Mordobicie. Wojna superbohaterów Marvel kontra DC [Reed Tucker] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00387 009330 21038305 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Reed Tucker Liczba stron:\nISBN: 978-83-268-2124-0 Data wydania: 2018-04-11\nTytuł oryginału: Slugfest: Inside the Epic, 50-year Battle between Marvel and DC Redakcja: Paweł Sajewicz Korekta: Jacek Bławdziewicz Projekt graficzny okładki: Joanna Rzezak Opracowanie graficzne: Elżbieta Wastkowska ul. Czerska 8/10, 00-732 Warszawa www.wydawnictwoagora.pl WYDAWNICTWO KSIĄŻKOWE: Dyrektor wydawniczy: Małgorzata Skowrońska Redaktor naczelny: Paweł Goźliński Koordynacja projektu: Magdalena Kosińska © copyright by Agora SA 2018 Copyright © 2017 by Reed Tucker First published by Da Capo Press, an imprint of Perseus Books, LLC,a subsidiary of Hachette Book Group, Inc. Wszelkie prawa zastrzeżone Warszawa 2018 ISBN 978-83-268-2124-0 (epub), 978-83-268-2125-7 (mobi) Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując ją, rób to jedynie na użytek osobisty. Szanujmy cudzą własność i prawo! Polska Izba Książki Konwersja publikacji do wersji elektronicznej\nSPIS TREŚCI PROLOG WPROWADZENIE Rozdział pierwszy: DC trzęsie branżą Rozdział drugi: Marvel łapie wiatr w żagle Rozdział trzeci: Rywalizacja się nasila Rozdział czwarty: Rozpaczliwy pościg DC za Marvelem Rozdział piąty: „Diabelska konkurencja” robi skok stulecia Rozdział szósty: Zderzenie wszechświatów Rozdział siódmy: DC rzuca Marvelowi nowe wyzwanie Rozdział ósmy: Uwierzysz, że człowiek potrafi latać Rozdział dziewiąty: Bitwa przenosi się na nową arenę Rozdział dziesiąty: Ryzykowna gra DC o wielką stawkę Rozdział jedenasty: Od gigantycznego boomu po głęboki krach Rozdział dwunasty: Wojna przestaje być bohaterska Rozdział trzynasty: Filmy o superbohaterach podbijają świat Rozdział czternasty: Rywalizacja przenosi się z księgarń do korporacyjnych gabinetów EPILOG PODZIĘKOWANIA PRZYPISY PRZYPISY REDAKCYJNE\nPROLOG Po raz pierwszy zetknąłem się z prawdziwą kulturą komiksową w połowie lat osiemdziesiątych XX wieku, kiedy pewien znajomy zabrał mnie do specjalistycznej księgarni Dave’s Comics w Richmond, w Wirginii, w Stanach Zjednoczonych. Dave’s Comics mieściło się w pasażu handlowym przy tej samej ulicy co miejscowy uniwersytet. Millenialsi i ludzie w zbliżonym wieku mogą nie wiedzieć, jak undergroundowe i zmarginalizowane były niegdyś komiksy. Niemal całe życie spędzili w czasach, w których superbohaterowie stanowili już wszechobecną i nieodłączną część kultury głównego nurtu. Dziś wyprawa do księgarni komiksowej oznacza zazwyczaj wizytę w prowadzonym przez hipsterów schludnym i jasno oświetlonym barze z napojami udającymi kawę. Tymczasem lokal Dave’s Comics mieścił się na samym końcu alejki pasażu handlowego, dosłownie, między wydzielającym chemiczne aromaty salonem fryzjerskim z jednej strony i kontenerami na śmieci z drugiej. Sklepik był maleńki – jakieś osiemnaście metrów kwadratowych. Co najwyżej. Pomieszczenie wyglądało tak, jakby służyło wcześniej za składzik na sprzęt czyszczący, aż pewnego dnia właściciel pasażu wpadł na genialny pomysł: mógłby wynieść graty, przemyć podłogę szlauchem i podnająć lokal za kilka dodatkowych dolarów. Nowe komiksy wystawiano na dwóch skromnych, sięgających ramion drewnianych regałach i w tamtych czasach cały tygodniowy urobek wydawnictw DC i Marvel mieścił się na dwudziestu paru półkach. Dzisiaj prawdopodobnie trzeba by zastawić cały pasaż. Pozostałą przestrzeń sklepu wypełniały, a raczej pokrywały, stare zeszyty przechowywane w podłużnych białych kartonowych pudłach, składowanych jedno na drugim. Bóg jeden wie, ile było w nich skarbów. Jeśli ktoś myśli, że dzieciak mógłby się tam dobrze bawić przez cały dzień, podkreślam – nie, w żadnym razie. W Dave’s Comics obowiązywał surowy zakaz przeglądania zbiorów na własną rękę. Chodziło o to, by nie uszkodzić towaru, a właściciel sklepu i jego personel niezmiennie zachowywali w tym względzie podwyższoną czujność. Jak członkowie organizacji paramilitarnej. Wystarczyło zajrzeć do jednego z pudeł, żeby któryś z pracowników natychmiast zaczął się wydzierać. Jeżeli szukałeś jakiegoś archiwalnego numeru konkretnego komiksu, musiałeś pokornie o niego poprosić, co sprzedawca na ogół przyjmował z głośnym westchnieniem. Dźwigał się zza lady i zaczynał wyciągać nieoznakowane pudła ze sterty. Zazwyczaj musiał zdjąć i otworzyć przynajmniej trzy, zanim natrafił na właściwe. Z czasem firma Dave’s Comics przeniosła się do innego lokalu w tym samym pasażu handlowym. Nowe miejsce oferowało praktyczne udogodnienia, jakich brakowało w składziku – choćby klimatyzację. Specjalistyczna księgarnia – aż do jej zamknięcia w 2015 roku po niespodziewanej śmierci właściciela – przez wiele lat radziła sobie całkiem nieźle. I tak jak wiele innych sklepów z komiksami swój rozwój prawdopodobnie zawdzięczała poszerzeniu bazy klientów, bo ogół czytelników książek w końcu uprzytomnił sobie – by użyć tutaj wyświechtanego sloganu – że „komiksy nie są już tylko dla dzieci”. Sam doszedłem do takiego wniosku, kiedy jeszcze byłem nastolatkiem. Pamiętam, jak wybrałem się w 1986 roku do pewnej dużej księgarni i zauważyłem nieopodal kasy wystawę, a na niej chyba najbardziej kozacki rysunek Batmana, jaki kiedykolwiek widziałem. Kasjer dostrzegł moje spojrzenie i spontanicznie poradził mi: „Powinieneś to kupić. To zmieni twoje życie”. I kupiłem „to” – komiks Franka Millera Powrót Mrocznego Rycerza znany również jako „najbardziej niesamowita rzecz stworzona przez cywilizację Zachodu”. (Czytelnik, oczywiście, może mieć inne zdanie). Od razu wiedziałem, że to zupełnie inny rodzaj komiksu – i to nie tylko ze względu na zbójecką cenę 12,95 dolara. Przede wszystkim wyglądał jak typowa książka i został wydrukowany na solidnym papierze, który pozwalał wierzyć, że nie rozpadnie się po kilkukrotnym przewertowaniu. Rysunki były nadzwyczaj wymowne i dynamiczne, a bohater przedstawiony na stronach opowieści – wyjątkowo mroczny i brutalny, wręcz przerażający, zdolny bez wahania zrzucać przestępców z dachów budynków i łamać nogi potężnymi kopnięciami obrotowymi. Ten Batman nie przypominał wcześniejszego, którego przygody można było śledzić w wyświetlanej w sobotę rano kreskówce. Był naprawdę niebezpieczny, wydawał się postacią stworzoną dla dorosłych. Nawet jego kostium miał ciemniejszą barwę i brakowało na nim durnego żółtego owalu wokół emblematu na piersi. W tamtym czasie sobie tego nie uświadamiałem, ale Powrót Mrocznego Rycerza był prawdziwym kamieniem milowym w dziejach komiksu. Stał się jednym z najbardziej radykalnych i zarazem wpływowych dokonań rewolucji, która przetaczała się wówczas przez komiksowe uniwersa, nadając superbohaterom wymyślnego szlifu. A ja miałem to szczęście, że byłem akurat w idealnym wieku, by na owej rewolucji autentycznie skorzystać. W Ameryce, gdzie przyszedłem na świat, komiksy uznawano za rozrywkę przeznaczoną niemal wyłącznie dla dzieci. Przyjmowano, że czyta się je przez kilka lat, by w końcu z nich wyrosnąć, zazwyczaj około jedenastego roku życia. Potem należało raczej skupić się na innych pasjach i dojrzalszych zajęciach (takich jak przekonywanie kogoś na parkingu przed spożywczakiem, żeby kupił ci piwo). Twoje miejsce zajmowali nowi, młodsi czytelnicy, a cykl się powtarzał. Dopiero w czasach mojej młodości ten schemat upadł. Właśnie wtedy, kiedy zgodnie z powszechnym oczekiwaniem powinienem dziarsko ruszyć ku dorosłemu życiu i porzucić superbohaterów, oni, zamiast pozostać w przeszłości, nadal mi towarzyszyli. Wraz z publikacją dojrzalszych tytułów, takich jak choćby Strażnicy czy Saga o potworze z bagien, a także z zalewem inspirowanych komiksami filmów i programów telewizyjnych, historie o superbohaterach osiągnęły pełnoletniość. Skutkiem tego moje pokolenie stało się pierwszym, które nie musiało z nich wyrastać. Jeśli wybierzesz się na jakikolwiek współczesny konwent miłośników komiksów, znajdziesz tam dorosłych, którzy snują się pośród stoisk czy walczą na plastikowe miecze przebrani w jaskrawoczerwone kostiumy Deadpoola. Ta stylówa wciąż nie nadaje się na zdjęcie profilowe na Tinderze, ale w głównym nurcie kultury nigdy nie była bardziej na miejscu. Przemysł komiksowych herosów jest dziś wart miliardy dolarów, a przy tym – tak jak pięćdziesiąt lat temu – Marvel i DC są wciąż jedynymi wielkimi graczami w branży – niczym Coca-Cola i Pepsi świata spandeksu – walcząc ze sobą nieprzerwanie, zupełnie jak Batman i Joker. W żadnym razie nie zamierzam określać którejkolwiek z tych firm mianem „czarnego charakteru”. W zażartej walce Marvela i DC nie obstawiam żadnej ze stron. Co więcej, nie czytuję już regularnie komiksów żadnego z tych wydawnictw. Zamiast nich zdecydowanie wolę publikacje niezależnych oficyn i tytuły, w których nie występują superbohaterowie kultury masowej, takie jak: Saga, Criminal, Za Królową i Ojczyznę czy Żywe trupy. Jeśli mam w tym względzie jakieś sentymenty, to może tylko wobec filmów Marvela, o których można chyba uczciwie powiedzieć, że są obiektywnie lepsze od filmów DC. Przynajmniej jeśli chodzi o najnowsze dzieła DC. Przez ostatnich dziesięć lat pisywałem recenzje filmowe dla „New York Post” – to była intratna fucha, która pozwalała mi oglądać filmy za darmo w godzinach pracy – i powiedzmy sobie szczerze: zamiast iść do kina na Batman v Superman: Świt sprawiedliwości, wolałbym posiedzieć w biurze. W żaden sposób nie czyni mnie to jednak fanbojem Marvela. Co najwyżej dowodzi, że nie jestem ślepy. Wściekli fani należący do jednego z tych obozów dosłownie od dziesięcioleci debatują, kto jest lepszy, Marvel czy DC, a ja nie mam złudzeń co do tego, czy moja książka pomoże załagodzić spory. Możliwe, że nigdy nie uda się ich zakończyć. Mogę całkiem przytomnie spodziewać się, że uczestnicy komiksowego konwentu San Diego Comic-Con w 2045 roku wciąż będą wdawali się w bójki i szarpaniny, dyskutując, czy Zielona Latarnia, bohater rodem z DC, w swojej siódmej odsłonie kinowej zdołałby pokonać dziesiąte filmowe wcielenie marvelowskiego Wolverine’a. Ale czy my, miłośnicy komiksów, w ogóle moglibyśmy zachowywać się inaczej? Przecież świat komiksów jest tak atrakcyjny w ogromnej mierze właśnie dzięki pasji i entuzjazmowi fanów, nie mówiąc już o specjalistach pracujących w branży. Współzawodnictwo pomiędzy Marvelem a DC to paliwo podsycające ten ogień. Bez tej rywalizacji branża komiksowa stałaby się dużo mniej pasjonująca. A nuda sprawia, że gwałtownie starzeją się nie tylko dorośli, ale też dzieci.\nWPROWADZENIE To opowieść o wynalazkach. Niezależnie od tego, jak bardzo czytelnicy tej książki chcieliby komiksowy biznes idealizować, on wciąż pozostanie biznesem. Art Spiegelman, laureat Nagrody Pulitzera, twórca głośnej powieści graficznej Maus. Opowieść ocalałego, nazwał komiksy „bękartem sztuki i komercji”. I rzeczywiście, pieniądze (mierzone po części wysokością sprzedaży) są niezmiennie jednym z najistotniejszych powodów istnienia każdego z tych podniszczonych zeszytów, które przechowujesz z taką pieczołowitością. (Jeśli nie dla twórców i pasjonatów związanych z branżą, to dla szefów komiksowych korporacji owszem). Podobnie jak w każdym innym biznesie wszystko opiera się na innowacjach. To one stanowią klucz do sukcesu. W każdej branży jeden skok naprzód, jedno przełomowe dokonanie potrafi wstrząsnąć posadami, wytyczyć nowe ścieżki i odbijać się szerokim echem przez całe lata lub nawet dziesięciolecia. Jeden wynalazek może dosłownie zmienić świat. Firma Apple dokonała czegoś takiego w przypadku iPhone’a, George Lucas zdołał to osiągnąć dzięki filmowej sadze Gwiezdnych wojen, a Taco Bell zrobiło coś podobnego ze swoim niezrównanym Doritos Locos Taco. Zazwyczaj wygrywa ta firma, która ma najlepsze pomysły. Współczesny krajobraz świata superbohaterów to w zasadzie wytwór dwóch wielkich wynalazków: pierwszego dokonanego przez DC mniej więcej osiemdziesiąt lat temu i drugiego dokonanego przez Marvela prawie sześćdziesiąt lat temu. Oba przełomy były tak ożywcze, tak wywrotowe, że branża komiksowa – i w efekcie kariera Roberta Downeya Juniora – zmieniły się już na zawsze. Te innowacje pomogły obu wydawnictwom odnaleźć i scementować własną tożsamość oraz w odpowiednim czasie uzyskać istotną przewagę nad konkurencją. Konsekwencje obu tych przełomów wciąż określają kształt komiksowego przemysłu. Trudno to sobie wyobrazić, ale Marvel, który obecnie trzyma globalną popkulturę w żelaznym uścisku swojego filmowego studia, dysponował kiedyś drugim garniturem superbohaterów. Przez większą część XX wieku to DC (firma znana wówczas pod nazwą National) było niekwestionowanym liderem w tych zawodach trykociarzy. To ono stworzyło cały gatunek opowieści obrazkowych wraz z opublikowaniem w 1938 roku paska komiksowego z historyjką o Supermanie stworzoną przez Joego Shustera i Jerry’ego Siegela. Przez długi czas DC czerpało największe zyski z tej branży, zatrudniało najbardziej uzdolnionych twórców i miało ociekające złoceniami biura w drapaczu chmur na Środkowym Manhattanie. Tytuły wydawane przez DC sprzedawały się rokrocznie w milionach egzemplarzy i dosłownie wszyscy mieszkańcy Ameryki doskonale znali głównych bohaterów wykreowanych przez artystów tego wydawnictwa. Superman, Batman, Wonder Woman – te wszystkie postaci należały do DC. Firma była prymusem branży, Fordem wśród wydawców, którzy przypominali Packarda. Pod koniec lat pięćdziesiątych całe Marvel Comics stanowiła zapyziała kanciapa z jednym pracownikiem. Jednopokojowe biuro sąsiadowało przez korytarz z redakcją świerszczyka. Przedsiębiorstwo powstało w latach trzydziestych XX wieku jako Timely i w kolejnych dziesięcioleciach, bez większego zaufania w siłę własnej marki, kilkakrotnie zmieniało nazwę, pod którą funkcjonowało. W drugiej połowie lat pięćdziesiątych i na początku sześćdziesiątych publikowało głównie tytuły drugiej kategorii, obejmujące rozmaite antologie o tematyce wojennej, o potworach czy o Dzikim Zachodzie, jak również dawno zapomniane romansidła, takie jak My Girl Pearl. Firmą kierował niedoszły powieściopisarz w średnim wieku, człowiek, który od siedemnastego roku życia pracował w branży komiksowej. Tworzył setki rozmaitych opowieści obrazkowych, ale jakoś nie mógł się na nich wybić. W poczuciu wypalenia zawodowego i daremności swojej kariery w końcu postanowił zrobić coś, na co powinien był się zdecydować wiele lat wcześniej, gdyby miał więcej godności i perspektywę przyzwoitej stałej pensji: postanowił zgasić w biurze światło, zamknąć za sobą drzwi i na dobre odejść ze świata komiksów. Ale jak starzejący się detektyw w kiepskim filmie kryminalnym nie mógł przejść na emeryturę, nie dając sobie ostatniej szansy. Tym niedoszłym powieściopisarzem był Stan Lee, a ostatnią szansą – stworzony wspólnie z Jackiem Kirbym pierwszy zeszyt serii o Fantastycznej Czwórce – Fantastic Four #1. Wraz z publikacją Fantastic Four #1 jesienią 1961 roku oraz późniejszym wydaniem wielu równie rewolucyjnych tytułów, podupadający Marvel nie tylko stanął na nogi, ale też odmienił na zawsze branżę komiksową, w krótkim czasie zajmując pozycję nowocześniejszej, modniejszej alternatywy dla nudnego, starego DC. DC niemile zaskoczyło rzucone mu wyzwanie i od tamtej pory renomowane wydawnictwo stara się dogonić rywala. Usiłuje tchnąć we własne dzieła nieco marvelowskiej świeżości i w ten sposób sprawić, by jego grono podstarzałych superbohaterów zainteresowało nowych czytelników. Niekiedy to się udawało, kiedy indziej kończyło fiaskiem. Przez większość swojej historii DC należało do większych firm i jako przedsiębiorstwo zależne często padało ofiarą zjawisk typowych dla korporacji. Na przykład nadmiernej biurokracji czy niechęci do zdecydowanych i rewolucyjnych działań. Korporacje rzadko dokonują przełomów. Rzadko przesuwają już ustalone granice, raczej nie wszczynają rewolucji, szczególnie jeśli chodzi o działania naprawdę kreatywne i nowatorskie. I chyba nic nie obrazuje lepiej korporacyjnego bezwładu DC – i nieudolności w pościgu za Marvelem – niż to, co się wydarzyło w połowie lat sześćdziesiątych. DC coraz bardziej dostawało wtedy w skórę, a skromna liczba tytułów ze stajni Marvela z miesiąca na miesiąc odnosiła coraz większe sukcesy. Choć mogło się to wtedy wydawać nieprawdopodobne, Marvel doganiał potężne DC. Można sobie wyobrazić, jak członkom zarządu DC opadają szczęki, gdy niewielka, nikomu nieznana firma w zuchwały sposób przejmuje część zysków giganta. Kierownictwo DC niewątpliwie miało powód do zmartwień. Marvel oczywiście nie był w stanie zrównać się z rywalem pod względem całkowitej sprzedaży, jednak jego zeszyty miały lepszy współczynnik zwrotów – innymi słowy, do wydawcy wracała ze sklepów procentowo mniejsza liczba niesprzedanych komiksów. Każdy tytuł, którego zwroty przekraczały połowę, był zagrożony. Tymczasem czytelnicy wykupywali mniej więcej siedemdziesiąt procent nakładu komiksów Marvela. W przypadku DC było to niewiele ponad graniczne pięćdziesiąt procent. W kwaterze głównej DC na dziesiątym piętrze wieżowca przy Lexington Avenue – w nieciekawym, korporacyjnym biurze z niewielką liczbą ozdób, które przypominałyby ludziom, że firma produkuje kolorowe, zabawne opowieści o superbohaterach – krawaciarze byli wyraźnie podenerwowani. Należało coś z tym zrobić. DC zrobiło to, co robi każda wielka firma w obliczu spadającej sprzedaży i potencjalnej ruiny: zwołało zebranie. Na tej i kolejnych nasiadówkach wiceprezes Irwin Donenfeld, dyrektor wydawniczy Carmine Infantino, redaktor zajmujący się Supermanem Mort Weisinger, a także inni członkowie skonsternowanego zespołu próbowali rozpracować sekret sukcesu Marvela. Zachodzili w głowę: co takiego miał Marvel, a czego brakowało DC? Jakim cudem to nic nieznaczące wydawnictwo tak szybko pokonywało dystans dzielący je od ich firmy? Byli naprawdę zmartwieni. „Pamiętam, że nie potrafili zrozumieć, dlaczego spada im sprzedaż – mówi John Romita Senior, ówczesny rysownik DC, który pracował przy tytułach romansowych. – Byliśmy pewni, że DC to wzór pod względem jakości komiksów”. Jeden z redaktorów przyniósł kilka najnowszych publikacji Marvela, w tym zeszyty Fantastic Four i The Avengers, a następnie rozłożył je na głównym stole w sali konferencyjnej. Niektóre okładki były przymocowane do tablicy obok okładek publikacji DC. Pracownicy wspólnymi siłami analizowali produkty konkurencji i nieśmiało podsuwali swoje pomysły. „W DC istniała niepisana zasada, żeby opierać się pokusie nauki od konkurencji tylko dlatego, że to konkurencja – podkreśla Mark Evanier, scenarzysta pracujący niegdyś jako wolny strzelec dla DC. – A kiedy w końcu zaczęli się uczyć, przejęli, szczerze mówiąc, same niewłaściwe rzeczy”. Jedna z hipotez mających tłumaczyć popularność dzieł Marvela mówiła, że chodzi o okładki. Hipoteza niewątpliwie pokrywała się z przeświadczeniem Donenfelda, że w branży komiksowej „jedyne, co się tak naprawdę liczy, to dobra, intrygująca okładka”. Ktoś podsunął pomysł, że może chodzi o to, jak dużo czerwieni wykorzystuje Marvel. Czy czerwień intrygowała dzieci? Inny pracownik zauważył, jak wiele dymków z tekstem umieszczano na okładkach zeszytów Marvela. Może właśnie na to pozytywnie reagowali czytelnicy? „Zgodzili się, że okładki były »jarmarczne«, upstrzone tandetnymi logotypami, zaśmiecone dymkami”, podkreśla Romita Senior. Infantino, który wciąż wieszczył, że Marvel wypadnie z biznesu w ciągu kilku miesięcy, jedynie mruknął. W końcu pracownicy otworzyli komiksy i pobieżnie przejrzeli ich zawartość. Postaci nie były zbyt atrakcyjne, twarze wyglądały groteskowo. A to? Co to za dziwacznie wyglądająca istota? A ta osobliwa maszyna? Uczestnikom zebrania rysunki Marvela wydały się odpychające. Układ graficzny był bardziej złożony, kreska bardziej eksperymentalna niż w DC, gdzie rysowano ostrożniej i staranniej. Redaktorzy DC uznawali styl Marvela, a szczególnie Jacka Kirby’ego, Steve’a Ditko i Dicka Ayersa, za surowy i dziecinny. Ale być może właśnie w tym tkwił urok tych prac. „Myśleli, że czytelnicy być może lubią sztukę niewysokich lotów, ponieważ jest prosta i surowa, tak jakby rysowało dziecko – mówi Jim Shooter, były redaktor naczelny Marvela, który pracował w DC w latach sześćdziesiątych. – »Może powinniśmy powiedzieć artystom, żeby gorzej rysowali«. To cytat. Słyszałem to na własne uszy”. Ostatecznie na tych spotkaniach zrodziło się wiele pomysłów, a DC w rozpaczliwej próbie naśladowania Marvela przetestowało kilka niedopracowanych poprawek, na przykład zmianę stylu kolorowania w niektórych tytułach albo zmianę kształtu komiksowych kadrów. Żaden z tych pomysłów nie zadziałał. „Wynajdywali wszystkie te niedorzeczne wyjaśnienia, które służyły wyłącznie oszukiwaniu siebie”, podkreśla Thomas. Infantino, Donenfeld i inni członkowie spotkań w sali konferencyjnej nie dostrzegli, że zwycięstwa Marvela nie mają nic wspólnego z ilością czerwieni czy dymków na okładkach. Ani z kolorystyką czy kształtem kadrów. Zdaniem Stana Lee cały sekret sukcesu firmy sprowadzał się do jednej, prostej kwestii: „Byliśmy od nich sprytniejsi”. Niewątpliwie Marvel lepiej rozumiał, jak myśli ulica. Lee zwęszył strategiczne spotkania w DC oraz omawiane na nich zmiany i czerpał ogromną radość z kontrowania rywala krok po kroku. Kiedy DC postanowiło wypełnić okładki większą liczbą dymków, Lee w odpowiedzi uczynił je mniej przegadanymi. Kiedy DC zalało okładki czerwienią, Lee niemal całkiem z niej zrezygnował. „To w żaden sposób nie wpływało na wysokość sprzedaży – wyznał Lee w 2000 roku. – Ale musiało doprowadzać ich do szaleństwa. Bawiliśmy się w tę grę całymi miesiącami [...]. Nigdy nie udawało im się za nami nadążyć”. Porównajmy na przykład okładkę Fantastic Four #15 z czerwca 1963 roku z zeszytami z tej samej serii, które ukazywały się kilka lat później. Na frontowej stronie okładki numeru piętnastego zmieszczono aż osiemdziesiąt trzy słowa, pięć dymków, jak również klasyczny nagłówek: The world’s greatest comic magazine (Najlepszy na świecie magazyn komiksowy). W połowie lat sześćdziesiątych okładki zaczęły bardziej przypominać plakaty. Miały jeden poruszający obrazek i niewiele tekstu. Na okładce numeru czterdziestego trzeciego z października 1965 roku widnieje ilustracja Kirby’ego przedstawiająca pokonaną Czwórkę w jej zniszczonej kwaterze, opatrzona słowami: Lo, there shall be an ending! (Spójrzcie, oto nadejdzie koniec!). Tymczasem w DC kolejne zeszyty serii, takie jak Wonder Woman #159 opublikowany pod koniec 1965 roku, były przeładowane nagłówkami w nieprzemyślanej próbie kopiowania wczesnego stylu marvelowskiego. Wizerunek bohaterki widnieje tylko na niewielkim srebrnym polu po lewej stronie okładki, natomiast resztę miejsca zajmują hasła umieszczone w blokach tekstowych i wyrazistych nagłówkach, takich jak: Now! At last! For the first time since the Golden Age of comics! (Teraz! W końcu! Po raz pierwszy od zakończenia Złotego Wieku komiksu!). Lee doskonale wiedział – w dużej mierze dzięki setkom listów od fanów napływających do siedziby firmy – że okładki zeszytów nie miały wiele wspólnego z sukcesem Marvela. Prawdziwym magnesem dla czytelników było to, że wydawnictwo oferowało produkty niepodobne do czegokolwiek, co zalegało na regałach księgarń. Nie była to żadna tajemnica, której szefowie DC nie mogliby odkryć. Jednak kierownictwo nie zdecydowało się zrobić tego, co przede wszystkim należy zrobić z każdym komiksem. „Starsi faceci nie zniżyliby się do czytania produktów konkurencji” – mówi Bob Rozakis, były kierownik produkcji DC, który dołączył do grona pracowników w 1973 roku. Donenfeld, pełniący między innymi funkcję szefa National, przyznał pewnego razu, że jedynym komiksem, jaki kiedykolwiek przeczytał, była humorystyczna książeczka dla dzieci Sugar and Spike. Ale Rozakis i młodzi ludzie w całej Ameryce co miesiąc z wypiekami na twarzy zaczytywali się w komiksach Marvela i wprost uwielbiali nowe ujęcie, w jakim przedstawiał superbohaterów Lee oraz jego współpracownicy. Komiksy Marvela niewątpliwie wciągały dzieciaki, ale zarząd DC nic nie kumał. Większość członków kierownictwa firmy przyszła na świat w czasach, kiedy w modzie było podróżować sterowcem, i można by im przykleić łatkę „szacownych dżentelmenów”. Menedżerowie myśleli tak samo konserwatywnie, jak się ubierali. „[Wydawca DC] Carmine Infantino zwykł zwracać się do nas »dzieciaki«, ale my, »dzieciaki«, rzeczywiście czytaliśmy zeszyty Marvela i wiedzieliśmy, że stała za nimi zupełnie inna idea. Że miały zupełnie inny charakter – mówi Rozakis. – Jednak Carmine mówił coś w stylu: »Nie musimy słuchać dzieci«. Uważał, że byliśmy miłośnikami komiksów i pracowaliśmy u niego tylko dla darmowych egzemplarzy”. „Uczestniczyłem w kilku spotkaniach z Mortem [Weisingerem] i paroma innymi osobami – opowiada Shooter. – Brali do rąk komiksy Marvela i kpili z nich. Mieli tam numer komiksu X-Men z wizerunkiem [skrzydlatego bohatera] Angela – w ujęciu całostronicowym – a w nagłówku była mowa o tym, jak wspaniałe jest latanie. Podeszli do tego mniej więcej tak: »I w czym rzecz? Superman lata cały czas«. Ja powiedziałem coś w stylu: »Nie rozumiecie? On lata cały czas i nikt nie robi z tego sensacji«. Ktoś z obecnych na spotkaniu podniósł numer Spider-Man i rzucił: »Dali aż dwie strony, na których Peter Parker rozmawia z ciotką. Dzieciaki zanudzą się na śmierć«. Nic z tych rzeczy”. Rzeczywiście, „nic z tych rzeczy”. Nowatorskie podejście Marvela do opowiadania historii zmieniło nie tylko świat komiksów, ale również sposób, w jaki w ogóle porusza się tematykę superbohaterów – to podejście stanowi wzorzec nawet współcześnie, kiedy herosi stali się wartą wiele miliardów dolarów, multimedialną dojną krową. Sukces Marvela doprowadził także do walki z DC, która toczy się od dziesięcioleci. Od ponad półwiecza Marvel i DC ścigają się o miejsce na regałach i stojakach, rywalizując w multimiliardowym superbohaterskim biznesie. Obie firmy praktycznie dzielą między siebie amerykański rynek komiksowy i spędziły ostatnie pięćdziesiąt lat na wyszarpywaniu sobie nawzajem udziałów w nim. Stosowały przy tym zarówno metody otwartej walki, jak i nieczystej gry. Na szali leżą nie tylko zyski ze sprzedaży, ale także znaczenie kulturowe oraz serca milionów fanów. Wojna niekiedy robiła się nieprzyjemna. Czasem rozgrywano ją na łamach komiksów, gdy redaktorzy obrzucali się obelgami na stronach z korespondencją albo kiedy jedno wydawnictwo parodiowało (bądź nawet przywłaszczało sobie) postaci wykreowane przez drugie. Bitwy toczyły się również w realnym świecie, gdy DC i Marvel próbowały przechytrzyć się nawzajem między innymi poprzez stosowanie wojen cenowych i kreatywnych kampanii marketingowych. Tak jak na każdej wojnie trzeba było się opowiedzieć. Czytelnicy komiksów często są nieprzejednanie lojalni wobec swojej drużyny, co naturalnie sprawia, że stają w opozycji do drużyny przeciwnej. W zakurzonych księgarniach z komiksami, na konwentach czy forach internetowych od dziesięcioleci zażarcie spierają się o wyższość jednego z wydawnictw. Spór nie jest wcale błahy. Całkiem możliwe, że o każdym miłośniku komiksów najwięcej powie ci jego reakcja na pytanie: „Marvel czy DC?”. Odpowiedź jest równie znacząca, co nierozerwalnie związana z osobowością – zupełnie jak to, którego z Beatlesów albo jaki smak lodów lubi się najbardziej. Oba wydawnictwa były kształtowane przez odmienne epoki, miały odmienną filozofię wydawniczą oraz sympatyzowały z odmiennymi światopoglądami. DC powstało w latach trzydziestych XX wieku, natomiast pierwsze ważne postacie Marvela narodziły się dwadzieścia pięć lat później. O ile DC reprezentowało Amerykę Eisenhowera, o tyle Marvelowi było znacznie bliżej do Ameryki Johna F. Kennedy’ego. Marvel był młodszy, modniejszy i prawdopodobnie spał z twoją dziewczyną. Nowoczesny Marvel, który pojawił się w 1961 roku, gwałtownie wstrząsnął branżą komiksową w sposób odzwierciedlający dramatyczne kulturowe i polityczne wstrząsy, jakich doświadczał cały kraj. Marvel symbolizował zmianę. Był kontrkulturowym, nonszalanckim słabeuszem, który rzucił wyzwanie olbrzymowi DC, naruszając ustaloną hierarchię. Na okładkach Marvela obiecywano przygody przeznaczone dla „nowego typu czytelników komiksów”. „Sądzę, że historie Marvela są świetne z powodu pewnej próżności – napisał Barry Jenkins, student Ohio University, w artykule opublikowanym w 1966 roku w czasopiśmie „Esquire”. – Trzeba być osobą inteligentną, żeby je czytać. Mam wrażenie, że czytanie komiksów odbywa się w trzech etapach. Najpierw poznaje się postaci gadających psów, świń i kaczek. Potem, w nieco starszym wieku, przechodzi się do świata »prawdziwych« ludzi (takich jak w historyjkach DC). Wreszcie, jeśli tylko ma się ku temu predyspozycje, wkracza się w królestwo bohaterów Marvela”. Wybaczając Barry’emu niezbyt wyrafinowany (jak na studenta) tok rozumowania, trzeba przyznać, że coś jest na rzeczy. Zeszyty Marvela były swego czasu nowatorskie i inteligentniejsze – tak jak utrzymywał Stan Lee. Począwszy od Fantastycznej Czwórki, a potem za pomocą Hulka, Spider-Mana, X-Menów, Iron Mana i wielu innych, scenarzysta, rysownik i wydawca Stan Lee oraz jego utalentowani współpracownicy, tacy jak Jack Kirby i Steve Ditko, zmienili sposób opowiadania historii o superbohaterach. W tamtych czasach oznaczało to odejście od złotego standardu DC. Czytelnicy dobrze przyjęli nową narrację. Cieszyła się popularnością również wśród ludzi z wykształceniem, studentów, czyli grupy, która wtedy raczej nie kupowała komiksów. W stosunkowo niedługim czasie Marvel dokonał tego, co kiedyś wydawało się wręcz niemożliwe: prześcignął DC pod względem wartości sprzedaży. Odwróciły się bieguny komiksowego świata i niespodziewanie dawny słabeusz stał się zwycięzcą. Odtąd Marvel ani na chwilę nie ogląda się za siebie. Teraz, w XXI wieku, DC próbuje doścignąć Marvela również na wartym wiele miliardów dolarów globalnym rynku filmowym. Firma przyjmuje strategię podobną do tej, która pozwoliła Marvelowi uzyskać dominację w multipleksach. Wypuszcza długie serie filmów poświęconych poszczególnym bohaterom i obrazy „drużynowe”, takie jak Liga Sprawiedliwości. DC na przestrzeni lat stworzyło sporo świetnych samodzielnych projektów. Sandman, Strażnicy, Powrót Mrocznego Rycerza czy Saga o potworze z bagien to wszystko dzieła, które przesuwały granice medium. Zaliczono je do najbardziej inspirujących powieści graficznych, jakie kiedykolwiek trafiły do druku. Niemniej jednak jako marka DC często ustępowało pola Marvelowi, nie tylko pod względem udziałów rynkowych, ale także w zakresie zjawisk bardziej niewymiernych, takich jak szum medialny czy doniosłość. Co nie znaczy, że DC nie próbowało prześcignąć konkurencji. Czy multimedialna strategia DC, która obejmuje wiele udanych telewizyjnych seriali, jak również ambitny plan wydawnictw filmowych, w końcu pozwoli firmie powrócić na pierwsze miejsce w branży? Ta książka opowiada historię pięćdziesięcioletniej walki między dwiema firmami – walki, którą po części napędzało pragnienie DC, by kopiować Marvela, po części pragnienie Marvela, by kopiować DC, a po części (i to jest, bądźmy szczerzy, najzabawniejszy wątek) czysta ambicja, arogancja i złośliwość. Zdejmij więc maskę, wrzuć pelerynę do kosza z praniem i zacznijmy tę podróż.\nROZDZIAŁ PIERWSZY DC TRZĘSIE BRANŻĄ „Nagle mnie olśniło – wymyśliłem postać przypominającą Samsona, Herkulesa i wszystkich innych siłaczy, o których słyszałem, połączonych w jednego człowieka. Tylko jeszcze silniejszego” Jerry Siegel, współtwórca postaci Supermana Wchodząc do biur DC w 1960 roku, goście mieli prawo pomyśleć, że omyłkowo trafili do siedziby firmy ubezpieczeniowej. Przestrzenne pomieszczenia na dziesiątym piętrze nowojorskiego wieżowca Grolier Building przy 575 Lexington Avenue na Manhattanie były wyjątkowo nijakie, zupełnie jakby ktoś zapomniał, że przecież tworzy się tu superbohaterów. W schludnych wnętrzach nie brakowało wygód – gmach z fasadą z barwionego na złoto, anodyzowanego aluminium został dopiero co wzniesiony – ale nie można by im dać zbyt wielu punktów za oryginalność ani charakter. Pod jedną ze ścian znajdował się rząd gabinetów, zaś środkową część wypełniała otwarta przestrzeń do pracy. Wszędzie gdzie się dało, stały szafki na dokumenty wypełnione oryginalnymi arkuszami z pracami rysowników. „To mogło być jakiekolwiek inne biuro”, wspominał Steve Mitchell, który zwiedzał siedzibę DC jako nastolatek, a po latach podjął pracę w firmowym dziale produkcji. „Niewiele świadczyło tam o tym, że wydawali komiksy. Oczywiście każdy redaktor miał korkową tablicę, na której umieszczał najnowsze okładki, ale w zasadzie to było wszystko. Jeśli ktoś oglądał czwarty sezon serialu Mad Men, to może sobie wyobrazić, że w siedzibie DC znajdowały się bardzo podobne ściany z mlecznego szkła osadzone w metalowych ramach”. „To była firma z wyraźnymi tradycjami”, podkreśla Mike Friedrich, w młodości miłośnik publikacji DC, a od lat sześćdziesiątych autor komiksów pracujący dla tego wydawnictwa. „W szerokim sensie można mówić o wielu zbieżnościach z kulturą korporacyjną”. Jednym z ukłonów w jej kierunku było to, że wszyscy w DC nosili garnitur i krawat – dosłownie wszyscy bez wyjątku. Dzieciaki, które uwielbiały zabawne, kolorowe zeszyty i książki opowiadające o badaczach kosmosu oraz zamaskowanych bohaterach, zapewne nie miały pojęcia, że tworzą je ludzie ubrani tak, jakby wybierali się na rozmowę o pracę w IBM. „Nawet w dziale kreatywnym pracownicy musieli być pod krawatem, kiedy wymyślali teksty do dymków i wszelkie inne elementy swoich dzieł”, wspominał Friedrich. Woźny pewnie ubierał się u Brooks Brothers. Jim Shooter, cudowny chłopiec z Pittsburgha, który zaczął pisać historyjki dla DC w 1965 roku, kiedy miał zaledwie trzynaście lat, odwiedził gmach firmy przy 575 Lexington Avenne w 1966 roku, żeby na miejscu omówić pewne sprawy biznesowe. Redaktor kontaktujący się z młodym artystą nalegał, aby spotkanie odbyło się najpierw w pobliskim hotelu. Chciał się upewnić, że Shooter ma odpowiedni strój i nie wprawi w zakłopotanie pozostałych pracowników firmy. Kiedy wpuszczono Shootera do biura, chłopak ujrzał miejsce poważne i pełne ludzi „wyniosłych”, przemykających na palcach i przemawiających do siebie nawzajem „śmiertelnie poważnym głosem”, jak gdyby dyskutowali o funduszach inwestycyjnych lub czymś podobnym. A co z pracownikami, których na co dzień korporacyjny gorset dusił? Redaktorzy w DC wcale nie byli niechlujnymi i nonszalanckimi absolwentami szkół artystycznych, jakich zapewne można by się spodziewać w biznesie opartym głównie na tuszu i brystolu. W rzeczywistości należeli raczej do kategorii karierowiczów pod czterdziestkę, których w metrze można by wziąć przez pomyłkę za średniego szczebla kierowników banku. Mieli żony i rodziny, mieszkali w domach kupionych za kredyty hipoteczne, byli członkami związków zawodowych. Innymi słowy, byli to poważni ludzie, cieszący się społecznym szacunkiem, ludzie, o których po śmierci zwykle wspominał w nekrologach „New York Times”. „Redaktorzy mieli swój wspaniały mały klub dżentelmeński”, stwierdził w 1998 roku nieżyjący już rysownik i redaktor Joe Orlando, który dołączył do zespołu trzydzieści lat wcześniej. „Codziennie dwugodzinna przerwa na lunch. Z upodobaniem nosili skórzane łaty na łokciach swoich tweedowych marynarek, przygryzali niezapalone fajki, namiętnie dyskutowali nad sprawami, jakie wtedy zaprzątały liberałów”. Redaktorzy dumnie zarządzali swoimi włościami – każdy sprawował pieczę nad własną „stajnią” tytułów komiksowych, niekiedy przez całe dekady. Pewien wolny strzelec, który współpracował z DC w latach sześćdziesiątych, wspominał, że musiał kupić opiekującemu się nim redaktorowi prezent na Boże Narodzenie. W drugą stronę to nie działało. Przypuszczalnie najbardziej wpływowym z całej grupy ówczesnych redaktorów był Mort Weisinger, który w DC sprawował kontrolę wydawniczą nad bestsellerową rodziną publikacji o Supermanie. Należały do niej również serie takie jak Superman’s Girlfriend Lois Lane (Dziewczyna Supermana Lois Lane) czy Superman’s Pal Jimmy Olsen (Kumpel Supermana Jimmy Olsen). Weisinger urodził się w nowojorskim Bronxie w 1915 roku i dostał na rynek wydawniczy poprzez fandom miłośników fantastyki naukowej. W szeregach pracowników DC znalazł się w 1941 roku i ostatecznie pozostał związany z firmą przez prawie trzydzieści lat. Był człowiekiem spokojnym i poukładanym, a przy tym inteligentnym i dobrze wykształconym na Yale. Był również nadzwyczajnym dupkiem. Opowieści o tym, jak podle zdarzało mu się traktować ludzi, liczy się w dziesiątkach, jeśli nie w setkach. Każdy, kto go kiedykolwiek spotkał, pewnie ma taką historyjkę do opowiedzenia. Wspomniany już Shooter, który pisywał dla Weisingera w latach sześćdziesiątych, przyznaje, że redaktor traktował go „jak śmiecia”, zwykł obrzucać obelgami, nazywając między innymi „debilem”. Pewien chłopak, który zwiedzał siedzibę DC, twierdził potem, że jechał z redaktorem windą, a Weisinger opowiedział mu żartem o ekscytującej fabule kolejnego zeszytu z przygodami Lois Lane. Otóż Lane, w kolejnej rozpaczliwej próbie stwierdzenia, czy Superman i Clark Kent to jedna i ta sama osoba, miała wpaść na diabelski pomysł, by złapać Supermana za jaja i przekonać się, czy są takie same jak jądra Kenta. Nader wymowna (choć prawie na pewno zmyślona) anegdota dotyczy pogrzebu Weisingera w 1978 roku. Zgodnie z tradycją żydowskich pożegnań uczestnicy uroczystości zostali poproszeni o wygłoszenie krótkiej przemowy o cnotach zmarłego. Prośba spotkała się jednak z gremialnym milczeniem. Aż wreszcie ktoś zasiadający na tyłach sali podniósł się i rzekł: „Jego brat był jeszcze gorszy”. Pomimo podłego charakteru Weisinger potrafił konsekwentnie wynajdywać dochodowe i prestiżowe fuchy poza branżą komiksową. Między innymi napisał pulpową powieść plażową pod tytułem The Contest. Lubił się chełpić, że otrzymał 125 tysięcy dolarów tylko za prawa do ekranizacji tego dzieła. Wydaje się, że pieniędzy nigdy mu nie brakowało. Woził się wielkim białym cadillakiem, a jego stary dom w Great Neck, na eleganckim nowojorskim przedmieściu, na którym niegdyś mieszkał Francis Scott Fitzgerald, dzisiaj jest wart 3,2 miliona dolarów. Julius Schwartz, przyjaciel Weisingera z lat młodości, również piastował przez wiele lat stanowisko redaktora w DC, a w 1960 roku zajmował się wieloma tytułami, wśród których były głównie dzieła westernowe i fantastycznonaukowe. Schwartz i Weisinger poznali się jako nastolatkowie w grupie miłośników fantastyki naukowej The Scienceers. Potem wspólnie wydawali fanzin science fiction. Już jako dorośli otworzyli pierwszą agencję literacką specjalizującą się w s.f. i fantasy, która reprezentowała między innymi takich twórców, jak Ray Bradbury, Howard Philips Lovecraft czy Leigh Brackett (współautorka scenariusza do Imperium kontratakuje). Schwartz, nazywany niekiedy żartobliwie „wujkiem Juliem”, bywał zrzędliwy i wymagający. Mocno angażował się w pracę i często brał udział w wymyślaniu komiksowych historii. W ciągu czterdziestu dwóch lat, które spędził w DC, uczestniczył w wielu istotnych przedsięwzięciach wydawnictwa i ostatecznie stał się jedną z najważniejszych osób w całej branży. „Julie Schwartz był człowiekiem zrzędliwym i sknerowatym”, mówi Joe Rubinstein, inker pracujący dla Marvela i DC od lat siedemdziesiątych. „Taki miał sposób bycia. Zdaje się, że jest to zapisane gdzieś w Biblii czy może Talmudzie: nie okazuj im miłości, bo to sprawi, że staną się zbyt miękcy”. Robert Kanigher utrzymał się w DC niemal tak samo długo jak Schwartz. Pracę w branży rozpoczął już w 1945 roku. W 1960 kierował działem publikacji wojennych wydawnictwa i opiekował się serią o Wonder Woman. Fotografie z tego okresu ukazują go jako mężczyznę o wyglądzie profesorskim, z gęstą czupryną ciemnych włosów, ubranego w elegancki garnitur i trzymającego w garści fajkę. Uwielbiał wspinaczkę górską i narciarstwo, które nazywał zajęciem „odurzającym”. Był również człowiekiem oczytanym i zaznajomionym z kulturą. W wywiadach lubił wtrącać nawiązania do dzieł Dantego czy El Greco. Kanigher, podobnie jak Weisinger, bywał przykry w obejściu. Miał wybuchowy temperament, niekiedy trudno było się z nim porozumieć, a w niektórych sytuacjach okazywał się wręcz nieznośny. Wiele anegdot opowiada, jak zmieszał z błotem kogoś, kto odważył się skrytykować jego teksty, albo jak zbeształ rysownika, który śmiał wprowadzić drobne zmiany w jego scenariuszu. Podobno jednego ze szkicowników doprowadził do głębokiego załamania nerwowego. Kanigher, Weisinger i Schwartz stanowili trzon zespołu redakcyjnego DC w 1960 roku – zaledwie rok przed nastaniem tak zwanej marvelowskiej epoki komiksu – a przy tym reprezentowali staroświecką mentalność, która w ciągu kilku krótkich lat miała się okazać boleśnie niedopasowana do zmieniających się czasów. Wyznawali zupełnie odmienne wartości i mieli inne priorytety niż młodsze pokolenia. Redaktorzy DC dorastali podczas Wielkiego Kryzysu i mieli głęboko wpojone szacunek do pracy oraz lojalność wobec firmy. Innymi słowy, byli oddani firmie i poświęcali się jej całkowicie. „Taką postawą wykazywali się zwłaszcza faceci wychowani w okresie Wielkiego Kryzysu”, mówi Mark Evanier, który wszedł do branży komiksowej w 1969 roku, obejmując funkcję asystenta Jacka Kirby’ego. „To firma zapewniała ci dobrobyt, a wszyscy ci faceci, którzy dorastali podczas Wielkiego Kryzysu, bardzo, ale to bardzo dobrze wiedzieli, kto wypłaca pensję pod koniec tygodnia. Powiedzmy, że nie szydziło się z własnej firmy zupełnie tak samo, jak nie szydziło się z własnego ojca”. Ale nie tylko zespół redakcyjny DC był tak mało postępowy. Cała firma miała konserwatyzm we krwi, od samego początku. DC powstało, przynajmniej po części, jako sposób na oczyszczenie wizerunku nieco podejrzanych założycieli przedsiębiorstwa. Następnie wydawnictwo dojrzewało w niezbyt korzystnym okresie, kiedy komiksy znajdowały się pod stałym ostrzałem ze strony moralistów, a branża rozpaczliwie próbowała usunąć wszelkie, choćby najdrobniejsze gorszące treści ze swoich publikacji w nadziei na udobruchanie krytyków i przetrwanie na rynku. Początki DC sięgają 1935 roku, kiedy były oficer kawalerii Stanów Zjednoczonych i autor szmirowatych opowiadań major Malcolm Wheeler-Nicholson stworzył New Fun Comics. Ten czarno-biały magazyn jest godny uwagi z tego względu, że był pierwszym komiksem zawierającym oryginalne materiały. Wprawdzie już co najmniej od lat dwudziestych XX wieku wydawcy przedrukowywali marne kompilacje historyjek obrazkowych ukazujących się w niedzielnej prasie, niemniej jednak to New Fun Comics uznaje się za pierwszy nowoczesny komiks z prawdziwego zdarzenia. Firma Wheelera-Nicholsona, nazwana National Allied Publications, opublikowała pięć kolejnych numerów pisma, zanim skończyły się jej fundusze. Potrzebując zastrzyku gotówki, major postanowił połączyć siły z inną firmą o nazwie Independent News. Przedsiębiorstwo zajmujące się działalnością wydawniczą i dystrybucyjną rozpoczęło działalność w 1932 roku. Założyli je imigrant pochodzenia żydowskiego Harry Donenfeld oraz specjalista w zakresie zarządzania Jack Liebowitz. Donenfeld był człowiekiem miłym i gadatliwym, który wedle pogłosek miał pewne powiązania z mafią. Liebowitz był typowym księgowym i musiał trzymać wszystko zapięte na ostatni guzik. Donenfeld działał w branży prasowej od lat dwudziestych XX wieku i dorobił się sporego majątku na inwestowaniu w świerszczyki z pikantnymi historyjkami przeznaczonymi dla niewybrednych odbiorców. Jego czasopisma, podobnie jak wszystkie inne tego rodzaju publikacje, znalazły się w ogniu krytyki na początku lat trzydziestych XX wieku. Grupa aktywistów pod nazwą Nowojorskiego Komitetu Społecznego na rzecz Przyzwoitości Obywatelskiej wszczęła kampanię przeciwko prasowym sprośnościom. Donenfeld trafił pod publiczny pręgierz w 1934 roku po opublikowaniu w magazynie „Pep” fotografii przedstawiającej nagą kobietę z widoczną kępką włosów łonowych. W takich właśnie nieprzyjaznych warunkach Donenfeld i Liebowitz zawarli umowę z Wheelerem-Nicholsonem, by sfinansować wydawanie kolejnych komiksów. Firma Independent News chciała zróżnicować swoją działalność i odejść od magazynów erotyzujących, a zamiast tego wkroczyć na obszary bardziej niewinnych publikacji. Komiksy wydawały się do tego idealne. Nowy dział przedsiębiorstwa nazwano Detective Comics, Inc. i później to właśnie on dał nazwę całej skonsolidowanej firmie wydawniczej. Pierwszy zeszyt, który ukazał się dzięki temu nowemu partnerstwu w marcu 1937 roku, nosił tytuł Detective Comics #1. Składał się z krótkich historyjek. Jedna z nich opowiadała o perypetiach prawnika Speeda Saundersa walczącego ze złoczyńcą o imieniu Cap’n Scum. Bohaterem innej był prywatny detektyw Slam Bradley, postać stworzona przez Siegela i Shustera. Wheeler-Nicholson, wciąż borykający się z brakiem płynności finansowej, w 1938 roku musiał wycofać się z interesu, skutkiem czego Donenfeld i Liebowitz przejęli pełną kontrolę nad tytułem Detective Comics, jak również dwoma kolejnymi: More Fun (Więcej rozrywki) oraz New Adventure (Nowa przygoda). Wydawnictwo wkrótce rozwinęło działalność, wprowadzając w czerwcu 1938 roku pierwszy zeszyt nowej serii Action Comics #1, w którym ukazała się debiutancka historyjka o Supermanie. Od tego właśnie zaczęło się na dobre całe komiksowe szaleństwo (a Donenfeld za prawa do postaci Supermana zapłacił zaledwie sto trzydzieści dolarów). To ten zeszyt dał nam superbohatera, którego dziś wszyscy doskonale znamy. Jednocześnie Action Comics #1 wyznacza narodziny nowej, rdzennie amerykańskiej dziedziny sztuki. Twórcy tego dzieła, Siegel i Shuster, zręcznie połączyli porywające przygody znane z niedzielnych komiksowych pasków, takich jak te o Tarzanie, z wyczynami zamaskowanych pogromców zła takich jak The Shadow (Cień). W efekcie powstało coś naprawdę nowego i ekscytującego – coś, na co zarówno dzieci, jak i dorośli w całej Ameryce gotowi byli regularnie wydawać dziesięć centów. Superman był wynalazkiem, który na zawsze odmienił przemysł wydawniczy i rozrywkowy, a przy okazji pomógł DC znaleźć się na czele trykotowej stawki. Superman z 1938 roku był bohaterem o wiele bardziej przyziemnym (dosłownie) niż postać, w którą z czasem ewoluował. Miał ograniczone moce. Nie potrafił latać, a zamiast tego skakał na odległość około dwustu metrów. Miał wprawdzie nadzwyczajną siłę, jednak w żadnym razie nie był niepodatny na zranienia. Podobno pocisk artyleryjski mógł przebić jego skórę. Początkowo sprawy, którymi się zajmował, również były całkiem przyziemne. Na przykład: we wczesnym okresie działalności cisnął o ścianę pewnego męża, który bił swoją żonę; zmagał się ze skorumpowanym systemem sądowniczym; rozgonił tłum zamierzający dokonać samosądu. Superman działał w mniejszym stopniu jak pochodzący z prowincji poczciwiec, jakim później się stał, a w większym jak hipisowski aktywista, który w akademiku mieszka po przeciwnej stronie korytarza. Superman – a także cała armia kolorowych bohaterów, którzy zjawili się wkrótce po nim – podniósł sprzedaż w tak spektakularny sposób, bo zapewniał tanią, eskapistyczną rozrywkę w trudnych czasach, kiedy naród amerykański wciąż starał się podźwignąć z kolan po Wielkim Kryzysie, udręczony wieloletnią suszą i do tego tkwiący na krawędzi wojny. Komiksy dostarczały fantazji o potędze Amerykanom, którzy akurat czuli się jej pozbawieni. DC wydrukowało 202 tysiące egzemplarzy Action Comics #1 i wyprzedało 64 procent całego nakładu – był to zdumiewający sukces. Kierownictwo jednak nie miało pewności, która z ośmiu zamieszczonych w tym zeszycie opowieści w tak wielkim stopniu nakręciła sprzedaż. Dlatego w magazynie Action Comics #4 zamieszczono ankietę i poproszono czytelników, by wybrali swoje Top 5. Okazało się, że czytelnicy postawili na Człowieka ze Stali przytłaczającą większością 404 spośród 542 głosów. Superherosi, a szczególnie Superman, najwyraźniej mogli stać się kurami znoszącymi złote jaja. Sprzedaż Action Comics rosła z miesiąca na miesiąc, a do 1940 roku wynosiła milion trzysta tysięcy egzemplarzy dla każdego wydania przy jednoczesnym milionie czterystu tysiącach dla tytułu towarzyszącego ‒ Supermana. Ponadto sklepy zalała fala gadżetów związanych z tą postacią, takich jak koszulki, paski, zegarki, mydła, zestawy ołówków. Rok po Supermanie, w 1939, nadszedł Batman – stworzony przez Boba Kane’a i Billa Fingera mroczny strażnik miasta, który zadebiutował w Detective Comics #27. Ostatnia postać z tak zwanej Trójcy DC, czyli Wonder Woman, pojawiła się w 1941 roku. Stworzył ją William Moulton Marston, wykształcony na Uniwersytecie Harvarda psycholog, który wyobraził sobie „żeńską bohaterkę z siłą Supermana oraz całym urokiem dobrej i pięknej kobiety”, jak swego czasu napisał. Szczęśliwe dni nie trwały długo. Zaledwie dwa lata od debiutu Action Comics #1 szykowało się poważne wyzwanie dla DC i całego świata komiksowego. W 1940 roku dziennikarz prasowy Sterling North napisał w gazecie „The Chicago Daily News” wstępniak pod tytułem A National Disgrace (Narodowa hańba), w którym atakował szkodliwe, „trujące” efekty tego szybko rozrastającego się nowego medium: komiksów. Ten tekst wyznaczył początek jednej z pierwszych ogólnonarodowych kampanii antykomiksowych i przyczynił się do wybuchu długiej wojny, która szalała przez czternaście kolejnych lat i którą zwieńczyły liczne posiedzenia specjalnych komisji federalnych. W swoim wstępniaku North utrzymywał, że przeanalizował sto osiem ogólnodostępnych magazynów komiksowych, jakie znalazł w księgarni, by ku własnemu przerażeniu przekonać się, że co najmniej 70 procent z nich zawierało „materiały, których nie zaakceptowałaby żadna szanująca się gazeta”. W dalszej części tekstu dziennikarz pisał: „Niemal na każdej stronie natrafiałem na heroiczne wyczyny w stylu Supermana, drapieżne kobiety w skąpym odzieniu, plujące ogniem lufy, akty sprawiedliwości wymierzane przez zamaskowanych typów i tanią polityczną propagandę”. Wkrótce przyłączyli się do tego kolejni krytycy, w tym Fredric Wertham, mieszkający w Nowym Jorku psychiatra, który obwiniał właśnie komiksy za złe zachowanie swoich młodych pacjentów. Cała ta nagonka osiągnęła apogeum, kiedy w kwietniu 1954 roku Senacka Podkomisja ds. Przestępczości Nieletnich zorganizowała posiedzenie w sprawie niszczącego wpływu komiksów na młodzież. Wydawcy nie czekali na ustalenia podkomisji, które miały zostać upublicznione w marcu następnego roku. Jesienią ’54 branża opracowała własny kodeks postępowania. Musiały przystać na niego niemalże wszystkie firmy zajmujące się produkcją komiksów. Długa lista zasad obejmowała praktycznie wszystko – od tytułów magazynów, poprzez wygląd kostiumów, aż po opisy scen przemocy. Wielu wydawców nie potrafiło jednak się dostosować i w ciągu trzech lat od ustanowienia kodeksu aż dwudziestu czterech spośród dwudziestu dziewięciu, którzy podpisali kodeks, wypadło z interesu. W 1952 roku do kiosków w Stanach Zjednoczonych trafiło około sześciuset trzydziestu tytułów. Do 1956 roku ta liczba spadła do zaledwie dwustu pięćdziesięciu – innymi słowy nastąpił spadek rzędu 252 procent. Branża komiksowa powoli się dusiła i szykowała na śmierć. DC należało do nielicznych wydawnictw, którym udało się uporać z kryzysem, po części dzięki jego prorodzinnej reputacji. Na przykład latem 1941 roku kierownictwo firmy utworzyło wewnętrzny komitet doradczy stojący na straży „zdrowych” standardów moralnych publikacji. Irwin Donenfeld, syn Harry’ego i ówczesny dyrektor wydawniczy DC, jeździł po całym kraju, wygłaszał przemowy na zebraniach Stowarzyszenia Nauczycieli i Rodziców oraz występował w programach telewizyjnych, by opowiadać, jak komiksy mogą pomagać w nauce czytania. Cały ten okres pozwolił DC jeszcze bardziej umocnić się na pozycji lidera branży, skrajnie różnego od tandetnych wydawnictw specjalizujących się w produkcji po kosztach, amatorskiej grafice oraz podejrzanych działaniach, niegdyś tak powszechnych w tym segmencie rynku. „DC należało do stowarzyszenia Narodowych Wydawnictw Periodycznych, było poważną firmą”, potwierdza Jim Shooter, dawniej autor DC. „Obowiązywała tam mentalność, zgodnie z którą czuli się lepsi od konkurencji. DC zawsze miało pretensje do bycia wydawnictwem z klasą i trzymało się tego przez długi czas”. Ta wyniosła postawa, jaką DC przyjęło w pierwszych latach działalności, była jedną z przyczyn, dla których firma w późniejszych dekadach miewała poważne problemy z dostosowaniem się do ewoluujących gustów oraz obyczajów. Po części z tego względu pozostaje nieco w tyle również dziś. „DC zdołało przetrwać lata pięćdziesiąte XX wieku i działalność podkomisji senackiej tylko dlatego, że Liebowitz i Donenfeld oraz [redaktor] Whit Ellsworth zdecydowali się skupić na przejrzystych, pozytywnych, czytelnych historiach i postaciach, które nie budziły wątpliwości, nawet gdy komiks czytał jakiś sześciolatek”, zaznacza Bob Greenberger, historyk specjalizujący się w tematyce komiksowej i były redaktor DC. „Jednocześnie to samo sprawiło, że DC na dobre utknęło”, dodaje. Utknęło na pozycjach obronnych i w sztywnych ramach konserwatywnej mentalności. O tym, że wielka trójka DC – Superman, Batman i Wonder Woman – stała się tak ikoniczna, zdecydowała jej nieprzerwana od chwili debiutu obecność w bieżących publikacjach. To też odróżniało ją od rówieśników. Jej żywotność okazała się naprawdę zdumiewająca i mówi wiele nie tylko o atrakcyjności postaci, lecz również o konsekwencji i stabilności ich wydawcy. (Oczywiście w grę wchodzi również kwestia pieniędzy zarabianych na towarzyszących gadżetach, ale to wątek, do którego wrócimy później). To, że ikony DC miały tak duży przebieg, nie zawsze było w branży normą. W świecie komiksów występuje specyficzna cykliczność, zgodnie z którą poszczególne gatunki czy postacie naprzemiennie zyskują popularność i tracą względy czytelników, zupełnie jak dżinsy o wysokim stanie. Westerny są modne przez kilka lat, a potem znikają. To znowu wybucha szaleństwo na punkcie komiksów romansowych, a po pewnym czasie trudno sprzedać choćby jeden egzemplarz Flaming Love. Ta sama zasada dotyczy superbohaterów. Mniej więcej dziesięć lat po ukazaniu się pierwszych zeszytów z Supermanem czytelnicy zaczęli odczuwać pewne znudzenie koncepcją superbohaterów i supermocy, a gatunek mocno podupadł. Z rynku zniknęło wiele tytułów, w tym także niektóre wydawane przez DC. Przygody noszącego charakterystyczny pierścień bohatera o przydomku Green Lantern (Zielona Latarnia) skończyły się nagle w 1949 roku, a w 1951 roku DC przerwało wydawanie serii o Amerykańskim Towarzystwie Sprawiedliwości (Justice Society of America), grupie superbohaterów składającej się z herosów okresu drugiej wojny światowej, takich jak Hawkman, Hour-Man czy Doctor Fate. Ale jak doskonale wie każdy, kto czyta komiksy, żaden popularny superbohater nie pozostaje martwy na długo. Bohaterów nie przywróciła do życia magiczna sztuczka ani nie pojawili się w naszym wymiarze niczym deus ex machina. Stała za tym kolejna sprawdzona i skuteczna metoda stosowana w tym gatunku literatury: recykling starych pomysłów. Nawet w okresie wzmagającej się antykomiksowej krucjaty DC stale potrzebowało świeżego materiału, jednak jego szef Jack Liebowitz z wielką ostrożnością podchodził do nowych tytułów. Obawiał się, że przerwanie serii po wydaniu zaledwie kilku numerów mogłoby wywołać panikę wśród czytelników i dystrybutorów. Irwin Donenfeld wpadł na nowatorskie rozwiązanie tego problemu: zaproponował stworzenie serii pod nazwą Showcase, w której każdy kolejny numer prezentowałby jakąś nową postać. Był to całkiem sprytny sposób na testowanie nowych koncepcji bez konieczności inwestowania w start zupełnie nowego tytułu. Redaktorzy DC mieli zajmować się kolejnymi numerami Showcase na zmianę. Debiutancki zeszyt trafił w ręce Weisingera, który podsunął pomysł opowieści o strażakach, w dużej mierze dlatego, że taki temat dawał szansę na opracowanie naprawdę atrakcyjnej, poruszającej okładki. „W DC stale krążyły zestawienia najlepiej sprzedających się okładek i często omawiano tę kwestię na zebraniach redakcyjnych”, wspomina Evanier. „Weisinger był święcie przekonany, że ogień na okładce jest dobrym chwytem marketingowym, a dzieci bardzo interesują się przygodami strażaków”. Jak się okazało, nie aż tak bardzo. „Zeszyt Showcase #1 był spektakularnym fiaskiem”, mówi Evanier. „Sprzedał się wręcz niewiarygodnie kiepsko, a wszyscy pozostali redaktorzy naskoczyli na Weisingera i otwarcie z niego drwili”. (Od tego momentu Weisinger rzadko opuszczał bezpieczny, przewidywalny świat Supermana). Numer drugi Showcase prezentował indiańskiego bohatera, którego wymyślił Kanigher, a numer trzeci – kolejną opowieść Kanighera, tym razem o płetwonurku z amerykańskiej marynarki wojennej. Oba te numery, podobnie jak Showcase #1, okazały się totalną klapą. Odpowiedzialność za opracowanie Showcase #4 przypadła Schwartzowi. Pomysł, jakim podzielił się na zebraniu redakcyjnym, miał diametralnie zmienić bieg historii superbohaterów i rozpoczął tak zwany srebrny wiek komiksów. Schwartz zaproponował przywrócenie do życia i odświeżenie superszybkiego Flasha, który tak samo jak praktycznie wszyscy inni zamaskowani herosi sukcesywnie tracił popularność pod koniec lat czterdziestych i na początku pięćdziesiątych XX wieku. Jego seria trafiła do zamrażarki w 1949 roku. Koledzy Schwartza z redakcji DC przyjęli pomysł sceptycznie. „Podkreśliłem, że przeciętny czytelnik komiksów zaczyna je czytać około ósmego roku życia, a potem porzuca około dwunastego”, napisał potem Schwartz w swojej autobiografii Man of Two Worlds (Człowiek dwóch światów). „A ponieważ upłynęły już więcej niż cztery lata, to przecież pojawiło się całkiem nowe pokolenie czytelników, którzy zwyczajnie nie mieli pojęcia, że Flash splajtował i przepadł. Może zatem warto byłoby dać mu drugą szansę”. Do narysowania tej opowieści obrazkowej Schwartz zatrudnił Carmine’a Infantino, pochodzącego z Brooklynu artystę, który rozpoczął działalność w branży już jako nastolatek. Miękka kreska Infantino w późniejszych latach stała się jednym z głównych elementów definiujących styl DC, po części dzięki sukcesowi Flasha. Oryginalny Flash zadebiutował w wydanym w 1940 roku zeszycie Flash Comics #1. Scenariusz napisał Gardner Fox, a rysunki wykonał Harry Lampert. Bohaterem był Jay Garrick, student college’u, który zyskał nadzwyczajną szybkość wskutek ekspozycji na działanie ciężkiej wody. Komiks Showcase #4 ukazywał Flasha w nowej odsłonie. Teraz bohater nazywał się Barry Allen (na cześć Barry’ego Graya i Steve’a Allena prowadzących popularny talk show). Był naukowcem pracującym dla policji i zyskał supermoce po uderzeniu pioruna w szafkę pełną chemikaliów. Kanigher napisał scenariusz, a przy tym wprowadził zabawny szczegół: czerwony kostium bohatera – zaprojektowany na nowo przez Infantino – miał iście magicznym sposobem rozwijać się z pierścienia, który nosił Allen. Sukces numeru z października 1956 roku wstrząsnął posadami National Allied Publications. Udało się sprzedać aż 59 procent nakładu, który wynosił 350 tysięcy egzemplarzy. Niezwłocznie zaplanowano stworzenie kontynuacji opowieści i Flash powrócił osiem miesięcy później w zeszycie Showcase #8, a potem ponownie w Showcase #13 i Showcase #14. Kolejne numery również sprzedawały się dobrze, a postać awansowała w hierarchii bohaterów i uzyskała własny tytuł. Pierwszy zeszyt The Flash pojawił się w 1959 roku, tyle że z numerem 105 zamiast 1, ponieważ postanowiono kontynuować numerację poprzedniej, pochodzącej z 1949 roku serii. Chociaż numer na okładce The Flash świadczył o pewnej spuściźnie, zawartość komiksu była świeża, a czytelnicy zareagowali bardzo dobrze. Przywrócenie serii o Flashu rozpętało prawdziwe szaleństwo na punkcie superbohaterów i doprowadziło do drugiego wysypu poświęconych im tytułów – „wielkiego wybuchu”, który przyczynił się do odrodzenia Marvel Comics kilka lat później. „Flash na nowo ożywił cały biznes zbudowany wokół superherosów i ogromnie przyczynił się do przetrwania całej branży komiksowej”, napisał Infantino. „DC poszło za ciosem, ożywiając Zieloną Latarnię, a następnie całą gromadę innych superbohaterów [...]. Tym samym Flash ponownie rozkręcił imprezę i zmienił los całego komiksowego przemysłu”. Wkrótce DC zaprezentowało odświeżone wersje Atoma i Hawkmana. W 1960 roku wydawnictwo cieszyło się wysoką sprzedażą swoich tytułów i praktycznie nie miało konkurencji na polu superbohaterów. A już z całą pewnością nie w firmie, która z czasem przekształciła się w koncern Marvel, ale pod koniec lat pięćdziesiątych zsuwała się po równi pochyłej ku niebytowi. „W tamtych czasach oba przedsiębiorstwa były biznesami rodzinnymi i dopiero co przeszły przez kryzys, który wraz z nieprzychylną sytuacją polityczną w latach pięćdziesiątych i upadkiem systemu dystrybucji niemal je unicestwił”, przypomina Friedrich. „Nie było między nimi zbyt dużej rywalizacji. Stanowiły część trudnej branży, która po prostu starała się przetrwać”. Sytuacja wkrótce uległa zmianie, gdy Marvel wypłynął raz jeszcze jako wydawnictwo produkujące superbohaterów.\nPRZYPISY WPROWADZENIE  Irwin Donenfeld, cytowany za: Shirrel Rhoades, A Complete History of American Comic Books, Peter Lang Publishing, Inc., New York 2008.  Stan Lee w wywiadzie zamieszczonym w: Comics Scene Vol. 3, #1, maj 2000 roku.  Cytat za: As Barry Jenkins, Ohio ’69, Says: ‘A Person Has to Have Intelligence to Read Them’, w: Esquire, wrzesień 1966 roku. ROZDZIAŁ PIERWSZY  Jerry Siegel, cytowany za: Up, Up and Awaaay!!!, w: Time, 24 czerwca 2001 roku.  Steve Mitchell, cytat pochodzi z bloga literackiego Todda Kleina: http://kleinletters.com/Blog/visiting-dc-comics-in-the-1960s-part-3/  Z wywiadu, jakiego udzielił Joe Orlando dla: Comic Book Artist #1, wiosna 1998 roku.  Weisingerowską anegdotę przypomniała fanka Ellen Kuhfeld, która odwiedziła DC w 1961 roku, cytat za: http://kleinletters.com/Blog/visiting-dc-comics-in-the-1960s-part-1/  Historyjka pogrzebowa pochodzi od Juliusa Schwartza, a została przytoczona przez Alana Moore’a w wywiadzie zamieszczonym w: Comic Book Artist #25, czerwiec 2003 roku.  Cytowane za: Sterling North, w: Chicago Daily News, 8 maja 1940 roku.  Julius Schwartz w swojej autobiografii: Man of Two Worlds: My Life in Science Fiction and Comics, Harper Paperbacks, New York 2000.  Carmine Infantino we wspomnieniach spisanych z Davidem Spurlockiem: The Amazing World of Carmine Infantino: An Autobiography, Vanguard Productions, Lebanon 2001. [...]\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Mordobicie__Wojna_superbohaterow_Marvel_kontra_DC-ebookRO/p02044408i020" target="_blank" title="Mordobicie. Wojna superbohaterów Marvel kontra DC [Reed Tucker] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Mordobicie. Wojna superbohaterów Marvel kontra DC [Reed Tucker] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Graj Fat Rabbit w Pan Kasyno Casino\nPan Kasyno Casino Fat Rabbit\nDzięki tej stronie omówiono w ogólnym zarysie główne tematy. Wielu sekcji na tej stronie zawiera linki do podrozdziałów, jakie poruszają konkretne zagadnienia bardziej szczegółowo. Naczelną rzeczą, którą większość ludzi już pojmuje na temat ludzi maszyn hazardowych jakim sposobem Fat Rabbit jest jest to, że są one najbardziej popularną jak i również dochodową grą w każdym kasynie w jaki sposób Pan Kasyno Casino. Może nie jest to rzeczywistością w niektórych państwach Europy, ale to prawdą także w Australii, tylko iż tam nazywają ów gry "poker machines" lub "pokies".\nJednak jeśli przeczytasz wszystkie strony w tej sekcji naszej stronicy, będziesz na tyle wyedukowany w obszarze tych gier, że będziesz mógł prawnie nazywać się profesjonalistą od automatów do gry. Nie mamy magicznej formuły, w jaki sposób wygrać w te gry, ale posiadamy pewne spostrzeżenia na temat tego, jakim sposobem działa matematyka, jakimi możemy się rozłożyć. Uważamy, że wyedukowani gracze mają większą ilość zabawy i zwiększają swoje szanse dzięki wygraną.\nAutomat do zabawy to gra hazardowa z obracającymi się bębnami. Na bębnach tych są znaki, które lądują na oślep po postawieniu zakładu i zakręceniu bębnami. Jeśli te symbole ustawią się po jednej linii, wygrywasz nagrody w porównaniu do tegoż, które symbole wypadną na tej "płatnej linii" w Pan Kasyno Casino.\nGry te istnieją znane od końca XIX wieku, jednak od tego okresu ich popularność ciągle rośnie. Pierwotnie zostały to urządzenia mechaniczne, które do obracania bębnami wykorzystywały sprężyny i koła zębate. Nowoczesne automaty aż do gier wykorzystują oprogramowanie komputerowy zwany generatorem liczb losowych, by określić, które znaki lądują gdzie.\nGenerator liczb losowych to program komputerowy, który cyklicznie przechodzi przez tysiące liczb dzięki sekundę. Kiedy naciskasz przycisk obrotu, system zatrzymuje się po miejscu, w jakim się znajduje. Liczby te odpowiadają przystankom i symbolom dzięki bębnach.\nAutomaty wrzutowe internetowego działają tak samo jak ich stacjonarne odpowiedniki. Cała akcja odbywa się jednakże wirtualnie, za pośrednictwem komputera i Sieci. Ale generatory liczb losowych działają szczegółowo tak samo. Faktycznie większość dostawców aplikacji dla kasyn produkuje automaty online, jakie konkurują z pierwotnego stacjonarnymi odpowiednikami pod względem grafiki, rozgrywki oraz efektów dźwiękowych. W Pan Kasyno Casino możesz odszukać mniej licencjonowanych komputerów, ale znajdziesz tam również zdumiewającą wielorakość oryginalnych gier służące do wyboru.\nWięcej na temat opcjach darmowej rozrywki piszemy w następnej części tego przewodnika, w podtytule "Darmowe automaty". O wyższych procentach zwrotu i ich przyczynach piszemy w następnej frakcji, zatytułowanej "Automaty do gry na prawdziwe pieniądze". Dlaczego zatem powinieneś grać w automatach online?\nDarmowe automaty do rozrywki, takie jak Fat Rabbit istnieją stosunkowo nowym zdarzeniem. Kiedy jedynym mieszkaniem, w którym można stało się grać było kasyno, nie można stało się grać w bezpłatne automaty do gier. Jaki byłby treść w Pan Kasyno Casino ogłaszającym się w ten sposób coś takiego?\nLecz Pan Kasyno Casino online nie muszą się martwić o to, ile pieniędzy zarabiają w stopę kwadratową w taki sam środek, jak kasyna stacjonarne. Dlatego pozwalają graczom wypróbować swoje rozrywki za darmo w nadziei, że dywanom się spodobają oraz będą chcieli odgrywać za prawdziwe finanse. Powinieneś z tego skorzystać, ale tylko do pewnego momentu.\nOczywiście, uważamy, że właściwym zastosowaniem gry na automatach do gry jest włożenie pieniędzy do gry. Automaty do gry na rzeczywiste pieniądze dostępne przy Internecie są, naszym zdaniem, tak samo dobre, jeśli nie lepsze od tych, które można znaleźć po kasynie stacjonarnym. Te internetowe gry posiadają najnowocześniejszą grafikę jak i również efekty dźwiękowe. Zaś co najlepsze, o ile grasz za prawdziwe pieniądze online, doświadczasz jednych z najznamienitszych procentów zwrotu przy branży.\nJak już wcześniej wspomnieliśmy, koszty kierowania kasyna online Pan Kasyno Casino są znacznie niższe niż koszty kierowania tradycyjnego kasyna stacjonarnego. Firmy hazardowe potrafią wykorzystać te zaoszczędzone pieniądze, aby zaoferować kredytobiorcom lepszą grę pod postacią lepszego procentu zwrotu.\nJeśli grasz ze Stanów Zjednoczonych, dzierżysz ograniczony wybór, jeśli chodzi o rozrywki kasynowe na rzeczywiste pieniądze, takie jak Fat Rabbit. Dzieje się tak dlatego, iż USA zdelegalizowało oferowanie prawdziwych gier hazardowych klientom przez Sieć. Ale w przeważającej liczbie stanów nie jest nielegalne granie w owe gry na finanse - nielegalne wydaje się jedynie oferowanie tych gier za pieniądze.\nO ile naszej firmie wiadomo, NIKT w żadnym wypadku nie został obwiniony w Stanach Zjednoczonych za grę na automatach online na pieniądze. Faktycznie tylko dwie osoby, o których wiemy, zostały postawione w postać oskarżenia w związku spośród grami hazardowymi po Internecie, a obie były graczami warsztatów sportowych.\nGracze z innych krajów mogą mieć więcej możliwości. Kasyna Pan Kasyno Casino w Globalnej sieci nie szczędzą trudów, by pozyskać nowych graczy, na model z Australii, gdzie hazard jest w dużym stopniu bardziej popularny aniżeli w Ameryce.\nPolscy gracze wolą zakłady sportowe i rozrywki stołowe od automatów takich jak Fat Rabbit, ale i tak grają. Australijscy zawodnicy nazywają te gry "pokies na oryginalne pieniądze", podczas kiedy gracze z Obszernej Brytanii nazywają gryzie "maszynami owocowymi w prawdziwe pieniądze".


olejki do włosów - Myfitness.gazeta.pl\nMaska do włosów to niezbędny kosmetyk na zimę. Nawilży wysuszone włosy, utrzyma je w dobrej kondycji i zapobiegnie elektryzowaniu się pod czapką. Wybrałyśmy i przetestowałyśmy te najbardziej regenerujące i odżywiające maski. Która spodobała nam si...\ntemu, że to suchy olejek nie zrobimy sobie nim krzywdy: włosy nie będą obciążone, sklejone czy tłuste. Czekam na lato, żeby przetestować go na plaży! Ocena: 5/5 KLORANE olejek MANGO 125ml Opinia producenta: Olejek do włosów nada włosom zdrowy połysk nie obciążając ich. Kombinacja cząsteczek w formule 3D sprawia\nPielęgnacja włosów - wszystko, co powinieneś o niej wiedzieć Artego Sunrise - ochrona włosów przed słońcem artego sunrise Jak wygląda badanie trychologiczne skóry głowy. Sprawdzamy! Latem włosy i skóra głowy pilnie potrzebują ochrony przed działaniem słońca, wody chlorowanej i słonej. Dlatego marka\nolejek do włosów zniszczonych. Formuła kosmetyku jest na tyle treściwa, by niwelować uszkodzenia, a na tyle lekka, by nie obciążać włókna włosów. Olejek nabłyszcza włosy matowe, wyrównuje poziom wilgoci i chroni przed uszkodzeniami mechanicznymi. Londa Głęboko nawilżająca odżywka w sprayu\nolejku na suchą lub lekko wilgotną po umyciu skórę i delikatnie wmasuj. Włosy: wetrzyj olejek we włosy i przez pół godziny trzymaj je w cieple (możesz nałożyć plastikowy czepek i/lub ręcznik), następnie umyj włosy szamponem. Można również zastosować olejek na same końcówki włosów. Paznokcie: nałóż olejek\n. OLEJKI DO WŁOSÓW - JAKIE WYBRAĆ? JAK JE STOSOWAĆ? Zgrany duet - suplementacja i nawilżanie Włosom w zimie pomoże po pierwsze - odpowiednia suplementacja, po drugie - nawilżenie w domu i u fryzjera. Należy działać od wewnątrz poprzez prawidłowe odżywianie, czyli zbilansowaną dietę oraz wspomagać\ndo włosów lub silnego serum przynajmniej raz w tygodniu na jakieś 2 godziny. można to zrobić np. podczas robienia porządków, malowania paznokci czy oglądania telewizji - radzi Gabi, właścicielka "Hair and Make Up by Gabrielle" Gorąca rada Jeśli ran na jakiś czas, lubisz po treningu zajrzeć do sauny\n, modne i wygodne Wielozadaniowe produkty dla aktywnych te produkty przyspieszą układanie włosów Fluid Oleo-Relax Kerastase to lekki olejek do włosów puszących się bez spłukiwania. Szybko nawilżenie i odżywia strukturę włosa; lekka mgiełka ochronna Kerastase Mico-voile Protecteur pomaga w szybkim\n. 40 zł) i kurację odżywczo-regenerującą (ok. 41 zł). Olejki do włosów [NASZ TEST] Artego Rescue pobudza krążenie krwi Artego Rescue Seria Rescue wzmacnia włosy, rewitalizuje skórę głowy i pobudza krążenie krwi, dzięki czemu wypadanie włosów jest zminimalizowane. W linii znajdziesz szampon (ok. 35 zł


BEOLIT17 - INFOAUDIO.PL\n8 marca 2017 08:32\nInfoaudio Wiadomości Mobilne BEOLIT17\nB&O PLAY przedstawił Beolit 17, najnowszy dodatek do znanej i lubianej serii Beolit. Miała ona swój początek jeszcze w latach 30-tych XX wieku, a następnie została przeprojektowana w sposób, umożliwiający umieszczenie w niej nowoczesnych podzespołów. Pozwoliło to uzyskać większą moc, zastosowano tu także z inteligentną technologię sterowania, a szystkim zarządza aplikacja Beoplay.\nBeolit 17 został zaprojektowany przez cenioną i wielokrotnie nagradzaną Cecilie Manz. Jego wykończenie nawiązuje do poprzednich projektów, takich jak Beolit 12 (2012) oraz Beolit 15 (2015), które to projekty wprowadziły do naszych domów ciekawe i charakterystyczne skandynawskie wzornictwo. Górna i dolna warstwa obudowy Beolit 17 wykonana została z wytrzymałego polimeru. Dzięki wbudowanej baterii, która wytrzymuje nawet 24 godziny odtwarzania bezprzewodowego, głośnik ten można zabrać ze sobą dosłownie wszędzie.\nUmieszczoną wokół urządzenia maskownicę, wykonano z anodyzowanego i piaskowanego aluminium, a zwiększająca wygodę i mobilność rączka, stworzona została z wysokiej jakości skóry licowej. Wierzchnia warstwa Beolit 17 składa się z bezpiecznej na zadrapania, antypoślizgowej tacy - jest to idealne miejsce dla telefonu.\nPobudka z muzyką...\nBeolit 17 posiada nowy, inteligentny przycisk łączności. Można nim dowolnie konfigurować aplikację Beoplay, co pozwala na wybór między czterema różnymi trybami pracy. Funkcje aktywowane są po uruchomieniu przycisku łączności na głośniku:\nAlarm: pobudka jednym z dwóch dzwonków B&O PLAY lub ostatnim utworem, jak był odtwarzany ze smartphona. Jedno kliknięcie włącza tryb drzemki, dwa kliknięcia wyłączają budzik.\nConnect: Aby w łatwy sposób na łączenie się ze źródłem muzyki. Opcja Connect automatycznie zaczyna odtwarzać ostatnią ścieżkę z serwisu SPOTIFY.\nRemote: Prosta funkcjonalność pozwalająca na uruchomienie odtwarzania lub pauzę - wystarczy jedno przyciśnięcie guzika. Dwa kliknięcia oznaczają przełączenie na kolejny utwór.\nToneTouch: Pozwala konfigurować ulubione ustawienia.\nWięcej miejsca na moc...\nBeolit 17 to najmocniejszy głośni serii. Dzięki sprytnie przebudowanej maskownicy, wyeliminowano schowek na kable i zaoszczędzono w ten sposób przestrzeń. Dzięki temu zwiększono moc do 240 W, a sam głośnik może wypełnić dźwiękiem znacznie większe pomieszczenia.\nBeolit 17 dostępny będzie w dwóch kolorach: Natural oraz Stone Grey. Sugerowana cena: 2.199 zł. Beolit 17 zobaczymy u wybranych dealerów począwszy od marca 2017.\nOd dekad mocno zakorzeniona w dziedzinie pięknego wzornictwa, perfekcyjnego rzemiosła i innowacyjnych technologii produktowych cechujących Bang & Olufsen, marka B&O PLAY podąża tymi samymi śladami oferując dokładnie te same wartości we współczesnych produktach skierowanych do świadomych i ceniących sobie wzornictwa użytkowników hołdującym aktywnemu stylowi życia.\nPortfolio B&O PLAY składa się z produktów, które są intuicyjne w użytkowaniu i łatwo integrują się ze stylem życia swoich użytkowników – zarówno w domu jak i w drodze. Więcej informacji: www.beoplay.com\nBluetooth Głośniki przenośne/bezprzewodowe Kompatybilny z multiroom Usługi sieciowe (Tidal, Spotify...)


Krakowski MPK kupuje 12 hybrydowych Solarisów - Gospodarka komunalna\nKrakowski MPK kupuje 12 hybrydowych Solarisów\nJS • 22 lutego 2016 - 20:56\nSolaris Bus&Coach SA za dostarczenie 12 autobusów hybrydowych zaproponował kwotę 25.200.008 zł netto (fot. . MPK Kraków)\n· Solaris Bus&Coach SA dostarczy do Krakowa 12 autobusów hybrydowych przegubowych o długości 18 metrów.\n· Oferta firmy z Bolechowa była jedyną, jaka wpłynęła do MPK SA w przetargu, który został ogłoszony w grudniu 2015 roku.\nSolaris Bus&Coach SA za dostarczenie 12 autobusów hybrydowych zaproponował kwotę 25.200.008 zł netto.\nJeszcze przed podpisaniem umowy MPK SA zwróci się o sprawdzenie całej procedury przetargowej do prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Po zakończeniu kontroli z firmą Solaris może zostać zawarta umowa. Od tego momentu producent będzie miał siedem miesięcy na dostarczenie autobusów do Krakowa.


"Komisariat". Sebastian Wątroba w nowym paradokumencie TVP1 - Telemagazyn.pl\n27.02.2017 08:36, Komisariat\nWiosną do ramówki TVP1 dołączy nowy serial paradokumentalny "Komisariat". Akcja produkcji rozgrywać się będzie na tytułowym komisariacie, a wśród bohaterów znajdą się nie tylko policjanci, lecz także technicy policyjni i ich stali informatorzy. Jak informują wirtualnemedia.pl scenariusz serialu oparty jest na prawdziwych historiach z akt policyjnych i sądowych.\nSebastian Wątroba zagra Krzysztofa Maja - główną rolę w "Komisariacie". Poza nim w produkcji pojawią się także Aneta Polakowska (w tej roli Anna Dzierża) oraz aspirant Jakub Zawilski (Konrad Marszałek). Serial pokaże nie tylko ich życie zawodowe ale i prywatne.\n"Komisariat" ma być emitowany od poniedziałku do piątku godz. 16:30, jednak dokładna data premiery nie jest jeszcze znana.\nPrawdziwy polsko-amerykański kulturowy koktajl od 4 marca!Zobacz więcej\nseriale seriale paradokumentalne paradokument scripted docu komisariat sebastian wątroba wiosenna ramówka wiosenna ramówka 2017 wiosenna ramówka tvp1\nRafał Kopacz Anna Pałka Sebastian Wąrtoba Jo Anna Czechowski Maciej Ftregek Anna Potaczek Kamil Ruszceki Kasia Popowski Tomasz Borkowski Bartosz Abramowicz Wydział Śledczy W11 TVN Policja A Łódź 722 162 186\nntalny "Komisariat". (gość)\nSebastian Wątroba w11 tvn\nDo Poli-to nie otwieraj lodowki\nHuberta Mielcarek Sebastian Wątroba Krzysztoł Mjk\na co wy tu pokazujecie nkwd przesłuchani czy gestapo\nSebastian Wątroba W11 TVP 1 (gość)\nHuberta Mielcarek Wydział Śledczy W-11 Policja A 2 Rafał Kopacz Anna Palka 722 162 168 Sebastian Wątroba\nSebastian Wątroba (gość)\nSebastiana Wątrobę (gość)\nHuberta Mielcarek Wydział Śledczy W-11 Policja A 2 Rafał Kopacz Anna Palka 722 162 168\nTo samo co poprzednio w11, nawet podobne teksty, nic nowego po zatym, że TVP to wiadomo co\nanka 25 (gość)\nno ale nie musisz go ogladac jak nie chcesz...i nikt cie nie zmusza?\nGrał już "siebie" tzn Sebastiana Wątrobę w "W 11" i Zimnego w paradokumencie "Sprawiedliwi", a teraz kolejny serial policyjny... zaraz z lodówki wyskoczy!


Najpopularniejsze Atrakcje Weselne | Enjoy Your Wedding\nJeżeli chcecie, aby Wasze wesele zostało na dłużej w pamięci gościom, idealnym rozwiązaniem będzie postawienie na niezapomnianą atrakcję (bądź kilka) podczas imprezy. Niekoniecznie musicie poświęcać na to ogromnych sum pieniędzy – wystarczy trochę poszperać w internecie (blog Enjoy your wedding służy Wam pomocą) bądź skorzystać z pomocy wedding plannerki, która w wachlarzu swoich usług i w głowie pełnej pomysłów na pewno znajdzie coś ciekawego i doskonale dopasowanego do Was i Waszej wizji. Poniżej przedstawiam Wam kilka najpopularniejszych atrakcji weselnych w ostatnich latach.\nW prawdzie nie będzie to atrakcją weselną, lecz idealnym pomysłem, aby świeżo upieczeni małżonkowie romantycznym gestem zaakcentowali swoją miłość. Para młoda może wypuścić po gołębiu z rąk, bądź zdecydować się na małe stadko i wypuścić ptaki prosto z klatki.\nAlternatywę dla gołębi stanowić może wypuszczanie kolorowych motyli (opcja kilkakrotnie droższa, choć bardzo oryginalna).\nTu możecie puścić wodzę fantazji! Do wyboru elegancki walc, gorąca rumba bądź hip-hopowy układ. Wszystko zależy od Waszych tanecznych umiejętności.\nJeżeli jednak daleko Wam do królów parkietu postawcie na taniec w chmurach (należy wynająć do tego specjalne urządzenie, które wypuszcza na parkiet biały dym, dając wrażenie chmury) bądź w kulminacyjnym punkcie spuście z sufitu balony czy płatki kwiatów.\nWybierzcie wspólnie zdjęcia z Waszego dzieciństwa, zdjęcia rodziców, rodzeństwa, Was jako narzeczeństwa i stwórzcie z nich pokaz slajdów, który wyświetlać będziecie podczas wesela – nakład finansowy znikomy, a wrażenie ogromne. Do tej atrakcji idealnie nadawać się będą zdjęcia z Waszej sesji narzeczeńskiej! Poza tym taki pokaz zdjęć stanowić będzie piękne okazje do wspomnień i wzruszeń.\nNa ślubnym rynku znajduje się wiele firm, które w swoich usługach oferują atrakcyjne pokazy barmańskie oraz serwowanie kolorowych drinków gościom. Taki pokaz jest ciekawą alternatywą dla nieśmiertelnej na stołach wódki oraz wina.\nA teraz coś dla łasuchów – moc płynnej czekolady, do której idealnie pasują świeże owoce. Atrakcja nie tylko jest smaczna, ale również stanowić może główną atrakcję słodkiego stołu. Koszt wynajmu czekoladowej fontanny zależy od jej wielkości.\nSubiektywny przegląd utworów na pierwszy taniec nowożeńców Jakie role pełną Świadkowie?


Jeżeli nie zaznałaś jeszcze orgazmu sutkowego – uwierz mi, dużo Cię ominęło. — The great blog 0241\nThe great blog 0241\npJeżeli nie zaznałaś jeszcze orgazmu sutkowego – uwierz mi, dużo Cię ominęło. /ppJak i u milionów ludzi na całym świecie, su...\nJeżeli nie zaznałaś jeszcze orgazmu sutkowego – uwierz mi, dużo Cię ominęło.\nJak i u milionów ludzi na całym świecie, sutki są moją strefą erogenną. Nie powinno to chyba nikogo dziwić – sutki kobiety od zawsze uchodziły za jedną z głównych stref erogennych. I jak każde „specjalne” miejsce na ciele – stymulowanie ich wywołuje u mnie przyjemne mrowienie tu i tam… i jest w stanie obdarować nas czymś tak magicznym, jak…orgazm sutkowy…\nCzym tak naprawdę jest ten orgazm sutkowy? Oh, nawet nie wiem jak mam to określić, dokładne uczucie jest trudne do sprecyzowania… To tak jakbym się unosiła, paliła z gorąca, dosłownie smażyła na patelni – jednocześnie czując silne wibracje na całym ciele… czujesz się jak kołyszące się na wietrze drzewa, jakbyś wchodziła do wody o idealnej temperaturze albo brała najlepszą kąpiel w swoim życiu.\nNasze orgazmy są kontrolowane przez mózg. Jeżeli nie jesteś otwarta na nowości, zamyka to w Tobie narzędzia pozwalające osiągać orgazmy, a co za tym idzie – nici z orgazmu sutkowego. A uwierz mi, nie chcesz się zamykać na takie doznania…\nNa początku muszę zaznaczyć, iż orgazm sutkowy nie ogranicza się wyłącznie do kobiet. Badania pokazały, iż mężczyźni też mogą dochodzić w taki sposób.\nTo w sumie nic dziwnego biorąc pod uwagę to, iż sutki mają ponad 800 zakończeń nerwowych, a ich stymulacja uwalnia oksytocynę, a sutki same z siebie są strefą erogenną znajdującą się najbliżej naszego serca. A teraz – uwaga.\nJeśli chcesz wiedzieć, jak pieszczoty piersi wywołały u mniej jedne z mocniejszych orgazmów w życiu i chcesz wiedzieć, jak osiągnąć orgazm sutkowy, lub też chcesz się dowiedzieć, jak doprowadzić kobietę do orgazmu, to czytaj dalej…\nZnajdź sobie partnera, który uwielbia piersi kobiety i orgazm sutkowy nie jest mu obcy\nTen właśnie kochanek (i wielu wcześniejszych) wiedział jak na mnie wpływa stymulacja piersi i sutków – lekkie jęki, może nawet sprośne słówka. Trafiłam na partnera, którego to kręciło nie mniej niż mnie.\nKażdy z nas ma jakieś fetysze, nie ma co się oszukiwać. Moja rada? Do pierwszego orgazmu sutkowego znajdź sobie partnera, który uwielbia zabawę piersiami. Gościa to musi po prostu kręcić.\nKobiece piersi i orgazmy sutkowe zostały już opisane – przeczytaj o tym\nStymulowanie sutków partnera (lub własnych!) pobudza tę samą korę nerwową, co przy zabawie narządami płciowymi. Tak więc, podobnie jak w sztuce gry wstępnej w seksie, gra sutkami musi być powolna – nazywana „obramowaniem”, która odnosi się do zabawy na obrzeżach obszaru docelowego tak, aby Ty lub Twój partner wręcz błagał o więcej.\nAby uzyskać orgazm w brodawce sutkowej, należy zacząć od lekkiego dotknięcia zewnętrznej strony, spodu i górnej części piersi oraz otoczki (ale nie sutka!). Stopniowo zmierzaj w kierunku docelowym, zwracając uwagę na oddech i reakcję partnera. W zależności od tego, jak bardzo są one wrażliwe, może być konieczne zróżnicowanie sposobu lekkiego ściskania, szczypania, ciągnięcia lub masażu. Ćwiczenie na sobie to świetny sposób na zrozumienie tego, co działa, a co nie.\nKiedy nadejdzie czas na główne wydarzenie (tak, mam na myśli orgazm sutkowy), spróbuj lekkiego (bez paznokci!) szczypania sutka, aby pomóc mu stwardnieć. Po pobudzeniu, będziesz w stanie szczypać, ssać i grać trochę mocniej – wyprostowane sutki mogą tolerować więcej stymulacji, co z kolei wytwarza więcej oksytocyny. Mieszanie stopnia nacisku i sposób, w jaki obchodzisz się z piersią i sutkiem, stworzy fale przyjemności… i może zapoczątkować orgazm sutkowy…\nCo pomoże doprowadzić kobietę do orgazmu sutkowego (w sumie jest to rada do każdego typu orgazmu: sutkowy, orgazm łechtaczkowy, pochwowy i każdy inny)?\nBądź obecny w tej chwili, aby cieszyć się każdą sekundą tego, co się dzieje. Słuchaj seksownych dźwięków wychodzących z Ciebie i Twojego partnera. Skoncentruj się na własnym oddechu.\nPomyśl o swoim sutku, jakby to była Twoja łechtaczka lub penis. W końcu kształt i tkanka są dość podobne. W ten sam sposób mózg reaguje na stymulację sutka i łechtaczki.\nPomyśl o swoich sutkach jako o dodatkowych łechtaczkach. Poważnie, to działa. Spróbuj przenieść to uczucie z sutka poniżej. Spróbuj zsynchronizować dwie części ciała.\nOrgazm sutkowy i najlepsze do tego pozycje\nPiersi każdej kobiety są wrażliwe na dotyk – różni się tylko intensywność pieszczot. Większość kobiet lubi raczej delikatne pieszczoty, jednak część z nas uwielbia ostre pieszczenia piersi!\nSkąd masz wiedzieć, co lubi Twoja partnerka? Jak zawsze – najważniejsza jest szczera rozmowa i komunikacja. Spytaj swoją partnerkę o to, jakie pieszczoty piersi są dla niej najprzyjemniejsze, a jeśli i ona nie ma pewności – przetestujcie różnego rodzaju dotyki razem!\nCzy istnieją pozycje, które są najlepsze dla chcących osiągnąć orgazm sutkowy i pieścić piersi kobiety? Przedstawiam Wam swoich faworytów.\nTwarzą w twarz. Ta pozycja jest najlepszym wyborem, jeśli chcesz dobrze pocierać sutki. Kiedy dotkniesz klatki piersiowej partnera, twoje sutki będą dotykały ich, gdy będziesz pchał na ich kolanach. Jest między wami różnica wysokości? Nie ma problemu. Skorzystaj z tego, niech twój partner ssie sutki, jeśli zamiast tego ich twarz spotka się z twoją klatką piersiową. Zrób to tak: Twój partner siedzi na krześle lub na skraju łóżka; siadasz na jego kolanach twarzą w twarz.\nNa pieska. Jeśli twój partner nie brał Cię od tyłu i bawił się twoimi sutkami, dużo straciłaś. Następnym razem, gdy spróbujesz, poproś partnera, aby delikatnie strzepnął sutki lub wmasował w nie olej, lub lubrykant. Zrób to tak: rozłóż się na czworaka, a następnie niech twój partner uklęknie za tobą, z górną częścią ciała wyprostowaną lub lekko przykrytą nad tobą.\nPrecel w sosie. Pozycje w pozycji leżącej są idealne do gry z sutkami. Szczególnie w przypadku tego ruchu sugeruje ona sięgnięcie w dół i stymulowanie własnych sutków. Możesz nawet eksperymentować z temperaturą, pocierając lód o sutki lub po prostu delikatnie je przekręcając. A jeśli twój partner może poradzić sobie z wieloma zadaniami jednocześnie, powiedz mu, w jaki sposób chcesz, by się Tobą zajął. Zrób to tak: Połóż się na swojej lewej stronie; niech twój partner uklęknie, weźmie twoją lewą nogę w górę, a prawą owinie wokół swojej prawej strony.\nCzarodziej punktu G. Jeśli chcesz stymulować swoje sutki, ale jednocześnie chcesz skupić się na innych strefach erogennych, daj się ponieść w wir G-Whiza. Jak, pytasz? Weź klamerki na sutki i zatrzaśnij je, dzięki temu będziesz mieć wolne ręce, by sięgnąć w dół i stymulować łechtaczkę rękami. Zrób to tak: Połóż się wygodnie, opierając nogi na ramionach partnera.\nNa łyżeczkę. Jest to ruch, który możesz wykonać o każdej porze dnia, ale jest świetny do porannego seksu. Jeśli ty i twój partner dopiero się budzicie, ale chcecie ożywić się przed pracą, zacznijcie od zabawy sutkami, aby się nawzajem uruchomić. Sięgnij dookoła, aby chwycić sutek partnera i pomóc mu wprowadzić nastrój na danie główne. To także niesamowita męska strefa erogenna. Zrób to tak: oboje leżycie na bokach, w tym samym kierunku. Lekko unosisz kolana, a partner przesuwa się za tobą, dociskając do ciebie.\nChcesz doprowadzić do orgazmu swoją partnerkę? Oto zabawki, których warto użyć\nOk, interesuje Cię to, czy zabawki i gadżety mogą pomóc Ci łatwiej osiągać orgazm sutkowy? Bo wo końcu dzięki nim orgazm łechtaczkowy osiągasz bez problemu, co nie? Cóż…\nOprócz stymulacji rękoma i językiem, istnieje sporo zabawek, które warto wypróbować aby być w stanie szczytować. Oto niektóre z gadżetów, które uproszczą Ci drogę do krainy zwanej orgazm sutkowy…\nZaciski na sutki są często regulowane w zależności od tego, jaki rodzaj zacisku sprawia Ci najwięcej przyjemności. Po założeniu zacisków, które ograniczają przepływ krwi, zabawa może być jeszcze gorętsza, a od orgazmu sutkowego mogą dzielić Cię sekundy…a i prawie każda kobieta lubi czasami nieco ostrzejszą zabawę…\nDo osiągnięcia orgazmu pochwowego niezbędny będzie wibrator https://ruchalabym.pl/sex-kamerki/ dopochwowy, gdyż samej stymulacji łechtaczki może nie wystarczyć (z drugiej strony jeśli chcesz odczuć orgazm łechtaczkowy, to taka wibrująca zabawka jest gwarantem orgazmu, co nie? 😉). Jeśli jednak mówimy o innych miejscach erogennych, to warto pamiętać, że wibratory mogą mieć też inne zastosowania. Chodzi o to, że wibratory, nie są przeznaczone tylko dla łechtaczki. Użycie ich, na przykład, na sutkach, może bez problemu doprowadzić kobietę do orgazmu sutkowego.\nPrzyssawki i inne podobne urządzenia mogą z łatwością zwiększyć wrażliwość sutków, co oznacza, iż przyjemności czerpane z wszelkich innych jednoczesnych seksownych czynności będzie jeszcze bardziej intensywna – szczególnie jeśli połączysz przyssawkę z https://ruchalabym.pl/portale-randkowe/ wibratorem (gdy mam ochotę na orgazm sutkowy, to jest właśnie moje ulubione kombo!).\nLubrykant, jak już pewnie zrozumieliście, jest moją ulubioną zabawką erotyczną i niezbędnym gadżetem seksualnym w każdej sypialni. I choć być może nikt z Was nie wpadłby na to, że można go użyć do pieszczenia klatki piersiowej, to mówię Wam – można, a nawet trzeba! W przypadku orgazmów sutkowych buteleczka z sutkami może zdziałać cuda. Wystarczy kilka kropel lubrykantu na sutkach, aby ręce Twojego partnera (lub partnerki) rozpoczęły najlepszy zmysłowy masaż w Twoim życiu. Jak w przypadku wszystkich czynności, zabawy sutkami i piersiami wymagają wprawy. Dopiero po kilku (lub kilkunastu) razach zaczniesz zdawać sobie sprawę z tego, co Cię podnieca i nakręca, a co mniej.\nZ czasem jednak pieszczoty piersi staną się nierozłączną częścią Waszych igraszek. Być może uda Ci się doprowadzić do orgazmu sutkowego, a może i nie. Orgazm sutkowy nie jest w końcu tak powszechny jak orgazm łechtaczkowy i nie każda kobieta jest w stanie osiągać ten typ orgazmu (a i nie każda kobieta będzie chciała!). Niech brak orgazmu Cię nie zniechęca. Pamiętaj, że najważniejsze jest odczuwanie satysfakcji z seksu, a orgazm nie jest do tego niezbędny.


Pierożki ze szpinakiem - przepisy na pierożki ze szpinakiem z popularnych blogów - Durszlak.pl\nPrzepis na pierożki ze szpinakiem\npierożki ravioli ze szpinakiem 405\nSkoro raz już mi pierożki wyszły to postanowiłam zrobić je ponownie. Żeby nie"bawić" się z ciastem kilkakrotnie zrobiłam z większej porcji i nadziałam trzema różnymi farszami, które stopniowo Wam Zobacz więcej\nPierożki drożdżowe z ricottą i szpinakiem 75\nNo i stało się.. polubiłam szpinak! Dawno nie zrobiłam czegoś co by mi tak smakowało. Pierożki są idealne, troszkę je przypiekłam ale taki już mam piekarnik. Są tak pyszne że zaraz chyba zrobię ich Zobacz więcej\nChrupiące pierożki ze szpinakiem i fetą 217\nPierożki ze szpinakiem i ricottą 92\nPierożki trochę podobne do do włoskich ravioli, delikatne z kremowym serkiem ricotta to pyszny obiad czy wczesna kolacja. Polecam wszystkim tym bardziej że robi się je bardzo szybko. Do pierożków Zobacz więcej\nPierożki z ciasta francuskiego ze szpinakiem 376\nNawet jeśli ktoś nie przepada za szpinakiem to mimo wszystko te pierożki powinny mu przypaść do gustu. Znam kilka takich przypadków (; Idealnie nadają się do jedzenia i na ciepło, i na zimno. Uprażony Zobacz więcej\nSer ricotta- jednym ze składników nadzienia prócz szpinaku jest ser ricotta. Naturalnym składnikowe ricotty jest albumina i globulina, czyli białka o bardzo wysokiej wartości odżywcze. Oprócz tego że Zobacz więcej\nWietnamskie pierożki z gorgonzolą i szpinakiem 27\nZakupiłam jakiś czas temu mieszankę do wyrobu pierożków wietnamskich i sporo przeleżała aby teraz pysznić się cudnymi pierożkami na moim talerzu. Mieszanka fajna w wyrabianiu a zakupiłam ją ubiegając Zobacz więcej\nPieczone pierożki ze szpinakiem i fetą. 133\nBez pieczonych pierożków nie ma u mnie żadnej imprezy. Tym razem były ze szpinakiem i serem typu feta. Te pierożki są pyszne na ciepło i na zimno, smakują nam nawet kilka dni po upieczeniu. Polecam Zobacz więcej\nPrzyznaję się, że do zrobienia tych pierożków zainspirował mnie wpis na innym blogu:) Początkowo miały byćidentyczne, ale ostatecznie trochę je zmodyfikowałam. Dałam mniej szpinaku, a do fety Zobacz więcej\nPyszne, lekkie i niebanalne pierożki. Idealne jako podwieczorek albo drugie śniadanie do pracy lub szkoły. Świetnie smakują z sosem czosnkowym. VN:F [1.9.22_1171] Rating: 9.7/10 (6 votes cast) Zobacz więcej\nPierożki ze szpinakiem 28\nNa takiego pierogi nachodziło mnie już od pewnego czasu, ale ciągle wypadało coś innego... Są jednak bardzo smaczne, więc na pewno jeszcze kiedyś je zrobię:) Składniki: Na ok 40 pierożków Ciasto: 2 Zobacz więcej\nKruche pierożki ze szpinakiem i fetą. 219\nWieczory pachną palonym drewnem, uliczki wydają się węższe ale dłuższe, na spacery wieczorami otulam się ciepłym szalem, jedną rękę ogrzewam w kieszeni, a za drugą daję się prowadzić. Marzy mi się w Zobacz więcej\nPierożki z ciasta francuskiego ze szpinakiem 99\nSą to przepyszne pierożki z ciasta francuskiego ze szpinakiem, pestkami słonecznika i dyni oraz z serem dziugas,który można zastąpić dowolnym ulubionym twardym serem typu parmezan. Przed pieczeniem Zobacz więcej\nlibańskie pierożki ze szpinakiem 182\nCi z Was, którzy szykują imprezę sylwestrową w domu, czeka nie lada wyzwanie, związane z sylwestrowym menu. Ja mam dla Was w tym roku dwie propozycje: pierwsza to libańskie pierożki ze szpinakiem, a Zobacz więcej


RDLP w Krośnie wydaje miliony złotych na zabezpieczenie młodych drzewek przed zniszczeniem ich przez zwierzynę [ZDJĘCIA] | Krosno Nasze Miasto\nTomasz Jefimow 02.10.2019 Zaktualizowano 02.10.2019\nSposób zabezpieczenia małej jodełki Tomasz Najbar\n- Wysokie stany zwierzyny w lasach Podkarpacia mogą być powodem do dumy - mówi Edward Marszałek, rzecznik Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie. - Jednak trzeba pamiętać, że zwierzyna płowa w okresie zimy wyrządza duże szkody w uprawach leśnych, zgryzając pędy młodych drzewek (zwłaszcza jodły), stanowiące dla niej cenne uzupełnienie pokarmu.\nRzecznik RDLP w Krośnie dodaje, że największe spustoszenia mogą wywołać sarny i jelenie. - Zwłaszcza te ostatnie gromadząc się zimą w duże stada, "okupują" obszary, gdzie dużo jest tzw. żeru pędowego, a więc młodych drzewek.\nAby uniknąć szkód, leśnicy na terenie RDLP w Krośnie od lat zabezpieczają uprawy leśne przed zgryzaniem, stosując do tego celu rozmaite metody mechaniczne i chemiczne.\n- Najskuteczniejsze jest grodzenie wysokim parkanem ze specjalnej siatki i żerdzi, co przez cały czas chroni przed penetracją ze strony zwierzyny - informuje Edward Marszałek. - W ten sposób zabezpiecza się najcenniejsze uprawy. W tym roku ogrodzono już 387 ha nowych upraw oraz wyremontowano ogrodzenia kilkuset hektarów upraw z lat ubiegłych. Koszt tych działań sięga 2,1 mln zł.\nJednak najczęściej leśnicy chronią sadzonki poprzez smarowanie pędów substancjami chemicznymi, które będąc obojętne dla środowiska, mają właściwości odstraszające dla zwierzyny. Tym bardzo skutecznym sposobem zabezpiecza się na terenie RDLP w Krośnie około 6,3 tysiąca ha.\nStosowane bywa również zabezpieczanie mechaniczne przy pomocy odpowiednio skonstruowanych tekturowych tub a także poprzez okręcanie pędów pakułami (głównie u jodły) oraz spiralkami plastikowymi. Z kolei szybko rosnące, jak modrzewie, zabezpieczane są poprzez palikowanie. Łączny koszt zabezpieczania upraw sięga w regionie 5,7 mln złotych.\n- Wszystko w jednym celu, żeby drzewka sadzone z trudem i przy dużych nakładach finansowych przeżyły zimę i nie dały się pożreć zwierzynie\n- informuje Edward Marszałek.\nNajwięcej powierzchniowo zaplanowały do zabezpieczenia nadleśnictwa (Rymanów, Baligród, Komańcza, Lutowiska i Stuposiany – wszystkie powyżej 500 ha), gdzie struktura gatunkowa upraw z przewagą jodły wymusza taką działalność ochronną.\nDokarmianie zwierzyny prowadzone zimą również pozwala uratować wiele młodych drzewek. Przygotowywana w lecie tzw. "liściarka" zastępuje w zimie świeże pędy drzew.\n- Dużym przysmakiem dla jeleni jest kora osiki i wierzby, zwłaszcza z młodych gałązek - dodaje rzecznik RDLP w Krośnie. - W tym celu zimą ścina się tzw. drzewa zgryzowe (osiki i różnych gatunków wierzb) i pozostawia je do wiosny na miejscu w celu odciągnięcia zwierzyny od upraw leśnych.\nGość 02.10.2019 14:31:04\n2 października, 14:29, Gość:\nNiech przestaną wycinać tyle drzew. Szczególnie nad Jeziorem Solińskim od strony Werlasu i Teleśnicy.\nJest tam setki drzew pomalowanych do wycięcia.\nGość 02.10.2019 14:29:38\nW Krośnie jest konkurs dla młodych konstruktorów\nKonkurs "Tak się składa..." organizowany jest w ramach 5. Krośnieńskich Spotkań Młodych Konstruktorów. Organizatorzy zapraszają dzieci do odkrywania talentów konstrukcyjnych.\nNarodowe Czytanie na Rynku w Krośnie [ZDJĘCIA]


Dzisiaj ciężko się obejść bez komputera bądź innego przenośnego sprzętu z dostępem do sieci. Sprzęty elektroniczne nie służą wyłącznie do pracy, ale także w znacznej mierze do zabawy. Jedną z bardzo uznanych rozrywek są gry internetowe. Czy dobrze jest być ich entuzjastą i dlaczego tak wiele osób je lubi?\nW dzisiejszych czasach Internet jest elementem codziennym, nie wzbudzającym niczyjego zdziwienia. Używają go zarówno osoby dorosłe, jak i dzieci. Wykorzystywany jest do różnorodnych celów, z uwagi na różnorodność informacji, które można znaleźć w sieci. Znaczną część stanowią treści o charakterze rozrywkowym, występują jednak także elementy poszerzające wiedzę czy traktujące o aktualnych wydarzeniach.