SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ DUON W 2014 ROKU - PDF\nDownload "SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ DUON W 2014 ROKU"\n1 SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ DUON W 2014 ROKU Wysogotowo, 13 marca 2015 r.\n2 Podsumowanie Rok 2014 był kolejnym okresem dynamicznego wzrostu przychodów oraz wyników na wszystkich poziomach działalności. Rozwój sprzedaży gazu TPA oraz transakcje zawarte na rynku hurtowym gazu w największym stopniu przyczyniły się do wzrostu wyników. Prognoza wyników na 2014 r. została zrealizowana. Przejęcie spółki AMB Energia w grudniu 2014 r., dysponującej efektywną siecią sprzedaży wyspecjalizowaną w sprzedaży energii elektrycznej, przyczyni się do wzrostu przychodów i wyników w segmencie obrotu w kolejnych latach. Dane skonsolidowane (mln zł) przychody ze sprzedaży 635,9 394,3 252,3 EBIT 29,9 15,4 8,7 EBITDA 36,4 21,0 13,6 zysk netto 23,2 10,7 6,2 przepływy z działalności operacyjnej 10,7 27,1 14,7 aktywa ogółem 389,5 304,1 270,6 zobowiązania 160,8 100,3 78,1 dług netto 35,0 16,2 32,5 kapitał własny 228,7 203,8 192,5 średnia ważona liczby akcji (sztuki) wartość księgowa na akcję (zł) 2,23 1,99 1,91 zysk na akcję EPS (zł) 0,23 0,10 0,06 PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY (mln zł) EBITDA (mln zł) ZYSK NETTO (mln zł) , , , ,3 394, ,6 21, , ,\n3 Spis treści Podsumowanie... 2 O Grupie DUON... 4 Segment infrastruktury... 6 Działalność i strategia rozwoju segmentu infrastruktury... 6 Model biznesowy oraz rynki segmentu infrastruktury... 7 Gaz ziemny sieciowy... 7 LNG... 7 Segment obrotu...10 Działalność i strategia rozwoju segmentu obrotu 10 Model biznesowy oraz rynki segmentu obrotu Gaz ziemny TPA Energia elektryczna TPA Handel hurtowy Czynniki ryzyka DUON w 2014 roku Realizacja strategii oraz perspektywy rozwoju...21 Realizacja prognozy wyników w 2014 roku...23 Wyniki finansowe Grupy DUON w 2014 roku.24 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Analiza sprzedaży Koncentracja klientów i dostawców Wyniki segmentów operacyjnych Wynik na działalności finansowej Skonsolidowany bilans Skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych Pozostałe informacje wyjaśniające do sprawozdania finansowego Inwestycje i ocena realizacji zamierzeń inwestycyjnych Emisje akcji Zobowiązania Transakcje z podmiotami powiązanymi Znaczące umowy podpisane w 2014 r Istotne postępowania sądowe Ład korporacyjny Zbiór zasad ładu korporacyjnego przyjętego przez Grupę DUON S.A Systemy kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem w odniesieniu do procesu sporządzania sprawozdań finansowych Akcjonariat Zarząd Rada Nadzorcza Wynagrodzenia osób zarządzających i nadzorujących Akcje będące w posiadaniu osób zarządzających i nadzorujących Zasady zmiany statutu Organizacja Grupy Kapitałowej Programy motywacyjne Podmiot uprawniony do badania sprawozdań Oświadczenia W sprawie rzetelności sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego W sprawie podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych DUON na rynku kapitałowym...39 Polityka dywidendy...40 Prognoza wyników w 2015 roku\n4 O Grupie DUON 4\n5 Grupa Kapitałowa DUON to jeden z wiodących w Polsce niezależnych dostawców gazu ziemnego i energii elektrycznej. Odbiorcami są klienci przemysłowi oraz firmy małej i średniej wielkości, a także odbiorcy indywidualni i komunalni. Misją Grupy DUON jest kompleksowe zaspokajanie potrzeb energetycznych klientów poprzez produkty i usługi bazujące na gazie ziemnym i energii elektrycznej, a celem strategicznym - osiągnięcie pozycji największego niezależnego dostawcy gazu i energii w Polsce. Cel realizowany jest poprzez działania Grupy w dwóch komplementarnych segmentach: infrastruktury i obrotu. Jednostką dominującą w Grupie Kapitałowej jest spółka Grupa DUON S.A. podmiot o charakterze holdingowym, którego akcje są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. W ramach segmentu infrastruktury działają następujące spółki: DUON Dystrybucja S.A. spółka dystrybucyjna, prowadząca działalność dystrybucji i obrotu (sprzedaży) gazu ziemnego oraz LPG w oparciu o posiadaną infrastrukturę (sieci gazowe, stacje regazyfikacji). PGS sp. z o.o. spółka transportowa dysponująca taborem specjalistycznych cystern i kontenerów do transportu gazu skroplonego (LNG). DUON Praszka sp. z o.o. wytwórca i dystrybutor ciepła produkowanego w oparciu o gaz ziemny na terenie miasta Praszka. W ramach segmentu obrotu działają następujące spółki: DUON Marketing and Trading S.A. spółka obrotu prowadząca sprzedaż gazu ziemnego oraz energii elektrycznej w oparciu o infrastrukturę stron trzecich. DUON SPV S.A. - spółka o charakterze podmiotu holdingowego, integrującego podmiotowo grupę spółek operacyjnie realizujących funkcje sprzedażowe w segmencie TPA (wcześniej AMB Energia S.A.). DUON Services sp. z o.o. - spółka zapewniająca wsparcie back office dla pozostałych podmiotów segmentu obrotu (wcześniej AMB Centrum Usług sp. z o.o.). DUON Sprzedaż sp. z o.o. spółka zajmująca się pozyskiwaniem na rzecz DUON Marketing and Trading S.A. odbiorców energii elektrycznej i gazu ziemnego na zasadach TPA tj. w oparciu o infrastrukturę stron trzecich (wcześniej Kontakt Energia sp. z o.o.). AMB Energia Sprzedaż sp. z o.o. - spółka prowadząca pozyskiwanie, obsługę posprzedażową oraz utrzymanie klientów pozyskanych na rzecz podmiotów spoza grupy kapitałowej DUON. Spółki DUON SPV S.A. oraz zależne od niej DUON Services sp. z o.o., DUON Sprzedaż sp. z o.o. i AMB Energia Sprzedaż sp. z o.o. zostały przejęte w grudniu 2014 r. i konsolidowane są w sprawozdaniu finansowym grupy kapitałowej DUON od dnia 31 grudnia 2014 r. 5\n6 Segment infrastruktury Działalność i strategia rozwoju segmentu infrastruktury Działalność Grupy w segmencie infrastruktury skupia się na dostawach gazu ziemnego sieciowego i skroplonego (LNG - Liquefied Natural Gas) poprzez własną infrastrukturę, to jest poprzez sieci dystrybucyjne oraz stacje regazyfikacji gazu LNG. Obecnie Grupa, poprzez spółkę DUON Dystrybucja, posiada ponad 400 km własnych gazociągów w 9 lokalizacjach sieciowych przyłączonych do krajowego systemu gazowego oraz około 60 km gazociągów w miejscowościach opartych o LNG, zasilanych z 19 stacji regazyfikacji. Do gazociągów posiadanych przez Grupę DUON przyłączonych jest ok odbiorców, z czego 700 to odbiorcy instytucjonalni, a to gospodarstwa domowe. W ramach segmentu infrastruktury Grupa prowadzi także sprzedaż gazu płynnego LPG, ciepła oraz usług transportowych gazu LNG i usług tzw. zasilania tymczasowego (czyli okresowego dostarczania gazu ziemnego w czasie modernizacji albo awarii systemów gazowych). Rysunek 1. Mapa lokalizacji gazowych segmentu Infrastruktury Źródło: opracowanie własne Rozwój segmentu infrastruktury jest realizowany poprzez inwestycje w infrastrukturę umożliwiające sprzedaż gazu w nowych lokalizacjach oraz wzrost sprzedaży w lokalizacjach aktualnie obsługiwanych. W ramach segmentu infrastruktury planowana jest również realizacja projektów budowy układów kogeneracyjnych oraz kotłowni zasilanych gazem ziemnym, który ze względu na proekologiczne regulacje unijne jest paliwem preferowanym dla nowo powstających instalacji tego typu. Realizacja projektów kogeneracyjnych uzależniona jest od stabilności systemu wsparcia dla tego typu projektów. 6\n7 Model biznesowy oraz rynki segmentu infrastruktury Gaz ziemny sieciowy Głównym źródłem przychodów Grupy DUON w segmencie infrastruktury jest dystrybucja i sprzedaż gazu ziemnego do odbiorców przyłączonych do własnej sieci dystrybucyjnej. Gaz ziemny jest czystym, ekologicznym paliwem, mającym szerokie zastosowanie. Używany może być do ogrzewania pomieszczeń do celów użytkowych, do wytwarzania energii w celach przemysłowych lub jako substrat w niektórych procesach przemysłowych. Z punktu widzenia chemicznego głównym składnikiem gazu ziemnego jest metan. Jest to paliwo kopalniane, ale możliwe jest również uzyskanie tzw. biogazu m.in. z substratów rolniczych i odpadów. W zależności od zawartości metanu, wyróżnić można gaz wysokometanowy i zaazotowany. Grupa DUON sprzedaje głównie gaz wysokometanowy, ale niewielki udział w sprzedaży ma też gaz zaazotowany. Dostawy gazu realizowane są metodą tradycyjną, czyli za pomocą gazociągów wysokiego ciśnienia i sieci dystrybucyjnych, wszędzie tam, gdzie jest to możliwe ze względów technologicznych, a ponoszenie nakładów inwestycyjnych na budowę gazociągów jest opłacalne. Zanim gaz trafi do sieci rozdzielczej i odbiorców indywidualnych, przepływa przez stacje oraz punkty redukcyjne dostosowujące jego ciśnienie do aktualnych potrzeb odbiorców. Następnie paliwo gazowe dostarczane jest bezpośrednio do użytkownika: bezobsługowo z punktu widzenia odbiorcy i bez przerw. Nie wymaga też magazynowania u odbiorcy. Wszystko to powoduje, że korzystanie z sieciowego gazu ziemnego jest wyjątkowo dogodne. Obecnie DUON kupuje gaz na potrzeby dostaw poprzez własną infrastrukturę, głównie poprzez spółkę obrotu działającą w ramach Grupy DUON (DUON Marketing and Trading), która działa na rynku hurtowym na giełdach gazu i w kontraktach bezpośrednich (OTC) w Polsce i za granicą. Rynek dystrybucji gazu ziemnego sieciowego Większość sieci dystrybucyjnych w Polsce należy do spółki Polskiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o., należącej do grupy największego sprzedawcy gazu w kraju PGNIG S.A. (łącznie około 122,7 tys. km sieci 1, co stanowi ponad 74% udziału w całkowitej długości krajowej sieci dystrybucyjnej). Udział DUON w rynku dystrybucji, posiadającego łącznie 460 km gazociągów, jest zatem w skali całego kraju niewielki. Z drugiej jednak strony model prowadzenia działalności dystrybucji gazu ziemnego za pomocą gazociągów opiera się na występowaniu naturalnych monopoli w lokalizacjach, w których spółki dystrybucyjne posiadają swoją infrastrukturę. Z tego punktu widzenia biznes dystrybucyjny jest bardzo stabilny. W obecnych warunkach prawnych i organizacyjnych, mniejsze spółki dystrybucyjne (także DUON Dystrybucja S.A.) łączą swoją działalność z obrotem gazem, to jest poza świadczeniem usługi dystrybucji kupują gaz ziemny w celu dalszej odsprzedaży. Poziom gazyfikacji Polski jest nadal niewystarczający, co stwarza potencjał rozwoju systemu gazowego poprzez dalsze inwestycje w infrastrukturę. Ponadto w lokalizacjach, w których spółki dystrybucyjne posiadają sieci, istnieje możliwość pozyskiwania nowych klientów poprzez prowadzone akcje marketingowe i sprzedażowe oraz finalnie budowę przyłączy. LNG W lokalizacjach, do których budowa gazociągu przesyłowego jest nieopłacalna lub niemożliwa, np. z powodu uwarunkowań środowiskowych, Grupa DUON oferuje dostawy gazu ziemnego w technologii LNG. LNG (Liquified Natural Gas) to gaz ziemny, który w wyniku schłodzenia do temperatury minus 163ᵒ C przechodzi w stan ciekły. Objętość gazu jest wówczas ponad 600 razy mniejsza niż w postaci lotnej. Skraplanie gazu ziemnego wiąże się z bardzo dokładnym jego oczyszczeniem z dwutlenku węgla, azotu, wody, rtęci, itp. Po zamianie LNG z 1 źródło: 7\n8 powrotem na postać gazową, pozostaje w nim bardzo niewiele zanieczyszczeń, gaz jest całkowicie pozbawiony wilgoci. Dzięki skropleniu, za którym idzie znaczne zmniejszenie objętości, LNG można stosunkowo tanio transportować w zbiornikach kriogenicznych nawet na duże odległości np. drogą morską czy przy pomocy cystern samochodowych, bez konieczności budowania kosztownych gazociągów. Eksperci w większości zgadzają się z opinią, że LNG jako gaz skroplony, nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników, ponieważ w razie przecieku nie wybucha, a paruje i rozcieńcza się w powietrzu lub wolno spala. Skroplony gaz ziemny transportowany jest w cysternach kriogenicznych. Następnie w wyniku regazyfikacji w specjalnych stacjach regazyfikacji LNG, gaz ziemny, już w postaci lotnej, pompowany jest do systemu dystrybucyjnego, skąd wysyłany jest do klientów. Ta technologia pozwala na dostawę gazu ziemnego w postaci gazowej do dowolnych miejsc, których topografia, problemy środowiskowe lub ekonomiczne nie pozwalają na podłączenie do systemu przesyłowego. Transport LNG realizowany jest w cysternach kriogenicznych, należących i całkowicie zarządzanych przez spółkę PGS sp. z o.o., której wyłącznym właścicielem jest DUON Dystrybucja S.A. Zastosowania technologii LNG Gaz LNG odgrywa bardzo istotną rolę w strategii Grupy. Obowiązujące przepisy i procedury wydłużają czas przyłączenia wybudowanych gazociągów do krajowej sieci gazociągów przesyłowych. LNG jest więc wykorzystywany jako rozwiązanie tymczasowe do czasu wypełnienia wszystkich procedur formalnych oraz budowlanych przyłączenia Emitenta do sieci Operatora Gazociągów Przesyłowych Gaz-System S.A lub do sieci dystrybucyjnych zarządzanych przez lokalnego Operatora Systemu Dystrybucyjnego. Rozwiązanie takie pozwala na szybką reakcję na potrzeby rynku, dzięki możliwości wcześniejszego rozpoczęcia dostaw gazu do klientów, skrócenia procesu inwestycji i okresu jej zwrotu. Rysunek 2. Mapa polskiego systemu przesyłowego gazu Źródło: OGP Gaz-System S.A. Gaz LNG jest również alternatywnym rozwiązaniem dla odległych lokalizacji. Istnieją, tzw. białe plamy w krajowym systemie gazowym, gdzie w dającej się przewidzieć przyszłości nie będzie możliwe podłączenie znajdujących się na ich obszarze obiektów do tego systemu ze względów technicznych lub ekonomicznych. Gaz w postaci skroplonej staje się wówczas atrakcyjnym ekonomicznie źródłem energii dla zakładów produkcyjnych 8\n9 oraz klientów indywidualnych. Budowa sieci lub lokalnych punktów dostarczania gazu wymaga inwestycji w stacje regazyfikacji LNG. Gaz LNG wykorzystywany jest również do pokrywania zapotrzebowań szczytowych u odbiorców sieciowych, których charakterystyka odbioru wymaga dostawy w krótkim czasie dużych ilości gazu i powoduje przekroczenia mocy zamówionej, określonej w kontraktach z operatorem sieci. Źródła dostaw LNG Obecnie w Polsce jedynym istotnym wytwórcą LNG jest Grupa PGNIG, posiadająca dwie instalacje służące do produkcji skroplonego gazu ziemnego. Pierwsza z nich znajduje się w Odolanowie, a druga w Grodzisku Wielkopolskim. Ponadto na rynku polskim funkcjonują dwie niewielkie instalacje produkujące LNG, należące do prywatnych inwestorów. Na polski rynek LNG sprowadzany jest także z zagranicy. Od końca 2014 r. większość importu LNG realizowana jest z Rosji, z instalacji położonej w Kaliningradzie, należącej do koncernu Gazprom. Rozwój produkcji LNG w tej lokalizacji zapowiada też Gazprombank, który poprzez spółkę ZAO Kriogaz planuje uruchomienie pierwszej własnej tego typu instalacji na przełomie 2015 r. i 2016 r. W drugiej połowie 2015 roku planowane jest także uruchomienie budowanego od 2009 roku terminalu LNG w Świnoujściu. Inwestorem projektu jest spółka Polskie LNG S.A. należąca do OGP Gaz System S.A. W pierwszym etapie eksploatacji terminal LNG pozwoli na odbiór 5 mld m³ gazu ziemnego rocznie. W przyszłości możliwe będzie zwiększenie zdolności terminalu do 7,5 mld m 3 rocznie. Możliwe są również dostawy LNG z terminali zlokalizowanych w Europie Zachodniej obecnie realizowane z belgijskiego Zeebrugge oraz z Rotterdamu w Holandii. Oddany do użytkowania pod koniec 2014 r. terminal w Kłajpedzie na Litwie ma zostać wyposażony w stanowisko do tankowania cystern samochodowych pod koniec 2016 r. Konkurencja i wielkość małotonażowego rynku LNG W Polsce dostawami LNG na rzecz odbiorców końcowych zajmuje się kilka podmiotów. Zdecydowanie dominujący udział w rynku ma Grupa DUON S.A., która w 2014 roku sprzedała 38,8 mln m 3 gazu ziemnego dystrybuowanego w postaci skroplonej. Łącznie wielkość rynku LNG w Polsce w 2013 roku szacuje się na około 46 mln m 3. W zakresie transportu LNG Grupa DUON posiada również dominującą pozycję. Dysponuje dziewiętnastoma kriogenicznymi cysternami do przewozu LNG, za pomocą których jest w stanie obsłużyć transport na potrzeby własne oraz stron trzecich. Z uwagi na cechy i warunki dystrybucji LNG, tj. w szczególności: możliwość dostarczenia w każde miejsce kraju oraz stosunek jakości i efektywności spalania do ceny, ten nośnik energii jest konkurencyjny względem większości innych nośników energii, których dystrybucja nie jest uwarunkowana istnieniem sieci przesyłowych, a których cechy pozwalają je uznać za substytuty. Należą do nich: LPG (gaz propan-butan), oleje opałowe (mazut, średni, lekki, eksterm), węgiel (miał, groszek, koks), biomasa. Sieciowy gaz ziemny nie jest substytutem LNG ze względu na podstawową różnicę pomiędzy LNG i sieciowym gazem ziemnym, jaką jest sposób dostarczenia gazu do odbiorcy końcowego. Perspektywy rozwoju rynku LNG Rozwój rynku LNG w Polsce uwarunkowany jest w znacznej mierze dostępnością produktu. Od końca 2014 roku obserwujemy stopniowe zwiększanie podaży LNG na polskim rynku ze względu na osiągnięcie stabilnych mocy produkcyjnych w instalacji w Kaliningradzie. W 2015 i 2016 roku spodziewany jest dalszy wzrost podaży LNG 9\n10 dzięki uruchomieniu terminalu w Świnoujściu, przystosowaniu terminalu w Kłajpedzie do tankowania cystern samochodowych, a także budowie kolejnych instalacji w Obwodzie Kaliningradzkim przez Grupę Gazprombank. Segment obrotu Działalność i strategia rozwoju segmentu obrotu W ramach segmentu obrotu Grupa prowadzi sprzedaż gazu ziemnego i energii elektrycznej odbiorcom końcowym na zasadzie TPA (ang. Third Party Access), tj. poprzez sieci operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych. Sprzedaż ta realizowana jest przez spółkę DUON Marketing and Trading S.A. Gaz i energia elektryczna są kupowane w ramach tego segmentu na hurtowych rynkach w Polsce i Europie (na giełdach energii i gazu oraz w transakcjach OTC) oraz dostarczane do klientów indywidualnych oraz korporacyjnych za pomocą infrastruktury należącej do stron trzecich. Grupa ma w swojej ofercie także dostawy łączone energii elektrycznej i gazu ziemnego w formule dual fuel. Postępująca liberalizacja rynku energii elektrycznej oraz gazu ziemnego stwarza możliwości rozwoju Grupy w segmencie obrotu. Na rynku gazu następuje stopniowy rozwój rynku hurtowego oraz uruchomianie nowych mocy transgranicznych (interkonektorów gazowych) pozwalających na import gazu z Europy. W dalszej przyszłości spodziewane jest zniesienie taryf gazowych dla klientów instytucjonalnych. Czynniki te otwierają przed Grupą DUON możliwości pozyskania nowych klientów, poprzez złożenie im oferty konkurencyjnej wobec dotychczasowych dostawców gazu. Proces rozwoju rynku energii elektrycznej znajduje się w bardziej zaawansowanym stadium, dlatego Grupie udało się już pozyskać grono klientów, którzy skorzystali z przywileju zmiany sprzedawcy. Grupa DUON w segmencie obrotu oferuje dwa główne produkty: gaz ziemny oraz energię elektryczną na zasadach TPA (Third Party Access). Prowadzony jest także obrót hurtowy tymi produktami. Model biznesowy oraz rynki segmentu obrotu Gaz ziemny TPA Ogólna charakterystyka rynku gazu ziemnego w Polsce Rynek gazu ziemnego w Polsce jest rynkiem quasi monopolistycznym, zdominowanym przez jednego sprzedawcę, którym jest PGNiG. Podmiot ten pozyskuje gaz ziemny z własnych kopalń oraz z importu i sprzedaje go bezpośrednio odbiorcom końcowym. Krajowe wydobycie gazu pokrywa ok. 24% zapotrzebowania odbiorców. Pozostała część zapotrzebowania pokrywana jest poprzez realizację kontraktów importowych, w tym przede wszystkim kontraktu długoterminowego zawartego z rosyjską spółką OOO Gazprom Eksport zapewniającego dostawy gazu w oparciu o klauzulę take-or-pay. W 2013 r. import z kierunku wschodniego pokrywał ok. 59% zapotrzebowania krajowego na gaz ziemny. Dostawy te uzupełniane były dostawami w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego z Niemiec i Czech w ilości ok. 17% zapotrzebowania. W 2013 r. całkowite zużycie gazu ziemnego w Polsce wyniosło 14,7 mld m3. Na rynku gazu w Polsce jest około 6,66 mln konsumentów, z czego większość stanowią gospodarstwa domowe (6,46 mln). Udział gospodarstw domowych w całkowitej konsumpcji gazu stanowi niecałe 30%. Pozostałe 70% zużywają przedsiębiorstwa, z czego około 16% małe i średnie firmy. Rynek hurtowy gazu ziemnego Rynek hurtowy gazu ziemnego zaczął funkcjonować pod koniec 2012 roku, kiedy to uruchomiono giełdę gazu działającą w ramach Towarowej Giełdy Energii. Wcześniej wszystkie transakcje zawierane były w formie 10\n11 kontraktów dwustronnych (OTC), co przy dominującej pozycji PGNIG jako sprzedającego nie pozwalało na wykształcenie mechanizmów rynkowego ustalania cen. Na giełdzie gazu najpierw uruchomiono rynek terminowy oraz rynek dnia następnego, a w 2014 roku także rynek dnia bieżącego. W 2013 r. weszła w życie nowa Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Systemu Przesyłowego, która dostosowała organizację rynku gazu do nowych zasad promujących konkurencję. We wrześniu 2013 r. wszedł w życie tzw. mały trójpak energetyczny, czyli nowelizacja Prawa energetycznego i niektórych innych ustaw. Mały trójpak nałożył na PGNIG obowiązek sprzedaży części surowca na Towarowej Giełdy Energii (tzw. obligo). W 2013 roku obowiązek dotyczył sprzedaży 30% gazu wprowadzonego do sieci przesyłowej, w kolejnych latach udział ten będzie zwiększany (40% w 2014 r. i 55% w 2015 r). Obowiązek ten nie został wypełniony w 2013 roku, a obroty na rynku gazu TGE nie były istotne w skali całego rynku (wolumen wszystkich zrealizowanych transakcji w 2013 r. wyniósł 214 mln m3, z czego zaledwie 38 mln m3 na rynku spotowym). Wolumeny handlowane na giełdzie gazu zwiększały się z okresu na okres, a istotnym wydarzeniem, które pozwoliło osiągnąć satysfakcjonujący poziom płynności było wydzielenie w sierpniu 2014 r. ze struktur PGNIG S.A. spółki PGNIG Obrót Detaliczny sp. z o.o, zajmującą się sprzedażą paliwa gazowego do odbiorców detalicznych. Spółka ta nabywa paliwo gazowe na giełdzie, konkurując na tym polu z innymi spółkami obrotu. Z punktu widzenia rozwoju rynku hurtowego istotne jest uruchamianie kolejnych przepustowości na transgranicznych połączeniach, w 2014 r. przede wszystkim uruchomienie rewersu fizycznego na gazociągu Jamał, umożliwiającego import 2,3 mld m3 gazu rocznie. Przepustowości na poszczególnych interkonektorach przydzielane są poszczególnym podmiotom w ramach aukcji prowadzonych przez OGP Gaz System S.A. Rynek detaliczny gazu ziemnego Wysoki poziom koncentracji na polskim rynku gazu, wynikający z pozycji dominującej GK PGNiG (94,4% rynku pod względem sprzedaży w 2013 r. względem 95,2% w roku 2012), wpływa od wielu lat na strukturę rynku detalicznego oraz tempo przemian w nim zachodzących. Jako największe podmioty pod względem wolumenu sprzedaży (posiadające łącznie ok. 5-6% rynku), poza GK PGNiG, wymienić należy: HANDEN Sp. z o.o., Grupę DUON, G.E.N Gaz Energia S.A., EWE energia Sp. z o.o., ENESTA sp. z o.o, Polenergia Kogeneracja Sp. z o.o., Przedsiębiorstwa te prowadzą działalność handlową polegającą na odsprzedaży gazu ziemnego nabywanego na rynku hurtowym (giełda i OTC) odbiorcom końcowym. Większość z nich zajmuje się sprzedażą gazu za pośrednictwem własnych, lokalnych sieci dystrybucyjnych na obszarach nieobsługiwanych przez PGNiG S.A. tj. z wykorzystaniem wybudowanych przez siebie własnych sieci dystrybucyjnych i wypełniając lukę rynkową łączą działalność dystrybucyjną i obrotową. Wraz z rozwojem rynku hurtowego spółki te (a także inni niezależni gracze) próbują sprzedawać gaz odbiorcom końcowym na zasadach dostępu do infrastruktury stron trzecich (TPA). W 2014 roku w skali całego rynku sprzedawcę zmieniło klientów, czyli kilkanaście razy więcej niż łącznie w latach Udział DUON w całkowitej liczbie zmian sprzedawcy w segmencie przedsiębiorstw, na którym DUON koncentruje swoje działania sprzedażowe (grupy taryfowe W5 i wyżej), wyniósł w 2014 r. 50%. Przyspieszenie w ilości zmian sprzedawcy gazu jakie obserwowaliśmy w 2014 r. świadczy o dużym potencjale tego rynku w latach kolejnych, zwłaszcza że w skali całego rynku do tej pory sprzedawcę zmieniło zaledwie 0,1% odbiorców. 11\n12 RYSUNEK 3. LICZBA KLIENTÓW KTÓRZY ZMIENILI SPRZEDAWCĘ GAZU W POLSCE (NARASTAJĄCO WG LICZBY PRZYŁĄCZEŃ) Źródło: Dalsza liberalizacja rynku gazu W lutym 2013 roku URE opublikowało dokument Mapa drogowa uwolnienia cen gazu, w którym przedstawiono propozycje programu działań niezbędnych do osiągnięcia zmian systemowych na krajowym rynku gazu ziemnego prowadzące do rozwoju konkurencji i w konsekwencji uwolnienia cen gazu ziemnego dla wszystkich odbiorców. URE w Mapie drogowej.. zaproponował m.in. ustanowienie market makera giełdy gazu, terminy uwalniania cen gazu dla poszczególnych grup odbiorców instytucjonalnych, konieczność rozbudowy infrastruktury (m.in. budowę nowych połączeń systemów gazowych Polska Litwa i Polska Słowacja, budowę terminalu LNG). Część zaproponowanych zmian została już wdrożona, część pozostaje ciągle do realizacji w przyszłości. Prezes URE organizuje z uczestnikami rynku spotkania cykliczne, na których omawiane są procesy liberalizacyjne i postulowane zmiany których celem jest usprawnienie procesu rozwoju konkurencyjnego rynku gazu w Polsce. Zmiany na polskim rynku gazu są monitorowane przez organy Unii Europejskiej, gdyż jednym z celów integracji Polski z innymi krajami Unii jest zapewnienie jednolitego rynku energii i gazu. Dalsze zmiany legislacyjne oraz organizacyjne na polskim rynku gazu mają zatem charakter obligatoryjny z punktu widzenia uwarunkowań unijnych. Energia elektryczna TPA DUON od października 2011 roku prowadzi sprzedaż energii elektrycznej na terenie całej Polski do odbiorców końcowych na zasadach TPA (dostępu stron trzecich do infrastruktury dystrybucyjnej). DUON posiada koncesję na obrót energią elektryczną oraz zawarł Generalne Umowy Dystrybucyjne pozwalające sprzedawać energię do klientów w oparciu o infrastrukturę sieciową należącą do dystrybutorów (OSD). Klientom instytucjonalnym DUON oferuje sprzedaż energii elektrycznej poprzez wycenę indywidualną oraz cennik bazowy, co wynika ze specyfiki segmentu. Spółka posiada własną sieć sprzedaży, którą nabyła w grudniu 2014 r. (akwizycja AMB Energia S.A. została omówiona w rozdziale poświęconym Inwestycjom), a wcześniej wykorzystywała sieć sprzedaży pośredniej przedstawicieli handlowych działających na terenie całego kraju. Działania DUON ukierunkowane są przede wszystkim na segment przedsiębiorstw, ale oferta obejmuje także produkty dedykowane klientom indywidualnym. Rynek energii elektrycznej Model rynku energii elektrycznej w Polsce jest analogiczny do tego stosowanego w Unii Europejskiej. Za symboliczny początek tworzenia rynku w Polsce uznaje się stworzenie Prawa Energetycznego w kwietniu 1997 roku. To właśnie ono sankcjonowało mapę drogową dla liberalizacji polskiego rynku energii, który w ciągu 12\n13 dziesięciu lat miał przejść drogę od monopolu naturalnego do segmentu w pełni konkurencyjnego. Tak jak w przypadku Unii Europejskiej przedsiębiorstwa energetyczne najpierw zobowiązane były do tego, aby do 2004 roku wydzielić w swoich ramach funkcje związane z obrotem i dystrybucją energii, tak aby klienci powoli przyzwyczajali się do tego, że przedstawicieli jednego z tych segmentów będą wkrótce mogli zmienić. W tym okresie sprzedawcę miały możliwość zmieniać jedynie największe firmy (>10 GWh). Sytuacja miała się zmienić 1 lipca 2007 roku, kiedy to wszyscy mieli uzyskać prawo do zmiany swojego sprzedawcy energii, a grupy energetyczne miały obowiązek wydzielić działalność związaną z dystrybucją i wprowadzić tzw. unbundling (rozdzielenie działalności dystrybucyjnej od działalności w zakresie obrotu). Od 2007 roku polski rynek energii jest teoretycznie uwolniony to znaczy każdy odbiorca może zmienić sprzedawcę energii. Jednocześnie w wyniku decyzji administracyjnych w Polsce wciąż istnieje obowiązek zatwierdzania taryf na energie elektryczną dla gospodarstw domowych, tak więc o pełnej liberalizacji można mówić tylko i wyłącznie w kontekście segmentu odbiorców instytucjonalnych. Do końca 2014 roku sprzedawcę energii zmieniło ponad 410 tysięcy odbiorców w tym 290 tysięcy gospodarstw domowych (grupa taryfowa G) i 120 tysięcy firm (grupy taryfowe A, B i C). W skali całego rynku odsetek klientów, którzy skorzystali z tego prawa jest nadal niewielki (około 2,5%), ale widać wysoką dynamikę wzrostu liczby zmian sprzedawcy względem poprzednich lat (112% względem 2013 r. w segmencie gospodarstw domowych i 32% względem 2013 r. w segmencie przedsiębiorstw). Udział DUON w liczbie zmian sprzedawcy energii elektrycznej w 2014 r. w sektorze gospodarstw domowych wyniósł 2,5%, a w sektorze przedsiębiorstw 7,4%. RYSUNEK 4. LICZBA KLIENTÓW KTÓRZY ZMIENILI SPRZEDAWCĘ ENERGII W POLSCE (NARASTAJĄCO) Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Źródło: Handel hurtowy Podstawowym obszarem działalności handlu hurtowego jest zarządzanie portfelem energii, gazu i praw majątkowych niezbędnych do zabezpieczenia potrzeb odbiorców końcowych spółki. W wyniku transakcji prowadzonych na rynkach polskim, niemieckim i czeskim zabezpieczane są ceny, wolumeny a także kursy walutowe. 13\n14 Czynniki ryzyka 14\n15 Działalność Grupy Kapitałowej DUON, podobnie jak innych spółek, narażona jest na szereg ryzyk, których ziszczenie się może mieć negatywny wpływ na osiągane wyniki oraz perspektywy rozwoju. System zarządzania ryzykiem w Grupie Kapitałowej obejmuje: 1. Działania dyrektorów i kierowników poszczególnych departamentów, odpowiedzialnych za poszczególne obszary. Prowadzą oni na bieżąco monitoring prowadzonych aktywności i odpowiadają za zgłaszanie Zarządowi przypadków, w których należy wdrożyć procedury lub inne środki zabezpieczające wystąpienia zidentyfikowanego ryzyka. 2. Działania Zarządu, który prowadzi i aktualizuje Rejestr ryzyk dla Grupy Kapitałowej oraz raportuje na ten temat do Komitetu Audytu. Zarząd definiuje również obszary do analizy w ramach prowadzonego audytu wewnętrznego. 3. Działania Komitetu Audytu działającego w ramach Rady Nadzorczej spółki Grupa DUON S.A., który cyklicznie dokonuje przeglądu Rejestru ryzyk oraz wniosków z audytu wewnętrznego. Komitet Audytu spotyka się także kilkukrotnie w ciągu roku z niezależnym biegłym rewidentem wybranym do badania sprawozdań finansowych i analizuje wskazane przez niego obszary ryzyka. Poniżej opisane zostały najistotniejsze z ryzyk charakterystyczne dla naszego biznesu. Nasza infrastruktura narażona jest na ryzyko wystąpienia awarii oraz zniszczenia, co może spowodować przerwy w dostawach gazu lub szkody u osób trzecich Operujemy siecią gazociągów oraz stacji LNG, a także kilkoma kotłowniami i siecią ciepłociągów, które mogą podlegać awariom, spowodowanym m.in. ingerencją stron trzecich, stanem technicznym mienia albo działaniem siły wyższej (powodzie, pożary, ataki terrorystyczne itp.). Uszkodzenia mienia oraz inne awarie mogą powodować chwilowe bądź długotrwałe zakłócenia w dostawie gazu do Klientów. Dodatkowo gaz ziemny jest paliwem wybuchowym. W wyniku eksplozji spowodowanej zarówno zdarzeniami losowymi jak i zaniedbaniami ze strony pracowników oraz stron trzecich, może dojść do zniszczenia części majątku dystrybucyjnego oraz zagrożenia życia i zdrowia zarówno pracowników jak i osób postronnych. W celu zapobieżenia wystąpienia tego typu zdarzeń stosujemy odpowiednie procedury bezpieczeństwa. Instalacje wykonywane są z urządzeń najwyższej jakości, dobieranych pod kątem bezpieczeństwa eksploatacji już na etapie projektowania. Prowadzimy całodobowy monitoring parametrów instalacji gazowych oraz regularne oględziny majątku. Zatrudniamy wyspecjalizowane podmioty świadczące usługi pogotowia gazowego w celu podjęcia natychmiastowej akcji na wypadek wystąpienia awarii. Ponadto posiadamy kompleksową ochronę ubezpieczeniową zapewniającą zwrot potencjalnych kosztów w przypadku wystąpienia opisanych wyżej wydarzeń (ubezpieczenie mienia oraz od odpowiedzialności cywilnej). Projekty inwestycyjne i rozwojowe mogą nie zostać zrealizowane, zostać zrealizowane z opóźnieniem lub nie przynieść oczekiwanych rezultatów W ramach segmentu infrastruktury realizujemy inwestycje w stacje regazyfikacji LNG, sieci dystrybucyjne oraz instalacje do produkcji ciepła (kotłownie). Ryzyka występują na wszystkich etapach realizacji inwestycji, tj. analizy przed-inwestycyjnej, wyboru wykonawcy, uzyskania pozwoleń (dokumentacyjno-administracyjne) oraz wykonawstwa. Ryzyka te wiążą się m.in. z możliwością popełnienia błędu podczas analizy możliwości formalnotechnicznych realizacji inwestycji, z niewłaściwym doborem wykonawcy, możliwością wystąpienia opóźnień administracyjnych, bądź nie uzyskania pozwoleń, wzrostem cen materiałów budowlanych, popełnienia błędów wykonawczych i opóźnień wykonawcy oraz z możliwością pogorszenia się sytuacji finansowej klienta, dla którego realizowana jest inwestycja. Ziszczenie się tego ryzyka może spowodować wystąpienie opóźnień na poszczególnych etapach projektu, jak i opóźnienie wykonania całego projektu lub niezrealizowanie inwestycji, co z kolei może wiązać się z utratą części lub całości poniesionych nakładów oraz koniecznością zapłaty kar umownych na rzecz klienta, dla którego realizowana jest inwestycja. Obok inwestycji rzeczowych, realizujemy także inwestycje o charakterze kapitałowym (akwizycje). Tego typu inwestycje wiążą się z długimi okresami przygotowań, które wymagają ponoszenia nakładów finansowych, m.in. na proces badania spółki planowanej do przejęcia oraz na usługi doradców w procesie przygotowywania transakcji. Wiążą się również z ryzykiem niewłaściwej oceny potencjału celu akwizycyjnego (targetu) i błędnej wyceny. Ponadto integracja przejętych podmiotów z dotychczasową działalnością może okazać się kosztowna i 15\n16 czasochłonna. W efekcie istnieje prawdopodobieństwo, że nie wszystkie planowane projekty dojdą do skutku i nie wszystkie przyniosą oczekiwany zwrot. W celu zabezpieczenia Grupy przed tego typu ryzykami, w przypadku każdego projektu doświadczona kadra pracowników oraz doradców przygotowuje analizę przed-inwestycyjną. Podpisywane kontrakty przygotowywane są przez wyspecjalizowanych doradców prawnych i zawierają klauzule zabezpieczające interesy Grupy DUON w przypadku wystąpienia niezawinionych okoliczności. W przypadku inwestycji rzeczowych wykonawcy wybierani są z grona podmiotów wykwalifikowanych i doświadczonych. Ponadto w okresie poprzedzającym uzyskanie stosownych zgód i decyzji administracyjnych ponoszone są jedynie niezbędne na tym etapie wydatki inwestycyjne. Prace wykonawcy nadzorowane są na bieżąco przez upoważnionych pracowników Grupy. Z kolei instalacje LNG budowane są w sposób modułowy i w określonym standardzie, tak aby możliwe było przeniesienie ich do innej lokalizacji w przypadku np. pogorszenia się sytuacji finansowej klienta i rezygnacji z odbioru gazu. Warunki atmosferyczne mają wpływ na naszą działalność: sprzedaż gazu ziemnego, ciepła i energii elektrycznej oraz realizację projektów inwestycyjnych Znaczna część naszych klientów to odbiorcy komunalni, którzy wykorzystują sprzedawane im towary (gaz i ciepło) do celu ogrzewania pomieszczeń. Przychody ze sprzedaży do tej grupy odbiorców są uzależnione od warunków atmosferycznych, zwłaszcza od temperatur powietrza: im niższe temperatury, tym wyższe zapotrzebowanie na energię. Techniczne i kosztowe warunki produkcji energii elektrycznej w polskim systemie elektroenergetycznym są w istotnym stopniu zależne od warunków pogodowych. Dla przykładu, ze względu na farmy wiatrowe podłączone do systemu w okresach silnych wiatrów produkcja energii elektrycznej destabilizuje się, co może wpływać na gwałtowane wahania cen energii na rynku, zwłaszcza na rynku bilansującym. Duże wahania cen występują także w okresach letnich kiedy zapotrzebowanie na prąd gwałtownie rośnie z powodu wysokich temperatur (użycie klimatyzatorów, ograniczenia w pracy niektórych bloków produkcyjnych etc.). Takie nieprzewidywalne zmiany cen mogą negatywnie wpłynąć na osiągane wyniki finansowe w segmencie obrotu. Ponadto realizowane inwestycje w infrastrukturę uzależnione są od warunków pogodowych. Prace budowlane w okresie mrozów i silnych długotrwałych opadów są wstrzymywane, co może powodować przesunięcia harmonogramów projektów i rodzić ryzyko utraty części zysków oraz zapłaty odszkodowań. Zapotrzebowanie na nasze towary i usługi może się wahać Wielkość sprzedaży jest jednym z kluczowych parametrów wpływających na uzyskiwane przez nas wyniki finansowe. Poza warunkami atmosferycznymi na wielkość sprzedaży wpływają też: kondycja finansowa naszych odbiorców instytucjonalnych, plany produkcyjne i strategiczne tych odbiorców, awaryjność instalacji wewnętrznych klientów, atrakcyjność cenowa i dostępność innych nośników energii, sytuacja makroekonomiczna i rynkowa. W przypadku nowych klientów o nieznanym profilu konsumpcji istnieje ryzyko, że zakontraktujemy zbyt małe ilości gazu lub energii elektrycznej i wtedy będziemy zmuszeni by dokupywać produkty na rynku w okresach zwyżek cenowych. W przypadku zakontraktowania za dużych ilości, nadwyżki trzeba sprzedawać na rynku bilansującym po cenach, które mogą być nieatrakcyjne. Zarządzanie tym ryzykiem realizowane jest w oparciu o wewnętrzne procedury, obejmujące m.in. stały monitoring konsumpcji oraz cotygodniowe prognozy sprzedaży. Prezes URE może opóźnić lub nie zatwierdzić taryf na sprzedaż gazu lub ciepła lub zatwierdzić taryfy na poziomie nie pokrywającym kosztów działalności i kosztów kapitału spółek Grupy DUON Sprzedaż gazu oraz ciepła podlega w Polsce w znacznej części procesowi taryfowana. W obszarach podlegających regulacji, każda zmiana cen dla klientów, także ta będąca efektem zmian cen zakupu gazu na rynku, wymaga akceptacji Prezesa URE. Decyzje Prezesa URE charakteryzują się dużą uznaniowością, a sam proces rozpatrywania wniosków taryfowych jest długi i czasochłonny. Taka sytuacja rodzi ryzyko opóźnień zmiany taryfy w stosunku do zmian cen zakupu. Ponadto istnieje ryzyko niezatwierdzenia taryfy przez Prezesa URE na oczekiwanym poziomie, tj. takim który pokrywa uzasadnione koszty działalności spółki albo koszty kapitału. Prezes URE ma bowiem prawo zakwestionować wysokość kosztów przyjmowanych przez przedsiębiorstwa do kalkulacji taryf, odmówić uznania niektórych kosztów za uzasadnione, a także kwestionować wartość aktywów przyjmowaną do ustalenia uzasadnionego zwrotu z kapitału. 16\n17 Zasady kalkulacji taryf są regulowane w postaci odpowiednich ustaw i rozporządzeń. Ich zmiana wiąże się z ryzykiem obniżenia cen i marż uzyskiwanych na działalności podlegającej reżimowi taryfowemu. Ceny rynkowe gazu ziemnego i energii elektrycznej mogą kształtować się w niekorzystny sposób Nieprzewidywane fluktuacje cen na rynku hurtowym gazu i energii elektrycznej generują ryzyko braku możliwości realizacji założonej strategii zakupowej i w konsekwencji straty finansowe. Staramy się zabezpieczać zmiany cen poprzez zawieranie kontraktów terminowych, ale są rynki na których nie jest to możliwe ze względu na brak odpowiednich instrumentów (np. rynek bilansujący). Nie posiadamy własnych mocy wytwórczych energii elektrycznej i LNG, nie posiadamy też własnych źródeł gazu ziemnego (kopalń), a ciepło wytwarzamy wyłącznie w oparciu o gaz ziemny. W przypadku niekorzystnej sytuacji rynkowej będziemy musieli nabywać gaz ziemny (w tym skroplony) oraz energię elektryczną po cenach wyższych niż podmioty mające swoje źródła i moce wytwórcze (w tym moce wytwórcze ciepła oparte o inne paliwa), co osłabi naszą pozycję konkurencyjną. Ryzyko to jest szczególnie istotne w obszarach, w których cena dla klientów jest regulowana ze względu na czasochłonność procesu zatwierdzania taryf (sprzedaż gazu ziemnego sieciowego, sprzedaż gazu LNG oraz sprzedaż ciepła). Ponadto pozyskiwanie klientów w okresach wzrostu cen jest trudniejsze. Dodatkowo w przypadku obrotu na rynkach zagranicznych, na których zaopatrujemy się w gaz skroplony LNG oraz handlujemy gazem sieciowym, występuje ryzyko walutowe, mające wpływ na ceny zakupowe. Wzrost konkurencji może prowadzić do utraty klientów, zahamowania tempa rozwoju Grupy oraz skurczenia się marż Wraz z rozwojem i liberalizacją rynku gazu i energii elektrycznej w Polsce rośnie ryzyko utraty klientów na rzecz konkurencji. Możemy utracić już pozyskanych klientów na rzecz innych podmiotów handlujących gazem i/lub energią elektryczną albo na rzecz innych podmiotów oferujących alternatywne paliwa (węgiel, olej opałowy, LPG) oraz mieć problemy w pozyskiwaniu nowych klientów. W przypadku produktów homogenicznych takich jak prąd i gaz, podstawowym narzędziem w walce o klientów jest cena. Istnieje ryzyko, że podmioty o dobrze ugruntowanej pozycji na rynku i dużych możliwościach kapitałowych oferować będą te produkty po zaniżonych cenach w stosunku do rynkowej wyceny. W przypadku LNG istnieje ryzyko odejścia klienta w kierunku gazu sieciowego w momencie, gdy na danym obszarze powstanie infrastruktura umożliwiająca dostawę gazu sieciowego. W obszarze gazu sieciowego istnieje ryzyko odejścia klienta do alternatywnego dostawcy gazu, ale sama działalność dystrybucji jest mało wrażliwa na rozwój konkurencji (tzw. monopol naturalny). Ryzyko konkurencji monitorowane jest na bieżąco poprzez porównywanie cen innych nośników energii oraz cen innych dostawców gazu. Prowadzimy na bieżąco analizy rynku i ofert konkurencji i dostosowujemy strategię sprzedażową do aktualnej sytuacji rynkowej. Utrzymujemy stały kontakt z klientami poprzez przedstawicieli handlowych w przypadku kluczowych klientów oraz poprzez biura obsługi klienta i terenowe biura obsługi technicznej w przypadku mniejszych klientów. W uzasadnionych przypadkach konstruowane są indywidualne oferty. Możemy nie być w stanie dostarczyć naszym klientom wystarczających ilości gazu Ograniczenia w dostawach gazu sieciowego jak i gazu skroplonego mogą występować zarówno na skutek awarii infrastruktury (np. instalacji skraplania gazu, uszkodzenie gazociągu), jak i utrudnień w pozyskaniu gazu od dostawców (np. ograniczenia importu gazu z Rosji w wyniku konfliktów politycznych, brak pozwoleń na import LNG z Rosji). Ograniczenia w dostawach gazu mogą spowodować utratę części przychodów oraz konieczność zapłaty kar umownych odbiorcom. Dążymy do dywersyfikacji dostaw gazu w celu minimalizowania prawdopodobieństwa wystąpienia tego typu wydarzeń. Ponadto w przypadku LNG tworzone są zapasy gazu w zbiornikach na wypadek wystąpienia tymczasowych ograniczeń w dostawach. Najwięksi odbiorcy zobowiązani są dodatkowo do posiadania możliwości zasilania alternatywnym źródłem energii (back-up). Możemy zostać obciążeni dodatkowymi kosztami z tytułu klauzul take-or-pay w umowach z dostawcami gazu Po stronie odbiorców gazu mogą wystąpić czynniki ograniczające pobór paliwa gazowego, co naraża nas na utratę części przychodów oraz powstanie zobowiązania finansowego wobec dostawcy za zamówione i nieodebrane paliwo gazowe, zgodnie z klauzulami take-or-pay. 17\n18 Ryzyko to przenoszone jest częściowo na klientów poprzez wprowadzanie klauzul take-or-pay w umowach z odbiorcami. Ponadto kluczowi klienci są monitorowani na bieżąco zarówno w aspekcie ich sytuacji finansowej jak i operacyjnej, tak by możliwe było odpowiednio wczesne zareagowanie na obniżenie planowanej przez nich konsumpcji. Ryzyko take-or-pay jest stopniowo ograniczane poprzez zwiększanie udziału zakupu gazu na wolnym rynku, w szczególności na giełdach gazu i energii. Dostawy LNG mogą być opóźnione z powodu zakłóceń w transporcie Gaz skroplony przewożony jest do klientów za pomocą cystern kriogenicznych często na duże odległości. W przypadku awarii cysterny, wystąpienia wypadku drogowego z jej udziałem lub problemów administracyjnych związanych z koniecznością uzyskania odpowiednich zezwoleń, mogą wystąpić opóźnienia w zaopatrywaniu stacji LNG w gaz i w konsekwencji niemożliwość dostarczenia gazu do klientów. W celu ograniczenia tego ryzyka, wszystkie cysterny monitorowane są za pomocą systemu GPS oraz przechodzą okresowe przeglądy kontrolne, a kierowcy biorą udział w specjalistycznych szkoleniach. W Grupie wdrożone są procedury działania w przypadku wystąpienia sytuacji awaryjnych. Ponadto wraz ze wzrostem skali działalności inwestujemy w kolejne środki transportu do przewozu LNG, tak by ich liczba była wystarczająca nawet w przypadku wystąpienia długotrwałej awarii. Możemy nie być w stanie pozyskać finansowania bieżącej działalności (w tym ustanowić wymaganych zabezpieczeń kontraktów) oraz projektów inwestycyjnych W toku działalności możemy być narażeni na ograniczenia w dostępie do finansowania spowodowane niekorzystną sytuacją na rynkach finansowych, sytuacją makroekonomiczną albo pogorszeniem się sytuacji finansowej całej Grupy lub jej spółek zależnych. Działalność w zakresie obrotu gazem i energią wymaga posiadania zdolności ustanawiania zabezpieczeń zawieranych kontraktów zakupowych, głównie w postaci depozytów gotówkowych, przedpłat oraz gwarancji. Takie wymagania stawiają giełdy oraz większość hurtowych uczestników rynku. Dodatkowo, zapotrzebowanie na kapitał obrotowy wynika z różnic pomiędzy terminami rozliczeń z klientami (zwykle co najmniej kilkanaście dni po realizacji dostawy), a terminami zapłaty za zakup towarów (w szczególności bardzo krótkie terminy płatności obowiązują przy zakupach realizowanych na giełdach gazu i energii). Ograniczenia w dostępie do kapitału obrotowego mogą zatem stanowić barierę w rozwoju spółki oraz osiąganiu pożądanych marż. W segmencie infrastruktury poza kapitałem obrotowym, potrzebny jest kapitał na inwestycje rzeczowe budowę stacji LNG i rozwój sieci gazowej. Poza tym w skali całej Grupy rozważane są inwestycje o charakterze kapitałowym, które również mogą wymagać zewnętrznego finansowania. Rynki gazu i energii elektrycznej przechodzą proces liberalizacji, którego efekty są nie do końca przewidywalne Grupa DUON prowadzi działalność na rynku regulowanym i jej rozwój w zakresie sprzedaży gazu i energii elektrycznej na zasadzie TPA, jest w wysokim stopniu zależny od wprowadzenia niezbędnych zmian prawnych i organizacyjnych. Procesy liberalizacyjne zachodzą na tych rynkach powoli, a ich efekt jest nie do końca przewidywalny. Ze względu na niedojrzałość rynku gazu pojawiają się na nim atrakcyjne możliwości transakcyjne o krótkookresowym i niepowtarzalnym charakterze, co wpływa negatywnie na możliwości precyzyjnego planowania wyników finansowych. Z drugiej strony na rynku gazu występują niedoskonałości organizacyjnoprawne, które utrudniają prowadzenie bieżącej działalności np. opóźnienia i błędy w danych przekazywanych przez operatorów, trudności w realizacji procesu zmiany sprzedawcy, zbyt mała płynność na giełdzie gazu. Nie można wykluczyć, że w ramach postępującej liberalizacji wprowadzone zostaną niekorzystne z naszego punktu widzenia regulacje, zwłaszcza że podmioty aktualnie dominujące na rynku to spółki ze znaczącym udziałem Skarbu Państwa w kapitale. Zarząd Grupy DUON na bieżąco śledzi propozycje zmian legislacyjnych oraz bierze udział w publicznych konsultacjach na ich temat. Decyzje organów władzy i nadzoru mogą być dla nas niekorzystne Organy takie jak Ministerstwo Gospodarki, Urząd Regulacji Energetyki, Komisja Europejska, Urząd Ochrony Klienta i Konsumentów i inne podejmują decyzje, które mogą mieć zasadniczy wpływ na naszą działalność. Organy te ustanawiają prawne ramy działalności i egzekwują ich przestrzeganie, a w swoich kompetencjach mają m.in. wydawanie koncesji, zezwoleń oraz nakładanie kar pieniężnych. Nie można wykluczyć, że decyzje tych a także innych decyzyjnych organów, będą dla nas niekorzystne albo wymuszą zmianę sposobu prowadzenia przez nas działalności i że mogą narazić nas na ponoszenie dodatkowych kosztów. Jesteśmy narażeni na ryzyko utraty zdolności naszych klientów do regulowania zobowiązań 18\n19 W momencie podpisywania umowy z dużymi odbiorcami każdorazowo weryfikowana jest ich zdolność do terminowego regulowania zobowiązań. Ponadto od największych odbiorców wymagane jest ustanowienie zabezpieczeń płatności. W wyniku zmieniających się warunków gospodarczych sytuacja finansowa odbiorców może pogorszyć się, co wiąże się z ryzykiem powstania zaległości płatniczych, rzutujących bezpośrednio na sytuację finansową Grupy DUON. Ryzyko to w przypadku sprzedaży gazu i energii elektrycznej jest szczególnie istotne ze względu na konieczność zachowania procedur prawa energetycznego tj. niemożność wstrzymania dostaw gazu/energii niezwłocznie po przekroczonym terminie płatności. Ponadto istnieje zagrożenie nieskuteczności procesu windykacji ze względu na opieszałość sądów i organów egzekucyjnych w Polsce. Dlatego pracownicy spółek Grupy DUON w sposób ciągły monitorują zaległości klientów oraz wierzycieli w regulowaniu płatności, analizując indywidualnie ryzyko kredytowe według stopnia przeterminowania i wielkości zadłużenia oraz na bieżąco prowadzą działania windykacyjne. 19\n20 DUON w 2014 roku 20\n21 Realizacja strategii oraz perspektywy rozwoju W 2014 roku Zarząd konsekwentnie realizował założoną strategię rozwoju Grupy w obu segmentach działalności. Segment infrastruktury Sieci dystrybucyjne W 2014 roku kontynuowany był rozwój sieci gazowej w ramach już obsługiwanych lokalizacji. Najwięcej gazociągów dystrybucyjnych i przyłączy powstało w rejonie Myśliborza i Lubicza. W kolejnych latach kontynuowana będzie rozbudowa sieci w istniejących lokalizacjach, szczególnie atrakcyjne pod względem potencjału rozwoju są miejscowości Maków Mazowiecki, Myślibórz-Lipiany-Chojna oraz Lubicz- Obrowo. Ponadto analizowane są 3 nowe projekty sieciowe do realizacji w latach , których potencjał to około 10 mln m3 gazu. Decyzje o ich realizacji jeszcze nie zapadły. Inwestycje w infrastrukturę gazową zapewniają systematyczny, organiczny wzrost liczby klientów i sprzedaży. Za sprawą wspomnianych inwestycji, a także akcji marketingowych o zasięgu lokalnym wzrosła liczba odbiorców z poziomu na koniec 2013 r. do poziomu na koniec 2014 r. Większość nowych klientów to gospodarstwa domowe, stąd - pomimo wzrostu liczby klientów - sprzedaż gazu sieciowego w 2014 r. była niższa niż w dwóch poprzednich latach ze względu na wysokie temperatury w okresach zimowych (przede wszystkim w I kw r.). LNG Rok 2014 był trudnym okresem w obszarze rozwoju sprzedaży LNG. Z jednej strony w 2013 r. z powodu niewystarczającej podaży LNG na rynku polskim, ograniczone zostały działania mające na celu pozyskanie nowych klientów, co przełożyło się na wstrzymanie budowy nowych instalacji LNG w 2014 r. (za wyjątkiem stacji regazyfikacji w Rogowcu projekt rozpoczęty w 2012 r. przedłużył się ze względu na procedury administracyjne i ma zostać zakończony przed końcem 2015 r.). Na początku 2014 r. uruchomiona została fabryka LNG w Kaliningradzie, ale po pierwszych tygodniach rozruchu produkcja stanęła. Ponowne uruchomienie instalacji nastąpiło dopiero w połowie listopada 2014 r. Dodatkowym utrudnieniem w prowadzeniu polityki zakupowej DUON było ograniczenie produkcji LNG przez kilka tygodni w fabrykach LNG w Kingiseppie i w Odolanowie. Dzięki dostawom LNG z terminalu w Zeebrugge udało się obsłużyć zapotrzebowanie wszystkich klientów w 2014 r. Kierunek ten był jednak mniej opłacalny z punku widzenia kosztów zakupu i transportu niż dostawy do Polski z kierunku rosyjskiego, co wpłynęło na spadek marż na istniejącym portfelu klientów, a także utrudniło prowadzenie działań ukierunkowanych na pozyskiwanie nowych klientów. Wspomniane trudności nie wpłynęły na wielkość sprzedaży LNG w 2014 r. - wolumen wzrósł względem roku poprzedniego za sprawą kontraktów podpisanych w poprzednich latach. Od 2015 r. sytuacja na rynku LNG w Polsce znacznie się zmieni. Już teraz w wyniku wznowienia produkcji w Kaliningradzie podaż LNG utrzymuje się na satysfakcjonującym poziomie dla zabezpieczenia zakupów dla potrzeb bieżącego portfela odbiorców DUON. W drugiej połowie 2015 r. zaplanowane jest uruchomienie kolejnej fabryki LNG w Obwodzie Kaliningradzkim przez Grupę Gazprombanku, a także terminalu LNG w Świnoujściu. Pod koniec 2014 r. Grupa DUON zrealizowała pierwsze dostawy z terminalu w Rotterdamie, który został wyposażony w instalację do tankowania LNG do cystern samochodowych (wcześniej gaz z tego terminalu był w 21\nSPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ DUON W OKRESIE 01.01.2014 30.06.2014 Wysogotowo, 22 sierpnia 2014 r. 1 Podsumowanie Dane skonsolidowane w mln zł I poł. 2014 I poł. 2013 II kw. 2014


Pages (107): « Previous 1 ... 95 96 97 98 99 ... 107 Next »\n2013-05-29, 19:21:52 (This post was last modified: 2013-05-29, 19:24:00 by Lanseruś.)\nNo ale miej na uwadze, że niektórym grupom społecznym nie przystoi np. gwałcenie dzieci (księża,politycy....). I to, że do tego doszło jest winą kościoła, wszystkich szkoleń, ludzi którzy dopuszczają takich księży do pracy z młodzieżą, a nie moją. Ja nie skreślam całej instytucji, wręcz przeciwnie idea kościoła mi się podoba, jestem człowiekiem o otwartym umyśle i nie skreślam nikogo. Chodzi tylko o to, że dla mnie kościół nie jest tak naprawdę mi potrzebny i nie jest dla mojej osoby wiarygodny i wolę pomodlić się w domu , niż iść do kościoła i przekazać sobie znak pokoju z moherem, który jak mnie zobaczy na ulicy zwyzywa. :X\n(2013-05-29, 18:42:47)Misio Całowniczek Wrote: Gdyby tego nie było to ludzie by to olewali. Zupełnie w tym momencie dochodzimy do punktu, w którym przyjęcie sakramentu traci sens, ale cóż. Podobnie jak z bierzmowaniem.\nAle przecież wiara jest w nas, nie? Mam iść do księdza "za wszystkie grzechy serdecznie żałuję... i proszę tu o podpisik"? Przecież i tak nawet jak ten podpis jest to nie ma pewności, że wszystkie warunki zostały spełnione. To trochę jak w urzędzie, a ponoć kościół nim nie jest. Śmieszna sytuacja, z tymi kartkami biegać, zarzeczenia, że jest się wierzącym i praktykującym katolikiem, bla bla bla bla, bla bla bla bla. Na wszystkie jakieś karteczki, podpisiki, do wszystkiego. Czy to ma sens?\nPoszedłem do spowiedzi przed bierzmowaniem. Wymyśliłem sobie na szybko parę grzechów twierdząc, że ostatnio spowiadałem się tydzień temu. Już jak poprosiłem o podpis czułem się jak skończony kretyn a nadal nie spełniłem żadnego warunku sakramentu, bo spowiedź nie była szczera. Podpisik dotarł do księdza i co to zmienia? Najwyżej to młoda para popełni świętokradztwo, na cholerę tą wiarę inwigilować, skoro leży "w sercu"?\nJak ktoś robi coś z przymusu, raczej nigdy nie będzie obiektywny. Kościół ma prowadzić lud Boży do zbawienia, z tego powodu np. kształtuje wiarę ludzi, pokazując co jest dobre, a co nie, co wyrabia poglądy człowieka. Jakoś zupełnie umiejętność myślenia się z tym nie kłóci. Człowiek nie zawsze będzie wiedział najlepiej, dlatego potrzebuje pasterza. Tak jak owce. Jak pasterz ich nie poprowadzić na pastwisko, nie zaprowadzi do wodopoju to kicha. To jedno z zadań kościoła, a że schodzi na manowce, bo nie jest doskonałe i święte, a grzeszne, bo grzeszny jest człowiek. Osobiście nigdy nie słyszałem o wmawianiu ludziom poglądów politycznych, a jeśli chodzi o duchowość to chyba w tej sferze pasterska misja nauczania to zakłada. Jeśli Twój katecheta ocenia wiarę, to jest problem. Moja katechetka np. nie ocenia wiary, a wiedzę nt. religii. Dlatego między innymi osoby w klasie, które nie mają nic wspólnego z kościołem, w którym byli z kilka lat temu, jak bierzmowanie było, mogą mieć 4 i 5.\nA jeśli chodzi o osoby, które chodzą do kościoła, bo muszą, raczej nie będą mówić o kimś dobrze, kto ich przecież do tego przymusza, czyż nie? Jakby ojciec cię do czegoś zmuszał, co byłoby zupełnie dla ciebie bezsensu, potrafiłbyś obiektywnie go ocenić i o nim mówić? Pewnie patrzyłbym ze swojego punktu widzenia, a on już jest różny.\nWiara jest w nas, ale wiara katolicka jest ściśle zespolona ze wspólnotą - ciałem Chrystusa - Kościołem. Jeśli teraz powołam się na jakieś fragmenty, które dla Ciebie są nieistotne, nic się nie zmieni, jednak dla mnie są one czymś ważnym i budującym, w co wierzę, w co wierzą katolicy. Jeśli chodzi warunki czy są spełnione w zewnętrznym wymiarze mogą być, a w wewnętrznym to sprawa twojego sumienia.\nW tym momencie, jak ktoś idzie i jest świadom, że nie wierzy i ma gdzieś wiarę katolicką, to po co w takim razie przystępuje do bierzmowania czy sakramentu małżeństwa? Bo tak wypada? Bo rodzice? Tutaj się ucina.\nNie wiem, wydaje mi się że kwestia karteczek jednak zobowiązuje do czegoś i może większa część osób nie podejdzie do tego właśnie w takie sposób jak napisałeś, a kij ich coś ruszy, albo to też jakiś rodzaj świadectwa swojej wiary. Wiesz. Może to też tak działa w zamian za rozmowę? Gdyby ksiądz w kancelarii walił wprost pytaniami, na które każdy wierzący potrafi udzielić odpowiedzi, a okazuje się, że zainteresowani są zieloni bardzo mało byłoby osób.\nŻeby dyskutować na temat religii trzeba wiedzieć czym ona naprawdę jest.\nA czy chrześcijaństwo to nie jest pomieszanie wielu religii? I posklejaniu tu w jedną całość? prosty przykład - motyw węża - występuję w wielu religiach na całym świecie, nawet za czasów pogańskiej polski ludzie postrzegali węża (ja z resztą na całym obrębie słowackim) jako złego ducha, zło. Nie mamy pewności czy wszystko co jest opisane w piśmie jest prawdą - wielka powódź zalewająca kulę ziemską - otóż nie, przypowieść wzięła się z pewnego miasta które leżało pomiędzy dwoma rzekami, rzeki wylały na pewien obręb, ale dla mieszkańców miasta wyglądało to tak, jak by cały świat został zalany - w rzeczywistości nic takiego nie miało miejsca. Opisuje powstanie ludzi w nierealny sposób. Owszem to przenośnia - czyli nie mówi nam prawdy, może to tylko księga spisana przez zwykłych ludzi (bez żadnego natchnienia Boga) którzy chcieli zmienić coś w życiu, obwinić kogoś za niepowodzenie/ dziękować za powodzenie, a może tylko im się nudziło? Może potrzebowali sensu życia i nie mogli się pogodzić że nie ma żadnego Boga? Jak można wierzyć w coś (pismo święte) - jeśli wiemy że nie mówi nam prawdy, używa przenośni - ucieka od prawdy? Czy nie chce nam pokazać jaka jest rzeczywistość? To jedna z największych zagadek ludzkości.\nTak naprawdę nic nie wiemy na temat Boga, kim jest, skąd się wziął i dlaczego wybrał nas, a może jego po prostu nie ma? Jest to wymysł człowieka?\nNo właśnie, to sprawa sumienia. Te karteczki to dla mnie szczyt głupoty i wątpię, by zawsze były wymagane.\nPewnie nie wszędzie.\nDavy Jones Human:\nNie wiem co to za stwierdzenie, że jeśli jest przenośnia to jest ona nie prawdziwa, czyli nie mówi prawdy jak to napisałeś. Dosłowne rozumowanie opisu stworzenia świata z księgi rodzaju jest płytkie jak kałuża po deszczu przed moim blokiem. Co za tym idzie, zbudowanie na kilkunastu zdaniach opinie, że nie mówi prawdy jest komiczne - dla mnie. Użycie przenośni, co można nazwać lepiej - metafory, metaforyczne przedstawienie "czegoś" ukazuje głębsze znaczenie, którego trzeba się dopatrzyć, ujrzeć, spostrzec. Wiem, nie każdy potrafi, ale wiesz. Jeszcze sporo życia przed nami. Używanie argumentu na podważenie wiary chrześcijańskiej o stworzeniu świata jest poniżej, więc wpierw poczytaj o tym, czym jest stworzenie świata, wg. chrześcijańskiej wiary(nie z punktu widzenia np. ciebie), a potem pisz.\nTo z pewnością trudne nic nie wiedzieć o Bogu, nie?\nCzytaj uważnie, każdy wie że jest to przenośnia - co za tym idzie nie mówi nam prawdy, a może naprawdę nie wie jaka ta prawda jest? Bo została spisana przez ludzi bez żadnego natchnienia? Tak, coś w tym jest.\nChodzi mi właśnie o założenie, że przenośnia, czyli metafora nie mówi prawdy.. O matko! Skąd takie stwierdzenie? Stary topisz się. Nie chodzi już o sam kontekst religijny, ale przenośnia jak może nie mówić prawdy?! Właśnie chodzi o to, że przenośnia, metafora mówi nam ukryte znaczenie. Coś czego nie widać w dosłownym rozumowaniu konkretnych słów. Więc skąd stwierdzenie, że przenośnia nie mówi nam prawdy?\nMoże masz problemy i chciałeś powiedzieć, że opis stworzenia świata jest nieprawdą? A to nie to samo, co napisanie: przenośnia nie mówi prawdy. Brodzisz.\nCzemu mi coś wmawiasz... Ale Was katolików nikt nie przegada, brniecie na przód w ciemność i nieprawdę :x\nNie mówię o wierze, a o tym, że metafora mówi nie prawdę. Nie wmawiam, a odnoszę się do twoich słów: Owszem to przenośnia - czyli nie mówi nam prawdy\nCurrent time: 2019-06-24, 19:31:35 Powered By MyBB, © 2002-2019 MyBB Group.


Założycielka przychodni - opis\nLekarz stomatolog Bogumiła Cichoń - Założycielka i Właścicielka NZOZ Del MED Przychodnia Lekarska\nDziałała na jaworznickim rynku usług stomatologicznych w latach 1988 - 2018. Specjalizowała się w stomatologii estetycznej, protetyce, endodoncji i chirurgii. W pracy stawiała na dokładność i perfekcję wykonania oraz jakość stosowanych materiałów. Od dziecka chciała zostać lekarzem dentystą i dopięła swego. Kochała swoją pracę, podejmowała trudne wyzwania i cieszyła się z zadowolenia swoich pacjentów. Była bardzo obowiązkowa i odpowiedzialna. Do końca martwiła się, na kiedy przełożyć umówione wizyty pacjentów. Przełożyła na zawsze.\nUkończyła Śląski Uniwersytet Medyczny na kierunku lekarsko-dentystycznym w Zabrzu w 1988 r. Swoją indywidualną praktykę stomatologiczną otwarła już w 1991 roku. Od razu nastawiła się na stosowanie w swej praktyce wszelkich nowości płynących z zachodniej granicy. To z jej gabinetu można było już w 1991 roku wyjść z wypełnieniem światłoutwardzalnym. Przecierała również szlaki jeśli chodzi o zastosowanie w indywidualnych praktykach aparatu rtg z radiowizjografią cyfrową oraz lasera. W 2008 roku utworzyła w nowej siedzibie przy ulicy Bogusławskiego 5 Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej DelMED. Chcąc być na bieżąco\nz europejskimi nowościami stomatologicznymi brała udział niemal we wszystkich Środkowoeuropejskich Wystawach Produktów Stomatologicznych, które od 26 lat odbywały się najpierw na targach w Łodzi, a obecnie na Międzynarodowych Targach w Poznaniu. Wystawom tym towarzyszą Zjazdy Zespołów Stomatologicznych, kursy, szkolenia, wykłady i liczne warsztaty, na których można wypróbować nowe technologie i materiały.\nstomatologia odtwórcza – teoria i praktyka,\nstomatologia ogólna w praktyce lekarza dentysty,\ninspektor ochrony radiologicznej typu S,\nnajnowsze trendy w leczeniu protetycznym,\nleczenie protetyczne – planowanie protez szkieletowych,\nzabiegi w stomatologii estetycznej – uzupełnienie pełnoceramiczne.\nImplantoprotetyka - procedury krok po kroku, zaawansowane techniki rekonstrukcyjne, protetyka w protokole implantacji wczesnej i natychmiastowej, CAD/CAM: Teraźniejszość i perspektywa,\nJak skutecznie wybielać zęby. Różne metody wybielania gabinetowego,\nStany zagrożenia życia w gabinecie stomatologicznym,\nPraktyczna diagnostyka radiologiczna,\nChoroby błon śluzowych jamy ustnej,\nBłędy popełniane w trakcie stosowania nowoczesnych materiałów do wypełnień bezpośrednich i uzupełnień protetycznych, z uwzględnieniem zjawiska nadwrażliwości pozabiegowej, przyczyny i sposoby zapobiegania,\nDiagnostyka i leczenie protetyczne dysfunkcji układu ruchowego narządu żucia,\nNajnowsze osiągnięcia implantologii jednofazowej. Ząb w jeden dzień,\nAntybiotykoterapia zakażeń w stomatologii,\n7 grzechów głównych w endodoncji,\nZarządzanie pacjentem ze zwiększoną miejscową lub uogólnioną ruchomością zębów,\nPodział chorób przyzębia,\nEstetyka w odcinku przednim w różnych sytuacjach klinicznych,\nEstetyka twarzy i okolic jamy ustnej w zakresie możliwości działań terapeutycznych lekarza stomatologa i lekarza, czy i jak korzystać z medycyny estetycznej w wybranych schorzeniach dermatologicznych i przeciwdziałać starzeniu,\nZachowanie i odbudowa naturalnych tkanek zęba,\nWłókna szklane, kompozyt, ceramika – planowanie leczenia protetycznego z wykorzystaniem materiałów biokompatybilnych,\nZastosowanie łuku twarzowego i artykulatora w codziennej praktyce klinicznej i laboratoryjnej,\nPeriodontologia praktyczna – algorytmy leczenia,\nObsługa polskiego lasera SMARTm PRO.


Sąsiedztwo roślin. Allelopatia czyli wzajemne oddziaływanie roślin. Ogrodnik-amator. Uprawa ogrodu.\nStrona główna Menu Drzewa\nKrzewy Kwiaty Pnącza\nWystawy ogrodnicze Spis roślin\nOgród warzywny. Fot. Magda Mastykarz, muzeum w Wilanowie.\nNagietki dobrze wpływają na warzywa rosnące w sąsiedztwie.\nAksamitki chronią warzywa przed nicieniami korzeniowymi ale źle wpływają na zioła.\nPomidory są dobrym sąsiedztwem dla agrestu - ich zapach odstrasza szkodniki agrestu.\nSzczypiorek chroni przed chorobami grzybowymi - jabłonie przed parchem a agrest przed mączniakiem.\nCzosnek zapobiega porażaniu owoców przez groźną chorobę powodującą gnicie - szarą pleśń.\nOwoc - jagoda barwy pomarańczowej, ceglastoczerwonej, czerwonomalinowej lub żółtej. Owoce pomidora zawierają duże ilości witaminy A, B, K, B1, B2, B6, C, PP oraz : sód, potas, magnez, wapń. Owoce pomidorów wczesnych z uprawy gruntowej zbiera się stopniowo już od lipca/sierpnia. Owoce odmian późniejszych można zbierać aż do wczesnych przymrozków.\nWięcej informacji o pomidorach...\nJadalną częścią rośliny są liście, w których gromadzi się dużo witamin, a zwłaszcza witaminy A. Zielone zewnętrzne liście zawierają jej więcej niż wewnętrzne żółte. Zbiór wczesnej sałaty przeprowadza się już w maju, średniowczesnych w czerwcu a późnych we wrześniu i październiku.\nWięcej informacji o sałacie...\nDuże, zwykle pełne kwiaty o średnicy 9-15 cm , osadzone pojedyńczo na długich szypułkach. Kolor kwiatów pomarańczowy lub żółty w różnych odcieniach. Pędy roślin wzniesione, silnie rozgałęzione. Liście duże, pierzastodzielne. Cała roślina wydziela charakterystyczny, dośc ostry zapach. Nadaje się do tworzenia grup, na kwietniki, rabaty, obwódki, na balkony i tarasy, do skrzynek i mis ale przede wszystkim na kwiat ciety.\nWięcej informacji o aksamitce wzniesionej...\nPowojniki, zwane też klematisami są bez watpienia uznawane za najefektowiejsze pnącza. Zawdzięczają swą popularność przepięknym kwiatom w niemal wszystkich kolorach. Kwiaty pojawiają się od czerwca do października, zależnie od odmiany. Są też odmiany, które kwitną na przełomie wiosny i lata, powtarzając kwitnienie późnym latem. Istnieje kilka tysięcy odmian powojników ale tych popularnych, chętnie sadzonych w ogrodach jest około 300.\nCzerwiec to pora wczesnego lata. Czas by zacząć cieszyć się swoim ogrodem, ciepłem i feerią kwitnących kwiatów. Ożyło też oczko wodne, rozwkitły balkony i tarasy. Czerwiec jest z reguły miesiącem pogodnym a więc w przypadku bezdeszczowej pogody należy regularnie podlewać ogród.\nWięcej na temat czerwca w ogrodzie ...\nRóżne odmiany róż są mniej lub bardziej podatne na choroby i szkodniki a bardziej odporne na ataki są silne i dobrze odżywione krzewy. Na początek trzeba ustalić co zaatakowało roślinę. Krzewy róż chorują najczęściej na czarną plamistość liści róży, mączniaka prawdziwego, rdzę i szarą pleśń.\nSprawdź jakie choroby mogą zaatakować krzewy różane, jakie są objawy i jak je zwalczać...\nStrona główna Menu Kalendarz ogrodnika Drzewa Krzewy Kwiaty Pnącza Wiosna Lato Jesień Zima Wystawy ogrodnicze Spis roślin Rośliny pokojowe Balkony i tarasy Byliny Cięcie drzew i krzewów Ekologiczy ogród Gleba w ogrodzie Iglaki zawsze piekne Narzędzia ogrodnicze Nawożenie roślin Ogród użytkowy Ozdobne pędy, owoce i liście Prawo i ogród Przygotowanie ogrodu do zimy Rośliny cebulowe i bulwiaste Rośliny okrywowe i zadarniające Rośliny ozdobne do cienia Rozmnażanie roślin Sadzenie roślin Skalniak Style ogrodowe Szkodniki roślin ogrodowych Trawnik Woda w ogrodzie, staw i oczko wodne Wrzosowisko Zabiegi pielęgnacyjne w ogrodzie Zdrowie z ogrodu Żywopłoty, Ogród od a do z - index haseł.\nzaprasza w czerwcu :\nWilanów, taras górny - fot. Magdalena Kulpa\nBył stałym bywalcem dawnych uczt - zapraszano go na wytworne przyjęcia królewskie, ale nie gardził też zwykłymi obiadami na wsi. Ziemniak - nie taki zwykły, jak bywa postrzegany. Poznajcie dyskretny urok ziemniaka i jego cykl życia podczas rodzinnych warsztatów ogrodniczo-kulinarnych w Muzeum Pałacu w Wilanowie.\nTERMINY: 10 czerwca, godz. 13.00-15.00\nMIEJSCE : Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Villa Intrata, ul. S.K. Potockiego 23\nKOSZT: bilet zwykły, 15 zł - bilet ulgowy\n10 czerwca: DZIKI REZERWAT - rodzinny spacer przyrodniczy\nDziki, tajemniczy, nieczęsto odwiedzany - taki jest właśnie Morysin, rezerwat przyrody w mieście! Zapraszamy do Wilanowa na rodzinny spacer pełen niespodzianek i zaskoczeń przyrodniczych.\nTERMINY: 10 czerwca, godz. 10.00-13.00\nMIEJSCE : Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie - park wilanowski - Pompownia\nODBIORCY: : rodziny z dziećmi w wieku 8-12 lat\nPora na wiosenne nasadzenia !\nProdukty wyróżnione :\nNarzędzia do ogrodu:\n>>> ZOBACZ WIĘCEJ CIEKAWYCH ROŚLIN ...


Rzeczy, które powinieneś wiedzieć zanim zaczniesz stosować Ashwagandha - Polish News\nby adminPosted on 15. 02. 2021 02. 03. 2021\nJak stosować Ashwagandha\nJak kupić suplementy Ashwagandha?\nNie ma żadnych poważnych zgłoszonych skutków ubocznych w użyciu ashwagandha raz podjęte w zwykłych dawkach, ale ponieważ dawkowanie różni się i zależy od formy suplementacji, najlepiej jest postępować zgodnie z instrukcjami. Użytkownicy powinni jednak unikać dawek, które mogą powodować niestrawność, biegunkę i nudności. Ponadto, jeśli jesteś na jakichkolwiek przepisanych leków, należy sprawdzić na interakcje przed podjęciem jakichkolwiek suplementów ziołowych. Ashwagandha może zwiększać działanie uspokajające benzodiazepin i niektórych depresantów. Może również wchodzić w interakcje z niektórymi lekami immunosupresyjnymi.\nAshwagandha, które możesz kupić w sklepie internetowym z suplementami diety Nature’s Finest,może obniżać poziom cukru we krwi i ciśnienie krwi, co może być powodem do niepokoju u innych osób. Może również powodować pewne drobne skutki uboczne, takie jak senność i bóle głowy. Ponadto kobiety w ciąży muszą unikać ashwagandhy, ponieważ może ona wpływać na poziom hormonów w organizmie, co może zagrażać ciąży. Wysokie dawki mogą również wpływać na funkcjonowanie tarczycy, ale badania są nadal ograniczone.\nTradycyjnie, ashwagandha może być podjęta w postaci proszku zmieszanego z miodem, imbirem, gorącą wodą lub ciepłym mlekiem, aby zwiększyć trawienie. Ale konsumenci są bardziej prawdopodobne, aby udać się do dowolnego lokalnego sklepu z suplementami zdrowej żywności i można wybrać dowolną sproszkowaną mieszankę lub suplement w postaci kapsułek.\nAshwagandha z wodą\nProszek może być dodawany do płynów takich jak kawa czy smoothie, które zazwyczaj spożywasz. Można również mieszać go z żywnością, taką jak masło orzechowe lub migdałowe. W formie płynnej, możesz dodać kilka kropli do szklanki wody. Suplementacja może jednak sprawić, że czerpanie korzyści z ashwagandhy będzie łatwe i szybkie. W zależności od Twoich preferencji, masz swobodę wyboru formy spożywania ashwagandhy.\nJeśli jesteś kimś, kto chce spróbować ashwagandha, istnieją różne opcje, które można rozważyć na rynku. To przychodzi w mniej obaw, jak to, co część rośliny jest używany do suplementu. Wielu producentów używać liści rośliny dla swoich suplementów, a nie tylko korzeń. Ale, w oparciu o niektóre badania, to najlepiej użyć produktu o wysokiej koncentracji i pełnego spektrum ekstraktu z korzenia ashwagandha.\nCzytanie etykiety produktu jest również istotne dla Ciebie, aby określić ilość ekstraktu zawartego w preparacie. Zazwyczaj kapsułki zawierają wysokie stężenie, więc ludzie mogą czuć się zioło pełne korzyści szybciej z formatu kapsułki.\nPrev Kuwety na buty gumowe to akcesoria samochodowe typu „Must-Have”\nNext Kiedy należy wymienić akumulator samochodowy?


Butterfly, Kipping i Strict Pull Up - Podciąganie crossfitowe i siłowe - technika, błędy i wskazówki - Forum SFD\nsłowa kluczowe: butterfly , kipping , strict , pull , podciąganie , crossfitowe , siłowe , technika , błędy , wskazówki\nNapisał(a) 28 luty 2018 18:19\nJest liderem w tym dziale Szacuny 2417 Napisanych postów 7155 Wiek 30 lat Na forum 10 lat Przeczytanych tematów 922728\nPodciąganie – ang. Pull Ups – wertykalne podciągnięcie tułowia w zwisie, z pełnego wyprostu ramion do momentu aż broda lub klatka piersiowa sięgnie drążka lub znajdzie się nad nim. W CrossFit mamy 3 rodzaje podciągania (Chciałem zauważyć, że nie biorę pod uwagę wchodzenia na linę, gdyż jest to zgoła inny rodzaj ruchu.):\n- Siłowy (ang. Strict),\n- Gimnastyczny (ang. Kipping),\n- Motylkowy/Cykliczny (ang. Butterfly).\nKażdy z nich ma inne zastosowanie, inny cel oraz technikę wykonania.\nPodciąganie siłowe ma za zadanie zwiększyć siłę podciągnięcia pionowego.\nPodciąganie gimnastyczne ma za zadanie zwiększyć sprężystość ciała i reaktywność ciała, które w gimnastyce mają olbrzymie znaczenie.\nPodciąganie cykliczne ma zwiększyć intensywność i przyśpieszyć możliwość wykonania dużej liczby powtórzeń.\nPodciąganie siłowe – wisząc mamy spięty brzuch oraz pośladki, trzymamy się drążka mając tzw gimnastyczny zamek, czyli kciuk zaciska drążek oraz kostki są nad drążkiem. Wisząc spinamy łopatki i aktywujemy najszersze grzbietu oraz mięśnie ramienia tak by podciągnąć się do drążka. W trakcie podciągnięcia nasz brzuch pośladki i nogi nie powinny się rozluźnić, dzięki temu będziemy mogli utrzymać poprawną pozycję kręgosłupa. Gdy podciągniemy się na odpowiednią wysokość opuszczamy się w kontrolowany sposób odwracając kolejność czynności. Gdy puścimy się luźno możemy narazić się na kontuzję barków.\nPodciąganie gimnastyczne (ang. kipping pull ups) - wisząc mamy spięty brzuch oraz pośladki, trzymamy się drążka mając tzw gimnastyczny zamek, czyli kciuk zaciska drążek oraz kostki są nad drążkiem. Nogi są mocno ze sobą ściśnięte. Nogami robimy zamacha do tyłu utrzymując ciągle spięty brzuch, nogi są ciągle ze sobą sciśnięte gdy osiągniemy maksymalną odległość bez ich ugięcia kontrujemy zginaczami biodra oraz brzuchem by rozpędzić nogi i poderwać nas z martwego punktu. Gdy zaczniemy iść tułowiem do góry zaczynamy przyciągać się do drążka, ciągle utrzymujemy napięty brzuch, złączone i wyprostowane nogi. Po osiągnięciu odpowiedniej wysokości odpychamy się od drążka. Gdy osiągniemy pełny wyprost rąk, utrzymujemy ciągle spięty brzuch, ściśnięte nogi. Gdy dojdziemy do końcowego zakresu ruchu przy spiętym brzuchu i wyprostowanych nogach rozpoczynamy kolejny cykl.\nPodciąganie cykliczne (ang. butterfly pull ups) - wisząc mamy spięty brzuch oraz pośladki, trzymamy się drążka mając tzw gimnastyczny zamek, czyli kciuk zaciska drążek oraz kostki są nad drążkiem. Nogi są razem, staramy się minimalnie zgiąć nogi by wykonać tzw. Kopnięcie, które wyrwie nas z martwego punktu, po wyrwaniu się z martwego punktu, zaczynamy przyciągać się do drążka, ale w taki sposób by utrzymać nachylenie tułowia względem drążka, dzięki tej pozycji nie uderzymy podbródkiem w drążek i nie „przejdziemy przez drążek”. W momencie gdy osiągniemy odpowiednią wysokość zaczynamy się opuszczać, robimy to kontrolując opadanie, ale gdy opadamy musimy cofnąć nogi do tyłu, by po opuszczeniu do pełnego wyprostu w ramionach wykonać kolejne kopnięcie aby zacząć kolejne powtórzenie.\nRozluźnienie brzucha – powoduje zmianę pozycji kręgosłupa, co może spowodować kontuzję barku. Poprawą tego błędu będzie praca nad stabilizacją postury w zwisie, gdy używamy obciążenia, warto rozważyć kamizelkę z obciążeniem, która lepiej rozłoży obciążenie.\nNie spięcie łopatek – powoduje przełożenie lwiej części pracy na mięśnie obłe, co może powodować dysfunkcję stabilizacji barku oraz brak angażu mięśni najszerszych. Problem rozwiązuje się poprzez pracę nad techniką.\nRozluźnienie brzucha – rezultatem tego błędu jest utrata części mocy i szybsze zmęczenie. Należy trenować technikę aby poprawić ten błąd.\nUgięcie kolan – jak wyżej tracimy moc i wykonamy mniej podciągnięć.\nOpuszczenie pionowe w dół, a nie odepchnięcie od drążka zamyka powtórzenie i nie pozwala na wykorzystanie siły opadania aby rozpocząć kolejne powtórzenie. Należy pracować nad techniką.\nPrzechodzenie przez drążek – zbyt duża amplituda ruchu, która może być spowodowana brakiem siły aby podciągnąć się wystarczająco wysoko.\nOpuszczanie się kompletnie luźno – brak kontroli nad techniką, Należy pracować nad poprawą technik oraz kontrolą opuszczania np. poprzez negatywne powtórzenia.\nBardzo mocne podciągnięcia kolan do góry w początkowej fazie ruchu – błąd jest rezultatem braku siły w ramionach i plecach aby zacząć podciąganie odpowiednio nisko. Eliminacją tego problemu powinno być zwiększenie siły prze np. kontrolowane opuszczanie się.\nNapisał(a) 28 luty 2018 20:28\nJest liderem w tym dziale Szacuny 4294 Napisanych postów 4082 Wiek 32 lat Na forum 3 lata Przeczytanych tematów 112423\nco do podciągania cyklicznego i gimnastycznego to wskazówka że aby wykonywać ruchy szybciej zwiększamy rozstaw dłoni na drążku. Skraca się wówczas ruch jaki musimy wykonać.\nNapisał(a) 1 marzec 2018 08:37\nJest liderem w tym dziale Szacuny 671 Napisanych postów 3266 Wiek 34 lat Na forum 10 lat Przeczytanych tematów 68065\nJednak należy tez pamiętać, że w przypadku wersji strict rozszerzenie chwytu faktycznie skraca dystans do pokonania, jednak zmienia też bardzo mocno zaangażowanie mięśni grzbietu i czyni to ćwiczenie dużo cięższym do wykonanie.\nDodatkowo przy wszelkich wersjach gimnastycznych (kipping czy butterfly) z uwagi na dynamikę tej techniki, szersze rozstawienie rąk powoduje bardzo niebezpieczne przeciążenia stawu barkowego. Bardzo zmienia się dźwignia i na staw działają bardzo mocne siły "wyrywające". Przy wąskim chwycie siły te działają w większym stopniu w płaszczyźnie góra/dół ale im szerzej tym bardziej dochodzi siła boczna, która dosłownie wyrywa panewkę ze stawu.\nNapisał(a) 1 marzec 2018 08:42\nZgadzam się z przedmówcą, skrócenie ruchu nie zawsze pozwala na zwiększenie efektywność. Najlepiej chwycić tam gdzie jest nam najwygodniej trzymać, zaś szerokie chwyty zostawić dla ćwiczeń stricte siłowych.\nNapisał(a) 6 marzec 2018 08:40\nNajważniejsze w podciąganiu jest to, że dzięki temu ćwiczeniu odciążamy i prostujemy kręgosłup. Dodatkiem są silne, mocne mięśnie pleców, bicepsów i przedramion. Do tego ćwiczymy mięśnie brzucha, pośladków, naramienne. Jednak jest to jedno z trudniejszych ćwiczeń i wiele osób nie potrafi podciągnąć się ani razu. Co z takimi osobami? Czy powinny nie ćwiczyć w ogóle podciągania? Oczywiście nie. Jak krok po kroku nauczyć się podciągać: po pierwsze należy pracować nad prawidłowym zwisem - jest to podstawa podciągania. Na początku w zwisie na drążku ściągamy same łopatki wzmacniając tym plecy i nabywając nawyk ściągania łopatek przy samych pull upach. Po drugie ćwiczymy tak zwane podciągnięcia negatywne.Polega ono na doskakiwaniu nad drążek i powolnym opuszczaniu się. Dzięki temu ćwiczeniu budujemy siłę pleców niezbędną do podciągania się. Trzecim ćwiczeniem jest dociąganie do drążka stojąc. Przypomina to trochę odwrócone pompki na drążku. In drążek niżej, a nogi dalej od niego tym trudniej.\nNapisał(a) 6 marzec 2018 08:43\nCheis Sommer, twórca Gymnastic Bodies zawsze mówił początkiem podciągania.jest wiszenie. Dzięki niemu wzmacniamy tkanki.łączne.\nczęsto padają pytania jeszcze jak często trenować podciąganie się. W mojej ocenie to nie częściej niż co drugi dzień. Dla osób uczących się pull upów wystarczający będzie trening raz lub dwa razy w tygodniu. Chodzi o nabranie siły i techniki a nie zmęczenie i przeciążenia mięśnia :)\nNapisał(a) 6 marzec 2018 08:44\nsamo wiszenie wydaje się być proste. ale tak jak przy planku minuty bardzo się dłużą, tak przy samym zwisie jest podobnie :) Przyjemne uczucie ;)\nNapisał(a) 6 marzec 2018 08:49\nco do samego zwisu na drążku to polecam każdemu kto ma siedzącą pracę. Dzięki niemu zniwelujemy ból kręgosłupa i pleców a tym zestresowanym pozwoli rozluźnić spięte mięśnie.\nNapisał(a) 6 marzec 2018 08:51\nprzy nauce pull upów można dodać jeszcze zwis nad drążkiem ze zgięciem przedramion. Tak jak przy negatywach podskakujemy nad drążek, który trzymamy nadchwytem i wytrzymujemy najdłużej jak potrafimy a następnie powoli opuszczamy się do pełnego wyprostu :)\nNapisał(a) 7 marzec 2018 19:21\nLucyna - przy każdym Twoim poście w prawym górnym rogu są 4 ikonki. Jedna z nich wygląda jak ołówek - służy ona do edytowania postów. Zamiast pisać 4 posty 1 za drugim, warto umieścić wszystko w jednym. Dzięki temu całość będzie bardziej spójna i czytelna\nPodciąganie sztangi w opadzie tułowia nachwytem - technika\nPush Pull Legs trening, proszę o wskazówki\nPush/pull/legs do poprawek - proszę o ocenę i wskazówki


Przesyłki InPost z SendSystem. Prosta i szybka obsługa\nRozliczenie PIT 37 za 2020\nPIT online i e-deklaracje\nTworzenie wydruków listów i paczek\nSprawnie i szybko przygotuj formularze do wysyłki dla:\nlistów zwykłych, ekspresowych i poleconych ekspresowych\nZobacz przykłady wydruków\nSzybko i sprawnie twórz zestawienia. Wystarczy kilka kliknięć, abyś miał gotowe:\nwydruk zestawienia przesyłek nierejestrowanych\nObsługa numerów nadań\nDla listów poleconych oraz paczek InPost w programie można wprowadzić numery nadań otrzymane od operatora. Będą one przydzielane przesyłkom i nadrukowywane na formularzach.\nProgram SendSystem umożliwia szybki wydruk aktualnego Zwrotnego Potwierdzenia Odbioru (ZPO).\nProgram jest przystosowany do obsługi przesyłek przez nadawców mających podpisaną umowę z InPost. Wystarczy wprowadzić dane umowy, a program będzie nadrukowywał je na formularzach pocztowych i kopertach.\nAktualny cennik przesyłek\nSendSystem zawiera pełny cennik oferty InPost z możliwością aktualizacji on-line. Program na bieżąco wylicza cenę przesyłki realizowanej, dzięki czemu zawsze będziesz wiedział, ile zapłacisz. Dodatkowo wprowadzono możliwość wyboru cennika dla klientów, którzy mają niestandardowe warunki cenowe wynegocjowane z operatorem.\nKontrola kodów pocztowych\nChcesz mieć pewność, że adres na który wysyłasz przesyłkę jest obsługiwany przez InPost? Z programem SendSystem to proste, ponieważ posiada on wbudowany zakres kodowy adresatów akceptowalnych przez InPost.\nW każdym momencie możesz sprawdzić, klikając w SendSystem na wybraną przesyłkę, status jej wysłania poprzez serwis śledzenia przesyłek InPost.


Po stokrodź czy po stokroć? - JakSięPisze.pl\nPo stokrodź czy po stokroć?\nJeden komentarz do “Po stokrodź czy po stokroć”?\nCelem dla którego powstała niniejsza publikacja było merytoryczne omówienie zagadnienia poprawnej pisowni, poprzez odpowiedź na pytanie: piszemy po stokrodź czy po stokroć? W serwisie JakSięPisze skupiamy się przede wszystkim na wyjaśnianiu jaka jest po stokrodź definicja, jak również przedstawiamy wyczerpujące informacje co do tego jaka jest dla po stokrodź zasada pisowni. Naszym czytelnikom dajemy również możliwość konsultacji online udzielanej przez naszych redaktorów w sekcji komentarzy, znajdującej się pod każdym opracowaniem. Sprawnie funkcjonująca wyszukiwarka słów oraz narzędzie do sprawdzania pisowni (korekta językowa długiego tekstu) to dodatkowe funkcjonalności pomocne w codziennej pracy z językiem polskim. Dzięki temu w razie jakichkolwiek wątpliwości co do tego jak piszemy po stokrodź albo po prostu szukając po stokrodź słownik nasz serwis to pewny wybór, w którym znalezienie satysfakcjonującej odpowiedzi graniczy z pewnością. Wysoką użyteczność oferujemy również chcącym sprawdzić dłuższy tekst lub mającym wątpliwości wymagające konsultacji ze specjalistą z naszej redakcji.


Niezniszczalny potwór w rękach dziecka - 4up.pl\nŻyrandol czy plafon – czym oświetlić salon?\nProblem alkoholizmu – jak sobie z tym radzić?\nUsuwanie tatuażu - czy to zawsze możliwe?\nNiezniszczalny potwór w rękach dziecka\nProducent Volvo FMX twierdzi, że stworzył najbardziej wytrzymały i odporny na ekstremalne warunki samochód ciężarowy. Aby tego dowieść, kierownicę tej potężnej maszyny przekazano w ręce jednej z najbardziej niszczycielskich sił we wszechświecie - 4-letniego dziecka.\nWpadka Volvo? Bez obaw, małej Sophie Brown nie posadzono na siedzeniu kierowcy. Nikt nie zmusił małej dziewczynki do bezpośredniego prowadzenia tego blisko dwudziestotonowego potwora. Czterolatka otrzymała pilot, który umożliwił jej bezpieczne (dla człowieka, ale nie dla sprzętu) prowadzenie Volvo FMX. Próba wytrzymałości ciężarówki odbyła się na terenie serbskiej żwirowni, wśród materiałów budowlanych i ciężkiego sprzętu, który na co dzień obsługuje ten potężny zakład pracy. Obejrzyj niesamowity film, w którym 4-letnia Sophie Brown prowadzi potężną ciężąrówkę Volvo FMX: https://www.cda.pl/video/52758284.\nW drogę Sophie!\nBy umożliwić Sophie zdalne prowadzenie pojazdu, specjaliści z Volvo wyposażyli kabinę ciężarówki w rozbudowany system sterujący. Żwirownię zamienili tymczasem w precyzyjnie przygotowany i skrajnie niebezpieczny tor przeszkód. Kiedy dano sygnał do startu, losy drogiej maszyny – jak i wszystkiego, co w ogół – znalazły się w rękach dziecka. Ten niezwykły happening zorganizowany został nie tylko w celu przetestowania siły i wytrzymałości Volvo FMX, ale również na potrzebę krótkiego filmu „Look Who's Driving" („Spójrz, kto prowadzi"). Ten niespełna dwu i pół minutowy obrazek sprawił wiele radości internautom na całym świecie. No bo jak tu się nie uśmiechnąć i jednocześnie nie zdumieć, oglądając uradowaną Sophie, która z charakterystycznym dla czterolatka zapałem prowadzi rozpędzone czterokołowe monstrum przez teren upstrzony niebezpieczeństwami. Dziewczynka nie oszczędza samochodu, kierując go wprost na skrzynię zawieszoną na ramieniu potężnego dźwigu, wbijając go w niewielki budynek, a w końcu zrzucając ze zbocza. Co ciekawe, pojazd przewraca się, gdy zjeżdża ze wzgórza, by prędko wylądować z powrotem na czterech kołach. Jeszcze bardziej zdumiewające jest jednak to, że ciężarówka wychodzi z tej ciężkiej próby właściwie nietknięta. Volvo FMX kontra niszczycielski entuzjazm 4-letniego dziecka: 1:0.\nNajbardziej wytrzymały samochód ciężarowy ze stajni Volvo zdolny jest do przewożenia bardzo ciężkich ładunków nawet w najtrudniejszych warunkach. Jak przekonuje producent samochodu, kierowca prowadzący FMX może czuć się w nim bezpiecznie i komfortowo, niezależnie od sytuacji, jaka panuje poza kabiną. Jest to pojazd przystosowany do skrajnie ekstremalnych warunków, na co dowodem jest film „Look Who's Driving". Konstruktorzy tego samochodu podkreślają, że ich zamiarem było stworzenie ciężarówki, która byłaby zdolna sprostać nawet najbardziej ambitnym zadaniom, wykonywanym w apokaliptycznych wręcz warunkach. Ambicją Volvo było skonstruowanie prawdziwej bestii na czterech kółkach, która pozostałaby w jednym kawałku nawet w przypadku znalezienia się w obliczu nieprzewidzianych, niebezpiecznych i niszczycielskich sytuacji.\nProducent Volvo FMX twierdzi, że jego maszyna to najbardziej wytrzymały samochód ciężarowy, jaki kiedykolwiek wyjechał z jego fabryki. Szwedom zależało jednak nie tylko na tym, by siła ich pojazdu przejawiała się w jego czynach, ale również w majestatycznym wyglądzie. Ta ciężarówka miała być jak komiksowy superbohater – efektywna, ale również efektowna. Szczególną uwagę zwraca dolny pas przedni podwozia, który jest zarówno solidny i wytrzymały, jak i dobrze przemyślany. W jego budowie wykorzystano materiały, które wytrzymają niezwykle brutalne traktowanie (na przykład takie, jak na załączonym filmie).\nStalowy zderzak pokryto warstwą propylenu, co zwiększyło jego odporność na kontakt z niemal każdym przedmiotem, w jaki można wjechać z całkiem sporą prędkością. Producent dał również do wyboru dwa rodzaje bardzo wytrzymałych osłon na reflektory bi-ksenonowe, dzięki czemu nie popękają one przy trafieniu kamiennym odpryskiem ze żwirowej szosy, ani nawet czasie stłuczki. Spód pojazdu chroniony jest natomiast przez grubą na 3 mm osłonę dolną. Szwedzi zapewniają, że dzięki tym usprawnieniom, ich wóz jest w stanie spełnić wymagania nawet najbardziej wymagającego użytkownika, stając się cennym partnerem w wykonywaniu naprawdę ciężkich zadań.\nNowe Volvo FMX nie będzie zaskoczeniem dla osób, które doskonale znają tę markę. Producent zapewnia, że wszystkie detale, z których kojarzony jest ten samochód, zostały zachowane. To, co przez ostatnie lata spotykało się z największymi pochwałami, uwydatniono, a elementy, które wymagały poprawy, poprawiono. Pierwszy przykład z brzegu to powiększona belka ochronna oraz narożniki zderzaka, których wytrzymałość została dodatkowo zwiększona. Uwagę zwraca również umieszczony centralnie uchwyt do holowania, który tym razem wykonano z żeliwa, co sprawia, że wytrzymuje on teraz obciążenie nawet do 32 ton. No i nowe reflektory główne, które teraz znajdują się nieco wyżej nad zderzakiem, dzięki czemu w mniejszym stopniu narażone są na uszkodzenia.\n"To żyje!", krzyknął doktor Frankenstein w słynnej scenie powołania do życia swojej mocarnej bestii. Tak samo zachowali się zapewne konstruktorzy Volvo FMX, widząc, jak ich samochód radzi sobie w rękach czterolatki. Choć w tym przypadku efekt nie będzie tak brzemienny w skutkach. Gotowość do udoskonalenia tego, co już wydawało się świetnie funkcjonować i świetny zmysł w łączeniu efektownego designu z efektywnością samej pracy pojazdu, zaowocował być może kolejnym rozdziałem w historii samochodów ciężarowych.\nLeasing konsumencki może zacząć napędzać sprzedaż samochodów w...\n24 listopada 2016 0\nMężczyźni niemal nie mogą wytrzymać bez swoich telefonów


Piesi pielgrzymi z Kujaw podziękowali za peregrynację Obrazu Nawiedzenia w diecezji bydgoskiej | eKAI.pl\nCzęstochowska Piesi pielgrzymi z Kujaw podziękowali za peregrynację Obrazu Nawiedzenia w diecezji bydgoskiej\nPiesi pielgrzymi z Kujaw podziękowali za peregrynację Obrazu Nawiedzenia w diecezji bydgoskiej\n31 lipca 2019 | 22:28 | mir | Jasna Góra Ⓒ Ⓟ\nO tym, że gubiąc prawdę i nie uznając swojej zależności od Boga, współczesny człowiek wchodzi na pobocza życia, zatracając drogę do ostatecznego celu, jakim jest niebo, mówił na Jasnej Górze bp Jan Tyrawa do uczestników 15. Pieszej Pielgrzymki Diecezji Bydgoskiej. Tegoroczna wędrówka była również podziękowaniem za peregrynację kopii Cudownego Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej, która niedawno zakończyła się w diecezji.\nW jedenastu grupach Pieszej Pielgrzymki Bydgoskiej przybyło około 700 pątników.\nNajwcześniej, bo 19 lipca, na trasę wyruszyła grupa złota z Górki Klasztornej. Z resztą pątników połączyła się 24 lipca w Licheniu. W grupie dominowali młodzi, 90 proc. to ludzie w przedziale 20-30 lat. – Oni chyba jednak mają świadomość tego, że to jest ich zdanie, i co więcej, realizują je, bo przecież mogliby sobie posiedzieć przed komputerem w tym czasie, a jednak dwa tygodnie byli w drodze – podkreślił ks. Rafał Ochojski, Misjonarz Świętej Rodziny, przewodnik grupy złotej z najstarszego sanktuarium maryjnego w Polsce w Górce Klasztornej.\nKs. Piotr Wachowski, przewodnik grupy akademicko–młodzieżowej „przeźroczystej” zauważył, że dla wielu młodych ludzi wyruszenie na pielgrzymkę to wielkie wyzwanie, ale siła wspólnoty jest na tyle „przekonująca, życiodajna i siłotwórcza”, że pozwala przezwyciężyć wszelkie słabości i kryzysy. – Więc warto namawiać i robić wszystko, żeby ci młodzi ludzie poszli – przekonuje duszpasterz akademicki. Młodzież w tej grupie w czasie drogi zastanawiała się nad kondycją, problemami i szansami współczesnego Kościoła. Ich hasłem i programem były „Listy do K.”. Podczas konferencji rozważali przekaz kierowany do Kościołów, zawarty w Apokalipsie św. Jana. Szukali słów otuchy, pokrzepienia, ale również napomnienia.\n– Pielgrzymkę mierzy się nie krokami, lecz sercem – podkreślali jej uczestnicy. Dzięki pomocy pielgrzymkowych sióstr i braci, a także czworonożnym przewodnikom, Ramzesowi i Luckowi, na Jasnej Górze modlili się niewidomi Daria i Grzegorz. – Nie uzdrowienie proszę Matkę Boską, nie o uzdrowienie oczu, ale o uzdrowienie ducha, bo tylko poprzez to można żyć dobrze i świadczyć o Panu Bogu i jest pośród nas i działa – zapewniała Daria, która wzrok straciła w wyniku choroby.\nByły też i łzy. Nie smutku ani bólu – “łzy jasnogórskie” to znak niezwykle intensywnych przeżyć ducha.\nTomek, student kulturoznawstwa i filozofii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, z pielgrzymką szedł po raz szósty. – Najważniejszy jest ten moment, kiedy nagle skręcamy z ulicy i pojawia się Jasna Góra i łzy się same cisną do oczu – opowiadał student. „Jasnogórskie łzy” nazwał swego rodzaju cudem. „To jest absolutnie niepowtarzalne, człowiek jest w stanie wyjść z domu, iść jedenaście dni, tylko po to, by spojrzeć na Cudowny Obraz”. Tomek podkreślił też, że pielgrzymka to przede wszystkim pogłębienie relacji z Bogiem, także poprzez to, że „odnajdujemy Go też w każdym z członków grupy, w tej wspaniałej pielgrzymkowej rodzinie, a `cudy` są przy okazji” – zauważył.\n15. Pieszej Pielgrzymce Diecezji Bydgoskiej towarzyszyło hasło „W mocy Bożego Ducha”. – Niech ta pielgrzymka i cały ten kontekst peregrynacji Obrazu Nawiedzenia pozwoli nam mocniejszymi mocą Ducha Świętego wrócić do domu, a przecież ten dom, do którego będziemy wracać za chwilę, to nasza codzienność, to te chwile najbardziej szare i codzienne, które wypełniają nasze życie – mówił bp Tyrawa i dodał, że dopiero w tej szarzyźnie dnia codziennego weryfikuje się moc Ducha Świętego. Życzył pątnikom, by tę moc Ducha Świętego i moc, którą zaczerpnęli z miejsca królowania naszej Matki potrafili wnosić w szarość codziennego dnia.


Płyta osb mrówka – Farba do posadzek betonowych\nZakres zastosowań jest praktycznie nieograniczony. Lista produktów w kategorii płyty osb. Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą! Pożarem nazywamy niekontrolowany w czasie rozkład termiczny materiałów palnych.\nW przeciwieństwie do spalania kontrolowanego ognia w piecu lub w kominku, pożar jest . PSB- Mrówka to samoobsługowy sklep z artykułami budowlanymi, remontowymi i wykończeniowymi.\nPonad 2marketów w całym kraju tworzy najliczniejszą sieć sprzedaży artykułów typu „dom i ogród” w Polsce. W asortymencie znajdziesz wszystko czego potrzebujesz do remontu, wyposażenia, utrzymania domu, . Kup płyta osb na Allegro – Najlepsze oferty na największej platformie handlowej. Urządzaj swój dom z sklepmrowka. Plyta Osb najnowsze ogłoszenia na OLX.\nDom i Ogród Materiały budowlane. Pomysły dla: płyta osb mrówka cena. Niezliczone pomysły na aranżacje wnętrz i design w świetnym stylu – w każdym produkcie i każdym detalu.\nPrzejrzyj najlepsze projekty wnętrz, zobacz jak można się urządzić. OSB – Oriented Strand Bard – to płyta o ukierunkowanych wiórach płaskich. Powstaje ona z młodych drzew sosny zwyczajnej, w zaawansowanym technologicznie procesie produkcyjnym, na nowoczesnej linii ContiRoll w firmie Kronopol, w Żarach.\nPłyta Kronopol OSB eksportowana jest do ponad 40 . Płyty OSB i zamienniki, szalunkowe. Prezentowane ceny są orientacyjnymi cenami brutto. Cena w sklepie może różnić się od prezentowanej ceny. Niniejsza prezentacja towarów nie stanowi oferty w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Dla towarów na zamówienie i towarów, których stan magazynowy wyczerpał się, . Płyta OSB to uniwersalny materiał drewnopochodny wykorzystywany w bardzo szerokim zakresie.\nPłyta stosowane są w środowisku o umiarkowanej wilgotności do wewnątrz i na zewnątrz. Obejrzyj szeroką ofertę produktów w najlepszych cenach! Rodzaj płyty, Rozmiar, Cena brutto. Jest drogo i koniec,chciałem kupić pokrycie dachowe pcv trapez w mrówce jest po 40zł a merkury market po 37zł potrzebowałem arkuszy a zł różnicy to chyba sporo?\nOSB na każdej grubości różnica wynosi od 5zł wzwyż! Nie tylko wylewka, sposoby na ciepłe, nowoczesne i lekkie podłogi. Zobaczcie jak zamontować podłogę z.\nPrevious postTuja szmaragdowa\nNext postPustak łupany montaż


Witamiks - Glukomin 90g Biolit zdrowe jelita\nWitamiks - Glukomin 90g w granulkach\nWitamiks - Glukmin dla zdrowia jelit\n- korzeń łopianu wpływa na utrzymanie prawidłowego poziomu poziom glukozy we krwi i wspomaga procesy trawienne\nWskazanie stosowania substancji czynnych:\n- wspomagająco w utrzymaniu prawidłowego stanu cukru (w cukrzycy)\n- wspomagająco w utrzymaniu prawidłowej kondycji jelit (krwawienie jelita grubego i odbytnicy, przy biegunkach)\n- wspomagająco w utrzymaniu prawidłowej kondycji żołądka\n- wspomagająco w utrzymaniu prawidłowych procesów przemiany materii\n- wspomagająco w utrzymaniu prawidłowej kondycji układu nerwowego, naczyń krwionośnych i krwi (np. przymiażdżycy, anemii)\n- wspomagająco w utrzymaniu prawidłowego stanu dróg żółciowych (przy kamicy żółciowej, kamieniach nerkowych)\n- wspomagająco w zachowaniu prawidłowej kondycji mięśni i stawów (gdy występują bóle)\n- wpływają na utrzymanie prawidłowej mikroflory w organizmie\nProdukt przeznaczony dla dorosłych. Spożywanie produktu jest niewskazane w okresie ciąży i karmienia. Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej i zbilansowanej diety oraz nie zastąpi zdrowego trybu życia. Przechowywać w suchym miejscu, w temperaturze pokojowej, w sposób niedostępny dla małych dzieci; chronić przed dostępem światła. Osoby z nadwrażliwością na składniki nie powinny spożywać produktu.\nekstrakt z korzenia łopianu: 4800 mg / 1600 mg\nkoncentrat soku korzenia buraka: 420 mg / 140 mg\nkoncentrat soku owoców borówki i aronii: 300 mg / 100 mg\nkoncentrat soku owoców żurawiny: 120 mg / 40 mg\nkoncentrat soku owoców rokitnika: 60 mg 20 mg


AI Jane. Łowczynie przyjemności | Playboy.pl\nAI Jane. Łowczynie przyjemności\nplayboy 02/2018 lutowy playboy\nWyobraź sobie partnerkę, której nigdy nie boli głowa i zawsze jest chętna do zabawy. Która nieustannie tęskni i szepcze do ucha miłe słówka. A w trakcie nudnego zebrania wyśle Ci seksowną wiadomość.\nIdealny sobotni wieczór. Przygaszone światło, argentyński malbec, delikatna muzyka sącząca się z głośników. I ona. Brązowe oczy, długie blond włosy. Rozmowa płynie wartko, choć jej tematem są wszystkie brakmi strzelone przez Lewandowskiego. Twoja partnerka nie ma pojęcia o czym mówisz, ale bardzo ją to interesuje. Nagle orientujesz się, że od dłuższego czasu gładzisz udo dziewczyny, a jej oddech zaczyna przyspieszać. I nawet przez myśl ci nie przejdzie, że ta kobieta jest tak idealna, bo sam ją zaprojektowałeś.\nWyposażone w sztuczną inteligencję roboty do złudzenia przypominające prawdziwe kobiety powstają już na specjalne zamówienie. Mogą być mniejsze, większe, mniej lub bardziej krągłe. Stworzone na obraz i podobieństwo gwiazd kina, sąsiadki, a nawet żony, która wyjechała na miesięczną delegacje. Stopień dopracowania szczegółów obejmuje kolor oczu, skóry i włosów, fryzurę. Także tą między nogami. Wielkość i kolor sutków. A nawet kształt uszów, bo można wybrać elfie. (W końcu nie trzeba się wstydzić, że jest się fanem „Władcy pierścieni”.)\nNie są to jeszcze jednak androidy, które widzieliśmy w kinie. Daleko im do maszyn obecnych w „Ex_machina” (2015 reż. Alex Garland), nie mówiąc już o Pris „prostym modelu rozrywkowym” znanym z pierwszego „Blade Runnera” (1982 r. reż. Ridley Scott) czy sex robotach z serialu Westworld (2016 r.). To silikonowe lalki, podgrzewające się i zaciskające w strategicznych miejscach. Dostępne modele są jednak coraz bardziej zróżnicowane.\nSamantha, robot stworzony przez Katalończyka Sergiego Santosa, którego firma mieści się w Barcelonie nie otwiera ust, ale mówi. Wyposażono ją w samouczącą się sztuczną inteligencję, której można wybrać barwę i brzmienie głosu. Cała pamięć i syntetyzator mowy mieszczą się w głowie silikonowej dziewczyny, działa ona wyłącznie w trybie offline, nie ma więc obaw, że zapis waszych łóżkowych igraszek znajdzie się w internecie.\nCały tekst znajdziecie w lutowym numerze PLAYBOYA, który trafi do kiosków 12 stycznia 2018 roku.