogowych - motogazeta mojeauto.pl\nmojeauto.pl > motogazeta > Polskie drogi > Jakość na inwestycjach drogowych\nJakość na inwestycjach drogowych\n2012-08-11 źródło: GDDKiA mojeauto.pl\nJest lepiej z jakością na realizowanych inwestycjach drogowych, ale do sukcesu jeszcze długa droga - podsumowauje GDDKiA. Prawie 16 procent wynosi bowiem wskaźnik „negatywnych” wyników za pierwsze półrocze tego roku. Założonym przez GDDKiA celem w zakresie systemu zarządzania jakością jest zaś osiągniecie poziomu poniżej 10 procent wyników negatywnych w całości wykonywanych próbek badawczych.\nTo już trzeci publikowany przez GDDKiA ranking jakości wykonawców realizujących nowe inwestycje drogowe. W pierwszym półroczu 2012 roku laboratoria GDDKiA przebadały ponad 7,5 tysiąca próbek więcej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Na prawie 26 tysięcy wykonanych próbek 22 tysiące były poprawne. Biorąc pod uwagę koszty kontraktów drogowych i skali robót przy budowie infrastruktury drogowej to wciąż słaby wynik.\nZestawienie wyników rankingów za pierwsze półrocze tego roku z rokiem ubiegłym wskazuje jednak na poprawę jakości zaledwie 13 firm realizujących inwestycje drogowe z GDDKiA. Aż czterem firmom wzrósł wskaźnik wyników odbiegających od normy. Największy wzrost wskaźnika pozytywnych wyników badanych próbek odnotowała firma Skanska (wzrost o 16 procent), natomiast największy spadek „dobrych” wyników - firma Teerag Asdag (spadek o 8,5%).\nTematy w artykule: autostrada autostrada A1 autostrada A2 autostrada A4 budowa budowa drogi\nAudi A1 e-Tron w niemieckich barwach


Rosjanie pracowali nad amerykańskimi systemami komunikacji wojskowej » Kresy\nRosjanie pracowali nad amerykańskimi systemami komunikacji wojskowej\n8 listopada 2015 /5 komentarzy/w Ameryka, Rosja, Wydarzenia /Przez Redakcja\nRosyjscy informatycy mogli sprzedać informację o systemach nad którymi pracowali władzom Federacji Rosyjskiej.\nPrywatne firmy pracujące na zlecenie nad systemami telekomunikacyjnymi dla Pentagonu korzystały z outsourcingu by obniżyć koszty. Wynajęli rosyjskich informatyków i speców od telekomunikacji. Za naruszenie warunków kontraktu firmy zapłaciły 13 milionów dolarów kary. Jednak ich zyski były o wiele wyższe, jedno z przedsiębiorstw otrzymało półtora miliarda dolarów za wykonanie zlecenia.\nNad konstruowaniem kluczowych systemów komunikacyjnych pracowali więc obywatele obcego państwa nie dysponujący odpowiednim poświadczeniem bezpieczeństwa. Istnieje podejrzenie że informacje o systemach i ich budowie mogły zostać przekazane władzom Rosji. Dowodem na to może być wysoka skuteczność rosyjskich systemów walki elektronicznej Krasuha-4. Mają one z łatwością radzić sobie ze zwalczaniem amerykańskich systemów komunikacyjnych.\nhttps://kresy.pl/wp-content/uploads/2017/02/77892c286ee445cdec5a980a5ad0fad8..jpg 500 760 Redakcja https://kresy.pl/wp-content/uploads/2017/03/kresy_logo_header_vector_full.svg Redakcja2015-11-08 21:04:042015-11-08 21:04:04Rosjanie pracowali nad amerykańskimi systemami komunikacji wojskowej\nusmański hegemon zadłużony po uszy tnie koszty nie bacząc na zabezpieczenia i potem się okazuje, że jego super nowoczesny niszczyciel na Morzu Czarnym zostaje sparaliżowany poprzez wyłączenie jego elektroniki przez jeden rosyjski samolot. He he! Czuję, że wkrótce następną lekcję ( po lekcji na Morzu Czarnym i w Syrii) zbrodniczy hegemon dostanie na Morzu Południowochińskim!! Oj, czas zbrodniarza zza oceanu jako jedynego super mocarstwa nieuchronnie dobiega końca! Oby jak najszybciej!\n8 listopada 2015 21:45\nZakłócać fale radiowe jest bardzo łatwo. Do tego nie potrzeba wiedzy, co i jak jest nadawane na tych falach. Sztuka polega na tym, żeby zakłócać funkcjonowanie radarów tak, aby oślepły.\nKij ma dwa końce. Elektrownie atomowe w Rosji działają np. pod kontrolą Windows. Rosjanie niedawno wprowadzili swój własny procesor na którym idzie od biedy odpalić Dooma 3, i lansują do tego własne distro, ale w obecnym momencie są mocno narażeni na zmasowany atak infrastrukturalny. Rosja nie produkuje np. własnych obrabiarek. Widziałem zdjęcia fabryk wojskowych i tam stały obrabiarki niemiecko-japońskie. http://aftershock.su/?q=node/344364 Niewykluczone, że te obrabiarki mają tyle furtki uruchamiane drogą radiową i w razie eskalacji zaczną partaczyć pracę na rozkaz z Waszyngtonu.\n9 listopada 2015 12:36\nZan, piszesz chaotycznie nie na temat. Nie uprawiaj propagandy a poza tym każdy kto ma jakąś tam wiedzę na tematy, które tu poruszasz z łatwością możne je obalić.\n9 listopada 2015 13:11\nW Rosji nałożono zakaz na wyjazdy zagraniczne dla funkcjonariuszy... Wiadomo kto będzie reprezentował Polskę podczas szczytu na...


Gry i konsole Yumisu od najtańszych promocja 2021 - znajdz-taniej.pl\nGry i konsole Yumisu od najtańszych promocja 2021\nSkupiamy ceny produktów z kategorii Gry i konsole Yumisu od najtańszych które zebrane w jednym miejscu tworzą promocję z wielu sklepów. Można zaoszczędzić do 30%. W kategorii gry i konsole yumisu od najtańszych dostępne jest ponad 11 produktów Wejdź w wybrany produkt i sprawdź w którym sklepie najlepsza cena.\nUniwersalny fotel do zadań specjalnych, który wyszuka się na każdym froncie? Brzmi jak charaktersytyka genialnie skrojona pod fotel Yumisu. Nie wątpimy,bez problemu dowiedzie swej wartości...\nGwarancja:24 miesiące;informacje dopełniające:stalowa usztywniona konstrukcja, siedzisko oparte na podtrzymujących pasach, piana z odlewu tłoczona na zimno, ergomultiblock (bujanie, blokada), kółka...\nGwarancja:24 miesiące;informacje uzupełniające:stalowa usztywniona konstrukcja, siedzisko oparte na podtrzymujących pasach, piana z odlewu tłoczona na zimno, ergomultiblock (bujanie, blokada),...\nJak głosi ludowa mądrość: punkt widzenia zależny jest punktu siedzenia, stąd też nasze proste i niewiele wyszukane wnioski, że najwięcej bonusów jest zależnych od tego GDZIE USIĄDZIESZ. I tutaj...\nGwarancja:24 miesiące;dane uzupełniające:stalowa umocniona kompozycja, siedzisko oparte na podtrzymujących pasach, piana z odlewu tłoczona na zimno, ergomultiblock (bujanie, blokada), kółka...\nGwarancja:24 miesiące;dane dopełniające:stalowa wzmocniona kompozycja, siedzisko oparte na podtrzymujących pasach, piana z odlewu tłoczona na zimno, ergomultiblock (bujanie, blokada), kółka...


Sprzedam działkę: Mechnice, 1536 m2, 125000 PLN - Archiwum Domiporta.pl\nZobacz aktualne ogłoszenia z lokalizacji: opolskie, Mechnice\nDziałka na sprzedaż Mechnice,\n125 000 PLN 81 zł/m2\nDo sprzedania działka budowlana o pow. 1536 m2 ( wym. 64 x 24 m ). położona w miejscowości Mechnice Lokalizacja to cicha, spokojna i zadbana okolica, ok. 3 km od granic Opola. Nieruchomość zgodnie z warunkami zabudowy przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Media - prąd w działce, woda w sąsiedztwie działki, dojazd drogą utwardzoną, ok. 50 m od drogi asfaltowej. Polecam ! Opis nieruchomości sporządzony został na podstawie oględzin nieruchomości oraz informacji uzyskanych od właściciela, może podlegać aktualizacji i nie stanowi oferty określonej w art.66 i następnych K.C\nwojewództwo: opolskie powiat: opolski miejscowość: Mechnice\ndziałka Złotoryja, Piastowa\nKUPUJĄCY NIE PŁACI PROWIZJI Urokliwa lokalizacja i prywatne jezioro. Na sprzedaż działka nr 16 położona na wzniesieniu z pięknym widokiem na Złotoryję i okoliczną zieleń, w kompleksie 25 działek z wła...\nDziałka na sprzedaż, Złotoryja\n109 550 zł\ndziałka Warszawa, Wilanów Kępa Zawadowska, Bruzdowa\nEurovilla przedstawia działkę budowlaną na sprzedaż na Kępie Zawadowskiej z pozwoleniem na wybudowanie domu w zabudowie bliźniaczej . Działka położona w otoczeniu zabudowy jednorodzinnej .Do działk...\n1200 m2 850 zł/m2


Kabina kierowcy | Blog motoryzacyjny fanów Forda – modele, opinie, spalanie, kultowy Mustang\nAby zwiększyć pole widzenia kierowcy niekiedy kabinę wyposaża sie w dodatkowe okienka umożliwiające obserwowanie jezdni i jej poboczy — bezpośrednio przed pojazdem W celu zabezpieczenia kierowcy przed promieniami słonecznymi, przednią szybe kabiny często odchyla się górą ku przodowi. Jeżeli silnik jest wbudowany w kabinie wówczas jego osłona dość silnie się rozgrzewa i może zbytnio nagrzewać swe otoczenie. Powoduje to często utrzymywanie się zbyt wysokich temperatur we wnętrzu kabiny, czemu zapobiec można przez odpowiednie chłodzenie powietrzem. osłony silnika. Skrzynie ładunkowe Typowe samochody ciężarowe mają jeszcze często skrzynie ładunkowe o konstrukcji drewnianej z podłogami z desek ułożonych wzdłużnie. Deski układane są na kształtowych belkach poprzecznych, mocowanych od spodu do ramy podwozia. Poprzeczki środkowe i skrajna poprzeczka końcowa sa usztywnione wspornikami. Ściana przednia skrzyni tworzy całość z podłogą, natomiast ściany boczne i tylna są mocowane na zawiasach i można je odchylać na okres załadunku i wyładunku pojazdu. Ściany i boki skrzyni drewnianej wykonuje Się z układanych wzdłużnie desek o obrzeżach obitych blachą stalową. Odchylane ściany skrzyni unieruchamiane są za pomocą rygli. Opończe skrzyni ładunkowej stosuje się w celu zabezpieczenia przewożonego ładunku przed wpływami atmosferycznymi. Opończe rozpina się na pałąkach, których końce wsunięte są w gniazda ścian bocznych skrzyni. Skrzynie ładunkowe metalowo-drewniane mają zwykle szkielet wykonany z kształtowników stalowych a poszycie z desek. [hasła pokrewne: bidony rowerowe, skup aut, hydraulika przemysłowa ] Podstawa ramy podłogowej z ceowników jest spawana. Deski poszycia mocowane są do szkieletu śrubami, przy czym główki śrub opierają sie na dużych kształtowych podkładkach. Skrzynia ładunkowa samochodu ciężarowego ma często podwyższone ścianki boczne, co umożliwia przewożenie ładunków przestrzennych. Metalowa skrzynia ładunkowa zbudowana jest zwykle z prostych elementów konstrukcyjnyc. Ramę skrzyni wykonuje się przeważnie z ceowników. Ramę wzmacniają dwie belki podłużne i poprzeczki. [więcej w: Samochody używane, ford puma opinie, carsed siedlce ]


Sporo zastrzeżeń do transportu towarów niebezpiecznych (zdjęcia) : Lublin112.pl – Wiadomości z Lublina i regionu. Ważne informacje z kraju\nSporo zastrzeżeń do transportu towarów niebezpiecznych (zdjęcia) 18:22 04-05-2021\nPodczas kontroli białoruskiej ciężarówki funkcjonariusze Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego Lublinie ujawnili niesprawną gaśnicę oraz brak właściwego zabezpieczenia przewożonego ładunku. Kierowca mógł kontynuować swój przejazd dopiero po uzupełnieniu sprzętu gaśniczego i prawidłowym zamocowaniu ładunku.\nW miniony piątek po południu w miejscowości Woroniec, na drodze krajowej nr 2, inspektorzy z Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Lublinie, skontrolowali białoruski pojazd przewożący z Polski na Białoruś ładunek towarów niebezpiecznych tj. substancji ciekłych zapalnych.\nPodczas kontroli ładowni inspektorzy stwierdzili liczne naruszenia z zakresu transportu towarów niebezpiecznych tj. brak wymaganego mocowania części ładunku, uszkodzone pasy transportowe zabezpieczające ładunek, na wskaźniku ciśnienia jednej z gaśnic znajdowała się wartość zerowa, co świadczy o tym, iż gaśnica była już wykorzystana. Stwierdzono także, że okazany dokument przewozowy nie zawierał wszystkich wymaganych danych.\nWobec przewoźnika wszczęto postępowanie administracyjne zagrożone nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1 800 złotych, a na kierującego nałożono mandat karny w kwocie 300 złotych. Wszczęte zostanie również postepowanie wyjaśniające wobec nadawcy ładunku. Przewóz mógł być kontynuowany dopiero po wyeliminowaniu stwierdzonych nieprawidłowości.\nPan anty pisior 4 maja 2021 o 18:57\nWesta kto normalny wozi gasnice w tyh czasach


Autor: Mariusz Bakiera Data publikacji: 06.09.2021 Data modyfikacji: 06.09.2021\nDyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Obornikach ogłasza nabór na wolne stanowisko urzędnicze - Główny Księgowy w Powiatowym Urzędzie Pracy w Obornikach, ul. Sądowa 5, 64-600 Oborniki\nMiejsce wykonywania pracy: Powiatowy Urząd Pracy w Obornikach, Oborniki ul. Sądowa 5.\nWskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w jednostce: w miesiącu poprzedzającym datę upublicznienia niniejszego ogłoszenia, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – nie przekroczył 6%.\n- ukończone studia wyższe – preferowane kierunki: rachunkowość, ekonomia, finanse\ni posiadanieco najmniej 3-letniej praktyki w księgowości;\n- ukończenie średniej policealnej lub pomaturalnej szkoły ekonomicznej i posiadanie\ndoświadczenie zawodowe w wykonywaniu zadań dotyczących czynności\nfinansowo-księgowych jednostek administracji państwowej czy samorządowej;\nobywatelstwo polskie, obywatelstwo krajów Unii Europejskiej lub obywatelstwo innych państw, którym na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego przysługuje prawo do podjęcia zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli znajomość języka polskiego jest potwierdzona dokumentem określonym w przepisach o służbie cywilnej;\numiejętność obsługi komputera (Pakiet Microsoft Office) i urządzeń biurowych;\nznajomość ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r.;\nznajomość ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r.;\nznajomość i umiejętność stosowania przepisów prawnych z zakresu związanego\nzdyscyplinowanie, samodzielność, obowiązkowość, odpowiedzialność, terminowość;\numiejętność pracy w zespole oraz radzenia sobie ze stresem.\nWspółdziałanie z bankami, w szczególności w sprawach dotyczących obsługi rachunków bankowych Urzędu.\nSporządzanie sprawozdań finansowych i innych sprawozdań z zakresu działania PUP.\nNadzorowanie całokształtu prac z zakresu rachunkowości, wykonywanych przez poszczególne komórki organizacyjne PUP.\nOpracowywanie projektów planów finansowych PUP i ich zmian, na podstawie informacji o planowanej wysokości dochodów i wydatków, przekazywanych przez poszczególnych pracowników PUP.\nDokonywanie bieżącej analizy wykonania planów finansowych i bieżące informowanie Dyrektora PUP o stopniu realizacji dochodów i wydatków oraz prawidłowości wydatkowania środków otrzymanych na wydatki z budżetu państwa, Funduszu Pracy, budżetu samorządu i innych funduszy celowych.\nWykonywanie dyspozycji środkami pieniężnymi zgodnie z przepisami dotyczącymi zasad dokonywania wydatków publicznych (w sposób terminowy, celowy i oszczędny,\nz zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów).\nNadzór nad prawidłowością umów zawieranych przez PUP pod względem finansowym.\nNadzór nad pracą wieloosobowego stanowiska ds. finansowo – księgowych, w tym dokonywanie podziału obowiązków pomiędzy poszczególnych pracowników\noraz nadzorowanie ich wykonywania.\nOkreślanie zakresów czynności podległych pracowników.\nDbałość o rozwój zawodowy podległych pracowników, a w szczególności umożliwienie pracownikom uczestniczenia w szkoleniach.\nOpiniowanie doboru obsady kadrowej, wnioskowanie wysokości wynagrodzenia, przeszeregowań, nagród, premii i kar dotyczących podległych pracowników.\nObsługa systemu bankowości elektronicznej i dokonywanie płatności.\nPlanowanie środków budżetowych na realizację ubezpieczenia zdrowotnego osób bezrobotnych nieuprawnionych do zasiłku.\nKontrola kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących operacji gospodarczych i finansowych oraz ich zgodności z planem finansowym.\nPlanowanie wydatkowania środków FP, PFRON, EFS, KFS i innych środków pochodzących z funduszy unijnych.\nPrzestrzeganie i kontrola dyscypliny wydatków z FP, PFRON, EFS, KFS i innych środków pochodzących z funduszy unijnych.\nRozliczanie i ewidencjonowanie operacji finansowych z FP, PFRON, EFS i innych środków pochodzących z funduszy unijnych.\nPrzestrzeganie, kontrola dyscypliny finansów publicznych dotyczących środków budżetowych.\nEwidencja operacji finansowych Funduszu Pracy, EFS, Budżetu, ZFŚS, PFRON i innych funduszy celowych w ujęciu syntetycznym i analitycznym.\nRozliczanie i ewidencjonowanie operacji finansowych dotyczących środków budżetowych.\nAnaliza ponoszonych wydatków budżetowych i z Funduszu Pracy oraz sporządzanie miesięcznych i rocznych sprawozdań finansowych oraz innych występujących jednorazowo.\nSporządzanie sprawozdań budżetowych z wykonania procesów związanych\nz gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowaniem.\nSporządzanie bilansu, rachunku zysku i strat, zestawień zmian w kapitale własnym (funduszu jednostki).\nSporządzanie przelewów dla osób pobierających świadczenia.\nPrzekazywanie dokumentów do składnicy akt.\nRealizacja zadań wynikających z zarządzeń wewnętrznych Dyrektora PUP.\nStała współpraca ze wszystkimi komórkami organizacyjnymi.\nWykonywanie innych poleceń Dyrektora zleconych na piśmie bądź ustnie.\nPraca administracyjno-biurowa (obsługa urządzeń i sprzętu biurowego, praca\nprzy komputerze powyżej 4 godzin).\nPraca jednozmianowa w niepełnym wymiarze czasu pracy: 1/1 etatu.\nMiejsce wykonywania pracy: Powiatowy Urząd Pracy w Obornikach, ul. Sądowa 5.\nUsytuowanie i dostęp do stanowiska pracy: pomieszczenie biurowe na drugim piętrze budynku niedostosowane do poruszania się na wózku inwalidzkim.\noświadczenie - kwestionariusz osobowy dla osoby ubiegającej się o zatrudnienie (według załączonego wzoru);\nkopie dokumentów poświadczających wykształcenie oraz wymagane uprawnienia;\nkopie świadectw pracy, zaświadczeń potwierdzających staż pracy;\noświadczenie kandydata o niekaralności za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub za umyślne przestępstwo skarbowe oraz o zdolności do czynności prawnych oraz korzystania z pełni praw publicznych (według załączonych wzorów),\nponadto osoba wyłoniona na ww. stanowisko jest zobowiązana dostarczyć przed zatrudnieniem oryginał zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;\noświadczenie stwierdzające zdolność do wykonywania pracy na danym stanowisku (według załączonego wzoru);\nzgoda na przetwarzanie danych osobowych w celach rekrutacyjnych zgodnie z ustawą\nz dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 1781).\nTermin, sposób i miejsce składnia dokumentów aplikacyjnych:\nDo dnia 30 września 2021 r. do godziny 15:00.\nWymagane dokumenty aplikacyjne należy składać w zaklejonej kopercie z dopiskiem „Nabór na stanowisko GŁÓWNY KSIĘGOWY w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 września 2021 r. do godziny 15:00 „\nPowiatowy Urząd Pracy w Obornikach ul. Sądowa 5, 64-600 Oborniki, (zaklejoną kopertę należy włożyć do skrzynki podawczej umieszczonej w siedzibie urzędu – parter).\nW przypadku wysłania dokumentów pocztą, liczy się data wpływu do Powiatowego Urzędu Pracy w Obornikach.\nDokumenty, które wpłyną do Urzędu niekompletne lub po wskazanym wyżej terminie\nO terminie i miejscu postepowania kwalifikacyjnego kandydaci, którzy spełnili wymagania formalne zostaną powiadomieni telefonicznie. W związku z powyższym proszę o podanie numeru telefonu kontaktowego.\nInformacja o wyniku naboru będzie umieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) na stronie internetowej Powiatowego Urzędu pracy w Obornikach oraz na tablicy informacyjnej w siedzibie Urzędu.\nNabór główny księgowy 2021 - wrzesień.docx (docx, 27 KB)\nIlość odsłon: 2682040


Poznaj laureatów konkursu "Pisankowy zawrót głowy" w Polskim Radiu Dzieciom - Polskie Radio Dzieciom - polskieradio.pl\nPoznaj laureatów konkursu "Pisankowy zawrót głowy" w Polskim Radiu Dzieciom\nOstatnia aktualizacja: 06.04.2020 08:00\nDo redakcji Polskiego Radia Dzieciom spłynęło blisko 220 prac konkursowych. Wszystkie piękne i wyjątkowe. Spośród nich jury wybrało 5. Dokonanie wyboru było niezwykle trudne. Poniżej prezentujemy zwycięskie prace przedstawiające pisanki wielkanocne wykonane przez dzieci.\nKonkurs "Pisankowy zawrót głowy" w Polskim Radiu DzieciomFoto: Polskie Radio\nZobacz prace laureatów konkursu "Pisankowy zawrót głowy" w Polskim Radiu Dzieciom\nAby wziąć udział w Konkursie "Pisankowy zawrót głowy" w Polskim Radiu Dzieciom, wystarczyło samodzielnie ozdobić pisankę wielkanocną, następnie z pomocą rodziców lub opiekunów zrobić jej zdjęcie i wstawić je w komentarzu pod postem na profilu w mediach społecznościowych Polskiego Radia Dzieciom.\n5 zwycięskich prac prezentujemy w mediach społecznościowych Polskiego Radia Dzieciom oraz w galerii na stronie.\nW tej zabawie liczyła się oryginalność, pomysłowość i wartość artystyczna prac.\nRedakcja Polskiego Radia Dzieciom dziękuje Uczestnikom "Pisankowego zawrótu głowy" za wszystkie prace zgłoszone do konkursu.\nJednocześnie przypominamy, że do 17 maja czekamy na zgłoszenia w II Konkursie Dziecięcych Talentów Polskiego Radia Dzieciom. Zadanie konkursowe polega na zaśpiewaniu dowolnego utworu muzycznego lub wyrecytowaniu wiersza. Konkurs ten skierowany jest do dzieci, które nie ukończyły 13 lat, marzą o nagraniu płyty w profesjonalnym studiu i występie na dużej scenie przed publicznością. Nagrodą w konkursie jest udział w koncercie finałowym i nagranie płyty.\nREGULAMIN i szczegóły dotyczące zasad konkursowych i znajdują się w tym miejscu.\nZobacz więcej na temat: konkurs dzieci W POLSKIM RADIU


Krakowski adwokat przyznał się do przestępstw - Aktualności - LoveKraków.pl\nStrona główna Na sygnale Krakowski adwokat przyznał się do przestępstw\n18.06.2018, 18:31 LoveKraków.pl\nAgenci CBA w zeszłym tygodniu zatrzymali Mariusza N., krakowskiego adwokata. Mężczyzna usłyszał zarzuty powoływania się na instytucje państwowe w celu uzyskania korzyści majątkowej oraz nakłaniania innej osoby do popełnienia przestępstwa. Za czyny zarzucane podejrzanemu grozi kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.\nZ informacji podanych przez Prokuraturę Okręgową w Krakowie wynika, że adwokat powoływał się na wpływy w sądzie rejonowym dla Krakowa Śródmieście w 2016 roku oraz innych sądach. Udało mu się przekonać o tym inną osobę, która wręczyła mu pieniądze w zamian za korzystne dla niej załatwienie sprawy.\nDrugi zarzut odnosi się do nakłaniania prezesa jednej ze spółek, aby zapłacił odpowiednią kwotę w zamiana za pomoc. Ta miała polegać na tym, iż adwokat użył swoich wpływów w sądach i udało mu się doprowadzić do konkretnej decyzji, korzystnej dla tej firmy.\n– W złożonych wyjaśnieniach podejrzany przyznał się w całości do popełnienia zarzucanych mu czynów, wyraził żal i skruchę z powodu popełnienia zarzucanych mu występków i opisał okoliczności, w jakich doszło do popełnienia tych przestępstw – mówi Janusz Hnatko, rzecznik prasowy prokuratury okręgowej.\nSąd wydał środki zapobiegające uchyleniu się podejrzanego od odpowiedzialności karnej w postaci poręczenia majątkowego w wysokości 50 tys. złotych, zatrzymania paszportu oraz dozoru policji. Mariusz N. został również zawieszony w zawodzie adwokata.


Jesteś elektrykiem? Sprawdź nasz wpis o transformatorachCzy można kupić wydajne solary wieczorem?Na pewno nie wiedziałeś tego o transformatorachDobre strony paneli fotowoltaicznychKomu potrzebne są transformatory? Dowiedz sięSolary na dachu - cenyTopowe fakty o transformatorzeZwykły Chłopak Chciał kupić panele fotowoltaiczne. Przypadkowo Odkrył 1 Dziwny Sposób, Przez Który Sprzedawcy Go Nienawidzą.Fotowoltaiczna instalacja na dachuKilka ciekawych informacji o panelach słonecznychCzym są transformatoryKrótko na temat fotowoltaicznych instalacjiJak pozyskać tańszy prądKomu potrzebne są transformatory? Dowiedz sięZainstaluj sobie fotowoltaikęFakty i mity o prądzie z fotowoltaikiBez tego nie byłoby prąduNowe metody w 2020 jak lepiej wybrać dobre panele fotowoltaiczneBez tego nie byłoby prąduCzy można kupić wydajne solary po pracy?Które panele słoneczne wybrać?Prąd - jak go pozyskać w ekologiczny sposób?Panele słoneczne - prąd za darmo?Krótko na temat fotowoltaicznych instalacjiPrąd - jak go pozyskać w ekologiczny sposób?Ale jak kupić panele fotowoltaiczne?Ceny prądu idą w górę! Jest na to rada... SOLARYTopowe fakty o transformatorzeBez tego nie byłoby prąduKilka kwestii związanych z energetyką i transformatorami


Najlepsze rośliny do terrarium\nNiektóre zwierzęta (nawet rośliny) potrzebują pewnych warunków środowiskowych dla przetrwania, które czasami muszą być sztucznie utrzymywane, a to jest głównie funkcja, którą spełnia terrarium.\nObecnie można znaleźć szeroką gamę terrariów, niektóre z nich są odpowiednie dla żółwi, inne próbują naśladować klimat tropikalny, a inne są po prostu ozdobne, aby mieć rośliny ozdobne, ale naprawdę jedyne wymaganie, które sprawia, że ten rodzaj pojemnika Terrarium jest takie, że jedna z jego powierzchni musi być przezroczysta, aby ułatwić widzenie wnętrza.\nNiezależnie od tego, czy chcesz zaprojektować terrarium tylko dla roślin, czy też chcesz uwzględnić roślinność do celów dekoracyjnych, ważne jest, abyś wiedział, które rośliny są najbardziej odpowiednie w terrarium. Jeśli chcesz je poznać, czytaj dalej ten artykuł. Com, w którym szczegółowo opowiadamy, jakie są najlepsze rośliny do terrarium .\nMożesz być także zainteresowany: Jak zrobić tropikalne terrarium\nBegonia rex jest rośliną pochodzącą z Azji, znaną również jako begonia liściowa i może osiągnąć 40 centymetrów długości. Główną cechą, którą posiada, jest chromatyczna tonalność liści, łącząca szaro-zielone odcienie z intensywnym fioletowym lub czerwonawym odcieniem.\nIdealnie nadaje się do terrariów, ponieważ toleruje maksymalną temperaturę 20 stopni i wymaga dużej wilgotności bez przeciągów, podlewanie w lecie musi być produkowane dwa razy w tygodniu (nigdy nie mocząc liści), a zimą dobrze znosi podlewanie z dwutygodniowa okresowość.\nJest to rodzaj obejmujący kilka gatunków, chociaż wszystkie mają podobną charakterystykę, ponieważ rozwijają się prawidłowo w tropikalnym klimacie, a ich przyzwyczajenia są ziemskie, a zatem ta roślina jest idealna do robienia tropikalnego terrarium.\nWażne jest, aby nawozić je podczas fazy wzrostu i chociaż w okresie letnim trzeba je podlewać 3 razy w tygodniu, zimą częstotliwość nawadniania zmniejsza się raz na 15 dni, dlatego nie chcą nadmiernej opieki.\nJest to roślina bardzo odporna, której liście mają odcienie od zielonego do czerwonego. Roślina ta służy również jako pokarm dla niektórych kręgowców.\nFicus repens lub pnącze\nFicus repens jest również znany jako pnącze ficus, jest rośliną pochodzącą z Azji i Australii, charakteryzuje się wspinaniem i przyleganiem do szorstkich powierzchni, a jej liście są zielone i proste, chociaż tworzą bardzo gęste liście.\nPotrzebujesz intensywnego światła i obfitego podlewania w okresie letnim, nawóz również musi być podawany prawidłowo, co 15 dni w okresie wegetacji, będziesz również potrzebował żelaza rozpuszczonego w wodzie do nawadniania dwa razy w roku.\nPtasie gniazdo paproci\nTa paproć znana jest pod botaniczną nazwą Asplenium nidus, jest to roślina, która rośnie otwarcie i pionowo, zapewniając liście o dużej długości i intensywnym zielonym kolorze . Ptasie gniazdo paprociowe rozwija się bardzo dobrze w obszarach, gdzie nie ma zbyt dużo światła, jednak jeśli wymaga dużej wilgotności, dlatego jego liście powinny być często spryskiwane, ponieważ w warunkach niskiej wilgotności obserwuje się jego wzrost wyczerpane\nNajlepiej jest je wyhodować w doniczce, ponieważ należy ją podlać, umieszczając naczynie pod wodą pod naczyniem tak, aby było absorbowane przez kapilarę . Częstotliwość podlewania różni się w zależności od sezonu, latem 2 do 3 razy w tygodniu, a zimą tylko 1 raz. Podobnie musi być wypłacane co 15 dni w okresie letnim i wiosennym.\nOprócz tej paproci, która potrzebuje niewiele światła, jest więcej roślin w pomieszczeniach o słabym świetle, które można również umieścić w terrarium.\nSaintpaulia lub afrykański fiołek\nRoślina ta jest powszechnie znana jako fiołek afrykański, chociaż termin ten obejmuje w rzeczywistości 6 różnych gatunków roślin, wszystkie z nich pochodzą z Afryki tropikalnej.\nNajbardziej charakterystyczną cechą tej rośliny są jej kwiaty, które mają 5 płatków i prawdziwy aksamitny akcent i których kolory wahają się od fioletu do bieli, przechodząc przez fioletowy i jasnoniebieski.\nRozwija się bardzo dobrze w wilgotnym środowisku, chociaż może się łatwo zgnić, dlatego ważne jest, aby nie przekraczać nawadniania: wiosną i latem będzie podlewany dwa razy w tygodniu, na jesieni 1 raz, a zimą okresowość będzie wynosić co dwa tygodnie.\nNależy go podlewać w taki sam sposób, jak ptasie gniazdo paproci, dlatego też powinien być uprawiany w doniczce . Aby fiołek afrykański prawidłowo kwiatował, ważne jest, aby okresowo zmieniać jego doniczkę, ponieważ jeśli doniczka jest pełna korzeni, utrata kwitnienia.\nWiosną i latem trzeba będzie płacić co tydzień, podczas gdy liście powinny być utrzymywane w czystości za pomocą pędzla, usuwając cały kurz co najmniej raz na 15 dni.\nJeśli lubisz znać najlepsze rośliny do terrarium, możesz być również zainteresowany wiedzą, jak zrobić tanie terrarium.\n© Copyright 2020. All rights reserved. Najlepsze rośliny do terrarium