Zagroda 01_2015 - MAGAZYN OGÓLNOPOLSKI zagroda - Rolnictwo\nNr 1 (56) 2015 r.\nUKAZUJE SIĘ OD 1998 ROKU\nARiMR: udało się uzyskać wszystko\nMaszyna Rolnicza Roku 2015\nTargowy Lider – Szepietowo\nTeraz ciągnik Farmtrac\nWykorzystaj to i kup teraz ciągniki,\nw atrakcyjnej cenie. Śpiesz się!\nFarmtrac Tractors Europe Sp. z o.o. | ul. Przemysłowa 11 | 11-700 Mrągowo | Polska\nInfolinia: 896 749 014 lub: 600 957 608, 608 370 198, 790 549 777\nE-mail fa[email protected]\n* Ceny netto po obniżce. Treść zawarta w reklamie ma charakter informacyjny i nie stanowi oferty handlowej w rozumieniu Art. 66 par.1 Kodeksu Cywilnego oraz innych właściwych przepisów prawnych. Promocja dotyczy\nciągnika 675DT, szczegóły promocji na stronie www.farmtrac.pl. Wszelkie wiążące ustalenia dotyczące ceny, wyposażenia i specyﬁkacji ciągników następują każdorazowo w indywidualnej umowie sprzedaży zawieranej\nprzez strony. Oferta ważna do wyczerpania zapasów.\n8 Nisko, coraz niżej\n10 Oko w oko z klientem\n12 Protesty „milionerów”\n14 Udało się uzyskać wszystko\n16 Wyroby z najwyższej półki\n18 Medale dla Hanki\n19 Targowy Lider\n22 Kukurydza jest coraz ważniejsza\n24 Kiszonka z kukurydzy – energia z całej rośliny\n26 Chleba naszego pełnoziarnistego...\n28 Herbicydy kukurydziane\n32 Odchwaszczanie zbóż\n36 Silna pozycja\n38 Impreza, jakich mało\n40 KRUS – bezpieczeństwo pracy\n– energia z całej\n42 New Holland zwiększa osiągi kombajnów\n44 Ładowacze do każdego ciągnika\n46 Od szczegółów zależy jakość maszyny\n50 Uzasadniony dobór maszyn\n52 Jak skutecznie zabezpieczyć maszyny rolnicze?\n53 Targi w Szanghaju\n54 Przepis na odmłodzenie wsi\n55 ARR: Dopłaty do przechowywania wieprzowiny\n56 Rolnictwo z bydłem w tle\n57 ASF – afrykański pomór świń\n• GARDENIA, Targi Ogrodnictwa, Poznań (26-28.02),\n• XV Międzynarodowe Targi FERMA BYDŁA,\nXVIII Międzynarodowe Targi FERMA ŚWIŃ I DROBIU,\nŁódź (20–22.02), www.targiferma.com.pl\n• AGRO-PARK, Targi Rolnicze, Lublin (7–8.03),\n• XXI Międzynarodowe Targi Techniki Rolniczej AGROTECH,\nKielce (27–29.03), www.targikielce.pl\n• Forum Pszczelarskie, Sielinko (11.04), www.pszczolywzp.pl\n• Targi Ogrodnicze WIOSNA 2015, Słupsk (11–12.04),\n• AGROTRAVEL, VII Międzynarodowe Targi Turystyki\nWiejskiej, Kielce (10–12.04), www.agro.travel\n• AGROMASZ, Wiosenne Targi Rolno-Ogrodnicze,\nMarszew (12.04), [email protected]\n• V Podlaskie Targi Mechanizacji Rolnictwa i Ogrodnictwa,\nKorycin (26.04), www.targiwbialymstoku.pl\nRedakcja: 00-924 Warszawa, ul. Kopernika 36/40, tel. 22 551 55 73, 22 620 81 56\nRedagują: Zdzisław Przybyłowski – redaktor naczelny (tel. 506 085 020),\nKrzysztof Gawrychowski – z-ca red. naczelnego (tel. 501 108 861),\nLidia Biernacka (sekretarz redakcji) (tel. 884 999 858), Ewa Kłosiewicz,\nStanisław Lewandowski, Edmund Szot, Jan Wyganowski.\nWydawca: OFI Krzysztof Gawrychowski, 00-739 Warszawa, ul. Stępińska 6/8.\nDrukarnia: MDruk, Warszawa.\nTekstów niezamówionych rdakcja nie zwraca. Zastrzega sobie prawo skracania i opracowania redakcyjnego tekstów\nniezamówionych. Za treść reklam i ogłoszeń redakcja nie odpowiada. Pismo rozprowadzane bezpłatnie.\nAgregat uprawowy wyprodukowany\nprzez Þrmę Agro-Tom jest przeznaczony\ndo przedsiewnej uprawy gleby po orce\nlub innej obróbki roli. Odpowiednie\nskonÞgurowanie agregatu umożliwia\nprzygotowanie pola do siewu po jednym przejeździe. Jest sprzętem wysokiej\njakości, charakteryzuje się prostą i trwałą budową. Dzięki możliwości hydraulicznego składania do transportu jest\nmaszyną niezwykle praktyczną. Rama\nagregatu jest wykonana ze stali gatunkowej z proÞli grubościennych. Każda\nmaszyna marki Agro-Tom jest malowana proszkowo po wcześniejszym śrutowaniu metalu do czysta. Agregat UPH\ndostępny jest w szerokości roboczej 4,0;\n4,5; 5,0; 6,0 [m]. Można go nabyć w wersji zawieszanej oraz w półzawieszanej,\nz dyszlem i kołami transportowymi.\nWyposażony jest w listwę wyrównującą,\nprzednią i tylną z regulowanym kątem\npracy i dociskiem sprężynowym, wał\npłaskownikowy przedni i tylny o średnicy 370 mm, trzyrzędową sekcję zębów\nsprężynowych wzmacnianych z płynną\nregulacją głębokości do 12 cm oraz wał\ntylny crosskill o średnicy 370 mm. Agregat dodatkowo można wyposażyć w hydrauliczną regulację głębokości pracy\nsprężyn oraz sprzęg do siewnika. Firma\nAgro-Tom posiada w swojej ofercie również kompaktowy agregat uprawowy\nprzeznaczony do pracy z mniejszymi\nciągnikami. Jest on oznaczony symbolem UP i występuje w szerokościach 2,5;\n3,0; 3,5; 4,0 m. Więcej o Þrmie AGROTOM na str. 46–47.\nNowy Roundup Flex 480, wysokiej\nskuteczności preparat chwastobójczy,\nprzeznaczony jest do stosowania wiosną\nna polach (przed siewem lub sadzeniem\nroślin uprawnych, po siewie, a przed\nwschodami kukurydzy i cebuli, przed\nzbiorem pszenicy ozimej i rzepaku ozimego), na ścierniskach, w uprawie jabłoni, czarnej porzeczki, na użytkach\nzielonych, a także do likwidacji ugorów\ni odłogów. Doskonale sprawdzi się również w czasie przygotowania gleby pod\nszkółki i uprawy leśne oraz do desykacji\npszenicy ozimej i rzepaku ozimego.\nProdukt wyróżnia szybkie pobieranie i przemieszczanie do korzeni substancji czynnej, możliwość stosowania\nw niesprzyjających warunkach i wysoka skuteczność działania.\nPrzewagę nad preparatami generycznymi daje mu możliwość aplikacji już\ngodzinę po opadach deszczu i rozpoczęcia prac polowych nawet po 24 godzinach od zabiegu. Wyróżnia go także\nskuteczność przy temperaturze od 2º C\ndo 30º C i wydłużony do 6 lat termin\nNowa formulacja Roundup Flex 480,\noparta na soli potasowej glifosatu, zapewnia wysoką koncentrację i zmniejsza o ok. 30 proc. dawki preparatu na\n1 ha. Efektywne stosowanie Roundup\nFlex 480 możliwe jest dzięki szerokiej\npalecie opakowań: 1 l (w innowacyjnej\nwersji), 5 l, 20 l i 200 l.\nNowy produkt jest piątą generacją\nmarki Roundup Þrmy Monsanto, obecnej na rynku od ponad 40 lat.\nW miesiącach kwiecień 2014 r. – styczeń 2015 r. do podmiotów skupujących\ndostarczono ok. 8,85 mld kg mleka po\nprzeliczeniu na mleko o referencyjnej\nzawartości tłuszczu (wg danych zaczytanych do systemu informatycznego ARR\nna dzień 26.02.2015 r.). Stopień wykorzystania kwot indywidualnych przysługujących dostawcom hurtowym po\n10 miesiącach roku kwotowego 2014/\n2015 wyniósł ok. 89,52 proc. Natomiast\nszacunkowy stopień wykorzystania\nkwoty krajowej dostaw ukształtował się\nna poziomie 89,20 proc.\nW okresie IV 2014 – I 2015 ilość skupionego mleka była na poziomie wyższym o 5,34 proc. niż w tym samym\nokresie roku 2013/2014. W styczniu\n2015 r. do podmiotów skupujących\ndostarczono 857,01 mln kg mleka,\ntj. o 0,57 proc. więcej niż przed rokiem.\nW sytuacji, gdy dynamika skupu\nmleka utrzyma się na dotychczasowym\npoziomie, wysokość przekroczenia\nprzez Polskę kwoty krajowej dostaw\nmoże wynieść ponad 7 proc., co skutkować będzie koniecznością uiszczenia\nopłaty wyrównawczej w wysokości\nznacząco wyższej niż opłata za rok\nAgroLaur Wolności RP\nPodczas niedawnej AgroGali 25-lecia\nWolnej Polski, która odbyła się w Auli\nKryształowej SGGW w Warszawie Þrma\noroFOSFAN SA ze Szczecina została uhonorogorii\nwana AgroLaurem Wolności RP w kategorii\nAgro Partner 25-lecia (1989–2014). W trakcie\ngali uhonorowano ponad 100 zasłużonych\npartnerów, rolników i przetwórców żywności.\nW uroczystości wziął udział m.in. wiceprezes Rady Ministrów i Minister Gospodarki Janusz Piechociński.\nFOSFAN – to niezawodny partner. Oferuje wysokiej jakości\nnawozy rolnicze produkowane w oparciu o najnowocześniejsze zdobycze nauki i techniki z jednoczesnym poszanowaniem środowiska naturalnego. Pracuje zgodnie ze standardami ISO, zdobywając co roku wiele prestiżowych nagród oraz\nwyróżnień w konkursach, na wystawach i targach.\nW marca 2015 r. nastąpiła zmiana na stanowisku prezesa zarządu Þrmy Syngenta Polska.\nMichała Ciszaka zastąpił Marek Łuczak (fot.),\ndotychczasowy dyrektor sprzedaży na Polskę\nWschodnią. Syngenta stworzyła również skonsolidowane stanowisko dyrektora sprzedaży,\nktóre objął Adam Ciaś, dotychczasowy dyrektor\nsprzedaży na Polskę Zachodnią.\nMarek Łuczak związany jest z Þrmą Syngenta od 27 lat. Ma\nwieloletnie doświadczenie kierownicze, które zdobywał pracując m.in. jako szef oddziału Þrmy Syngenta w Szwajcarii,\nglobalny menedżer herbicydów oraz dyrektor generalny na\nUkrainie. Od 2010 roku pracował na stanowisku dyrektora\nsprzedaży na Polskę Wschodnią. Wraz z odejściem Marka Łuczaka z dotychczasowej funkcji Syngenta utworzyła skonsolidowane stanowisko dyrektora sprzedaży na całą Polskę.\nObjął je Adam Ciaś, który przez 20 lat pracy w Syngenta\nsprawował wiele kierowniczych funkcji.\nNOWA PUBLIKACJA „ZAGRODY”\nśrodków jących wlaściw\n„Podstawowym czynnikiem plonotwórczym\nw uprawie roślin uprawnych jest żywienie\nroślin, na które składa się żywienie poprzez\nnawożenie gleby oraz żywienie dolistne\n(zwane także dokarmianiem roślin).\nEwolucyjnie, rośliny są przystosowane do\npobierania składników pokarmowych\nz roztworu glebowego przez system\nkorzeniowy. Wprowadzanie do gleby\nmakro- i mikroskładników pozostaje więc\ngłówną metodą żywienia roślin. We\nwspółczesnej produkcji roślinnej, przy\nwysokim genetycznym potencjale\nprodukcyjnym nowoczesnych odmian,\nwygórowanych oczekiwaniach odnośnie\npoziomu plonowania oraz jakości\npłodów rolnych, nie można ograniczyć\nsię tylko do żywienia roślin poprzez\nsystem korzeniowy. Nie będzie on\nodpowiednio wydajny, szczególnie\nw przypadku upraw o krótkim okresie\nO nawożeniu, środkach wapnujących, stymulatorach wzrostu\ni środkach poprawiających\nwłaściwości gleby piszą także\ninni wybitni specjaliści.\nFirma Cheminova Polska w nadchodzącym\nsezonie wprowadza na rynek nowy insektycyd\ndo zwalczania słodyszka rzepakowego. Fyfanon 440 EW uzyskał rejestrację w 2014 roku,\nale na tyle późno, iż w sprzedaży jest dopiero\nteraz. To najnowsza broń w walce ze słodyszkiem. Substancja aktywna produktu pozwala szybko i skutecznie zwalczyć sakodnika, nawet\ntego, który uodpornił się na inne\nGłówne cechy nowego insektycydu to: szybki efekt stosowania, najwyższej\nklasy skuteczność, wydłużony czas ochrony,\nniewrażliwy na odporności. Właściwie zastosowany nie zagraża pszczołom.\nPodstawowym składnikiem produktu Fyfanon 440 EW jest malation. To substancja czynna\nz grupy środków fosforoorganicznych. Na słodyszka działa kontaktowo, żołądkowo i gazowo.\nW roślinie wykazuje się działaniem wgłębnym.\nProdukt jest polecany do stosowania po pojawieniu się pierwszych chrząszczy na plantacji,\nprzed kwitnieniem rzepaku, w okresie pąków\nkwiatowych – od fazy, gdy pąki są zamknięte\nw liściach (BBCH 50) do fazy, gdy widoczne są\nnadal zamknięte, pojedyncze pąki kwiatowe\n(kwiatostany boczne, BBCH 57).\nWięcej informacji: www. fyfanon.pl lub www.\nZ okazji 25-lecia Þrmy ADOB\nna rynku pojawia się pięć nowych nawozów. Są to nawozy\nw postaci stałej do rozpuszczania\nw wodzie i stosowania dolistnego. ADOB Mikro Zboże i ADOB\nMikro Rzepak to nawozy o wysokiej zawartości mikroskładników\ndostosowane do potrzeb pokarmowych tych\nupraw. Nawozy typu ADOB ProÞt są nawozami uniwersalnymi do stosowania w uprawach\nrolniczych i sadowniczych. Mikroskładniki zawarte w tych nawozach takie jak Cu, Fe,\nMn i Zn są chelatowane przez EDTA zgodnie\nz ustawą nawozową UE. Nawozy te nie zawierają aminokwasów i dzięki temu są nawozami\nposiadającymi znak WE.\nW Zakopanem odbyła się XXIII Szkoła Zimowa Hodowców Bydła. Organizatorzy Szkoły starają się systematycznie podejmować najważniejsze\naktualne problemy nurtujące reprezentantów nauki i praktyki, zainteresowanych chowem i hodowlą bydła. Rokrocznie Szkoła gromadzi około\n200 osób z kraju i zagranicy. Daje zatem możliwość nawiązywania nowych\nkontaktów z reprezentantami świata nauki, z hodowcami, organizacjami\nczy Þrmami komercyjnymi.\nTematyka XXIII Szkoły obejmowała między innymi następujące zagadnienia:\n• genetyka i hodowla bydła\n• żywienie bydła\n• ekonomika produkcji mleka i wołowiny\n• nowe techniki w chowie bydła mlecznego\n• aktualne osiągnięcia badawcze Katedr i Instytutów krajowych i zagranicznych.\nGłównym organizatorem Szkoły, jak co roku, był Uniwersytet Rolniczy\nim. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Instytut Nauk o Zwierzętach, Zakład\nImprezy targowo-wystawiennicze są okazją do zaprezentowania\nnowości. Szalony wyścig do zdobycia klienta trwa w najlepsze.\nEksponowane są najnowsze środki ochrony roślin, nowoczesne\ntechnologie stosowane w budownictwie, przetwórstwie... Jadnak najwięcej nowinek dostarczają nam producenci maszyn. Konstruktorzy czynią\nwszystko, by zadowolić najbardziej wybrednego nabywcę. Ale w gronie\nwystawców zawsze można znaleźć miłośników staroci. Wygrzebane z zapomnienia, najczęściej po mozolnej i kosztownej renowacji, stają się zapierającymi dech w piersiach skarbami.\nByć może w zakamarkach również waszego garażu, gdzieś w kącie, stoi\nprzeznaczona już na złom, zapomniana maszyna. Stara, zardzewiała, ta,\nktórą dawno temu kupił ojciec, dziadek. Zupełnie bezużyteczna. Niepotrzebnie zajmująca miejsce. A może warto pomyśleć o niej zupełnie inaczej – to przecież mój ojciec, dziadek, przez wiele lat z niej korzystał.\nMoże nawet zachowało się jakieś zdjęcie z tamtych lat z maszyną w tle.\nWarto zostawić je chociażby dla wspomnień, dla kolejnych pokoleń. Żeby\nnasi następcy mogli na własne oczy zobaczyć rzeczy, które były sterowane jeszcze przez człowieka, a nie przez komputer.\nSzanowni Pa$stwo! Drodzy Rolnicy!\nW ramach realizacji Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej w latach 20142020, Polska b!dzie mia"a do wykorzystania w sumie 42,4 mld euro, z czego bud#et\n($rodki unijne i krajowe).\nPriorytetem Wspólnoty na najbli#sze lata jest zwi!kszenie konkurencyjno$ci sektora\nrolnego, z uwzgl!dnieniem ochrony $rodowiska. Nowy PROW ma wspiera% rentowno$% i modernizacj! gospodarstw rolnych oraz rozwój przetwórstwa rolno-spo#ywczego. Celem dop"at w tym zakresie b!dzie wzmocnienie wspó"pracy pomi!dzy\nrolnikami, firmami przetwórczymi i stref& handlu, by razem kszta"towa"y rynek #ywno$ciowy w Polsce i Europie. Pieni&dze maj& trafi% tak#e do gospodarstw prowadz&cych\ndzia"alno$% rolnicz&, która nie szkodzi $rodowisku naturalnemu oraz klimatowi.\nZadaniem nowego programu jest równie# wspomaganie rozwoju terenów wiejskich i podniesienie atrakcyjno$ci\ngospodarczej tych obszarów. Maj& temu s"u#y% m.in. pieni&dze na rozwój us"ug - nie tylko rolniczych, ale tak#e\nZmienione zosta"y zasady przyznawania wsparcia na modernizacj! gospodarstw rolnych. Wysoko$% pomocy\nb!dzie uzale#niona od rodzaju inwestycji. Najwi!cej pieni!dzy b!dzie mo#na uzyska% na rozwój produkcji prosi&t\n– do 900 tys. z". Na inne inwestycje zwi&zane z produkcj& zwierz!c& - wsparcie wyniesie do 500 tys. z"., a na\npozosta"e przedsi!wzi!cia czy zakupy w gospodarstwie, b!dzie mo#na otrzyma% dofinansowanie w wysoko$ci\ndo 200 tys. z".\nNadal b!d& promowani m"odzi rolnicy, którzy oprócz wi!kszych dop"at bezpo$rednich, b!d& mogli liczy% na\n"premie" na start - wynosz&ce 100 tys. z".\nZupe"nie nowym wsparciem w PROW 2014-2020 b!dzie premia udzielana na restrukturyzacj! ma"ych gospodarstw. B!d& one mog"y otrzyma% 60 tys. z" na inwestycje zwi&zane z popraw& swojej dochodowo$ci. Je$li\njednak w"a$ciciel ma"ego gospodarstwa zdecyduje si! na jego sprzedanie, b!dzie mu przys"ugiwa% rekompensata\nw wysoko$ci 120 proc. podstawowych p"atno$ci obszarowych, które otrzymywa"by do 2020 r.\nMam nadziej!, #e PROW 2014-2020, zapewni zrównowa#ony rozwój obszarów wiejskich, wesprze równie# proces restrukturyzacji i modernizacji rolnictwa. Dodatkowe informacje dotycz!ce nowych mo"liwo#ci uzyskania\nwsparcia, mo"ecie Pa$stwo uzyska% korzystaj!c ze strony internetowej www.arimr.gov.pl. Polecam równie"\nbezpo#redni kontakt si& z pracownikami biur powiatowych Agencji oraz bezp'atn! infolini& 0800 38 00 84.\nEuropa inwestuj!ca w obszary wiejskie\nLicz&c na owocn& wspó"prac!,\nZ danych Eurostatu wynika, że w ubiegłym\nroku, w porównaniu z rokiem 2013, dochody\npolskich rolników zmniejszyły się o 5,7 proc.\nW całej UE spadek ten był mniejszy\n(1,7 proc.), ale w niektórych krajach był on\njeszcze większy niż u nas.\nFinlandii spadek dochodów\nrolników wyniósł 22,8 proc.,\nna Litwie 19,4 proc., większy niż\nw Polsce spadek dochodów rolniczych odnotowano również w innych\nkrajach bałtyckich (Łotwa, Estonia),\na także w Belgii, we Włoszech, w Danii i Chorwacji.\nJedną z przyczyn obniżenia dochodów rolników było też rosyjskie\nembargo na żywność importowaną\nprzez Rosję z krajów UE oraz z niektórych innych państw (z USA, Kanady, Australii, Nowej Zelandii). Eksport żywności z krajów UE do Rosji\nzmniejszył się o 5 mld euro. Zbiegło\nsię to z ubiegłoroczną nadprodukcją\nw europejskim rolnictwie, co dodatkowo pogłębiło spadek cen produktów rolnych. W Polsce do spadku cen\nżywca wołowego przyczynił się ponadto bezmyślnie uchwalony zakaz\nTylko we wrześniu i październiku\nub. roku ceny skupu produktów rolnych spadły u nas średnio o 5,9 proc.,\nw tym kukurydzy o 38 proc., ziemniaków o 31 proc., bydła i drobiu o 6,2–\n7,6 proc., trzody chlewnej o 11 proc.,\nmleka o 3 proc. W tym ostatnim przypadku do spadku cen mleka dołączyła konieczność płacenia przez rolników kar za przekroczenie tzw. kwot\nprodukcji. W sumie do przekroczenia\ntych kwot doszło w blisko połowie\n(57 tys.) dostarczających mleko gospodarstw. Już w poprzednim roku,\nkiedy kwoty produkcji mleka przekroczone zostały tylko o 1,7 proc., polscy\nrolnicy musieli zapłacić 46 mln euro\nkar, tymczasem w tym roku zanosi\nsię, że kwoty produkcji mleka zostaną przekroczone o 8–9 proc. Polska\nzwróci się do UE o rozłożenie spłaty\ntych kar na 5 lat, bo w przyszłości ich\ngroźba już nie wystąpi, jako że w tym\nZdaniem ekonomistów, niekorzystne dla rolnictwa trendy cenowe utrzymają się także w tym roku,\nale można oczekiwać, że ulegną one\nosłabieniu. Bo, począwszy od listopada ub. roku, ponownie wzrastają powoli ceny zbóż, nie obniżają\nsię już, a nawet powoli wzrastają\nceny skupu trzody chlewnej, można\nroku UE znosi wreszcie kwotowanie przy tym oczekiwać, że do dalszeprodukcji mleka.\ngo zwiększenia popytu na żywność\nSpadek cen produktów rolnych przyczyni się zapowiadane niew ubiegłym roku szczególnie do- znaczne zmniejszenie bezrobocia\ntkliwie odczuli producenci owo- oraz przewidywany wzrost dochoców i warzyw. O 33 proc. niższe dów ludności.\nbyły ceny jabłek na rynkach hurW warunkach gospodarki rynkotowych, o 37 proc. spadła ich cena wej polscy rolnicy nie mogą oczew spółdzielniach ogrodniczych i aż kiwać dekretowania przez państwo\no 44 proc. w Þrmach eksportowych.\ncen skupu produktów rolnych, mogą\nNie jest prawdą, że spadek cen sku- jednak liczyć na wsparcie, jakie przepu produktów rolnych nie powoduje widziane jest dla rolnictwa w ramach\nWspólnej Polityki Rolnej Unii\nEuropejskiej. W wielu krajach\nPonad połowa rolników uważa UE już teraz całość dochodów\nrolników pochodzi wyłącznie\nswoją sytuację materialną za\nz dopłat bezpośrednich, także\nw Polsce ich udział jest niemały i przekracza już 50 proc.\nspadku cen detalicznych żywności,\nOcenianie dochodów polskich rolani że nie ma on żadnego wpływu ników czy gospodarstw rolnych jest\nna ceny środków do produkcji rol- rzeczą dość ryzykowną, bo nie ma\nnej. Np. obniżeniu cen skupu trzody w Polsce jednej deÞnicji rolnika ani\nchlewnej o 20 proc. towarzyszyło jednoznacznej deÞnicji gospodarstwa\nobniżenie o 6,8 proc. cen detalicz- rolnego. Dlatego nawet nie wiadomo,\nnych mięsa wieprzowego (w relacji ile ich w Polsce jest. Z badań wynipaździernik r. 2014 do października ka, że ponad połowa rolników uważa\n2013 r.). Przykładem stopniowego swoją sytuację materialną za dobrą\nobniżania się cen żywności może być lub bardzo dobrą, 25 proc. z nich\nteż systematyczny w ostatnim okre- przyznaje się do nadwyżek Þnansosie spadek cen cukru.\nwych, 89 proc. ma bieżące rachunki\nTanieją również – niestety, w znacz- w banku, a 71 proc. korzysta z internie mniejszym stopniu – środki pro- netu. Badania te prowadzono jednak\ndukcji. Spadły ceny energii, a nawet tylko w gospodarstwach o powierzchobniżyły się (minimalnie) ceny nawo- ni ponad 15 ha. Takich gospodarstw\nzów mineralnych. W sumie jednak jest w Polsce około 200 tys. Zdaniem\nwskaźnik tzw. nożyc cen rozwierał się ekonomistów, około 300 tys. uważa\nw ub. roku niekorzystnie dla rolników.\nsię za gospodarstwa perspektywiczne,\nSpadek cen żywności był natomiast czyli za takie, które mają szansę na\nkorzystny dla konsumentów. Oblicza rozwój. Minister Rolnictwa i Rozwosię, że jej sprzedaż była w ubiegłym ju Wsi chciałby, by ich liczba wzrosła\nroku o około 4,5 proc. wyższa niż do pół miliona. Na razie gospodarstw\nw roku 2013, nie była jednak duża na rolnych (o powierzchni ponad 1 ha)\ntyle, by udało się pozbyć nadwyżek jest w Polsce 3 razy więcej.\nproduktów rolnych i utrzymać ich\npoprzedni poziom cen.\nRynek Hurtowy Bronisze to największe w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej centrum hurtowej dystrybucji owoców, warzyw i kwiatów.\nKażdego dnia kilka tysięcy samochodów wjeżdża na teren Rynku,\naby sprzedać bądź kupić te właśnie produkty. Odbiorcami są sklepy,\nhurtownie, restauracje, kwiaciarnie, catering.\nferta Rynku Hurtowego Bronisze\nto oferta B2B. Jednak mimo oferty skierowanej do biznesu, przedsiębiorcy zawsze mają na uwadze ostatecznego odbiorcę czyli konsumenta.\nWszyscy zadają sobie sprawę, że od\ntego gdzie i ile kupi przykładowy Kowalski zależy kondycja sklepu, dystrybutora, producenta i importera. Stąd\ntowarzyszące Rynkowi hasło Bronisze\nw hurcie cenimy detale. W ubiegłym\nroku wprowadzono obowiązek posiadania przez sprzedających na placach\nhandlowych, karty identyÞkacyjnej\nproduktu i sprzedawcy.\nJak podkreślają zarządzający\nobiektem, ta forma identyÞkacji pozbawia anonimowości sprzedawców\ni jest to jeden z kroków, które prowadzą do zapewnienia bezpiecznego obrotu żywnością. Klient ma\npewność, że produkty sprzedawane\nw Broniszach są oznaczone co do\ntego, kto je wprowadza do sprzedaży\ni z jakiego kraju pochodzą. Chcemy\ndoprowadzić do tego – mówią pracownicy Rynku – aby konsument zaczął poszukiwać produktów sprzedawanych w Broniszach, a to prowadzi\ndo sprzedaży pod marką własną.\nMój sklep, mój dostawca,\nKonsolidacja klientów wokół\nRynku Hurtowego Bronisze to nowa\ndługofalowa strategia tej spółki. Fir-\n• 51 ha – powierzchnia ogólna rynku\n• 42,5 ha – powierzchnia zabudowana\n• ponad 400 stałych najemców – dystrybucja owoców, warzyw i kwiatów\n• 100 najemców na weekendowych\n• ponad 20 tysięcy producentów rolnych dostarcza świeże produkty\n• 1,2 mln ton owoców i warzyw\nsprzedawanych jest za pośrednictwem Rynku Hurtowego Bronisze\n(produkcja krajowa i import)\n• 1300 stanowisk do sprzedaży na\n• 12 000 kart Stałego Klienta (sprzedający i kupujący)\n• 1,5 mln samochodów rocznie wjeżdża na teren Rynku w Broniszach\nma chce podnieść jakość produktów\ndystrybuowanych przez przedsiębiorców, tak aby można je było sprzedawać pod nową marką handlową,\nktóra traÞ do tradycyjnych sklepów.\nJednym z elementów nowego projektu jest także systemowe rozwiązanie\nRynek Hurtowy Bronisze chce\nw najbliższym czasie dostosować\nstandardy dystrybucji do wymagań\ni oczekiwań klientów, wprowadzić\nnowe rodzaje opakowań. Zapewnić\nzarówno dystrybutorom jak i kupcom\n– właścicielom sklepów wsparcie\nmarketingowe, aby produkty sprzedawane pod marką zainteresowały\nMIROSŁAW MAZURUK – absolwent Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie. Z Rynkiem Hurtowym w Broniszach związany\njest od 1997 roku. Od 2006 roku jest prezesem Zarządu. Jako sukces zawodowy\npodaje przeprowadzenie restrukturyzacji\nÞnansowo-organizacyjnej spółki, dzięki\nczemu nastąpił trwały wzrost wskaźników ekonomicznych oraz parametrów\nÞnansowych Þrmy. Jest znawcą polskiej\nÞlatelistyki i kolekcjonerem znaczków.\nNiedawno Rynek Hurtowy Bronisze\notrzymał Laur Agropartnera 25-lecia,\na jego prezes tytuł Wybitnego Promotora\nW opinii zarządu spółki projekt\nma stanowić wsparcie dla uczestników obrotu w zahamowaniu niekorzystnych trendów w sferze handlu tradycyjnego. Wartości ważne\ndla konsumentów, takie jak: jakość,\nświeżość, regionalność, określony\nstandard sprzedaży znajdą odbicie\nw towarach sprzedawanych przez\ncertyÞkowanych dostawców. To zaś\nwpłynie na większe zainteresowanie\nkonsumenta czyli odbiorcy końcowego. Wraz z ofertą handlową zostaną\npodjęte działania informacyjno-reklamowe, skierowane do konsumentów,\npodkreślające walory markowych\nKlienci są coraz bardziej wymagający, doceniają jakość i to, że sklep\njest „blisko domu”. Oczekują także, że\nhandel tradycyjny połączy elementy\nhandlu nowoczesnego. Co oznacza,\nże klienci chcieliby, aby sklep, w którym kupują był tzw. „ich sklepem”,\noczekują dobrego kontaktu ze sprzedawcą, ale także starannej ekspozycji\ntowaru, elastyczności w dopasowaniu się do potrzeb lokalnych i ofert\nCiekawym elementem działalności Rynku Hurtowego Bronisze są\nWarszawskie Targi Antyków. Działalność ta ma charakter oferty\nhandlowej skierowanej do konsumentów. W weekendy na terenie\nosobnej hali, 80 kolekcjonerów sprzedaje piękne antyczne meble,\nbibeloty, żyrandole. Jak wyglądają oferowane przez sprzedawców\nantyki można przekonać się na fanpage oraz na stronie internetowej http://www.antyki-bronisze.pl/\nW pierwszej połowie lutego od swojej\nwschodniej strony Warszawa została zablokowana przez około 120 ciągników. Podobno\nnajtańszy z nich kosztował, jak szacowano,\n120 tys. zł, najdroższy – ponad 400 tys. zł.\nDzięki interwencji policji, tym\n„wypasionym” pojazdom, o łącznej\nwartości około 24 mln zł, nie udało\nsię wjechać do śródmieścia stolicy,\nzatrzymały się w miejscowości o nazwie nomen omen Zakręt.\n– To nie jest protest rolników, to jest\nparada chłopskich milionerów – mówili, zmuszeni do niewygodnych objazdów, zdenerwowani warszawiacy.\nJako „wielki skandal” i jako „kabaret” określił tę manifestację jeden\nz byłych premierów, Włodzimierz\nCimoszewicz. Rolniczy protest nie\nzyskał też poklasku w społeczeństwie. Uznało ono, że są to generalnie\nniesłuszne postulaty jednej z tych\nwarstw, które, zdaniem większości\nPolaków, są akurat najbardziej uprzywilejowane. W rezultacie chłopski\nprotest okazał się najbardziej szkodliwy dla samych chłopów, których\nracje będzie teraz jeszcze trudniej niż\nprzedtem przeforsować. W znacznie\nmniejszej skali podobne akcje protestacyjne odbyły się też w kilku innych miejscowościach w kraju.\nCzy jednak chłop wyjeżdża na drogi tylko dlatego, że akurat w pierwszej\npołowie lutego nie ma jeszcze pilnej\nroboty w polu? Otóż pewne podstawy do niekoniecznie takiego, ale\nwyraźnego przedstawienia swoich\nracji rolnicy jednak mają. Bo dochody ich gospodarstw uległy ostatnio\nistotnemu zmniejszeniu. Po pierwsze\n– z powodu drastycznego obniżenia\ncen skupu żywca wieprzowego (spadły one do około 3,5 zł za kilogram),\npo drugie – z racji wyraźnego pogorszenia się opłacalności produkcji\nmleka. Przy tym to drugie spowodo-\nwane zostało nie tylko spadkiem cen\nskupu, ale i czekającymi niektórych\nproducentów karami za przekroczenie tzw. kwot sprzedaży mleka.\nZ kolei ci rolnicy, którzy w ostatnich\nlatach takie kwoty, czyli prawo do\nsprzedaży mleka do mleczarni kupili od sąsiadów, dochodzą obecnie do\nwniosku, że płacili w istocie za nic,\nskoro od 1 maja br. kwotowanie produkcji mleka będzie zniesione. Jest\njeszcze jeden, wcale niebłahy, powód\nprotestu rolników, jakim jest brak odpowiednich odszkodowań za straty\nwyrządzane w uprawach przez zwierzynę łowną, konkretnie przez dziki.\nKażdy z tych powodów sam w sobie\nbyłby wystarczający do manifestowania przez rolników niepokojów, tyle\nże żaden z nich nie może być załatwiony od ręki, bo albo nie pozwalają\nna to unijne uregulowania, albo – jak\nw przypadku dzików – wymaga to, po\nprostu, nie tylko podjęcia odpowiednich decyzji, ale i czasu.\nUnia Europejska nie przewiduje\nczegoś takiego jak interwencja na rynku mięsa wieprzowego, ograniczone\nsą również możliwości interweniowania na rynku mleka. Czyli „utylizacja” ministra Marka Sawickiego, którą\nbuńczucznie zapowiadał przywódca\nprotestu, nic by tu nie dała. Nawiasem, jest to, naszym zdaniem, jeden\nz najlepszych kierowników resortu\nrolnictwa po 1989 roku.\nA dzików jest w Polsce, po prostu, za\ndużo. Ich liczbę ocenia się obecnie na\nokoło 300 tys. sztuk, podczas gdy przez\npoprzednie dziesięciolecia nie przekraczała ona poziomu 100 tys. i jakoś\nnikt się na ich niedostatek nie uskar-\nżał. Warto przy tym zauważyć, że przy\ntakim jak obecnie pogłowiu dzików nic\nnie daje roczny ich odstrzał na poziomie 220 tys. sztuk, dlatego okresowo\npowinien on być znacznie większy.\nMówiąc o rzekomo oczywistej\n„krzywdzie” polskich rolników warto\npamiętać i o tym, że gospodarstw o powierzchni ponad 1 ha użytków rolnych\njest obecnie w Polsce około 1,4 mln,\nprzy czym mleko do mleczarni sprzedaje około 140 tys. zagród, a tuczniki\ndo rzeźni odstawia niewiele więcej\ngospodarstw. Trudno także za istotne\nuznać wyrządzane przez dziki szkody\nna gruntach tych gospodarstw, które\nnie produkują w ogóle niczego. Nawet\nna zaspokojenie własnych potrzeb.\nCzemu zatem służą takie jak ten\nprotesty rolników? Służą one przede\nwszystkim ich organizatorom, w tym\nprzypadku przewodniczącemu rolniczego OPZZ, Sławomirowi Izdebskiemu, który przy użyciu kawalkady ciągników przypomniał rolnikom swoją\npostać związkowca, polityka, a nawet\nprzez jakiś czas senatora RP i wiceprzewodniczącego senackiej komisji\nrolnictwa i rozwoju wsi. O tym, że\nw przeciwieństwie do innych organizacji związkowych i branżowych w rolnictwie niespecjalnie zależy mu na\nrozmowach z kierownictwem resortu\nrolnictwa świadczy fakt, że opuścił je\njuż po kilkunastu minutach, czym dał\ndowód, że chodzi mu tylko o podsycanie konßiktu oraz o towarzyszący temu\nrozgłos. Przy okazji deklarował poparcie dla protestujących w tym samym\nczasie górników, choć sam handluje\nwęglem akurat z Rosji, bo polski węgiel\njest dla niego za drogi. Usilnie domagał\nsię też bezpośrednich rozmów z samą\npanią premier, której zapewne chciał\npowiedzieć to samo, co mówił innym:\n„Ja chętnie zostanę ministrem”. Oczywiście, ministrem rolników, których\ninteresy rozumie po swojemu, jako tożsame z jego własną pomyślnością.\nUdało się uzyskać wszystko\nWywiad z Andrzejem Grossem, prezesem ARiMR\nPanie Prezesie w ubiegłym roku minęło 20 lat funkcjonowania ARiMR\ni 10 lat od dołączenia Polski do Unii\nEuropejskiej. Dla rolnictwa był to\nczas zmian, w których ogromną rolę\nodegrała Agencja Restrukturyzacji\nNigdy w dotychczasowej historii\nPolski nie udało się tyle zmienić na\nlepsze w tak krótkim czasie. Zwłaszcza wejście do UE, a co za tym idzie,\nwsparcie Þnansowe wypłacane przez\nARiMR z programów unijnych, doskonale wykorzystane przez Polskę,\noraz środki z budżetu Polski, pozwoliły zmienić nasze rolnictwo i jego otoczenie. Gospodarstwa rolników się\nbardzo unowocześniły, poprawiła się\ninfrastruktura na terenach wiejskich,\nmamy bardzo nowoczesny przemysł\npoprawił się nawet wygląd naszych\nwsi i oczywiście ochrona środowiska\nnaturalnego. Nasza Agencja wypłaciła swoim beneÞcjentom do końca\nroku 2014 w sumie ponad 220 mld zł,\nz czego po wstąpieniu do UE przeszło 200 mld zł (prawie 50 mld euro)\ni efekty tego widać wszędzie.\nChyba najbardziej na te efekty\nwpłynął Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013.\nW jakim stopniu pieniądze z tego\nProgramu zostały rozdysponowane\nBudżet tego Programu dla Polski wynosił ponad 70 mld zł. Zakontraktowaliśmy z tej kwoty ponad 95 procent,\na wypłaciliśmy już ponad 85 procent.\nMamy więc powody do zadowolenia,\nbo Polska wykorzysta wszystkie środki z PROW na lata 2007–2013. Warto dodać, że rozdzieliliśmy pieniądze w najszybszym tempie spośród\nwszystkich państw Unii Europejskiej.\nTo co jeszcze zostało jeszcze do wyko-\nrzystania z tego „starego” PROW, postaramy się wypłacić w ramach działania „Ułatwianie startu zawodowego\nCzy Agencja wie, co za wypłacone lub zakontraktowane pieniądze\nz PROW udało się zrobić ?\nOczywiście, że wiemy co udało się\nzrobić z wykorzystaniem rozdzielanego przez nas wsparcia, bo to wynika\nz podpisanych przez nas umów z beneÞcjentami. Tak więc nasi rolnicy\nkupili m.in. ponad 38 tys. ciągników\ni 230 tys. maszyn i urządzeń rolniczych oraz zrealizowali blisko 3,5 tys.\ninwestycji budowlanych. Na terenach\nwiejskich powstały 44 tys. nowych\nmiejsc pracy niezwiązanych z rolnictwem. Rozwinęło się lub powstało prawie tysiąc grup producenckich\nrolników i ogrodników, które bardzo\npoprawiają sytuację producentów na\nrynku. Mamy tu wiele do nadrobienia,\nbo w Niemczech, w Danii, we Francji\nniemal wszyscy rolnicy są zrzeszeni\nw większe organizmy gospodarcze,\na w Polsce tylko kilkanaście procent.\nSukces mamy w przetwórstwie. DoÞnansowanie inwestycji w Þrmach\ntego sektora sprawiło, że dołączyły\none do najnowocześniejszych w Europie, a nasza żywność stała się hitem\neksportowym. Mamy też korzystne\nzmiany w strukturze demograÞcznej\ni agrarnej dzięki tzw. rentom strukturalnym i premiom dla młodych\nrolników, wypłacanym z PROW. Dopłaty do gospodarowania na terenach\ntrudnych i górskich (ONW), a w Polsce stanowią one aż połowę areału\nwszystkich upraw, pozwoliły utrzymać tam produkcję, która bez specjalnych dopłat byłaby nieopłacalna.\nDalej – trudno też sobie wyobrazić,\njak wyglądałaby infrastruktura wiejska, ochrona środowiska naturalnego,\nkultura wiejska czy odnowa zabytków,\nbudowa targowisk itd., gdyby nie było\nwsparcia z PROW.\nJak zapowiedział minister Marek\nSawicki, niebawem ruszy wdrażanie Programu Rozwoju Obszarów\nWiejskich na lata 2014–2020. Jakie\nsą priorytety tego programu i ile pieniędzy jest w tej perspektywie Þnansowej do rozdzielenia?\nBudżet PROW na lata 2014–2020\ndla Polski to 13,5 mld euro, ale trzeba\nteż do tego doliczyć 5,2 mld euro na\nrozwój infrastruktury wiejskiej przesunięte z Funduszu Spójności. W nowym PROW priorytetem jest przede\nwszystkim poprawa konkurencyjności\nsektora rolnego, ale z poszanowaniem\nochrony środowiska. Program wspierać będzie restrukturyzację i modernizację gospodarstw rolnych i rozwój\nprzetwórstwa rolno-spożywczego. Są\nzaplanowane działania wspierające\nmodernizację słabszych ekonomicznie\ngospodarstw rodzinnych, które będą\nmogły dostać 60 tys. zł na rozwój produkcji i wzrost dochodów. Będą także\ndziałania wspierające powstawanie\nmiejsc pracy na terenach wiejskich,\ntworzenie aktywności gospodarczej\nna tych obszarach. Mam nadzieję, że\nrealizacja wsparcia z PROW na lata\n2014–2020 zapewni nie tylko zrównoważony rozwój wsi, ale również pozwoli na dalsze efektywne wsparcie\nrestrukturyzacji i modernizacji rolnictwa. Mam nadzieję i wierzę w to, że\nnasi rolnicy, przedsiębiorcy i samorządowcy, podobnie jak poprzednio\nbędą się starali w pełni i szybko skorzystać z oferowanych za pośrednictwem ARiMR środków.\nA jak Pan ocenia funkcjonowanie\nsystemu dopłat bezpośrednich?\nBez tych dopłat trudno sobie wyobrazić jakby funkcjonowało rolnictwo w Europie. Te dopłaty poprawiają konkurencyjność europejskiego\nrolnictwa, obniżają koszty i umożliwiają dostarczanie na rynek tańszej\nżywności. W Polsce co roku dopłaty\ndostaje ok. 1,3 mln rolników. W latach 2012–2014 wypłaciliśmy w ich\nramach po ok. 14 mld zł. Bez tych dopłat trudno by było mówić o utrzymaniu opłacalności produkcji rolniczej\ni jej stabilizacji. W naszym kraju jest\nto szczególnie ważne, bo te dopłaty\nstanowią 50 proc. wszystkich dochodów rolników, a dochody rodzin rolników (jak podaje ostatnio GUS) już\nsą teraz wyższe od dochodów osiąganych przez rodziny pracowników\nZapowiada się wiele zmian w zasadach przyznawania pomocy z WPR\nna lata 2014–2020…\nTak i dotyczą one zarówno systemów wsparcia bezpośredniego\njak i pomocy oferowanej w ramach\nPROW na lata 2014–2020. Nowe zasady udzielania wsparcia nazywa się\n„zazielenieniem” i zaczną obowiązywać od tego roku. Np. przyznanie\n30 proc. dopłat bezpośrednich będzie\nzależeć od spełniania przez rolników\nwymogów ekologicznych. Rolnicy, by\notrzymywać „pełne” dopłaty, będą\nmusieli utrzymywać odpowiedni\nareał pastwisk, wygospodarowywać\nobszary proekologiczne lub stosować\ninne „równoważne” środki ochrony\nprzyrody. W przypadku Polski z tych\nwymogów będzie wyłączonych aż\nponad 80 proc. gospodarstw, ponieważ są tak małe, iż ta proekologiczna\nreforma ich nie dotyczy.\nTo zazielenienie w dopłatach bezpośrednich, a co nowego w PROW?\nTakże 30 proc. środków z tzw. drugiego Þlara WPR, czyli Programu\n2014–2020 w całej Unii ma być przeznaczane na cele środowiskowe, organiczne i klimatyczne. Ponieważ jednak Polska weszła już wcześniej w ten\ntrend, bo już z PROW 2007–2013\nprzeznaczała na te cele blisko 30 proc.\nśrodków, to teraz nie będzie musiała\nMówi się też o wzmocnieniu wspierania młodych rolników…\nTak „Odmłodzenie wsi” jest kolejnym priorytetem nowej WPR na\nlata 2014–2020. Od przyszłego roku\nrolnicy, którzy nie osiągnęli jeszcze 40. roku życia mają otrzymywać\nprzez 5 lat o 25 proc. więcej pieniędzy z tytułu dopłat bezpośrednich\nniż pozostali rolnicy. Na ten cel kraje UE będą przeznaczać 2 proc. całej puli skierowanej na te płatności.\nW Polsce jest w sumie około 100 tys.\nmłodych rolników, którzy będą mogli\nz tego skorzystać. Stanowią oni grupę ok. 7 proc. wszystkich otrzymujących dopłaty. Będą też zwiększone do\n100 tys. zł premie na start „Młodych\nrolników” w samodzielne gospodarowanie udzielane z PROW na lata\nCzy są jeszcze jakieś nowości ?\nWarto podkreślić, że komisja Europejska zgodziła się na postulat Polski, by w nowym PROW zwiększyć\nwsparcie dla tych sektorów, które\nw ostatnich siedmiu latach słabiej się\nrozwijały. Mam tu na myśli hodowlę\nmałych prosiąt. Ten segment działalności rolniczej jest w Polsce w zaniku,\nale w nowym PROW 2014–2020 jest\nspecjalna pomoc dla nich. Nasuwa\nmi się tutaj analogia hodowców prosiąt z producentami mleka. Jeszcze\nw latach dziewięćdziesiątych wydawało się, że polski sektor mleczarski\nupadnie, ale dzięki znakomitemu wykorzystaniu unijnej pomocy odrodził\nsię i dziś jest jednym z gospodarczych\nliderów w Polsce. Nic nie stoi na przeszkodzie, by i sektor hodowców prosiąt poszedł podobną drogą.\nKiedy można spodziewać się pierwszych naborów i na jakie działania\nz PROW 2014–2020?\nPlanujemy, że pierwsze nabory odbędą się w II kwartale br.\nWróćmy jeszcze na chwilę do dopłat bezpośrednich, które nie we\nwszystkich krajach są wypłacane\nw tej samej wysokości i jest to krytykowane….\nAle właśnie nowa WPR UE przynosi stopniowe wyrównywanie dopłat\nwe wszystkich państwach Wspólnoty. Wysokości dopłat będzie wzrastała\nw krajach, w których były one niższe\nod 90 proc. średniej unijnej. To dotyczy\nm.in. Polski. Podnoszenie dopłat do co\nnajmniej 90 proc. średniej unijnej ma\nnastępować stopniowo (o jedną trzecią) w latach 2015–2020. Przy czym\nwe wszystkich krajach UE dopłaty nie\nmogą być mniejsze niż 196 euro na\nhektar. Ten wskaźnik wszystkie kraje\nUE mają osiągnąć do 2020 roku.\nSłychać głosy, że Polska powinna\nwywalczyć wyższy budżet w ramach\nWPR na rozwój rolnictwa i polskiej\nwsi na lata 2014–2020 …\nW budżecie WPR na lata 2014–2020\nwraz ze środkami, które będą przesunięte z Funduszu Spójności, na nasze\nrolnictwo i rozwój terenów wiejskich\nbędziemy mogli wykorzystać ponad\n42 mld euro. Czyli ten budżet będzie\nwiększy niż ten, który mieliśmy na\nlata 2007–2013. Na dodatek udało się\nto osiągnąć pomimo tego, że ogólnie\ncały unijny budżet na Wspólną Politykę Rolną, prowadzoną w latach\n2014–2020, będzie mniejszy o około\n11 proc. w stosunku do poprzedniego.\nTak więc chyba Polsce udało się uzyskać wszystko, co było możliwe.\nRozmowa z Pawłem Krzemińskim,\nwiceprezesem BIN Sp. z o.o. w Aleksandrowie Kujawskim\nBIN należy do największych w kraju Þrm produkujących na rzecz rolnictwa. Jakie były początki przedsiębiorstwa, obchodzącego swoje 25-lecie?\nFirmę założył w roku 1990 mój starszy brat inż. Zygmunt Krzemiński,\nktóry wykorzystał własne doświadczenia dotyczące przechowywania ziarna\nw swoim gospodarstwie w Jeziornie,\ngmina Koneck. Przy tuczarni świń\nzbudował wówczas dwa prototypowe\nsilosy. Zrozumiał, że takie magazyny\nzbożowe są niezwykle wygodne i potrzebne. I po kilku latach zajął się ich\nprodukcją – Þrma szybko realizowała\nJuż w 1996 roku BIN był nominowany do godła promocyjnego „Teraz\nPolska”. W pierwszych pięciu latach\nz Aleksandrowa Kuj. wyjechało 5000\nróżnej wielkości silosów. Ich łączna\nładowność wynosiła 300 000 ton. To\nPosiadaliśmy wspaniałych marketingowców. PotraÞli przekonać rolników\ndo nowego sposobu magazynowania\nziarna, wskazać wysokie walory użytkowe naszych wyrobów. Nieżyjący już\nStanisław Kaszubski, mistrz polskiej\nmowy i zakochany w Kujawach gawędziarz, o silosach mógł mówić godzinami. Z wiadomym skutkiem, oczywiście.\nNie narzekaliśmy więc na brak zleceń.\nMontowaliśmy silosy o różnej pojemności: 10, 20, 28, 60 i 100 ton. Obecnie największy silos ma 2200 ton. Marketing, na\nszczęście, jest nadal silną stroną Þrmy.\nI zaczęliście kasować stodoły. Obecnie tego typu budynki to rzadkość.\nCzy przewidzieli Państwo taki obrót\nRaczej nie – chociaż nas to cieszy.\nMożemy powiedzieć, że pochodzące\nz Aleksandrowa silosy to wyroby z najwyższej półki. Małe, średnie i duże\n– wszystkie spełniają oczekiwania właścicieli. I stąd ogromna ich popularność\ni stąd, jak pan zażartował, kasacja stodół. „BIN-y” stały się obecnie niezbędnym magazynem do przechowywania\nnie tylko ziarna zbóż, ale też kukurydzy\ni nasion oleistych. Na początku ubiegłego roku w zmontowanych przez nas silosach przechowywano jednorazowo…\n5 mln ton ziarna. Można powiedzieć\nwięc, że jedna trzecia polskich zbiorów\n– biorąc pod uwagę rotację w produkcji i obrocie zbożami – jest składowana\nw naszych srebrzystych magazynach.\nFirma zatrudnia około 150 pracowników. Dowiedziałem się, że wielu\nz nich związało się z zakładem już\nw początkach jego istnienia.\nSukcesy Þrmy to zasługa także\nwspaniałej załogi. Sławomir Kopaczyk, Marek Kaczmarek, Piotr Nowak,\nEugeniusz Grzegórski…, nie sposób\nwszystkich wymienić, dojrzewali razem z przedsiębiorstwem. O silosach\nwiedzą wszystko. Posiadamy doskonałą kadrę na wszystkich etapach produkcyjnych. Firma jest więc mocna dzięki\ndoświadczeniom zdobytym w ciągu 25\nlat działalności. Nie boimy się nawet\nWspółpracujecie z kilkoma instytutami naukowymi…\nPewne sprawy należy konsultować\nz naukowcami. Na przykład badanie\nwytrzymałości silosów zlecamy Prze-\nmysłowemu Instytutowi Maszyn Rolniczych. Instytut Technologiczno-Przyrodniczy (dawniej IBMER) zajmuje się\nużytkowością i jakością przechowywanych w silosach produktów zbożowych.\nInne jednostki z kolei analizują i wydają opinie o dobrym przechowywaniu\nzbóż pod kątem aktywnej wentylacji\ni dosuszania powietrzem atmosferycznym. Nie trzeba chyba udowadniać jak\ncenne są dla nas prowadzone w instytutach doświadczenia.\nCharakterystyczne sylwetki silosów\nz logo na niebieskim tle widziałem nie\ntylko w Polsce…\nNasze wyroby zawojowały sporą część\nEuropy. Na południu dotarły aż do Grecji, na wschodzie – do Litwy, Łotwy, Estonii, Białorusi i Ukrainy, na zachodzie\ndo Belgii, Holandii i przede wszystkim\ndo Danii. Perspektywy sprzedaży eksportowej, mimo trudności związanych\nz niestabilną sytuacją za wschodnimi\ngranicami, są nadal obiecujące. Nasz\nszef eksportu, Leszek Chrzanowski, potraÞ zaradzić kłopotom.\nStabilny rynek krajowy wciąż będzie potrzebował coraz doskonalszych\nurządzeń do magazynowania ziarna.\nTo samo dotyczy silosów paszowych\nrównież produkowanych w Pana Þrmie. W przyszłość można patrzeć raczej optymistycznie.\nBIN posiada mocne fundamenty. Musimy pielęgnować tradycje Þrmy i nie\npoprzestawać na jej dotychczasowym\ndorobku. W produkowanych u nas silosach już teraz możliwa jest pełna\nkontrola parametrów ich zawartości.\nJeżeli zajdzie potrzeba możemy ziarno\ndosuszyć, schłodzić, wymieszać, a zamontowane urządzenia transportowe\nmogą je przemieszczać w dowolnych\nkierunkach wg. potrzeb gospodarstwa.\nNie ulega wątpliwości, że w ciągu najbliższych lat będziemy wzbogacać naszą ofertę i, co jest oczywiste, podnosić\nstandard obsługi rolników.\nZałożona w 1991 roku Þrma\nAgrAlex powstała z fascynacji nowoczesnymi technologiami przechowywania, magazynowania i zaprawiania ziarna. Jej\nzałożycielem jest Aleksander Lubiński, który w branży zbożowo-nasiennej działa 45 lat, w tym pod Þrmą\nAgrAlex, wspólnie z synem Jackiem, od 1991 roku.\ngrAlex jest liderem wśród producentów i dostawców maszyn\ni obiektów dla przemysłu zbożowego.\nMa ugruntowaną pozycję i markę na\nrynku polskim i europejskim. Gwarancją jakości urządzeń Þrmy AgrAlex jest\nwieloletnie doświadczenie rodziny Lubińskich – ojca Aleksandra i syna Jacka. Ponadto nowatorskie rozwiązania\nwprowadzane są na bazie współpracy praktyki z nauką, reprezentowaną\nprzez Przemysłowy Instytut Maszyn\nRolniczych w Poznaniu i Politechnikę\nZe względu na doświadczenie\nw wielu dziedzinach AgrAlex oferuje\nm.in. wyposażenie słodowni, magazynów zbożowych, olejarni, młynów,\nlinie produkcyjne dedykowane branży\nnasiennej, które spełniają restrykcyjne\nwymagania dyrektyw unijnych oraz\nrosnące oczekiwania klientów. Zespół\ninżynierów Þrmy projektuje i buduje\nmagazyny płaskie, obiekty nasienne,\nobiekty do suszenia, czyszczenia i sortowania, obiekty do magazynowania,\ntransportu i pakowania nawozów,\ntłocznie oleju, mieszalnie pasz. Oferta\nprodukcyjna obejmuje również silosy\npłaskodenne i lejowe, silosy nasienne,\npodnośniki kubełkowe, w tym nasienne, przenośniki łańcuchowe i taśmowe, kosze przyjęciowe, także nasienne.\nSilosy są kompleksowo wyposażone,\npoczynając od systemów napowietrzania, przez systemy rozładunku grawitacyjnego, elektrycznego lub elektryczno-hydraulicznego i czujniki poziomu\nproduktu w silosie, na systemach monitoringu temperatury kończąc.\nChcąc rozwijać sprzedaż AgrAlex\npod koniec ubiegłego roku dokonał\nzakupu Þrmy Industrias Luis Peris (Ilpersa) – hiszpańskiego producenta maszyn z branży zbożowej. Przyczyniło\nsię to do powołanie AgrAlex Group\n(AgrAlex, Ilpersa, AgrAlex Astana,\nNTH), która przygotowuje wspólną\nofertę składającą się m.in. z podnośników kubełkowych, przenośników\nłańcuchowych oraz przenośników taśmowych o wydajności do 1200 t/h,\nsilosów płaskodennych o pojemności do 16650 m3, silosów stożkowych\no pojemności do 3638 m3, elementów\ntransportu grawitacyjnego, zaprawiarek do nasion.\nAleksander Lubiński, założyciel Þrmy,\nz Laurem Agropartnera 25-lecia\nW 2014 r. na targach Polagra Premiery przyznano Złoty Medal za\ninnowacyjność zaprawiarce Hanka\n25W o pracy ciągłej z innowacyjnym\nsystemem wagowego (masowego)\ndozowania nasion i precyzyjnego dozowania cieczy, produkowanej przez\nÞrmę AgrAlex. Zaprawiarka Hanka 25 W jest bardzo nowoczesnym\nurządzeniem, przeznaczonym do\npracy w pełni zautomatyzowanych\nliniach produkcyjnych z wydajnością\nW 2014 r. na targach Polagra Premiery przyznano\nZłoty Medal za innowacyjność zaprawiarce Hanka 25W\no pracy ciągłej z innowacyjnym systemem wagowego\ndozowania nasion i precyzyjnego dozowania cieczy\nPod wspólnym szyldem Grupy\nAgrAlex wprowadzono niedawno\ndo oferty urządzenia transportujące\ni silosy wykonane ze stali z powłoką\nMagnelis. Gwarantuje ona odpowiednią ochronę nawet w najbardziej surowych warunkach środowiskowych,\nzapewnia do 10 razy wyższą odporność na korozję niż stal ocynkowana. Jednocześnie jest rozwiązaniem\nnajlepszym cenowo, alternatywnym\ndla procesu ocynkowania zanurzeniowego.\nZa sprawą szerokiego asortymentu\nurządzeń przystosowanych do pracy\nw małych, średnich i dużych gospodarstwach oraz obiektach nasiennych,\na także wyników sprzedaży, Agralex\njest wiodącym europejskim producentem zaprawiarek do nasion. Początkowo były sprzedawane w kraju, ale\npóźniej stały się również popularnym\nproduktem eksportowym dystrybuowanym w całej Europie Zachodniej\ndo 25 t/h. Opatentowany nowy system\ndozowania cieczy i nasion oraz zraszania zapewnia równomierne pokrycie\nnasion zaprawą. Kontrola nad jakością\nzaprawiania jest sterowana komputerowo.\nTak prestiżowy sukces spowodowały duży wzrost zainteresowania zaprawiarką zarówno Polsce jak i w Europie. Duże zainteresowanie płynie\ntakże z krajów azjatyckich. Na tegorocznych targach Agrotech w Kielcach\nHanka znów będzie święcić sukcesy.\nZostała bowiem nagrodzona medalem\nMaszyna Rolnicza Roku 2015 w kategorii maszyny krajowej.\nOprócz zaprawiarki o dużej wydajności, AgrAlex produkuje jeszcze\nzaprawiarki o wydajnościach do 1t/h;\nod 2,5 do 6t/h; od 5 do 10t/h; od 8 do\n15 t/h. W AgrAlex jest standardem, że\nco 4 do 5 lat powstaje nawa konstrukcja zaprawiarki.\nW przyszłym roku AgrAlex będzie\nobchodził 25-te urodziny. (A)\nażdego roku, w ostatnią sobotę\ni niedzielę czerwca, Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie staje się rolniczą stolicą nie tylko\nPodlasia, ale i Polski – powiedział na\notwarciu VIII Ogólnopolskiej Wystawy\nBydła Hodowlanego i XXI Regionalnej\nWystawy Zwierząt Hodowlanych i Dni\nz Doradztwem Rolniczym Marek Sawicki, minister rolnictwa. Minister nie\nmylił się. Agroarenę PODR przez dwa\ndni odwiedziło ponad 100 tys. osób. To\nrekord w historii nie tylko szepietowskich imprez.\nSzepietowo gościło rolników, instytucje i Þrmy działające w rolnictwie\ni jego otoczeniu. Przyjechało około\n200 hodowców z całego kraju, którzy\nzaprezentowali swój dorobek – prawie\n800 szt. zwierząt. Najlepszym z nich\nprzyznano tytuły superczempionów,\nczempionów i wiceczempionów. Trud-\nwierzchni ponad 10 hekno wymienić wszystkich\ntarów swoją ofertę przez\nmistrzów, ale jałowice\ndwa dni zaprezentowało\nmleczne rasy PHF odmiaokoło 350 wystawców.\nny czarno-białej i krowa\ntej samej rasy – wszystkie\ntargom Dni z Doradztwem\nz Ośrodka Hodowli ZaroRolniczym wskazały oddowej Osięciny oraz krowiedzającym wiele nowa rasy Jersey – własność\nwych i praktycznych rozStadniny Koni Michałów\nwiązań w sferze organizacji\nrównych sobie nie miały…\nWarto dodać, że po raz druW tym roku zwiedzajągi została zorganizowana Marek Skarżyński,\ncy mieli okazję zobaczyć\nWystawa dyrektor PODR\nwyniki pracy uczestników\nKrólików Rasowych i Drobiu Ozdobnego. Również cieszyła się Podlaskiej Szkoły Młodych Hodowców\norganizowanej po raz pierwszy przez\nDo Szepietowa przyjechali też produ- Podlaski Związek Hodowców Bydła\ncenci maszyn, wyposażenia budynków i Producentów Mleka. Tradycyjnie zoinwentarskich, urządzeń udojowych baczyliśmy niezwykle widowiskowy\noraz Þrmy paszowe, nawozowe, Þnan- konkurs Młodych Hodowców. Hitem\nsowe i doradcze oraz inne instytucje Wystawy została zintegrowana prasoobsługujące rolnictwo. W sumie na po- owijarka McHale. Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka\notrzymała puchar za najatrakcyjniejsze\nPodlaskiemu Ośrodkowi Doradztwa Rolniczego przyznaliśmy wspólnie z wystawcami tytuł\nstoisko. W kategorii „Hit Publiczności”\nLidera Targowego już po raz piąty. Organizowane tam ekspozycje zwierząt hodowlanych\nzwyciężyło GAGATKOWO – zabawa po\nbyku – Polskie Stowarzyszenie Pedagoi dni z doradztwem właściwie nie mają sobie równych. Puchar Magazynu Ogólnopolskiego\ngów i Animatorów – KLANZA, Oddział\nZAGRODA traÞł więc do odpowiedniego adresata. Pracownicy i dyrektor Ośrodka,\nmgr Marek Skarżyński, mogą być dumni z efektów pracy. Serdecznie gratulujemy.\nDo 25 czerwca 2015 r.!"#$%&!'()*+&,!-).!/!0+*%12)!34%5'!3#6%*+#!\n*6):&<%4!6'(!5/&6)=5#/&%4!"&2>1*!1?&<&5:*<!8#"#14!de minimis /!<#6%)1:/)*@!\nUWAGA: W 2015 r. #(#/)>;'2*!NOWY WZÓR WNIOSKU!#!8<;4;%&%)*!7#89&:[email protected]\njest coraz ważniejsza\nWśród wszystkich roślin produkcji\npolowej, w uprawie kukurydzy dokonał się\nw największy postęp. Dotyczy to zarówno\ncałego świata, jak naszego kraju.\nKukurydza jest dziś szeroko uprawiana na terenie całej Polski, nie tylko na\nkiszonkę, ale także na ziarno. Plony\nkukurydzy ziarnowej są blisko dwukrotnie większe niż średnie plony zbóż.\nJeszcze 15 lat temu ziarno kukurydzy\nwyprodukowane w Polsce zaspokajało\n10–20 proc. potrzeb, dziś produkcja\nw pełni pokrywa nasze zapotrzebowanie, a nawet konieczny jest eksport\n1–1,5 mln ton.\nzbiory ziarna (tys. ton)\nPo załamaniu na początku lat 90tych, powierzchnia uprawy kukurydzy\nw Polsce systematycznie rośnie. Doskonałe wyniki produkcyjne i wysokie\nceny w sezonach 2011–13 sprawiły,\nże od kilku lat powierzchnia uprawy\nkukurydzy ustabilizowała się na poziomie\n1–1,1 mln ha. Jest to\nrekordowo wysoki areał, największy\nw historii uprawy kukurydzy w Polsce. Wcześniej, największe zasiewy\nnotowano w latach 1978–1980 (niecałe\n0,7 mln ha – w tym ponad 90 proc. to\nkukurydza na kiszonkę). Aktualnie na\nkiszonkę uprawia się ok. 450 tys. ha,\nprzy powolnym ale trendzie. Dzisiaj\npodstawowym produktem towarowym\nuzyskiwanym z kukurydzy jest ziarno,\nale powierzchnia uprawy na ziarno\nzmienia się w zależności od sytuacji\nrynkowej. W ostatnich pięciu latach\npowierzchnia kukurydzy ziarnowej\nsystematycznie rosła: z ok. 300 tys. ha\nw 2008 r., do 687 tys. ha w 2014 r. Skutkiem tego zbiory ziarna kukurydzy od\ntrzech lat osiągają poziom 4 mln ton.\nDrastyczne spadki cen ziarna w bie-\nRycina 2. Kształtowanie się plonów oraz zbiorów ziarna kukurydzy w Polsce\nw ostatnim 25-leciu (wg danych GUS)\nżącym sezonie zahamują zapewne ten trend wzrostowy,\nale pewnym jest, że kukurydza na trwale zdobyła sobie\nmiejsce w polskim rolnictwie, a pod względem produkcji\nziarna mieści się w grupie środkowej (wspólnie z żytem,\npszenżytem i jęczmieniem), ustępując tylko pszenicy.\nKukurydza jest rośliną, w której uprawie nowe odmiany odgrywają szczególnie dużą rolę. Najważniejszym\nmomentem w historii uprawy kukurydzy było wprowadzenie do uprawy odmian mieszańcowych. Dzięki\ntemu plony kukurydzy w USA i Europie wzrosły blisko\nLata doświadczeń wskazują, że wydajna i opłacalna produkcja mleka oraz mięsa wołowego nie może się obyć bez\nkiszonki z kukurydzy. W związku ze stabilizacją pogłowia\nkrów i rosnącym zainteresowaniem chowem bydła mięsnego wskazany jest dalszy wzrost uprawy kukurydzy na\nkiszonkę oraz działania na rzecz poprawy jakości produkowanej paszy.\n• spadki cen kukurydzy są reakcją na rekordowe jej zbiory, a także bardzo dobre zbiory zbóż na świecie. W następnych latach tak korzystny układ dla plonowania jest\n• kukurydza jest najbardziej wydajnym zbożem; plonującym u nas średnio blisko dwukrotnie wyżej niż zboża\nozime, a różnice w porównaniu do zbóż jarych bywają\n• uprawa kukurydzy na ziarno jest potrzebna polskiemu\nrolnictwu, bowiem zwiększa bioróżnorodność (6-te\nzboże), a dzięki temu w ujęciu całego rolnictwa mniej\ncierpimy z powodu ßuktuacji pogodowych, suszy czy\nProdukujemy ciągle za mało kukurydzy kiszonkowej na\npaszę dla bydła. Licząc wg nowoczesnych norm żywienia,\nzapotrzebowanie na kiszonkę dla bydła powinno wynosić\nponad 1 mln ha kukurydzy, a więc ponad dwukrotnie więcej niż obecnie.\nDużym odbiorcą kukurydzy powinny stać się przemysł\npaliwowy i bioenergetyka. Kukurydza powinna być jednym z Þlarów dostarczających cennego surowca dla bioenergetyki. Widać to doskonale na przykładzie Niemiec.\nNowym, doskonale od kilkunastu lat rozwijającym się\nkierunkiem wykorzystania kukurydzy jest kierunek spożywczy. Młyny kukurydziane przerabiają ponad 200 tys.\nton ziarna, produkując kasze i mąkę na potrzeby kraju,\na także coraz większy eksport na wiele rynków świata.\nProdukty te, a w niedalekiej przyszłości także olej kukurydziany, zagościły już na naszych stołach, zarówno w postaci półproduktów, jak też żywności wysoce przetworzonej: ciastek i produktów śniadaniowych, chleba, sosów\nczy specjalistycznych dodatków niezbędnych w produkcji towarów żywnościowych.\nRejestracja Polska 2014!\nPIRRO (FAO 210)\nROGOSO (FAO 220)\nGIANCARLO (FAO 240)\nPRESTOSO (FAO 240)\nNa kiszonkę w dobrym stylu!\nW sprzedaży również pozostałe odmiany z\nprzeznaczeniem na ziarno, kiszonkę i biogaz.\nKiszonka z kukurydzy – energia z\nPodstawowy problem dzisiejszych stad wysokoprodukcyjnych to pokrycie\npotrzeb energetycznych, zwłaszcza w okresie okołoporodowym. Spadek pobrania\npaszy przed wycieleniem z jednoczesną wysoką produkcją mleka po porodzie\nzmusza do wysokiej koncentracji składników pokarmowych w 1 kg s.m. TMR-u.\nuży potencjał genetyczny zwierząt stawia wysokie wy- krowy. W dobrych kiszonkach poziom jej znacznie przekracza\nzwania dla bazy paszowej w gospodarstwie. Podstawę pa- 30 proc. w suchej masie. Skrobia i cukry proste są trawione\nszy objętościowej stanowią kiszonki, a tu szczególnie kiszonka w zależności od odmiany nawet w 98 proc., a niektóre źródła\nz kukurydzy, która jest podstawową paszą energetyczną.\nprzyjmują że 100 proc. Jednakże parametr ten jak i zawartość\nOd podjętej decyzji dotyczących doboru odmian, agrotechni- białka jest zmienny, zależy od odmiany oraz jest mocno skoki, terminu zbioru, rozdrobnienia, ubicia w konsekwencji pro- relowany z warunkami siedliskowymi, ilością opadów i zacesów chemicznych w silosie zależy jakość i wartość pokarmo- biegów agrotechnicznych. W warunkach stresu rośliny (np.\nwa pasz. Obrazowo można powiedzieć, że kukurydza rośnie susza), zmniejsza się zdolność magazynowania substancji za6 miesięcy, zbiór, rozdrobnienie i ubicie w silosie to 1 dzień, pasowych, tj. skrobi i widoczny jest spadek jej udziału w s.m.\na to co otrzymamy po 6 tygodniach zakiszeDlatego ta sama odmiana w różnych\nnia jest podstawą TMR-u przez kolejny sezon\nmoże wykazywać różne pozioLIŚCIE\n– 10 miesięcy i decyduje o kosztach żywiemy skrobi. Jednocześnie poprzez prace\nnia, a dalej idąc (biorąc pod uwagę deÞcyt\nhodowlane (Tabela 1.), można głównie\nenergetyczny), o brakowaniu w stadzie, prawpłynąć na jakość skrobi, wydaje się\nwidłowym rozrodzie, wydajności, kosztach\nże jej ilość w kukurydzy jest już ograniOSADKA\nweterynaryjnych. Słaba baza objętościowa\nczona genetycznie. Energia ze skrobi,\nmusi być dodatkowo suplementowana wyżw kiszonkach z dobrych odmian, staOKRYWOWE\nszymi udziałami pasz treściwych. Dlatego\nnowi ok 50 proc. energii w sumie enerwarto dłużej się pochylić nad doborem odgii z suchej masy kiszonki. Pozostałe\nmiany oraz optymalnym zakiszeniem.\n50 proc. pochodzi z zielonej masy.\nCzęsto podstawowym kryterium wyboru\nZielona część kukurydzy stanowi\nodmiany kukurydzy jest cena nasion, wygłówną\nmasę kiszonki. Składa się główze skrobi\ndajność z ha, wielkość kolby i pokrój rośliny.\nnie z włókna (NDF), a w skład włókna\nDodatkowe cechy żywieniowe to zawartość\nwchodzi celuloza, hemiceluloza i ligniJeżeli\nskrobia i cukry stanowią 46 proc. s.m.\nskrobi. Aczkolwiek podstawowym kryterium\nna. Są to węglowodany strukturalne,\ni są trawione do 100 proc.,\nmówiącym o jakości i wartości odmiany miektórych końcowym produktem rozkłazielona masa stanowi 54 proc.\nszańcowej jest strawność masy organicznej.\ndu są LKT (lotne kwasy tłuszczowe),\ni jest trawiona w 50 proc.\nTa cecha jest często pomijana, a przecież to\nźródło energii dla krów. Przeżuwacze\nod niej zależy wartość energetyczna kiszonki.\nsą jedyną grupą, która może wykorzyStrawność masy organicznej kukurydzy waha tylko zwiększenie strawności włókna może stać energię z włókna. Żwacz jest jak\npodnieść wartość energetyczną kiszonki\nsię w granicach 68–76 proc. w zależności od\nwielka kadź fermentacyjna. Przebiegaodmiany. Na strawność masy organicznej wpływa strawność jące w nim procesy są złożone i warunkowane przez mikroßorę\nskrobi, cukrów, białka oraz włókna.\nw nim bytującą. Prawidłowość procesów w żwaczu uwarunBadania przeprowadzone przez instytut INRA z 2008 roku kowana jest optymalnym stosunkiem skrobia:włókno. Wysokie\n(tabela 1) przedstawiają zestawienie mieszańców kukurydzy udziały skrobi burzą tą harmonię i mogą prowadzić do chorób\nzarejestrowanych w latach 1958 do 2002. Prace hodowlane metabolicznych, zmniejszenia ilości bakterii celuloitycznych,\nskupiły się głównie, i tu widać ogromny postęp, na wydajno- spadku produkcji mleka i wzrostu kosztów weterynaryjnych.\nści z ha. Nie ma aż tak spektakularnych różnic w zawartości Jedynie zbilansowana dawka, o optymalnej zawartości włókna,\nziarna, poziomu białka. Wyniki sugerują, że selekcja pod ką- zapewnia prawidłowy rozwój mikroorganizmów. Ilość i jakość\ntem tych parametrów nie jest łatwa i trudno o znaczący po- włókna wpływa na pobranie suchej masy TMRu, przeżuwanie,\nstęp. Co jest istotne, w wyniku prac hodowlanych nad plonem wytwarzanie śliny (buforowanie), decyduje o tempie przepłynieznacznie pogorszyły się parametry strawnościowe suchej wu treści pokarmowej przez żwacz. Nie można prawidłowo\nmasy, a tutaj głównie NDF.\nżywić krów zapominając o dobrej jakości i strawnym włóknie.\nGdzie w kukurydzy jest energia? W suchej masie kukury- Przyjmuje się że strawność włókna (dNDF) w kukurydzy wynodzy kolba stanowi ok 45–50 proc., reszta to zielona masa – si ok 50 proc. Dlatego jedynie poprzez zwiększenie strawności\n50–55 proc. Obecnie dostawcy odmian mieszańcowych kukury- włókna można zwiększyć strawność masy organicznej kukurydzy skupiają się mocno nad jakością i ilością skrobi. I słusznie, dzy, a zatem podnieść wartość pokarmową paszy. Wydaje się, że\nskrobia, jej poziom, rozkład żwaczowy (typ ziarna ßint i dent) strawność włókna i energia z zielonej masy organicznej jest coi strawność w jelicie cienkim są ważnym źródłem energii dla raz częściej pomijana. Koncentrowanie się jedynie na wysokim\ncięciu (40–50 cm) przy zbiorze kukurydzy, zwiększeniu zawartości skrobi – koncentracji energii – sprawia, że kiszonka z kukurydzy staje się coraz droższą paszą w przeliczeniu na ha.\nJak wykorzystać energię z włókna? Wykorzystanie energii\nz włókna zależy w dużej mierze od prawidłowego terminu zbioru kukurydzy oraz doboru odmiany. Optymalna sucha masa to\ndo 35 proc. W późniejszej fazie rozwoju rośliny następuje jej\ndrewnienie czyli ligniÞkacja i jest to proces nieodwracalny dla\nwszystkich odmian mieszańcowych kukurydzy. W naturalnych\nwarunkach proces ten chroni roślinę przed dostępem szkodników, w warunkach stresu chroni przed oddawaniem wody\ni utrzymaniem parametrów życiowych rośliny. Lignina nie ulega\nrozkładowi przez mikroßorę żwacza. Wypełnia wolne przestrzenie w roślinie przez co blokuje dostęp bakteriom żwaczowym\ndo celulozy i hemicelulozy. Mieszańce kukurydzy o podwyższonej strawności włókna charakteryzują się tym, że lignina ma\nzmienioną strukturę, przez co dostęp bakterii celuloitycznych\njest większy. I tutaj zaczynamy wnikać w genetykę kukurydzy.\nDobrze poznany genom, selekcja genów odpowiedzialnych za\nprodukcję enzymów wpływających na cięcia wiązań krzyżowych ligniny z hemicelulozą i celulozą oraz prace hodowlane\nnad wprowadzeniem tych genów do odmian produkcyjnych,\nsą kluczowym punktem w podniesieniu strawności włókna.\nOdmiany o wysokostrawnym włóknie dostarczają dodatkową\nenergię dla żwacza. Powodują wzrost bakterii celulolitycznych,\nobniżają ryzyko powstawania kwasicy żwacza. Podnoszą wykorzystanie energii kukurydzy oraz strawność całej rośliny. Obniżają koszt TMRu, poprzez ograniczenie dodatku ziarna.\nPorównanie odmian hybrydowych kukurydzy z lat 1958–2002\n(wyniki podane w suchej masie)\ndSM – strawna masa organiczna\ndNDF – strawne włókno\nFrance, INRA 2008\nInstytut INRA opracował parametr do oceny strawnego\nwłókna – DINAG. Parametr ten został włączony przez tamtejsze organy rejestrujące nowe odmiany kukurydzy jako jeden\nz wskaźników oceniających. W większości odmian DINAG\nmieści się w granicach 48–52. W mieszańcach, w których parametr przekracza 52 mówimy o odmianach o wysokostrawnym\nwłóknie. A co to oznacza da hodowcy? Opierając się na wynikach aktualnych prac i doświadczeń polowych podniesienie\nstrawności włókna o 1 proc., to o 0,25 litra więcej od krowy na\ndzień. Mnożąc przez liczbę krów i dni laktacji oraz cenę mleka\nprzekłada się to na wymierny zysk dla hodowcy. Dostępne na\nrynku odmiany kukurydzy mają DINAG powyżej 54, czyli zysk\nekonomiczny dla gospodarstwa jest dużo większy.\nChleba naszego pełnoziarnistego...\nW ubiegłym roku zebrano w Polsce 31,6 mln\nton zbóż, co stanowiło 10,2 proc. ich zbiorów\nw całej Unii Europejskiej (309 mln ton).\nWięcej niż w Polsce zbóż w UE zebrano tylko\nwe Francji i w Niemczech.\ne rekordowe zbiory zawdzięczamy\nprzede wszystkim również rekordowym plonom, które oblicza się na\n42,9 kwintali z 1 ha, gdyż powierzchnia uprawy zbóż od kilku już lat utrzymuje się na podobnym poziomie około\n7,5 mln ha. Oczywiście, plony zbóż\nw Polsce nadal są znacznie niższe od\nśrednich, zwłaszcza w tzw. starych krajach europejskich, gdzie są one o około\n50 proc. wyższe niż u nas.\nKrajowe zużycie zbóż oblicza się na\nokoło 28 mln ton, tak więc ich krajową nadwyżkę można przeznaczyć na\neksport. W poprzednim roku gospodarczym eksport zbóż z Polski wyniósł\n5,7 mln ton, w tym roku będzie mniejszy i wyniesie około 4,2 mln ton.\nWiększość zbóż w Polsce przeznacza się na spasanie, w tym roku\ngospodarczym będzie to około 16,6–\n16,7 mln ton, około 3,4 mln ton\nwyniesie ich zużycie przemysłowe,\nniespełna 5 mln ton przeznaczy się\nna spożycie, które od wielu już lat\nsystematycznie maleje. 1,7 mln ton\nzbóż pójdzie na wysiew pod następne zbiory, straty i ubytki ziarna oblicza się na 1,2–1,3 mln ton.\nNie tylko producenci i przetwórcy\nzbóż, ale coraz częściej także dietetycy ubolewają nad stałym już od wielu lat spadkiem spożycia przetworów\nzbożowych w Polsce. W latach 2001–\n2015 ich spożycie (w przeliczeniu na\nmąkę) zmniejszyło się z ponad 120 kg\ndo około 107 kg na mieszkańca rocznie. Spada zwłaszcza spożycie pieczywa, w zasadzie spożycie zbóż rośnie\ntylko w przypadku przeznaczania ich\ndo wyrobu... pizzy.\numiędzynarodowiła nasz rynek zbóż\ni obecnie ich ceny zbliżone są do\nśrednich w całej Unii Europejskiej.\nNp. w listopadzie ub. roku najniższa\nw UE cena pszenicy konsumpcyjnej\nwystąpiła na Słowacji i wyniosła\nnieco ponad 600 zł za tonę, w Polsce\n(nieco ponad 700 zł za tonę) była ona\ntylko o około 20 zł niższa od średniej\nw całej Unii Europejskiej. Najwyższą\nnotowano w Wielkiej Brytanii, gdzie\nprzekraczała 800 zł za tonę. Coraz bardzie widoczny wpływ na ceny zbóż\nw Polsce i w UE ma też postępująca\nUnia Europejska chroni swój rynek\nzbóż przy pomocy tzw. ceny interwencyjnej, tj. takiej, po osiągnięciu której\npodejmuje się interwencję na rynku.\nNiestety, cena ta została ustalona na\nbardzo niskim poziomie 101,3 euro za\ntonę, nie przystającym nijak do obecnej sytuacji na rynku zbóż. Zdaniem\nPolskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych, obecnie powinna się ona mieścić\nw przedziale 150–160\neuro, czyli w granicach 630–670 zł\nza tonę. Zdaje się,\nże nieco inne na\nten temat zdanie\nmieliby ci, dla których zboże jest\nci trzody chlewnej i drobiu. Tak czy\nowak, obecny poziom ceny interwencyjnej zbóż jest, jak mówią Rosjanie,\nni pri cziom.\n9 grudnia 2014 roku Stanisław Kacperczyk, prezes Zarządu Polskiego\nZwiązku Producentów Roślin Zbożowych zwrócił się z apelem do premier\nEwy Kopacz, by poświęciła więcej\nuwagi problemom branży zbożowej\nw Polsce. Otóż, zdaniem producentów zbóż, krajowy rynek zbożowy nie\ndziała wystarczająco sprawnie, czego\nnastępstwem są niestabilne dochody\nnie tylko tych rolników, którzy zboża\nprodukują, ale i tych, którzy ich do\nswojej produkcji zużywają, czyli dla\nhodowców zwierząt gospodarskich.\nBrak stabilizacji odbija się ujemnie\ntakże na tych gałęziach produkcji, dla\nktórych zboża są surowcem.\nPonadto w kraju, który jest trzecim\nw Unii Europejskiej producentem\nzbóż, możliwości ich przechowywania i baza eksportowa pozostają daleko\nw tyle za innymi krajami europejskimi. Potrzebna jest zatem rozbudowa\ninfrastruktury eksportowej, czyli możliwości magazynowania zbóż oraz ich\nprzeładunku na duże statki.\nDobry rynek zbóż to podstawa\ndobrego rozwoju większości gospodarstw rolnych – stwierdza w swoim\napelu Stanisław Kacperczyk. A nie\nsłuży dobremu rynkowi m.in. to, że tanie zboże, które w ramach kontyngentu traÞa na wspólny europejski rynek\nz Ukrainy, nie ląduje w potrzebującej\nzbóż Hiszpanii, tylko zostaje w Polsce,\ngdzie psuje rynek zbożowy, zwłaszcza\nwe wschodnich rejonach kraju.\nI jeszcze jedna sprawa, której już nie\nbyło w apelu do premier Ewy Kopacz.\nOtóż producenci zbóż, niezależnie od\nwielkości dostaw, które oferują swoim odbiorcom, narażeni są na prawie\npowszechne w Polsce oszustwa polegające na fałszywej ocenie jakości\ndostarczonego ziarna. Nie ma takich\nprzypadków w Niemczech, w Danii\nczy we Francji, to jest taka już nasza\nkrajowa specyÞka. Zdaje się, że jest to\ndobry temat dla uskarżających się na\nniedostatek uprawnień izb rolniczych\nObserwując na przestrzeni ostatnich 10 lat uprawę kukurydzy\nnależy zauważyć, że jest to obszar dynamicznych zmian. Zmienia\nsię powierzchnia uprawy, technologia produkcji, dobór odmian\ni dostępność środków ochrony roślin.\neszcze na początku nowego stulecia szacowano powierzchnię uprawy tego gatunku na około 500 tys.\nha. Do roku 2009 utrzymywano stabilny areał, szacowany na około 600 tys ha, zaś od roku 2010 rozpoczął się\nwzrost, który przyspieszył diametralnie w roku 2012, po\nwymarznięciach upraw ozimych. W ostatnich dwóch\nlatach kukurydza z przeznaczeniem na kiszonkę i ziarno, według różnych szacunków była wysiewana na powierzchni przekraczającej milion hektarów. Stawia to\nten gatunek na pozycji ważniejszej od upraw rzepaku\ni prawie trzykrotnie dystansuje powierzchnię uprawy\nPo ostatnich żniwach kukurydzianych entuzjazm\nzwiązany ze zwiększaniem uprawy nieco osłabł. Problemy z mykotoksynami w rejonie Polski zachodniej oraz\nniskie plony w Polsce centralnej i północno-wschodniej\nobniżyły rentowność uprawy z przeznaczeniem na ziarno. Część rolników zastanawia się, czy pola przeznaczone wcześniej pod kukurydzę nie powinny być obsiane\ninnymi gatunkami. Na redukcję powierzchni stosowania\nwpływ ma również wchodzący w życie z rokiem\nW ostatnich dwóch\n2015 wymóg zazieleniania.\nZdaniem wielu analityków\nrynku, należy się spodziez przeznaczeniem\nwać, że powierzchnia na\nna kiszonkę i ziarno\nktórej wysiana będzie kukurydza powróci do poziobyła wysiewana\nmu z przed „bumu” z roku\n2012 i ukształtuje się na poziomie około 900 tys. ha.\nW ostatnich latach nastąhektarów\npiły również zmiany w sposobie\na precyzyjniej ujmując, w doborze produktów i substancji\nczynnych wykorzystywanych do regulacji zachwaszczenia. W wyniku wielu zmian, zabiegi powschodowe zyskały na znaczeniu rynkowym. Przede wszystkim wynika to\nz faktu, że na przestrzeni ostatnich 7 lat wypadły z użycia\ndwie, najczęściej stosowane bezpośrednio po siewie substancje chemiczne.\nZ końcem czerwca roku 2007 została wycofana z rynku\natrazyna (przykładowe produkty: Azoprim 500 WG, Gesaprim 900 WG), a 23 czerwca 2013 upłynął ostateczny termin pozwalający na stosowanie herbicydów opartych na\nacetachlorze (przykładowe preparaty: Guardian® CompleteMix 664 SE, Trophy 840 EC).\nPodział herbicydów kukurydzianych ze względu na termin stosowania i spektrum zwalczanych chwastów\nHerbicydy powschodowe zwalczające chwasty\njednoliścienne i niektóre\ndo mieszanin z herbicydami na chwasty dwuliścienne\nAccent 75 WG, Climax Extra 6 OD, Daichi\n040 SC, Daichi 4 SC, Daichi Extra 6 OD,\nEgzecutor 25 SG, Fornet 040 SC, Fornet\n4 SC, Fornet Extra 6 OD, Harfur, Hector\n53,6 WG, Ikanos 040 OD, Innovate 240\nSC, Kelvin 040 SC, Kivi 040 SC, Kivi 4\nSC, Kivi Extra 6 OD, Mac-Rimsulfuron 25\nWG, Mambo 25 WG, Miecz 25 WG, Narval\n040 OD, Nicogan 040 SC, Nikosh 040 SC,\nNikson OD, Nisshin 040 SC, Nisshin Extra\n6 OD, Nisshin Niko 4 SC, Novel 240 SC,\nPampa 040 SC, Pampa Extra 6 OD, Pantani\n040 OD, Pro-Rimsulfuron 25 WG, Ramzes\n25 WG, Rima, Rimel 25 SG, Rincon 25\nSG, Samaz, Samson 040 SC, Samson 4\nSC, Samson Extra 6 OD, Shiver 040 OD,\nSquash 240 SC, Titus 25 WG, Victus 040\nOD, Victus 040 SC, Victus 75 WG\nArigo 51 WG, Colombus 51 WG, Elumis\n105 OD, Hector Max 66,5 WG, Solux 105\nOD, Maister 31 OD, Raper 31 OD, Maister\n310 WG, Maister Power 42,5 OD\nHerbicydy oparte na terbutyloazynie (*do zabiegów przedwschodowych)\nCalaris 400 SC, Click 500 SC, Cornmax\n340 SE, Korn 340 SE, Kukugran 340 SE,\nLumax 537,5 SE*, Maizgard 340 SE,\nPrewenter 340 SE, Successor T 550 SE*,\nHerbicydy przedwschodo- Adengo 315 SC, Boreal 58 WG, Camix 560\nwe i wcześnie powschoSE, Lumax 537,5 SE, Successor T 550 SE,\nHerbicydy przedwschodowe potrzebujące partnera\ndo uzyskania pełnego\nGolden Pendi 330 EC, Jet-Pendy 330 EC,\nPendigan 330 EC, Yellow Hammer 330 EC,\nStomp 400 SC, Successor 600 EC, Traxor\n600 EC, Dual Gold 960 EC, Afalon Dyspersyjny 450 SC, Linur 450 SC, Nightjar B\n450 SC, Nightjar C 450 SC, Nightjar D 450\nSC, Linurex 500 SC\nw terminach powschodowych\nBromotril 250 SC, Casper 55 WG, Chwastox Turbo 340 SL, Deresz 306 SE, Dicopur\n600 SL, Emblem 20 WP, Emblem Pro 385\nSC, Esteron 600 EC, Feniks 306 SE, Harmony 75 WG, King 306 SE, Kojot 306 SE,\nMocarz 75 WG, Muskato 306 SE, Mustang\n306 SE, Nokaut 75 WG, Oceal 700 SG,\nReÞne 75WG, Tarpan 306 SE, Vermeil 700\nHerbicydy z mechanizmem działania polegającym na inhibicji\nStellar 210 SL, Callisto 100 SC, Mezotrion\n100 SC, Arigo 51 WG, Colombus 51 WG,\nElumis 105 OD, Elumis 105 OD, Solux 105\nOD, Laudis 20 WG, Laudis 44 OD, Shado\n300 SC, Sulcogan 300 SC, Sulkorn 300 SC\nZmiany w sposobie odchwaszczania były wyraźne. Rozwiązania\noparte na atrazynie, w roku 2007 stanowiły około 70 proc. wszystkich\nherbicydów aplikowanych w kukurydzy.\nW pierwszych 2 latach po zniknięciu produktów atrazynowych\ngwałtowanie rozbudował się rynek herbicydów powschodowych.\nMasowo rozpoczęto stosowanie mieszanin herbicydów zwalczających chwasty jednoliścienne z herbicydami nakierowanymi na zwalczanie chwastów dwuliściennych. Obecnie oferta tych produktów\njest jeszcze bardziej rozbudowana. Zakończenie ochrony patentowej\nna substancje nikosulfuron i rimsulfuron doprowadziło do znacznego poszerzenia doboru herbicydów z tej grupy. Zamiast wycofanego\nze sprzedaży MIlagro®, które kilka lat temu było jedynym produktem\nopartym na nikosulfuronie, dzisiaj mamy w rejestrze kilkadziesiąt\nproduktów różniących się koncentracją i formulacją.\nNa bazie wspomnianego nikosulfuronu, ale nie tylko, przygotowano\nkilka herbicydów zwalczających w jednym zabiegu kompletne spektrum chwastów jedno- i dwuliściennych. Rozwiązania te są przede\nwszystkim wygodne dla stosującego i dlatego, być może w połączeniu z wysoką skutecznością, jaką zapewniają, są chętnie wybierane\nprzez rolników stosujących zabiegi powschodowe.\nPo krótkiej przerwie w dostępności preparatów triazynowych,\nmiejsce atrazyny zajęła jej nieco „młodsza siostra” terbutyloazyna.\nSubstancja podobna swoim proÞlem do wycofanej, jednak podawana\nw mniejszych ilościach, spełnia wymogi ekotoksykologiczne. Działa zarówno doglebowo jak i nalistnie. Zastosowana przedwschodowo, zapewnia świetne zabezpieczenie przed wschodami chwastów.\nW późniejszych aplikacjach uzupełnia spektrum zwalczanych gatunków, często pomijanych przez inne substancje. W dniu dzisiejszym\nterbutyloazyna, dzięki swoim wyjątkowym cechom, osiągnęła kilkudziesięcioprocentowy udział w powierzchni stosowania.\nZredukowana obostrzeniami unijnymi z roku\n2007 oferta kompletnych\nNa bazie nikosulfuronu,\nherbicydów przedwschoale nie tylko, przygotowano\ndowych, została ponownie odbudowana. W ostatkilka herbicydów\nnich 6 latach pojawiły się\nzwalczających w jednym\nnowe, oferujące wysoką\nDla tych, którzy preferu\nspektrum chwastów jednoją rozwiązania stosowai dwuliściennych.\nne doglebowo, dostępne jest kilka herbicydów\no kompletnym spektrum\nzwalczanych chwastów. Rozwiązania te wciąż stanowią ogromny rynek. Profesjonaliści uzyskujący najwyższe plony kukurydzy wiedzą,\nże tylko bardzo wczesne i dokładne usunięcie konkurencji chwastów\nz uprawy kukurydzy daje dobre rezultaty w plonie.\nW rejestrze środków ochrony roślin, oferta herbicydów do najwcześniejszych zastosowań uzupełniana jest przez herbicydy zwalczające tylko wybrane gatunki. Herbicydy takie stanowią zwykle element\nprogramów dwuzabiegowych gdzie w pierwszym zabiegu redukowane są chwasty jednoliścienne i niektóre dwuliścienne, natomiast całości dzieła dokonuje się zabiegami powschodowymi. Część substancji z tej grupy jest teraz w ocenie i nie wiadomo, czy w najbliższym\nczasie nie dotkną ich restrykcje, które spotkały inne substancje.\nZmiany w doborze herbicydów – wycofanie części substancji aktywnych – doprowadziły do rozwoju i popularności nowych grup\nchemicznych. Znaczący udział rynkowy uzyskały herbicydy o najnowszym mechanizmie działania. Grupa herbicydów hamujących\nwytwarzanie barwników fotoaktywnych, stanowi obecnie kilkadziesiąt procent rynku zarówno zabiegów przed- jak i powschodowych.\nJest ona ceniona za niezawodność, szybkie działanie i pełną selektywność dla upraw kukurydzy.\nObecnie można powiedzieć, że wszystkie problemy walki z chwastami, można rozwiązać dostępnymi na rynku herbicydami. Oferta jest\nimponująca, a znajomość produktów pozwala na precyzyjne rozwiązanie problemów pojedynczej plantacji, jak również możliwość wyboru\nrozwiązań ekonomicznych dopasowanych do potrzeb gospodarstwa.\ndr Marek Tański\nPodstawą do uzyskiwania najlepszych efektów regulacji zachwaszczenia\nw długiej perspektywie czasowej jest rotacja herbicydów. Chodzi tutaj,\nnie tylko o zmianowanie samych produktów, lecz również o przemienne\nstosowanie na jednym polu różnych substancji aktywnych, a jeszcze lepiej\nróżnych mechanizmów działania. Procedura ta ma na celu utrzymanie\npopulacji poszczególnych gatunków w odpowiedniej równowadze.\niadomo, że nie ma herbicydów w „pełni doskonałych”\ni każdy z produktów działa silniej lub słabiej na wybrane gatunki. Wieloletnie stosowanie tego samego herbicydu na\ntym samym polu prowadzi do mniej dokładnego zwalczania\nchwastu lub grupy chwastów, a w następnej kolejności do\nkompensacji, czyli masowego zasiedlania pomijanym przez\nśrodek chwastobójczy gatunkiem.\nW ostatnich latach coraz większego znaczenia nabierają\ndziałania prewencyjne, mające na celu minimalizację powstania problemu odporności. Jest to zjawisko, którego występowanie odnotowano już w Polsce. Jakkolwiek, na razie\nodporność na herbicydy wytworzyło zaledwie kilka gatunków chwastów i jest to problem regionalny, to przyjmuje się,\nże przy błędnych praktykach odchwaszczania odporność\nchwastów może rozwinąć się bardzo szybko. Należy liczyć\nsię z faktem, że podzielimy los rolników z zachodniej Europy,\nktórzy już dzisiaj ponoszą ogromne koszty na specjalne dostosowanie technologii, pozwalające na pozbycie się z pola\nchwastów uodpornionych na herbicydy.\nRotacja herbicydów jakkolwiek z pozoru łatwa do zastosowania, po głębszej analizie okazuje się zagadnieniem skomplikowanym. Według rejestru Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w samej pszenicy mamy zarejestrowanych kilkaset\nherbicydów. Pomimo bogactwa produktów dysponujemy\njednak zaledwie kilkudziesięcioma substancjami aktywnymi,\na w tym zaledwie kilkoma mechanizmami działania. To właśnie tutaj, przy braku odpowiednich informacji, występuje\nobszar największego ryzyka, że na jednym polu można w nieświadomy sposób stosować ten sam herbicyd. Mimo że stosuje się inne produkty.\nJak więc odnaleźć się w ogromnej ofercie środków chwastobójczych, różniących się między sobą spektrum zwalczanych\nchwastów, substancją aktywną, terminem stosowania i wieloma innymi cechami, by nie popełniać błędów?\nKluczem może okazać się właściwe zrozumienie naturalnych podziałów między substancjami chwastobójczymi.\nW Europie Zachodniej przy układaniu programów odchwaszczania, poza użytkowymi cechami produktów, bierze się również pod uwagę przynależność do grupy, określonej przez mechanizm działania. Rolnik zobowiązany jest do przestrzegania\nzasady zmiennego używania herbicydów na danym polu.\nDzięki takiemu podejściu ryzyko kompensacji czy odporności\nW załączonej tabeli przedstawiono podział dostępnych na\npolskim rynku herbicydów stosowanych wiosną w największej uprawie zbożowej czyli pszenicy ozimej. Dodatkowo\npodano najważniejsze wspólne dla grupy cechy ułatwiające\npodjęcie decyzji w długofalowym planowaniu.\nCharakterystyka wiosennych herbicydów dopuszczonych do\nstosowania w pszenicy rozpoczyna się od grupy „A”. Obecnie\nsą to herbicydy zyskujące na znaczeniu, ze względu na alternatywę dla innych grup chemicznego działania. Herbicydy z tej\ngrupy wyróżnia wiele wyjątkowych cech. Przede wszystkim,\nherbicydy „A” mogą być stosowane we wszystkich gatunkach\nzbożowych poza owsem. Zwalczają bardzo szerokie spektrum\nchwastów jednoliściennych, włączając miotłę zbożową, owies\ngłuchy, życice, wyczyniec polny i wiele innych. W osiąganiu\nwysokiej skuteczności są bardzo mało wrażliwe na warunki\nśrodowiskowe podczas zabiegu. Efekt ich działania w małym\nstopniu zależny jest od temperatury, wilgotności powietrza\nczy wilgotności gleby. Mogą być stosowane w szerszym zakresie faz rozwojowych rośliny uprawnej. Działanie wyłącznie\nnalistne i brak działania odglebowego czyni je bezpiecznymi\ndla uprawianych następczo roślin, takich jak rzepak czy buraki. Do wykonania zabiegów kompletnych potrzebują partnera,\nponieważ same są całkowicie selektywne dla chwastów dwuliściennych.\nNajczęściej stosowanymi w Polsce herbicydami zbożowymi są herbicydy „B”. Reprezentanci tej grupy są wykorzystywani zarówno do zwalczania chwastów jedno jak i dwuliściennych (oddzielne podgrupy w tabeli). Produkty z grupy\n„B” cechuje mniejsza zależność od warunków pogodowych\nw czasie stosowania w porównaniu z herbicydami „O” czy\n„C”. Inne wyróżniające cechy to: działanie zarówno poprzez\nglebę jak i nadziemne części rośliny, swobodne mieszanie\nz różnymi herbicydami, równomiernie rozłożone w czasie\ndziałanie, wysoka selektywność dla rośliny uprawnej pozwalająca na stosowanie nawet po krzewieniu, niskie wnoszenie\nilości substancji aktywnej ograniczające się do kilku gram na\nDo grupy „B” zalicza się wiele herbicydów zwalczających\nmiotłę zbożową i inne chwasty jednoliścienne, takie jak owies\ngłuchy czy przy niektórych produktach nawet perz. Charakterystyczną cechą tych preparatów jest, oprócz skuteczności\nzwalczania chwastów jednoliściennych, zwalczanie wielu\ngatunków dwuliściennych. Generalnie można powiedzieć, że\npreparaty miotłobójcze „B” mogą być stosowane w pszenicy,\npszenżycie i życie. Część z nich ma bardzo długie działanie\nodglebowe. Z jednej strony świetnie zabezpieczają przed kolejnymi wschodami chwastów, ale z drugiej strony mogą mieć\nnegatywny wpływ na wschody, rozwój i plonowanie roślin\nuprawianych następczo. Przy wyborze preparatu miotłobójczego „B” warto zapytać specjalistę lub uważnie przeczytać\nGrupa zwalczanych gatunków\nAxial 100 EC, Axial 50 EC, Fantom 069 EW, Foxtrot 069 EW, Jaguar 069 EW, Puma Uniwersal 069 EW,\nApyros 75 WG, Atlantis 12 OD, Attribut 70 SG, Caliban 178 WG, Chisel 75 WG, Chisel Nowy 51,6 WG,\nHuzar 100 OD, Huzar 05 WG, Maczeta OD 125, Mover 75 WG, Nomad 75 WG, Nylon 75 WG, Toto 75 SG,\nZeus 208 WG, Zeus 208 WG+Nuance 75 WG,\nAlladyn 71,4 WG, Ambasador 75 WG, Aneks SX 50 SG, Biathlon 4 D, Bron 500 SG, Bron 750 WG, Calibre\nSX 50 SG, Chenkar 750 WG, Coma 20 WG, Cuckoo 750 WG, Desperado 20 WG, Dobler 50 SC, Ergon 750\nWG, Faraon 75 WG, Finish SX 40 SG, Finy 200 WG, Galmet 20 SG, Golden Triben 750 WG, Granstar 75\nWG, Granstar SX 50 SG, Granstar Ultra SX 50 SG, Grodyl 75 WG, Grodyl 75 WG, Helgran 75 WG, Helm\nTribi 75 WG, Herkules 75 SG, Kantor 050 SC, Nautius WG, Naxel 75 WG, Nuance 75 WG, Picaro SX 50\nSG, Pike 20 WG, Pleban 75 WG, Pragma SX 50 SG, Primstar 20 SG, Ranga 75 WG, Real Chemie Tribenuron\nMetylu 75 WG, Rubin SX 50 SG, Sabata 75 WG, Sekator 125 OD, Sheriff 20 WG, Sulfan 75 WG, Superherb\n20 SG, Triben Super 50 SG, Triben X 500 SG, Tribex 75 WG, Trimax 50 SG, Trimmer 50 SG, Trinex 250\nEC, Tristar 50 SG, Tytan 75 SG, Viking 75 WG, Winnetou 20 WG,\nHuzar Activ387 OD, Lancet Plus 125 WG,\nArena 70 WG, Deresz 306 SE, Dragon 450 WG, Dragon NT 450 WG, Feniks 306 SE, Gradio 74,4 SG,\nGranstar Power 74,4 SG, King 306 SE, Kojot 306 SE, Lintur 70 WG, Merida 70 WG, Muskato 306 SE,\nMustang 306 SE, Mustang Forte 195 SE, Mocarz 75 WG, Nokaut 75 WG, Lintur 70 WG, Starane Super 101\nSE, Tarpan 306 SE, Triadik 70 WG, Triadik Bis 70 WG,\nDicuRex Flo 500 SC, Lentipur Flo 500 SC, Opal 500 SC, Tolurex 500 SC, Bifenix N 499 SC, Harpun 500\nSC, IPU 500 SC, IPU Gold 500 SC, IPUherb 500 SC, Isoguard 500 SC, Izofarm 500 SC, Izoherb 500 SC,\nIzoproturon 500 SC, Protugan 500 SC\nAurora 40 WG, Platform 61,5 SG, Fox 480 SC\nAgritox 500 SL, Agritox Turbo 750 SL, Agroxone Max 750 SL, Agroxone Turbo 750 SL, Aloksypyr 250 EC,\nAminopielik D 450 SL, Aminopielik D Maxx 430 EC, Aminopielik Super 464 SL, Aminopielik Standard\n600 SL, Aminopielik Tercet 500 SL, CeridorMCPA 750 SL, Chwastox D 179 SL, Chwastox 750 SL,\nChwastox Extra 300 SL, Chwastox Turbo 340 SL, Chwastox 500 SL, Chwastox AS 600 EC, ChwasTech\nTurbo 750 SL, Chwastox Trio 540 SL, Chwastox Turbo 340 SL, Chwastox MP 600 SL, Dicoherb 750 SL,\nDicoherb Turbo 750 SL, Dicopur 600 SL, Dicopur Top 464 SL, Duplosan DP 600 SL, Esteron 600 EC,\nFastoxin 300 SL, Faworyt 300 SL, Fluroherb 200 EC, Flurostar 200 EC, Fluroxane 200 EC, Fluxyr 200 EC,\nGalaper 200 EC, Galarane200 EC, Gold 450 EC, Helion 300 SL, HELM-Flurox 200 EC, Herbistar 200 EC,\nHudson 200 EC, Hurler 200 EC, Jackdow 200 EC, MCPA 300 SL, Nutox Turbo 750 SL, Pielik 85 SP,\nSaroksypyr 250 EC, Starane 250 EC, Stamigan 200 EC, Tomigan 250 EC, The-Tox Turbo 750 SL, Tayson\n464 SL, Weed-Tox Turbo 750 SL, Wikary 200 EC,\netykietę produktu, by dowiedzieć się, czy po zastosowaniu\nwybranego produktu będziemy mogli swobodnie wysiewać\nrośliny poplonowe lub rośliny na następny zbiór, wrażliwe\nna substancje zawarte w herbicydzie. Szczególnie chodzi tu\no uprawy gorczycy, rzepaku i buraka cukrowego.\nBy wykorzystać pozytywne cechy herbicydów z grupy „B”,\nproducenci tworzą gotowe mieszaniny z herbicydami z innych grup, wykorzystując pozytywne cechy komponentów.\nNic więc dziwnego, że pod względem wartości rynkowej listę\nwszystkich herbicydów otwierają dwa produkty o kompletnym spektrum zwalczanych chwastów jedno- i dwuliściennych. Preparat Huzar® Active i Lancet® Plus są najlepszym\nrozwiązaniem dla wszystkich, którzy unikają przygotowywania i stosowania mieszanin zbiornikowych przygotowanych\nNa chwasty dwuliścienne oferta herbicydów „B” lub gotowych mieszanin substancji z grup „B” i „O” jest imponująca.\nZa pomocą produktów z tej grupy można rozwiązać problem\nkażdego chwastu. Szczególnie połączenie w jednym produkcie\ndwóch mechanizmów działania sprawia, że produkt jest bardziej uniwersalny i niezawodny.\nWciąż do często stosowanych preparatów zwalczających miotłę zbożową, należą herbicydy z grupy „C”. Są to preparaty, które\nnajlepsze efekty przynoszą przy jesiennym stosowaniu, natomiast wiosną działają najlepiej przy wczesnym zastosowaniu,\nwtedy kiedy gleba jest jeszcze wilgotna. Herbicydów tych nie należy stosować w zaawansowanych fazach rozwojowych czyli po\nzakończeniu fazy krzewienia. Mimo tego, że zwalczają zarówno\nchwasty jedno- jak i dwuliścienne, do uzyskania pełnego efektu\nzwalczania tych drugich, sprawdzają się lepiej w mieszaninach\nz innymi właściwie dobranymi partnerami.\nNastępna grupa to stosowane od dawna herbicydy należące do\ngrupy „O”. Najstarsza „chemia chwastobójcza” wciąż sprawdza się\ndoskonale w zwalczaniu chwastów dwuliściennych w uprawach\nzbożowych. Do tej pory nie stwierdzono lub zdarza się to wyjątkowo rzadko, odporności chwastów na tę grupę herbicydów.\nNależy pamiętać, że herbicydy „O” do uzyskania wysokiej skuteczności potrzebują nieco wyższych temperatur. Większość substancji z tej grupy, wykazuje pełną skuteczność po przekroczeniu\nw czasie aplikacji temperatury 12° C i braku spadków poniżej 0° C\nprzez następne kilkadziesiąt godzin po zabiegu. Warto więc pamię-\nBy uzyskać sukces,\nherbicydy muszą być\nrotowane, czyli prościej\nmówiąc, jeżeli raz\nz grupy „B” warto\nw następnym roku użyć\nprodukt z grupy „A”.\ntać, że są to świetnie sprawdzające się rozwiązania w zwalczaniu\nchwastów w zbożach jarych. Niektóre herbicydy „O” wykazują\nbardzo szybkie działanie, pierwsze efekty chwastobójcze widoczne są już po kilku godzinach od zastosowania. By uzyskać pełną\nselektywność, większość z nich powinna być stosowana we wczesnych fazach rozwojowych. Gdy herbicydy z grupy „O” zbudowane są z jednej substancji, wtedy nakierowane są na zwalczanie jednego lub kilku konkretnych gatunków, w których się „specjalizują”\nw mieszaninie zaś rozwiązują problem szerokiego spektrum.\nOstatnią omawianą grupę herbicydów wiosennych stanowi grupa „E”. Udział rynkowy tych herbicydów nie jest duży\na szkoda, ponieważ wyróżniają się wieloma cennymi cechami\ni powinny stać się komponentem wielu mieszanin herbicydowych. Preparaty chwastobójcze z grupy „E” uczulają chwasty na\nświatło, działają szybko i mogą być wykorzystywane do zwalczania niektórych gatunków, często pomijanych przez inne grupy\nPodsumowując, by uzyskać sukces, herbicydy muszą być rotowane, czyli prościej mówiąc jeżeli raz zastosujemy herbicyd\nz grupy „B” warto w następnym roku użyć produkt z grupy „A”.\nDzięki temu uzyskujemy stabilną populację chwastów, wyrównane koszty odchwaszczania i spokój na długie lata.\nW 2014 roku Syngenta wysunęła się na pozycję lidera, zajmując ex aequo pierwsze miejsce pod względem wielkości sprzedaży na\nrynku środków ochrony roślin.\nedług badań Þrmy Kleffmann,\nudziały rynkowe Þrmy Syngenta wzrosły do 18 proc. Szczególnie\ndobrze spółka wypadła w segmencie środków ochrony dla trzech największych upraw – zbóż, kukurydzy\ni rzepaku – osiągając 20-procentowy\nudział w rynku. Tak silną pozycję\nSyngenta zawdzięcza głównie fungicydom zbożowym. Wzrosty zanotowano także w rynku fungicydów\ndo ochrony rzepaku. Syngenta – jako\njedyna Þrma spośród dużych graczy\n– powiększyła swoje udziały w tym\nsegmencie. Historyczny sukces osiągnął Toprex – fungicyd do ochrony\nrzepaku, który zdobył 19 proc. rynku.\nBardzo silna jest też pozycja preparatu Lumax, który z udziałem na poziomie prawie 25 proc. umocnił w 2014\nroku pozycję lidera wśród herbicydów przeznaczonych do ochrony kukurydzy.\nMenedżerowie Syngenta przedstawili najważniejsze nowości produktowe, które Þrma oferuje rolnikom\nw bieżącym sezonie:\n• Quilt Xcel – kukurydza w dobrej\nPreparat jest środkiem grzybobójczym, który dzięki połączeniu dwóch\nsilnych substancji aktywnych zapewnia szerokie spektrum ochrony przed\nchorobami i wzmacnia rośliny od korzeni aż po kolbę, chroniąc je przed\npatogenami kukurydzy. Quilt Xcel\npoprawia ogólną kondycję kukurydzy\n– wzmacnia ich łodygi, liście i system\nkorzeniowy oraz poprawia zaziarnienie kolb. Preparat dodatkowo zabezpiecza całą roślinę przed patogenami\npowodującymi choroby liści, np. żółtą\ni drobną plamistość. Zabezpiecza rów-\nnież roślinę w miejscach uszkodzeń\nmechanicznych, które spowodowane\nsą na przykład żerowaniem omacnicy\nprosowianki, przed wnikaniem grzybów chorobotwórczych.\n• Axial 50 EC – najskuteczniejsze\nNowy herbicyd to efekt wieloletnich badań prowadzonych przez\nlaboratoria Þrmy Syngenta. Produkt\nbazuje na nowoczesnej formulacji\ngwarantującej łatwe przygotowanie\ncieczy roboczej oraz łatwość łączenia\nz innymi agrochemikaliami. Axial 50\nwyróżnia szybkość działania i nieporównywalna skuteczność zwalczania\nchwastów jednoliściennych – preparat doskonale działa m.in. na miotłę\nzbożową, owies głuchy, wyczyniec\npolny, chwastnicę jednostronną.\n„Symetra to symetria korzyści dająca wysokie oraz powtarzalne plony\nna każdym polu, w każdych warunkach oraz w każdym sezonie”. Te\nwłaściwości wynikają z połączenia\nnowej substancji biologicznie czynnej o nazwie izopirazam (grupa SDHI)\nz szeroko znaną i stosowaną azoksystrobiną (Technologia AMISTAR). Preparat – działający zapobiegawczo oraz\ninterwencyjnie – przeznaczony jest do\nstosowania w okresie kwitnienia rzepaku przeciwko wszystkim ważnym\nchorobom w tej uprawie, występującym w okresie okołokwitnieniowym\nFungicyd Carial Star łączy dwie\nsilne substancje aktywne, które dosko-\nnale się uzupełniają: difenokonazol to\nnowa substancja aktywna w ochronie\nziemniaków, która zapewnia ochronę\nprzed alternariozą, a znany i sprawdzony mandipropamid oferuje najwyższą\nskuteczność w ochronie przed zarazą.\nOmówili również trzy innowacyjne projekty uruchomione przez Þrmę\nSyngenta. Jednym z nich jest Akademia Jęczmienia Hybrydowego, czyli platforma skupiająca plantatorów\njęczmienia hybrydowego w Polsce.\nW Akademii zrzeszonych jest obecnie\n250 stałych członków, którzy mają dostęp do profesjonalnej wiedzy o technologii uprawy oraz zapraszani są na\nkonferencje tematyczne i warsztaty\npolowe, by dzielić się doświadczeniami z ekspertami i wiodącymi producentami.\nKolejna niestandardowa inicjatywa Þrmy to prowadzony pod nazwą „STOP omacnicy” monitoring\nwylotu omacnicy prosowianki – najgroźniejszego szkodnika w uprawie\nkukurydzy. W czterech województwach o największym zagrożeniu\nszkodnika Syngenta zainstalowała\nw poprzednim sezonie sześć pułapek\nświetlnych, w których codziennie od\npołowy czerwca odławiane były motyle omacnicy. Na podstawie liczby\nodłowionych motyli określamy szczyt\nwylotu szkodnika i termin zabiegu\nchemicznego. Projekt będzie kontynuowany w tym roku.\nSyngenta uruchomiła również program Fruit Quality Contract, który ma\nułatwić polskim rolnikom spełnienie\nwysokich wymagań stawianych przez\nzachodnioeuropejskie sieci handlowe.\nWiele sieci z dnia na dzień wprowadziło mocno zaostrzone kryteria dotyczące dopuszczalnych poziomów pozostałości w owocach. Dziś niemieccy\nsadownicy wiedzą już, jak produkować jabłka, by spełnić te wymagania.\nProjekt Fruit Quality Contract ma to\numożliwić również polskim producentom”.\nXXI edycja konkursu organizowanego przez Instytut Technologiczno-Przyrodniczy (Oddzia³ w Warszawie)\nprzy wspó³pracy Redakcji “AGRO”, Targów Kielce, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Spo³ecznego,\nPrzemys³owego Instytutu Maszyn Rolniczych\nw kategorii - maszyna produkcji krajowej\nZaprawiarka Hanka 25W\no pracy ci¹g³ej\nz innowacyjnym systemem wagowego (masowego)\ni precyzyjnego dozowania cieczy\nAGRALEX Aleksander i Jacek Lubiñscy Sp.J. z Red³a\nw kategorii - maszyna z importu\ntytu³ otrzyma³ ex aequo\nNew Holland T.8420 Auto Command\nNew Holland P³ock CNH Industrial Polska\nCNH Industrial Oesterreich GmbH (marka Steyr)\nCNH Industrial Polska Sp. z o.o. (marka Steyr)\nWyró¿nienie w konkursie\nKompaktowy agregat uprawowy UPH\nUroczyste nadanie tytu³ów i wrêczenie statuetek odbêdzie siê w pierwszym dniu wystawy AGROTECH’15\nw Kielcach 27 marca 2015 roku podczas ceremonii otwarcia Targów.\nchmury grożą deszczem, nawet śniegiem.\nObawiam się, że pogoda\nwygra z Þrmą Agromix\ni z jej Dni Otwartych\nbędą raczej nici. Ale kiedy dochodzę do bramy\nzaskoczenie: tłumy gości, zwłaszcza młodzieży,\nwidać w każdym zakątku\na przy eksponowanych\nmaszynach dyskusji końca nie widać. Bo i jest co oglądać,\no co pytać. Wszak do Rojęczyna wysyła swoje produkty międzynarodowa czołówka.\nA zaczynano 25 lat temu. Bardzo skromnie od współpracy z AMAZONE. Niebawem doszło do fuzji z KRONE. I to\nwówczas dało się zauważyć, że Agromix obrał prawidłowy\nkurs. KRONE, wiodący na naszym kontynencie producent\nmaszyn zielonkowych, uczynił Þrmę z Rojęczyna wyłącznym dilerem na Polskę. Jednak jej prezes, Józef Dworakowski (na zdjęciu powyżej) szedł za ciosem. Nawiązał dalsze\nkontakty i… na jego placu pojawiły się kolejne marki: JOHN\nDEERE, TECNOMA, MANITOU, TRIOLIET, KUBOTA…\nRojęczyn 36, 64-130 Rydzyna, tel. 65 538 81 81,e-mail: ofÞ[email protected], www.agromix.agro.pl\nAGROMIX oraz De Lage Landen przedstawiają Państwu wspólny produkt – AGROMIX KREDYT. Produkt zawierający pełną\nofertę pożyczki i leasingu, jako elementów kompleksowego\ni atrakcyjnego Þnansowania od De Lage Landen na maszyny\ni urządzenia będące w ofercie Þrmy AGROMIX i jej partnerów,\nszczególnie marki KRONE i TRIOLIET. AGROMIX KREDYT\npozwala na istotne obniżenie kosztów inwestycji, ponoszonych\nprzez rolników indywidualnych, osób prowadzących działalność gospodarczą, jak i spółek prawa handlowego. Jednocześnie\nw sposób elastyczny dopasowuje się do ich potrzeb.\nSzymon Chróścicki i Damian Podolski mieszkają we wsi Kawcza, Marcin Majewski w Roszkowie. Są uczniami rolniczych szkół i chyba na maturze\nnie poprzestaną. Agromix odwiedzają\nkażdego roku i zawsze z jednakowo dużym podekscytowaniem. Takich jak oni\ntego dnia w Rojęczynie jest sporo. Tu\nprzecież można zdobyć wprost wymarzoną edukację dotyczącą światowych\nnowinek. I jest niemal pewne, że kiedy\nstaną się właścicielami gospodarstw\nbędą do przedsiębiorstwa Józefa Dworakowskiego przyjeżdżać w wiadomym\ncelu. Zwłaszcza, że już teraz przyjęto\nich wyjątkowo gościnnie. Sympatyczne upominki, komplet doskonale opracowanych folderów i gorący posiłek\nsprawiły, że nawet chłód przestał być\nwpłata od 10%\npakiet ubezpieczeń DLL\n* Powyższe warunki nie stanowią oferty w rozumieniu kodeksu cywilnego, będąc jedynie\nwstępną kalkulacją, nie stanowiąc zobowiązania do udzielenia Þnansowania.\ntel. 65 538 81\nRojęczyn 36, 64\ntel. +48 603 178 269\ntel. +48 603 122 249\ntel. +48 601 236 081\nDziałania KRUS zwiększające\nasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając wych jakość 41 wyrobów 25 dostawców. Podjęła ponadna rzecz zapobiegania wypadkom przy pracy i choro- to postępowania prewencyjne wobec 38 dostawców 69\nbom zawodowym rolników, analizuje ich przyczyny, pro- wyrobów, dowodząc, że ich wadliwość w użytkowaniu\nwadzi dobrowolne nieodpłatne\npowstała z winy producenta,\nszkolenia i instruktaże z zakresu\nponieważ podczas uruchaOd 1993 r. liczba wypadków\nbhp w rolnictwie, upowszechnia\nmiania produkcji danego wyw gospodarstwach rolnych\nwśród ubezpieczonych zasady\nrobu nie uwzględniono wyochrony zdrowia i życia w gospomagań z zakresu ergonomii\nzmalała ponad trzykrotnie\ndarstwie rolnym, ustanowione\nprzez Prezesa KRUS. Kasa poDzięki działaniom predejmuje również starania o właściwą produkcję i dystry- wencyjnym KRUS rolnicy osiągają wymierne korzyści,\nbucję bezpiecznych środków stosowanych w rolnictwie, ponieważ:\noraz sprzętu i odzieży ochronnej dla rolników.\n• mogą kupować promowane przez Kasę bezpieczne\nMimo iż maszyny i urządzenia rolnicze powinny być\nśrodki techniczne ochrony pracy, ubrania robocze\nbezpieczne w użytkowaniu i posiadać deklarację zgodi ochronne (sprawdzone pod względem bezpieczeńności z obowiązującymi przepisami unijnymi, bywają\nstwa, uhonorowane Znakiem Bezpieczeństwa KRUS\nwytwórcy wyrobów dla rolnictwa, wobec których Kasa\nlub wyróżnieniem targowym)\nmusiała w postępowaniu regresowym dochodzić zwro- • zdobywają wiedzę o bezpiecznych rozwiązaniach\ntu świadczeń wypłaconych rolnikom\ntechnicznych i technologicznych w produkcji rolnej\nw wyniku wypadku. Są też wyróżniająna organizowanych przez KRUS szkoleniach z zakresu\ncy się producenci, którzy poddają swoje\nbhp w gospodarstwach rolnych\nwyroby dodatkowej dobrowolnej certy- • poprzez walidację w procedurze przyznawania Znaku\nÞkacji na Znak Bezpieczeństwa KRUS,\nBezpieczeństwa KRUS lub w postępowaniach regresoa których niezawodność i bezpieczeńwych i prewencyjnych Kasy usuwane są wady konstwo potwierdzają laboratoria badawcze\nstrukcyjne i materiałowe wyrobów\noraz użytkownicy. Do 2014 roku Prezes • eliminowane jest niewłaściwe użytkowanie maszyn\nKasy wydał 65 zezwoleń na oznaczanie\ni urządzeń, wynikające z wadliwie opracowanej przez\n210 wyrobów Znakiem Bezpieczeństwa\nproducenta instrukcji obsługi.\nKRUS. (Ważność zachowały 62 zezwoStarania Kasy, aby oferowane rolnikom maszyny i urząDOBROSŁAW\nlenia dla 202 wyrobów.) Ponadto Prezes dzenia były bezpieczne, oraz jej różne działania prewen„Sława producentom\nKasy wyróżnił 99 typów wyrobów mia- cyjne – szkolenia, konkursy, pokazy bezpiecznej pracy, brozwiększającym\nnem: Wyrób zwiększający bezpieczeń- szury, ulotki, plakaty, Þlmy – dla dorosłych i dzieci, a także\nstwo pracy w gospodarstwie rolnym. Wy- dokonywanie lustracji gospodarstw, wydawanie zaleceń\nróżnionym producentom i dostawcom celem usunięcia istniejących zagrożeń wypadkowych,\ntakich wyrobów dodatkowo wręczana wpływają na zmniejszanie się liczby wypadków w gospojest od 2000 r. statuetka „DOBROSŁAW”, symbolizująca darstwach rolnych. Od 1993 r. ich liczba zmalała ponad\nsławę producentom dbającym o bezpieczeństwo rolników.\ntrzykrotnie – do 21 939 wypadków zgłoszonych do Kasy\nZ kolei od dostawców wyrobów i usług dla rolnictwa, w 2014 r. Wśród zdarzeń uznanych w KRUS za wypadek\nktórych wadliwość była wyłączną lub główną przyczyną przy pracy rolniczej, ok. 60 proc. spowodowało nieprzekrawypadków przy pracy rolniczej albo choroby zawodowej, czający 5 proc. uszczerbek na zdrowiu poszkodowanych.\nBiuro Prewencji i Rehabilitacji C/KRUS\nKasa ma prawo dochodzić zwrotu świadczeń powypadkoZbigniew Rapacki, Główny Specjalista\nwych. Kasa zakwestionowała w postępowaniach regreso-\nHanka 25 W jest bardzo\nprzeznaczonym do pracy\nz wydajnością do 25 t/h.\nOpatentowany nowy system\ndozowania cieczy i nasion\noraz zraszania zapewnia\nnasion zaprawą. Kontrola\nnad jakością zaprawiania jest\nAleksander i Jacek Lubińscy sp. J. w Redle\nRedło 57, 78-325 Połczyn-Zdrój\nTel: +48 94 365 00 10\n+48 94 365 00 11\nFax: +48 94 364 54 39\nzwiększa osiągi kombajnów\narka New Holland zmodernizowała swoje kombajny o średniej\nmocy, znacznie zwiększając ich wydajność oraz osiągi. Kombajny serii CX5000\ni CX6000 Elevation. Gama składa się\nz czterech modeli podstawowych: po\ndwa modele z 5 oraz 6 wytrząsaczami\nsłomy, z dwóch wersji Laterale zapewniających lepsze osiągi na stromych\nzboczach oraz z modelu CX5090\nElevation Hillside do profesjonalnych\nzbiorów na terenach górskich.\nNowy system czyszczący Triple-Clean\njest prostym i intuicyjnym rozwiązaniem zwiększającym wydajność czyszczenia kombajnu aż o 15%. Na środku\npodsiewacza przewidziano dodatkową\nkaskadę; wspomagający strumień powietrza usuwa duże ilości plew i krótkiej\nsłomy, zanim rozpocznie się czyszczenie końcowe na sitach głównych.\nOznacza to w praktyce, że ziarno zostaje\nniemal całkowicie oczyszczone na\nodcinku pierwszych 50 cm systemu\nczyszczącego, co przekłada się na doskonałą jakość próbki ziarna. System oparty\nna potrójnej kaskadzie pozwala zachować najwyższą jakość czyszczenia, podczas gdy maszyna pracuje pełną parą.\nW największym modelu z 6 wytrząsaczami słomy wydajność uległa dodatkowemu zwiększeniu dzięki zamontowaniu nowego ślimaka poprzecznego\nz podwójnym zwojem, który szybciej\nprzenosi ziarno do przenośnika łopatkowego. Dzięki temu rozwiązaniu zwiększenie przepustowości przenośnika\nziarna może wzrosnąć o 10%.\nCzas pracy modeli CX5000 i CX6000\nElevation w polu została zwiększona,\naby dostosować ją do większej wydajności kombajnów; rezultat ten osiągnięto\npoprzez zastosowanie większych zbiorników na paliwo o poj. 670 litrów oraz\nwiększych zbiorników na ziarno o poj.\n8300 w przypadku modeli z 5 wytrząsaczami słomy i 9300 litrów w przypadku\nmodeli z 6 wytrząsaczami słomy.\nSystem AutoFloat™ II automatycznie\ndostosowuje ciśnienie układu podnoszącego zespół żniwny, dzięki czemu\nnacisk hedera na grunt pozostaje stały,\nniezależnie od tego, czy kombajn porusza się po płaskim terenie, jedzie pod\ngórkę, czy też z górki.\nSystem OptiFan™ dostosowuje prędkość obrotową wentylatora do zmian\ncisku na dźwigni wielofunkcyjnej\nNowy monitor IntelliView IV z kolorowym ekranem dotykowym o przekątnej 31 cm, umożliwia operatorowi\nmonitorowanie wszystkich funkcji kombajnu oraz kontrolowanie nawet trzech\nDla modeli CX5000 i CX6000\nElevation dostępne są szersze opony\no niższym nacisku i większym ugięciu,\nułatwiające kierowanie i zwiększające\nMarka New Holland Agriculture zwiększa osiągi\nkombajnów o średniej mocy, wprowadzając\nna rynek modele CX5000 i CX6000 Elevation\n• Duża wydajność, nowy system czyszczący Triple-Clean™ i wydłużony czas\n• Najlepsza w swojej klasie wszechstronność: innowacje, sprawdzone rozwiązania zapewniające najlepsze osiągi we wszystkich warunkach zbioru.\n• Łatwa obsługa dzięki automatyzacji wszystkich podstawowych funkcji dzięki\nmonitorowi IntelliView™ IV.\n• Wysokiej jakości system zarządzania resztkami pożniwnymi.\n• Mniejsze ugniatanie gleby i udoskonalona trakcja: ochrona gleby i większe\nplony w przyszłości.\nnachylenia terenu, zapewniając automatycznie niezmiennie wysoką jakość\npróbki ziarna i stałą wydajność czyszczenia.\nWybór hederów Varifeed™ o wysokiej wydajności i dostosowanych do\neksploatacji w trudnych warunkach\nz możliwością regulacji pozycji noży to\ngwarancja uzyskania maksymalnej efektywności cięcia i prawidłowego przepływu plonów we wszystkich warunkach.\nNa lepsze osiągi kombajnów CX5000\ni CX6000 Elevation złożyły się automatyczne funkcje, takie jak system Cruise\nControl, przywracający ustawioną prędkość jazdy po polu po naciśnięciu przy-\nsiłę uciągu, a równocześnie zmniejszające ubijanie gleby.\nPartnerem finansowym firmy New\nHolland jest firma CNH Capital, która\nstanowi źródło finansowania kapitału\nobrotowego i floty dealerów oraz oferuje\nkonkurencyjne rozwiązania w zakresie\nfinansowania zakupów i wypożyczania\nprzez klientów nowego, a także używanego sprzętu. Bardzo profesjonalna sieć\ndealerów na całym świecie oraz dążenie\nfirmy New Holland do doskonałości\ngwarantują wyjątkową obsługę każdego\nWięcej informacji na temat firmy New\nHolland można znaleźć w witrynie internetowej www.newholland.com\nz podstawowych zabiegów w procesie\nprzygotowania ziarna do właściwego\nprzechowania. Wialnia odśrodkowa\nprzeznaczona jest do oczyszczania nasion:\nzbóż, roślin strączkowych, rzepaku, traw\nnasiennych itp. z lekkich zanieczyszczeń\ni ziaren poślednich. Do każdej wialni jest\nzamontowana kierownica dośrodkowa\ni moduł. Rozwiązanie to ponad dwukrotnie\npoprawia jakość czyszczenia. Wialnia\noddziela nasiona porażone chorobami\ngrzybowymi. Przy czyszczeniu trudnych\nmateriałów, np. tworzywa sztuczne, trociny,\nmrożone owoce zaleca się zamontować\ndodatkowo 2 lub 3 moduły.\n0,12 kW:1,1 kW\n0,25 kW:2,2 kW\n0,25 kW:3,0 kW\n0,55 kW:7,5 kW\nIstnieje możliwość wykonania wialni\nTel./fax (0-23) 673 57 97\nŁadowacze do każdego\nstniejący od 1991 roku Zakład Metalowy AGROMASZ w Mrągowie\nod 15 lat specjalizuje się w produkcji\nładowaczy czołowych do wszystkich\ntypów ciągników rolniczych produkcji krajowej i zagranicznej dostępnych\nna polskim rynku. W ofercie Þrmy\nznajdują się ładowacze o udźwigu od\n400 do 1650 kg i wysokości podnoszenia 2,2 do 4,0 m oraz osprzęt służący\ndo szybkiego i wygodnego załadunku,\nrozładunku płodów rolnych oraz innych prac przeładunkowych w gospodarstwach rolnych, sadowniczych czy\nOgromnym atutem Zakładu jest doświadczona i wykwaliÞkowana załoga\noraz zaangażowany właściciel.\nAGROMASZ zawsze stawiał na najwyższą jakość produkowanych wyrobów i świadczonych usług. Od 2001\nTel/fax. +48 89 741 21 92\nroku stale współpracuje z Instytutem\nSpawalniczym w Gliwicach w zakresie: nadzoru i certyÞkacji Þrmy, uzyskując Świadectwo KwaliÞkacyjne,\nweryÞkacji kompetencji i certyÞkacji\npracowników wykonujących prace\nspawalnicze. W ten sposób zdobywają\noni Świadectwa Egzaminu KwaliÞkacyjnego Spawacza. Kadra kierownicza\nnadzorująca prace spawalnicze otrzymuje CertyÞkaty Kompetencji w zakresie badań wizualnych. Ważnym\nkrokiem w historii przedsiębiorstwa\nbył rok 2007, kiedy to podjęto decyzję o wprowadzeniu systemów: ISO\n9001 – dotyczącego jakości zarządzania i ISO 3834-2 – odnoszącego się do\njakości spawania wyrobów metalowych. Od tego czasu Þrma rokrocznie\npoddawana jest audytom, a co 3 lata\nprocesowi weryÞkacji i recertyÞkacji.\nPotwierdzeniem właściwej polityki\nÞrmy są liczne nagrody i wyróżnienia, przyznawane ładowaczom czołowym przez specjalistów branży maszyn rolniczych, podczas krajowych\ni międzynarodowych wystaw, ekspertów z zakresu jakości oraz instytucje\npaństwowe. Wśród nich znajdują się:\nZłoty Medal przyznany ładowaczowi\nczołowemu Ł-106 podczas XVII Międzynarodowych Targów Techniki Rolniczej AGROTECH 2011 w Kielcach;\ntytuł Maszyna Rolnicza Roku 2012\n– nagroda dla ładowacza czołowego\nŁ-106A otrzymana podczas targów\nAGROTECH 2012. Nagrodę Jakość\nRoku 2012 przyznano ładowaczowi\nczołowemu Ł-106, Jakość Roku 2013\n– ładowaczowi czołowemu Ł-106A,\nJakość Roku 2014 – ładowaczowi\nczołowemu Ł-104. Znak promocyjny\nWyrób na Medal zdobyły ładowacze\nczołowe Ł-104, Ł-106 i Ł106A podczas jubileuszowych XX Międzynarodowych Targów Techniki Rolniczej\nAGROTECH 2014 w Kielcach. W ten\nsposób Przemysłowy Instytut Maszyn\nRolniczych w Poznaniu potwierdził\nich wysoką jakość, innowacyjność,\ntrwałość, bezpieczeństwo, uniwersalność i niezawodność działania.\nKlasę wyrobów Þrmy Agromasz potwierdził również konkurs Urzędu\nWarmińsko-Mazurskiego – do Mrągowa traÞła nagroda za Najlepszy Produkt Warmii i Mazur 2014 w kategorii Produkt Przemysłowy.\nCelem Þrmy jest ciągłe doskonalenie produkowanych wyrobów poprzez wprowadzanie nowych rozwiązań technicznych pozwalających\nna poprawę ich walorów użytkowych\ni eksploatacyjnych, wykorzystywanie nowych technologii w procesie\nprodukcji oraz dostarczanie maszyn\nspełniających oczekiwania klientów.\nSzeroka siatka dealerska pozwala na zakup ładowaczy czołowych\nprodukowanych przez AGROMASZ\nna terenie całej Polski. Dodatkowo\nw przeciągu ostatnich kliku lat Þrma\nnawiązała współpracę z odbiorcami\nzagranicznymi, dzięki której ładowacze czołowe z Mrągowa można kupić\nWieloletnie doświadczenie, polityka skierowana na jakość oraz stabilna pozycja na rynku producentów\nmaszyn rolniczych potwierdza wiarygodność i solidność Þrmy AGROMASZ jako dostawcy oraz partnera\nMgr inż. Janusz Gruszczewski, właściciel Zakładu Metalowego AGROMASZ:\nod 50 lat związany jestem z branżą\nprodukcji maszyn rolniczych. Doświadczenie praktyczne zdobywałem w POM\nMrągowo pracując na wszystkich możliwych szczeblach zarządzania, a wiedzę teoretyczną m.in. w ówczesnej\nART Olsztyn. Tam ukończyłem studia\ninżynierskie z zakresu budowy maszyn\noraz studia magisterskie z zakresu pedagogiki rolniczej\nzależy jakość maszyny\nwłaścicielem Þrmy AGRO-TOM\nUPH, produkowany w firmie AGROTOM, otrzymał tytuł Maszyny Rolniczej\nW konkursie jurorzy między innymi\nbiorą pod uwagę ocenę naszych klientów-użytkowników. To oni, poza specjalistami z branży, musieli potwierdzić\njakość maszyny, poziom technologicznych rozwiązań, cenę, awaryjność. To\nbardzo dobry, uczciwy i rzetelny sposób\noceny. Maszyny wyróżnione w konkursie są naprawdę warte tego tytułu.\nGdzie można kupić wyroby z logiem\nsystematycznie budujemy sieć dilerską.\nChcemy, aby nasze maszyny były\ndostępne w całym kraju. Dlatego też\nkażdy z dystrybutorów ma zapewniony\nduży obszar działania, na którym posiada wyłączność sprzedaży marki AGROTOM. Nie staramy się sprzedawać\nwyrobów poza siecią. Gdy dostajemy\ninformację, że rolnik gdzieś w odległym\nrejonie kraju chce kupić naszą maszynę\n– odsyłamy go do lokalnego dilera.\nLojalność w interesach to słowa trochę\nzapomniane, ale warte stosowania.\nRynek maszyn rolniczych, a dotyczy\nto praktycznie każdego asortymentu,\njest mocno „zapchany”. Jak znajdujecie\nswoje miejsce na tak trudnym rynku?\nPo pierwsze, jak już wspomniałem,\nbudujemy systematycznie sieć autoryzowanych dilerów. To bardzo ważna część\nnaszej strategii sprzedaży. Po drugie –\nbierzemy udział w targach i pokazach.\nCo prawda jest to kosztowna, ale skuteczna forma promocji. Ale tak naprawdę chcemy reklamować się dzięki rolnikom, którzy już posiadają sprzęt z logiem\nAGRO-TOM. Ich opinia jest dla nas najważniejsza. A jeśli jest pozytywna, jesteśmy pewni, że usłyszy o niej sąsiad,\npóźniej sąsiad sąsiada... Na rynku jest\nmnóstwo maszyn, na pierwszy rzut oka\npodobnych do naszych. Nasze jednak\ntrochę się wyróżniają. Są bardziej innowacyjne. Dbamy o szczegóły, które ułatwiają pracę, czynią ją bardziej dokładną,\nbezpieczniejszą, maszyny rzadziej ulegają uszkodzeniu. Prowadzimy też serwis\npogwarancyjny na terenie całego kraju.\nPrzede wszystkim ja. Posiadam\ngospodarstwo z którego pochodzę, na\nktórym testujemy wyprodukowane\nmaszyny; wiem dokładnie, co należy\nusprawnić, by spełniały najwyższe\nwymagania rolników. W naszych\nmaszynach jest wiele innowacyjnych\nszczegół. Wiemy, że poprawiając choćby jeden z elementów, poprawiamy\nsprawność całej maszyny. Zespół technologów-konstruktorów opracowuje\nprojekty w oparciu o wiedzę oraz\ndoświadczenie wynikające z wielu lat\npraktyki. Każde nowe rozwiązanie jest\nanalizowane oraz testowane na różnych rodzajach gleb. Konstrukcje są\nprzemyślane oraz dostosowane do\nNa pierwszy rzut oka Wasze maszyny nie różnią się od maszyn oferowanych przez innych producentów...\nTo tak samo jak w przypadku samochodów. Każdy ma cztery koła i kierow-\nnicę, ale każdy jest inny. Chcąc znaleźć\nswoje miejsce wśród producentów\nmaszyn rolniczych zdecydowaliśmy, że\nbędziemy walczyć o klienta nie ceną, ale\njakością wyrobu. Nie znaczy to, że nie\nzwracamy uwagi na koszty produkcji. Są\none bardzo ważne, ale najważniejsza jest\njakość. Dlatego już stal użyta do budowy\nmaszyn musi być odpowiedniej jakości.\nStosujemy profile grubościenne o największej wytrzymałości. To samo dotyczy podzespołów. Montujemy tylko te,\nktóre spełniają nasze wymagania jakościowe. Nowoczesne wyposażenie zakładu pozwala nam produkować części\no najwyższym standardzie. Wszystkie\ndetale wypalane są laserowo, poddawane obróbce skrawania CNC. W końcowym etapie produkcji elementy śrutowane są w komorze śrutownicznej oraz\nmalowane proszkowo na specjalnej linii\nmalarskiej, dzięki czemu powłoka malarska jest bardzo trwała.\nRolnicy są wybredni. Płacą, więc chcą\nposiadać dobry sprzęt. Co o Waszych\nmaszynach mówią nabywcy?\nZnam takich, którzy mają już kilka\nwyrobów z naszym logiem. Znam\ni takich, którzy czekają z kupnem nowego siewnika, bo wiedzą, że na wiosnę\npojawi się on na rynku. Na targach\nw Kielcach odbędzie się jego premiera.\nZaufanie naszego klienta jest dla nas\nbardzo ważne. Stało się już regułą, że\ngdy w jakimś rejonie kraju sprzedamy\nchoć jedną maszynę, w krótkim czasie\npojawia się tam zapotrzebowanie na\nKomorniki Środa Wlkp.\nnasz sprzęt. To chyba najlepiej świadczy\no tym, jak rolnicy oceniają naszą produkcję. Maszyny marki AGRO-TOM\nobecnie można spotkać w całej Polsce\noraz zagranicą, między innymi\nw Niemczech, Austrii, Bułgarii, Rumunii,\nna Litwie, Łotwie oraz w Grecji.\nW jakiej wielkości gospodarstwach\nsprawdzają się wyroby firmy?\nProdukujemy maszyny i dla mniejszych i dla większych gospodarstw.\nCoraz częściej trafiają one jednak do\nposiadaczy dużych gospodarstw. To bardzo wymagający odbiorca. Dla takich\nwłaśnie wielkoobszarowych gospodarstw\nstaramy się również projektować maszyny bardzo ciężkie, o bardzo mocnej konstrukcji. Dzięki dużej szerokości roboczej\nmożemy zmniejszyć liczbę ścieżek technologicznych, a tym samym liczbę przejazdów. Stosujemy również rozwiązania,\nktóre sprawiają, że ubijanie gleby po\nprzejeździe jest mniej widoczne.\nRolnicy często wspierają się kredytami. Jak sfinansować zakup w AGROTOM?\nWystarczy przyjść do firmy z dowodem osobistym, a pomożemy załatwić\nwszelkie formalności. W sprawie kredytowania zakupu sprzętu współpracujemy z wieloma bankami. Wynegocjowaliśmy naprawdę dobre warunki dla\n05-090 Raszyn, Al. Hrabska 3 tel./fax 22 628 37 63, www.itp.edu.pl\ntel.: 22 54 21 100, fax 22 54 21 150\nOddzia³ w Poznaniu\n60-463 Poznañ-Strzeszyn, ul. Biskupiñska 67\ntel.: 61 820 33 31, fax 61 820 83 81\nPrzedmiotem dzia³ania Instytutu jest prowadzenie badañ naukowych i prac rozwojowych oraz dzia³alnoœci wdro¿eniowej,\nupowszechnieniowej, doradczej, edukacyjnej, szkoleniowej, promocyjnej, wynalazczej i monitoringowej, dotycz¹cej:\n- in¿ynierii rolniczej i rozwi¹zañ technicznych w zastosowaniu do produkcji roœlinnej i zwierzêcej, w tym ryb;\n- agroenergetyki, z uwzglêdnieniem bioenergetyki i innych odnawialnych Ÿróde³ energii;\n- in¿ynierii wodno-melioracyjnej, melioracji rolnych i wodnych, konstrukcji budowli i urz¹dzeñ wodnych oraz\nobiektów ochrony przeciwpowodziowej;\n- budownictwa wiejskiego i dróg rolniczych;\n- in¿ynierii materia³owej i eksploatacji urz¹dzeñ technicznych w rolnictwie;\n- in¿ynierii i technologii sanitacji wsi oraz stanu sanitarno-higienicznego wsi wraz z utylizacj¹ osadów œciekowych,\nodpadów komunalnych i pochodz¹cych z przetwórstwa rolno-spo¿ywczego;\n- kszta³towania struktury u¿ytkowania powierzchni i ³adu przestrzennego, infrastruktury rolniczej i wiejskiej,\nuk³adów infrastruktury technicznej i technologiczno-przyrodniczej oraz ³adu ekologiczno-krajobrazowego;\n- ochrony przyrody, ró¿norodnoœci biologicznej i krajobrazowej obszarów wiejskich;\n- gospodarki na trwa³ych u¿ytkach zielonych na terenach nizinnych, podgórskich i górskich, technologii\nprodukcji pasz, stanu zagro¿eñ i ochrony siedlisk ³¹kowych, gleb i wód;\n- gospodarowania wodami w rolnictwie i na obszarach wiejskich, potrzeb nawodnieñ i odwodnieñ, deficytu wody,\npodtopieñ i powodzi oraz bilansów wodnych;\n- zanieczyszczenia i ochrony jakoœci wód oraz gospodarki wodno-œciekowej i odpadowej w zagrodzie\ni na obszarach wiejskich;\n- kszta³towania warunków œrodowiskowych w obiektach rolniczych i ograniczania emisji gazów, odorów\ni py³ów ze Ÿróde³ rolniczych;\n- przydatnoœci u¿ytkowej i bezpieczeñstwa maszyn rolniczych;\n- ekonomiki, organizacji mechanizacji i energetyzacji rolnictwa oraz programów rozwoju wsi i rolnictwa.\nInstytut realizuje zadania normalizacyjne, aprobacyjne, kontrolno-weryfikacyjne, certyfikacyjne i homologacyjne,\nwraz z utrzymaniem laboratoriów akredytowanych, jednostki certyfikacyjnej i jednostki notyfikowanej.\nLABORATORIUM BADAWCZE AKREDYTOWANE PRZEZ POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POD NUMEREM AB 116\nLaboratorium Badawcze Bezpieczeñstwa Ci¹gników i Maszyn Rolniczych\nLaboratorium Badawcze Bezpieczeñstwa Maszyn do Produkcji Zwierzêcej\nLaboratoria te wspó³pracuj¹ z Jednostk¹ Certyfikuj¹c¹ Wyroby akredytowan¹ przez Polskie Centrum Akredytacji pod numerem AC 006, stanowi¹c razem Jednostkê\nNotyfikowan¹ pod numerem 1459 do dyrektyw: 98/37/WE ,,maszynowa”, 2005/88/WE ,,ha³asowa”, i LVD 2006/95/WE ,,niskonapiêciowa”.\nŒRODOWISKOWE LABORATORIA BADAWCZE\nLaboratorium Badawcze Chemii Œrodowiska\nLaboratorium Badawcze In¿ynierii Œrodowiska\nwie , 02-532\nKategoria -maszyny z importu\nZ E LK\nIE PRAWA ZASTRZE¯\nKujawsko-Pomorski Oœrodek Badawczy\nw Bydgoszczy (KPOB)\nul. Glinki 60\ntel. 52 375 01 07, 52 375 01 45\nfax: 52 370 02 16\nMa³opolski Oœrodek Badawczy\nw Krakowie (MOB)\nul. U³anów 21 b\ntel. 12 412 84 59, 12 412 52 08\nDolnoœl¹ski Oœrodek Badawczy\nwe Wroc³awiu (DOB)\ntel./fax 71 367 80 92\nMazowiecki Oœrodek Badawczy\nw K³udzienku (MOK)\n05-824 K³udzienko k. B³onia\ntel. 22 755 60 41\nfax 22 755 60 45\nZachodniopomorski Oœrodek Badawczy\nw Szczecinie (ZPOB)\nul. Czes³awa 9\ntel./fax 91 423 19 08, tel 91 422 27 15\n¯u³awski Oœrodek Badawczy\nw Elbl¹gu (¯OB)\ntel. 55 232 44 08\nna targi Agro-Tech 2015\nLiczba ramion grabiących\nLiczba zębów grabiących\nPrzetrząsacz PK 500\nWe współczesnym rolnictwie znaczny udział w kosztach produkcji\nma mechanizacja. Jej udział w poszczególnych gospodarstwach\ndochodzi nawet do 60 proc.\nbniżenie ceny oleju napędowego na przełomie lat 2014 tów ornych, a maszyn roboczych na jednostkę powierzchni\ni 2015 spowodowało obniżenie kosztów eksploatacji roślin, w których produkcji mają swój udział, nie jest rówsprzętu rolniczego. Jednak cena oleju napędowego, zależna noznaczna z dobrym stanem wyposażenia polskiego rolnicod cen ropy naftowej na rynkach światowych, jest w dalszej twa w te środki. Znaczna część użytkowanych w naszych\nperspektywie nieprzewidywalna. Jest jednak grupa kosztów gospodarstwach maszyn to sprzęt nabyty jako używany.\neksploatacji maszyn rolniczych, których użytkownicy tych W warunkach minimalnej kasacji następuje starzenie się\nśrodków bezpośrednio nie dostrzegają, a któistniejących zasobów. Niere jednak są znaczne, zaś w przypadku niskie- Średnie wykorzystanie\nzbędnym warunkiem wdrago rocznego wykorzystania – wręcz dominużania postępu technicznego\njące. Są to koszty utrzymania maszyn, zwane kombajnów zbożowych\nw rozwojowych gospodartakże kosztami stałymi. Roczna wartość tych w rolnictwie polskim ma\nstwach rolniczych, a pokosztów, do których zalicza się amortyzację,\nśrednio poprawy w nich\nprzechowywanie i konserwację oraz oproefektywności\ncentowanie kapitału, jest stała. Natomiast w 2010 r. wyniosło 64 godziny energetycznych,\nzwiękw przeliczeniu na godzinę pracy wykonanej i było aż o 31 proc. mniejsze\nszenia wydajności pracy,\nw ciągu roku rośnie ona wraz ze zmniejszaposzanowania środowiska\nniż w 1996 r.\nniem rocznego wykorzystania maszyny.\nnaturalnego, a także popraKolejne powszechne spisy rolne, przeprowy jakości wytwarzanych\nwadzone przez GUS w latach 1996, 2002 i 2010, wykazały produktów i zmniejszania strat są zakupy sprzętu nowej\nzwiększającą się liczbę ciągników i większości maszyn rol- generacji. Nie można też pominąć wpływu modernizacji\nniczych w gospodarstwach rolnych. Jednocześnie zmniej- wyposażenia technicznego na warunki i bezpieczeństwo\nggruntów ornych pracy w rolnictwie.\nszała się powierzchnia użytków rolnych,\nodukcji są zaangażowaWarunkiem racjonalnego gospodarowania środkami meoraz zasiewów roślin, w których produkcji\nównaniu ze stanem z r. chanizacji rolnictwa jest właściwy ich dobór pod wzglęne poszczególne maszyny. W porównaniu\n02 o 2,8 proc., a kombaj- dem jakościowym, a w dużych\n1996 . liczba ciągników była w r. 2002\nza. Do r. 2010 wzrost ten gospodarstwach – także ilonów zbożowych o 27,6 proc. większa.\n2,9 proc., a kombajnów ściowym. Dobór jawyniósł w przypadku ciągników 12,9\no, wskutek zmniejszenia kościowy\nzbożowych – 56,8 proc. Dodatkowo,\nzba ciągników w przeli- na\npowierzchni użytków rolnych liczba\nmaczeniu na 100 ha ich powierzchni zwiększyła się w r. 2010 parametrów\nerzchni upraw zbóż i ro- szyny do istniejących\no 33,8 proc., a zmniejszenie powierzchni\npowodowało wzrost licz- lub przewidywanych\nślin technologicznie podobnych spowodowało\nliczeniu na jednostkę po- warunków i potrzeb,\nby kombajnów zbożowych w przeliczeniu\nwierzchni tych roślin o 67 proc. w porównaniu ze stanem określanych z jednej\nz r. 1996. Zmiany te miały wpływ na poziom przeciętnego strony koniecznością\nnych maszyn, a pośrednio wykonania prac w optyrocznego wykorzystania tych i innych\n– na koszty ich eksploatacji.\nch wykazuje, że średnie\nPrzykład kombajnów zbożowych\nyny tego typu w rolnicwykorzystanie pojedynczej maszyny\nalejącą: w 2010 r. wytwie polskim miało tendencję malejącą:\no 18 proc. mniejsze\nniosło 64 godziny i było o blisko\nniejsze niż w 1996\nniż w 2002 r., a aż o 31 proc. mniejsze\nr. Zmniejszenie rocznego wykorzystania\nony zwiększerolniczych powoduje z jednej strony\nnie jednostkowych kosztów ich utrzymania,\nu ich trwaz drugiej zaś – wydłużenie okresu\nStosunkowo wysoka liczba ciągnikę poków w przeliczeniu na jednostkę\nwierzchni użytków rolnych i grun-\nmalnych terminach, z zachowaniem wymogów jakościowych, a z drugiej – zapewnienia opłacalności inwestycji,\nczego warunkiem jest m.in. możliwość rocznego wykorzystania na wystarczającym poziomie. Poprawnie wykonany\ni właściwie uzasadniony projekt modernizacji wyposażenia gospodarstwa w sprzęt techniczny stanowi istotny argument przy ubieganiu się o środki Þnansowe na wsparcie inwestycji, a przede wszystkim – zapewni utrzymanie\nprzyszłych kosztów eksploatacji maszyn na względnie niskim poziomie. Przy doborze maszyny trzeba też pamiętać o tym, że im większy jest stopień zaawansowania technicznego maszyny, tym większe też wymagania odnośnie\nodpowiednich kwaliÞkacji obsługujących ją osób. Błędy\nwynikające z niewłaściwej obsługi kosztują tym drożej, im\nbardziej skomplikowana i droższa jest maszyna.\nRacjonalne zaprojektowanie zestawu ciągników i maszyn\nrolniczych ułatwiają odpowiednie metody doboru oraz\nsystemy wspomagania decyzji w tym zakresie. Zestaw takich metod został przed laty opracowany w Instytucie Budownictwa, Mechanizacji i ElektryÞkacji Rolnictwa. Prace\nw zakresie zasad ekonomicznie uzasadnionego wyposażenia gospodarstw rolniczych w sprzęt rolniczy są obecnie\nkontynuowane w Zakładzie Analiz Ekonomicznych i Energetycznych Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego.\nPostęp w dziedzinie konstrukcji środków mechanizacji\nrolnictwa powoduje, że na rynku pojawia się sprzęt o coraz\nwiększej wydajności, zapewniający wysoką jakość pracy\noraz coraz bardziej komfortowe warunki obsługi i ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko naturalne. Nowoczesny sprzęt jest jednak drogi, a więc niedostępny dla większości gospodarstw rolniczych w Polsce.\nJest jednak rozwiązanie umożliwiające zwiększenie dostępu do nowoczesnej techniki. Takim rozwiązaniem są\nusługi mechanizacyjne. Dzięki tym usługom wdrażanie\nnajbardziej korzystnych technologii produkcji jest m\nmożliwe bez konieczności posiadania pełnego zestawu ma\nw gospodarstwie. W przypadku maszyn, których rrolnik\nnie posiada, może on skorzystać z usług, w tym św\nświadczonych wzajemnie w ra\nUsługi umożliwiają zwięks\nwykorzy- stania sprzętu oraz rozwią\nproblemu wyboru mocy ciągnika w mniejszych gosp\ngospodarstwach. W każdym z gospodarstw współpracujący\nsobą w ramach tej organizacji można ograniczyć zzestaw\nmaszyn do najbardziej odpowiednich do agrego\nz posiadanym ciągnikiem. Przy wykonywaniu pra\nprac maszynami wymagającymi zastosowania ciągnika o mniejszej lub większej mocy można skor\nz usług świadczonych przez sąs\nSprzyja to obniżeniu energo\nenergochłonności, kosztów wykonania prac,\na pośrednio także poszano\nujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego\nw Minikowie zaprasza 4–5 lipca 2015 roku na Międzynarodowe Targi Rolno-Przemysłowe AGRO-TECH. Od wielu lat jest to najważniejsza rolnicza wystawa w Polsce Północnej dedykowana rolnikom stawiającym na nowatorskie\nrozwiązania w swoich gospodarstwach. Bierze w niej udział\nponad 400 wystawców krajowych i zagranicznych, między\ninnymi z Austrii, Niemiec, Holandii, Białorusi, Ukrainy, Rosji, Czech, Wielkiej Brytanii i Francji.\nDominującą częścią wystawy jest nowoczesna technika\nrolnicza, którą zaprezentuje około 130 wystawców krajowych i zagranicznych. Jej uzupełnieniem będą profesjonalne\npokazy pracy maszyn rolniczych na specjalnie wydzielonym\npolu zwanym „Górą prawdy”.\nPodczas targów organizowana jest regionalna wystawa\nzwierząt, która od roku odbywa się w nowo wybudowanych,\nfunkcjonalnych obiektach wystawowych (ring, hale, myjnia,\nbudynek socjalny itp.). Na wystawie ponad stu hodowców\nzaprezentuje krowy, bydło mięsne, trzodę, owce i drób. Wystawa jest zaliczana do czołówki krajowej.\nSzczególne miejsce w Minikowie ma Centrum Hodowli\ni Nasiennictwa, gdzie swoje stoiska promocyjne będą miały\nczołowe polskie i zagraniczne hodowle. Największą atrakcją\nCentrum jest unikalna kolekcja ponad 200 odmian roślin\nuprawnych – zbóż, strączkowych, traw i oleistych, itp.\nTradycją targów w Minikowie jest stoisko informacyjnopromocyjne Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz\npodległych agencji rolniczych. To tam od ekspertów można\nuzyskać ważne informacje dotyczące Þnansowania działań\nz zakresu rolnictwa i obszarów wiejskich na lata 2014–2020.\nPodczas targów odbędą się też konferencje i konsultacje dla\nTargi AGRO-TECH, dzięki współpracy z Niemieckim Towarzystwem Rolniczym DLG są wpisane w międzynarodowy program targów DLG International „TRADE SHOWS”. Tu\n35 tys. rolników z województw kujawsko-pomorskiego, wielkopolskiego, pomorskiego i łódzkiego poszukuje ciekawych\nrozwiązań dla swoich gospodarstw.\nuże gabaryty maszyn sprzyjają\nwypadkom w trakcie poruszania\nsię po drogach i w czasie prac polowych. Dochodzi też do samozapalenia sprzętu w momentach najmniej\nspodziewanych, na przykład w czasie\nżniw. Istotnym sposobem na uniknięcie strat w takich sytuacjach może być\nubezpieczenie. Bowiem szybka likwidacja szkody daje szansę uratowania\nsezonu zbiorów, a wypłacone odszkodowanie to ratunek Þnansowy pozwalający na naprawę uszkodzonego\nsprzętu lub zakup nowego. Niektórzy\nuważają, że roczne ubezpieczenie maszyn rolniczych, nieużywanych przez\nkilka miesięcy i w tym czasie nie zarabiających, to niepotrzebny wydatek.\nTacy mogą wybrać wersję oszczędną\n– ubezpieczenie na 3 miesiące. Taką\nmożliwość zapewnia im Concordia\nUbezpieczenia w ramach polisy Agro\nEkspert. To nowoczesny i elastyczny\npakiet ubezpieczeń, skierowany nie\ntylko do właścicieli sprzętu, ale też\nużytkowników. W jego skład wchodzą\nubezpieczenia maszyn rolniczych tzw.\nAgro Casco; ubezpieczenia maszyn,\nurządzeń i wyposażenia od ognia i innych zdarzeń losowych; NNW kierowcy i pasażerów pojazdów rolniczych;\nOC posiadaczy pojazdów mechanicznych – rolniczych (obowiązkowe); OC\nz tytułu wykonywania usług międzysąsiedzkich oraz ubezpieczenie ochrony prawnej. Staramy się dostosowywać naszą ofertę do potrzeb rolników.\nPrzykładami są właśnie dwie opcje\nczasowe – całoroczna i 3-miesięcz-\nna, a także możliwość ubezpieczania\nmaszyn starszych, liczących nawet\n30 lat. W dodatku maszyny są objęte\nochroną ubezpieczeniową podczas\nprac polowych, przejazdów po drogach i postoju.\nAgro Ekspert jest ofertą bardzo elastyczną, dostosowaną do wymagań\nzarówno tych, którzy poszukują ubezpieczeń podstawowych, jak i tych\nchcących być pod pełną ochroną. Dlatego też powstały cztery warianty Concordia Agro Ekspert: Basic, Standard\ni Premium, a także tzw. OCK. Pierwsze\ntrzy różnią się między sobą zakresem\nubezpieczenia Agro Casco od ognia\ni innych zdarzeń losowych, NNW\nkierowcy i pasażerów. Dla przykładu, zakres ubezpieczenia Agro Casco\nobejmuje m.in.: pożar, grad, huragan,\nuderzenie pioruna, powódź, osunięcie\nsię ziemi, zderzenie maszyny rolniczej z przedmiotami, osobami, zwierzętami, kradzież maszyny rolniczej\nlub jej części. Ubezpieczenie w wariancie Premium jest najdroższe, ale\nzapewnia pełną ochronę od wszystkich zagrożeń, które mogą spowodować uszkodzenie maszyny rolniczej.\nNajczęściej ubezpieczane są kombajny zbożowe, ciągniki rolnicze, ładowarki teleskopowe, prasy i sieczkarnie.\nzbożowego o wartości 100 tys. zł na\nokres 3 miesięcy, to koszt od 300 zł\ndo 490 zł – w zależności od wariantu\n• Pan Andrzej wraz z synem\npracowali prasą zwijającą. Syn\nkierował ciągnikiem. Po wykonaniu któregoś z kolei balotu wysiadł\nz kabiny, chcąc sprawdzić jakość\npracy maszyny. Zauważył palące\nsię pasy. Wspólnie z ojcem przystąpili do gaszenia. Bezskutecznie.\nNa szczęście udało im się odczepić\nciągnik. Straż pożarna pojawiła się\nszybko, ale ogień zdążył zrobić\nswoje. Prasa uległa całkowitemu\nzniszczeniu. Jej wartość – 110 tys.\nzł. Ale dzięki wykupionej polisie\n(roczne składka AC – 805 zł) właściciel otrzymał odszkodowanie –\n• Tego feralnego dnia pan Tomasz zaplanował zakończenie\nzbioru zboża. W trakcie pracy, już\nna ostatnim przejeździe zauważył\npłomienie wydobywające się z tylnej prawej części kombajnu. Natychmiast wyłączył silnik i razem\nz kolegami przystąpił do gaszenia\npożaru. Pojawili się też strażacy,\nale ogień nie dawał za wygraną.\nJak się później okazało przyczyną\nzapalenia było tarcie elementów\ndo rozdrabniania słomy. Spłonęła maszyna o wartości rynkowej\n600 tys. zł wraz z ziarnem w zbiorniku. Dobrze się stało, że jej właściciel wykupił wcześniej polisę Agro\nCasco. Odszkodowanie wyniosło\n• Ładowarka teleskopowa ściągała z przyczepy baloty już od kilku\ngodzin. Zmęczony pan Stanisław\nprzerwał pracę, ale maszynę wyłączył. Nalewając z termosu kawę\nkątem oka zauważył unoszącą się\nnad ładowarką chmurkę dymu.\nPo chwili pojawiły się też języczki\nognia. Przyjechała straż jednak płomienie zdążyły dokonać zniszczeń.\nSpaliła się znaczna część pojazdu,\nstraty – 200 tys. zł. Maszyna była\nubezpieczona i dzięki odszkodowaniu (190 tys. zł) pan Stanisław\nmógł nabyć nowy sprzęt. Warto\nwięc było zapłacić 1400 zł rocznie.\ngencja Rynku Rolnego zaprasza\nprzedsiębiorców z branży rolnospożywczej do wzięcia udziału w imprezie targowo-wystawienniczej SIAL\nChina 2015, która odbędzie się w dniach\n6–8 maja 2015 r. w Szanghaju (http://\nTargi SIAL są dużą imprezą wystawienniczą o randze światowej, odbywającą się corocznie i przyciągającą wielu\nwystawców i zwiedzających. Organizatorzy SIAL China 2015 przewidują,\nże tegoroczna wystawa skupi 2700\nwystawców oraz 55 tys. odwiedzających.\nPolsce zaproponowano specjalny\npakiet „POLAND – THE SPECIAL\nAMBER SPONSOR”, wyróżniający nasz\nkraj spośród innych wystawców.\nPrzyznanie Polsce przedmiotowego\ntytułu łączy się m.in. z:\n• możliwością przygotowania 20 min.\nprezentacji na SIAL TV nt. polskich\n• odwiedzeniem polskiego pawilonu\nprzez gości VIP\n• zamieszczeniem reklamy outdoor\npromującej polską żywność przed\nwejściem na tereny targowe\n• zamieszczeniem reklamy promującej\npolską żywność w magazynie targowym\n• przygotowaniem 2-godzinnego pokazu gotowania La Cuisine by SIAL –\n• zamieszczeniem na podłodze naklejek\nkierujących do Polskiego Pawilonu\n• zamieszczeniem na drugiej stronie\nbadge’y polskiego logo\n• dystrybucją powitalnego zestawu\ninformacyjno-promocyjnego dla osób\nDzięki zaangażowaniu Ministerstwa\nGospodarki oraz Wydziału Promocji\nHandlu i Inwestycji w Szanghaju przy\nwspółpracy z Agencją Rynku Rolnego,\nudział Polski w targach SIAL China\nzostanie szeroko rozreklamowany\npoprzez zamieszczenie reklam wielkoformatowych w pobliżu terenów targów,\nprzy stacjach metra oraz w metrze.\nPolscy przedsiębiorcy, dzięki współpracy z ARR w ramach udziału w targach SIAL, będą mieli możliwość skorzystania z szeregu bezpłatnych przywilejów. ARR zachęca urzędy marszałkowskie oraz związki i organizacje branżowe\nzrzeszające przedsiębiorców z branży\nspożywczej, do współpracy w związku\nz organizacją polskiego pawilonu narodowego. Indywidualnych przedsiębiorców zaprasza do zapoznania się z przygotowaną ofertą udziału w targach.\n14 - 16 KWIETNIA 2015 | WARSZAWA | EXPO XXI\nCi, którzy mają poniżej 35 lat stanowią\nw Polsce prawie 15 proc. ogółu rolników.\nTakim wynikiem nie może się pochwalić\nżadne inne państwo w Unii. Polska wieś\nw najbliższych latach może odmłodnieć\nPolsce, według badań „Eurostatu”, jest najwięcej młodych rolników w całej Wspólnocie. Wynik ten nie\nbez powodu wzbudza szczególne zainteresowanie, zwłaszcza w tych państwach,\ngdzie średnia wieku rolników prowadzących działalność produkcyjną jest wysoka. Jednym z takich właśnie krajów\njest Rumunia. Średnia wieku rolników\nrumuńskich przekracza 60 lat i nic nie\nwskazuje na to, by w najbliższym czasie\nmiało się to zmienić. Młodzi nie są bowiem zainteresowani pracą w rolnictwie.\nPolskę odwiedziła nawet ekipa rumuńskiej telewizji, aby na miejscu zbadać,\ndlaczego w naszym kraju tak duży odsetek młodych ludzi wiąże swoją przyszłość\nz rolnictwem. Swe kroki skierowała do\nRolnictwa. Zachętą do gospodarowania\ndla młodych są premie udzielane gospodarzom właśnie za pośrednictwem tej instytucji.\nW każdym naborze wniosków, dopłaty\nułatwiające start wzbudzały ogromne zainteresowanie. Dlatego też pieniędzy na to\nwsparcie jest więcej. Dzięki decyzji Komisji Europejskiej, pomoc będzie mogło\notrzymać więcej osób, spośród tych, które\nubiegały się w zeszłym roku o przyznanie\nśrodków z tego działania. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa\nprzeprowadziła nabór wniosków o przyznanie pomocy z działania „Ułatwianie\nstartu młodym rolnikom” od 15 maja do\n21 czerwca r. 2014. O takie dotacje ubiegało się wówczas ponad 23 tys. wnioskodawców.\nNa dotychczas obowiązującej liście\nokreślającej kolejność przysługiwania\npomocy z działania „Ułatwianie startu\nmłodym rolnikom”, sporządzonej przez\nARiMR, znajdowało się ok. 7,8 tys. osób,\nktórych wnioski mieściły się w limicie\nśrodków przeznaczonych na takie wsparcie. Po decyzji Komisji Europejskiej prze-\nsuwającej dodatkowe pieniądze na takie\npremie, rolników będzie 8829, czyli o 961\nwięcej niż wcześniej. Możliwe, że ta liczba jeszcze wzrośnie. Polska zwróciła się\ndo Komisji Europejskiej o realokację 60\nTymczasem w nowej perspektywie Þnansowej Wspólnej Polityki Rolnej, młodzi rolnicy mogą liczyć na jeszcze większe\nwsparcie niż w poprzedniej siedmiolatce.\nNowy PROW to szansa dla aktywnych.\nrolnikom i równocześnie z nimi tzw. renty\nstrukturalne dla rolników w wieku przedemerytalnym, którzy w zamian za ich\notrzymywanie przekazali swoje gospodarstwo młodszym następcom. W efekcie\npowstało 37 tys. nowych gospodarstw\nprowadzonych przez dobrze wykształconą i przygotowaną młodzież.\n– Dzięki strumieniowi środków pomocowych Unii Europejskiej, które za pośrednictwem Agencji traÞły na polską wieś\noraz dzięki funduszom z budżetu krajowego, zmieniło się jej postrzeganie. Sama\nwieś, dzięki Þnansowemu wsparciu, uległa\nogromnej transformacji. Przejmowanie\ngospodarstw przez młodych ludzi i wzrost\ndochodowości rolnictwa, to z pewnością\ndwa bardzo ważne czynniki, które przyczyniły się do zburzenia wcześniejszego\nwizerunku naszych terenów wiejskich.\nOd tego roku rolnicy, którzy\nnie osiągnęli jeszcze 40.\nroku życia, mają otrzymywać\nprzez 5 lat o 25 proc. więcej\npieniędzy z tytułu dopłat\nbezpośrednich niż pozostali.\nKładzie również duży nacisk na gospodarstwa średniej wielkości i w pewnych\nelementach na gospodarstwa rodzinne.\n– Od tego roku rolnicy, którzy nie osiągnęli jeszcze 40. roku życia, mają otrzymywać przez 5 lat o 25 proc. więcej pieniędzy z tytułu dopłat bezpośrednich niż\npozostali. W Polsce jest ok. 100 tysięcy\nz tego skorzystać. Premia na start w samodzielne gospodarowanie udzielana\nna lata 2014–2020 może wynieść do 100\ntys. zł – informuje Andrzej Gross, prezes\nWielu polskich młodych rolników w niczym nie różni się od przedsiębiorców\nz innych branż. Przyczyniła się do tego\nzmiana pokoleniowa na wsi. Ten proces\nruszył, gdy Agencja Restrukturyzacji\ni Modernizacji Rolnictwa zaczęła wypłacać premie na ułatwienie startu młodym\nMimo tego, że dochodowość w rolnictwie\nw minionym roku spadła w większości\nkrajów Unii, to od przystąpienia Polski\ndo Unii Europejskiej do r. 2010 dochód\nw polskim rolnictwie wzrósł dwukrotnie,\nwłaśnie za sprawą unijnych dotacji. Pieniądze z tego źródła stanowią połowę\nrolniczych dochodów. Na szczęście nie\nsprawdziły się przepowiednie, że polskie\nwsie się wyludnią, a gospodarstwa pozostaną bez następców. Nasza wieś nie tylko\nmłodnieje, ale także pięknieje – dodaje\nprezes Andrzej Gross.\nProcesowi odmładzania wsi sprzyja\nrównież rozwój infrastruktury. Ponad\npołowa mieszkańców terenów wiejskich\nma dostęp do internetu, wiele wsi posiada\nwodociągi, gazociągi, oczyszczalnie ścieków, są też coraz lepsze drogi. To sprawia, że polska wieś staje się atrakcyjnym\nmiejscem nie tylko do gospodarowania,\nale także do życia.\nDopłaty do prywatnego\ngencja Rynku Rolnego informuje, że\nKomisja Europejska przedłożyła\nprojekt rozporządzenia uruchamiającego\nmechanizm dopłat do prywatnego przechowywania wieprzowiny z zastosowaniem ustalonych z góry stawek dopłat.\nmechanizmem objęte będą\npółtusze i niektóre elementy\nwieprzowe (m.in. szynki, boczki, łopatki, przodki, schaby, karkówki), w podziale na 6 kategorii. Zaproponowane stawki pomocy kształtują się na poziomie od\n210 EUR/tonę do 305 EUR/tonę, w zależności od asortymentu i okresu przechowywania. Przewiduje się trzy okresy\nprzechowywania: 90, 120 lub 150 dni.\nProponowany poziom stawek w rozbiciu na kategorie prezentuje tabela.\nDopłaty do prywatnego przechowywania obejmują mięso dobrej jakości\nhandlowej, spełniające następujące\n• pochodzące z ubojni/zakładu rozbioru spełniających wymagania sanitarno-weterynaryjne określone w przepisach UE, tj. zatwierdzonego zgodnie z rozporządzeniem (WE)\n- których chów odbywał się przynajmniej przez ostatnie dwa miesiące\nna terenie UE,\n- utrzymywanych zgodnie z obowiązującymi wymaganiami weterynaryjnymi,\n- ubitych nie wcześniej niż 10 dni\nprzed datą wprowadzenia mięsa\ndo chłodni, których ubój nie nastąpił w wyniku działań nadzwyczajnych (np. ubój z konieczności).\nZgodnie z projektem minimalna ilość\nwieprzowiny, jaka będzie mogła zostać\nobjęta umową na dopłaty do prywatnego przechowywania wynosi:\n- 15 ton dla pozostałych produktów.\n• złożenie wniosku o zawarcie umowy\nna dopłaty do prywatnego przechowywania wieprzowiny\nna formularzu udostępnionym przez Agencję\n(wniosek może dotyczyć\ntylko jednego produktu),\n• złożenie (w PLN) zabezpieczenia prawidłowego wykonania umowy, które\nzgodnie z projektem stanowi 20%\n* ex 0203 11 10\n* ex 0203 12 11\n* ex 0203 12 19\n* ex 0203 19 11\n* ex 0203 19 13\n* ex 0203 19 55\n* ex 0203 19 15\nkwoty dopłaty wynikającej z wniosku.\nUmowna ilość wieprzowiny przeznaczona do przechowywania powinna zostać wprowadzona do chłodni\nw stanie świeżym, w ciągu 28 dni od\ndaty zawarcia umowy z ARR. Wieprzowina może być dostarczona do chłodni\nUwaga: projekt rozporządzenia nie\nprzewiduje możliwości wcześniejszego\nwycofania wieprzowiny z mechanizmu\nz przeznaczeniem na wywóz poza\nobszar celny UE.\nPółtusze wieprzowe bez nóg\nprzednich, ogona, nerek,\nprzepony i rdzenia kręgowego\nStawka dopłaty za okres\nBoczek cały lub cięty\nwzdłuż, bez skóry i żeber\nSchab z karkówką lub\nbez karkówki lub karkówka\noddzielnie, schab z lub\nSzynki, łopatki, przodki,\nschab z karkówką lub bez\nkarkówki lub karkówka\nz biodrówką lub bez,\nśrodkom, ze skórą lub tłuszczem lub bez, bez kości \n(1) Dopłata może być przyznana również dla półtusz Wiltshire, tzn. bez głowy, podgardla, nóg,\nogona, sadła, nerek, polędwicy, łopatki, mostka, kręgosłupa, kości miednicowej i przepony.\n(2) Schaby i karkówki mogą być z lub bez skóry, przylegająca warstwa tłuszczu nie może jednak\nprzekraczać 25 mm głębokości.\n(3) Umowna ilość może obejmować jakiekolwiek połączenie tych produktów.\nz bydłem w tle\nOd kilku lat szkoły wyższe kształcące kandydatów na specjalistów mających\nstymulować sukcesywny rozwój rolnictwa, jednego z najważniejszych\ndziałów naszej gospodarki, niepostrzeżenie odeszły od nazw mogących\nsugerować nie tylko związki z rolnictwem, lecz wręcz z wsią.\nie wywołało to żadnego echa. Czyżby przynależność\ndo stanu rolniczego, jako grupy społecznej, stała się\nczymś wstydliwym? W Polsce jedynie bodaj dwie uczelnie nie uległy takiej trudnej do zaaprobowania modzie:\nSzkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) w Warszawie i Akademia Rolnicza – obecnie Uniwersytet Rolniczy w Krakowie. Ta druga, szkoda, że nie przekształciła się w Kolegium Rolnicze UJ. Pozostałe zmieniły się co\nprawda w uniwersytety, ale tzw. „przymiotnikowe”: przyrodnicze, biologiczne itp.\nCharakter wypowiedzi takiej jak niniejsza nakazuje unikanie rozwlekłych dociekań semantycznych. Ograniczę\nsię przeto do wyakcentowania problemów najistotniejszych.\nJest to gałąź stanowiąca niejako syntetyczny wskaźnik\npoziomu racjonalizacji całego rolnictwa. Jak to już na\nprzełomie lat dwudziestych i trzydziestych poprzedniego\nstulecia zauważył polski uczony (nie mylić z „naukowcem”), prof. Tadeusz Konopiński: wiele jest gospodarstw\no imponujących osiągnięciach w produkcji roślinnej,\na równocześnie o wstydliwym poziomie lub zupełnym zaniechaniu nawet chowu bydła. Nie spotyka się natomiast\nrelacji odwrotnych. To samo powtarzał prof. Konopiński\nswoim studentom w latach po II wojnie światowej.\nProblem ilości bydła w odniesieniu do powierzchni\nużytków rolnych jest w Polsce niedoceniany. „Żadne inne\nzwierzę domowe nie dostarcza tyle (…) cennego nawozu,\nco właśnie bydło. Im lepiej nawożona obornikiem jest ziemia, tym żywsze życie bakteryjne gleby, tym lepsze (…)\nurodzaje, tym więcej (…) żywności dla ludzi i zwierząt.\nChcąc utrzymać ziemię w sprawności, trzeba mieć co najmniej 2 q żywca bydlęcego (…) nie licząc koni i świń na\n1 ha użytków rolnych.” (T. Konopiński Hodowla bydła tom\nI, wydanie drugie, Instytut Naukowo-Wydawniczy Ruchu\nLudowego „Polska” Poznań 1949). Ta konstatacja sprzed\nniemal stu lat (!) nie tylko nie straciła na aktualności, lecz\nodwrotnie, staje się coraz istotniejsza. Niepodważalnym\ntego dowodem jest poziom produkcji i wyniki ekonomiczne osiągane w wysokotowarowym przedsiębiorstwie rolniczym Mżany na północnych Morawach, województwo\nw Czechach, tuż przy granicy z Polską.\nLiczebność bydła utrzymywanego obecnie w Polsce\noscyluje na poziomie około 50 proc. stanu z lat 1938/39.\nPrzy równoczesnym, jeszcze głębszym zmniejszeniu\npogłowia pozostałych zwierząt gospodarskich, możliwości nawożenia naszych – w większości lekkich gleb\n– nawozami naturalnymi, humusogennymi zmalały poniżej dopuszczalnej granicy. Nie wyrówna tego braku\nkilkakrotne zwiększenie zużycia nawozów mineralnych.\nPotwierdzają to okresowe różnice w wysokości plonów\nna skutek nieuchronnej w naszym klimacie zmienności opadów deszczu i śniegu w poszczególnych latach.\nGleba o niedostatku próchnicy traci bowiem właściwości gąbki, upodobniając się do sita. W rezultacie nawozy\nmineralne, środki ochrony roślin itp. wypłukiwane są\nz gleby i zmniejsza się efektywność ich działania. Rosną\nkoszty. Skażeniu ulegają nie tylko wody śródlądowe, ale\nnawet morskie (np. Bałtyk). Problemy te są u nas nadal\nstarannie wyciszane. Tymczasem zaś zmiany zachodzące w tym obszarze organizacji rolnictwa europejskich\nkrajów o rozwiniętej gospodarce ujęte zostały w podstawowe liczby.\nBydło ogółem w tys. szt.\nw tym: krowy w tys.szt.\nKonfrontacja tych zmieniających się na naszą niekorzyść liczb z samoupajaniem się wydumanymi osiągnięciami powinna stać się podstawą radykalnej reorientacji\nw wyznaczaniu kierunków decydujących o rzeczywistej\nracjonalizacji rolnictwa w Polsce.\nAbsurdalność zagrożenia rzekomą nadprodukcją mleka\ni w konsekwencji spadku cen jego zbytu, a więc opłacalności jego produkcji, nie może nie budzić nie tylko zdumienia, lecz wręcz przerażenie. Musimy wreszcie uświadomić\nsobie, czy biała wydzielina wymienia, której ilość laktacyjną wyrażającą się kilkunastu tysiącami litrów jest jeszcze\nmlekiem, czy też tylko cieczą mlekopodobną? Sucha masa\ntakiej laktacyjnej wydzieliny coraz częściej jest dwukrotnie większa niż sucha masa ciała krowy. Opamiętajmy się\nwreszcie. Przecież zanika wśród nas uzmysławianie sobie\nsmaku prawdziwego mleka. Kto i jaką metodą monitoruje\nzmniejszanie się wartości odżywczej i dietetycznej takiego\n„mleka”? Absolutnie zbędnym wydaje się udowodnianie\nzwiązku tak intensywnej eksploatacji krów z ich zdrowiem\ni żywotnością. Podobnie oczywistym jest iż „mleko” wytwarzane w wymieniu zwiększającym sekrecję dopingującymi dodatkami paszowymi jest nim tylko z nazwy. Czyż\nnie jest zjawiskiem w najwyższym stopniu alarmującym\nzmniejszenie się w ostatnich kilkunastu latach przeciętnej\nżyciowej liczby wycieleń krów?\nDlaczego nie dostrzega się korelacji tego zjawiska z katastrofalnym w coraz liczniejszych krajach obniżaniem się\nzdolności reprodukcji gatunku Homo? Przecież mleko jest\npodstawą rozwoju młodych organizmów, decydującą o ich\nżywotności. Dlaczego tępi się słusznie, z całą bezwzględnością stosowanie sterydów w sporcie, a „nie dostrzega” się\nskutków stosowania analogicznego dopingu w wytwarzaniu żywności dla ludzi? To temat rzeka, wzbierający z roku\nna rok. Czy to nie pora najwyższa, by na forum co najmniej\nunijnym Polacy wystąpili z inicjatywą ustawowego zakazu dopuszczania do obrotu mlekiem od krów o wydajnościach „rekordowych”, wyniszczających ich organizmy?\nJest to pytanie skrajnie retoryczne. Taka regulacja godziłaby przecież w zyski „producentów mleka”, uzyskiwanego w wysoko zmechanizowanych (zautomatyzowanych)\nfermach. Niskie koszty „dzięki” koncentracji i „nic to” – dehumanizacji procesu wytwarzania stały się imperatywem\ni synonimem „postępu”. A to, że po nas chociażby potop...\nEkolodzy i etiolodzy obudźcie się wreszcie! Neomaltuzjaniści, przestańcie bredzić o wyczerpywaniu się ponoć\nmożliwości wyżywienia zwiększającego się zaludnienia\nASF – afrykański\nASF jest zakaźną i bardzo zaraźliwą chorobą wirusową\nświń hodowlanych oraz dzików. Występuje na całym świecie. Kilka przypadków stwierdzono w Polsce, ale nie doszło\ndo rozprzestrzenienia się choroby. Wirus odpowiedzialny za\nchorobę namnaża się w organizmie świni przez tydzień do\ndwóch. W tym czasie świnia zakażona nie wykazuję objawów ale sieje zarazki do otoczenia i zakaża inne swoje towarzyszki. Przebieg choroby jest najczęściej błyskawiczny\nczyli nadostry – objawy pojawiają się nagle i prawie w 100\nprocentach kończą się śmiercią. Najczęściej obserwuje się\nwybroczyny na całym cielę, zaczerwienienie i sinice skóry,\nkłopoty z oddychaniem, czasami objawy z ośrodkowego\nukładu nerwowego. Wirus ASF rozprzestrzenia się niewiarygodnie łatwo przez kontakt bezpośredni z zakażonym\nzwierzęciem, jego wydzielinami i wydalinami ale również\nprzez sprzęt oraz środki transportu, ludzi, który obsługują\nchlewnię – ich ubrania, obuwie a nawet skażoną karmę oraz\nzwierzęta towarzyszące – psy i koty, które bytują na jednym\nterenie z zakażonymi świniami. Dlatego niezmiernie istotne\njest stosowanie zasad bioasekuracji, które mówią, że nowe\nzwierzęta wprowadzane do stada powinny pochodzić ze\nznanych źródeł. Każde nowe zwierzę powinno podlegać co\nnajmniej 2-tygodniowej kwarantannie zanim zostanie dołączone do stada. Wszystkie sprzęty i środki transportu powinny być każdorazowo dezynfekowane, obsługa powinna\nzachować zasady czystości oraz zmieniać obuwie i ubranie.\nWskazane maty dezynfekcyjne. Z racji braku skutecznej\nszczepionki przestrzeganie zasad aseptyki i antyseptyki\nwydaje się być jedynym skutecznym sposobem na walkę\nz chorobą. Aktualne dane naukowe i liczne badania nie\npotwierdziły ryzyka zakażenia człowieka. Choroba jest również niebezpieczna ze względów ekonomicznym, bowiem\nw sposób błyskawiczny i bezwzględny dziesiątkuje stada\nświn na całym świecie.\nRobiłam porządki w szafach. Jeju, czego\nw nich nie było! Znalazłam nawet dżinsy, które\nnosiłam, jak Jacek kończył podstawówkę. No,\njakby nie liczyć, dobre 15 lat temu! Takie się\nzrobiły, jakby… ciasnawe. Ciekawe, dlaczego?\nPodobnie jak i parę bluzek, spódnic i swetrów, a wśród nich taki jeden turkusowy z bardzo puszystej i mięciutkiej włóczki, który\n– pamiętam jak dziś – wzbudził mój najprawdziwszy zachwyt, gdy zobaczyłam go na wystawie sklepu w Budapeszcie, gdzie byłyśmy\nz Lusią na wycieczce. Drogi był, tak naprawdę,\nnie na moją kieszeń, ale nie mogłam go nie kupić. Nie można przecież przejść obojętnie wobec takiego cuda!\nPo powrocie do domu wzbudzał podobny\nzachwyt wszystkich moich znajomych, a potem… A potem jakoś o nim… zapomniałam,\nwsiąkł gdzieś w czeluściach szafy i wyjęłam go\ndopiero teraz. Mimo, że pewnie już niemodny,\nto ciągle śliczny, ale… hm, nieco za mały.\nLeży na stosie wyciągniętych z tej szafy starych ubrań. Na wierzchu tego stosu, a ja na\nten stos się gapię i zastanawiam, co z tymi\nwszystkimi ciuchami zrobić. To, że są stare nie\nznaczy, że zniszczone. Niektóre rzeczy miałam na sobie dosłownie kilka razy. Np. takie\nfajne spodnie z granatowego lnu. Jakoś bardzo\nszybko zrobiły się za ciasne. Może w praniu\nsię skuliły, może ja za dużo jadłam?... Mniejsza\no to, pamiętam dobrze, że odłożyłam je z boku,\nświęcie przekonana, że za jakiś czas na pewno się w nie znowu zmieszczę. Hm, ile to lat\ntemu było? Nie liczyłam, ale pamiętam i to, że\nnigdy potem, choć moja waga się wahała wte\ni wewte, nie próbowałam ich nawet przymierzyć. Bo chyba o nich… zapomniałam. Leżały\nsobie spokojnie w tym kącie szafy, przykryte\nstosem innych, też odłożonych „na później”\nrzeczy. No, bo te moje szafy są naprawdę głębokie, jeszcze przedwojenne, strasznie dużo\nszmat się w nich zmieści.\nNo i właśnie! Już wiem, to wina szaf! Gdybym nie miała gdzie tego trzymać, pewnie by\nsię tyle nie nazbierało. Przecież nie chodziłam\ngoła, a tylu różnych ciuchów przez lata nie\nużywałam. Owszem, czasami w stronę niektórych zerkałam, ale... czas mijał, a ja tego czegoś\nnie zakładałam. Bo prawda jest taka, że jak się\njakiegoś ciucha nie miało na sobie przez rok,\nto szansa na założenie go jeszcze kiedykolwiek\njest praktycznie zerowa. Zwłaszcza jeśli trzeba by w tym celu schudnąć co nieco. O święta\nnaiwności! O, głupoto moja! Jak sobie dzisiaj\ntak z grubsza liczę, ile te rzeczy z tego stosu\nkosztowały, to ciarki mnie przechodzą. No nic,\npostanowiłam, że od teraz będę już rozsądna!\nKażda z nas chciałaby mieć ładne paznokcie. Niestety, niektórym z nas,\nchoć niby bardzo o swoje paznokcie dbają, jakoś to nie wychodzi. Być może\ndlatego, że popełniają w ich pielęgnacji parę błędów. Bo paznokcie paru\nrzeczy bardzo nie lubią, a konkretnie:\nMetalowych i tekturowych pilników. Metalowe strzępią bowiem płytki,\na tekturowe są przeznaczone do… piłowania tipsów. Paznokcie powinno\nsię piłować pilnikiem szklanym i zawsze w jednym kierunku, bo będą się\nCzęstego polerowania, które bardzo niszczy płytki. Można sobie na to\npozwolić góra raz w miesiącu i tylko wówczas, gdy paznokcie są grube\nWycinania skórek. Skórki powinno się odsuwać patyczkiem lub używać\nMalowania bez podkładu. Lakier bowiem wysusza paznokcie, co je bardzo osłabia. Specjalny, bezbarwny podkład nie tylko je chroni przed wysuszeniem, ale dodatkowo pielęgnuje i wzmacnia.\nCienie pod oczami, co tu dużo mówić, nie dodają urody. Ich najczęstszą przyczyną bywa nieprzespana noc, odwodnienie organizmu, zła dieta,\ndługotrwały płacz czy wielogodzinna praca przed komputerem. W takich\nprzypadkach, oprócz wyspania się, robienia przerw w pracy przed komputerem czy uzupełnienia diety nie tylko o warzywa i owoce lecz i odpowiednią ilość wody, pomocne są kremy pod oczy zawierające świetlik bądź\nbabkę lancetowatą czy arnikę górską. Co kilka dni warto zrobić zimny okład\nz esencji herbacianej lub plasterka surowego ogórka.\nJeśli jednak te kosmetyczne sposoby nie pomagają, trzeba się wybrać do\nlekarza. Cienie pod oczami mogą być bowiem także objawem zaburzeń\ntarczycy, anemii, cukrzycy czy nadciśnienia.\nŻadna inna z popularnych\nprzypraw nie wzbudza chyba tyle emocji, ma zarówno\nswoich zagorzałych zwolenników jak i zajadłych przeciwników. Przeciwnicy twierdzą, że śmierdzi, zwolennicy – że\npachnie. Cóż, gusty nie podlegają\ndyskusji, ale warto wiedzieć, że przykry dla niektórych zapach czosnku, bo\no nim jest mowa, łagodzi lub usuwa\nnatka pietruszki, jabłko, ziarna palonej\nkawy bądź cukierki miętowe.\nPoza przykrym (dla niektórych) zapachem, ma czosnek same zalety, doceniane od dawien dawna przez medycynę ludową. Dziś wiadomo, że czosnek\n(jadany codziennie) potraÞ skutecznie\nobniżyć poziom cholesterolu (tego\n„złego”) we krwi i obniżyć jej ciśnienie,\na także zmniejszyć tzw. przekrwienie\nnosa. Działa przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo, w znacznym stopniu zabezpiecza przed sklerozą i jej następstwami. Nie bez powodu medycyna\nludowa stała (i stoi) na stanowisku, że\nczosnek odmładza i przedłuża życie.\nNiektórzy specjaliści są zdania, że\npodczas obróbki termicznej czosnek\ntraci bardzo wiele ze swych cudownych\nleczniczych właściwości i zalecają spożywanie go wyłącznie na surowo, a do\ntego wyłącznie w postaci zmiażdżonej,\na nie krojonej bądź siekanej.\n• Świeże owoce nie zepsują się tak szybko, jeśli będziesz je przechowywała w pojemniku razem z kilkoma ząbkami czosnku.\n• Jeśli przed smażeniem oprószysz cebulę mąką, szybciej zarumieni się na złoty kolor.\n• Ananasy poza innymi swoimi zaletami działają odchudzająco –\npowoduje to zawarty w nich unikalny zestaw enzymów i kwasów owocowych, które przyspieszają spalanie tłuszczów.\nUczulenia czyli alergie zdarzają się\nw krajach rozwiniętych coraz częściej.\nWedług niektórych badań, cierpi na nie\nnawet co piąta osoba, choć niekoniecznie każda zdaje sobie z tego sprawę –\nobjawy alergii mogą być bowiem różne\ni w różnym stopniu nasilenia. Fakt, że\nalergie dotykają coraz więcej osób nie\noznacza bynajmniej, że jesteśmy coraz słabsi i coraz mniej odporni. Wręcz\nprzeciwnie – nasz układ odpornościowy jest tak dobry i czujny, że… reaguje przesadnie na bodziec zewnętrzny,\nktóry rozpoznaje jako zagrożenie dla\nnaszego organizmu. Cóż, mała to pociecha dla tych, których nękają katary\nsienne, ataki duszności czy paskudne\nwysypki. Najczęściej reakcje alergiczne\npowodują pyłki roślin, następnie roztocza występujące w kurzu domowym,\nsierść zwierząt, niektóre pokarmy i…\nw ogóle praktycznie wszystko. Literatura przedmiotu opisywała np. przypadek pacjenta uczulonego na… własny\nwyrostek robaczkowy oraz innego, który był uczulony na… własną żonę.\nAbstrahując jednak od przypadków\nżartobliwych, alergia może dokładnie\nuprzykrzyć życie (wysypka, katar),\na nawet mu zagrozić (atak duszności).\nObecnie jest już możliwe wyodrębnienie niemal każdego alergenu (tego, na\nco człowiek jest uczulony), a leczenie\npolega przede wszystkim na unikaniu\nkontaktu z nim, co, niestety, nie zawsze\nW okresie wczesnowiosennym, gdy warzywa poprzedniosezonowe utraciły\njuż większość witamin (a młode są drogie), niezastąpionym ich źródłem są\nkiełki, które każdy może wyhodować sobie sam na kuchennym parapecie.\nDo kiełkowania nadają się prawie wszystkie nasiona z wyjątkiem roślin\npsiankowatych (pomidor, ziemniak). Spośród nasion małych szczególnie cenne są nasionka lucerny i rzodkiewki, obÞtujące w witaminy A, B i C oraz\nfosfor i żelazo. Z nasion większych warto zainteresować się gryką, dynią i słonecznikiem. Osobną grupę stanowią kiełkowane zboża (pszenica, jęczmień,\nżyto, owies) – są łatwo strawne, mają słodkawy smak.\nW sklepach z ekologiczną żywnością można zaopatrzyć się w specjalną tzw.\nkiełkownicę – zestaw piętrowo ustawionych pojemników. Jest wygodna, bo\nnie zajmuje wiele miejsca, ale równie dobrze można nasionka rozsypać na\ntalerzu i zwilżać wodą. Nasiona większe i twardsze (np. pszenica) dobrze jest\nuprzednio namoczyć przez dobę, szybciej wówczas spęcznieją i wypuszczą\nKiełki dodaje się do sałatek, posypuje nimi kanapki, ziemniaki, kasze, można także nadziać nimi naleśniki.\nGlisno – wieść samorządna\nGlisno, wieś sołecka w pobliżu jeziora Lubniewsko, gmina\nLubniewice szczyci się nie tylko kilkoma obiektami wpisanymi do ewidencji zabytków, ale i swoją tradycyjną samorządnością. Już w roku 1945 pierwsi osadnicy założyli w niej\nOchotniczą Straż Pożarną, a niewiele później ich żony – KGW,\nktórego pierwszą przewodniczącą była Honorata Florczak.\nDzisiaj kołu gospodyń szefuje Krystyna Kisielewska, pełniąca równocześnie funkcje sołtysa. Z inicjatywy KGW działa tutaj Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji wsi\nGlisno, chór „Pokolenia”, gromada zuchowa „Orliki” i drużyna harcerska „Ciacho”. Organizują liczne imprezy, m.in.\nsystematyczne wyjazdy do teatru i kina, zdobywają liczne\nnagrody, pomagają najstarszym i najmłodszym.\npismo Lubuskiego ODR w Kalsku\nPomorska Olimpiada Wiedzy o BHP w Rolnictwie liczy\nsobie już 15 lat. W jej jubileuszowej edycji, zorganizowanej\nprzez Pomorski ODR wspólnie ze Słupskim Oddziałem Państwowej Inspekcji Pracy i tamtejszą placówką KRUS, I miejsce\nzajął gospodarujący na 20 ha Piotr Pelpliński z gminy Skarszewy, przed Andrzejem Turzyńskim z powiatu człuchowskiego i Wojciechem Milewskim z powiatu starogardzkiego.\nZwiązek Śląskich Rolników zorganizował podróż studyjną\ndo Niemiec. Uczestniczących w niej ponad 50 gospodarzy\nzwiedziło jedną z największych niemieckich fabryk kombajnów i traktorów w Dolnej Saksonii. Obejrzeli gospodarstwo\nhodowlane Waltera Lohna, który, gospodarując na 400 ha produkuje ponad 1 200 000 litrów mleka rocznie. Z kolei Claudia Reinhardt ze wsi Tätendorf oprowadzała ich po swoich\nliczących 25 ha sadach oraz kilkunastu hektarach różnych\nwarzyw. Śląscy gospodarze odwiedzili także największe na\nświecie targi hodowli zwierząt EUTO-TIER w Hanowerze.\nNa wałach przeciwpożarowych w Krzeczowie i Wołowcach już drugi rok trwa eksperyment polegający na utrzymywaniu ich przez… owce i kozy. Zastosowano tu ich wypas\nzamiast koszenia mechanicznego. Eksperyment pilotowany\njest przez specjalistów z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, którzy przeprowadzają systematyczne badania nad\nskutecznością tej metody utrzymywania wałów, która jest\ntańsza od tradycyjnej, a nawet wręcz bezkosztowa.\npismo Małopolskiego ODR\nPod takim tytułem odbywał się, sÞnansowany przez Stowarzyszenie Uniwersytetów Ludowych z siedzibą w Kożuchowie w ramach projektu Aktywność i integracja osób w wieku\n50 plus, kurs decoupage, w którym uczestniczyły członkinie\nKGW z Kaławy i Gorzycy, gm. Międzyrzecz. Słowo decoupage pochodzi od francuskiego czasownika decouper = wycinać. Technika ta, znana od wieku XII, przywędrowała do\nEuropy z Chin i polega na odnawianiu zniszczonych przedmiotów z drewna, szkła czy plastiku, takich jak pudełka,\nwazony itp. poprzez naklejanie wzorów wyciętych z papieru\ni ich odpowiednie lakierowanie, aż do momentu uzyskania\nefektu spękanej powierzchni, dającego wrażenie „wiekowości” danego przedmiotu.\nTo nazwa prowadzonego przez Grażynę Kugiel w Łowiczu\nWałeckim gm. Mirosławiec gospodarstwa agro-turystycznego. Siódemka to symbol tego gospodarstwa. Jest w nim\nsiedem ogrodów (różany, bylinowy, ziołowy…), siedem alejek i siedem tematycznych domków dla gości, każdy inny:\nDomek Młynarza, Domek Kupca, Domek Kucharza, Dom\nMyśliwego, Dom Ogrodnika, Mieszkanie Pilota i cieszący\nsię największym powodzeniem gości – Domek Rybaka. Nic\ndziwnego, usytuowany tuż nad wodą, z własnym pomostem\nwchodzącym w staw jest prawdziwym rajem dla wędkarzy.\npismo Zachodniopomorskiego ODR\nWłasnoręcznie uwarzona gouda\nW gospodarstwie Ewy i Petera Stratenwerth w Grzybowie,\ngm. Słubice, odbyły się pod koniec ub. roku pierwsze w rejonie warsztaty serowarskie. Zorganizował je Urząd Marszałkowski woj. mazowieckiego przy współpracy MODR Płock,\na poprowadził gospodarz, który w swej serowni omówił proces warzenia sera grzybowskiego oraz inny doświadczony\nserowar, Krzysztof Jaworski. Następnie kursanci mogli (po\nwcześniejszym umyciu najważniejszych narzędzi serowara,\nczyli własnych rąk) spróbować własnoręcznie uwarzyć ser\ntypu gouda i parzenica. Podobno udały się znakomicie.\npismo Mazowieckiego ODR w Płocku)\nBez mała 100 osób uczestniczyło w VIII Dolnośląskim Forum Agroturystycznym, podczas którego radzono nad poprawą efektywności promocji agroturystyki i sposobach odpowiedzi na nowe trendy rynku turystycznego.\npismo Dolnośląskiego ODR we Wrocławiu\nirka obudziła się tego listopadowego ranka szczęśliwa. To już\ntylko kilka tygodni i zostanie żoną Piotra. Po ogłoszonych latem zaręczynach\nrozpoczęto przygotowania do hucznego wesela, na które z niecierpliwością\nczekała cała okolica, jako że za mąż\nszła najbardziej posażna z tutejszych\npanien. Paru chłopaków było pewnie\nrozczarowanych, bo Mirka była nie\ntylko majętna, ale i bardzo ładna, więc\nwzdychających do niej nie brakowało.\nTyle, że ona poza Piotrem świata nie\nwidziała. A on poza nią.\nJej szczęście mąciła tylko jedna sprawa, Bożenka. Jej serdeczna przyjaciółka\nod zawsze. Jako małe dziewczynki były\nnierozłączne, w podstawówce siedziały w jednej ławce, dopiero później się\nmusiały się rozstać. Bo Bożenka, sierota\nwychowywana przez babcię, nie mogła\nsobie pozwolić na ogólniak. Ale i tak\nspędzały ze sobą cały wolny czas dopóki Bożenka nie poznała Jarka. Mirce nie\nprzypadł on do serca, chociaż przystojny był, grzeczny, wesoły, nieźle jak na\nich okolice zarabiał… Ale nie mogła się\njakoś do niego przekonać i miała żal do\nprzyjaciółki, że się z nim prowadza. Co\nnie znaczy, że nie pożyczyła jej od razu\npieniędzy, gdy babcia Bożenki wpadła\nw jakieś poważne tarapaty z powodu\nniepłaconych podatków. Była to spora kwota i teraz Mirka martwiła się, że\nBożenka musi się martwić, jak ją odda,\nbo zaparła się, że tylko pożycza, i nawet\ndała Mirce pokwitowanie. Biedna Bożenka – pomyślała Mirka i nagle wpadła\nna pomysł, że… sprawi Bożence ślubny\nprezent. Gdzieś słyszała, że w jakimś\nkraju panuje zwyczaj, że państwo młodzi dają prezenty swoim weselnym gościom, więc ona da Bożence. Wyskoczyła z łóżka, wyciągnęła z szußady kwit\nBożenki, przekreśliła tekst i napisała\npod nim: Nieważne, dług skasowany.\nPostawiła datę i podpisała się.\nZadowolona z rozwiązania dręczącej\nją sprawy z apetytem zjadła śniadanie,\na po śniadaniu, zorientowawszy się, że\nWaldek, właściciel warsztatu samochodowego przyprowadził już jej samochód,\nw którym zmieniał koła na zimowe, postanowiła wybrać się do krawcowej, bo\nprzyszło jej do głowy parę nowych pomysłów w sprawie sukni ślubnej, któ-\nrymi chciała się z nią podzielić przed\nOd domu jej rodziców do miasta nie\nbyło więcej niż 20 kilometrów, ale droga\nbyła kręta, jak to w górach. Na jednym\nz malowniczych zakrętów auto Mirki\nwypadło z drogi i przekoziołkowało po\nzboczu, zatrzymując się dopiero na sporej skale. Zginęła na miejscu.\nMirka prowadziła spokojnie, nie przekraczała dozwolonych szybkości. Znajomi nawet się z niej podśmiewali, że po\nco jej wypasiony samochód, skoro jeździ\ntak, jakby prowadziła starego malucha.\nJak to się więc mogło stać, że nie wyrobiła się na zakręcie? Może w euforii dodała jednak trochę więcej gazu, a że nie\nbyła przyzwyczajona?... Okazało się, że\nnie. W momencie wypadku, sprawdzili\neksperci, miała na liczniku nawet mniej\nniż dozwolona w tamtym miejscu prędkość. Ale odkryli, że w obu przednich\nkołach samochodu były niedokręcone\nNie było tajemnicą, że dzień przed\nwypadkiem w samochodzie Mirki były\nzmieniane koła. Pierwszym podejrzanym\nstał się więc właściciel warsztatu, Waldek. Przysięgał, że opuszczając warsztat\nsamochód był sprawny. Co prawda, nie\non osobiście dokonywał wymiany, ale\nzawsze sprawdza po pracownikach, czy\nwszystko jest w porządku, a poza tym\nprzecież osobiście samochód do Mirki\nodprowadził. Ryzykowałby więc swoje\nwłasne życie. Policja nie dała wiary tym\nwyjaśnieniom, zwłaszcza że Waldek należał do grona tych, co do Mirki bezskutecznie wzdychali. Teraz więc, gdy szła\nza mąż za innego, miał powód, żeby ją\nzabić. Co za bzdura – wykrzykiwał, gdy\nprowadzili go do radiowozu. – Przecież\ngdybym był zazdrosny o jej zamążpójście, to Piotrka bym zabijał, a nie ją.\nMimo że główny podejrzany siedział\nw areszcie, na przesłuchanie wezwano\nrównież Piotra i to nie w charakterze\nświadka lecz… oskarżonego o zabicie\nnarzeczonej. Do policji traÞł bowiem\nanonim sugerujący, że Piotr był zainteresowany Þnansowo śmiercią Mirki,\nponieważ po niej dziedziczył. Anonim\ninformował, że Mirka zostawiła testament, który znajduje się u takiego to\na takiego notariusza.\nPiotr potwierdził istnienie testamentu. Owszem, Mirka uparła się, żeby go\nsporządzić, razem zresztą do tego notariusza jeździli, więc zna doskonale jego\ntreść, ale… może policja by się nią zainteresowała zamiast go niepotrzebnie\ndręczyć, bo jak wół w nim stoi, że Mirka\nzapisała wszystko, co posiada i posiadać\nbędzie, swojemu mężowi, a on, Piotr,\nmężem Mirki wszak nie jest.\nZanim prawnicy wyjaśnili wszelkie\nzawiłości, Piotr przesiedział kilka dni\nw areszcie. W sąsiedniej celi siedział\nWaldek. Pilnowano ich tylko chwilami,\nmieli więc czas, żeby pogadać i pozastanawiać się, komu mogło zależeć na\nśmierci dziewczyny. Nie doszli do żadnego sensownego wniosku, ale Piotr\nobiecał Waldkowi, bo jasne było, że lada\nmoment będą go musieli wypuścić, że\nzrobi wszystko, aby odkryć prawdę.\nDla ukochanej Mirki, którą stracił na\nzawsze, i dla Waldka, bo było bezsensem, żeby cierpiał nie za swoje winy.\nWystarczy, że Piotrek cierpiał katusze\npo stracie narzeczonej.\nChoć wszyscy wiedzieli, że Waldek\nnic nie zyskiwał na śmierci Mirki, ciągle pozostawał głównym podejrzanym.\nPrzewieziono go do aresztu wojewódzkiego, gdzie oczekiwał na proces. Tymczasem do rodziców Mirki przyszła Bożenka i przyniosła dwa tysiące złotych,\ntłumacząc, że to na poczet długu, a resztę odda później. Zdziwili się. Kochanie,\nprzecież Mireczka ten dług anulowała,\no, masz, to twój kwit z jej adnotacją –\npowiedzieli, wycałowali ją i wcisnęli do\nręki jakiś papier.\nWracając do domu, wstąpiła do Piotra.\nWiesz – powiedziała płacząc – jaka twoja Mirka była cudowna. I opowiedziała, jak dręczyła się tymi pożyczonymi\npieniędzmi, a Mirka tak to wspaniale\nzałatwiła. Zamiast ona ode mnie – szlochała Bożenka, – to ja od niej dostałam\nprezent ślubny. Muszę powiedzieć Jarkowi, tak się tym moim długiem wtedy\n– Co mówisz? Martwił się? Co znaczy\nPo aresztowaniu Jarka, Waldek został\noczyszczony z zarzutów.\nPOZIOMO: 1) nowela Stefana Żeromskiego, 7) szef wsi, 11)\nbita z poboczami, 12) przysiad na zgiętych nogach, 13) mała\nkromka chleba, 14) dawne „hektary”, 15) rano na trawie, 16)\nsłuży do wiercenia otworów, 17) syn Dedala, 19) końcowa\nfaza prania, 21) nieżyt nosa, 24) drewniany strop, 27) schab\nlub karkówka, 29) uratował się z katastrofy statku, 32) piłki –\nnogą, 34) od północy do północy, 35) człowiek nieokrzesany,\n36) wrzos lub borówka, 39) imię Ładysza, śpiewaka operowego, 42) chodnikowa – bez nagrań, 44) niski głos kobiecy,\n45) maszyna rolnicza która wykonuje kilka różnorodnych\nczynności, 46) w uszku igły, 47) roślina ozdobna o kwiatach\nzebranych w grona, 48) zaraźliwa choroba wirusowa psów\nPIONOWO: 2) nieprzyjemne zdarzenie, 3) porusza kukiełkami, 4) wysypuje się z kłosa, 5) najwyższy stopień wojskowy\nw marynarce wojennej, 6) PS do listu, 7) rozbraja niewypały,\n8) ostre strofowanie; besztanie, 9) przechadzka, 10) zrzynek,\n18) „... Maria”, przebój Czerwonych Gitar, 20) dynamika, 22)\nkartka z poczty, 23) As dla chemika, 25) tkanka pod korą, 26)\nnp. traktor, 28) hodowane dla mięsa i pierza, 29) mebel z półkami, 30) okrągła budowla w murach obronnych, 31) kraina\nszczęścia, 32) napó owocowo-mleczny, 33) otrzymywany z\nnegatywu, 37) stolica Litwy, 38) drwina, 40) 0:0 w meczu,\n41) pyszczek warchlaka, 43) tajemnicza istota nie zbadanego\npochodzenia, żyjąca jakoby w Himalajach\nuporządkowane od 1 do 22, utworzą rozwiązanie. Prosimy\nprzesyłać je wyłącznie mailem: [email protected] –\ndo dnia rozpoczynającego tegoroczne lato. Do wygrania\ntrzy żelazka do prasowania. Nagrody wyślemy pocztą.\n5 MLN TON ZBÓŻ\nW SILOSACH BIN\nNA SILOSY PŁASKODENNE\nZAMÓWIONE DO 31.03.2015 r.\nBiostymulator rizosfery - Explorer\nPrzetwórstwo zboz - wersja ostateczna\nActa Scientiarum Oeconomia 8 (3) 2009\nmałym i wielkim. Są przeznaczone do orki bezzagonowej pól pagórkowatych oraz płaskich, na różnorodnych typach gleb. We wszystkich modelach regulacja pierwszej skiby odbywa się mechanicznie poprzez ...