Odpowiedzi na pytania - FAQ przepis�w prawnych - wypadki przy pracy\n.. | Czynniki szkodliwe | Wypadki przy pracy | Choroby zawodowe | �wiadczenia | Stanowisko pracy | Inne Wypadki przy pracy\nJestem ubezpieczonym rolnikiem. Prowadz� 20-hektarowe gospodarstwo rolne. W ubieg�ym roku mia�em ci�ki wypadek, z tytu�u, kt�rego moja instytucja ubezpieczeniowa tj. oddzia� regionalny, KRUS przyzna� i wyp�aci� mi jednorazowe odszkodowanie za 45% uszczerbku na zdrowiu. M�j stan zdrowia nie jest najlepszy. Czy mog� ubiega� si� o zwi�kszenie wska�nika procentowego tego uszczerbku albo o rent� wypadkow�?\nWniosek taki mo�e Pan oczywi�cie zg�osi�. W �wietle przepis�w ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym rolnik�w (DzU z 1998 r. nr 7, poz. 25 ze zm.), jednorazowe odszkodowanie ustala si� dla ubezpieczonego w wysoko�ci proporcjonalnej do okre�lonego procentowo sta�ego\nlub d�ugotrwa�ego uszczerbku na zdrowiu. Jednorazowe odszkodowanie ulega zwi�kszeniu o kwot� r�wn� jednorazowemu odszkodowaniu za 20- -procentowy uszczerbek na zdrowiu, je�eli ubezpieczony wskutek wypadku\nprzy pracy rolniczej lub choroby zawodowej jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Poniewa� otrzyma� Pan jednorazowe odszkodowanie z tytu�u doznanego 45-procentowego uszczerbku na zdrowiu, mo�e Pan zg�osi�\nwniosek o rozpatrzenie prawa do zwi�kszenia odszkodowania. Je�eli lekarz rzeczoznawca lub komisja lekarska KRUS orzeknie, �e jest Pan niezdolny do samodzielnej egzystencji wskutek wypadku przy pracy rolniczej, oddzia�\nprzyzna Panu prawo do zwi�kszenia i dokona wyp�aty. Mo�e Pan tak�e wyst�pi� z wnioskiem o rozpatrzenie uprawnie� do renty z tytu�u niezdolno�ci do pracy wskutek wypadku oraz o dodatek piel�gnacyjny. Oddzia� regionalny\nKRUS rozpatrzy uprawnienia i wyda stosown� decyzj�.\nJestem ubezpieczonym rolnikiem. Naprawiaj�c maszyn� rolnicz� pod napi�ciem uleg�em ci�kiemu wypadkowi przy pracy rolniczej. Zg�osi�em wniosek o rent� inwalidzk� rolnicz� w zwi�zku z wypadkiem w rolnictwie. Oddzia� regionalny KRUS odm�wi� mi prawa do renty uzasadniaj�c odmow� tym, �e �wiadczenie to nie przys�uguje, gdy wy��czn� przyczyn� wypadku by�o naruszenie ochrony �ycia i zdrowia spowodowane wskutek ra��cego niedbalstwa. Czy organ rentowy post�pi� s�usznie?\nNie ka�dy wypadek rodzi prawo do �wiadcze� wypadkowych. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym rolnik�w (DzU z 1998 r. nr 7, poz. 25 ze zm.) renta inwalidzka rolnicza\nprzys�uguje ubezpieczonemu, kt�ry jest d�ugotrwale niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym, je�eli podlega� ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez jakikolwiek okres oraz je�eli niezdolno�� ta powsta�a wskutek\nwypadku przy pracy rolniczej, a ponadto, je�eli powstanie tej niezdolno�ci przypada na okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub na okres 18 miesi�cy od dnia ustania ubezpieczenia.\nNa podstawie protok�u wypadkowego i zebranego materia�u dowodowego oddzia� regionalny KRUS dokonuje uznania b�d� nieuznania zaistnia�ego zdarzenia za wypadek przy pracy rolniczej.\nNale�y doda�, �e w �wietle ustawy o ubezpieczeniu spo�ecznym rolnik�w za wypadek przy pracy rolniczej uwa�a si� nag�e zdarzenie wywo�ane przyczyn� zewn�trzn�, kt�re nast�pi�o podczas wykonywania czynno�ci zwi�zanych z prowadzeniem dzia�alno�ci rolniczej albo pozostaj�cych w zwi�zku z wykonywaniem tych czynno�ci: 1) na terenie gospodarstwa rolnego, kt�re ubezpieczony prowadzi lub w kt�rym stale pracuje albo na terenie gospodarstwa domowego bezpo�rednio zwi�zanego z tym gospodarstwem rolnym lub\n2) w drodze ubezpieczonego z mieszkania do gospodarstwa rolnego, albo w drodze powrotnej lub\n3) podczas wykonywania poza terenem gospodarstwa rolnego zwyk�ych czynno�ci zwi�zanych z prowadzeniem dzia�alno�ci rolniczej albo w zwi�zku z wykonywaniem tych czynno�ci lub 4) w drodze do lub z miejsca wykonywania czynno�ci, o kt�rych mowa w pkt. 3. albo w drodze powrotnej.\nW �wietle art. 21 ust.1 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz.1673 ze zm.), w zwi�zku z art. 52 ustawy o ubezpieczeniu spo�ecznym rolnik�w �wiadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przys�uguj� ubezpieczonemu, gdy wy��czn� przyczyn� wypadku by�o udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepis�w dotycz�cych ochrony �ycia i zdrowia spowodowane przez niego umy�lnie lub wskutek ra��cego niedbalstwa. Je�eli wi�c ubezpieczonemu rolnikowi organ rentowy KRUS odm�wi�, zgodnie z art.10 ust. 2 pkt. 1 ustawy o ubezpieczeniu spo�ecznym rolnik�w prawa do jednorazowego odszkodowania z tytu�u wypadku przy pracy rolniczej, albowiem spowodowa� on wypadek umy�lnie lub wskutek ra��cego niedbalstwa, to tak�e nie nab�dzie on prawa do renty z tytu�u niezdolno�ci\ndo pracy rolniczej.\nOd kilku lat prowadz� gospodarstwo rolne. W kwietniu podczas obrz�dku inwentarza uleg�em wypadkowi. Spad�em z maszyny rolniczej. Lekarz, kt�ry udziela� mi pierwszej pomocy stwierdzi�, �e czuje ode mnie alkohol i musz� podda� si� badaniu na jego zawarto�� w organizmie. Nie zgodzi�em si�, a lekarz to odnotowa�. Teraz KRUS odmawia mi prawa do jednorazowego odszkodowania. Czy s�usznie?\nZgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym rolnik�w (DzU z 1998 r. nr 7, poz. 25 ze zm.), jednorazowe odszkodowanie nie przys�uguje ubezpieczonemu, je�eli b�d�c w stanie nietrze�wo�ci lub b�d�c pod wp�ywem �rodk�w odurzaj�cych, substancji psychotropowych lub innych �rodk�w o podobnym dzia�aniu, sam w znacznym stopniu przyczyni� si� do wypadku. Je�eli zachodzi przypuszczenie, �e poszkodowany w chwili wypadku by� w stanie nietrze�wym lub pod wp�ywem �rodk�w odurzaj�cych, substancji psychotropowych lub innych �rodk�w o podobnym dzia�aniu, lekarz udzielaj�cy pierwszej pomocy kieruje poszkodowanego na badanie niezb�dne do ustalenia ich zawarto�ci w organizmie. Poszkodowany jest zobowi�zany podda� si� temu badaniu. Odmowa poddania si� badaniu lub inne zachowanie uniemo�liwiaj�ce jego przeprowadzenie powoduje pozbawienie prawa do jednorazowego odszkodowania z tytu�u wypadku przy pracy rolniczej, chyba �e poszkodowany udowodni, i� mia�y miejsce przyczyny, kt�re uniemo�liwi�y poddanie si� badaniu. Z pytania wynika, �e nie podda� si� Pan badaniu na zawarto�� alkoholu we krwi, zatem istnieje domniemanie, �e by� Pan w stanie nietrze�wo�ci, a wi�c przyczyni� si� do wypadku. Odmawiaj�c poddania si� badaniu, pozbawi� si� Pan prawa do jednorazowego odszkodowania z tytu�u zaistnia�ego wypadku. Post�powanie KRUS by�o zatem zgodne z obowi�zuj�cymi przepisami.\nJestem pracownikiem du�ej firmy budowlanej. Zdarza si� czasem, �e kto� ulega podczas pracy wypadkowi. Wiem, �e specjalny zesp� sporz�dza protok� powypadkowy, ale chcia�bym wiedzie�, czy pracownik, kt�ry uleg� wypadkowi mo�e zg�osi� swoje uwagi odno�nie zawartych w nim ustale� faktycznych?\nTak. � 10 rozporz�dzenia Rady Ministr�w z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie ustalania okoliczno�ci i przyczyn wypadk�w przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a tak�e zakresu informacji zamieszczanych\nw rejestrze wypadk�w przy pracy (DzU nr 115, poz. 744, ost.zm. DzU z 2006 r., nr 215, poz. 1582) przewiduje pewne uprawnienia pracownika odno�nie sporz�dzanego protoko�u powypadkowego. Mianowicie zesp� powypadkowy obowi�zany jest zapozna� poszkodowanego, a tak�e cz�onk�w rodziny pracownika, kt�ry zmar�\nw wyniku wypadku przy pracy z tre�ci� protoko�u przed zatwierdzeniem przez pracodawc�. Ponadto zesp� zobligowany jest pouczy� zainteresowanych o przys�uguj�cym im prawie zg�oszenia uwag i zastrze�e� dotycz�cych ustale� faktycznych zawartych w protokole. Poszkodowany ma r�wnie� prawo wgl�du do akt sprawy oraz sporz�dzenia z nich notatek, odpis�w oraz kopii. Nie p�niej ni� w terminie 5 dni od sporz�dzenia protoko�u zatwierdza go pracodawca. W sytuacji, gdy wypadkowi uleg� w�a�nie pracodawca – protok� zatwierdza jego zast�pca lub upowa�niona osoba. Je�li pracodawca uzna, �e protok� nie odpowiada wymogom formalnym przewidzianym w przepisach rozporz�dzenia, lub gdy zosta�y zg�oszone zastrze�enia przez poszkodowanego, czy rodzin� pracownika zmar�ego w wyniku wypadku, w�wczas zwraca zespo�owi\nnie zatwierdzony protok�, celem wyja�nienia i uzupe�nienia go. Po dokonaniu tych czynno�ci zesp� sporz�dza nowy protok� nie p�niej ni� w ci�gu 5 dni. Zatwierdzony protok� zak�ad pracy jest obowi�zany niezw�ocznie\ndor�czy� poszkodowanemu, a w razie wypadku �miertelnego – cz�onkom rodziny. W tym ostatnim przypadku, jak r�wnie� protok� dotycz�cy wypadk�w ci�kich i zbiorowych nale�y dor�czy� tak�e w�a�ciwemu\nPonad rok temu wskutek po�lizgu na �wie�o wypastowanych schodach na terenie zak�adu pracy z�ama�em r�k�. Po tym zdarzeniu wyjecha�em za granic� i nie ubiega�em si� o �wiadczenia z tytu�u tego wypadku. Chcia�bym to uczyni� teraz, bowiem odczuwam skutki wypadku. Zastanawiam si� jednak, czy pracodawca posiada jeszcze dokumentacj� tego wypadku?\nPracodawca obowi�zany jest przechowywa� zar�wno protok� powypadkowy, jak r�wnie� pozosta�� dokumentacj� powypadkow� przez 10 lat. Nale�y pami�ta� r�wnie�, �e Kodeks pracy nak�ada na pracodawc�\nobowi�zek prowadzenia rejestru wypadk�w. Rejestr jest prowadzony na podstawie wszystkich protoko��w powypadkowych. Powinien zawiera�: imi� i nazwisko poszkodowanego, miejsce i dat� wypadku,\ninformacje dotycz�ce skutk�w wypadku dla poszkodowanego, dat� sporz�dzenia protoko�u powypadkowego, stwierdzenie czy wypadek jest wypadkiem przy pracy, dat� przekazania do ZUS wniosku o �wiadczenia\nz tytu�u wypadku przy pracy, liczb� dni niezdolno�ci do pracy oraz inne informacje, nie b�d�ce danymi osobowymi, kt�rych zamieszczenie w rejestrze jest celowe, w tym wnioski i zalecenia profilaktyczne zespo�u\npowypadkowego. Prawid�owy, sporz�dzony zgodnie z przepisami protok� stanowi niezb�dny dokument w celu ubiegania si� o �wiadczenia z tytu�u wypadk�w przy pracy. Ich katalog jest okre�lony w ustawie z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz.1673 ze zm.).\nOtrzyma�em polecenie od prze�o�onego, aby wraz z drugim pracownikiem zamontowa� wentylator dachowy. Podczas wci�gania wentylatora na dach lina zaczepi�a o opierzenie – kolega trzyma� lin�, a ja wychyli�em si�, aby odblokowa� lin� z zawieszonym wentylatorem. W tym momencie w wyniku du�ego przeci��enia dozna�em uczucia p�kni�cia w klatce piersiowej. Pomimo odczuwanego b�lu, zamontowa�em wentylator. Uda�em si� na posi�ek, a po jego spo�yciu, poniewa� b�l bardzo si� nasili�, za zgod� prze�o�onego uda�em si� do stacji pogotowia ratunkowego. Tu stwierdzono uraz pod�ebrowy klatki piersiowej i skierowano mnie na ostry dy�ur do szpitala. Po zrobieniu bada� wypuszczono mnie ze szpitala do domu z adnotacj�: „nie wymaga leczenia chirurgicznego”. Nazajutrz uda�em si� do lekarza i przez ponad miesi�c kontynuowa�em leczenie. Po zako�czeniu leczenia dostarczy�em pracodawcy dokumenty z pogotowia i ze szpitala. Zak�adowy inspektor bhp nie uzna� mojego przypadku za wypadek przy pracy, argumentuj�c to tym, �e w karcie informacyjnej z ostrego dy�uru napisano „nie wymaga leczenia chirurgicznego”. Nie wzi�� pod uwag� tego, �e na karcie z pogotowia ratunkowego jest wyra�nie napisane: „poszkodowany dozna� urazu lewej strony klatki piersiowej”. Prosz� o opini� i porad�, jak mam dalej post�pi� w dochodzeniu swoich praw.\nOdpowiadaj�c na Pana pytanie uprzejmie informujemy, �e zak�adowy inspektor bhp post�pi� niezgodnie z obowi�zuj�cymi przepisami, bowiem nie jest on podmiotem uprawnionym do ustalania, czy dane\nzdarzenie by�o wypadkiem przy pracy. Zgodnie z przepisem art. 234 � 1 Kodeksu pracy pracodawca ma obowi�zek, w razie zaistnienia wypadku, ustalenia jego przyczyn i okoliczno�ci. Tryb ustalania okoliczno�ci i przyczyn wypadku przy pracy okre�lony zosta� w rozporz�dzeniu Rady Ministr�w z dnia 28 lipca 1998 r. (DzU nr 115, poz.\n744 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami pracownik ma obowi�zek poinformowa� prze�o�onego o zaistnia�ym wypadku. Pracodawca tworzy w zak�adzie pracy zesp� powypadkowy, kt�ry bada przyczyny i okoliczno�ci zdarzenia i sporz�dza protok� powypadkowy, w kt�rym stwierdza czy dane zdarzenie by�o wypadkiem przy pracy, to znaczy czy zaistnia�e zdarzenie spe�nia wszystkie przes�anki ustalone w definicji wypadku przy pracy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673 ze zm.), za wypadek uwa�a sie zdarzenie nag�e wywo�ane przyczyn� zewn�trzn� powoduj�ce uraz lub �mier�, kt�re nast�pi�o w zwi�zku z praca. W opisanym przypadku nast�pi� uraz, natomiast okoliczno�� nag�o�ci zdarzenia i zwi�zek z prac�, a tak�e, czy zdarzenie to wywo�ane zosta�o przyczyn� zewn�trzn� powinien ustali� zesp� powypadkowy. Bior�c pod uwag� powy�sze, nale�y stwierdzi�, �e:\n-cie�ko�� urazu nie ma �adnego znaczenia dla ustalenia, �e dane zdarzenie by�o wypadkiem przy pracy\n-ustalenie czy dane zdarzenie by�o wypadkiem przy pracy, czy te� nie, musi by� dokonane przez zesp� powypadkowy w protokole powypadkowym. Od ustalenia zawartego w protokole, strony maj� prawo, na podstawie art. 189 Kodeksu post�powania cywilnego, odwo�a� sie do S�du Pracy i Ubezpiecze� Spo�ecznych.\nJestem funkcjonariuszem celnym i zak�ad pracy skierowa� mnie na 10- dniowe szkolenie. Po zaj�ciach, na Sali gimnastycznej o�rodka szkoleniowego skr�ci�em staw skokowy lewej nogi. Po wizycie w szpitalu za�o�ono mi gips i otrzyma�em zwolnienie lekarskie na 3 tygodnie. Czy nale�y mi si� jakie� odszkodowanie od ZUS. Nie jestem dodatkowo nigdzie ubezpieczony. Czy mo�na to zdarzenie traktowa� jako wypadek w pracy?\nZgodnie z art. 48a, ust.1 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz.1673 ze zm.) jej przepisy stosuje sie\nte. do wypadk�w funkcjonariuszy s�u�by celnej przy wykonywaniu obowi�zk�w s�u�bowych, kt�re nast�pi�y po dniu 31 grudnia 2002 r. Z tre�ci pytania mo�na wnioskowa�, �e omawiany wypadek wydarzy�\nsi� w roku 2007 r. dlatego te� maj� do niego zastosowanie przepisy wymienionej ustawy. Zgodnie z art.3, ust.2, pkt.1 wymienionej ustawy na r�wni z wypadkiem przy pracy uwa�a sie nag�e zdarzenie wywo�ane przyczyn� zewn�trzn�, kt�re nast�pi�o w zwi�zku z prac�, powoduj�ce uraz lub �mier�, kt�remu pracownik uleg� w czasie podr�y s�u�bowej w innych okoliczno�ciach ni. wymienione w art. 3 ust.1, chyba �e wypadek spowodowany zosta� post�powaniem pracownika, kt�re nie pozostaje w zwi�zku z wykonywaniem powierzonych mu zada�. Z opisu sprawy wynika, �e zainteresowany jest zatrudniony jako funkcjonariusz celny i zak�ad pracy zorganizowa� szkolenie. Jak stwierdza zainteresowany, wypadkowi uleg� po zaj�ciach na sali gimnastycznej, jednak nie poda� wielu istotnych informacji i dlatego udzielenie jednoznacznej odpowiedzi jest trudne. Z pytania nie wynika np., czy pobyt na sali gimnastycznej\nby� cz�ci� zaj�� szkoleniowych, czy te. by�y dobrowolnym, wybranym przez zainteresowanego zaj�ciem rekreacyjnym. Je�eli wypadek zdarzy� sie podczas zaj�� rekreacyjnych nie zwi�zanych z programem pobytu na szkoleniu, to bior�c pod uwag� tre�� cytowanego artyku�u trudno uzna�, �e pobyt na sali gimnastycznej ma zwi�zek z wykonywaniem obowi�zk�w przez funkcjonariusza celnego. Ponadto brak jest informacji o tym, jak dosz�o do tego zdarzenia, wiadomo tylko jaki wywo�a�o ono skutek. Nie mo�na wiec ocenia, czy zosta�a wyczerpana prawna definicja wypadku. Nale�y zaznaczy�, �e w przypadku wydania przez organ rentowy decyzji negatywnej, ubezpieczonemu przys�uguje prawo wniesienia\nodwo�ania do w�a�ciwego s�du rejonowego, kt�ry rozpatruje takie sprawy w trybie procesowym.\nProwadz� dzia�alno�� gospodarcz� od 1 listopada 2007 r., a ju� 10 stycznia 2008 r. uleg�em wypadkowi przy prowadzeniu tej dzia�alno�ci i przebywam, jak na razie, ponad 30 dni na zwolnieniu lekarskim. Czy otrzymam zasi�ek z ubezpieczenia wypadkowego?\nTak. Zasi�ek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego w wysoko�ci 100% podstawy wymiaru b�dzie wyp�acany bez wymaganego okresu wyczekiwania, kt�ry wynosi 180 dni w przypadku zasi�k�w z ubezpieczenia chorobowego. Do jego wyp�aty nie jest konieczne ani przyst�pienie do ubezpieczenia chorobowego, ani okres wyczekiwania. S1 to wiec korzystniejsze zasady ni. te, kt�re odnosz�\nsie do zasi�ku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego, gdzie wymagany jest wspomniany okres wyczekiwania, a wysoko�� jest okre�lana jako 80% podstawy wymiaru lub 70% podstawy wymiaru za okres pobytu w szpitalu. Je�eli wiec ZUS w prowadzonym post�powaniu uzna zdarzenie za wypadek przy prowadzeniu dzia�alno�ci gospodarczej, to b�dzie m�g� wyp�aci� zasi�ek z ubezpieczenia wypadkowego. Wymagane jest jednak, aby osoba prowadz�ca dzia�alno�� nie mia�a zaleg�o�ci w op�acaniu sk�adek na ubezpieczenie spo�eczne na kwot� przekraczaj�c� 6,60 z�. Je�eli ma zaleg�o�ci – przed otrzymaniem zasi�ku musi uregulowa� zaleg�o�ci wobec ZUS. Wymiar zasi�ku zale�y od podstawy wymiaru sk�adek na ubezpieczenie wypadkowe (czyli taka sama sk�adka, jak do ubezpieczenia emerytalno-rentowego) z pierwszego miesi�ca ubezpieczenia. Podstawa prawna: art. 6-9 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199 poz.1673 ze zm.).\nCzy pracownikowi, kt�ry uleg� wypadkowi w drodze z pracy do domu obecnie przys�uguje �wiadczenie rentowe?\nPrzypomnijmy, �e za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uwa�a sie nag�e zdarzenie wywo�ane przyczyn� zewn�trzn�, kt�re nast�pi�o w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia lub\ninnej dzia�alno�ci stanowi�cej tytu� ubezpieczenia rentowego, je�eli droga ta by�a najkr�tsza i nie zosta�a przerwana. Ponadto uwa�a sie, �e wypadek nast�pi� w drodze do lub z pracy, mimo, �e droga\nzosta�a przerwana, je�eli przerwa by�a �yciowo uzasadniona i jej czas nie przekracza� granic potrzeby, a tak�e w�wczas, gdy droga, nie b�d�c drog� najkr�tsz�, by�a dla ubezpieczonego, ze wzgl�d�w\nkomunikacyjnych drog� najdogodniejsz�. Za drog� do pracy lub z pracy uwa�a sie r�wnie. drog� do miejsca lub z miejsca:\n– innego zatrudnienia lub innej dzia�alno�ci stanowi�cej tytu� ubezpieczenia rentowego\n– zwyk�ego wykonywania funkcji lub ��da� zawodowych albo spo�ecznych\n– zwyk�ego spo�ywania posi�k�w\n– odbywania nauki lub studi�w.\nJe�eli pracownik uleg� wypadkowi spe�niaj�cemu powy�sze elementy, to powinien niezw�ocznie zawiadomi� o tym swojego pracodawc�. Pracodawca ustala okoliczno�ci i przyczyny wypadku\nw drodze do pracy lub z pracy w karcie wypadku. Trzeba zaznaczy�, �e do dnia 31 grudnia 2002 r. wypadek w drodze do pracy lub z pracy uprawnia� do �wiadcze� z ubezpieczenia wypadkowego.\nNatomiast od dnia 1 stycznia 2003 r. obowi�zuje ustawa z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673 ze zm.), kt�rej przepis�w nie stosuje sie do wypadku w drodze do pracy lub z pracy, a tym samym do �wiadcze� przys�uguj�cych pracownikowi z tego tytu�u. �wiadczenia przys�uguj�ce z tego tytu�u przeniesione zosta�y do ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze� Spo�ecznych, tzw. emerytalnej, kt�ra daje mo�liwo�� uzyskania renty z tytu�u niezdolno�ci b�d�cej skutkiem wypadku w drodze do pracy lub z pracy, a tak�e renty rodzinnej po osobie, kt�ra by�a uprawniona do takiej renty albo spe�nia�a warunki do jej przyznania. �atwiejsze obecnie uzyskanie renty z tytu�u niezdolno�ci do pracy przez osob�, kt�ra uleg�a wypadkowi w drodze do pracy lub\nz pracy i z tego powodu sta�a sie niezdolna do pracy polega na tym, �e nie musi ona wykazywa� odpowiednio d�ugiego okresu sk�adkowego i niesk�adkowego. Zatem, w razie wykazania nawet kr�tkiego sta�u pracy, pracownik, kt�ry sie sta� niezdolny do pracy w wyniku takiego wypadku mo�e uzyska� prawo do renty. Je�eli pracownik zmar� w wyniku wypadku w drodze do pracy lub z pracy, to cz�onkowie jego rodziny, o ile spe�niaj� warunki okre�lone w ustawie emerytalnej mog� uzyska� prawo do renty rodzinnej bez potrzeby dokumentowania odpowiedniego sta�u pracy zmar�ego. Musz� jednak (gdy s� w�tpliwo�ci) wykaza�, �e zmar� on w wyniku wypadku zaistnia�ego w drodze do pracy lub z pracy. Ponadto nale�y nadmieni�, �e osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1949 r., uprawnione do renty z tytu�u niezdolno�ci do pracy spowodowanej wypadkiem w drodze do pracy, mog� przej�� na wcze�niejsz� emerytur�. Kobieta uzyska to prawo po osi�gni�ciu wieku 55 lat, je�eli ma co najmniej 20-letni okres sk�adkowy i niesk�adkowy, a m�czyzna, je�li uko�czy 60 lat i ma co najmniej 25-letni okres sk�adkowy i niesk�adkowy.\nPracownik doje�d�aj�cy codziennie do pracy i z pracy w�asnym samochodem uleg� wypadkowi, gdy w czasie powrotu do domu zmienia� ko�o w samochodzie. Aby wykona� te czynno��, podjecha� do stacji benzynowej znajduj�cej sie w pobli�u drogi do domu. W czasie wykonywania tej naprawy zosta� potr�cony przez inny pojazd wyje�d�aj�cy ze stacji benzynowej po zatankowaniu samochodu. W tym przypadku jest to wypadek w drodze z pracy do domu.\nDwie osoby jad�ce samochodem s�u�bowym, �wiadczy�y prac�. Samoch�d ten uleg� wypadkowi, jednak osoby te nie dozna�y �adnych uraz�w, czyli nie mo�na m�wi� o wypadku. Czy w takim przypadku nale�y wype�ni� jakie� dokumenty, czy nale�y sporz�dzi� protok� powypadkowy, zg�osi� wypadek zbiorowy i gdzie?\nWypadkiem przy pracy jest wy��cznie takie zdarzenie, kt�re powoduje uraz lub �mier� (art.3 ust.1 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych – DzU nr 199, poz. 1673 ze zm.). W zwi�zku z tym, ka�de zdarzenie bezurazowe nie jest kwalifikowane jako wypadek przy pracy. Jest to tzw. zdarzenie potencjalnie wypadkowe. Przepisy prawne nie nak�adaj� na pracodawc� ani obowi�zku sporz�dzania protok�u, ani zg�aszania takiego zdarzenia. Jednak�e, ze wzgl�d�w profilaktycznych, wskazane jest rejestrowanie oraz ustalenie okoliczno�ci i przyczyn zdarze�.\nPracownik udawa� si� na badania okresowe w dniu, w kt�rym przypada� mu wynikaj�cy z grafiku dzie� wolny od pracy. Podczas wysiadania z samochodu, kt�ry zaparkowa� na parkingu przed gabinetem lekarskim dozna� skr�cenia stawu skokowego. Czy to zdarzenie mo�na zakwalifikowa� jako wypadek w drodze do pracy?\nZgodnie z art. 229 � 3 Kodeksu pracy badania lekarskie pracownik�w powinny by� przeprowadzone w miar� mo�liwo�ci w godzinach pracy. Za czas sp�dzony na badaniach lekarskich pracownikowi przys�uguje wynagrodzenie. Zatem, je�eli pracodawca nie ma mo�liwo�ci zorganizowania bada� w godzinach pracy, powinien udzieli� pracownikowi czasu wolnego w wymiarze, w jakim przebywa� na tych badaniach, bowiem czas jaki pracownik sp�dza na badaniach lekarskich nale�y traktowa� jako czas pracy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673 ze zm.) za wypadek przy pracy uwa�a si� nag�e zdarzenie wywo�ane przyczyn� zewn�trzn�, powoduj�ce uraz lub �mier�, kt�re nast�pi�o w zwi�zku z prac� w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze mi�dzy siedzib� pracodawcy a miejscem wykonywania obowi�zku wynikaj�cego ze stosunku pracy. Pracownik, udaj�c si� na podstawie skierowania pracodawcy na badania lekarskie, kt�re s� jego obowi�zkiem wynikaj�cym ze stosunku pracy, pozostaje w dyspozycji pracodawcy. W opisanym przypadku b�dzie to wi�c wypadek w drodze do pracy.\nDodatkowo warto wyja�ni�, �e zgodnie z cytowanym przepisem, aby uzna� takie zdarzenie za wypadek przy pracy, pracownik musia�by na badania lekarskie uda� si� z siedziby pracodawcy. Je�eli bowiem udaje si� na takie badania ze swojego miejsca zamieszkania, to nie jest w�wczas spe�niony jeden z istotnych element�w cytowanej definicji wypadku przy pracy. Aby zdarzenie uzna� za wypadek przy pracy, musz� by� spe�nione wszystkie elementy zawarte w tej definicji.\nJak zakwalifikowa� wypadek, kt�remu uleg� pracownik udaj�cy si� z szatni do stanowiska pracy. Potkn�� si� i na schodach skr�ci� nog� w kostce. Czy b�dzie to wypadek w pracy czy jeszcze w drodze do pracy? I jeszcze jedno. Zasi�ek chorobowy z tytu�u wypadku przy pracy jest wyp�acany w 100% wynagrodzenia, a w jakiej wysoko�ci przys�uguje z tytu�u wypadku w drodze do lub z pracy?\nZgodnie z definicj� cytowan� w odpowiedzi na poprzednie pytanie, zawart� w art. 3 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673 ze zm.), jest to typowy wypadek przy pracy, bowiem udaj�c si� z szatni na stanowisko pracy pracownik wykonywa� czynno�ci zwi�zane z prac�. Zgodnie z orzecznictwem S�du Najwy�szego droga do pracy ko�czy si� w momencie przekroczenia przez pracownika bramy zak�adu pracy. Od momentu jej przekroczenia pracownik jest obj�ty ochron� ubezpieczeniow�, chocia�by nawet w tym momencie pozostawa� poza swoim w�a�ciwym stanowiskiem pracy (uchwa�a SN z dnia 28 sierpnia 1978 r. III PZP 12/78).\nJe�eli chodzi o zasi�ki chorobowe przys�uguj�ce poszkodowanemu z tytu�u wypadku przy pracy, to s� one wyp�acane na podstawie przepis�w cytowanej wy�ej ustawy o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych. Zgodnie z art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 1 zasi�ek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego przys�uguje od pierwszego dnia niezdolno�ci do pracy w wysoko�ci 100% podstawy wymiaru. Zasi�ek ten przys�uguje poszkodowanemu niezale�nie od okresu podlegania ubezpieczeniu. Natomiast w przypadku niezdolno�ci do pracy wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy pracownik, na podstawie art. 92 � 1 pkt. 2 Kodeksu pracy, zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia przez okres 33 dni zwolnienia. Za czas niezdolno�ci do pracy powy�ej 33 dni w roku kalendarzowym pracownikowi przys�uguje zasi�ek chorobowy. Miesi�czny zasi�ek chorobowy w tym przypadku wynosi 100% podstawy wymiaru zasi�ku (art. 4 ust. 3 pkt 3 i art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o �wiadczeniach pieni�nych z ubezpieczenia spo�ecznego w razie choroby i macierzy�stwa – DzU nr 60, poz. 636 ze zm.).\nPracownik jest zatrudniony na stanowisku inkasenta. Po dokonaniu odczyt�w w osiedlu szed� do samochodu, kt�rym mia� jecha� do domu. Id�c, przewr�ci� si� na �liskiej powierzchni i z�ama� r�k�. Czy to jest wypadek w drodze z pracy do domu, czy jeszcze wypadek przy pracy?\nJe�eli pracownik nie wraca� do siedziby pracodawcy, a jecha� do domu po zako�czeniu pracy inkasenta, to rozpocz�� drog� do domu i wypadek ten nale�y traktowa� jako wypadek w drodze z pracy (por. odpowied� na pytanie 2.).\nW zg�oszeniu wypadku przy pracy podano dw�ch �wiadk�w, kt�rzy tak naprawd� nie widzieli bezpo�rednio zdarzenia, pracuj�c zas�oni�ci ekranami od miejsca wypadku. Czy tacy „�wiadkowie”, tylko z racji najbli�szego s�siedztwa, mog� lub powinni by� zg�aszani do tej roli?\nZgodnie z art. 234 � 1 Kodeksu pracy pracodawca, w razie wypadku przy pracy, jest obowi�zany do ustalenia w przewidzianym trybie okoliczno�ci i przyczyn wypadku. Tryb ustalania okoliczno�ci i przyczyn wypadku zosta� okre�lony w rozporz�dzeniu Rady Ministr�w z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie ustalania okoliczno�ci i przyczyn wypadk�w przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a tak�e zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadk�w przy pracy (DzU nr 115, poz. 744, zm. DzU z 2004 r. nr 14, poz. 117). Zgodnie z � 6 ust. 1 pkt. 4 tego rozporz�dzenia zesp� powypadkowy ma obowi�zek przes�uchania �wiadk�w wypadku.\nW toku ustalania okoliczno�ci i przyczyn wypadku nale�y przes�ucha� nie tylko osoby, kt�re by�y bezpo�rednimi �wiadkami zdarzenia, ale te� wszystkie, kt�re by�y �wiadkami okoliczno�ci przed i po zdarzeniu wypadkowym, je�eli maj� one znaczenie dla prawid�owego ustalenia przebiegu wypadku, w tym zwi�zku przyczynowego z prac�, nag�o�ci zdarzenia lub ustalenia przyczyny zewn�trznej. Niekiedy zeznania takich �wiadk�w maj� istotne znaczenie dla ustalenia czy dane zdarzenie by�o wypadkiem przy pracy i dlatego mo�na i nale�y zg�osi� �wiadk�w, o kt�rych jest mowa w pytaniu.\nPracuj� w hurtowni materia��w budowlanych. W czasie pracy dozna�am urazu kolana. Nast�pi�o to w trakcie mycia pojemnik�w znajduj�cych si� na samym dole rega�u. Wykonywa�am t� czynno�� w pozycji kucznej i bokiem do rega�u. W czasie wstawania poczu�am b�l. Nast�pi�o skr�cenie kolana, naderwanie wi�zad�a pobocznego oraz uszkodzenie ��kotki. W protokole powypadkowym zesp� powypadkowy uzna� zdarzenie za wypadek przy pracy, spowodowany przyczyn� zewn�trzn�. Natomiast ZUS nie chce wyp�aci� mi 100% zasi�ku chorobowego, uzasadniaj�c brakiem przyczyny zewn�trznej. Prosz� mi poradzi�, co mam robi�?\nZgodnie z art. 3 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz.167, nr 241, poz. 2074; z 2003 r. nr 83, poz.760, nr 223, poz. 2217; z 2004 r. nr 99, poz. 1001, nr 121, poz. 1264, nr 187, poz. 1925, nr 210, poz. 2135) za wypadek przy pracy uwa�a si� nag�e zdarzenie wywo�ane przyczyn� zewn�trzn� powoduj�ce uraz lub �mier�, kt�re nast�pi�o w zwi�zku z prac�, podczas lub w zwi�zku z wykonywaniem przez pracownika zwyk�ych czynno�ci lub polece� prze�o�onych. Aby zdarzenie by�o uznane za wypadek, i aby zosta�o przyznane �wiadczenia wypadkowe, musz� by� spe�nione wszystkie wymienione elementy charakterystyczne dla wypadku przy pracy. Jednym z nich jest przyczyna zewn�trzna zdarzenia. Przez przyczyn� zewn�trzn� zdarzenia rozumie si� takie czynniki, kt�re nie wyp�ywaj� z wewn�trznych w�a�ciwo�ci organizmu pracownika. Do przyczyn zewn�trznych mo�na zaliczy� si�y przyrody, urazy spowodowane dzia�aniem maszyn, urz�dze� lub narz�dzi pracy oraz innych czynnik�w, jak energia elektryczna, ha�as, wstrz�sy. W praktyce zdarza si�, �e wyst�puj� jednocze�nie dwie przyczyny: zewn�trzna i wewn�trzna w postaci schorzenia, na kt�re pracownik cierpia� wcze�niej. Przyk�adowo, je�li upadek pracownika zosta� wywo�any wy��cznie przyczyn� wewn�trzn�, maj�c� swe �r�d�o w stanie chorobowym pracownika, zdarzenie takie nie mo�e by� uznane za wypadek. Natomiast w razie dodatkowej wsp�istniej�cej przyczyny pochodz�cej z zewn�trz w postaci potkni�cia si� na mokrej powierzchni i np. jednoczesnego omdlenia, zdarzenie takie ma znamiona wypadku przy pracy. W przedstawionej przez pracownic� sprawie mo�na stwierdzi� tylko, �e wykonywa�a prac� w niewygodnej kucznej pozycji cia�a i przy wstawaniu nast�pi�o skr�cenie kolana. Na postawie takiego opisu zdarzenia trudno uzna�, aby wyst�pi�a przyczyna zewn�trzna (b�d� istniej�ca r�wnolegle przyczyna wewn�trzna). Je�eli zainteresowana nie zgadza si� z decyzj� Oddzia�u ZUS, mo�na poradzi�, aby od odmownej decyzji organu rentowego odwo�a�a si� do s�du. Termin na wniesienie odwo�ania wynosi miesi�c od daty otrzymania decyzji, a �rodki odwo�awcze s� szczeg�owo okre�lone w tre�ci pouczenia zawartego w decyzji.\nW jaki spos�b nale�y traktowa� zdarzenia wypadkowe, kt�rych skutki ujawniaj� si� dopiero w d�u�szym czasie? W jaki spos�b w takich przypadkach nale�y si� odnosi� do poj�cia nag�o�ci zdarzenia i w jaki spos�b przeprowadzi� post�powanie powypadkowe?\nPowszechnie przez nag�o�� zdarzenia rozumie si� natychmiastowe ujawnienie przyczyny zewn�trznej, wywo�uj�cej okre�lone skutki. Kryterium nag�o�ci przes�dza o tym, czy dane zdarzenie kwalifikuje si� jako wypadek przy pracy lub jako chorob� zawodow�. Ukszta�towana linia orzecznictwa s�dowego, okre�la, �e zdarzenie jest nag�e wtedy, gdy trwa nie d�u�ej ni� wynosi czas jednej zmiany roboczej. W omawianej sprawie odpowiedni b�dzie czas trwania zdarzenia wywo�uj�cego okre�lony skutek, kt�ry w niekt�rych przypadkach mo�e wyst�pi� nawet po up�ywie d�ugiego czasu. Mog� by� r�wnie� przypadki w kt�rych samo zdarzenie b�d�ce przyczyn� wypadku trwa d�u�ej, a skutek wyst�puje nagle (np. udar cieplny na skutek d�u�szego wykonywania pracy w wysokiej temperaturze). Dlatego granica czasowa w postaci zmiany roboczej nie zawsze mo�e by� traktowana w spos�b jednoznaczny, a ocena tej nag�o�ci powinna odbywa� si� z uwzgl�dnieniem okoliczno�ci konkretnego wypadku, a zatem (w nast�pstwie czego) post�powanie powypadkowe powinno zosta� przeprowadzane na podstawie obowi�zuj�cych przepis�w ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz.1673 ze zm.) i rozporz�dzenia Rady Ministr�w z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie ustalania okoliczno�ci i przyczyn wypadk�w przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a tak�e zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadk�w przy pracy (DzU nr 115, poz. 744, zm. DzU z 2004 r. nr 14, poz. 117).\nMia�am wypadek w pracy. Z�ama�a si� drabina z powodu zbyt d�ugiej eksploatacji. Mam orzeczony 5-procentowy uszczerbek na zdrowiu i dosta�am odszkodowanie z ZUS. Zastanawiam si� jednak, czy tak�e pracodawca nie powinien mi wyp�aci� jakiej� kwoty, bowiem wypadek wydarzy� si� z jego winy.\nDodatkowych roszcze� od pracodawcy za szkody poniesione na skutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej poszkodowany mo�e dochodzi� w trybie pow�dztwa cywilnego. Dochodzenie roszcze� jest mo�liwe na podstawie Kodeksu cywilnego art. 415, kt�ry stanowi: „Kto z winy swej wyrz�dzi� drugiemu szkod�, obowi�zany jest do jej naprawienia”. Jak wynika z tre�ci tego przepisu poszkodowany musi udowodni�, �e powsta�a szkoda, jej wysoko�� ponad odszkodowanie przys�uguj�ce z tytu�u ubezpieczenia spo�ecznego oraz win� osoby, kt�ra t� szkod� wyrz�dzi�a. Istnieje r�wnie� tzw. odpowiedzialno�� na zasadzie ryzyka (art. 435 kc). Odpowiedzialnym jest w tym przypadku prowadz�cy na w�asny rachunek przedsi�biorstwo lub zak�ad wprawiany w ruch za pomoc� si� przyrody (pary, gazu, elektryczno�ci, paliw p�ynnych). Ponosi on odpowiedzialno�� za szkod� na osobie lub mieniu, wyrz�dzon� komukolwiek przez ruch przedsi�biorstwa/zak�adu. W przypadku zastosowania tego przepisu, jako podstawy dochodzenia dodatkowego odszkodowania, nie trzeba udowadnia� winy prowadz�cego takie przedsi�biorstwo lub zak�ad, a jedynie udowodni�, �e podmiot odpowiedzialny prowadzi taki zak�ad (wprawiany w ruch za pomoc� si� przyrody) na w�asny rachunek (podmiotami w tym przypadku mog� by� zar�wno osoby fizyczne jak i prawne), oraz �e nast�pi�a szkoda, kt�ra zosta�a wyrz�dzona przez ruch tego przedsi�biorstwa, a tak�e wysoko�� szkody. Wy��czenie odpowiedzialno�ci mo�e nast�pi� tylko w trzech przypadkach, je�eli szkoda nast�pi�a skutkiem: a) si�y wy�szej, b) wy��cznie z winy poszkodowanego, c) z winy osoby trzeciej, za kt�r� prowadz�cy przedsi�biorstwo lub zak�ad nie ponosi odpowiedzialno�ci. O tym, �e szkoda nast�pi�a wy��cznie z winy poszkodowanego mo�na m�wi� wtedy, je�eli jego zachowanie pozostaje w normalnym zwi�zku przyczynowym z powsta�� szkod�. W innych przypadkach wina poszkodowanego mo�e by� jedynie podstaw� do zmniejszenia odszkodowania. Natomiast za osob� trzeci� rozumie si� osob� inn� ni� ta, kt�r� pos�uguje si� prowadz�cy przedsi�biorstwo lub zak�ad; za te bowiem ponosi on odpowiedzialno��. W tym przypadku ci�ar dowodu spoczywa nie na poszkodowanym, a na prowadz�cym przedsi�biorstwo lub zak�ad na w�asny rachunek. To on musi bowiem udowodni�, �e szkoda nast�pi�a z przyczyn wymienionych w tym przepisie. Roszczenia przys�uguj�ce poszkodowanemu zosta�y okre�lone w art. 444 i 445 Kodeksu cywilnego.\nPracownica uleg�a wypadkowi przy pracy, doznaj�c urazu – krwiak uda, zranienie i zdrapanie nask�rka podudzia. Skutki wypadku oszacowano na zero procent uszczerbku na zdrowiu i nie przyznano jednorazowego odszkodowania. Po kilku latach od wypadku wytworzy� si� rak w nodze, na kt�rej by� siniak uda i konieczna by�a amputacja nogi. Pracownica odby�a leczenie, chemioterapi� i uzyska�a I grup� inwalidzk� na sta�e. Po 13 latach od wypadku bieda zmusi�a poszkodowan� do ubiegania si� o �wiadczenia z tytu�u wypadku w pracy. W wyniku tych stara� orzeczono, �e nie nale�y si� zainteresowanej jednorazowe odszkodowanie, bowiem up�yn�o wi�cej ni� trzy lata od amputacji nogi. Zosta�a jej jednak przyznana renta powypadkowa. Czy to jest w porz�dku?\nZ przedstawionego stanu sprawy wynika, �e przed wielu laty pracownica uleg�a wypadkowi w pracy. Nast�pnie skutki wypadku „oszacowano” na 0%. Udzielaj�c odpowiedzi na pytanie, przyjmujemy, �e zak�ad pracy sporz�dzi� wymagan� do tego rodzaju �wiadczenia dokumentacj� i przes�a� do Zak�adu Ubezpiecze� Spo�ecznych w celu ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu w zwi�zku z tym wypadkiem.\nW czasie zaistnienia wypadku obowi�zywa�a ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. o �wiadczeniach z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU z 1983 r. nr 30, poz. 144 ze zm.), zgodnie z kt�r� p�atnikiem jednorazowego odszkodowania dla pracownika uspo�ecznionego zak�adu pracy jest zak�ad pracy zatrudniaj�cy pracownika w czasie wypadku, zapewne dlatego Oddzia� ZUS nie dokonywa� w�asnej kwalifikacji zdarzenia. Z dniem 1 stycznia 2003 r. wesz�a w �ycie ustawa z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673 ze zm.), w my�l kt�rej jednorazowe odszkodowanie z tytu�u wypadku przy pracy wyp�aca Zak�ad Ubezpiecze� Spo�ecznych.\nW art. 58 obowi�zuj�cej ustawy przewiduje si�, �e w sprawach nieuregulowanych stosuje si� odpowiednio przepisy ustawy o �wiadczeniach w razie choroby i macierzy�stwa oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze� Spo�ecznych. Zatem kwestia przedawnienia roszcze� nie jest regulowana – jak wcze�niej – na podstawie art. 291 � 1 Kodeksu pracy (roszczenia ze stosunku pracy ulegaj� przedawnieniu z up�ywem 3 lat od dnia, w kt�rym roszczenie sta�o si� wymagalne) oraz utrwalonego orzecznictwa s�d�w.\nUdzielenie w tej sprawie wi���cej odpowiedzi wymaga uzyskania informacji: kiedy zosta� zg�oszony wniosek do oddzia�u ZUS o jednorazowe odszkodowanie, czy organ rentowy rozpatrywa� spraw� jako wniosek pierwszorazowy czy te� kontynuacj� zg�oszonego przed laty wniosku o ustalenie uszczerbku na zdrowiu. Je�eli wniosek zainteresowanej o rent� wypadkow� i jednorazowe odszkodowanie zosta� zg�oszony po 31 grudnia 2002 r. po raz pierwszy, to Oddzia� ZUS powinien rozpatrzy� prawo do obu �wiadcze�. W celu ewentualnego ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu nale�a�o zainteresowan� skierowa� na badanie do lekarze orzecznika ZUS. Je�eli stan faktyczny jest inny, to sprawa wymaga analizy wszystkich dokument�w.\nNatomiast wnioski o rozpatrzenie uprawnie� do renty z tytu�u niezdolno�ci do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorob� zawodow� mog� by� zg�aszane w ka�dym czasie, poniewa� �aden przepis nie okre�la terminu na z�o�enie takiego wniosku zar�wno wcze�niej, jak te� pod rz�dami obowi�zuj�cej ustawy wypadkowej.\nJestem zatrudniony na stanowisku „przedstawiciela medycznego” w sp�ce farmaceutycznej. Do moich zada� nale�y reklamowanie wyrob�w mojej firmy w plac�wkach s�u�by zdrowia na terenie ca�ej Polski. Uleg�em wypadkowi samochodowemu w drodze mi�dzy siedzibami kolejnych klient�w. Czy takie zdarzenie mo�e zosta� uznane za wypadek w drodze do pracy, czy te� w pracy?\nZgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673 ze zm.) – za wypadek przy pracy uwa�a si� nag�e zdarzenie wywo�ane przyczyn� zewn�trzn�, powoduj�ce uraz lub �mier�, kt�re nast�pi�o w zwi�zku z prac�:\n– podczas lub w zwi�zku z wykonywaniem przez pracownika zwyk�ych czynno�ci lub polece� prze�o�onych\n– w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze mi�dzy siedzib� pracodawcy a miejscem wykonywania obowi�zku wynikaj�cego ze stosunku pracy.\nNa r�wni z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do �wiadcze� okre�lonych w ustawie, traktuje si� wypadek, kt�remu pracownik uleg� w czasie podr�y s�u�bowej, chyba �e wypadek spowodowany zosta� post�powaniem pracownika, kt�re nie pozostaje w zwi�zku z wykonywaniem powierzonych mu zada�. Z przedstawionego zapytania wynika, �e pracownicy zatrudnieni na stanowiskach „przedstawicieli medycznych” wykonuj� swoj� prac� na terenie ca�ego kraju, nie zawsze na terenie siedziby pracodawcy.\nZ opisu zdarzenia zawartego w pierwszym pytaniu wynika, �e danego dnia pracownik rozpocz�� prac� u klienta i uleg� wypadkowi mi�dzy siedzibami kolejnych klient�w. Zatem zdarzenie to mo�na zakwalifikowa� jako wypadek przy pracy, o ile wyczerpuje wszystkie elementy definicji wypadku przy pracy.\nJe�eli natomiast wypadek zdarzy si� bezpo�rednio w drodze mi�dzy domem pracownika a siedzib� pierwszego klienta to trudno uzna�, �e zdarzenie mia�o miejsce w pracy, bowiem zgodnie z ustalon� dotychczas i utrwalon� wyk�adni� poj�cia „drogi” – droga do pracy rozpoczyna si� po opuszczeniu przez pracownika jego domu i ko�czy z chwil� przekroczenia granicy terenu zak�adu pacy – a w omawianym przypadku pierwszej siedziby klienta.\nZdarzenie om�wione w drugim pytaniu jest zatem wypadkiem w drodze do pracy.\nW sierpniu br. pracownik uleg� wypadkowi przy pracy. Po zg�oszeniu wypadku zak�ad pracy przeprowadzi� postepowanie wyja�niaj�ce i zosta� sporz�dzony protok� wypadku przy pracy. W jakim terminie od daty wypadku pracodawca powinien przes�a� dokumenty, w celu wyp�acenia jednorazowego odszkodowania? Jakie s� obowi�zuj�ce stawki jednorazowego odszkodowania?\nW celu wszcz�cia post�powania o wyp�at� jednorazowego odszkodowania niezb�dne jest zg�oszenie przez pracownika (ubezpieczonego) do p�atnika sk�adek, odpowiedniego wniosku. Zg�oszenie faktu wypadku i sporz�dzenie dokumentacji wypadkowej nie jest r�wnowa�ne z wnioskiem o wyp�ate jednorazowego odszkodowania czy renty.\nWniosek o jednorazowe odszkodowanie, z�o�ony do p�atnika sk�adek, winien zawiera� opr�cz sprecyzowania wniosku – dane identyfikacyjne:\n– p�atnika sk�adek: numer NIP i REGON, a gdy p�atnikowi nie nadano obu tych numer�w lub jednego z nich – numer PESEL lub serie i numer dowodu osobistego albo paszportu\n– ubezpieczonego: numery PESEL i NIP, a w przypadku gdy ubezpieczony nie posiada tych numer�w lub jednego z nich – serie i numer dowodu osobistego albo paszportu.\nP�atnik sk�adek, po otrzymaniu wniosku, kompletuje dokumentacje niezbedn1 do ustalenia uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego, spowodowanego wypadkiem, a w szczeg�lno�ci:\n– protok� powypadkowy\n– za�wiadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza, pod kt�rego opiek1 znajduje sie ubezpieczony.\nP�atnik sk�adek, po zakonczeniu przez ubezpieczonego leczenia i rehabilitacji, przekazuje wniosek wraz ze skompletowan1 dokumentacj1 do organu rentowego w�a�ciwego ze wzgledu na miejsce zamieszkania osoby ubezpieczonej – pracownika. P�atnikiem jednorazowego odszkodowania jest Zak�ad Ubezpieczen Spo�ecznych, kt�ry przed skierowaniem do lekarza orzecznika ocenia dokumenty pod k1tem zasadno�ci zakwalifikowania danego zdarzenia jako wypadku przy pracy i zg�oszenia do ubezpieczenia wypadkowego, a tak?e bada inne okoliczno�ci maj1ce wp�yw na prawo do �wiadczen przys�uguj1cych z ustawy wypadkowej (np. stan trze�wo�ci). W organie rentowym, lekarz orzecznik, na podstawie przeprowadzonego badania orzeka o procentowym uszczerbku na zdrowiu, co jest podstaw1 ewentualnego przyznania jednorazowego odszkodowania.\nZatem termin przekazania dokument�w do Zak�adu Ubezpieczen Spo�ecznych jest uzale�niony od z�o�enia przez ubezpieczonego wniosku, a tak�e od zakonczenia leczenia i rehabilitacji. Przepisy ustawy tzw. wypadkowej nie przewiduj 1, jak to by�o do 31 grudnia 2002 r., wstepnego orzekania o uszczerbku na zdrowiu. Od 1 stycznia 2003 r. lekarz orzecznik orzeka o uszczerbku na zdrowiu po zakonczeniu leczenia. W okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. kwoty jednorazowych odszkodowan z tytu�u wypadku przy pracy lub choroby zawodowej wynosz1:\n– 412 z� za ka�dy procent sta�ego lub d�ugotrwa�ego uszczerbku na zdrowiu\n– 8013 z� z tytu�u orzeczenia ca�kowitej niezdolno�ci do pracy oraz niezdolno�ci do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego.\nPodstaw1 prawn1 w tej sprawie s�: ustawa z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199 poz.1673 ze zm.); rozporz1dzenie Ministra Pracy i Polityki Spo�ecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczeg�owych zasad orzekania o sta�ym lub d�ugotrwa�ym uszczerbku na zdrowiu, trybu postepowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postepowania o wyp�ate jednorazowego odszkodowania (DzU nr 234 poz.1974).\nCzy pracownikowi, kt�ry uleg� wypadkowi w czasie podr�y s�u�bowej przys�uguje jednorazowe odszkodowanie? Pan Andrzej F zosta� skierowany przez zak�ad pracy na szkolenie zawodowe do innej miejscowo�ci. Szkolenie odbywa�o si� w o�rodku, gdzie by�o zlokalizowanych kilka pawilon�w Program przewidywa� wyk�ady i cz�� praktyczn� – warsztaty. Podczas przemieszczania si� do innego pawilonu na warsztaty praktyczne zainteresowany przewr�ci� si� na oblodzonej powierzchni i dozna� powa�nego z�amania r�ki\nStosownie do przepis�w art. 3 ust. 2, pkt 1 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673 ze zm.) - za wypadek przy pracy uwa�a si� nag�e zdarzenie wywo�ane przyczyn� zewn�trzn� powoduj�ce uraz lub �mier�, kt�re nast�pi�o w zwi�zku z prac, podczas lub w zwi�zku z wykonywaniem przez pracownika zwyk�ych czynno�ci lub polece� prze�o�onych. Na r�wni z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do �wiadcze� okre�lonych w tej ustawie, traktuje si� wypadek, kt�remu pracownik uleg� w czasie podr�y s�u�bowej w okoliczno�ciach innych ni� wymienione wy�ej, chyba �e wypadek zosta� spowodowany post�powaniem pracownika, kt�re nie pozostaje w zwi�zku z wykonywaniem powierzonych mu zada�.\nOsoby uczestnicz�ce w szkoleniach poza miejscem zamieszkania ulegaj� cz�sto r�nym wypadkom. Je�eli szkolenie zawodowe pracownika odbywa si� w ramach podr�y s�u�bowej, to w�wczas prawo do jednorazowego odszkodowania przy¬s�uguje na takich samych zasadach, jak w przypadku wypadku w pracy.\nPracownik odbywa szkolenie w ramach podr�y s�u�bowej w�wczas, gdy otrzyma� od pracodawcy polecenie wyjazdu s�u�bowego. Nie dotyczy to jednak przypadku, gdy wypadek zosta� spowodowany post�powaniem pracownika, kt�re nie pozostawa�o w zwi�zku ze szkoleniem, np. samowolne opuszczenie szkolenia w celu odwiedzenia znajomych.\nW praktyce przyjmowany jest szeroki zakres ochrony pracownika w czasie szkolenia, np. prawo do korzystania z odpoczynku, pomocy medycznej czy spo�ywania posi�k�w, r�wnie� poza miejscem zakwaterowania, bowiem trudno jest ograniczy� t� ochron� tylko do czynno�ci zwi�zanych z celem wyjazdu, tym bardziej gdy wyjazd s�u�bowy trwa kilka dni.\nZ przedstawionego pytania wynika, �e zainteresowany uleg� wypadkowi podczas pobytu na szkoleniu zawodowym. Posiada� polecenie wyjazdu s�u�bowego wystawione przez pracodawc�, a zdarzenie, kt�remu uleg� wyczerpuje definicj� wypadku przy pracy, bo nast�pi�o nagle, na skutek przyczyny zewn�trznej, spowodowa�o uraz i mia�o niew�tpliwy zwi�zek z prac�. W zwi�zku z tym zainteresowanemu przys�uguje jednorazowe odszkodowanie.\nCzy w �wietle obowi�zuj�cych przepis�w stan nietrze�wo�ci lub odurzenia stanowi przeszkod� do uzyskania �wiadcze� przys�uguj�cych na podstawie ustawy tzw. wypadkowej? – pyta pracownik s�u�by bhp du�ego przedsi�biorstwa budowlanego.\nPodobnie jak pod rz�dami ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o �wiadczeniach z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU z 2003 r., nr 30, poz. 144 ze zm.), ustawa z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych, tzw. wypadkowa stanowi, i? �wiadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przys�uguj� ubezpieczonemu, kt�ry b�d�c w stanie nietrze�wo�ci, przyczyni� si� w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.\nW ustawie wypadkowej rozszerzono katalog �rodk�w, kt�rych spo�ycie wywo�uje okre�lone skutki, zar�wno w organizmie ubez¬pieczonego, jak i zdolno�ci postrzegania przez ubezpieczonego zdarze� i ich oceny, oraz wyklucza czy te� utrudnia podejmowanie racjonalnego dzia�ania. Tak wi�c - zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej - przyznanie �wiadcze� tym ubezpieczonym, kt�rzy w znacznym stopniu przyczynili si� do wypadku, a znajdowali si� pod wp�ywem �rodk�w odurzaj�cych lub substancji psychotropowych - jest wykluczone.\nWarunkiem wy��czenia prawa do �wiadcze� jest przyczynie-nie si� ubezpieczonego, i to w stopniu znacznym, do powstania wypadku. Sam stan nietrze�wo�ci ubezpieczonego lub stan wynikaj�cy z za�ycia �rodk�w psychotropowych b�d� odurzaj�-cych nie jest wystarczaj�c� przes�ank� do pozbawienia go prawa do �wiadcze� przewidzianych w ustawie, chyba �e p�atnik sk�adek na podstawie okoliczno�ci zdarzenia ustali, �e nast�pi�o prze¬rwanie zwi�zku z prac�. A zatem zachowanie ubezpieczonego, kt�ry by� w stanie nietrze�wo�ci lub pod wp�ywem �rodk�w odu¬rzaj�cych lub psychotropowych, musi stanowi� wsp�przyczyn� zaistnienia wypadku, aby ubezpieczonemu odm�wi� �wiadcze� wymienionych w ustawie.\nW �wietle art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 26 pa�dziernika 1982 r. o wychowaniu w trze�wo�ci i przeciwdzia�aniu alkoholizmowi (DzU nr 35 poz. 230 z p�n. zm.) stan nietrze�wo�ci zachodzi, gdy zawar¬to�� alkoholu w organizmie wynosi:\n-\tst�enie we krwi powy�ej 0,5‰ alkoholu albo\n-\tobecno�� w wydychanym powietrzu powy�ej 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.\nSamo przebywanie pod wp�ywem alkoholu w czasie spowo-dowania wypadku przy pracy nie jest r�wnoznaczne ze stanem nietrze�wo�ci. Przepis art. 21 ust. 2 ustawy wypadkowej uzale�nia mo�liwo�� pozbawienia pracownika prawa do �wiadcze� okre�lo¬nych w ustawie od tego, czy pracownik w chwili wypadku by� w stanie nietrze�wo�ci, a wi � c czy zawarto�� alkoholu we krwi przekracza�a 0,5‰ (por. wyrok Sdu Apelacyjnego w Gda�sku z dnia 13 stycznia 1994 r. III AUr 1070/93 PS - wk�. 1995/3/23).\nArt. 6 pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdzia�aniu narkomanii (DzU nr 75 poz. 468 z po�n. zm.) stanowi, i� �rodkiem odurzaj�cym jest ka�da substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego dzia�aj�c� na o�rodkowy uk�ad nerwowy, okre¬�lona w wykazie �rodk�w odurzaj�cych stanowi�cym za��cznik nr 2 do niniejszej ustawy. Natomiast substancj� psychotropow� jest ka�da substancja pochodzenia naturalnego (w tym grzyby halucynogenne) lub syntetycznego dzia�aj�c� na o�rodkowy uk�ad nerwowy, okre�lona w wykazie substancji psychotropowych. Wykaz substancji psychotropowych stanowi za��cznik nr 3 do ustawy o przeciwdzia�aniu narkomanii.\nW art. 21 ust. 3 ustawy wypadkowej okre�lono tryb post�-powania w przypadku, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, �e ubezpieczony znajdowa� si� w stanie nietrze�wo�ci lub pod wp�ywem �rodk�w odurzaj�cych lub substancji psychotropo¬wych. W takiej sytuacji - p�atnik sk�adek kieruje ubezpieczonego na badania niezb�dne do ustalenia zawarto�ci alkoholu, �rodk�w odurzaj�cych lub substancji psychotropowych w organizmie. Ubezpieczony jest obowi�zany podda� si� takiemu badaniu. Odmowa poddania si� badaniu, czy te� inne zachowanie unie-mo�liwiaj�ce przeprowadzenie badania powoduje pozbawienie prawa do �wiadcze�. Tak drastyczne skutki nie zachodz� w�w¬czas, je�eli ubezpieczony udowodni, �e mia�y miejsce przyczyny, kt�re uniemo�liwi�y poddanie si� temu badaniu. Koszty przepro¬wadzenia takich bada� s� zwracane przez Zak�ad Ubezpiecze� Spo�ecznych p�atnikowi sk�adek, kt�ry kieruje na takie badania. Je�eli przeprowadzone badania wyka��, i� ubezpieczony znaj-dowa� si� w stanie nietrze�wo�ci, b�d� pod wp�ywem �rodk�w odurzaj�cych czy te� psychotropowych, a on sam przyczyni� si� w znacznym stopniu do wypadku - w�wczas koszty bada� obci��aj� ubezpieczonego.\nWy��czenie prawa do �wiadcze� z powy�szych przyczyn nie do-tyczy uprawnionych cz�onk�w rodziny. Wobec tego, w sytuacji, gdy w wyniku wypadku przy pracy zmar� ubezpieczony, nawet gdy wy¬padek powsta� na skutek przyczynienia si� ubezpieczonego b�d � cego w stanie nietrze�wo�ci lub pod wp�ywem �rodk�w odurzajcych (psychotropowych), uprawnieni cz�onkowie rodziny nie zostaj� pozbawieni prawa do przys�uguj�cych im �wiadcze�, okre�lonych w\nustawie o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych.\nPodstawa prawna: ustawa z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz.1673 ze zm.).\nW 2001 roku uleg�em wypadkowi w pracy i dosta�em z tego tytu�u rent�, a w dwa lata p�niej, po sko�czeniu 60 lat przeszed�em na emerytur� i ZUS zacz�� wyp�aca� te �wiad-czenia w p�torakrotnej wysoko�ci. Teraz trafi�a mi si� praca na p� etatu i mam nast�puj�ce w�tpliwo�ci. Czy osoba uprawniona do emerytury i do renty z tytu�u niezdolno�ci do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy nadal mo�e pobiera� te �wiadczenia i pracowa�?\nDo ko�ca 2002 r. osoby uprawnione do emerytury i renty z tytu�u niezdolno�ci do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorob� zawodow� pobiera�y jedno �wiadczenie w pe�nej wysoko�ci i po�ow� drugie go. Obecnie takie prawo zachowa�y jedynie te osoby, kt�re nie osi�gaj� �adnego przychodu z pracy obj�tej ubezpieczeniami spo�ecznymi. Je�li osi � gaj� taki przy ch�d - niezale�nie od tego, jak jest on wysoki - mog� pobiera� tylko jedno z przys�uguj�cych �wiadcze�. Wy p�ata tego �wiadczenia jest jednak uzale�niona od tego, czy nie zosta�y przekroczone dopuszczalne limity zarobk�w. Limity te, w relacji do przeci�tnego wynagrodzenia okre�la i og�asza w komunikatach Prezes G��wnego Urz�du Statystycznego. Nale�y zaznaczy�, �e przych�d nie przekraczaj�cy 70% kwoty przeci�tnego wynagrodzenia (od 1 grudnia br. wynosi on 1643,10 z�) nie powoduje zmniejszenia �wiadczenia emerytalno-rentowego, przych�d przekraczaj�cy 130% kwoty przeci�tnego wynagrodzenia (od 1 grudnia br. wynosi on 3051,50 z�) powoduje wstrzymanie wyp�aty tego �wiadczenia, za� przych�d zawieraj�cy si� pomi�dzy tymi kwotami powoduje cz�ciowe zmniejszenie �wiadczenia. Ograniczenia te nie dotycz� emeryta, kt�ry osi�gn�� ju� podstawowy wiek emerytalny. Z informacji zawartej w pytaniu wynika, �e jego Autor nie uko�czy� jeszcze 65. roku �ycia, a zatem pobieraj�c �wiadczenia i zarobkuj�c musi si� liczy� z tymi ograniczeniami przychodu.\nPodstawa prawna: ustawa z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz.1673 ze zm.) oraz ustawa z dnia 17 grudnia 1999 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze� Spo�ecznych (DzU z 2004 nr 39, poz. 353 ze zm.).\nMoja �ona zosta�a przyj�ta do pracy na okres pr�bny (czas okre�lony - 3 miesi�ce) przez osob� prowadz�c� dzia�alno�� gospodarcz�. Wcze�niej - po 9 latach nieprzerwanej pracy zawodowej – mia�a 2-miesi�czn� przerw�. Trzy dni po rozpo¬cz�ciu pracy dosz�o do wypadku. W ramach jej obowi�zk�w by�y spotkania u klient�w. Prac� zaczyna o godz. 8.00. Wracaj�c z jednego z takich spotka� (o godz. 8.45), na oznakowanym przej�ciu dla pieszych w bezpo�rednim s�siedztwie firmy zosta�a potr�cona przez samoch�d, w wyniku czego dozna�a z�amania kr�gos�upa. W zwi�zku z tym wypadkiem nasuwa si� kilka pyta�. Czy jest to wypadek w pracy i jakie uprawnienia wynikaj� z tego tytu�u? Jak i przez kogo powinien zosta� zg�oszony, je�eli praco¬dawca go nie zg�osi� (�ona po wyj�ciu ze szpitala ci�gle nie mo�e samodzielnie si� porusza� - le�y unieruchomiona w gorsecie)? Policja uj�a sprawc� i prowadzone jest dochodzenie. Czy �ona - mimo przebywania na zwolnieniu lekarskim - mo�e zosta� zwolniona z pracy po up�ywie trzech miesi�cy, na kt�re zosta�a zawarta umowa o prac�?\nZgodnie z definicj� zawart� w art. 3 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673) za wypadek przy pracy uwa�a si� zdarzenie nag�e, wywo�ane przyczyn� zewn�trzn�, powoduj�ce uraz lub �mier�, kt�re nast�pi�o mi�dzy innymi w cza¬sie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze mi�dzy siedzib� pracodawcy a miejscem wykonywania obowi�zku wynikaj�cego ze stosunku pracy. W zwi�zku z tym wypadek ony jest wypadkiem przy pracy. Przywileje zwi�zane z wypadkiem przy pracy, a raczej �wiadczenia nale�ne �onie zawarte s� w przepisach cytowanej ustawy. Jednak�e, aby m�c ubiega� si� o te �wiadczenia (p�atne z ZUS), musi by� stwierdzone przez komisj� powypadkow� powo�an� przez pracodawc�, �e dane zdarzenie by�o wypadkiem przy pracy, i �e nie zachodz� okoliczno�ci wykluczaj�ce prawo do �wiadcze�. O wypadku nale�y wi�c powiadomi� pracodawc�, kt�ry powinien powo�a� zesp�l powypadkowy w celu ustalenia okoliczno�ci i przyczyn wypadku oraz stwierdzi� w protokole powypadkowym, czy dane zdarzenie by�o wypadkiem przy pracy. Zesp� powypadkowy jest obowi�zany wykorzysta� w toku prac materia�y zebrane przez organy prowadz�ce �ledztwo lub dochodzenie.\nJe�eli chodzi o rozwi�zanie umowy o prac� zawartej na czas okre�lony, to zgodnie z Kodeksem pracy (art. 30) rozwi�zuje si� ona z up�ywem czasu, na kt�ry by�a zawarta. Zakaz dotyczy wypowiadania umowy o prac� (nie jej rozwi�zania) w czasie urlopu lub innej usprawiedliwionej nieobecno�ci w pracy. W opisanym przypadku pracodawca nie wypowiada umowy o prac�, lecz wygasa ona z up�ywem czasu, na kt�ry zosta�a zawarta, czyli po up�ywie trzech miesi�cy.\nPracownik otrzyma� zgod� na studia i je�dzi� na zaj�cia na podstawie delegacji (wystawionej na PKS). Wracaj�c do domu z zaj��, mia� w drodze wypadek samochodowy (nie z jego winy). Sporz�dzono kart� wypadku, kwalifikuj�c to zdarzenie jako wypadek w drodze z pracy. Poszkodowany nie zgadza si� z tym, uwa�aj�c, �e by� to wypadek traktowany na r�wni z wypadkiem przy pracy, a wi�c powinien zosta� sporz�dzony protok� powypadkowy, przyznane odszkodowanie itd. Czy pracownik ma racj�?\nZgodnie z art. 57b. ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze� Spo�ecznych (DzU nr 162, poz. 1118 ze zm.) Za drog� do pracy lub z pracy opr�cz drogi z domu do pracy lub z pracy do domu, uwa�a si� r�wnie� drog� do miejsca lub z miejsca odbywania naukiR. W �wietle tej definicji nie budzi w�tpliwo�ci, �e wypadek zaistnia�y podczas drogi na lub z zaj�� na studiach jest wypadkiem w drodze do pracy. W przedstawionym w pytaniu stanie faktycznym w�tpliwo�ci budzi jednak fakt wystawienia delegacji na wyjazd na zaj�cia. Z tre�ci pytania nie wynika dlaczego zak�ad pracy wystawi� t� delegacj� oraz w jakim celu. Czy delegacja by�a wystawiona w celu pokrycia koszt�w podr�y, czy te� usprawiedliwienia ewentualnej nieobecno�ci pracownika w zwi�zku z uczestniczeniem w zaj�ciach? Zgoda na podj�cie studi�w nie nak�ada bowiem na pracodawce obowi�zku wystawiania delegacji na podr�e zwi�zane z udzia�em w zaj�ciach. Wydaje si� jednak, �e wystawionej w tym przypadku delegacji nie mo�na traktowa� jako r�wnoznacznej z wystawion� w celu podr�y s�u�bowej, o kt�rej mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673 ze zm). W tym ostatnim przypadku chodzi bowiem o podr� s�u�bow�, w czasie kt�rej delegowany pracownik wykonuje prac� w interesie lub na rzecz pracodawcy, co nie mia�o miejsca w sytuacji opisanej w pytaniu. Zatem pracownik nie ma racji, twierdz�c, �e zaistnia�y wypadek nale�y traktowa� na r�wni z wypadkiem przy pracy.\nWypadek mia� pracodawca, kt�ry jest dyrektorem na podstawie powo�ania przez organ samorz�dowy. Do kogo powinien zg�osi� wypadek i kto przeprowadza post�powanie powypadkowe?\nPracodawca b�d�cy dyrektorem na podstawie powo�ania przez organ samorz�dowy jest takim samym pracownikiem jak inni zatrudnieni w tym zak�adzie pracy. Pracownikiem jest bowiem osoba zatrudniona na podstawie umowy o prac�, powo�ania, wyboru, mianowania lub sp�dzielczej umowy o prac� (art. 2 Kp). Dlatego te� w tym przypadku nale�y post�powa� tak samo jak w przypadku wypadku, jakiemu uleg�by pracownik zak�adu nie b�d�cy pracodawc�.\nJestem pracownikiem s�u�by bhp. Co by�oby, gdybym uleg� wypadkowi na terenie mojego zak�adu pracy, kto w takiej sytuacji powinien sporz�dzi� protok� powypadkowy?\nSytuacja taka nie zosta�a prawnie uregulowana. Nie ulega w�tpliwo�ci, �e osoba poszkodowana nie mo�e uczestniczy� w post�powaniu dotycz�cym ustalania okoliczno�ci i przyczyn wypadku przy pracy jak te� w sporz�dzaniu protok�u powypadkowego. Pracodawca w takim przypadku, powinien po-wo�a� zesp� powypadkowy, w sk�ad kt�rego wchodzi w miejsce poszkodowanego pracownika s�u�by bhp pracodawca lub (je�eli w zak�adzie pracy nie ma drugiego pracownika s�u�by bhp) specjalista spoza zak�adu pracy (�4 ust. 1 rozporz�dzenia Rady Ministr�w z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie ustalania okoliczno�ci i przyczyn wypadk�w przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a tak�e zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadk�w przy pracy - DzU nr 115, poz. 744 ze zmianami).\nPracownica, za zgod� prze�o�onego, wysz�a w godzinach pracy poza teren zak�adu pracy w celach prywatnych. Uleg�a w drodze wypadkowi samochodowemu. Jak nale�y traktowa� taki wypadek?\nNie ulega w�tpliwo�ci, �e nie b�dzie to w �adnym przypadku wypadek przy pracy ani wypadek traktowany na r�wni z wypadkiem przy pracy. Brak bowiem w tym zdarzeniu podstawowego elementu definicji wypadku przy pracy, tj. zwi�zku z prac� (pracownica wysz�a w celach prywatnych). Zgoda prze�o�onego, kt�ra jest istotna dla usprawiedliwienia nieobecno�ci pracownicy, nie ma znaczenia dla uznania takiego zdarzenia za wypadek przy pracy.\nZdarzenia tego nie mo�na r�wnie� uzna� za wypadek w drodze do pracy lub z pracy. Zgodnie z definicj� zawart� w art. 57b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze� Spo�ecznych (tj. DzU z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zmianami) wypadek w drodze do pracy lub z pracy ma miejsce w�wczas, je�eli nast�pi� w drodze z domu do pracy lub z pracy do domu, w drodze do lub z miejsca: innego zatrudnienia lub innej dzia�alno�ci stanowi�cej tytu� ubezpieczenia rentowego, zwyk�ego wykonywania funkcji lub zada� zawodowych albo spo�ecznych, zwyk�ego spo�ywania posi�k�w, odbywania nauki lub studi�w. Droga ta musi by� najkr�tsza (z uwzgl�dnieniem najdogodniejszych po��cze� komunikacyjnych) i nie przerwana, chyba �e przerwa by�a �yciowo uzasadniona i jej czas nie przekracza� granic potrzeby.\nJe�eli wyj�cie poszkodowanej pracownicy nie by�o zwi�zane z wykonywaniem wymienionych zada�, to w �wietle cytowanej definicji nie mo�na uzna�, �e odbywa�a ona drog� do pracy lub z pracy. Wyj�tek stanowi tutaj okoliczno��, �e pracownica odbywa�a powt�rnie drog� z domu do pracy po za�atwieniu sprawy osobistej, je�li w tym celu uzyska�a ona czasowe zwolnienie z pracy (wyrok SN z dnia 25 stycznia 1980 r. III URN 59/79).\nMia�em powa�ny wypadek w pracy w wyniku kt�rego le�a�em przez blisko miesi�c w szpitalu ze wstrz��nieniem m�zgu. S�ysza�em, �e aby uzna� zdarzenie za wypadek przy pracy musi nast�pi� m.in. uraz. Prosz� szerzej wyja�ni� to poj�cie, r�wnie� w kontek�cie wstrz��nienia m�zgu, kt�rego dozna�em.\nZgodnie z ustaw� z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673 ze zm.), tzw. ustaw� wypadkow�, za wypadek przy pracy uwa�a si� zdarzenie nag�e wywo�ane przyczyn� zewn�trzn�, kt�re nast�pi�o w zwi�zku z prac� i kt�rego skutkiem jest uraz lub �mier�.\nW ustawie wypadkowej poj�cie uraz zdefiniowano nast�puj�co: uraz to uszkodzenie tkanek cia�a i narz�d�w cz�owieka wskutek dzia�ania czynnika zewn�trznego. W ustawie nie okre�lono rozmiaru urazu, jak r�wnie� tego czy uraz powinien by� trwa�y czy d�ugotrwa�y. Zatem bez wzgl�du na to czy uszkodzenie tkanek, czy narz�d�w skutkowa�o niezdolno�ci� do pracy z powodu choroby, czy te� nie, a zosta�o spowodowane przyczyn� zewn�trzn�, bez wzgl�du na rodzaj i rozleg�o�� uszkodzenia powinno by� uznane za uraz. O uszkodzeniu tkanek mo�na m�wi� w kontek�cie np. skaleczenia lub st�uczenia, a o uszkodzeniu narz�d�w w przypadku zwichni�cia, z�amania ko�czyny, wstrz��nienia m�zgu. W wyniku zadzia�ania przyczyny zewn�trznej mo�e nast�pi� jednoczesne uszkodzenie tkanek i narz�d�w, np. skaleczenie ko�czyny (uszkodzenie tkanki) mo�e by� jednocze�nie uszkodzeniem tej ko�czyny (uszkodzeniem narz�du). Zatem wstrz��nienie m�zgu w przypadku czytelnika jest urazem.\nUraz mo�e by� natychmiastowym nast�pstwem wypadku lub te� ujawni� si� w p�niejszym okresie oraz wyst�pi� w r�nych rozmiarach.\nWypadek mo�e by� r�wnie� ci�ki i spowodowa� r�ne skutki, tak�e wskazane wprost przez ustaw� wypadkow� w art.3 ust.5. B�dzie to wi�c wypadek, w wyniku kt�rego nast�pi�o ci�kie uszkodzenie cia�a, takie jak utrata wzroku, s�uchu, mowy czy zdolno�ci rozrodczej. Za ci�ki wypadek uwa�a si� r�wnie� inne uszkodzenie cia�a albo rozstr�j zdrowia, naruszaj�ce podstawowe funkcje organizmu, a tak�e chorob� nieuleczaln� lub zagra�aj�c� �yciu trwa�� chorob� psychiczn� , jak te� wypadek powoduj�cy ca�kowit� lub cz�ciow� niezdolno�� do pracy w zawodzie albo trwa�e, istotne zeszpecenie lub zniekszta�cenie cia�a.\nPoj�cie �miertelny wypadek zosta�o na potrzeby ustawy wypadkowej zdefiniowane w art.3 ust.4. Jest to wypadek, w wyniku kt�rego nast�pi�a �mier� nie tylko jako bezpo�redni skutek wypadku, lecz tak�e w okresie p�niejszym, nieprzekraczaj�cym sze�ciu miesi�cy od dnia wypadku.\nJe�eli �mier� nast�pi�a po up�ywie 6 miesi�cy, okre�lonych w ustawie wypadkowe], wypadek nie mo�e by� uznany za wypadek �miertelny w rozumieniu art 3 ust.4 ustawy.\nM�j m�� zmar� w wyniku wypadku przy pracy. Wypadek mia� miejsce, poniewa� m�� by� w stanie nietrze�wo�ci. Pracodawca twierdzi, �e m�� przerywa� prac�, pi� alkohol i przyczyni� si� do wypadku. Natomiast koledzy, kt�rzy pracowali razem z m�em m�wi�, �e pracowa� ca�y czas do chwili wypadku. Czy mog� stara� si� o jednorazowe odszkodowanie?\nOdpowiadaj�c na pytanie Czytelniczki, nale�y stwierdzi�, �e zgodnie z ustaw� z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673 ze zm.), tzw wypadkow�, mo�e Pani ubiega� si� o �wiadczenie wypadkowe w formie jednorazowego odszkodowania lub renty rodzinnej, je�eli zdarzenie, w wyniku kt�rego �mier� poni�s� m��, zosta�o uznane za wypadek przy pracy. Z pytania Pani nie wynika jednoznacznie, �e zdarzenie to zosta�o uznane za wypadek przy pracy w wyniku ustalenia i analizy jego przyczyn i okoliczno�ci. O �wiadczenia wypadkowe mo�e si� Pani ubiega� nawet w�wczas, je�eli zmar�y pracownik znacznie przyczyni� si� do wypadku przy pracy i by� w stanie nietrze�wo�ci.\nPrzypomnijmy, �e zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy wypadkowej, za wypadek przy pracy uwa�a si� nag�e zdarzenie wywo�ane przyczyn� zewn�trzn� powoduj�ce uraz lub �mier�, kt�re nast�pi�o w zwi�zku z prac� podczas lub w zwi�zku z wykonywaniem przez pracownika zwyk�ych czynno�ci lub polece� prze�o�onych.\nW przypadku, o kt�ry pyta Czytelniczka do ustalenia czy zdarzenie by�o wypadkiem przy pracy znaczenie ma to, czy wyst�pi� zwi�zek zdarzenia z prac�. Wed�ug ustawy wypadkowej zwi�zek z prac� oznacza miejscowe, czasowe i funkcjonalne powi�zanie przyczyny zewn�trznej z wykonywaniem ubezpieczonej czynno�ci. Przyczyna zewn�trzna musi zatem dzia�a� podczas wykonywania pracy, wskazuj�c na jej zwi�zek z czynno�ciami pracownika.\nPodkre�li� nale�y, i� o zerwaniu zwi�zku z prac� mog�oby przes�dzi� tylko �wiadome i zawinione przeniesienie si� ze sfery spraw zwi�zanych z prac� do sfery spraw prywatnych.\nStan nietrze�wo�ci bywa zazwyczaj jednym ze sposob�w zerwania wi�zi z prac�. O zerwaniu tego zwi�zku decyduj�, tak�e inne okoliczno�ci faktyczne, jak np. samowolna przerwa w pracy b�d� sytuacja, kiedy kierownik nie dopu�ci� pracownika albo odsun�� od jej �wiadczenia, a pracownik wbrew temu �wiadczy� prac� i uleg� wypadkowi.\nStan nietrze�wo�ci nie jest zdefiniowany w ustawie wypadkowej, wobec czego nale�y odwo�a� si� do definicji ustawowej zawartej w przepisach ustawy z dnia 26 pa�dziernika 1982 r. o wychowaniu w trze�wo�ci i przeciwdzia�aniu alkoholizmowi (DzU z 2002 r., nr 147, poz.1231), zgodnie z kt�r� - stan nietrze�wo�ci zachodzi, gdy zawarto�� alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do st�enia we krwi powy�ej 0,5 promila alkoholu, albo obecno�ci w wydychanym powietrzu powy�ej 0,25 mg alkoholu w 1 dcm3.\nDo przyj�cia zwi�zku �mierci pracownika z prac� wystarczaj�ce jest, aby przyczyna zewn�trzna zadzia�a�a w okoliczno�ciach wymienionych w cytowanym na wst�pie art. 3 ustawy wypadkowej. Fakt, �e w chwili podj�cia pracy, pracownik by� w stanie nietrze�wo�ci nie zawsze daje podstawy do stwierdzenia, �e dosz�o do zerwania zwi�zku z prac�.\nJe�eli pracownik uleg� �miertelnemu wypadkowi w czasie wykonywania zada� zleconych przez prze�o�onych, czyli nie zako�czy� wykonywania pracy, w�wczas mo�na m�wi�, �e wypadek mia� miejsce w czasie pracy.\nInterpretacj� skomplikowanych przepis�w prawa w znaczny spos�b u�atwia orzecznictwo s�dowe. Zwi�zek z pytaniem Czytelniczki ma np. orzeczenie S�du Najwy�szego z 8 grudnia 1997 r. (II UKN 377/97, OSAPPiUS 1998/2000, poz. 606), stanowi�ce, �e cz�onkom rodziny pracownika, kt�ry zmar� wskutek wypadku przy pracy przy¬s�uguje jednorazowe odszkodowanie niezale�nie od tego, czy pracownik przyczyni� si� do wypadku i w jakim stopniu.\nMia�em wypadek w pracy. Przes�uchanie poszkodowanego spisano w brudnopisie, kt�ry podpisali behapowiec, przedstawiciel firmy i ja jako poszkodowany. Do pierwszego projektu protoko�u, kt�ry mi dostarczono do podpisania, wnios�em uwagi, gdy� zawiera� nieprawdziwe dane z zeznania poszkodowanego. Drugi protok� zawiera� ju� ca�kiem inne dane, ale te� fa�szywe i dlatego go nie podpisa�em. Do tej pory nie otrzyma�em w�a�ciwego protoko�u i wnios�em do s�du spraw� o wydanie protoko�u wypadkowego zgodnego z prawd�. Prosz� o podanie mi kogo nale�y powiadamia� o takich praktykach i kto mo�e w takiej sprawie udzieli� pomocy?\nPost�powanie po zaistnieniu wypadku przy pracy zosta�o okre�lone w rozporz�dzeniu Rady Ministr�w z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie ustalenia przyczyn i okoliczno�ci wypadk�w przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a tak�e zakresu informacji zamieszczonych w rejestrze wypadk�w przy pracy (DzU nr 115, poz. 744 ze zm. DzU z 2004 r. nr 14, poz. 117 i DzU z 2006 r. nr 215, poz. 1582). Zgodnie z przepisami tego rozporz�dzenia pracodawca powo�uje zesp� powypadkowy, kt�ry ma 14 dni na ustalenie okoliczno�ci i przyczyn wypadku oraz sporz�dzenie protoko�u powypadkowego, ustalaj�c w nim, czy dane zdarzenie mo�na uzna� za wypadek przy pracy. Termin ten, wskutek uzasadnionych przeszk�d lub trudno�ci, mo�e by� wyj�tkowo przed�u�ony. W takim przypadku zesp� musi poda� przyczyn� tego op�nienia w protokole. Je�eli poszkodowany nie zgadza si� z tre�ci� protoko�u powypadkowego, ma prawo zg�oszenia uwag i zastrze�e� do zawartych w nim ustale�, o czym zesp� powypadkowy jest obowi�zany pouczy� poszkodowanego.\nOd tre�ci protoko�u, je�eli poszkodowany si� nie zgadza z zawartymi w nim ustaleniami przys�uguje mu prawo odwo�ania do s�du na podstawie art. 189 Kodeksu post�powania cywilnego („Pow�d mo�e ��da� ustalenia przez s�d istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny”). Na podstawie tego przepisu poszkodowany mo�e wyst�pi� do s�du r�wnie� w przypadku, gdy bez uzasadnienia nast�puje znaczna zw�oka w sporz�dzeniu protoko�u powypadkowego. W przypadku ra��cego rozmijania si� ze stanem faktycznym w tre�ci protoko�u lub podawaniem przez zesp� powypadkowy przebiegu zdarzenia niezgodnie z prawd�, poszkodowany - opr�cz wyst�pienia do s�du o ustalenie czy dane zdarzenie by�o wypadkiem przy pracy - mo�e zawiadomi� Pa�stwow� Inspekcj� Pracy. Przedstawianie niezgodnych z prawd� informacji, dowod�w lub dokument�w dotycz�cych wypadku przy pracy jest, zgodnie z art. 283 � 2 pkt. 6 Kodeksu pracy, wykroczeniem. O fakcie nie sporz�dzenia wymaganej dokumentacji dotycz�cej wypadku przy pracy poszkodowany mo�e zawiadomi� prokuratur�. Zaniechanie sporz�dzenia i dor�czenia poszkodowanemu protoko�u powypadkowego stanowi przest�pstwo przewidziane w art. 221 Kodeksu karnego, je�eli zosta�o spowodowane umy�lnie.\nW zwi�zku ze zdarzeniami zwianymi z wypadkami przy pracy prosz� o interpretacj� zapisu z 5 punktu protoko�u ustalenia okoliczno�ci i przyczyn wypadku przy pracy (Rozporz�dzenie w sprawie wzoru protoko�u ustalenia okoliczno�ci i przyczyn wypadku przy pracy z dnia 16 wrze�nia 2004 r. Dz. U. 04.227.2298), kt�ry brzmi: stwierdzono, �e wy��czn� przyczyn� wypadku by�o naruszenie przez poszkodowanego pracownika nast�puj�cych przepis�w dotycz�cych ochrony �ycia i zdrowia, spowodowane przez niego umy�lnie lub w skutek ra��cego niedbalstwa (wskaza� dowody). W zwi�zku z powy�szym prosz� o odniesienie si� poprzez zdefiniowanie lub wskazanie zapisu w polskim prawodawstwie czym jest, w jakich okoliczno�ciach zachodzi i kiedy zdarzenie mo�na uzna� za ra��ce niedbalstwo? Brak jednoznacznej interpretacji tego zapisu mo�e by� w niekt�rych przypadkach nieobiektywna zar�wno w stosunku do poszkodowanego jak i do pracodawcy. - 2007\nZgodnie z ustaw� wypadkow� �wiadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przys�uguj� ubezpieczonemu, gdy wy��czn� przyczyn� wypadk�w by�o udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepis�w dotycz�cych ochrony �ycia i zdrowia, spowodowane przez niego umy�lnie lub wskutek ra��cego niedbalstwa.\nPoj�cia umy�lno�ci i nieumy�lno�ci winy w postaci niedbalstwa s� poj�ciami prawa karnego i dlatego ich interpretacj� nale�y opiera� na literaturze z zakresu prawa karnego.\nJe�eli chodzi o poj�cie umy�lno�ci winy to ma ona miejsce w�wczas je�eli sprawcy mo�na przypisa� zamiar pope�nienia czynu (w tym przypadku zamiarem nieprzestrzegania przepis�w dotycz�cych ochrony �ycia i zdrowia by�� ch�� spowodowania wypadku np. w celu otrzymania �wiadcze� z ubezpieczenia). Nie wdaj�c si� w opis rodzaj�w zamiaru mo�na m�wi�, �e polega on na tym, i� sprawca przejawia akt woli w postaci ch�ci pope�nienia czynu i godzi si� na skutki pope�nionego czynu.\nNatomiast nieumy�lno�� wyst�puje w�wczas gdy sprawca nie przejawia� woli pope�nienia czynu ale przewidywa� lub m�g� przewidzie� skutki swojego post�powania w zakresie nieprzestrzegania przepis�w. Oznacza to, �e poszkodowany wprawdzie nie chcia� aby wypadek zaistnia�, jednak naruszaj�c przepisy o ochronie �ycia i zdrowia co najmniej m�g� przewidzie�, �e do takiego wypadku doprowadzi. Ra��ce niedbalstwo zachodzi w�wczas, gdy pracownik m�g� przewidzie� skutki nieprzestrzegania przepis�w przy czym zwi�zek nast�pstw ich nieprzestrzegania jest normalny (nie wyj�tkowy). Przy ocenianiu ra��cego niedbalstwa nale�y ocenia� mo�liwo�� przewidywania skutk�w uwzgl�dniaj�c osobowo�� poszkodowanego, wiek, do�wiadczenie �yciowe i zawodowe, wykszta�cenie, poziom intelektualny. A wi�c mo�liwo�� przewidywania skutk�w jakiej wymaga si� od przeci�tnego pracownika, odpowiednio przeszkolonego w zakresie bhp w sprawach nie wymagaj�cych dodatkowej wiedzy fachowej lub specjalizacji. Nale�y przy tym podkre�li�, �e ustawodawca w ustawie wypadkowej wyra�nie m�wi, �e przyczyn� wypadku by�o naruszenie przepis�w i to naruszenie spowodowane by�o wskutek ra��cego niedbalstwa (ra��ce niedbalstwo nie donosi si� do samego zdarzenia a do naruszenia przepis�w). Ustalenie, �e przyczyn� wypadku by�o naruszenie przez poszkodowanego przepis�w o ochronie �ycia i zdrowia spowodowane umy�lnie lub wskutek ra��cego niedbalstwa musi by� poparte dowodami stanowi�cymi podstaw� takiego stwierdzenia.\nCzy stres mo�e by� przyczyn� wypadku przy pracy? - 2007\nSam stres nie jest uznawany za przyczyn� zewn�trzn� zdarzenia, co jest jedn� z przes�anek uznania danego zdarzenia za wypadek. Ponad to, �eby zdarzenie uzna� za wypadek musi nast�pi� uraz albo �mier�. Nale�y zatem przede wszystkim ustali� jaki to b�dzie uraz. Je�eli jest to przyczyna wewn�trzna (samoistna choroba pracownika np. kr��eniowa powoduj�ca zawa� serca) to, zgodnie z orzecznictwem SN, dla uznania danego zdarzenia za wypadek przy pracy wystarczy, je�eli zostanie wykluczone, �e bez tego czynnika zewn�trznego nie dosz�yby do skutku w postaci uszczerbku na zdrowiu. Jednak inne orzeczenie S�du Najwy�szego stwierdza, �e cyt.: ”Stres psychiczny zwi�zany z wykonywaniem obowi�zk�w pracowniczych, mieszcz�cych si� w granicach normy, kt�ry przeci�tny organizm mo�e znie�� bez istotnego uszczerbku dla zdrowia, nie jest przyczyna zewn�trzn�”. Tak wi�c nie w ka�dym przypadku stres b�dzie przyczyn� zewn�trzn� stanowi�c� jedn� z przes�anek uznania zdarzenia za wypadek przy pracy. Wydaje si�, �e ka�dy przypadek wymaga odr�bnego rozpatrzenia i zgodnie z cytowanymi uchwa�ami SN nale�y przede wszystkim ustali�, czy taka przyczyna zewn�trzna istnia�a przy istnieniu przyczyny wewn�trznej, jak te� jaki to by� stres - czy normalny wi���cy si� z prac� czy te� wyj�tkowo nadmierny, przekraczaj�cy normy. Dodatkowo przypominam, �e dla uznania danego zdarzenia za wypadek musi wyst�pi� nag�o�� tego zdarzenia. Zazwyczaj stres, jako przyczyna zewn�trzna nie ma cech nag�o�ci. Nawet je�eli nast�pi�o nag�e zdenerwowanie pracownika w zwi�zku z podj�tymi decyzjami dotycz�cymi jego pracy i na skutek niego wyst�pi� np. zawa� to nie ka�da przyczyna stanu emocjonalnego pracownika b�dzie uznana za przyczyn� zewn�trzna powoduj�ca schorzenie (nie b�dzie tym np. powiadomienie pracownika o wypowiedzeniu umowy lub przeniesienie do innej pracy). Tak wi�c nie wykluczaj�c ca�kowicie stresu jako przyczyny zewn�trznej, ka�dorazowo nale�y dok�adnie rozpatrywa� konkretny przypadek bior�c pod uwag� cytowane orzecznictwa.\nPrzy pracach rozbi�rkowych na terenie budowy nast�pi� wypadek osoby pracuj�cej na umow� zlecenia. Kto i w jakim zakresie powinien odpowiada za stan bhp na budowie, w tym wyposa�enie os�b tam pracuj�cych w �rodki ochrony indywidualnej oraz kto ponosi odpowiedzialno�� za wypadek? - 2007\nW zwi�zku z Pana zapytaniem dotycz�cym bhp na budowie uprzejmie informuj�, �e zgodnie z art.207 � 1 Kp odpowiedzialno�� za stan bhp w zak�adzie pracy ponosi pracodawca. Podstawowe obowi�zki pracodawcy w stosunku do pracownik�w okre�lone zosta�y w � 2 tego artyku�u. Na podstawie za� art.304 � 1 Kp pracodawca obowi�zany jest zapewni� bezpieczne i higieniczne warunki pracy r�wnie� osobom fizycznym wykonuj�cym prac� na innej podstawie ni� stosunek pracy w zak�adzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawc� (w tym przypadku teren budowy). Obejmuje to przypadek przedstawiony przez Pana, gdzie poszkodowany by� zatrudniony na umow� zlecenia przez podwykonawc� Y i wykonywa� prac� w miejscu przez tego podwykonawc� wskazanym ( z zastrze�eniem, �e podwykonawca by� jednocze�nie pracodawc� t.zn. zatrudnia� chocia� jednego pracownika). Nale�y przytoczy� tutaj r�wnie� przepisy art. 208 Kp kt�ry zobowi�zuje pracodawc�w, kt�rych pracownicy wykonuj� jednocze�nie prac� w tym samym miejscu do wsp�pracy ze sob� i wyznaczenia koordynatora sprawuj�cego nadz�r nad bezpiecze�stwem i higien� pracy oraz ustali� zasady wsp�dzia�ania uwzgl�dniaj�ce sposoby post�powania w przypadku wyst�pienia zagro�e� dla zdrowia lub �ycia pracownik�w. Wyznaczenie takiego koordynatora nie zwalnia jednak poszczeg�lnych pracodawc�w z obowi�zku zapewnienia bezpiecze�stwa i higieny pracy zatrudnionych przez nich pracownik�w. Zgodnie z przepisami prawa budowlanego – art. 22 ust.3 b) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tj. Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) koordynowanie dzia�a� zapewniaj�cych przestrzeganie podczas wykonywanych rob�t budowlanych zasad bhp zawartych w przepisach szczeg�owych nale�y do kierownika budowy. Przepisami szczeg�owymi s� przepisy rozporz�dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpiecze�stwa i higieny pracy podczas wykonywania rob�t budowlanych (Dz.U. nr 47, poz. 401). Zgodnie z � 4 ust.2 stosowanie niezb�dnych �rodk�w ochrony indywidualnej obowi�zuje wszystkie osoby przebywaj�ce na terenie budowy ( co oznacza, �e obowi�zek taki spoczywa na ka�dym kto znajdzie si� na terenie budowy bez wzgl�du na to czy wykonuje prac� czy te� nie). Stosownie za� do � 5 cytowanego rozporz�dzenia bezpo�redni nadz�r nad bhp na stanowiskach pracy sprawuj� odpowiednio kierownik rob�t oraz mistrz budowy, stosownie do zakresu obowi�zk�w.\nReasumuj�c obowi�zek wyposa�enia pracownika w kask ochronny spoczywa� na pracodawcy, kt�ry zleci� poszkodowanemu wykonywanie pracy na terenie budowy. Natomiast na kierowniku budowy spoczywa� obowi�zek nadzoru aby kask ten by� przez znajduj�cego si� na terenie budowy noszony. W zwi�zku z tym, �e wypadek nast�pi� w trakcie trwania prac rozbi�rkowych dla prawid�owej oceny stanu faktycznego radz� zapozna� si� z przepisami � 82 – 84 rozporz�dzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrze�nia 1997 r. w sprawie og�lnych przepis�w bezpiecze�stwa i higieny pracy (tj. Dz.U. z 2003 r nr 169, poz.1650 ze zm.) w kt�rych szczeg�owo okre�lone zosta�y zasady bezpiecznego prowadzenia prac rozbi�rkowych. Zasady bezpiecze�stwa prowadzenia rob�t rozbi�rkowych zosta�y r�wnie� okre�lone w � 240 –245 cytowanego wy�ej rozporz�dzenia w sprawie bhp podczas wykonywania rob�t budowlanych.\nCzy mo�na zwolni� pracownika kt�ry wykonywa� zlecon� prac� bez �rodk�w ochrony indywidualnych i uleg� wypadkowi? Prosz� o prawne aspekty tej sprawy. - 2007\nTrudno jest odpowiedzie� precyzyjnie na zadane pytanie z uwagi na ma�� liczb� danych. Z pytania wynika, �e by� to Pani/a pracownik, czyli osoba zatrudniona w ramach stosunku pracy. Jednak�e dalej pisze Pan/i, �e pracownik wykonywa� zlecenie, czyli wykonywa� prace na podstawie umowy cywilnoprawnej. S� to dwa odmienne re�imy prawne �wiadczenia pracy. Jeden na podstawie Kodeksu pracy drugi na podstawie prawa cywilnego. Inne s� wi�c prawa i obowi�zki stron. W pierwszym przypadku, je�eli by� to Pani/a pracownik, do podstawowych jego obowi�zk�w wskazanych w art. 211 pkt 4 Kodeksu pracy nale�y obowi�zek stosowania �rodk�w ochrony zbiorowej i u�ywanie przydzielonych �rodk�w ochrony indywidualnej oraz odzie�y i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem. Uchylanie si� od obowi�zku okre�lonego w art. 211 Kp mo�e stanowi� ci�kie naruszenie podstawowych obowi�zk�w pracowniczych uzasadniaj�cych rozwi�zanie stosunku pracy z pracownikiem nawet w trybie art. 52 Kp.\nJe�eli w takim przypadku pracownik nie stosowa� �rodk�w ochrony indywidualnej i by�o to przyczyn� sprawcz� wypadku nale�y zaznaczy� to w protok�le powypadkowym , gdy� zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 30 pa�dziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo�ecznym z tytu�u wypadk�w przy pracy i chor�b zawodowych (Dz.U. nr 199, poz. 1673 ze zm.) „�wiadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przys�uguj� ubezpieczonemu, gdy wy��czn� przyczyn� wypadku, by�o udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepis�w dotycz�cych ochrony �ycia i zdrowia, spowodowane przez niego umy�lnie lub wskutek ra��cego niedbalstwa.”. Istotnym w tym przypadku b�dzie nie tylko fakt przydzielenia �rodk�w ochrony indywidualnej ale r�wnie� czy pracownik poinformowany by� o sposobie ich u�ywania i skutkach wykonywania bez nich pracy. Innymi s�owy nale�y wykaza�, �e by� on prawid�owo przeszkolony w dziedzinie bhp szczeg�lnie w zakresie instrukta�u stanowiskowego.\nW przypadku gdy nie by� on prawid�owo poinformowany o obowi�zku i sposobie u�ywania �rodk�w ochrony indywidualnej to nie mo�na uzna�, �e jego post�powanie mia�o cechy winy umy�lnej lub ra��cego niedbalstwa. Odno�nie ewentualnej odpowiedzialno�ci odszkodowawczej pracodawcy za szkody powsta�e na skutek wypadku przy pracy bardzo istotne jest ustalenie przyczynienia si� pracownika do powstania tego wypadku i stopnia tego przyczynienia. O tyle bowiem b�dzie zmniejszona wysoko�� ewentualnego odszkodowania. Je�eli pracownik ponosi wy��czn� win� za zaistnienie wypadku to odszkodowanie si� nie nale�y.\nJe�eli by� on zatrudniony na podstawie umowy cywilnoprawnej to na podstawie art. 3041 ci��a na nim obowi�zki okre�lone w art. 211, w zakresie okre�lonym przez pracodawc�, je�eli praca wykonywana by�a w zak�adzie pracy lub miejscu wyznaczonym przez pracodawc�. Jednak�e nale�y pami�ta�, �e w przypadku um�w cywilnoprawnych nie stosuje si� trybu rozwi�zania umowy okre�lonego w Kodeksie pracy, a zasady rozwi�zywania um�w cywilnoprawnych okre�lone zosta�y w Kodeksie cywilnym. Zastrze�enia odno�nie �wiadcze� z ubezpieczenia wypadkowego dotycz� r�wnie� os�b wykonuj�cych prac� na podstawie um�w cywilnoprawnych, je�eli osoba wykonuj�ca prace na tej podstawie podlega�a temu ubezpieczeniu.


Kolekcja Contour - Wyposażenie gastronomii a'Gusto\n> Zastawa stołowa>Sztućce>Sztucce WMF>Kolekcja Contour\nKolekcja Contour Jest 19 produktów.\nWidelec stołowy Contour WMF\nWidelec stołowy z linii Contour marki WMF jest produktem premium. Jest on odpowiednio wyważony, dzięki czemu jest komfortowy w użytkowaniu. Linię Contour wyróżnia unikatowy, klasyczny design.\n37,59 zł\t41,77 zł -10%\nNóż stołowy łączony Contour WMF\nNóż stołowy łączony z linii Contour marki WMF jest produktem premium. Jest on odpowiednio wyważony, dzięki czemu jest komfortowy w użytkowaniu. Linię Contour wyróżnia klasyczny, unikatowy design.\n11,01 zł\t12,24 zł -10%\nNóż stołowy monoblok Contour WMF\nNóż stołowy monoblok z linii Contour marki WMF jest produktem premium. Jest on odpowiednio wyważony, dzięki czemu jest komfortowy w użytkowaniu. Linię Contour wyróżnia unikatowy, klasyczny design.\nŁyżka przystawkowa Contour WMF\nŁyżka przystawkowa z linii Contour marki WMF jest produktem premium. Jest ona odpowiednio wyważona, dzięki czemu jest komfortowa w użytkowaniu. Linię Contour wyróżnia unikatowy, klasyczny design.\n8,74 zł\t9,71 zł -10%\nWidelec przystawkowy Contour WMF\nWidelec przystawkowy z linii Contour marki WMF jest produktem premium. Jest on odpowiednio wyważony, dzięki czemu jest komfortowy w użytkowaniu. Linię Contour wyróżnia unikatowy, klasyczny design.\n34,86 zł\t38,73 zł -10%\nNóż przystawkowy łączony Contour WMF\nNóż przystawkowy łączony z linii Contour marki WMF jest produktem premium. Jest on odpowiednio wyważony, dzięki czemu jest komfortowy w użytkowaniu. Linię Contour wyróżnia unikatowy, klasyczny design.\n10,06 zł\t11,18 zł -10%\nNóż przystawkowy monoblok Contour WMF\nNóż przystawkowy monoblok z linii Contour marki WMF jest produktem premium. Jest on odpowiednio wyważony, dzięki czemu jest komfortowy w użytkowaniu. Linię Contour wyróżnia unikatowy, klasyczny design.\nŁyżeczka do herbaty Contour WMF\nŁyżeczka do herbaty z linii Contour marki WMF jest produktem premium. Jest ona odpowiednio wyważona, dzięki czemu jest komfortowa w użytkowaniu. Linię Contour wyróżnia unikatowy, klasyczny design.\n4,06 zł\t4,51 zł -10%\nŁyżeczka do espresso Contour WMF\nŁyżeczka do espresso z linii Contour marki WMF jest produktem premium. Jest ona odpowiednio wyważona, dzięki czemu jest komfortowa w użytkowaniu. Linię Contour wyróżnia unikatowy, klasyczny design.\n6,09 zł\t6,76 zł -10%\nŁyżka przystawkowa mała Contour WMF\nŁyżka do degustacji Contour WMF


Adam Dobrodzicki - encyklopedia.biolog.pl\nAdam Dobrodzicki w encyklopedii\nAdam Dobrodzicki, ps. „Gad” (ur. 18 kwietnia 1883 w Wadowicach, zaginął w październiku 1944 po upadku powstania warszawskiego) – polski malarz, litograf, scenograf i reżyser teatralny, projektant rzeźb nagrobnych, publicysta; major pospolitego ruszenia Wojska Polskiego.\nSyn Ignacego i Izabeli z Franzów. Urodził się 18 kwietnia 1883. Studiował historię na Uniwersytecie Jagiellońskim i w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, był aktywnie zaangażowany w działalność Bratniej Pomocy. 27 czerwca 1907 wziął fikcyjny ślub z zaangażowaną politycznie socjalistką Wandą Krahelską. W ten sposób uczestniczka zamachu na Gieorgija Skałona stała się obywatelką austriacką, co chroniło ją przed represjami władz carskich. W 1908 rozwiódł się, ponieważ Krahelska 18 lutego 1908 została sądownie uniewinniona.\nAdam Dobrodzicki kontynuował naukę, zainicjował powstanie w Akademii Sztuk Pięknych kół samokształceniowych, działał społecznie m.in. na rzecz budowy pomnika Jana Matejki w Krakowie. Zaangażował się w wypełnienie testamentu Jana Stanisławskiego, który pragnął aby wybudowano nowoczesny dom studencki krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Po ukończeniu studiów Krakowie kontynuował naukę w Paryżu, wyjeżdżał też na plenery malarskie do Bretanii. Po powrocie do Krakowa otrzymał zamówienie na ilustrację powieści Tadeusza Micińskiego, w 1912 wygrał konkurs na projekt polichromii w Katedrze Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Kamieńcu Podolskim. W tym samym roku wstąpił do Związku Strzeleckiego, służył początkowo w II baonie 1 pułku piechoty Legionów Polskich, a następnie w 2 kompanii II baonu 5 pułku piechoty i w 7 pułku piechoty. W 1917 wstąpił w szeregi sztabu I Brygady Legionów Polskich, awansował wówczas do stopnia podporucznika. Podczas tzw. kryzysu przysięgowego był internowany w forcie w Beniaminowie. Był oficerem korpusu dyplomatycznego Komendy Głównej Polskiej Organizacji Wojskowej, a w 1918 w stopniu majora został adiutantem Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego. Po uzyskaniu przez Polskę niepodległości otrzymał stanowisko redaktora miesięcznika „Rzeczy piękne”. Jego stanowisko umożliwiło upowszechnienie twórczości artystów, którzy walczyli w szeregach Legionów, a to pozwoliło im powrócić do sił twórczych. Równocześnie wykładał w Wyższej Oficerskiej Szkole Piechoty jako historyk dziejów Legionów Polskich (współpraca ta trwała z przerwami do 1928). W 1920 przeniósł się zawodowo do Warszawy, zamieszkał w Milanówku w domu rodziny Rufina Morozowicza. Został zweryfikowany w stopniu majora piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W 1923, 1924 był oficerem rezerwy 72 pułku piechoty. W 1934 jako major rezerwy był przydzielony do Oficerskiej Kadry Okręgowej nr V jako oficer reklamowany na 12 miesięcy i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Nowy Targ.\nOd 1921 współpracował z Juliuszem Osterwą, wystawione 23 lutego 1922 w Teatrze Reduta przedstawienie „Ulica Dziwna” według K.A. Czyżowskiego, które Adam Dobrodzicki reżyserował i do którego stworzył scenografię stało się sensacją. W warszawskiej prasie i opinii publicznej powszechnie krytykowano złamanie panujących wówczas kanonów sztuki. 30 lutego 1926 ożenił się z Wandą Czarnocką, w tym samym roku związał się artystycznie ze Spółdzielnią Artystów ŁAD, dla której projektował kilimy (współpraca z Heleną Bukowską-Szlekys). W 1929 otrzymał stanowisko dyrektora Państwowej Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem i zajmował je do 1936, kiedy został mianowany naczelnikiem wydziału wychowania w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Był prezesem oddziału Związku Legionistów Polskich.\nWiadomo, że przeżył powstanie warszawskie. Zaginął w październiku 1944 podczas ewakuacji miasta.\nAdam Dobrodzicki za udział w szlaku bojowym Legionów Polskich był wielokrotnie odznaczany i nagradzany. Z rąk marszałka Józefa Piłsudskiego otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari. Ponadto został odznaczony 2 maja 1922 Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, w 1931 Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych trzykrotnie, a także Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości.\n↑ StanisławS. Łoza StanisławS. (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 144 .\n↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 podał datą urodzenia 8 kwietnia 1882. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku wskazało datę 18 kwietnia 1880.\n↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 332.\n↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 292.\n↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 251, 931.\n↑ Nominacje w Ministerstwie W. R. i O. P.. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 152 z 7 lipca 1936.\n↑ Kalendarz "Głosu Podhala" na rok 1935. Nowy Sącz: 1935, s. 129.\nStanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 144.\n"Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965", praca zbiorowa na podstawie materiałów Stanisława Dąbrowskiego, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973, s. 133\nWykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Adam Dobrodzicki. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2018-05-18].\nMarek Sołtysik "Bomby w damskich rękach", Palestra 9-10/2009\nMaria Morozowicz-Szczepkowska "Na stałe w Milanówku", Towarzystwo Miłośników Milanówka 14 maja 2010\nGrażyna i Przemysław Witekowie "Artyści w strzeleckim zbrojnym ruchu niepodległościowym I wojny światowej", Oleandry nr 16 (maj 2005)\nNa podstawie artykułu: "Adam Dobrodzicki" pochodzącego z Wikipedii


OEM Electronics - Termistory\nOEM Electronics współpracuje z firmą Mitsubishi Materials, posiadającą w swojej ofercie szereg komponentów mocy, w tym między innymi czujniki temperatury, czyli termistory.\nTermistor służy do pomiaru temperatury i występuje w dwóch wariantach - NTC (Negative Temperature Coefficient) oraz PTC (Positive Temperature Coefficient). Technicznie są to rezystory reagujące na zmiany temperatury, działające w inny sposób, ale na podobnej zasadzie.\nFirma Mitsubishi Materials posiada w swojej ofercie termistory typu NTC o oznaczeniu serii TX / TZ, które cechuje:\nbrak wewnętrznych elektrod oraz wykorzystanie materiałów o wysokiej jednorodności i czystości, pozwalających uzyskać konstrukcję o niemal idealnej gęstości teoretycznej;\nodporność pomiaru temperatury na wysokie częstotliwości;\nbudowa odporna mechanicznie, umożliwiająca długi i precyzyjny pomiar monitorowanego komponentu;\nekstremalna precyzja pomiarów z dokładnością na poziomie 1% w szerokim zakresie temperatur;\nczterostronna powłoka szklana, podnosząca odporność na wyładowania ESD i na wysokie stężenie siarczków.\nTermistory Mitsubishi Materials są dostępne w wielu różnych wariantach, a w przypadku braku standardowego rozwiązania OEM Electronics i Mitsubishi Materials są w stanie zaproponować opcje niestandardowe oraz próbki na życzenie klienta.\nMitsubishi ma wieloletnie doświadczenie w produkcji termistorów. Wykorzystuje unikalną technologię, w której wszystkie cztery boki elementu są pokryte szkłem, zgodnie z opatentowaną technologią o monolitycznej strukturze. Komponenty o niewielkich rozmiarach, wykonane z najlepszych surowców, zapewniają niezawodny produkt, który zagwarantuje dokładne wartości pomiarowe dostosowane do danej aplikacji.


Jack pogromca olbrzymów (DVD) - jedynie 43,67 zł w matras.pl\nFantastyczna przygoda dla całej rodziny. Tytułowy Jack (Nicholas Hoult) to biedny farmer, który niespodziewanie otwiera przejście pomiędzy światem ludzi, a przerażającą krainą olbrzymów. Wieki temu giganci zostali pokonani przez człowieka i wygnani do swojego królestwa w chmurach. Jednak, gdy Jack przypadkowo zasiewa ziarno, z którego wyrasta gigantyczna fasola, olbrzymy uwolnione po raz pierwszy od stuleci usiłują odzyskać panowanie nad ziemią. Dzielny Jack musi stoczyć walkę o królestwo ... lud i miłość odważnej księżniczki. Czas trwania: 109 min. Obsada: Nicholas Hoult, Eleanor Tomlinson, Ewan McGregor, Stanley Tucci, Ian McShane Dźwięk: Dolby Digital 5.1 Napisy: polskie, arabskie, bułgarskie, chorwackie, greckie, hebrajskie, węgierskie, rumuńskie, serbskie, słoweńskie, tureckie Wersje językowe: polska (dubbing), angielska, węgierska, turecka Wersja dla niesłyszących: angielska Dodatki: sceny dodatkowe, gagi. Czytaj dalej >> << Zwiń


Ukazał się „Raport w sprawie bezpieczeństwa transportu kolejowego w 2018 r.” - Aktualności - Urząd Transportu Kolejowego\nUrząd Transportu Kolejowego Ukazał się „Raport w sprawie bezpieczeństwa transportu kolejowego w 2018 r.” - Aktualności -\nUkazał się „Raport w sprawie bezpieczeństwa transportu kolejowego w 2018 r.”\nW 2018 r. żaden ze wskaźników bezpieczeństwa nie przekroczył akceptowanego poziomu ryzyka (NRV) ustalonych dla Polski. Nieznacznie zmniejszyła się ogólna liczba wypadków (nie tylko znaczących) przy wzroście pracy eksploatacyjnej. Miernik wypadków, liczony jako stosunek liczby wypadków do pracy eksploatacyjnej był w roku sprawozdawczym najniższy od 2008 r. Takie dane opublikowano w corocznym Raporcie przekazywanym do Agencji Kolejowej Unii Europejskiej.\nW Dzienniku Urzędowym nr 34/2019 Prezesa UTK ukazał się „Raport w sprawie bezpieczeństwa transportu kolejowego w 2018 r.”. Raport zawiera informacje o: