3/21 Irizpena, Industria Garatzeko eta Nazioartekotzeko 2021-2024 Planari buruzkoa\nIrizpena 3/21 Copyright © 2021\n2021eko maiatzaren 17an, Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen, Iraunkortasun eta Ingurumen Sailaren idazki bat sartu zen Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordean, 2021-2024 aldirako Industria Garapen eta Nazioartekotze Planari buruzko txostena eskatzeko, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordearen maiatzaren 17ko 8/2012 Legearen 3.1.d) artikuluan ezarritakoaren arabera.\nPlanaren xedea da ekonomiaren suspertzea bizkortzea, izaera industrial nabarmenarekin, kalitatezko enplegua sortuz, eraldaketa digitalak, energetiko-klimatikoa eta demografiko-soziala bere gain hartuz produkzio-egituraren lehiakortasuna indartzeko aukera gisa, eta ingurumen-irizpideak politika sektorial guztietan txertatzea, ez baldintzatzaile gisa, baizik eta balioa sortzeko lehiarako eta aukerarako faktore gisa. Misio hori egoeraren araberako egoerari ez ezik, industria-garapenarekiko eta enpresen nazioartekotzearekiko egiturazko konpromisoari ere erreparatzen dio. Kontua da krisialdiaren aurreko enplegu- eta ongizate-mailak berreskuratze hutsetik harago joatea. Helburua da egungo eta etorkizuneko ingurunearen aldaketei aurre egingo dien eta epe ertain eta luzean iraunkorra izango den asmo handiko eredu bat definitzea eta abiaraztea.\nMaiatzaren 17an, Planaren Proiektua helarazi zitzaien Kontseiluaren Osoko Bilkurako kide guztiei, beren proposamenak eta iritziak bidal zitzaten, eta horien guztien berri eman zitzaion zegokion Lan Batzordeari, Ekonomiaren Garapenerako Batzordeari, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordearen Funtzionamendu Erregelamenduan ezarritakoaren arabera. Ekonomiaren Garapenerako Batzordea 2021eko ekainaren 17an bildu zen lan-bilkuran, irizpen-aurreproiektuaren proposamen bat eztabaidatzeko, eta irizpen-proiektua egitea erabaki zuen. Euskal Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordearen 2021eko ekainaren 28ko Osoko Bilkuran aurkeztu zen, eta aho batez onartu zen.\n2021-2024 aldirako Industria Garatzeko eta Nazioartekotzeko Planaren Proiektuak honako 7 atal eta 2 eranskin hauek ditu:\n1. Sarrera eta testuingurua\n1.1. 2017-2021 Industria planaren eta 2017-2021 aldiko enpresak nazioartekotzeko planaren balantzea.\n1.2. Testuinguru globala eta Euskadiko indarrak.\n1.3. Jaurlaritzaren programa eta estrategietarako ekarpena.\n1.4. Planaren kontraste-prozesua\n2. Misioa, ikuspegia, helburu estrategikoak eta denbora irismena\n3. Lehiakortasuna berritzeari ekiteko printzipioak\n4. Lehiakortasuna berritzeko ardatzak eta palankak\n4.1. 1. Ardatza. Zailtasunak dituzten eta egoera ahulean dauden enpresei laguntzea\n4.1.1. Egoeraren araberako zailtasunak dituzten enpresei laguntzea\n4.1.2. Berrindustrializazio-beharrak dituzten eremuak bultzatzea\n4.2. 2. Ardatza. Lehiakortasuna eraldatzea eta berritzea\n4.2.1. Trantsizio energetiko-klimatikoa eraldaketarako eta industria-aukera berrietarako palanka\n4.2.2. Trantsizio digitala eraldaketarako eta industria-aukera berrietarako palanka\n4.2.3. Trantsizio demografiko-soziala, eraldaketarako palanka eta industria-aukera berrien ardatz\n4.3. 3. Ardatza. Lehiakortasun palankak\n4.3.1. Enpresak dibertsifikatzeko, sendotzeko eta hazteko laguntza\n4.3.2. Lankidetza sustatzea\n4.3.3. Nazioarteko posizionamendua\n4.3.4. Pertsonen lanbide-gaitasunak indartzea eta egokitzea.\n4.3.5. Teknologia eta berrikuntza sustatzea\n4.3.6. Ekintzailetza berritzailea sustatzea\n4.3.7. Azpiegiturak garatzea\n5. Planaren gobernantza\n5.1. Kudeaketa eta koordinazioa\n5.2. Eusko Jaurlaritzako beste arlo batzuekiko koordinazioa\n5.3. Erakunde arteko koordinazioa\n5.4. Eragile ekonomiko eta sozialen parte-hartzea\n7. Jarraipen-, ebaluazio- eta ikaskuntza-sistema\n8. 1 Eranskina: Enpresak nazioartekotzea\n8.1. Euskadiko enpresen nazioartekotzearen erronka nagusiak\n8.2. 2021-2024 Enpresak nazioartekotzea\n8.2.1. Aurreko planarekiko balio-proposamena\n8.3. Ardatz estrategikoak eta eremuak\n8.3.1. 1. Ardatza: Enpresak nazioartekotzen laguntzeko tresnak\n8.3.2. 2. Ardatza: Nazioarteko jardueraren digitalizazioa\n8.3.3. 3. Ardatza: Kanpo-sarea eta nazioarteko posizionamendua\n8.3.4. 4. Ardatza: Talentua sortzea eta sartzea\n8.3.5. 5. Ardatza: Nazioartekotzea bultzatzeko zerbitzuak koordinatzea\n8.3.6. 6. Ardatza: Enpresak nazioartekotzeko politika publikoen koherentzia\n9. 2. Eranskina: 2021erako enpresentzako laguntzen eta zerbitzuen katalogoa, Industria Garatzeko eta Nazioartekotzeko Planaren zerbitzura.\nAztertzen ari garen 2021-2024 aldirako Industria Garatzeko eta Nazioartekotzeko lau urteko Plana egitea bat etorri da testuinguru sozioekonomiko eta sanitario berri batekin, COVID-19aren egungo pandemiak sortu duenak, eta ondorio suntsitzaileak izan ditu Euskadirentzat eta planeta osoarentzat, bai giza mailan, bai maila sozialean eta ekonomikoan. Plana, beraz, krisi global sakoneko egoera batean sortu da, non 2020ko lehen seihilekoan hartutako euste-neurri zorrotzek eta COVID-19aren ondorengo oldarraldiek jarduera ekonomiko eta sozialari eragindako haustura larriek inpaktu ekonomiko eta sozial larria eragin baitute gaur egun arte.\nDatu hauek erabili Euskadin 2020ko pandemiak ekonomian eta enpleguan uzten dizkigun ondorioetako batzuk argitzeko Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordearen 2020ko Memoria Sozioekonomikotik ateratako datuak\n2014tik hautemandako BPGaren urteko hazkunde iraunkorraren joera eten egin da, eta 2020. urte osorako BPGaren % 9,5eko uzkurtzea erregistratu da, Espainiarako aurreikusitakoa baino txikiagoa (-% 11), baina EB osokoa baino handiagoa (-% 6,2). Enpresa-ehunari dagokionez, Gizarte Segurantzan inskribatutako enpresei buruzko datuek agerian uzten dute 2020an gertatutako enpresa-sarearen suntsiketa: 1.371 enpresa galdu dira 2020ko otsailetik abendura bitartean. Urte osoan, langile autonomoen beherakada % 0,8koa izan da. Industriaren uzkurdura, urte arteko terminoetan, % 3,6koa da 2020ko lehen hiruhilekoan, % 26,7koa bigarrenean, % 9,5ekoa hirugarrenean eta % 7,2koa laugarrenean. Urtetik urterako balantzeak % 11,8ko murrizketa erakusten du 2019 eta 2020 artean. Eustaten Industria Ekoizpenaren Indizearen aldakuntza metatua, 2019ko abenduarekin alderatuta, -% 13,3koa da, eta beherakada handiagoak izan dira hainbat sektoretan, hala nola metalurgian (-% 20,1) eta garraio-materialean (-% 15,2).\nLan-merkatuan, okupazioak % 2 egin du behera 2019ko abendutik 2020ko abendura (-19.400 enplegu); hala ere, kopuruak ABEEEaren erabilera masiboak baldintzatzen ditu. Enpleguaren beherakada zerbitzuen sektorean gertatu da batez ere, eta industria 3.300 lanpostutik behera geratu da 2020an, hau da, -% 1,6ko tasa.\nEgoera sozioekonomiko horren aurrean, produkzio-ehunari, enpleguari eta familia eta kolektibo ahulenei eusteko hartutako lehen batez bestekoen ondoren, beharrezkoa da, pandemiaren unerik gorenak gainditu ondoren, neurri erabakigarriak hartzea epe laburrean ekoizpenaren eta COVID enpleguaren maila berreskuratzeko eta krisiaren aurreko inbertsioaren eta hazkundearen bidera itzultzeko. Halaber, nahitaezkoa da maila globalean inposatzen diren eta Europar Batasunaren hazkunde-estrategiaren gailurrean pandemia baino lehenagotik kokatzen diren egitura-eraldaketako eta digitalizazioko prozesuei ekitea. Europako Itun Berdearen helburua da 2050ean neutraltasun klimatikoa lortzea eta EBko ekonomia erabat jasangarri bihurtzea, Europak ekonomia garbia eta zirkularra izan dezan, emisio hutsekin, bere habitat naturala babestuz pertsonen eta enpresen ongizatea hobetzeko, eta planetako ekintza klimatikoaren lidergoa har dezan. Estrategia horren hedapen sektoriala inplementatzeko, OMEk pandemia-egoera deklaratu aurretik, Europako Batzordeak EBren industria-estrategia bat onartu zuen eraldaketa berde eta digitalaren erronkari ekiteko, mundu mailako lehiakortasuna indartzeko eta autonomia estrategikoa hobetzeko. Aurtengo maiatzean eguneratu berri da, COVID-19 krisitik ateratako irakaskuntzen argitan. Europar Batasunak proportzio historikoen finantza-pakete bat prestatu du bere estatu kideen susperraldia laguntzeko. Pakete horrek Next Generation EB funtsen potentziala batzen du, COVID-19aren ondorengo susperraldia eta datozen urteetarako ibilbide-orriaren eraldaketa berde eta digitala babesteko 2021-2027 urte anitzeko finantza-esparruaren bidez, eta, bereziki, Berreskuratze eta Erresilientzia Mekanismoa, estatu kideen erresilientzia eta doitzeko gaitasuna hobetzeko, EBko ekonomien hazkunde-potentziala berrezartzen lagunduz, krisiaren ondorio sozial eta ekonomikoak arinduz eta trantsizio klimatiko-ekologiko eta digitalak babestuz. Esparru horretan, erreforma- eta inbertsio-prozesu bati ekin zaio, COVID-19ak irekitako zauriei aurre egiteko eta, aldi berean, ekonomia eta enplegua iraunkorragoak eta erresilienteagoak izan daitezen eta etorkizuneko agertokietarako sendotasunez prestatuta egon daitezen. Suspertzeko eta paradigma-aldaketarako erronka izugarria da, eta gure inguruko ekonomia guztiak daude erronka horretan murgilduta, Euskadi ezin da atzean geratu.\nIldo horretan, Industria Garatzeko eta Nazioartekotzeko 2021-2024 Planak datozen urteetako garapen industrialari ekiteko hartzen duen planteamendu estrategikoa, laburbilduta: COVID-19ari ahalik eta industria- eta enplegu-ehunik handienarekin eustea, industria-ehuna suspertzea eta eraldatzea, azkar eta krisitik indartuta ateratzeko, eta, azkenik, industria berritzea eta eraldatzea, krisiaren aurretik identifikatzen ziren trantsizio hirukoitzek eskaintzen dituzten aukerak aprobetxatzeko; izan ere, COVID-19ak eta suspertze-dinamikak bizkortu egin dute, energetiko-klimatikoa, teknologiko-digitala eta demografiko-soziala, eta uste dugu egungo eta etorkizuneko industria-beharrei erantzuten diela.\nPlanaren edukiari dagokionez, Kontseilu honek ontzat jotzen du, ondoren egiten diren gogoeta orokor eta espezifikoei kalterik egin gabe.\n1.- 2017-2020 Industria- eta Nazioartekotze-Planen balantzea\nSarreran eta testuinguruan kokatzeko zatian, Planak 2017-2021 aldiko Industria- eta Nazioartekotze-Planen balantze laburra egiten du. Gai horrek hainbat gogoeta eragiten dizkigu.\nLehenik eta behin, testuan jasotako eta, horren arabera, euskal industriaren COVID-19aren aurreko diagnostiko bat egitea ahalbidetzen duen balantzea kualitatiboa baino ez da, eta 2017-2020 aldirako Industria Planaren helburu estrategikoak betetzeari buruzko baieztapenekin batera ez da erreferentzia zehatzik egiten Planaren datu edo jarraipen-adierazleekin, horiek egiaztatzeko eta babesteko.\n2017-2021eko Industrializazio- eta Nazioartekotze-Planen ebaluazioaren emaitzak kuantitatiboki eta kualitatiboki aurkeztea oso beharrezkoa da Plan berria egiteko abiapuntu gisa, helburu bakoitza zein neurritan lortu den azalduz eta abian jarritako neurrien eraginkortasun handiagoa edo txikiagoa aipatuz. Hala ere, ez da ezagutzen aztertzen ari garen aurreko Planaren txosten publikorik.\nKomeniko litzateke, beraz, Planaren atariko atalak zabaltzea eta 2017-2021 aldiko Industrializazio- eta Nazioartekotze-planen ebaluazio osoagoa sartzea Planean, bai eta azken planaren emaitzei buruz egiten diren baieztapenak jasotzea ere dagozkion ebidentziekin eta adierazle-koadroekin.\n2 – Indarrak, erronkak eta ahuleziak\nBestalde, gure ustez, testuan jasotzen den balantzea baikorregia da, eta gure industriaren lorpenei eta indarrei soilik erreparatzen die, ahuleziak eta mehatxuak aipatu gabe.\nAtal honetan, lehiakortasun-adierazleen taula bat jasotzen da. Bertan, Euskadi Europako gainerako eskualdeekin, eskualde konparagarrien talde batekin eta autonomia-erkidegoekin alderatzen da, eta horrek indar eta ahulguneen ekarpen interesgarria egiten du, baina soilik grafikoa, ez baita horren ondoren ateratzen diren datuen azterketarik egiten. Indar nagusiak zerrendatu dira, Euskadi eskualde konparatuen azpitik duten adierazleak aipatu gabe.\nGure ustez, praktikoagoa da euskal industria-ehunean hain positiboak ez diren elementuak jasotzen eta aintzat hartzen dituen ikuspegia, elementu horietatik jarduera-ildoak edo zuzenketak atera behar baitira jada jarraitutako jarduera-ildoetara. Alde horretatik, Euskadik oraindik landu beharreko alderdi asko ditu bere nazioarteko lehiakortasuna hobetzeko, bai lan-kontuekin, bai energia-kontuekin, bai administrazio-sinplifikazioarekin lotutakoekin.\nAhuleziei dagokienez, Planak 2017-2021 Industria Planetik jasotzen duen balantzean honako paragrafo hau baino ezin da identifikatu: “Plan honetan jorratuko diren erronketako batzuk nabarmentzen ditu, Euskadirentzat funtsezkoak diren sektoreetan trantsizio teknologikoa eta digitala egin behar dela adierazten dutenak, enpresa handien eta txikien arteko aldea, parke teknologikoen handitzea edo emakumeak industriaren munduan gehiago sartzea saihestuz, besteak beste“.\nGure ustez, Plan honek eta Eusko Jaurlaritzak erronka gehigarriak dituzte, eta horiek kontuan hartu, aurre egin eta konpondu behar dituzte gure industria garatzeko, industria hori Euskadiren garapen ekonomiko eta sozialaren zutabe izaten jarraitu ahal izateko eta abian diren trantsizioei erantzuteko.\nLehenengoa demografiarekin lotuta dago. 2030erako Enpleguaren Euskal Estrategiak, orain dela gutxi onartu denak, inauguratu berri dugun hamarkada berrirako 600.000 lanpostu betetzeko beharra identifikatzen du, eta Industria Garatzeko eta Nazioartekotzeko Planak horretan eragin nahi du. Horietatik 100.000 egungo hazkunde ekonomikoaren aurreikuspenei erantzuteko sortuko diren enplegu berrien ondorio izango dira, eta 500.000, berriz, Euskadin hurrengo urteetan lan-merkatuan gertatuko den belaunaldi-ordezkapenari erantzuteko izango dira.\nHori horrela izanik, epe bererako aurreikusitako proiekzio demografikoen arabera, euskal lan-merkatuan pertsona-defizit handia gertatuko da eskari hori betetzeko, lan egiteko adinean dagoen biztanleria nabarmen murriztuko baita. Gertaera hori funtsezko gaia da, eta konpondu egin beharko da Euskadiren garapen ekonomiko eta industriala etorkizunean finkatzeko.\nBigarrenak enpresa-tamainarekin du zerikusia, gero eta frogatuago baitago produktibitatea, berrikuntza, finantzaketa eta krisiekiko biziraupena errazten dituela. Hala ere, euskal industriaren oztopoa izaten jarraitzen du, eta, beraz, uste dugu gainditu beharreko ahultasun argi eta espezifiko gisa identifikatu beharko litzatekeela; izan ere, gaur egun, industriaren batez besteko tamaina ez da nahikoa.\nEnpresa-tamaina handitzea, beraz, Planean jaso beharreko palanka esplizitu eta bereizi bat izan beharko litzatekeela uste dugu, eta ez soilik erreferentzia partzial bat industria-lehiakortasunaren palankaren barruan, “Enpresen dibertsifikazioari, sendotzeari eta hazkundeari laguntzeari” dagokionez, Planak aipatzen duen bezala.\nBeharrezkoa iruditzen zaigu erronka horien gainean jardutea, baita datozen urteetan industria-garapenerako gaitasunak finkatzeko eta etorkizuneko proiektu estrategikoetan inbertitzeko aukerak aprobetxatzeko ere; horregatik, Plana alderdi horietan sakontzea proposatzen dugu.\nIldo horretan, eta zehazkiago, honako hau proposatzen dugu:\nErronka demografikoari erantzuna ematea, printzipio inspiratzailea eta pertsonei buruzko lehiakortasun-palanka zabal eta sakon hedatuz. Horretarako, beharrezkoa da Planak industriak datozen urteetan beharko dituen pertsonen gaitasunei dagokienez dituen beharrak jasotzeaz gain, behar izango dituen pertsonen kopuruari dagokionez ere jasotzea.\nEnpresa-dimentsioari buruzko lehiakortasun-palanka berri bat eratzea, estrategia argi eta asmo handia jaso eta definituko duena, datozen urteetan Euskadin batez besteko enpresa- eta industria-tamaina handitzea sustatzeko egin beharreko jarduera zehatz eta esplizituekin.\n3 – Planaren kontribuzioa kalitatezko enplegua sortzeko\nEgokia iruditzen zaigu gogoeta orokorren atal honetan nabarmentzea plan honek enpleguari eusteko eta enplegua sortzeko duen konpromisoa. Atariko zatian jasota dago Planaren helburua ekonomia suspertzea dela, izaera industrial nabarmenarekin, kalitatezko enplegua sortuz. Gainera, Plana sinergikoa da 2030 Enpleguaren Euskal Estrategiarekin. Estrategia horren hari nagusiak dira kalitatezko enplegu inklusiboa lortzea eta lehiakortasunari laguntzen dion enplegua lortzea.\nPlanak sortutako kalitatezko enpleguak presentzia handiagoa izan beharko luke jarraipenean, ebaluazioan eta ikaskuntzan, aginte-taulan enpleguaren arloko adierazleen bidez, eta, horrela, Planak enpleguan duen eragina behar bezala baloratu ahal izango litzateke.\n4.- Lehiakortasuna berritzeko ardatzak eta palankak\nLehiakortasuna berritzeko ardatzei eta palankari buruzko atalari dagokionez, egokitzat jotzen dugu adieraztea lehiakortasun-palankak eta bertan jasotako neurriak eta ekintzak lehenesteko ahalegina egin beharko litzatekeela. Aztertutako testuan 12 palanka eta 150 ekintza jasotzen dira, hainbat eragilek egin beharrekoak. Horrek ez du beti ahalbidetzen Planarekin egin nahi diren benetako apustuak ikustea eta bereiztea.\nPalanka eta neurri garrantzitsu eta berrienak lehenetsiz eta multzokatuz gero, Plan berriaren fokua hobeto bistaratuko litzateke, eta horien guztien zerrenda osoa balizko eranskin baterako utziko litzateke.\nGainera, Planaren kudeaketaren eta garapenaren beraren onerako, gomendagarria litzateke jarduera garrantzitsu horiekin batera diru-zuzkidura (Planaren aurrekontuari buruzko informazio gutxi aipatzen dugu) edo inplikatutako giza baliabideak, neurrien ardura duen agintaritza eta ekintzen arteko beharrezko koordinazioa egotea.\n5.- Neutraltasun teknologikoa trantsizio energetikoan eta klimatikoan\nTrantsizio energetiko-klimatikoari dagokionez, aukera industrial berriak eraldatzeko palanka gisa, funtsezkoa iruditzen zaigu trantsizio energetikoaren eta klimatikoaren planteamendua industriaren ikuspegitik egiten bada, neutraltasun teknologikoari erreferentzia egitea, trantsizio horren funtsezko puntuetako bat den aldetik. Funtsezkoena deskarbonizazioaren, emisioak murriztearen eta neutraltasun klimatikoaren helburua da, eta helburu horiek lortzen laguntzen duen teknologiak sustatzeko edo bultzatzeko aukera izan behar du.\n6.- Eragile ekonomiko eta sozialen parte-hartzea\nEragile ekonomiko eta sozialek Plan hau egiten izan duten parte-hartzeari buruz, adierazi nahi dugu gure balorazio positiboa egin dugula eragile ekonomiko eta sozialek Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Saileko ordezkariekin egin dituzten bilerei buruz, orain inoiz baino beharrezkoagoa den hitzarmen sozialaren esparruan.\nHala ere, Planak ez du aurreikusten parte-hartze horrek gobernantzan jarraitzea. Gobernantzari buruzko Planaren kapituluak, “Eragile ekonomiko eta sozialen parte-hartzea” izeneko atal bat barne hartzen badu ere, jasotzen duen zerrenda eta tipologiak ez du aukerarik ematen agente horiek planaren gobernantzan eta jarraipenean inolako zereginik izan dezaten.\nKomenigarria litzateke gobernantzara eta Planaren jarraipenera zabaltzea Plana egiteko fasean izandako esperientzia, eragile ekonomiko eta sozialek Elkarrizketa Sozialeko Mahaiaren eta eragindako gainerako eragileen bidez parte hartuta.\n7.- Planaren hedapena\nGure ustez, funtsezkoa da Planari eta bertan aipatzen diren programei ahalik eta zabalkunde handiena ematea; izan ere, Planak berak aitortzen duenez, “Nahiz eta oraindik enpresa askok ahaleginak egin dituzten, ez dute nazioartekotzeko eskuragarri dauden programen eta zerbitzuen ezagutza egokirik“.\nGogoeta orokorretan azaldutakoarekin bat etorriz, uste dugu komenigarria dela sarrerako atal honetan aipatzea eragile ekonomiko eta sozialek Plan hau egiteko Elkarrizketa Sozialerako Mahaian egindako lan partekatua. Era berean, eragindako eragile horiek eta gainerako guztiek planaren gobernantzan eta jarraipenean duten eginkizunari eusteko borondatearekin.\n1.1.- 2017-2020 INDUSTRIA PLANAREN ETA 2017-2020 ALDIKO ENPRESAK NAZIOARTEKO PLANAREN BALANTZEA\nGogoeta orokorren atalean egindako gogoetekin bat etorriz, puntu honetan berriro adierazi nahi dugu Planak atal honetan jasotzen duen balantzea kualitatiboa dela, egiten diren balorazio askoren oinarri diren erreferentzia zehatzak adierazi gabe. Beraz, komenigarria litzateke atal honetan egiten diren baieztapenen euskarri diren ebidentziak gehitzea.\n1.2.- TESTUINGURU GLOBALA ETA EUSKADIREN INDARRAK, AHULEZIAK, MEHATXUAK ETA AUKERAK\nGogoeta orokorren atalean egoeraren diagnostikoan ikusten diren gabeziei buruz hitz egin dugu. Bertan, tonu baikorregia ikusten da, Euskadiren indarrak nabarmentzen ditu eta alde negatiboak eta ahuleziak alde batera uzten ditu, horiek ere garrantzitsuak baitira abiapuntuko egoera definitzeko eta Plana eraikitzeko. Ikuspuntu horretatik, uste dugu atal hau AMIA azterketa baten ikuspegitik bideratu behar zela, indarrez gain, ahuleziak, mehatxuak eta aukerak ere identifikatuko zituena.\n2.- MISIOA, IKUSPEGIA, HELBURU ESTRATEGIKOAK ETA DENBORA IRISMENA\nGure iritziz, industriaren suspertzearen eta nazioartekotzearen sustapena, labur esanda, Planaren misioa da, eta iraunkortasunean inskribatzeaz gain, aniztasuna eta inklusibitatea eta giza, lan eta gizarte eskubideen errespetua sustatzen dituen eta kalitatezko enplegua sortzen duen ikuspegi batetik egin behar da.\nPlanak herri mailan dituen helburuei dagokienez, industria eta zerbitzu aurreratuetan BPGaren % 40 gainditzea aipatzen da. Gure ustez, helburu hori azaldu egin beharko litzateke; izan ere, ez da inolako daturik ematen industriako eta sektore aurreratuetako BPGaren % 40ra iristeko helburua zenbatekoa den adierazten duenik, ez eta “zerbitzu aurreratuak” zer diren ulertzen eta neurtzen duenik, ezta helburua enpleguari dagokionez nola kuantifikatzen den adierazten duenik ere. Gainera, Planaren helbururik garrantzitsuena da. Horregatik guztiagatik, uste dugu helburu horrek azalpen eta garapen handiagoa eskatzen duela Planean, eta hori txertatzeko eskatzen dugu.\nAzkenik, genero-ikuspegiari eta berdintasun-printzipio orokorrei dagokienez, uste dugu Planaren gaineko eragina ez dela mugatu behar industria-sektorean emakume gehiago sartzera eta ikusgai jartzera, baizik eta harago joan behar dela, oro har, oraindik dauden desberdintasunak gainditzen laguntzeko.\nProposatutako gehikuntzak honela isla daitezke:\nPlan honen azken helburua da suspertze ekonomikoa eta nazioarteko jardueraren susperraldia bizkortzea, izaera industrial nabarmeneko krisien aurreko mailak gaindituz, kalitatezko enplegua sortuz, eraldaketa digitalak, energetiko-klimatikoa eta demografiko-soziala bere gain hartuz, produkzio-egituraren lehiakortasuna indartzeko aukera gisa.\nHala, ikuspegiari dagokionez, Planak funtsezko tresna izan nahi du industria-garapenean eta nazioartekotzean, euskal ekonomia suspertu eta eraldatzeko, epe labur, ertain eta luzean eragina duten neurriekin. Hori guztia iraunkortasunaren, aniztasunaren eta inklusibitatearen sustapenaren eta giza, lan eta gizarte eskubideen errespetuaren ikuspegitik.\nGenero-ikuspegia eta berdintasun-printzipio orokorrak, plana gidatuko dutenak emakume gehiago sar daitezen industria-sektorean, eta dagoeneko sektore horretan daudenak ikusgai jar daitezen, eta, oro har, oraindik dauden desberdintasunak gainditzen lagun dezaten.\n3.- LEHIAKORTASUNA BERRITZEARI EKITEKO PRINTZIPIOAK\nGure ustez, erakundeen jarduera bideratuko duten printzipioak eta abiarazi beharreko ekimen motak zehazten dituen atalak ñabarduraren bat eskatzen du, bai eta elementu berriak sartzea ere:\nPertsonenganako fokuari buruzko printzipio orientatzaileari eta lehiakortasun-palankari dagokionez, agerian utzi nahi dugu beharrezkoa dela Planak ez bakarrik industriak pertsonen gaitasunei dagokienez dituen beharrak jasotzea, baita sor daitezkeen botila-lepoak ikusteko beharko den pertsona-kopuruari dagokionez ere. Ikuspegi horretatik, adierazi nahi dugu Planak, pertsonen eremuan, industriak behar dituen proposamenak eta neurriak jaso beharko lituzkeela, zerikusia duten gainerako politiketatik erantzuna jaso ahal izan dezaten.\nBestalde, Plana gauzatzeko lankidetzaren printzipioak Eusko Jaurlaritzaren, eragile ekonomiko eta sozialen (elkarrizketa sozialaren bidez) eta eragindako gainerako eragileen arteko lankidetza ere barne har dezala iradokitzen dugu, Plana egitean izandako dinamika positiboari jarraituz.\nPlan estrategikoaren helburu den kalitatezko enplegua sortzeari buruzko printzipio berri bat sartzea proposatzen da, baina ez berariaz atalean jasota.\nTalentua garapen ekonomiko eta sozial orekatu eta iraunkorra bermatzeko zutabe estrategikoetako bat da. Nazioartekotzearen eremuari aplikatuta, kanpoko talentua erakartzeaz gain,”Irekitasunaren eta nazioartekotzearen” printzipioaren kasuan bezala, gaur egun kanpoan dagoen berezko talentua berreskuratu eta itzuli beharko litzateke.\nAzaldu berri ditugun proposamenak honela txertatuko lirateke Planaren testuan:\n3. Lehiakortasuna berritzeari ekiteko printzipioak:\nEpe ertain eta luzerako denbora-horizontea\nIkuspegi sistemikoa eta balio-kate estrategikoen ikuspegia\nLankidetza: Lankidetza horretan sartuko da, halaber, Eusko Jaurlaritzaren eta gizarte-eragileen arteko lankidetza, elkarrizketa sozialaren bidez, eta eragindako gainerako eragileak.\nIrekitzea eta nazioartekotzea: Euskal enpresen nazioarteko posizionamendua eta balio-kate globaletan duten posizionamendua hobetzea, nazioarteko talentua erakartzea eta atxikitzea, eta gaur egun kanpoan dagoen tokiko talentua berreskuratzea eta itzultzea, azken batean, Euskadi Basque Country nazioartean kokatzea, bai enpresetan bai erakundeetan.\nEnplegu-sortzailea: Balio erantsi handiko enplegu kualifikatua sortuko duen industria-eredua sustatzea.\n4.1. 1. Ardatza. Zailtasunak dituzten eta egoera ahulean dauden enpresei laguntzea.\nPlanaren xedea izaera industrialeko suspertze ekonomikoa bizkortzea denez, kalitatezko enplegua sortzen baitu, egokitzat jotzen dugu atal honetan gogoraraztea ardatz hau garatzeko neurriek eta ekintzek enplegua mantendu eta sortzearekin duten lotura.\n4.2.1 Trantsizio energetiko-klimatikoa eraldaketarako eta industria-aukera berrietarako palanka gisa.\nEuskadiko industria-lehiakortasuna berraktibatzeko eta berritzeko Planaren neurriak, trantsizio energetiko eta klimatikoarekin lotutakoak, sei ekimenetan zehazten dira. Ekimen horiek, oro har, trantsizio horretan izandako erronka handiak islatzen omen dituzte, eta horietako biri buruz gogoeta egin nahi genuke, zehazki, mugikortasun jasangarria sustatzeari eta bio-ekonomia sustatzeari buruzkoak:\n2-Energia berriztagarriek energia-matrizean duten pisua handitzea\n3-Ekonomia zirkularra eta hondakinen kudeaketa bultzatzea\n4-Mugikortasun jasangarria sustatzea.\n5-Teknologia berri garbien garapena\nMugikortasun jasangarria sustatzeari dagokionez, garraio multimodalak mugikortasun jasangarria sustatzeko beharko duen bultzada indartsuari lotutako palankak eta beharrezko ekintzak txertatzea proposatzen dugu. Azpiegitura adimendunak sustatu beharko dira mugikortasun jasangarri, konektatu eta seguru berri baterako, fidagarriak, sendoak eta kalitatezkoak izango direnak, mugikortasun multimodalean aurrera egin ahal izateko.\nBio-ekonomiari dagokionez, bio-ekonomiaren arloan ezagutza sortzeko gaitasuna oso garrantzitsua da Estatu osoan, eta ikerketa-erakunde publikoetan, unibertsitateetan, zentro teknologiko publiko zein pribatuetan eta sektoreko enpresetan kokatzen da. Komenigarria dirudi garrantzi handiagoa ematea erakunde multzo horren ikerketa-lana balioesteari eta ikerketa-lan hori garatzeko gaitasuna indartzeari, bai giza kapitalaren ikuspegitik, bai baliabide-nahikotasunaren ikuspegitik, eta aukera baliatzea Euskadi Estatuaren eta Europaren barruan erreferente gisa kokatzeko.\nHelburu horrekin, industriarako eta enplegurako duen potentzialagatik, laugarren palanka bat sartzea proposatzen dugu: “Bio-ekonomiako ikerketa-lanaren aldeko apustua”, eta Planaren testuak jasotzen duen hirugarren palanka osatzea “kalitatezko industria-enpleguaren nitxo berriak irekitzea”.\nTeknologiaren eta berrikuntzaren aldeko apustua Hondakin-uren tratamenduan, balorizazioan eta berrerabilpenean teknologia ekologiko eta iraunkor berrien garapena bultzatzea.\nEnpresak dibertsifikatzeko, hazteko eta sendotzeko laguntza Baliabide natural fosilekiko mendekotasuna murriztea sustatzea, biodibertsitatearen galera saihestuz eta hazkunde ekonomikoari eta enpleguari lagunduz\nEkintzailetza sustatzea eta kalitatezko industria-enpleguaren nitxo berriak irekitzea Bio-ekonomiaren esparruan ekintzailetza eta enpresa-jarduera berrien sorrera bultzatzea, lehen sektorean eta elikagaien industriaren eraldaketa-jardueretan ardaztuta.\nBio-ekonomiaren arloko ikerketa-lanaren aldeko apustua\n4. 2.1.2 Aukera-eremuak\nPlanaren hainbat zatitan aipatzen da trantsizio energetikoak eta mugikortasun jasangarriak aukerak sortuko dituztela euskal industria-enpresentzat energia elektrikoaren hornikuntzan eta biltegiratzean, esaterako; hala ere, ez da beste aukera gisa aipatzen CO2-aren harrapaketa eta biltegiratzea, nahiz eta gaur egun oraindik ez den oso erakargarria bere kostuagatik, CO2-aren prezioa garestitu ahala erakargarria izan baitaiteke.\n4.3 3. Ardatza. Lehiakortasun palankak. 4.3.2 Lankidetza sustatzea\n1. Kluster programaren sustapena\n2. Lankidetzako I G b babestea\nZientzia, Teknologia eta Berrikuntzaren Euskal Sareko eragileen eta enpresen arteko lankidetzari laguntzeko ekimenaren esparruan, Planean jasotakoez gain, ekintza osagarri hauek proposatzen dira:\nOinarri teknologikoko industria indartzea, sektore-komunikazioko barne-fluxuak sortuz.\nEuropako hub/klusterren sarean sartzea, hazkunde handiko industria indartzeko.\nEzagutza transferitzeko mekanismoak bultzatzea eta hobetzea. I G b eta berrikuntza bultzatzea bultzada teknologikoko eta industria-garapeneko faktoreak dira, betiere ezagutza eraginkortasunez transferitzeko behar diren bitartekoak eta baldintzak ezartzen badira.\nI G b proiektu eta ekimenetan gizarte-itzulera sustatzea\n4.3. 3. Ardatza. Lehiakortasun palankak. 4.3.4 Pertsonen lanbide-gaitasunak indartzea eta egokitzea. 4.3.5 Teknologia eta berrikuntza sustatzea\n3. ardatzean, lehiakortasun-palankei dagokienez, Planak, besteak beste, “Teknologiaren eta berrikuntzaren aldeko apustua” aipatzen du. Egia esan, teknologia berriak aplikatzearen ondorioz, zeregin askok ez dute zentzurik, eta horrek langabezia-tasa handitzea ekarriko du, neurri handiagoan edo txikiagoan. Espero izatekoa da, halaber, denbora baten buruan lanpostu berriak sortuko direla, normalean balio erantsi handiagokoak eta hobeak. Egia da Planak berak 3. ardatzean adierazten duela “pertsonen lanbide-gaitasunak indartzea eta egokitzea” lehiakortasunerako beste palanka bat dela. Baina adierazten diren ekintzak lanpostu horiek sortu ondoren eskatutako profilak dituzten pertsonak edukitzera bideratuta daude, eta, horren ondorioz, lan-merkatutik lekualdatutako pertsonek produkzio-egitura “berrian” sartzeko zailtasunak izan ditzakete.\nAdierazi nahi duguna da 3. ardatzeko 4.3.4 ataleko “egokitzapena” hitza azpimarratzeko aukera dagoela, eta, beraz, enpresetan “automatizazioa” sartzearekin batera, “teknologia berrietan” oinarritutako proiektu berriak egin daitezkeela. Beraz, eskatutako prestakuntzarekin, proiektu berri horietara bideratu ahal izango lirateke zentzua galdu duten zereginak dituzten pertsonak (4.3.4 atalean adierazitako ekintzen ondorioekin batera), lan-merkatuan eragin negatiboak minimizatzen saiatuz.\nGainera, honako ekintza osagarri hauek proposatzen dira 4.3.4 atalean (“pertsonen lanbide-gaitasunak indartzea eta egokitzea”), neurrian jasotzen ez direnak:\nIndustria-sektorera bideratutako prestakuntza-plan espezifiko bat bultzatzea eta diseinatzea.\nTeknologia berriei lotutako jakintza-arloak txertatzea. (Ez bakarrik tailerren edo gaikako zikloen bidez, baita ezagutzak finkatzeko aukera ematen duten formula askoz ere iraunkorragoen bidez ere).\nDigitalizazioak eta industria-eraldaketak eragindako aldaketek eragindako langileei zuzendutako prestakuntza-planak sartzea, balio erantsi handiko gaitasun berriak eskuratzera bideratuta, langileen ordezkarien parte-hartzearekin. Guztiontzako bidezkoa den trantsizio baten bidez bideratu behar da prozesu hori.\nLangileentzako prestakuntza-programak abian jartzea.\nEskolaren eta enpresaren arteko etengabeko lankidetza-formulak (etengabeko prestakuntza sustatzearen aldeko apustua eginez, garapen pertsonal eta profesional gisa).\nEmakumeen enplegu-indizeak hobetzeko prestakuntza eta kualifikazio espezifikoa, emakumeak ordezkaritza txikia duen sektoreetan.\nGazteak industrian sartzeko prestakuntza eta kualifikazio espezifikoa.\n4.0 industriari lotutako langileak gaitzeko, kualifikatzeko eta birkualifikatzeko prestakuntza-programak.\nAzkenik, bigarren ekintzari dagokionez, ñabardura bat iradokitzen dugu, hiru trantsizioen ondoriozko erronka berriei erantzuteko lanbide-heziketaren lerrokatzea bere funtzio soziala ahaztu gabe egin dadin.\nLanbide Heziketa lerrokatzea, bere funtzio soziala ahaztu gabe, hiru trantsizioetatik sortzen diren erronka berriei erantzun ahal izateko.\n4.3. 3. Ardatza. Lehiakortasun palankak. 4.3.5 Teknologia eta berrikuntza sustatzea\n1. I G eta teknologia sustatzea\nEkintza gehigarri hauek proposatzen ditugu (letra lodiz adierazita), Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzarako Euskal Sistemaren gaitasunak eta enpresen I G indartzeko:\nTeknologiaren hobekuntza babestea, kapital-diru-laguntzak emanez azpiegitura zientifiko-teknologikoei.\nAdministrazioan erosketa publiko berritzaileko prozesuak bultzatzea, euskal enpresek I G sustatzeko modu berriak eskura ditzaten.\nEnpresetan irtenbide teknologiko aurreratuak bizkortzea, batez ere ETEak, BDIH-Konexio programaren bidez.\nTalentua BRTA zentroetara erakartzeko programa diseinatzea eta abian jartzea (Tekbasque programa).\nBRTAko zentroetan egindako ikerketa-lana aintzatesteko ekimen bat diseinatzea.\nBikaintek programaren bidez, enpresen maila zientifiko-teknologikoa handitzea.\nEraldaketa digitaleko plan operatiboak garatzea industria-sektore estrategikoetan\nEraldaketa teknologikoaren eta I G b arloetako lankidetza indartzea\nErakunde publikoen laguntza, enpresei eta zentro teknologikoei ikerketan modu aktiboan eta zuzenean esku hartzeko baliabideak emango dizkieten finantzaketa-lerroen bidez.\nInbertsioa laguntzea, akziodunen partaidetza instituzionalaren bidez\n4.3. 3. Ardatza. Lehiakortasun palankak 4.3.6 Ekintzailetza berritzailea sustatzea\nEkimen honen helburua da aberastasuna eta enplegua sortzeko iturri berriak bilatzea, trantsizio teknologiko-digitalarekin, energetiko-ingurumenekoarekin eta demografiko-sozialarekin lotutako etorkizuneko sektoreei lotuta, ekintzailetza babestuz. Planaren testuak berak adierazten duenez, jarduera ekonomiko berri hori “funtsezko palanka izan behar da kalitatezko enplegua sortuko duen ekonomia suspertzeko”. Hori bat dator 2030 Enpleguaren Euskal Estrategiaren helburu nagusietako batekin, plan honekin sinergiak baititu. Horregatik, garrantzitsua dirudi sortu beharreko enpleguaren kalitatearen helburua nabarmentzea eta, beraz, neurrian aurreikusitako ekintzetan ez ezik, neurriaren izenburuan bertan ere agertzea.\n4.3.6 Kalitatezko enplegua sortzeari lotutako enplegu berritzailea sustatzea.\nTrantsizioen aukerei lotutako kalitatezko enplegua (banakakoa, korporatiboa, emakumeak buru dituena eta zientifiko-teknologikoa) sortzeari lotutako ekintzailetza sustatzea.\n4.3. 3. Ardatza. Lehiakortasun palankak.4.3.7. Azpiegituren garapena.\n1. Industri lurzorua\nGogoeta honetan, industri lurzorua garatzeko neurriari gehitu beharreko ekintza berriak iradokitzen dira. Zehazki, lau ekintza berri proposatzen dira:\nIndustri lurzoruaren berreskuratzea erraztea\nSmart grid-en edo banaketa-sare adimendunen garapena,\nIndustri lurzoruaren lurralde-mapa bat egitea, haren oinarrizko alderdiak deskribatuz (jarduera-adarren maila teknologikoa, industrialdeen garapen logistiko eta teknologikoko mailak, sortutako enplegua, erabilgarri dagoen lurzorua, etab.).\nIndustrialdeetan eta industria-eremuetan teknologia berriak sortzea eta indartzea, munduko gainerako herrialdeekin berdintasun-baldintzetan lehiatzeko beharrezkoak diren baliabide teknologikoak inplementatuz (ibilgailu elektrikoak kargatzeko postuak, eraikin adimendunak, Smart buildings, etab.)\n“Eskualde intereseko edo interes estrategikoko proiektua” figura sortzea, industri lurzorua sustatzeko eta haren balioa nabarmentzeko.”Industri lurzoruari balioa emateko Erakundearteko Funtsa” ezartzea.Smart Grid-en edo banaketa-sare adimendunen garapena.Industri lurzoruaren lurralde-mapa bat egitea, haren oinarrizko alderdiak deskribatuz (jarduera-adarren maila teknologikoa, industrialdeen garapen logistiko eta teknologikoko mailak, sortutako enplegua, erabilgarri dagoen lurzorua, etab.).\nIndustrialdeetan eta industria-eremuetan teknologia berriak sortzea eta indartzea, munduko gainerako herrialdeekin berdintasun-baldintzetan lehiatzeko beharrezkoak diren baliabide teknologikoak inplementatuz (ibilgailu elektrikoak kargatzeko postuak, eraikin adimendunak, Smart buildings, etab.).\nIndustri lurzoruaren berreskuratzea erraztea.\n5.1 Kudeaketa eta koordinazioa\nEbaluazioari eta jarraipenari dagokienez, Planak dio Industria Sailburuordetzari dagokiola Planaren jarraipena eta ebaluazioa egitea ezarpenean zehar eta indarraldia amaitzean.\nPlanaren garrantzia dela eta, 2023an tarteko ebaluazio bat eta 2025ean amaierako ebaluazio bat egiteko konpromisoa sartzea proposatzen da. Ebaluazio horien hedapen publikoa bermatzea ere proposatzen da, baita eragindako eragile ekonomiko eta sozialei eta gainerako eragileei aurkeztea ere.\n5.4 Eragile ekonomiko eta sozialen parte-hartzea\nHorretarako, iradokitzen dugu eduki bat eranstea eragindako eragileek, eta, bereziki, eragile ekonomiko eta sozialek 2021-2024 aldirako Industria Garapen eta Nazioartekotze Planaren ezarpenean, jarraipenean eta ebaluazioan Gizarte Elkarrizketarako Mahaiaren bidez izan behar duten parte-hartzearen artikulazioari buruz.\nBereziki azpimarratu nahi dugun beste alderdi bat aurrekontuari buruzkoa da; izan ere, Plana benetan gauzatzeko aurrekontu-zuzkidura nahikoa izan behar da, eta Planak horri buruz jasotzen duen informazioa mugatua eta partziala da. 2021erako 1.642,427 milioi euroko zenbatekoa baino ez da adierazi, 10 kontzeptutan banatuta, Planaren ardatz eta neurriekin lotura zehatzik izan gabe; eta 2021-2024 aldirako 4.106 milioi euro mobilizatzea aurreikusten da Plana ezarri den lau urteetan.\nLehenik eta behin, adierazi nahi dugu garrantzitsua iruditzen zaigula planaren iraupeneko lau urteetarako aurrekontu-esparru osoa izatea, eta, beraz, 2021erako bakarrik jasotzen diren partidak hurrengo urteetarako ere jasotzea, Planaren lau urteak bete arte. Era berean, komenigarritzat jotzen dugu alderaketa bat egitea Plan berriak industria-garapena eta nazioartekotzea planifikatzeko izango duen aurrekontuarekin, eta, horren ondorioz, planaren asmoari edo inbertsio-jarraitutasunari buruzko balorazioa egitea.\nAurrekontuko partidak egituratzeko orduan irizpide homogeneoa izatea ere garrantzitsua da, eta, beraz, koherenteagoa litzateke Planaren aurkezpenean banakatutako ardatzak, palankak eta neurriak erabiltzea.\nPlanaren guztizko zuzkidurari dagokionez, informazioa ez da zehatza, eta “lau urteetarako 4.106 milioi euro mobilizatzea aurreikusten dela” adierazten da. Ez dakigu, adibidez, kopuru horretan jasota dauden ala ez enpresei eskaini nahi zaizkien abalen zenbatekoak.\nGainera, beharrezkotzat jotzen dugu Planak adieraztea nola erlazionatzen diren irizpena eman genuen 2021-2024 aldirako Industria Garatzeko eta Nazioartekotzeko Plana eta 2021-2024 aldirako Euskadiko Ekonomia Suspertzeko eta Enplegurako BERPIZTU Programa, non berariaz esaten den Planean parte hartzen duela. BERPIZTUk 2021-2024 aldirako aurreikusitako 1.164 milioi euroko inbertsioa “Industria Aurreratuaren eta Nazioartekotzearen” politika traktoreetarako eta 2021erako industrializazio eta Nazioartekotze Planaren 1.642,427 milioi euroko zuzkidurarako ekonomikoki nola erlazionatzen diren zehaztea falta da. Horregatik, Planari Planek ardatz eta ildo komunen artean dituzten erlazioen adierazpena eranstea proposatzen dugu.\nAzkenik, 2. eranskinean 2021erako enpresentzako laguntzen eta zerbitzuen katalogo zabala jasotzen da, irizpena ematen ari garen Planaren zerbitzura. 373 milioi euro inguruko zenbatekoa da, honela sailkatuta: “Teknologiari eta I G Bri laguntzea”, “Berrikuntzari laguntzea”, “Ekintzailetzari laguntzea”, etab. Ez dute bat egiten Plana antolatzen den ardatz eta palankekin. Berriz ere, argigarriagoa eta koherenteagoa izango litzateke laguntzak Plana egituratzen duten ardatz, palanka eta neurrien arabera sailkatzea.\nEuskadiko EGABk Industria Garatzeko eta Nazioartekotzeko 2021-2024 Plana izapidetzea egokitzat jotzen du, irizpen honetan egiten diren oharrekin.\nBilbon, 2021eko ekainaren 28a


Federer lehen aldiz banakako olinpiar finalera | Kirola | Berria.info\nIgandea, 2013ko maiatzak 26 - 04:27\nFederer lehen aldiz banakako olinpiar finalera\n3-6, 7-6 eta 19-17 irabazi dio Del Potrori, Wimbledonen. Azkeneko setak bi ordu eta 43 minutuko iraupena izan du. Murrayk 7-5 eta 7-5 hartu du mendean Djokovic. Emakumezkoen finala Xarapova-Serena Williams izango da.\nBerria.info 2012-08-03 - 15:36:58\nBanaka Grand Slameko hamazazpi titulu ditu Roger Federerrek (Suitza, 1981), baina oraindik ez dauka olinpiar urrerik, eta Londresen izango du hori erdiesteko aukera, finalean sartu baita, Juan Martin del Potrori (Argentina) 3-6, 7-6 eta 19-17 irabazita finalerdian, Wimbledonen.\nAzkeneko setak bi ordu eta 43 minutuko iraupena izan du. Partidak denera, lau ordu eta 26 minutukoa; tenisean Olinpiar Jokoetako errekorra da iraupen aldetik. (partidako fitxa)\n"Pozik nago, lehen aldiz emango diodalako Suitzari domina bat", esan du Federerrek. Del Potrok: "Horrela galtzeak min ematen du".\nFedererrek orain arte banaka 2000ko Sidneyko Olinpiar Jokoetan lortu zuen emaitzarik onena: laugarren. Duela lau urte Pekinen binaka urrea irabazi zuen.\nGrand Slamen artean zazpi Wimbledon ditu, bost AEBetako Ireki, lau Asutraliako Ireki eta Roland Garros bat. Gizonezkoetan hark du Grand Slam gehien.\nBeste finalerdian Andy Murray (Erresuma Batua, 1987) nagusitu da, 7-5 eta 7-5 Novak Djokovicen (Serbia) aurka. Murrayk ez du Grand Slamik, ez olinpiar dominarik. Eskoziakoa da.\nIgandean izango da finala.\nEmakumezkoen finala, Xarapova-Serena Williams\nMaria Xarapovak (Errusia, 1987). 6-2 eta 6-3 irabazi dio Maria Kirilenkori (Errusia), eta finalera sailkatu da. Grand Slameko lau titulu ditu Xarapovak, bakoitzetik bana. Olinpiar dominarik ez du, hauek baititu bere lehen jokoan.\nHaren aurkaria Serena Williams (AEB, 1981) izango da. 6-1 eta 6-2 hartu du mendean Victoria Azarenka (Bielorrusia). Grand Slameko hamahiru titulu ditu —torneo denetan gailendu izan da; aurten, kasu, Wimbledonen—, eta Jokoetan bi urre dauzka, baina biak bikoteka: Sidneyn 2000n eta Pekinen 2008an.\nFinala, larunbat honetan.\nRoger Federer, finalerdia irabazi ostean. Gehien...\nIheslariek gatazka politikoaren konponbidean parte hartu behar dutela aldarrikatu dute\nErabakitzeko eskubidearen aldeko herritarren plataforma bat aurkeztuko dute ekainaren 8an, Ficoban\nBi lagunentzat bazkaria edo afaria\nDuela 27 minutu idatzia\nDuela 7 minutu idatzia


Programa pedagogikoak hainbat ekitaldi biltzen ditu (bisitak, lantegiak, kultura-ibilbideak eta abar), urte osoan zehar egingo direnak, bai Museoan bertan bai Gipuzkoako zenbait tokitan, eta haien diseinua egokitu egiten da talde bakoitzaren beharrizan jakinen arabera.\nPrograma pedagogikoa 2019-2021 - [PDF]\nHelburu nagusia da Museoaren kultura-politikei laguntzea, kasu honetan metodologia pedagogikoak erabiliz, zertarako eta, euskal itsas ondarea eta historia, talde espezifikoei hurbitzeko, hala nola hezkuntza-taldeak, familiak eta entitate soziokulturalak, Museoaren zuzeneko bitartekaritza-zeregina bultzatuz.\nProgramak zeharkako jarduera-sail bat aurkezten du, zeinak zenbait esperientzia aktibatzen baititu; batik bat, jokoaren bidez eta pentsamendu kritikoa erabiltzeraren bidez. Orobat, sorkuntza eta aurkikuntza azpimarratzen dira, prestakuntzarako palanka gisa.\nSustatzen dira partaidetza unibertsala, gizarte inklusioa eta irisgarritasun osoa, eta haren diseinua sortzen da Museoaren eta parte hartzaileen arteko interakzio iraunkor baten ondorioz.


Lehendik ezkutatutako errenkadak edo zutabeak ikusteko, aukeratu komando hau.\nAukeratu Formatua - Errenkadak - Erakutsi.\nAukeratu Formatua - Zutabeak - Erakutsi.\nZutabe edo errenkada bat erakusteko, lehenik, hautatu ezkutuko elementuak dituzten errenkaden edo zutabeen barrutia, eta, ondoren, aukeratu Formatua - Errenkadak - Erakutsi edo Formatua - Zutabeak - Erakutsi.\nAdibidez, B zutabea erakusteko, sakatu A zutabearen goiburukoan, hedatu hautapena C zutabera, eta hautatu Formatua - Zutabeak - Erakutsi. Ezkutuan dagoen A zutabea erakusteko, sakatu B zutabearen goiburukoan, eutsi saguaren botoiari sakatuta eta arrastatu ezkerrerantz. Izen-arean bistaratuko den barruti hautatua aldatu egingo da, B1:B1048576 izatetik A1:B1048576 izatera. Aukeratu Formatua - Zutabeak - Erakutsi. Erabili metodo bera errenkadekin.\nEzkutuko gelaxkak erakusteko, egin klik eremuko goiko ezkerreko izkinan. Horrela, taulako gelaxka guztiak hautatuko dira.\nTitle is: Erakutsi


Doneztebe. Ibaietako Ingurumen Boluntariotza - IrekiBai\nIrekiBai > Zer egiten dugu? > Jendea sentsibilizatzea > Ezkurraren erreka garbiketa. Doneztebe > Doneztebe. Ibaietako Ingurumen Boluntariotza\nDoneztebe. Ibaietako Ingurumen Boluntariotza


MANIFESTAZIOA: Etxeak bizitzeko, ez negoziorako! – BiziLagunEkin\nMANIFESTAZIOA: Etxeak bizitzeko, ez negoziorako!\nDonostian arazo larria daukagu etxebizitzarekin. Etxebizitza larrialdia bizi dugu. Ez da arazo berria, urteetan luzatzen den egoera zaila eta gogorra da. Baina denbora pasa ahala, konpontzera bideratu ordez okerrera egiten ari dela ikusten ari gara donostiarrok.\nEz da errespetatzen herritarren etxebizitza eskubidea. Espekulazioaren atzaparrak pertsonen eskubideen eta duintasunaren gainetik pasatzen dira eguna joan eta eguna etorri. Hiriko arazo sozial nagusietakoa dena, diru gehien mugitzen duen negozioetako bat da, aldi berean. Eta hori ez da zilegi, izan ere etxeak bizitzeko dira, ez negozio egiteko.\nDonostiarrak nazkatuta gaude. Ez da onargarria eta ez gaude onartzeko prest. Etxebizitza larrialdiari aurre egiteko bestelako politikak lehentasunez eta urgentziaz ezarri behar dira. Eta horretarako ardura izan behar luketen agintari publikoek espekulazioarekin eta bizilagunen oinarrizko beharrekin negozio egiten dutenen alde gobernatzeari utzi behar diote. Etxebizitzaren prezioak eta, bereziki, alokairuarenak gora eta gora egiten du, funts putreak heldu dira eraikin osoen jabe egin eta bizilagunak kanporatzera, behar gorrian dauden pertsonak babesgabe daude, belaunaldi oso batek bere burua hiritik joatera behartua ikusi du, turistifikazioak hotel eta pisu-turistiko bihurtu ditu bizitzeko behar ditugun etxeak…\nAipatutakoak ez dira arazo indibidualak edo pertsonalak. Hiri osoaren, gizarte osoaren, arazoak dira. Hiriaren elitizazioa, gazteriaren kanporatzea, espekulatzaileen botere pilaketa eta auzo-komunitateen desegitea arrisku errealak baina gehiago dira, martxan dauden prozesuak dira.\nBat eginik eta donostiarren arteko elkartasunean oinarrituta soilik egin ahal izango diogu aurre gertatzen ari denari. Horregatik, Donostiako talde eta elkarte guztiei, mugimendu sozial eta sindikatuei, alderdi politikoei, eta herritarrei dei zabala egin nahi diegu. Egoera larria da, atzera bueltarik gabeko arazoak sortzen ditu eta aurre egin behar diogu gehiengoaren arazoekin aberasten den gutxiengo horri. Mugitzeko ordua da. Jo dezagun kolpea mahai gainean maiatzaren 22an. Atera gaitezen kalera gure eskubideen, gure bizilagunen eta gure hiriaren defentsan.\nMANIFESTAZIOA: MAIATZAK 22, LARUNBATA. 17:30EAN. KATALUNIA PLAZATIK\nAbaraska Etxebizitza Kooperatiboa – Amara Bai Auzo Elkartea – BiziLagunEkin Plataforma – BLP Red Vecinal de Bidebieta – Donostiako Okupazio Bulegoa – Donostialdeko Maizterren Sindikatua – Egia 22 Asanblada – Egia Bizirik Auzo Elkartea – Groseko Hondarpe Auzo Elkartea – Heriz Plataforma – Infernua Bizirik – Inquilinos de Azora – IZBE Intxaurrondo Zaharreko Bizilagun Elkartea – Kaleratzeak Stop Desahucios Donostialdea – Parte Zaharrean Bizi Auzo Elkartea – Saretxe\nArgitaratze-data 2021-05-11 2021-05-11 Egilea bizilagunekin\nAurrekoa Aurreko sarrera: “SURFLARION 15 ARRAZOIAK” aurkeztu dituzte Gipuzkoako hondartza guztietako hainbat surflari erreferentek “OLATU ARTIFIZIALIK EZ DONOSTIAN!” aldarrikatzeko\nHurrengoa Hurrengo sarrera: Etxeak bizitzeko manifestazioa (M22) – Amaierako testua


Ezagutzen al duzu Bertako marka?\nGure baserrietatik etorritako tokiko gure produktu-marka berria aurkezten dizuegu.\nHorrela, kalitaterik handiena preziorik onenean eskaintzeko, gure lurrarekiko eta gure inguruaren iraunkortasunarekiko konpromisoa berresten dugu.\nBertako Okela.HARAGIA 100% SUPER AMARA\nBertako Okela gure baserrietatik datorren txekor-haragia da.\nKalitate gorena bermatzeko, kontrol zorrotzenenen eraginpean dago. Horiek ziurtatzen dute eskatutako estandar zorrotzak betetzen dituztela: 18 hilabete baino gutxiagoko emeak eta 280 kilo gorpuzkian, Euskadin hazi eta sakrifikatuak.\nBertako Untxia.HARAGIA 100% SUPER AMARA\nBertako Untxia kalitate goreneko eta gure lurraldeko untxi-haragia da. Euskadin hazi eta sakrifikatutako untxiak. Euskal Untxia, Nafarroa eta Euskadiko untxien hazleak, SUPER AMARARENTZAT modu esklusiboan aukeratzen ditu atalik haragitsuenak, zaporetsuenak eta gutxienez 1,2 kilo dituenak, Bertako Untxia izendapenarekin.\nBertako Esnekiak.ESNEKIAK % 100 SUPER AMARA\nBertako Esnekiak da artisau-esnekien marka, latxa ardi-esnean oinarrituta,\nAsteasuko Gorua Goiena baserrian ekoitzia. Kalitate goreneko artisau-esnekiak, gure baserritarren ohiko metodoarekin eginak: jogurt aniztasuna, gazta-krema, mamiak edo artisau-gaztak, batzuk Idiazabal Jatorri Izendapenarekin.


Espainiako etxeen erdiek baino gehiagok arazoak dituzte hilaren bukaerara iristeko | Consumer\nEspainiako etxeen erdiek baino gehiagok arazoak dituzte hilaren bukaerara iristeko\nExekutiboak zenbait neurri prestatu ditu familien gehiegizko zorpetzearen aurka borrokatzeko\n2004ko lehen hiruhilekoan, Espainiako familien zorpetze-maila % 19 hazi zen aurreko urteko epe berarekin alderatuta. Horrek esan nahi du gaur egun etxeen %56k arazo ekonomikoren bat dutela hilaren bukaerara iristeko, batez ere etxebizitzaren prezio handiak eragindakoa.\nDatu horiek atzo eman zituen prentsaurrekoan PSOEko Batzorde Betearazle Federaleko Gizarte Ongizateko idazkariak, Matilde Valentínek, eta kontsumitzaileei informazioa emateko eta haiek babesteko Gobernuak hartuko dituen politikak azaldu zituen, familien gainzorpetzea bereziki kontuan hartuta.\nEspainiako Bankuak eta Estatistikako Institutu Nazionalak, Gizarte Ongizate sozialistaren idazkariak adierazi zuenez, ohartarazi dute Espainiako etxeen zorpetze-maila handia dela, batez ere etxebizitzaren prezio altua dela eta. Puntu horri dagokionez, Valentínek azpimarratu zuen azken urteetan etxebizitzaren prezioa igo egin dela, eta maileguen bizitza luzatu egin dela 35 urtera iritsi arte, kasu batzuetan.\nEgoera hori arintzeko, gainzorpetzearen tratamendua eta prebentzioa arautuko dituen araudia jarri nahi da martxan. Hipoteka-kredituei dagokienez, Pedro Solbes Ekonomia-ministroak hilaren 3an indarrean dagoen araudia aldatzeko asmoa iragarri zuen, herritarrek “kosturik gabe” hipoteka-eredua alda dezaten.\nIldo beretik, Valentínek azaldu zuen errege-dekretu bat onartuko dela Espainiako Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Kontseiluaren araudia arautzeko, herritarren parte-hartzea errazteko, eta Kontsumoko Arbitrajea berrituko dela, Arbitraje Batzordeek kontsumitzaileen eta saltokien arteko harremanak arautzeko eraginkortasuna izan dezaten. Espainiako Gobernuak lege-proiektu bat ere prestatu du, ibilgailuak aparkatzeko kontratua arautzen duen legea aldatzeko, erabiltzaileek aparkalekuek erabiltzen duten denbora “erreala” ordain dezaten.\nAzkenik, Matilde Valentínek adierazi zuen neurri horien guztien helburua dela kontsumo-eredu bat prestatzea, herritarren egungo beharrei erantzuteko eta kontsumoak ingurumena errespeta dezan lortzeko, familien gastu-ahalmenera egokitzeko eta aberastasuna birbanatzeko elementu bat izateko.\nEspainia gainzorpetze hogares-eu


Valognes - Wikipedia, entziklopedia askea.\n49° 30′ 33″ N, 1° 28′ 09″ W / 49.5092°N,1.4692°W / 49.5092; -1.4692Koordenatuak: 49° 30′ 33″ N, 1° 28′ 09″ W / 49.5092°N,1.4692°W / 49.5092; -1.4692\nTamerville, Flottemanville, Huberville, Lieusaint, Saint-Joseph eta Yvetot-Bocage\n6.827 (2018ko urtarrilaren 1a)\n3.641 (%53.3) 3.162 (%46.3)\nStolberg eta Wimborne Minster (en)\nValognes Frantziako udalerria da, Mantxa (departamendua)Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 7.235 biztanle zituen.\n2007an Valognes udalerrian erroldatutako biztanleak 7.235 ziren. Familiak 3.120 ziren, horien artean 1.190 pertsona bakarrekoak ziren (426 bakarrik bizi ziren gizonak eta 764 bakarrik bizi ziren emakumeak), 909 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 768 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 253 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 3.490 etxebizitza zeuden, 3.204 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 75 bigarren erresidentzia ziren eta 211 hutsik zeuden. 2.317 etxeak ziren eta 1.134 apartamentuak ziren. 3.204 etxebizitza nagusietatik 1.460 bere jabearen bizilekua ziren, 1.681 alokairuan okupaturik zeuden eta 63 doan lagata zeuden; 93 etxek gela bat zuten, 359 etxek bi zituzten, 691 etxek hiru zituzten, 860 etxek lau zituzten eta 1.202 etxek bost zituzten. 1.742 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.614 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.045 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nValognes udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.491 ziren, horien artean 3.183 aktiboak ziren eta 1.308 inaktiboak ziren. 3.183 pertsona aktiboetatik 2.888 lanean zeuden (1.529 gizon eta 1.359 emakume) eta 295 langabezian zeuden (119 gizon eta 176 emakume). 1.308 pertsona inaktiboetatik 432 erretiraturik zeuden, 409 ikasten zeuden eta 467 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Valognes udalerrian 3.139 unitate fiskal zeuden, 6.975,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.352 euro zen.\n2007an zeuden 471 komertzioetatik, 9 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 3 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 25 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 38 eraikuntza enpresak ziren, 136 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 22 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 24 finantziazio enpresak ziren, 23 higiezinen enpresak ziren, 53 zerbitzu enpresak ziren, 75 administrazio publikoko enpresak ziren eta 29 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 90 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 8 banku bulegoak, 3 funerariak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 4 autoeskolak, 7 igeltseroak, 6 margolariak, 7 zurginak, 4 iturginak, 5 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 11 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 10 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.\n2009an zeuden 74 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 13 okindegiak, 8 harategiak, 1 arraindegi zen, 4 liburu dendak, 15 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 4 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 1 drogeria zen, 2 lurrin-dendak, 3 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.\n2000. urtean Valognes udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 310 hektarea erabiltzen.\n2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 4 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 3 botika eta 3 anbulantzia zegoen.\n2009an 2 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Valognes udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 927 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 845.\nBNF: 152625845 (data)\nOrriaren azken aldaketa: 23 azaroa 2020, 19:57.


Constantine Butakoff,\tSimone Balocco,\tSebastian Ordas\nConstantine Butakoff,1 Simone Balocco,1 Sebastian Ordas1\nConstantine Butakoff, Simone Balocco, and Sebastian Ordas "Simulated 3D ultrasound LV cardiac images for active shape model training", Proc. SPIE 6512, Medical Imaging 2007: Image Processing, 65123U (7 March 2007); https://doi.org/10.1117/12.708863\nConstantine Butakoff, Simone Balocco, Sebastian Ordas, "Simulated 3D ultrasound LV cardiac images for active shape model training," Proc. SPIE 6512, Medical Imaging 2007: Image Processing, 65123U (7 March 2007); https://doi.org/10.1117/12.708863


Neutrinoak: antimateriaren sekretuak argitzen - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Gai librean » Neutrinoak: antimateriaren sekretuak argitzen\nEsteban Muñoz, Ivan\nNoiz eta nola sortu zen gure unibertsoa? Zergatik dago materiaz beteta? Gizateriak betidanik hausnartutako galderak dira horiek. Eta, harrigarria badirudi ere, zientzia galdera horiei erantzuten hasi den unean bizi gara.\nHorretarako, azken mendean, hainbat ideia teoriko ausart, esperimentu erraldoiak eta zortea behar izan dira. Azken urte hauetan, galdera horiei erantzunen bat aurkitzekotan, zientzialariak partikula iheskor bat ikertzen dabiltza: neutrinoa.\nLeherketa Handi baten hautsa gara\nDauzkagun datuen arabera, gure unibertsoa leherketa handi batean hasi zen (Big Bang izenekoa), izugarrizko energiaz: trilioi bat bonba atomiko baino gehiagoren energia zentimetro kubiko bakoitzeko. Energia horrek guztiak gaur egun dagoen materia sortu zuen, Einsteinen formula famatuak azaltzen duen bezala: E = mc2. Formularen arabera, energia masa bihurtu daiteke. Edo, alderantziz, energia-kantitate izugarriaz, masa sortu.\nTeoria horrek, edonola ere, arazo handi bat dauka. XX. mendearen hasieran, zientzialariek partikula bitxi batzuk aurkitu zituzten: materia arrunta ziruditen, baina materia arruntarekin topo egitean, elkar suntsitzen zuten argi-distira bat sortuz. Gauzaki horri antimateria deitu zitzaion, eta gehiago ikertu ahala aurkitu zen partikula guztiek antipartikula bat zutela. Are gehiago, esperimentu guztietan, materiak eta antimateriak bereizezinak ziruditen: sistema baten partikula guztiak haien antipartikulekin trukatzen baziren, sistemaren jokaera ez zen batere aldatzen.\nNeutrinoen iturriak, eta zentimetro karratu eta segundo bakoitzeko sortzen duten neutrino-kopurua. Unibertsoan, Big Bangean, supernobetan edota Eguzkian neutrino asko eta asko sortzen da. Izpi kosmiko batek atmosferarekin talka egitean ere neutrinoak sortzen dira. Lurrean, zentral nuklearretan edo giza gorputzean dauden elementu erradioaktiboek ere sortzen dituzte neutrinoak. Azkenik, partikula-azeleragailuetan neutrino-izpiak sor ditzakegu.\nHortaz, partikulak eta antipartikulak bereizezinak badira, Big Bangean partikula eta antipartikula kopuru bera sortuko zen. Berehala elkar suntsitu, eta, gero, unibertsoa argiz beterik utziko zuten. Eta ez litzateke materiarik geratuko galaxiak, izarrak, planetak eta gu geu osatzeko.\nMateria eta antimateriaren arteko ezberdintasunen bila\nParadoxa hori dela eta, XX. mendeko bigarren erdialdetik aurrera, zientzialari gehienek uste zuten materia eta antimateria ez direla berdin-berdinak. Ezberdintasun txikienak ere antipartikula baino partikula gehiago sortuko lituzke Big Bangean, antipartikula guztiak partikulekin suntsituko lirateke, eta geratuko liratekeen partikulek gaur egungo unibertsoa osatuko lukete. Baina esperimentuek soilik sustraitzen dute zientzia. Zorionez, 1964. urtean, AEBko ikerketa-talde batek aurkitu zuen erreakzio nuklearretan sortutako partikula batzuk eta haien antipartikulak era ezberdinean desintegratzen direla. Hala ere, gehiago ikertu ahala esperimentu guztiek ondorio bera zuten: aurkitutako ezberdintasuna ahulegia zen gure unibertsoan dagoen partikula-kopuru handia azaltzeko.\nHori dela eta, gure unibertsoa ulertzeko ahaleginean, beste partikula batzuetan jarri zuen arreta zientziak: neutrinoetan, hain zuzen ere. Zientziak aurkitutako partikularik arinetarikoak eta iheskorrenak dira neutrinoak. Erreakzio nuklearretan ugari sortu arren, 25 urte pasa ziren teorikoki proposatu zirenetik esperimentalki aurkitu ziren arte, haien elkarrekintzak ahulegiak baitira. Izan ere, segundo bakoitzeko Eguzkitik datozen ehun bilioi neutrinok gure gorputza zeharkatzen badute ere, gure bizitzan batek bakarrik egingo du talka gurekin, batez beste. Horregatik, detektagailu handiak behar dira neutrinoak ikertzeko: zenbat eta materia gehiago egon detektagailuan, orduan eta probabilitate handiagoz eragingo diote elkarri neutrino batek eta materiak. Gaur egungo detektagailuak kontinentearteko hegazkinak baino handiagoak dira! Iheskorrak izan arren, sortzeko errazak dira neutrinoak. Eguzkira begiratu, eta bilioika neutrino jasoko dituzu. Zentral nuklear batera hurbildu, eta milioi bat aldiz gehiago neutrino iritsiko da zure detektagailura. Protoi-izpi batek material dentso batekin talka egin, eta neutrino-izpi bat sortuko da.\nPartikula guztiek bezala, antipartikula bat dute neutrinoek: antineutrinoa. Eta, azken urteotan, neutrinoen eta antineutrinoen arteko ezberdintasunak agertzen hasi dira esperimentuetan.\nBig Banga eta materiaren jatorria. Big Bangean partikulak eta antipartikulak sortu ziren [ezkerra]. Haien arteko ezberdintasun txiki batek antipartikula baino partikula gehiago sortuko lituzke. Denborak aurrera egin ahala [eskuina], antipartikulak partikulekin suntsituko lirateke, eta gure unibertsoa osatzen duten partikulak utzi.\nNeutrinoak: hiru zaporeen istorioa\nEzberdintasun horiek ulertzeko, neutrinoen propietate garrantzitsu bat ulertu behar da: zaporea. Partikula-teorien eta -esperimentuen arabera, hiru neutrino-mota edo -zapore daude. Zapore bakoitza erreakzio ezberdin batean sortzen da, eta era ezberdineko elkarrekintzak ditu. Are gehiago, teorikoki neutrino batek ez du inoiz bere zaporea aldatzen.\nEdo hori uste zuten zientzialariek. XX. mendearen amaieran, zenbait esperimentu erraldoi egin zen Eguzkitik eta izpi kosmikoetatik datozen neutrinoak detektatzeko. Neutrino horien zaporea oso ondo ulertzen da teorikoki, baina detektagailuetara neutrino batzuk beste zapore batekin iristen ziren. Are gehiago, zenbat eta distantzia gehiago zeharkatu, orduan eta neutrino gehiagok aldatzen zuten beren zaporea. Gertakari horrek guztiz harritu zituen zientzialariak, eta eredu teorikoak aldatzera behartu zituen.\nEsperimentu horien emaitzak azaltzeko, proposatu zen neutrinoek masa txiki bat zutela. Azalpenik sinpleena zen hori, eta masa ñimiño bat ere (10-37 kg, gutxi gorabehera: elektroi bat baino milioi bat aldiz gutxiagoa) nahikoa zen neutrinoen zapore-aldaketak ulertzeko. Proposamen hori ikertzen hastean, ondorio harrigarri batez konturatu ziren zientzialariak: neutrinoen masak zapore-aldaketak eragiten bazituen, posible litzateke neutrinoak eta antineutrinoak era ezberdinean aldatzea zaporez. Hau da, materiaren eta antimateriaren arteko ezberdintasunak ikertzeko aukera berri bat eskaintzen zuten neutrinoek.\nAntimateria ulertzen, neutrino-esperimentuekin\nNeutrinoen zapore-aldaketei buruz gehiago jakin ahala, gero eta nabariagoa zen neutrinoek eta antineutrinoek era ezberdinean alda zezaketela zaporea. Eta horrek azaldu lezake zergatik dagoen gure unibertsoa materiaz beteta. Hori hobeto ulertzeko, bi esperimentutan ari dira datuak hartzen gaur egun: NOnA, AEBn; eta T2K, Japonian. Esperimentu horietan, protoi-izpi batek grafito zati batekin egiten du talka, hainbat partikula sortuz. Partikula horiek desintegratzean, neutrino- eta antineutrino-kopuru handia sortzen da. Are gehiago, protoiek grafitoaren aurka talka egitean sortutako partikulak eremu magnetikoen bidez kontrola daitezke, soilik neutrinoetara edo antineutrinoetara desintegra daitezen.\nNOnA neutrino-esperimentuaren detektagailua. Neutrinoek interakzio gutxi dutenez, detektagailuak erraldoiak dira neutrino baten talka egiteko probabilitatea handitzeko.\nHorrela, neutrino- edo antineutrino-izpiak sor daitezke. 500-800 bat kilometro zeharkatzen dituzte lur azpitik, eta detektagailu erraldoietan detektatzen dira. Esperimentu horietako emaitzak aztertu eta gero, jakin daiteke ea neutrinoek eta antineutrinoek era berean aldatzen duten zaporea ala ez.\nHala ere, esperimentu bakar bat ez da nahikoa behin betiko emaitzak lortzeko. Horretarako, esperimentu askoren datuak batu behar dira eredu teoriko bakarrean. Eta hori da nire tesiaren oinarria. Lehenik eta behin, T2K eta NOnA esperimentuen simulazioak garatu ditut, haien emaitzak esparru komun batean ulertu ahal izateko. Azken hamarkadetako beste neutrino-esperimentu batzuen emaitzekin bat egin eta gero, neutrinoen zapore-aldaketei buruz dakigun guztia kuantifika daiteke tresna estatistikoekin.\nAnalisi horren emaitza izan da neutrinoak eta antineutrinoak ezberdinak direla. Are gehiago, ezberdintasun hori nahiko handia da: 1964. urtean aurkitutakoa baino mila aldiz indartsuagoa! Hortaz, emaitza hori harrigarria zein zirraragarria da: baliteke neutrinoak Big Bangeko materia eta antimateriaren arteko ezberdintasunaren giltza izatea.\nHala ere, esperimentu horien emaitzak ulertzea ez da erraza. Detektagailura iritsi baino lehen, neutrinoek ehunka kilometro zeharkatzen dituzte. Gure teorien arabera, horrek ez luke emaitzetan eragin handirik izan behar. Baina neutrinoek teoriak ezeztatu zituzten jada orain dela 30 urte: nahitaezkoa da datuak aurreiritzi teorikorik gabe aztertzea. Eta, neutrinoek materiarekin elkarreragin arraroak badituzte, baliteke datuak beste modu batera interpretatu behar izatea.\nHorixe izan da nire tesiaren bigarren zatia. Neutrinoek materiarekin izan ditzaketen elkarreraginak aztertu ditut, baita beste esperimentu batzuek elkarreragin horiek baliogabetu ote dituzten ere. Are gehiago, elkarreragin berriek materiaren eta antimateriaren arteko ezberdintasunak ekar ditzakete. Hori ulertzea ere funtsezkoa da neutrinoen eta antineutrinoen arteko ezberdintasunak ulertzeko.\nHorrela, eredu teoriko orokorragoetan aztertu ahal izan ditut esperimentuen datu guztiak. Horrek emaitza interesgarria izan du: badirudi esperimentuek oraingoz aurkitu dutena izan dela neutrinoak eta antineutrinoak ezberdinak direla, eta ez beste elkarreragin batzuen ondorioa. Hori ondorioztatzeko, garrantzitsua izan da orain arte neutrinoekin hainbat esperimentu egin izatea, eta ezinbestekoa izango da etorkizunean.\nInteresgarriki, Euskal Herrian egiten ari dira halako esperimentu batentzako oinarrizko osagai batzuk. Urte gutxi barru, Neutroien Espalazio Iturri Europarra (ESS, ingelesez) eraikiko da Suedian, Bilbo aldeko enpresa batzuen partaidetzaz. ESS-k neutroi-izpi bat sortuko du materialen zientzia ikertzeko. Baina neutroiak sortzeko prozesu berak hamaika neutrino sortuko du. Neutrino horiek ez dute beren zaporea aldatuko, eta ez dute balioko materia eta antimateriaren arteko ezberdintasuna aztertzeko. Hala ere, nire tesiaren atal batek frogatu duenez, neutrino horientzat detektagailu egokiak erabiliz, haien elkarreraginak ederki miatu ditzakegu. Horri esker, hobeto ulertu ahal izango dira neutrinoen zapore-aldaketen esperimentuak, eta, horrenbestez, neutrinoen eta antineutrinoen arteko ezberdintasunak.\nEta hori ez da neutrinoen teknologiaren eta Euskal Herriaren arteko lotura bakarra. Neutrinoen ikerketa errealitatetik urrun dagoela dirudien arren, halako partikulak behatzeko detektagailu zehatzak garatu dira. DIPCko PETALO proiektuak detektagailu zehatz hauek medikuntza nuklearrean erabili nahi ditu. Neutrinoei buruzko ezagutza ere bada txertoa!\nHorrenbestez, pixkanaka-pixkanaka gizakiak gero eta gehiago daki unibertsoaren hasieraz. Antimateriaren misterioa argitzen doa partikula-esperimentuak egin ahala. Azken urteotan, badirudi neutrinoak izan daitezkeela giltza, eta horretarako hainbat esperimentu eraikitzen ari da munduan zehar. Horietatik zer ikasiko dugun eta emaitzek zer galdera berri ekarriko dizkiguten... auskalo!\n A. D. Sakharov, “Violation of CP Invariance, C asymmetry, and baryon asymmetry of the universe,” Sov. Phys. Usp. 34 (1991) no.5, 392-393 doi:10.1070/PU1991v034n05ABEH002497.\n J. H. Christenson, J. W. Cronin, V. L. Fitch eta R. Turlay, “Evidence for the 2π Decay of the K20 Meson,”Phys. Rev. Lett. 13 (1964), 138-140 doi:10.1103/PhysRevLett.13.138.\n C. L. Cowan, F. Reines, F. B. Harrison, H. W. Kruse eta A. D. McGuire, “Detection of the free neutrino: A Confirmation,” Science 124 (1956), 103-104 doi:10.1126/science.124.3212.103.\n Q. R. Ahmad et al. [SNO], “Direct evidence for neutrino flavor transformation from neutral current interactions in the Sudbury Neutrino Observatory,” Phys. Rev. Lett. 89 (2002), 011301 doi:10.1103/PhysRevLett.89.011301.\n Y. Fukuda et al. [Super-Kamiokande], “Evidence for oscillation of atmospheric neutrinos,”Phys. Rev. Lett. 81 (1998), 1562-1567 doi:10.1103/PhysRevLett.81.1562.\n D. S. Ayres et al. [NOvA], “NOvA: Proposal to Build a 30 Kiloton Off-Axis Detector to Study νμ → νe Oscillations in the NuMI Beamline,” arXiv:hep-ex/0503053 [hep-ex].\n K. Abe et al. [T2K], “The T2K Experiment,” Nucl. Instrum. Meth. A 659 (2011), 106-135 doi:10.1016/j.nima.2011.06.067.\n K. Abe et al. [T2K], “Constraint on the matter-antimatter symmetry-violating phase in neutrino oscillations,” Nature 580 (2020) no.7803, 339-344 [erratum: Nature 583 (2020) no.7814, E16] doi:10.1038/s41586-020-2177-0.\n I. Esteban, M. C. Gonzalez-Garcia, A. Hernandez-Cabezudo, M. Maltoni eta T. Schwetz, “Global analysis of three-flavour neutrino oscillations: synergies and tensions in the determination of θ23, δCP, and the mass ordering,” JHEP 01 (2019), 106 doi:10.1007/JHEP01(2019)106.\n I. Esteban, M. C. Gonzalez-Garcia eta M. Maltoni, “On the Determination of Leptonic CP Violation and Neutrino Mass Ordering in Presence of Non-Standard Interactions: Present Status,” JHEP 06 (2019), 055 doi:10.1007/JHEP06(2019)055.\n D. Baxter et al. “Coherent Elastic Neutrino-Nucleus Scattering at the European Spallation Source,” JHEP 02 (2020), 123 doi:10.1007/JHEP02(2020)123.\n P. Ferrario, V. Herrero-Bosch, J. M. Benlloch-Rodríguez, C. Romo-Luque eta J. J. Gómez-Cadenas, “PETALO: Time-of-Flight PET with liquid xenon,” doi:10.1109/NSSMIC.2018.8824744.


Oriamendi: Erremonterako sarrerak\nLagun batentzat bina sarreran, nahi duen txapelketarako\nOriamendi enpresa erremontista profesional izandako batzuek sortu zuten, 2010. urtean, hain kuttuna eta hain gurea den erremonte modalitatea mantentzeko helburuarekin.\nGure kulturarekiko eta gure ondarearekiko duten sentimenduagatik, tinko ari dira etengabe txapelketa profesionalak antolatzen, eskolak kudeatzen, beharrezko materialak artisauen eran fabrikatzen…\nErremontea 1904. urtean sortu zen pilota modalitate bat dugu. Juanito Moya iruindarrak sortu zuen. Bera orduko guante modalitatean aritzen zen; txikia zen, eta aurkaririk indartsuenei aurre egiteko asmoz sortu zuen erreminta hau. Garai hartan, izen handiko kirola zen pilota, frontoi luzeetako jokoak bereziki, eta erremonte modalitate berriak arrakasta handia izan zuen.\nAnsorregi Oinetakoak (Mutriku)\nLagun batentzat bina sarrera, nahi duen txapelketarako.\nBi lagunentzako bazkaria astean zehar\nIÑAUSTIko jangelak bi gunetan banatuta daude: beheko solairua 125 bazkalkiderentzat eta goiko solairua 100 bazkalkiderentzat. Gune hauek banandu edo batu egin daitezke, talde txikiagoek ospakizun pribatuak egiteko, edo jende askoren bazkariak giro bateratuan ospatzeko.\nUrdangarin Begiristain, Maria Jose (Lazkao)\nBi lagunentzako bazkaria aste barruan. eskaria egiteko, bi hilabete.\nTel.: 943-31 39 33\n50 euroko bonua\n20 urtez jardun gara Azkuelek dendan argiztapen ogibidean. Urte hauetan guztietan, hainbat argiztapen, instalazio elektriko eta barne-dekorazio proiektuetan parte hartu dugu. Gure arrakastaren muina eskaintzen ditugun produktuen kalitatean eta aholkularitza zerbitzuan datza.\nOsa Solabarrieta, Guruzne (Mutriku)\nEskaera egiteko, bi hilabete, 50 euroko erosketa bonua.\nAraba kalea, 21\nTel.: 943-13 04 33\nGozatu Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako nekazaritza turismoaz eta landetxeez!\nNekazaritza turismoaren eta landetxeen elkartea\nTel.: 943-32 70 90\nIturrizar Sagarduy, Jose Luis (Arrankudiaga)\nEskaera egiteko, hiru hilabete. Bi lagunentzako gaua eta gosaria.\nIgartubeiti baserriak beste edozeinek baino hobeki islatzen du euskal baserriaren Urrezko Aroa esan diezaiokeguna. Baserria XVII. mendearen hasieran (1630), bere garairik gorenean, zabaldu eta eraberritu egin zen, bizimodu eta lan mota berrietara egokitzeko. Zorionez, esku hartze honek ia ez zuen ukitu jatorrizko egitura, eta gaur egun ere garai bakoitzeko eraikitzeko moduak eta espazioen erabileran izan ziren aldaketak ikusi ahal izateko aukera ematen digu.\nEguzkitza Bilbao, Iñaki (Getxo)\nBilbao Aldekoa-Otalora, Alexander (Elgoibar)\nSaridunek leihatilan jasoko dituzte sarrerak.\nZumalakarregi Museoa, XIX. mendeko Euskal Herria ezagutu eta gozatzeko Erreferentzi Zentroa da, Garai horrek gizarte, kultura, ekonomia eta politikari lotutako aldaketa handiak izan zituen eta, gainera, mundu garaikideari hasiera eman zion. Horretarako, edukiak eta bildumak gorde, ikertu eta handitzeaz gain, bidai dinamiko bat proposatzen du egungo gizartea ezagutu eta ulertzeko funtsezko den garai horretan zehar.\nBenito Ortiz de Urbina, Endika (Gasteiz)\nGarikano Zirolalde, Eustakio (Anoeta)\nSaridunek leihatilan jasoko dituzte sarrerak:\nTel.: 943-88 99 00\nHiru lagunentzako bina sarrera\nAlonso Henares, Margarita (Bilbo)\nEncinas Blanco, Borxa (Irun)\nBengoa Albizu, Maria Jesus (Donostia)\nKasualitatez aurkitu zuten Pozalagua 1957ko abenduaren 28an, inozenteen egunean. Dinamita eztanda batek gertuko dolomia harrobian itzelezko zuloa zabaldu zuen mendiko hegaletan. Beste aldean, lurpeko unibertso liluragarria azaldu zen. Zulo hori kobazuloaren atea da gaur egun.\nAurkikuntzaren ostean, mineral-erauzketa lekualdatu zuten kobazuloko formazioak ez kaltetzeko; azkenik, 1976an, Karrantzako udalak harrobia behin betiko ixtea erabaki zuen haitzuloa babesteko.\nEgokitze lanak egin ostean, jendaurrera ireki zuten kobazuloa 1991n, guztion harridura eta miresmenerako.\nPagola Kortajarena, Antton (Hernani)\nRosano Otxoa, Esther (Errenteria)\nLazkano Larrañaga, Miren Arantzazu (Zarautz)\nEskaera egiteko, bi hilabete:\nLagun batentzat bi sarrera\nBizkaiko lehen Natur Zientzien Museoa da Hontza museoa, eta 6 urte egin ditu egoitza berrian Mañarian, eta, jadanik, 20.000 pertsonak baino gehiagok bisitatu gaituzte. Gaur egun, 1.500 espezie baino gehiago ditugu ikusgai: besteak beste, lehoiak, krokodiloak, Japoniako karramarro erraldoia eta munduko edozein lekutako hainbat animalia ditugu.\nBengoetxea Mujika, Xabier (Tolosa)\nSaridunak bi sarrera izango ditu; aurrez telefonoz erreserba egin behar da.\nEbaristo bustinza "kirikiño" k\nTel.: 94-621 65 55


Patziku Perurena - Wikipedia, entziklopedia askea.\nPatziku Perurena Loiarte (Goizueta, Nafarroa Garaia, 1959ko martxoaren 26a - ) euskal idazle eta pentsalaria da. Gaur egun Leitzan bizi da.\nGoizueta, 1959ko martxoaren 26a (63 urte)\nArrasateko Eskola Politeknikoan ingeniaritzako ikasketak egiten ari zela, haurtzaroan ezagututako baserri-giroaren eta euskara hutsezko bizimoduaren galdu-minak idaztera bultzatu zuen.\nLiteraturako lehen urratsak olerkigintzan egin zituen: Joannes d'Iraolaren poema bilduma (1985), Emily (1987), Iraingo apaiz gaztearen kantutegi zaharra (1988), eta Ixileko kantak (1993).\nBaina saiakera landu du batez ere, eta pentsalari zorrotz eta polemista moduan nabarmendu da: Harripilatan ezkutatzen zeneko apo tipiaren burutazioak (1990), Marasmus femeninus (1994), Harrizko pareta erdiurratuak (2004), eta Dakiguna ikasten (2007).\nIkerketa filologikoa ere landu du Euskarak sorgindutako numeroak (1993) eta Koloreak euskal usarioan (1992) liburuetan, eta Leitzako ahozko historia jaso du beste lan mardul batean: Leitzako errege-erreginak (1996).\nBestalde, egunkarietan idatzitako artikuluak liburuetan bilduta eman ditu gero argitara: Zirian Zirika (1995), Etorrerakoak (1998), eta Trapuan pupua (2001).\nEuskaltzain urgazle izendatua 1996ko martxoaren 29an. Herri Literatura Batzordean (2005-).\nHarrpilatan ezkutatzen zeneko apo tipiaren burutazioak (1990, Erein)\nKoloreak euskal usarioan (1992, Erein)\nEuskarak sorgindutako numeroak (1993, Kutxa): Berrargitalpena Erein 2000\nMarasmus Femeninus (1993, Elkar)\nLeitzako errege-erreginak (1996, BBK)\nGoizueta eta Aranoko hizkerak (1999, Nafarroako Gobernua Aranoko Udala Goizuetako Udala): Juan Jose Zubirirekin elkarlanean\nDakiguna ikasten (2007, Alberdania)\nJoannes d (1985, GAK)\nEmily (1987, Elkar)\nIraingo apaiz gaztearen Kantutegi zaharra (1988, Pamiela)\nIsileko kantak (1993, Pamiela)\nXX. mendeko poesia kaierak - Patziku Perurena (2000, Susa): Koldo Izagirreren edizioa\nHarrizko pareta erdiurratuak (2004, Euskaltzaindia / BBK)\nZurian zirika (1995, Elkar)\nEtorrerakoak (1998, Txalaparta)\nTrapuan pupua (2001, Erein)\n↑ Patziku Perurena Loiarte Euskaltzaindiaren webgunean\nNafarroako idazleen zerrenda\nPatziku Perurena literaturaren zubitegian\n(Gaztelaniaz) Patziku Perurena Auñamendi entziklopedian


Familia bat sartu da Plantoun-eko etxe okupatu ohian | Familia bat sartu da Plantoun-eko etxe okupatu ohian – iparraldekohitza\nFamilia bat sartu da Plantoun-eko etxe okupatu ohian\nJoan den otsailaren 7an, bederatzi hilabetez Habitat Sud Atlantic erakundearen jabetzan den Plantoun auzoko etxe “abandonatua” okupatu ostean, etxea hustearen deliberoa hartu zuten beharrean den familia bati uzteko.\nOstegunean, egoera kaxkarren diren bizitegien aurka lanean ari den PACT erakundeak familia bat instalatu zuen Plantoun auzoko 26. zenbakian\nPlantoun auzoko 26. zenbakidun etxea. / Gaizka Iroz\nAma bat eta bere hiru haurrak sartu dira Habitat Sud Atlantic jabetzan den Plantoun auzoko 26. zenbakidun etxebizitzara. PACT erakundeak hartu du etxebizitza horren kudeaketa. Familiak, urte bateko kontratua izenpetu zuen eta epea bukatzean bi aukera proposatuko dizkio familiari: kontratua arraberritu ala beste etxebizitza bat aurkitu. Bitartean familiak, alokairu merke bat pagatuko du.\nPlantouneko okupatzaileek positiboki baloratu dute emandako urratsa, izan ere beharretan dagoen familia bat etxe horretan instalatzeak, Baionan izenpetutako hitzarmena sendotzen duela nabamendu dute. Bide beretik, gogoratu nahi izan dute, etxebizitza pribatuek ere beharretan diren familiak laguntzen dituzten elkarte eta erakundeekin, hala nola Atherbea edo PACT erakundea bera, mota horretako hitzarmenak izenpetu daitezkela.\nZentzu berean, larunbatean, Donibane Lohitzunen otsailean abiaturiko iniziatiba herritarrak, etxebizitzaren inguruko gaia mahai gainean jartzeko mintzaldi bat antolatu zuen Select zinema gelan, Donibane Lohitzuneko hautagai desberdinak gonbidatuz. Mintzaldi horren helburua, “etxebizitzaren arazoari buruzko galdera konkretuak pausatzea zen, erantzun konkretuak lortzeko” adierazi dute antolatzaileek.\nLarunbatean beraz, Paxkal Lafitte Herri Berri zerrenda abertzaleko lista burua eta Emile Amaro alderdi Sozialistaren zerrenda buruak mintzaldian egon ziren. Antolatzaileek zehaztu zuten, Peyuco Duhart-ek ez ziela “inongo” erantzunik eman. Lehenago, “beste bi bilkura informatibo” egin ziren, lehena, “herritarrei etxebizitzaren arazoaren inguruan adierazteko aukera emanez” eta bigarrena, eragile desberdinak gonbidatuz. Hauteskunde garaiak direla eta, antolatzaileek, “garrantzitsutzat” jotzen zuten hautagaiak ere, beren iritzia plazaratu zezaten gaiaren inguruan.\nBi hautagaiek, etxebizitza sozialen beharra nabarmendu zuten eta beharretan diren familiak lehenetsi behar zirela gaineratu zuten. Paxkal Lafittek, gaur egun Donibane Lohitzunen dagoen etxebizitza kopurua kontutan hartutik, edonork etxebizitza bat ukaiteko aukera duela erran zuen. Izan ere 14.000 biztanle dira Donibane Lohitzunen eta 12.000 etxebizitza daude. Arazoa, etxe horiek duten prezioan datza. Gaur egun, etxebizitzaren merkatua oso garestia dela nabarmendu zuen eta hori dela eta familia asko etxebizitza bat lortzeko aukerarik gabe gelditzen dela adierazi du. Familia horiek, beren herritik kanpo joan behar direla gaineratu zuen.\nBide beretik, gaur egun Frantzian, familien %80ak etxebizitza sozial bat ukaiteko aukera duela nabarmendu zuten bi hautagaiek.\nGaur egun, Ipar Euskal Herrian, etxebiztzaren “problematika” pil-pilean dagoen gaia da, horren harira, Lurra eta Etxebizitza kolektiboak manifestazio bat antolatuko du larunbatean Donibane Lohitzunen arratsaldeko 16:00etan\nCalandretekin elkartasunez eta lege eske\nSenda Belarren historia aipagai EHLGren hilabeteko mintzaldia kari


amalur: abril 2012\nKhamûlen 4. urtebetetzea da, ta egia esnada, badirudi atzo bertan eman niola ahoan zaplaztakoa sugegorri hil bat aska zedin, bere lehen irteeran...\nKhamûl cumple 4 años, y la verdad que parece que fue ayer cuando en su primer paseo le tuve que dar una bofetada en el morro para que soltara una víbora muerta...\nKhamûl is four years, and it seems like yesterday when on his first walk I had to slap him on his nose because he had a death snake on his mouth...\nDenbora guzti honetan bizipen sinezgaitzak elkarbanatu ditugu, batzuk guztiz eroak. En todo este tiempo hemos compartido experiencias increibles, algunas muy locas. All this time we have shared a lot of incredible experiences, some of them very crazy.\nBerari esker, abenturak bizitzeko modua berzehaztu egin dut, erotasunez eta grinaz, momentu oro azkenekoa balitz bezala.\nGracias a él he redefinido la manera de vivir la aventura, con mucha pasión y locura, exprimiendo cada momento como si fuera el último.\nThanks to him, I have redifined the way I live adventure, with loads of passion and madness, squeezing every moment as if it were the last.\nMisio batean gauden guztietan, sorpresa berri bat agertuko den zain nago, hau nire adimena beti argi mantentzen duela, nire nerbioekin borroka bukaezin batean, bera bezala.\nSiempre que estamos en una misión, estoy expectante de alguna nueva sorpresa, lo cuál me mantiene alerta y en constante desafio con mis nervios, igual que él.\nWhenever we are on a mission, I expect new surprises which keep me alert, just like him.\nEgunero, merezi duen moduan eskertzeko gai izateko asmoa dut.\nCada día, pretendo poder agradecérselo como se merece.\nEveryday I pretend to thank him as he deserves.\nHanditan Khamûlen antza izan nahi dut...\nYo de mayor quiero ser como Khamûl...\nWhen I grow older I want to be Khamûl... Zorionak Felicidades\nAsteburu honetarako, eguraldia nahasia zetorren, nahiko nahasia. Behin berriro ere, jaingoikoek, ospea lortuko dutenen hautapena egiteko sakrifizioak eskatzen dituzte. Para este fin de semana, el tiempo venía revuelto, bastante revuelto. Una vez más los dioses exigen sacrificios con los que seleccionar a aquellos que saborearan la gloria.\nFor this weekend, we expected a settled weather, quite a lot settled. Once again, Gods demand sacrifices from us to select those which will win glory.\nBeraz, Candanchun jeitsiera batzuk egiteko Jaime engainatzen dut. Berak Formigalen lan egiteari bukatu du, eta lasai zein aske pistatik kanpo ibiltzeko irrikitan dago. Elkarrekin jaingoikoei desafiatuko diegu.\nAsí que decido engañar a Jaime para hacer unas bajadas en Candanchú. Él ya ha terminado de trabajar en Formigal, y desea relajarse y liberarse un poco fuera pista. Juntos desafiaremos a los dioses. So I decide to deceive Jaime to do some descents in Candanchu. He has already finished working in Formigal, and he wants to get relaxed and released, doing some freeride. Together we will defy Gods. Gaur Mitok ez dio umeei botak ongi jarri behar. Hoy Mito no tiene que apretarle las botas a ningún niño. Today Mito doesn't have to tie up children's boots.\nGoiz osoa Tucako aldapa guztietan goraka ta beraka aritzen gara, atseden hartu gabe...\nNos pegamos toda la mañana haciendo un repaso total a todas las laderas de la Tuca, incluida la pista...\nWe spend all the morning reviewing at all, every slope of Tuca, even the normal track.\nGoiz osoa elurra botatzen, erliebea 10zm berriekin eztaltzen da. Gaur eguzkia hartu nahi dutenentzat eguna ez da. Toda la mañana nevando, cubre con hasta 10 cms nuevos el relieve. Hoy no es día para los que quieren ponerse morenos.\nAll the morning snowing, means a new powder layer of 10cms. Today is not the day to sunbathe.\nGaur, eskiatu nahi dutenentzat eguna da. Hoy, es dia para los quieren esquiar.\nToday, is the day for those who wanna ski.\nBikingoak lainoan barneratzen zirenean bezala, beste dimentsio batean gaude, bertan begiak itsi eta jaingoikoek bide zuzenetik eramango gaituztela pentsatuz.\nIgual que los vikingos cuando se adentraban en la niebla, nos sentimos en otra dimensión, donde cerramos los ojos y confiamos en que los dioses nos guiarán por el trayecto adecuado.\nAs Vikings, when introducing into fog, we feel like being in another dimension, where we close our eyes as trusting Gods will lead us through the right path.\nOraindik ez dago mundu honetan Jaimeren posizioa desorekatzea lortuko duena. Todavía no existe en este mundo nada que consiga desestabilizar la posición de Jaime.\nThere's still not in this world, something to destabilize Jaime's position.\nEgun hauetan, ez dago elur malutak lurrean egokierazi egiterik. Zerbait berria estreinatzearen sentzazioa.\nEn estos días, no hay tiempo para dejar que los copos se acomoden en el suelo. Es la sensación de estrenar algo nuevo.\nIn this days, there's no time to let new snowflakes feel comfy in the ground. This is the sensation of using something for the first time. Azkenik, badirudi Candanchu hurrengo asteburuan irekita egongo dela(4-23), elurte hauen ondoren. Bere denboraldiaren agurra, baldintza bikainetan izango da, Tukan zein Tobazon behintzat. Horren ondoren santutegi gutxi batzuk geratuko dira, eta geroago heriotza.\nAl final parece que Candanchú abrirá también el próximo fin de semana (23-4), después de estas nevadas. Su despedida de temporada será con unas condiciones excelentes en la Tuca y el Tobazo. Después sólo quedarán unos pocos santuarios y más tarde la muerte.\nFinally, it seems Candanchu will be open 'till the next weekend (4-23), after these snowfalls. Candanchu will say goodbie to this season, in an excelletn conditions in Tuca and Tobazo. After that, only a few sanctuarys will be left, then only death.\nCandanchu UNLIMITED 2\nLehen eguzki izpiek Punta Espataren atzetik. Candanchuko zailtasun handieneko jeitsiera egiteko egun aproposa, Quebrantahuesos, erregina beltza, pistaz kanpoko ibilbidea den Zapatillako tuboari gehituta.\nSalida de sol trás la Punta Espata. Un día perfecto para realizar el descenso más exigente de Candanchú, Quebrantahuesos, la reina negra, sumado a la ruta fuera pista del Tubo de la Zapatilla. Sunrise behind Punta Espata. A perfect day for a perfect crime in the demanding descent of Quebrantahuesos, the black maiden, added to the outrack of the tube of Zapatilla.\nTuca Blancako teleaulkitik, Atsegine, Quebrantahuesosen jeitsiera hasteko prestatzen da.\nDesde la Telesilla de la Tuca Blanca, Atsegine se prepara para iniciar el descenso del Quebrantahuesos.\nFrom the chair lift of Tuca Blanca, Atsegine is ready to initiate the descent of Quebrantahuesos.\nCandanchuko pista beltzek, esanahi itzela hartzen du. Adibidez, historikoki Formigalko pista beltzen aldaparen bataz besteko makurdura, Candanchuko gorrien parekoa izan ohi da. Las pistas negras en Candanchú, adquieren un significado mayúsculo. Por ejemplo, históricamente la inclinación media de las pendientes de las pistas negras de Formigal, es equiparable a la de las rojas en Candanchú.\nBlack slopes in Candanchu obtain an enormous meaning. For example, historically the average of the inclination of black slopes in Formigal are the same to the red ones in Candanchu.\nUgatzaren hegaldiak Zapatillako tuboaren leporaino zuzen eramango gaitu. Hortik aurrera, gogoraraztekoa da linbo batean sartzen garela, Tortiellaseraino iritsi arte.\nEl vuelo del Quebrantahuesos nos llevará directos hasta el collado del Tubo de la Zapatilla. A partir de ahí debemos recordar que entramos en un limbo, hasta llegar a Tortiellas. The flight of the bearded vulture will bring us straight 'till the pass of the tube of Zapatilla. From then on, we'll have to remember that we enter the limbo, until we reach to Tortiellas.\nTuca Blancan, hondamendi bat ez ezik, bi aste gehiagorako elur nahikoa badago.\nEn la Tuca, salvo catástrofe, todavía queda nieve suficiente para esquiar un par de semanas.\nIn Tuca Blanca, except a disaster, there's enough snow for two more weeks.\nOndoren, geratzen dena ondo estutu hustiratu beharko dugu.\nDespués, deberemos apurar lo que nos quede.\nThen, we will have to make the most of the rest.\nZapatillaren pareten azpitik.\nBajo las paredes de la Zapatilla.\nBelow the walls of Zapatilla.\nLepoan bertan, Aitor, Pablo eta Iñigoren taldera pasatzen naiz. Argazkian, Aitor buruz behera.\nEn el mismo collado, me paso al equipo de Aitor, Pablo e Iñigo. En la foto, Aitor se lanza al vacío.\nIn the pass, I join the team of Aitor, Pablo and Iñigo. In the picture, Aitor throwing himself to the void.\nTuboko baldintza bikainetan Iñigok eroso mugitzen da.\nIñigo flotando en las excelentes condiciones del tubo.\nIñigo floating on the excellente conditions of the tube. Pablok argi ta garbi dauka, hemen ez bazaude okerrago zuretzat.\nPablo lo tiene claro, el que no esté aquí se lo pierde.\nPablo clearly knows, if you are not here you are missing it.\n750 metroko desnibela ta 45ºko aldapa gehienez.\n750 metros de desnivel, con pendiente máxima de 45º. 750 meters of difference in height, with a maximum incline of 45º.\nAitor, tuboaren zabalera osoa bereganatzen.\nAitor aprovechando todo lo ancho del tubo.\nAitor owns the whole tube.\nIñigo mugagabe. Iñigo a saco.\nIñigo to the full. Estututzeak tuboaren bukaera iragartzen du. La llegada al estrechamiento anuncia el final del Tubo.\nThe arriving to the narrowing announces the end of the tube.\nIlunabarra Collaradan agurra bezala. Atardecer en Collarada como despedida. Sunset on Collarada to say goodbie.\nCandanchu irekita izango da gehienez apirilak 24 arte egoera onenean, eta bestela 15an itxiko dute.\nCandanchú permanecerá abierta en el mejor de los casos hasta el 24 de Abril, sino el 15 pondrán punto y final.\nCandanchu will be open, at the best until April 24th, if not, April 15th will be the last day.\nHilabete batzuen lehorte luze ta gogorraren ondoren, badirudi urak agerraldia egin duela. Ez dugu ulertzen nola zenbait lekuetan negar egiten duten esentzia bedeinkatu honek gugana etortzen denean, bizi iturria bait delako, eta ordu ilunenetan, guri laguntza eskeintzeko dator. Hala bedi.\nDespués de unos meses de larga y dura sequía, parece que el agua pretende hacer aparición. No entendemos que en algunas partes se llore cuando esta bendita esencia nos visita, pues es la fuente de toda vida y en las horas más lúgubres, regresa para salvarnos. Así sea.\nAfter many months of long and hard drought, it seems water pretends to make its appearance. We don't understand why in some places, people cry when this holy essence comes to us, since it's the source of every life, and in the gloomiest hours it returns to save us. So be it.\nArangurengo errepublika independientearen santutegian, Lakidain mendiaren maldetan, Irulegi gazteluaren azpitik, Sadar ibaia jaiotzen da. Ibar guztia zeharkatuz Iruñerrian sartuz. Orain dela aste gutxi batzuk, ura bere ubidetik berriz ere dator.\nEn el santuario de la república independiente de Aranguren, nace el río Sadar en las faldas de la Peña Lakidain, bajo el castillo de Irulegi, atravesando todo el valle para entrar en la Comarca de Pamplona-Iruñea. Desde hace apenas unas semanas ha vuelto a fluir el agua por su cauce.\nIn the sanctuary of the independent republic of Aranguren, in the slopes of Lakidain peak, under the castle of Irulegi, borns of the Sadar river, which crosses all the valley 'till the region of Pamplona-Iruñea. Just few weeks ago, the waters started to flow once again in the course of its bed.\nUrezko lasterketa eroei hasiera ematen...\nDando comienzo a las famosas carreras locas pasadas por agua...\nInitiating the famous wet crazy races... Gaua bere sasoian.\nGaua en estado puro.\nGaua in pure.\nKhamûlek sartu aurretik, sakona ukitzen duela baieztatzen du... Beti ukitzen du.\nKhamûl se asegura de que toca fondo antes de entrar... Siempre toca.\nKhamûl makes sure he can touch the bottom before getting into... He always can.\nLasterketaren hasiera prestatzen, Kaiserra motorra pizten du...\nSe prepara la parrilla de salida, el Kaiser arranca motores...\nThe starting grid is on, so the Kaiser starts the engine...\nRäi, beti bezala, bizkorrena da. Räi, como siempre hace la vuelta rápida.\nRäi, as always, does the fastest lap. Gainetik kendu ezin duten ispiritu ero batek agintzen dietela dirudi, buztirik daudenean.\nParece que algún espíritu loco del que no pueden escapar posee a estos locos cuando se mojan.\nIt seems that a crazy spirit from which they can not escape, possesses these crazy guys when wet.\nLehiaketa ondoren, txapelen banaketa.\nDespués de la carrera, reparto de medallas en el Podio.\nAfter the race, time to award prizes.\nHara non, ekaitzaren preludioa den, Räiren itxurazko begirada galduta.\nEsa mirada perdida en apariencia de Räi, es la que precede a la tempestad. That lost stare on Räi's face, is the one that comes before storm.\nMiru bat hurrunean edota distira bat 3kmtara nahikoa da, hiperabiadura martxan jartzeko, inoiz ez duela itzuliko den hitza ematen...\nBasta con ver un milano a medio kilometro o un destello a 3km para que se implemente la hipervelocidad, y nunca promete volver...\nJust a look at a kite at half kilometer or a flash at 3km its enough to start running at its maximum speed, and never promises to come back ...\nNatura jakintzuak ere ongietorri alaia ematen dio urari, merezi duen moduan erantzunez.\nEl agua es también alegremente bienvenida por la sabia naturaleza, que responde como merece.\nWise Nature happyly welcomes water that responds as deserved.\nBeti ez duguna nahi dugu. Baina ura, hotzakin erortzen bada, are gehio ongietorria emango diogu.\nSiempre queremos lo que no tenemos. Pero el agua, si además cae con frio siempre será bienvenida por nosotros. We always want what we don't have, but water will always be welcomed, more if it comes cold. AGUR