Jednożeństwo i wielożeństwo - Björnstjerne Björnson — Ridero\nBezpłatny fragment - Jednożeństwo i wielożeństwo\nKup za 15.34\nLudzkość wciąż posuwa się naprzód po wielkiej drodze postępu. W ruchu tym od czasu do czasu zdarzają się opóźnienia, przeszkody i zboczenia, ale zaraz potem wraca on do poprzedniego kierunku i dążenie do postępu odbywa się dalej z większą siłą i energią. Wielu twierdzi jednak, że ruch ten nie zawsze ma charakter dodatni: najstarożytniejsze i najgłębsze np. z pojęć ludzkich — religijne, dążą jakoby raczej do upadku, niemal do zupełnego zaniku. Ale twierdzenie to nie jest słusznem. Główną i niezmienną istotę, treść religii wogóle — stanowi pewien czynnik powstrzymujący, „uczucie” odpowiedzialności moralnej, które, owszem, wciąż wzrasta i umacnia się w ludzkości, i teraz o wiele przewyższa to ciasne, nierozwinięte uczucie, jakiem zadawalniali się w swoim czasie nasi przodkowie. Następnie podstawa religii — wyobrażenie „Wiecznego” i „Nieskończonego,” osiągnęło niewątpliwie w naszych czasach wyższy stopień rozwoju. Stanowi ono teraz nie tyle przedmiot ślepej wiary, ile świadomego przekonania, podtrzymywanego przez największych myślicieli rodzaju ludzkiego.\nWidzimy więc, że pojęcia religijne ludzkości zmieniają tylko swoje formy i wyobrażenia, podstawa zaś ich i treść pozostają niezmienne. To samo można powiedzieć o innych pojęciach i uczuciach ludzkich (np. uczucie wiernopoddańcze, patryotyzm i t. d.). Myśl ludzka rzuca tylko przestarzałe i wązkie tory, ale nie zmienia kierunku, w którym zdąża do postępu.\nDążność ludzkości do postępu wyraża się, między innemi, w stosunku jej do małżeństwa, czyli do związku mężczyzny z kobietą.\nNajdawniejsza historya rodzaju ludzkiego, byt jego i obyczaje, niestety, nie są nam znane. Mamy jednak prawo sądzić, że trwałe ustanowienie zasady rodzinnej dokonane zostało przez kobietę — matkę. Od niej dzieci otrzymały ognisko rodzinne, prawa rodowe i spadkowe, ona więc jest twórczynią rodziny i społeczności.\nO przewrocie, który uczynił głową rodziny i społeczności, władcą żony, dzieci i majątku mężczyznę — również nie wiemy nic pewnego, możemy tylko przypuszczać, że był on następstwem jakiejś wielkiej reformy religijnej.\nPrzekształcenie tego, utrzymującego się w ciągu tysiącoleci stanu rzeczy, które zaczęło się stosunkowo niedawno — zrównanie kobiety z mężczyzną wobec prawa i stanowiska społecznego i dążenie do jednożeństwa (t. j. do związku jednego mężczyzny z jedną kobietą), powoli ale trwale posuwa się naprzód, chociaż nie można powiedzieć, ażeby doszło już do celu w jakimkolwiek zakątku kuli ziemskiej.\nPierwszy impuls pomienionemu ruchowi reformatorskiemu dała niewątpliwie kobieta. Wychowywana w ciągu wielu pokoleń w zasadach wstrzemięźliwości i wierności małżeńskiej, kobieta znacznie wyprzedziła mężczyznę i stała się dlań jakby wzorem pod względem moralnym. Zaznajomiwszy się z najnowszymi wynikami nauk przyrodniczym, dotyczącymi praw dziedziczności, a zalecającymi powściągliwość moralną i umiarkowanie w stosunkach płciowych jako obowiązek względem gatunku — kobiety zaczęły energicznie domagać się ustanowienia takich samych wymagań moralnych dla mężczyzn, jakie dla nich istnieją. Pierwszemi pionierkami na tej drodze były śmiałe kobiety anglo-saskie, w ich ślady wstąpiły nasze kobiety północne (skandynawskie).\nJednakże w pewnej części społeczeństwa dotychczas utrzymuje się przekonanie, że obcowanie płciowe powinno zaczynać się w wieku młodzieńczym, i że przyczyna wielu rozstrojów fizycznych i duchowym spoczywa właśnie w skrępowaniu tej zasadniczej potrzeby fizycznej.\nZwracałem się z tego powodu z zapytaniami do wielu uczonych przyrodników i lekarzy różnych narodowości, ażeby nie wpaść w jednostronność — i oto rezultat zasiągniętych informacyi:\nZaczniemy od świata zwierzęcego. Zwierzęta dzikie uczuwają potrzebę obcowania płciowego dopiero po dojściu do zupełnej dojrzałości płciowej; jeżeli zaś tego rodzaju popęd zjawia się u osobników niedojrzałych i słabych, to nie mają możności zaspokoić go, gdyż silniejsi i starsi współzawodnicy nie dopuszczą do tego. Co się zaś tyczy zwierząt domowych, które często ludzie starają się skłonić do możliwie najwcześniejszego obcowania płciowego, wiadomo, że tylko przychówek od osobników zupełnie dojrzałych daje rasę piękną i silną.\nW Norwegii np. rasy krów i koni zdrobniały i zmarniały wskutek tego, że stanowienie zaczynało się w zbyt młodym wieku.\nCo się zaś tyczy ludzi, to widzimy, że jeżeli wśród ras niższych, wskutek specyalnych klimatycznych i innych warunków, obcowanie płciowe zaczyna się wcześnie, to również wcześnie ustaje z powodu szybkiego przekwitu fizycznego osobników. Narody cywilizowane miały, zdaje się, dosyć czasu i sposobności, aby przekonać się zarówno o szkodliwości przedwczesnego obcowania płciowego, zwłaszcza dla kobiet, jak i o tem, że dzieci zdrowych, zupełnie rozwiniętych rodziców mają większe szanse w walce o byt.\nTak więc wymagania natury i warunki życiowe wskazują konieczność wstrzemięźliwości do czasu osiągnięcia zupełnej dojrzałości płciowej, ale ludzie nauczyli się iść naprzekór tym wymaganiom.\nOto co mówią np. niektórzy zwolennicy wolnej miłości. W dawnych czasach 15--16 rok życia był normalną porą do wstąpienia w związek małżeński, dzisiaj zaś bardziej skomplikowane wymagania życiowe znacznie odsunęły ten termin. Tymczasem popęd płciowy zjawia się w tym samym wieku, jak poprzednio, nie należy więc gwałcić natury, przeciwnie, trzeba zrzucić kajdany przesądów i swobodnie oddawać się popędowi fizycznemu. Kobiety pod tym względem powinny mieć taką samą swobodę, jak mężczyźni.\nSłuchając podobnych rozumowań, można dziwić się tylko nieznajomości (czy też umyślnej ignorancyi) od dawna ustalonych twierdzeń naukowych. Pierwsze z nich głosi, że „wyższe organizmy dla osiągnięcia dojrzałości płciowej potrzebują dłuższego czasu, aniżeli organizmy niższe;” drugie, że „wyższe organizmy dają nieliczne potomstwo w znacznych odstępach czasu, niższe zaś odznaczają się wielką płodnością.” Płciowe funkcye osobnika i stopień jego ogólnego rozwoju znajdują się więc w stosunku odwrotnej zależności, obrońcy zaś wolnej miłości pominęli to, że jeżeli termin wstąpienia w związek małżeński w naszych czasach został posunięty dalej wskutek komplikacyi warunków życiowych, wymagających większego i wszechstronniejszego rozwoju uzdolnień ludzkich, to, rzecz jasna, musiała przesunąć się również granica dojrzałości płciowej człowieka. U nas na północy mężczyzna dochodzi do zupełnej dojrzałości nie wcześniej jak w 25-ym a kobieta w 20 roku życia. Wczesny więc popęd płciowy uważać trzeba za sztucznie wywołaną, nie zaś naturalną potrzebę, można więc i należy go zwyciężyć.\nCo się tyczy naszej germańskiej rasy, to jeszcze Tacyt pisał, że długotrwała młodość Gallów zależy od późnego ich wstępowania w związki małżeńskie.\nChwalić naród, że długo zachowuje młodość, to znaczy — dać najlepszy dowód żywotności sił tego narodu, powiedzenie zaś, że zależy to od późnego zawierania małżeństw, świadczy o znajomości praw udoskonalenia rasy.\nU starożytnych sasów, przodków anglików, istniało prawidło, nakazujące młodym ludziom zachowywać czystość do dwudziestego roku życia, ażeby, jak mówiono, wzmocniła się i zwiększyła siła ich mięśni i wzrost; głównym zaś celem była troska o zdrowe i silne potomstwo.\nNie będę rozbierał tu przyczyn, które spowodowały zatracenie wyżej przytoczonych, zdrowych pojęć, powiem tylko, że dzisiaj większość ludzi zaczyna, na szczęście, pojmować, czem wzgardziła lekkomyślnie i do jakich rezultatów lekkomyślność ta doprowadziła. Angielscy i amerykańscy gimnaści i sportsmani starają się w pewnej mierze wznowić zatracone pojęcie o ważności i konieczności możliwie doskonałego rozwoju fizycznego i należy spodziewać się, że wraz z upowszechniającem się zamiłowaniem sportu i gimnastyki wejdzie w życie również zasada wstrzemięźliwości.\nWstrzemięźliwość płciowa bynajmniej nie osłabia, jak to często mówią, natury człowieka i nie pociąga za sobą żadnych chorób, jeżeli wogóle prowadzimy rozsądny i prawidłowy tryb życia. Blednica panieńska np., na którą do niedawna widzieli najlepsze lekarstwo w zamążpójściu, według ostatnich badań Virchowa i innych, ma zupełnie odmienne przyczyny: chorują na nią zarówno ośmioletnie dziewczynki, jak i prostytutki. Jedno takie pożyteczne wyjaśnienie obala całą masę szkodliwych przesądów i zadaje cios bezmyślnej gadaninie literackiej. O mężczyznach również przez długi czas mówiono, że wstrzemięźliwość płciowa wywołuje rozstrój psychiczny, ale oto nauka zaprowadziła osobną rubrykę statystyczną „obłąkani wskutek wstrzemięźliwości płciowej” i cóż się okazało? — rubryka ta zostaje prawie pustą. Wobec takiego dowodu wkrótce, zapewne, ustaną wszelkie spory w tej kwestyi, wszyscy zgodzą się na to, że właściwie nikt nie zwaryował wyłącznie z powodu wstrzemięźliwości płciowej, waryują zaś ludzie wskutek tego, że dają w tym kierunku zbytnią wolność swej wyobraźni.\nNorweski wydział medyczny wygłosił z tego powodu następujące zdanie:\n„Mniemanie, że życie moralne i wstrzemięźliwość płciowa sprowadzają niebezpieczeństwo dla zdrowia, uważamy, na podstawie naszego doświadczenia, za fałszywe. Nie znamy ani jednego przykładu słabości fizycznej albo rozstroju, których przyczyną byłaby czystość moralna w życiu.”\nOto co mianowicie mówią ludzie, mający prawo opierać się na swem doświadczeniu, posiadający obszerną praktykę lekarską i możliwość szerokiej wymiany zdań i spostrzeżeń ze swymi towarzyszami w nauce. W organie młodych lekarzy północnych, którzy, o ile mi wiadomo, ani w nauce, ani w sumienności nie ustępują lekarzom innych krajów, znajdujemy potwierdzenie wyżej przytoczonego zdania.\nTak więc, powszechny postęp ludzkości wyraża się, między innemi, i w tem wciąż wzrastającem dążeniu do wstrzemięźliwości moralnej i ustanowienia związku jednego mężczyzny z jedną kobietą; świadomość i sumienie ludzi zrobiły w tym kierunku tak duży krok, że wszelki powrót do ciasnych, ciemnych pojęć przeszłości jest już niemożliwy obecnie. Powiedziałem „sumienie, ” ponieważ i sumienie podlega prawu postępu; przedstawiając jakgdyby całość wytworzonych przez ludzkość pojęć i poglądów moralnych, odbija ono w sobie opinię powszechną (publiczną) i, jako poczucie moralne — staje się stałym, dziedzicznym przymiotem ludzi; pojedyńcza osoba może, ma się rozumieć, roztrwonić ten cenny spadek, ale w rodzaju, w postępującej linji ludzkości, sumienie będzie tylko zwiększać się i rosnąć.\nDla przykładu przypatrzmy się nieco przebiegowi życia historycznego, chociażby tylko w naszym kraju. W czasach Haralda Kędzierzawego panowie mogli mieć po kilka żon równoprawnych; następnie, kiedy położono już koniec takiemu stanowi rzeczy, wciąż jeszcze uznawaliśmy synów nałożnicy królewskiej, jako równoprawnych z synami królowej pretendentów do tronu. Z biegiem czasu, fakt taki stał się niemożliwym, ale w XVI i XVII wieku widzimy, że ludzie z klas niższych, a nawet duchowni, nie wahają się oddawać na czas jakiś córek swych królom i magnatom. Powoli i te obyczaje przeszły do dziedziny wspomnień, lecz wystarczy przypomnieć orgie na niektórych uroczystościach, zwłaszcza, podczas t. zw. „uczt kiełbasianych”, żeby zrozumieć, jak długo w samej rzeczy trwały stare stosunki i obyczaje. Koniec ubiegłego wieku i początek bieżącego wyróżniają się również takimi rysami, które oburzyłyby współczesne sumienie publiczne; postęp więc moralny jest widoczny.\nZarzucą mi, być może, iż współcześni nasi grzeszą także i mają nie mniejsze wady, ale, naprzód, wypadki pojedyńcze niczego nie dowodzą, powtóre ten fakt, że występki dziś muszą się ukrywać pod osłoną tajemnicy, świadczy o zwycięztwie postępującej „opinii publicznej.” Proces postępu na tem właśnie polega, że doświadczenie zniewala coraz większą liczbę ludzi zwątpić o doskonałości i nienaruszalności istniejących dotychczas pojęć; przytem niektórzy członkowie społeczeństwa dają przykład, drudzy chętnie idą za nimi, trzeci — zmuszeni są iść, czwarci wreszcie nie chcą i nie mogą tego zrobić. Ponieważ jednak kierunek wytwarzają nie ci ostatni, ale pierwsi, postęp więc wyraża w zmniejszeniu się liczby tych ostatnich, nie zaś osłabieniu dla nich wymagań moralnych.\nPierwszemi w danym wypadku były, jak już widzieliśmy, kobiety; ale moralny postęp ludzkości posuwa się bardzo powoli. Wielu członków społeczeństwa nie dosięgło jeszcze tej wyżyny świadomości moralnej, jakiej wymaga prawo wstrzemięźliwości i jednożeństwa; są jeszcze między nami kobiety, handlujące swem ciałem z nędzy, są też „padające” wskutek lekkomyślności. Ale czyż kobieta, która wyrosła w warunkach dobrej dziedziczności, uczciwej rodziny, starannego wychowania, religijności, wykształcenia, wreszcie majątku lub pracy, czyż taka kobieta może okazać się zdolną do dobrowolnego zdradzenia swego moralnego obowiązku względem ukochanego człowieka.\nZ tego powodu uważam za właściwe wspomnieć o jednej książce — „Bohema Christianii” Hansa Jaegera, którą niegdyś miałem w ręku.\nNie probowałbym wcale doczytać tej książki do końca, gdyby nie podtrzymywała mię chęć dowiedzenia się o rozwiązaniu pytania: czy upadną, czy też oprą się uwodzicielom trzy opisane tam kobiety, pochodzące z uczciwych rodzin. Okazało się, że niepodobna było zbić ich z drogi obowiązku. Sens moralny książki Jaegera zawiera odpowiedź na postawione przeze mnie wyżej pytanie. Bywają, zresztą, wyjątki, niemniej wszakże nikt (oprócz chyba dotkniętych satyriasis), nie pozwoli sobie wątpić, że postępująca ludzkość w każdym razie nie wyrzecze się tego moralnego i fizycznego ozdrowienia, którego dokonała w rodzaju ludzkim kobieta wiernością zasadzie wstrzemięźliwości i jednomęztwa.\nDotychczas istnieją jeszcze społeczności, a nawet całe narody, które z wymagań wstrzemięźliwości i wierności jednemu zrobiły prawo, obowiązujące tylko kobiety, mężczyźni zaś trzymają się wielożeństwa. Wśród najlepszych przedstawicieli jawnego wielożeństwa, mahometan — powstała już jednak pewnego rodzaju sekta, wymagająca ścisłego jednożeństwa, i ta forma pożycia małżeńskiego, jak słyszałem od pewnego profesora z Upsali, który długo przebywał wśród mahometan, zdobywa coraz większe upowszechnienie i prawa. Tak zresztą być powinno. Wielożeństwo wogóle prowadzi jedynie do fizycznego i moralnego osłabienia narodu. Stosunek do kobiety, jak do zwykłego przedmiotu kupna i sprzedaży, wcześnie znieprawia ciało i ducha młodzieży, skutkiem zaś życia haremowego dążenie do jakiegokolwiek udoskonalenia moralnego obcem jest temu, pogrążonemu w leniwej, lubieżnej ignorancyi społeczeństwu, pozbawionemu czujnego i pokrzepiającego wpływu kobiety — towarzyszki. Niema co wspominać o tem, o ile takie społeczeństwo zostaje w tyle poza naszem w dążeniu do powszechnego postępu ludzkości.\nWśród amerykanów wielożeństwo również ma jeszcze wielu przedstawicieli w osobach sektantów — mormonów; szczególnie zaś kwitnęło ono w niedawnych czasach niewolnictwa w Stanach południowych. Niewolnictwo i wielożeństwo zawsze idą w parze, jawna więc walka o wyzwolenie niewolników była zarazem tajną walką o zniesienie wielożeństwa, wywierającego wogóle nader demoralizujący wpływ na społeczeństwo.\nLudzie owych czasów jakby zupełnie zapomnieli, że wyższa siła i moc społeczeństwa spoczywają w jego moralności; powoli jednak wytworzył się inny pogląd na tę sprawę, który w ciągu stulecia wysunął się wreszcie na pierwszy plan. Ale co się działo w początkach tego ruchu! Pierwsi głosiciele wolności, kobiety (one były pierwszemi) i mężczyźni nie mogli nawet zmusić, ażeby ich słuchano, kiedy zaś sprawa posunęła się nieco, osypywano ich szyderstwy i wymyślaniami, następnie oskarżano o dążenia, podkopujące podstawy społeczeństwa i państwa, o zamach na wolność i majątek współobywateli.\nWszyscy, co posiadali władzę, majątek i znaczenie — duchowieństwo, senat, kongres, prasa, wszyscy powstali przeciw nim i wielu ze szlachetnych bojowników złożyło życie w ofierze za swą sprawę. Do mówców, wzywających społeczeństwo do zniesienia niewolnictwa — jawnie strzelano na zebraniach publicznych. Wreszcie namiętności rozgrzały się do najwyższego stopnia: rolnicy, kupcy, uczeni porzucili swe zajęcia i chwycili za broń i między północnymi i południowymi Amerykanami zawrzała straszna, bratobójcza walka. Stany niewolnicze miały pod pewnym względem przewagę wojskową, dla tego z początku północni ponosili klęski, ale to nie odebrało im męztwa, przeciwnie, z większa jeszcze energią skupili się około sztandaru wolności i nakoniec zwyciężyli. Jakież warunki podyktowali zwyciężcy? Uwolnienie wszystkich niewolników i nadanie praw obywatelskich wszystkim bez wyjątku. Zwyciężcy nie żądali ani piędzi ziemi, ani grosza konstrybucyi: wolność i równouprawnienie obywateli — oto co było powodem i celem wojny. W historyi powszechnej nie spotykamy wojny, która wynikłaby z bardziej czystych pobudek i zakończona została pokojem, opartym wyłącznie na tryumfie zasady moralnej.\nW swoim czasie miałem szczęście spotkać kilku z tych mężnych ludzi, którzy przyczynili się do wspomnianego rozbudzenia sumienia publicznego, np. Elżbietę Stanhope i Roberta Ingersolla. Prowadziłem też z nimi rozmowę o wielożeństwie i żeby dać pojęcie o oburzeniu, z jakiem o tem wyrażali się, przytoczę kilka słów z ognistej mowy Ingersolla: „Żaden język na świecie nie może wypowiedzieć, jaką szkodę wyrządza społeczności wielożeństwo; czyni ono kobietę ofiarą podstępu i przemocy. Mężczyznę zaś zamienia w drapieżnego zwierza, gotowego rzucić się w otchłań występków i zbrodni, byle tylko zawładnąć kobietą. Głęboko nienawidzę i pogardzam każdą doktryną społeczną, która nie opiera się na czystej, świętej zasadzie rodzinnej; cała cywilizacya, cały postęp opiera się na niej, wszystkie cnoty koncentrują się około ogniska domowego, gdzie jeden mężczyzna kocha jedną kobietę. Najwięcej wyrażające, najcenniejsze treścią wyrazy na świecie to: moja narzeczona, moja żona, mój ojciec, moja matka, moje dziecię. Pozbawiony tych słów świat — jest legowiskiem, a ludzie — zwierzętami dzikiemi.”\nTeraz, wreszcie doszliśmy do tego, z powodu czego zdecydowałem się głównie zabrać głos w danej sprawie. Czy wielożeństwo, które praktykuje w młodości większość nas, nie sprowadza żadnej szkody, czy też ślady jego zaciera późniejsze nasze wstąpienie w związki małżeńskie. Czyż znajdzie się kto tak naiwny, żeby uwierzył temu?\nNie, wielożeństwo, to szalone trwonienie samego siebie częściowo, przemienia źródło naszej siły w największą słabość naszą, wynaturza w nas wzniosłe uczucie miłości i pociąg do piękna, właściwe duszy ludzkiej.\nA zaczynając od ostatniego, tj. od pociągu do piękna, czyż można odmawiać doniosłości tego rodzaju wynaturzeniu. Poczucie piękna najsilniejszem bywa w tym ważnym okresie życia człowieka, kiedy, że tak powiem, układają się podstawy jego działalności życiowej, we wrażliwym wieku młodzieńczym. W tym czasie dusza tak silnie wchłania wszelkie wrażenia, tak silnie oddziaływają one na wolę, że człowiek staje się podobnym do instrumentu muzycznego, którego struny nastrajają z kolei w domu, w szkole, w towarzystwie — każdy wypadek, każde słowo, każda przeczytana książka. I oto właśnie w tym czasie, ukradkiem przed rodzicami i wychowawcami, wbrew własnemu sumieniu, dokonywa się to, co jaknajbardziej obraża poczucie piękna, co wypieka na twarzy rumieniec wstydu, dokonywa się jedynie dla tego, że wyobraźnia młodzieńca zatruwana jest brudnemi rozmowami i złymi przykładami. A biada mu, jeżeli nie zatrzyma się wczas, jeżeli da się pociągnąć po tej śliskiej drodze — wkrótce dusza jego zeschnie, poczucie piękna zamrze w niej na wieki, a nawet sąd moralny może się tak skazić, że człowiek straci zdolność odróżniania szlachetności od podłości. Iluż ludzi płaci później fatalnemi omyłkami przy wyborze dróg życia za to, że poczucie piękna wcześnie zbrukało się i skaziło w ich duszy.\nCi, co nie zechcą zgodzić się z moimi wywodami, wskażą mi zapewne na wybitne przykłady pewnych osobistości, które wykazały, pomimo przeniewierzenia się czystości w młodym wieku, delikatny smak artystyczny i stworzyły wielkie dzieła sztuki. Ale jest to rzecz niebezpieczna naśladować wyjątki i przykłady „silniejszych, wybranych natur.” Zresztą nikt nie wie w samej rzeczy, ile zyskałby smak i rozwój artystyczny pomienionych osób, gdyby dysonans, o którym mowa, nie rozstroił jeszcze w młodym wieku pierwotnej harmonii ich życia duchowego.\nBrudne myśli i uczynki w ten lub inny sposób, ale zawsze pozostawiają ślad i trzeba wielkiego, moralnego podniesienia ducha, ażeby ślad ten zatrzeć i przywrócić znowu pierwotną harmonię duszy.\n„Najczystszy jest najsilniejszym” powiada Zola i wyrażenie to właśnie w danym razie można najlepiej zastosować.\nWeźmy następnie uczucie miłości. Nigdy nie objawia się ono w takiej wzruszającej, pięknej formie, jak u czystego, niezepsutego, zapalnego młodzieńca; oddanie się jego i ofiary, do których gotów, kiedy serce jego przemówi, nie znają granic. Jak często jednak szlachetne to uczucie skręca na złą drogę i grzęźnie w błocie. Rzadko można usłyszeć bardziej chłodne, okrutne rozumowania, bardziej egoistyczne, pogardliwe szyderstwa, aniżeli te, jakie wygłasza młodzież, która zbrukała i skaziła w sobie to uczucie, roztrwaniając je wśród kobiet upadłych.\nSłowem, w miarę tego, jak głębiej wnikamy w istotę życia płciowego, staje się jasnem, że najmniejsze zboczenie pod tym względem otwiera zaraz niebezpieczną drogę do ustępstw dalszych i podejrzanych układów z poczuciem moralnem.\nW dziecięcym wieku czytaliśmy już w historyi zdanie o wschodnich i rzymskich tyranach: „okrucieństwo i rozpusta idą ręka w rękę,” ale wówczas nie rozumieliśmy głębiej treści tych wyrazów i wewnętrznego ich związku. Wielu dotychczas prawdopodobnie nie zastanawiało się nad tem, i ja sam nie zdawałem sobie sprawy, dopóki nie przeczytałem u Darwina, że związek ów datuje się od tych zamierzchłych czasów, kiedy samcy zabijali się wzajemnie w walce o posiadanie samicy, spokojnie oczekującej zwyciężcy. A więc okrucieństwo idzie w parze z lubieżnością.\nDo tych dwóch zgubnych namiętności dodam jeszcze trzecią — próżność. Ostatnia rozwija się w nas z taką siłą już w tym ważnym „podstawowym” wieku młodzieńczym, że nawet jeżeli uda nam się zwalczyć porywy zmysłowości, wciąga nas w mnóstwo błędów i nieszczęść moralnych.\nSpojrzcie naprzykład, na Francuzów. U nich młodzież jawnie praktykuje wielożeństwo i jeżeli, dzięki temu, sumienie ich i wogóle uczucie moralne nie tak silnie cierpią, jak u naszej młodzieży, zmuszonej iść drogą tajną, natomiast, rozwijająca się wskutek tego wada niestałości, chorobliwej chęci podobania się i zwyciężania, słowem „próżność” silniej trapi społeczeństwo francuskie, aniżeli jakiekolwiek inne.\nW pogoni za „rozkoszą życia” próżność francuska zyskała taką wszechobejmującą siłę, że nazwać ją można śmiało najzacieklejszym (chciałbym powiedzieć — jedynym) wrogiem tego sławnego narodu; wróg ten zaś główny prowadzi za sobą innych.\nWeźmy życie społeczne Francuzów, które jest wogóle niczem innem, jak powiększonem odbiciem życia pojedyńczych osób prywatnych i żeby nie szukać długo, zatrzymajmy się przy czasach Franciszka I, Henryka IV, Ludwików XIV i XV, wreszcie Napoleona III. Jakaż tu próżność chorobliwa, jaka namiętność do pozorów zewnętrznych w związku z okrutną pogardą godności ludzkiej! A powód, z jakiego skorzystał ostatni cesarz dla wypowiedzenia wojny francusko-pruskiej: jakaż to niesumienna chełpliwość, jaka nieomylna rachuba na próżność narodu, jakie stronnicze, lekkomyślne zaślepienie co do sił swoich i siły wroga! Następnie rzeczpospolita. Jeżeli chcą, żeby rzeczpospolita utrwaliła się, żeby stała się respubliką w prawdziwym znaczeniu tego wyrazu, nie zaś kuratorem upadłości monarchii, to przedewszystkiem należy odważyć się na walkę z powszechną próżnością narodu: lekkomyślnem pragnieniem odwetu, rujnującemi próbami kolonizacyi, bezmyślnym zbytkiem (ergo — sprzedajnością) biurokracyi, panoszeniem się armią i flotą — i wszystko to należy zwyciężyć. W przeciwnym razie można przepowiedzieć rzeczypospolitej niedługie istnienie.\nWogóle, jeżeli zaczniemy rozpatrywać dzieje narodów z punktu widzenia „odpowiedzialności osobistej” i będziemy odszukiwać tej ostatniej z baczną uwagą i znajomością duszy ludzkiej — to możemy osiągnąć dosyć ważne rezultaty. Wiele smutnych przewrotów w losach narodów wypadnie zapisać na rachunek próżności lub „manii wielkości” pojedyńczych osób. Pewien lekarz-psycholog zwrócił moją uwagę na cały szereg osób historycznych, dotkniętych tym obłędem. Tymczasem wszyscy wiedzą, że obłąkanie, wyrażające się, między innemi, w formie obłędu wielkości, jest następstwem pewnej choroby płciowej, dziedzicznej lub nabytej. Łatwo więc przedstawić sobie, jaką masę pracy narodowej i ogólnego postępu zgubiła ta jedna, okropna choroba.\nPrzyjrzyjmy się teraz drugiemu zgubnemu następstwu niewstrzemięźliwości płciowej i wielożeństwa młodzieży — brakowi panowania nad sobą i równowagi moralnej. Nałóg ulegania swym namiętnościom, nabyty wcześnie, w „podstawowym” wieku, prowadzi następnie do zupełnej niezdolności panowania nad sobą, tj. do ostatecznego bankructwa moralnego. Nie mamy potrzeby zwracać się po przykłady wyłącznie do obcych krajów i jeżeli będziemy o nich mówić w dalszym ciągu, to dla tego jedynie, żeby nie drażnić zbyt dotkliwie miłości własnej.\nWeźmy znów tego samego Francuza. Do czego staje się podobnym ten, zazwyczaj taki porządny, surowy względem siebie i staranny człowiek, kiedy nim zawładnie namiętność. Pozbywa się zupełnie siły oporu i na oślep pędzi w rozwartą przepaść. A przepaść tę spotyka Francuz na każdym kroku: i w obcem państwie i w zgromadzeniu publicznem i na polu bitwy — roztwiera się ona pod nogami zaślepionych namiętnością i tysiące ich pochłania wtedy właśnie, kiedy ojczyzna najbardziej potrzebuje spokojnego męztwa. Wybitni pisarze francuscy zwrócili wreszcie uwagę na tę otchłań i opisali ją z nielitościwą szczerością. Jakąż niepowstrzymaną, cuchnącą zarazą tchną te opisy na świat cały!\nTak więc skutkiem zakorzenionej wady — rozpasania płciowego, bywa zwykle ogólna słabość woli, a następnie ostateczny upadek energii życiowej; człowiek ginie wtedy, kiedy z niego i z jego działalności można było oczekiwać największej korzyści. Mirabeau np., będący duszą dążeń rewolucyjnych i reform, padł ofiarą rozpasania płciowego w rozkwicie swej działalności. Gambetta, genialny działacz trzeciej rzeczypospolitej, po którego stracie zaplątała się ona w zawikłania, również zginął wskutek swej niewstrzemięźliwości, kiedy ojczyzna właśnie najbardziej go potrzebowała.\nW Ameryce północnej przypadały pewnego razu wybory powtórne na senatora znanego polityka, piastującego poprzednio tę godność. Ale podczas posiedzenia wyborczego wstał jeden z uczestników, pochodzący ze starej purytańskiej rodziny i rzekł: „Widziałem pewnego razu, jak nasz znakomity działacz z wesołem towarzystwem wszedł do domu publicznego, a ten, kto może oszukiwać swą żonę, może też oszukać innych.” I kandydata nie wybrano. Kiedyż nadejdzie czas stosowania tego rodzaju miary do wszystkich bez wyjątku?!\nGłówne warunki wszelkiego postępu: energię życiową i panowanie nad sobą wyrabiać trzeba w człowieku od najmłodszych lat. Tymczasem wszędzie widzimy wręcz przeciwne objawy: prawie powszechną lekkomyślność, zbyteczną nerwowość i brak zadowolenia życiowego. A jak cierpią wskutek tego nasze żony, dzieci, całe przyszłe pokolenie! Jaki smutny odcień rzuca to na nasze stosunki rodzinne, na całe społeczeństwo, na literaturę. Ale wszystko to wybornie opisali autorowie współcześni, nie będę więc mówił o tym przedmiocie, a postaram się natomiast zwrócić uwagę na te objawy, które rzadko komu rzucają się w oczy, albo na które wiele osób, zwłaszcza kobiety, zamykają oczy umyślnie.\nMężczyzna, który przyzwyczaił się do zgubnego nałogu wielożeństwa, nie pozbywa się go zupełnie, zawierając związek małżeński; lekkomyślny pogląd na tę sprawę zachowa do końca życia, jeżeli nawet powstrzymywać się będzie od wykroczeń faktycznych, ze względu na ukochaną żonę i dzieci (znam kilka wzruszających przykładów tego rodzaju), albo wreszcie na stanowisko, które obawia się utracić. Słowem, człowieka powstrzymuje tu nie „własna wola” ale „okoliczności,” — oto do czego każdy mężczyzna powinien przyznać się otwarcie: co powinno być wiadomem każdej kobiecie, zwłaszcza zamężnej. Tak, gdyby kobieta wiedziała o tem, a mężczyzna miał odwagę przyznania się do tego, nie tylko praca udoskonalenia się byłaby ułatwioną dla przyszłych pokoleń, ale i dzisiejsza rodzina oczyściłaby się o tyle, że stałaby się zdolniejsza do wychowania dzieci bardziej racyonalnego, aniżeli to, jakie dzisiaj istnieje. Wtedy, być może, w szkole naszej odbyłby się również zwrot ku lepszemu, a sztuka i literatura nabrałyby sił nowych i prasa przestałaby trzymać się zasady nieinterwencyi w sprawach postępu moralnego, lub, co jest jeszcze gorszem, dopomagać do skażenia obyczajów.\nWskutek wielożeństwa mężczyzny cierpi przecież nietylko własna jego rodzina w teraźniejszości i przyszłości, ale i te rodziny, do których wnosi swą namiętność i nierozdzielną z nią rozpustę moralną. A tymczasem, wstyd to wyznać, nawet duchowni przeciwko mnie powstawali, mówiąc, że nie można narzucać jednakowych wymagań moralnych mężczyznom i kobietom, że zbezcześcić ognisko rodzinne może tylko upadek kobiety, lecz nie mężczyzny! Ale przecież kobieta nie może upaść i nie może zhańbić swego ogniska sama!? Wspólnikiem jej, a nawet bodaj głównym winowajcą w tej sprawie jest znowu mężczyzna, byłoby więc, co najmniej, niesprawiedliwem łagodniej zachowywać się względem niego, aniżeli względem kobiety. Następnie, któż najwięcej cierpi z powodu wielożeństwa mężczyzn? Nasze służące, robotnice, szwaczki i t. p. A one przecież później często wstępują również w związek małżeński i nie tylko one, lecz nawet i zawodowe prostytutki, i moralna zaraza rozszerza się coraz dalej. Postępując w ten sposób, społeczeństwo samo podkopuje się pod siebie, podrywa swoje istnienie i kiedyś wreszcie nastąpi straszna godzina odpłaty.\nZakończę tę część mowy wskazaniem na choroby, których przyczyną jest taż sama niewstrzemięźliwość płciowa. Mówiliśmy już o manii wielkości, rozpowszechnionej po świecie daleko więcej, aniżeli ludzie myślą, lub chcą wiedzieć. (Niedawno dopiero zabrano się do poważniejszego zbadania tego przedmiotu). Ale jest inna jeszcze straszna choroba płciowa, której źródłem jest również rozpusta. Iluż ludzi z niej ginie, a ilu pomiędzy nimi zdolnych i utalentowanych, nawet genialnych? Najbogaciej uposażone natury bywają też zwykle najbardziej niepohamowanemi, z czego sądzić można, jak wielkie straty ponosi społeczeństwo wskutek tej choroby.\nW tej chwili, kiedy kreśliłem powyższe wyrazy, pamięć moja ukazała mi długi szereg nader zdolnych osobistości, których przedwczesną stratę w następstwie tej choroby miałem sposobność obserwować w ciągu mego, stosunkowo niezbyt długiego życia. Wielu z nich mogło stać się później chlubą i ozdobą swej ojczyzny, zwłaszcza jeden, o którym mogę powiedzieć, że posiadał wszelkie warunki, aby stać się geniuszem wszechświatowym i drugi, który już zdobył pewną wziętość, a mógł pójść jeszcze wyżej. Ale wszyscy oni zginęli niewiadomo za co.\nA niech nikt nie myśli, że choroba ta jest pośród innych plebejuszem, nie, dostaje się ona wszędzie, nawet do najwyższych warstw społeczeństwa.\nPewnego razu zdarzyło mi się rozmawiać z lekarzem, specyalistą od chorób płciowych, a teraz znanym chirurgiem. W rozmowie dotknęliśmy niedawno poruszonej kwestyi: jak należy zapatrywać się na łatwe związki młodych ludzi z kobietami. Obaj doszliśmy do tego wniosku, że gdyby nic więcej nawet nie mówiło przeciw tym stosunkom, to sam ten fakt, że w ten sposób kobieta może uledz zarazie, którą następnie przeleje na swe potomstwo — wystarcza do ich potępienia.\nTak, społeczeństwo nie podejrzywa nawet, jak dokładnie w ostatnich czasach specyaliści zbadali wszelkie objawy tej choroby; nie wie, że wszystkie te zepsute zęby, słabe oczy, uszy i inne ułomności ciała — to dziedzictwo samozniszczenia, jakie przekazali nam przodkowie. We Francyi oddawna zjawia się mnóstwo prac specyalnych w tym przedmiocie, należałoby więc przetłomaczyć chociaż niektóre i rozpowszechnić je jak najszerzej. Nic bowiem nie rozbudza tak silnie sumienia, jak wiedza.\nJakież mogą być środki do walki z „wielożeństwem,” które wyryło takie głębokie ślady w dziejach rodu ludzkiego i podkopało jego zdrowie. Przedewszystkiem należy przezwyciężyć panującą w społeczeństwie obojętność względem tego zła; następnie natchnąć męztwem i nadzieją tych, którzy, chociaż pojmują całą doniosłość i konieczność rozstrzygnięcia tej palącej sprawy społecznej, ale pod naciskiem mnóstwa ujemnych faktów przestają wierzyć w możliwość postępu moralnego i uważają, że walka jest daremną.\nNa ulicach Londynu można spotkać człowieka, wożącego i pokazującego taczkę z umieszczoną na niej klatką, w której siedzą razem pies i kot, kilka szczurów, myszy i ptaszków, podczas zimy kot i pies tulą się do siebie, a szczury, myszy i ptaszki chowają się w ciepłej ich sierści. Odwieczni wrogowie mogą się więc tak zaprzyjaźnić w jednem pokoleniu! Czyż można wobec tego wątpić o moralnej sile wychowania?\nTymczasem od chwili, kiedy wywody naukowe o „prawie dziedziczności” stały się udziałem powszechnym, wielu zaczęło wątpić o sprawie wychowania. Ale trzeba tylko wniknąć głębiej w istotę tego prawa, a stanie się jasnem, że tego rodzaju zapatrywanie jest błędnem. Mianowicie, prawo dziedziczności bardzo jest szerokie. W dziedziczności krzyżuje się tysiące wpływów i żaden człowiek nie rodzi się wyłącznie w złych warunkach. Zadanie wychowania polega na odszukaniu wpośród tych wpływów takich, które mają najwięcej szans rozwinięcia się i utrwalenia i — stosownie do potrzeby — na tępieniu ich lub pielęgnowaniu. Dla tego nie wolno twierdzić, że prawo dziedziczności znosi lub sprowadza do zera sprawę wychowania, przeciwnie, umiejętnemu wychowawcy może być ono bardzo pomocnem.\nZa najlepszego wychowawcę przyzwyczajono się powszechnie uważać matkę i mamy dowody, że tak istotnie bywa, ale czy zawsze? Kto przeważnie wychodzi za mąż? Najładniejsze i najbogatsze dziewczęta, tj. te właśnie, które zepsute są pewnymi przywilejami, a więc nie posiadają ani cierpliwości, ani poświęcenia, ani szczególnej znajomości ludzi, słowem przymiotów, niezbędnie potrzebnych wychowawcy. Szczególną spostrzegawczością i przenikliwością mogą przecie odznaczać się nie te dziewczęta, którym nigdy nie braknie kawalerów do tańca, ale te, które zawsze siedzą; kiedy bowiem pierwsze tańczą, drugie — obserwują. Jakże często widzimy, że matka musi sama siebie powtórnie wychować, zanim się stanie zdolną do wychowania swych dzieci. Zbyt często bywa także, że dziecko odziedzicza po matce wady i złe skłonności, które ona wbija w nie i pielęgnuje. A jakie są w istocie te wiadomości, z któremi młoda kobieta przystępuje do wychowania dziecka! Bo i skąd mogła nauczyć się czegokolwiek pod tym względem? Jeśli matka jej nie miała młodszych od niej dzieci, to umie ona zaledwie karmić i powijać niemowlę, nie mówiąc o czem innem, a tymczasem, jak słusznie mówi dr. Blackwell, w tym już okresie życia, kiedy dziecię spoczywa w pieluchach, trzeba zaczynać pracę wychowania fizycznego i moralnego. Czy wiele matek wie o tem? Nieźle byłoby wogóle, gdyby rodzice współcześni częściej zapytywali sami siebie: czy rzeczywiście są najlepszymi wychowawcami dla swych dzieci, lub czy też nie powinni pomyśleć o dobraniu sobie pomocników. Szczególnie ważną rolę w sprawie wychowania gra szczerość wychowawców z wychowańcami. Szczerość jest bezwarunkowo konieczną nawet po dojściu młodych ludzi do pełnoletności i jeżeli sami rodzice nie są w stanie wzbudzić jej lub podtrzymać, co bardzo łatwo może się zdarzyć, to należy znaleźć człowieka, który potrafiłby to uczynić. Szczerość zresztą powinna obowiązywać nietylko jedną stronę, nie, musi być ona wzajemną; wychowawca powinien otwarcie mówić o wszystkiem z wychowańcem, nawet o takich dziedzicznych lub innych wpływach na niego, które należy pokonać. Słowem, wychowanie powinno stać się sumienną, wzajemną pracą; prawo dziedziczności to nam dyktuje właśnie.\nNajpiękniejszem, najbardziej pocieszającem w tem prawie jest, mojem zdaniem, to, że jest ono nie tylko „prawem zachowania” ale i prawem „naturalnego doskonalenia się.” To ostatnie określenie było zaprzeczanem, następnie jednak pozyskało znowu uznanie. Co do mnie, mocno wierzę w niezłomność tego prawa i mogę nawet skonstatować je w swojej własnej rodzinie (większość słuchaczów prawdopodobnie może zrobić to samo), polega zaś ono na tem.\nJeżeli ja odziedziczę jakiś dodatni rys charakteru lub zdolność i następnie rozwinę ją w sobie do pewnego stopnia doskonałości, być może do stopnia talentu, a później będę miał dzieci — to te ostatnie mogą odziedziczyć po mnie nietylko ową zdolność, lub rys charakteru, ale i siłę (energię), na pracę w celu udoskonalenia się zużytą. Przeciwnicy zaś tego określenia zbijali je, dla tego zapewne, że chcieli, ażeby zdolność lub skłonność odziedziczaną była w tej samej formie, w jakiej po raz pierwszy się ujawniła, czego niepodobna oczekiwać, wpływ bowiem drugiego z rodziców (i inne wpływy poboczne), powodują, rzecz jasna, pewne zmiany w przejawianiu się zdolności.\nTak samo, gdybym odziedziczył jakąś złą skłonność i wczas pozbył się jej lub chociażbym tylko znacznie ją osłabił w sobie, dzięki rozumnemu współdziałaniu wychowawców, którzy objaśniliby mnie, po kim odziedziczyłem tę skłonność, oraz wyznali, że sami wskutek niej cierpieli, wreszcie skłonili mnie do posunięcia się dalej, aniżeli im się udało w usiłowaniach pokonania jej mocą woli — to i dzieci moje mogłyby odziedziczyć siłę ducha, jaką wykazałem w tym przypadku, a tym sposobem praca udoskonalenia się byłaby łatwiejszą dla nich i dla ich potomstwa.\nKiedy więc to wielkie prawo naturalnego udoskonalenia w rodzie stanie się przedmiotem wykładów w szkole, kazań w kościele i pouczających rozmów w rodzinie, kiedy stanie się tak znanem wszystkim i tak wiarygodnem, jak ogólne prawo dziedziczności — wtedy samo ono doprowadzi do zasadniczych reform w wychowaniu.\nWspomniałem o szkole i o kościele. Z jakich ludzi wogóle rekrutują się nauczyciele? Z tych, którzy zdali pewien egzamin, ale czy wykazanie znajomości wymaganych przedmiotów znaczy to samo, co być dobrym nauczycielem? Czy dosyć tego, że ktoś potrafi wyłożyć dziecku lekcyę, zadać ją i następnie znowu jak gdyby wydobyć ją z niego? Do takiego rodzaju nauczania można wytresować pierwszego lepszego bałwana. Nie, ten jedynie, kto w tej poważnej, w tej wielkiej doniosłości chwili, kiedy roztwiera się przed nim pełna wiary i żądzy wiedzy dusza dziecka, nietylko potrafi jasno i zrozumiale wyłożyć mu jakiś przedmiot, ale zarazem potrafi słowami i całą istotą swoją wpłynąć do tego stopnia, że obudzi w niem wiarę i dążenie do coraz większej wiedzy — ten jedynie, powtarzam, godzien nazwy „nauczyciela.” Inni nie powinni brać się nawet do niewłaściwej dla nich roboty. Innemi słowy, każdy nauczyciel powinien być jednocześnie wychowawcą, czyli talentem etycznym.\nPoprzednio już powiedzieliśmy, że talent — to rozwój pewnej zdolności lub skłonności do stopnia doskonałości. Tak jest istotnie. Są, np. całe pokolenia i rodziny, które szczególnie rozwinęły w sobie dobre skłonności. Niektórzy z członków tych rodzin wznoszą się na taką wyżynę moralną, że dosyć jest pomówić z nimi, ażeby oczy nasze zaczęły widzieć jaśniej, dosyć poznajomić się z nimi, ażeby stać się lepszymi. Tacy ludzie to są właśnie „talenty etyczne.” Wszyscy oni odznaczają się powołaniem i zamiłowaniem do sprawy wychowania; niestety, u nas, na północy, sprawa ta tak stoi, że większość podobnych ludzi jest od niej usuniętą.\nPewnego razu zaszedłem przypadkowo do szkoły, znajdującej się pod zarządem jednego z takich „talentów etycznych.” Szkoła była maleńka a wszyscy uczniowie byli obecni. Zostawszy potem sam na sam z nauczycielem, odezwałem się: „O ile widzę, w szkole tej niema ani jednego dziecka, zarażonego znanym występkiem?” — Tak, odrzekł, spodziewam się, że udało mi się wykorzenić to zupełnie. — Jakim sposobem? — Bo ja, zdaje się, umiem przysiąść się do dziecka i pomówić z nim po cichutku a szczerze. — Ale nie wszystko przecież można tym sposobem osiągnąć? — Nie, oprócz tego mówiłem o tem otwarcie ze wszystkiemi i teraz same dzieci pilnują siebie, a dziecięca kontrola jest chyba najściślejszą. Nauczyciel dodał jeszcze, że występek ten nie jest rezultatem potrzeby naturalnej, owszem, tak się sprzeciwia naturze, że żadne dziecko nie pomyśli o tem, ażeby go praktykować, jeżeli nie nauczą go inne. Na nieszczęście, występek ten zakaża jednak większość naszych szkół i niepodobna dobić się wytępienia jego, tak licho szkoły dzisiejsze spełniają w rzeczywistości swoje zadanie etyczne. Posyłamy tam dzieci, ażeby stały się lepszemi, a tymczasem rzucamy je nieraz wprost w objęcia strasznego występku, który jest pierwszym stopniem przejścia do wielożeństwa.\nKiedy sprawę wychowania szkolnego obejmą wreszcie „talenty etyczne” (co koniecznie musi nastąpić) i uporządkują ją, gimnastyka i praca ręczna nie tylko zaliczone zostaną do obowiązkowych przedmiotów kursu nauk, ale nawet nie będziemy mogli wyobrazić sobie istnienia szkoły w której nauczycielami nie byliby lekarz i „talent etyczny”. Tak, potrzeba nam lekarzy, kobiet i mężczyzn, szkoła powinna być wspólną dla obu płci, żeby dzieci od najmłodszych lat przywykały do wzajemnego koleżeńskiego obcowania i przestały patrzeć na siebie z tą podejrzliwą ciekawością, z jaką się oglądają teraz. Dzięki mnóstwu przesądów, dzielących obie płcie, patrzą one na siebie, jak na jakieś szczególne okazy i oddają się różnym fantazyom o tem, czego jeszcze dobrze nie znają.\nDopóki zaś „wychowanie”, jako przedmiot nauki, nie wchodzi jeszcze do programu szkół (chociaż, mówi Spencer, niema ważniejszej sprawy, niż umiejętność ochraniania cielesnego i duchowego zdrowia swego potomstwa) — nie można oczekiwać też od społeczeństwa szczególnej troskliwości o nie.\nAle, przepowiadam, że jak tylko wymagania życia moralnego, które obecnie nie wielu jeszcze stawia, staną się ogólnemi, będą poważnie przyjęte przez wszystkich, wtedy radykalnie przekształcą one naszą szkołę i naszą rodzinę.\nTak, ale sprawią one jeszcze więcej!\nW początku naszej przemowy ustanowiliśmy wiek normalny (25 lat dla mężczyzny, 20 dla kobiety), czyli tak zwaną pełnoletność dla wstąpienia w związek małżeński, do tego zaś czasu zachowywać należy ścisłą wstrzemięźliwość.\nWielu, być może, zarzuci mi, że po dojściu do pełnoletności nie wszyscy ludzie mogą wziąść na siebie zobowiązania, nieodłączne od zawarcia t. zw. małżeństwa prawnego. Prawda, wielu nie może wstąpić w związek małżeński, tak ciężkie są w naszych czasach warunki życia, ale, powtarzam, gdyby zawarcie małżeństwa po dojściu do pełnoletności stało się jakby nakazem natury, życie społeczne z konieczności przystosowałoby się do tego.\nInni powiedzą, że jeśli młodzież zachowa nawet czystość do chwili pełnoletności i wstąpienia w związek małżeński, to później już, w pożyciu małżeńskiem, przestanie być powściągliwą. Nie będę sprzeczać się o to, powiem tylko, że temu, kto nauczył się wstrzemięźliwości przed zawarciem małżeństwa, łatwiej będzie powstrzymać się w pożyciu małżeńskiem, zwłaszcza w czasie, kiedy jest to potrzebnem.\nWczesne zaręczyny oddawna są przedmiotem różnych napaści. Zarzuty te jednak są o tyle słuszne, o ile patrzymy na małżeństwo wyłącznie z estetycznego punktu widzenia, zaś pod względem moralnym wczesne zaręczyny można tylko pochwalić. Takie zaręczyny — nie mówię tu o umowach formalnych, a określaniem sumy posagu i t. p. — odbywają się na tej zasadzie, że ona przekonaną jest, iż on wybrał ją nazawsze, a on — gotów dać w zakład życie, że ona na niego poczeka — i oto czekają oboje. Gdybyśmy mieli wiarogodne wiadomości, od ilu pokus i upadków ocaliły młodych ludzi takie zaręczyny, błogosławilibyśmy je z pewnością. Rozumie się, jeżeli ma ten stosunek zakończyć się małżeństwem, trzeba koniecznie, żeby młodzi ludzie w okresie tego oczekiwania byli zupełnie szczerzy z sobą, dzielili się wszystkiem, co porusza umysł ich i serce, komunikowali sobie wzajemnie to, czego się nauczyli, aby przekonać się całkowicie, iż mogą nadal iść ręka w rękę szczęśliwie po drodze życia. Widzimy też, że większość szczęśliwych stadeł zawdzięcza szczęście swe takim właśnie wczesnym zaręczynom. W młodości głos przyrody, wskazujący czego mianowicie potrzeba do duchowego i cielesnego zadowolenia natury ludzkiej, brzmi tak silnie, że zazwyczaj zagłusza wszelkie inne wymagania i rachuby.\nAle jeżeli ustanowimy prawidło wstępowania w związki małżeńskie wkrótce po dojściu do pełnoletności, to trzeba, żeby młodzi ludzie i ich rodzice ograniczyli obecne nadmierne wymagania zabezpieczenia materyalnego. Dotychczas kobieta wogóle, w większości wypadków nie mogła albo nie chciała dawać swego udziału pracy w zdobywaniu środków utrzymania dla rodziny, to też wymagania jej stosowały się nie do jej zdolności, ale do jej kaprysów. Bardziej samodzielne wychowanie i wykształcenie kobiety bezwątpienia położą stopniowo kres temu.\nGłówną izbą w domu włościańskim jest kuchnia: tam zgromadza się rodzina podczas jedzenia, tam spędza czas podczas odpoczynku. Bardzo się ucieszyłem, zobaczywszy cóś podobnego w miastach amerykańskich: w każdej rodzinie z klasy średniej (a czasem i wyższej) na pierwszym planie stoi kuchnia obszerna, jasna, dobrze przewietrzana, a w niej kuchenka angielska, przedstawiająca nieraz utwór artystyczny, często kanapa i dywan na podłodze. O pewnej godzinie otwierają się drzwi kuchni i inne pokoje otrzymują bezpłatne ciepło. Tak skromnie zaczyna w Ameryce nie jedna rodzina, która dochodzi potem do znacznego dobrobytu. U nas zaś salon i pokój jadalny — to dwa oddzielne pokoje; długie, wązkie i ciemne, jak komin przejście — korytarz prowadzi z nich do kuchni, nie wiele większej od porządnej klatki. W klitce tej krząta się jakaś służąca, względem której państwo nie poczuwają się do żadnych obowiązków, z którą nie mają nic wspólnego, a młoda pani wygodnie zasiada sobie w salonie, chroniąc swój nosek od swędu kuchennego. Powiedzą mi, być może, że potrzeba komfortu jest jednym z warunków postępu, ale ja na to odpowiem że można wybornie dojść do komfortu, zaczynając od kuchni. Tak więc, możność natychmiastowego, po dojściu do pełnoletności fizycznej i duchowej, wstąpienia w związek małżeński da się osiągnąć w tym tylko razie, jeżeli społeczeństwo wogóle obniży swe wymagania dotyczące materyalnych dóbr życiowych i jeżeli oboje małżonkowie będą w stanie pracować dla zdobycia środków istnienia.\nWielu powie, że jak tylko w młodem stadle zjawią się dzieci, wtedy — żegnaj sielanko wspólnej pracy! Ale dla usunięcia niedogodności tego rodzaju znajdą się bezwątpienia odpowiednie środki. Ogródki dziecinne, powoli upowszechniające się wszędzie, są pierwszym krokiem ku rozwiązaniu tej kwestyi.\nNiektórzy znowu zalecają małżeństwo bez dzieci. Ale ludzie ci znajdują się, według mojego zdania, na fałszywej drodze. Co innego, jeśli ludzie żonaci nie mogą być wstrzemięźliwymi (zwłaszcza kiedy tego potrzeba) a jednocześnie nie są w stanie wyżywić i wychować kupy dzieci; w takim razie byłoby głupotą i tchórzostwem nie wyznać, że lepiej jest wyrzec się zupełnie, aniżeli płodzić dzieci, które nikomu nie są potrzebne i których nikt nie będzie potrzebował.\nAle, bądź co bądź, znaczna liczba ludzi pragnie pozostać wolną od więzów małżeńskich. Tutaj muszę wystąpić z opozycyą przeciw tym biologom, którzy twierdzili, że małżeństwo jest celem i zadaniem istnienia każdego człowieka. Mojem zdaniem, wielu, bardzo wielu mężczyzn a szczególnie wiele kobiet nie są stworzeni do pożycia małżeńskiego. Bo i jak urządzilibyśmy się my, pozostali ludzie żonaci, gdyby tak nie było? Jak powinnyśmy być wdzięczni tym kobietom-służącym, które z miłości i przywiązania do nas lub do naszych dzieci pozostają w domu naszym w ciągu długich lat, ochraniając troskliwie obce dla nich ognisko domowe? Tak, gdyby wszystko, co jest dobrem w społeczeństwie ludzkiem, świeciło się jasnym płomieniem, na który my patrzylibyśmy, stojąc na górze i gdyby wszystkie te płomyki w osobach uczciwych i wiernych sług naszych nagle zgasły... jakże pociemniało by tam w dole! A skromne nauczycielki, które się wyrzekły (z własnej woli lub nie — to wszystko jedno) szczęścia posiadania ogniska domowego: czyje zasługi można postawić wyżej? One nietylko rozniecają w szkole ognisko domowe, ale i dopomagają do tego, żeby z czasem dzieci nasze mogły założyć swoje własne ogniska. O! gdybyśmy wreszcie kiedyś wznieśli się do prawdziwego zrozumienia i uznania zasług takich pracownic, gdybyśmy nakoniec zaczęli szanować kobietę za nią samą, a nie za jej ojca, męża i t. d.\nLecz liczba tych ludzi, którzy nie mogą zawierać związków małżeńskich, a zarazem nie mogą okiełznać popędu płciowego, jest ogromną. Nie ma się zresztą czemu dziwić, kiedy nasze warunki społeczne, zamiast przeciwdziałać popędom zmysłowym, owszem, rozpalają je. Pokusa czyha na słabych wszędzie: w teatrze, w literaturze, w sztuce, w prasie, na pokuszenie wreszcie wiodą obyczaje i zwyczaje naszego życia: bale, stroje, moda... wszystko, wszystko! A spojrzenia społeczeństwa współczesnego nie unikają tych pokus, przeciwnie, chciwie je chwytają na każdym kroku.\nJednocześnie wszakże społeczeństwo bardzo surowo patrzy na t. zw. „upadek”. Fakt ten objaśnia tem mimowolnem wewnętrznem dążeniem ludzkości do postępu, które ujawnia się w nas mimo naszych występków i zboczeń i każe nam być nawet niesprawiedliwie surowymi względem słabszych członków społeczeństwa. Należałoby zrozumieć, że powinniśmy nie potępiać ich lub sądzić, ale litować się nad nimi i pomagać im, zwłaszcza, jeśli następstwem wypadku jest urodzenie dziecka. Dziecko jest odkupieniem winy, troska o zachowanie rodzaju powinna nam to podpowiedzieć. A i inne ważniejsze występki można objaśnić skłonnościami chorobliwemi i postarać się o ich wyleczenie.\nWe Francyi doszli już do tego: istnieje tam mnóstwo lecznic dla neuropatów, nieszczęśliwych ofiar alkoholu, morfiny, opium i rozpusty, i wielu, będących już na skraju mogiły, wychodzi z tych lecznic zdrowymi na ciele i umyśle. Działalność ta ma wielką przyszłość przed sobą i kiedy stanie na mocnej podstawie, kiedy wszędzie upowszechnią się takie schroniska, ludzie zrozumieją, że każde zło społeczne jest wytworem dziedzicznej lub świeżo nabytej chorobliwości społeczeństwa, która woła o pomoc.\nTutaj uważam za obowiązek zwrócić się do tych, którzy w nadużyciach płciowych zaszli tak daleko, że sami wątpią o swem wyleczeniu: nie upadajcie na duchu, bądźcie pewni, że ocalenie się jest możliwem dla wszystkich bez wyjątku, miejcie tylko więcej męztwa i ufności, nie wiecie jeszcze, jakie postępy zrobiła w tej dziedzinie nauka!\nAżeby uwydatnić, o ile ludzie powinni być gotowymi do okazywania serdecznej pomocy zbłąkanym, przytoczę tu słowa znakomitego antropologa:\n„W żyłach naszych płynie krew naszych przodków, którzy kradli, kupowali i sprzedawali żony i nas jeszcze może niekiedy ogarnąć zwierzęca żądza kobiety, właściwa australijczykom i hotentotom lub, co jeszcze gorsza, ludziom pierwotnym. Wogóle przeszłość, teraźniejszość i przyszłość tak są splecione z sobą w człowieku, że względem niego i jego postępków zachowywać się należy z największą ostrożnością i pobłażaniem. A jednak jakże daleko odbiegliśmy od swych przodków. Jesteśmy w stanie pokonać nasze chuci, możemy kochać do zgonu miłością platoniczną, możemy oczyścić swój pociąg miłosny ze wszelkiej domieszki instynktu i całkowicie zamienić go na myśl i uczucie, możemy poświęcać się w imię czystych i wzniosłych pobudek. W mózgu naszym koncentruje się siła, kiełznająca wszystkie inne, nawet najbardziej despotyczną z nich, będącą jakby centryfugą naszego organizmu, siłę, która może doprowadzić zwierzę do tego, że osobnik poświęca się dla zachowania gatunku.”\nNa zakończenie pozwolę sobie wspomnieć o tem tłómaczeniu, które wysuwają jawni wielożeńcy — mahometanie i mormoni — „żonę ciężarną należy zostawić w spokoju, inaczej bowiem dziedziczność zmysłowości zbyt silnie ujawni się w dziecku”. Skazać na wstrzemięźliwość dla pomyślności potomstwa jedynie kobiety, a samym uchylać się od tego obowiązku — to rzeczywiście dobry argument! Kwestya, którą ci ludzie w tłomaczeniu swego postępowania poruszają, ma jednak wielką doniosłość i nad rozstrzygnięciem jej wiele w ostatnich czasach pracowano. Niektórzy lekarze rozstrzygają ją twierdząco, inni przecząco. Nie będę szczegółowo rozstrząsał ich zdań, ale jak sądzę, postawienie kwestyi jest trafnem: walka i zwycięztwo matki, odniesione nad zmysłowością, muszą odbić się w dziecku, zarówno jak i zachowanie się wręcz przeciwne. Tym sposobem twierdzenie powyższe jest jedną z tych „głębokich” prawd, które porównać można z „głębokiemi” oczami: kiedy wpatrujemy się w takie oczy, z głębi ich patrzą na nas jakby jeszcze czyjeś inne. I za tą prawdą ukrywa się inna jeszcze prawda, która zacznie patrzeć oko w oko ludziom, dopóki przed nią się nie ukorzą.\nZanim zakończę moją mowę, powiem jeszcze kilka słów o rozwodzie, który wielu wydaje się godnym potępienia na tej zasadzie, że jest jakoby w swoim rodzaju zachętą do wielożeństwa.\nNiewątpliwie, jedynie takie małżeństwo, jakie zawierają małżonkowie z uczciwym zamiarem przeżyć ze sobą całe życie, można nazwać „jednożeństwem”, z tego jednak nie wynika, że małżeństwo nie może być rozwiązanem, chociażby okazało się nieudanem i błędnem.\nW ciągu wielu lat, odkąd pracuję nad kwestyą małżeńską, nieraz okazywano mi wielkie zaufanie w sprawach, dotyczących najdelikatniejszych stron życia rodzinnego, miałem więc sposobność przekonać się, że przyczyną większości niepomyślnych związków małżeńskich było rozpustne, przedślubne życie małżonków. Wielożeństwo, w którem mężczyźni spędzają młodość, prawie zawsze odbija się w małżeństwie w postaci niestałości, lekkomyślności, zdrady i podejrzliwości albo chorobliwej nerwowości, przesycenia, hypochondryi, nie mówiąc już o najgorszem — znanej chorobie płciowej ze wszelkiemi jej następstwami.\nPrzekonawszy się o tem i wiedząc, jak w samej rzeczy lekkomyślnie zawieramy dzisiaj związki małżeńskie, jestem zwolennikiem ułatwienia rozwodów. Nie można z zimną krwią powtarzać kobiecie zamężnej w odpowiedzi na jej skargi, że pożycie małżeńskie z każdem dniem coraz bardziej łamie i niszczy jej siły duchowe i cielesne — „cierp, masz dzieci, one jedynie cię ocalą”. Bo gdyby mogła znaleźć ocalenie w dzieciach, nie upadałaby w walce i nie skarżyłaby się wcale. Zresztą, czyż wiele pożytku przyniesie dzieciom matka, wymęczona i doprowadzona do rozpaczy? Nie, dopóki społeczeństwo toleruje wielożeństwo, powinno w pewnych wypadkach zgadzać się na rozwód. Oprócz tego, należy zaprzestać patrzenia na rozwódkę, jak na niegodną tego szacunku, na jaki zasługuje kobieta zamężna. Jeżeli kobieta odważa się zerwać węzeł małżeński, ażeby ocalić swą godność moralną, zasługuje wtedy na większy szacunek, aniżeli wiele z tych, które pozostają małżonkami i społeczeństwo powinno okazać jej ten szacunek.\nWreszcie sprobuję zwrócić jeszcze uwagę na potworne wykrzywienie ideałów, wyrażające się w tem, że wielożeństwo w oczach większości otoczone jest jakąś aureolą zuchowatości i sławy. Poruszyliśmy już sprawę tę wcześniej, mówiąc o próżnej namiętności podobania się, gubiącej młodzież naszą w ważnym „podstawowym” wieku. W samej rzeczy, jeżeli namiętność ta ogarnie człowieka wówczas, kiedy właśnie powinien wytwarzać sobie pewne poglądy na życie, kształtować konieczne dla każdego ideały życiowe, — to najlepsze siły swego organizmu zużyje w pogoni za uciechami i wstąpi w wiek męzki z przewrotnemi pojęciami i fałszywymi ideałami. Takie zaś znieprawienie moralne rozszerza się wśród nas coraz bardziej, we wszystkich warstwach społeczeństwa, od wspaniałych pałaców książęcych do ubogiej izby stróża.\nNie można powiedzieć, żeby kobiety ze swej strony starały się gorliwie przeciwdziałać temu złu, przeciwnie, nawet najczystsze moralnie, nie zdając sobie sprawy, służą tym fałszywym ideałom społeczeństwa.\nNie będę mówił o tych wszystkich formach i sposobach w jaki wyraża się to służenie, poprzestanę na jednej tylko wskazówce, którą chciałbym, o ile można, utrwalić w pamięci słuchaczów.\nWidziałem na wystawie w Paryżu obraz znakomitego malarza, przedstawiający Don-Juana, ten idealny typ wielożeńca, w chwili kiedy odpływa do krainy wieczności. Przy sterze czółna stoi potężna figura komandora, obok niego Don-Juan z rękami, skrzyżowanemi na piersiach — postać wspaniała i spokojna, szczególną uwagę zwraca piękne czoło i głębokie, pociągające oczy, w które koniecznie chce się popatrzeć. U nóg jego siedzi Donna Anna a dalej Elwira. Obie załamują ręce, opłakując rozstanie się z nim i gotowe są towarzyszyć mu chociażby do piekła! Na brzegu widzimy 1, 003 kobiety, uwiedzione przez Don Juana w Hiszpanii tylko. Żegnają się z nim, wyciągając ku niemu ręce, jedne jęcząc i płacząc, drugie w milczącej rozpaczy. Można znaleźć wśród nich wszystkie typy lubieżności; są tu i blondynki i brunetki, i tęgie i szczupłe, i młoda dziewczyna, cała pokryta rozpuszczonymi włosami, i stara baba, która szlocha, patrząc na księżyc. Wszystkie są nagie, ale żadna nie ma tak wysmukłej kibici jak nasze modnie wystrojone damy! Na to właśnie chciałem zwrócić uwagę. Dla czego nasze młode mężatki i panny postępują wbrew naturze, dla czego tolerują to ich cnotliwe mamy? Oto dla tego, że jedne i drugie chcą dogodzić wynaturzonemu wskutek wielożeństwa gustowi mężczyzn. Chociaż współcześni lekarze nie dorośli do roli moralnych doradców społeczeństwa, w tym względzie jednak zrobili, co mogli, ostrzegali i wciąż ostrzegają. A tymczasem młode panny za zgodą swych matek sznurują się z niebezpieczeństwem życia. Weźcie ten drobny rys za punkt wyjścia i popatrzcie na okół, w naszem życiu towarzyskiem pełno takich objawów a społeczeństwo nie podejrzywa nawet, że zagrzęzło po uszy w dziedziczności szkodliwej.\nW pewnej, niewielkiej szkole wojskowej w Norwegii był kiedyś nauczycielem wielki „talent etyczny” — Jurgen Mo, który został później biskupem. Wierzył on gorąco w dobre instynkty młodzieży i szczepiąc przekonania swoje słowem i czynem, tak podziałał na swych uczniów, że zawarli związek i postanowili zachować czystość do zaślubin. Zaledwie rozeszła się wieść o tem, inni młodzieńcy tworzyć zaczęli podobne związki, składające się czasem tylko z dwóch lub trzech członków.\nJedna z moich szlachetnych towarzyszek, mieszkająca w Stokholmie, opowiadała mi pewnego razu, że dowiedziawszy się o strasznej rozpuście, jakiej oddawali się uczniowie pewnego wyższego zakładu naukowego, niezmiernie obawiała się o swego syna, który tam się wychowywał. Wezwawszy więc syna, matka błagała go, ażeby przyznał się szczerze, czy on nie brał w tem udziału. Nie. Dla czego? Dla tego, że już wcześniej ostrzegała go matka. Łatwo sobie przedstawić radość matki. Niechże więc inne matki postarają się mieć taką samą pociechę ze swych dzieci.\nNiech młode kobiety, przed wstąpieniem w związek małżeński, przekonają się o moralnej odpowiedzialności mężczyzny, któremu gotowe są powierzyć swój los. Czas już znieść niepoczytalność małżeńską wielożeńców. Dokonać zaś tego i obalić fałszywe ideały społeczeństwa może całkowicie kobieta; w jej ręku przecie znajduje się wychowanie dzieci.


Gdzie zakupić puste kapsułki żelatynowe? | Remmalo.pl\nGdzie zakupić puste kapsułki żelatynowe?\nutworzone przez Agata Morawska | 29.11.2019 | Zdrowie | 0 komentarzy\nPośród wielu firm jakie istnieją na rynku każda pionierska, jaka powstanie musi się czymś wyróżniać. W głównej mierze w naszym kraju istotna jest cena towaru, jednakże coraz więcej osób decyduje się zapłacić znacznie więcej by posiadać lepszy jakościowo artykuł. Firma vitosklep24 jest jedną niewielu korporacji która decyduje się dać swoim kontrahentom wysoką jakość, i efektywność swoich produktów równocześnie za względnie małą cenę. Jest to nadzwyczaj dogodny sposób, dużo ludzi decyduje się na zakup artykułów właśnie tej firmy, albowiem spełniają one wszelkie normy, a do tego są wysokiej jakości. Oprócz tego warto wspomnieć że niosą z sobą nadzwyczaj niską szansę na wystąpienie jakichkolwiek efektów ubocznych po ich zastosowaniu. Dużo osób podaje je też dzieciom, bo są one dla nich bezpieczne.\nWarto wspomnieć że też produkty tej firmy są polecane przez aptekarzy jak oraz także wielu lekarzy leczy nimi swoich pacjentów. Tak wobec tego wybierając tą firmę mamy pełne przekonanie że jej artykuły są wysokiej jakości i satysfakcjonują codziennie tysiące Polskich pacjentów. W jaki sposób każda ceniąca się firma zatrudniają perfekcyjnych ekspertów w swoich dziedzinach. Nie są to osoby przypadkowe, lecz takie z wieloletnim doświadczeniem zawodowym, które potrafią tworzyć z pasją, jak i także wkładają serce w to co robią. To właśnie dzięki czemu uzyskane produkty realizują najważniejsze normy bezpieczeństwa oraz są komfortowe w użyciu. Jedynie stosując vitosklep24.pl – puste kapsułki żelatynowe możemy mieć pewność że jesteś my w „dobrych rękach” Poboczną ich zaletą jest to, iż niemalże nie mają skutków ubocznych, tak w związku z tym nadają się dla prawie każdego człowieka.\nNiewątpliwie nie zwalnia to nikogo z obowiązku przeczytania recepty przez ich przeznaczeniem, jednak mimo wszystko działają błyskawicznie, a wszelkie dolegliwości odchodzą w zapomnienie. Coraz to więcej osób ufa tej jednostce gospodarczej a ta liczba ciągle rośnie. W zespole jacy opracowuje wszystkie towary które są wyprowadzane z logo tej firmy są najlepsi eksperci ze swoich dyscyplin, każdego dnia tworzą pionierskie pomysły i ulepszenia już będących towarów, jak oraz także tworzą nowości.


Nawiązanie współpracy z firmą spedycyjną\nWybór spedytora i nawiązanie z nim współpracy\nW Polsce swoje usługi oferuje wielu przedsiębiorców, którzy zajmują się wysyłaniem swoich towarów, nawet na duże odległości. Handel towarami, w szczególności za granicę często jest dość problematyczny. Największym utrudnieniem jest optymalne zorganizowanie transportu. Jeżeli nie mamy możliwości samodzielnej organizacji przewozu towarów, wówczas powinniśmy skorzystać z usług firmy spedycyjnej. Jakie korzyści możemy dzięki temu uzyskać oraz na co zwracać uwagę przy wyborze odpowiedniego spedytora?\nDlaczego warto nawiązać współpracę z firmą spedycyjną?\nPrzedsiębiorcy, którzy muszą wysyłać swoje towary na dalekie odległości często decydują się na nawiązanie współpracy z firmą spedycyjną. Takie rozwiązanie może dać wiele korzyści. Przede wszystkim firma zajmująca się spedycją, jak np. IGS Schreiner Polska, doskonale zna rynek transportowy. To daje możliwość wyboru jak najlepszego środka transportu a także trasy. Dodatkowo doświadczone firmy spedycyjne potrafią wynegocjować korzystniejsze warunki cenowe z między innymi z przewoźnikami, przedsiębiorstwami zajmującymi się obsługą magazynów, armatorami, czy agencjami celnymi. To może spowodować, że przedsiębiorca korzystający z usług firmy spedycyjnej może zapłacić mniej za dostawę swojego towaru niż w przypadku gdyby zdecydował się na samodzielne zorganizowanie transportu.\nCo brać pod uwagę podczas wybory firmy spedycyjnej?\nW związku z tym, że wiele firm spedycyjnych oferuje swoje usługi, niełatwym zadaniem jest wybór tego jedynego, który będzie właściwym dla nas wyborem. Nawiązując współpracę z firmą spedycyjną należy mieć na uwadze, jakie cechy posiada dany spedytor. Pierwszym czynnikiem, które ma ogromne znaczenie jest doświadczenie w branży firmy spedycyjnej. Doskonała znajomość rynku przez spedytora daje większe poczucie bezpieczeństwa. Podczas wybierania spedytora należy także wziąć pod uwagę terminowość wykonywanych usług. Wiadomo, że w dzisiejszych czasach wszystkim zależy na czasie, dlatego im szybciej zlecenie przedsiębiorcy zostanie wykonane, tym lepiej. Jednakże nie zawsze warto brać tylko ten aspekt pod uwagę, ponieważ czasem lepszym rozwiązaniem jest wykonanie usługi w późniejszym terminie, jeżeli we wcześniejszym przewóz wiązałby się z dużym ryzykiem.\nBardzo duże znaczenie ma także opinia dotychczasowych klientów. Jeśli dany spedytor ma dobre oceny od wcześniejszych zleceniodawców, wówczas możemy mieć większą pewność, że wykonywane przez niego usługi są na dobrym poziomie. Raczej powinniśmy unikać firm, które nie cieszą się dobrą opinią, nawet gdy ich oferta wydaje się być najlepsza.\nJuż na samym początku nawiązywania kontaktu z daną firmą spedycyjną powinniśmy zauważyć, jak komunikuje się ona ze swoimi klientami. Komunikatywność to ważna cecha w tej branży, ponieważ ułatwia ona porozumiewanie się i umożliwia uzyskiwanie ważnych informacji na bieżąco, co może mieć ogromne znaczenie np. w przypadku trudności z realizacją zlecenia.\ntel. 22 701 70 00\nPrzewóz ponadgabarytowych towarów czy urządzeń wymaga ponadgabarytowych pojazdów. Jak sobie poradzić, gdy do...


3 listopada – Wspomnienie św. Huberta | Parafia Królik Polski\n3 listopada – Wspomnienie św. Huberta\nHubert urodził się prawdopodobnie około roku 655 w znakomitej rodzinie. Był uczniem św. Lamberta, biskupa Maastricht, i jego następcą na tej stolicy. Odziedziczył diecezję prawie pogańską. Jako misjonarz musiał więc wytrwale nawiedzać miasta i wioski Brabancji i Ardenów, aby tamtejszych mieszkańców zjednać dla wiary w Chrystusa. Około roku 717 przeniósł stolicę biskupią do Liege. Tam też zmarł 30 maja 727 roku. Pochowano go w katedrze w Liege.\nKult św. Huberta rozszerzył się rychło po całej Europie. Nasilił się on jeszcze bardziej, kiedy z Hubertem połączono legendę. Gdy był jeszcze młodzieńcem i paziem króla francuskiego Teodoryka, miał w czasie polowania ujrzeć jelenia z krzyżem w rogach, który powiedział mu, by zostawił pogaństwo i uciechy tego świata, i by oddał się na służbę Bożą. Z powodu tej legendy św. Hubert jest czczony do dziś jako patron myśliwych.\nŚwięty Hubercie czym zachwyciłeś się, że zmieniłeś styl życia, że stałeś się świętym? Bóg ukazał mu światło krzyża w porożach jelenia. Człowiekowi zapatrzonemu w myślistwo, poświęcającemu czas na płytkie zabawy ukazał światło krzyża. Krzyż stał się światłem prawdy. Światło krzyża stało się światłem miłości, przebaczenia, zwycięstwa.\nHubercie, co masz dziś do powiedzenia w dniu patronalnym? Nie zapomnijcie, że obszary rolne i leśne są darem Boga. Żyjąca tam zwierzyna jest darem Boga. Lasy są integralną częścią Ojczyzny, są poważną częścią ojczyźnianego bogactwa.\n⟵2 listopada – Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych\n4 listopada – Wspomnienie św. Karola Boromeusza⟶


Cze 24, 2016 / 329 pupilove.pl psy do adopcji schronisko\nBARDZO GRZECZNY,ŁAGODNY,DOMOWY PIESEK KROPEL SZUKA NOWYCH OPIEKUNÓW.\nImię: KROPEL (Kropi)\nWaga: 10-12 kg, sięga pod kolano\nCharakter i temperament: spokojny, średnio aktywny, łagodny, tulaśny, grzeczny. Idealny towarzysz dla osób ceniących sobie spokój i relaksacyjne spacerki.\nKROPELEK nie przepada za szaleństwami i gonitwami, na spacerze idzie spokojnie, penetruje teren, przytula się do opiekuna, prosi o głaskanie, jest bardzo spragniony ludzkiego towarzystwa. Ma futerko milutkie jak plusz.\nAkceptuje inne psy, nie jest konfliktowy. Na koty możemy sprawdzić.\nBomba wesoła, energiczna suczka alaskan malamute ADOPCJA


Wrocław zyskuje nowe sale konferencyjne. Otwarto Centrum Historii Zajezdnia Aktualności i oferty Centrum Historii Zajezdnia , Wrocław - Konferencje.pl\nStrona główna Obiekty konferencyjne Centrum Historii Zajezdnia Aktualności i oferty Wrocław zyskuje nowe sale konferencyjne. Otwarto Centrum Historii Zajezdnia\nWrocław zyskuje nowe sale konferencyjne. Otwarto Centrum Historii Zajezdnia\nData aktualności: 16-09-2016\nPo długim oczekiwaniu przedstawiciele władz Wrocławia otworzyły dziś w zrewitalizowanej przestrzeni przemysłowej przy ulicy Grabiszyńskiej 184 nowoczesny obiekt muzealny, poświęcony historii i rozwojowi miasta od roku 1945 po czasy obecne.\nPrzestrzenie znajdującego się w stolicy Dolnego Śląska Centrum to nie tylko nowoczesna forma i interaktywna konwencja, ale także atrakcyjne miejsce do zorganizowania szkolenia, eventu czy spotkania firmowego. Obiekt dysponuje 2 salami konferencyjnymi o powierzchni 217 i 183 mkw. Pomieszczenia można połączyć, zyskując w ten sposób dużą salę, mogącą przyjąć do 250 osób w układzie kinowym lub posłużyć do zorganizowania bankietu na 200 osób. W jednym z pomieszczeń do dyspozycji gości konferencji znajduje się sprzęt multimedialny w postaci projektora i ekranu.\nŁączny koszt wybudowania obiektu wyniósł 36 mln złotych.


prolegomena do edycji dzieł piotra - najtańsze sklepy internetowe\nWyniki 1 - 8 z 8 znalezionych dla zapytania prolegomena do edycji dzieł piotra w 8 sklepach\nOpis - Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi powstały z myślą o przyszłych wydawcach Skargowskiej spuścizny. Pierwsze rozdziały mają charakter monograficzny... Pełen opis produktu 'Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi - Magdalena Komorowska' »\nOpis - Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi powstały z myślą o przyszłych wydawcach Skargowskiej spuścizny. Pierwsze rozdziały mają charakter monograficzny i są próbą uporządkowania wiedzy o twórczości królewskiego kaznodziei. Autorka omawia dzieła Skargi z punktu widzenia historyka literatury, kreśląc sylwetkę kaznodziei jako pisarza - autora i tłumacza, a takze redaktora własnych dzieł. Drobiazgowe badania źródłowe,na których opiera się niniejsze opracowanie, umożliwiły sformułowanie wniosków także na temat współpracy Skargi z drukarzami oraz typograficznych cech druków zawierających dzieła królewskiego kaznodziei. Prolegomena... zamyka refleksja nad głównymi problemami edytorskimi w Skargowskiej tworczości. Uzupełnieniem rozważań jest spis bibliograficzny edytorsko ważnych wydań dzieł Skargi.Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi przeczytałem z ogromną satysfakcją nie tylko jako zapowiedź przysztej edycji. Jest to również rozprawa niezwykle interesująca sama w sobie, jako kompetentna relacja z badań źródłowych, otwierająca kolejne pola dla filologicznych dociekań.Z recenzji prof. dra hab. Adama Karpińskiego Nazwa - Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi Autor - Magdalena Komorowska Oprawa - Miękka Wydawca - Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Kod ISBN - 9788323332541 Kod EAN - 9788323332541 Wydanie - 1 Rok wydania - 2012 Język - polski Format - 16.5x23.5cm Ilość stron - 258 Podatek VAT - 5%\nWięcej o Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi - Magdalena Komorowska\nProlegomena do edycji dzieł Piotra Skargi powstały z myślą o przyszłych wydawcach Skargowskiej spuścizny. Pierwsze rozdziały mają charakter monograficzny i są próbą... Pełen opis produktu 'Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi' »\nProlegomena do edycji dzieł Piotra Skargi powstały z myślą o przyszłych wydawcach Skargowskiej spuścizny. Pierwsze rozdziały mają charakter monograficzny i są próbą uporządkowania wiedzy o twórczości królewskiego kaznodziei. Autorka omawia dzieła Skargi z punktu widzenia historyka literatury, kreśląc sylwetkę kaznodziei jako pisarza - autora i tłumacza, a takze redaktora własnych dzieł. Drobiazgowe badania źródłowe,na których opiera się niniejsze opracowanie, umożliwiły sformułowanie wniosków także na temat współpracy Skargi z drukarzami oraz typograficznych cech druków zawierających dzieła królewskiego kaznodziei. Prolegomena... zamyka refleksja nad głównymi problemami edytorskimi w Skargowskiej tworczości. Uzupełnieniem rozważań jest spis bibliograficzny edytorsko ważnych wydań dzieł Skargi.Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi przeczytałem z ogromną satysfakcją nie tylko jako zapowiedź przysztej edycji. Jest to również rozprawa niezwykle interesująca sama w sobie, jako kompetentna relacja z badań źródłowych, otwierająca kolejne pola dla filologicznych dociekań.Z recenzji prof. dra hab. Adama Karpińskiego\nWięcej o Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi\n"Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi" powstały z myślą o przyszłych wydawcach Skargowskiej spuścizny. Pierwsze rozdziały mają charakter monograficzny i są próbą... Pełen opis produktu 'Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi' »\n"Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi" powstały z myślą o przyszłych wydawcach Skargowskiej spuścizny. Pierwsze rozdziały mają charakter monograficzny i są próbą uporządkowania wiedzy o twórczości królewskiego kaznodziei. Autorka omawia dzieła Skargi z punktu widzenia historyka literatury, kreśląc sylwetkę kaznodziei, jako pisarza - autora i tłumacza, a także redaktora własnych dzieł. Drobiazgowe badania źródłowe, na których opiera się niniejsze opracowanie, umożliwiły sformułowanie wniosków także na temat współpracy Skargi z drukarzami oraz typograficznych cech druków zawierających dzieła królewskiego kaznodziei. "Prolegomena..." zamyka refleksja nad głównymi problemami edytorskimi w Skargowskiej twórczości. Uzupełnieniem rozważań jest spis bibliograficzny edytorsko ważnych wydań dzieł Skargi. "Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi" przeczytałem z ogromną satysfakcją nie tylko jako zapowiedź przyszłej edycji. Jest to również rozprawa niezwykle interesująca sama w sobie, jako kompetentna relacja z badań źródłowych, otwierająca kolejne pola dla filologicznych dociekań. Z recenzji prof. dra hab. Adama Karpińskiego\nProlegomena do edycji dzieł Piotra Skargi powstały z myślą o przyszłych wydawcach Skargowskiej spuścizny. Pierwsze rozdziały mają charakter monograficzny i są próbą uporządkowania wiedzy o twórczości królewskiego kaznodziei. Autorka omawia dzieła Skargi z punktu widzenia historyka literatury, kreśląc sylwetkę kaznodziei jako pisarza - autora i tłumacza, a takze redaktora własnych dzieł. Drobiazgowe badania źródłowe,na których opiera się niniejsze opracowanie, umożliwiły sformułowanie wniosków także na temat współpracy Skargi z drukarzami oraz typograficznych cech druków zawierających dzieła królewskiego kaznodziei. Prolegomena... zamyka refleksja nad głównymi problemami edytorskimi w Skargowskiej tworczości. Uzupełnieniem rozważań jest spis bibliograficzny edytorsko ważnych wydań dzieł Skargi.Prolegomena do edycji dzieł Piotra Skargi przeczytałem z ogromną satysfakcją nie tylko jako zapowiedź przysztej edycji. Jest to również rozprawa niezwykle interesująca sama w sobie, jako kompetentna relacja z badań źródłowych, otwierająca kolejne pola dla filologicznych dociekań.Z recenzji prof. dra hab. Adama Karpińskiego...\nProlegomena do edycji dzieł Piotra Skargi powstały z myślą o przyszłych wydawcach Skargowskiej spuścizny. Pierwsze rozdziały mają charakter monograficzny i są próbą uporządkowania wiedzy o twórczości królewskiego kaznodziei. Autorka omawia dzieła Skargi z punktu widzenia historyka\nprolegomena do edycji piotra - ofert: 9


Po ulewie, która przeszła w piątek, nad Skarżyskiem, w godzinach popołudniowych pojawiły się lokalne problemy z wodą zalegającą na ulicach i podtopieniami utrudniającymi ruch pieszych i pojazdów. Zalane zostały również piwnice w kilku blokach oraz prywatne posesje.\nTradycyjnie już problemy wystąpiły na osiedlu Przydworcowe. Spływająca woda z ulicy Sokolej zalała okolice dworca PKP w tym ulicę Niepodległości i Zielną. Problemy wystąpiły również na innych skarżyskich osiedlach m.in na Posadaju.\nWoda wdarła się również do piwnic w blokach, interweniowała straż pożarna.\nCzęść mieszkańców Skarżyska pozbawiona była również prądu.\nSkrzyżowanie ul. Szydłowieckiej/Kossaka\nPosadaj (fot. Czytelnik)\nRejowska 34 (fot. Czytelnik)\nUl. Zielna (Fot. Czytelnik)


wyniki badań empirycznych (1.225MB)\nmailto:?subject=Polecam publikację w Repozytorium SGH&body=Polecam publikację pt. „Zrównoważony rozwój a odpowiedzialne zarządzanie zasobami marketingowymi w małych i średnich przedsiębiorstwach”, dostępną w Repozytorium SGH [http://hdl.handle.net/20.500.12182/821]. Poleć publikację\nCelem niniejszego badania była analiza wykorzystania zrównoważonego rozwoju w zarządzaniu sferą marketingu w małych i średnich przedsiębiorstwacheferencji klientów indywidualnych, grup interesariuszy i całego społeczeństwa. Do realizacji wyznaczonego celu postawiono pięć pytań badawczych: 1. Jakie działania podejmuje przedsiębiorstwo w obszarze zrównoważonego marketingu? 2. Jakie czynniki motywują przedsiębiorstwa do stosowania założeń zrównowa- żonego marketingu? 3. Jakie formy komunikacji marketingowej wykorzystywane się w małych i śred- nich przedsiębiorstwach? 4. Czy przedsiębiorstwa wykorzystują strategię współtworzenia wartości produk- tów i usług wraz z klientami firmy? W jakich obszarach umożliwiają klientom udział we współtworzeniu wartości? 5. Relacjami z jakimi grupami interesariuszy zarządza przedsiębiorstwo? Jaka jest częstotliwość tych relacji?


devolajf.pl – Strona 3 – ścieżka początkującego programisty\nOpublikowane w 23 grudnia, 2019 23 grudnia, 2019\nPrzez całą moją dotychczasową karierę zawodową moimi najbliższymi współpracownikami były osoby, które znałam osobiście i z którymi najczęściej pracowałam w tym samym pokoju lub budynku. Normą były dla mnie zatem zebrania przy wspólnym stole i pogaduchy przy kawie w kuchni. Obecnie od ponad roku pracuję w firmie, w której współpraca na poziomie teamu z osobami …\nCzytaj dalej O tym jak radzę sobie z pracą w zespole rozproszonym\nOpublikowane w 16 grudnia, 2019 15 grudnia, 2019\nJednym z trudniejszych wyzwań około programistycznych, które są przede mną stawiane w codziennej pracy, jest szacowanie wartości pracy potrzebnej do wykonania powierzonego zadania. Trudności wynikają z kilku różnych czynników, z reguły jest to brak przełożenia teoretycznej wiedzy o zakresie zadania na realne zadania do wykonania w kodzie, co jestem w stanie ustalić dopiero na późniejszym …\nCzytaj dalej O tym jak estymuję pracę\nOpublikowane w 9 grudnia, 2019 8 grudnia, 2019\nCode review, które wykonuję innym osobom z projektu, bywa dla mnie okazją do treningu umiejętności analitycznych i niesamowitą możliwością zdobycia nowej wiedzy (jak również zweryfikowania tej już posiadanej). Bywa jednak i tak, że CR staje się mordęgą oraz najgorszym elementem dnia pracy. Na moje nastawienie wpływa wiele czynników, takich jak choćby złożoność implementowanego rozwiązania, zastosowanie …\nCzytaj dalej O tym jak robię code review\nOpublikowane w 2 grudnia, 2019 1 grudnia, 2019\nScalanie wypracowanych zmian z aktualną wersją kodu często odbywa się w efekcie pewnej procedury. Nierzadko w tej procedurze zawiera się pull request oraz code review. Jednak żeby kod nadawał się do pokazania go światu, zwykle staram się wykonywać sekwencję kroków, które mają na celu sprawdzenie wszystkich miejsc, w których coś mogłoby pójść nie tak jakbym …\nCzytaj dalej O tym co robię przed pull requestem\nWyobraź sobie, że jesteś programistą i pracujesz w utrzymaniu istniejącego projektu. Załóżmy, że ten kod jest przechowywany na dyskach wspólnych w Twojej firmie. Zanim przystąpisz na naprawy zgłoszonego błędu, musisz odnaleźć projekt na dysku, skopiować jego zawartość do nowego folderu, opatrzyć folder prawidłową datą, zainstalować wszystkie pakiety, zbudować projekt, etc. Możesz zabrać się do naprawy. …\nCzytaj dalej O tym jak pracuję z podstawami kontroli wersji\nJak już zaznaczałam wielokrotnie, pisanie kodu to tylko jedno z codziennych zadań programisty. Najczęściej developer nie pracuje solo, a jest częścią składową zespołu, który musi się w jakiś sposób komunikować. Należałoby też w jakiś sposób wyznaczać sobie cele, jakoś się z nich rozliczać i planować rozkład pracy. Do tego wszystkie służą różne metodyki zarządzania projektami, …\nCzytaj dalej O tym jak wygląda moja praca w Scrumie\nOpublikowane w 11 listopada, 2019\nO tym jak radzę sobie z zawiłymi analitycznie zadaniami\nKiedy uczyłam się kodowania, moje wyobrażenie o pracy programisty bardzo odbiegało od rzeczywistości: mit mizantropa siedzącego w piwnicy przy komputerze nadal żyje i ma się nieźle. Przede wszystkim wydawało mi się, że głównym zajęciem programisty w ciągu dnia jest klepanie w klawiaturę i produkowanie kodu. Jak wielkie było moje zdziwienie, kiedy w pierwszej pracy widziałam …\nCzytaj dalej O tym jak radzę sobie z zawiłymi analitycznie zadaniami\nOpublikowane w 4 listopada, 2019 3 listopada, 2019\nO tym jak pracuję ze swoim edytorem\nEdytor kodu to najważniejsze narzędzie, z którego korzystam w codziennej pracy. Służy mi nie tylko do pisania mojego kodu, ale przede wszystkim do czytania kodu, który został napisany przez innych programistów. Dlatego tak ważne dla mnie jest, żeby obsługa była wygodna i intuicyjna a praca możliwie jak najbardziej efektywna. Orły i sokoły Na wstępie muszę …\nCzytaj dalej O tym jak pracuję ze swoim edytorem\nOpublikowane w 29 października, 2019\nO tym jak radzę sobie z problemami technicznymi w projekcie\nAnalizowanie problemów i poszukiwanie rozwiązań to chleb powszedni każdego programisty. Jednak spore poczucie zagubienia pojawia się u mnie głównie w momentach, kiedy problemy nie dotyczą pisanego przeze mnie kodu, a np. kodu innego modułu w projekcie lub dotyczą narzędzia, którego używam i nie zagłębiam się w jego działanie. Wtedy poszukiwanie rozwiązania zwykle nie ogranicza się …\nCzytaj dalej O tym jak radzę sobie z problemami technicznymi w projekcie\nOpublikowane w 21 października, 2019 17 grudnia, 2019\nO tym jak instaluję i ogarniam zastany projekt\nKiedy rozpoczynałam pracę w którymkolwiek z moich większych projektów, ani razu nie zdarzyło mi się trafić na sytuację kiedy prace developerskie dopiero ruszały i nie było napisanego żadnego kodu. Trafiałam za to w miejsca, gdzie rozwój był już dość zaawansowany i niebawem miało wydarzyć się wydanie produkcyjne (czyli mówiąc po ludzku: umożliwienie użytkownikom końcowym korzystania …\nCzytaj dalej O tym jak instaluję i ogarniam zastany projekt


Numer zlecenia PELA455\nDo wynajęcia klimatyczny dom w cichej i spokojnej części Piaseczna. Pierwsza kondygnacja składa się z dużego hallu z szafami wnękowymi z którego wchodzimy do salonu z aneksem kuchennym o powierzchni prawie 50 mkw. Stylowa kuchnia z barkiem wyposażona jest we wszystkie niezbędne sprzęty AGD z dwudrzwiową lodówką. W salonie znajduje się kominek, wyjście na duży taras z którego rozciąga się widok na piękny ogród w starodrzewiu, idealne miejsce do wypoczynku w weekend i po pracy.\nNumer zlecenia: PELA455


The Chilling Adventures of Sabrina (uwaga, spoilery!) || Pamiętniki Wampirów - Polskie Centrum Fanów\nLokalizacja: Forum > Film, kino i telewizja > The Chilling Adventures of Sabrina (uwaga, spoilery!)\nMam mieszane uczucia do tego serialu. Z jednej strony ogólnie jak o nim pomyślę to mi się podobał, zarówno wykonanie jak i fabuła były nienajgorsze, ale jak oglądałam to szczerze mówiąc momentami się nudziłam i czasami musiałam się trochę przymusić do włączenia odcinka. xD\nTo co mi najbardziej przeszkadzało to ta ludzka część. Nie dość, że to nudne, bo mam inne seriale z feministycznymi wątkami, które radzą sobie z tym o wiele lepiej (the bold type, the good wife/fight, cable girls czy the marvelous mrs. maisel np., polecam xd) to same postacie są beznadziejnie napisane i zagrane. Jej psiapsi to czysta poprawność polityczna i tylko tyle. Są sztuczne i cringe'owe. Harvey z kolei to ciapa, którą Sabrina wiecznie musi klepać po główce i powtarzać jaki to on jest odważny, kiedy wcale nie jest. W dodatku aktor brzydki, nie ma za grosz charyzmy i gra drewnianie. Nie mówię, że samymi bad boyami się żyję, ale miłego, powiedzmy wrażliwego kolesia da się napisać i zagrać w o wiele lepsze sposoby (Randall/Jack Pearson z TIU, Clark ze Smallville i mogę tak wymieniać xD).\nCo do mrocznej części to ona imo wyszła o wiele lepiej i jest o niebo ciekawsza, dlatego liczę, że w s2 będzie więcej akademii, Nicka i tych 3 sióstr, a w tym samym czasie ciotek, bo są świetne. Liczę też na naprawianie Sabriny, bo na początku nie była taka zła, a Kiernan odwala super robotę. Nie rozumiem do końca czy twórcy chcieli, aby robiła się mniej likeable pod koniec, czy to tylko wypadek przy pracy. Mam nadzieję, że to pierwsze.\nAkurat co do tego serialu jestem rozdarta, bo o ile większość drugoplanowych postaci jest po prostu zabójczo świetnie napisana i odegrana, tak główna bohaterka i jej gang są strasznie irytujący pod każdym względem. Moim zdaniem Kiernan brakuje tego "czegoś", co uczyniłoby jej postać wiarygodną.\nW ogóle zauważalne jest, że całe show spoczywa na barkach aktorek grających obie ciotki i ms Wardwell - wszystkie panie wcielają się w swoje role wprost fenomenalnie.\nCo do drugiego sezonu, mam nadzieję, że Sabrina nie będzie musiała się mierzyć z jakimś dziwnym męskim tworem, powstałym z inicjatywy High Priest'a (nie pamiętam, jak on miał, Blackwood?) - głównie chodzi mi o tą ostatnią scenę pod koniec, gdzie on trzyma swojego potomka a reszta chłopców ze szkoły wiwatuje(?) na jego cześć. To było dosyć cringowe.\nBtw, te włosy Sabriny są okropne - wygląda w nich jak cosplayerka.\nCo do Harvey'a to obawiam się, że zginie raczej nieprędko, bo twórcy już pewnie planują trójkąt Nick/Sabrina/Harvey (mam nadzieję, że się mylę, mam już dość tych wiecznych dylematów rozkochanych chłoptasiów i nastolatek)\nJa tam lubię Kiernan, podoba mi się w tej roli ;). Ale Sabrinę niszczy ta ludzka część, jestem za tym aby poszli w full dark xD. Co do dalszych wątków, to myślę, że jest duży potencjał i wiele możliwości, chcę tylko aby została w tym szatańskim świecie, bo on jest po prostu ciekawszy niż jej głupie szkolne kluby albo dramy Harveya z ojcem xd.\nMnie te włosy jakoś strasznie nie przeszkadzają, Kiernan jest śliczna imo, więc ciężko ją porządnie oszpecić xD. Ale w kwestii wizualnej to idk kto ich tam maluję, ale szczególnie Hilda ma cały czas jakąś żółtą twarz i to wygląda okropnie. Harvey też czasami. Ktoś kto nie umie wybrać porządnego podkładu ma prace w serialu w którym tak bardzo przywiązują uwagę do efektu wizualnego xd.\nJa nie lubię trójkątów, ale jeśli to oznacza czas podzielony równo między Nicka i Harveya, to jest to lepsza opcja niż teraz.\nCiotka Zelda i jej "praise Satan/the Dark Lord" (oraz inne) to po prostu mistrzostwo :D\nTrue, kocham to przeinaczanie tych "codziennych" powiedzeń na szatańskie. False God, praise Satan czy unholy są świetne ;D


Internet Mieczków: radiowy, światłowód • tv | RFC Internet i Telewizja\nCiesz się największą szybkością połączenia dzięki internetowi światłowodowemu w Twoim mieszkaniu! Internet Mieczków, który zyskuje prędkość nawet do 1 Gbps, umożliwia korzystanie z usługi bez ograniczeń. Internet, dostarczony bezpośrednio do domu, gwarantuje swobodny dostęp bez zakłóceń, nawet w przypadku, gdy z internetu w jednym momencie korzystają wszyscy domownicy. Wybierz światłowód, który umożliwi przeżywanie emocji na najlepszym poziomie!\nMieczków – Inne Usługi od RFC


Radio DVD czujnik hamulca ręcznego. - 1\n› Radio DVD czujnik hamulca ręcznego.\nRadio DVD czujnik hamulca ręcznego.\nNa wstępie chciałbym zaznaczyć iż wiem, że powiecie iż było wiele tematów tego typu lecz mój problem jest dość nietypowy.\nRadio ogólnie działa, VIDEO również w trakcje jazdy (Kabel Brake podłączony jako masowy do obudowy radia)\nZapomniałbym... Pacjent to auna MVD-420.\nWracając do tematu... Nie działa ekran dotykowy.\nW instrukcji (tylko po angielsku ale to nie problem) piszę, że dotyk będzie działać tylko w momencie kiedy hamulec postojowy będzie włączony ze względów bezpieczeństwa.\nDałem do serwisu elektronicznego by sprawdził mi przewody... Zmienił plus z plusem by ustawienia radio zapamiętywało.\nOk jedno zrobił. I stwierdził, że dotyk jest zepsuty (mimo iż nie otwierał radia).\nCo najdziwniejsze... Dotyk jest w 100 % sprawny gdyż w momencie jak się pojawi wygaszacz ekranu i klikne na dotyk obojętnie w jakim miejscu to wygaszacz znika.\nU ziomka od którego kupiłem w aucie działa dotyk bez problemu....\nCo może być winą?\nSamochód to Chrysler Grand Voyager 1999 rok.\nWymontowałem fabryczne radio i zamontowałem te. Oraz kupiłem oryginalny adapter do radia na allegro.\nNa życzenie jutro mogę porobić zdjęcia schematów radia DVD AUNA oraz fabrycznego radia i zdjęcia kostek.\nBez tego dotyku nie mam do niczego dostępu i muszę lecieć przez transmiter... Mam pilota, ale jest okrojony funkcjami.\nLiczba postów: 3 829\n30.11.2017, 02:28 (Ten post był ostatnio modyfikowany: 30.11.2017, 02:42 przez Swordancer.)\nStrzelam, że do radia faktycznie nie dociera informacja o zaciągniętym ręcznym hamulcu. Upewnij się, że po zaciągnięciu ręcznego masz to zasygnalizowane na desce rozdzielczej. Jeśli wiesz który przewód idący do radia sygnalizuje stan ręcznego, podepnij tam miernik i sprawdź, czy po zaciągnięciu ręcznego zmienia się stan. Jeśli nie masz takiego przewodu będziesz musiał sobie go wyprowadzić. Czujnik w moim aucie to pojedynczy przewód, który po zaciągnięciu łączy się z masą i ma stan zerowy, co uruchamia kontrolkę na desce. Oczywiście to teoretyzowanie, bo nie znam ani Twojego auta, ani tego radia, ale sygnał jakoś musi docierać do radia z hamulca, czy to jakoś cyfrowo idzie z komputera, czy analogowo, tego nie wiem.\nOwszem mam zasygnalizowane na desce rozdzielczej gdyż mam pełen komputer. Poprzednio było radio jeszcze na "kasety"\nZ miłą chęcią obeszedłbym aby móc w trakcje jazdy przełączać. Nigdy sam nie jeżdżę więc bezpiecznie u mnie.\nNo nic spróbuję przewodu poszukać.\nNo to będziesz musiał to jakoś ogarnąć, no wątpię by na złączce od radia w twoim roczniku był przewód do odłączania panelu dotykowego, więc znajdź go w radiu i połącz z masą. Jeśli nie zadziała, to znaczy, że dotyk załącza się nie na masę, a na zbocze opadające, czyli zmianę stany wysokiego na niski, wtedy najwygodniej będzie załączać dotyk ręcznym, bo na podobnej zasadzie zapewne i u ciebie działa czujnik zaciągnięcia hamulca ręcznego. Kiedyś u siebie naprawiałem, bo mi cały czas kontrolka świeciła od ręcznego, a okazało się, że ta kontrolka była podpięta też pod inny czujnik i sygnalizowała też inny problem (czujnik od zbiornika z płynem hamulcowym był poluzowany i tyle). no, ale to taka anegdota, jak znajdziesz przewód i wepniesz do masy, to podejrzewam, że dotyk będzie działał cały czas.\nogólnie dziwny problem się pojawił.\nBowiem okazało się że w aucie idzie mi przewód 12 V plusowy zrobiony z grubej miedzi szarej - przykręcany bo końcówka na śrubkę.\nW radiu w adapterze jest również kabel na śrubkę ale minusowy "ground". Radio działa tylko w momencie kiedy te dwa kable połączę ze sobą... - Dziwne.\nUżywałem zawsze transmitera FM gdyż poprzednie radio kaseciak. Chciałem też tutaj tak gdyż nie mogę na radiu nic robić bo dotyk i mogę tylko stację radiowe przełączać.\nI co mnie zastanawia....\nJak odpalę samochód to radio FM mi nie działa, tzn działa ale dziwnie.\nBrak dźwięku. Jak kliknę zmień stację to zamiast płynnie zmienić to myśli bugwie ile...\nPo zmianie np na aux bądź usb tego problemu nie ma, gdy przełączę z powrotem na FM dalej trybi jak by nie mogło.\nWięc postanowiłem odłączyć i podłączyć przwód 12 V (ten na śrubkę) po odłączeniu i podłączeniu praca radia wraca do normy.\nMa dodatkowo w kostce dwa przewody plusowe które mi elektronik zamienił, ale co do pamięci i tak to nie pomogło bo jednak nie pamięta "ustawień". Przypuszczam winę w przewodach gdyż jak podłącze do auta u tego gościa wszystko działa prawidłowo...\nZ czego biegnie ten kabel 12V i do czego jest przykręcony? Szczegóły, bo ogólniki nic nie mówią.\n10.12.2017, 03:33 (Ten post był ostatnio modyfikowany: 10.12.2017, 03:41 przez pandokti.)\nZ czego biegnie - właśnie do tego próbuję dojść.\nTeoretycznie do niczego nie jest przykręcony.\nW poprzednim fabrycznym radiu przewód był przykręcony do obudowy radia (z tyłu miejsce na śrubke w radiu jest) z dwoma innymi przewodami które nie wychodzą od radia a skąś w aucie.\nNowe radio zaś nie działa gdy ten przewód jezt przykręcony do obudowy, a zaś działa gdy połącze ten przewód z przewodem GROUND z adaptera (adapter ISO).\nA i nie wiem czy to ważne, ale gdy dotknąłem przypadkowo tym przewodem 12V do przewodu + pamięciowego to wyleciał mi bezpiecznik w aucie... I dziwnym trafem wyleciał od zamka centralnego... Nie mogłem w ogóle zamykać i otwierać auta pilotem gdyż nie reagował... Wymieniłem bezpiecznik i powróciło...\n10.12.2017, 03:59 (Ten post był ostatnio modyfikowany: 11.12.2017, 01:34 przez Swordancer.)\nJak tak będziesz stykać nieznane Ci przewody dodatnie z masą, to samochodzik może Ci pójść z dymem. Jak nie masz schematów do radia i namieszałeś w przewodach, albo miałeś namieszane wcześniej, to zabierz samochód do innego, porządnego fachowcy, który Ci to ogarnie, bo zanim dojdziesz do tego co stanowi problem możesz narobić szkód. Nikt Ci raczej na ślepo nie pomoże, bo nie załączyłeś niczego do postu, a i to może nie wystarczyć. W takich wypadkach potrzebny jest miernik, znajomość okablowania samochodowego, albo chociaż elektryki ogólnej. Założę się, że to pierdoła, tak jak piszesz, coś jest źle połączone. Ogarnij porządnego fachowca, a nie Janusza elektroniki, który Ci dwa kable zmienił, pewnie jeszcze skasował za to i powiedział, że wszystko gra, tylko radio nie teges.\nRadio do samochodu. KruchyFix 0 1 512 27.03.2012, 19:48


Kamil Grosicki zrobił prawdziwy show! Trzy asysty w jednym meczu [WIDEO] - SE.pl\nKamil Grosicki zrobił prawdziwy show! Trzy asysty w jednym meczu [WIDEO]\n09.01.2017, godz. 10:02\nKamil Grosicki miał zimą zmienić klub, ale wciąż pozostaje zawodnikiem Rennes. I jest jednym z najlepszych zawodników swojej drużyny! W meczu Pucharu Francji polski skrzydłowy zaliczył aż trzy asysty, a jego zespół rozgromił rywali 6:0 i pewnie awansował do kolejnej rundy rozgrywek.\nW 1/32 finału Pucharu Francji Rennes trafiło na zespół JA Biarritz, który występuje... na szóstym szczeblu rozgrywek. Zdecydowanym faworytem była więc ekipa grająca na co dzień w Ligue 1, a w pierwszym składzie tego meczu wyszedł Kamil Grosicki, który na murawie spędził pełne 90 minut.\nZimą polski skrzydłowy miał zmienić klub i przenieść się do wymarzonej Premier League, ale jak na razie o jego domniemanym transferze nie ma żadnych nowych informacji. Niewykluczone, że za "Grosika" trzeba będzie wyłożyć naprawdę spore pieniądze, a takim występem jak ten w Pucharze Francji tylko podbił swoją cenę. Od niedzieli śmiało można mówić na niego "Pan Asysta".\nGrosicki nie trafił do siatki, ale zanotował aż trzy kluczowe podania, po których gole strzelali jego koledzy. Asystował przy bramkach na 2:0, 4:0 i 5:0, a Rennes rozgromiło rywali 6:0.\nPoniżej możecie zobaczyć wideo z bramkami z meczu Rennes i asystami "Grosika":\ntagi: Kamil Grosicki polacy za granicą rennes autor: Maciej Wdowiarski


ISKRZY.pl - Realizacje\no nowoczesne rozwiązania webowe\nProduktowa strona internetowa od AFRISO – marki znanej od lat z urządzeń pomiarowych wykorzystywanych w branży hydraulicznej. Baza produktowa, zgłoszenia serwisowe i produktowe oraz dane klientów zintegrowana są z systemem bazodanowym Comarch Optima XL.\nWielojęzykowa, produktowa strona internetowa marki Sidolux – znanej od lat ze skutecznych produktów gospodarstwa domowego. Wdrożenie zostało oparte o integrację z naszym autorskim oprogramowaniem PIM połączonym z systemem ERP Comarch Optima XL.\nAutorska, produktowa strona internetowa producenta środków chemicznych używanych w przemyśle. Serwis wyświetla bazę produktową poprzez zintegrowany system zarządzania produktami PIM powiązany z systemem ERP Comarch Optima XL.\nSerwis e-commerce dla grupy zakupowej B2B. Baza produktowa, zamówienia i dane klientów zintegrowana są z systemem bazodanowym Comarch Optima XL.\nDedykowana, wielojęzykowa, produktowa strona internetowa producenta farb, gładzi i mas dekoracyjnych przeznaczonych do wykańczania ścian wnętrz i elewacji zewnętrznych. Serwis wyświetla bazę produktową poprzez zintegrowany system PIM powiązany z ERP Comarch Optima XL.\nDedykowany serwis e-commerce dla Calypso Fitness S.A. – największej sieci klubów fitness w Polsce. Realizacja oparta jest o wielowarunkową integrację danych wyświetlanych z systemu ERP.\nSklep internetowy dla Juwel Polska Sp. z o.o. – wyłącznego dystrybutora niemieckich zestawów akwariowych i akcesorii akwarystycznych. Baza produktowa została zintegrowana z systemem ERP Subiekt GT.\nSerwis internetowy marki Palma, będący sercem wiosennej kampanii 360 obecnej w TV, prasie, mediach internetowych i w kanałach indoor i outdoor.\nProduktowa strona internetowa producenta małej architektury miejskiej. Wdrożenie zostało przygotowane w oparciu o konwencję mobile first.\nSklep internetowy dla Introl S.A. - holdingu spółek z branż energetyki i automatyki przemysłowej. Produkty i dane procesu zakupowego są zintegrowane z systemem ERP Impuls a komunikacja odbywa się za pomocą SOAP/WSDL.\nSerwis e-commerce producenta produktów tekstylnych dla niemowląt. Baza produktowa została zintegrowana z systemem ERP Comarch Optima XL.\nProduktowa strona internetowa dla Pezal Product Line Sp. z o.o. - producenta maszyn i urządzeń dostępnych w większości marketów budowlanych i hurtowni w Polsce i w Europie.\nLanding page kampanii informacyjnej skierowanej do przedsiębiorców prezentujący możliwość inwestycji w farmy fotowoltaiczne.\nSerwis e-commerce dla Transporters S.A. - sieci wypożyczalni samochodów mającej swoje oddziały na lotniskach i w centrach miast w Polsce. W ramach serwisu przygotowany autorski system rezerwacji samochodów zintegrowany z platformą bazodanową Softra - programem ERP do zarządzania flotą samochodową.\nPolska odsłona produktowego serwisu światowego producenta zabawek K's Kids - marki znanej wszystkim rodzicom i dziadkom.\nSerwis produktowy sieci hurtownii budowlanych zlokalizowanych w kilkunastu miastach na północy Polski.\nSerwis informacyjny oraz serwis e-commerce dla sieci hurtownii sprzedających części do samochodów ciężarowych.\nSerwis wizerunkowy oraz e-commerce dla firmy APS S.A. - producenta urządzeń i narzędzi wykorzystywanych w branżach energetyki i automatyki przemysłowej.\nWielojęzykowa strona internetowa dla kancelaria adwokackiej z Krakowa. Strona otrzymała wyróżnienie w rankingu Rzeczpospolitej w kategorii "Kancelarie prawnicze".\nSerwis e-commerce marki KFD przedający szkolenia w ramach powołanej przez producenta odżywek i suplementów diety Akademii szkoleniowej.\nRealizacja kilkunastu landing page dedykowanych produktom marki AFRISO - producenta urządzeń i elementów instalacyjnych.\nInformacyjna strona internetowa grupy Lakma, dla której wybraną gałęzią usług jest logistyka i wynajem powierzchni magazynowych.