SK 11/98 Szczegóły orzeczenia - System Analizy Orzeczeń Sądowych - SAOS\nStefan J. Jaworski Marek Safjan Marian Zdyb\nKonstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 - art. 31 ust. 3, art. 32, art. 32 ust. 2, art. 47, art. 52, art. 53, art. 53 ust. 1, art. 53 ust. 2, art. 53 ust. 5, art. 54, art. 64 ust. 3, art. 65, art. 92 ust. 1)\nObwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 grudnia 1996 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10 poz. 55 - art. 75 ust. 1 pkt 9, art. 75 ust. 1 pkt 10, art. 75 ust. 1 pkt 11, art. 75 ust. 1 pkt 12, art. 76 ust. 1 pkt 3, art. 76 ust. 1 pkt 4, art. 78 ust. 1, art. 79, art. 79 ust. 2, art. 80, art. 80 ust. 1, art. 80 ust. 2)\nUstawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 102 poz. 643 - art. 36 ust. 3, art. 47 ust. 1 pkt 1)\nK 1/87 K 19/95 K 25/97 K 5/89 K 6/89 P 2/97 P 2/98 U 7/87 U 7/98 Uw 3/87 II SA 2328/93\nSygn. SK 11/98\npo rozpoznaniu 16 lutego 1999 r. na rozprawie skargi konstytucyjnej Jarosława F., z udziałem umocowanych przedstawicieli uczestników postępowania: skarżącego z pełnomocnikiem, Ministra Obrony Narodowej i Prokuratora Generalnego, w sprawie:\nzgodności  132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38; zm.: z 1998 r. Nr 153, poz. 1004) z art. 32 i art. 53 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity z 1997 r. Dz.U. Nr 10, poz. 55; zm.: Nr 106, poz. 678, Nr 107, poz. 688, Nr 121, poz. 770, Nr 117, poz. 753, Nr 141, poz. 944; z 1998 r. Nr 162, poz. 1117; z 1999 r. Nr 1, poz. 7)\n1. Paragraf 132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38; zm.: z 1998 r. Nr 153, poz. 1004) jest niezgodny z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że narusza zasadę równego traktowania, uniemożliwiając żołnierzom zawodowym, znajdującym się w takiej samej sytuacji, rozwiązanie stosunku służbowego.\n2. Paragraf 132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38; zm.: z 1998 r. Nr 153, poz. 1004) jest niezgodny z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity z 1997 r. Dz.U. Nr 10, poz. 55; zm.: Nr 106, poz. 678, Nr 107, poz. 688, Nr 121, poz. 770, Nr 117, poz. 753, Nr 141, poz. 944; z 1998 r. Nr 162, poz. 1117; z 1999 r. Nr 1, poz. 7), a tym samym jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że naruszając cel wyżej wskazanej ustawy, w ramach której udzielone zostało upoważnienie do wydania przepisów regulujących zasady i tryb zwracania równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania, poniesionych w czasie studiów lub nauki, został wydany z naruszeniem ustawowego upoważnienia.\n3. Paragraf 132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38; zm.: z 1998 r. Nr 153, poz. 1004) nie jest niezgodny z art. 53 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.\n1. Skarga konstytucyjna Jarosława F. z 17 kwietnia 1998 r., uzupełniona pismami procesowymi z 27 kwietnia 1998 r., 4 maja 1998 r., 27 maja 1998 r. oraz z 2 lipca 1998 r., została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym:\nMinister Obrony Narodowej decyzją z 14 lipca 1997 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z 29 stycznia 1997 r., odmawiającą skarżącemu zwolnienia od obowiązku zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania za okres studiów w Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie oraz przesunięcia spłaty wyżej wymienionych kosztów na okres po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Jarosław F. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uznanie jej za niezgodną z prawem do wolności sumienia i wyznania oraz z zasadą równości obywateli wobec prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 grudnia 1997 r. oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż z art. 79 ust. 2 i art. 80 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że skarżący nie może odejść ze służby zanim nie zwróci kosztów związanych ze studiami wojskowymi, nie jest też możliwe rozłożenie spłat powyższych kosztów na raty w okresie przypadającym po rozwiązaniu stosunku służbowego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia podstawowych wolności obywatelskich mogłyby znaleźć miejsce w skardze konstytucyjnej.\nW skardze konstytucyjnej zarzucono niezgodność  132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.; dalej: rozporządzenie) z art. 32 i art. 53 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity z 1997 r. Dz.U. Nr 10, poz. 55 ze zm.; dalej: ustawa).\nZdaniem skarżącego przepis  132 ust. 4 rozporządzenia uniemożliwia żołnierzowi zawodowemu – absolwentowi uczelni wojskowej odejście ze służby przed upływem 12 lat od ukończenia studiów, gdyż uzależnia skuteczność wypowiedzenia stosunku służbowego od uprzedniego zwrócenia równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania otrzymanych w czasie studiów lub nauki. Skarżący nie kwestionuje samego obowiązku zwrotu równowartości kosztów związanych ze studiami wojskowymi, ale brak możliwości rozłożenia na raty wyżej wspomnianych kosztów w okresie przypadającym po rozwiązaniu stosunku służbowego. W opinii skarżącego Minister Obrony Narodowej wyszedł poza delegację ustawową zawartą w art. 80 ust. 2 ustawy, gdyż uregulowane w zaskarżonym przepisie zasady i tryb zwracania równowartości kosztów nauki lub studiów faktycznie uniemożliwiają odejście ze służby wojskowej. Skarżący podnosi, że intencją ustawodawcy było umożliwienie żołnierzowi zawodowemu rozwiązania stosunku służbowego przez wypowiedzenie nawet w okresie tzw. służby obowiązkowej (art. 78 ust. 1, art. 79 i art. 80 ust. 1 ustawy). Tym samym Minister Obrony Narodowej nie miał prawa ustalić w zaskarżonym przepisie zasad zwracania równowartości kosztów w sposób uniemożliwiający wykonanie intencji ustawodawcy.\nZdaniem skarżącego przepis  132 ust. 4 rozporządzenia narusza prawo do wolności sumienia i religii, obejmujące między innymi wolność wyznawania lub przyjmowania religii według własnego wyboru oraz uzewnętrzniania swojej religii przez uprawianie kultu, modlitwę i praktykowanie (art. 53 ust. 2 konstytucji). Zaskarżony przepis uniemożliwia opuszczenie szeregów armii osobie, której wyznawane zasady religijne stoją w sprzeczności ze służbą wojskową. Tym samym żołnierz zawodowy nie może korzystać z zagwarantowanego konstytucyjnie prawa wyboru, uzewnętrzniania i praktykowania religii.\nW opinii skarżącego przepis § 132 ust. 4 rozporządzenia narusza także zasadę równości, gdyż uzależnia odejście od służby wojskowej od statusu majątkowego żołnierza.\nSkarżący ustosunkował się do stanowiska Prokuratora Generalnego w piśmie z 24 listopada 1998 r., a do stanowiska Ministra Obrony Narodowej w piśmie z 26 listopada 1998 r., podkreślając w obu wypadkach, że przedmiotem skargi jest  132 ust. 4 rozporządzenia w zakresie, w jakim uniemożliwia on rozłożenie na raty spłaty równowartości wspomnianych wyżej kosztów w okresie przypadającym po rozwiązaniu stosunku służbowego.\nW piśmie z 10 lutego 1999 r. skarżący ustosunkował się do stanowiska Ministra Obrony Narodowej zawartego w piśmie z 28 grudnia 1998 r., podkreślając, że przepis § 132 ust. 4 rozporządzenia nie wypełnia delegacji zawartej w art. 80 ust. 2 ustawy. Treść zaskarżonego przepisu nie mogła zostać ustalona w sposób dowolny, gdyż Minister Obrony Narodowej był zobowiązany sformułować przepis wykonawczy tak, aby wypełniał on wolę ustawodawcy, nie był sprzeczny z konstytucyjnymi prawami obywateli ani z zasadami współżycia społecznego oraz precyzował zgodnie z duchem całej ustawy powierzone zagadnienie.\nZdaniem skarżącego art. 79 ust. 2 ustawy nie nakazuje jeszcze, aby zwrot równowartości kosztów nastąpił przed upływem dwunastomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Gdyby intencją ustawodawcy było określenie w samej ustawie, że zwrot równowartości kosztów następuje przed upływem okresu wypowiedzenia, to bezprzedmiotowe stałoby się upoważnienie zawarte w art. 80 ust. 2 ustawy do określenia trybu zwrotu powyższych kosztów. W opinii skarżącego ustawodawca, upoważniając Ministra Obrony Narodowej do określenia zasad i trybu zwrotu, przewidział możliwość spłaty powyższych kosztów po upływie okresu wypowiedzenia. Minister Obrony Narodowej wykonał zatem delegację ustawową jedynie co do ustalenia zasad spłaty, nie określił natomiast, sprzecznie z intencją ustawodawcy, trybu zwrotu.\nSkarżący podnosi, że przepis § 132 ust. 4 narusza konstytucyjny zakaz dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny (art. 32 ust. 2 konstytucji), stanowiąc przejaw dyskryminacji ze względu na status majątkowy żołnierzy służby zawodowej.\nPonadto w opinii skarżącego zaskarżony przepis jest także niezgodny z art. 47 konstytucji przez to, że uniemożliwiając rozwiązanie stosunku służbowego z wojskiem, pozbawia żołnierzy zawodowych prawa do decydowania o swoim życiu osobistym.\n2. Prokurator Generalny w piśmie z 3 listopada 1998 r. ustosunkował się do skargi konstytucyjnej, stwierdzając, że § 132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych nie jest niezgodny z art. 80 ust. 2 ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz z art. 53 ust. 1 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.\nZdaniem Prokuratora Generalnego występuje tożsamość regulacji zawartej w przepisie § 132 ust. 4 rozporządzenia, w części dotyczącej uzależnienia skuteczności wypowiedzenia stosunku służbowego od zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania otrzymanych w czasie studiów lub nauki, z art. 80 ust. 1 ustawy, w związku z powyższym zarzut sprzeczności zaskarżonego przepisu z ustawą należy uznać za chybiony.\nW opinii Prokuratora Generalnego art. 53 ust. 2 konstytucji nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż zakres unormowań nim objętych nie ma takiego charakteru, jak sugeruje to skarżący. Wypowiedzenie stosunku służbowego z powodów religijnych nie uzasadnia zniesienia kosztów poniesionych przez państwo, związanych z przygotowaniem osoby do pełnienia służby zawodowej w wojsku. Studia lub nauka w tym zakresie wymaga co najmniej zgody, jeśli nie starań kandydata na żołnierza zawodowego. Zatem zmiana poglądów religijnych w czasie nauki lub pełnienia służby w wojsku, będąca motywem wypowiedzenia stosunku służbowego, nie może uzasadniać zwolnienia od zwrotu równowartości poniesionych przez państwo kosztów.\nKwestia wyznawanej wiary, w omawianym zakresie, nie może być potraktowana jako przesłanka różnicująca pozycję żołnierzy zawodowych, gdyż prowadziłoby to, zdaniem Prokuratora Generalnego, do naruszenia zasady równości. W związku z powyższym zarzut naruszenia przez zaskarżony przepis art. 32 konstytucji należy uznać za chybiony.\nW opinii Prokuratora Generalnego kwestia rozłożenia spłaty wyżej wymienionych kosztów na raty nie podlega ocenie w omawianej sprawie, gdyż nie jest przedmiotem skargi ani nie wchodziła w zakres ostatecznego rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego.\nProkurator Generalny podkreśla, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 1997 r., stanowiący ostateczne orzeczenie w omawianej sprawie, nie został wydany w oparciu o zaskarżony przepis § 132 ust. 4 rozporządzenia. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 80 ust. 1 ustawy, który nie został zaskarżony, a jedynie wskazany w skardze jako wzorzec kontroli. W związku z powyższym, w opinii Prokuratora Generalnego, przedmiotowej skardze konstytucyjnej, stosownie do art. 47 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, nie powinien być nadany dalszy bieg.\n3. Minister Obrony Narodowej w piśmie z 17 listopada 1998 r. ustosunkował się do skargi konstytucyjnej, stwierdzając, że przepis § 132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych nie jest niezgodny z zasadą równości (art. 32 konstytucji) oraz z prawem do wolności sumienia i religii (art. 53 ust. 1 konstytucji).\nMinister Obrony Narodowej podkreślił, że “zawodowa służba wojskowa jest pełniona z wyboru, a ubiegający się o nią są świadomi regulacji prawnych dotyczących jej przebiegu, w szczególności wynikających z niej uprawnień i ograniczeń”. Tym samym należy uznać, że żołnierze zawodowi decydujący się na wypowiedzenie stosunku służbowego w okresie pełnienia służby obowiązkowej są świadomi związanych z tym konsekwencji.\nUstawodawca w przepisie art. 79 ust. 2 ustawy jednoznacznie określił, że zwolnienie żołnierza zawodowego, w okresie pełnienia służby obowiązkowej, wskutek dokonanego przez niego wypowiedzenia stosunku służbowego następuje po upływie dwunastomięsięcznego okresu wypowiedzenia i pod warunkiem przekazania zajmowanej osobnej kwatery oraz zwrócenia równowartości kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesionych przez wojsko w czasie studiów lub nauki. W oparciu o delegację zawartą w art. 80 ust. 2 ustawy zostało wydane rozporządzenie, w którym określono zasady i tryb zwracania równowartości powyższych kosztów oraz przypadki umożliwiające zwolnienie żołnierza od obowiązku ich zwrotu. W myśl zaskarżonego przepisu § 132 ust. 4 powyższego rozporządzenia w przypadku wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego stosunku służbowego w okresie pełnienia służby obowiązkowej organ zwalniający wydaje rozkaz personalny o zwolnieniu żołnierza. Rozkaz ten zawiera zastrzeżenie, że wypowiedzenie będzie skuteczne, jeżeli żołnierz zwróci równowartość kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania otrzymanych w czasie studiów lub nauki.\nW opinii Ministra Obrony Narodowej art. 79 ust. 2 ustawy ma na celu zarówno ochronę przewidywanego przebiegu zawodowej służby wojskowej, jak też interesów ekonomicznych resortu Obrony Narodowej. Zdaniem Ministra Obrony Narodowej brak takiej regulacji mógłby spowodować nieograniczony “odpływ” z wojska młodej kadry, której koszty wykształcenia i utrzymania pokrywane były w całości z budżetu państwa, a także pomniejszenie zasobów kwaterunkowych wojska.\nUstawodawca, formułując brzmienie przepisów dotyczących wypowiadania stosunku służbowego, nie wkracza w materię przyczyn i motywacji podjęcia takiej decyzji przez żołnierza zawodowego. “W tym kontekście doprawdy trudno jest dopatrzyć się niezgodności omawianych przepisów, nakładających obowiązek zwrotu kosztów zakwaterowania, wyżywienia i umundurowania poniesionych w czasie studiów lub nauki, z konstytucyjnymi zasadami równości oraz wolności sumienia i religii”.\nZdaniem Ministra Obrony Narodowej zaskarżony przepis § 132 ust. 4 rozporządzenia nie ogranicza praw i wolności konstytucyjnych, gdyż nie uzależnia skuteczności wypowiedzenia stosunku służbowego od jego przyczyny oraz przewiduje jednakowe dla wszystkich zainteresowanych skutki finansowe powyższych decyzji.\nMinister Obrony Narodowej zwraca uwagę, że zgodnie z art. 53 ust. 5 konstytucji wolność uzewnętrzniania religii może być ograniczona jedynie w drodze ustawy i tylko wtedy, gdy jest to konieczne do ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, zdrowia, moralności lub wolności i praw innych osób. Zasada ta znajduje wyraz w ustawie z 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz w ustawach regulujących stosunek Państwa do poszczególnych kościołów i związków wyznaniowych. Przepisy powyższych ustaw w sposób jednolity umożliwiają żołnierzom swobodę wykonywania praktyk religijnych pod warunkiem, że nie koliduje to z ważnymi obowiązkami służbowymi. W opinii Ministra Obrony Narodowej warunek ten stanowi jedyne ustawowe ograniczenie w zakresie swobody wykonywania praktyk religijnych.\nW piśmie z 28 grudnia 1998 r. Minister Obrony Narodowej zawarł “wyjaśnienia” dotyczące uwag przedstawionych w piśmie skarżącego z 26 listopada 1998 r., powtarzając argumentację zawartą w piśmie z 17 listopada 1998 roku.\nW związku ze skierowanym przez przewodniczącego składu orzekającego pytaniem z 3 lutego 1999 r. dotyczącym praktyki związanej z ustalaniem i realizacją obowiązku zwrotu równowartości kosztów, o których mowa w art. 80 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w przypadkach określonych w art. 75 ust. 1 pkt 9, 10, 11 i 12 oraz w art. 76 ust. 1 pkt 3 i 4 powyższej ustawy, Minister Obrony Narodowej w piśmie z 15 lutego 1999 r. udzielił odpowiedzi, że żołnierz, w przypadkach o których mowa, nie jest zwalniany z obowiązku zwrotu powyższych kosztów oraz poinformował, że szczegółowe dane zostaną przekazane przez przedstawiciela MON podczas rozprawy.\nNa rozprawie przedstawiciele skarżącego i uczestników postępowania podtrzymali swoje stanowiska wyrażone w pismach procesowych.\nPełnomocnik skarżącego sprecyzował ostatecznie wzorzec kontroli, oświadczając, iż nie rozszerza wzorca kontroli o art. 47 Konstytucji RP powołany w piśmie procesowym z 10 lutego 1999 roku.\nPrzedstawiciel Ministra Obrony Narodowej wyjaśnił praktykę związaną z ustaleniem i realizacją obowiązku zwrotu równowartości kosztów, o których mowa w art. 80 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w przypadkach zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej, w okresie służby obowiązkowej, określonych w art. 75 ust. 1 pkt 9, 10, 11 i 12 wskazanej ustawy, przyznając, że w powyższych wypadkach zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej następuje obligatoryjnie i natychmiastowo, a zwrot równowartości kosztów ma miejsce po rozwiązaniu stosunku służbowego. Przedstawiciel Ministra Obrony Narodowej potwierdził także, że w przypadkach określonych w art. 75 ust. 1 pkt 4 i w art. 76 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy żołnierze zwolnieni ze służby wojskowej nie są w ogóle zobowiązani do zwrotu równowartości wspomnianych kosztów.\nW opinii przedstawiciela Ministra Obrony Narodowej w zakresie upoważnienia zawartego w art. 80 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie mieściła się możliwość uregulowania w rozporządzeniu kwestii rozłożenia na raty spłaty wspomnianych należności w okresie przypadającym po rozwiązaniu stosunku służbowego. Mimo, iż Minister został upoważniony do określenia w rozporządzeniu przypadków, w których żołnierz zawodowy jest zwolniony od obowiązku zwrotu równowartości kosztów oraz zasad i trybu ich zwracania, to, zdaniem przedstawiciela Ministra Obrony Narodowej, termin “zasady zwracania” nie mógł być odczytany jako upoważnienie do określenia w rozporządzeniu, np. zasad ratalnego spłacania powyższych należności w okresie przypadającym po rozwiązaniu stosunku służbowego.\n1. Służba wojskowa w każdym przypadku jest nieodłącznie związana z określonymi ograniczeniami swobody jednostki. Ograniczenia te dotykają niekiedy zasadniczych elementów kształtujących prawo do decydowania o swym życiu osobistym. Jednocześnie jednak, jeśli mieszczą się one w granicach, w jakich wynika to z charakteru służby wojskowej, koniecznych (niezbędnych) rygorów, które powszechnie, w każdym systemie towarzyszą wykonywaniu funkcji żołnierza zawodowego lub żołnierza służby zawodowej, zarzut naruszenia podstawowych praw jednostki nie mógłby znajdować uzasadnienia. Nie może ulegać wątpliwości, że prawa jednostki zderzają się w tym przypadku z celowością ochrony interesu publicznego związanego ściśle z ochroną bezpieczeństwa państwa, a więc z tą wartością, która w każdym demokratycznym porządku prawnym może, w granicach wyznaczonych niezbędnością, uzasadniać wkroczenie w prawa jednostki, nawet w prawa podstawowe.\nDla oceny zagadnień powstających w niniejszej sprawie konieczne jest przede wszystkim ustalenie, czy rygory, którym poddany jest żołnierz służby zawodowej w zakresie rozwiązania stosunku służbowego mogą uzasadniać twierdzenie, że naruszone są prawa jednostki chronione konstytucyjnie. Przy dokonywaniu tej oceny nie można abstrahować od celów i założeń ściśle związanych z funkcjonowaniem każdej armii, a więc z jej spójnością, operatywnością, dyspozycyjnością i koniecznością utrzymania dyscypliny. Nie można też pomijać w pełni uzasadnionej potrzeby każdej współczesnej armii, którą jest korzystanie z wysoko kwalifikowanych kadr, składających się w znaczącym stopniu z osób odbywających studia w wyższych uczelniach wojskowych.\nNa początek należy zauważyć, że przyjęte, w obowiązujących regulacjach prawnych określających status prawny żołnierzy służby zawodowej, rozwiązania co do kwestii ustania stosunku służbowego żołnierza, który zamierza opuścić wojsko przed upływem tzw. okresu obowiązkowego muszą z pewnością równoważyć interes publiczny i interes jednostki. Nie można by z tej więc racji kwestionować, np. samego obowiązku odbycia służby obowiązkowej po okresie studiów w uczelni wojskowej; nie można by też podważać obowiązku odpłatności z tytułu kosztów poniesionych przez państwo w związku z kształceniem, niekiedy bardzo kosztownym, wysoko kwalifikowanych kadr dla wojska. Obowiązek zwrotu kosztów jest bowiem w pełni uzasadniony, gdyż ma on równoważyć wcześniejsze zakończenie służby obowiązkowej, inaczej powstawałyby po stronie pewnej kategorii podmiotów (studiujących na uczelniach wojskowych) niczym nie usprawiedliwione przywileje w stosunku np. do osób odbywających studia na uczelniach cywilnych lub w ramach innych form kształcenia, które pociągają za sobą, o czym powszechnie wiadomo, znaczne obciążenia finansowe dla studiujących i ich rodziców.\nPrzepisy obowiązującej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazują wyraźnie na to, że ustawodawca uwzględniał wartości związane ze swobodą kształtowania własnej drogi zawodowej (życiowej) żołnierzy zawodowych, skoro odpowiednie przepisy (art. 78 ust. 1 i art. 79) przewidują, że rozwiązanie stosunku służbowego pozostaje w sferze inicjatywy samego żołnierza, powody bowiem wypowiedzenia nie są przedmiotem reglamentacji i w żadnym stopniu nie podlegają ocenie organów wojskowych, mają zatem charakter całkowicie obojętny z prawnego punktu widzenia. Decyzja o ustaniu stosunku służbowego jest więc uzależniona nie od powodów wypowiedzenia, ale od tego czy spełnione są inne przesłanki związane przede wszystkim z obowiązkiem wywiązania się żołnierza służby zawodowej z określonych ustawą powinności finansowych, a mianowicie zwrot zajmowanej kwatery i kosztów kształcenia oraz utrzymania. Warto zwrócić uwagę na ten element obowiązujących rozwiązań ustawowych, ponieważ określa on zarazem wyraźnie sferę interesu publicznego, którego ochronę i zakres wyrażają przesłanki rozwiązania stosunku służbowego.\nPo pierwsze bowiem, interes publiczny, wedle tak ukształtowanych przesłanek, nie jest bezpośrednio zaangażowany w to, aby za wszelką cenę, nawet wbrew woli samego żołnierza, zatrzymywać go w szeregach armii. Łatwo więc tu dostrzec różnicę w stosunku do sytuacji, w której służba wojskowa dotyczy osoby, wykonującej powszechny obowiązek wojskowy.\nPo drugie, finansowy, materialny charakter świadczeń ciążących na żołnierzu powinien być skonfrontowany z rygorami, które nakłada w takim wypadku służba wojskowa, a więc z ograniczeniami dotykającymi sfery istotnych praw jednostki, prawa do samostanowienia o sobie.\nNa gruncie obecnie obowiązujących regulacji zawartych w zaskarżonym rozporządzeniu nie ulega wątpliwości, że zwrot kosztów kształcenia i utrzymania powinien nastąpić przed ostatecznym rozwiązaniem stosunku służbowego z wojskiem. Warunek zapłaty świadczenia jest sformułowany bardzo rygorystycznie, skoro odpowiedni przepis (par. 132 ust. 5 rozporządzenia) powiada wyraźnie, że traci moc wcześniej wydana decyzja w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego, jeśli nie nastąpi realizacja obowiązku zwrotu wspomnianych świadczeń.\nTrzeba jednocześnie zauważyć, że rygor zwrotu świadczeń wymienionych w ust. 1 art. 80 ustawy przed ustaniem stosunku służbowego nie dotyczy osób, które doprowadzają do ustania stosunku służbowego ze swej winy (w sytuacjach określonych w art. 75 ust. 1 pkt 9, 10, 11 i 12 ustawy, gdy żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek: utraty – pozbawienia - stopnia wojskowego, prawomocnego orzeczenia przez sąd kary zakazu wykonywania zawodu, ukarania karą usunięcia z zawodowej służby wojskowej, orzeczoną w postępowaniu dyscyplinarnym, skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności – aresztu wojskowego– bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a także w sytuacjach określonych w art. 76 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy, gdy żołnierza zawodowego można zwolnić ze służby wojskowej wskutek: skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności – aresztu wojskowego– w przypadkach nie wymienionych w art. 75 ust. 1 pkt 12 oraz prawomocnego ukarania przez organ właściwego samorządu zawodowego karą zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu). W tych bowiem wypadkach rozwiązanie (ustanie) stosunku służbowego następuje bez względu na zwrot świadczenia, np. z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia, o którym wyżej wspomniano. Zobowiązanie do zwrotu powstaje zaś z chwilą wygaśnięcia stosunku służbowego żołnierza i może być egzekwowane zgodnie z powszechnie przyjętymi zasadami w drodze postępowania egzekucyjnego. To samo zresztą dotyczy przepisów regulujących status kandydatów na żołnierzy zawodowych. Podkreślenia wymaga również fakt, że ustawa przewiduje dwie sytuacje, w których żołnierz zawodowy zwalniany ze służby wojskowej nie jest w ogóle zobowiązany do zwrotu równowartości kosztów, a mianowicie: gdy otrzyma dwie kolejne niedostateczne ogólne oceny w opiniach służbowych (art. 75 ust. 1 pkt 4) oraz gdy otrzyma niedostateczną ogólną ocenę w opinii służbowej (art. 76 ust. 1 pkt 2).\nNa tle przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, regulacja (zawarta w zaskarżonym przepisie) dotycząca konieczności wywiązania się z zapłaty wspomnianych należności przed ustaniem stosunku służbowego jest odnoszona wyraźnie jedynie do żołnierzy, którzy dokonali wypowiedzenia stosunku służbowego, a więc podjęli z własnej inicjatywy decyzje o jego rozwiązaniu.\nWśród przyczyn, które określone są w rozporządzeniu (§ 136), uzasadniających podjęcie decyzji o umorzeniu należności nie wymienia się przypadków rezygnacji ze służby wojskowej ze względu na racje wyznaniowe czy światopoglądowe. Podstawą umorzenia należności są mianowicie następujące względy: szczególnie uzasadnione, niezawinione przez żołnierza przypadki losowe; bardzo trudna sytuacja rodzinna żołnierza; przejście żołnierza do administracji państwowej lub innej służby.\nInterpretacja tych przepisów dokonana w szczególności w orzecznictwie NSA (zob. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2328/93, ONSA 1995 r., nr 2, poz. 60) wskazuje trafnie, że racje związane z przekonaniami religijnymi żołnierza zawodowego istotnie nie mogą być traktowane jako “wypadek losowy” uzasadniający w świetle tych regulacji, umorzenie zobowiązań wobec Państwa.\nW konsekwencji na gruncie obowiązujących przepisów rysuje się sytuacja następująca. Żołnierz służby zawodowej, który ze względu na swoje przekonania religijne nie może pogodzić wykonywania obowiązków służby wojskowej z uznawanym systemem wartości jest, decydując się na wypowiedzenie, zobowiązany do zwrotu należności. Jednakże może służbę opuścić jedynie wtedy, gdy wywiązał się z tego obowiązku przed jej ustaniem, a więc bez możliwości przeniesienia w czasie jego realizacji, choćby w pewnej części, na okres po zakończeniu stosunku służbowego. Paradoksalnie znajduje się on zatem, z tego punktu widzenia, w gorszej sytuacji niż osoby, które doprowadziły w sposób zawiniony do wygaśnięcia stosunku służbowego, prowokując np. swoim zachowaniem zastosowanie sankcji dyscyplinarnych lub karnych. Te bowiem osoby będą miały możliwość zwrotu należności po opuszczeniu wojska, co jest zresztą zrozumiałe ze względu na charakter przyczyn, które doprowadziły do ustania służby wojskowej. Nie jest natomiast zrozumiałe, dlaczego inne przyczyny, nie podlegające przecież ujemnej ocenie, skłaniające żołnierza do wypowiedzenia służby zawodowej, stwarzają przeszkodę w realizacji takiej możliwości.\nJak wskazano wyżej ocena relacji związanych z analizowaną sytuacją musi uwzględniać konieczność zbalansowania interesu publicznego i interesu jednostki. W tej płaszczyźnie trudno jednak znaleźć przekonywające argumenty na rzecz rygoryzmu obowiązujących regulacji, które uniemożliwiają de facto rozwiązanie stosunku służbowego osobom, czerpiącym swoje dochody z reguły wyłącznie z wynagrodzenia otrzymywanego w związku z pełnioną w wojsku służbą, a w konsekwencji nie są w stanie przed ustaniem tej służby zgromadzić niezbędnych środków majątkowych na zapłatę należności.\nRygoryzmu tego nie da się przede wszystkim uzasadnić racjami związanymi z potrzebą ochrony interesu publicznego, takimi jak: względy bezpieczeństwa publicznego i interes sił zbrojnych. Obowiązek zwrotu wspomnianych należności realizuje z pewnością istotną zasadę sprawiedliwości, skoro chodzi tu przecież o ekwiwalent korzyści uzyskanych przez żołnierza nieodpłatnie, które mają, zwłaszcza w czasach obecnych, bardzo wymierną wartość majątkową. Chodzi również o istotne względy związane z zasadą respektowania przyjętych zobowiązań, co w odniesieniu do członków sił zbrojnych ma na pewno szczególnie istotne znaczenie. Chodzi wreszcie o ochronę interesu fiskalnego, skoro niewątpliwie środki na pokrycie kosztów kształcenia i utrzymania są w wyższych szkołach wojskowych pokrywane z budżetu państwa.\nNie negując wskazanych tu racji, należy jednocześnie zauważyć, że tak określony interes publiczny może być z pewnością, bez uszczerbku realizowany poprzez inne, alternatywne sposoby wywiązania się przez żołnierza z ciążącego na nim obowiązku, które znacznie lepiej mogłyby uzgodnić ów interes z ważnym interesem jednostki (np. poprzez rozłożenie płatności na raty, realizowane po okresie ustania służby w wojsku, przy równoczesnym wykorzystaniu znanych powszechnie i w pełni skutecznych, np. w praktyce bankowej, form zabezpieczenia należności pieniężnych, takich jak weksel in blanco, poręczenie, cesja przyszłych wierzytelności zobowiązanego, etc.). Nawet jeśli przyjąć, że ściąganie należności po odejściu żołnierza ze służby zawodowej może w pewnych sytuacjach wywoływać dodatkowe komplikacje dla organów państwa, to jednak nie może ulegać wątpliwości, że w konfrontacji z godnym ochrony interesem jednostki względy te nie mogą przeważyć na rzecz rozwiązania nacechowanego tak zasadniczym rygoryzmem, jak to się dzieje na gruncie kwestionowanego przepisu.\nNie można też tracić z pola widzenia faktu, że przyjęte w tym zakresie rozwiązanie prawne stwarzać może sytuacje, w których żołnierz będzie zmuszony do służby zawodowej, nawet wtedy, gdy kontynuowanie służby będzie pozostawało w ostrym, zasadniczym sprzeciwie z systemem wartości przez niego uznawanych.\nBrak prawnych możliwości opuszczenia służby wojskowej, bez uiszczenia całości należności jeszcze przed ustaniem stosunku służbowego, przez osoby, które znalazły się w ostrym konflikcie wewnętrznym z powodu swych przekonań religijnych powinien być skonfrontowany z sytuacją prawną takich osób wobec ogólnej powinności służby wojskowej.\nPrzynależność do określonego wyznania i przyjęte w związku z tym przez daną osobę przekonania moralne mogą mieć wpływ na sposób realizacji powszechnego obowiązku służby wojskowej (w drodze tzw. służby zastępczej), o ile zostanie wykazane, że system wartości i przekonań związany z daną religią wyklucza możliwość odbywania służby wojskowej bez narażania osoby na zasadniczy konflikt wewnętrzny.\nDotychczasowe orzecznictwo NSA i SN na tle ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz.U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 ze zm.) pozwala na wyraźne odróżnienie sytuacji, w której następuje zwolnienie z obowiązku odbywania służby wojskowe (ze względu na status duchownego – zob. art. 47 ust. 1) od sytuacji, w której istnieje możliwość skorzystania ze służby zastępczej (art. 189 ust. 1). Ten drugi przypadek jest w orzecznictwie wiązany m.in. z przynależnością danej osoby do kręgu “Świadków Jehowy”, ponieważ wskazuje się, iż zasady tej religii w sposób jednoznaczny sprzeciwiają się wykonywaniu jakichkolwiek czynności związanych z siłami zbrojnymi. Należy uznać, że konsekwencją takiego stanowiska powinno być a fortiori stworzenie rzeczywistych możliwości rezygnacji ze służby wojskowej w sytuacji, gdy wykonywanie zawodowych funkcji w wojsku jest wynikiem przyjętego wcześniej dobrowolnego zobowiązania. W takim wypadku bowiem kolizja pomiędzy interesem publicznym a interesem jednostki rysuje się mniej wyraźnie niż w odniesieniu do powszechnego obowiązku służby wojskowej.\nDotychczasowe rozważania prowadzą do wniosku, że intensywność ograniczeń praw jednostki wynikająca z braku w pewnych sytuacjach realnych możliwości rezygnacji ze służby wojskowej może być uznana za nadmierną w konfrontacji z wchodzącym tu w grę i podlegającym ochronie interesem publicznym. Ograniczenia te nie korespondują przy tym z innymi regulacjami prawnymi, umożliwiającymi powstrzymanie się od wykonywana służby wojskowej pewnym kategoriom osób, ze względu na wykazaną przynależność do związków religijnych i grup wyznaniowych, pozostającą w rażącej kolizji z istotą służby wojskowej. Trzeba jednak zauważyć, że nadmierny rygoryzm czy restryktywność, a także brak wewnętrznej spójności przyjętych rozwiązań nie stanowią jeszcze per se podstawy do postawienia zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu. Dopiero odniesienie tej oceny do gwarantowanych konstytucyjnie praw i wolności pozwala na ostateczne sformułowanie stanowiska w tym względzie.\nObecnie należy się więc odnieść do wskazanych w skardze wzorców konstytucyjnych i rozważyć, czy określone prawa i wolności, a mianowicie prawo do równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 konstytucji) oraz wolność religii (art. 53 ust. 1 i 2 konstytucji) zostały naruszone przez kwestionowany przepis rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej.\n2. Zgodnie z utrwaloną już linią doktryny konstytucyjnej oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego istota zasady równości sprowadza się do nakazu adresowanego do władzy publicznej takiego samego pod względem prawnym traktowania podmiotów należących do tej samej kategorii, klasy podmiotów wyróżnionych ze względu na daną cechę lub kryterium uznawane za prawnie doniosłe (relewantne) z punktu widzenia ukształtowania treści stosunku prawnego, a więc związanych z nim praw i obowiązków, łączącego tę wyróżnioną kategorię podmiotów z władzą publiczną (orzeczenie TK z 9 marca 1988 r., sygn. U. 7/87, OTK w 1986-1995, Tom I, poz. 1; orzeczenie TK z 24 października 1989 r., sygn. K. 6/89, OTK w 1986-1995, Tom II, poz. 7; orzeczenie TK z 6 marca 1990 r., sygn. K. 5/89, OTK w 1986-1995, Tom II, poz. 1).\nNie ulega wątpliwości, że sfera stosunków związanych z wykonywaniem służby wojskowej zarówno zasadniczej, jak i zawodowej należy do tego obszaru relacji jednostka – władze publiczne, w którym przestrzeganie zasady równego traktowania powinno podlegać szczególnym rygorom i wiązać się z możliwie najbardziej wnikliwą oceną występujących relacji prawnych. Jest tak przede wszystkim dlatego, że z samej swej istoty wykonywanie służby wojskowej nakłada w sposób konieczny daleko idące ograniczenia swobody i autonomii jednostki, a wobec tego nigdy nie powinny one wykraczać poza konieczność. Tymczasem wszelkie posunięcia różnicujące pozycję prawną jednostki ponad niezbędną miarę wynikającą z istoty zasad określających organizację i funkcjonowanie służby wojskowej, mogą zakres tych ograniczeń powiększać i czynić je bardziej dolegliwymi.\nZasada równości jest ściśle sprzężona z zasadą wyrażającą zakaz wszelkiej dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakichkolwiek przyczyn. Przy występowaniu wzajemnych zależności pomiędzy tymi zasadami nie są one treściowo tożsame (np. równość traktowania nie zawsze oznacza brak dyskryminacji, w konsekwencji w pewnych sytuacjach zróżnicowanie sytuacji prawnej podmiotów z punktu widzenia określonego, wyróżnionego kryterium może stanowić instrument pozwalający na uniknięcie dyskryminacji).\nW analizowanej sprawie istotny problem zawiera się w pytaniu, czy różnica w sytuacji majątkowej żołnierzy zawodowych może prowadzić do różnicowania pozycji żołnierzy z punktu widzenia ich możliwości wcześniejszego (w stosunku do przyjętego pierwotnie, tj. w momencie rozpoczynania służby, zobowiązania) rozwiązania stosunku służbowego.\nKrąg osób, co do których należałoby odnieść zasadę równego traktowania obejmuje wszystkich żołnierzy zawodowych, opuszczających wojsko przed upływem okresu obowiązkowej służby wojskowej, na których ciąży z tego tytułu (wcześniejszego odejścia ze służby) obowiązek zwrotu należności. Równe traktowanie powinno więc w tej sytuacji polegać na stworzeniu każdej osobie należącej do tak wyróżnionej klasy podmiotów takich samych możliwości realizacji tego obowiązku, a więc na zastosowaniu w tym zakresie tych samych zasad i kryteriów. W odniesieniu do osób dokonujących wypowiedzenia stosunku służbowego oznaczałoby to zarazem stworzenie rzeczywistych możliwości opuszczenia służby wojskowej. Tymczasem, jak wskazano już wyżej, realizacja tego obowiązku (a nawet samo jego istnienie) podlega zasadniczemu zróżnicowaniu w świetle obowiązujących przepisów, w zależności od przyczyn ustania stosunku służbowego (ich zawinionego lub niezawinionego charakteru). Przyczyna rozwiązania stosunku służbowego nie może być jednak uznana za prawnie doniosłe kryterium różnicowania sposobu zwrotu należności, a na pewno nie powinna prowadzić do traktowania osób dokonujących wypowiedzenia stosunku służbowego według bardziej rygorystycznych i niekorzystnych zasad niż osób, które powodują wcześniejsze odejście ze służby wojskowej swym własnym zawinionym zachowaniem.\nWymaga przy tym podkreślenia, że przyjęte obecnie rozwiązanie prawne co do sposobu realizacji obowiązku zwrotu należności, traktujące z większym rygoryzmem osoby dokonujące wypowiedzenia stosunku służbowego prowadzi do dalszego, faktycznego zróżnicowania sytuacji tych osób, skoro realne możliwości zapłaty należności przed ustaniem stosunku służbowego będą miały wyłącznie osoby dysponujące odpowiednim zapleczem majątkowym. Jest poza wszelką wątpliwością, że zróżnicowanie sytuacji obywateli ze względu na ich stan majątkowy, m.in. z punktu widzenia relacji z władzą publiczna, samo w sobie nie może być uznawane za źródło dyskryminacji (inne stanowisko musiałoby wszakże podważać np. podstawowe konstrukcje prawa podatkowego). Ale istnieją na pewno obszary życia społecznego, w których zróżnicowanie pozycji jednostki, ze względu na jej status majątkowy mogłoby prowadzić do postawienia zarzutu dyskryminacji, np. w sferze świadczeń medycznych, jeśli dostęp do świadczeń organizowanych za pośrednictwem kas chorych byłby różnicowany ze względu na wielkość bezwzględną (a nie procentową) składki wpłacanej przez każdego pracownika. Prowadzić to może do wniosku, że w pewnych sytuacjach ze względu na chronione wartości konstytucyjne przyjmowanie rozwiązań prawnych, które mogą, choćby nie bezpośrednio, ale w swych konsekwencjach, różnicować sytuację jednostki z punktu widzenia jej statusu majątkowego, przynajmniej w takim zakresie w jakim nie da się tego usprawiedliwić istotnymi racjami interesu publicznego, jest także objęte zakazem dyskryminacji i może jednocześnie naruszać zasadę równego traktowania.\nWyżej wykazano już, że interes publiczny nie doznawałby uszczerbku w przypadku stworzenia dopuszczalności ustalenia innego sposobu realizacji płatności (a więc również w części lub w całości po ustaniu stosunku służbowego). Nie można przy tym tracić z pola widzenia faktu, że konsekwencje różnego traktowania, na gruncie obowiązujących regulacji prawnych, żołnierzy służby zawodowej są bardzo dotkliwe dla sfery osobistych interesów jednostki.\nPrzedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że kwestionowany przepis narusza konstytucyjnie chronioną zasadę równego traktowania przez władzę publiczną żołnierzy zawodowych przez to, że różnicuje ich sytuację prawną w zakresie realizacji obowiązków związanych ze służbą wojskową.\n3. Przechodząc następnie do oceny zgodności zaskarżonego przepisu z drugim, wskazanym w skardze, wzorcem konstytucyjnym (art. 53 ust. 1 i 2 konstytucji), Trybunał Konstytucyjny zważył, że wolność religii jest ujmowana w normie konstytucyjnej bardzo szeroko, obejmuje bowiem wszelkie religie i przynależność do wszelkich związków wyznaniowych, a zatem nie jest ona ograniczona do uczestnictwa we wspólnotach religijnych tworzących formalną, wyodrębnioną strukturę organizacyjną i zarejestrowanych w stosownych rejestrach prowadzonych przez władzę publiczną. Bez wątpienia tak określona wolność religii obejmuje również wyznawców należących do kręgu “Świadków Jehowy”. Szeroki zakres rozumienia wolności religii i swobody sumienia jest także przyjmowany w orzecznictwie Trybunału Prawa Człowieka na tle art. 9 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.\nPodstawowe zagadnienie związane z oceną badanego przepisu wiąże się w pierwszym rzędzie z pytaniem, o wzajemną relację konstytucyjnej gwarancji wolności religii i przepisów regulujących zasady wykonywania służby wojskowej, w tym również określających sposoby rozwiązania stosunku służbowego żołnierzy zawodowych. Te ostatnie przepisy niewątpliwie nie czynią kwestii wolności religii bezpośrednim przedmiotem regulacji, chociaż regulacje prawne dotyczące wykonywania służby wojskowej, w tym zasad wewnętrznej organizacji życia w wojsku, hierarchicznego podporządkowania czy wreszcie koniecznej w każdej armii dyspozycyjności żołnierza mają pewien refleks w obszarze objętym konstytucyjną gwarancją, wyrażoną w art. 53 ust. 1 i 2 konstytucji.\nZwiązek pomiędzy konstytucyjną gwarancją wolności religii a analizowanym przepisem jest jednak zbyt słabo zarysowany, aby dokonywanie oceny w tej płaszczyźnie znajdowało swoje uzasadnienie. Kwestionowany przepis nie tylko nie czyni kwestii wolności religii i swobody sumienia celem regulacji, ale też nie odwołuje się w żadnym stopniu do kryterium religii i wyznania jako przesłanki mającej wpływ na określenie sytuacji prawnej żołnierza w badanym zakresie. Rygory i ograniczenia dotyczące rozwiązania stosunku służbowego mają oczywiście z natury rzeczy swoje praktyczne przełożenie na sytuację osobistą żołnierza w różnorodnych sferach jego życia. Można z łatwością wykazać, że rygory te będą rzutowały m.in. również na sferę prywatności życia i swobody decydowania o swoim życiu osobistym, na sferę życia rodzinnego (art. 47 konstytucji), na wolność poruszania się po terytorium RP i wyboru miejsca zamieszkania (art. 52 konstytucji), na wolność wyboru i wykonywania zawodu (art. 65 konstytucji), czy wreszcie wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji (art. 54 konstytucji). Możliwość odniesienia się do wielu wzorców konstytucyjnych jednocześnie, poprzez wskazania na swoiste refleksy analizowanych regulacji, na pośrednie czy dalsze konsekwencje z nich wynikające, pozwala na sformułowanie poglądu, że brak jest w badanym zakresie normatywnym swoistych elementów pozwalających na rozpatrywanie kwestii w płaszczyźnie wolności religii. Ograniczenia wprowadzone przez kwestionowany przepis w związku z określonym sposobem realizacji należności wobec Państwa dotykają każdego żołnierza służby zawodowej znajdującego się w takiej samej sytuacji, a cechą wyróżniającą tę kategorię osób nie są przekonania religijne. Nie chodzi przecież o to, aby tworzyć szczególny status prawny lub szczególny przywilej dla osób należących do określonej religii i według tego kryterium różnicować sposoby rozwiązywania służby wojskowej (nie tego też, jak należy rozumieć, domaga się skarżący).\nO naruszeniu wolności konstytucyjnie chronionej (w tym wypadku wolności religii) można sensownie mówić wtedy, gdy usunięcie normatywnej przeszkody blokującej urzeczywistnienie tej wolności powinno nastąpić właśnie ze względu na cechy i wartości z tą wolnością związane. W sytuacji poddanej analizie w przedmiotowej sprawie zapewnienie respektowania zasady równego traktowania wszystkich podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji ze względu na wyróżnione cechy, wystarcza aby osiągnąć zamierzony cel, którym jest zniesienie barier bezpodstawnie blokujących opuszczenie wojska. Istota ochrony jednostki tkwi zatem w innej płaszczyźnie niż ochrona wolności religii.\nJedynie na marginesie tych rozważań należy stwierdzić, że w warunkach służby wojskowej nie może następować pełne urzeczywistnienie wolności religii. Nie ma ona charakteru absolutnego, albowiem już sama konstytucja wskazuje na możliwość istnienia ograniczeń w tej dziedzinie, o ile spełniają one wymagania określone przez przepis ust. 5 art. 53 konstytucji, a więc zostały wprowadzone ustawą, a ponadto są konieczne dla ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, zdrowia, moralności lub wolności i praw innych osób. Trzeba jednocześnie zauważyć, że przepis ten nie wyłącza zastosowania zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 konstytucji, w tym przynajmniej zakresie, w jakim treści normatywne obu tych przepisów nie pokrywają się; dotyczy to przede wszystkim, zasadniczego dla kwestii określenia granic dopuszczalnych ograniczeń, kryterium odwołującego się do istoty wolności i praw. Podobny pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 12 stycznia 1999 r., sygn. P. 2/98, oceniając stosunek art. 64 ust. 3 do art. 31 ust. 3 konstytucji: “zdaniem Trybunału Konstytucyjnego odrębne unormowanie problematyki ograniczenia własności, poprzez wskazanie w art. 64 ust. 3 konstytucji przesłanek dopuszczających tego rodzaju działanie, nie oznacza wyłączenia zastosowania w odniesieniu do tego prawa generalnej zasady wyrażonej w art. 31 ust. 3 konstytucji. Przesądza o tym zarówno rola tego ostatniego przepisu, wyznaczona jego miejscem w systematyce rozdziału II ustawy zasadniczej (“Zasady ogólne”), jak i funkcja, którą przepis ten pełni w zakresie unormowania praw i wolności jednostki”.\nProblem dotyczący gwarancji wolności religii w warunkach służby wojskowej znalazł przede wszystkim wyraz w odpowiednich przepisach ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz.U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 ze zm.) oraz ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz.U. Nr 29, poz. 155 ze zm.), które potwierdzają w pełni wolność żołnierzy uzewnętrznienia religii, w granicach w jakich nie koliduje to z obowiązkami wynikającymi ze służby wojskowej.\nNie może budzić wątpliwości, że odejścia z armii żołnierzy zawodowych, również motywowane istotnymi względami religijnymi, muszą być poddane – tak jak we wszystkich innych przypadkach – ścisłym rygorom, bo tego wymaga interes publiczny związany z funkcjonowaniem sił zbrojnych każdego państwa. Nawet zatem w takiej sytuacji, jak skarżącego, kiedy charakter wyznawanej religii wyklucza wykonywanie służby wojskowej, ponieważ wartości tej religii stoją w wyraźnej opozycji w stosunku do samej istoty zadań żołnierza zawodowego – nie można oczekiwać, że obowiązujące regulacje stworzą automatyzm i swobodę opuszczenia służby wojskowej. Takie rozwiązanie pozostawałoby bowiem z kolei w opozycji do ważnego interesu publicznego związanego z bezpieczeństwem państwa. Problem występującej tu kolizji interesów powinien być jednak, jak to wcześniej wykazano, rozstrzygnięty w innej płaszczyźnie niż ochrona wolności religii. Na pierwszy plan wysuwa się tu bowiem zasada równego traktowania wszystkich żołnierzy znajdujących się w tym samym położeniu prawnym, a więc bez względu na konkretne motywy, które decydują o zamiarze opuszczenia wojska. Dopiero więc w takim kontekście, a nie w związku z pytaniem o granice wolności religijnej, może być poprawnie poddany ocenie wchodzący tu w grę interes publiczny, jako podstawa ewentualnych ograniczeń i zróżnicowań sytuacji poszczególnych kategorii żołnierzy. Ocena ta została wyżej zaprezentowana.\n4. Przedmiotem oceny jest w danej sprawie przepisy § 132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych, wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 80 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Delegacja ustawowa sformułowana została bardzo szeroko, upoważniając Ministra Obrony Narodowej nie tylko do określenia równowartości kosztów podlegających zwrotowi oraz zasad i trybu ich zwracania, ale również do określenia przypadków, w których żołnierz zawodowy jest całkowicie zwolniony od obowiązku zwrotu.\nWymaga rozstrzygnięcia istotna w tej mierze kwestia, czy w zakresie kwestionowanym przez skarżącego (§ 132 ust. 4) regulacja podustawowa była co do swego kształtu i zawartości całkowicie zdeterminowana przez regulację ustawową, a w szczególności przez art. 79 ust. 2 ustawy, który zdaje się wyraźnie uzależniać zwolnienie z zawodowej służby od spełnienia warunku w postaci przekazania zajmowanej kwatery, zwrotu kosztów kształcenia i utrzymania żołnierza.\nOtóż nie można podzielić stanowiska, przyjętego w wystąpieniu Prokuratora Generalnego, że w istocie zarzut skarżącego powinien być skierowany wobec przepisów ustawowych, a nie regulacji zawartej w rozporządzeniu.\nPo pierwsze, bowiem błędne byłoby zawężanie sformułowania ustawy “pod warunkiem zwrócenia równowartości kosztów” do sytuacji, w których efektywna spłata tych należności następuje przed wygaśnięciem stosunku służbowego żołnierza. Należy zauważyć, że regulacje ustawowe dotyczące wypowiedzenia stosunku służbowego i zwrotu równowartości kosztów nie są w pełni zharmonizowane. Treść art. 79 ust. 2 może sugerować, że ustawodawca przesądził o tym, iż zwolnienie żołnierza zawodowego wskutek wypowiedzenia następuje pod warunkiem m.in. zwrócenia równowartości kosztów, natomiast art. 80 ust. 1 mówi wyraźnie, że zobowiązanym do zwrotu jest “żołnierz zawodowy zwolniony z zawodowej służby wojskowej”. Ponieważ treści obu tych przepisów nie można w sposób rozsądny uzgodnić, należy przyjąć, że ustawodawca nie przesądza terminu zwrotu wspomnianych kosztów. Wskazuje na to także wyraźne upoważnienie zawarte w art. 80 ust. 2 do określenia w rozporządzeniu zasad i trybu ich zwracania. W kontekście przepisów ustawy należy rozumieć, że chodzi tu o wszelkie sytuacje, w których nastąpi aktualizacja obowiązku prawnego zwrotu należności po stronie żołnierza wypowiadającego stosunek służbowy, choćby nawet część lub całość tej należności była efektywnie spłacana w okresie późniejszym.\nPo drugie, trudno byłoby zrozumieć, dlaczego rozporządzenie nie mogłoby ustalić zasad spłaty przewidujących przeniesienie płatności całości lub części należności na okres po opuszczeniu służby, skoro może uczynić więcej – bowiem delegacja ustawowa dopuszcza przecież określenie przez rozporządzenie przypadków całkowitego zwolnienia z kosztów, a skoro tak, to mogło ono a fortiori określić również przypadki zwrotu po ustaniu stosunku służbowego. Przemawia za tym, także szeroki zakres upoważnienia udzielonego w art. 80 ust. 2. W szczególności upoważnienie do określenia w rozporządzeniu zasad zwrotu powyższych kosztów (które należy wyraźnie odróżnić od trybu zwrotu, odnoszącego się do kwestii technicznych) zdaje się sugerować, iż nic nie stało na przeszkodzie uregulowaniu w rozporządzeniu ratalnej spłaty należności w okresie przypadającym po rozwiązaniu stosunku służbowego.\nPo trzecie wreszcie, należy zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że tak skonstruowany przepis rozporządzenia pozostaje w sprzeczności z celem ustawy, nie można bowiem stwarzać obowiązków prawnie niewykonalnych dla pewnej grupy żołnierzy zawodowych.\nNaruszenie celu ustawy zarówno obecnie (art. 92 ust. 1 konstytucji), jak i pod rządami poprzednich przepisów konstytucyjnych (art. 56 ust. 3) jest w konsekwencji równoznaczne z wykroczeniem poza zakres delegacji ustawowej, na co zwracał uwagę TK w swych wcześniejszych orzeczeniach. Dotychczasowe orzecznictwo ukształtowane pod rządami poprzednich przepisów konstytucyjnych należy uznać w tym zakresie za w pełni aktualne (zob. m.in. orzeczenie z 22 kwietnia 1987 r., sygn. K. 1/87, OTK w 1986-1995, Tom I, poz. 3; orzeczenie z 22 września 1997 r., sygn. K. 25/97, OTK ZU Nr 3-4/1997, poz. 35). Legalność aktu normatywnego jest więc uwarunkowana nie tylko faktem wydania go na podstawie delegacji ustawowej, ale także wydania go w celu wykonania ustawy (zob. orzeczenie z 22 listopada 1995 r., sygn. K. 19/95, OTK ZU Nr 3/1995, poz. 16). Cel ustawy musi być określony w oparciu o analizę przyjętych w ustawie rozwiązań, nie może więc być on rekonstruowany samoistnie, arbitralnie i w oderwaniu od konstrukcji aktu zawierającego delegację. Niemożliwość ustalenia tak rozumianego celu musiałaby prowadzić do podważenia poprawności delegacji udzielonej do wydania aktu normatywnego (zob. orzeczenie z 22 września 1997 r., sygn. K. 25/97; wyrok z 5 stycznia 1998 r., sygn. P. 2/97, OTK ZU Nr 1/1998, poz. 1). W konsekwencji przepisy wykonawcze muszą pozostawać w związku merytorycznym i funkcjonalnym w stosunku do rozwiązań ustawowych, ponieważ tylko w ten sposób mogą być wyznaczone granice, w jakich powinna mieścić się regulacja zawarta w przepisach wykonawczych. Podkreślenie konieczności uwzględnienia zależności o charakterze funkcjonalnym ma istotne znaczenie w tych zwłaszcza sytuacjach, kiedy delegacja może – co do swojego zakresu – wywoływać wątpliwości interpretacyjne, tak jak w przedmiotowej sprawie. W wypadku bowiem pojawienia się takich wątpliwości podstawowe znaczenie uzyskuje pytanie, jakie są niezbędne środki i instrumenty prawne do urzeczywistnienia celów zakładanych przez ustawodawcę. Nie oznacza to jednak odejścia od zasad możliwie ścisłej wykładni, ponieważ zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego, interpretacja przepisów określających kompetencje normodawcze nie może być dokonywana przy zastosowaniu wykładni rozszerzającej i celowościowej (zob. postanowienie z 17 sierpnia 1988 r., sygn. Uw 3/87, OTK w 1988 r., poz. 14; wyrok z 8 grudnia 1998 r., sygn. U. 7/98). Regulacje zawarte w przepisach wykonawczych nie mogą więc prowadzić do zakwestionowania spójności i wewnętrznej harmonii rozwiązań przyjętych bezpośrednio w samej ustawie (zob. wyrok z 8 grudnia 1998 r., sygn. U. 7/98). Jest też oczywiste, że nigdy delegacja ustawowa nie może być interpretowana jako dająca upoważnienie do wprowadzenia regulacji naruszających normy wyższego rzędu, a więc norm ustawowych i konstytucyjnych. W konsekwencji przy wykonywaniu delegacji poszukiwać należy takiego kierunku regulacji wykonawczej, który umożliwi – przy respektowaniu celu, któremu ma ona służyć – zachowanie zgodności z przepisami wyższego rzędu. Zakładając zatem poprawność samej delegacji, należy przyjąć, że naruszenie przez kwestionowany przepis rozporządzenia normy konstytucyjnej, gwarantującej zasadę równego traktowania przez władzę publiczną, jest równoznaczne z naruszeniem celu samej delegacji ustawowej.


another brick in the... - Beata Stanecka (wiersz)\nanother brick in the... (wiersz)\nW końcu była to tylko kolejna cegła w Murze... za Murem nic i nic... ni głosu, ni...\nciepły język uczuć cumuje\nza falochronem milczenia\ntak było i nie czas wyrywać bruk\nz piekielnych dróg Do Tak Jest i Będzie\nmimo spazmatycznych chęci\nstrzał z daleka od lewej komory\ngłodne zapłodnienia źrenice\nswobodnie wędrują Doliną Kwitnących Dziewcząt\nktóre zawsze kochał identycznie\njak godowy taniec flamingów\nsubtelność ich zalotów równa jest wrażliwości waginy\nnieświadomie masturbując intelekt\ndochodzi do wniosku\nże głupio tak dać się przyprzeć do muru\nprzyznać po prostu że umiera z pragnienia\nestel\t27 lipca 2007, 19:03\ne. a trzeba było pisać tą miłość na końcu? moim zdaniem kończąc wiersz na "pragnieniu" zostawić można było większe pole do popisu czytelniczej wyobraźni. "miłość" tylko go osłabiła, a myślałam, że zimnym draniem do końca pozostanie. ;)\nwiersz wybronił się po początkowym odrzuceniu tytułem (spodziewałam się jakiegoś mrocznego potępienia nauczycieli ;)\ntylko "falochron milczenia" o banał się delikatnie ociera. pozdrawiam\nataraksja\t27 lipca 2007, 19:37\nMimo pozorów, to jednak nie do końca "zimny drań", raczej "gracz" Ale podoba mi się Twoja sugestia. Z tym, że jeśli zabiorę wyraz wieńczący wiersz, to gracz nie okaże się spragnionym akurat tego uczucia, będzie można właśnie sobie dośpiewywać różności. A nie o różności mi chodziło.\nMarek Dunat\t27 lipca 2007, 20:37\nczyli estel jest antybelferowska :) . a ja kocham wszystkie belferki ! tak wiele od nich można się nauczyć . także tego ,że pragnienie odnosi sie do miłości :) oj jak mnie suszy !! zgrabniutki tekścik .\nataraksja\t27 lipca 2007, 20:59\nNo to gratuluję Anathemo kondycji i możliwości sercowych, bo stan nauczycielski zdominowanym przez kobiety jest :D\nGrzegorz Kaczmarczyk\t30 lipca 2007, 08:32\nChoć wiem, że trudno o synonim, jednak mi nieco zgrzyta "przyprzeć". A może nie miałem się już do czego przyczepić?\nPo niezbyt porywających pierwszych strofach zaczyna się robić coraz ciekawiej.\nmoja ocena - wartościowy.\nnitjer\t2 sierpnia 2007, 22:27\nWiersz dość interesujący. Szczególnie z początku. Końcówka - ostatnie 5 wersów - raczej nie dla mnie. Mimo to uważam, że to wartościowy tekst.\nataraksja\t19 września 2007, 22:15\nPo długiej przerwie zajrzałam i spieszę podziękować za wszystkie uwagi i komentarze :)\nprzysłano: 27 lipca 2007\t(historia)\nprzysłał ataraksja\t– 27 lipca 2007, 14:14


Power behind the progress - electricityOczywiście to nie wszystkoKto nie musi znaleźć kardiologa?Implanty zębowe - ogólnieO usługach sprzątaniaKardiolog na pomoc sercuOgólnie o stomatologiiObrabiarki CNCPoprawa wyglądu i poprawa stanu zdrowia. Zabiegi i operacje upiększające i nie tylkoCar service - what You should know about it?Dobra odzież do ćwiczeń?Kwestia druku i poligrafiiKażda firma musi mieć stronę. DlaczegoKupowanie zabawek - powinny być bezpieczne i interesujące dla dzieckaOgólnie o środkach do części motoryzacyjnychKilka informacji o stomatologachGrzanie w domu, taniej i wydajniejCiepło, cieplej... ogrzej sięDedykowane programy, co musisz wiedziećChcesz wiedzieć więcej o języku?Transport wycieczkowy autokarem. Co i jak?Dentysta ZabrzePodróż busem do pracy za granicęRunning on gasoline and oil - proper maintenanceJak Kupić Dobrą Kawę Od RękiKursy bhp onlineJak zacząć pozycjonować stronę? Skuteczne metody na pozycjonowanie SosnowiecThe best oil solution for engineAbout plumbing issues in bathroomPrace dla geodety


Jakiś czas temu pokazywałam Wam zestaw kosmetyków Clarins, jaki udało mi się kupić podczas tegorocznych letnich wyprzedaży. Jeśli ktoś przegapił ten post to znajdziecie go tutaj.\nDzisiaj chciałabym się podzielić z Wami moją opinią, na temat jednego z produktów tejże firmy.\nMowa tutaj o Relax Bath & Shower Concentrate.\nProdukt ten można używać jako płynu do kąpieli, a także jako żelu pod prysznic.\nZapach płynu jest typowo ziołowy, którego zadaniem jest ukojenie zmysłów i odprężenie nas po ciężkim dniu. Już jego niewielka ilość wystarcza aby w naszej łazience zapanował przyjemny i relaksujący zapach. Nawet mój chłopak, który raczej mało przywiązuje uwagę do zapachu kosmetyków, pewnego wieczora, sam zapytał się mnie "Co tak pięknie pachnie"?\nPonieważ zapach tego koncentratu jest dość specyficzny, przed jego zakupem radzę go Wam powąchać, gdyż nie każdemu może przypaść on do gustu. Plusem dla mnie jest także to, że zapach po kąpieli nie jest wyczuwalny na skórze.\nJeśli chodzi o skład to produkt zawiera mnóstwo składników roślinnych takich jak: olejki z bazylii, geranium, rumianku, gorzkiej pomarańczy, a także wyciągi z lipy, dziurawca, tymianku, głogu i waleriany, oraz składniki zmiękczające wodę.\nPłyn nie tylko niesamowicie pachnie, ale także jest bardzo wydajny.\nJuż jego niewielka ilość wystarcz na umycie całego ciała, gdyż produkt bardzo dobrze się pieni, nie wysuszając przy tym naszej skóry.\nJedyną jego wadą może być dla wielu z Was cena, gdyż produkt do najtańszych niestety nie należy.\nW cenie regularne kosztuje ok. 85zł za 200ml.\nPocieszające jest jednak to, że produkt jest wydajny, jednak jak na żel - nawet dobrej jakości - wiem, że nie każdy może sobie pozwolić na taki wydatek.\nJa ze względu na ceną oraz pojemność jaką posiadam (100ml), używam tego produktu tylko jako żelu pod prysznic. Jako płynu do kąpieli, nadzwyczajnie mi go po prostu szkoda.\nZdecydowanie tak, jeśli tylko znajdę go w promocyjnej cenie.\nZwykle nie kupuję żeli pod prysznic z tzw. "wyższych półek", gdyż uważam, że to troszkę wywalanie pieniędzy w błoto. Zawsze wolę zainwestować w jakiś lepszy krem, niż wydawać pieniądze na produkty do mycia, które i tak zbyt wielkiej korzyści naszemu ciału nie przynoszą.\nNiniejszym, fajnie, że udało mi się przetestować ten produkt, który kosztował mnie na prawdę niewiele, a samo jego używanie sprawia mi naprawdę wiele radości.\nJeśli tak, to czekam na Wasze opinie na jego temat.\nRzetelne Recenzje 12 sierpnia 2014 09:47\nNie znam tego produktu, ale za to firmę już tak :) Chciałam kiedyś nabyć mgiełkę utrwalającą do makijażu z Clarinsa, ale jakoś do tej pory jej nie kupiłam :)\nllealicious 12 sierpnia 2014 10:50\nFajny produkt, cena może i wysoka, ale pojemność jest duża :)\nWioleta Sadowska 12 sierpnia 2014 11:20\nNie używałam, ale połączenie płynu i żelu, podoba mi się.\nANRU.pl 12 sierpnia 2014 13:21\nUnknown 12 sierpnia 2014 13:38\nwachalam go niedawno , i niestety zapach nie dla mnie :(\nBlogowy Świat 13 sierpnia 2014 16:58\nZapach rzeczywiście jest dość specyficzny. Jak go powąchałam pierwszy raz to także bym nim zdziwiona, jednak jako, że kupiłam ten zestaw za bardzo niską cenę stwierdziłam, że jak coś to będę tego produktu używałam jako płynu do kąpieli... Z czasem jednak się przyzwyczaiłam do tego zapachu, a nawet mogę powiedzieć, że go polubiłam ;)\naknezz 12 sierpnia 2014 13:40\nRównież nie miałam styczności z tym produktem.\nUnknown 12 sierpnia 2014 13:51\nNie uzywalam ale moze sprobuje ;);)\nczerwona filiżanka 12 sierpnia 2014 15:08\nA ja lubię jak zapach zostaje na skórze, zwłaszcza gdy mi się podoba:)) co do ceny to za amrkę trzeba zapłacić niestety, choć nie przeczę że warto:))\nBlogowy Świat 13 sierpnia 2014 17:00\nFajnie jak zapach pozostaje na skórze jednak ten produkt pachnie tak specyficznie, że wątpię żebym dała rade z nim wytrzymać na mojej skórze przez dłuższy czas :)\nanetaB 12 sierpnia 2014 15:11\nNie znam tej marki ale cena jest dość wysoka.\nTo prawda, jak na żel cena trochę jak z kosmosu :)\nkosmetyczka_kikusi 12 sierpnia 2014 16:04\nnie znam produktu ;) no cena niezła, jak się go wyrwie na promocji to się opłaca wtedy ;)\nGratuluję udanych zakupów ;)\nStylowanka 12 sierpnia 2014 17:59\nNigdy nie słyszałam o tym żelu, ale również myślę, że lepiej zainwestować w dobry balsam do ciała. ;)\nKraina herbaty 12 sierpnia 2014 18:12\nsubstancje czynne żelu naprawdę ciekawe, szkoda tylko ze cena wysoka....myślę ze zapach by mnie nie odstraszył;)\nOla 12 sierpnia 2014 20:32\nNa takie cudeńko do kąpieli jednak szkoda by i było wydać tyle pieniędzy.. :(\nDosya 12 sierpnia 2014 20:38\nNie znałam tego produktu, zapach brzmi zachęcająco, ale cena troszkę odstrasza:(\nsuspicious plum 12 sierpnia 2014 21:21\nClarins.. fajna firma, ale nieco droga :) Jednak czasem warto zainwestować.


Ashley Greene w niepokojącej sesji (FOTO) - Kozaczek.pl\nKozaczek.pl » Ashley Greene » Ashley Greene w niepokojącej sesji (FOTO)\nczytany: 36895 razy\nashley greene mens fitness magazyn zdjęcia fotki sexy seksowna zmierzch\nKolejna gwiazdka <i>Zmierzchu</i> kusi swoim ciałem.\nashley greene/Men's Fitness\nPo Kristen Stewart przyszła kolej na inną aktorkę grającą w Zmierzchu, której walory docenili znający się na rzeczy fachowcy.\nBo któż, jak nie panowie uprawiający fitness, mają pojęcie o pięknie ciała? To właśnie w ich magazynie - Men's Fitness (dokładnie w jego listopadowym numerze) - ukazały się zdjęcia z Ashley.\nSceneria sesji jest zupełnie zwyczajna, samej modelki również nikt na siłę nie upiększał ani nie udziwniał. I może właśnie dlatego zdjęcia są naprawdę ładne i sugestywne?\nJak spędzają czas Radek Majdan i Iza Janachowska\nJessica Simpson błyszczy w małej czarnej (FOTO)\nSesje zdjęciowe muszą być dziś oryginalne. W morzu kolorowych magazynów, niekończących się sesji zdjęciowych, tylko te zapadają w pamięć, które są naprawdę ciekawe, oryginalne i z pomysłem. Gwiazdy biorące udział w takich ... czytaj więcej


Przedstawiając naszego bloga wyjaśniłyśmy Ci wcześniej, że w tej kategorii postów (OksięgowościInaczej) przybliżymy tajniki księgowości. Chcemy, abyś lepiej rozumiał #księgowość Twojej Własnej Firmy i w efekcie – abyś lepiej zarządzał #TwojąWłasnąFirmą.\nNadszedł czas na rozpoczęcie wątków z tej kategorii. Zaczynamy od podstaw księgowości, czyli od naczelnej koncepcji rachunkowości –#zasadydualizmu.\nPo pierwsze: Każda transakcja ma dwa efekty\nKupiłeś auto. Wydałeś pieniądze. (1) Masz o jedną rzecz więcej. (2) Masz mniej pieniędzy.\nZakupiłeś meble, którymi handlujesz. (1) Masz wprawdzie obowiązek zapłaty wobec dostawcy, ale też (2) masz więcej przedmiotów, które będziesz mógł sprzedać.\nSprzedałeś książkę. (1) Zrealizowałeś swój przychód i (2) masz więcej pieniędzy do otrzymania od swoich klientów.\nSprzedałeś książkę. (1) Masz mniej egzemplarzy, ale z drugiej strony (2) miałeś co zaoferować klientowi (poniosłeś koszt).\nZapłaciłeś za wcześniej kupione meble. (1) Już nie masz obowiązku zapłaty wobec dostawcy, ale (2) Twoje saldo na koncie w banku pokazuje też mniej środków.\nKażde zdarzenie gospodarcze przedstawione powyżej ma dwa efekty. Z jednego efektu wynika drugi efekt. Jak mamy czegoś więcej (auto), to czegoś innego mamy mniej (pieniądze). I na odwrót – jak mamy czegoś mniej (książek), to czegoś innego mamy więcej (np. zrealizowanych korzyści).\nPodobnie, jak otrzymamy więcej korzyści (meble na sprzedaż), to mamy więcej obowiązków z tego wynikających (obowiązek zapłaty). I na odwrót – jak zmniejszyliśmy wartość naszych obowiązków (zapłaciliśmy za meble), uszczuplił się nasz stan posiadania (mamy mniej pieniędzy).\nkoncepcja dualizmu w księgowości\nNa tym właśnie polega koncepcja dualizmu w rachunkowości. To na jej podstawie wprowadzono zasadę podwójnego zapisu, podwójnego księgowania. Słyszałeś o księgowaniu #wn i #ma? Albo o #debecie i #kredycie? To nic innego, jak właśnie odzwierciedlenie w księgach Twojej Własnej Firmy, że każda Twoja decyzja, każde zdarzenie gospodarcze zawsze będzie miało dwa efekty.\nKsięgowy nie mówi: „Efekt A i Efekt B”, tylko księguje transakcje po stronie wn/debet oraz ma/kredyt.\nPoniżej znajdziesz podsumowanie przykładowych transakcji usystematyzowanych w języku księgowego:\nOkazuje się, że w świat księgowości idealnie wpisuje się powszechna prawda, że „Każda przyczyna ma swój skutek; każdy skutek ma swoją przyczynę (…)” Kybalion.\nAnalizując dalej dwa efekty jednego zdarzenia, zastanówmy się, czy są warte tyle samo.\nPo drugie: Drugi efekt jest równy pierwszemu\nWyobraź sobie, że kupujesz telefon komórkowy za gotówkę. Jeżeli kupujesz model aparatu, którego cena sprzedaży wynosi 3.000 zł, to zyskujesz rzecz o wartości 3.000 zł (na moment przeprowadzenia transakcji). Efektem transakcji zakupu telefonu komórkowego jest zmniejszenie środków finansowych, którymi dysponujesz, o 3.000 zł.\nKtoś mógłby rzec, że przy zakupie telefonu komórkowego przez Internet, musiał wydać aż 3.100 zł z uwagi na koszt transportu. A przecież nadal zyskał rzecz o tej samej wartości, tj. 3.000 zł. Teoretycznie tak….ale przecież za 100 zł zyskał usługę transportu. Szybko o niej zapomni (jest to element poboczny transakcji), jednak nie zmienia to faktu, że za wydane 100 zł otrzymał jakąś korzyść. Firma kurierska dostarczyła mu towar pod drzwi.\nWracając do przykładu sprzedaży książki, opisanego w sekcji wyjaśniającej podwójny efekt każdej transakcji, pierwszy efekt jest równy środkom pieniężnym, które jest Ci winien klient. Drugi efekt, to wartość wygenerowanego przychodu. Ponadto, wartość tego, o ile zmniejszyły się zasoby Twoich książek, jest równa kosztowi, który poniosłeś.\nReasumując, ile dajesz (np. środków pieniężnych), tyle korzyści otrzymujesz :).\nIle otrzymujesz, tyle musisz zapłacić.\nJuż w tym momencie możesz zauważyć, że, aby uzyskać jakąś korzyść, musisz ponieść tego konsekwencje. Analogicznie, jeżeli doświadczasz niekorzystnego efektu, ma on odzwierciedlenie w jakimś pozytywnym zjawisku. Wyjaśnimy to w szczegółach.\nPo trzecie: Drugi efekt jest przeciwstawny do pierwszego\nZałóżmy, że dziś wypada termin płatności kredytu hipotecznego. Smutny dzień, bo ubywa Ci pieniędzy. Rano miałeś na koncie o 1.500 zł więcej. Teraz zaś musisz uzbierać te środki na nowo, do czasu płatności nowej raty. W kategoriach korzyści i konsekwencji zdarzenie polegające na płatności raty niesie za sobą negatywne konsekwencje w postaci wypływu środków pieniężnych. Pocieszę Cię – drugi efekt jest przeciwstawny do pierwszego. Zawsze. Skoro spłaciłeś kolejną ratę, masz teraz mniejsze zobowiązanie wobec banku. Jesteś o krok bliżej do spłaty całości kredytu. Poniosłeś nieprzyjemne konsekwencje, ale uzyskałeś również korzyść w postaci niższego kredytu.\nPodobnie jest z zatrudnieniem pracownika. Jesteś zobowiązany wprawdzie płacić mu wynagrodzenie, ale korzystasz z efektów jego pracy i dzięki temu Twoja firma funkcjonuje.\nWracając do naszego przykładu o sprzedaży książki, skoro masz więcej środków do otrzymania, to masz więcej przychodu. Skoro masz mniej przedmiotów, zrealizowałeś więcej korzyści.\nZatem, nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło :).\n… że nie każdy musi być księgowym. Podstawowa wiedza jednak zawsze się przyda, jeżeli prowadzisz Twoją Własną Firmę. W tym momencie zostawiamy Cię z przesłaniem, że\nile dajesz, tyle otrzymujesz\nZasada dualizmu – zasada podwójnego księgowania\nZadziwiające, jak podstawowa koncepcja księgowości, #zasadadualizmu, jest bliska naszemu codziennemu życiu. Jest to dowód też na to, że księgowość nie została wymyślona po to, aby #księgowy miał pracę, a właściciel Twojej Własnej Firmy kolejny obowiązek. Powstała po to, by zobrazować to, co dzieje się w życiu, w życiu Twojej Własnej Firmy.\nW dzisiejszym poście poznałeś zasadę podwójnego księgowania, wywodzącą się z koncepcji dualizmu. Jeżeli chciałbyś poćwiczyć albo potwierdzić swoje zrozumienie tej zasady, już za tydzień zajdziesz formularz z zadaniami i odpowiedziami. Będziesz mógł przeanalizować transakcje i ich podwójne efekty.\nZdajemy sobie sprawę, że niekoniecznie zaraz sięgniesz do podręcznika z księgowości, by zgłębiać jej tajniki. Spokojnie – w tej kategorii postów znajdziesz odpowiedzi na inne pytania księgowe. Kolejnym razem opowiemy, jak zasada dualizmu przekłada się na przedstawienie tego, co posiada TWF, czyli o zasadzie bilansowania.\n555 wyświetlenia0 komentarz


Solecka Noc Muzeów 2019 – Muzeum Solca im. Księcia Przemysła w Solcu Kujawskim\nSolecka Noc Muzeów 2019\nadmin 20 maja 2019 24 czerwca 2019 Aktualności\nTegoroczna edycja Nocy Muzeów w Muzeum Solca im. Księcia Przemysła przebiegła pod znakiem „Wiślanych opowieści”. Zanim jednak głos zabrali zaproszeni prelegenci, odbyła się skromna uroczystość wręczenia nagród laureatom VI edycji konkursu historycznego „Moja Mała Ojczyzna”, skierowanego dla uczniów klas trzecich soleckich szkół podstawowych.\nCykl wystąpień rozpoczął kapitan Franciszek Manikowski. Zebrani mogli wysłuchać jego wspomnień z wiślanej żeglugi, w których nie zabrakło soleckich akcentów. Następnie dr Adam Czarnecki przybliżył sposoby, którymi niegdyś łowiono ryby w Wiśle. Wykłady zakończył Roman Guździoł, który przygotował prezentację na temat ratownictwa wodnego i bezpieczeństwa na Wiśle.\nW czasie między prelekcjami goście muzeum mogli zwiedzić wystawę stałą oraz czasową pt. „Patron”. Sporym zainteresowaniem cieszył się „konkurs pieczątkowy” przygotowany przy współpracy z Soleckim Centrum Kultury oraz muzeum Ochotniczych Straży Pożarnych. Zgodnie z tradycją zwieńczeniem Nocy Muzeów był pokaz filmu „Muzeum Utracone”.\n← Otwarcie wystawy czasowej pt. „Patron”\nOtwarcie wystawy czasowej pt. „Ksiądz Jan Mąkowski i jego Ziemia Obiecana” →


Czy jest jeszcze szansa na babie lato? - Blog TVN Meteo\nBlog synoptyka TVN Meteo Arlety Unton-Pyziołek\nJesień ma różne oblicza\nCo za jesień w tym roku? Co dzień nisko zawieszone chmury, szum deszczu i chłód. Dom jest cały przemoczony, mokry dach i szyby w oknach, deski tarasu i kocie futerko. W lesie zapanowała cisza, wszystko się kuli i tuli do siebie.\n"Krytyczna wartość 400 ppm jest już stała". Konsekwencje mogą być tragiczne - 26-10-2016\nStężenie dwutlenku węgla w powietrzu nieustannie wzrasta. Meteorolodzy z WMO alarmują, że w 2016 roku odnotujemy rekordowo wysoki poziom, przekraczający niepokojący poziom 400 ppm. Powrócić do normy będzie bardzo ciężko. czytaj dalej\nOstatnie dni z jesienną szarugą zaczęły natrętnie nasuwać na myśl pytanie, czy tak już będzie do marca?\nDobrze, że w środę wyjrzy słońce zza chmur. Słoneczny poranek i złote mgły w wielu regionach kraju rozwiały przygnębienie. Przed nami nareszcie więcej słońca, dzięki układowi wysokiego ciśnienia znad zachodniej Francji. I chociaż znajdujemy się dziś w chłodnej masie powietrza polarnego, w której temperatura wzrośnie maksymalnie do 12 st. C na południu kraju, to jednak dopływ promieniowania słonecznego poprawia warunki biometeorologiczne i nasze nastroje.\nW tym roku październik gdzieś nam się zawieruszył. Niech nikogo nie zwiedzie kalendarz, daty to tylko pozory. Bo przecież październik to złote liście i grzejące jeszcze przyjemnie słońce. To babie lato, słoneczny wyż i ciepłe popołudnia. To późne czerwone jabłuszka na rozłożystych starych drzewach.\nA co mieliśmy na ogół w tym roku? Smutę, wilgoć, chłód i depresję. Drzewa owocowe już dawno pozrzucały liście, a jabłka pospadały. Jesień zawitała w ogrodach dużo szybciej niż zwykle. Złocące się drzewa po lasach i parkach robią co mogą, by stworzyć pozory złotej polskiej jesieni, ale i one w deszczu wyglądają smutno, a walające się po ziemi i gnijące w kałużach liście nie pozostawiają złudzeń. Cieplej już nie będzie…\nTulące się do siebie grzyby\nPaździernik według prognoz bardzo popularnej amerykańskiej NOAA (Narodowa Administracja ds. Oceanu i Atmosfery) miał być w miarę ciepły. Może i miejscami był, ale chmury i deszcz przyniosły wrażenie, że jest chłodniej i po prostu brzydko.\nAle co dalej? Jakiś czas temu długoterminowe prognozy na listopad amerykańskiej NOAA liczyły temperaturę wyższą od normy, łudząc, że będzie jeszcze przyjemnie, złoto-jesiennie. Obserwujemy jednak od jakiegoś czasu, że i te prognozy skręcają w niedobrym, chłodnym kierunku. Prezentowane teraz trzy warianty wyliczone przez model, czyli drogi, nad którymi zastanawia się pogoda, są bardzo odmienne. Dwie pierwsze są w miarę przyjemne i ciepłe, trzecia ostatnio zaprezentowana jest chłodniejsza. Według ostatnich doniesień Amerykanów, listopad w Polsce ma więc cechować się temperaturą poniżej normy, a opadami na północy i wschodzie powyżej normy, poza tym w normie.\nOdchylenie od normy temperatury powietrza na wysokości około 1,5 km w listopadzie 2016 – widoczny obszar chłodu nad wschodnią i środkową Europą\nPogoda na 16 dni: lodowaty początek listopada - 23-10-2016\nW ostatnim tygodniu października najpierw czeka nas duże ocieplenie, a później, na sam koniec miesiąca, solidne ochłodzenie. czytaj dalej\nNa globalnej mapie pola temperatury na wysokości około 1,5 km model wymalował na listopad potężny obszar chłodu obejmujący zachodnią Rosję, Skandynawię i Europę Środkową. To oznacza chłód dominujący w przyziemnej warstwie atmosfery. Płynąć by więc miały na ogół masy powietrza z kierunków północnych.\nCiekawie natomiast wygląda prognoza dla środkowej i wschodniej Rosji. Otóż Amerykanie, podobnie zresztą jak Rosjanie w Rosgidromet, prognozują w listopadzie temperaturę na obszarze Syberii powyżej normy.\nSkąd ten chłód? Najbliższe dni wcale nie wyglądają źle, później jednak ma być gorzej.\nW środę i czwartek (26 i 27 października) w Polsce będzie sporo słońca i temperatura miejscami przekraczająca 10 st. C. W piątek i sobotę (28 i 29 października) aktywny niż znad Skandynawii przyniesie więcej chmur, deszcz i silny wiatr do 80 km/h nad morzem, ale dość wysoką temperaturę, do nawet 13-15 st. C na południu kraju.\nWiększa koncentracja i aktywność seksualna. Jesień to nie tylko okres przeziębień i depresji - 25-10-2016\nJesienią często mamy chandrę. Jednak ta pora roku ma na nas również pozytywny wpływ, zwłaszcza na życie seksualne. Dodatkowo w tym okresie mamy lepszą pamięć. czytaj dalej\nW niedzielę rządy obejmie wyż znad Niemiec, pojawi się więcej rozpogodzeń. W poniedziałek i wtorek przesunie się nad krajem front atmosferyczny z opadami deszczu, przechodzącymi we wtorek, więc w pierwszy dzień listopada, w deszcz ze śniegiem na wschodzie i północy kraju. To oznacza dużą ilość wilgoci w powietrzu, rzędu 80-90 proc., czyli jesienną zgniliznę. Temperatura w masach powietrza płynących z północy wzrosnąć ma 1 listopada do zaledwie 2-3 st. C na wschodzie, 5-6 st. C w centrum i 8-9 st. C na zachodzie.\nDo połowy listopada w modelach meteorologicznych widać sporo układów niżowych znad Atlantyku i zatok chłodu. Jeszcze w początkach miesiąca jakieś kliny ciepła będą usiłowały wedrzeć się do nas od południa, ale po 6 listopada rozwija się potężna zatoka chłodu rozciągająca się do Arktyki po Włochy. A to oznacza prószący śnieg, coraz zimniejsze noce i dni.\nTrzeba więc gotować się na chłody, wyciągać ciepłe wełniane koce i swetry. Mój małżonek wyszedł z założenia, że przetrwa do wiosny dzięki nalewkom więc od pewnego czasu kroi w domu owoce pigwy i pigwowca, miesza różne orzechówki i rozstawia po kątach domu wielkie słoje z płynami w kolorze słońca…\nZatoka chłodu od Arktyki po Włochy według modelu GFS na 9 listopada\n... pogoda jest nomen-omen zaPYZIAŁA ..\n~xyz /2016-11-11 13:10\nnisko zawieszone chmury nie są normalne\nTa nisko zawieszona cienka warstwa chmur powstaje dzięki chemicznym smugom rozpylanym codziennie z samolotów, dlatego ta jesień tak nietypowa. Cele wojskowe . I prosze się nie śmiać, kto nie wierzy niech sprawdzi wieczorami lub wcześnie rano jak nie ma chmur ile jest samolotów latających w kratkę. Jeśli jest suche powietrze tworzy się mleczna mgła która daje opadająca na ziemię, wieczorami słońce podświetla ją na ciemnoczerwony i czarny kolor. Jeśli więcej wilgoci to mamy właśnie cienką warstwę chmur lub ciągłe opady. Zauważcie że bardzo rzadko zdarzają się burze jak dawniej. Albo długo pada, albo długo jest sucho.\n~wanda /2016-10-31 18:02\nWidać że to kobieta pisała\nTaka pogoda to dla prawdziwych facetów: czas na przygodę, wędrówkę po górach/ nareszcie pusto/ boating o tej porze roku wspaniała bryza\nA dla szanownej co to napisała ciepła kołderka herbata i facet gotowy do działania\n~nik /2016-10-30 17:14\nwszystko tu do bani pogoda , ekonomia i rzad co ja tu jeszcze robie ?\n~kkkk /2016-10-26 12:20


"Maranka 4" - Wiejskie Klimaty - Projekty domów z drewna - bali drewnianych.\nPROJEKT DREWNIANEGO DOMU „MARANKA” wersja 4 – to wygodny drewniany dom całoroczny, parterowy z użytkowym poddaszem. Przeznaczony dla 4 osobowej rodziny. Jest to dom na planie prostokąta z tarasem, ogrodem zimowym i gankiem. Dach dwuspadowy o nachyleniu połaci wynoszącym 45°. Ogrzewany kotłem na paliwo stałe z podajnikiem, oraz kominkiem pełniącym funkcję rekreacyjną. Ogrzewanie podłogowe w łazienkach, kuchni, wiatrołapie, przedpokoju, w pozostałych pomieszczeniach grzejniki. Wentylacja grawitacyjna. Ściany z bali o przekroju 14/24 cm. Źródłem inspiracji dla tego projektu były tradycyjne drewniane chaty mazurskie.\nMinimalne wymiary działki: 26,89 m/ 19,80 m\npow. użytkowa:129,1 m2\npow. zabudowy:139,1 m2\nkubatura (objętość budynku):687,0 m3


Buty podwyższające dla Mężczyzn nawet 10cm - buty dla niskich mężczyzn\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE ANTONIO +8 CM\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE COLOMBO +8 CM\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE ROSSI +8 CM\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE ANDREA +7 CM\n7 cm Wyższy\n6 cm Wyższy\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE PATRIZIO +7 CM\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE SPORTOWE CARLO +7 CM\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE AGATON +7 CM\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE LUCIANO +8 CM\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE FONTANA +8 CM\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE FLAVIO +8 CM\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE LEONARDO +7 CM\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE MARCELO +7 CM\nBUTY PODWYŻSZAJĄCE MARTINO +7 CM\nButy podwyższające dla mężczyzn - co je cechuje?\nObuwie na podwyższeniu to propozycja dla wszystkich mężczyzn, którzy nie są do końca zadowoleni ze swojego wzrostu. Teraz dzięki prostemu, a co najważniejsze – wygodnemu rozwiązaniu, Panowie mogą poczuć się i wyglądać dobrze w każdej sytuacji. Dzięki ergonomicznej konstrukcji, buty tego rodzaju są niezwykle dyskretne, a ich obcas jest praktycznie niewidoczny. Doskonale nadają się do noszenia na co dzień, jak również na specjalne okazje. Występują w licznych wzorach i rozmiarach, dlatego bez problemu wybierzesz dla siebie najbardziej odpowiedni model.\nButy męskie podwyższające - budowa i wygląd\nPodczas produkcji butów podwyższanych zastosowano szereg innowacyjnych rozwiązań, które sprawiają, że jest to obuwie niezwykle chętnie wybierane przez mężczyzn. W zależności od konkretnego modelu mogą dodać od 6 do nawet 12 cm wzrostu. Różnica będzie zatem widoczna gołym okiem, za to podwyższenie ukryte w podeszwie - zupełnie niezauważalne. Buty Farettiwyróżnia przy tym najwyższa jakość, gdyż wykonane zostały wyłącznie z wysokogatunkowych materiałów, takich jak. m.in. skóra naturalna. Zapewniają one stopie przewiewność, a także maksymalny komfort podczas użytkowania. Pod tym względem często zyskują przewagę nad standardowymi modelami obuwia. Cechuje je przy tym dbałość o każdy detal. Właśnie z tego powodu prezentują się nienagannie i pasują do dowolnej stylizacji.\nButy dla niskich mężczyzn? Wybierz buty podwyższające dla mężczyzn nawet 10 cm!\nNiski wzrost to kompleks wielu mężczyzn. Na co dzień wymaga się od Panów postawnej sylwetki oraz dużej pewności siebie. Nie każdy Pan czuje się jednak komfortowo w sytuacji, gdy jest niższy od swojej partnerki czy koleżanek z pracy. Często prowadzi to do zaniżonej samooceny, a przecież łatwo i szybko można ten problem wyeliminować. Wystarczy wybrać odpowiednie obuwie z podwyższeniem. W ten sposób można odzyskać pewność siebie, bez narażania się na kpiny. Podwyższenie jest bowiem niewidoczne, więc nie trzeba nikogo informować, że wzrost zawdzięczamy specjalnym butom. Ile cm można zyskać dzięki odpowiedniemu obuwiu? To zależy już tylko od indywidualnych preferencji. Tego rodzaju buty mogą dodać aż do 12 cm. To bardzo duża różnica, jednak zupełnie niedostrzegalna w samej konstrukcji obuwia. Buty podwyższające dla mężczyzn nie doprowadzają do sztucznego efektu. Całość wygląda niezwykle naturalnie, a to przecież najważniejsze.\nDlaczego warto nosić buty podwyższające wzrost?\nPowodów, dla których warto zdecydować się na zakup butów podwyższających jest cały szereg. Spośród nich na uwagę zasługuje chociażby poprawa wyglądu. Eleganckie trzewiki czy sportowe adidasy potrafią zmienić nie tylko wzrost, ale również całą sylwetkę, która staje się smukła. To doskonała metoda na poprawę drobnych mankamentów. Zmiana wyglądu wpływa także na samopoczucie oraz myślenie o sobie samym. Znacznie łatwiej o dobry nastrój, kiedy cechuje Cię zadowolenie ze swojej prezencji. Buty podwyższające wzrost mają zatem znaczny wpływ na pewność siebie. Wysocy mężczyźni są przy tym uważani za bardziej atrakcyjnych, a pierwsze wrażenie może okazać się bardzo ważne w relacjach międzyludzkich. Obuwie z pewnością sprosta wszystkim wymaganiom.\nObuwie podwyższające dla mężczyzn – dla kogo?\nButy podwyższające wzrost zostały stworzone głównie dla mężczyzn, którzy chcieliby dodać sobie od kilku do kilkunastu centymetrów. Nie oznacza to jednak, że są one dedykowane wyłącznie bardzo niskim Panom. Nosić może ja praktycznie każdy, kto tylko pragnie stać się nieco wyższym niż dotychczas, a jednocześnie nie ma zamiaru rezygno wać z wygody. Bez wątpienia przypadną do gustu osobom ceniącym elegancję, a także tym stawiającym na bardziej sportowy look. Wszystko to dzięki bogatej ofercie sklepu Faretti, gdzie dostępne są rozmaite modele obuwia podwyższającego. Nie ma także żadnych ograniczeń wiekowych dotyczących tych butów. Nie wpływają one w negatywny sposób na kręgosłup, dlatego będą równie dobre dla nastolatków, jak również dla dojrzałych mężczyzn.\nButy na podwyższeniu dla mężczyzn – ile kosztują?\nNie ma skutecznej terapii, która potrafiłaby dodać człowiekowi 8-12 cm wzrostu. Na szczęście są za to buty Faretti – dzięki nim staniesz się wyższy zaraz po załozeniu. Buty dla mężczyzn podwyższające są niezwykle wytrzymałe, co zawdzięczają przede wszystkim solidnej budowie. Zdecydowanie warto zainwestować w wysokogatunkowy produkt, zakup jednej pary bez większych problemów wystarczy na długie lata. Ich koszt zależy od konkretnego rodzaju butów, niemniej nie cechuje ich przesadnie wysoka cena, dlatego każdy może sobie na nie pozwolić. To bardzo dobra inwestycja, dlatego warto zastanowić się nad takim rozwiązaniem. Nakładając buty podwyższające, zyskuje się kilka cm oraz wyprostowaną, smukłą sylwetkę, która przyciąga wzrok wielu kobiet. Co więcej, wzrost ma bardzo duże znaczenie w relacjach z innymi ludźmi, gdyż wpływa na to, jak jesteś postrzegany. Jeśli zdecydujesz się na tego rodzaju buty, zadbasz o swój sukces oraz pewność siebie.\nButy dla mężczyzn podwyższające w modzie! Zobacz, jak nosić obuwie podwyższające\nMoże wydać się to zadziwiające, ale obuwie z podwyższeniem jest teraz niezwykle modne. Wystarczy spojrzeć na znane sportowe marki i ich produkty. Gruba, kilkucentymetrowa podeszwa staje się już normą, nawet w kolekcjach od topowych projektantów. Zazwyczaj jednak przesadnie rzuca się w oczy, co wygląda dość sztucznie i jest natychmiastowo zauważalne. Właśnie dlatego o wiele lepiej zdecydować się na zakup butów Faretti, gdyż ich budowa spełnia najwyższe standardy wygody, a także jakości. Ukryte podwyższenie w podeszwie zapewnia wysoki komfort stopie i w żaden sposób nie przekłada się na zmianę stylu chodzenia. To bardzo dobry wybór dla każdego, kto potrzebuje wyższego obuwia. Nie zastanawiaj się więc dłużej i wybierz stylowe, komfortowe obuwie podwyższające. Wszystkie modele zostały zaprojektowane w taki sposób, aby wpisywać się w modną, uniwersalną stylistykę. Nie zabraknie wśród nich obuwia w odważnych kolorach, jak i w stonowanych barwach, które okażą się idealne do noszenia na co dzień.\nButy męskie podwyższane – kiedy można je nosić?\nNie wszyscy mężczyźni, którym chociaż trochę przeszkadza ich wzrost, chcą zmieniać to na co dzień. Są jednak pewne sytuacje, kiedy okazja wymaga jak najlepszej prezencji. Wtedy zdecydowanie warto założyć podwyższające buty męskie. Jedną z nich może być m.in. ślub. Podczas tej uroczystości partnerka z pewnością nałoży buty na obcasie, jeśli więc nie chcesz od niej za bardzo odstawać, zdecyduj się właśnie na buty z podwyższeniem dla mężczyzn. W naszej ofercie znajdziesz także obuwie eleganckie, w tym pantofle. Okażą się one wspaniałym wyborem na imprezy firmowe czy przyjęcia w gronie rodziny. Modele są przy tym dostępne w wielu kolorach oraz rozmiarach, łatwo je zatem dopasujesz do garnituru bądź szykownego stroju. Poza butami eleganckimi proponujemy również obuwie sportowe, doskonałe do aktywności fizycznej. Zostało ono zaprojektowane specjalni do zwiększonego wysiłku. Cechuje się zastosowaniem przewiewnych materiałów. Zachęcamy także do zapoznania się z butami podwyższanymi, przeznaczonymi na co dzień. Ich design sprawia, że można je założyć do jeansów, spodni dresowych czy nieco bardziej eleganckich ubrań do pracy.\nChcesz dobrze wyglądać i czuć się pewnie w każdej sytuacji, bez względu na to, gdzie się znajdujesz? Wybierz obuwie podwyższające dla mężczyzn i ciesz się z dodatkowych centymetrów wzrostu. Buty Faretti to proste rozwiązanie, które w jednej chwili pomoże Ci odmienić dotychczasowe życie!\nA może buty męskie na obcasie?\nPostaw na dodatkowe centymetry bez konieczności rezygnowania z klasy, szyku i elegancji. Zwykłe obcasy mogłyby wyglądać dość niepoważnie, jednak podwyższenie ukryte wewnątrz obuwia pozwoli Ci szybko osiągnąć świetne rezultaty, dzięki którym z powodzeniem odnajdziesz się w towarzystwie. Kiedy kobieta zakłada szpilki, wie doskonale, co chce w ten sposób osiągnąć. Dzięki temu, że szpilka podwyższa i wysmukla nogę, przedstawicielka płci żeńskiej szybciej wpada facetowi w oko. Dlatego nawet jeżeli idzie przez miasto, popijając sojowe latte zakupione w popularnej sieciówce, może zostać przez Ciebie zauważona.\nTylko co robić, jeżeli jesteś niższym facetem, a przynajmniej Twój wzrost jest mniejszy, kiedy ona jest na szpilkach? Otóż tricki polegające na dodaniu swojemu wzrostowi kilku centymetrów są od jakiegoś czasu nie tylko domeną kobiet. Projektanci obuwia męskiego doskonale rozumieją problemy niskich mężczyzn. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom coraz to liczniejszego grona Panów, stworzyli męskie buty na obcasie, które pozwalają zyskać kilka centymetrów. Jeśli założysz takie buty podwyższające opinie kobiet, które na Ciebie ukradkiem spoglądają, będą z pewnością pozytywne. Staniesz się wyższy, przystojniejszy i będziesz wyglądać znacznie lepiej w każdym eleganckim stroju.\nUtarł się w społeczeństwie pewien stereotyp dotyczący męskości. Panowie nie tylko powinni odznaczać się umiejętnościami technicznymi, siłą i odwagą. Ich wygląd, postawa, sylwetka również mają znaczenie. Elementem męskości jest więc wzrost. Niektóre kobiety przykładają do niego dużą wagę i nie czują się komfortowo w towarzystwie niższych mężczyzn, czasami rezygnując z noszenia obcasów, które tak uwielbiają. W takiej sytuacji z pomocą przychodzą buty męskie na wysokim obcasie. Takie obcasy dla mężczyzn skutecznie podwyższą Twój wzrost o kilka centymetrów i wyrównają dysproporcję między Tobą a Twoją partnerką. Buty męskie z wysokim obcasem wyglądają nieco inaczej niż noszone przez kobiety szpilki, słupki czy koturny. Dostępne są m.in.:\nkoturny dla mężczyzn;\nmęskie buty ślubne z podwyższeniem;\nbuty do garnituru na obcasie;\nbuty zimowe z obcasem;\npodwyższające buty sportowe.\nButy z podwyższoną podeszwą dla mężczyzn\nTym, co odróżnia obcasy męskie od damskich, jest ich specyficzna budowa. Mężczyznom nie zależy przecież na tym, żeby noga wyglądała jakoś szczególnie smukło - i tak chowają je pod materiałem garniturowych spodni. Dzięki temu takie wysokie buty do garnituru nie rzucają się w oczy i sprawiają wrażenie normalnych, płaskich pantofli. Chociaż podwyższenie spełnia właściwie swoją funkcję, nie jest wyeksponowane tak, jak ma to miejsce w przypadku damskich szpilek. Dlatego też patrząc na tego rodzaju buty męskie obcas ma standardowe półtora lub trzy centymetry - a to, co zostało schowane wewnątrz, pozostaje słodką, męską tajemnicą. W kwestii tematu, którym są buty podwyższające dla mężczyzn opinie są tak różne jak ich właściciele. Jedno jest pewne - użytkownicy tego typu obuwia chwalą sobie buty męskie z wysokim obcasem i nie zamierzają przestać ich używać. A noszą je nie tylko do oficjalnego stroju, ale korzystają z nich na co dzień, do zwyczajnych stylizacji, do pracy oraz na spotkania ze znajomymi. Dlatego buty dodające wzrostu możesz śmiało zakładać na każdą okazję, by czuć się komfortowo, pozbyć się kompleksów i nie zwracać uwagi na niski wzrost. Doceni to z pewnością przebywająca obok Ciebie kobieta, ponieważ nie będzie musiała garbić się ani rezygnować z noszenia szpilek.\nMęskie buty na obcasie? co to takiego?\nZ pewnością buty na obcasach dla mężczyzn dopiero zaczną zdobywać popularność, ponieważ większość Panów woli ukrywać swoje niedoskonałości. Niewątpliwie niski wzrost nie odbiera zalet mężczyźnie, jednak może wpływać na powodzenie szczególnie u wysokich kobiet. Gdy bliżej przyjrzymy się tematowi, którym są buty męskie wysoki obcas nie stanowi prawdziwej nowości w obuwnictwie. Z takich butów korzystają m.in. aktorzy, prezenterzy telewizyjni, politycy, osoby pełniące funkcje publiczne, które nierzadko wyglądem budują swój wizerunek. Chcąc wywrzeć pierwsze dobre wrażenie, zainteresować innych swoją osobowością, zaprezentować się z jak najlepszej strony, trzeba zadbać o swój wygląd, a czasami i o swój wzrost. Wielką zaletą podwyższanych butów jest ich dyskrecja oraz wysoki komfort noszenia. Stopa nie męczy się nawet przy całodniowym chodzeniu w eleganckim obuwiu na koturnie. Dodatkowo odpowiednio dobrane wkładki mogą poprawić ich wygodę użytkowania.\nZimowe buty podwyższające\nGarnitury noszone solo są opcją na wiosnę czy letni dzień - wtedy Panowie wybierają przewiewne materiały takie jak len. Jednak co robić, by w zimie pomimo dużych mrozów prezentować się elegancko oraz dostojnie i nie odmrozić sobie stóp? Z pomocą przychodzą męskie buty podwyższające zimowe, które oprócz dodania kilku centymetrów do Twojego wzrostu sprawią, że będziesz czuł się komfortowo. Buty wykonane są z wysokogatunkowego materiału pozwalającego skórze stóp oddychać. W wersji zimowej obuwie jest dodatkowo ocieplone i zaimpregnowane przed działaniem wody. Dzięki temu nie musisz rezygnować ze swoich ulubionych męskich butów na obcasie - wystarczy, że zaopatrzysz się w parę zimowych obcasów. Zimowe buty zostały zaprojekowane taki sposób, by obcasy były nie tylko niewidoczne, ale także zapewniały wygodę noszenia. W przeciwieństwie do damskich szpilek w butach męskich na obcasie nacisk stopy rozkłada się równomiernie.\nButy męskie na obcasie 10 cm\nKoturn w obuwiu męskim został tak zaprojektowany, aby był jak najmniej widoczny, a jednocześnie spełniał swoją funkcję polegającą na podwyższeniu atrakcyjności mężczyzny. Z tego względu dostępne w naszej ofercie buty 10 cm stanowią optymalny dodatek wysokości Twojego wzrostu, zapewniając jednocześnie ulgę dla stóp i nóg. Większości kobiet podwyższenie wzrostu o dziesięć centymetrów w zupełności wystarczy - zarówno one, jak i Ty będą śmielsze, bardziej rozmowne, otwarte. Dzięki temu poczujecie się lepiej w swoim towarzystwie. Panie najprawdopodobniej nawet nie zauważą noszonych przez Ciebie butów na obcasie, zwracając uwagę na Twoją osobowość, opowiadane historie, śmieszne żarty. Jeśli chodzi o doskonałe buty męskie podwyższające opinie na temat naszych produktów są pozytywne. Zdaniem większości mężczyzn, kupujących obuwie z naszej strony internetowej, dzięki męskim butom na wysokim obcasie problem niskiego wzrostu zostaje rozwiązany. Warto zauważyć, że oferowane w naszym sklepie internetowym obuwie z obcasami męskimi charakteryzuje się dużą estetyką wykonania i dbałością o każdy, nawet najmniejszy detal. Męskie buty na wysokim obcasie wyróżnia wygoda noszenia, którą znacząco podnoszą specjalnie wyprofilowane wkładki. Dzięki temu buty są bardzo komfortowe, a jednocześnie eleganckie i nadają się do założenia na każdą okazję. Pamiętaj, że wzrost nie decyduje o tym, żebyś mógł poczuć się pewny siebie. Pozbądź się kompleksów i czuj się dobrze każdego dnia, nosząc nasze buty z podwyższeniem!


W ciągu najbliższej dekady liczba stomatologów dziecięcych może wzrosnąć aż o 60 proc. Jednak bez wsparcia systemowego i odpowiedniej polityki państwa może się okazać, że podaż przerasta popyt na ich usługi, raportuje American Academy of Pediatric Dentistry (AAPD).\nRynek stomatologiczny jest w okresie transformacji - wielu dentystów odsuwa przejście na emeryturę, zaś studia stomatologiczne mają coraz większe powodzenie wśród młodych ludzi. Jak ten wzrost liczby dentystów wpłynie na stomatologię dziecięcą wyjaśnia badanie opublikowane na łamach Journal of the American Dental Association.\nW roku 2016 na terenie całych Stanów Zjednoczonych pracowało 6 530 dentystów dziecięcych, jeśli aktualny trend utrzyma się to w 2030 roku liczba tych specjalistów sięgnie 10 560. Jednak w opinii prowadzącej badanie dr Simona Surdu, z University at Albany School of Public Health in Albany liczba lekarzy dentystów zajmujących się najmłodszymi pacjentami, rośnie szybciej niż popyt na prowadzone przez nich zabiegi, O ile liczba specjalistów w ciągu najbliższej dekady wzrośnie o 62 proc., to zapotrzebowanie na ich usługi zwiększy się o zaledwie 2 proc. Czyli według szacunków da pracę zaledwie 140 dodatkowym dentystom!\nStomatolodzy dziecięcy realizują kluczowe dla zdrowia jamy ustnej usługi dla najsłabszej grupy społecznej, małych dzieci z rodzin o niskich dochodach i tych wymagających szczególnej opieki zdrowotnej. Większa liczba tych specjalistów oznacza lepszy dosstęp do wysokiej jakości opieki stomatologicznej dla najmłodszych pacjentów i większe szanse na uniknięcie chorób jamy ustnej, podkreślała dr Kevin Donly prezydent AAPD.\nJednak tysiące dentystów mogą w przyszłości nie mieć pracy, jeśli za wzrostem ich liczby nie pójdą także zmiany systemowe. Jeśli jednak rząd podejmie właściwe kroki, by opieka stomatologiczna była w równym stopniu dostępna dla dzieci z różnych grup społecznych, to popyt na leczenie w grupie dzieci do 18 r. ż. będzie na wystarczającym poziomie, by w 2030 roku 8 630 stomatologów dziecięcych miało wypełnione grafiki przez cały tydzień.