Seremity czyta: lipca 2010\nJacek Piekara: Młot na czarownice\nRok tego wydania: 2009\nCykl: Mordimer Madderdin (tom 2)\nstopień wciągania: 5/6\nuczucie własne: 5/6\nW Młocie na czarownice Mordimer jest może trochę bardziej ludzki. Współczuje dziecku, które przez jego interwencję trafia pod sąd Inkwizycji, potępia kobietę, która ją spowodowała. Ryzykując życie, przejmuje władzę w mieście, aby ochronić niewinnie torturowanych ludzi...\nKsiążka mi się podobała, słuchałam kolejnych opowiadań i lekko się zdziwiłam, kiedy okazało się, że to już koniec. Po przerwie na inne książki mówione, mogłam już słuchać bez problemu Janusza Zadury, ale nadal uważam, że Sługę bożego w wykonaniu Jarosława Rabende słuchało się sporo lepiej. Trzeba jednak przyznać, że tamto wykonanie, to była perła w morzu normalności. Jarosław Rabende w Słudze bożym jest chyba jednym z dwóch lektorów tak świetnie dopasowanym do książki, z tych, których wykonania znam (a słuchałam tego dość dużo).\nEtykiety: audiobooki, fantastyka, Janusz Zadura, ocena: 5, Piekara Jacek\nMarek Krajewski: Śmierć w Breslau\nRok tego wydania: 2010\nWymiary: 136 x 205 mm\nocena ogólna: 4=/6\nstopień wciągania: 4/6\nstyl narracji: 3/6\nuczucie własne: 3/6\nMam strasznie mieszane uczucia co do tej książki. Z jednej strony była beznadziejna... z drugiej nie do końca... Główny bohater wzbudził we mnie sporo negatywnych emocji, ale mimo to mu kibicowałam... Po prostu nie wiem jak mam ją ocenić, ani co mam o niej napisać...\nJedyną rzeczą, której jestem pewna, to moje zdziwienie tytułem... mamy Śmierć w Breslau choć przez całą książkę narrator posługuje się polską nazwą miasta - Wrocław. Ponieważ nie umiem nic sensownego napisać własnymi słowami, to tylko zacytuję notę wydawcy:\nWrocław, maj 1933 roku. Wstrząsająca zbrodnia. Zmasakrowane zwłoki dwóch kobiet. Tajemnicze zdanie napisane krwią ofiar. I wszędzie skorpiony. Idealna sprawa dla Eberharda Mocka.\nW mrocznym i posępnym Wrocławiu, gdzie w każdym zaułku złodzieje i mordercy czekają na ofiarę, rządzi przemoc i korupcja. Wysoko postawieni notable oddają się hazardowi i rozpuście, przekupna policja walczy o władzę. W mieście zarażonym doktryną hitlerowską pewien komisarz gustuje w dość nietypowej rozrywce. Grywa w szachy (według własnych zasad) z pięknymi roznegliżowanymi pannami. To Mock, którego z domu rozkoszy może wyciągnąć tylko kolejna zbrodnia.\nEtykiety: audiobooki, Krajewski Marek, ocena: 4, thriller/sensacja/kryminał\nocena ogólna: 6+/6\nstopień wciągania: 6+/6\nuczucie własne: 6+/6\nIgrzyska śmierci są moim zdaniem powieścią znakomitą. W tym miejscu pragnęłabym zareklamować Biblionetkę, która to książkę tę mi poleciła. Gdyby nie była na początku listy polecanych książek, pewnie bym po nią nie sięgnęła, co było by dla mnie wielką stratą, bo naprawdę warto.\nKsiążka dzieje się w świecie przyszłości, który dzieli się na dwunastu dystryktów i Kapitol, który wszystkim zarządza. Kiedyś dystryktów było trzynaście, ale po buncie przeciw Kapitolowi, trzynasty został doszczętnie spalony. Co roku, jako przypomnienie tamtych wydarzeń, odbywają się głodowe igrzyska.\nW czasie żniw z każdego dystryktu wybierana jest jedna dziewczynka i jeden chłopiec, aby uczestniczyć w tym pokazie siły Kapitolu. Wybór odbywa się przez losowanie, każde dziecko od 12 roku bierze w nim udział. Początkowo jest jeden los z jego nazwiskiem, po roku 2 i tak do ukończenia 18 roku życia. Dodatkowo można zgłaszać nazwisko do losowania w zamian za astragal o wartości rocznego zaopatrzenia jednej osoby w zboże i olej. W każdym roku takich zgłoszeń może być tyle, ilu członków liczy rodzina zgłaszającego. Oczywiście te dodatkowe wpisy się kumulują.\nW dzień dożynek ma miejsce losowanie. Wylosowane dzieci trafiają do Kapitolu, a potem na arenę głodowych igrzysk. A tam zasada jest jedna - zwycięzcą zostaje ostatni z uczestników, który zachowa się przy życiu...\nNarratorką książki jest szesnastoletnia Katniss z Dwunastego Dystryktu. Nie zdradzę chyba wielkiej tajemnicy, jeżeli powiem, że ona właśnie trafia na igrzyska. Przez cały czas wydarzenia opisywane są właśnie z jej perspektywy, obserwujemy jej zmagania z brakiem wody, koniecznością zabijania i strachem.\nKsiążka moim zdaniem jest po prostu genialna. Mocno trzyma w napięciu i nie pozwala przestać. Jedynym mankamentem fabuły są zmutowane zwierzęta, a szczególnie głoskułki, które to miały działać jak magnetofony... no cóż dla mnie to lekka przesada. W polskim wydaniu mankamentem jest jeszcze tytuł, moim zdaniem o wiele lepszy byłby "Głodowe igrzyska". Poza tym żadnych innych minusów nie znajduję i z czystym sumieniem stawiam jej 6+/6.\nEtykiety: audiobooki, Collins Suzanne, fantastyka, fantastyka: science-fiction, ocena: 6\nKaren Essex: Kleopatra\nTytuł oryginału: Kleopatra\nTłumaczenie: Bogumiła Malarecka\nuczucie własne: 4+/6\nKleopatra opowiada o dzieciństwie i wczesnej młodości Kleopatry VII zwanej Wielką. Poznajemy ją jako kilkuletnią dziewczynkę, akcja zaś kończy się kiedy ma ona około 17 lat. Essex każe jej być córką Kleopatry Tryfajny, choć najprawdopodobniej nią nie była.\nKleopatra jest opisywana jako ulubione dziecko ojca - króla Ptolemeusza XII Auletesa obdarzone talentem do języków (jako jedyna z rodziny królewskiej posługuje się egipskim).\nPowieści tej zdecydowanie nie można uznać za samodzielną. To raczej, tak jak pisze na swojej stronie autorka, pierwsza część dwu tomowej powieści, gdyż akcja urywa się dość nagle i oczywiste jest, że musi nastąpić ciąg dalszy.\nPoczątkowo książka mnie nie zachwycała, ale akcja z czasem się rozwija i zaczyna być coraz bardziej interesująco... byłam bardzo niezadowolona, kiedy nagle książka mi się skończyła :(\nKsiążkę polecam osobą lubiącym powieści historyczne, ale nieupierającym się przy idealnym odwzorowaniu szczegółów. Pomijając sam początek słuchało mi się całkiem nieźle :)\nEtykiety: audiobooki, Essex Karen, historyczna, ocena: 4\nAlan Bennett: Czytelniczka znakomita\nTytuł oryginału: The uncommon reader\nCzytelniczka znakomita to powieść lekka, łatwa i przyjemna, coś takiego, aby sobie poczytać, pośmiać się, ale nie doszukiwać się głębi ;)\nAkcja rozpoczyna się, kiedy królowa Elżbieta II przypadkiem trafia do obwoźnej biblioteki. Wchodzi do autobusu i niejako z musu (aby nikogo nie obrazić) wypożycza książkę. Powieść jej nie wciąga, ale oddając ją wypożycza kolejną (znów tak jakoś wychodzi) i w tym momencie dokonuj się przełom...\nKrólowa zaczyna zaniedbywać swoje obowiązki i zmieniać swoje nastawienie do ludzi, członkom dworu taka sytuacja bardzo się nie podoba...\nSama fabuła nie jest zachwycająca. Uroku książce dodają sentencje na temat czytelnictwa, z których niektóre naprawdę są świetne. Książkę serdecznie polecam na letnie upały :)\n*Ja książki słuchałam i zrobiłam to wogóle śmiesznie, bo zaczęłam słuchać od ostatniego rozdziału (taka lekka pomyłka, ale że trafiłam w spójną treść to się nie zorientowałam). Sądzę jednak, że nie zakłóciło mi to odbioru całości ;)\nEtykiety: audiobooki, ocena: 4, współczesna, z humorem\nWilbur Smith: Gdy poluje lew\nCykl: Saga rodu Courteneyów (tom 1)\nTytuł oryginału: When the Lion Feeds\nocena ogólna: 5-/6\nJest schyłek XIX wieku, rodzina Courteneyów ma farmę w Afryce. Korzystając z wyjazdu rodziców do miasta, bliźniacy udają się na polowanie. Pomimo zakazów ojca, zabierają ze sobą strzelbę. Wytropiony poprzedniego dnia kozioł pada, jednak nie tylko on staje się ofiarą tego polowania...\nMijają lata, chłopcy dorastają, razem z innymi farmerami wyruszają na wojnę z plemieniem Zulusów, nieoczekiwanie tubylcy sprawiają pogrom części białych, ginie ojciec bliźniaków, wszyscy sądzą, że Sean także zginął. Przekonany o tym Garrick bierze za żonę Ann - dziewczynę, która od pewnego czasu sypiała z jego bratem i która spodziewa się jego dziecka. Niedługo potem Sean wraca, cieszy się ze ślubu Garrick, wszystko jest dobrze, aż do momentu, w którym prawda wychodzi na jaw...\nMiędzy braćmi wybucha kłótnia, Garrick wyrzuca Seana z domu...\nPo kilku latach Sean staje się bardzo bogatym człowiekiem, wiadomo jednak, że fortuna kołem się toczy...\nKsiążka mi się podobała. Nie miała jakiś wielkich farejwerków, ale słuchało się bardzo dobrze, w sumie gdyby nie końcówka, to ocena byłaby pewnie trochę wyższa... moim zdaniem autor przesadził trochę z unieszczęśliwianiem głównego bohatera...\nWszystkim lubiącym książki przygodowe serdecznie polecam, ja na pewno sięgnę po kolejne części :)\nEtykiety: audiobooki, ocena: 5, przygodowa, Smith Wilbur\nMaj Sjowall, Per Wahloo: Mężczyzna, który rozpłynął się w powietrzu\nWymiary: 148 x 210 mm\nCykl: Martin Beck (tom 2)\nTytuł oryginału: Mannen som gick upp i rök\nuczucie własne: 4/6\nPo przeczytaniu Roseanna prawie natychmiast sięgnęłam po kolejną książkę z Martinem Beckiem i niestety przeżyłam wielkie rozczarowanie :(\nPierwsza połowa książki jest po prostu nudna. Ogólnie to nie bardzo wiadomo o co chodzi i czemu znalezienie tego dziennikarza jest takie ważne...\nMartin Beck zostaje odwołany z urlopy i dostaje za zadanie odszukanie dziennikarza, który zaginął na Węgrzech. Początkowo Beckowi nic nie wychodzi (tak do połowy książki), potem wreszcie tropy zaczynają gdzieś prowadzić (i zaczyna się lepiej czytać)...\nEtykiety: ocena: 4, Sjöwall Maj i Wahlöö Per, thriller/sensacja/kryminał\nWywołana do tablicy, czyli łańcuszek\nKalio wywołała mnie do tablicy, a więc odpowiadam:\nDo żadnego, ale jest to pewnie związane z tym, że głównie czytam fantastykę ;)\nNa wakacje, czy nie na wakacje - własne łóżko, bo czytam w większości w pozycji leżącej :) Na wakacjach może być jeszcze jakiś leżak w cieniu ;)\nHmm... tylko jedną... Maj Sjowall, Per Wahloo "Roseanna", a z takich totalnie niewymagających "Ja, pani woźna" Ewy Ostrowskiej...\nCo aktualnie czytam można zobaczyć w szpalcie bocznej. Ostatnio jest tego zdecydowanie za dużo "na raz", ale jakoś tak wychodzi... Na szczęście z książkami słuchanymi udało mi się wreszcie zejść do jednej...\nNo to teraz najtrudniejsza część bo trzeba kogoś wybrać...\nWięc do odpowiedzi (jeżeli jeszcze nie odpowiadały) zapraszam:\nMoreni, Eruanę (tak to się odmienia?) oraz autorkę bloga Za dużo czytam, cholerka. (której niestety nika nie udało mi się znaleźć)\nColleen McCullough: Ptaki ciernistych krzewów\nRok tego wydania: 2008\nWymiary: 12,5 x 20 mm\nTytuł oryginału: Thorn Birds\nstopień wciągania: 4+/6\nPo Ptaki sięgnęłam pod wpływem recenzji Kalio i na jej podstawie chyba miałam trochę za duże oczekiwania co do tej książki, więc mnie trochę rozczarowała...\nGłówną bohaterką książki jest Meggie. Poznajemy ją kiedy jeszcze nie chodzi do szkoły, akcja kończy się zaś jakieś pół wieku później. Choć fabuła koncentruje się wokół niej, to poznajemy także historie ludzi z nią związanych: jej matki Fee, najstarszego brata Frank, jej syna i córki. W większości te historie okazują się tragiczne, choć nie w pełni.\nKsiążki słuchało się dobrze, ale coś mi w niej nie do końca pasowało... Właściwie nie umiem określić co było nie tak, może po prostu Kalio zrobiła mi chętkę na coś wyjątkowo dobrego? Jedno co umiem określić, to fakt, że rozśmieszyło mnie zakończenie. Generalnie książka była raczej smutna, zaś końcówka to klasyczny "happy end", no ręce mi po prostu opadły... Ale co tam, można poczytać, generalnie nawet polecam, tylko nie nastawiajcie się na fajerwerki ;)\n*Książki słuchałam (kasety)\nEtykiety: audiobooki, kobieca, McCullough Colleen, obyczajowa, ocena: 4\nAlex Kava: Dotyk Zła\nTytuł oryginału: A Perfect Evil\nNa początku książki poznajemy Ronalda Jeffreysa - skazanego za trzy morderstwa. Tuż przed egzekucją, dowiadujemy się, że dokonał on tylko jednego zabójstwa, prawdziwy morderca pozostałych dwóch chłopców jest nadal na wolności. Kiedy miejscowy szeryf znajduje ciało kolejnego chłopca, na miejsce zostaje ściągnięta agentka FBI Maggie O'Dell - specjalista od portretów psychologicznych seryjnych morderców.\nAkcja jest pokazywana z punktu widzenia kilku osób. Na bieżąco dowiadujemy się o poczynaniach mordercy, jednocześnie śledząc postępy policji. Poznajemy trochę życia prywatnego Maggie i jej problemy związane z jedną z poprzednich spraw. Zgłębiamy się w chorą psychikę mordercy.\nW Dotyku zła nie mamy dochodzenia do tego, kto jest mordercą, bo prawie od początku to wiemy (choć policja nie). Można powiedzieć, że oglądamy raczej wyścig między zabójcą a policją, w którym raz jedni, a raz drudzy wychodzą na prowadzenie...\nKsiążka bardzo mi się podobała, choć końcówka była jak dla mnie trochę za bardzo zakręcona. Gdyby nie ta końcówka byłoby pewnie 5+, no ale ocena 5 to też dobre ;) książkę zaś bardzo polecam :)\nEtykiety: Kava Alex, ocena: 5, thriller/sensacja/kryminał\nMichael Laimo: Umarłe dusze\nTytuł oryginału: Dead Souls\nTłumaczenie: Marta Czuba\nocena ogólna: 3+/6\nuczucie własne: 3+/6\nOsiemnastoletni Johnny nigdy wcześniej nie słyszał o człowieku, który zapisał mu ogromny majątek, ale cieszy się, że dzięki niemu może wreszcie uciec z piekła, jakim jest jego życie. Lecz wkrótce dowie się, jak wygląda prawdziwe piekło...\nKsiążkę tę zdecydowanie można zaliczyć do horroru. Są w niej sceny przerażające i makabryczne. Właściwie jedynym jej plusem jest wciągalność. To co czytałam mi się nie podobało, ale mimo to czytałam dalej, bo mnie wessało.\nKsiążki raczej nie polecam, chyba że ktoś lubi mroczne rytuały, chodzące okrwawione trupy i kartki czerwone od krwi... takim osobą polecam serdecznie, bo książka nie dość, że ma to wszystko, to jest jeszcze bardzo wciągająca...\nEtykiety: fantastyka, fantastyka: horror, ocena: 3\nJean Christophe Grangé: Czarna linia\nTytuł oryginału: La ligne noire\nTłumaczenie: Wiktor Łuski\nZaczynam się poważnie zastanawiać, czy przypadkiem Purpurowe rzeki nie były najlepszą powieścią tego autora...\nCzarna linia jest co prawda lepsza od Kamiennego kręgu ale niestety nie zachwyca...\nTeoretycznie jest sporo gwałtownych zwrotów akcji, ale już w połowie książki można się domyśleć ostatniej szykowanej przez autora niespodzianki, więc nie jest ona tak zaskakująca jak powinna być... Można przeczytać, bo czyta się nieźle, ale ja na jakiś czas muszę od autora odpocząć... pewnie za jakiś czas się jeszcze na coś skuszę, ale nie będzie to w najbliższym czasie...\nKsiążka opowiada o prywatnym śledztwie dziennikarza w sprawie pewnego seryjnego mordercy. Aby dowiedzieć się czegoś konkretniejszego, wciela się on w kobietę i pod tym przebraniem pisze listy do więzienia. Morderca prowadzi ją po swoich śladach, gdzie dowiaduje się o kolejnych jego obsesjach. Kiedy wydaje mu się, że wie już wszystko, zrywa kontakt z przestępcą, co okazuje się wielkim błędem...\nEtykiety: Grangé Jean-Christophe, ocena: 4, thriller/sensacja/kryminał\nMike Carey: Mój własny diabeł\nTytuł oryginału: Felix Castor: The Devil You Know\nstyl narracji: 6/6\nNajbardziej w tej książce podobał mi się styl narracji. Sama fabuła nie była zła, ze wciągalnością było ok, ale pewnie czytałabym ją dłużej, gdyby opowieść była prowadzona inaczej ;)\nNarratorem książki jest jej główny bohater: Felix Castor - egzorcysta. Żyje on w świecie, w którym duchy są w miarę powszechne i jego zawód nie jest niczym bardzo dziwnym. Po ostatnim wypadku, Felix postanowił wycofać się z zawodu. Jednak zbieg różnych niesprzyjających okoliczności sprawia, że podejmuje się zadania wypędzenia ducha z państwowego archiwum. Początkowo łatwa sprawa, okazuje się bardzo skąplikowana i niebezpieczna... Ktoś nie chce, aby Felix odkrył kim za życia była tajemnicza kobieta...\nKsiążka mi się podobała i na pewno za jakiś czas sięgnę po kolejny tom serii. Wszystkim lubiącym ogólnie pojętą fantastykę serdecznie polecam :)\nEtykiety: Carey Mike, fantastyka, fantastyka: dark fantasy, fantastyka: urban fantasy, ocena: 5\nMaj Sjowall, Per Wahloo: Roseanna\nCykl: Martin Beck (tom 1)\nTytuł oryginału: Roseanna\nocena ogólna: 6-/6\nuczucie własne: 6/6\nTa książka po prostu mnie urzekła. Za bardzo miłe (acz niestety krótkie, bo książka jest bardzo cienka) chwile spędzone z Roseanną pragnę podziękować Adze, która zachęciła mnie do tej książki opisują czwartą pozycję z tego cyklu, czyli Śmiejącego się policjanta\nPewnego letniego dnia, w prowincjonalnym miasteczku, pogłębiarka wyciąga z kanału ciało młodej kobiety. Na pomoc lokalnym stróżą prawa przybywa Martin Beck - komisarz wydziału zabójstw sztokholmskiej policji. Bardzo szybko śledztwo utyka w martwym punkcie, gdyż denatka okazuje się całkowicie obca w mieście i przez długi czas nie udaje się ustalić jej tożsamości...\nRoseanna to typowy kryminał. Oglądamy poszczególne etapy śledztwa, przesłuchania świadków, przemyślenia policjantów. W tle poznajemy małżeńskie problemy Becka. Wydarzenia nas nie zaskakują, nie ma gwałtownych zwrotów akcji, ani spektakularnych pościgów, ale mimo to książka bardzo wciąga. Razem z Beckiem zastanawiamy się kim też może być zamordowana kobieta, potem zaś razem z nim odkrywamy mordercę. Ja się po prostu zakochałam. Pewne jest, że przeczytam także kolejne książki cyklu.\nEtykiety: ocena: 6, Sjöwall Maj i Wahlöö Per, thriller/sensacja/kryminał\nAnne McCaffrey: Ta, która słyszała smoki\nWymiary: 123 x 190 mm\nTytuł oryginału: The Girl Who Heard Dragons\nTa, która słyszała smoki to zbiór opowiadań, który odkryłam w czasie przygotowywania notki o cyklu Jeźdźcy smoków z Pern. Myślałam, że należy on do cyklu i dlatego uznałam go za lekturę obowiązkową. Okazało się, że tak nie jest. Tylko pierwsze opowiadanie należy do cyklu, reszta jest na inne tematy.\nZbiór składa się z 15 opowiadań (oraz całkiem fajnego wstępu o autorce):\n1. Ta, która słyszała smoki (The Girl Who Heard Dragons, 1986) (cykl: Jeźdźcy smoków z Pern)\n2. Aksamitne pola (Velvet Fields, 1973)\n3. Euterpe na wagarach (Euterpe on a Fling)\n4. Obowiązek wzywa (Duty Calls, 1988)\n5. Śpiąca królewna Humpty Dumpty (Sleeping Humpty Dumpty Beauty, 1990)\n6. Remedium "Mandalay" (The Mandalay Cure, 1990)\n7. Stado gęsi (A Flock of Geese, 1985)\n8. Największa miłość (The Greatest Love, 1956)\n9. Cicha (A Quiet One, 1991)\n10. Holomarzenie (If Madam Likes You..., 1989)\n11. Zulejka, Grace, Nimshi i przeklęci Jankesi (Zulei, Grace, Nimshi and the Damnyankees, 1992)\n12. Elektrokopciuszek (Cinderella Switch, 1981)\n13. Przyzwyczajenie jest starym koniem (Habit Is an Old Horse, 1979)\n14. Dama dworu (Lady-in-Waiting, 1978)\n15. Kości kłamią (The Bones Do Lie)\nTa, która słyszała smoki opowiada o córce cieśli, która słyszy smoki. Jest to część historii zawartej w Renegatach z Pern (pewnie zaczątek książki).\nAksamitne pola to opowiadanie jest dziwne i można je chyba zakwalifikować do horroru... Nie umiem co można by o nim napisać, nie zdradzając jednocześnie za dużo z fabuły. Mną w każdym bądź razie wstrząsnęło i trochę bałam się czytać ten zbiór dalej...\nEuterpe na wagarach trudno nawet zaliczyć do fantastyki. W wyniku wypadku tenora, jako śpiewak operowy występuje amator. Widzowie uznają jego występ za cudowny, zaś radiosłuchacze (przedstawienie było emitowane na żywo) są oburzeni. Dziennikarz próbuje rozwikłać tę zagadkę rozmawiając z jedną z osób na widowni. Nie można powiedzieć, żeby mu się to udało...\nObowiązek wzywa opowiada o wyprawie zwiadowczej na podbitą przez wrogów Sojuszu planetę. Głównymi bohaterami są mózgostatek i przedstawicielka kotowatych istot rozumnych. Jak sądzę rozwinięciem pomysłu mózgostatku z opowiadania jest cykl Statek.\nŚpiąca królewna Humpty Dumpty\nNa pokład kosmicznego szpitala polowego trafia bardzo zmasakrowany mężczyzna. Lekarze dziwią się, że wogóle przeżył. Pacjęt w karcie, ma zastrzeżenie, że nie można na nim wykonać przeszczepu mózgu, więc przeszczepiają prawie całą resztę. Operacja się udaje, czynności życiowe są powyżej spodziewanych, ale pacjent się nie budzi, ani nie reaguje na kogokolwiek. W końcu "śpiąca królewna" reaguje na lekarkę, która go operowała...\nStatek bojowy "Mandalay" po wygranej z Khalianami ma polecieć do domu. Niestety okazuje się, że Khalianie nie byli najważniejszym problemem Sojuszu. Jak jednak wysłać do walki żołnierzy całkowicie już nią przemęczonych? Okazuje się, że jednak można znaleźć doskonałe remedium...\nChloe jest przywódczynią grupy mieszkającej w jaskini, która jako jedno z nielicznych miejsc nie ulega wpływom burz czasu. W dalekiej przyszłości w wyniku nieudanego eksperymentu nastąpił kataklizm i co jakiś czas Ziemię nawiedzały burze czasu. Chloe pochodzi z XVIII wieku i jaskinie znalazła przypadkiem, od tamtej jednak pory cały czas zmienia towarzyszy, sama pozostają przywódczynia. Zawdzięcza to umiejętności wyczuwania kolejnych burz.\nNajwiększa miłość napisana w 1956 roku, opisuje historię na chwilę jej powstania godną science-fiction, zaś obecnie (choć w nieco innej formie) praktykowaną.\nCecil ma wadę macicy i nie jest w stanie donosić ciąży, siostra jej męża pod wpływem lektur o egzogenezie u zwierząt (wg. opowiadania to przeszczepianie zapłodnionej komórki jajowej z organizmu dawcy do macicy biorcy) postanawia spróbować im pomóc. Trafia do doktor Craft, która w młodości eksperymentowała z egzogenezą na kotach. Po początkowych oporach udaje się namówić lekarkę do podjęcia próby. Z medycznego punktu widzenia przedsięwzięcie kończy się sukcesem, ale dopiero po porodzie zaczynają się prawdziwe kłopoty...\nTo opowiadanie podobało mi się najbardziej z całego zbioru. Z tego co znalazłam to w 1957 roku udało się przenieść zarodek owcy (powstały w drodze typowego zapłodnienia) do macicy innej owcy, zaś w 1978 roku miało miejsce pierwsze zapłodnienie in vitro człowieka, które doprowadziło do narodzin.\nCicha opowiada o pracy kobiety przeszłości w rezerwacie na Ziemi, jej poznawaniu obowiązków i zwierząt. Nie ma tu prawie wcale science-fiction, ale opowiadanie jest dość sympatyczne.\nNa statku kosmicznym jeden z członków załogi wymyśla sobie hologram kobiety marzeń. Wyobraża sobie nie tylko jej wygląd, ale także zawód i osobowość. Kilka dni później spotyka go wielka niespodzianka...\nZulejka, Grace, Nimshi i przeklęci Jankesi dzieje się w czasie wojny secesyjnej. Grace jest córka plantatora z Południa. Niedługo przed rozpoczęciem wojny, na plantację przybywają nowi niewolnicy, a wśród nich Nimshi wraz ze swoją matką Zulejką. Mężczyźni wyruszają na wojnę, na plantacji pozostaje Grace z matką. Zulejka daje się poznać jako świetna zielarka, okazuje się, że ma także inne talenty...\nNa bal przychodzi dziwna nieznajoma, której suknia jest w całości hologramem. Uczestnicy zastanawiają się kim jest. Po jakimś czasie kobieta ucieka, zostaje jednak złapana, jej tożsamość okazuje się dla łowcy niespodzianką...\nPrzyzwyczajenie jest starym koniem opowiada o odczuciach starego konia, jego oczekiwaniu na przyjście jego pani, albo choć pomachanie z okna, na tle krzątaniny ludzi, związanej z jej odejściem.\nAmy samotnie wychowuje dzieci w niedawno kupionym domu. Jej mąż zginął tragicznie w trakcie jego zakupu. Córka sąsiadów przychodzi w odwiedziny i chce się bawić w damy dworu. Amy pozwala na wzięcie rzeczy ze starego kufra. Kiedy po dziewczynkę przychodzi matka, Amy miga przed oczyma dziecko ubrane w błękitny muślin. Nie ma pojęcia co to może być. Zainrygowana, po położeniu dzieci spać, schodzi do piwnicy obejrzeć rzeczy w kufrze. Czeka ją spora niepodzianka...\nKości kłamią to drugie opowiadanie o Chloe. Tym razem jesteśmy świadkami pozbycia się części mieszkańców jaskini, poznajemy Vala - ulubieńca Chloe, który podobnie jak ona umie zauważać początki zmian.\nEtykiety: fantastyka, fantastyka: science-fiction, McCaffrey Anne, ocena: 5\nMaj Sjowall, Per Wahloo: Mężczyzna, który rozpłyną...


Bluesonline.pl - RG Band – 21.12 Live At Teatro Del Pane (2015, wideo) | 2022\nczwartek, 28 maj 2015 11:25\nRG Band – 21.12 Live At Teatro Del Pane\nKoncert otwiera zagrany w umiarkowanym tempie „I Can’t Win”. Lekko funkujący rytm stanowi tło do opowieści i przesterowanych riffów harmonijki Grosso. Realizacja sprawia, że czujemy się jak w jakimś sympatycznym włoskim klubie.\n„A Ton Of Money” Ricka Estrina to następny funkujący utwór nieźle zinterpretowany wokalnie przez lidera. Dla urozmaicenia momentami śpiewa do mikrofonu harmonijkowego. Najważniejsza jest wszak i tak znakomita solówka lidera. Przemyślana i nieprzegadana.\nKołyszące, rozmarzone tony zwiastują wstęp do pięknej okołobluesowej piosenki „Dog Me Down” – autorskiej kompozycji zespołu. Jest w niej coś z takiej nieuchwytnej włoskiej zwiewności, jaką pamiętamy choćby z filmowych hitów Nino Roty.\nNiemal rockowo jawi się zagrana w stonesowo-knopflerowskim klimacie piosenka „Church Is Out” Charlie Musselwhite. Tu po raz pierwszy można też usłyszeć, że grający na gitarze Stefano\nPagotto nieźle potrafi namieszać grając solo do niezbyt skomplikowanej wszak melodii. Ale oczywiście ostateczny stempel przybija swoją harmonijką Grosso. Skutecznie.\nZnakomity, niemal psychodeliczny klimat wytwarza RG Band grając „The Same Thing” Willie Dixona. Słychać, że równie dobrze czują się w bluesowej klasyce, jak i dokonaniach aranżerskich białych bluesmanów z lat 60.\nZnany z kina akcji Bruce Willis to również fan harmonijki i czynny muzyk. Z Robbenem Fordem podpisali instrumentalny utwór „Tenth Avenue Tango”, który szczęśliwie z tangiem nie ma wiele wspólnego, za to z bluesem – bardzo, bardzo dużo. Wart rozpropagowania nawet na harmonijkowych konkursach.\nDokładnie nie wiadomo dlaczego w repertuarze koncertu znalazła się „Nadine” Chucka Berry, szczególnie, ze płyta pozbawiona jest narracji, ale oczywiście harmonijka ma okazję ożywić tę nudnawą piosenkę.\nOd lat biali bluesmani do swojego repertuaru wplatają piosenki Toma Waitsa. RG Band wybrali „Jockey Full Of Bourbon” i potrafią rozkołysać słuchaczy. Grosso jakby celowo śpiewa ją bardzo delikatnie – jakby w opozycji do niepowtarzalnego głosu kompozytora. Dobry pomysł, szczególnie kiedy mierzy się z niepodrabialnym.\n„N.W.O” to bliższa rockowi druga autorska kompozycja RG Band. Momentami można mieć wrażenie, że to jakiś zapomniany utwór z elektrycznych czasów Boba Dylana – tych z lat 60.Słychać, że muzycy mają do swojego dzieła bardzo emocjonalny stosunek, słychać też podziękowanie, ale… nie słychać braw. Bez sensu.\nJedną z najlepszych melodii Willie Dixona jest bez wątpienia „Mellow Down Easy”. Lekko odrealniona, ale pełna dynamicznych niespodzianek, jest wersja RG Band. No i jest tu wręcz epicka partia harmonijki ustnej. Dla takich chwil warto bywać na koncertach i słuchać koncertowych płyt.\nNa pożegnanie zespół serwuje autorski numer „Walk Away From Me”. Lekko funkujący, bliższy rockowi niż bluesowi, ale może tego też oczekuje włoska publiczność.\nRG Band to świetny lider i bardzo sprawny zespół. Jeśli pojawią się w Polsce, na pewno warto posłuchać ich na żywo, bo coś się zdaje, że dopiero twarzą w twarz potrafią uwieść ostatecznie i bezapelacyjnie.


Pierwszy wzrost sprzedaży muzyki od 12 lat, mimo piractwa. Jak Hiszpania to osiągnęła? - Biznes, Finanse i Prawo\nMarcin Maj 18-02-2015, 16:16\nW Hiszpanii zanotowano wyraźny wzrost sprzedaży muzyki i to po raz pierwszy po 12 latach spadków. Przemysł muzyczny przyznaje, że to nie jest efekt walki z piractwem. Jak więc to osiągnięto?\nOd dawna mówi się, że kryzysu na rynku muzycznym nie da się pokonać przez walkę z piractwem. Trzeba tworzyć nowe usługi i ułatwiać ludziom zakup muzyki. Słuszność takiej idei zdają się potwierdzać dane, jakie przedstawiła hiszpańska organizacja Promusicae reprezentująca większość producentów muzycznych z Hiszpanii.\nPierwszy wzrost od 12 lat\nPromusicae podaje, że w roku 2014 w Hiszpanii przychody przemysłu nagraniowego wyniosły 149,9 mln euro, co oznacza wzrost o 21,2% w porównaniu z rokiem 2013. Co więcej, jest to pierwszy wzrost przychodów na tym rynku zanotowany od 12 lat!\nPromusicae nawet nie próbuje sugerować, że jest to efekt walki z piractwem. Szef organizacji Antonio Guisasola stwierdził, że piractwo to problem ciągle daleki od rozwiązania. Przyznał natomiast, że "korzystne działanie nowych modeli konsumpcji cyfrowej dobrze rokuje, mimo wciąż dość niskich liczb".\nStosunek pomiędzy rynkiem nagrań fizycznych i cyfrowych zbliża się w Hiszpanii do równowagi. Muzyka na nośnikach takich, jak CD i winyle, stanowi 58% rynku. Pobrania i streaming stanowią pozostałe 42% rynku.\nPlatformy takie, jak Spotify, YouTube, Napster, Vevo, Deezer oraz XBox Music, przyniosły 47,2 mln euro. To o 36,3% więcej niż przychody z tych usług w roku 2013. Wzrost liczby subskrypcji szacowany jest na 30%.\nUsługi umożliwiające pobieranie muzyki, takie jak iTunes, zanotowały nieznaczny spadek przychodów (2%). Jakby nie patrzeć przyniosły 14,2 mln euro.\nWinyle na wzroście także w Hiszpanii\nCo ciekawe, Promusicae informuje o wzroście sprzedaży płyt CD. W roku 2014 sprzedano 11,6 mln płyt, a więc 22% więcej niż rok wcześniej.\nSprzedaż płyt winylowych skoczyła o ponad 85% do poziomu 260 tys. sztuk. Oczywiście winyle wciąż stanowią pewien margines, ale konsekwentny wzrost ich sprzedaży jest obserwowany od pewnego czasu także w USA oraz w Wielkiej Brytanii. Trzeba przyznać, że to ciekawe zjawisko w czasach mediów cyfrowych.\nWalka z piractwem nie wystarczy\nJeszcze raz podkreślmy, że organizacja Promusicae nie szukała przyczyn sukcesu w walce z piractwem. Do tej pory obserwowaliśmy, że przemysł muzyczny starał się na siłę szukać przyczyn swoich porażek w piractwie, a sukces najczęściej utożsamiał z różnymi antypirackimi działaniami. To się chyba skończyło. Promusicae przyznała, że ratunkiem dla rynku muzycznego mogą być nowe usługi dystrybucji cyfrowej. Oczywiście ten nowy odmieniony rynek nadal stawia pewne wymagania, ale widać postęp.\nNiestety przemysł filmowy ciągle ma problemy ze zrozumieniem takich rzeczy. Ostatnio przedstawiciele organizacji MPAA starali się przekonywać, że filmy są dostępne online jak nigdy, a mimo to skala piractwa nie spadła. Niestety przedstawiciele MPAA przemilczeli fakt, że rynek usług cyfrowych z filmami jest mocno podzielony, a filmy wchodzące do kin najczęściej nie są dostępne w tak popularnych usługach jak Netflix.\nOczywiście nowe modele biznesowe, nawet te obiecujące, mogą wprowadzać nowe problemy. W przypadku przemysłu muzycznego coraz częściej mówi się o tym, że przychody ze streamingu trafiają głównie do wytwórni, nie do artystów.\nXbox Music winyle Vevo usługi cyfrowe Spotify przemysł muzyczny Promusicae piractwo płyty winylowe płyty gramofonowe płyty CD nagrania muzyka Hiszpania Deezer


antygen hbs norma | WP abcZdrowie\nantygen hbs norma\nHBs antygen - charakterystyka, przygotowanie do badania, przebieg, interpretacja wyników\nWskazania do badania antygenu HBs Badanie antygenu HBs wykonuje się głównie w celu wykrycia zapalenia wątroby. (...) HBs Nie ma norm dotyczących antygenu...\nHBS - ciąża, poród, objawy WZW, zakażenie, profilaktyka\nHBS - Badanie w ciąży Badanie na obecność antygenu HBS wykonywane jest obowiązkowo około 37 tygodnia ciąży. (...) HBS - poród i karmienie piersią Jeśli badanie HBS...\nHBs przeciwciała - charakterystyka, wskazania, opis badania, interpretacja wyników\nBadanie na przeciwciała HBs wykonuje się w celu uzyskania powierzchniowego antygenu wirusa zapalenia wątroby typu B. (...) Przeciwciała HBs wytwarzają się po około pół roku od kontaktu ze wspomnianym...\nAntygen rakowo-płodowy (CEA) - funkcja, działanie, normy, wartości\nJakie są normy CEA Prawidłowe stężenie CEA nie powinno przekraczać wartości 4,0 pg/ml. (...) Stężenie antygenu CEA po zastosowaniu odpowiedniego leczenia wraca do normy po ok. 6 tygodniach.\nAntygen nowotworowy CA 19-9 - charakterystyka, normy, cel i przebieg badania\nCzym jest antygen nowotworowy CA 19-9? CA 19-9 to antygen, inaczej marker nowotworowy. (...) Kiedy warto zbadać poziom antygenu CA 19-9?\nAntygen nowotworowy CA-125\nCzasem jednak, aby wykluczyć jak najwięcej wyników fałszywie dodatnich przyjmuje się jako dolny zakres normy wartość 65 j/ml. (...) Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban...\nW profilu wątrobowym biochemii krwi wyznacza się aminotransferazę alaninową (AlAT), fosfatazę alkaliczną (AlP), bilirubinę całkowitą, GGTP, antygen HBs (...) ALT, ALAT, GPT) - norma: 5-40 U/I, aminotransferaza asparaginianowa...\nAntygen nowotworowy CA 15-3\nNa ogół przyjmuje się za normę poziom od 15 do 30 U/ml. (...) Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3, Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W\nAntygen specyficzny gruczołu krokowego (PSA)\nNorma dla antygenu PSA Standardowy zakres prawidłowego stężenia PSA w surowicy krwi wynosi od 0,0 do 4,0 ng/ml. (...) W warunkach patologicznych podwyższone stężenie antygenu PSA spowodowane jest uszkodzeniem...\nSzczepienia ochronne Szczepienie to wprowadzenie do organizmu antygenu wirusa lub bakterii. (...) Ponadto, jeżeli u matki noworodka stwierdzono antygen Hbs we krwi, to lekarze zalecają podanie noworodkowi...\nU noworodka, u którego matki stwierdzono antygen Hbs we krwi, lekarze zalecają jednorazowo, w pierwszej dobie po porodzie, uodpornienie czynno-bierne, (...) czyli podanie szczepionki i gotowych przeciwciał anty-Hbs.\nProśba o interpretację HBS antygen\nprosze o interpretację: HBs antygen-0.728n p/c anty-HBS<2.00 p/c anty-HCV-0.168nWitam, HBs antygen-0.728n - prawdopodobnie wynik ujemny. Brak wpisanego zakresu norm. Zapewne na wyniku jest napisane niereaktywny lub ujemny. anty HBs - poziom przeciwciał...\nProśba o interpretację wyniku badania antygenu HBs\nProszę o interpretację wyniku badania antygenu HBs. zakres referencyjny HBs-antygen HBs(V39) <0,10 Index nieobecny <1...\nWyniki badań wirusologicznych a przygotowanie do zabiegu urologicznego\nWitam. Proszę o interpretację badań krwi na Hbs-Ag i anty-Hbs. HBs - Antygen Hbs (WZW typu B) (V39) <0.10 HBs - Antygen Hbs (WZW typu B) (V39) nieobecny nieobecny <1 reaktywny >1 HBs - p/c przeciw HBs (WZW typu B) (V42) <2.00 II/L <10mIU/mL...\nCo znaczy ten wynik hbs?\nhbs - antygen ilosciowo 0,596, co to znaczyWitam. A jakie są w normy w laboratorium w którym Pan wykonywał te badania?\nInterpretacja wyników badania antygenów HBs\nWitam jak zinterpretować wyniki badań: antygen HBs ujemny, przeciwciałą anty HBs 51,3 IU/L oraz przeciwciała anty HBs 645,1 IU/L Antygen HBs ujemnyWitam serdecznie. Oznacza to, że nie ma cech świeżej infekcji.\nAntygen HBS wykonany 15 dni po kontakcie\nHBS -antygen HBS(wzw typu B)(v39) 0,29 index HBS -antygen UJEMNY czy badanie jest wiarygodne wykonane bylo 15 dni po kontakcie sexualnymTrochę za wcześnie na oznaczenie. Badanie nie będzie wiarygodne. Czy był Pan szczepiony p/wzwB ? Proponuję oznaczyć...\nCo oznacza wynik badania antygenu HBs?\nWitam. Robiłem badanie na HBs i mam problem z rozczytaniem wyniku. Prosiłbym o pomoc! [V40] Antygen HBs - reaktywny Antygen HBs - test potwierdzeia - DODATNIWzwB . Proszę oznaczyć HBV DNA\nWynik badania krwi i obecność antygenu HBs\nWitam Właśnie odebrałem wyniki badań krwi. Badanie dotyczyło obecności antygenu HBs. Oto otrzymany wynik: HBs - antygen HBs (WZW typu B) (V39) Próbka powtarzalnie reaktywna w teście przesiewowym HBsAg, w celu weryfikacji wskazane wykonanie...\nAnaliza wyników badań na WZW typu B\nWitam.Prosze o odpowiedź co oznaczają wyniki badań: HBs-antygen HBs (WZW typu B) (V39) Próbka powtarzalnie reaktywna w teście przesiewowym HBsAg, w celu weryfikacji wskazane wykonanie testu potwierdzenia na obecność antygenu Hbs. Hbs-antygen HBs (WZWtypu...\nCzy mogę pracować jako opiekun medyczny w placówce opiekuńczej mając antygen hbs dodatni?\nCzy mogę pracować jako opiekun medyczny w placówce opiekuńczej mając antygen hbs dodatni ? Wyniki watrobowe w normiepytanie czy to wynika z choroby czy ze szczepienia - antyHbs?\nCo znaczą moje wyniki badań na WZW?\nDzień dobry dostałam wynik badań i chciała bym się dowiedzieć co oznaczają . HBs-antygen HBs (WZW typu B) (V39) <0,10 Index nieobecny:<1 HBs-antygen HBs (WZW typu B) (V39) nieobecny reaktywny:>1Wynik jest ujemny, nie ma Pani antygenu...\nO czym świadczą wyniki badań w kierunku HBV?\nWitam, dziś odebrałam wyniki badań i bardzo proszę o wyjaśnienie: HBs-antygen HBs (WZW typu B) (V39) 0,14 index HBs-antygen HBs (WZW typu B) (V39) Nieobecny Czy to znaczy, że nie jestem chora I wszystko jest dobrze?ag Hbs ujemny to dobrze. Jedna,...\nInterpretację wyniku badania na HBs\nBardzo proszę o interpretację wyniku badania na HBs - antygen HBs (WZW typu B) (V39) wynik badania: reaktywny >1000,00 Index Próbka powtarzalna reaktywna w teście przesiewowym...\nBadania na antygen Hbs\nWitam. Zrobiłam badanie na antygen Hbs oraz przeciwciała anty hbs, Oto wyniki : antygen Hbs- niereaktywny. przeciwciała anty hbs 995 mIU/ml. Co oznacza ten wynik? Miałam szczepienie na wzw typu B w 2012 roku. Proszę o odpowiedź.Wszystko ok. Brak zakażenia...\nWZW B - jak to jest z antygenem?\nPrzeczytałam gdzieś, że antygen HBs pojawia się jako pierwszy przy zakażeniu i potem znika, gdy pojawia się przeciwciała. Czy to oznacza, że osoba, która nie ma antygenu, a ma przeciwciała jest zdrowa i nie zakaża innych? Pytam dlatego, że mojemu...\nHbs • badanie krwi hbs • Choroby wątroby • Wirusowe zapalenie wątroby • Funkcje wątroby • Leczenie raka wątroby • alkoholowe uszkodzenie wątroby • Zapalenie wątroby, • Co oznacza wynik hbs dodatni • Co to szczepionka • zdrowie_indeks • WZW B objawy • Leczenie wzw b • Badanie krwi biochemia • Biochemia krwi • Biochemia alat • Biochemia krwi obwodowej • Biochemia krwi wyniki • Biochemia wyniki badan • Zarażenie wirusem HIV • pierwsze objawy aids • pierwsze objawy hiv • Choroby zakaźne • Kalendarz szczepień • Szczepienia dla niemowląt • Krztusiec u dzieci • Cea marker • Markery nowotworowe • Markery nowotworowe cea • badanie cea normy • Markery cea • Leczenie nowotworów • Profilaktyka nowotworów • objawy nowotworów • Badania krwi • Choroby nowotworowe • wskaźnik psa • psa całkowity • Badania prostaty • Nowotwór prostaty • indeks_zdrowie


Polot - Silniki lotnicze - Turboodrzutowe - Część 20\nSilniki lotnicze - Turboodrzutowe - Część 20\nAn aircraft engine. Part 20\nKolejne silniki turboodrzutowe\nPodział silników turboodrzutowych na wojskowe i cywilne.\nPoczątek 60-lat XX wieku to wyraźny podział silników turboodrzutowych na silniki dla samolotów bojowych (myśliwce i rozpoznawcze), które osiągają prędkości naddźwiękowe oraz na silniki dla samolotów pasażerskich i transportowych. Było to spowodowane różnymi parametrami technicznymi. Problem ten narastał stopniowo. Okazało się, że samoloty bojowe wymagają silników, które zapewnią statkowi powietrznemu prędkość naddźwiękową. Natomiast ciężkie samoloty transportowe wymagają silników o dużym ciągu i małym zużyciu paliwa, przy braku wymogu osiągania prędkości większej niż Ma 1.\nTumański R-15B-300. 1958r.\nZacznę od silnika, którego nie może zabraknąć w tym opracowaniu, a mowa jest o silniku Tumański R-15B-300. Dwa takie silniki zapewniły myśliwcowi MiG-25 prędkość Ma=3,2. Do chwili obecnej samolot MiG-25 jest uznawany za najszybszy myśliwiec seryjny świata. To prawda, że samolot SR-71 był szybszy od niego, ale każdy jego lot wymagał długiego i skomplikowanego przygotowania. Natomiast samolot MiG-25 służył w zwykłych pułkach lotniczych i w każdej chwili był w stanie osiągnąć chwilową prędkość Ma=3.\nSilnik R-15-300 został opracowany w zespole, na którego czele stał Siergiej Tumański. Silnik miał być stosowany w bezpilotowych samolotach opracowywanych w zespole Andreja Tupolewa, takich jak Tu-121. W zasadzie był to pocisk startujący z wyrzutni, wspomagany rakietowymi silnikami startowymi. Pocisk miał lecieć z prędkością nawet Ma 7 i na pułapie 20 000 - 50 000 m. Pocisk mógł posiadać głowice bojową w postaci bomby atomowej (jądrowej). Prace nad pociskami ruszyły w 1957 roku. Po sukcesach sowieckich pocisków rakietowych program Tu-121 przekształcono w Tu-123, który był bezpilotowym samolotem rozpoznawczym.\nPrace nad silnikiem R-15-300 ruszyły przypuszczalnie w 1957 roku, a pierwsze jego uruchomienie mogło nastąpić w 1959 roku. Silnik budowano głównie ze stali. W miejscach gdzie występują najwyższe temperatury zastosowano posrebrzanie. W silniku nie zastosowano tytanu i niklu, bo moskale jeszcze nie opanowali technologi ich obróbki. Drugim wytłumaczeniem jest to, że silnik miał być turbiną do jednorazowego użytku, więc jego koszt nie powinien być zbyt wysoki. Silnik ma bardzo prostą konstrukcję. Jest to jedno-przepływowa, pojedyncza turbina, wyposażona w dopalacz. Ale o tym świat dowiedział się w po ucieczce oficera, pilota armii czerwonej Wiktora Bielenki w dniu 6 września 1976 roku do Japonii.\nW 1961 roku na eksperymentalnym samolocie Mikojan E-166 ustanowiono kilka światowych rekordów, w tym prędkość maksymalna na bazie 15-25 km wynikiem 2 681,0 km/h. W czasie bicia innych rekordów samolot chwilowo osiągał prędkość 2 730 km/h. Samolot był napędzany jednym silnikiem turboodrzutowym. W dokumentacji sowieckiej przesłanej do FAI, celem zatwierdzenia rekordów, silnik oznaczono jako TRD P.166. Jest to nazwa niewiele mówiąca, gdyż TRD oznacza turbo-reaktywnyj-dwigatiel, czyli silnik turboodrzutowy. W rzeczywistości był to silnik R-15-300 (przypomnę, że cyfra 300 oznacza numer zakładu produkcyjnego). We wspomnianej dokumentacji ciąg silnika określono na 98,07 kN.\nSamolot Mikojan E-166 miał także odmianę oznaczoną Mikojan E-150, który był napędzany dwoma silnikami R-11-300, które zasilały pierwsze wersje samolotów MiG-21. Samolot E-150 nie odniósł takich sukcesów jak E-166 i jego następca E-266, późniejszy MiG-25.\nSilnik R-15-300 wciąż dopracowywano, tak że po wprowadzeniu do służby myśliwców MiG-25 miały już ciąg 2 x 73,5 kN bez dopalania i 2 x 110 kN z dopalaniem. Zespół napędowy pozwalał na rozwijanie prędkości max Ma=3,2. Silniki mają bardzo duże zużycie paliwa, szczególnie na małych pułapach, a przez to zasiąg jest niewielki. Samoloty nie miały instalacji do pobierania paliwa w locie.\nDane silnika R-15-300: silnik jedno-przepływowy, jedno-szpulowy z dopalaczem. Długość 6,26 m, średnica 1,51 m, masa 2 454 kg. Sprężarka osiowa 5-stopniowa, komora spalania, pojedyncza turbina. Paliwo JP56-77. Ciąg 73,5 kN bez dopalania i 110 kN z dopalaniem. Kompresja sprężarki 4,75:1. Temperatura przed turbiną 942 stopnie C. Zużycie paliwa 127 kg/[h·kN] (1.25 lb/[h·lbf]) – bez dopalania oraz 275 kg/[h·kN] (2.70 lb/[h·lbf]) – z dopalaniem. W celu obniżenia temperatury powietrza w sprężarce zastosowano wtrysk mieszaniny metanolu z wodą, który jest uruchamiany automatycznie przy prędkości około Ma 1,5 - 2.\nTumański R-29-300. 1972r.\nDopiero pod koniec 60-lat w CCCP zdecydowano o budowie silników dwuprzepływowych przeznaczonych dla samolotów bojowych. W zespole Tumańskiego przystąpiono do pracy nad programem Izdielienie 55. W jego efekcie powstał silnik R-29-300, którego testy w powietrzu przeprowadzono w 1972 roku. Silnik Tumański R-29-300 dedykowano samolotom bojowym MiG-23, MiG-27, Su-17, Su-22, Su-24, chociaż nabywcom zagranicznym zamiennie oferowano także jedno-przepływowe silniki AL-21. Dostosowaniem silnika do różnych typów samolotów zajmował się К. Р. Хачатуров.\nSilnik Tumański R-29-300 powstał w kilku podstawowych odmianach. Silniki ma długość 4,99 m, średnicę 0,968 m, masę 1 777 kg. Silnik ma ciąg 8 250 kG bez dopalania i 11 500 kG z dopalaniem. Silnik posiada 5-stopniową sprężarkę niskiego ciśnienia (pierwszy i drugi stopień wykonano z tytanu, pozostałe ze stali żarowytrzymałej), 6-stopniową sprężarkę wysokiego ciśnienia, pierścieniową komorę spalania z 18 wtryskiwaczami, 1-stopniową turbinę wysokiego ciśnienia, 1-stopniową turbinę niskiego ciśnienia i dopalacz. Kompresja sprężarki wynosi 12,2:1 (13:1). przepływ powietrza przez silnik wynosi 105 kg/s. Zużycie paliwa 0,78 kg/kGh bez dopalania i 1,80 kg/kGh z dopalaniem, inaczej 0,9 – 1,2 kg/daN/h bez dopalania , a z dopalaniem 1,5 – 2,0 kg/daN/h. Temperatura gazów przed turbiną wynosi 1 150 stopni C. Silnik posiada system automatycznego utrzymywania stałej temperatury gazów za turbiną w danym reżimie. Dopalacz o długości około 1,5 m z trzema rzędami wtryskiwaczy. Silnik kończy regulowana dysza zbudowana z 18 klapek poruszanych hydraulicznie. Uruchamianie silnika na ziemi turbo-rozrusznikiem TS-21 (rosyjskie TC-21). Paliwo nafta T-1, TS-1, RT. Olej IPM-10 lub syntetyczny WNII-50. Resurs silnika wynosi 900 – 1500 godzin w zależności od serii produkcyjnej. Okres międzyremontowy 350 – 450 godzin.\nStandardowo silnik uruchamiany jest rozrusznikiem TS-21 (TC-21). W locie, rozruch silnika odbywa się z autorotacji. Na dużych wysokościach, gdzie powietrze jest rozrzedzone, tlen z butli wspomaga rozruch. Cały układ olejenia zamontowany jest na silniku. Silnik jest przystosowany do lotów z dużymi prędkościami na małych wysokościach.\nSilniki Tumański R-29-300 są produkowane w Ufie w Górach Ural, a mogą być remontowane w zakładzie Nr 570 Ейске nad Morzem Czarnym.\nKlimow RD-33. 1972r.\nPrzepaść technologiczna między Zachodem a Wschodem się systematyczne powiększała. W CCCP postanowiono zmniejszyć ten dystans poprzez opracowanie nowego silnika turboodrzutowego, dwuprzepływowego i dwu-wałowego. Zadanie zlecono fabryce „Завод им. В. Я.Климова” Władimira Klimowa w 1968 roku. Silnik oznaczono RD-33 i od razu był dedykowano lekkiemu samolotowi bojowemu, którym stał się MiG-29. Silnik RD-33 był pierwszym silnikiem w CCCP dwu-przepływowym i dwu-wałowym dla samolotów bojowych.\nW założeniach silnik RD-33 miał mieć ciąg max 9 000 kG z doplaniem. Miał być dwu-przepływowy, dwu-wałowy, z dopalaniem i regulowaną dyszą wylotową. W dopalaczu powinien nastepować proces mieszania przepływu goracego z zimnym. Konstrukcja modułowa.\nPierwsze uruchomienie silnika RD-33 na hamowni nastąpiło w 1972 roku. Próby trwały niemal 10 lat. Produkcję seryjną uruchomiono w 1981 roku.\nPonieważ silnik był dedykowany jako napęd myśliwca MiG-29 dlatego zdeterminowało to kilka elementów. Samolot ma układ napędowy dwu-silnikowy, aby zwiększyć bezpieczeństwo powrotu na lotnisko. Bo samolot z uszkodzonym jednym silnikiem, a sprawnym drugim i tak nie wykona zadania bojowego. Dopalacz silnika ma odchyloną oś nieco w dół, aby część ciągu silnika wykorzystać dla wytwarzania siły nośnej. Podczas kołowania i rozbiegu, gdy przednie koło dotyka powierzchni ziemi, w celu zabezpieczenia silników przed zassaniem ciała obcego wloty powietrza są zamknięte specjalnymi płytami (sterowane przez układ ARW-29D), a powietrze jest zasysane za pomocą specjalnych żaluzji umieszczonych na górnej powierzchni płata. Jest to bardzo oryginalne, skuteczne i nigdzie indziej nie zastosowane rozwiązanie. Dwa silniki RD-33 posiadające łącznie wysoki ciąg, dały maszynie bardzo dobre charakterystyki rozpędzania. Stosunek ciągu do masy całkowitej wynosi 1,2 : 1. Nawet przy prędkości 400 km/h przy włączeniu dopalacza może swobodnie realizować pętlę czy imellmanna, bez obawy o gwałtowną utratę prędkości. Rozpędzanie w locie poziomym z 600 do 1 100 km/h trwa 13,5 sekundy, a od 1 100 do 1 300 km/h dalsze 8,7 s. Na poziomie morza wznoszenie osiąga 330 m/s, a na wysokości 11 000 m wynosi jeszcze 180 m/s. Zastosowanie dopalacza podczas startu z lotniska pozwala na osiągnięcie tylko 250-350 metrów rozbiegu. Częściej jednak praktykuje się start bez dopalacza wtedy rozbieg wzrasta do 650-750 m. Dobieg bez spadochronu hamującego wynosi 900-950 m, ze spadochronem 650-750 m. Słabym punktem samolotu MiG-29 okazał się jego zasięg, co było do przewidzenia. W konfiguracji gładkiej maszyna osiąga tylko 1 430 km. W związku z tym, podwiesza się dodatkowe zbiorniki pod skrzydłami 2 x 1 150 litrów i pod kadłubem 1 x 870 litrów. Zasięg wzrasta do 2050 km.\nSilnik RD-33 działa niezawodnie w całym zakresie prędkości i wysokości lotu MiG-29, w tym z użyciem pocisków rakietowych i uzbrojenia lufowego. Silnik pozwala rozpędzić samolot MiG-29 do prędkości Ma 2,35.\nWedług sowieckich materiałów źródłowych w 1988 roku na 1 godzinę lotu przypadało 8 godzin serwisu. Po rozpadzie CCCP sytuacja się pogorszyła i w 1995 roku na 1 godzinę lotu przypadało 19 godzin serwisu. W 1988 roku według danych sowieckich średni remont był przeprowadzany co 350 godzin, a remont kapitany co 1 400 godzin. Czas ten ulegał systematycznemu wydłużaniu. Powodem jednak nie była doskonała jakość silników, ale ogromne obłożenie remontami zakładów w państwie moskiewskim. Indie za jeden remont silnika RD-33 w 1995 roku płacili 480 tys US$. Warto zaznaczyć, że CCCP zawsze gotował się do wojny z NATO. Dlatego, w magazynach w ogromnych ilościach w skrzyniach były gotowe do szybkiego zmontowania całe samoloty MiG-29, a w kolejnych skrzyniach całe silniki RD-33. Lecz nie było zapasów części zamiennych do samolotów i silników. Nie było także dobrze wyszkolonych techników.\nSilnik RD-33 składa sie z 4-stopniowej sprężarki niskiego ciśnienia bez kierownic między stopniowych, 9-stopniowej sprężarki wysokiego ciśnienia, pierścieniowej komory spalania, dopalacza i regulowanej dyszy wylotowej. Nie ma kierownic na wlocie do silnika. Sprężarka wysokiego ciśnienia na pierwszych trzech-stopniach posiada regulowane kierownice stojana. Ciąg silnika 49,92 kN bez doplania i 81,38 kN z doplanaiem. Zużycie paliwa 0,079 kg/N/h bez dopalania i 0,210 kg/N/h z doplanaiem. Długość silnika wynosi 4,23 m, maksymalna średnica 1,0 m, a masa silnika suchego 1 055 kg. Wymiana silnika trwa około 1 godziny. Żywotność 350 godzin. Temperatura gazów przed turbiną osiąga 1 400 stopni C. Stosunek przepływu zimnego do goracego wynosi 0,4:1. Przepływ powietrza przez silnik wynosi 76 kg/s. Kompresja sprężarki wynosi 20:1. Silnik niezakłócenie pracuje do pułapu 17 000 m. Silnik ma budowę modulową, która składa się z jedenastu modułów.\nWersja silnika RD-33 D (R-33 D) ma ciąg 2 x 50,03 kN (2 x 5 100 kG), a z dopalaniem 2 x 81,42 kN (2 x 8 300 kG). Wersja silnika RD-33 K i kolejne otrzymały cyfrowe układy sterowania silnikiem (DEEC). Silników RD-33 zbudowano ponad 5 000 egzemplarzy. Budowano je w Moskwie (Kubianka) i Omsku. Licencję sprzadano Indiom. Silniki RD-33 produkowano także w Chinach.\nSilnik RD-93 jest głęboką modernizacją silnika RD-33. W silniku zastsowano także wektorowanie ciągu. Silnik RD-93 został opracowany w państwie moskiewskim przez biuro Klimowa dla chińskiego mysliwca FC-1 Fighter, znany w Pakistanie jako JF-17 Thunder. Silnik RD-93 ma długość 4,25 m, średnicę 1,04 m, masę 1 055 kg. Ciąg silnika wynosi 50,00 kN bez dopalania i 81,30 kN z dopalaniem.\nSilnik Pratt & Whitney J58 to jeden z najbardziej niezwykłych silników turboodrzutowych w historii lotnictwa. Silnik ten jest niezwykły dlatego, że pozwolił pilotowanym i niepilotowanym statkom powietrznym osiągać prędkość Ma > 3.\nSilnik Pratt & Whitney J58 nosił fabryczne oznaczenie JT11D-20 oraz Martin P6M z uwagi na możliwość użycia w łodzi latającej Lockheed o prędkości Ma 3. Silnik został stworzony dla samolotu bojowego A-12, następnie przekształconego w YF-12, aby ostatecznie stać się rozpoznawczym SR-71. Silnik został opracowany jako jedno-wałowy z dopalaczem. Jego unikalną cechą jest pobranie części powietrza ze sprężarki i skierowania go bezpośrednio do dopalacza. Dlatego w wielu starszych publikacjach silnik określany był jako turbinowo-strumieniowy. Projektowo ciąg silnika określono na 25 000 lbf (111,21 kN) „na sucho” bez dopalania i 34 000 lbf (151,24 kN) „na mokro” z dopalaniem.\nNie jest prawdą, że silnik został zaprojektowany zupełnie od podstaw. Jego bazą był silnik JT9 (J91), w którym postanowiono zwiększyć przepływ masowy powietrza z 300 lb/s do 400 lb/s. Silnik otrzymał wówczas oznaczenie JT11 / J58 i był projektowany jako napęd dla samolotów US NAVY. Tym projektem firma Pratt & Whitney próbowała zainteresować USAF i US NAVY proponując silnik do napędu samolotów Convair F-106, North American F-108, Convair B-58 C, Vought XF8U-3 Crusader III oraz North American A3J Vigilante. To nigdy nie nastąpiło.\nKiedy silnikiem zainteresowała się firma Lockheed poszukując napędu dla samolotu A-12, który stale miał utrzymywać prędkość około Ma=3,2 okazało się, że silnik JT11 / J58 trzeba głęboko zmodyfikować. Modyfikacja miała polegać na tym, aby silnik musiał wytrzymać długotrwałe wysokie temperatury towarzyszące tak wielkiej prędkości lotu. Zadanie okazało się bardzo trudne i wiązało się z opracowaniem specjalnego paliwa.\nJak pamiętamy z poprzednich rozdziałów, sprawność turbiny rośnie wraz ze wzrostem różnicy temperatur między powietrzem na wlocie, a powietrzem przed komorą spalania. Przy prędkości Ma=3,2 temperatura powietrza na wlocie wyniesie około 800 stopni F (427 stopni C). Z tego powodu narodził się pomysł pobrania części powietrza ze sprężarki, w rejonie od czwartego do szóstego stopnia sprężarki i bezpośredniego skierowania do dopalacza. Technicznie zostało to zrealizowane poprzez sześć rur umieszczonych na obwodzie silnika. To rozwiązanie spowodowało, że silnik określono jako turbo-ramjet, czyli turbinowo-strumieniowy. Bay-basy podejmują pracę przy prędkości lotu Ma>2. W innych konstrukcjach, jak na przykład silnik samolotu MiG-25 w celu obniżenia temperatury powietrza w sprężarce zastosowano wtrysk mieszaniny metanolu z wodą. Podobne rozwiązanie miano zastosować w silniku samolotu F-108 o prędkości Ma=3.\nBardzo ważnym zagadnieniem było przygotowanie powietrza na drodze od stożka wlotowego do pierwszy stopień sprężarki silnika. Zastosowano układ specjalnych klap upustowych i wpustowych powietrza. Ich regulacja spowodowała, że sprężarka pracuje poprawnie mimo wysokiej temperatury powietrza. Powietrze w kanale dolotowym jest wyhamowywane do prędkości Ma 0,4-0,5.\nPowietrze pobrane ze sprężarki i skierowane do dopalacza ma dwie drogi. Pierwszą z nich jest zmieszanie się ze spalinami po przejściu ich przez turbinę i utlenienie dodatkowej porcji paliwa w dopalaczu. Drugą drogą jest opływ dopalacza z zewnątrz i w ten sposób schładzanie go.\nKomora spalania, turbina oraz dopalacz zostały pokryte powłoką ceramiczną, która wytrzymuje temperaturę do około 3 200 stopni F (1 760 stopni C).\nSterowanie silnika polega także na różnicowania ilości podawanego paliwa do komory spalania i do dopalacza. Czym większa prędkość lotu tym więcej paliwa jest podawane do dopalacza, a mniej do komory spalania. Podczas startu komora spalania dostaje 100 % paliwa, a dopalacz zero. Podczas lotu z prędkością Ma=3,2 do komory spalania trafia 8-10 % paliwa, a dopalacza 90 %, przy czym turbina generuje około 20 % ciągu, a dopalacz aż 80 %.\nIstotnym dla rozruchu silnika okazało się, że silnik jest w stanie pracować na biegu jałowym zaledwie przy 3 200 obr/min. Jest to o tyle istotne, że ułatwia rozruch silnika, wykluczając na przykład konieczność stosowania dwóch różnych rodzajów paliwa lub rozruszników wysokoobrotowych. Silnik uruchamiany jest przez rozrusznik umieszczony na wózku AG330 wyposażony w dwa silniki spalinowe Buick Widcat V8.\nZ chwilą przekroczenia prędkości dźwięku we wlocie powietrza zaczynają powstawać skośne fale uderzeniowe, które wyhamowują prędkość powietrza do prędkości około Ma 0,4. Te fale uderzeniowe wraz ze wzrostem prędkości wydłużają się obejmując całą strefę za stożkiem wlotowym, gdzie znajduje się dyfuzor. To w tym miejscu generowana jest większość siły ciągu. Wydłużanie fal uderzeniowych trwa do prędkości Ma 1,6. Od prędkości Ma 1,6 na centralnym stożku wlotowym pojawia się następna duża fala uderzeniowa, która ma kształt stożka, o dojść rozwartym kącie. Od tej chwili stożek wlotowy zaczyna wykonywać ruch do tyłu. Dalszy wzrost prędkości powoduje, że ten stożek fali uderzeniowej staje się coraz bardziej ostry i zawęża się (kąt wierzchołkowy zaczyna się zmniejszać). To zawężanie trawa do prędkości max Ma 3,2, kiedy to ten stożek uderzeniowy zawęża się do wielkości pierścienia wlotowego powietrza do silnika. Stożek wlotowy osiąga swoją maksymalnie cofniętą pozycję. Zakres ruchu stożka wynosi 26 in (0,66 m).\nOczywiście stożek wlotowy generuje opór i nie wytwarza siły ciągu. Główny udział w ciągu zespołu napędowego ma kanał dolotowy powietrza, silnik oraz dysza wylotowa. Czym większa prędkość samolotu, tym większy udział procentowy ma kanał dolotowy powietrza.\nW dodatku cały zespół napędowy (kanał powietrzny, silnik, dopalacz) jest chłodzony opływającym go powietrzem. Powietrze do chłodzenia pobierane jest przez duże wpusty (okna) rozmieszczone w przedniej części gondoli silnikowej. Po opłynięciu kanału powietrznego, silnika i dopalacza łączy się z gazami wylotowymi z silnika i wspólnie przelatują przez dyszę wylotową. Przed dyszą wylotową znajdują się dodatkowe okna, które otwierają się przy prędkości Ma>1,2. W ten sposób obniżony jest ślad termiczny samolotu.\nWedług firmy silnik J58 jest w stanie pracować do prędkości Ma 3,5, co praktycznie podobno zostało potwierdzone na innych eksperymentalnych, bezpilotowych konstrukcjach lotniczych.\nWspominałem kilkakrotnie o specjalnym paliwie dla lotów naddźwiękowych. Rodzi się pytanie – Dlaczego w lotach z dużą prędkością naddźwiękową powinno stosować się specjalne paliwo? Wynika to z właściwości chemicznych kerozyny (nafty lotniczej). Odpowiedź znajdziemy w określeniu „stabilność termiczna”, która umożliwia ocenę skłonności paliwa do wydzielania smół i innych stałych osadów (np. parafiny), pod wpływem podwyższonej temperatury. Wysoka stabilność termiczna jest szczególnie ważna dla paliw do silników naddźwiękowych ze względu na skutki nagrzewania aerodynamicznego. Wytrącone pod wpływem wysokiej temperatury osady są trudno rozpuszczalne i mogą zatkać filtry, przewody i wtryskiwacze, co prowadzi do obcięcia silnika. Drugim określeniem jest „stabilność chemiczna” zwana także „odpornością na starzenie”, która charakteryzuje odporność paliwa na zmiany właściwości chemicznych w okresie magazynowania i przetrzymywania paliwa w zbiornikach statku powietrznego pod wpływem zmiennej temperatury, obecności tlenu lub innych pierwiastków metali katalizujących.\nZwykła kerozyna ma temperaturę zapłonu rzędu 28-47 stopni C.\nWarto także wiedzieć, że nafta lotnicza (kerozyna) dla silników lotniczych ma niewielkie domieszki innych związków chemicznych. Substancji szkodliwych ze spalania kerozyny jest niewiele. Są to głównie tlenki węgla, tlenki azotu, tlenki siarki, niespalone węglowodory i dym.\nSamo paliwo nie wystarczy do procesu spalania (utleniania). Silnik turboodrzutowy potrafi przepuścić przez siebie od 1 200 000 kg do 2 700 000 ton powietrza przez godzinę, ale tylko z tego od 30 000 kg/h do 70 000 kg/h powietrza bierze udział w procesie spalania. Reszta jest tylko przepompowywana, wpływając na masę wyrzucanych spalin z powietrzem i dając odpowiedni ciąg. Istotną rolą jest także ilość spalanego paliwa na godzinę lotu. Przykładowo B767 spala około 5 000 kg paliwa na godzinę, a Ił-86 spala 9 000 kg paliwa na godzinę.\nDla silnika J58 opracowano nowe paliwo, które oznaczono JP-7. Skrót JP-7 oznacza Jet Propellant 7. Paliwo JP-7 zostało opracowane przez firmę Shell Oil w 1955 roku na zamówienie Centralnej Agencji Wywiadowczej dla samolotów strategicznego rozpoznania Lockheed U-2. Produkuje się go kilkaset tysięcy litrów w ciągu roku na socjalnej linii produkcyjnej zakładów Shell w USA.\nGłówną cechą paliwa jest jego stabilność spalania i minimalne parowanie na dużych wysokościach lotu, gdzie cały płatowiec znacznie się nagrzewa. Historia opowiedziana przez Ben Rich w swojej książce „Skunk Works” jest taka, że zapaloną świecę można włożyć do wiadra z paliwem JP-7 i paliwo nie zapali się, a ogień świecy zgaśnie. W samolocie SR-71 paliwo chłodzi powierzchnię płatowca, wewnętrzne agregaty i urządzenia oraz wykorzystywane jest jako smar silników i innych urządzeń. Na koniec, mając temperaturę około 550 stopni C, podawane jest do silnika.\nJP-7 to nie jest typowe paliwo, które powstaje z destylacji ropy naftowej. JP-7 to mieszanka składająca się głównie z węglowodorów, w tym alkanów, cykloalkanów, alkilobenzenów, indany / tetraliny i benzen, z dodatkiem fluorowęglowodorów, aby zwiększyć jego właściwości smarne, środek utleniający, aby go spalić lepiej, a cezu zawierający związek znany jako A-50, który pomagał w maskowaniu samolotu przed falami radiolokatorów oraz zmniejszający ślad podczerwieni. JP-7 praktycznie nie zawiera siarki, tlenu i azotu, które zanieczyszczają typowe paliwo. Lotnych substancji jest poniżej 3 %. Paliwo musi działać w szerokim zakresie temperatur; od niskich temperatur, które powodują zamarzanie wody na dużych wysokościach do + 600 stopni Celsjusza. SR-71 Blackbirds zużywa około 36,000-44,000 pounds (16 000-20 000 kg) paliwa na godzinę lotu. „Zimny” SR-71 zatankowany paliwem JP-7 przecieka jak nieszczelny grat. Dlatego nie tankuje się go do pełna. Po starcie samolot SR-71 szybko się nagrzewa i uszczelnia oraz spotyka latającą cysternę i jest do-tankowany do pełna.\nBardzo niska lotność JP-7 powoduje jego trudność w procesie zapłonu. Aby je zapalić w silniku (komora spalania i dopalacz) J58 stosuje się zapłon chemiczny. Wykorzystuje się do tego celu tri-etylo-boro-wodór (TEB), podawany poprzez wtryskiwacze. Samolot SR-71 ma na pokładzie zbiornik około 600 litrów (20,7 uncji) dla TEB. Zapewnia on około 16-krotnego uruchomienie silników i ich dopalaczy. Na jeden wrzut zapłonu zużywa się około 50 litrów (1,7 uncji) TBE. Związek TBE w temperaturze powyżej -5 stopni C zapala się samorzutnie w kontakcie z powietrzem. Przestrzeń nad zbiornikiem TBE jest wypełniona azotem. Zresztą azot w samolocie SR-71 odgrywa ważna rolę. Nawet jego opony są pompowane azotem.\nW związku ze stosowaniem TBE samolot SR-71 ma pewne ograniczenia eksploatacyjne. Chodzi o wytrzymałość płatowca, a także ilość pobierania paliwa w locie, bo wówczas samolot musi mieć wyłączone dopalacze silników J58. Samo tankowanie TBE jest niezwykle niebezpieczne. Obsługa pracuje w srebrnych, trudnopalnych kombinezonach. Z kolei tankowanie paliwa JP-7 jest bardzo bezpieczne i dozwolona jest równoczesna obsługa samolotu.\nSilnik może pracować także na paliwach JP-4 i JP-5, ale wówczas prędkość max lotu nie przekracza 1,5 Ma. Takie zasilanie samolotu traktowane jest jako awaryjne i praktycznie z każdej latającej cysterny.\nPodstawowe dane silnika J58: silnik turboodrzutowy z układem bay-basu. Długość silnika wynosi 17 ft 10 in (5,44 m) (dodatkowo 6 in (15 cm) z powodu wysunięcia dyszy wylotowej. Średnica: 4 ft 9 in (1,45 m). masa suchego silnika ok. 6,000 funta (2,700 kg). Silnik posiada jeden wał, sprężarka 9-stopniowa, komora spalania pierścieniowo-dzabanowa z 8 puszkami, turbina 2-stopniowa. Ciąg silnika wynosi 25 000 lbf (111,21 kN) „na sucho” bez dopalania i 34 000 lbf (151,24 kN) „na mokro”, z dopalaniem. Całkowity spręż powietrza wynosi 7,5:1. Stosunek ciągu do masy wynosi 6:1. Przepływ powietrza: 300 lb / s, (136 kg / s).\nSilnik wykonano z wysoko-wytrzymałych stali, tytanu, chromu i niklu. Niektóre elementy pokrywano cienką warstwa złota dla lepszego przewodnictwa cieplnego. Inne elementy zostały pokryte ceramiczną powłoką.\nGeneral Electric YJ93 1959r.\nNie tylko firma Pratt & Whitney pracowała nad silnikami dla statków powietrznych, które rozwijają prędkość Ma 3. Silnik turboodrzutowy General Electric YJ93 został zaprojektowany jako napęd zarówno dla bombowca North American XB-70 Valkyrie jak i dla myśliwca przechwytującego North American XF-108. Oba programy nie doczekały się etapu wejścia do służby. Program XF-108 został przerwany na etapie prac makietowych, a program B-70 stał się tylko programem badawczym. Bazą do rozpoczęcia programu stał się silnik General Electric J79. Program oznaczono X275. Kiedy powstał wymóg utrzymania prędkości Ma 3 przez długi czas lotu, zmieniono oznaczenie na X279. Kiedy program otrzymał rządowe finansowanie silnik oznaczono YJ93.\nSilnik YJ93 został zaprojektowany jako jedno-wałowy. Sprężarka otrzymała regulowane łopatki stojana. Dysza wylotowa regulowana. Ciąg silnika 28 800 lbf (128,11 kN).\nSilnik J93 był gotowy zanim samolot XB-70A został ukończony. Dlatego w 1959 roku zdecydowano się na przeprowadzenie testów z użyciem latającej hamowni w postaci samolotu B-58A numer seryjny 55-662. Samolot B-58 otrzymał specjalną gondolę pod kadłubem, w której umieszczono silnik YJ93. Gondola miała chwyt powietrza dla projektowanego samolotu F-108. Tak zmodyfikowany samolot otrzymał oznaczenie NB-58A i został skierowany do bazy Edwards AFB. Wykonano kilka testów naziemnych, kiedy przyszła wiadomość, że program NB-58A został odwołany. W konsekwencji NB-58A/YJ93 nie wzbił się w powietrze. Samolot przebudowano na TB-58A, a silnik YJ93 trafił do płatowca B-70.\nSpecyfika lotów z dużą prędkością wiąże się z występowaniem wysokich temperatur. To z kolei wymaga stosowania zmodyfikowanych paliw. Dla samolotu B-70 przewidywano prędkość rządu 3 200 km/h na pułapie 70 000 ft (21 000 m). Temperatura poszycia płatowca miejscami miała osiągać około 300 stopni C. Dla silnika General Electric J79 użyto paliwa oznaczonego JP-6 (Jet Propellant 6) określanego jako wysokotemperaturowe z dodatkiem boru. W testach programu doświadczalnego B-70 powrócono do klasycznej kerozyny (JP-4).\nSilnik J93 okazał się sukcesem firmy General Electric i ugruntował reputację firmy, jako producenta wysokiej klasy silników dla statków powietrznych o prędkościach hipersonicznych. W efekcie, kiedy firma Boeing pracowała nad komunikacyjnym SST producentem silników do niego stała się firma General Electric. Silnik GE4 miał generować ciąg rzędu 70 000 lbf (311,38 kN) i utrzymywać SST na prędkości 1 800 mil/h (2 896,32 km/h). Jak wiemy program SST pod koniec 60-lat został wstrzymany.\nPodstawowe dane silnika General Electric YJ93: długość 6,20 m (237 in), średnica 1,33 m (52,5 in), masa 1 728 kg (3 800 lb). Regulowany wlot powietrza, 11-stopniowa sprężarka, pierścieniowa komora spalania, 2-stopniowa turbina, dopalacz, regulowana dysza wylotowa. Ciąg silnika 19 000 lbf (84,52 kN) baz dopalania, 28 800 lbf (128,11 kN) z dopalaniem. Przepływ powietrza 275 lb/s (125 kg/s). zużycie paliwa od 19.8 g/(kN·s) do 51.0 g/(kN·s) z dopalaniem. Współczynnik ciągu do ciężaru wynosi 7,58 : 1.\nKomercyjne samoloty naddźwiękowe\nInteresującym tematem jest zespół napędowy do samolotów komercyjnych. Silniki Concorde i Tu-144 zostały już dokładnie opisane w innym artykule. Ale jeszcze nie wspomniałem o napędach dla Yankeskich samolotów komercyjnych SST, które opracowywano w 60-latach XX wieku. Pierwszym jest silnik firmy General Electric GE4/J5P, drugim silnik firmy Pratt & Whitney JTF17. O obu silnikach wiadomo niewiele. Można tylko zaznaczyć, że warunki w jakich pracują silniki samolotów komercyjnych są dużo bardziej stabilne.\nGeneral Electric GE4 1967r.\nFirma General Electric do pracy nad silnikiem GE4/J5P przystąpiła w 1963 roku, kiedy zapadła decyzja o realizacji programu komercyjnego samolotu SST przez firmę Boeing. Przyszłego Boeing 2707. Baza dla silnika GE4 stał się silnik YJ93. Pierwsze uruchomienie silnika nastąpiło w 1967 roku. Testy prowadzono do 1972 roku. Zbudowano trzy prototypy. Jeden z prototypów przepracował w testach ponad 600 godzin.\nGE4/J5P to silnik turboodrzutowy jedno-wałowy składający się z regulowanego wlotu powietrza, 9-stopniowej sprężarki osiowej, pierścieniowej komory spalania, 2-stopniowej turbiny, dopalacza i regulowanej dyszy wylotowej. W tamtym okresie był najmocniejszym silnikiem świata. Generował ciąg 50 000 lbf (222,41 kN) bez dopalania i 65 000 lbf (289,13 kN), z możliwością dojścia do 80 000 lbf (355,86 kN). Już w pierwszych testach silnik osiągnął ciąg 63 206 lbf (281,16 kN). Wstrzymanie programu Boeing 2707 spowodowało także wstrzymanie w 1971 roku prac nad silnikiem GE4. Jeszcze w 1972 roku prowadzono ostatnie testy, licząc na inne propozycje wykorzystania tego napędu. Jednak już w tym czasie, lotnictwo komercyjne poszukiwało silników turbo-wentylatorowych. Do tej pory silnik GE4 jest najdłuższą lotniczą turbiną na świecie, długość 27 ft 4 in (833,10 m).\nDane silnika GE4/J5P: długość 27 ft 4 in (833,10 m), średnica 5 ft 11 in (1,803 m), masa 5 100 kg. Silnik składa się z regulowane chwytu powietrza, kanału powietrznego, 9-stopniowej sprężarki osiowej, pierścieniowej komory spalania, 2-stopniowej turbiny, dopalacza, regulowanej dyszy wylotowej. Średnica wlotu sprężarki 60,6 in (1,539 m), średnica dyszy wylotowej 74,2 in (1,880 m), przepływ powietrza 620 lb/s (280 kg/s), generowany hałas przy starcie 104 dB, przy lądowaniu 107 dB, max 117 dB. Jako paliwo przewidywano specjalne wysokotemperaturowe JP-6. Ciąg 50 000 lbf (222,41 kN) bez dopalania i 65 000 lbf (289,13 kN). Kompresja sprężarki 12,5 : 1, temperatura przed turbiną 1 204 stopni C, stosunek ciągu do masy 6,02:1.\nPratt & Whitney JTF17\nSilnik Pratt & Whitney JTF17 nie był typowym silnikiem przeznaczonym do napędu konkretnego statku powietrznego. Został opracowany jako demonstrator nowego silnika rekomendowanego dla napędu samolotów komercyjnych klasy SST.\nFirma Pratt & Whitney przystąpiła do prac nad silnikiem JTF17 z chwilą ukończenia wszystkich testów nad silnikiem J58, który napędza samolot Lockheed SR-71. Zanim przystąpiono do budowy silnika, który można montować w płatowcu, firma zdecydowała się na zbudowanie demonstratora w naturalnej wielkości.\nW projektowaniu silnika wykorzystano koncepcję „duct heating” co w wolnym tłumaczeniu oznacza kanał grzejny. Polega to na tym, że w typowym silniku turboodrzutowym, dwu-przepływowym przepływ zewnętrzny jest zimny. Firma Pratt & Whitney postanowiła wykorzystać ten przepływ jako gorący, poprzez wtrysk dodatkowego paliwa, a przez to zwiększenie ciągu silnika. Jest to coś na wzór silnika strumieniowego, z tym, że powietrze w tym kanale jest częściowo sprężone przez sprężarkę niskiego ciśnienia. Tak więc silnik JTF17 jest silnikiem dwu-przepływowym, dwu-wałowym z układem dwóch regulowanych dysz; dyszy wewnętrznej i końcowej pełniącej jednocześnie rolę odwracacza ciągu. Dodatkowo silnik posiada system okien upustowych i wpustowych powietrza służących optymalizacji pracy silnika. Silnik nie posiada dopalacza. Wszystkie te elementy predysponowały silnik do zastosowań komercyjnych. To jednak nie wykluczało wykorzystania silnika do celów wojskowych.\nSilnik JTF17 ma zwartą budowę. Jednak, aby silnik JTF17 odniósł sukces konstruktorzy musieliby się uporać z dwoma poważnymi problemami. Jednym była wysoka temperatura silnika, a drugim hałas. O ile kwestia temperatury została rozwiązana w sposób satysfakcjonujący, to kwestia hałasu była w fazie pomysłów.\nJednym z głównych celów było obniżenie temperatury pracującego silnika z 3 100 stopni F przed turbiną (1 704 stopnie C), nawet do 1 600 F. Generalnie spadek temperatury na prędkości przelotowej miał nastąpić z 2 500 F do 2 250 F.\nW całej sprawie ważną rolę odgrywała agencja FAA. Po wielu testach i pertraktacjach pomiędzy firmami budującymi silniki i samoloty doszło do zawarcia istotnych ustaleń. Firma Lockheed wybrała silnik firmy Pratt & Whitney. Firma Boeing wybrała silnik firmy General Electric GE4. Agencja FAA żądała ograniczenia temperatury do 2 000 F przed turbiną. General Electric zadeklarowała 2 300 F, a Pratt & Whitney to samo, ale rok później.\nW grudniu 1966 roku agencja FAA ogłosiła, że rekomenduje do napędu SST silnik firmy General Electric GE4. Dwadzieścia-dwa miesiące później w październiku 1968 roku Boeing ogłosił, że krytyczne problemy projektowe związane ze skrzydłem o zmiennej geometrii nie mogą być rozwiązane i że skrzydło o zmiennej geometrii zostaje zastąpione stałym płatem. Był to poważny problem. Samolot ze stałym płatem, aby mógł korzystać z normalnych RWY musiał mieć większy ciąg zespołu napędowego niż mając skrzydło o zmiennej geometrii. Aby zwiększyć ciąg silnika należało w kanale zimnym wprowadzić dodatkowe spalanie paliwa, ale na to było już za późno. To był główny powód upadku programu Boeing SST i silnika General Electric GE4.\nSilnik JTF17 miał dysponować ciągiem rzędu 61 000 lbf (271,34 kN). Cztery takie silniki powinny zapewnienie samolotowi klasy SST prędkość przelotową Ma 2,7 na pułapie 65 000 ft. Masa silnika miała wynieść 9 860 – 9 910 lb. Silnik miał wytrzymać minimum 50 000 godzin pracy, przy czym dyski (tarcze) powinny wytrzymać 20 000 godzin, gorące sekcie 5 000 – 10 000 godzin. Niestety silnik generowałby przy starcie hałas 116 dB.\nJak miał pracować silnik JTF17 ? Podczas startu uruchamiany byłby także zewnętrzny przepływ powietrza, poprzez wtrysk paliwa, aby skrócić rozbieg. Wznoszenie odbywałoby się tylko na paliwie spalanym w obiegu gorącym. Na pułapie przelotowym, ponownie uruchamiano by wtrysk paliwa w obiegu zewnętrznym. Podejście do lądowania wyłącznie na paliwie spalanym w układzie gorącym.\nPratt & Whitney TF30. 1964r.\nSilnik Pratt & Whitney TF30 jest bardziej nam znany. Jest on klasycznym już przykładem silnika turboodrzutowego dla samolotów bojowych. Napędzał on samoloty F-111 I F-14. Historia silnika Pratt & Whitney TF30 rozpoczęła się w drugiej połowie 50-lat, kiedy firma Pratt & Whitney rozpoczęła program silnika JT10A dla samolotów komercyjnych. W 1960 roku NAVY, po upadku firmy Westinghouse (zakładu silników lotniczych) wybrała silnik JT10A w wersji wojskowej TF-30 dla projektowanego samolotu szturmowego Douglas F6D Missileer, o prędkości poddźwiękowej. Silnik JT10A (TF30) był od razu projektowany jako dwu-wałowy i dwu-przepływowy. Jednym z głównych celów była wysoka ekonomika pracy i duża niezawodność. W związku z anulowaniem w kwietniu 1961 roku programu samolotu Douglas F6D Missileer silnik rekomendowano do napędu samolotów A-7 Corsair II, oraz dla samolotów naddźwiękowych. Silnik należało przystosować do pracy przy prędkościach naddźwiękowych i dodano dopalacz.\nSilnik Pratt & Whitney TF30 pierwszy raz uruchomiono w 1964 roku. Produkcja seryjna silnika trwała do 1986 roku. W trakcie pierwszych lat eksploatacji silnik trapiły awarie. Dochodziło do pękania pierścieniowej komory spalania i pękania łopatek turbiny. Wszystkie te problemy zostały pokonane.\nSilnik TF30 ma regulowaną dyszę wylotową w specyficzny sposób. Kiedy samolot jest na pokładzie lotniskowca (koła podwozia dotykają pokładu) dysza wylotowa jest zawsze w położeniu maksymalnie otwartym, niezależnie od ciągu silnika, aby zmniejszyć narażenie personelu pokładowego na ich zdmuchniecie z pokładu. Kiedy samolot jest w powietrzu (koła podwozia nie dotykają pokładu lotniskowca lub ziemi) dysza regulowana silnika działa zgodnie z typowymi zasadami.\nDane techniczne silnika TF30-P-100: długość silnika 6,14 m, średnica 1,245 m, masa silnika suchego 1 807 – 1 825 kg, silnik jest dwuprzepływowy i dwu-wałowy. Na wale niskiego ciśnienia są 3-stopnie wentylatora i 6-stopni sprężarki gorącego przepływu. Na wale wysokiego ciśnienia sprężarka ma 7-stopni. Pierścieniowa komora spalania. 1-stopniowa turbina wysokiego ciśnienia z chłodzonymi łopatkami. 3-stopniowa turbina niskiego ciśnienia. Dopalacz jedno-zakresowy. Regulowana dysza wylotowa. Ciąg max 64,76 kN bez dopalania, ciąg max 111,65 kN z dopalaniem. Sprężarka daje kompresję 19,8:1. W tym czasie był to doskonały wynik. Stopień dwu-przepływu wynosi 0,878:1 (0,73:1). Temperatura na wejściu do turbiny wynosi 1 176 stopni C. Stosunek ciągu do masy wynosi 6,0:1. Przepływ powietrza przez silnik 118 kg/s.\nPratt & Whitney F-100. 1970r.\nJeszcze większy sukces w lotnictwie wojskowym odniósł silnik Pratt & Whitney F-100 używany w samolotach F-15, F-16. W 1962 roku scalono prace badawczo-rozwojowe USAF i NAVY. Celem było obniżenie kosztów. W efekcie w 1967 roku USAF i NAVY wydały wspólne wymagania na nowy silnik dla samolotów F-14 i F-15. Podłączany program nazwano ATEGG (Advanced Turbine Engine Gas Generator). Głównym celem było osiągnięcie stosunku ciągu do masy na poziomie 9:1. Firma Pratt & Whitney przedstawiła dwa projekty F100 i F401. W 1970 roku NAVY wycofała się ze swojego udziału i pozostała przy silniku TF30. Kontrakt na silnik Pratt & Whitney F100 (oznaczenie fabryczna JTF22) zawarto w 1970 roku.\nPo testach naziemnych silnik Pratt & Whitney F100-PW-100 (ciąg 106,4 kN) zamontowano na prototypie samolotu wielozadaniowego F-15. Z uwagi na zastosowanie nowoczesnych technologii silnik miał choroby wieku dziecięcego, które usunięto w modelu F100-PW-220. W między czasie powstał silnik F100-PW-200 przeznaczony dla jednosilnikowego myśliwca F-16. Masowa produkcja samolotów F-15 i F-16 spowodował, że produkcja silników F100-PW-220 stała się bardzo opłacalna.\nAlternatywą dla silnika Pratt & Whitney F100-PW-220 jest silnik General Electric F110-GE.\nDane techniczne silnika Pratt & Whitney F100-PW-220: długość 4,90 m, max średnica 1,18 m, a na większości długości średnica wynosi 0,88 m, masa 1 467 kg. Stosunek dwu-przepływu wynosi 0,63:1. Komora spalania pierścieniowa. Ciąg 6,49 kN bez dopalania i 105,7 kN z dopalaniem. Kompresja sprężarki wynosi 25:1 i był to doskonały wynik. Stosunek ciągu do masy wynosi 7,4:1, a to oznacza, że nie udało się osiągnąć planowanych 9:1.\nWojskowi w USA i w Europie Zachodniej konsekwentnie trzymali się niskiego stosunku dwu-przepływu, bo to gwarantowało mały opór czołowy i umożliwia lot z prędkościami naddźwiękowymi.\nGeneral Electric F101, F110. 1970r.\nSilnik General Electric F101 został opracowany specjalnie dla strategicznego bombowca Rockwell B-1 Lancer. Jego pierwsze uruchomienie nastąpiło w 1970 roku. W związku z burzliwymi dziejami bombowca Rockwell B-1 Lancer, losy silnika także się wahały. Podjęta w 1976 roku produkcja seryjna została w kolejnym roku przerwana, aby ostatecznie ponownie ruszyć w 1984 roku. Bez wątpienia bolączką programu General Electric F101 była dedykacja silnika tylko dla jednego typu samolotu.\nSilnik General Electric F101 należy do najpotężniejszych. Jego ciąg z dopalaniem przekracza 30 000 lbf (133,45 kN) i pozwala maszynie B-1 lecieć z prędkością naddźwiękową na niskim pułapie. Jeśli dołożymy do tego niskie zużycie paliwa, to charakterystyki lotne samolotu są imponujące.\nDane silnika General Electric F101-GE-102: silnik dwu-wałowy, dwu-przepływowy. Długość 181 in (4,60 m), średnica 55 in (1,40 m), masa 1 995 kG. Silnik składa się z 2-stopniowego wentylatora, 9-stopniowej sprężarki wysokiego ciśnienia, pierścieniowej komory spalania, 1-stopniowej turbiny wysokiego ciśnienia, 2-stopniowej turbiny niskiego ciśnienia, dopalacza. Ciąg silnika wynosi 17 390 lbf (77,35 kN) bez dopalania oraz 30 780 lbf (136,92 kN) z dopalaniem. Kompresja sprężarki wynosi 26,8:1,. Zużycie paliwa 0.562 lb/lbf-hr bez dopalania, 2.46 lb/lbf-hr z dopalaniem. Stosunek ciągu z dopalaniem do masy wynosi 7,04:1.\nSilnik General Electric F101 okazał się bardzo udana konstrukcja, dlatego postanowiono wykorzystać go, w nieco zmienionej konstrukcji, jako napęd innych samolotów. Tak powstał silnik General Electric F110 oraz silnik General Electric F118, w wersji bez dopalacza. Silnik F110 ma mniejszą średnicę, niż silnik F101. Pierwsze uruchomienie silnika F110 nastąpiło w 1984 roku. Silnik General Electric F110 trafił jako napęd do samolotów F-14, F-15, F-16. Silnik był budowany na podstawie licencji w Turcji.\nSilnik General Electric F110 trafił jako napęd do samolotów F-14, po decyzji jako została podjęta w 1979 roku, kiedy to stwierdzono, że potrzebna jest alternatywa dla silników TF30. Dla samolotu F-14 został wybrany silnik F110-GE-400, który w stosunku do wersji F110-GE-100 posiada innej długości sekcje dopalacza, aby lepiej pasował do płatowca F-14. Silnik F110-GE-400 dysponuje ciągiem 23 400 lbf (104 kN) bez dopalania i 30 200 lbf (134 kN) z dopalaniem. Samoloty F-14 z silnikami F110-GE-400 łatwo odróżnić po innych dyszach wylotowych. Nowe silniki umożliwiły samolotowi start z lotniskowej katapulty bez dopalania. Bezpieczny okazał się także start z lotniskowca, nawet w momencie kiedy jeden z silników obciął.\nSilnik F110 tak jak TF30 ma podobny system regulowania dyszy wylotowej w chwili, kiedy samolot F-14 jest na pokładzie lotniskowca. Dodatkowo, kiedy opuszczony jest hak do zaczepiania liny hamującej, maksymalny ciąg silnika F110 jest ograniczony o 10 %.\nW 2006 roku samoloty Grumman F-14 Tomcat został wycofany z eksploatacji.\nSilnik F110 zastosowano także w samolotach F-16 w 1984 roku w drodze konkursu. Silnik F110 zapewnił samolotowi F-16 większą moc i nieco lepsze parametry. Jednak silnik ten ma większe zapotrzebowanie na paliwo. Silniki F110 dla samolotu F-16 były wykonywane w kilku wariantach, które różniły się ciągiem, od 28 000 lbf (125 kN) z dopalaniem do 32 500 lbf 144,6 kN) z dopalaniem. Z uwagi na większe zapotrzebowanie przez silnik F110 na powietrze wlot powietrza w samolotach F-16 z tymi silnikami został powiększony i otrzymał charakterystyczną poprzeczkę w kanale dla wzmocnienia. W samolotach F-16 nie ma możliwości stosowania zamiennie silników F100-PW-220 i F110-GE-100.\nTakże w samolocie F-15 zastosowano silniki F110-GE-129 o ciągu 29 100 lbf (131 kN) z dopalaniem. Również w samolotach F-15 nie ma możliwości stosowania zamiennie silników F100-PW-100 i F110-GE-129.\nDane silnika F110-GE: długość 232,3 in (5,90 m) lub 182,3 in (4,63 m) z innym dopalaczem. Średnica 46,5 in (1,18 m). Masa w zależności od wersji 3 920 – 4 400 lb (1 778 – 1 996 kg). Silnik składa się z dwóch-wałów (2-szpule); 3-stopnie niskiego ciśnienia (wentylatora), 9-stopni wysokiego ciśnienia, pierścieniowa komora spalania, 2-stopniowa turbina wysokiego ciśnienia, 1-stopniowa turbina niskiego ciśnienia. Ciąg 16 610 lbf (73,88 kN) bez dopalania oraz od 29 500 lbf (131,22 kN) do 32 500 lbf (144,57 kN). Kompresja sprężarki około 30:1. Temperatura spalin przed turbiną 1 510 stopni C. stosunek ciągu do masy max 7,90:1. Masa silnika 1 740 kg. Przepływ powietrza przez silnik 120 kg/s.


Elektroniczne „koszulki/sprawy” Kodak alaris – digitalizacja w punktach kancelaryjnych – IT w Administracji\nElektroniczne „koszulki/sprawy” Kodak alaris –…\nAdministracja korespondencji to często godziny żmudnych przygotowań pism do zeskanowania. Główne wyzwania procesu to: różne formaty dokumentów, ich\ngrubość czy słaba jakość przy rosnącej ilości przesyłek oznacza nie lada problem z digitalizacją. Wiele osób, wybierając rozwiązanie, nie zdaje sobie sprawy, z czym „punkt kancelaryjny” ma do czynienia na co dzień. Większość urzędów preferuje urządzenia typu MFP jako najlepsze i usprawniające rejestrację pism przychodzących. Czy tak jest w rzeczywistości?\nTransformacja cyfrowa w czasach COVID-19!\nW porównaniu z ubiegłym rokiem urzędy rozpoczęły digitalizację większości dokumentów, tak by były one dostępne dla pracowników wykonujących swoje obowiązki z dostępne dla pracowników wykonujących swoje obowiązki z domu. Dotychczas tylko część pism była rejestrowana w systemach EZD, od kilku miesięcy sytuacja zmieniła się diametralnie. Codziennie wykonywane jest tysiące skanów dokumentacji, która niezwłocznie zostaje udostępniania pracownikom.\nCzego potrzebujesz, aby Twoja kancelaria pracowała na pełnych obrotach?\nPracownik rejestrujący dokumentację papierową korzysta z drukarki kodów do nadawania identyfikatora (kod RPW, SCZ), czytnika kodów, urządzenia skanującego oraz z dedykowanej aplikacji pozwalającej na odwzorowanie cyfrowe, pozyskanie metadanych, podział na dokumenty według kodów kreskowych i ich filtrację, a co najważniejsze, wysyłanie zeskanowanych dokumentów bezpośrednio do systemu. W systemie EZD PUW nazywa się to „koszulka” bądź „sprawa”.\nUrządzenie wielofunkcyjne czy profesjonalny skaner dokumentów?\nAby wspomóc digitalizację korespondencji, warto zaopatrzyć się w dedykowany skaner dokumentów. Powodów jest kilka: kompaktowa budowa urządzenia, łatwość i szybkość jego obsługi, kompatybilność z wieloma rodzajami nośników, z pewnością usprawnią codzienne prace administracyjne w kancelarii. Profesjonalne skanery dokumentów od Kodak Alaris z technologią Perfect Page™, dodatkowo dbają o zapewnienie doskonałej jakości skanów przy jednoczesnym zachowaniu optymalnej wielkości plików (do 45kB przy 200 DPI z warstwą OCR), co z punktu widzenia obiegu i archiwizacji dokumentów ma kolosalne znaczenie. Czy to samo osiągniesz z MFP? Oczywiście, że nie!\nObsługa korespondencji nie kończy się na zeskanowaniu pliku. Najczęściej wybierane skanery dokumentowe – modele Alaris S2000 – zapewniają bezbłędne odczytanie kodów nawet wtedy, kiedy ich jakość jest niska. Dzięki wbudowanej w urządzenie technologii poprawy jakości skanów pracownik nie musi poświęcać czasu na segregację dokumentów według wielkości czy grubości – każde pismo zostanie zeskanowane w bardzo dobrej jakości. Dla przesyłek, które są ponadwymiarowe i zbyt grube, by umieścić je w automatycznym podajniku dokumentów, oferowane są moduły skanowania płaskiego zintegrowane z ADF. Pozyskiwanie metadanych i OCR to również bardzo ważne funkcje w procesie rejestracji pism pozwalające na odczyt danych zawartych w treści dokumentu. Automatyczne pozyskiwanie metadanych, czyli indeksowanie w celu dekretacji pism to domena dedykowanego oprogramowania ułatwiającego proces skanowania wsadowego, indeksowania odczytu i podziału dokumentów według kodów i bezpośredniego zapisu w systemie EZD. Urzędy bardzo cenią oprogramowanie Kodak Alaris Capture Pro, współpracujące z ponad 230 skanerami różnych producentów oraz urządzeniami typu MFP.\nOd wielu lat sprzęt i oprogramowanie Kodak Alaris wyznaczają standardy digitalizacyjne i są coraz częściej wybierane przez instytucje na każdym szczeblu naszej administracji. Swoją popularność zyskały dzięki niezawodności, bardzo dobrej jakości i partnerom, którzy świadczą wsparcie techniczne na terenie całego kraju. Jeśli chcesz dobrać dedykowane rozwiązanie do swojego punktu kancelaryjnego, departamentu bądź archiwum, zapraszamy na dedykowaną administracji publicznej stronę:\nPoprzedniePoprzedni wpis:Tarcze antykryzysowe 3:0 i 4:0NastępneNastępny wpis:ABBYY FineReader PDF 15 – wyjątkowy pomocnik biurowy


Nasze suplementy pomogą ci z pewnością. - sosycz\nHome » SPA » Dietetyka, Odchudzanie » Nasze suplementy pomogą ci z pewnością.\n2016-11-02|Kategoria: SPA / Dietetyka, Odchudzanie\nNa jakość naszego życia wpływa wiele czynników zewnętrznych, takich jak choćby poczucie bezpieczeństwa, czy zdrowa i odpowiednio dobrana dla ciebie dieta. Herbalife jest marką, dzięki której możesz jeszcze bardziej zadbać o swoje zdrowie. To właśnie pod jej szyldem znajdziesz mnóstwo preparatów żywieniowych, pozwalających dostarczyć twojemu organizmowi wszystkiego, co jest mu potrzebne do prawidłowego funkcjonowania. Nie znasz naszych preparatów, a chciałbyś dowiedzieć się o nich jak najwięcej? Możesz skorzystać z bezpłatnej pomocy naszych konsultantów, którzy przedstawią ci całą ofertę i dobiorą preparat, którego właśnie potrzebujesz. Tym, co napędza nas każdego dnia do działania, jest między innymi odpowiednio dobrana dieta. Herbalife sprawi, że twój organizm otrzyma substancje odżywcze pozwalające mu stanąć na wysokości zadania każdego dnia. Nie zwlekaj więc i poznaj mnóstwo produktów, dzięki którym będziesz mógł sprawniej wykonywać wiele czynności fizycznych i umysłowych. Zapraszamy.


Gdy wchodzimy do nowego domu czy lokalu mieszkalnego, często się zdarza, iż mimo że mieliśmy już pełną powierzchnię oraz ozdobę zaplanowane, rozplanowane, zupełnie nie pasuje nam do tego co ujrzeliśmy ‚na żywo’. Zaczynamy planowanie od początku, nie zawsze zastanawiając się dokładnie nad wyborem i zakupami. Firanki, zasłony są nadzwyczaj istotnymi detalami dekoracyjnymi wnętrza. Nadają mu zakres, a poza tym, są pierwszymi ozdobami rzucającymi się w oczy po wejściu do pomieszczenia. Musimy je bardzo sumiennie dobierać, tak pod względem koloru, faktury materiału jak oraz fasonu – porady odnajdziesz na stronie https://dobrewnetrza.net. W wielu przypadkach się okazuje, iż to co podobało się nam w punkcie sprzedaży, kompletnie nie pasuje do już kupionych mebli, czy narzut, do dywanu. Nasze poszukiwania perfekcyjnego wykończenia wnętrza trwają w większości wypadków latami, dopóki nie dojdziemy do wniosku, iż już dzisiaj jest ok. Sporo rzeczy wymienimy, wyrzucimy, dużo zdąży się zniszczyć, zanim odetchniemy z ulgą, że nasze mieszkanie jest takie jak chcemy. Proces oswojenia mieszkania ma okazję trwać wybitnie długo. Każdy jego użytkownik ma swój punkt widzenia na rozmaite rzeczy, w następstwie tego stworzenie spójnego obrazu mieszkania rodzi się niezwykle długo.


Czytelnicy wybrali: Najgorętszy telefon 2013 roku - TELEPOLIS.PL\nWiadomości Czytelnicy wybrali: Najgorętszy telefon 2013 roku\nCzytelnicy wybrali: Najgorętszy telefon 2013 roku\nWitekT 15 Stycznia 2014 08:41\nPublikujemy wyniki ankiety Najgorętszy telefon 2013 roku, będącej uzupełnieniem artykułu 10 najgorętszych telefonów 2012 roku. Który z proponowanych przez redakcję telefonów wybrali czytelnicy TELEPOLIS.PL?\nW zorganizowanej ankiecie Czytelnicy TELEPOLIS.PL oddali ponad 2,5 tys. głosów. Pierwsze miejsce w zestawieniu zachował wybrany przez redakcję Sony Xperia Z1z 26,4% głosów.\nDrugą pozycję zajął LG G2 z 13,6% głosów. Trzecie przypadło HTC One (11,2%).\nZobacz zestawienie z lat: 2012, 2011, 2010, 2009, 2008.\n11. ~Synaisthesis 2014-01-15 10:46:14 host: 5-226-111-202.ip.netia.com.pl\n@7 Miałeś w ręce G2? Wątpię. Wszystko działa sprawne, jakość bardzo dobra i ramki cienkie a jakość obrazu niesamowita, czego nie można powiedzieć o Z1 (brak nasycenia, kontury, loteria jakości telefonu z powodu istniejących kilku wersji no i pękające szkło), ale w końcu to SONY\n12. ~tata 2014-01-15 10:55:57 host: apn-77-113-125-100.dynamic.gprs.plus.pl\nParadoks, mimo drugiego miejsca to wlasnie LG jest zwyciezca.\n13. ~Zbyszek 2014-01-15 11:35:44 host: cpc14-rdng20-2-0-cust242.15-3.cable.virginm.net\nSony zrobiło niesamowity telefon, to trzeba im przyznać, gdyby jeszcze był wielkości jak konkurencja, to byłby hit, lecz ze względu na to, że Z1 jest tak wielki, dość powiedzieć, że jego wersja mini, z 4,2 calowym ekranem jest wielkości S4 przekreśla jak dla mnie tego producenta. Apple ma rację ze swoim podejściem do wielkości telefonu, Sony o tej sprawie zapomniało.\n11: haha a Ty miałeś Sony? pękło Ci szkło jak go trzymałeś czy naczytałeś się na forach? :) Już wiele razy o tym pisałem, pracuję w tej branży, mam dostęp do większości telefonów, wiec możesz sobie darować tego typu komentarze. Mam też na co dzień dostęp do LG G Flex i mam o nim dokładnie takie same zdanie jak o G2. Wypasiony plastik z okropną nakładką na androida (w kwestiach gustu się nie dyskutuje, wiec Tobie może się to podobać), ale nie pisz o rzeczach, o których nie masz pojęcia. Temat ekranu w Sony jest przerabiany do znudzenia, nikt nie twierdzi, że jest idealny, nie jest tak dopracowany jak w G2, ale ankieta dotyczyła całości w postaci smartfona, a nie konkursu piękności na najlepszy ekran na rynku.\n16. ~dobry ten z1? 2014-01-15 12:52:15 host: 77-254-113-232.adsl.inetia.pl\nDla mnie nr 1 to LG G2 i Samsung Galaxy Note 3\n19. ~ 2014-01-15 16:38:33 host: 89-71-52-196.dynamic.chello.pl\nI całe szczęście, że nie Samsung. Już się "bałem" że gimbaza przeważą.... Osobiście głosowałem na HTC One ale Sony też bardzo dobry wybór :)\n20. ~lol... 2014-01-15 16:52:45 host: host-n2-75-8.telpol.net.pl\nNie znajduje nic ciekawego poza wodoszczelnością w Z1 w porównaniu do np. Note 3, za to widzę te szarości w menu po przyzwyczajeniu do amoleda. Nie wiem jak inni ale ja częściej patrzę na ekran niż nurkuje z telefonem, albo zachwycam się obudową...\n21. ~Michu 2014-01-15 17:35:26 host: host-46-186-51-74.dynamic.mm.pl\n@ 20 Od razu widać, że mamy do czynienia z gimbusem. Od kiedy wodoodporność w telefonie służy do nurkowania z nim?! Poza tym, pominięcie faktu najlepszego aparatu Z1 na rynku smartfonów z Androidem to szczyt ignoranctwa.\nJakie szarości? To jest czarny kolor, jedynie z tą różnicą, że brak tu amoledowej głębi nasycenia koloru. Poza tym jak opisał BKX, jest to ankieta, która miała na celu wyłonić najgorętszy smartfon w całej jego specyfikacji, a nie konkurs piękności w tym przypadku kolorów wyświetlacza.\n23. ~wroclove 2014-01-15 20:59:19 host: rf17.internetdsl.tpnet.pl\nOd wczoraj jestem w posiadaniu Z1 i musze przyznać że pierwsze wrażenia są niesamowite :-) Przestrzegam forumowiczów którzy planują jej zakup aby dobrze przemyśleć jej wymiary Ja osobiście przyznam że minie sporo czasu zanim przyzwyczaje się do tego klocka :-)\nZ1 ma najgorszy moduł WiFi z wszystkich moich telefonów. Tam gdzie wszystkie Szajsungi czy Alcatel One Touch Star bez problemu łączą się z WiFi, Sony zrywa połączenie. Mój egzemplarz w ogóle nie łaczy się na kanale 12- dziwię się że nikt w testach tego nie zauważył w teście. Problem jest znany na forach anglojęzycznych. Wynalazki typu WiFi Fixer niewiele pomagają.\n@24. Nie wiem, co jest powodem, być może fakt, że korzystam z routera z bliskiej odległości(kilka metrów), ale jeszcze nie miałem zerwania łączą WiFi między telefonem, a routerem. Nadmienię, że korzystam z internetu CP, a model routera to LT-6408n, być może kilka aktualizacji, które miały za zadanie poprawienie pracy, a tym samym stabilności systemu poprawiły ten problem po zainstalowaniu ich na urządzeniu.\n26. ~Gość 2014-01-17 13:13:14 host: aaqs200.neoplus.adsl.tpnet.pl\nDla mnie numer jeden to galaxy note 3, gdyż wprowadził coś bardzo innowacyjnego czyli nagrywanie w 4k. Potem patrzenie na filmy w full hd przestaje być przyjemnością gdy wiemy jak ostre i dokłądne mogą być filmy w 4k. Druga pozycja Lumia 1020 - za najlepszy aparat, który bije na łeb nawet samodzielne doczepiane obiektywy sony.\nZ1 - ładna cegła :)\n28. ~Punk 2014-01-18 08:43:36 host: 176.100.195.85\nDla mnie numer jeden to Pentagram Monster X5 za zajebistą baterię 3000 mAh i 6000 mAh, a zaraz po nim GoClever Insignia 5, potem LG G2, następnie Samsung Galaxy Note III i Galaxy S III z baterią 3000 mAh a potem to już tylko Sony Xperia Z1.\n29. ~Roman 21 2014-01-19 16:27:29 host: ip-31-0-97-89.multi.internet.cyfrowypolsat.pl\nDla mnie Sony odpada za brak video rozmowy w 3G i Skype\n30. ~Bolo 2014-01-23 12:36:03 host: 120.92.rev.vline.pl\n@13 : A co, kolega ma 156 cm wzrostu że telefon dla niego za duży ?\n31. ~tiger93 2014-01-23 12:46:02 host: apn-37-7-109-9.dynamic.gprs.plus.pl\n@30 Ja mam 1.8m ale potrzebuje telefonu a nie paletki do tenisa stołowego. Taka Nokia 6510 do tej pory jest miniaturowa patrząc na chore czasem wymiary phabletów itp.\n@31. Przecież sama nazwa mówi za siebie PHABLET, więc i rozmiar urządzenia powinien być adekwatny do przeznaczenia, a w kwestii Sony Xperia Z1 jest to natomiast smartfon ze słusznym rozmiarem dla tego urządzenia. Są również mniejsze, więc wybór na rynku jest bardzo duży w kwestii wielości. Poza tym nikt nikogo nie zmusza, ani nie namawia do kupna tego telefonu, wybór wielkości jest subiektywną decyzją, więc po co te porównania z zupełnie innym rodzajem słuchawek?


swidnica.gosc.pl → Ku radosnej świętości\n▲\tW rekolekcjach w drodze bierze udział coraz więcej osób. W tym roku było ich ponad 300.\nPo odejściu ks. Romana do benedyktynów pieczę nad majówką w drodze przejął ks. Krzysztof Ora, dyrektor wydziału duszpasterskiego. Z pomocą ks. Adama Woźniaka, proboszcza parafii pw. św. Michała Archanioła w Wirach, już od dwóch lat prowadzi pielgrzymów przez Gogołów i Wiry do Sulistrowiczek.\n– Obie miejscowości każdego roku przyjmują nas bardzo ciepło. Częstują ciastem, herbatą i kawą czy gorącą zupą. Jesteśmy im za to niezwykle wdzięczni. Część z nich tradycyjnie też dołącza się do naszej wędrówki, by wspólnie nieść intencje do Matki Bożej – tłumaczy ks. Ora. W tym roku tuż przed wyjściem z katedry do pielgrzymów przyszedł bp Ignacy Dec, który zwrócił uwagę na wartość celu, do którego pątnicy zmierzają. – Ten przymiot Matki Bożej jest niezwykle ważny w życiu każdego z nas. Wszyscy potrzebujemy dobrych rad. Często nie wiemy, co zrobić, w którą stronę pójść, co wybrać. A najlepsze rady płyną od Boga przez Maryję – mówił biskup, prosząc o zaniesienie do Matki Bożej także intencji diecezji. Poza modlitwą różańcową, Drogą Krzyżową, Koronką do Miłosierdzia Bożego czy wspólnym śpiewem pątnicy na postojach mogli usłyszeć konferencję o najnowszej adhortacji papieża Franciszka czy wziąć udział we Mszy św. w kościele parafialnym w Wirach. W homilii ks. Adam zwrócił uwagę na trud, przez który każdy i każda z nas musi przejść w swoim życiu. Za przykład posłużył mu św. Paweł, który mimo wcześniejszego ukamienowania przez mieszkańców Antiochii i Ikonium w Listrze wrócił do tego miejsca, by na nowo głosić Zmartwychwstałego. Wśród uczestników znaleźli się także przedstawiciele zgromadzeń zakonnych, którzy zachęcali do radosnego trwania przy Chrystusie. W ich gronie pojawili się o. Andrzej Grada i s. Aleksandra Szyborska z Radia Jasna Góra, którzy wraz z prezentkami prowadzą rekolekcje powołaniowe w Świdnicy i zabrali w ich czasie kilkunastu młodych na wspólną wyprawę do Matki Dobrej Rady. U celu grupę ponad 300 pątników przywitał kustosz sanktuarium ks. prałat Ryszard Staszak wraz z wikariuszem ks. Jakubem Bartczakiem. Zachęcił przybyłych gości do kolejnych wizyt w sanktuarium, przedstawiając najbliższe okazje, wśród których wyróżnił Drogę Światła organizowaną przez parafię w Wirach w nocy z 18 na 19 maja.