PROJEKT KONSERWATORSKI EKSPERTYZA - PDF\nPROJEKT KONSERWATORSKI EKSPERTYZA\nDownload "PROJEKT KONSERWATORSKI EKSPERTYZA"\n1 PROJEKT KONSERWATORSKI EKSPERTYZA DOTYCZĄCA PLANOWANYCH PRAC KONSERWATORSKO-BUDOWLANYCH NA POLSKIM CMENTARZU WOJENNYM W BOLONII - SAN LAZARRO DI SAVENA OPRACOWAŁ: dr Piotr Niemcewicz Bolonia - Toruń, marzec- kwiecień\n2 PROJEKT KONSERWATORSKI EKSPERTYZA DOTYCZĄCA PLANOWANYCH PRAC KONSERWATORSKO-BUDOWLANYCH NA POLSKIM CMENTARZU WOJENNYM W BOLONII - SAN LAZARRO DI SAVENA PRZEDMIOT OPRACOWANIA: CMENTARZ WOJENNY ŻOŁNIERZY POLSKICH LOKALIZACJA: BOLONIA - SAN LAZARRO DI SAVENA (WŁOCHY) ZAMAWIAJĄCY: RADA OCHRONY PAMIĘCI WALK I MĘCZEŃSTWA - WARSZAWA PODSTAWA OPRACOWANIA oględziny obiektu in situ przeprowadzone w dniach i informacje przekazane przez ROPWiM oraz istniejące na stronie internetowej CEL OPRACOWANIA ekspertyza konserwatorska ma posłużyć przygotowaniu prac konserwatorskobudowlanych planowanych w 2013 roku 2\n3 SPIS ZAWARTOŚCI WSTĘP.4 I. OPIS CMENTARZA. 5-6 II. STAN ZACHOWANIA I PRZYCZYNY ZNISZCZEŃ III. WNIOSKI I ZAŁOŻENIA KONSERWATORSKIE IV. ZAKRES PRAC KONSERWATORSKO-BUDOWLANYCH V. PROGRAM PRAC KONSERWATORSKICH VI. ZALECENIA KONSERWATORSKIE.31 VII. HARMONOGRAM PRAC KONSERWATORSKO-BUDOWLANYCH VIII. ANEKSY 3\n4 WSTĘP Wizję lokalną cmentarza wojennego żołnierzy polskich na San Lazzaro di Savena w Bolonii przeprowadziłem dwukrotnie. Pierwszy raz na jesieni w 2012 roku i obecnie, w marcu W ubiegłym roku wygląd cmentarza pozostawiał wiele do życzenia, budził poważny niepokój z powodu wielu zniszczeń, ale też dużego zaniedbania i widocznej - na pierwszy rzut oka - braku stałej opieki. W porośniętym trawą terenie cmentarza nie było - poza widocznymi krzyżami - czytelnego wyróżnienia na kwatery i alejki. Ten niekontrolowany i nieuporządkowany rozwój roślinności niższej i wyższej tworzył duży chaos w tym miejscu, a wygląd cmentarza był daleki od oczekiwanego. W chwili obecnej stan ten uległ zmianie. Przeprowadzono prace porządkowe na cmentarzu, dokonano korekty szaty roślinnej polegającej na przycięciu korony drzew i skoszono trawę, dzięki czemu mocniej wyeksponowały się krzyże i bardziej uczytelniły się miejsca pochówku żołnierzy polskich, a także alejki. Te niezbędne i robiące bardzo dobre wrażenie prace porządkowe są jednak niewystarczające. Konieczne jest przeprowadzenie kompleksowych prac w których określone zostaną przyczyny zniszczenia niektórych fragmentów cmentarza, materiałów zastosowanych do jego budowy i mocno skorodowanych elementów tworzących całe założenie architektoniczne i przestrzenne cmentarza. Poniżej omówiona zostanie problematyka konserwatorska dotycząca elementów kamiennych, przyczyn destrukcji i ich zabezpieczenia przed dalszym zniszczeniem. Zaproponowany zostanie program postępowania konserwatorskiego w przypadku kamiennych krzyży, ołtarza, murów i ścianach oraz innych elementów występujących w części centralnej, 4\n5 I. OPIS CMENTARZA Jednym z największych polskich cmentarzy wojennych we Włoszech jest - poza Monte Cassino, Lorreto i Casamassima - ten w Bolonii, San Lazzaro di Savena. Pochowanych jest tu 1432 żołnierzy 2 Korpusu Polskiego poległych w walkach m.in. w bitwie o Bolonię. Cmentarz powstał z inicjatywy gen. dyw. Władysława Andersa, dowódcy 2 Korpusu Polskiego. Autorem projektu architektonicznego jest ppor. inż. arch. Z. Majerski. Wykonawcą i projektantem elementów dekoracyjnych jest architekt i rzeźbiarz Michał Paszyna. Budowę cmentarza, którą nadzorował inż. Roman Wajda, rozpoczęto 1 lipca 1946, a zakończono 15 grudnia Wykonywali ją żołnierze 10 Batalionu Saperów przy pomocy włoskich specjalistów. Poświęcenie cmentarza miało miejsce 12 października 1946 roku i odbyło się z udziałem gen. dyw. W. Andersa. Wzięli w nim udział duszpasterze wszystkich wyznań, a uroczystościom przewodniczył biskup polowy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie ks. Józef Gawlina. Od 1946 roku opiekę nad Polskim Cmentarzem Wojennym sprawowało włoskie duchowieństwo oraz pozostali we Włoszech żołnierze 2 Korpusu. W latach 60. ubiegłego wieku przeprowadzono pierwsze prace remontowe na cmentarzu. Cmentarz wojenny zaprojektowany i wybudowany został na dwóch poziomach. Na poziomie górnym usytuowano bram wejściową, która prowadzi na plac centralny. Brama wejściowa to prosta, półkoliście ukształtowana forma architektoniczna, zbudowana z bloków trawertynu. Budowla składa się z zadaszenia wspartego na kilku podporach, z figurami orłów umieszczonymi w górnej ich części. Pomiędzy nimi zamontowano metalowe przęsła. W pasie górnym znajduje się napis następującej treści: Żołnierzom 2 Polskiego Korpusu poległym na ziemi włoskiej w walce o Wolność Polski. W części centralnej cmentarza, nad ustawionym ołtarzem zbudowanym z płyt marmurowych i onyksu, wybudowana jest wysoka, prosta architektoniczna forma składająca się z zadaszenia wspartego na 8 wielkich, kamiennych słupach. Po bokach tej części centralnej, symetrycznie ułożone są schody prowadzące na niższy poziom, na którym znajdują się groby pochowanych żołnierzy, ułożone w rzędach z ustawionymi tam krzyżami wykutymi z trawertynu. Z tego poziomu jest wejście do 5\n6 pomieszczenia znajdującego się poniżej ołtarza, które jest otwarte na teren z grobami. Na wprost ołtarza, na tyłach cmentarza znajduje się fontanna, a po prawej stronie od osi głównej, w tyle, umieszczono półkoliście ukształtowane ławki zamykające przestrzeń wokół studni. Teren cmentarza ogranicza od ulicy niski mur wykonany z kamienia łamanego, który ograniczony jest z jednej strony wysokim cokołem pod maszt. II. STAN ZACHOWANIA I PRZYCZYNY ZNISZCZEŃ 1. Brama wejściowa Bloki trawertynu z którego zbudowano bramę wejściową są w dobrym stanie. Na powierzchni kamienia nie widać znaczących zmian w postaci korozji warstwy przypowierzchniowej. W niektórych miejscach obserwuje się jedynie lokalne skupiska zabrudzeń w naturalnych porach charakterystycznych dla tego kamienia. Brama wejściowa na cmentarz stan obecny Metalowe przęsła bramy, pomalowane w kolorze szarym są dobrze zachowane. Lokalnie dostrzec można niewielkie ślady korozji, ale występują one sporadycznie. Napis wykuty w technice reliefu wklęsłego z pomalowanymi w kolorze czarnym literami, jest czytelny, chociaż na obrzeżach niektórych liter zmienił się na szary. Niepokojąco wyglądają 6\n7 plamy na stropie od strony wewnętrznej, które mogą świadczyć o nieszczelnej izolacji w zadaszeniu. Wyraźne zaplamienia świadczące o nieszczelności w pokrywie dachu W płaskorzeźbach z orłami, które umieszczone są w górnej części słupów widoczne są w kilku miejscach zaprawy wyraźnie wyróżniające się kolorystycznie i fakturalnie od oryginalnego kamienia, którymi uzupełniono niewielkie ubytki. Widoczne niewielkie, ale odróżniające się uzupełnienia 7\n8 2. Część centralna Część główna cmentarza od strony wejścia oglądana z pewnej odległości wygląda stosunkowo dobrze i nie budzi większych zastrzeżeń. W miarę jednak przemieszczania się w głąb dostrzec można kilka bardzo niepokojących i newralgicznych obszarów, a także miejsc wymagających poważnych ingerencji konserwatorsko-budowlanych. Pierwsze oznaki takiego zaniepokojenia widać w części centralnej, w trakcie dokładnego oglądania ołtarza i formy architektonicznej zbudowanej nad nim. Na sklepieniu powstały wyraźne zacieki w postaci plam. Są one wynikiem nieszczelności w połaci dachu, co powoduje złe odprowadzenie wody opadowej i przenikanie jej przez podłoże. Zacieki od strony wewnętrznej zadaszenia Niekorzystnie wyglądają niektóre obszary w bliskim i dalszym sąsiedztwie wokół ołtarza. Poważne uszkodzenia widać w kilku miejscach. Są to partie wokół schodów oraz na poziomie na którym ustawiono ołtarz. Najpoważniejsze zmiany występują wokół schodów na styku z podłożem, z prawej strony. Są tam wyraźne spękania zaprawy spoinującej stopnice z podłożem, a powstałe na skutek różnicy poziomów pomiędzy stopniami, a podłożem. Wskazują one na znaczne obniżenie tej części terenu. Takie zniszczenia mogą być spowodowane osiadaniem gruntu w tym obszarze. Może to być związane z niestabilnością podłożą na skutek oddziaływania wody i wymaga to odpowiednich rozwiązań. 8\n9 Wyraźne spękania bloków kamienia na skutek osiadania podłoża W części górnej, na poziomie ołtarza, po jego bokach również występują problemy z odpowiednim odprowadzaniem wody opadowej z tych partii, choć podłoże na którym osadzone są płyty kamienne jest prawidłowo wyprofilowane. Pozwala ono na swobodny i odpowiednio ukierunkowany odpływ wody. Jednak cokół występujący w tym miejscu jest nieszczelny, co powoduje przedostawanie się wody opadowej do wnętrza pomieszczenia znajdującego się pod tą częścią. Sprzyja temu zapewne brak szczelnej izolacji pod płytami z trawertynu. Powstałe plamy, zasolenie i odspojenia farby na suficie w pomieszczeniu poniżej potwierdza tę opinię i wskazuje na cykliczne namakanie i przenikanie wody przez betonowe podłoże. Zniszczenia na skutek nieszczelnego stropu w dwóch miejscach w pomieszczeniu poniżej ołtarza 9\n10 Istnieje też problem z odpowiednim odprowadzeniem wody opadowej w tylnej części, z poziomu na którym jest ustawiony ołtarz. W przedłużeniu tego poziomu, zamontowane są płyty z trawertynu tworzące zadaszenie nad wejściem do pomieszczenia poniżej ołtarza. Połączenie płyt kamiennych ze sobą nie jest szczelnie wypełnione zaprawą, gdyż w wielu miejscach jest ona odspojona i popękana. Woda opadowa przedostaje się przez powstałe w ten sposób szczeliny wypłukując fragmenty zaprawy, a następnie przenika w głąb i przechodzi przez warstwę tynku. W wyniku tego powstają wykwity soli pod warstwą farby, która odspaja się od podłoża w tych zawilgoconych i zasolonych partiach tynku. W miejscach spoin, tam gdzie występuje zaprawa utrzymuje się wysoki poziom zawilgocenia, sprzyjający porastaniu niższą roślinnością (mchy). Spękana zaprawa i mech w spoinie między płytami Mech na styku kamień i tynk Spękania tynku w miejscu złego odpływu wody Zacieki i odspojenia farby na skutek nieszczelnego zadaszenia 10\n11 3. Ołtarz Bardzo niekorzystny wygląd przedstawia ołtarz wykonany z płyt marmurowych. Obserwując ich powierzchnie trudno na pierwszy rzut oka zorientować się, że jest to kamień zbity, mało porowaty. Silne procesy korozyjne jakie zaszły na powierzchni kamienia spowodowały, że jest ona całkowicie odmienna od typowej faktury polerowanej, jaka występuje na marmurach. Mocno skorodowana powierzchnia marmuru w płytach ołtarza Jak wynika z badań petrograficznych 1 (ANEKS nr 1) jest to marmur, który może pochodzić z dwóch źródeł, z kamieniołomów w Grecji albo Włoch. We Włoszech zajmuje on obszar w rejonie pomiędzy Carrara i Castelnuovo di Garfagnana. Z tego zapewne terenu został on wydobyty i użyty do wybudowania ołtarza. Zniszczenia jakie widać na jego powierzchni spowodowane jest jego małą odpornością na procesy wietrzenia wynikającą z jego budowy i składu mineralogicznego. Obecny w tym kamieniu chloryt, będący mieszaniną glinokrzemianów magnezu i żelaza ułożony naprzemiennie w strukturze kamienia w strefach: krzemianowych i węglanowych, jest wyjątkowo nieodporny na działanie wody. Do tego dochodzi jego warstwowa budowa, co powoduje charakterystyczne zniszczenia w 1 Badania petrograficzne wykonał dr Wojciech Bartz z Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego. 11\n12 postaci licznych odspojeń i rozwarstwień kamienia. Występujący w kamieniu piryt łatwo rozkłada się powodując rdzawe przebarwienia. Oba minerały, które występują razem z innymi w ilości 8,5% i odpowiadają za tak znaczący ubytek powierzchni kamienia. Z tego właśnie powodu powierzchnia jest nierówna i porowata, z licznymi ubytkami w miejscach po zniszczonych składnikach mineralnych. Dodatkowym, niekorzystnym zjawiskiem obserwowanym w płytach tworzących ołtarz są mocno popękane i odspojone zaprawy spoinujące z licznymi jej ubytkami. W te wolne Wyraźne szczeliny między płytami powstały na sutek ubytków spoinującej zaprawy cementowej przestrzenie wpływa woda, czego skutki widoczne są nie tylko w tych miejscach, w postaci podwyższonej wilgotności i rozwoju mikroorganizmów, ale w pomieszczeniu poniżej. Brak dobrego uszczelnienia spoin między płytami ołtarza oraz pęknięta płyta z onyksu powoduje przenikanie wody opadowej do wnętrza. Widać to na ścianie poniżej, gdzie pojawiły się liczne zacieki i ubytki farby pokrywającej tynk. Ołtarz marmurowy dekorowany z tyłu płytami z onyksu Zacieki na ścianie powstałe w wyniku nieszczelnych spoin między płytami. Widoczne ubytki w onyksie naprawiane nieprzezroczystymi zaprawami 12\n13 O tym, że problem występował już od dawna widać po licznych naprawach spoin zaprawą cementową i żywicą silikonową. Takie uszczelnienie nie wszędzie jak widać spełniło swoją rolę, a sposób wykonania i wygląd estetyczny jest daleki od oczekiwań. Źle wykonane naprawy przy pomocy kauczuku i zaprawy cementowej Skutki niszczącego działania wody widać również w spękaniu cienkich przeźroczystych płyt, najprawdopodobniej z onyksu. Powstałe ubytki naprawiano zaprawami podobnymi pod względem parametrów fizycznych i mechanicznych do oryginalnego kamienia. Jednak nie udało uzyskać się efektu przezroczystości jaki ma ten kamień. Różnice pomiędzy naturalnym kamieniem, a uzupełnieniami widać najlepiej pod światło. W dość poważnym stanie znajduje się wykładzina z ciosów kamienia łamanego występująca na bocznych i tylnych ścianach masywu centralnego. Jest to drobnoporowaty wapień organogeniczny (biomikryt). Głównym składnikiem skały jest węglan wapnia. Rdzawe przebarwienia widoczne miejscami na szaro kremowej barwie pochodzą od związków żelaza (getyt). Prawdopodobnym źródłem, z którego pozyskano ten wapień mikrytowy jest kamieniołom w północnych Włoszech o nazwie Botticino (ANEKS nr 2). Liczne spękania i rozwarstwienia kamienia oraz zapraw 13\n14 Stan tych kamiennych ciosów jest bardzo zły, co szczególnie widać w murach masywu centralnego. Są one popękane, rozwarstwiają się i odpadają, a wypadające fragmenty dekoracyjnie profilowanych spoin były wielokrotnie naprawiane. W wielu miejscach zaprawa cementowa wykorzystana do tych uzupełnień jest podobna w kształcie do tych spoin, ale ma inny kolor i skład. Na niektórych partiach muru, całkowicie usunięto spoinującą, profilowaną zaprawę i wprowadzono szary cement, który założono nie tylko w miejscach uszkodzonych spoin, ale płasko roztarto na powierzchni kamienia. Zaprawa cementowa założona w spoinach i roztarta na powierzchni kamienia Przyczyn zniszczenia kamienia łamanego użytego jako wykładzina muru jest kilka, ale najpoważniejszą jest działanie wody w kontekście zastosowanego tutaj rodzaj kamienia. W połączeniu prawdopodobnie, z powolnym, miejscowym osiadaniem ściany oraz użyciem mocnej zaprawy cementowej do spoinowania zniszczenia kamienia przyjęły tak drastyczną formę. Ustalono na podstawie badań petrograficznych rodzaj skały, z którego pobrano budulec do wyłożenia ścian i murów na cmentarzu. Z tych badań wynika, że kamień nie jest porowaty, ale badania stopnia nasycenia wodą wykazały jej dużą, jak na taki kamień nasiąkliwość. Wynosi ona prawie 4,5% (ANEKS nr 3). Utrzymująca się woda w kamieniu, w okresach o niskich temperaturach zamarza powodując jego spękania i rozwarstwienia. Występująca tutaj mocna zaprawa cementowa powoduje dodatkowo naprężenia w poszczególnych ciosach kamienia, co prowadzi do takich skutków. Dalszych zniszczeń dopełnia woda, która przedostaje się do szczelin i wypłukuje osłabione i popękane fragmenty zaprawy i kamienia. Podobna sytuacja występuje w dolnych partiach muru, za częścią centralną, przy wejściu do pomieszczenia. Utrzymujące się na tych murach zawilgocenie 14\n15 wodą powoduje nie tylko - jak już wspomniano - spękania kamienia, ale jego zakażenie mikrobiologiczne. Dolna partia zawilgoconego i spękanego muru 4. Pomniki Groby żołnierzy wyróżnione krzyżami nie są podzielone na poszczególne kwatery, a zgrupowane jedynie w rzędach i wydzielone obramującymi je bloczkami wykonanymi z lastrika. Krzyże wykonane są z trawertynu. Na ich poziomych ramionach umieszczone są inskrypcje wykute w technice reliefu wklęsłego. Litery i cyfry malowane są na kolor czarny. Pole grobowe porasta trawa, a ścieżki wysypane są drobnym kamyczkiem. Zgrupowane w rzędach krzyże bez podziału na kwatery Stan zachowania krzyży jest w miarę zadawalający, chociaż wymaga odpowiednich działań konserwatorskich w celu przywrócenia im pierwotnego wyglądu. Kamienne krzyże miejscami są bardzo zabrudzone. Z powodu różnej wielkości naturalnych porów jakie 15\n16 występują w trawertynie zabrudzenia kumulowały się szczególnie w tych miejscach i zagłębieniach. Natomiast niektóre krzyże porośnięte są porostami i glonami. Dotyczy to głównie tych, które osłonięte są koroną drzew, dzięki czemu na nich dłużej utrzymuje się zawilgocenie. Krzyże porośnięte mchami i porostami Najgorzej wyglądają napisy na krzyżach informujące o nazwiskach poległych żołnierzy, datach ich śmierci i stopniach wojskowych. Są one w większości mało czytelne z powodu wypłukania fragmentów farby, której użyto do wypełnienia wykutych liter. Nieczytelne napisy na krzyżach W kilku miejscach widać ubytki na krzyżach, które naprawiane były zaprawą mineralną, źle dobraną pod względem parametrów fizycznych i mechanicznych. 16\n17 Ubytek kamienia uzupełniony zaprawą 5. Mury Mury kamienne nie wyglądają zbyt dobrze z powodu zastosowanego tutaj tego samego wapiennego kamienia łamanego i podobnego rodzaju charakterystycznych zniszczeń, Wyraźne spękanie z przesunięciem muru Spękanie i rozwarstwienie muru na skutek zmian w podłożu 17\n18 jakie występują w części centralnej. Tak jak w tamtej wykładzinie, tutaj kamień jest też w wielu miejscach popękany. Gorzej jednak wyglądają zaprawy spoinujące, które w niektórych miejscami są bardzo popękane i odspojone od kamienia, a znowu w innych - naprawiane zaprawą cementową, która miejscami naśladuje w formie istniejące, w innych zaś wypełnia spoinę i jest roztarta na kamieniu. Niepokojące są również, widoczne w kilku miejscach, spękania struktury murów okalających cmentarz. Spowodowane jest to z pewnością zmianami w podłożu. Takie zjawiska zaobserwowano na fragmencie muru od frontu i w bocznych murkach. 6. Cokół pod maszt Wykładzina z kamienia wapiennego jest w podobnym stanie do tego, w jakim znajduje się kamień z którego wyłożono mur. Spoiny miejscami są popękane i naprawiane zaprawą cementową. Na schodach występują stopnice wykonane są z lastrika, tego samego, którego użyto w obramowaniu pół grobowych. Kamienne podstopnice są w gorszym stanie. Występuje tutaj wyraźne zakażenie mikrobiologiczne tych partii, a miejscami kamień jest spękany. Takie zestawienie kamienia z lastrikiem stwarza duży dysonans o charakterze estetycznym. Niekorzystne wrażenie estetyczne wynikające z połączenia kamienia z lastrikiem 18\n19 7. Inne elementy cmentarza a. Fontanna W tylniej części cmentarza znajduje się fontanna wyłożona popękaną i zniszczoną, niezbyt szczelną powłoką w kolorze niebieskim. Misa fontanny obłożona jest płytami trawertynu, a część środkowa - oprócz tego - ciosami kamienia łamanego spoinowanymi zaprawą cementową. Zniszczenia powłoki izolacyjnej w misie fontanny b. Studnia Studnia znajduje się w podobnym stanie jak pozostałe elementy kamienne. Powierzchnia pokryta jest zabrudzeniami i mikroorganizmami. Studnia z trawertynu otoczona kamiennymi ławkami 19\n20 c. Ławki Wykonane są z płyt trawertynu, a ich powierzchnia pokryta jest zabrudzeniami. W kilku miejscach płyty popękały i sklejane były zaprawą cementową. W spoinach widoczne są ubytki zaprawy spoinującej. Na płytach kamiennych, w wielu miejscach widoczne jest zakażenie mikrobiologiczne kamienia. Popękana i przesunięta płyta Szczelina powstała na skutek przesunięcia płyt III. WNIOSKI I ZAŁOŻENIA KONSERWATORSKIE To miejsce spoczynku żołnierzy polskich na cmentarzu wojennym w San Lazzaro di Savena w Bolonii zasługuje na szczególną uwagę i opiekę. Jest to kolejny cmentarz wojenny żołnierzy polskich we Włoszech, po Monte Cassino i Loreto, który z uwagi na swoją rangę, wielkość i prestiż wymaga kompleksowych rozwiązań konserwatorsko-budowlanych natury technicznej, ale też estetycznej. Prace prowadzone przy tym cmentarzu w przeszłości ograniczały się jedynie do działań o charakterze lokalnym. Polegały one jedynie na interwencjach doraźnych nie likwidujących przyczyn zniszczeń. W sposób nieodpowiedni lub niewłaściwie użytymi zaprawami naprawiano wykładzinę z wapiennego kamienia łamanego na murach i uzupełniano szczeliny w spoinach między kamieniami. W żaden sposób nie rozwiązało to problemów zawilgocenia murów, osuwania podłoża i odprowadzenia wody opadowej z partii zadaszenia nad ołtarzem i z poziomu wokół niego. Natomiast wprowadzenie bloków z lastrika służącego m.in. do obramowania pół grobowych nie poprawiło ich wyglądu estetycznego. 20\n21 Konieczne jest zatem podjęcie takich działań, które rozwiążą widoczne na terenie cmentarza i opisywane w tej ekspertyzie problemy. Przedtem jednak należy ustalić zakres prac konserwatorsko-budowlanych i program postępowania konserwatorskiego. IV. ZAKRES PRAC KONSERWATORSKO-BUDOWLANYCH Prace konserwatorsko-budowlane należy przeprowadzić na wszystkich elementach tworzących całe założenie cmentarza wojennego żołnierzy polskich, a mianowicie: polach grobowych z krzyżami, części centralnej z ołtarzem i otoczeniem wokół niego, murem wokół cmentarza i bramą wejściową oraz innymi elementami znajdującymi się na tym terenie: fontanną i ławkami, a także podłożem utwardzonym brukiem wokół części centralnej i nieutwardzonym, wysypanym kamieniem i porośniętym trawą. 1. Brama wejściowa a. Sprawdzenie szczelności zadaszenia i w zależności od jego stanu należy dokonać naprawy warstwy izolacji lub wymiany na nowe. b. Oczyszczenie kamienia c. Korekta uczytelnienia liter d. W miejscach zakażonych mikrobiologicznie przeprowadzenie dezynfekcji e. Wymiana zapraw uzupełniających f. Oczyszczenie elementów metalowych kraty i pokrycie farbą antykorozyjną g. Zabezpieczenie kamienia preparatem hydrofobizującym 2. Część centralna a. Plac 1. Oczyszczenie z zabrudzeń i niższej roślinności 2. Dezynfekcja 3. Naprawa spoin 4. Zdjęcie kostki w partii obniżonego podłoża wokół schodów z prawej strony, podwyższenie tego poziomu połączone z jego utwardzeniem i powtórnym nałożeniem kostki i jej wyspoinowaniem 21\n22 b. Ołtarz wraz z zadaszeniem Zadaszenie 1. Naprawa zadaszenia połączona z założeniem izolacji dachu 2. Sprawdzenie systemu odprowadzenia wody opadowej: drożność, szczelność połączeń 3. Usunięcie skorodowanych i zasolonych tynków na wewnętrznej części stropu i nałożenie zaprawy renowacyjnej wraz z jej pomalowaniem 4. Oczyszczenie słupów z zabrudzeń 5. Sprawdzenie stanu szczelności spoin między blokami 6. Zabezpieczenie trawertynu preparatem hydrofobowym Ołtarz 1. Oczyszczenie płyt marmurowych z zapraw spoinujących i kauczuku 2. Przeszlifowanie skorodowanej powierzchni płyt marmurowych 3. Demontaż płyt z onyksu połączony z wymianą uzupełnień 4. Wprowadzenie zaprawy spoinującej i kauczuku między kamiennymi płytami 5. Nasycenie płyt preparatem zabezpieczającym c. Poziom wokół ołtarza 1. Demontaż płyt z trawertynu i nałożenie szczelnej izolacji w bocznych partiach na poziomie ołtarza. 2. Zdemontowanie płyt w tylniej części, nad zadaszeniem, oczyszczenie i ponowne trwałe osadzenie z odpowiednim ich wypoziomowaniem 3. Skucie zasolonej wyprawy tynkarskiej z warstwami farby z zadaszenia i nałożenie zaprawy renowacyjnej do poziomu niższego niż obecny, co poprawi lepszy odpływ wody z płyt kamiennych zamontowanych powyżej oraz pomalowanie całości 4. Usunięcie roztartego cementu z powierzchni kamienia oraz spoin, a także wtórnej zaprawy cementowej z pozostawieniem profilowanych zapraw na murach; wewnętrznym i zewnętrznym. 5. Oczyszczenie kamienia z zabrudzeń 6. Dezynfekcja kamienia 7. Wykucie starych zapraw i zastąpienie ich nowymi 22\n23 8. Uzupełnienie niewielkich ubytków zaprawami, a pozostałych przy użyciu fleków z naturalnego kamienia 9. Scalenie kolorystyczne uzupełnionych zapraw 10. W bocznych, zewnętrznych murach wokół schodów odsłonięcie fundamentów i założenie izolacji pionowej 11. Nasycenie kamienia: trawertynu i wapienia preparatem hydrofobowym d. Wykładzina kamienna na ścianach masywu centralnego i wokół schodów Należy przyjąć tutaj zasadę konserwatorsko-budowlaną przy naprawie wykładziny z kamienia łamanego. Odspojone i luźne fragmenty kamienia powinny zostać usunięte. Mocno zniszczone ciosy powinny zostać wymienione. Szczeliny pomiędzy pękniętymi kamieniami powinny zostać wypełnione w sytuacji, gdy nie można takich fragmentów rozłożyć i ponownie skleić. 1. Oczyszczenie kamienia 2. Dezynfekcja 3. Sprawdzenie stanu fundamentów wokół schodów od strony zewnętrznej i wprowadzenie tam izolacji pionowej. 4. Usunięcie wtórnej i spękanej zaprawy cementowej ze spoin z pozostawieniem profilowanych zapraw 5. Uzupełnienie spoin 6. Nasycenie kamienia i zapraw preparatem hydrofobowym 7. Scalenie kolorystyczne zapraw spoinujących e. Pomieszczenie pod ołtarzem i wokół niego 1. Skucie zasolonej wyprawy tynkarskiej z warstwami farby z sufitu, w bocznych wnękach i nałożenie zaprawy renowacyjnej wraz z pomalowaniem 2. Oczyszczenie podłoża przed tym pomieszczeniem z zabrudzeń i niższej roślinności 3. Dezynfekcja miejsc zakażonych mikrobiologicznie 4. Naprawa zapraw spoinujących bruk 5. Zdjęcie kostki w pasie przylegającym do ściany i wprowadzenie izolacji pionowej z założeniem drenażu wzdłuż całej wejściowej ściany z ponownym nałożeniem kostki z lekkim spadkiem od ściany 23\n24 f. Pola grobowe 1. W polach grobowych wymiana lastrikowych bloków na trawertyn z wprowadzeniem podziału na pola grobowe ograniczone blokami trawertynu 2. Wprowadzenie kruszywa na pole grobowe lub pozostawienie trawy do dyskusji 3. Oczyszczenie kamiennych krzyży i innych elementów kamiennych 4. Dezynfekcja 5. Wymiana starych zapraw uzupełniających na nowe 6. Usunięcie resztek farby z napisów, a następnie ich uczytelnienie 7. Nasycenie wszystkich elementów kamiennych preparatem hydrofobowym g. Fontanna 1. Oczyszczenie kamienia 2. Dezynfekcja 3. Usunięcie warstwy izolacji, oczyszczenie podłoża i nałożenie nowej powłoki uszczelniającej o odpowiednich parametrach 4. Wymiana starych zapraw uzupełniających na nowe 5. Uzupełnienie spoin 6. Nasycenie elementów kamiennych preparatem hydrofobowym h. Ławki, studnia 1. Oczyszczenie kamienia 2. Dezynfekcja 3. Sklejenie popękanych fragmentów i ponowne osadzenie 4. Wypoziomowanie płyt kamiennych w ławkach i założenie zapraw spoinujących 5. Wymiana starych zapraw uzupełniających na nowe 6. Uzupełnienie spoin 7. Nasycenie elementów kamiennych preparatem hydrofobowym 24\n25 i. Mur otaczający cmentarz Należy przyjąć tutaj zasadę konserwatorsko-budowlaną dotyczącą naprawy występującego tutaj kamienia. Odspojone i luźne fragmenty kamienia powinny zostać usunięte. Mocno zniszczone ciosy powinny zostać wymienione. Szczeliny pomiędzy pękniętymi kamieniami powinny zostać wypełnione w sytuacji, gdy nie można takich fragmentów rozłożyć i ponownie skleić. 1. Oczyszczenie kamienia 2. Dezynfekcja 3. Usunięcie wtórnej zaprawy cementowej w spoinach z pozostawieniem dobrze osadzonych profilowanych zapraw 4. Naprawa muru w miejscach spękań połączona z naprawą podłoża w tych miejscach i ich demontażem. W przypadku trudności z przemurowaniem tych partii przeszycie tych fragmentów prętami niekorodującymi 5. Sprawdzenie stanu fundamentów i w razie konieczności ich naprawa oraz ewentualnie wprowadzenie izolacji pionowej 6. Uzupełnienie spoin 7. Nasycenie kamienia i spoin preparatem hydrofobowym 8. Scalenie kolorystyczne zapraw spoinujących j. Cokół pod maszt 1. Oczyszczenie kamienia 2. Dezynfekcja 3. Usunięcie wtórnej zaprawy cementowej w spoinach z pozostawieniem dobrze osadzonych profilowanych zapraw 4. Uzupełnienie spoin 5. Usunięcie stopnic z lastrika i wprowadzenie płyt z trawertynu 6. Nasycenie kamienia i spoin preparatem hydrofobowym 7. Scalenie kolorystyczne zapraw spoinujących 25\n26 V. PROGRAM PRAC KONSERWATORSKICH Szczegółowy program prac konserwatorskich dotyczyć będzie zabiegów konserwatorskich przy elementach kamiennych i zaprawach znajdujących się w: ołtarzu i zadaszeniu nad nim, bramie wejściowej, stopniach, krzyżach, wykładzinie wszystkich murów, fontannie, ławkach i cokole pod maszt. A. BRAMA WEJŚCIOWA 1. Oczyszczenie zabrudzonych miejsc na kamieniu metodą piaskowania. Prace należy wykonać takim urządzeniem, w którym można uzyskać kontrolowane i odpowiednio dobrane ciśnienie. Należy w taki sposób dobrać kruszywo, aby usunąć zabrudzenia, bez niszczenia powierzchni kamienia. 2. We wnętrzu liter pomalowanych na czarno należy dokonać korekty w partiach zabielonych. Należy sprawdzić, czy zabielenia są wynikiem wypłukania spoiwa, czy soli powstałych z rozpuszczenia węglanu wapnia. W pierwszym przypadku należy podmalować te miejsca farbą krzemianową. W drugim przypadku jedynie usunąć zabielenia. 3. Miejsca zakażone mikrobiologicznie należy zdezynfekować preparatem Biotin R 4. Usunięcie nieodpowiednich zapraw i zastąpienie zaprawami mineralnymi opartymi na cemencie z dodatkiem hydraulicznym i drobnoziarnistym kruszywem węglanowym (marmur, wapień zbity) 5. Mechaniczne oczyszczenie odspojonych powłok z metalowych elementów kraty i naniesienie powłok farby antykorozyjnej w kolorze grafitowym (system Tikkurila) 6. Wzmocnienie i hydrofobizacja kamienia i zapraw preparatem krzemoorganicznym o właściwościach hydrofobowych (5% roztwór w benzynie lakowej przygotowany poprzez rozcieńczenie, gotowego 10% preparatu Konsil Z (ICHP Warszawa). Zabieg ten należy wykonać bardzo starannie, zwracając przy tym uwagę na odpowiednie dosycenie takich miejsc, które sa bardziej chłonne i wymagają większej ilości preparatu (dwu lub trzykrotne nakładanie pędzlem) 7. Scalenie kolorystyczne należy wykonać farbami silikonowymi Historic Lasur z dodatkiem mikroemulsji silikonowej Funcosil WS (Remmers) 26\n27 B. CZĘŚĆ CENTRALNA OŁTARZ 1. Oczyszczenie kamienia z zabrudzeń metodą piaskowania. Prace należy wykonać takim urządzeniem w którym można uzyskać kontrolowane i odpowiednio dobrane ciśnienie. Należy użyć drobnego kruszywa, które usunie zabrudzenia bez niszczenia powierzchni. 2. Mechaniczne usunięcie zaprawy cementowej ze spoin i powierzchni kamienia 3. Oczyszczenie spoin i powierzchni kamienia z kauczuku silikonowego 4. Oczyszczenie spoin z resztek zapraw cementowych 5. Dezynfekcja miejsc zawilgoconych i porośniętych mikroorganizmami preparatem Biotin R 6. Zdemontowanie płyt z onyksu, usunięcie uzupełnień i wstawienie w te miejsca odpowiednio przyciętych fragmentów kamienia o podobnych właściwościach, metodą flekowania 7. Wypolerowanie zmatowionych płyt kamiennych przy pomocy drobnoziarnistych materiałów ściernych. Powinna ona doprowadzić do usunięcia zwietrzeliny na płytach, wygładzenia powierzchni, a następnie uzyskania poleru. 8. Wypełnienie szerszych spoin zaprawą Fugenmörtel ECC (Remmers) dostosowanej kolorystycznie do marmuru i założonej 2-3 milimetry poniżej powierzchni kamienia. Po związaniu i wysezonowaniu zaprawy (zgodnie z instrukcją) nałożenie kauczuku silikonowego w kolorze zbliżonym do kamienia 9. W przypadku wąskich szczelin uszczelnienie ich kauczukiem silikonowym 10. Uzupełnienie ubytków przy pomocy zaprawy cementowej z dodatkiem hydraulicznym i drobnoziarnistym kruszywem węglanowym (marmur, wapień zbity) barwionej do koloru kamienia. 11. Zabezpieczenie płyt marmurowych preparatem Funcosil AS (Remmers) lub pastą na bazie mikrowosków o wysokiej temperaturze topnienia (pow. 90 o C Bresciani). Decyzja o podjęciu konkretnego środka będzie możliwa w trakcie prac konserwatorskich, po dokonaniu oceny stopnia wypolerowania kamienia i kolorystycznego ujednolicenia wszystkich płyt. 12. Scalenie kolorystyczne uzupełnień z kolorem kamienia należy wykonać w oparciu o farby silikonowe Historic Lasur z dodatkiem mikroemulsji silikonowej Funcosil WS (Remmers) 27\n28 ŚCIANA Z KAMIENIA ŁAMANEGO Przed przystąpieniem do prac konserwatorskich przy wykładzinie kamiennej muru należy rozwiązać kilka newralgicznych problemów z odprowadzeniem wody opadowej opisanych w zakresie prac. UWAGA: Przed rozpoczęciem zabiegu oczyszczania kamienia należy dokonać odkrywek w kilku miejscach na murze, w ścianach: bocznych i tylniej, gdzie zniszczenia kamienia są największe. Odkrywki te mają na celu stwierdzenie stopnia zawilgocenia podłoża i ewentualnego odspojenia kamienia od podłoża, co może mieć miejsce w tych obszarach muru, z uwagi na problemy z odpływem wody z poziomu na którym ustawiono ołtarz i braku tam szczelnej izolacji. W przypadku silnego zawilgocenia podłoża należy najpierw doprowadzić do jego osuszenia. Ponieważ trudno jest z góry ustalić w jakim czasie uzyskany zostanie stan powietrzno-suchy podłoża bezpieczny dla dalszych prac, należy przyjąć, że trzeba będzie odstąpić w tym roku od wykonania pełnego zakresu prac, a z całą pewnością zabiegu hydrofobizacji dolnych, zewnętrznych ścian masywu centralnego. Pełny zakres prac przy murach od strony wewnętrznej i zewnętrznej, w tej części masywu centralnego powinien zostać zaplanowany po wykonaniu wspomnianej izolacji w partii górnej i dokonaniu odkrywek stwierdzających kondycję podłoża. 1. Wykucie popękanych i luźnych cementowych zapraw spoinujących 2. Mechaniczne usunięcie zapraw z powierzchni kamienia. Należy to wykonać ręcznie używając do tego celu odpowiednich dłut. Piaskowanie może spowodować duże zniszczenia samego kamienia podczas usuwania warstwy twardego cementu. 3. Zdemontowanie luźnych fragmentów kamienia. W przypadku mocno zniszczonych ciosów proponuję ich wymianę na nowe, wykute z tego samego kamienia. 4. Oczyszczenie kamienia z zabrudzeń metodą piaskowania. W tym miejscu nie wolno stosować metody piaskowania z użyciem wody z powodu dużych spękań wykładziny kamiennej i zawilgocenia tych partii. 5. Dezynfekcja miejsc zawilgoconych i porośniętych mikroorganizmami przy pomocy preparatu Biotin R 28\n29 6. Sklejenie niektórych, popękanych na duże kawałki ciosów przy pomocy żywicy epoksydowej lub poliestrowej 7. W przypadku występowania szczelin w ciosach kamienia należy wypełnić je żywcami akrylowymi (Primal AC-33). 8. Uzupełnienie spoin zaprawami cementowymi z dodatkiem hydraulicznym i drobnoziarnistym piaskiem barwionym do koloru oryginalnej zaprawy i podobnie wyprofilowanych 9. Wzmocnienie i hydrofobizacja kamienia i zapraw preparatem krzemoorganicznym o właściwościach hydrofobowych. Należy użyć 5% roztwór w benzynie lakowej przygotowany z gotowego 10% preparatu Konsil Z (ICHP Warszawa) 10. Scalenie kolorystyczne należy wykonać farbami silikonowymi Historic Lasur z dodatkiem mikroemulsji silikonowej Funcosil WS (Remmers) C. TEREN Z GROBAMI Krzyże 1. Oczyszczenie kamienia z zabrudzeń metodą piaskowania. 2. Dezynfekcja miejsc zawilgoconych i porośniętych mikroorganizmami przy pomocy preparatu Biotin R 3. Usunięcie wtórnych zapraw 4. Uzupełnienie ubytków przy pomocy zaprawy cementowej z dodatkiem hydraulicznym i drobnoziarnistym kruszywem węglanowym (marmur, wapień zbity) barwionej do koloru kamienia. 5. Usunięcie resztek farby z napisów 6. Uczytelnienie liter farbami na spoiwie krzemianowym w kolorze czarnym (Keim) 7. Wzmocnienie i hydrofobizacja kamienia i zapraw preparatem krzemoorganicznym o właściwościach hydrofobowych (5% roztwór w benzynie lakowej przygotowany z gotowego 10% preparatu Konsil Z (ICHP Warszawa) 8. Scalenie kolorystyczne należy wykonać farbami silikonowymi Historic Lasur z dodatkiem mikroemulsji silikonowej Funcosil WS (Remmers) 29\n30 Mur z kamienia łamanego (ogrodzenie) 1. Wykucie popękanych i luźnych cementowych zapraw spoinujących. 2. Mechaniczne usunięcie zapraw z powierzchni kamienia. Należy to wykonać ręcznie używając do tego celu odpowiednich dłut. Piaskowanie może spowodować duże zniszczenia samego kamienia podczas usuwania warstwy twardego cementu. 3. Zdemontowanie luźnych fragmentów kamienia. W przypadku mocno zniszczonych ciosów proponuję ich wymianę na nowe, wykute z tego samego kamienia. 4. Oczyszczenie kamienia z zabrudzeń metodą piaskowania. 5. Dezynfekcja miejsc zawilgoconych i porośniętych mikroorganizmami przy pomocy preparatu Biotin R 6. Sklejenie niektórych, popękanych na duże kawałki ciosów przy pomocy żywicy epoksydowej lub poliestrowej 7. W przypadku występowania szczelin w ciosach kamienia należy wypełnić je żywcami akrylowymi (Primal AC-33). 8. Naprawa podłoża wraz z fundamentem w miejscach konstrukcyjnego pęknięcia muru. W przypadku możliwości demontażu niektórych ciosów kamienia i ponownego wstawienia należy odstąpić od metody przeszywania struktury muru kotwami ze stali nierdzewnej. 9. Uzupełnienie spoin zaprawami cementowymi z dodatkiem hydraulicznym i drobnoziarnistym piaskiem barwionym do koloru oryginalnej zaprawy i podobnie wyprofilowanych 10. Wzmocnienie i hydrofobizacja kamienia i zapraw preparatem krzemoorganicznym o właściwościach hydrofobowych (5% roztwór w benzynie lakowej przygotowany z gotowego 10% preparatu Konsil Z (ICHP Warszawa) 11. Scalenie kolorystyczne należy wykonać farbami silikonowymi Historic Lasur z dodatkiem mikroemulsji silikonowej Funcosil WS (Remmers) 30\n31 VI. ZALECENIA KONSERWATORSKIE Prace konserwatorsko-budowlane w podanym zakresie powinna wykonywać firma konserwatorsko-budowlana, która wykonywała podobne prace konserwatorsko-budowlane dotyczące naprawy murów, wykładzin kamiennych, podłoży utwardzonych i nieutwardzonych, o tym samym charakterze i w swoim dorobku może wykazać się pracami przy obiektach zabytkowych. W zespole takim powinien znaleźć się konserwator dzieł sztuki o specjalności konserwacja rzeźby i detalu architektonicznego posiadający w swoim dorobku kilka prac o tego typu problematyce (konserwacja ścian z kamienia, izolacja fundamentów). UWAGI: Prace konserwatorskie opisane tutaj powinny być nadzorowane przez konserwatora dzieł sztuki. Niektóre zabiegi powinny odbywać się przy jego bezpośrednim udziale. Dotyczy to odpowiedniego doboru kolorystycznego i kształtu zapraw spoinujących oraz kruszywa potrzebnego w metodzie piaskowania, uzupełnienia ubytków w marmurze i trawertynie, scalenia kolorystycznego uzupełnień i techniki malowania liter (np. dobór odpowiedniej konsystencji farby. IX. HARMONOGRAM PRAC KONSERWATORSKO-BUDOWLANYCH Z powodu poważnych zmian na ścianach wokół masywu centralnego i określenia zakresu zniszczeń struktury ściany, a nie tylko wykładziny kamiennej - co szczególnie widoczne jest w tylnej części, a którego powodem może być nieszczelna izolacja podłoża w części górnej, wokół ołtarza, a skutkiem tego może być przesycenie ścian wodą oraz prawdopodobne, odspojenie większości płyt kamienia - proponuję podzielić te prace na II etapy. W I etapie proponuję uwzględnić i przeprowadzić w pierwszej kolejności prace konserwatorsko-budowlane w części centralnej cmentarza, naprawą zadaszenia, konserwacją ołtarza, naprawą lub założeniem izolacji na tym poziomie i prac związanych z osuszaniem ścian i wykładziny kamiennej, wprowadzeniem drenażu w tylniej części oraz - jeśli będzie to możliwie (patrz: UWAGA, str.28) - pełną konserwacją tych ścian. 31\n32 Po rozpoczęciu prac I etapu - w którym należy uwzględnić również naprawę wykładziny kamiennej ścian, w tej części cmentarza - należy dokonać odkrywek połączonych z demontażem kamienia w kilku miejscach. Ponadto w kilku wybranych miejscach na ścianach należy założyć plomby, które określiłyby, czy występują w tej części jakieś zmiany w podłożu powodujące jego osiadanie i zmiany konstrukcyjne muru. W obu przypadkach, jeżeli stwierdzone zostanie silne zawilgocenie ścian lub inne zachodzące tam zmiany (niestabilne podłoża) należy podjąć prace projektowe, w których zaproponowane zostanie rozwiązanie tych problemów. 32\n33 ANEKS nr 1 33\n34 1. Numer próbki: SK0302 B2 2. Rodzaj skały: marmur 3. Barwa próbki: 4. Zwięzłość próbki: 5. Reakcja z HCl: szaro-zielona zwięzła burzliwa 6. Struktura skały: struktura średnioziarnista, heteroblastyczna, grano-lepidoblastyczna, kierunkowa, interlobowa 7. Opis Badana skała należy do skał krystalicznych, węglanowych i reprezentuje marmury metamorficzne. Składa się głównie z kryształów węglanów romboedrycznych, którym towarzyszą poboczne minerały krzemianowe. Rozmieszczenie składników węglanowych i krzemianowych w skale jest nierównomierne. W strukturze skały można wyróżnić strefy gdzie koncentrują się minerały krzemianowe (strefy krzemianowe), w takich miejscach ilość węglanów jest podrzędna, oraz strefy gdzie węglany występują w przewadze, a ilość minerałów krzemianowych jest nikła (strefy węglanowe). Strefy wzbogacone w minerały krzemianowe są drobnokrystaliczne, zazwyczaj mają wydłużone kształty, ich wielkość dochodzi do kilku milimetrów. Otoczone są średniokrystalicznymi strefami zbudowanymi z kryształów węglanów, które tworzą znacznie większych rozmiarów osobniki, w porównaniu do stref bogatych w minerały krzemianowe. Granice pomiędzy strefami jest dobrze zaznaczona, ostra. W strefach krzemianowych kryształy węglanów tworzą osobniki drobne, o rozmiarach dochodzących do maksymalnie około 0,1-0,2 mm. Są one bezbarwne i niepleochroiczne, posiadają silny dodatni relief, romboedryczną łupliwość, a przy skrzyżowanych nikolach wykazują bardzo silną dwójłomność. Wykształcone są w postaci kryształów ksenomorficznych i hipautomorficznych. Węglanom towarzyszą takie składniki krzemianowe jak: kwarc, chloryty, muskowit, oraz minerały rudne. Minerały blaszkowe (chloryty i rzadszy muskowit) lokują się w przestrzeniach pomiędzy kryształami węglanów. Tworzą one drobne, wydłużone skupienia. Kryształy chlorytu dominują, są to blaszki o wielkości poniżej 0,1 mm. Są one lekko barwne i pleochroiczne, od bezbarwnych po bladozielone, posiadają łupliwość, a przy skrzyżowanych nikolach wykazują subnormalne szaro-brunatne barwy interferencyjne. Muskowit występuje podrzędnie, tworzy występujące z chlorytami blaszki o nieco większych rozmiarach, dochodzących do maksymalnie około 0,2-0,3 mm, choć zazwyczaj jest mniejszy, podobnych rozmiarów co chloryty. Blaszki muskowitu są bezbarwne, również posiadają łupliwość, a przy skrzyżowanych nikolach wykazują II rzędu barwy interferencyjne. Minerałom blaszkowym towarzyszą dość liczne ziarna kwarcu. Są one zazwyczaj izometryczne, ostrokrawędziste, przypuszczalnie o osadowej genezie. Zazwyczaj są to monokryształy, mają one wielkość do 0,1 mm, nieliczne większe to zazwyczaj zrosty polikrystaliczne, dochodzące do około 0,2 mm. Kwarc jest bezbarwny o stosunkowo nikim reliefie, nie posiada łupliwości, przy skrzyżowanych nikolach ukazuje niskie do średnich I rzędu szare, szarożółte barwy interferencyjne. Sporadycznie w strefach krzemianowych, pomiędzy innymi składnikami spotyka się drobne zrosty ksenomorficznych kryształków o blisko submikroskopowych rozmiarach. Tego typu skupienia są zarówno izometryczne jak i niekiedy wydłużone, nie przekraczają około 0,1 mm. Budujące je drobne minerały charakteryzują się silnym dodatnim reliefie, są bezbarwne, choć w skupieniach wydają się być słabo przezroczyste. Przy skrzyżowanych nikolach wykazują dość silną dwójłomność. Przypuszczalnie reprezentują kryształy tytanitu lub reliktowo zachowane kryształy minerałów z grupy epidotu. Węglany występujące w strefach węglanowych, otaczających strefy krzemianowe, są znacznie większe, dochodzą maksymalnie do około 0,8 mm. Wykształcone są jako ksenomorficzne lub hipautomorficzne osobniki, często lekko wydłużone. Sporadycznie pomiędzy kryształami węglanów spotkać można pojedyncze blaszki chlorytu, muskowitu. Bardzo rzadko w skale spotykam się minerały rudne (nieprzezroczyste). Są one rozlokowane w skale równomiernie, spotyka się je zarówno w strefach krzemianowych jak i w strefach węglanowych. Tworzą one drobne izometryczne i wielokątne ziarna, o rozmiarach poniżej 0,05 mm, rozmieszczone pomiędzy kryształami innych minerałów. 34\n35 8. Szacunkowe stosunki procentowe w próbce: Węglany Pory Min. krzemianowe Min. rudne ~91,5% ~0,0% ~8,0% pon. 0,5% 9. Stopień diagenezy: bardzo wysoki (skała metamorficzna) PODSUMOWANIE Próbka oznaczona numerem B2 to marmur metamorficzny. Jest to skała dość charakterystyczna, posiada dobrze zdefiniowane, zielonkawe zabarwienie. Bliższe badania mikroskopowe wykazują, iż w składzie obok węglanów występują dość znaczne ilości minerałów krzemianowych, które odpowiadają za tą cechę. Są one reprezentowane przez bezbarwny kwarc, muskowit, oraz liczne blaszki chlorytów które odpowiedzialne są za barwę skały. Wspomnianym składnikom towarzyszą minerały nieprzezroczyste, ich wielokątne zarysy sugerują iż są to mikrokryształki pirytu, a także niewielkie zrosty mikroziaren, prawdopodobnie tytanitu lub epidotu. Badana skała w odróżnieniu od wapienia Pińczowskiego z pewnością reprezentuje materiał pochodzący spoza granic kraju. Biorąc pod uwagę bogaty zestaw znanych wystąpień marmurów stosowanych w architekturze, pochodzących z rejonu basenu Morza Śródziemnego (Włochy, Grecja, Turcja, dawna Jugosławia) jedynie część spotykanych tam skał zawiera chloryt, który wraz z kwarcem w tym wypadku stanowią czynnik dyskryminujący. Minerały te można spotkać w niektórych odmianach włoskich marmurów (karraryjskich sensu largo), greckich (Penteli choć tu współwystępuje grafit, którego nie stwierdzono; Mani tu obecne albit i hematyt nieobecne w badanej skale), tureckich (Afyon obecne hematyt, grafit, hipersten obecności ich nie stwierdzono, odmiany Mugla/Salkim również z hematytem). Z wyżej wymienionych zbliżone do badanej skały są marmury określane jako Cipollino verde, wydobywane w Grecji (znany jako marmur Carystian, Euboea) oraz włoski, pochodzący z Alp Apuańskich (rejon pomiędzy Carrara i Castelnuovo di Garfagnana). Skład petrograficzny obu odmian jest zbliżony do siebie, a jednocześnie podobny do badanej skały. Obok węglanów, w skale spotyka się takie stwierdzone minerały jak: chloryt, kwarc, epidot, min. rudne, oraz akcesoryczne takie jak: apatyt, tytanit, cyrkon, rutyl, turmalin, które razem tworzą eliptyczne agregaty, zawierające podrzędne węglany. Strukturalnie skała jest bardzo zbliżona do badanego marmuru, szczególnie, że minerały krzemianowe wykazują tendencje to tworzenia skupień. Z dużym prawdopodobieństwem można przypuszczać, że skała pochodzi z w/w dwóch złóż. Natomiast rozróżnienie skał tylko na podstawie obserwacji petrograficznych, bez dodatkowych badań instrumentalnych, jest praktycznie niemożliwe. B2 35\n36 ANEKS nr 2 36\n37 1. Numer próbki: SK0301 B1 3. Barwa próbki: szaro-beżowa 6. Struktura skały: bezładna 2. Rodzaj skały: wapień organogeniczny (biomikryt) 4. Zwięzłość próbki: zwięzła 5. Reakcja z HCl: burzliwa 7. Opis Badana skała należy do grupy skał osadowych, jest to wapień o organogenicznej genezie, przyjmuje charakter biomikrytu. Głównym składnikiem skały jest węglan wapnia, wykształcony jako mikrokrystaliczny muł węglanowy (mikryt), który stanowi tło dla nielicznych elementów szkieletowych organizmów żywych, również zbudowanych z węglanu wapniowego. Głównym składnikiem skały są węglany, wykształcone pod postacią mikrokrystalicznej, jednorodnej masy mikrytowej. Posiada ona jasnobrunatne zabarwienie, jest słaba przezroczysta, jedynie lokalnie nieco ciemniej zabarwiona w strefach o nieregularnym kształcie. Przy skrzyżowanych nikolach słabo uwidacznia wysokich rzędów barwy interferencyjne, silnie maskowane zabarwieniem mikrytu. W masie mikrytowej sporadycznie rozmieszczone są nieliczne bioklasty, reprezentowane przez skorupki wielokomorowych otwornic. Mają one wielkość dochodzącą do maksymalnie 0,3 mm. Są z rzadka rozrzucone w masie mikrytu. Składają się z węglanu wapniowego. Ten minerał wypełnia pierwotnie puste przestrzenie wewnątrz skorupek otwornic. Wykształcony jest w postaci drobnych kryształów sparytu, który w odróżnieniu od otaczającego otwornice mikrytu, jest bezbarwny i wykazuje typowe dla węglanów romboedrycznych wysokich rzędów barwy interferencyjne IV/V rzędu. 8. Stosunki procentowe w próbce: 9. Porowatość: Węglany Pory ~100,0% ~0,0% brak widocznej porowatości 10. Stopień diagenezy: niski (wprawdzie skała nie wykazuje porowatości, ale bioklasty są dobrze zachowane, a masa mikrytowa nie wykazuje oznak rekrystalizacji) PODSUMOWANIE Próbka oznaczona numerem B1 to wapień mikrytowy, biogeniczny, o charakterze biomikrytu. Skała składa się prawie wyłącznie z mikrokrystalicznego mułu węglanowego mikrytu. Sporadycznie w takim tle skalnym występują nieliczne elementy szkieletowe, reprezentowane przez skorupki otwornic. Innych składników, niewęglanowych nie obserwuje się, choć kremowo-żółtawe zabarwienie może sugerować, iż w masie mikrytowej występują rozproszone akcesoryczne minerały żelaza (getyt?). W wypadku tego wapienia trudno ocenić pierwotne złoże skały. Biorąc pod uwagę przekazaną informację, iż skała pochodzi z Bolonii 37\n38 we Włoszech, jako potencjalne źródło materiału można rozważyć położone podobnie jak to miasto w Północnych Włoszech złoże wapieni Botticino. Skała ta posiada zbliżoną, beżową barwę do barwy badanej skały. Z dostępnych choć ograniczonych informacji wiadomo, że skała ta sedymentowała w Mezozoiku, w okresie mln lat. Dla tego okresu m. in. charakterystyczne są wapienie mikrytowe. Skałę tą opisuje się jako składającą się głównie z mikrytu (kalcylutyt skała węglanowa o składnikach poniżej 0,1 mm), co zgodne jest z badana próbką. B1 38\n39 ANEKS nr 3 39\n40 BADANIE NASIĄKLIWOŚCI WODĄ METODYKA BADAŃ Kilka niewielkich fragmentów kamienia wysuszono do stałej masy w temp C. Dokonano pomiaru ich wagi, a następnie nasycono wodą na drodze kapilarnego podciągania i po nasyceniu zalano wodą. Po jednej dobie wyjęto z wody i zważono. Obliczono nasiąkliwość wodą (N w ) kilku kamieni, zgodnie z normą. 1. N w = 4,58% 2. N w = 4,65% 3. N w = 4,27% 4. N w = 4,46% Nasiąkliwość wodą próbek kamienia pobranych z muru wynosi średnio 4,49% 40


Porsche 356 ma 70 lat. To od tego modelu wszystko się zaczęło\nPorsche 356 ma 70 lat. To od tego modelu zaczęło się wszystko\nKlasyki 22.03.2018 208 interakcji\nMikołaj Adamczuk 22.03.2018\nTrudno w to uwierzyć, ale od debiutu Porsche 356 mija w tym roku siedem dekad. W Berlinie z tej okazji powstaje specjalna wystawa, a my przypominamy historię tego modelu.\nFerdynand Porsche zawsze marzył o zbudowaniu samochodu sportowego. Przed samą wojną stworzył nawet projekt Porsche 114 – dwumiejscowego samochodu z silnikiem V10 o pojemności 1.5 litra. Światło dzienne ujrzało również kilka egzemplarzy prototypu Porsche 64, znanego też jako VW Aerocoupe. Ten mały, aerodynamiczny bolid był napędzany 4-cylindrowym, 50-konnym bokserem. Stworzono go, aby wygrać planowany na wrzesień 1939 wyścig Berlin-Paryż.\nNiestety okazało się, że Niemcy wolą wtedy planować inne zwycięstwa\nTak wyglądało Porsche typ-64. Niestety, nadeszła wojna…\nNadeszła wojna i pomysł samochodu sportowego zszedł na dalszy plan. Jeżeli już można było w ogóle konstruować cokolwiek, to wyłącznie w oparciu o dzieło życia pana Porsche, czyli produkowanego od 1938 roku VW Beetle’a, znanego u nas jako Garbus. Niestety pod koniec wojny Ferdynand Porsche dobiegał już siedemdziesiątki. Nadal marzyło mu się stworzenie samochodu sportowego, ale nie miał już tyle sił, co kiedyś. Sprawy w swoje ręce musiał wziąć jego syn, czyli Ferry Porsche.\nFerry zawsze lubił mocne samochody\nPrzed wojną jeździł m.in. kilkoma Alfami Romeo czy BMW. Końcówkę wojny przejeździł – a jakże – w VW Beetle’u, ale nie wytrzymał i dodał do niego sprężarkę. Dzięki doładowaniu osiągnął 50 koni mechanicznych, co w tamtych czasach było imponującym wynikiem. To wtedy stwierdził, że gdyby jeszcze nieco odchudzić Garbusa, byłby niezłym autem sportowym. Gdy wojna się skończyła, postanowił działać.\nNowy model nazwano 356, bo był 356-tym projektem autorstwa Ferdynanda Porsche\nTak wyglądał Roadster z 1948 roku\nZa stylistykę nadwozia odpowiadał Erwin Komenda, który miał na koncie pracę dla Mercedesa oraz… współtworzenie nadwozia VW Beetle’a. Zresztą to właśnie z poczciwym Volkswagenem nowy model miał najwięcej wspólnego, choć przy jego tworzeniu skupiano się nie na tym, by był jak najprostszy i jak najtańszy, ale by jak najlepiej zachowywał się na drodze.\nPierwszy egzemplarz Porsche 356 otrzymał homologację 8 czerwca 1948 roku i zaczął od razu od zwycięstwa w swojej klasie podczas wyścigu organizowanego w austriackim Innsbrucku.\nSam samochód również początkowo powstawał w Austrii, w miasteczku Gmünd. Karoserie pierwszych egzemplarzy zostały wykonane z aluminium. W 1950 roku produkcję przeniesiono do miasta, które do dziś nierozerwalnie wiąże się z Porsche, czyli do Zuffenhausen. Od tamtej pory nadwozia 356 wykonywano ze stali. Producentem stalowych nadwozi była firma Reutter, która później skupiła się na produkcji foteli i zmieniła nazwę na znane do dzisiaj Recaro.\nPod maską pracował silnik 1.1 o mocy 35-40 KM\nBył to oczywiście bokser pochodzący z Garbusa. Z biegiem czasu Porsche udoskonalało swój model, wprowadzając coraz więcej unowocześnień i własnych części, w miejsce tych z VW. Początki były skromne – stworzenie pierwszych 50 sztuk Porsche 356 zajęło dwa lata. Później sprzedaż zaczęła się jednak rozkręcać, a klienci po obu stronach Atlantyku docenili prowadzenie, odczucia z jazdy i doskonałą jakość wykonania Porsche. Ukoronowaniem świetnych początków modelu było zwycięstwo w klasie w prestiżowym wyścigu Le Mans w 1951 roku.\nDo gamy dołączyły mocniejsze silniki\n356 było unowocześniane właściwie z miesiąca na miesiąc, a do gamy dołączały również większe jednostki. Wszystkie miały cylindry w układzie bokser i pojemności 1.3, 1.5, 1.6, a nawet 2.0. Ten ostatni silnik miał 130 KM i pozwalał 356 mknąć aż 200 km/h. Przez cały okres produkcji stosowano napęd na tylne koła i czterobiegową, ręczną skrzynię. Oprócz coupe, od początku powstawały także odmiany otwarte.\nNa specjalnie życzenie Maxa Hoffmana, dystrybutora Porsche w Stanach Zjednoczonych, od 1954 do 1957 roku wytwarzano również lekką wersję Speedster, charakteryzującą się kubełkowymi fotelami i niską przednią szyba. Wyróżnia się również, w zależności od roku produkcji, egzemplarze 356 „pre-A” (najwcześniejsze), 356A, 356B i 356C. Samochody z serii C miały nawet hamulce tarczowe na wszystkich kołach.\nHistoria modelu zakończyła się w 1965 roku\nSławy polubiły Porsche. Tym egzemplarzem jeździła Janis Joplin\nDziesięć ostatnich 356C – co ciekawe, w wersji cabrio – trafiło w ręce duńskiej policji. Historia modelu zakończyła się po 17 latach. Do klientów trafiło ponad 76 tys. sztuk w różnych wersjach. Model 356 do dziś jest bardzo poszukiwany przez kolekcjonerów, a wersje takie jak Speedster, Continental (odmiana na rynek amerykański, powstawała pod taką nazwą tylko przez rok, później Lincoln podał Porsche do sądu o kradzież nazwy), czy pierwsze, aluminiowe sztuki z Austrii, osiągają astronomiczne kwoty na aukcjach.\nA co było po 356? To już wszyscy wiedzą – rozpoczęła się trwająca do dziś historia legendarnej 911…\nPorsche organizuje wystawę z okazji jubileuszu\nW przestrzeni wystawowej Drive przy słynnej berlińskiej alei Unter den Linden zostanie pokazane m.in. pierwsze 356, ale i najnowszy prototyp Mission E. Nie zabraknie milionowego wyprodukowanego 911, a nawet Boxstera. Wstęp na wystawę jest wolny.\nMożna spodziewać się także innych uroczystości, łącznie z wystawą w Zuffenhausen i serią pokazów w kilku miejscach świata. Porsche zdecydowanie ma co świętować.\nA ci, którzy mówią, że 911 to nadal tylko „zmodyfikowany Garbus”, mogliby już przestać. To nudne.\njubileusz porsche, porsche 356, Porsche 356 historia, porsche 356 ma 70 lat, porsche 911


Może coś o sobie? - Strona 11 - PrzygodoMania\nPostautor: Gocciana » 20 maja 2015, 17:46\nVicek pisze: Niestety, wokół mnie zbierał się tłum gapiów, którzy śledzili moje rozpaczliwe zmagania ze sliderem i wywierali na mnie presję. Nie sprostałem jej i pozwoliłem dokończyć układankę komu innemu\nCzyli zżarła Vicku trema przed publicznością... na 'żywo'? Jakoś Cię o nią nie podejrzewałam. Czytałam i czytam to co wstawiasz na necie, więc uważałam, że z Ciebie takie 'publiczne zwierzę' Ale pierwsze koty za płoty Ja padłabym na starcie\nPostautor: Xantia » 07 czerwca 2015, 12:52\nWczoraj udało mi się zrealizować pomysł - popłynąć Wartą z jej nurtem. Prędkość nie była oszałamiająca, bo wyniosła średnio 4 km/h, ale za to można było ze spokojem podziwiać widoki. Pokonaliśmy 20 km. Wrzucam fotki\nPostautor: Szczery » 23 marca 2016, 19:03\nCoś o sobie, mówicie... Nie wiem, czy jest o czym mówić, nie miałem ciekawego życia, ani niczego w nim nie osiągnąłem. Najlepiej moją skromną osobę opisuje zdanie "Ojciec cudzych sukcesów"... ale może nie uprzedzajmy faktów, spróbujmy jednak pójść po kolei.\nPochodzę z... Cóż, już tutaj pojawiają się problemy. Już w pierwszych latach swego życia pod mymi stopami przewinęło się tyle ziemi, że ciężko mi przypisać swoje korzenie do zaledwie jednego punktu. Matka na ten przykład pochodziła z Settle, ojciec zaś był Żydem ze wschodniej części wileńskiej guberni imperium rosyjskiego. Ja sam natomiast, zbiegiem okoliczności, urodziłem się w roku 1900 w Dawson, gdzie mój ojciec i dziad wyruszyli szukać swojego szczęścia podczas słynnej gorączki złota w 1896. Jeśli wierzyć ich opowieściom, moi rodzice poznali się w długiej kolejce na przełęcz Chilkoot, rzekomo od słów "Pani tu nie stała". Owocem tej znajomości stałem się kilka lat później właśnie ja. Gdy koło 1902 roku zasoby złota zaczęły wygasać, a ciężko żeby nie jak tylu chłopa grzebie, moja rodzina postanowiła wraz z pozyskaną małą fortuną powrócić do Europy. Moi rodzice pobrali się już w rodzinnych stronach taty mojego właśnie. Po rewolucji w 1905, oraz przy narastających wówczas w Rosji nastrojach antysemickich, dziadek mój ciągle męczył, że trzeba się przenieść. Gdzie? Na wschód, tam bezpieczniej. No więc w końcu ruszyliśmy na ten zachód, bo o to dziadkowi chodziło, tylko ciągle i nieustannie kierunki mylił. Ostatecznie emigrowaliśmy w 1911, na tyle wcześnie że jeszcze zdołaliśmy uratować część naszego majątku, co go dziadunio z ojcem w Klondike z ziemi wygrzebali. Odtąd mieszkaliśmy w Wollstein nieopodal Poznania, na terenie Księstwa Pruskiego. Z tego okresu moje młodzieńcze wspomnienia są zresztą najżywsze, pierwsze miłości, pierwsze chłopięce bandy... Oj, młodości, młodości! Niedługo potem Franciszka w Sarajewie zbłąkana kula jakaś trafiła i już, huzia, wojna o to cała wybuchła. W 1915, fałszując swoją datę urodzenia, w tajemnicy przed rodzicami zaciągnąłem się do wojska. Nie ukrywam, że było to wynikiem całkowitego, młodzieńczego debilizmu, połączonego z całkowitym brakiem świadomości politycznej. Tak znalazłem się w armii Cesarsko-Koronnej. Na froncie przesłużyłem prawie rok i sam on zbrzydł mi wystarczająco, a gdy jeszcze zostałem przez starszych kolegów uświadomiony politycznie, wystarczyło. Powiedziałem do mojego poznanego tam, bliskiego przyjaciela Kazika "Dajemy nogę" i faktycznie, daliśmy. Sposobów na skuteczną (czyli taką, która nie kończy się naszą śmiercią na plutonie egzekucyjnym) dezercję obmyśliłem wtedy multum. A to spiliśmy jakiegoś oberlejtnanta i podkradliśmy mu kwity przewozowe, a to jeden drugiego jako aresztanta woził, to znów ponad dwa miesiące przesymulowaliśmy w szpitalu wojskowym gdzieś na wschodzie... Czasem było straszno, ale też jaja niesamowite się działy, ale dokładnie wam nie będę nic więcej opisywał, bo sami możecie sobie o tym przeczytać - Kazik po wojnie książkę o tym wydał. No, książkę, normalnie czekam kiedyś na przystanku, z czystych nudów na witrynę księgarni patrzę: A tam Kazika nazwisko! I tytuł, bach: "C.K. Dezerterzy". O mnie słowa tam nie napisał, toteż ani rubla za to nie dostałem. Zresztą, historia podobna się zaraz potem wydarzyła:\nPo wojnie miałem problem. Swojej rodziny niestety nie odnalazłem, toteż i rodzinny majątek, niejako z automatu, również stawał się poza moim zasięgiem. Jakoś w życiu jednak trzeba było na siebie zarabiać. Toteż dogoliłem się, domyłem i dawaj, za pikolaka do hotelu robić. Nie powiem, były chwile że żałowałem, bo szybko się okazało że starsi, w sensie kelnerzy starsi, to takie zamordystyczne świnie że nawet na froncie ciężko o takie było. No więc czasem trudno było, ale przebolałem. Zęby zacisnąłem i się nie dałem. Parę razy dostałem po pysku, ale nie dałem i w końcu po kilku latach sam zostałem kierownikiem sali. Zrozumiałem wtedy, czemu się tak nade mną znęcano, gdy zaczynałem. Ależ to była frajda, jak ja wtedy tych młodych pikolaków po pysku prał, aż miło! No ale niestety, stary, w sensie właściciel, zwęszył że kręcę na boku z taką kuchareczką, a że strasznie nie lubił jak się mu personel ze sobą wiązał, to jedno z nas musiało polecieć. To już zdecydowałem że trudno, pójdę dalej w świat. Jeszcze na odchodne jak piłem wódkę z jednym Heńkiem, czy Tadkiem, sam nie wiem, to mu się pożaliłem, jakie miałem życie tam w tej knajpie hotelowej. No i parę lat później bach: "Zaklęte Rewiry", moja historia znowu sprzedana jak własna. A ja znowu grosza za to nie dostał. No i tak się w sumie przez różne zawody ocierałem przez te parę lat. Tu stolarka, tam tapicerka... tu znowuż tancereczkę sobie przygruchałem - i tak do wojny u tych różnych kobiet przesiedziałem. A jeszcze przed wojną, jak chodziłem z taką szansonistką, to przy kartach poznałem się z takimi trzema. Matematycy, ale równe chłopy. Się nawet zaprzyjaźniliśmy. Młode chłopaki w sumie, Marian, Jurek i taki Henio, na którego "Rzygacz" wołaliśmy. No i tak się stało, że jak kiedyś spać nie miałem gdzie, bo ta moja szansonistka na występach, a gospodynię to miała taką że samemu bez kija nie podchodź, to postanowiłem przekimać na stancji tych młodziaków. To ich nawiedziłem ze śliwowicą, bo wypić lubiali. No i coś niejasno pamiętam (niejasno, bo na tej jednej flaszce skończyć się nie mogło) jak o jakiejś łamigłówce gadamy, takie dosyć ciekawe to było, no i ja w końcu wpadłem na to, jak oni to mają rozwiązać. A nad ranem się zawinąłem, bo mi do tej mojej Basieńki tęskno się zrobiło, a taki "wesolutki" byłem od tej śliwowicy, że nawet nie pamiętałem, że jej jest Leokadia. A jak jakiś czas potem się zaczęło głośno mówić: Bach! "Polacy złamali szyfr Enigmy!" to znowu, o mnie ani słowa! Ale im nawet za złe nie miałem, tak się spiły chłopaki, że mogli nie pamiętać że w ogóle u nich kto był. A jak Hitler swoje w 39 zaczął, to nie czekałem wiele. Do wojska się zaciągnąłem i dawaj, nacierać na szwaba! Wiek swój już miałem, ale i odsłużone lata w poprzedniej wojnie (a nikt się tej mojej dezercji jakoś w papierach nie doszukał) to zaraz mnie sierżantem uczynili. Oj, srogi był ze mnie sierżant, trochę mi nieraz wstyd było jak tych szeregowców z błotem mieszam, ale co poradzę - nawyki kelnerskie miałem. Trochę się znów o fronty poocierałem, ale szczęśliwie wojnę przeżyłem. A po wojnie znowuż dylemat: 45 lat na karku. Fachu żadnego w ręku... No, niby kelner, ale jakoś po tylu latach wojny jako sierżant, to jakoś miałem dosyć lania ludzi po pysku, pęcherze mi się już na dłoni robiły. No więc żadnego fachu w ręku, co z życiem robić? No to wzorem P.T. Barnuma postanowiłem pójść w rozrywkę. Przy flaszce wieczorem machnąłem parę tekstów, paru starych znajomych sprzed wojny zebrałem i zaczęliśmy taki uliczny teatrzyk. Takie różne scenki, piosenki, numer z mimami co się po dupach kopią - ot, rozrywka. "Teatrzyk Żółty Kogucik" to nazwaliśmy. Szło nam nieźle, ludzie chętnie bilonem rzucali, nawet zaczęliśmy z czasem w jakichś małych lokalach grywać. No i wtedy zaczął przychodzic na nasze występy taki czerniawy, z brwiami. Jak go pierwszy raz zobaczyłem, to mówię do Helki, bo z taką Helką wtedy grywaliśmy, "Patrz, tego całego Capona wypuścili", taki do niego był podobny. Ale nie, to był jakiś pisarzyna, Konstek go wołali koledzy, jak z nimi przychodził, a zazwyczaj to wołali "Konstek, bo się udusisz!". Bo ten czerniawy to tak się na naszych występach zaśmiewał, zwłaszcza przy tych mimach, że nieraz czerwony się robił i aż harczało mu coś w gardzieli. Tak bardzo mu się podobało. No i przez to wszystko to on zaczął męczyć mnie po występach: "Sprzedaj pan!" i "Sprzedaj pan!" , jak jakaś katarynka. A ja wała, nie po to po nocach siedziałem i pisałem, zamiast spać jak jaki uczciwy człowiek, żeby teraz za parę złotych się tego interesu wyzbywać. No to w końcu kiedyś się obraził i przestał przychodzić. A za parę tygodni - bach! Się zaczęły w "Przekroju" ukazywać teksty jego, wyraźnie z naszych pozrzynane, a nazywało się to "Teatrzyk Zielona Gęś". No to już było wiadomo, czemu przestał się pokazywać - bo z miejsca bym mu dał w pysk. Czytywałem w ogóle te jego wypociny, ale do naszych występów się nie umywało. Ale cóż, czerniawy jakieś kontakty u literatów miał, to jego drukowali, a nasz interes podupadł niebawem. Ale w sumie na cztery łapy spadłem, bo nie przestałem pisać, dobrze się w kabarecie odnajdując, i niedługo po tym jak ukończyłem swój zbiór "Kabaret Starszego Pana", to się nabywca na te moje teksty znalazł. Takich dwóch cwaniaczków przyszło flaszeczkę na stół postawiło, i zaczęły się rozmowy. A co pan pisze, a o czym to, a to ciekawe, a to dobre, a co pan z tym chce zrobić... Potem do jednego z nich poszliśmy, bo on miał pianino w domu, no i zaczął łupać na tych białych tak, że mało czarne mu nie powypadały, i śpiewać zaczęli te moje piosenki, tak na próbę. No i dobrze jegomościom szło to nawet, fajniej to na pewno brzmiało niż jakbym sam to wykonywał, więc w końcu się zgodziłem te teksty moje im odsprzedawać. Oni z tym potem szli do telewizji, tylko że znowuż - bach! Mojego nazwiska zapominali jakoś wspomnieć. Ale pieniądz z tego miałem dobry, urządzić się w końcu mogłem, więc nie narzekałem. No i dzięki tym dwóm poznałem też Kalinkę, taka młodziutka dziołszka, śliczniutka, wpadliśmy sobie w oko jak występowała u tych dwóch. No i byliśmy przez trochę razem, ale w końcu się rozeszliśmy. Wstyd przyznać, ale przez zazdrość. Nie mogła znieść tego, że ja się tak kobietom podobam.\nW ogóle to komuna po wojnie nastąpiła, więc lekko się nie żyło. Ja ruskich rządów już od dawna miałem dość, co delikatnie żem w tekstach do różnych już kabaretów zaznaczał (albo i mniej delikatnie, kiedy taki Zenek czy Bohuś do mnie przychodzili i tylko jęczeli "Ostro pan pisz, jak najostrzej" no to im pisałem, tylko sprytnie brałem bańkę więcej od każdego tekstu na władzę. W sumie, nie moje nazwisko, nie ja po występie siedziałem, to i czemu by nie zarobić) więc kiedy opozycja zaczęła u nas narastać, to i ja do niej się zapisał. W Trójmieście się to działo, bo już mi się problemy ze zdrowiem zaczęły i lekarz mi nadmorski klimat zalecił. Pamiętam tam na spotkaniu naszym takiego niewysokiego z wąsem, co raz zasilanie nam naprawiał. A dopytywał przy tym cały czas, a co robimy, a kto jest ten, a kto tamten, a czemu się tak spotykamy, a czy my jesteśmy opozycja, ale czadowo, czy on też może? No i tak męczył, nudził, że go wzięli też do tej Solidarności, to się chłopina ucieszył, udzielać się zaczął jak szalony. No i pamiętam jak się te strajki pozaczynać miały, ja już wiek nie ten, to nie brałem udziału, ale ten wąsaty strasznie podniecony był tą sprawą i mówił: "Całą noc nie będę spał, żeby na ten strajk nie zaspać!" No i rzeczywiście, całą noc nie spał i przez to nad ranem ryms! Się chłopina pospał. I późno już było, jak on do mnie zapłakany zadzwonił "Zaspałem, ratuj!". No to musiałem zrywać się, fiata odpalać i jechać po niego pod dom, a potem zaraz pod stocznię. Tylko że tam już wszystko pozamykane i pytanie "Co teraz?". To podjechaliśmy od tyłu, płot pokazuję i mówię - wspinaj się. On niby zaczął, ale ledwo na metr się wspiął to zaraz czerwony się zrobił, zasapany i jojczy mi, że już nie może, nie da rady. Mówię mu jak komuś rozsądnemu: "Bolo, nie przesadzaj, jeszcze metr, dwa i będzie z górki!" A on "Nie!" i "Nie!" I ja, człowiek starszej daty, musiałem się z nim siłować, żeby z tego płotu nie zaczął złazić. Dopiero jak szczekać zacząłem, że niby psy się zleciały, to on tak się przestraszył że bach! I był po drugiej stronie płotu. Się chłopaki w stoczni ponoć strasznie ucieszyły, ja już tego nie widziałem. Do domu pojechałem, wypocząć bo mnie ta szarpanina wymęczyła.\nKomuna w końcu niedługo padła. Granice otwarto, się zaczęło po świecie znowu jeździć - ale znowuż nie ja. Jako ojciec cudzych sukcesów niezbyt się własnego doczekałem, toteż i jeździć dokąd nie miałem gdzie. Pieniądze za teksty się skończyły, i choć ciągle coś mojego leciało, to tantiem żadnych ja za to nie miałem, bo to niby nie moje. Emerytury nie mam prawie żadnej. Tak sobie więc biduję, od czasu do czasu jakiś zarobek na boku łapiąc - O, na przykład! Kiedyś z takim szwagrem bratanicy dalekiej ojca kuzynki w góry pojechałem, Jaśkiem. A z nim jego bratanek się zabrał: młodziak taki chudziutki był jak od tej mojej laski pałąk, śmiszny niesamowicie, Adaś mu było. Narty kochał bardzo, ciągle by nic tylko zjeżdżał. I raz go ot, tak o, dla draki, zepchnęłem z wyciągu, jakeśmy jeszcze nisko nad śniegiem byli. A ten cwaniaczek, miast się w zaspę zapaść żeby mu tylko głowa wystała (śmiszny by był niesamowicie) to taki lekki się okazał, że po tym śniegu zaraz zaczął w dół zbocza zjeżdżać, choć kijków nie miał. A tu przed nim piękna, góralska chata, a śniegiem tak przysypana, że aż po sam dach. No i biedaczek jak na ten dach wjechał, jak nie wyskoczy, to go wiatr dobrą minutę pchał i go dopiero wieczorem GOPR znalazł parę kilometrów dalej. Ten Jasiek to tak się rozpłakał z radości widząc ten skok, że aż mi podziękował i obiecał, że jak chłopaka na skoczka wytrenuje to pierwsza jego nagroda - moja. No i faktycznie, jakieś pieniądze potem mi od niego przyszły, nie powiem. A inny raz na ten przykład, całkiem niedawno, jakiś szmatławiec odkupił moją historię, tj. jak zmęczony spacerem raz wszedłem do takiej knajpki, coś z ptakiem w nazwie, żeby szklanki wody się napić, i podsłuchałem przypadkiem jak panowie z rządu brzydko mówią. Nagrałem więc, bo zgorszenie dla młodzieży to przecież jak taki przykład z góry idzie, i do gazety dałem. W ogóle to bach, straszny szum się z tego zrobił, nie sądziłem, że aż tak te bluzgi ludzi rozsierdzą.\nNo ale jakem powiedział, chociaż mnie cudze sukcesy i ciekawe historie otaczają, sam życie miałem nudne. Nie ma o czym mówić.


Marek Wawrzkiewicz - książki lub utwory autora | Księgarnia internetowa Poczytaj.pl\nMarek Wawrzkiewicz - książki lub utwory autora\nKamyki z chińskiej mozaiki. Seria: Biblioteka Azji i Pacyfiku\nTa książeczka jest plonem kilku pobytów w Chinach. Nie chce ona być przewodnikiem, nie rości sobie też prawa do tytułu kompendium. Aż tak nie znam ani historii, ani teraźniejszości Chin. Byłem zaledwie w 6 prowincjach i 21 miastach tego kraju,...\nCena: 11.03 zł Cena wydawcy: 13.10 zł Oszczędzasz: 2.07 zł\nKsiążka. Wydawnictwo: PIW ; Kategoria: Książki / Literatura / Poezja, dramat; Rok wydania: 2007; Oprawa: miękka;\nPrezentujemy obszerny autorski wybór wierszy Marka Wawrzkiewicza, polskiego poety, dziennikarza, tłumacza. Reprezentatywny przekrój przez wszystkie tomy poetyckie, począwszy od debiutanckiego Malowania na piasku, przez Późne popołudnie, Smutną...\nKsiążka. Wydawnictwo: Studio Emka ; Kategoria: Książki / Literatura / Poezja, dramat; Rok wydania: 2005; Oprawa: miękka;\nMarek Wawrzekiewicz, ur. w 1937 roku w Warszawie. Poeta, prozaik, tłumacz, krytyk. Przeszło 30 lat pracował jako dziennikarz w radio i pasie. Był redaktorem naczelnym m.in. miesięczników Nowy Wyraz i Poezja, a także tygodnika Kobieta i Życie. W...\nEliada i inne wiersze\nTa książka jest już trzecim zbiorem wierszy Marka Wawrzkiewicza wydanym od 2001 r., po dłuższym milczeniu i po wcześniejszych trzynastu tomikach. Jest to poezja wieku dojrzałego. Nie druga młodość, a raczej Faustowskie ożywienie i nadzieja....\nPrzez niemal całe życie wmawiałem sobie, że przynajmniej pod jednym względem zachowuję się przyzwoicie: piszę niewiele wierszy. Rzeczywiście, było tak, że tych wierszy zdarzało mi się dziesięć, może dwanaście w roku. I to była szlachetna, wcale...\nKażda rzeka nazywa się Styks\nKsiążka. Wydawnictwo: Adam Marszałek ; Kategoria: Książki / Literatura / Poezja, dramat; Rok wydania: 2003; Oprawa: miękka;\nZadebiutował w roku 1960 tomem wierszy Malowanie na piasku. Następnie wydał 12 zbiorów wierszy w Wydawnictwie Łódzkim, Czytelniku i PIW-ie, Książce i Wiedzy. Ostatnią jego książką poetycką jest Późne popołudnie” (KiW, 2001). Jego dorobek...\nCena: 6.95 zł Cena wydawcy: 9.90 zł Oszczędzasz: 2.95 zł\nKsiążka. Wydawnictwo: Książka i Wiedza ; Kategoria: Książki / Literatura / Poezja, dramat; Oprawa: miękka;\nNajnowszy tomik poezji znanego i cenionego...\nNoc miłosna. Eros w poezji polskiej\nKsiążka. Wydawnictwo: Książka i Wiedza ; Kategoria: Książki / Literatura / Poezja, dramat; Oprawa: twarda;\nWybór najlepszych i najbardziej znanych liryków i fraszek...


Anonse erotyczne TYNK_82 , Sex randki TYNK_82, Ogłoszenia towarzyskie TYNK_82, Towarzyskie oferty TYNK_82, Anonse erotyczne TYNK_82\nWyślij SMS o treści: ZND.U2D4C4\ni podaj nr wewnętrzny 3314\nKilka słów o mnie: Dobrze, że jestem blondynką, bo takie kobiety mają największe powodzenie. Jestem osobą zapracowaną. Nie mam czasu na związki, ponieważ pracuje na magazynie i praca pochłania połowę mojego czasu. Jednak na seks bez zobowiązań chętnie się umówię. A Ty lubisz sztukę? Chętnie bym z Tobą porozmawiała.


InfoRail, śr., 23/12/2015 - 14:21\nW siedzibie Lotos Kolej w Gdańsku podpisano dziś, 23 grudnia 2015 r. umowę pomiędzy spólką Newag a Lotos Kolej na dostawę pięciu czteroosiowych lokomotyw Griffin E4DCU-DP.\nKurier Kolejowy, śr., 23/12/2015 - 14:01\nLotos Kolej rozpoczyna przewozy towarowe w Niemczech\nLotos Kolej, spółka zależna Grupy Lotos SA, rozpoczęła realizację przewozów kolejowych w Niemczech. To perspektywiczny rynek dla polskiego przewoźnika.\nRynek Kolejowy, wt., 03/11/2015 - 13:15\nLotos Kolej rozpoczyna realizację przewozów kolejowych w Niemczech. Stało się to możliwe po uzyskaniu w lipcu niemieckiego certyfikatu bezpieczeństwa „B”.\nKurier Kolejowy, wt., 03/11/2015 - 11:21\nRynek Kolejowy, śr., 02/09/2015 - 07:57\nNawet 100% akcji Lotos Kolej może trafić na giełdę\n– Decyzja o wejściu Lotos Kolej na giełdę wynika z długookresowych interesów firmy. Wybór takiego rozwiązania zapewnia mniej emocji, a więcej spokoju – powiedział prezes Lotosu Paweł Olechnowicz.\nRynek Kolejowy, wt., 11/08/2015 - 15:40\nRynek Kolejowy, pt., 07/08/2015 - 10:00\nJak inwestorzy podejdą do Lotos Kolej?\n– Decyzja o planach wejścia na giełdę Lotos Kolej jest wynikiem braku możliwości uzyskania satysfakcjonującej ceny sprzedaży od inwestora branżowego – uważa Zbigniew Obara, analityk w Alior Bank Menedżer Zespołu Doradztwa Inwestycyjnego i Analiz Alior Banku.\nRynek Kolejowy, pon., 20/07/2015 - 14:45\nMajewski: Kolejowy WIG\n- Oferta Lotos Kolej powinna być dobrze przyjęta przez inwestorów - uważa dr Jakub Majewski, były wiceprezes Urzędu Transportu Kolejowego ds. regulacji rynku.\nRynek Kolejowy, ndz., 19/07/2015 - 08:50\nJózef Marek Kowalczyk: Lotos Kolej na giełdzie to istotna zmiana dla rynku\n– Dla polskiego rynku przewozowego to będzie istotna zmiana. Wzmoże się przede wszystkim konkurencja. Należy pamiętać, że Lotos Kolej operuje w jednym z najbardziej rentownych segmentów kolejowego rynku przewozów ładunków – zauważa Józef Marek Kowalczyk, prezes Stowarzyszenia Ekspertów i Menedżerów Transportu Szynowego, komentując plany wprowadzenia na giełdę spółki Lotos Kolej.\nRynek Kolejowy, śr., 15/07/2015 - 16:14


Opinie PUH DELTA SP Z OO Katowice - Forum, zarobki, kontakt, telefon i e-mail - GoWork.pl\nPUH DELTA SP Z OO\nOpinie o PUH DELTA SP Z OO\nbyły pracownik 25.11.2018 22:28\nPracowałem w Delcie na różnych obiektach na umowę zlecenie - odczucia mieszane- są pozytywne strony ale więcej negatywnych\nLidia 07.12.2018 15:34\n@były pracownik 25.11.2018 22:28\nNapisz więc proszę, jakie konkretnie kwestie pracy w PUH DELTA oceniasz pozytywnie, a jakie negatywnie? Zachęcam Ciebie także do napisania, czy jesteś obecnym pracownikiem tej firmy. Dzięki temu osoby zainteresowane podjęciem tu pracy będą miały różne spojrzenia na sytuacje w niej.\nLidia 25.04.2018 20:27\nUpłynęło już sporo czasu od ostatniej aktywności na wątku, przypuszczam, że w firmie PUH Delta wiele się zmieniło. Czy pracownicy mogą liczyć teraz na wyższe wynagrodzenie? Może wprowadzono pakiet benefitów? Wasze opinie będą bardzo pomocne.\nLidia 04.09.2017 09:06\n@Jean Cloude Ja Vam Dam szukam informacji na temat tego jakim firma jest pracodawcą. Jestem pracownikiem gowork.pl i zależy mi m.in. na tym, by osoby, które trafiają na ten wątek szukając informacji o firmie, do której chcą przesłać swoje CV, mogły tu znaleźć pomocne informacje. Piszesz, że nic się nie zmieniło. Czy aby na pewno? Ostanie wpisy, które bardziej szczegółowo mówią o pracy w firmie są z 2013 roku. Czy od tej pory nie zaszły żadne zmiany jeśli chodzi o warunki zatrudnienia?\nanonim 07.08.2017 09:06\nJean Cloude Ja Vam Dam 02.09.2017 08:29\nLidia ty to już byłaś na wszystkich ochraniarskich forach. Szukasz chyba szczęścia. Gówno i równo się zmieniło :)\nmichał 20.05.2016 21:43\njeśli według Ciebie stawka zależna jest od tego, jak ładną ma firma ochroniarska stronę internetową, to chyba padnę. Nie widzę powiązania, choć głęboko wierzę, że Delta zatrudnia na stosunkowo lepszych warunków, niż inne, konkurencyjne firmy. Pozdrawiam\ngalanonim 09.09.2013 14:21\njeśli chodzi o te widełki to jest tak ze w umowie masz zaznaczone wynagrodzenie od 2zł - 10zł Jeśli jesteś zainteresowany to poczytaj sobie wyżej opinie są prawdziwe bo sam tam pracowałem i wiem jak się traktuje pracowników czy to na obiektach czy kablarzy a nie powiem jak sa traktowani pracownicy z grupy szybkiego reagowania czyli ochrona autostrady Tymi pracownikami wszystko sie robi od zbierania petów do sprzątania innych obiektów a na autostradzie masz jak najmniej robić kilometrów a za to masz mieć ujęcia. Właśnie w tej grupie jest największa rotacja bo jesli jest jakiś pracownik który się przykłada do pracy to jest najbardziej gnojony NIE POLECAM TEJ PRACY\nnikt 15.05.2013 18:38\nI właśnie zwolnili bez powodu faceta,który był normalny a może i głupi bo pracowity i ludzki.Dbał o samochody służbowe jak o swoje - a miał [usunięte przez moderatora] ludzi aby szef mógł obciąć coś z pensji - paranoja. Umowa śmieciowa i to jeszcze z widełkami,że nigdy nie wiesz za ile pracujesz Nie polecam a sam już szukam innej pracy NIKT\nhajerek@onet.pl 11.04.2013 09:04\ntitas - 2012-09-09 12:23:17 Witam pracuję tam na kablach TP S.A. jak piszecie same dziadostwo dużo by tu pisania jak ludzi traktują nie polecamNic się nie zmieniło do dnia dziesiejszego - jedno wielkie [usunięte przez moderatora]. Umowy zlecenie dają co miesiąc do podpisania na początku miesiaca ale otrzymasz ją dopiero przy wypłacie w następnym miesiącu np.podpisujesz Umowę 02 marca na miesiąc marzec dostaniesz ją do rąk 15 kwietnie przy wypłacie. Cały czas nagonka na pracownika np.masz być patrolem autostradowym a więcej masz jeździć po autostradzie,zabezpieczać niebezpieczne miejsca,współpracować z Policją a Pan Prezes po przyjęciu do pracy daje ci do roboty przeprowadzki biur,sprzątanie rejonu zew.samochodu itp. a potem komentarz nic nie robią a tyle im płacę(5zł/godz.)=200godz. - 1000zł.Ludzie są gnojeni i zwalniani i przyjmowani nowi na bieżąco.Jeżeli kogoś nie zwolnią i nie przyjmą nowego to są zdziwieni.Masakra\ntitas 09.09.2012 12:23\nWitam pracuję tam na kablach TP S.A. jak piszecie same dziadostwo dużo by tu pisania jak ludzi traktują nie polecam\nanonim 03.08.2011 15:11\nChcesz wozić pijanych kierowników kosić trawę w ogródku prezesa myc i sprzątać po kimś samochody codziennie wysłuchiwać sapania o byle drobiazgi przy zmieniającym się 3 razy na tydzień grafiku to wszystko tylko w Grupie interwencyjnej Delta za 3,5 na rękę aha gwarantowany czas dojazdu do obiektów w Zabrzu to 5 minut przy 35 kilometrach w jedną stronę\nBodyguard 09.01.2010 17:10\ndarujcie sobie nawet jazdę na rozmowę do tej firmy- 3,50BRUTTO!!! [usunięte przez moderatora]I TYLE!!!!!\nZostaw opinię o PUH DELTA SP Z OO - Katowice\nChcę otrzymywać powiadomienie emailem o nowych opiniach w wątku PUH DELTA SP Z OO Katowice\nUWAGA: Pamiętaj, aby Twoja opinia była zgodna z regulaminem i jak najbardziej merytoryczna - zależy nam na tym, by nasi użytkownicy mogli - także dzięki Twojemu wpisowi - dowiedzieć się jak najwięcej o pracy w firmie PUH DELTA SP Z OO\nPamiętaj, aby Twoja opinia była zgodna z regulaminem i jak najbardziej merytoryczna - zależy nam na tym, by nasi użytkownicy mogli - także dzięki Twojemu wpisowi - dowiedzieć się jak najwięcej o pracy w firmie PUH DELTA SP Z OO\nUstaw powiadomienia o nowych opiniach i ofertach PUH DELTA SP Z OO\nCentrum S.C Ubezpieczenia Irena Pasterna Sławomir Pasterny\nUsługi Handlowo-Produkcyjne Jurgo Jerzy Groborz\nFirma Prywatna Empi Lokanda Zofia Pawlik\nFirma Handlowo Usługowa Paweł Pierog\nAtelier Anna Sobczyk\nFamily House Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe


TLPoker - Za rok o tej porze\nKontakt Użytkownicy: 177 Aktywnych, 0 Zalogowanych - Godzina: 02:52\nLukeLasko1, Jan 08 2012\nPorządny grind – 2nd month\nLukeLasko1, Feb 23 2011\nDrugi miesiąc poważniejszego podejścia do grania właśnie mija. Podsumowanie lutego już teraz, a to ze względu na postanowienie, że nie włączę żadnego turka do 5 marca. Czas ten poświęcę w końcu na porządniejszą edukację (jedna z najistotniejszych rzeczy totalnie ostatnio przeze mnie olana). Chwila przerwy na pewno dobrze mi zrobi.\nW końcu wybrałem się na turniej live. 15000 na start, blindy 60 min, masa gry. Ogolnie przez pierwsze 7 leveli gralem weak-tight, bardzo średni poker mówiąc szczerze. Specjalnie nie chce mi się wracać do tego turka, no ale mogę przywołać parę rąk, mam nadzieję, że pamięć mnie nie zawiedzie.\n1. Blindy 50/100, około 15000. Z UTG dostałem JJ. Wcześniej oczywiście siedziałem zamurowany. Raise do 300, 3 calle (1. Call gracz tight, 2. Call solidny gość lubiący oglądać flopy, 3. Call button gość, który zdąrzył pokazać 2 razy Ahigh złapany na blefach, miał 15k). Flop coś w stylu 237 rainbow. Ja conbet 800 do pota 1350. Dwa szybkie foldy i tamten gostek robi raise 1800 total po mocnym teatrzyku. Stwierdziłem, że wywalanie tej ręki przeciw temu gościowi w tym momencie będzie za słabe. Call? I co dalej? Check check/turn? Bez pozycji na tych stackach i w takim pocie doszedłem do wniosku, że lepiej będzie zamienić moją rekę w blef, żeby sam wywalił i nie miał opcji wywalenia mnie z rozdania na kolejnym streecie. Zrobiłem 4400 total, co w zasadzie sekunde po zagraniu uznałem za beznadziejny betsizing… W tym przypadku na moje oko wystarczyło 3800, a cel byłby dokładnie ten sam. Gość pobawił się chwilę kartami i po jakiś 15 sekundach zasadził allina. Podziękowałem i wywaliłem w sekundę. Oprócz wielkości 3beta na flopie jestem zadowolony z tego rozegrania. Jakaś inna opcja zagrania tej reki na 150bb deep?\n2. Blindy 150/300. Wróciłem do 15000. TT na middle pos. 2 limpy, od gracza z poprzedniej ręki i prosa, który jak go potem sprawdziłem na hendonie sporo nawet wygrał, ale moim zdaniem grał słabo, za dużo calli pre (w tym będąc shortem jakieś beznadziejne calle za 1/7 stacka i foldy)z drugiej strony był jednolity, tak samo callował AA jak i ręce spekulacyjne, udało mu się zbudować stack koło 25k. Po 2 limpach zrobiłem 1350 total z moimi dziesiątkami. Pierwszy limper fold, pros call. Flop o ile dobrze pamiętam 734, w tym 2 trefle.\nZ rozegrania tej reki jestem bardzo niezadowolony. Wszyscy z którymi tutaj rozmawiałem byli jednomyślni – stackowanie się na flopie. Zgadzam się z tym. Gość zagrał donk-beta za 2300 do pota 3450. I tu zaczęło się moje zlevelowanie samego siebie. Po pierwsze wiedziałem, jak widział jakieś 15 min wcześniej, jak po moim raisie preflop i donkbecie od BB zagrałem gruby reraise. Po drugie mój image był jednoznaczny. Jestem mega murkiem pre, a wszystkie ręce, które rozgrywałem grałem very fast style. Także jeśli ma tutaj jakiś draw naprawdę chce budować betować, skoro najczęściej dostanie grubego raise’a i albo gra o stacki z FD albo musi wywalić fajną rękę.\nZagrałem najgorzej jak mogłem, dałem calla. Szczerze mówiąc do końca nie wiem co myślałem robiąc calla, dlatego tak jestem zły na tę rękę. Znaczy wiem co myślałem. Liczyłem, ze na turnie da checka i doprowadzę do taniego shodownu. Myślenie życzeniowe.\nNa turnie spadła 5 albo 6 w treflach. Gość zagrał chyba 4k i po około 10 min (lol) wywaliłem swoje TT. Zostawiłem sobie niecałe 40bb.\n3. Blindy 400/800 ante 100. KK – pierwsza premium hand po 8 godzinach gry! Na UTG zrobilem 2000 total, dostałem calla od tajt gracza, z którym grałem pierwsze 5 godzin na stole i już wtedy się uśmiałem, bo on powinien wiedzieć, ze tutaj otwieram meeega tight. Szczerze jego zakres wyglądał na AQ, TT-AA, nie wyobrażałem sobie innej ręki, z którą mógł mnie tutaj callnać z middle wiedząc, że mam 20bb (on miał koło 15bb). Oczywiście moje założenia okazały się jak zawsze błędne, nie brałem pod uwagę tego, że niektórzy rozsądnie grający zawodnicy po 8h dostają małpiego rozumu i zamieniają swoją poprawną grę na jakiś śmieszny żart. Flop spadł QJ9, nie pozostało nic innego jak zagrać beta, coś w stylu 3500 do pota 6200. Dostałem insta all inem w twarz. Wiedząc, że jestem w głębokiej dupie dorzuciłem resztę, a gość pokazuje mi ATs LOLOLOL. Na turnie dostał jeszcze 7 w swoim kolorze dającą mu FD i kolejne outy, o dziwo river to jakis syf i wskakuję na ponad 40k.\nPierwszy dzień skończyłem z 60k. Drugi był trudny o tyle, że miałem po prawej 2 big stacków i nie miałem za bardzo jak reshovować, bo sami się raisowali i 3-betowali. W każdym razie po wejściu do kasy troszkę się uspokoili i mogłem korzystać z imagu i restealować utrzymując stack w jakiejś minimalnej przyzwoitości. W końcu dostałem parę foldów do siebie, wiec pushowałem any two dwa razy pod rząd (akurat oba razy miałem K7o), potem 3. raz i obudziłem się z TT, liczyłem już wtedy na jakiegoś calla ale się nie doczekałem. 3 ręce potem dostałem Aks na UTG+2 i majac w stacku 78k przy blindach 2k/4k a.400 (15. Level) Zrobiłem pusha, dostałem insta calla od gościa za mna, JJ, błotki, out 90/1058.\nPodsumowując moją grę – do momentu, gdy miałem za dużo zetonów grałem słabo, jak miałem na tyle żetonów, że trudno o błąd grałem poprawnie. Szkoda flipa (drugi sprawdzony all in w całym turku, pierwszym było KK, to cieszy), z 160k przy blindach 2k/4k można było coś ugrać.\nPodsumowując grę innych – duuużo dead money, co oczywiste przy takim fieldzie, sporo kumatych graczy, ale patrząc ogólnie granie w tym cyklu na pewno bardzo EV+.\nWarto na pewno jeszcze wspomnieć o świetnym pokerroomie, dobrej organizacji całego eventu (jedyny minus to na siłę budowana frekwencja) i kolejnym deep runie Łysego. GG.\nTen miesiąc mocno nie za ciekawie. Ostatni tydzień dopadła mnie jakaś czarna seria, nie mogę wygrać ani jednego kluczowego rozdania, frustracja troszkę narosła, a wczoraj dodatkowo zauważyłem, że zacząłem gorzej grać. Chwilę przemyślałem sprawę i od razu doszedłem do wniosku, że przyczyną tego stanu jest po prostu duża ilość gry jak na mnie. Nie ma się co zajeżdżać, dlatego decyduję się na tygodniową przerwe dla świeżości plus mam nadzieję 3-4h filmów szkoleniowych dziennie i na świeżości zacznę 5 marca. Także challenge na najbliższy tydzień – 0 grania!\n- przy tym zapętlonym utworze grałem w Nottingham jakies 8 godzin\n- wiadomo, nie uda im się zrobić drugiego Dumb & Dumber, ale zapowiada się nieźle\nLukeLasko1, Jan 31 2011\nKrótki wpis podsumowujący mijający miesiąc. Zaliczyłem największą ilość turniejów. 405 (dziś pewnie parę dodam) to wynik o ponad 150 lepszy niż mój dotychczasowy personal best. Olbrzymia jak na moje możliwości motywacyjne ilość przełożyła się całe szczęście na jakość, więc jestem bardzo zadowolony z pierwszego miesiąca poważnego grindowania.\nMuszę przyznać, że dobrze czułem grę w styczniu, bardzo dobry mindset i turki ze skromnym fieldem pomogły pobić wariancję. Grając te 300> turkow jest się w stanie wyciągnąć sympatyczny profit. Co prawda nie jest to żadne odkrycie, gram tam od paru lat, ale po prostu utwierdzam się w tym przekonaniu.\nW końcu zagram na żywo. Brat wygrał satelitkę do Nottingham, a ja nie mogłem sobie odmówić okazji, aby mu towarzyszyć i zagrać fajny turek live. Wpisowe 560 funtów, także w sam raz na taki wyjazd.\nMega serial, właśnie trwa drugi sezon, Ed O'Neill vel Al Bundy, Sofia Vergara, Julie Bowen jako pani Dunphy i przede wszystkim Ty Burrell jako pan Phil Dunphy dają mega radę. Szkoda, że tak mało odcinków na razie. Polecam!


Paweł Skutecki podsumowuje kampanię i zachęca do głosowania | Tygodnik Bydgoski\nWydarzenia 19 paź 2018 | jg\n- Okres kampanijny dobiega końca. Wszyscy jesteśmy zmęczeni, natomiast my chyba trochę bardziej. Postawiliśmy na kampanię bardzo oryginalną, polegająca na tym, że zamiast rozdawać zupę i robić cyrkowe sztuczki, rozmawiamy z bydgoszczanami – mówił Skutecki. - Od samego początku jesteśmy obecni na wszystkich osiedlach w Bydgoszczy, na targowisakch, między blokami, w miejscach, o których konkurenci i władze miasta zapomniały, np. na ulicy Smoleńskiej czy Solnej. Dzięki temu wiemy, co należy zmienić.\nPaweł Skutecki / fot. Anna Kopeć\nKandydat Kukiz’15 dziękował bydgoszczanom za pozytywny odbiór pomysłów, a przede wszystkim za to, że włączyli się we współtworzenie programu wyborczego, podsuwając swoje sugestie. Które propozycje cieszyły się największym zainteresowaniem? - Pominę takie najbardziej oczywiste, jak konieczność utwardzania dróg gruntowych czy rozszerzenia sieci ciepłowniczej. Jeżeli chodzi o te najbardziej oryginalne, to np. spiętrzenie rzeki Młynówki i stworzenie tam toru do surfingu – mówił Skutecki. - Wiele ciepłych uwag było też o naszym projekcie „apteki dla seniora”, czyli miejsca, gdzie byłyby preferencyjne ceny leków, ale też opieka geriatryczna, dietetyczna czy fizjoterapeuta.\nNatomiast Krzysztof Drozdowski, kandydat do Rady Miasta, apelował o współpracę. - Już za chwilę będziemy mieli zupełnie nowe rozdanie w Radzie Miasta. W trakcie kampanii były różne niesnaski i mowa nienawiści – mówił Drozdowski. - Mam apel do wszystkich kandydatów na prezydenta i radnych. Nieważne, kto zostanie wybrany. Zapomnijmy o całej wojnie i zacznijmy wspólnie po wyborach pracować dla dobra miasta i jego mieszkańców.\nKrzysztof Drozdowski / fot. Anna Kopeć\nGłos zabrał również Sebastian Grysiak, „jedynka” na liście z okręgu obejmującego dzielnice: Kapuściska, Łęgnowo, Łęgnowo Wieś, Wyżyny. - Kandyduję z osiedli, gdzie wykryta jest ta bomba ekologiczna. Mam nadzieję, że następna rada, wybrana po 21 października, będzie dalej z mieszkańcami – mówił Grysiak. - Nie tylko w tej chwili, kiedy wszyscy przekrzykują się, żeby tylko coś im obiecać. Mam nadzieję, że tak jak było mówione, będzie darmowa woda dla mieszkańców, że nie jest to tylko kiełbasa wyborcza.\nSebastian Grysiak / fot. Anna Kopeć\nNatomiast Karol Kwiatkowski, kandydat Kukiz’15 do sejmiku województwa, apelował o głosy dla siebie. - Chcę, żeby Bydgoszcz w końcu nie była marginalizowana w sejmiku. Nie chodzi mi o to, żeby była faworyzowana. Chcę, żeby ten rozwój był zrównoważony. Bydgoszcz musi zająć należne jej miejsce, przede wszystkim przy rozdawnictwie funduszy unijnych – mówił Kwiatkowski. - Jeżeli zostanę radnym, to nie znaczy, że zapomnę o innych częściach naszego województwa. Przykładowo część zachodnia naszego wojewodztwa jest pomijana przez marszałka Całbeckiego jeśli chodzi o linie kolejowe czy transport. Chciałbym, żeby ta część, która kiedyś była województwem bydgoskim, rozwijała się tak samo dobrze, jak część toruńska. - Ja bym wolał, żeby rozwijała się lepiej – dodał Skutecki.\nKarol Kwiatkowski / fot. Anna Kopeć\nNa koniec kandydat na prezydenta został poproszony o komentarz na temat sondażu przedwyborczego zamieszczonego przez „Express Bydgoski”. - Nie chcę się wypowiadać na temat sondaży. Obojętnie, czy miałbym jeden procent, czy 99, to nie ma dla mnie najmniejszego znaczenia. Prawdziwy sondaż będzie w niedzielę – odpowiedział Skutecki i zachęcał wszystkich do pójścia na wybory.\nTagi bydgoszcz, wydarzenia, Aktualności, Paweł Skutecki, Kukiz'15, wybory samorządowe 2018


Ray-Ban RB3183 006/71\nRozrmiary : 63-15\nModel okularów Ray-Ban RB3183 006/71 znajduję się między najczęściej wybieranymi okularami przeciwsłoneczynymi marki Ray-Ban. Charakterystyczny Matte Black kolor oprawek doskonale współgra z Green soczewką i czarny . Oprawki zapewniają komfort przy ich całodziennym noszeniu. Szerokość okularów wynosi 136mm, długość zauszników wynosi 125mm. Całkowita waga okularów wynosi 22g. Przeciwsłoneczne okulary Ray-Ban RB3183 006/71 dzięki 34mm wysokim soczewkom i fitrowi UV400 zapewniają doskonałą ochronę przed promieniowaniem słonecznym. Okulary dostarczamy w oryginalnym etui marki Ray-Ban.


Sylwestrowa Moc Przebojow Polsat - NaszeMiasto.pl\nWięcej na temat: sylwester ludzie sylwester polsat sylwester stadion śląski sylwestrowa moc przebojów sylwestrowa moc przebojów 2018 sylwestrowa moc przebojów stadion śląski\nSylwester z Polsatem 2018/2019: Próby świateł i koncertu na Stadionie Śląskim [ZDJĘCIA]\nSylwester z Polsatem na Stadionie Śląskim będzie największą imprezą sylwestrową na Śląsku. Trwają próby świateł i dźwięku do sylwestra z Polsatem na Stadionie Śląskim. Wieczorem można zobaczyć reflektory oświetlające niebo w okolicy Stadionu Śląskiego. Słychać też muzykę. Rozpoczęły się bowiem pierwsze próby przed Sylwestrową Mocą Przebojów 2018, czyli największym sylwestrem na Śląsku. Zobaczcie zdjęcia...\nWięcej na temat: sylwester z polsatem 2018 sylwestrowa moc przebojów przygotowania do sylwestra z polsatem sylwester z polsatem sylwester na stadionie śląskim stadion śląski sylwester katowice\nWięcej na temat: sylwester z polsatem 2018 2019 sylwester z polsatem na stadionie śląskim sylwester z polsatem otwarcie bram sylwester z polsatem stadion śląski jak dojechać sylwester na stadionie śląskim parkingi\nSylwester 2018 w Zagłębiu! Tu zabawicie się na całego, będą pokazy laserowe i muzyka! [ZDJĘCIA]\nPrzed nami sylwestrowa noc, a więc jedna z najważniejszych w czasie ostatnich 12 miesięcy. Bo to właśnie wówczas pożegnamy stary, a przywitamy nowy rok. Gdzie się bawić w plenerze? Wybór jest całkiem spory.\nWięcej na temat: sylwester 2018 będzin sylwester 2018 czeladź sosnowiec sylwester 2018 sylwester 2018 gdzie się bawić\nWięcej na temat: Sylwestrowa Moc Przebojów z Polsatem sylwester 2018 sylwester siemianowice sylwester siemianowice 2018\ndlaczego ja polsat


Meble młodzieżowe Norton III | Dostawa GRATIS | Mirjan24\nNorton III to praktyczny zestaw mebli do pokoju młodzieżowego i dziecięcego. Przestronna szafa narożna zapewnia sporą przestrzeń przechowywania odzieży, kartonów z butami oraz innych akcesoriów. Regały sprytnie łączą półki otwarte z zamkniętymi, sprzyjając tym samym ekspozycji pamiątek i trofeów. Z kolei biurko narożne z kolekcji Norton sprzyja efektywnemu wykorzystaniu przestrzeni oraz zapewnia odpowiednią ilość miejsca dla młodego ucznia. Meble młodzieżowe wykonane zostały z solidnych komponentów, by dać ci gwarancję wieloletniej niezawodności.\nPółka Norton N9: szerokość: 93 cm, wysokość: 40 cm, głębokość: 22 cm,\nłóżko widoczne na aranżacji nie jest wliczone w cenę zestawu\nKarolina Sz. 2019-01-29\nMebelki na medal i świetna obsługa. Polecam niezdecydowanym.\nMeble dziecięce Elsa\nMeble dziecięce Luca