Adele of Ghana and Togo\n1 Ye ma ôåman fô âwô gâtâ è di Wurubwarâ wanyun-gyebi fô ã sa, gâ âwô ma Wurubwarâ n sa, gâ è di Wurubwarâ. 2 Ye ma ôåman fô âwô ma Wurubwarâ n sa. 3 Wurubwarâ â dama gâ wo koro â mâ anyan powu. Gâ gænyankæ gæn ma gâtâ Wurubwarâ ân dama gâ wo koro â mâ. 4 Âwô gâtâ è di Wurubwarâ wanyun-gyebi fô wanæ gâ nkpa ã sa, gâ nkpa fô n di gâåmaåæ tâ bânæ. 5 Gâåmaåæ fô gææ åmaåæ dibilin daanæ, mô dibilin fô dæn talæ di di gâåmaåæ fô gii koro. 6 Ôya wûkæ waanæ Wurubwarâ â sa âsaranyan âkæ gâtâ bee kpèlè wô Yohane. 7 Â ba gâtâ ãã bã dõ gâåmaåæ fô gaade â tâ bânæ, fô bânæ bàà dama wade fô yii koro be to gâåmaåæ fô be di. 8 Nka Yohane gbagba n di gâåmaåæ gætôkô, mô â ba gâtâ ãã bã dõ gâåmaåæ fô gaade. 9 Âwô gâtâ è di gâåmaåæ gbagba, gâ ââ åmaåæ â tâ ânæ-kamasâ fô ââ ba gâtûnkwaa gii koro. 10 Âwô gâ Wurubwarâ â dama wo koro â mâ gâtûnkwaa ma gatala, gâ ye ma ôåman fô ã sa, mô bânæ bân nyænla wô. 11 Â ba âwô gbagba wô bânæ baakûn, mô wô bânæ ben to wô. 12 Mô bânæ powu gâtâ be to wô, gâ be to wo diyere be di fô, â tâ bâ osele gâtâ bàà bè biligi Wurubwarâ bebi. 13 Wûn san ma ânæ-nyalâ gewo, abââ ânæ-nyalâ gelenbi, abââ eteni âkæ gelenbi gaanæ, mô wù di gâ Wurubwarâ gelenbi gaanæ gâ e wo bâ afufon. 14 Âwô gâtâ è di Wurubwarâ wanyun-gyebi fô e bè biligi ânæ-nyalâ, gâ â sara ma âtæ. Ti we wo gingyebi gâtâ gii wùlà alâ âwô woko n di Wote Wurubwarâ Wobi-kælæn fô. Wü san ma wo koro gâ gâbwala-dærâ ma ade gâtâ î dô fô æ ba. 15 Gâ Yohane â gbârâ afala e tiri Wurubwarâ Wobi fô e wùlà bânæ alan, “Nyawô wade gâ na fûrûma dõ alan, ‘Âwô gâtâ ã târâma mæ ââ ba fô â da mæ, yema ã fûrûma ã sa, pâgâ be wo mæ’ fô.” 16 Gâ gâbwala gâtâ gæ yôn wanæ fô gii koro gâ ti wura gâbwala disere dilen-dilen lâ. 17 Wurubwarâ â dama gâ Mose wo koro â tâ wo-Ise fô, mô gâbwala ma ade gâtâ î dõ fô bærâ, wü san ma gâ Wurubwarâ Wobi Yesu Kirisito wo koro gâ æ ba. 18 Ânæ âkæ een te we Wurubwarâ â nya. Mô Wobi-kælæn gâtâ butu bûn taa da âbâ ma âwô boo getite fô, âwô na bè tiri Wurubwarâ wodu e wùlà. 19 Yuda bete bôô bândærâ gâtâ bã sa Yerusalem ditele fô bâ sa boo gedi gææ bâtâlâ, ma Lefi bete alâ bâ ma lila Yohane alan, “Ânæ mômô gâ à di?” Gâ Yohane wade gâtâ â dõ bâ æ lâ. 20 Â dõ â tana alan, “Nka nmæ n di Nkpa Wotolâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bã ba fô.” 21 Gâ be lila wô alan, “Âwû bærâ, ânyan gâ à di? À di gâ Eliya abââ?” Âwû gâ Yohane alan, “Kwa, min di Eliya.” Gâ be biri be lila wô alan, “Awô n di Wurubwarâ wôtabûrûlâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bã ba fô abââ?” Gâ Yohane e biri e tiri wuunyun alan, “Kwa, nka nmæ n di wô.” 22 Gâ bâ dõ wô alan, “Âwû bærâ, ânyan kitii gâ à di? Dõ tæ ânæ-kælæn gâtâ à di! Dõ tæ aa koro gaade, fô taà wura tæ ma tiri wuunyun tæ tâ âbâ gâtâ bâ sa tæ fô.” 23 Dûkô gâ Yohane â dõ bâ alan, “Nmæ n di ânæ âkæ gæta gâtâ gææ gbârâ afala otonkuma waanæ alan, ‘Æ tûna Efonte Wurubwarâ wosele!’ anlâ gâtâ Wurubwarâ wôtabûrûlâ Isaya â dõ â sæ fô.” 24 Bânæ gâtâ bâ sa Yohane wakûn fô bâkæ bè di Farisi bete. 25 Be lila Yohane alan, “Gengyi nka awô n di Nkpa Wotolâ fô, gâ an di Eliya, abââ Wurubwarâ wôtabûrûlâ fô, âwû bærâ, anûn yii koro gâ aa kù bânæ Wurubwarâ anæ?” 26 Yohane e tiri wuunyun alan, “Nmæ nK de gâ butu n te kù bânæ Wurubwarâ anæ, mô ânæ âkæ ã sa yaanæ gâtâ ææn nyî wô. 27 Âwô n di ânæ gâtâ ã târâma mæ ââ ba fô, gâtâ mæn kûtûma gâtâ nan kpa wanataga yaadææ gba.” 28 Ade nyayæ powu i sere gâ Betani ditele, Yodan getu-fèn, ôkûn gâtâ Yohane ee kù bânæ Wurubwarâ anæ fô. 29 Gâtâ kere gæ kpa fô, Yohane e we Yesu ââ ba wakûn, gâ Yohane â dõ alan, “Æ nya âwô gâtâ è di Wurubwarâ Wôyâran gâtâ â ka koro â tâ gedi â ka e tiri ade-kpen e ye bânæ-nyalâ powu boo koro fô. 30 Nyawô wade gâ na fûrûma dõ yæ alan, ‘Âwô gâtâ ã târâma mæ ââ ba fô â da mæ, yema ã fûrûma ã sa, pâgâ be wo mæ’ fô. 31 Nmæ gbagba mææn nyî wô, mô âwô wo koro gâ Wurubwarâ â sa mæ alâ n ka butu n kù bânæ Wurubwarâ anæ, fô nan wura n tiri wô okòro n wùlà Isareli bete.” 32 Gâ Yohane e di adansâ alan, “Na we Wurubwarâ Gifiye fô gi ye gatala anlâ âlôpô gæ bã gyaga wo koro. 33 Nafô nmæ gbagba mææn nyî wô, mô Wurubwarâ gâtâ â sa mæ alâ n ka butu n kù bânæ Wurubwarâ anæ fô, âwô ke na dõ mæ alan, ‘Âwô gâtâ à we miin Gifiye gì ye gatala gæ bã gyaga wo koro fô, âwô n di ânæ gâtâ âã ka miin Gifiye e kù bânæ fô.’ 34 Gâ na we, gâ n te di adansâ alan, ‘Nyawô n di Wurubwarâ Wobi-kælæn fô!’ ” 35 Gâtâ kere gæ næ kpa fô, Yohane ma wô bâkasælâ fô bânyôô be biri bã sa dûkô. 36 Gâtâ Yohane e we Yesu ââ da fô, â nya wô, gâ â dõ alan, “Æ nya Wurubwarâ Wôyâran gâtâ â ka koro â tâ gedi fô!” 37 Gâtâ Yohane bâkasælâ bânyôô fô bâ nûn Yohane â dõ gâlâ fô, be kere wô bâ ya bâ ma târâma Yesu. 38 Gâtâ Yesu e fi â nya, gâ e we gâtâ bã târâma wô fô, e lila bâ alan, “Anûn gâ ii len?” Gâ bâ dõ wô alan, “Ewùlàlâ, ganæ gâ à si?” 39 Gâ Yesu e tiri wuunyun alan, “Æ ba, fô yàà bã nya!” Okoro bâ san, gâ bâ ma we ôkûn gâtâ è si. Ôkûna wûtôkô waà mâ anlâ ôgyôlô-fila awôrônyan anaa yaanæ. Gâ be di duwi dætôkô wakûn. 40 Andere gâtâ è di Simon Petero wonobi fô è di bânæ bânyôô gâtâ bâ nûn Yohane â dõ gâlâ gaade, gâ bâ târâma Yesu fô baanæ âkæ. 41 Gænyan gâtâ Andere e gyegeye â mâ n di gâtâ â ma bugiti wôdærâ Simon, gâ â dõ wô alan, “Ti we Mesiya fô.” (Mesiya n di Nkpa Wotolâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bâ ba, gâ bee kpèlè wô Kirisito fô.) 42 Gâ â ka Simon e bè wùlà Yesu. Gâtâ Yesu â bûma bûnûn â nya wô fô, â dõ wô alan, “NK nyî gâtâ awô n di Simon, Yona wobi fô. Baà kpèlè wõ alâ Kefasi, abââ Petero, gâtâ wuu wùlà alâ dætaa.” 43 Kere gæ kpa fô, Yesu â mâ wamænlâ alâ âã san Galilee gâtûnkwaa gaanæ. Âwû gâ e we Filipo, gâ â dõ wô alan, “Bã târâma mæ!” 44 Filipo e ye ditele gâtâ bee kpèlè Betasida fô daanæ. Dûkô gâ Andere, ma Petero mô be ye. 45 Filipo e we Nataneli, gâ â dõ wô alan, “Ti we ânæ gâtâ Mose â åwara wade â sa wo-Ise fô yaanæ, gâ Wurubwarâ bâtabûrûlâ fô mô bâ åwara wade fô. Bee kpèlè wô Yesu. È di Yosefu gâtâ e ye Nasareti ditele fô wobi.” 46 Âwû gâ Nataneli e lila wô alan, “Ade-kpara ækæ î talæ i ye Nasareti?” Âwû gâ Filipo alan, “Ba, fô àà bã nya!” 47 Ôkûna gâtâ Yesu e we Nataneli ââ gbâma wô fô, â dõ alan, “Æ nya, Isareli-te gbagba gâtâ didebila dæn ma waanæ.” 48 Nataneli e lila wô alan, “Lan gâ a mâ gâ a nyænla miinnundu?” Yesu e tiri wuunyun alan, “Na we wõ figi oyon fô wûû gatæn, pâgâ Filipo e kpèlè wõ fô.” 49 Gâ Nataneli â dõ wô alan, “Ândærâ, awô n di Wurubwarâ Wobi-kælæn fô! Awô n di Isareli bete Boogyu fô!” 50 Yesu â dõ wô alan, “Gâtâ na dõ wõ alâ, na we wõ figi oyon fô wûû gatæn fô wuu koro gâ a to mæ a di lâ? Aà we anyan-dærâ a da nyayæ.” 51 Gâ â dõ bâ alan, “N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, yaà we gâtâ gatala gæ tana, gâ Wurubwarâ bâsalâ gâtâ bã sa gatala fô bââ bûn bâ waran nmæ Bânæ-nyalâ Bôôndærâ fô miin koro.”\n1 Awi asiyee yææ gama fô bâ kpææ âna Kana ditele gâtâ dî sa Galilee gâtûnkwaa gaanæ fô. Fô Yesu wôna ã sa dûkô. 2 Gâ be kpèlè Yesu ma wô bâkasælâ fô mô dûkô. 3 Ôkûna gâtâ bûkan bu were dûkô fô, Yesu wôna â dõ wô alan, “Bânæ fô bôô bûkan bu were.” 4 Yesu â dõ wô alan, “Ânanæ, nyawû wun di aade abââ maade. Mæænya gâtâ Wurubwarâ â sæ mæ fô wûûn tâ næma.” 5 Wôna â dõ bâsaranyan fô alan, “Ade-kamasâ gâtâ âã dõ yæ fô, æ mâ!” 6 Fô isun-dærâ kooron ækæ ì sere dûkô. Yuda bete bôô dæsûma daanæ fô, bââ ka isun nyayæ bâ mâ koro wuu gefere gææ gûtûn. Dækæ daasô daà mâ anlâ agyafi ton abââ kooron. 7 Yesu â dõ bâsaranyan fô alan, “Æ kpà butu æ yôla isun-dærâ fô powu!” Okoro bâ kpà butu bâ yôla yæ bælæ-bælæ-bælæ. 8 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “Nkele æ kpà butu fô akæ, fô yàà ka æ san ma ândærâ gâtâ ââ nya gedi fô gii koro fô.” Gâ bâ kpà bâ san ma wô. 9 Gâtâ ândærâ fô â dæya bû fô, e we gâtâ bù di bûkankpara, mô âân nyî ôkûn gâtâ bu ye. Mô bâsaranyan gâtâ bâ kpà butu fô bâ san ma wô fô bærâ, bã nyî. Âwû gâ ândærâ fô e kpèlè âsanfôn fô wôsan, 10 gâ â dõ wô alan, “Ânæ-kamasâ ââ dàà gyegeye e yo gâ bûkan-kpara â tâ bânæ. Gâ gengyi bã wârâ nyûn be suu fô, pâgâ bââ ka âbû gâtâ bûûn kôlô fô bâ ba gamama. Mô awô a ka gâ bûkpûkpûra fô a bubwa be sere ma ôkûna nyawû!” 11 Nyawû n di ade-dærâ ma gæsaa-gyangbasâlâ gâtâ Yesu â mâ. Â mâ wû gâ Kana ditele gâtâ dî sa Galilee gâtûnkwaa gaanæ fô daanæ. Â ka e tiri wo gingyebi e wùlà, gâ wô bâkasælâ fô be to wô be di. 12 Nyawû wûû gama fô, âbâ, ma wôna, ma wonobi âbâ, ma wô bâkasælâ fô bâ san Kapenum ditele bâ ma di awi kalansâ dûkôbâ. 13 Ôkûna gâtâ Yuda bete bôô Nkpa-geto gaawi yii gedi ææ gbâma fô, Yesu â san Yerusalem ditele. 14 Ôkûna gâtâ â san Wurubwarâ Dikwo-dærâ daanæ fô e we gâtâ bânæ bâkæ bee fu bâkwô, ma bâyâran, ma bâlôpô, gâ bâkæ mô bè si bee gbena kôba ækpûlô yii koro. 15 Gâ â ka ôåûn â mâ bænyanibi-koorilâ, gâ e berema bânæ fô ma bôô bâyâran, ma bôô bâkwô powu e ye Dikwo-dærâ fô daanæ. Â yasæ bôô kôba abi gâtâ bee foma fô, gâ e fi-fi bôô-ækpûlô fô e tin. 16 Gâ â dõ âbâ gâtâ bee fu bâlôpô fô alan, “Æ ka nyayæ i ye nfan! Æ kara ka Miinte Wurubwarâ Dikwo-dærâ fô æ mâ gæyâ gii gedikûn!” 17 Ade nyayæ æ yâ wô bâkasælâ fô bâ kûna alâ bâ åwara Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô yaanæ alan, “Wurubwarâ, nK fâ ma aa Dikwo-dærâ daade gepepe, gâtâ gi di mæ ma miin duyu.” 18 Âwû gâ Yuda bete bôô bândærâ be bè lila wô alan, “Ade-dærâ ma gæsaa mômô gâ aà mâ a ka a wùlà alâ à ba osele gâtâ àà mâ gâlâ gaade nyayæ?” 19 Gâ Yesu e tiri ade fô yiinyun dækpalæ daanæ alan, “I gbena Wurubwarâ Dikwo-dærâ nyadæ! Nan biri n tõlà dæ n yela awi asiyee yææ gama!” 20 Âwû gâ Yuda bete bôô bândærâ fô bâ dõ alan, “Bâ ka gâ bækyan akpilin anyôô ma kooron be sere Wurubwarâ Dikwo-dærâ nyadæ, gâ awô à talæ a ka awi asiyee a biri a sere dæ?” 21 Mô Wurubwarâ Dikwo-dærâ gâtâ Yesu ââ dõ daade fô n di âwô gbagba wo koro-kpaba, nka Dikwo-dærâ fô gbagba gâ è de. 22 Okoro ôkûna gâtâ â lama â tô e ye bekulâ baanæ fô, wô bâkasælâ fô bâ kûna gâtâ â dõ ade nyayæ. Gâ be to Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô ma Yesu wade gâtâ â dõ fô be di. 23 Ôkûna gâtâ ã sa Yerusalem, Nkpa-geto gaawi yaanæ fô, bânæ kpekpesi be we ade-dærâ ma gæsaa gâtâ â mâ, okoro be to be di alâ Wurubwarâ ã fæya ma wô. 24 Mô Yesu bærâ, ân ka koro â gyaga boo koro, yema ã nyî anlâ gâtâ bânæ powu bè we. 25 Wun di gâtâ ânæ ãã dõ wôwôlôn wade â tâ wô, yema ã nyî bânæ powu baayu yaanæ.\n1 Yuda bete bôôndærâ âkæ â sara gâtâ bee kpèlè wô Nikodemo. È di Farisi-te. 2 Odente wûkæ â tô â san Yesu wakûn, gâ â dõ wô alan, “Ândærâ, tî nyî gâtâ à di gâ ewùlàlâ gâtâ Wurubwarâ na sa wõ. Yema ânæ âkæ ân nan talæ â mâ ade-dærâ ma gæsaa gâtâ aa mâ lâ gâtâ Wurubwarâ ân fæya ma âwô.” 3 Gâ Yesu â dõ wô alan, “N tâ dõ wõ àà nûn alâ, gengyi ben wo ânæ âkæ afufon ãã mâ Wurubwarâ wobi fô, ân nan talæ e we Wurubwarâ Bugyu fô.” 4 Gâ Nikodemo e lila wô alan, “Lan gâ baà biri be wo ânæ ôkûna gâtâ â wârâ dan? Âã næ talæ e gyu wôna diboro daanæ bàà wo wô afufon?” 5 Yesu e tiri wuunyun alan, “N tâ dõ wõ àà nûn alâ, gengyi bân ka butu ma Wurubwarâ Gifiye be wo ânæ fô, ân nan talæ e gyu Wurubwarâ Bugyu fô baanæ. 6 Ânæ-nyalâ ee wo gâ ânæ-nyalâ anlâ wonundu, mô Wurubwarâ Gifiye fô gii wo gâ ânæ anlâ Wurubwarâ wonundu. 7 Kara yâ ômæræ wàà ku wõ gâtâ na dõ wõ alâ, wù di gâtâ bàà wo wõ afufon fô. 8 Gifiye gææ gbârâ anlâ gâtâ gì len. Aa nûn gææ gâgbârâ, mô an taa nyænla gii geyekûn, abââ ôkûn gâtâ gææ fôrô. Gâlâ ke gâ wù we tâ ânæ-kamasâ gâtâ Wurubwarâ Gifiye gi wo wô fô.” 9 Nikodemo e lila wô alan, “Lan gâ waà mâ nyayæ yàà sere?” 10 Gâ Yesu e tiri wuunyun alan, “Nmæ nK nyî alâ à di Isareli bete boowùlàlâ-dærâ, gâ aan nyî nyayæ lâ? 11 N tâ dõ wõ àà nûn alâ, ade gâtâ tî nyî gâ tææ dõ, gâ ade gâtâ ti we fô gâ tii di yaadansâ lâ. Mô æn taa len yàà to taade-dõlâ fô æ sa. 12 Gengyi na dõ yæ gâtûnkwaa gaade, gâ æn taa to i di fô, lan gâ yaà talæ i to gatala gaade i di? 13 Ânæ âkæ âân tâ bûn â san gatala dûkô fæya ma nmæ Bânæ-nyalâ Bôôndærâ gâtâ n sa gatala, gâ na ye dûkô na ba gatæn fô. 14 À nyî gâtâ wukukuba fô, Wurubwarâ â yâ Mose â mâ âwa, gâ â bûma wô gatala oyon wuu koro otonkuma waanæ, gâ bânæ gâtâ bâ tõlà bûnûn bâ nya âwa fô be wura nkpa. Gâlâ ke gâ wù di gâtâ bàà bûma nmæ Bânæ-nyalâ Bôôndærâ fô mô gatala, 15 fô âkamasâ gâtâ ââ tõlà bûnûn â nya mæ fô èè wura nkpa gakpaakpa. 16 Yema gelen gâ Wurubwarâ ee len bânæ-nyalâ, okoro gâ â ka nmæ Wobi-kælæn fô â tâ alâ, ânæ-kamasâ gâtâ eè to mæ e di fô ân nan ku e lulu, mô fô, eè wura nkpa gakpaakpa. 17 Yema Wurubwarâ ân sa nmæ Wobi fô gâtûnkwaa gii koro alâ n bè tin bânæ dæpwâ, mô â sa mæ gâ alâ n bè to bâ nkpa. 18 Gâ ânæ gâtâ eè to mæ e di fô bân nan tin wô dæpwâ. Mô ânæ gâtâ en to mæ e di fô, be were tin wô dæpwâ, yema en to nmæ Wurubwarâ Wobi-kælæn fô e di. 19 Ade gâtâ bâ ka be tin yæ dæpwâ fô n di alâ, nmæ gâtâ n di gâåmaåæ fô na ba gâtûnkwaa gii koro, mô bânæ-nyalâ bee len dibilin bâ da gâåmaåæ fô, yema baade-mâlâ ì di gâ ade-kpen. 20 Yema ânæ-kamasâ gâtâ ââ mâ ade-kpen fô ââ kyûn gâåmaåæ fô, gâ ân taa ba gâåmaåæ fô gaakûn. Yema ân taa len ade-kpen gâtâ â mâ fô yàà ye okòro. 21 Mô âkamasâ gâtâ ââ mâ ade gâtâ î dõ fô, ââ ba gâåmaåæ fô gaakûn. Fô gâåmaåæ fô gàà wura gi tiri gi wùlà alâ, wade-mâlâ î san ma Wurubwarâ wo-isele yaanæ.” 22 Nyayæ yææ gama fô Yesu ma wô bâkasælâ fô bâ san Yudeya gâtûnkwaa gaanæ. Yesu e di awi bârââ baakûn dûkô, gâ e kù bânæ Wurubwarâ anæ. 23 Gâ Yohane mô ee kù bânæ Anon ditele gâtâ dî gbâma Salimi fô daanæ, yema butu bü sô dûkô. Bânæ bââ san, gâ ee kù bâ. 24 Ôkûna wûtôkô fô been te gye Yohane bâ tan dikwo. 25 Yuda-te âkæ ma Yohane bâkasælâ fô bâkæ be tiira gekù bânæ Wurubwarâ anæ waade. 26 Dûkô gâ Yohane bâkasælâ fô bâ ba wakûn bâ bã dõ wô alan, “Ândærâ nya, ete gâtâ nafô ã fæya ma awô Yodan getu-fèn, gâ a di wo koro adansâ fô, ee kù bânæ Wurubwarâ anæ! Gâ bânæ powu bââ fôrô wakûn.” 27 Gâ Yohane â dõ bâ alan, “Gengyi Wurubwarâ ân ka gænyan â tâ ânæ fô, ânæ âkæ ân nan talæ e wura gænyankæ. 28 Âyæ gbagba î talæ i di mæ adansâ gâtâ na dõ yæ alâ, nka nmæ n di Nkpa Wotolâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bã ba fô, mô Wurubwarâ â sa mæ gâ alâ nK gyegeye wô osele.” 29 Gâ â dõ bâ dækpalæ daanæ alan, “Ânæ gâtâ ã ba âsanfôn n di âsanfôn fô wôsan. Wôsan wôwôlôn fô bærâ, ee yela e so gâlââ, pâ gengyi ã nûn âsanfôn wôsan fô gæta fô, wàà mâ wô ôsâ. Gâlâ ke gâ nkenke wü ba mæ ôsâ gepepe. 30 Wù di gâtâ âwô Yesu èè di diyere â fæya, fô nmæ nan waran gatæn. 31 Âwô gâtâ e ye gatala ââ ba fô â da gænyan-kamasâ. Gâ âwô gâtâ e ye gâtûnkwaa gii koro fô, è di gâ gâtûnkwaa gææ gænyan, gâ ââ dõ gâ gâtûnkwaa gaade. Âwô gâtâ e ye gatala fô â da gænyan-kamasâ. 32 Ade gâtâ e we, gâ â nûn fô gâ ââ dõ lâ, mô âkæ ân taa to wade fô â sa. 33 Mô ânæ gâtâ ee to wade fô e di fô, ee wùlà alâ, Wurubwarâ wade fô î sa waanæ gafô. 34 Âwô gâtâ Wurubwarâ â sa fô ââ dõ gâ Wurubwarâ Ade, yema Wurubwarâ â yâ wo Gifiye gî sa wanæ gepepe. 35 Nte Wurubwarâ ee len Wobi-kælæn fô wade, gâ â ka gænyan-kamasâ â sa wô gûlô. 36 Gâ ânæ-kamasâ gâtâ e to Wobi fô e di fô ã ba nkpa gakpaakpa. Mô âwô gâtâ ân nûn Wobi fô wakûn fô ân nan wura nkpa nyawô, mô fô, Wurubwarâ â ka owurufa wo koro.”\n1 Farisi bete fô bâ nûn gâtâ Efonte Yesu ee kpèlè bânæ, gâ ee kù bâ Wurubwarâ anæ, gâ e wura bâkasælâ da Yohane. 2 Mô Yesu gbagba en kù bânæ, wô bâkasælâ fô na kù bâ Wurubwarâ anæ. 3 Ôkûna gâtâ Yesu â nyænla alâ Farisi bete bâ nûn gâlâ gaade fô, â tô e ye Yudeya, gâ e biri â san Galilee gâtûnkwaa gaanæ. 4 Fô wù di gâtâ ãã dama Samariya gâtûnkwaa gaanæ. 5 Gâ e bè ye Samariya ditele gâtâ bee kpèlè dæ Sikaa fô daanæ. Dûkô wûn ma ôfô ma gâtûnkwaa gâtâ wukukuba fô tiitu Yakobu â ka â tâ wobi Yosefu fô. 6 Dûkô gâ Yakobu ditiribun fô dî sa. Yesu â fana wô-æsan fô yaanæ, okoro â ma sara ditiribun fô diinyun. Ôkûna wûtôkô fô ofila wu yela atele. 7 Dûkô fô Samariya-na âkæ â ba ã bã kpà butu. Âwû gâ Yesu â dõ wô alan, “Tâ mæ butu nan nyûn!” 8 Fô Yesu bâkasælâ fô bâ fûrûma da ditele daanæ bàà ma se anyan-dilâ bâ ba. 9 Gâ âna fô â dõ wô alan, “À di gâ Yuda-te, gâ nmæ mô nK di gâ Samariya-na. Anûn yii koro gâ aa fô mæ butu?” E lila wô gâlâ gaade, yema alâ Yuda bete ma Samariya bete bân taa gyu. 10 Gâ Yesu e tiri wuunyun alan, “Gengyi nafô à nyî Wurubwarâ wanyan-tâlâ, ma nmæ gâtâ n tâ fô wõ butu nyabû fô, nafô awô à daà fô mæ, fô nan tâ wõ nkpa butu gâtâ bûû da gakpaakpa.” 11 Gâ âna fô â dõ wô alan, “Ândærâ, ditiribun fô dî ba alun, gâ an de gænyan-kpàlâ mô. Lan gâ aà mâ àà wura gâlâ gii nkpa butu nyabû? 12 Abââ awô na da tiitu Yakobu gâtâ e kunla ditiribun nyadæ â tâ tæ fô? Âwô gbagba, ma wo bebi, ma wô bânan powu bâ nyûn butu be ye gâ daanæ.” 13 Yesu e tiri wuunyun alan, “Âkamasâ gâtâ âã nyûn gâlâ gii butu nyabû fô, otinbili waà biri wu ton wô, 14 mô âkamasâ gâtâ âã nyûn butu gâtâ nmæ nan tâ fô, otinbili wûn nan ni ton wô. Butu gâtâ nan tâ wô fô, baà biligi ditiribun wanæ gâtâ daà tâ wô nkpa butu gakpaakpa, gâtâ waà ka wô wû san nkpa gakpaakpa anæ.” 15 Gâ âna fô alan, “Ândærâ, tâ mæ gâlâ wuu butu nyabû, fô otinbili wûn nan ni ton mæ nan bã kpà butu ditiribun nyadæ daanæ.” 16 Âwû gâ Yesu â dõ wô alan, “San ma kpèlè aasan, fô yàà ba!” 17 Gâ âna fô â dõ wô alan, “Nn ma ete.” Gâ Yesu alan, “A dõ gepe gâtâ awô alâ an ma ete. 18 A wârâ kpà beteni ton, gâ âwô gâtâ âyæ ma âwô î sa lâ gba en di gâ aasan. Okoro ade gâtâ a dõ mæ lâ î sa waanæ.” 19 Gâ âna fô â dõ wô alan, “Ee ândærâ, na we gâtâ à di gâ Wurubwarâ wôtabûrûlâ. 20 Anûn yii koro gâ tiitu âbâ Samariya bete bâ sûma Wurubwarâ gâ odon nyawû wuu koro, mô âyæ Yuda bete bærâ, ææ dõ alâ, Yerusalem n di ôkûn gâtâ wù di gâtâ âkamasâ ãã sûma Wurubwarâ?” 21 Yesu â dõ wô alan, “Ânanæ! To mæ di alâ, ôya wûkæ wûû ba gâtâ nka odon nyawû wuu koro abââ Yerusalem ditele gâ bânæ baà sûma Miinte Wurubwarâ. 22 Âyæ Samariya bete fô ææn nyî Wurubwarâ gâtâ ææ sûma fô. Mô âtæ Yuda bete tî nyî Wurubwarâ gâtâ tææ sûma. Yema Wurubwarâ Nkpa-geto fô gæ dama gâ Yuda bete boo koro gæ ba. 23 Mô ôya wûkæ wûû ba, gâ wu were gyu gâtâ Wurubwarâ bâsûmalâ gbagba baà ka gâ Wurubwarâ Gifiye ma Ade gâtâ î sa waanæ bâ sûma Tiite Wurubwarâ, yema gâlâ gææ bâsûmalâ gâ Tiite Wurubwarâ ee len. 24 Wurubwarâ è di gâ Gifiye. Gâ âbâ gâtâ bââ sûma wô fô mô, wù di gâtâ bàà ka wo Gifiye, ma Ade gâtâ î sa waanæ bâ sûma wô.” 25 Gâ âna fô â dõ wô alan, “NK nyî gâtâ Nkpa Wotolâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bã ba gâtâ bee kpèlè Mesiya, abââ Kirisito fô âã ba. Gâ gengyi ã ba fô, âwô nan dõ tæ ade powu.” 26 Yesu â dõ wô alan, “Nmæ gâtâ n tâ tabûrû ma awô lâ n di Nkpa Wotolâ âtôkô gâtâ ææ nya osele fô.” 27 Dûkô gâ Yesu bâkasælâ fô be ye ditele daanæ bâ ba. Gâtâ be we Yesu ma âna fô booko bè si bââ tabûrû fô, wû mâ bâ dibi-dækæ. Mô baanæ âkæ ân talæ lila alan, “Anûn gâ aa len?” abââ “Anûn yii koro gâ aa tabûrû ma âna fô?” 28 Âwû gâ âna fô e kere wo gubun gâtâ è de ã bã kpà butu fô â ya â sæ, gâ e serenti â san ditele daanæ â ma dõ bânæ alan, 29 “Æ bã nya ete âkæ! Â dõ mæ maade powu gâtâ na mâ. Abââ âwô n di Nkpa Wotolâ fô fâ.” 30 Âwû gâ bânæ fô bâ tô be ye ditele fô daanæ bââ ba Yesu akûn. 31 Ôkûna wûtôkô fô, Yesu bâkasælâ fô be koturu wô alan, “Ândærâ, di gænyankæ!” 32 Mô â dõ bâ alan, “NK ba anyan-dilâ ækæ gâtâ ææn nyî yii koro gaade ækæ.” 33 Gâ wô bâkasælâ fô bee lila bâwôlôn alan, “Gì si lâ, âkæ â môma wô anyan-dilâ?” 34 Yesu â dõ bâ alan, “Maanyan-dilâ n di gâtâ nan mâ Miinte Wurubwarâ gâtâ â sa mæ fô gelenbi, fô nan werema wô gûtûn fô. 35 Nka âyæ n tâ dõ alâ, wû yâ bebon bânaa pâ anyan yii gebelen yàà næma fô? N tâ dõ yæ alâ, æ tõlà bûnûn æ nya ili fô, yaà we anlâ gâtâ anyan æ wârâ sæna ma gebelen. 36 Gâ ânæ gâtâ ee belen anyan fô, baà le wô gutoro, gâ ââ kûla anyan â sæ â tâ nkpa gakpaakpa. Gâlâ wuu koro ânæ gâtâ ââ dô, ma ânæ gâtâ ee belen fô powu, bàà bom be di ôsâ. 37 Dækpalæ gâtâ dæ dõ alan, ‘Âkæ ââ dô, gâ âkæ ee belen’ fô dî sa waanæ. 38 Na sa yæ alâ æ ma belen abi oli gâtâ nka âyæ na mâ wûû gûtûn fô waanæ. Bâkæ na mâ gûtûn fô, gâ âyæ æ ba ii di gæætônô.” 39 Bânæ gâtâ bã sa Samariya ditele dætôkô daanæ fô baanæ kpekpesi be to Yesu be di, yema âna fô wade-dõlâ gâtâ alan, “Â dõ mæ maade powu gâtâ na mâ” fô yii koro. 40 Okoro gâtâ Samariya bete fô bâ ba wakûn fô, bâ fô wô alâ, â sara baakûn. Gâ Yesu e di awi anyôô baakûn. 41 Gâ wade gâtâ e wùlà fô æ yâ bânæ kpekpesi be ni to be di. 42 Gâ bâ dõ âna fô alan, “Nkele wun mini di aade fô yii koro gâ ti to ti di, mô gâtâ âtæ gbagba tæ nûn fô wuu koro gâ nkele ti we gâtâ âwô n di bânæ-nyalâ bôô Nkpa Wotolâ fô gbagbaagba.” 43 Awi anyôô gâtâ Yesu e di Samariya fô wûû gama fô, â tô â san Galilee gâtûnkwaa. 44 Yema Yesu gbagba â dõ alan, “Wurubwarâ wôtabûrûlâ ân ma gebù âwô gbagba gâtûnkwaa gaanæ!” 45 Ôkûna gâtâ e gyu Galilee fô, dûkô wûû bânæ be to wô, yema be we wade-mâlâ ôkûna gâtâ bâ ma di Nkpa-geto gaawi-dærâ Yerusalem fô. 46 Gâ Yesu e biri â san Kana ditele gâtâ dî sa Galilee fô daanæ. Dûkô gâ e ti foma butu â mâ bûkan fô. Gæfææ gæændærâ âkæ ã sa dûkô gâtâ wobi ee yeba Kapenum ditele daanæ. 47 Gâtâ ete fô â nûn alâ, Yesu e ye Yudeya â ba Galilee fô, â bã fô wô alâ, bàà san Kapenum, fô ãã ma kya wobi gâtâ ee yeba, gâ ee len èè ku fô â tâ wô. 48 Yesu â dõ wô alan, “Gengyi in we ade-dærâ ma gæsaa ækæ fô, nafô æn nan to mæ i di kpa.” 49 Gâ ândærâ fô â dõ Yesu alan, “Ândærâ, n fô wõ gâ, yâ taà san, nka gâlâ fô miinbi fô eè ku.” 50 Gâ Yesu â dõ wô alan, “San, aabi fô eè wura nkpa!” Ete fô e to Yesu wade fô e di, gâ â da. 51 Gâtâ ââ fôrô Kapenum fô, e tuma wô bâsaranyan, gâ bâ dõ wô alan, “Aabi fô â tô.” 52 Gâ ete fô e lila bâ ôya-kælæn gâtâ waanæ gâ ebi fô wo koro gæ mâ wô ôkâma fô. Gâ bâ dõ wô alan, “Walan ôkûna gâtâ ôdûnlâ fô wu kere wô wû ya fô, waà mâ anlâ ofila-kenken gæwôrônyan gækæ.” 53 Gâ ebi fô wote fô â nyænla gâtâ ôya wûtôkô waanæ gâ Yesu â dõ wô alan, “Aabi fô eè wura nkpa” fô. Okoro âwô ma wô dækpara powu be to Yesu be di. 54 Nyawû n di ade-dærâ ma gæsaa nyôôfâ gâtâ Yesu â mâ ôkûna gâtâ e ye Yudeya â ba Galilee fô.\n1 Nyayæ yææ gama fô Yuda bete bee di boo duwi-dærâ dækæ, okoro Yesu â tô â san Yerusalem. 2 Fô dæbûna dækæ dî sa Yerusalem gâtâ bee kpèlè dæ Yuda bete boo ginde gaanæ alâ Betasida. Dî gbâma otunu gâtâ bee kpèlè alâ Bâyâran bootunu fô, gâ be sere apata âbâ ton be silin dæ. 3 Apata âbâ fô yaanæ gâ beyebalâ dætænpan bã dô. Bâkæ bè di bânûngbenalâ, bâkæ bæsæræ-kulâ buu bete, bâkæ ôtagasæ âbâ, gâ âbâ powu bâ ba bã dô bee so dæbûna fô dii gekpenti. 4 Yema wü sa wü sa fô, Wurubwarâ wôsalâ ee ti ye gatala e bè sugba butu fô. Fô ânæ gâtâ eè gyegeye e gyu baanæ fô, wo geyeba gâtâ ee yeba fô gii kere wô gæ ya. 5 Ete âkæ gâtâ ee yeba bækyan dikpilin ma fwo-næyâ fô mô, ã sa dûkôbâ. 6 Gâtâ Yesu e we wô, gâ â nyænla alâ ã dô dûkô awi kpekpesi fô, e lila wô alan, “À len gâtâ àà wura ôkâma?” 7 Gâ ete fô e tiri wuunyun alan, “Efonte, gengyi bè kpenti butu fô, nn ma ânæ âkæ nfan gâtâ ãã ka mæ â sa dæbûna fô daanæ. Gengyi nK bô n te len nan ma gyu fô, fô âkæ e gyegeye mæ.” 8 Yesu â dõ wô alan, “Tô ka aa difenge fô àà san!” 9 Dækpalan daanæ fô, ete fô e wura ôkâma. Gâ â ka wo difenge, gâ â tô â san. Duwi gâtâ Yesu â mâ ade nyayæ fô, dì di gâ Yuda bete boo Duwi-tunalâ. 10 Okoro gâtâ Yuda bete bôô bândærâ fô be we ete gâtâ Yesu â kya geyeba fô, bâ dõ wô alan, “NKdò wù di gâ tii Duwi-tunalâ. Osele wûn dô gâtâ àà tola aa difenge.” 11 Gâ ete fô e tiri wuunyun alan, “Ete gâtâ â kya mæ geyeba fô na dõ mæ alâ n ka miin difenge fô nan san.” 12 Gâ be lila wô alan, “Ânyan n di gâlâ giite gâtâ â dõ wõ alan, ‘Ka aa difenge fô àà san!’ lâ?” 13 Mô ete gâtâ Yesu â kya geyeba fô ân nyænla ânæ-kælæn gâtâ â kya wô, yema bânæ bã sô dûkô, gâ Yesu mô e tiri koro e ye baanæ. 14 Gamama fô, Yesu e we ete fô Wurubwarâ Dikwo-dærâ fô daanæ. Gâ Yesu â dõ wô alan, “Nya, nkele a wura ôkâma! Kere ade-kpen yææ gâmâ ya, fô gænyankæ gâtâ gæ da geyeba nyagæ gæn nan ba aa koro.” 15 Gâ ete fô â san â ma dõ Yuda bete bôô bândærâ fô alan, “Wù di gâ Yesu na kya mæ geyeba fô.” 16 Gâlâ wuu koro Yuda bete bôô bândærâ fô bââ mâ Yesu ayen, yema alâ â kya eyebalâ fô Duwi-tunalâ daanæ okoro. 17 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “Miinte Wurubwarâ ââ mâ wô gûtûn ôya-kamasâ. Gâlâ ke gâ wù di gâtâ nmæ mô nan mâ gûtûn.” 18 Gâlâ gaade nyayæ yii koro Yuda bete bôô bândærâ fô be len isele gâtâ bàà wolo wô. Yema nka alâ Yesu â kyûrûsæ Duwi-tunalâ fô wuuko, mô â dõ alâ Wurubwarâ è di gâ wote. Nyawû wuu wùlà alâ, âwô ma Wurubwarâ bè di akûsû. 19 Gâ Yesu e tiri wuunyun alan, “N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, gænyan gækæ gæn ma gâtâ nmæ Wurubwarâ Wobi fô n tâ mâ mææn gûlô gii koro. N tâ mâ gâ ade gâtâ n te we Miinte ââ mâ fô. Ade gâtâ ââ mâ fô, âyæ ke gâ nmæ Ebi fô mô n tâ mâ. 20 Yema Miinte fô ee len nmæ Ebi fô, okoro ee wùlà mæ gænyankamasâ gâtâ âwô gbagba ââ mâ. Gâ eè wùlà mæ ade-dærâ da nyayæ gâtâ waà yâ ômæræ wàà ku yæ. 21 Anlâ gâtâ Miinte fô ââ lama bekulâ, gâ ââ tâ bâ nkpa fô, gâlâ ke gâ nmæ Wobi fô mô n tâ tâ nkpa miin gelenbi gaanæ. 22 Miinte ân taa dõ âkæ gôdô, yema â ka gôdô powu â sa miin gûlô. 23 Fô bânæ powu bàà tiri nmæ Ebi fô diyere anlâ gâtâ bee tiri Miinte fô diyere fô. Gâ ânæ gâtâ ân taa tiri nmæ Ebi fô diyere fô, ân taa tiri Miinte gâtâ â sa mæ fô mô diyere. 24 N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, âwô gâtâ ââ nûn maade, gâ ee to âwô gâtâ â sa mæ fô e di fô, nkenkele nyawû gba ã ba nkpa gakpaakpa. Bân nan tin wô dæpwâ, mô â wârâ kaara e ye diku daanæ â ba nkpa anæ. 25 Æ nya, n tâ dõ yæ yàà nûn alâ, ôya wûkæ waà bã ba, gâ wu were gyu gba gâtâ bânæ gâtâ bè we anlâ bekulâ, yema gâtâ bâân nyî Wurubwarâ fô baà nûn nmæ Wurubwarâ Wobi fô mææn gæta. Gâ âbâ gâtâ bã nûn maakûn fô baà wura nkpa. 26 Anlâ gâtâ Miinte è di nkpa duyu fô, gâlâ ke gâ â yâ nmæ Wobi fô mô na mâ nkpa duyu. 27 Gâ â tâ mæ osele gâtâ nan dõ bânæ bôô gôdô, yema nmæ n di Bânæ-nyalâ Bôôndærâ fô. 28 Æ kara yâ gâlâ gaade nyayæ yàà mâ yæ dibi-dækæ, yema ôya fô waà bã ba gâtâ bekulâ gâtâ bã sa bæsàn baanæ powu baà nûn mææn gæta. 29 Baà ye bôô bæsàn baanæ bâ ba. Gâ âbâ gâtâ bâ mâ ade-kpara fô baà tô, fô bàà wura nkpa. Gâ âbâ gâtâ bâ mâ ade-kpen fô mô baà tô, fô bàà tin bâ dæpwâ. 30 Mæn nan talæ n mâ gænyankæ mææn gûlô gii koro. N tâ dõ gôdô anlâ gâtâ n tâ nûn n ye Miinte akûn fô. Gâ mææn gôdô gææ gâdõ gî dô, yema mæn taa bugiti nmæ gbagba miin gelenbi, mô n te bugiti gâ Miinte Wurubwarâ gâtâ â sa mæ fô gelenbi. 31 Gengyi gâ nK di nmæ gbagba miin koro gaadansâ fô, maadansâ fô æn ma ôdûrû. 32 Mô âkæ ã sa gâtâ ee di miin koro gaadansâ, gâ nK nyî gâtâ ade gâtâ â dõ kadama miin koro fô î sa waanæ. 33 Æ sa bânæ Yohane wakûn, gâ e di ade gâtâ î sa waanæ fô yaadansâ. 34 Nka alâ, ânæ-nyalâ wadansâ yii gedi gâ n te len, mô n tâ dõ ade nyayæ, yema n te len gâtâ yàà wura Nkpa-geto okoro. 35 Yohane è we anlâ kandæya gâtâ wuu gye, gâ wûû åmaåæ. Gâ ì len gâtâ yàà di kandæya fô wôsâ bârââ. 36 Mô nK ba adansâ gâtâ î kôlô da Yohane woyo fô. Gûtûn gâtâ Miinte â tâ mæ osele alâ n mâ, gâ n tâ mâ fô gii di adansâ alâ âwô Miinte na sa mæ. 37 Gâ Miinte gâtâ â sa mæ fô mô, e di miin koro gaadansâ. Mô âyæ ææn tâ nûn wô gæta, gâ iin te we wô ma gûnûn æ nya. 38 Wade fô æn ma yiituru yaanæ, yema æn taa to nmæ gâtâ â sa fô i di. 39 Ææ sæna bûnûn æ kasæ Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô, yema î nyî gâtâ yaà wura nkpa gakpaakpa i ye Ade fô yaanæ. Wurubwarâ Ade-åwaralâ ætôkô n te di miin koro adansâ. 40 Mô i terema gâtâ yàà ba maakûn, fô yàà wura nkpa. 41 Mæn fâ ma bânæ-nyalâ boo gesila. 42 Mô nK nyî yæ, gâ nK nyî gâtâ æn taa len Wurubwarâ i ye yiituru yaanæ. 43 Na ba gâ Miinte Wurubwarâ diyere daanæ, mô in to mæ. Mô gengyi gâ âkæ ã ba âwô gbagba gûlô gii koro fô, yaà to wô. 44 Ii len gâtâ bânæ bàà sila yæ, mô æn taa sæna bûnûn gâtâ Wurubwarâ-kælæn fô èè sila yæ. Okoro lan gâ waà mâ yàà to mæ i di? 45 Æ kara sa amænlâ alâ nan ka ade n sere yæ Miinte Wurubwarâ bûnûn. Yiitu Mose gâtâ yææ bûnûn bü gyaga wo koro fô nan ka ade e sere yæ. 46 Gengyi î daà to Mose i di fô, nafô yaà to nmæ mô i di, yema Mose â åwara gâ miin koro gaade. 47 Mô gâtâ æn taa to ade gâtâ â åwara fô i di lâ, lan gâ yaà talæ i to maade-dõlâ i di?”\n1 Nyayæ yææ gama fô, Yesu â kaara Galilee getu gâtâ bee ni kpèlè alâ Tiberiya fô â san ofèn. 2 Bânæ dætænpan bâ târâma wô, yema be we ade-dærâ ma gæsaa gâtâ â mâ gâtâ â kya beyebalâ kpekpesi fô. 3 Gâ Yesu ma wô bâkasælâ fô bâ bûn bâ san odon wuu koro bâ ma sara. 4 Ôya wûtôkô fô Yuda bete bôô Nkpa-geto gaawi gâtâ bee di fô æ gbâma. 5 Yesu ã bã tõlà bûnûn fô, e we gâtâ bânæ dætænpan bââ ba wakûn, gâ e lila Filipo alan, “Ganæ gâ taà wura anyan-dilâ ti se tæ tâ bânæ nyabâ powu bàà di?” 6 Fô Yesu ee ye wô gama â nya gâ, yema Yesu ã nyî gænyan gâtâ âã mâ. 7 Filipo â dõ wô alan, “Pâ âkamasâ èè wura boroboro bârââ gba e di fô, taà mæna anlâ bebon næyâ bôô kôba-lenlâ.” 8 Gâ wô bâkasælâ fô baanæ âkæ gâtâ bee kpèlè Andere gâtâ è di Simon Petero wonobi fô â dõ alan, 9 “Ebi âkæ ã sa nfan gâtâ è de boroboro ton ma bâsün bânyôô. Mô anûn gâ nyawû waà mâ bânæ kpekpesi nyabâ?” 10 Gâ Yesu â dõ wô bâkasælâ fô alan, “Æ yâ bânæ fô bàà waran bâ sara!” Fô dæfa-åôô mô dî sa dûkôbâ. Okoro bânæ fô powu bâ waran bâ sara. Beteni gâtâ bã sa dûkô fô baà mâ anlâ ægbaa ænyôô ma nkpæn ton (5,000). 11 Yesu â ka boroboro fô, gâ â sa Wurubwarâ onyun, gâ e yo wû â tâ bânæ gâtâ bè si dûkôbâ fô powu. Gâlâ ke gâ â mâ bâsün fô mô, gâ bânæ fô powu be di bâ kûtæ boo gelenbi. 12 Gâtâ bâ kûtæ fô, â dõ wô bâkasælâ fô alan, “Æ kara yâ anyan-dilâ fô akæ yàà lulu! Æ tasæ akurumakyââ fô powu!” 13 Gâ bâ tasæ boroboro ton ma bâsün bânyôô gâtâ be di be kuruma fô yaabùrùbùrù bâ yôla atuya fwo-anyôô. 14 Gâtâ bânæ fô be we ade-dærâ ma gæsaa gâtâ Yesu â mâ fô, bâ dõ alan, “Nyawô n di Wurubwarâ wôtabûrûlâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bã ba gâtûnkwaa gii koro fô gbagbaagba!” 15 Nkele bânæ fô bè len bàà gye Yesu bâ sæ bugyu. Mô Yesu â nyænla, okoro e ye baanæ e biri â da odon fô wuu koro woko. 16 Wû næma ôgyôlô fô, wô bâkasælâ fô be biri bâ san getu fô giinyun. 17 Dûkô gâ be gyu ôkûlæ waanæ gâtâ bàà kaara getu bâ san Kapenum ditele daanæ. Ofila wu gyu, mô Yesu âân tâ ba baakûn. 18 Gâ gifiye-dærâ gækæ gæ tô gææ gbârâ, okoro butu fô bûû tô bû gbârâ gepepe. 19 Gâtâ wô bâkasælâ fô bâ pala bôôkûlæ bâ san anlâ kilometa ton, abââ kooron fô, be we Yesu ã san butu fô buu koro ââ ba bôôkûlæ fô waakûn. Gâ gæsaa gi ton bâ. 20 Gâ â dõ bâ alan, “Wù di gâ nmæ! Æ kara yâ gæsaa gàà ton yæ!” 21 Âwû gâ wô bâkasælâ bâ ka wô bâ sa bôôkûlæ fô waanæ ôsâ waanæ. Gâtâ e bo e gyu fô, dækpalan daanæ fô bã sa ôkûn gâtâ bââ fôrô fô. 22 Kere gæ kpa fô, bânæ dætænpan fô bã sangba bã sa getu fô giifèn. Bã nyî gâtâ ôkûlæ-kælæn nK sa dûkô, mô be we gâtâ Yesu bâkasælâ fô bâ da ma âwû, gâtâ Yesu en gyu waanæ â fæya ma âbâ. 23 Mô fô, ækûlæ ækæ i ye Tiberiya ditele æ ba getu giinyun dûkô gâtâ wü gbâma ôkûn gâtâ Efonte Yesu â tæ tâ Wurubwarâ karan, gâ bânæ be di boroboro fô. 24 Gâtâ bânæ dætænpan fô be we gâtâ Yesu ân ma dûkô, gâ ben we wô bâkasælâ fô mô fô, âbâ mô be gyu ækûlæ yaanæ bâ san Kapenum bã maà bugiti wô. 25 Gâtâ bânæ fô be we Yesu getu fô giifèn-do fô, be lila wô alan, “Ândærâ, lan gâ a mâ gâ a bè ye nfan?” 26 Gâ Yesu e tiri wuunyun alan, “N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, boroboro gâtâ na tâ yæ, gâ i di æ kûtæ yii gelenbi fô wuu koro gâ ii bugiti miinsele lâ. Wun di gâ ade-dærâ ma gæsaa gâtâ na mâ, gâtâ wuu wùlà alâ Wurubwarâ na sa mæ fô wuu koro. 27 Æ kara fana i len anyan-dilâ gâtâ yaà mæna. Mô fô, i bugiti anyan-dilâ gâtâ yaà tâ yæ nkpa gakpaakpa fô. Nmæ Bânæ-nyalâ Bôôndærâ fô nan tâ yæ anyan-dilâ nyayæ, yema Miinte Wurubwarâ wôkâma wü gyaga miin koro gâtâ wuu wùlà alâ Wurubwarâ e to mæ â sa.” 28 Gâ be lila wô alan, “Gûtûn mômô gâ wù di gâtâ taà mâ, fô tàà mâ gûtûn gâtâ Wurubwarâ ee len?” 29 Yesu e tiri wuunyun alan, “Gûtûn gâtâ Wurubwarâ ee len fô n di gâtâ yàà to âwô gâtâ â sa fô i di.” 30 Gâ be lila Yesu alan, “Ade-dærâ ma gæsaa mômô gâ aà talæ a mâ a wùlà tæ gâtâ Wurubwarâ na sa wõ, fô tàà to wõ ti di? 31 Tiitu âbâ be di anyan-dilâ gâtâ bee kpèlè Mana fô otonkuma waanæ. Gâlâ gâ bâ dõ bâ sæ Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô yaanæ alan, ‘Â tâ bâ anyan-dilâ ye gatala, gâ be di.’ ” 32 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, nka Mose na tâ yiitu âbâ anyan-dilâ gâtâ i ye gatala fô. Wù di gâ Miinte n tâ tâ yæ anyan-dilâ gâtâ ì di anyan-dilâ gbagbaagba fô ye gatala. 33 Yema anyan-dilâ gâtâ Wurubwarâ ââ tâ fô, n di anyan-dilâ gâtâ i ye gatala æ ba gâtûnkwaa gii koro, gâ ææ tâ bânæ-nyalâ nkpa fô.” 34 Âwû gâ bâ dõ wô alan, “Efonte, tâ tæ anyan-dilâ nyayæ duwi n di duwi!” 35 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “Nmæ n di nkpa anyan-dilâ fô. Ânæ gâtâ ã ba maakûn fô, dækpan dæn nan ni ton wô. Gâ ânæ gâtâ e to mæ e di fô, otinbili wûn nan ni wolo wô. 36 Anlâ gâtâ na dõ yæ na bâ da fô, i we mæ, mô fô, in taa to mæ i di. 37 Âkamasâ gâtâ Miinte â tâ mæ fô, âã ba maakûn. Gâ âwô gâtâ âã ba maakûn fô mæn nan birima gama. 38 Yema na ye gatala na ba gâtâ nan bã mâ âwô gâtâ â sa mæ fô gelenbi, nka nmæ gbagba miin gelenbi. 39 Âwô gâtâ â sa mæ fô gelenbi n di gâtâ n kara yâ baanæ âkæ èè ye mææn gûlô, mô fô, duwi-sûlâ ôkûna fô daanæ nan lama âbâ powu n ye diku daanæ n ba nkpa anæ. 40 Yema Miinte gelenbi n di gâtâ âkamasâ gâtâ è we nmæ Wobi fô, gâ è to mæ e di fô, èè wura nkpa gakpaakpa. Fô duwi-sûlâ ôkûna fô daanæ nan lama wô n ye bekulâ baanæ n ba nkpa anæ.” 41 Yuda bete bôô bândærâ fô be gyu geåunu-åunu, yema â dõ alan, “Nmæ n di anyan-dilâ gâtâ i ye gatala æ ba fô.” 42 Okoro bâ dõ alan, “Nka nyawô n di Yosefu wobi gâtâ bee kpèlè Yesu fô? Tî nyî wote ma wôna. Gâ lan gâ nkele ââ dõ alan, ‘Na ye gâ gatala na ba!’?” 43 Yesu â dõ bâ alan, “I kere geåunu-åunu fô æ ya! 44 Gengyi Miinte gâtâ â sa mæ fô en kpema ânæ âkæ â gbâma mæ fô, ânæ fô ân nan talæ â ba maakûn. Gâ duwi-sûlâ ôkûna fô daanæ nan tõlà âbâ gâtâ bã gbâma mæ fô n ba nkpa anæ. 45 Bâ åwara Wurubwarâ bâtabûrûlâ baade-wùlàlâ fô yaanæ bâ sæ alan, ‘Âbâ powu baà mâ bânæ gâtâ Wurubwarâ eè wùlà bâ ade’. Gâlâ okoro âkamasâ gâtâ âã nûn Miinte Wurubwarâ wakûn gâ âã kasæ wade fô âã ba maakûn. 46 Nyawû wûn taa wùlà alâ, âkæ e we Miinte fô. Âwô gâtâ e ye Wurubwarâ wanæ â ba fô woko-kwan na we wô. 47 Gâ n tâ dõ yæ yàà nûn alâ, âwô gâtâ e to mæ e di fô ã ba nkpa gakpaakpa. 48 Nmæ n di nkpa anyan-dilâ fô. 49 Yiitu âbâ be di anyan-dilâ gâtâ i ye gatala, gâ bee kpèlè yæ Mana fô otonkuma waanæ. Mô be ku. 50 Nkpa anyan-dilâ gâtâ nkenkele n tâ dõ yaade, gâ i ye gatala æ ba fô bærâ, gengyi âkæ è di yæ fô, en nan ku â nya. 51 Nmæ n di nkpa anyan-dilâ ætôkô gâtâ i ye gatala æ ba fô. Gengyi âkæ è di anyan-dilâ nyayæ akæ fô, eè wura nkpa gakpaakpa. Gâ anyan-dilâ gâtâ nan tâ bânæ-nyalâ bàà wura nkpa fô n di miin koro-kpaba.” 52 Yuda bete bôô bândærâ fô be tiira-tiira Yesu gâtabûrû fô gaanæ alan, “Lan gâ ete nyawô ã talæ â ka wo koro-kpaba â tâ tàà di?” 53 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, gengyi in di nmæ Bânæ-nyalâ bôôndærâ fô miin koro-kpaba, yàà nyûn mææn nkalan fô, æn ma nkpa. 54 Gâ ânæ-kamasâ gâtâ ee di miin koro-kpaba, gâ ââ nyûn mææn nkalan fô, ã ba nkpa gakpaakpa. Gâ duwi-sûlâ ôkûna fô daanæ nan tõlà wô n ye bekulâ baanæ. 55 Yema miin koro-kpaba n di anyan-dilâ gbagbaagba, gâ mææn nkalan mô n di bûkan gbagbaagba. 56 Gâ âkamasâ gâtâ ee di miin koro-kpaba, gâ ââ nyûn mææn nkalan fô, ã sa ma nmæ, gâ nmæ mô nK sa ma âwô. 57 Anlâ gâtâ Miinte Wurubwarâ gâtâ è di nkpa duyu fô â sa mæ, gâ wo koro nK si fô, gâlâ ke gâ âkamasâ gâtâ ee di miin koro-kpaba fô, miin koro, âã sara gakpaakpa. 58 Nmæ n di anyan-dilâ gâtâ i ye gatala æ ba fô. Min we anlâ anyan-dilâ gâtâ tiitu âbâ be di, gâ æn tâ bâ nkpa gakpaakpa, gâ be ku fô. Mô ânæ gâtâ ee di anyan-dilâ gâtâ n tâ dõ yaade lâ fô, âã sara gakpaakpa.” 59 Ade nyayæ gâ Yesu â dõ ôkûna gâtâ ee wùlà ade Yuda bete boo Getumakûn Kapenum ditele fô. 60 Ôkûna gâtâ wô bâkasælâ fô bâ nûn ade nyayæ fô, baanæ kpekpesi bâ dõ alan, “Ade-wùlàlâ nyayæ yaanæ î ba ôdûrû. Ânyan n talæ e to ade nyayæ?” 61 Gâtâ Yesu â nyænla gâtâ wô bâkasælâ fô bââ tabûrû ade nyayæ yii koro fô, e lila bâ alan, “Ade nyayæ ii tiira yaamænlâ abââ? 62 Âwû bærâ, gengyi ì we nmæ Bânæ-nyalâ Bôôndærâ fô n tâ bûn n tâ fôrô gatala miin geyekûn fô, lan gâ waà mâ yæ? 63 Gænyan gâtâ gææ tâ nkpa n di Wurubwarâ Gifiye fô. Ade gâtâ bânæ-nyalâ bè de bôôkâma bââ mâ bærâ, æn ma tônô âkæ. Ade gâtâ na dõ yæ lâ i ye Wurubwarâ Gifiye fô gaakûn, gâ ææ tâ nkpa. 64 Mô yaanæ bâkæ bân taa to be di.” Yesu â dõ gâlâ, yema ã fûrûma ã nyî ma ôåman âbâ gâtâ ben to be di, ma âwô gâtâ eè tiri wô â tâ fô. 65 Gâ â dõ â fæya alan, “Nyawû wuu koro gâ na dõ yæ alâ, gengyi Miinte fô ân tâ âkæ osele ãã ba maakûn fô, ân nan talæ â ba fô.” 66 Nyawû wûû gama fô, wô bâkasælâ fô kpekpesi be biri gâtâ bân mænæ târâma wô. 67 Âwû gâ Yesu e lila wô bâkasælâ fwo-bânyôô fô mô alan, “Âyæ mô ii len yàà biri, abââ?” 68 Gâ Simon Petero e tiri wuunyun alan, “Oo, Efonte, ânyan wakûn gâ taà san? Awô aako n ba ade gâtâ ææ tâ nkpa gakpaakpa. 69 Gâ nkele ti to wõ ti di, gâ ti we tæ nyænla gâtâ awô n di âwô gâtâ Wurubwarâ e tiri â sæ â tâ koro fô.” 70 Gâ Yesu e lila alan, “Nka yææ bânæ fwo-bânyôô gâ na tiri? Mô yaanæ âkæ wamænlâ î dô anlâ Wurubwarâ wokengbelilâ wamænlâ.” 71 Yudasi gâtâ wote n di Simon Isikaroti fô wade gâ ââ dõ lâ. Yudasi è di wô bâkasælâ fwo-bânyôô fô baanæ âkæ. Mô fô, âwô nan tiri Yesu â tâ.\n1 Wade yii gewùlà nyayæ yææ gama fô, Yesu ã san ee silin Galilee atele yaanæ. Fô en len ãã san e silin Yudeya atele yaanæ, yema Yuda bete bôô bândærâ fô bee bugiti isele gâtâ baà ka be wolo wô. 2 Fô Yuda bete bôô-Æpanpan yaawi-dærâ yii gedi æ næma. 3 Okoro Yesu wonobi âbâ bâ dõ wô alan, “Ye nfan, fô àà san Yudeya gâtûnkwaa gaanæ, fô aa bâkasælâ fô bàà wura be we aade-dærâ gâtâ aa mâ fô. 4 Yema gengyi âkæ ee len bânæ bàà nûn wô nkan fô, ân taa mâ ade e bubwa. Okoro gengyi aa mâ ade-dærâ-dærâ nyayæ fô, wù di gâtâ àà tiri aa koro okòro a wùlà bânæ.” 5 Wonobi âbâ bâ dõ gâlâ, yema âbâ gba ben to be di alâ Wurubwarâ na sa wô. 6 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “Nmæ bærâ, ôya gâtâ Wurubwarâ â sæ mæ fô wûûn tâ næma, mô âyæ bærâ, ôya-kamasâ wü kôlô tâ yæ. 7 Bânæ gâtâ baamænlâ î gyaga gâ gâtûnkwaa gaanyan yii koro fô bâân talæ bâ kyûn yæ, mô nmæ gâ bââ kyûn, yema n tâ tæ dõ bâ alâ, baade-mâlâ ææn kôlô. 8 Âyæ, æ tô æ san æ ma di awi-dærâ fô! Nmæ mæn nan san awi-dærâ nyayæ yii gedi, yema mæænya fô wûûn tâ næma.” 9 Gâtâ â dõ bâ gâlâ fô, â wô â sara Galilee dûkô. 10 Mô gâtâ wonobi âbâ bâ tô bâ da awi-dærâ fô yii gedi fô, Yesu mô â tô â san dûkô. E bubwa koro â san gâtâ en tiri wo koro okòro. 11 Fô Yuda bete bôô bândærâ fô bee bugiti wô dûkô, gâ bee lila alan, “Ganæ gâ ã sa?” 12 Bânæ bee åunu-åunu wo koro wade. Bâkæ alan, “È di gâ ânæ-kpara”, mô bâkæ alan, “Kwa, ââ gban gâ bânæ bàà lulu osele.” 13 Mô ânæ âkæ ân talæ â tabûrû wade okòro, yema alâ bè serenti Yuda bete bôô bândærâ fô. 14 Mô gâtâ be gyu awi-dærâ gâtâ bee di fô yii getite fô, Yesu â san Wurubwarâ Dikwo-dærâ fô daanæ ee wùlà ade. 15 Gâ ade fô æ dûrô Yuda bete bôô bândærâ fô onyun, gâ bee lila alan, “Lan gâ ete nyawô â mâ, gâ â nyænla ade ôkûna gâtâ ân kasæ ade ewùlàlâ âkæ akûn â nya?” 16 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “Maade-wùlàlâ fô in ye nmæ gbagba maakûn, mô i ye gâ âwô gâtâ â sa mæ fô wakûn. 17 Gengyi ânæ âkæ è len ãã mâ Wurubwarâ gelenbi fô, âã nyænla alâ maade-wùlàlâ nyayæ i ye gâ Wurubwarâ wakûn abââ mææn gûlô gii koro gâ n tâ tabûrû. 18 Ânæ gâtâ ââ dõ gâ ade âwô gbagba wô gûlô gii koro fô ee bugiti gâ diyere â tâ wo koro. Gâ ânæ gâtâ ee bugiti gâ âwô gâtâ â sa wô fô wo diyere fô, gâlâ gæænæ fô wade î dô, gâ didebila dæn ma wanæ. 19 Abââ nka Mose na tâ yæ Wurubwarâ wo-Ise fô? Mô yaanæ âkæ ân taa di yii koro. Anûn yii koro gâ ii len yàà wolo mæ?” 20 Gâ bânæ fô be tiri wade fô yiinyun alan, “Gænyankæ gì si aa koro. Ânyan n te len èè wolo wõ?” 21 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “Na mâ ade-dærâ ma gæsaa-kælæn Duwi-tunalâ daanæ, gâ wû dûrô âyæ powu onyun. 22 Mose â tâ yæ gæsan gii gebelen giise, gâtâ nka Mose na sere wû, mô wu ye yiitu âbâ baakûn, gâ ii belen ânæ gæsan Duwi-tunalâ daanæ gba. 23 Gengyi æn taa kere gæsan gii gebelen æ ya Duwi-tunalâ daanæ, gâtâ æn nan wura æ nün Mose wo-Ise fô yii koro, gâ nmæ mô na yâ ânæ-bilin e wura ôkâma Duwi-tunalâ dætôkô daanæ fô, anûn yii koro gâ æ ka owurufa miin koro? 24 Æ kara dõ gôdô gâtâ ææn nyî gaanæ. Æ dõ gôdô ma gii-isele.” 25 Âwû gâ Yerusalem bânæ bâkæ bee lila alan, “Nka ete nyawô gâ bee bugiti bàà wolo fô? 26 Nya gâtâ è yela ââ tabûrû bânæ baanæ okòro, mô âkæ en lila wô ade ækæ. Abââ nkenkele bândærâ fô be we bâ nyænla gâtâ âwô n di Nkpa Wotolâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bã ba fô loo? 27 Ete nyawô bærâ, âtæ powu tî nyî ôkûn gâtâ e ye. Mô gengyi Nkpa Wotolâ fô âã ba fô, âkæ ân nan nyænla ôkûn gâtâ eè ye.” 28 Gâtâ Yesu ee wùlà ade Wurubwarâ Dikwo-dærâ daanæ fô, â tõlà onyun e lila bâ alan, “Okoro î nyî mæ gepepe, ma ôkûn gâtâ na ye? Nka nmæ gbagba mææn gûlô gii koro gâ na ba. Âwô gâtâ â sa mæ fô ã sa, mô âwô bærâ, ææn nyî wô. 29 Nmæ bærâ, nK nyî wô, yema wakûn gâ na ye, gâ âwô na sa mæ.” 30 Okoro be len bàà gye Yesu, mô âkæ ân ka wô gûlô â kya wô, yema wo diku dææya gâtâ Wurubwarâ â sæ wô fô wûûn tâ næma. 31 Mô bânæ fô baanæ kpekpesi be to wô be di, gâ be lila alan, “Okoro gengyi Nkpa Wotolâ fô ã ba fô, âã mâ ade-dærâ ma gæsaa da nyayæ gâtâ âwô nyawô ââ mâ lâ?” 32 Gâtâ Farisi bete fô bâ nûn bânæ bee åunu-åunu Yesu wo koro gaade fô, âbâ ma gedi gææ bâtâlâ bôô bândærâ fô bâ sa Wurubwarâ Dikwo-dærâ dææ bânyalâ gâtâ bàà ma gye Yesu. 33 Âwû gâ Yesu â dõ alan, “Nan sara gâ yaakûn awi kalansâ, fô nan biri n san âwô gâtâ â sa mæ fô wakûn. 34 Yaà bugiti mæ, mô æn nan we mæ, gâ ôkûn gâtâ nK sa fô, æn nan talæ æ ba dûkô.” 35 Âwû gâ Yuda bete bôô bândærâ fô bee lila bâwôlôn alan, “Ganæ gâ ete nyawô âã bã san, gâ âtæ tæn nan we wô? Abââ ee len è serenti â san Gereki bete baakûn, ôkûn gâtâ tææ bânæ bââ yasæ be gyu fô, ãã ma wùlà Gereki bete ade loo? 36 Gâtâ â dõ alan, ‘Yaà bugiti mæ, mô æn nan we mæ’, gâ ‘ôkûn gâtâ nK sa fô, æn nan talæ æ ba dûkô’ fô, lan gâ ee wùlà lâ? Anûn yaade n di nyayæ?” 37 Gâ duwi-kurumakyââ gâtâ dì di duwi-dærâ Æpanpan yaawi yii gedi fô yaanæ fô, Yesu â tô e yela, gâ â tõlà onyun â dõ alan, “Gengyi otinbili wuu wolo ânæ âkæ fô, â ba maakûn ãã bã nyûn butu. 38 Ânæ-kamasâ gâtâ eè to mæ e di fô ‘Nkpa ade yaà ye wanæ æ ba anlâ gâtâ butu buu ye ditiribun daanæ bû ba fô’. Anlâ gâ Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô æ dõ fô.” 39 Yesu â dõ gâ Wurubwarâ Gifiye gâtâ âbâ gâtâ be to wô be di fô baà bè wura fô gaade. Yema ôkûna wûtôkô fô wo Gifiye fô gææn tâ ba, yema Yesu gingyebi giin te ye okòro. 40 Gâtâ bânæ fô bâ nûn Yesu wade-dõlâ nyayæ fô, baanæ bâkæ bââ dõ alan, “Ææn, ete nyawô n di Wurubwarâ wôtabûrûlâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bã ba fô.” 41 Bâkæ mô alan, “Ete nyawô n di Nkpa Wotolâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bã ba fô.” Mô baanæ bâkæ be lila alan, “Nkpa Wotolâ fô eè ye gâ Galilee gâtûnkwaa gâtâ ete nyawô â sara â dan fô gaanæ? 42 Nka Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô æ dõ gâ alâ, Nkpa Wotolâ fô eè ye gâ Betelem ditele, ôkûn gâtâ egyu Dafidi â sara fô, gâ eè ye gâ egyu Dafidi wodu waanæ?” 43 Yesu wo koro bânæ fô bâ lanla ma bâwôlôn kperenkperen. 44 Bânæ fô bâkæ be len bàà gye wô, mô âkæ ân ka wô gûlô â kya wô. 45 Gamama fô Wurubwarâ Dikwo-dærâ dææ bânyalâ gâtâ bâ sa fô be biri bâ san gedi gææ bâtâlâ bôô bândærâ ma Farisi bete fô baakûn. Be lila bânyalâ fô alan, “Anûn yii koro gâ in gye wô æ ba?” 46 Gâ be tiri ade fô yiinyun alan, “Ânæ âkæ âân tâ tabûrû anlâ ete nyawô nya.” 47 Gâ Farisi bete fô be lila bâ alan, “Gì si lâ, â wârâ gban âyæ mô? 48 Okoro i were we bândærâ fô baanæ âkæ, abââ Farisi-te âkæ e to wô e di? 49 Mô bânæ dætænpan nyabâ gâtâ bâân nyî Mose wo-Ise fô yaanæ fô gâ Wurubwarâ â fwala.” 50 Nikodemo gâtâ â tæ san Yesu wakûn â nya fô mô, è di gâ bândærâ fô baanæ âkæ. Gâ e lila bâ alan, 51 “Osele wü dô gâtâ tàà tin ânæ dæpwâ pâ tàà nûn wonyun waanæ waade tæ ka ti we gænyan gâtâ â mâ?” 52 Gâ be tiri ade fô yiinyun bâ tâ wô alan, “Anûn yii koro gâ aa tabûrû anlâ gâtâ awô mô à di gâ Galilee-te lâ? Nya Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô yaanæ gepepe, aà we gâtâ Wurubwarâ wôtabûrûlâ âkæ ân nan ye Galilee.” 53 Gâ âbâ powu bâ yasæ dækæ-dækæ bâ da bôô-ælâ.\n1 Gâtâ âkamasâ â da wô dækpara fô, Yesu â tô â san odon gâtâ bee kpèlè Olife fô wûûpæ. 2 Gâtâ kere gææ kpa fô, e biri â san Wurubwarâ Dikwo-dærâ fô daanæ. Gâ bânæ gâtâ bã sa dûkô fô powu be silin wô be tuma, gâ â sara, gâ e gyu bâ ade yii gewùlà. 3 Dûkô fô Ise yii bewùlàlâ ma Farisi bete fô bâ ka ânanæ âkæ gâtâ e ye wôsan gama, gâ be gye wô fô be bè yela Yesu ma bânæ fô powu bôô bûnûn. 4 Gâ bâ dõ Yesu alan, “Ewùlàlâ, ti gye âna nyawô gâtâ ee len bete. 5 Mose wo-Ise fô i wùlà alâ ti fun gâlâ gææna nyawô ataa ti wolo. Lan gâ awô mô aa dõ?” 6 Bâ dõ ade nyayæ bâ ka be ten Yesu onyun, fô bàà wura be belen ade bâ gyaga wo koro. Mô Yesu â waran e kura, gâ â ka wo gulobi â åwara gænyankæ gâtûnkwaa. 7 Gâtâ bè yela bee so èè tiri baade fô yiinyun fô, â tõlà wo koro, gâ â dõ bâ alan, “Yaanæ gâtâ âân tâ mâ ade-kpen ækæ â nya fô, e gyegeye e fun wô dætaa!” 8 Gâ e biri â waran e kura, gâ â åwara gænyankæ gâtûnkwaa. 9 Ôkûna gâtâ bâ nûn ade nyayæ fô, âbâ powu bâ yasæ dækæ-dækæ. Bândærâ fô na gyegeye na da. Gâ wu kuruma Yesu ma âna fô gâtâ è yela wô bûnûn bânæ dætænpan fô boo getite. 10 Yesu â tõlà koro, gâ e lila âna fô alan, “Nde bâ? Âkæ en tin wõ dæpwâ?” 11 Gâ âna fô e tiri wuunyun alan, “Efonte, âkæ en tin mæ dæpwâ.” Gâ Yesu alan, “Nmæ mô ke, mæn taa tin wõ dæpwâ. Mô kara næ ma mâ ade-kpen!” 12 Wûû gama fô, Yesu e biri â tabûrû ma bânæ fô alan, “Nmæ n di gâåmaåæ gâtûnkwaa gaanæ. Ânæ-kamasâ gâtâ ã nyæma mæ fô, wô bûnûn baà åmaåæ gâtâ âã nyænla nkpa wosele, gâ ân nan san dibilin daanæ.” 13 Gâ Farisi bete bâkæ bâ dõ wô alan, “Nkele aa di adansâ a tâ aa koro, mô aadansâ fô æn ma ôdûrû.” 14 Gâ Yesu e tiri wuunyun alan, “Gengyi nK di adansâ n tâ miin koro gba fô, wü sa waanæ. Yema nK nyî ôkûn gâtâ na ye, ma ôkûn gâtâ n tâ fôrô. Âyæ ææn nyî ôkûn gâtâ na ye, ma ôkûn gâtâ n tâ fôrô fô. 15 Âyæ ææ dõ bânæ gôdô gâ bânæ-nyalâ boo-isele yaanæ, mô nmæ bærâ, mæn taa dõ âkæ gôdô. 16 Mô gengyi gâ nK len nan dõ âkæ gôdô fô, mææn gôdô gî sa waanæ. Yema nka miinko n tâ dõ gôdô fô, Miinte gâtâ â sa mæ fô ã sa ma nmæ. 17 Bâ åwara bâ sa yii-Ise fô yaanæ alâ, gengyi bânæ bânyôô bã dõ dinyun-kælæn ade ækæ yaanæ fô, fô ade fô î sa waanæ. 18 Nmæ gbagba n te di miin koro gaadansâ, gâ Miinte gâtâ â sa mæ fô mô ee di miin koro gaadansâ.” 19 Gâ be lila wô alan, “Ganæ gâ aate fô ã sa?” Gâ Yesu e tiri wuunyun alan, “Ææn nyî mæ, gâ ææn nyî Miinte fô mô. Gengyi î daà nyænla mæ fô, nafô î daà nyænla Miinte fô mô.” 20 Yesu ee wùlà ade nyayæ Wurubwarâ Dikwo-dærâ daanæ ôkûn gâtâ bââ ka kôba bâ sæ fô. Gâ âkæ en gye wô, yema ôya gâtâ Wurubwarâ â sæ wô fô wûûn tâ næma. 21 Gâ Yesu e biri â dõ bâ alan, “N tâ fôrô. Yaà bugiti mæ, yàà ku ma yaade-kpen. Æn nan talæ æ san ôkûn gâtâ n tâ fôrô fô.” 22 Okoro Yuda bete bôô bândærâ fô be lila alan, “Eè wolo wo koro abââ, gâtâ â dõ alan, ‘Æn nan talæ æ san ôkûn gâtâ n tâ fôrô fô’?” 23 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “Âyæ i ye gâtûnkwaa nfan, mô nmæ, na ye gâ gatala. Ì di gâ gâtûnkwaa nyagæ gææ bânæ, mô nmæ, min di gâtûnkwaa nyagæ gæænæ. 24 Okoro gâ na dõ yæ alâ, yaà ku ma yaade-kpen fô. Gengyi ì terema in to i di alâ, nmæ n di âwô gâtâ ã sa pâgâ gænyan-kamasâ fô, yaà ku ma yaade-kpen.” 25 Gâ be lila wô alan, “Ânyan gâ à di?” Gâ Yesu e tiri wuunyun alan, “Anlâ gâtâ na fûrûma na dõ alâ nK di fô. 26 Ade kpekpesi î sa gâtâ wù di gâtâ nan dõ n dama yii koro. Ade nyayæ yaà dõ yæ gôdô. Mô âwô gâtâ â sa mæ fô wade î dõ, gâ ade gâtâ na nûn na ye wakûn fô yiiko gâ n tâ dõ n tâ bânæ lâ.” 27 Bânæ fô bân nûn waanæ alâ Nte Wurubwarâ wade gâ ââ dõ. 28 Okoro Yesu â dõ bâ alan, “Gengyi î bûma nmæ Bânæ-nyalâ Bôôndærâ fô gatala æ gbârâ mæ aåanbi æ marama ma oyon i wolo fô, yaà nyænla alâ, nmæ n di âwô gâtâ ã sa pâgâ gænyankamasâ fô. Fô yàà we alâ, gænyankæ gæn ma gâtâ n tâ mâ mææn gûlô gii koro. Mô n tâ dõ gâ ade gâtâ Miinte fô e wùlà mæ fô. 29 Gâ âwô gâtâ â sa mæ fô ã fæya ma nmæ. Yema n tâ mâ wade-lenlâ, okoro en kere mæ â ya miinko.” 30 Gâ âbâ gâtâ bâ nûn ade nyayæ fô baanæ kpekpesi be to wô be di. 31 Gâ Yesu â dõ Yuda bete gâtâ be to wô be di fô alan, “Gengyi î târâma maade-wùlàlâ fô, ì di gâ mææn bâkasælâ gbagba. 32 Fô yaà nyænla ade gâtâ î dõ fô, gâ ade fô yaà yâ yàà to koro i ye gædæ gaanæ.” 33 Gâ be tiri wuunyun alan, “Tì di gâ tiitu Abiraam bânana, gâ tæn mâ âkæ bâdæ tæ nya. Fô lan gâ aa dõ a wùlà alâ taà to koro, ti ye gædæ gaanæ?” 34 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, âkamasâ gâtâ ã mâ ade-kpen fô, è di gâ ade-kpen yæædæ. 35 Âdæ en di gâ ânæ gâtâ ã fæya dækpara dææ bânæ baanæ, mô ebi-wolâ fô bærâ, ã fæya dækpara fô daanæ gakpaakpa. 36 Okoro gengyi Wurubwarâ Wobi fô ã yâ ì to koro fô, fô i to koro gakpa. 37 NK nyî gâtâ ì di gâ Abiraam bânana, mô ì len yàà wolo mæ, yema in to maade. 38 N te tabûrû gâ ade gâtâ Miinte e wùlà mæ fô, mô âyæ ææ mâ gâ ade gâtâ æ nûn i ye yiite akûn fô.” 39 Gâ bâ dõ wô alan, “Tiite n di Abiraam.” Gâ Yesu â dõ bâ alan, “Gengyi yiite gbagba nK di Abiraam fô, nafô anlâ ææ tæ mâ wade-mâlâ mô. 40 Mô fô, ii len yàà wolo nmæ, nmæ gâtâ na dõ yæ ade gâtâ î dõ, gâ na nûn na ye Wurubwarâ wakûn. Abiraam ân mâ ade nyayæ yaakæ. 41 Ææ mâ gâ ade gâtâ yiite â mâ fô.” Gâ be tiri wuunyun alan, “Tin di gâ adima yii bebi de. Wurubwarâ gbagba n di Tiite-kælæn gâtâ tî ba, gâ tì di gâ wo bebi gbagba.” 42 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “Gengyi Wurubwarâ n di yiite fô, nafô anlâ ii len mæ. Yema na ye gâ Wurubwarâ wakûn, gâ na ba nfan lâ. Nka mææn gûlô gii koro gâ na ba. Âwô gbagba na sa mæ. 43 Anûn yii koro gâ æn taa nûn ade gâtâ n tâ dõ fô yaanæ? Yema alâ æn taa len yaà yela æ nûn maade. 44 Yiite n di Wurubwarâ wokengbelilâ fô, gâ ii len yàà mâ gâ yiite gelenbi. È di gâ bânæ boowololâ ye ma ôåman. Gâ ââ kyûn ade gâtâ î sa waanæ kôkôôkô, yema ade-kpara ækæ æn ma wanæ. Gengyi è di didebila fô, wù di gâ âwô gbagba wonundu, yema è di gâ edebilalâ, gâ âwô n di didebila dii duyu. 45 Mô nmæ bærâ, n tâ dõ yæ ade gâtâ î dõ, okoro gâ æn taa to mæ i di. 46 Yaanæ âmômô n talæ e tiri e wùlà gâtâ na mâ ade-kpen ækæ? Gâ gengyi na dõ yæ ade gâtâ î sa waanæ fô, anûn yii koro gâ æn taa to mæ i di? 47 Ânæ gâtâ è di Wurubwarâ wônæ fô, ââ nûn Wurubwarâ ade. Gâ gænyan gâtâ gii koro æn taa len yàà nûn Wurubwarâ ade fô n di alâ in di wô bânæ.” 48 Gâ Yuda bete bôô bândærâ fô bâ dõ wô alan, “Gengyi tî dõ alâ à di gâ Samariya-te, gâ gænyankæ gì si aa koro fô, fô nka âwû wû lâ?” 49 Gâ Yesu e tiri wuunyun alan, “Gænyankæ gin si miin koro. N te bù Miinte, mô âyæ æn taa bù mæ. 50 Mæn taa len nan tõlà miin diyere. Âkæ ã sa gâtâ ee len ãã tõlà miin diyere, gâ âwô n di gôdô gæædõlâ. 51 N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, ânæ-kamasâ gâtâ eè di maade yii koro fô ân nan ku â nya.” 52 Gâ Yuda bete bôô bândærâ fô bâ dõ wô alan, “Nkele ti we tæ nyænla alâ, gænyankæ gì si aa koro. Tiitu Abiraam e ku, gâ Wurubwarâ bâtabûrûlâ fô mô be ku, mô awô aa dõ alâ, ânæ-kamasâ gâtâ eè di aade yii koro fô ân nan ku â nya. 53 À di ânæ gbaa da tiitu Abiraam? Abiraam e ku, gâ Wurubwarâ bâtabûrûlâ fô mô be ku. Ânyan gâ awô aa wùlà alâ à di?” 54 Gâ Yesu e tiri wuunyun alan, “Gengyi nK tõlà miin diyere fô, fô diyere fô dæn ma ôdûrû. Wù di Miinte n tâ tõlà miin diyere. Âwô gâtâ âyæ alâ è di yææ Wurubwarâ fô. 55 Âyæ ææn nyî wô, mô nmæ nK nyî wô. Gengyi nK dõ alâ, mææn nyî wô fô, fô n di gâ edebilalâ anlâ âyæ. Mô nK nyî wô, gâ n te di wade yii koro. 56 Wû mâ yiitu Abiraam ôsâ gâtâ eè we mææn gâba. Gâ e we, gâ wû mâ wô ôsâ.” 57 Gâ Yuda bete bôô bândærâ fô be lila wô alan, “Awô aan te di bækyan akpilin anyôô ma fwo gba, gâ a we Abiraam?” 58 Gâ Yesu e tiri wuunyun alan, “N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, nK sa pâgâ gænyan-kamasâ, gâ nK sa pâgâ be wo Abiraam.” 59 Gâ bâ ka ataa gâtâ bàà fun wô. Mô Yesu e bubwa koro, gâ â môlæ e gyu bânæ fô baanæ, gâ e ye Wurubwarâ Dikwo-dærâ fô daanæ.\n1 Gâtâ Yesu ã san ââ da fô, e we ete âkæ gâtâ è di ânûn-gbenalâ ye sæyââ wo gibi gaanæ. 2 Gâ Yesu bâkasælâ fô be lila Yesu alan, “Ândærâ, ânyan wade-kpen yii koro gâ be wo ete nyawô ânûn-gbenalâ lâ? Âwô gbagba wade-kpen, abââ wo bewolâ baade-kpen?” 3 Yesu e tiri ade fô yiinyun alan, “Nka ete nyawô wade-kpen abââ wo bewolâ baade-kpen na yâ gâ wô bûnûn bu gbena. Mô fô, wû ba gâlâ, fô Wurubwarâ ãã dama ete nyawô wo koro e tiri wôkâma e wùlà. 4 Ôkûna gâtâ ofila wü nyæ wü sa lâ, wù di gâtâ tàà mâ âwô gâtâ â sa mæ fô gûtûn. Ofila waà bè gyu gâtâ âkæ ân nan talæ â mâ gûtûn. 5 Gâtâ nK sa gâtûnkwaa gaanæ lâ, nmæ n di gâåmaåæ gâtûnkwaa gaanæ.” 6 Gâtâ Yesu â dõ gâlâ fô, e tirima atætan e lù gâtûnkwaa, gâ â ka yæ â fôræ atæn, gâ â ka â bôlæ ete fô bûnûn. 7 Gâ â dõ wô alan, “San ma fere aa bûnûn Silom dæpaasæ fô daanæ!” Silom wuu wùlà alâ, bâ sa wô. Okoro gâtâ â ma fere â ba fô, wô bûnûn fô bu tirima. 8 Gâ gælan dûkô wûû bânæ, ma âbâ gâtâ nafô bee ti we wô ââ fô anyan fô, be lila alan, “Nka ete gâtâ ââ tæ sara â fô anyan fô wô lâ?” 9 Bâkæ alan, “Wù di gâ âwô.” Gâ bâkæ mô alan, “Nka âwô. Ânæ nyawô e ye wô gâ.” Âwû gâ ete fô gbagba â dõ alan, “Wù di gâ nmæ.” 10 Gâ be lila wô alan, “Lan gâ wû mâ gâ nkele aa bûnûn bu tirima?” 11 Gâ â dõ bâ alan, “Ete gâtâ bee kpèlè alâ Yesu fô na mâ atæn â bôlæ mææn bûnûn, gâ â dõ mæ alan, ‘San Silom dæpaasæ daanæ ma fere!’ Okoro gâtâ na san na ma fere fô, mææn bûnûn bu tirima.” 12 Gâ be lila wô alan, “Ã sa ganæ?” Gâ alan, “Mææn nyî.” 13 Âwû gâ bâ ka ete gâtâ nafô è di ânûn-gbenalâ fô bâ san Farisi bete baakûn. 14 Fô duwi gâtâ Yesu â mâ atæn â ka e tirima ete fô bûnûn fô dì di gâ Yuda bete boo Duwi-tunalâ. 15 Okoro Farisi bete fô mô be biri be lila ete fô anlâ gâtâ wû mâ gâ wô bûnûn bu tirima. Gâ e tiri ade fô yiinyun alan, “Â mâ atæn â bôlæ mææn bûnûn, gâ na ma fere, gâ bu tirima.” 16 Gâ Farisi bete fô baanæ bâkæ alan, “Ete gâtâ â mâ ade nyayæ lâ, en di Wurubwarâ wônæ, yema ân taà bù tii Duwi-tunalâ fô.” Mô baanæ bâkæ mô be lila alan, “Lan gâ ânæ gâtâ è di ade-kpen yææmâlâ ã talæ â mâ ade-dærâ ma gæsaa anlâ nyayæ?” Ade nyayæ yii koro bâ lanla koro ma bâwôlôn kperen-kperen. 17 Gamama fô, Farisi bete fô be biri be lila ete fô alan, “Anûn yaade gâ aa dõ kadama ete nyawô wo koro, yema awô gâ e tirima aa bûnûn?” Gâ alan, “È di gâ Wurubwarâ wôtabûrûlâ.” 18 Yuda bete bôô bândærâ fô ben to be di alâ be wo ete fô ânûn-gbenalâ, gâ nkenkele ee we, ma sere ôkûna gâtâ be kpèlè wo bewolâ bâ ba. 19 Gâ be lila bâ alan, “Yiibi wô lâ? Nyawô gâ ææ dõ alâ i wo wô ânûn-gbenalâ fô? Lan gâ wû mâ gâ nkele bærâ ee we?” 20 Gâ wo bewolâ fô be tiri ade fô yiinyun alan, “Tî nyî gâtâ tiibi wô lâ. Gâ tî nyî gâtâ ti wo wô ânûn-gbenalâ. 21 Mô anlâ gâtâ wû mâ gâ nkele ee we bærâ, tææn nyî. Gâ tææn nyî ânæ-kælæn gâtâ e tirima wô bûnûn fô. Tæ fô yæ gâ, i lila âwô gbagba! Â dan. Ã talæ â tabûrû wanyan.” 22 Wo bewolâ fô bè serenti Yuda bete bôô bândærâ fô, okoro gâ bâ dõ gâlâ lâ. Yema bândærâ fô bâ wârâ dõ bâ sæ alâ, ânæ gâtâ âã dõ â tana alâ Yesu n di Nkpa Wotolâ gâtâ Wurubwarâ â fûrûma â dõ â sæ alâ âã bã ba fô, baà sû wô alâ â kara næ ba boo Getumakûn fô. 23 Nyawû wuu koro gâ wo bewolâ fô bâ dõ alan, “Â dan. I lila âwô gbagba!” fô. 24 Gâ bândærâ fô be biri be kpèlè ete gâtâ nafô è di ânûn-gbenalâ fô, gâ bâ dõ wô alan, “Âtæ bærâ, tî nyî gâtâ ete gâtâ e tirima aa bûnûn lâ è di gâ ade-kpen yææmâlâ. Dõ gâlâ, sa Wurubwarâ gingyebi!” 25 Âwû gâ ete fô e tiri wuunyun alan, “Gengyi gâ è di ade-kpen yææmâlâ oo, en di gâ ade-kpen yææmâlâ oo, nmæ bærâ, gænyan-kælæn gâtâ nK nyî fô n di alâ, nafô nK di gâ ânûn-gbenalâ, mô nkele bærâ, n te we.” 26 Gâ be ni lila wô alan, “Lan gâ â mâ wõ? Lan gâ e tirima aa bûnûn fô?” 27 Gâ e tiri ade fô yiinyun alan, “Na wârâ fûrûma dõ yæ, mô æn nûn maakûn. Anûn yii koro gâ ii len gâtâ yàà biri æ nûn? Abââ âyæ mô ii len yàà bã mâ wô bâkasælâ?” 28 Gâ be toro wô bâ dõ alan, “Awô n di wôkasælâ, âtæ bærâ, tì di gâ tiitu Mose bâkasælâ. 29 Tî nyî gâtâ Wurubwarâ â tabûrû ma Mose, mô ânæ nyawô bærâ, tææn nyî wo geyekûn gba.” 30 Gâ ete fô â dõ alan, “Wü ba gæsaa gâtâ ææn nyî wo geyekûn. Mô âwô na tirima mææn bûnûn! 31 Tî nyî gâtâ Wurubwarâ ân taa nûn ade-kpen yææmâlâ boo-inyun-tiri. Ââ nûn gâ bânæ gâtâ bââ sûma wô, gâ bââ mâ wo gelenbi fô boo-inyun-tiri. 32 Ye sâsæyââ ôkûna gâtâ bâ mâ gâtûnkwaa fô, tææn tâ nûn alâ, ânæ âkæ e tirima ânæ gâtâ be wo ânûn-gbenalâ bûnûn â nya. 33 Okoro gengyi ete nyawô en di Wurubwarâ wônæ fô, nafô ân daà talæ â mâ ade nyayæ!” 34 Gâ bândærâ fô bâ dõ wô alan, “Awô gâtâ be wo wõ ma ade-kpen, gâ à sa ade-kpen yaanæ fô, awô n te wùlà âtæ ade?” Âwû gâ bâ sû wô alâ â kara næ ba boo Getumakûn fô. 35 Gâtâ Yesu â nûn alâ bâ sû ete fô alâ â kara næ ba boo Getumakûn fô, â ma bugiti wô. Gâtâ â ma we wô fô, e lila wô alan, “Okoro aa to Bânæ-nyalâ Bôôndærâ fô a di?” 36 Gâ ete fô e tiri wuunyun alan, “Ândærâ, wùlà mæ ânæ-kælæn gâtâ Bânæ-nyalâ Bôôndærâ fô è di, fô nan wura n to wô n di.” 37 Yesu â dõ wô alan, “A were we wô! Âwô n di ânæ gâtâ ââ tabûrû ma awô lâ.” 38 Gâ ete fô â dõ alan, “Efonte, na to wõ na di.” Gâ e bè kura Yesu bæsæræ baanæ. 39 Gâ Yesu â dõ alan, “Gôdô gææ gâdõ gii koro gâ na ba gâtûnkwaa gaanæ. Fô âbâ gâtâ bân taa we fô bàà we, fô âbâ gâtâ bee we fô bàà biligi bânûn-gbenalâ.” 40 Gâ Farisi bete bâkæ gâtâ bã fæya ma Yesu dûkô fô, bâ nûn ade fô, gâ be lila wô alan, “Okoro aa dõ gâtâ âtæ mô tì di gâ bânûn-gbenalâ?” 41 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “Gengyi nafô ì di gâ bânûn-gbenalâ fô, nafô æn ma dæpwâ dækæ dii getin. Mô gâtâ âyæ alan, ‘Tin di bânûn-gbenalâ tii we’ fô okoro, yaade-kpen æ wô ma âyæ.”\n1 Yesu â dõ bâ alan, “N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, ânæ gâtâ ân taa dama otunu e gyu bâyâran boo dikwo fô daanæ, gâ ââ bûn â dama ôkûn kperen wûkæ fô, è di gâ eyukurilâ, gâ ee yuri dækpankpasan daanæ. 2 Mô ânæ gâtâ ââ da gâ ma otunu e gyu fô n di bâyâran fô bôônyalâ. 3 Ânæ gâtâ ââ dæyâ fô ââ tana otunu fô â tâ bâyâran bôônyalâ fô, gâ bâyâran fô bã nyî bôônyalâ fô dæåalæ. Ee kpèlè âwô gbagba wô bâyâran fô ma diyere, gâ ââ ka bâ e ye okòro. 4 Gengyi è ye ma âwô gbagba bâyâran powu okòro e were fô, ee gyegeye bôô bûnûn, gâ bâyâran fô bââ târâma wô, yema bã nyî wô dæåalæ. 5 Bân nan târâma esela. Baà serenti be ye wakûn, yema bã nyî besela baaåalæ.” 6 Yesu â gbârâ bâ dækpalæ nyadæ, mô bân nûn daanæ. 7 Okoro Yesu â næ dõ bâ alan, “N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, nmæ n di bâyâran boo dikwo diitunu fô. 8 Âbâ gâtâ be gyegeye mæ bâ ba, gâ bâ bã mâ koro anlâ mæ fô powu bè di gâ beyukurilâ, gâ bee yuri dækpankpasan daanæ. Mô bâyâran fô bân nûn baakûn. 9 Nmæ n di bâyâran boo dikwo diitunu fô. Ânæ-kamasâ gâtâ ââ dama ma mæ e gyu fô, eè wura nkpa gbagbaagba, gâ eè ti gyu e ye, gâ eè wura gedikûn-kpara. 10 Eyukurilâ ââ ba gâ èè bè yuri, fô èè wolo, fô ãã mæna. Mô nmæ bærâ, na ba gâtâ bânæ bàà wura nkpa gbagbaagba, fô bàà wura wû gakpa. 11 Nmæ n di bâyâran bôônyalâ-kpara fô. Bâyâran bôônyalâ-kpara ââ ka koro â tâ diku bâyâran fô boo koro. 12 Mô paa-te bærâ, en di gâ bâyâran fô bôônyalâ-kpara, gâ bâyâran fô mô ben di gâ woyo. Okoro gengyi è we ânan-gyelâ anlâ ôpâtæ ââ ba fô, ee serenti e kere bâyâran fô â ya. Ânan-gyelâ fô ee bè gye bâ, fô bâ yasæ. 13 Paa-te bærâ, ee serenti, yema alâ, è di gâ paa-te, gâ ân fâ ma bâyâran fô. 14 Nmæ n di bâyâran bôônyalâ-kpara fô. NK nyî mææn bâyâran, gâ âbâ mô bã nyî mæ 15 anlâ gâtâ Miinte fô ã nyî mæ, gâ nmæ mô nK nyî wô fô. Gâ n tâ ka miin koro n tâ diku bâyâran fô boo koro. 16 NK ba bâyâran-fon bâkæ gâtâ bân ma nyabâ baanæ. Wù di gâtâ nan ka âbâ mô n bã fæya, fô bàà bã nûn maakûn, fô âbâ powu baà bã mâ dikpi-kælæn, fô bàà wura ânyalâkælæn. 17 Gænyan gâtâ gii koro Miinte ee len maade fô n di gâtâ na ka miin koro na tâ diku, fô nan biri n tô. 18 Âkæ ân talæ e wolo mæ. Wù di nmæ gbagba miin gelenbi gâ nan ka koro n tâ diku. NK ba osele gâtâ nK talæ n ka koro n tâ diku, gâ nK ba osele gâtâ nK talæ n biri n tô. Anlâ gâ Miinte â dõ mæ gâtâ wù di gâtâ nan mâ.” 19 Ade nyayæ yaanæ mô Yuda bete bôô bândærâ fô bâ næ lanla ma bâwôlôn kperen-kperen. 20 Baanæ kpekpesi alan, “Gænyankæ gì si wo koro. Ee gyu dæbalan! Anûn yii koro gâ ææ nûn wakûn?” 21 Bâkæ mô bâ dõ alan, “Nka âbalanæ wade-dõlâ æ lâ. Waà mâ lan gâ âbalanæ ââ talæ e tirima ânûn-gbenalâ bûnûn?” 22 Wurubwarâ Dikwo-dærâ dii duwi-dærâ dii gedi fô dæ næma gâtâ baà di dæ Yerusalem ditele daanæ. Fô wù di okena-fila. 23 Fô Yesu ã san-san Solomo wapata gâtâ ã sa Wurubwarâ Dækpara-dærâ fô daanæ fô. 24 Gâ Yuda bete bôô bândærâ be lèn be silin wô, gâ bee lila wô alan, “Ma sere ôkûna mômô gâ aa len taà so, pâ tàà we ade yaanæ? Gengyi awô n di Nkpa Wotolâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bã ba fô, tana waanæ dõ tæ-ææ!” 25 Gâ Yesu e tiri ade fô yiinyun alan, “Na wârâ dõ yæ, mô æn taa to mæ i di. Ade-dærâ gâtâ n tâ mâ Miinte diyere daanæ fô n te di mæ adansâ. 26 Mô æn taa to mæ i di, yema æn fæya mææn bâyâran fô baanæ. 27 Mææn bâyâran bã nyî mææn dæåalæ. NK nyî bâ, gâ bââ târâma mæ. 28 N tâ tâ bâ nkpa gakpaakpa, gâ bân nan ku bâ nya. Gâ âkæ mô ân nan talæ â labæræ bâ e ye mææn gûlô. 29 Miinte gâtâ â ka bâ â tâ mæ fô â da gænyankamasâ. Âkæ âân talæ â labæræ bâ e ye Miinte gûlô. 30 Âtæ ma Miinte Wurubwarâ tiinundu wù di gâ wûkælæn.” 31 Âwû gâ Yuda bete bôô bândærâ fô bâ næ tasæ ataa gâtâ nafô bàà fun wô. 32 Mô Yesu â dõ bâ alan, “Na mâ ade-dærâ ma gæsaa kpekpesi na wùlà yæ gâtâ i ye Miinte wakûn. Ade-dærâ ma gæsaa fô yaanæ mômô yii koro gâ ii len yàà fun mæ ataa lâ?” 33 Gâ Yuda bete bôô bândærâ fô alan, “Nka ade-dærâ gâtâ a mâ lâ yaanæ wûkæ wuu koro gâ tii len tàà fun wõ ataa, mô gâtâ a nya Wurubwarâ a waran fô wuu koro. Yema alâ ânæ-nyalâ gâ à di, mô aa mâ aa koro alâ à di Wurubwarâ.” 34 Yesu e lila bâ alan, “Okoro bân åwara bâ sa yii-Ise fô yaanæ gâtâ Wurubwarâ â dõ alan, ‘Ì di gâ miinnundu’? 35 Âkæ ân ma gâtâ ã talæ e foma yii-Ise gâtâ ì di Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô. Okoro gengyi Wurubwarâ e kpèlè bânæ gâtâ Wade-dõlâ fô æ ba baakûn fô alan, ‘Ì di gâ miinnundu’ fô, 36 anûn yii koro gâ ì yela alâ mææn gâdõ gâtâ na dõ alâ nK di gâ Wurubwarâ Wobi fô, na nya Wurubwarâ na waran? Nmæ bærâ, Miinte na tiri mæ na yela gâtâ nK di gâ woyo, gâ â sa mæ na ba gâtûnkwaa gii koro. 37 Gengyi nka Miinte wade gâ n tâ mâ bærâ fô, æ kara to mæ i di. 38 Mô gengyi n tâ mâ gâ Miinte wade, gâ iin to mæ i di gba fô, i to maade-mâlâ fô i di, fô yàà we æ nyænla alâ Miinte fô ã sa ma nmæ, gâ nmæ mô nK sa ma âwô.” 39 Gâ be biri be len gâtâ nafô bàà gye wô, mô e ye baanæ â da. 40 Âwû gâ Yesu e biri â kaara Yodan getu fô â san ôkûn gâtâ nafô Yohane ee kù bânæ Wurubwarâ anæ fô, gâ â ma sara dûkô. 41 Gâ bânæ kpekpesi bâ ba wakûn. Bâ dõ bâwôlôn alan, “Yohane ân mâ ade-dærâ ma gæsaa ækæ, mô ade gâtâ â dõ kadama ete nyawô wo koro powu fô, æ ba waanæ gâlâ.” 42 Gâ bânæ kpekpesi be to wô be di dûkôbâ.\n1 Ete âkæ â sara Betani ditele gâtâ dì di Mariya, ma wôdærâ Mata bôôlâ fô gâtâ bee kpèlè wô Lasaro. Lasaro nyawô e gyu geyeba. 2 Mariya nyawô n di âna gâtâ â bã da bûnô ma ofen e lù Efonte Yesu bæsæræ, gâ â ka wayungu â kpa bû. Lasaro gâtâ ee yeba fô è di Mariya wotesebi. 3 Okoro Mata ma Mariya bâ sa Yesu ôtûn alan, “Efonte, aawôlôn-kanlâ fô ee yeba.” 4 Gâtâ Yesu â nûn ade nyayæ fô, â dõ alan, “Geyeba nyagæ gæn ba gâtâ èè ku, mô fô, gaà sa gâ Wurubwarâ gingyebi, fô gàà yâ bàà tõlà nmæ Wurubwarâ Wobi fô miin diyere.” 5 Fô Yesu ee len Mata, ma wonobi, ma Lasaro baade. 6 Mô gâtâ Yesu â nûn Lasaro geyeba fô, e biri e di awi anyôô â fæya ôkûn gâtâ ã sa fô. 7 Wûû gama fô â dõ wô bâkasælâ fô alan, “Æ yâ taà biri tæ san Yudeya!” 8 Mô wô bâkasælâ fô bâ dõ wô alan, “Ândærâ, awi asiyee nyayæ yaanæ gâ Yuda bete bôô bândærâ fô be len gâtâ bàà fun wõ ataa be wolo, gâ à biri aa len àà san dûkô?” 9 Yesu e tiri ade fô yiinyun dækpalæ daanæ alan, “Nka awôrônyan fwo-anyôô n sa difilawi daanæ? Gâlâ wuu koro gengyi ofila wü sa, gâ ânæ ã san fô, ân taa tura ma gænyankæ, yema gâåmaåæ gî sa, okoro ânæ fô ee we. 10 Mô gengyi ofila wù gyu, gâ ânæ ã san dibilin daanæ fô, ee tura, yema gâåmaåæ gæn ma.” 11 Ade-dõlâ nyayæ yææ gama fô, Yesu â næ dõ bâ alan, “Tææwôlôn Lasaro â fwa bûda, mô n tâ fôrô nK maà lama wô.” 12 Gâ wô bâkasælâ fô bâ dõ wô alan, “Efonte, gengyi ã fwa gâ bûda fô, âwô gbagba âã tô de.” 13 Fô Yesu ââ dõ gâ Lasaro diku daade, mô âbâ bã nyî alâ, bûda tun-tun baade gâ ââ dõ. 14 Okoro Yesu â dõ bâ â tana alan, “Lasaro e ku, 15 mô âyæ yii koro, wü ba mæ ôsâ gâtâ nn ma dûkô pâgâ e ku, yema waà yâ yàà wura i to mæ i di. Æ yâ taà san wakûn!” 16 Gâ Toma gâtâ bee kpèlè wô Ata fô â dõ wôwôlôn âbâ Yesu bâkasælâ fô alan, “Æ yâ taà fæya ma Yesu tæ san, fô âtæ ma âwô tàà ma ku.” 17 Gâtâ Yesu â ma gyu Betani ditele fô, â nûn gâtâ be were lo Lasaro wu di awi anaa. 18 Fô Betani ditele dî gbâma Yerusalem ditele gâtâ waà mâ anlâ kilometa asiyee. 19 Gâ Yuda bete kpekpesi bâ ba Mata ma Mariya baakûn gâtâ bàà bè wula bootesebi fô bâ kpà bâ. 20 Gâtâ Mata â nûn alâ, Yesu ââ ba fô, e ye â ma tuma wô, mô Mariya bærâ, â wô dækpara. 21 Gâtâ Mata e gyu Yesu wakûn fô â dõ wô alan, “Efonte, gengyi nafô à sa nfan fô, miintesebi ân daà ku! 22 Mô nkenke nyawû oo, nK nyî gâtâ gænyan-kamasâ gâtâ aà fô Wurubwarâ fô, âã ka â tâ wõ.” 23 Yesu â dõ wô alan, “Aatesebi fô eè biri â tô â ba nkpa anæ.” 24 Gâ Mata â dõ wô alan, “NK nyî gâtâ awi-sûlâ ôkûna yaanæ gâtâ bekulâ powu baà lama be ye diku daanæ fô, âwô mô âã lama.” 25 Yesu â dõ wô alan, “Nmæ n di gâlama-tô ye diku daanæ, ma nkpa duyu fô. Ânæ gâtâ ee to mæ e di fô, gengyi è ku gba fô, ã ba nkpa. 26 Gâ ânæ gâtâ è si, gâ ee to mæ e di fô, ân nan ku e lulu kpa.” Gâ Yesu e lila Mata alan, “Aa to ade nyayæ a di?” 27 Mata e yera wô alan, “Ææn Efonte, na to na di alâ, awô n di Nkpa Wotolâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bã ba fô. Awô n di Wurubwarâ Wobi gâtâ tii so alâ âã bã ba gâtûnkwaa gaanæ fô.” 28 Gâtâ Mata â dõ nyayæ e were fô, e biri â san dækpara â ma kpèlè wonobi Mariya e ye gælan, gâ â dõ wô alan, “Efonte â ba, gâ ee kpèlè wõ.” 29 Gâtâ Mariya â nûn gâlâ fô, â tô bilenten â ma tuma wô. 30 Fô Yesu een te bè gyu ditele fô daanæ, mô ã sangba ã sa ôkûn gâtâ Mata â ma tuma wô fô. 31 Yuda bete bâ ba bè si dækpara bââ dõ bâ sa Mariya. Gâtâ be we anlâ gâtâ Mariya â tô disere-kælæn e ye fô, bã nyî alâ ââ fôrô ôkûn gâtâ be lo Lasaro fô ã maà wula. Okoro bâ tô bâ târâma wô. 32 Gâtâ Mariya â ma gyu ôkûn gâtâ Yesu ã sa, gâ e we wô fô, â ma kura wô bæsæræ baanæ, gâ â dõ wô alan, “Efonte, gengyi nafô à sa nfan fô, miintesebi ân daà ku.” 33 Gâtâ Yesu e we anlâ gâtâ Mariya, ma Yuda bete gâtâ bã târâma wô fô bee wula fô, wû taga wô, gâ dækpûkpû di sere wô. 34 Gâ e lila bâ alan, “Ganæ gâ i lo wô?” Gâ bâ dõ wô alan, “Efonte, ba, fô àà bã nya!” 35 Gâ Yesu e wula. 36 Âwû gâ Yuda bete bôô bândærâ fô bâ dõ alan, “Æ nya anlâ gâtâ ee len wade!” 37 Mô baanæ bâkæ bâ dõ alan, “Nka Yesu nyawô na tirima ânûn-gbenalâ bûnûn fô? Anûn yii koro gâ ân talæ e to âwô nyawô â ya gâtâ ân daà ku?” 38 Dækpûkpû di ni sere Yesu, gâ â ba ôkûn gâtâ be lo wô fô. Be lo wô gâ dætaa-fwe daanæ, gâ bâ ka dætaa-dærâ be tin difwe fô diinyun. 39 Gâ Yesu â dõ bâ alan, “I tiri dætaa fô i ye dûkô!” Gâ ekulâ fô wonosobi Mata â dõ Yesu alan, “Efonte, ôkûna nyawû bærâ, ââ mæna, yema nKdò n di awi anaa gâtâ be lo wô.” 40 Âwû gâ Yesu e lila wô alan, “Mæn dõ wõ alâ, gengyi à to mæ a di fô, aà we Wurubwarâ gingyebi fô?” 41 Okoro be bilima dætaa fô be ye gæsàn fô giinyun. Âwû gâ Yesu â nya gatala, gâ e tiri onyun â tâ Wurubwarâ alan, “Nte, n tâ tâ wõ karan gâtâ aa nûn maade a tâ mæ. 42 Gâ nmæ bærâ, nK nyî gâtâ aa nûn maade a tâ mæ ôya-kamasâ. Mô bânæ gâtâ bè yela nfan lâ boo koro gâ na dõ gâlâ, fô bàà wura be to be di gâtâ awô na sa mæ.” 43 Gâtâ Yesu â dõ gâlâ e were fô, â gbârâ afala kin-kin e kpèlè Lasaro alan, “Lasaro, ye ba!” 44 Gâ ekulâ fô e ye â ba, gâ anyan-lolâ fô î ban walô ma wô bæsæræ, gâ ôtama mô wü ban wô bûnûn. Gâ Yesu â dõ bâ alan, “I furu wô ãã san!” 45 Gâ Yuda bete kpekpesi gâtâ bâ ba Mariya wakûn, gâ be we ade gâtâ Yesu â mâ fô, be to wô be di. 46 Mô baanæ bâkæ be biri gama bâ san Farisi bete fô baakûn, gâ bâ ma dõ bâ ade gâtâ Yesu â mâ fô. 47 Âwû gâ gedi gææ bâtâlâ bôô bândærâ ma Farisi bete fô be kpèlè ditele dææ bândærâ fô be tuma. Gâ be lila bôôwôlôn âbâ alan, “Lan gâ taa mâ? Yema ete nyawô ââ mâ ade-dærâ ma gæsaa kpekpesi. 48 Gengyi tì kere wô tæ ya gâlâ fô, ânæ-kamasâ eè bè to wô e di, gâ waà yâ Roma bete bàà bè gbena tii Dikwo-dærâ ma tææ gæfææ powu.” 49 Gâ baanæ âkæ gâtâ bee kpèlè wô Kayifa, gâ è di gedi gææ bâtâlâ bôôndærâ gækyan gætôkô gaanæ fô, â dõ bâ alan, “Âyæ bærâ, ææn nyî gænyankæ! 50 Ææn tâ nyænla gâtâ wü kôlô gâtâ ânæ-kælæn èè ku tâ bânæ da gâtâ tææ bânæ powu bàà mæna.” 51 Nka Kayifa gbagba wamænlâ gâ â ka â dõ gâlâ gaade nyayæ. Mô gâtâ è di Wurubwarâ gedi gææ bâtâlâ bôôndærâ gækyan gætôkô gaanæ fô okoro gâ Wurubwarâ â yâ wô â dõ â sæ gâtâ wù di gâtâ Yesu èè bè ku â tâ Yuda bete powu. 52 Kayifa âân nyî gâtâ nka Yuda bete booko gâ Yesu eè ku â tâ. Mô fô, eè ku â tâ Wurubwarâ bebi gâtâ bâ yasæ fô powu, fô bàà mâ âkælæn. 53 Ye duwi gâtâ bândærâ fô be tuma fô, bee ti bugiti isele gâtâ baà ka be wolo wô. 54 Gâlâ wuu koro Yesu en mini tiri koro okòro Yudeya gâtûnkwaa gaanæ. Mô e ye dûkô â san gâtûnkwaa gâtâ gî gbâma otonkuma waanæ gii ditelebi gâtâ bee kpèlè Efarim fô daanæ. Dûkôbâ gâ âwô ma wô bâkasælâ fô bâ ma sara. 55 Yuda bete bôô Nkpa-geto gaawi yii gedi ææ gbâma. Okoro bânæ kpekpesi be ye atele-atele yaanæ bâ san Yerusalem gâtâ bàà ma kpa boo koro dædææ, anlâ gâtâ bââ tæ mâ pâ Nkpa-geto gaawi fô yàà næma fô. 56 Ôkûna wûtôkô waanæ fô bee bugiti Yesu. Gâtâ bè yela Wurubwarâ Dikwo-dærâ daanæ fô, be lila bâwôlôn alan, “Lan n di yaamænlâ? Gì si lâ, ân nan bè di Nkpa-geto gaawi fô loo?” 57 Mô fô, gedi gææ bâtâlâ bôô bândærâ ma Farisi bete fô bâ dõ bâ sæ gâtâ gengyi ânæ âkæ ã nyî ôkûn gâtâ Yesu ã sa fô, e bè wùlà bâ, fô bàà wura bâ ma gye wô.\n1 Gâtâ wu kuruma awi kooron Yuda bete bàà sere Nkpa-geto gaawi yii gedi fô, Yesu â ba Betani ditele daanæ. Ditele fô n di Lasaro gâtâ â lama wô e ye bekulâ baanæ fô wôlâ. 2 Gâ be kpele wô anyan-dilâ. Fô Mata na kpà anyan-dilâ fô yii geyo. Lasaro mô è di bânæ gâtâ bee di ma Yesu fô baanæ âkæ. 3 Âwû gâ Mariya â ka parantûwa ma bûnô ma ofen bûkæ, gâtâ bû ba ôyâkâma gûsô â bã da e lù Yesu bæsæræ. Bâ ka gâ oyon gâtâ bee kpèlè Naride fô wûû-ækpaa bâ mâ bûnô nyabû gâtâ gænyankæ gæn fæya. Â ka bû â bã da e lù Yesu bæsæræ, gâ â ka wayungu bûyôô fô â kpa Yesu bæsæræ fô. Gâ bûnô fô bu to dikwo fô powu daanæ. 4 Fô Yesu bâkasælâ fô baanæ âkæ gâtâ bee kpèlè wô Yudasi Isikaroti fô ã fæya ma âbâ. Yudasi nyawô nan bè tiri Yesu â tâ fô. Gâtâ e we Mariya ââ mâ gâlâ fô â dõ alan, 5 “Anûn yii koro gâ ben fu bûnô ma ofen nyabû be to kôba-dærâ anlâ gâkpæn ma akpilin ton, fô bàà ka bâ tâ beyen-welâ?” 6 Gâtâ Yudasi â dõ gâlâ fô, nka alâ beyen-welâ baade n sa wamænlâ yaanæ, mô fô, è di gâ eyukurilâ. Âwô nK de bôô kôba wo kotoku fô, gâ ee ti wura e yuri akæ e ye waanæ, okoro gâ â dõ gâlâ gaade nyayæ. 7 Âwû gâ Yesu â dõ wô alan, “Kere âna fô ya! Â mâ gâlâ ee so miin gelo. 8 Beyen-welâ bærâ, bã sa yaakûn ôya-kamasâ, mô nmæ bærâ, mæn nan sara yaakûn n ma ye.” 9 Gâtâ Yuda bete kpekpesi bâ nûn alâ Yesu ã sa Betani ditele fô, bâ san dûkô. Fô nka Yesu woko wo koro gâ bâ san, mô bee len bàà wura we Lasaro gâtâ Yesu â lama e ye bekulâ baanæ fô mô. 10 Okoro gedi gææ bâtâlâ bôô bândærâ fô bee bugiti osele gâtâ bàà wolo Lasaro mô ke. 11 Yema wô gâlama-tô ye bekulâ baanæ fô gii koro gâ Yuda bete kpekpesi bee ye baanæ bâ ma to Yesu be di fô. 12 Gâtâ kere gæ kpa fô, bânæ kpekpesi gâtâ bâ ba bàà bè di Nkpa-geto gaawi fô bâ nûn alâ Yesu ã san ma osele ââ ba Yerusalem. 13 Okoro bâ ka ibilifa, gâ bâ da bàà ma tuma wô, gâ bââ gbârâ afala alan, “To tæ nkpa! Æ yâ taà sila Isareli bete boogyu gâtâ ã san Efonte Wurubwarâ diyere daanæ ââ ba fô!” 14 Fô Yesu e len dækpôåô-tætææbi dækæ, gâ â sara dii koro. Wû yâ ade gâtâ bâ dõ bâ sæ Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô yaanæ fô æ ba waanæ. Ade fô n di alan, 15 “Yerusalem bânæ, æ kara yâ gæsaa gàà ton yæ! Æ nya, yiigyu ââ ba. È si dækpôåô-tætææ dii koro ââ ba.” 16 Gâtâ ade nyayæ æ ba gâlâ fô, wô bâkasælâ fô bân nyænla waanæ. Mô gamama gâtâ Wurubwarâ e tiri Yesu gingyebi okòro fô, âwû gâ bâ kûna gâtâ bâ fûrûma bâ dõ Yesu wo koro gaade nyayæ Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô yaanæ, gâ wû ba waanæ gâlâ. 17 Gâ bânæ kpekpesi gâtâ bã fæya ma Yesu, ôkûna gâtâ e kpèlè Lasaro gæsàn gaanæ, gâ â lama wô e ye bekulâ baanæ fô, bâ yasæ ade fô. 18 Gâlâ wuu koro gâ bânæ dætænpan be ye be bè tuma Yesu, yema bâ nûn alâ â mâ ade-dærâ ma gæsaa nyayæ. 19 Gâ Farisi bete fô bâ dõ bâwôlôn alan, “Nka i we gâtâ tææn talæ tæ mâ gænyankæ! Æ nya, bânæ powu bã târâma wô.” 20 Gereki bete bâkæ gâtâ bè di besela fô mô bã fæya ma bânæ gâtâ bâ san Yerusalem Nkpa-geto gaawi yii gedi yaanæ bàà ma sûma fô. 21 Gâ Gereki bete nyabâ bâ ba Filipo gâtâ e ye Betasida ditele gâtâ dî sa Galilee gâtûnkwaa gaanæ fô wakûn. Gâ bâ bã fô wô alan, “Ândærâ, tii len tàà we Yesu.” 22 Gâ Filipo â ma dõ Andere. Gâ bôô bânæ bânyôô bâ ma dõ Yesu. 23 Gâ Yesu e tiri ade nyayæ yiinyun alan, “Ôya fô wû næma gâtâ bàà sa nmæ Bânæ-nyalâ Bôôndærâ fô gingyebi. 24 N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, gengyi dæfænaabi dæn nün gâtûnkwaa gaanæ dàà fwa fô, fô dì di gâ dæfænaabi-kælæn. Mô gengyi dî nün gâtûnkwaa gaanæ dæ fwa, gâ di ye fô, dææ sa duyu gâtâ dî ba afænaabi kpekpesi. 25 Ânæ-kamasâ gâtâ ee len wo koro â da Wurubwarâ fô eè ku e lulu. Gâ ânæ gâtâ Wurubwarâ ade yii koro ân fâ ma wo koro gaade gâtûnkwaa nyagæ gaanæ nfan fô, eè to wô nkpa ãã sara gakpaakpa.” 26 Gâ Yesu e biri â dõ alan, “Gengyi ânæ âkæ alâ ââ sûma mæ fô, wù di gâtâ ã târâma mæ. Gâ ôkûn gâtâ n tâ fôrô fô, mæænsûmalâ fô mô âã fæya ma nmæ. Gâ gengyi ânæ âkæ ââ sûma mæ fô, Miinte mô eè tiri wô diyere.” 27 Yesu e biri â dõ alan, “Nkele dækpûkpû-dærâ dì de mæ. Anûn yaade gâ nan dõ? N dõ alan, ‘Nte, tiri mæ ye dæfana nyadæ daanæ?’ Oo, nyawû wuu koro gâ na ba.” 28 Gâ e tiri onyun â tâ Wurubwarâ alan, “Nte, tiri aa gingyebi wùlà!” Âwû gâ gæta gi ye gatala alan, “Na were tiri na wùlà, gâ nan biri n tiri n wùlà.” 29 Bânæ dætænpan gâtâ bè yela dûkô, gâ bâ nûn gæta fô bâkæ bâ dõ alan, “Dækpaaba dæ fa.” Gâ bâkæ mô alan, “Wurubwarâ wôsalâ gâtâ e ye gatala fô na tabûrû â tâ wô.” 30 Gâ Yesu â dõ alan, “Âyæ yii koro gâ gæta nyagæ gæ tabûrû lâ, nka nmæ miin koro. 31 Nkele n di ôya gâtâ Wurubwarâ ââ dõ bânæ bôô gôdô fô. Nkele gâ âã tõlà gâtûnkwaa giigyu fô gâtâ è di Wurubwarâ wokengbelilâ fô e ye gâbæya fô gii koro. 32 Mô nmæ bærâ, gengyi bã bûma mæ gatala be ye gâtûnkwaa fô, nan kpèlè bânæ powu bàà ba maakûn.” 33 Yesu â dõ ade nyayæ â ka e wùlà diku-kælæn gâtâ eè bè ku fô. 34 Gâ bânæ dætænpan fô be tiri ade fô yiinyun alan, “Âtæ bærâ, tæ nûn ti ye Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô yaanæ alâ, Nkpa Wotolâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bâ ba fô âã sara gakpaakpa, gâ lan gâ aa dõ alâ, wù di gâtâ bàà bûma Bânæ-nyalâ Bôôndærâ fô gatala? Ânyan n di Bânæ-nyalâ Bôôndærâ fô?” 35 Yesu e tiri wuunyun alan, “Awi bârââ lâ na kuruma gâtâ gâåmaåæ gàà sara yaakûn. Gâtâ gâåmaåæ gî sa yaakûn lâ fô, æ san gâåmaåæ fô gaanæ, gâtâ dibilin fô dæn nan bè tin yæ. Yema alâ ânæ gâtâ ã san dibilin daanæ fô, âân nyî ôkûn gâtâ ââ fôrô. 36 Gâtâ gâåmaåæ gî sa yaakûn lâ fô, i to gæ i di, fô yàà wura æ mâ gâåmaåæ gææ bânæ.” Gâtâ Yesu â dõ ade nyayæ e were fô, e ye dûkô â da, gâ â ka koro â ma bubwa ôkankæ. 37 Ma gâtâ Yesu â mâ ade-dærâ ma gæsaa kpekpesi bôô bûnûn baanæ gba fô, ben to wô be di. 38 Nyawû wû yâ Wurubwarâ wôtabûrûlâ Isaya wade gâtâ â fûrûma â dõ â sæ fô æ ba waanæ. Ade fô n di alan, “Efonte, ânyan na to taade-dõlâ fô na di? Gâ ânyan gâ Efonte e tiri wôkâma fô e wùlà?” 39 Gâlâ okoro bân talæ be to Yesu be di, anlâ gâtâ Wurubwarâ wôtabûrûlâ Isaya â næ dõ â sæ ôkankæ fô. Â dõ alan, 40 “Wurubwarâ â yâ bôô bûnûn bûn taa we, okoro bân nan talæ be we ade. Gâ â yâ bâ mâ giten-kâma, okoro bân nan talæ bâ nûn ade yaanæ, bàà biri ba, nan kya bâ.” 41 Isaya ân dõ ade fô tun-tun. Mô fô, â fûrûma e we Yesu gingyebi, okoro gâ â dõ ade nyayæ â dama wo koro fô. 42 Ma gâlâ gaade nyayæ powu fô, Yuda bete bôô bândærâ fô baanæ kpekpesi be to Yesu be di. Mô Farisi bete fô boo koro, bân talæ be tiri boo getodi fô okòro, yema gæsaa gi ton bâ gâtâ nkæfô Farisi bete fô baà bã sû bâ alâ bâ kara næ ba boo Getumakûn. 43 Ben tiri boo getodi okòro, yema bee len gâ diyere be ye bânæ baakûn da Wurubwarâ wakûn. 44 Gâ Yesu â tabûrû kin-kin â dõ alan, “Ânæ gâtâ ee to mæ e di fô, nka nmæ gâ ee to e di, wù di âwô gâtâ â sa mæ fô gâ ee to e di. 45 Gâ ânæ gâtâ ee we mæ fô, ee we âwô gâtâ â sa mæ fô. 46 Na ba gâtûnkwaa gaanæ anlâ gâåmaåæ, fô gâtûnkwaa gàà åmaåæ, fô ânæ-kamasâ gâtâ ee to mæ e di fô ân nan næ wô dibilin daanæ. 47 Ânæ gâtâ ââ nûn maade-dõlâ, gâ ân taa to e di fô, nmæ mæn nan tin wô dæpwâ, yema mæn ba gâtûnkwaa gii koro gâtâ nan bè tin bânæ dæpwâ. Na ba gâtâ nan bè to bânæ nkpa. 48 Ânæ gâtâ ee terema mæ, gâ ân taa to maade-dõlâ fô, e were wura gænyan gâtâ gii tin wô dæpwâ. Ade gâtâ na dõ fô nan tin wô dæpwâ duwi-sûlâ ôkûna fô daanæ. 49 Yema nka nmæ gbagba mææn gûlô gii koro gâ n tâ tabûrû, mô Miinte gbagba gâtâ â sa mæ fô wade gâtâ â dõ mæ alâ n dõ fô âyæ gâ n tâ dõ ma yiisele. 50 NK nyî gâtâ Miinte wade gâtâ â dõ alâ tæ mâ fô ææ tâ nkpa gakpaakpa. Gâlâ wuu koro ade gâtâ n tâ dõ lâ ì di gâ ade gâtâ Miinte â dõ mæ alâ n bã dõ.”\n1 Pâ bàà sere Nkpa-geto gaawi yii gedi fô, Yesu â nyænla gâtâ wôya fô wû næma gâtâ èè ye gâtûnkwaa gaanæ â san Wote wakûn. Gâ anlâ gâtâ ee len wô bânæ gâtâ bã sa gâtûnkwaa gii koro fô, e len baade â ma ye. 2 Yesu ma wô bâkasælâ fô be tuma bàà di ôgyôlô waanyan-dilâ, fô Wurubwarâ wokengbelilâ â wârâ bã tâ Simon wobi Yudasi Isikaroti amænlâ-kpen gâtâ èè tiri Yesu â tâ. 3 Yesu ã nyî gâtâ Wote â ka ade powu â sa âwô Yesu wô gûlô, gâ ã nyî gâtâ e ye gâ Wurubwarâ wakûn â ba, gâ wakûn gâ eè biri â san. 4 Okoro Yesu â tô e ye gedikûn fô, gâ e tiri gâgba gâtâ â sa â gyaga gatala fô â sæ, gâ â ka bôræbwa e li wô gâtææ. 5 Âwû gâ â da butu â sa tasa anæ, gâ e gyu wô bâkasælâ fô bôô bæsæræ buu gefere, gâ e gye bôræbwa gâtâ â ka e li wô gâtææ fô â kpa bôô bæsæræ. 6 Gâtâ wû næma Simon Petero wo koro fô, e lila wô alan, “Efonte, okoro awô aà fere mææn bæsæræ?” 7 Yesu e tiri wuunyun alan, “Gænyan gâtâ n tâ mâ lâ aan nyænla waanæ nkenkele, mô aà bã nyænla waanæ gamama.” 8 Gâ Petero â dõ Yesu alan, “Oo, mæn nan yâ wõ àà fere mææn bæsæræ kpakpaakpa.” Gâ Yesu â dõ wô alan, “Gengyi min fere wõ fô, âtæ ma awô tæn ma ade ækæ.” 9 Âwû gâ Simon Petero â dõ wô alan, “Efonte, gâlâ bærâ, nka mææn bæsæræ buuko, fere maalô ma miin duyu mô fæya!” 10 Gâ Yesu â dõ wô alan, “Ânæ gâtâ e were kù fô, wo koro gæn mænæ ma dædææ. Okoro wun mini di gâtâ èè ni kù, mô wô bæsæræ buuko gâ eè fere. Âyæ æn mænæ ma dædææ, mô nka âyæ powu.” 11 Fô Yesu ã fûrûma ã nyî ânæ gâtâ eè bè tiri wô â tâ fô. Gâlâ wuu koro gâ â dõ alan, “Âyæ æn mænæ ma dædææ, mô nka âyæ powu” fô. 12 Gâtâ Yesu e fere bôô bæsæræ e were, gâ e birima wô gâgba fô â sa fô, e biri â ma sara wô gâsarakûn. Gâ e lila bâ alan, “Okoro æ nûn ade gâtâ na mâ na tâ yæ lâ yaanæ? 13 Ii kpèlè mæ Ewùlàlâ, gâ ii kpèlè mæ Efonte. Wuusele wû lâ, yema gâlâ gâ nK di. 14 Gengyi nmæ gâtâ nK di Yiiwùlàlâ ma Yiifonte fô na fere yææ bæsæræ fô, gâlâ ke gâ wù di gâtâ âyæ mô yàà fere bâwôlôn bôô bæsæræ. 15 Na mâ na wùlà yæ, fô âyæ mô yàà mâ anlâ gâtâ na mâ na tâ yæ fô. 16 N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, âdæ âkæ ân ma gâtâ â da wofonte, gâ ânæ-salâ âkæ ân ma gâtâ â da ânæ gâtâ â sa wô fô. 17 Gâtâ æ nyænla ade nyayæ lâ, gengyi î mâ yæ fô, î ba ôsâ wuu gedi. 18 Nka âyæ powu yaade gâ n tâ dõ. Nmæ nK nyî âbâ gâtâ na tiri. Mô fô, wù di gâtâ Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô yaà ba waanæ. Ade fô n di alan, ‘Ânæ gâtâ âtæ ma âwô tææ sa alô ti di fô â tô e yela miin koro.’ 19 Okoro n tâ dõ yæ pâ wàà bã ba. Fô gengyi wü ba gâlâ fô, yàà wura i to mæ i di gâtâ nmæ nK di âwô gâtâ ã sa pâgâ gænyan-kamasâ fô. 20 N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, ânæ-kamasâ gâtâ eè to ânæ gâtâ na sa fô e to mæ gafô. Gâ ânæ-kamasâ gâtâ eè to mæ fô e to âwô gâtâ â sa mæ fô gafô.” 21 Gâtâ Yesu â dõ ade nyayæ e were fô, dækpûkpû di sere wô, gâ â dõ â tana alan, “N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, yaanæ âkæ eè bè tiri mæ â tâ.” 22 Gâtâ â dõ gâlâ fô, wô bâkasælâ fô baamænlâ yaanæ æn sara bâ kyâkyâ, gâ bââ nya-nya bâwôlôn, yema bâân nyî baanæ gâtâ è de. 23 Nmæ, Yesu wôkasælâ gâtâ Yesu ee len maade gepepe fô nK kpasa ma Yesu. 24 Âwû gâ Simon Petero e tin mæ bûnûn alan, “Lila Tiifonte ânæ-kælæn gâtâ è de!” 25 Okoro gâtâ nK kpasa ma Yesu fô, na lila wô alan, “Efonte, ânyan nan tiri wõ â tâ fô?” 26 Yesu e tiri wuunyun alan, “Wù di gâ ânæ gâtâ nan ka boroboro-læyâ nyawô n mila nkwan n tâ fô.” Gâ â ka e mila, gâ â ka â tâ Yudasi Isikaroti, Simon wobi fô. 27 Gâtâ e bo e to boroboro-læyâ fô, Wurubwarâ wokengbelilâ Satan e bè gyu Yudasi wanæ. Gâ Yesu â dõ Yudasi alan, “Gænyan gâtâ à len àà mâ fô, mâ gæ bilen!” 28 Mô âtæ powu gâtâ tì si gedikûn dûkô ma âwô fô, taanæ âkæ ân nûn ade gâtâ Yesu â dõ wô fô yaanæ. 29 Gâtâ Yudasi n de tææ kôba okoro fô, taanæ bâkæ bã nyî alâ, Yesu â dõ wô gâtâ ãã ma se anyan-dilâ gâtâ baà ka be di Nkpa-geto gaawi fô. Bâkæ mô bã nyî alâ, â dõ wô gâtâ èè tiri kôba fô akæ â tâ beyenpu. 30 Gâtâ Yudasi e bo e to boroboro fô e were fô, e ye okòro. Fô wù di odente. 31 Gâtâ Yudasi e ye fô, Yesu â dõ alan, “Nkele gâ nmæ Bânæ-nyalâ Bôôndærâ fô miin gingyebi gii ye okòro, gâ Wurubwarâ ââ dama miin koro e tiri âwô gbagba gingyebi okòro. 32 Gengyi Wurubwarâ ââ dama miin koro â tõlà wo diyere fô, gâlâ ke gâ âã dama wo koro â tõlà nmæ gbagba miin diyere. Wurubwarâ âã tõlà miin diyere disere-kælæn. 33 Miin bebi, mæn nan næ sara yaakûn n di awi. Yaà bugiti mæ, mô anlâ gâtâ na dõ Yuda bete bôô bândærâ alâ, ôkûn gâtâ n tâ fôrô fô, ææn talæ æ ba dûkô fô, gâlâ ke gâ n tâ dõ âyæ mô. 34 N tâ tâ yæ ose-fon alâ, i len bâwôlôn! Anlâ gâtâ na len yæ fô, âyæ mô æ ka gâlâ gææ gænæ-len i len bâwôlôn! 35 Gengyi ii len bâwôlôn fô, bânæ powu baà nyænla alâ, ì di gâ mææn bâkasælâ.” 36 Âwû gâ Simon Petero e lila wô alan, “Efonte, ganæ gâ aa fôrô?” Yesu e tiri wuunyun alan, “Ôkûn gâtâ n tâ fôrô fô, nkenkele aan talæ a târâma mæ, mô gamama fô aà bã târâma mæ.” 37 Gâ Petero e lila wô alan, “Efonte, anûn yii koro gâ mææn talæ n târâma wõ nkenkele? Nan ku n tâ wõ.” 38 Âwû gâ Yesu e lila wô alan, “À talæ a ku a tâ mæ? N tâ dõ wõ àà nûn alâ, pâ âkôrôkô èè bè bon fô, aà terema disere disiyee alâ aan nyî mæ.”\n1 Yesu â dõ wô bâkasælâ fô alan, “Æ kara yâ dækpûkpû dàà gye yæ! I to Wurubwarâ i di, fô yàà to nmæ mô i di! 2 Akwo kpekpesi î sa Miinte dækpara. Gengyi wun we gâlâ fô, nafô mæn daà dõ yæ alâ n tâ fôrô nan ma pæna gâsarakûn n sæ yæ. 3 Gâ gengyi nK san n ma pæna dûkô n sæ yæ fô, nan biri n ba n bã ka yæ n san maakûn, fô ôkûn gâtâ nK sa fô, âyæ mô yaà bã sara dûkô. 4 Gâ î nyî ôkûn gâtâ n tâ fôrô, gâ î nyî osele fô.” 5 Dûkô gâ Toma e lila wô alan, “Efonte, tææn nyî ôkûn gâtâ aa fôrô fô, lan gâ taà mâ tàà we dûkô wuusele?” 6 Gâ Yesu e tiri wade fô yiinyun alan, “Nmæ n di osele, ma ade gâtâ î sa waanæ, ma nkpa fô. Ânæ âkæ ân ma gâtâ ã talæ â san Miinte wakûn, sæyââ â dama miin koro. 7 Gengyi î daà nyænla mæ fô, nafô î daà nyænla Miinte mô. Ye nKdò san î nyî wô, gâ ii we wô mô.” 8 Filipo alan, “Efonte, wùlà tæ Aate fô. Gengyi à wùlà tæ fô, wuuko gba wü sô tâ tæ.” 9 Gâ Yesu e lila wô alan, “Filipo, okoro na sara ma âyæ gâlââ lâ, aan nyî mæ? Âwô gâtâ e we mæ fô, e we Miinte fô. Gâ anûn yii koro gâ awô alâ, n wùlà yæ Miinte fô? 10 Filipo, an taa to a di gâtâ nK sa ma Miinte fô, gâ âwô mô ã sa ma nmæ? Nka nmæ gbagba mææn gûlô gii koro gâ n tâ dõ yæ gâlâ gaade nyayæ. Mô Miinte gâtâ ã sa ma nmæ fô, n tâ mâ wade kadama miin koro. 11 I to mæ i di alâ, Miinte ã sa ma nmæ, gâ nmæ mô nK sa ma wô! Gengyi ææn talæ i to mæ i di fô, æ nya ade-dærâ gâtâ n tâ mâ fô yàà to mæ i di! 12 N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, âkamasâ gâtâ ee to mæ e di fô âwô ke âã mâ ade anlâ nmæ. Gâ âã mâ ade-dærâ â da nyayæ gba, yema n tâ fôrô Miinte fô wakûn. 13 Gâ nan mâ gænyan-kamasâ gâtâ yaà lila miin diyere daanæ fô n tâ yæ, fô nmæ Wobi fô nan tõlà Miinte diyere. 14 Gengyi gâ ì lila mæ gænyan-kamasâ miin diyere daanæ fô, nan mâ n tâ yæ. 15 Gengyi gâ ì len mæ fô, yaà di mii-ise fô yii koro. 16 Nan koturu Miinte fô ãã tâ yæ Âdõ-salâ gâtâ eè bè yela mææn bæsæræ. Âwô n di wo Gifiye gâtâ gæn taa di didebila, gâ gaà sara ma âyæ gakpaakpa fô. 17 Bânæ gâtâ baamænlâ î gyaga gâ gâtûnkwaa gaanyan yii koro fô bân nan talæ be to âwô gâtâ è di Wurubwarâ Gifiye fô, yema bân taa we wô, gâ bâân nyî wô mô. Mô âyæ î nyî wô, yema ã sa ma yæ, gâ âã sara yaanæ. 18 Mæn nan kere yæ n ya anlâ akpenabi. Nan biri n ba yaakûn. 19 Wû ya bârââ, bânæ bân nan ni we mæ, mô âyæ bærâ, yaà we mæ. Gâtâ nK sa okoro, âyæ mô yaà sara. 20 Gengyi ôya wûtôkô wû næma fô, yaà we gâtâ nK sa ma Miinte, gâ âyæ î sa ma nmæ, gâ nmæ mô nK sa ma âyæ. 21 Gâ âwô gâtâ ee to mii-ise fô â sa, gâ ee di yii koro fô, âwô n te len mæ. Miinte mô eè len ânæ gâtâ ee len mæ fô. Nmæ mô nan len wô, fô nan tiri miin koro n wùlà wô.” 22 Âwû gâ Yudasi, nka Yudasi Isikaroti, e lila wô alan, “Efonte, lan gâ waà ba gâtâ aà tiri koro a wùlà gâ âtæ, mô nka bânæ powu?” 23 Yesu e tiri Yudasi wade fô yiinyun alan, “Gengyi âkæ ee len mæ fô, eè to maade-wùlàlâ fô â sa, fô Miinte eè len wade, gâ âtæ ma Miinte taà bã sara wakûn. 24 Âkamasâ gâtâ ân taa len mæ fô, ân taa di maade-wùlàlâ fô yii koro. Ade gâtâ æ nûn n tâ dõ yæ lâ, in ye maakûn, i ye gâ Miinte gâtâ â sa mæ fô wakûn. 25 Gâtâ nK sangba nK sa yaakûn lâ, n tâ dõ ade nyayæ n tâ yæ. 26 Mô Âdõ-salâ gâtâ è di Wurubwarâ Gifiye gâtâ Miinte âã sa wô miin diyere daanæ fô mô, eè bè wùlà yæ ade powu ãã yâ yàà bã kûna ade gâtâ na dõ yæ fô powu. 27 Miinlila wû sara ma âyæ! N tâ tâ yæ miinlila, nka olila gâtâ bânæ bee wura gâtûnkwaa gaanæ gâ nK de n tâ tâ yæ lâ, mô nmæ gbagba miinlila. Æ kara yâ dækpûkpû dàà gye yæ! Æ kara yâ gæsaa gàà ton yæ! 28 Na dõ yæ alâ n tâ fôrô, mô nan biri n ba yaakûn. Gengyi nafô ii len maade gepepe fô, waà mâ yæ ôsâ gâtâ n tâ fôrô Miinte wakûn, yema âwô â da mæ. 29 N tâ dõ yæ ade nyayæ powu, pâ yàà bã ba, gâtâ gengyi î ba gâlâ fô, yàà to mæ i di. 30 Mæn nan næ tabûrû gûsô ma âyæ n nya, yema Wurubwarâ wokengbelilâ gâtâ ee di gâtûnkwaa gii koro fô ââ ba. Ân ma ôkâma miin koro. 31 Mô fô, wù di gâtâ bânæ powu bàà nyænla alâ n te len Nte fô, okoro gâ ade gâtâ ââ dõ mæ alâ n mâ fô âyæ gâ n tâ mâ. Æ tô taà ye nfan tæ san!”\n1 Yesu e biri â dõ wô bâkasælâ fô alan, “Nmæ n di wine oyon fô gbagba. Âyæ n di oyon fô wuu-itenbi. Gâ Miinte mô n di wine wôfûnlâ. 2 Eè kebi mii-itenbi-kamasâ gâtâ æn taa lûn abi fô e lulu, gâ âyæ gâtâ ææ lûn abi fô, âã bâgæ yæ, fô yàà wura æ lûn abi gepepe æ fæya. 3 Ade gâtâ na wùlà yæ fô wuu koro æn mænæ ma dædææ. 4 Æ sara ma nmæ, fô nmæ mô nan sara ma âyæ. Oyon fô wuutenbi wuuko wûn nan talæ wû lûn abi, sæyââ wü kyaga ma wuuyon fô ôya-kamasâ. Gâlâ ke gâ âyæ mô æn nan talæ æ lûn abi, sæyââ î sa ma nmæ pâ yaà talæ æ lûn abi. 5 Nmæ n di wine oyon fô, gâ âyæ mô n di oyon fô wuu-itenbi. Âkamasâ gâtâ âã sara ma nmæ, gâ nmæ mô nan sara ma wô fô, âã lûn abi kpekpesi. Yema æn nan talæ æ mâ gænyankæ gâtâ mæn fæya ma âyæ. 6 Âkamasâ gâtâ ân sa ma nmæ fô, è we anlâ otenbi gâtâ be kebi be fun be lulu, gâ wu ku. Baà kpila gâlâ wuu-itenbi be fun bâ sa ôtan waanæ yàà kpin. 7 Gengyi î sa ma nmæ, gâ maade-wùlàlâ fô mô î sa yaanæ fô, ì lila gænyan-kamasâ gâtâ ì len fô, nan ka n tâ yæ. 8 Gengyi ææ lûn abi fô, waà tõlà Miinte diyere. Âwû nan wùlà gâtâ ì di gâ mææn bâkasælâ. 9 Anlâ gâtâ Miinte e len maade fô, gâlâ ke gâ nmæ mô na len yaade. Æ yâ nan len yæ gâlâ n ma ye. 10 Gengyi ii di mii-ise fô yii koro fô, nan len yæ n ma ye, anlâ gâtâ na di Miinte wo-ise yii koro, gâ ee len mæ lâ. 11 Na dõ yæ gâlâ gaade, fô waà yâ mæænsâ wàà sara yaanæ, fô yàà di ôsâ gepepe. 12 Ose gâtâ n tâ tâ yæ fô n di alâ, i len bâwôlôn anlâ gâtâ na len yæ fô. 13 Gænæ-len gækæ gæn ma da gâtâ ânæ èè ku â tâ wôwôlôn âbâ. 14 Gâ gengyi î mâ ade gâtâ na dõ yæ fô, ì di gâ mææn bâwôlôn-lenlâ. 15 Mæn taa ni kpèlè yæ alâ mææn bâdæ, yema âdæ âân nyî wofonte duyu daanæ. Mô nkenkele bærâ, n te kpèlè yæ alâ mæænwôlôn âbâ, yema na dõ yæ ade-kamasâ gâtâ î sa miin duyu daanæ, gâ na nûn na ye Miinte wakûn fô. 16 Nka âyæ na tiri mæ. Nmæ na tiri yæ, gâ na ka yæ na sæ gâtâ yàà mâ ade gâtâ î ba tônô, fô ade fô yàà sara æ ma ye. Fô Miinte fô ãã tâ yæ gænyan-kamasâ gâtâ yaà lila miin diyere daanæ fô. 17 Miinse gâtâ na tâ yæ fô n di alâ, i len bâwôlôn! 18 Gengyi bânæ bââ kyûn yæ gâtûnkwaa gaanæ fô, æ kûna gâtâ bâ fûrûma bâ kyûn mæ pâ. 19 Gengyi î daà ye bânæ gâtâ baamænlâ î gyaga gâ gâtûnkwaa gii koro fô baanæ fô, nafô bã daà len yæ anlâ âbâ gbagba bôô bânæ. Mô nmæ na tiri yæ na ye gâ gâtûnkwaa nyagæ gaanæ, gâtâ in mini di gâ gâlâ gææ bânæ, okoro gâ gâlâ gææ bânæ bââ kyûn yæ lâ. 20 Æ kûna gâtâ na dõ yæ alâ, âdæ âkæ ân taa da wofonte. Okoro gengyi bâ nyanla mæ fô, baà nyanla âyæ mô. Gâ gengyi be di maade fô yii koro fô, baà di yiiyo mô yii koro. 21 Mô miin koro gâ baà mâ yæ gâlâ gaade nyayæ, yema bâân nyî âwô gâtâ â sa mæ fô. 22 Gengyi mæn daà bã tabûrû ma bâ fô, nafô bân ma dæpwâ dækæ dii getin waanæ. Mô nkele bærâ, âkæ ân ma ade ækæ ââ dõ. 23 Âwô gâtâ ââ kyûn mæ fô, ââ kyûn Miinte mô. 24 Na bã mâ gûtûn-dærâ gâtâ âkæ ân mâ â nya. Gengyi bân daà we ma bôô bûnûn fô, Wurubwarâ ân daà tin bâ dæpwâ. Nkele be we maade-mâlâ, mô bâ kyûn âtæ ma Miinte powu. 25 Nyawû wû yâ ade gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ boo-Ise fô yaanæ fô æ ba waanæ. Ade fô n di alan, ‘Bâ kyûn mæ gâ tun-tun.’ 26 Mô fô, nan sa Âdõ-salâ gâtâ è di Wurubwarâ Gifiye fô n ye Miinte wakûn ãã ba yaakûn. Ân ma didebila, gâ gengyi ã ba yaakûn fô eè bè di miin koro gaadansâ. 27 Gâ âyæ mô yaà di miin koro gaadansâ, yema æ sara ma nmæ ye digyegeye daanæ.\n1 Na dõ ade nyayæ powu na tâ yæ, fô æn nan wura i kere yii geto-mæ-di fô æ ya. 2 Yema Yuda bete bôô bândærâ baà sû yæ, gâtâ æ kara næ ba boo Getumakûn atele-atele yaanæ fô. Ôkûna wûkæ waà bã ba gba gâtâ gengyi âkæ è wolo yæ fô, ewololâ fô âã ka wû alâ Wurubwarâ gâ ââ sûma lâ. 3 Baà mâ yæ gâlâ, yema bâân tâ nyænla nmæ abââ Miinte fô. 4 Mô na dõ ade nyayæ na tâ yæ, fô gengyi dæfana fô dî ba fô, yàà kûna alâ, na wârâ dõ yæ daade, fô wàà sa yæ ogin. Mæn dõ yæ gâlâ gaade nyayæ ma ôåman, yema alâ nK sa yaakûn. 5 Mô nkele gâ n tâ dõ yæ, yema n tâ fôrô âwô gâtâ â sa mæ fô wakûn. Mô yaanæ âkæ en lila mæ alan, ‘Ganæ gâ aa fôrô?’ 6 Gâ nkele gâtâ na dõ yæ fô, i gyu gâyæyâ. 7 Mô n tâ dõ yæ ade gâtâ î sa waanæ alâ, yii gepe gii koro gâ n tâ fôrô lâ. Yema alâ gengyi mæn san fô, Âdõ-salâ gâtâ è di Wurubwarâ Gifiye fô ân nan ba yaakûn. Mô gengyi nK san fô, nan sa wô ãã ba yaakûn. 8 Gâ gengyi ã ba fô, eè tiri ade-kpen fô, ma ade-tûnalâ fô, ma Wurubwarâ gôdô gææ gâdõ fô e wùlà bânæ-nyalâ powu. 9 Ade-kpen fô n di gâtâ ben to mæ be di. 10 Ade-tûnalâ fô n di alâ n tâ fôrô Miinte fô wakûn, gâ æn nan ni we mæ æ nya. 11 Gâ gôdô gææ gâdõ fô n di alâ Wurubwarâ e were tin wokengbelilâ fô dæpwâ. 12 NK ba ade kpekpesi gâtâ nan dõ yæ, mô æn nan talæ i to yæ nkenkele. 13 Mô gengyi âwô gâtâ è di Wurubwarâ Gifiye, gâ ân ma didebila fô ã ba fô, eè tiri ade gâtâ î sa waanæ fô powu yiisele e wùlà yæ. Yema nka âwô gbagba wô gûlô gii koro gâ ââ tabûrû, mô ade-kamasâ gâtâ â nûn fô âyæ gâ âã tabûrû, gâ eè tiri ade gâtâ yaà bã ba fô e wùlà yæ. 14 Âwô gâtâ è di Wurubwarâ Gifiye fô âã tõlà miin diyere, yema âã ka âwû gâtâ wù di gâ miinyo fô, e tiri e wùlà yæ. 15 Gâ gænyan-kamasâ gâtâ Miinte fô ã ba fô gì di gâ miinyo. Okoro gâ na dõ yæ alâ, âwô gâtâ è di Wurubwarâ Gifiye fô âã ka âwû gâtâ wù di miinyo fô e bè wùlà yæ fô.” 16 Yesu e biri â dõ alan, “Wû yâ bârââ lâ, æn nan ni we mæ, gâ wûû gama, wû mâ bârââ fô, yaà biri i we mæ, yema gâtâ n tâ fôrô Miinte wakûn fô okoro.” 17 Gâ wô bâkasælâ fô bâkæ bee lila bâwôlôn alan, “Lan gâ ade nyayæ ii wùlà gâtâ alâ ‘Wû yâ bârââ lâ, æn nan ni we mæ’, gâ ‘wûû gama, wû mâ bârââ fô, yaà biri i we mæ’? Lan gâ ‘yema gâtâ n tâ fôrô Miinte wakûn fô okoro’ mô wuu wùlà?” 18 Gâ be lila bâwôlôn alan, “ ‘Wû yâ bârââ’ nyawû, wuu wùlà alâ lan? Tææn tâ nûn ade gâtâ ââ dõ lâ yaanæ.” 19 Yesu â nyænla gâtâ bee len bàà lila wô ade fô yaanæ, okoro e lila bâ alan, “Gâtâ na dõ yæ alâ, ‘wû yâ bârââ lâ, æn nan ni we mæ’, gâ ‘wûû gama, wû mâ bârââ fô, yaà biri i we mæ fô’ gâ ii lila yiiko-yiiko lâ? 20 N tâ dõ yæ yàà nûn alâ yaà wula, gâ yaà yæyâ, mô bânæ gâtâ baamænlâ î gyaga gâ gâtûnkwaa gii koro fô baà dì ôsâ. Yaà yæyâ, mô yææ dæyæyâ fô daà bè biligi ôsâ. 21 Gengyi ânanæ ââ dæma fô, ââ yæyâ, yema ôya gâtâ âã fana fô wû næma. Mô gengyi è wo ebi fô, ee finla wô dæfana fô, yema wü ba wô ôsâ gâtâ e wo ebi â ba gâtûnkwaa gii koro. 22 Gâlâ ke gâ wü dô tâ yæ. Nkenkele âyæ mô î sa dæyæyâ daanæ, mô nan biri n ba yaakûn n bè we yæ, fô yii koro gàà nün yæ, fô yàà di ôsâ. Gâ âkæ ân nan talæ e to yææsâ fô e ye yaakûn. 23 Gâ duwi dætôkô fô, æn nan lila mæ gænyankæ. N tâ dõ yæ yàà nûn alâ, gænyan-kamasâ gâtâ yaà lila Miinte miin diyere daanæ fô âã ka â tâ yæ. 24 Bè sere ma nKdò, iin te lila gænyankæ miin diyere daanæ. I lila, yaà wura, fô wàà mâ yæ ôsâ gepepe. 25 N tâ dõ yæ ade nyayæ akpalæ yaanæ, mô ôya waà bã ba gâtâ mæn nan næ tabûrû ma âyæ akpalæ yaanæ, mô nan dõ yæ Miinte wade n tana. 26 Ye ôya wûtôkô ka san fô, yaà lila wô miin diyere daanæ. Mô wun di gâ alâ nan yela yææ bæsæræ baanæ n lila Miinte fô n tâ yæ. 27 Yema Miinte gbagba è len yæ, yema ii len mæ, gâ i to i di alâ, na ye wakûn. 28 Âtæ ma Miinte tî sa, pâgâ na ye wakûn na ba gâtûnkwaa gii koro. Gâ nkenkele nK biri n te ye gâtûnkwaa gii koro n tâ fôrô Miinte fô wakûn.” 29 Gâ wô bâkasælâ fô bâ dõ wô alan, “Âhææn, nkele bærâ, an taa næ tabûrû akpalæ yaanæ. Aa tiri ade fô yaanæ a wùlà tæ. 30 Nkele ti we gâtâ à nyî gænyan-kamasâ, gâ wûn mænæ ma gâtâ âkæ èè ni lila wõ ade ækæ. Nyawû wû yâ tæ ti to ti di alâ, a ye Wurubwarâ wakûn.” 31 Gâ Yesu e lila bâ alan, “Nkele i to mæ i di? 32 Ôya fô wûû ba, gâ wû wârâ ba gâtâ âyæ powu yaà yasæ. Âkamasâ âã san wôlâ e kere mæ â ya, wàà yâ miinko. Mô nka miinko nan kuruma, yema Miinte fô ã fæya ma nmæ. 33 Na dõ yæ gâlâ gaade nyayæ, gâtâ yàà dama miin koro i wura olila. Bânæ baà yâ yæ yaà fana gepepe gâtûnkwaa gii koro. Mô i sere oturu, yema na di gâtûnkwaa gii koro.”\n1 Ôkûna gâtâ Yesu â dõ ade nyayæ fô, â bûma wô bûnûn â nya gatala, gâ â dõ Wurubwarâ alan, “Nte, ôya fô wû næma. Tõlà nmæ Aabi fô miin diyere, fô nmæ mô nan tõlà aa diyere. 2 Yema a tâ mæ ôkâma bânæ powu boo koro alâ n tâ âbâ gâtâ a ka a tâ mæ fô powu nkpa gakpaakpa. 3 Nkpa gakpaakpa fô n di gâtâ bânæ bàà nyænla wõ gâ baà nyænla alâ, aako n di Wurubwarâ, gâ baà biri bâ nyænla nmæ Yesu Kirisito gâtâ a sa mæ fô. 4 Na tõlà aa diyere gâtûnkwaa gii koro, yema na werema aa gûtûn gâtâ a tâ mæ fô. 5 Nte, nkele sa mæ gingyebi awô gbagba aa bûnûn, anlâ gâtâ nK fûrûma nK ba gæ aakûn, pâgâ gâtûnkwaa gææ gâmâ fô. 6 Na tiri aanundu na wùlà bânæ gâtâ a tiri bâ a ye gâtûnkwaa gææ bânæ baanæ a tâ mæ fô. Bè di gâ aayo, gâ a ka bâ a tâ mæ. Be to aanyun-gyebi fô bâ sa. 7 Gâ nkele bærâ, bã nyî gâtâ gænyan-kamasâ gâtâ nK ba fô gi ye gâ aakûn. 8 Yema na dõ bâ ade gâtâ a dõ mæ fô, gâ be to yæ bâ sa, gâ bâ nyænla gâtâ wü sa waanæ gâtâ na ye aakûn. Gâ be to be di alâ, awô na sa mæ. 9 N te tiri onyun n tâ bâ. Mæn taa tiri onyun n tâ gâ gâtûnkwaa gææ bânæ powu. N te tiri onyun n tâ gâ âbâ gâtâ a tâ mæ fô, yema bè di gâ aayo. 10 Aayo wù di gâ miinyo, gâ miinyo wù di gâ aayo. Aa bânæ bè di gâ mææn bânæ, gâ mææn bânæ bè di gâ aa bânæ. Gâ a dama boo koro a tiri miin gingyebi a wùlà. 11 Gâ nkele nn mænæ ma gâtûnkwaa gii koro. N tâ ba aakûn. Mô mææn bânæ fô bã sangba bã sa gâtûnkwaa gii koro. Nte, diboro-fon diite, nya boo koro gepepe aa diyere dæækâma gâtâ a ka a tâ mæ fô daanæ, fô bàà mâ âkælæn anlâ gâtâ âtæ ma awô tì di gâ âkælæn fô. 12 Gâtâ nK sa baakûn fô, na ton bâ gepepe aakâma gâtâ a tâ mæ fô waanæ. Na ton âbâ gâtâ a tâ mæ fô, gâ baanæ âkæ en lulu. Âwô gâtâ wù di gâtâ èè lulu fô woko na lulu, fô Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô yàà ba waanæ. 13 Gâ nkenkele n tâ ba aakûn. Gâ ôkûna gâtâ nK sa gâtûnkwaa gii koro fô na dõ bâ ade kpekpesi, fô wàà yâ ôsâ gâtâ wü sa maanæ fô wàà sara baanæ gepepe. 14 Na dõ bâ Aade fô, mô gâtûnkwaa gææ bânæ bâ kyûn bâ, yema ben mini di gâtûnkwaa nyagæ gææ bânæ, anlâ gâtâ nmæ mô min di gâtûnkwaa nyagæ gæænæ fô. 15 Mæn taa tiri onyun alâ tiri bâ ye gâtûnkwaa nyagæ gaanæ, mô n te tiri onyun gâtâ àà nya boo koro, fô bân nan gyu ekpikpen fô wôdû waanæ. 16 Anlâ gâtâ min di gâ gâtûnkwaa gæænæ fô, gâlâ ke gâ âbâ mô ben di gâ gâtûnkwaa gææ bânæ. 17 Ka ade gâtâ î sa waanæ fô, pæna bâ sæ! Aade fô n di ade gâtâ î sa waanæ. 18 Anlâ gâtâ a sa mæ gâtûnkwaa gii koro fô, gâlâ ke gâ nmæ mô na sa bâ gâtûnkwaa gii koro. 19 Gâ âbâ boo koro gâ na ka koro na tâ wõ, fô âbâ mô bàà ka koro bâ tâ wõ gakpa. 20 Gâ nka mææn bâkasælâ nyabâ booko gâ n te tiri onyun n tâ. N te tiri onyun n tâ âbâ gâtâ baà dama bâkasælâ nyabâ baade yii koro be to mæ be di fô mô powu. 21 NK biri n tâ fô gâtâ bàà mâ âkælæn anlâ gâtâ nK sa ma awô Nte, gâ awô mô à sa ma nmæ lâ. Gâlâ ke gâ yâ âbâ bàà sara ma âtæ, fô gâtûnkwaa gææ bânæ bàà to be di alâ awô na sa mæ. 22 Gâ na sa bâ gingyebi gâtâ a sa mæ fô, fô bàà mâ âkælæn anlâ gâtâ âtæ ma awô tì di âkælæn, gâ butu bûn taa da tii getite lâ. 23 NK sa ma âbâ anlâ gâtâ awô mô à sa ma nmæ lâ, fô bàà mâ âkælæn, gâtâ butu bûûn da boo getite. Gengyi wü mâ gâlâ fô, bânæ baà nyænla gâtâ awô na sa mæ, gâ aa len bâ anlâ gâtâ aa len mæ fô. 24 Nte, nK len gâtâ mææn bâkasælâ gâtâ a tâ mæ fô bàà sara maakûn ôkûn gâtâ nK sa fô. Fô bàà wura be we miin gingyebi gâtâ a tâ mæ, yema gâtâ à len mæ pâgâ a mâ gâtûnkwaa powu fô okoro. 25 Nte, awô n di ade-tûnalâ yiite. Bânæ gâtâ baamænlâ î gyaga gâ gâtûnkwaa gii koro fô bâân tâ nyænla wõ, mô nmæ nK nyî wõ. Gâ mææn bâkasælâ fô mô bã nyî gâtâ awô na sa mæ. 26 Na tiri aanundu na wùlà bâ, gâ nan biri n tiri n wùlà bâ, fô gelen gâtâ à len mæ fô gàà sara baanæ, fô nmæ mô nan sara ma âbâ.”\n1 Gâtâ Yesu â dõ ade nyayæ e were fô, âwô ma wô bâkasælâ fô bâ tô bâ ma kaara Kidiron gifobi, gâ bâ ma gyu Olife Oyon wuuli wûkæ waanæ. 2 Yudasi gâtâ e tiri âwô Yesu â tâ fô mô ã nyî dûkô, yema Yesu ma wô bâkasælâ fô bee ti tuma dûkô. 3 Okoro Yudasi â ka bânæ dikpi gâtâ bè de bâkandæya, ma bægyaa, ma ætan, ma anyan-talâ bætà fô, â san dûkô. Gâlâ wû bânæ fô bè di Roma bete bôô bætà bûû bâtalâ bâkæ, ma Wurubwarâ Dikwo-dærâ dææ bânyalâ gâtâ Wurubwarâ gedi gææ bâtâlâ bôô bândærâ ma Farisi bete fô bâ sa fô. 4 Gâtâ Yesu ã nyî gænyan gâtâ gææ ba wo koro fô, e ye wô bâkasælâ fô baanæ â ba bûnûn, gâ e lila bânæ gâtâ bâ ba fô alan, “Ânyan gâ ii len?” 5 Gâ be tiri wuunyun alan, “Tii len Yesu Nasareti-te fô.” Gâ Yesu â dõ bâ alan, “Nmæ wô lâ.” Fô Yudasi gâtâ e tiri wô â tâ fô mô ã fæya ma bânæ gâtâ bee lila wô fô. 6 Gâtâ Yesu â dõ bâ alan, “Nmæ wô lâ” fô, be kpe be ye gama, gâ be ye bâ nün gâtûnkwaa. 7 Gâ Yesu e biri e lila bâ alan, “Ânyan gâ ii len?” Gâ bâ dõ wô alan, “Tii len Yesu Nasareti-te fô.” 8 Gâ Yesu â dõ alan, “Na dõ yæ alâ, nmæ wô lâ. Okoro gengyi nmæ gâ ii bugiti fô, âwû bærâ, æ yâ mææn bânæ fô bàà san.” 9 Nyawû wû yâ ade gâtâ Yesu â fûrûma dõ fô æ ba waanæ. Ade fô n di alan, “Âbâ gâtâ awô Nte a ka a tâ mæ fô bærâ, mæn yâ baanæ âkæ èè lulu.” 10 Fô Simon Petero è de tata, gâ â ka e kebi gedi gææ bâtâlâ bôôndærâ fô wôsaranyan gâtâ bee kpèlè wô Maliko fô ologyi wuu giten. 11 Gâ Yesu â dõ Petero alan, “Birima aa tata fô sa wô dæfwa daanæ! An taa len nan we dæfana-dærâ gâtâ Miinte â dõ alâ n bè we fô, abââ?” 12 Okoro Roma bætà bûû bâtalâ ma bôôndærâ, ma Wurubwarâ Dikwo-dærâ dææ bânyalâ gâtâ Yuda bete bôô bândærâ bâ sa fô be gye Yesu, gâ bâ ban wô. 13 Gâ be gyegeye bâ ka wô bâ san ândærâ Anasi wakûn, yema âwô n di Kayifa wolote gâtâ è di gedi gææ bâtâlâ bôôndærâ gækyan gætôkô gaanæ. 14 Kayifa nyawô n di ete gâtâ â fûrûma dõ Yuda bete bôô bândærâ fô alâ, wù di gâtâ âkæ èè ku â tâ bânæ powu fô. 15 Simon Petero ma Yesu bâkasælâ fô baanæ âkæ bâ târâma Yesu. Gâtâ gedi gææ bâtâlâ bôôndærâ fô ã nyî âkasælâ âtôkô okoro fô, âkasælâ fô â târâma Yesu e gyu gedi gææ bâtâlâ bôôndærâ fô dækpara daanæ. 16 Mô Petero â wô è yela okòro dækpara fô diitunu. Gâ âkasælâ gâtâ gedi gææ bâtâlâ bôôndærâ fô ã nyî fô â bã tabûrû ma âsûgûgyan gâtâ ââ nya otunu fô alâ, â yâ Petero mô èè gyu. Gâ â ka Petero e gyu dækpara fô daanæ. 17 Âsûgûgyan gâtâ ââ nya otunu fô e lila Petero alan, “Awô mô an di gâ ete nyawô bâkasælâ fô baanæ âkæ?” Gâ Petero e tiri ade fô yiinyun alan, “Kwa, min di.” 18 Gâ gâtâ olili wü sa okoro fô, bâsaranyan ma Wurubwarâ Dikwo-dærâ dææ bânyalâ fô bâ sa ôtan, gâ bè yela bââ kwô. Gâ Petero â san â ma yela baakûn, gâ âwô mô ââ kwô ôtan fô. 19 Ôya gâtâ bâ ka Yesu bâ san gedi gææ bâtâlâ bôôndærâ fô wakûn fô, e lila Yesu ade kadama wô bâkasælâ ma wade yii gewùlà yii koro. 20 Gâ Yesu e tiri yiinyun alan, “Na tabûrû gâ ade okòro na tâ bânæ. Ôya-kamasâ n te wùlà ade gâ Yuda bete boo Getumakûn atele-atele yaanæ, ma Wurubwarâ Dikwo-dærâ daanæ gâtâ Yuda bete powu bee ti tuma fô. Mææn tâ dõ ade ækæ n bubwa. 21 Anûn yii koro gâ aa lila mæ ade? Lila âbâ gâtâ bâ nûn maade fô. Âbâ n nyî ade gâtâ na dõ.” 22 Gâtâ Yesu â dõ ade nyayæ fô, ândærâ fô âkæ è yela dûkô, gâ e tiri wô gûlô â kpalæ Yesu, gâ e lila Yesu alan, “Gâlâ gâ aa tabûrû ma gedi gææ bâtâlâ bôôndærâ?” 23 Gâ Yesu e tiri wuunyun alan, “Gengyi na dõ ade-kpen ækæ fô, wùlà mæ ade-kpen gâtâ na dõ! Mô gengyi maade î dô fô, anûn yii koro gâ aa kpalæ mæ?” 24 Gâ ândærâ Anasi â yâ be birima Yesu ma anlâ gâtâ bâ ban wô fô bâ san ma gedi gææ bâtâlâ bôôndærâ gâtâ bee kpèlè wô Kayifa fô. 25 Fô Simon Petero ã sangba è yela ââ kwô ôtan fô. Gâ be lila wô alan, “Awô mô an di wô bâkasælâ fô baanæ âkæ?” Gâ Petero e tiri wuunyun alan, “Kwa, min di.” 26 Fô gedi gææ bâtâlâ bôôndærâ bâsaranyan fô baanæ âkæ ã sa dûkô. Wôfûræ n di ete gâtâ Petero e kebi wo giten fô. Gâlâ gææsaranyan fô e lila Petero alan, “Min we awô ma âwô Olife Oyon wuuli fô waanæ?” 27 Gâ Petero e biri â dõ wô alan, “Kwa.” Gâ dækpalan daanæ fô, âkôrôkô e bon. 28 Bâ ka Yesu gagyægyan-fuu be ye Kayifa dækpara bâ san Roma bete bôôndærâ gâtâ ââ nya Yuda gâtûnkwaa fô dækpara. Ândærâ nyawô diyere n di Pilato. Fô Nkpa-geto gaawi yii gedi æ gbâma. Yuda bete boo-Ise fô ii wùlà alâ wù di ade-kyûnlâ gâtâ Yuda bete bàà gyu Roma bete bôô dækpara daanæ. Okoro Yuda bete bôô bândærâ fô ben gyu Pilato wô dækpara fô daanæ, yema been len dædææ dàà kya bâ, fô bàà wura be di Nkpa-geto gaawi fô. 29 Okoro Pilato e ye â ba baakûn, gâ e bè lila bâ alan, “Anûn yaade gâ ete nyawô â mâ, gâ ii len yàà tin wô dæpwâ?” 30 Gâ be tiri wuunyun alan, “Gengyi ete nyawô ân mâ ade-kpen ækæ fô, nafô tæn daà ka wô tæ ba nfan.” 31 Gâ Pilato â dõ bâ alan, “Æ ka wô, fô âyæ gbagba yàà ma dõ wô gôdô ma yii-Ise!” Gâ Yuda bete bôô bândærâ fô be tiri wuunyun alan, “Âyæ Roma bete yii-ise æn taa tâ tæ osele gâtâ tàà wolo ânæ.” 32 Nyawû waà yâ ade gâtâ Yesu â fûrûma dõ kadama diku-kælæn gâtâ eè bè ku fô yàà ba waanæ. 33 Gâ Pilato e biri e gyu dækpara fô daanæ, gâ e kpèlè Yesu, gâ e lila wô alan, “Awô n di Yuda bete Boogyu fô?” 34 Gâ Yesu mô e fi e lila wô alan, “Awô gbagba n te lila mæ gâlâ gaade nyayæ, abââ bâkæ na dõ wõ miin koro gaade?” 35 Gâ Pilato e lila wô alan, “NK di gâ Yuda-te? Awô gbagba aa bânæ, ma yii gedi gææ bâtâlâ bôô bândærâ fô na ka wõ na môma mæ. Anûn gâ a mâ?” 36 Yesu e tiri wuunyun alan, “Miin bugyu bun ye gâtûnkwaa nyagæ gaanæ. Gengyi bü daà ye gâtûnkwaa nyagæ gaanæ fô, nafô mææn bâsaranyan bã daà bâ kpà be to mæ gâtâ bân daà ka mæ bâ sa Yuda bete bôô bândærâ baalô. Mô miin bugyu bun ye gâtûnkwaa gaanæ.” 37 Gâ Pilato e lila wô alan, “Okoro à di gâ egyu?” Yesu e tiri wuunyun alan, “Gâlâ gâ a dõ lâ. Ade nyayæ yii koro gâ be wo mæ, gâ wuu koro gâ na ba gâtûnkwaa nyagæ gaanæ, gâtâ nan bã dõ ade gâtâ î sa waanæ fô. Gâ âkamasâ gâtâ ee len ade gâtâ î sa waanæ fô âã nûn maakûn.” 38 Pilato e lila wô alan, “Anûn n di ade gâtâ î sa waanæ?” Gâtâ e lila ade nyayæ fô, e biri â san Yuda bete fô baakûn, gâ â dõ bâ alan, “Min we ade-kpen ækæ ete fô wo koro. 39 Mô yææ Nkpa-geto gaawi yii gedi yaanæ fô, wù di ôkwônûn gâtâ nan kere bânæ gâtâ bã tan dikwo fô baanæ âkæ gâtâ ì len fô n ya ãã san. Okoro ì len gâtâ nan kere Yuda bete Boogyu fô n ya, abââ?” 40 Gâ bâ gbârâ afala be tiri boonyun alan, “Kwa, nka nyawô gâ tii len àà kere a ya. Baraba gâ tii len àà kere a ya.” Mô Baraba è di gâ ânæ gâtâ ââ tô è yela begyu-begyu boo koro, gâ ee wolo bânæ.\n1 Âwû gâ Pilato â ka Yesu â tâ, gâ bâ lanla wô bikpemani. 2 Gâ bætà bûû bâtalâ fô bâ ka iwiya bâ lô omini anlâ digyu-koto, gâ bâ ka be tin Yesu duyu. Gâ bâ ka gâgba-sæya wurukyaa gækæ bâ sa wô, anlâ gâtâ begyu bâ tæ sa fô. 3 Gâ bâ ba Yesu wakûn disere dilen-dilen bâ bã mâ wô akpata-de alan, “Yuda bete Boogyu, sara nkpa ma ôfô!” Gâ bâ kpalæ-kpalæ wô. 4 Nyawû wûû gama fô Pilato e biri â ka Yesu e ye okòro, gâ â dõ bânæ fô alan, “Æ nya, nK de wô n tâ môma yæ, fô yàà nyænla alâ min we ade-kpen ækæ wo koro gaanæ gâtâ nan tin wô dæpwâ.” 5 Ôkûna gâtâ bâ ka Yesu be ye bâ ba okòro fô, fô è tin iwiya yii dikoto, gâ ã sa gâgba-sæya wurukyaa gâtâ bâ ka bâ sa wô fô. Gâ Pilato â dõ bâ alan, “Ete fô wô lâ!” 6 Gâtâ gedi gææ bâtâlâ bôô bândærâ, ma Wurubwarâ Dikwo-dærâ dææ bânyalâ fô be we Yesu fô, bâ gbârâ afala alan, “Gbârâ wô aåanbi marama ma oyon wolo!” Gâ Pilato â dõ bâ alan, “Âyæ gbagba æ ka wô, fô yàà ma gbârâ wô aåanbi æ marama ma oyon i wolo. Yema nmæ bærâ, min we ade-kpen ækæ wo koro.” 7 Gâ Yuda bete bôô bândærâ fô be tiri boonyun alan, “Tii-Ise ii wùlà gâtâ wù di gâtâ ete nyawô èè ku, yema â mâ wo koro alâ, è di gâ Wurubwarâ Wobi.” 8 Gâtâ Pilato â nûn ade nyayæ fô, gæsaa gi gyu wô gepepe gæ fæya. 9 Gâ e biri e gyu dækpara fô daanæ, gâ â ma lila Yesu alan, “Ganæ gâ a ye?” Mô Yesu en tirima onyun. 10 Gâ Pilato e lila wô alan, “Aan tabûrû? Aan nyî gâtâ nK ba ôkâma gâtâ nK talæ n kere wõ n ya, gâ nK ba ôkâma gâtâ nK talæ n gbârâ wõ aåanbi n marama ma oyon n wolo?” 11 Yesu e tiri wuunyun alan, “Miinte na tâ wõ osele, okoro gâ a wura ôkâma miin koro, nafô an daà wura ôkâma miin koro awô gbagba aa gûlô gii koro. Gâlâ wuu koro, ânæ gâtâ e tiri mæ â tâ wõ fô wade-kpen n sô da.” 12 Gâtâ Pilato â nûn ade nyayæ fô, e len èè kere Yesu â ya. Mô Yuda bete bôô bândærâ fô bâ gbârâ afala alan, “Gengyi à kere ete nyawô a ya fô, fô an di Roma bete boogyu-dærâ wôwôlôn. Ete nyawô ââ dõ alâ è di gâ egyu, gâ ânæ-kamasâ gâtâ ã dõ gâlâ fô, wuu wùlà alâ ââ tô e yela egyu-dærâ wo koro gafô.” 13 Gâtâ Pilato â nûn ade nyayæ fô, e ye ma Yesu â ba okòro, gâ â bã sara gôdô gææ gâbæya fô gii koro. Bee kpèlè dûkô ataa yææ gâtæyâkûn, yema bâ tæyâ ataa dûkô kanpâ. Gâ bee kpèlè ataa yææ gâtæyâkûn nyagæ Yuda bete boo ginde gaanæ alâ Gabata. 14 Duwi dætôkô dì di gâ duwi gâtâ bââ pæna koro bâ tâ Nkpa-geto gaawi yii gedi fô. Fô waà mâ anlâ awôrônyan fwo anyôô yaanæ. Gâ Pilato â tûna gûlô e wùlà Yesu, gâ â dõ Yuda bete fô alan, “Æ nya yiigyu fô!” 15 Gâ bâ gbârâ afala alan, “Ka wô san àà ma gbârâ wô aåanbi a marama ma oyon a wolo!” Gâ Pilato e lila bâ alan, “N gbârâ yiigyu aåanbi n marama ma oyon n wolo?” Gâ gedi gææ bâtâlâ bôô bândærâ fô be tiri wuunyun alan, “Tæn ma egyu âkæ fæya ma Roma bete boogyu-dærâ fô.” 16 Âwû gâ Pilato â ka wô â tâ bætà bûû bâtalâ fô, gâtâ bàà gbârâ Yesu aåanbi bâ marama ma oyon be wolo. 17 Bâ ka Yesu be ye bâ da. È tola âwô gbagba woyon gâtâ baà gbârâ wô aåanbi bâ marama ma oyon be wolo fô. Gâ bâ san ôkûn gâtâ bee kpèlè Yuda bete boo ginde gaanæ alâ Goligota, gâtâ wuu wùlà alâ, Duyu dææ Dænankûba fô. 18 Dûkô gâ bâ gbârâ wô aåanbi bâ marama ma oyon fæya ma bânæ bânyôô gâtâ bâ gbârâ âbâ mô aåanbi bâ marama ma iyon ofèn ma ofèn, gâ Yesu ã sa boo getite. 19 Pilato mô â åwara ade â marama woyon fô wuu koro alan, YESU NASARETI-TE, YUDA BETE BOOGYU. 20 Yuda bete kpekpesi bâ kalan gâlâ gaade nyayæ, yema ôkûn gâtâ bâ gbârâ Yesu aåanbi bâ marama ma oyon be wolo fô wü gbâma ditele-dærâ fô. Bâ åwara yæ ma Yuda bete, ma Roma bete, ma Gereki bete boo binde baanæ. 21 Gâ Yuda bete boo gedi gææ bâtâlâ bôô bândærâ fô bâ dõ Pilato alan, “Kara åwara alâ, ‘Yuda bete boogyu’, mô fô, åwara alan, ‘Ete nyawô alâ, nmæ n di Yuda bete boogyu.’ ” 22 Pilato alan, “Âwû gâtâ na åwara fô na wârâ åwara.” 23 Gâtâ bætà bûû bâtalâ fô bâ gbârâ Yesu aåanbi bâ marama ma oyon be were fô, bâ ka wanyan-salâ fô, gâ be yo yaanæ akpen anaa. Gâ baanæ âkamasâ â ka dikpen dækæ. Gâ wu kuruma wô gâgba wurukyaa fô. Gâgba nyagæ bærâ, bân baa gæ bâ kyaga-kyaga anlâ gâtâ bââ tæ baa ngba fô, mô bâ lô gæ gâ be ye gatala bè sere gatæn. 24 Okoro bâ dõ bâwôlôn alan, “Æ kara yâ taà fââran gæ, mô fô, æ yâ taà sæ ataa, fô tàà we taanæ gâtâ eè wura gâgba fô.” Gâtâ bâ mâ gâlâ fô, wû yâ Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô æ ba waanæ. Ade fô n di alan, “Be yo maanyan bâ ka, gâ bâ sæ ataa bàà we baanæ gâtâ eè wura mææn gâgba fô.” 25 Okoro bætà bûû bâtalâ fô bâ mâ gâlâ gaade nyayæ. Fô Yesu wôna, ma wôna-dærâ, ma Mariya gâtâ è di Kelopa wôsô fô, ma Mariya Madalene bè yela ôkûn gâtâ bâ gbârâ Yesu aåanbi bâ marama ma oyon fô. 26 Gâtâ Yesu e we wôna, ma nmæ wôkasælâ-lenlâ fô tì yela fô, â dõ wôna alan, “Ânanæ, aabi wô lâ!” 27 Gâ â dõ mæ mô alan, “Aana wô lâ!” Gâ ye duwi dætôkô san fô na ka Yesu wôna na san nmæ gbagba mææn dækpara. 28 Nyawû wûû gama gâtâ Yesu e we alâ nkele ade powu i were fô, â dõ alan, “Otinbili wù de mæ.” Nyawû wû yâ ade gâtâ bâ dõ bâ sæ Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô yaanæ fô æ ba waanæ. 29 Fô tasa âkæ è sere dûkô gâtâ bûkan-nyalâ bû yôn waanæ. Okoro bâ ka omini nûfû-nûfû wûkæ gâtâ wü talæ wû bwalan butu fô bâ taga bûkan-nyalâ fô baanæ, gâ bâ ka bâ sa ma isopu oyonbi, gâ bâ ka bâ bûma be ten wonyun. 30 Gâtâ bûkan fô bû kya Yesu wonyun fô, â dõ alan, “Wu were.” Gâ â warama wo duyu, gâ e belen ôåââ. 31 Duwi dætôkô dì di gâ duwi gâtâ bââ pæna koro bâ tâ Duwi-tunalâ-dærâ fô. Gâ wù di ade-kyûnlâ gâtâ ekpena ãã wô oyon wuu koro odente abââ Duwi-tunalâ. Gâtâ Yuda bete bôô bândærâ been len gâtâ bekpena fô bàà wô iyon fô yii koro okoro, bândærâ fô bâ ma fô Pilato gâtâ bàà ma sila bânæ gâtâ bââ kpà ma diku fô bôô bæsæræ, fô bàà wura be ku bilen, fô bàà tiri bâ be ye iyon fô yii koro. 32 Gâlâ wuu koro bætà bûû bâtalâ fô be bè sila bânæ bânyôô gâtâ bâ gbârâ bâ aåanbi iyon yii koro fæya ma Yesu fô bôô bæsæræ. 33 Mô gâtâ bâ ba Yesu wakûn fô, be we gâtâ e were ku, okoro ben sila wô bæsæræ. 34 Mô bætà bûû bâtalâ fô baanæ âkæ â ka giturunyan e sere Yesu bælan baanæ. Gâ disere-kælæn fô, nkalan ma butu bu ye. 35 Gâ ade gâtâ nmæ na ka mææn gûnûn na we gâ n tâ dõ yæ lâ. Gâ ade gâtâ n tâ dõ yæ lâ î sa waanæ, mæn taa di didebila. N tâ dõ yæ ade nyayæ, fô âyæ mô yàà to i di. 36 Ade nyayæ æ ba anlâ, fô ade gâtâ bâ dõ bâ sæ Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô yaanæ fô yàà ba waanæ. Ade fô n di alan, “Bân nan sila wô dænankûba-kælæn gba.” 37 Wurubwarâ Ade-åwaralâ fô ækæ mô æ dõ alan, “Âwô gâtâ be sere giturunyan fô gâ bânæ baà nya.” 38 Nyawû wûû gama fô, Yosefu gâtâ e ye Arimateya fô, â ma fô Pilato osele, fô èè tiri Yesu gikpena â ma lo. Yosefu nyawô è di gâ ânæ gâtâ â nyæma Yesu, mô fô, e bubwa koro, yema è serenti Yuda bete bôô bândærâ fô. Gâtâ Pilato â tâ wô osele fô, Yosefu â ma tiri ekpena fô. 39 Nikodemo mô gâtâ â tæ ba Yesu wakûn odente fô, â ka ditike ma olifwi gâtâ waà mâ anlâ tasa diboro fô â ba. 40 Bôô bânyôô bâ ka Yesu gikpena fô, gâ bâ ka akâlâlâ, ma anyan ma ofen fô be milin wô, anlâ gâtâ Yuda bete boo gelo gì we fô. 41 Olibi wûkæ wü gbâma ôkûn gâtâ bâ gbârâ wô aåanbi oyon wuu koro fô, gâ dætaa-fwe dækæ dî sa dûkôbâ gâtâ bâ pæna bâ sæ ânæ gelo, mô been te lo âkæ daanæ bâ nya. 42 Gâtâ Yuda bete boo Duwi-tunalâ-dærâ fô dæ gbâma, gâ bââ pæna koro tâ dæ okoro, Yosefu ma Nikodemo be lo Yesu dætaa-fwe fô daanæ, yema dæ gbâma ôkûn gâtâ Yesu e ku fô. Gâ be bilima dætaa-dærâ kulu-kulu dækæ bâ bã sû difwe fô diinyun, anlâ gâtâ Yuda bete bââ tæ mâ fô.\n1 Gâ Yuda bete boo Duwi-tunalâ fô dææ gama gagyægyan-fuu gâtâ dibilin dî sangba dî sa fô, Mariya Madalene e belen kere â san ôkûn gâtâ be lo Yesu fô. E we gâtâ be bilima dætaa fô be ye gæsàn fô giinyun. 2 Okoro e serenti â ba Simon Petero ma nmæ Yesu wôkasælâ-lenlâ fô tæælâ, gâ â dõ tæ alan, “Be tiri Efonte be ye gæsàn fô gaanæ, gâ tææn nyî ôkûn gâtâ bâ ka wô bâ ma sæ.” 3 Âwû gâ âtæ ma Petero tæ ka osele tæ san gæsàn fô gææpæ. 4 Tææ bânyôô powu tæ kya iti, mô nmæ na serenti na da Petero wo koro, gâ na gyegeye na ma gyu gæsàn fô gææpæ. 5 Gâtâ na sunla na nya gæsàn gaanæ fô, na we gâtâ akâlâlâ fô yiiko n dô. Mô min gyu gaanæ. 6 Gâ Simon Petero â nyæma mæ â ba, gâ e gyu gæsàn fô gaanæ. E we akâlâlâ fô î dô, 7 ma ôtama gâtâ bâ ka bâ ban wo duyu fô. Ôtama fô wûn dô ma akâlâlâ fô, mô wû kaman wü dô kperen. 8 Gamama fô, nmæ gâtâ na gyegeye na ba gæsàn fô gææpæ fô mô na gyu gaanæ, gâ na we, gâ na to na di. 9 Mô fô, tææn tâ nûn Wurubwarâ Ade-åwaralâ gâtâ bâ dõ bâ sæ alâ, wù di gâtâ Yesu ãã tô e ye bekulâ baanæ fô yaanæ. 10 Gâ ti biri tæ san ditele. 11 Mô Mariya â wô è yela gæsàn fô gææpæ ee wula. Gâtâ ee wula fô, e sunla â nya gæsàn fô gaanæ. 12 Gâ e we Wurubwarâ bâsalâ bânyôô gâtâ be ye gatala. Bã sa akâlâlâ, gâ bè si ôkûn gâtâ nafô bâ ka Yesu gikpena bâ sæ fô. Âkæ è si gæsàn fô gaayu yææ gælan, gâ âkæ mô è si bæsæræ bûû gælan. 13 Gâ be lila wô alan, “Ânanæ, anûn yii koro gâ aa wula?” Gâ â dõ bâ alan, “Yema be tiri Miinfonte be ye gæsàn fô gaanæ, gâ mææn nyî ôkûn gâtâ bâ ka wô bâ ma sæ.” 14 Gâtâ â dõ gâlâ fô, e fi â nya, gâ e we gâtâ ânæ âkæ è yela, mô ân nyænla alâ wù di gâ Yesu. 15 Gâ Yesu e lila wô alan, “Ânanæ, anûn yii koro gâ aa wula? Ânyan gâ aa len?” Mariya ã nyî alâ, âwô n tâ nya olibi fô wo koro, okoro â dõ wô alan, “Âsaranyan, gengyi gâ à ka ekpena fô a ma sæ ôkankæ fô, wùlà mæ ôkûn gâtâ a ma sæ wô, fô nan ma ka wô n san.” 16 Yesu e kpèlè wô alan, “Mariya!” Mariya e fi, gâ e kpèlè wô wo ginde gaanæ alan, “Raboni!” Wuu wùlà alâ “Miinwùlàlâ”. 17 Yesu â dõ wô alan, “Kara kya mæ! Yema mææn tâ bûn n san Miinte fô wakûn. Mô san mæænwôlôn âbâ fô baakûn, fô àà ma dõ bâ alâ, n tâ bûn n tâ fôrô Miinte gâtâ è di Yiite fô wakûn. N tâ fôrô miin Wurubwarâ gâtâ è di yii Wurubwarâ fô wakûn.” 18 Mariya Madalene â san, gâ â ma dõ bâkasælâ fô alâ e we Efonte Yesu, gâ e biri â dõ bâ ade gâtâ â dõ wô alâ â bã dõ bâ fô. 19 Duwi-tunalâ dææ gama kere gæ kpa ôgyôlô fô, Yesu bâkasælâ fô be tuma, gâ bâ tan dikwo bâ sa koro, yema bè serenti Yuda bete bôô bândærâ fô. Bã bã nya fô, Yesu n yela boo getite lâ, gâ â dõ bâ alan, “Olila wû sara ma âyæ!” 20 Gâ gâtâ â dõ bâ gâlâ fô, â ka walô, ma wô bælan fô e wùlà bâ, gâ wû mâ wô bâkasælâ fô ôsâ gâtâ be we Boofonte. 21 Yesu e biri â dõ bâ alan, “Olila wû sara ma âyæ! Anlâ gâtâ Miinte â sa mæ fô, gâlâ ke gâ nmæ mô n tâ sa yæ.” 22 Gâ gâtâ â dõ nyayæ fô, e ye ôåââ e lù bâ, gâ â dõ bâ alan, “I to Wurubwarâ Gifiye fô! 23 Gengyi î ka âkæ wade-kpen æ kyâ wô fô, Wurubwarâ mô âã ka â kyâ wô. Gâ gengyi ì terema æn ka âkæ wade-kpen æ kyâ wô fô, Wurubwarâ mô ân nan ka â kyâ wô.” 24 Toma gâtâ è di Yesu bâkasælâ fwo-bânyôô fô baanæ âkæ, gâ bee kpèlè wô Ata fô, ân ma baakûn pâgâ Yesu â ba dûkô fô. 25 Okoro Yesu bâkasælâ-kurumakyââ fô bâ dõ wô alan, “Ti we Efonte Yesu.” Mô Toma â dõ bâ alan, “Gengyi mæn ka mææn gûnûn n we aåanbi yaapanæ gâtâ î sa walô yaanæ, nan ka miin gulobi n sa yaanæ, abââ gengyi mæn ka mææn gûlô n sa wô bælan bûû dæpanæ fô daanæ fô, mæn nan to n di kpa.” 26 Awi næyâ yææ gama fô, wô bâkasælâ fô be biri bã sa dikwo daanæ, fô nkenkele bærâ, Toma ã fæya ma âbâ. Bâ tan itunu fô powu, mô bàà bã nya fô, Yesu è yela boo getite, gâ â dõ bâ alan, “Olila wû sara ma âyæ!” 27 Gâ â dõ Toma alan, “Ka aa gulobi sa nfan âbâ, fô àà nya maalô, fô àà tûna aa gûlô a bã sa mææn bælan! Kere iworo yii geto ya, fô àà to a di!” 28 Toma e tiri wuunyun alan, “Miinfonte ma mææn Wurubwarâ!” 29 Yesu e lila wô alan, “Gâtâ a we mæ wuu koro gâ a to a di lâ, abââ? Âbâ gâtâ ben we ma bôô bûnûn, mô be to mæ be di fô bã ba ôsâ wuu gedi.” 30 Yesu â mâ ade-dærâ ma gæsaa kpekpesi â fæya, gâtâ âtæ wô bâkasælâ fô ti we ma gûnûn, mô nka âyæ powu gâ na åwara gækpa nyagæ gaanæ. 31 Mô na åwara nyayæ, fô yàà to i di alâ, Yesu n di Wurubwarâ Wobi, gâ âwô n di Nkpa Wotolâ gâtâ Wurubwarâ â dõ â sæ alâ âã bã ba fô. Geto-ade-nyayæ-di nan yâ gâ yaà wura nkpa gakpaakpa wo diyere daanæ.\n1 Nyayæ yææ gama fô, Yesu e biri e tiri koro e wùlà wô bâkasælâ fô getu gâtâ bee kpèlè Tiberiya fô giinyun. Anlâ gâtâ e tiri koro e wùlà fô wû lâ. 2 Wô bâkasælâ Simon Petero ma Toma gâtâ bee kpèlè wô Ata, ma Nataneli gâtâ e ye Kana ditele gâtâ dî sa Galilee gâtûnkwaa fô, ma Sebede bebi, ma wô bâkasælâ fô baanæ bânyôô bã sa ôkûn-kælæn. 3 Gâ Simon Petero â dõ bâ alan, “N tâ fôrô getu gaanæ nK maà len gænan.” Gâ bâ dõ wô alan, “Âtæ mô taà fæya ma awô, fô taà san.” Gâ bâ ma gyu ôkûlæ waanæ, gâ bâ da. Mô odente wûtôkô powu ben gye gænyankæ. 4 Gagyægyan-fuu gâtâ kere gææ kpa fô, bã bã nya fô, ânæ âkæ n yela getu fô giinyun, fô nkyâ wù di gâ Yesu, mô wô bâkasælâ fô bân nyænla wô. 5 Âwû gâ Yesu e lila bâ alan, “Bâsaranyan, gì si lâ, in wura bâsün?” Gâ be tiri wuunyun alan, “Kwa.” 6 Gâ â dõ bâ alan, “I fun yaasawu fô æ sa ôkûlæ fô wuulogyi-lô, fô yàà wura akæ.” Okoro be fun wû bâ sa dûkô, gâ be wura. Gâ bâsün bâ yôn waanæ gâtâ bân taa talæ bàà tiira wû be ye. 7 Âwû gâ nmæ Yesu wôkasælâ-lenlâ fô na dõ Petero alan, “Wù di gâ Efonte Yesu!” Gâtâ Simon Petero â nûn alâ, wù di Efonte Yesu fô, â ka wô gâgba e milin wo koro, yema â fûrûma e tiri gæ. Gâ e firigi e gyu butu fô baanæ ââ fôrô Yesu wakûn. 8 Mô wô bâkasælâ-kurumakyââ fô bâ ka ôkûlæ fô bâ ba, gâ bee tiira asawu gâtâ bâsün bâ yôn waanæ fô, yema bân ma ôfô ma gâtûnkwaa. Wûûfô waà mâ anlâ æåûn isiyee (100 m). 9 Gâtâ tæ næma getu fô giinyun fô, ti we aåmalæ yæætan dûkô, gâtâ bâsün bã åasæ wuu koro, ma boroboro gâtâ wü dô dûkô. 10 Gâ Yesu â dõ tæ alan, “Æ ka yææ bâsün gâtâ i gye nkenkele fô akæ æ ba!” 11 Okoro Simon Petero e biri e gyu ôkûlæ fô waanæ, gâ e tiri asawu gâtâ bâsün-dærâ bâ yôn waanæ fô â sæ getu fô giikere. Bã ba akpilin kwarankæ ma fwo-besiyee (153). Mô, ma gâtâ bã sô gba fô, asawu fô wûn fââran. 12 Gâ Yesu â dõ tæ alan, “I bè di gagyægyan gaanyan-dilâ!” Mô fô, âtæ wô bâkasælâ fô taanæ âkæ ân talæ e sere oturu e lila wô alan, “Ânyan gâ à di?” Mô fô, tî nyî gâtâ wù di gâ Efonte Yesu. 13 Yesu â bã ka boroboro fô â tâ tæ, gâlâ ke gâ â ka bâsün fô mô â tâ tæ. 14 Yesu wô gâlama-tô ye bekulâ baanæ wûû gama fô nyawû n fæya disiyeefâ gâtâ e tiri koro e wùlà âtæ wô bâkasælâ fô. 15 Gâtâ ti di gagyægyan gaanyan-dilâ fô ti were fô, Yesu e lila Simon Petero alan, “Simon, Yohane wobi, aa len maade a da anlâ gâtâ aawôlôn âbâ nyabâ bee len mæ?” Gâ â dõ wô alan “Ææn, Efonte, à nyî gâtâ n te len aade.” Gâ Yesu â dõ wô alan, “Nya maayâranbi fô yii koro!” 16 Gâ e biri e lila wô dænyôôfâ alan, “Simon, Yohane wobi, aa len maade?” Gâ alan, “Ææn, Efonte, à nyî gâtâ n te len aade.” Gâ Yesu â dõ wô alan, “Nya mææn bâyâran fô boo koro!” 17 Yesu e lila wô disiyeefâ alan, “Simon, Yohane wobi, aa len mæ gepepe?” Ade fô æ taga Petero, yema e lila wô disiyeefâ alan, “Aa len mæ gepepe?” Gâ â dõ wô alan, “Efonte, awô gbagba à nyî gænyan-kamasâ, à nyî gâtâ n te len wõ gepepe.” Gâ Yesu â dõ wô alan, “Nya mææn bâyâran fô boo koro! 18 N tâ dõ wõ àà nûn alâ, ôkûna gâtâ à di gâ âsaranyan fô, awô gbagba à talæ a ka ngba a su aa koro, fô a tô a san ôkûn-kamasâ gâtâ à len. Mô gengyi à bã dan fô, aà yârâba aalô, fô âkæ e su wõ, fô â ka wõ â san ôkûn gâtâ aan len àà san.” 19 Â dõ nyawû, fô wàà wùlà diku-kælæn gâtâ Petero eè ku, gâ daà tõlà Wurubwarâ diyere. Gâ nyawû wûû gama fô, Yesu â dõ Petero alan, “Târâma mæ!” 20 Petero e fi â nya fô, e we nmæ Yesu wôkasælâ-lenlâ fô nK nyæma bâ. Nmæ n di âwô gâtâ na tæ kpasa ma Yesu dæåalàn ôgyôlô waanyan-dilâ yii gedi gaanæ, gâ na lila Yesu alan, “Efonte, ânyan nan tiri wõ â tâ fô?” 21 Gâtâ Petero e we nmæ fô, e lila Yesu alan, “Efonte, ete nyawô bærâ, anûn nan ba wo koro?” 22 Yesu â dõ wô alan, “Gengyi n te len ãã sara â ma sere ôkûna gâtâ nan biri n ba fô, wù di aade? Awô bærâ, târâma mæ gâ!” 23 Gâ ade nyayæ æ yasæ Kirisito bete baanæ gâtâ nmæ mæn nan ku. Mô Yesu ân dõ alâ mæn nan ku. Â dõ gâ alan, “Gengyi n te len ãã sara â ma sere ôkûna gâtâ nan biri n ba fô, wù di aade?” 24 Wù di nmæ Yesu wôkasælâ-lenlâ na we ade nyayæ ma mææn gûnûn, gâ na åwara yæ na sæ. Gâ âtæ powu tî nyî gâtâ maade-dõlâ nyayæ î sa waanæ. 25 Mô ade kpekpesi î sa gâtâ Yesu â mâ â fæya. Gengyi nK daà åwara ade powu n sæ dækæ-dækæ fô, nafô bân daà wura akpa fô yææ gâsækûn gâtûnkwaa gii koro. Na ten nfan.