Specyfika czynności śledczych na miejscu zaistnienia katastrofyw podziemnych wyrobiskach zakładów górniczych - PDF\nSpecyfika czynności śledczych na miejscu zaistnienia katastrofyw podziemnych wyrobiskach zakładów górniczych\nDownload "Specyfika czynności śledczych na miejscu zaistnienia katastrofyw podziemnych wyrobiskach zakładów górniczych"\n1 Zbigniew Grześkowiak Specyfika czynności śledczych na miejscu zaistnienia katastrofyw podziemnych wyrobiskach zakładów górniczych Methods of investigating a catastrophe in deep underground mining excavations Streszczenie Przedstawiony wykład prezentuje doświadczenia prokuratorów z czynności podejmowanych na miejscu zdarzenia katastrofy górniczej. Wskazuje na szczególne aspekty metod postępowania w tego rodzaju zdarzeniach, w tym zabezpieczania podziemnych wyrobisk na przykładzie śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Katowicach w związku z katastrofą zaistniałą w Rudzie Śląskiej w KWK Wujek Ruch Śląsk w dniu 18 września 2009 r. Wstęp Pierwsza dekada XXI wieku była w Polsce okresem, w którym w nieznanym wcześniej nasileniu wystąpiły zdarzenia o charakterze katastrof. Każde takie zdarzenie zaś skutkowało działaniami śledczymi, mającymi na celu wszechstronne wyjaśnienie jego przyczyn, przebiegu oraz skutków, jak również wyciągnięcie ewentualnych konsekwencji karnoprawnych oraz podjęcie działań mających zapobiegać wystąpieniu podobnego typu zdarzeń w przyszłości. Podjęte zostały wówczas prace, których ukoronowaniem było między innymi ustalenie w 2012 roku przez Prokuraturę Generalną powszechnie obowiązującej metodologii 1\n2 postępowania śledczych na miejscu katastrofy. Spośród wszystkich występujących w Polsce rodzajów zdarzeń określanych mianem katastrofy, z jakimi mają na co dzień do czynienia śledczy, jeden rodzaj zdarzeń jest jednakże charakterystyczny dla regionu Śląska oraz sąsiadującej z tymi terenami części Małopolski (Zagłębie Dąbrowskie i powiat chrzanowski) są to katastrofy zwane potocznie katastrofami górniczymi. Stąd też śledczy śląskiej prokuratury i Policji, na których terenie działania znajduje się obecnie gross kopalni węgla kamiennego, już w początku XXI wieku zmuszeni byli do wypracowania, obok stosowanej powszechnie metodologii, szeregu metod postępowania na miejscu tego rodzaju katastrof. Niniejsze opracowanie w dość ograniczonym zarysie przedstawia sposób postępowania śledczych w trakcie wykonywania czynności na miejscu katastrofy górniczej. Specyfika oględzin i zabezpieczenia podziemnych wyrobisk zakładu górniczego została zaprezentowana na przykładzie postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Katowicach w związku z katastrofą zaistniałą w dniu 18 września 2009 roku w KWK Wujek Ruch Śląsk w Rudzie Śląskiej. W treści opracowania pominięto jednakże pierwszy etap postępowania, jakim są działania podejmowane na powierzchni pomiędzy uzyskaniem informacji o zdarzeniu a dokonaniem zjazdu do podziemnych wyrobisk celem przeprowadzenia ich szczegółowych oględzin. Przygotowanie do przeprowadzenia oględzin Należy pamiętać, iż sam objazd wyrobisk dołowych, chociaż trwający nieraz około kilkunastu godzin, jest tylko końcowym etapem szeregu czynności śledczych, mających na celu właściwe ustalenie przyczyn, przebiegu i skutków katastrofy górniczej. Odbycie takiego objazdu bez właściwego przygotowania, obejmującego znajomość topografii wyrobisk, przyjętego sposobu eksploatacji, wyposażenia technicznego, przebiegu sieci zasilających, rozmieszczenia poszczególnych stanowisk pracy oraz środków służących zwalczaniu zagrożeń naturalnych i zapobieganiu ich skutkom chociaż niewątpliwie stanowi samo w sobie ciekawe przeżycie z punktu widzenia postępowania karnego pozostanie jedynie stratą czasu i niepotrzebnym narażaniem życia i zdrowia osób w nim uczestniczących. Pierwszym zatem zadaniem, jakie stoi przed śledczymi, jest ustalenie, czy dokonanie oględzin podziemnych wyrobisk będzie możliwe. Szkody spowodowane przez katastrofę mogą bowiem być na tyle znaczne, że przywrócenie wyrobisk do stanu umożliwiającego oględziny będzie zbyt kosztowne albo w ogóle wykluczone. W celu dokonania powyższych 2\n3 ustaleń konieczne jest przywrócenie w wyrobiskach parametrów środowiskowych pozwalających na przeżycie oraz upewnienie się, czy stan tych wyrobisk pozwala na bezpieczne prowadzenie w nich czynności przez osoby nieposiadające wykształcenia i doświadczenia w zakresie górnictwa. Przed przystąpieniem do tworzenia i wyposażania zespołów oględzinowych oraz wyznaczania dla nich tras, po jakich mają poruszać się po wyrobiskach, konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego rozpoznania, które pozwoli na ustalenie, w jakich warunkach przyjdzie nam dokonywać czynności ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń, jakie mogą napotkać zaangażowane w nie osoby oraz na jakie elementy znajdujące się w wyrobiskach należy zwrócić szczególną uwagę w toku oględzin. Dokonuje się tego poprzez: zapoznanie się z mapami i szkicami planowanego rejonu oględzin, celem ustalenia długości i przekroju wyrobisk, sposobu ich obudowy oraz ich rozmieszczenia; zapoznanie się z dokumentacją techniczną rejonu, w który zostaną skierowane zespoły oględzinowe, celem ustalenia: panujących w rejonie zagrożeń naturalnych oraz rodzaju, ilości i rozmieszczenia środków przeznaczonych do zwalczania tych zagrożeń i zapobiegania ich skutkom, przyjętej technologii prowadzenia eksploatacji i jej przebiegu do czasu zdarzenia, rodzaju, ilości i miejsca zabudowania maszyn i urządzeń, rozmieszczenia sieci zasilających, pól rozdzielczych i stacji transformatorowych, sposobu rozprowadzania powietrza z uwzględnieniem tam i zapór wentylacyjnych; zapoznanie się z książkami raportowymi, dziennikami dyspozytorów oraz relacjami pokrzywdzonych i pozostałych osób biorących udział w zdarzeniu i akcji ratowniczej celem wstępnego ustalenia ich lokalizacji przed rozpoczęciem zdarzenia i w czasie jego trwania, a także dróg, jakimi osoby te zostały wycofane lub wytransportowane; bieżące monitorowanie wskazań czujników dotyczących warunków panujących w wyrobiskach objętych planowanymi czynnościami, z uwzględnieniem składu atmosfery oraz warunków klimatycznych i geologicznych; przeprowadzenie przez ratowników górniczych penetracji rejonu, podczas której w miarę możliwości winna zostać wykonana dokumentacja fotograficzna i szkice, obrazujące aktualny stan wyrobisk, zmiany w dyslokacji wyposażenia oraz rozmieszczenie istotnych dla postępowania elementów wyposażenia, śladów i 3\n4 dowodów. Niezwykle ważnym etapem przygotowań do oględzin wyrobisk, w których doszło do katastrofy górniczej, jest wytypowanie osób, które wezmą udział w takich oględzinach. Podziemne wyrobiska górnicze, ze względu na występujące tam zagrożenia naturalne i panujące warunki, są miejscami, w których stale występuje ryzyko utraty życia i zdrowia, a jedynym efektem działań podejmowanych przez służby kopalniane jest zmniejszenie ryzyka utraty tych dóbr do poziomu akceptowalnego, to znaczy takiego, w którym korzyści uzyskane z wykonywania czynności w zagrożonej strefie przewyższają w sposób oczywisty ewentualne negatywne skutki dla życia i zdrowia zatrudnionych tam osób. W przypadku uczestników grupy oględzinowej ryzyko jest większe. Pomimo braku doświadczenia i niejednokrotnie zaprawy fizycznej udają się oni w rejon, w którym po nastąpieniu katastrofy panują warunki uznawane za zbyt niebezpieczne dla przebywania w nich zwykłych pracowników, to jest osób, które przechodzą przecież regularne badania lekarskie, mają doświadczenie w poruszaniu się w wyrobiskach oraz są przyzwyczajone do warunków dołowych i stałego wysiłku fizycznego. Aby zatem skierować prokuratorów i funkcjonariuszy Policji w miejsce katastrofy, konieczne jest uzyskanie ich zgody na podjęcie tak znacznego ryzyka oraz szczegółowe zapoznanie ich z zagrożeniami panującymi w wyrobiskach. Informacja taka zawarta jest głównie w Dokumencie Bezpieczeństwa kopalni, Projekcie technicznym prowadzenia eksploatacji, protokołach z posiedzeń komisji do spraw zwalczania zagrożeń naturalnych, wynikach okresowych badań i analiz oraz prowadzonych na bieżąco przez rozmieszczone w wyrobiskach czujniki pomiarów parametrów środowiskowych. Osoby, które wyrażają zgodę na udział w oględzinach, muszą nie tylko zdawać sobie sprawę ze wszystkich istniejących zagrożeń i ryzyka, jakie podejmują, ale nadto posiadać odpowiedni stan zdrowia i warunki psychiczne. Osoba zgłaszająca się do udziału w oględzinach musi mieć świadomość, że przyjdzie jej spędzić nawet kilkanaście godzin wieleset metrów pod ziemią, w ciasnych tunelach, w których panuje wysoka temperatura, ciśnienie i wilgotność, a także niewłaściwe oświetlenie, zapylenie, hałas i radiacja, powodujące, że nawet przeszkoleni, doświadczeni oraz przyzwyczajeni do znacznego wysiłku fizycznego górnicy mogą bezpiecznie przebywać tam jedynie w ograniczonym do mniej więcej 3 4 godzin czasie pracy. Wszystkie osoby, które obawiają się przebywania w zamkniętych i ciasnych pomieszczeniach, które mają problemy z układem krążeniowym i oddechowym oraz które z różnych powodów cierpią na zaburzenia koordynacji 4\n5 psychoruchowej, winny zatem zrezygnować z udziału w tego typu oględzinach. Ważne, by osoby wytypowane do zjazdu przeszły badania lekarskie prowadzone przez specjalistę z medycyny górniczej. Podczas tych badań szczególna uwaga zwracana jest na wydolność układu krążeniowego, który będzie narażony na zagrożenia wynikające z panującego na dole wysokiego ciśnienia, temperatury, wilgotności, zmniejszonej do minimum zawartości tlenu w powietrzu oraz dokonywany w tych warunkach wysiłek fizyczny. Należy pamiętać, że jak wynika ze statystyk wypadkowości dysfunkcje tego układu (zwłaszcza zaś zawał serca) są najczęstszą przyczyną zgonu na dole kopalni wśród pracowników dołowych, którzy przecież regularnie przechodzą badania lekarskie. Istotne jest także to, iż grupą najbardziej podatną na zgon w wyniku zawału są mężczyźni w wieku od 35 do 50 lat. Znaczący jest także wynik badania sprawności i koordynacji psychoruchowej. Odwołując się bowiem do statystyk, wskazać należy, że większość wypadków, jakich doznają górnicy, w tym wypadków ciężkich i śmiertelnych, jest wynikiem upadku, potknięcia czy pośliźnięcia się i uderzenia o elementy wyposażenia lub wyrobiska. By pokazać, że przejście takich badań nie jest rzeczą prostą, wystarczy wskazać, iż w przypadku postępowania w sprawie katastrofy w KWK Wujek Ruch Śląsk z grupy siedmiu prokuratorów wstępnie wytypowanych do udziału w oględzinach, mieszczących się w przedziale wiekowym lat, badania te przeszły z wynikiem pozytywnym tylko dwie osoby. Następnie należy przejść przeszkolenie w zakresie posługiwania się aparatami ucieczkowymi, których właściwe zastosowanie w wielu sytuacjach jest jedynym sposobem na zwiększenie szansy przeżycia. Kolejnym etapem jest dokładne poznanie planów rejonu kopalni, w jaki udaje się grupa oględzinowa, łącznie z układem wyrobisk sąsiednich, sposobem rozprowadzania powietrza, rozmieszczeniem i trasą dróg ucieczkowych. Ostatnim wreszcie, ale bardzo ważnym elementem przygotowania się do zjazdu dołowego jest odpowiedni wypoczynek przed jego dokonaniem, tak by podczas nadchodzących kilkunastu godzin zachować pełną sprawność ciała i umysłu. Po wyznaczeniu składu zespołów i tras przemarszu powinien zostać określony sposób komunikacji między członkami zespołów i kierującym oględziny zazwyczaj odbywa się to za pośrednictwem kopalnianej sieci telefonicznej składającej się z zabudowanych w określonych miejscach aparatów, łączności przewodowej pod ziemią oraz komunikacji radiowej jeśli pozwalają na to warunki środowiskowe. W oparciu o szacowany czas przemarszu powinny zostać ustalone terminy, w których 5\n6 kierownicy poszczególnych zespołów winni odmeldować swoje dotarcie do kolejnych odcinków, zrelacjonować dotychczasowe ustalenia oraz dokonać ewentualnej konsultacji co do dalszego biegu oględzin. Korzystanie z łączności telefonicznej pozwala także na połączenie się za pośrednictwem centrali kopalnianej z pozostającymi na powierzchni członkami grupy śledczej i jej kierownictwem. Osoby należące do jednego zespołu oględzinowego powinny mieć czas na poznanie się, ustalenie swojego miejsca w czasie przemarszu oraz na uzyskanie od wyznaczonego ratownika górniczego dodatkowych informacji o warunkach i specyfice trasy, mających wpływ na sposób prowadzenia oględzin np. powinien zostać ustalony sposób pokonywania przez grupę odcinków objętych szczególnym zagrożeniem oraz innych miejsc o ograniczonym ruchu. Uwagi dotyczące tworzenia hipotez śledczych na wczesnym etapie postępowania Należy pamiętać, iż śledczy dokonujący oględzin nie mają obowiązku, a nawet możliwości posiadania pełnej wiedzy o procesie technologicznym eksploatacji węgla kamiennego, a także wszystkich dotyczących go wymogach wynikających z wiedzy oraz sztuki górniczej (ta gałąź wiedzy jest zresztą tak rozległa, iż podzielona została na szereg specjalizacji, a osiągnięcie pełnej znajomości w każdej jej dziedzinie jest niemożliwe). Celem uzyskania szczegółowych informacji prowadzący oględziny winni zatem na każdym etapie tej czynności posiłkować się wiedzą powołanego zespołu biegłych różnych specjalności (powołany już w toku pierwszych czynności śledczych w sprawie zdarzenia z 18 września 2009 roku zespół biegłych obejmował siedmiu naukowców z różnych dziedzin górnictwa, poszerzony o kolejnych biegłych z kilku placówek badawczych i naukowych). Biegli ci nie muszą brać bezpośredniego udziału w oględzinach, albowiem dzięki nowoczesnej technice możliwe jest telefoniczne skontaktowanie się z nimi z wyrobisk podziemnych, a w sprzyjających warunkach także za pośrednictwem łączności wizualnej. Oczywiście praktyka w dokonywaniu oględzin miejsc zdarzenia (zwłaszcza miejsc katastrof, a szczególnie katastrof górniczych) oraz wiedza i doświadczenie prowadzących oględziny pozwala im na uzyskanie pewnego pojęcia o elementach istotnych, na które należy zwrócić większą uwagę. Jednakże głównym ich zadaniem winno pozostać jak najbardziej szczegółowe udokumentowanie stanu faktycznego. Powyższa wiedza i doświadczenie oraz uzyskana w ramach przygotowania do czynności wiedza o zdarzeniu pozwalają także na sformułowanie mniej lub bardziej szczegółowych 6\n7 hipotez śledczych o jego przyczynie i przebiegu. Jednakże w sprawach dotyczących katastrof faktyczne dokonanie ustaleń jest kwestią wielomiesięcznych (a nieraz wieloletnich) badań i dyskusji prowadzonych w szerokim gronie specjalistów oraz obejmujących dokumentację niedostępną nie tylko na etapie dokonywania oględzin, ale również przez długi okres następującego po nich śledztwa. Skupienie się zatem prowadzących oględziny na jednej lub kilku hipotezach, które w stanie posiadanej przez nich w danej chwili wiedzy wydają się bardziej prawdopodobne, może doprowadzić do utraty lub zniekształcenia istotnych dowodów i okoliczności stanu faktycznego. Dla zobrazowania niebezpieczeństwa, jakie pociąga za sobą dla postępowania karnego skupienie się na wczesnym etapie na określonej hipotezie, należy wskazać, iż w przypadku katastrofy z dnia 18 września 2009 roku niemal zaraz po zdarzeniu została wysunięta przez Katowicki Holding Węglowy SA hipoteza o zainicjowaniu wybuchu przez nieprawidłowo prowadzone prace związane z naprawą jednego z urządzeń elektrycznych zabudowanych na końcu ściany. Hipoteza ta została postawiona w oparciu o szczątkowe informacje oraz przedstawiona w formie wizualizacji, która w dniu 20 marca 2010 roku została zamieszczona w serwisie internetowym YouTube przez portal NETTG.pl pod tytułem Zobacz, jak doszło do wybuchu na»śląsku«! i nadal jest dostępna pod adresem: <https://www.youtube.com/watch?v=p7lldi8guvy>). Tymczasem prowadzone przez biegłych z GIG KD Barbara i OPA Labor do grudnia 2009 roku szczegółowe badania w tym przedmiotowego urządzenia, jako jednego z kilkudziesięciu zabezpieczonych w toku oględzin jednoznacznie wykluczyły nie tylko udział urządzenia w zainicjowaniu katastrofy (wobec braku jakichkolwiek śladów wydzielania się ciepła w związku z sugerowanym przez hipotezę doziemieniem), ale nawet pozwoliły na ustalenie (w związku z określoną w toku oględzin pozycją zabezpieczenia nadmiarowoprądowego PSN-51 w należącym do tej sieci wyłączniku OW-0208M/K), iż w czasie poprzedzającym zdarzenie na urządzenie to nie było nawet podane napięcie. Przeprowadzone badanie zabezpieczonego w toku oględzin zabezpieczenia upływowego typu RrgZx-05 w stacji transformatorowej T115 wykazało nadto, iż wobec potwierdzonego czasu jego zadziałania dla prądu o wartości poniżej 1 kv, wynoszącego 100 ms, nagromadzenie w czasie hipotetycznego doziemienia energii cieplnej wystarczającej dla zainicjowania zdarzenia w ogóle nie było możliwe. Ponadto ustalone w oparciu o zabezpieczone na miejscu zdarzenia elementy wyposażenia oraz zebrane w toku śledztwa zeznania pokrzywdzonych i uczestników akcji ratunkowej pozwoliły określić miejsce pobytu osoby wskazywanej w omawianej hipotezie jako prowadzącej naprawy (osoba ta zmarła w wyniku katastrofy) oraz 7\n8 wykluczyć możliwość jej przebywania w chwili zdarzenia w rejonie zabudowania urządzenia. Dalsze badania, prowadzone między innymi w oparciu o zabezpieczone w toku oględzin 134 próbki pyłu kopalnianego, pozwoliły na ustalenie, iż do zainicjowania zdarzenia doszło w wyniku adiabatycznego sprężenia zalegającego w zrobach metanu przez opadający blok skalny, prowadzącego do samozapłonu, a nadto na jednoznaczne wskazanie miejsca, w którym wybuch wydostał się ze zrobów do przestrzeni roboczej ściany przy czym miejsce to było położone w jej początkowym odcinku, około 200 metrów od miejsca sugerowanego w omawianej hipotezie. Omawiana wizualizacja z gruntu błędnej hipotezy przedstawiała ją jednak w sposób pozornie profesjonalny i tak sugestywny, że przemawiała do wyobraźni wielu osób, w tym części świadków, będąc praktycznie jedynym ich źródłem informacji o przebiegu zdarzenia co nie pozostało bez wpływu na treść ich zeznań i wymusiło podjęcie szeregu czynności zmierzających do weryfikacji podanych pod wpływem sugestii relacji. Chociaż śledczy nie mieli żadnego udziału w powstaniu tej hipotezy i wielokrotnie dementowali jej prawdziwość, to jednak była ona podstawą do wysuwania wobec nich przez różne media i grupy osób zarzutów co do chęci zepchnięcia odpowiedzialności na jednego ze zmarłych w katastrofie pokrzywdzonych. Z drugiej strony hipoteza ta była także wykorzystywana (m.in. przez część z ponad 50 osób oskarżonych w wyniku śledztwa o popełnienie szeregu przestępstw przeciwko bezpieczeństwu pracowników) do prób podważenia prawidłowości dokonanych w toku postępowania ustaleń, jako rzekomo równoprawna z nimi i dla nich alternatywna. Istotne jest zatem, by na początkowym etapie śledztwa przyjmować za obowiązujące wszystkie prawdopodobne hipotezy, w toku zaś samych oględzin skupić się przede wszystkim na rejestrowaniu stanu faktycznego oraz dokonywać zabezpieczenia dowodów rzeczowych w jak najszerszym zakresie odkładając decyzję co do oceny ich przydatności dla postępowania do czasu uzyskania od biegłych informacji pozwalających na dokonanie merytorycznej weryfikacji przyjętych hipotez. Postępowanie grup oględzinowych na miejscu zdarzenia Do zadań grup oględzinowych należy przede wszystkim szczegółowe dokonanie i udokumentowanie obserwacji mających na dalszym etapie postępowania posłużyć do odtworzenia przyczyn, przebiegu i skutków zdarzenia, a dotyczących: stanu wyrobisk z uwzględnieniem ich rodzaju, wymiarów, technologii wykonania oraz stanu obudowy; 8\n9 zastosowanych zabezpieczeń przed zagrożeniami górniczymi z uwzględnieniem rodzaju, rozmieszczenia, stanu oraz zmian świadczących o ich zadziałaniu w czasie zdarzenia; wyposażenia wyrobisk w maszyny i urządzenia z uwzględnieniem jego rodzaju, rozmieszczenia, stanu technicznego, stanu zabezpieczeń oraz sposobu jego naprawy i konserwacji; sposobu zasilania wyposażenia z uwzględnieniem rodzaju elementów sieci zasilających, rozmieszczenia, stanu technicznego, stanu zabezpieczeń oraz sposobu ich naprawy i konserwacji; robót górniczych prowadzonych w poszczególnych wyrobiskach w czasie poprzedzającym zdarzenie; obecności osób w wyrobiskach z uwzględnieniem ich danych osobowych, wyposażenia, miejsca przebywania, wykonywanych prac oraz zachowania w trakcie zdarzenia i po nim. W celu usprawnienia pracy grup oględzinowych dokonuje się, już na etapie przygotowania do oględzin, wstępnego podziału nieraz wielokilometrowych wyrobisk, w których czynność ta będzie prowadzona, na odcinki, nazywane powszechnie strefami. Do miejsca zdarzenia grupy oględzinowe docierają przez wyrobiska korytarzowe, które z uwagi na położenie poza strefami oddziaływania jego negatywnych skutków nie stanowią przedmiotu czynności śledczych. Wyrobiska te określane są także jako strefa zielona. Wyrobiska te są uznawane za bezpieczne w stosunku do wyrobisk objętych zdarzeniem co oczywiście nie oznacza, iż nie istnieje w nich wysokie ryzyko utraty życia i zdrowia w związku z panującymi zagrożeniami geologicznymi i środowiskowymi, ale jedynie, że stopień tego ryzyka jest akceptowalny, a zagrożenie nie ma charakteru bezpośredniego. W sąsiadujących z rejonem zdarzenia wyrobiskach zaliczonych do strefy zielonej umieszcza się punkty zborne na trasie transportu dowodów rzeczowych oraz miejsca, do których uczestnicy oględzin mogą wycofać się w celu odpoczynku. Wyrobiska zaliczone bezpośrednio do miejsca zdarzenia można natomiast podzielić na następujące strefy: Strefa 3 ( niebieska ) Obejmuje ona wyrobiska, w których pojawiły się wyłącznie trujące produkty spalania. Osoby znajdujące się w tej strefie zostają uprzedzone o zdarzeniu drganiami górotworu, odgłosami eksplozji oraz zazwyczaj stopniowym pojawieniem się 9\n10 dymów pożarowych i zapachu spalenizny (same trujące produkty spalania są niewidoczne dla oka i pozbawione zapachu), dlatego jeśli posiadają sprawne aparaty ucieczkowe są w stanie ewakuować się samodzielnie. Doznany przez pokrzywdzonych rozstrój zdrowia ogranicza się zazwyczaj do różnych stopni zatrucia, o ile w wyniku dezorientacji i paniki (będącej naturalnym następstwem zatrucia) nie doznają upadku lub uderzenia. Fot. 1. Widok wyrobiska w strefie 3, bez zmian w lokalizacji wyposażenia oraz śladów działania wysokiego ciśnienia i płomieni. Granicę zewnętrzną strefy 3 ustala się na podstawie relacji pokrzywdzonych, odczytów wyników pomiaru zawartości tlenku węgla i innych gazów w atmosferze kopalnianej oraz rozpływu prądu powietrza w wyrobiskach (jeżeli nie dojdzie do zaprzestania obiegu wentylacyjnego, produkty spalania rozprzestrzeniają się zgodnie z kierunkiem prądu powietrza zużytego). Granica ta nie jest widoczna w czasie oględzin, albowiem nie towarzyszą jej żadne zmiany w wyglądzie wyrobisk. Stefa 2 ( żółta ) Jej granice wyznacza zasięg fali wysokiego ciśnienia, rozchodzącej się w wyniku wybuchu, bez udziału płomieni w tej strefie dochodzi zazwyczaj do niewielkiego przemieszczenia wyposażenia oraz przewrócenia pokrzywdzonych (czemu czasem towarzyszy chwilowa utrata przytomności oraz dezorientacja). Nie doznają oni zazwyczaj poważniejszych obrażeń od upadku, dlatego jeśli nie zostaną w stanie nieprzytomności wystawieni na zbyt długie oddziaływanie produktów spalania oraz jeśli posiadają sprawne aparaty ratunkowe, są w stanie wycofać się z tej strefy bez większego uszczerbku na zdrowiu. 10\n11 Najczęstszą przyczyną zgonu i ciężkiego uszczerbku na zdrowiu jest tutaj zatrucie produktami spalania. Fot. 2. Widok chodnika w strefie 2, ze śladami działania fali wysokiego ciśnienia, bez śladów oddziaływania płomieni. Granice strefy 2 ustala się na podstawie relacji świadków co do oddziaływania na nich fali ciśnienia oraz zaobserwowanych w toku oględzin zmian w postaci: przemieszczenia maszyn i urządzeń oraz ich elementów w stosunku do ich lokalizacji wynikającej z dokumentacji technicznej i zeznań świadków; przemieszczenia elementów wyposażenia indywidualnego w stosunku do ich lokalizacji wnikającej z zeznań świadków i ustaleń co do miejsca pobytu ich użytkowników w chwili zdarzenia; zniszczeń i uszkodzeń tam oraz zapór zabudowanych w wyrobiskach; ilości i lokalizacji zrzuconych półek z pyłem kamiennym lub wodą, wchodzących w skład zabezpieczeń przeciwwybuchowych. 11\n12 Fot. 3. Częściowo zrzucone półki zapory przeciwwybuchowej pyłowej w wyrobisku położonym w strefie 2. Fakt zrzucenia tylko kilku półek zapory świadczy o tym, że dochodząca do tego miejsca fala wysokiego ciśnienia była już znacznie osłabiona. Strefa 1 ( pomarańczowa ) Jej granice wyznacza zasięg fali płomienia towarzyszącej wybuchowi oraz powstałych w wyniku pożaru wtórnego obudowy i wyposażenia wyrobisk. Granice strefy wyznaczają sprawne zabezpieczenia przeciwwybuchowe, które powstrzymują rozprzestrzenianie się wybuchu (np. zapory pyłowe uruchamiane przez poprzedzającą płomienie falę ciśnienia, strefy opylania pyłem kamiennym pozbawiające płomień pożywki w postaci pyłu węglowego itp.) oraz tamy i zapory przeciwpożarowe, zabiegające przenoszeniu się fali ognia. W tej strefie uderzenie fali ciśnienia jest mniej szkodliwe (raczej przewraca, niż zabija), a głównym powodem obrażeń ciała i zgonów jest poparzenie dróg oddechowych i znacznych powierzchni ciała. Osoby znajdujące się w tej strefie raczej nie są w stanie ewakuować się bez pomocy. 12\n13 Fot. 4. Widok wyrobiska w strefie 1 ze śladami intensywnego działania płomieni na elementy wyposażenia i obudowy. Granicę zewnętrzną strefy 1 ustala się na podstawie badań metodą wzrokową oraz mikroskopowych badań zawartości spalonych i skoksowanych ziaren węgla. Wzrokowe badanie wyrobisk sprowadza się do ujawnienia i udokumentowania śladów działania płomienia i wysokiej temperatury oraz osmaleń na: obudowie ociosu i stropu (w postaci zniszczeń i uszkodzeń siatki metalowej, płótna opinkowego i pianki izolującej obudowy łukowej oraz drewnianych elementów obudowy w postaci podciągów itp.). Rozkład śladów w przestrzeni wyrobiska ujawnia także kierunek i siłę rozchodzenia się i działania płomieni podobnie jak w przypadku pożarów powierzchniowych; elementach wyposażenia wyrobisk (w postaci zniszczeń i uszkodzeń izolacji kabli i przewodów, lutni wentylacyjnych, taśmy nośnej przenośników oraz części maszyn i urządzeń); elementach wyposażenia indywidualnego (w postaci zniszczeń i uszkodzeń odzieży roboczej, kasków, toreb narzędziowych, butelek plastikowych, notatników itp.). Materiał do badań mikroskopowych na zawartość spalonych i skoksowanych ziaren węgla pobiera się metodą pasową, poprzez omiatanie w ustalonych odstępach pasów obejmujących spąg, strop i ociosy wyrobiska. Chociaż materiał ten jest pobierany i odpowiednio oznaczony w toku oględzin, same badania są wykonywane po ich zakończeniu przez wyspecjalizowane laboratoria. 13\n14 Fot. 5. Częściowo zniszczona podwójna drewniana tama wentylacyjna w przecince 2, stanowiąca w tym wyrobisku zewnętrzną granicę strefy 1. Tama ta zdołała powstrzymać falę ognia oraz osłabiła falę wysokiego ciśnienia oddziałującą na znajdującą się w dalszej części wyrobiska strefę 2. Rys. 1. Wizualizacja wyników wykonanego przez Zakład Zwalczania Zagrożeń Pyłowych Kopalni Doświadczalnej Głównego Instytutu Górnictwa Barbara badania mikroskopowego zawartości spalonych i skoksowanych ziaren węgla w 135 próbach pyłu kopalnianego, pobranych w toku oględzin w wyrobiskach rejonu ściany 5/409 (kolorem brązowym i czerwonym oznaczono największe stężenie spalonych i skoksowanych ziaren węgla). Strefa 0 ( czerwona ) Obejmuje wyrobisko, w którym znajdowało się epicentrum wybuchu, zazwyczaj wraz z wyrobiskami sąsiednimi strefa ta charakteryzuje się wysokim stopniem uszkodzenia przez podmuch wyposażenia oraz uszkodzeniami obudowy wyrobisk. Ludzie, którzy znaleźli się w strefie, zazwyczaj ponoszą śmierć w wyniku ciężkich obrażeń od uderzenia fali ciśnienia, zanim doznają kontaktu z falą ognia. Gdy jednak do niego dojdzie, doznają oparzeń obejmujących 75 i więcej procent powierzchni ciała oraz ciężkich oparzeń dróg oddechowych (w tym tchawicy i płuc). W niewielu przypadkach możliwe jest przetrwanie kontaktu z wysokim ciśnieniem i płomieniami, jednak przez długie wystawienie na ich działanie następuje zatrucie produktami spalania. Szanse na przeżycie w tej strefie są bardzo nikłe. 14\n15 Fot. 6. Widok chodnika w strefie 0, ze śladami intensywnego oddziaływania płomieni i przemieszczeniem elementów obudowy w wyniku działania fali wysokiego ciśnienia. Fot. 7. Wlot do zaliczonej do strefy 0 ściany 5/409. Niedaleko od miejsca widocznego na zdjęciu znajdowało się zlokalizowane w toku oględzin miejsce zainicjowania wtórnego wybuchu mieszaniny hybrydowej metanu i pyłu węglowego. 15\n16 Fot. 8. Uszkodzona przez towarzyszącą eksplozji falę ciśnienia tama wentylacyjna w dowierzchni badawczej 1 (na jej odcinku zaliczonym do strefy 0 ). Siła działająca na odrzwia tamy, zgodnie z ustaleniami biegłych, wynosiła 40 ton. Fot. 9. Zniszczona wskutek działania płomieni obudowa ociosu wyrobiska położonego w strefie 0 oraz osłabione pożarem stalowe łuki, zwiększające ryzyko zawalenia się stropu, nad którym zalega ponad 1000 metrów skał. Ustalenie granic zewnętrznych strefy 0 dla potrzeb dokonania oględzin opiera się w zasadzie na ocenie nasilenia oddziaływania fali ciśnienia i płomieni, w celu zawężenia strefy przyszłych poszukiwań miejsca zainicjowania zdarzenia. Wymaga ono analizy map wyrobisk, dokumentacji fotograficznej z penetracji, zapisów wskazań czujników oraz zeznań świadków biorących udział w akcji ratunkowej. 16\n17 Fot. 10. Nadtopiony wskutek działania płomienia hełm, należący do wyposażenia jednego z pokrzywdzonych przebywających w obrębie strefy 0. Dostęp do strefy 0 powinien zostać bezwzględnie ograniczony do niezbędnego minimum, w szczególności poprzez wystawienie zapór i wyznaczenie posterunków na jej granicy zewnętrznej. Osobne zapory można również umieścić we wnętrzu strefy, na skrzyżowaniach zaliczonych do niej poszczególnych wyrobisk. Ograniczenie dostępu do strefy wynika nie tylko z obawy o stan dowodów rzeczowych, lecz również z panującego tam bezpośredniego niebezpieczeństwa utraty życia w związku ze szczególnym zagrożeniem tąpaniami, ryzykiem zawalenia się stropu oraz napływu wysoko stężonego metanu od strony zrobów i otaczających skał. 17\n18 Fot. 11. Zapora z napisem Zakaz wejścia, zabudowana przez ratowników górniczych na wlocie do wyrobiska zaliczonego do strefy 0. Wyrobiska zaliczone do strefy 0 są zazwyczaj miejscem, które jeszcze przed katastrofą klasyfikowane były jako najbardziej zagrożone w podziemiu kopalni. W szczególności wyrobiska te mogą być objęte strefami szczególnego zagrożenia tąpaniami oraz może panować w nich podwyższony w stosunku do pozostałych wyrobisk stopień zagrożenia metanowego, pożarowego, klimatycznego, wybuchem pyłu węglowego itp. Jednocześnie strefa 0 jest obszarem najbardziej istotnym z punktu widzenia czynności zmierzających do ustalenia przyczyny i przebiegu zdarzenia w jego początkowym okresie, albowiem w jej obrębie znajduje się zazwyczaj miejsce zainicjowania zdarzenia, a skutki oddziaływania tego zdarzenia są najliczniejsze. Tym samym członkom grup oględzinowych przychodzi spędzić najwięcej czasu właśnie w tej strefie, co powinno wiązać się z bezwzględnym zachowaniem zaostrzonych środków bezpieczeństwa oraz przestrzeganiem wszystkich reguł postępowania obowiązujących w tego typu miejscach. Pamiętać należy, iż życie i zdrowie uczestników oględzin ma zawsze pierwszeństwo przed możliwością zdobycia dowodów dla postępowania karnego. Ustalanie okoliczności istotnych dla odtworzenia przyczyn i przebiegu zdarzenia (wybrane aspekty) Inicjał Do najważniejszych celów oględzin należy ustalenie potencjalnych źródeł zainicjowania zdarzenia oraz zabezpieczenie ich do dalszych badań specjalistycznych. W przypadku wybuchu do najczęstszych źródeł inicjału należą: przyczyny elektryczne (iskry, łuki elektryczne i wyrzut gorących cząstek oraz wzrost temperatury w wyniku nieprawidłowej pracy urządzeń elektrycznych); iskrzenie i zagrzanie w wyniku tarcia elementów maszyn i urządzeń o inne elementy lub skały; nadmierne nagromadzenie ładunków elektrostatycznych na elementach obudowy lub wyposażenia; opad skał stropowych w wyrobiskach i zrobach; otwarty ogień (prowadzone roboty strzałowe i spawalnicze, papierosy itp.). 18\n19 W celu ustalenia, czy inicjał był związany z działaniem maszyn i urządzeń albo zasilających je sieci, konieczne jest szczegółowe zapoznanie się z dokumentacją określającą rodzaj i lokalizację elementów wyposażenia, zastosowane zabezpieczenia elektroenergetyczne oraz system awaryjnego wyłączania zasilania. Rys. 2. Schemat rozmieszczenia elementów sieci zasilających oraz maszyn i urządzeń elektrycznych w rejonie ściany 5/409. Posługiwanie się w toku oględzin podobnym schematem znacznie ułatwia zlokalizowanie w wyrobiskach poszczególnych istotnych elementów oraz ujawnienie ewentualnych nieprawidłowości. Do zadań grup oględzinowych należy sprawdzenie poprawności zabudowania, podłączenia oraz zabezpieczenia znajdujących się w rejonie: przewodów i rozdzielni wysokiego napięcia, stacji transformatorowych, przewodów i kabli zasilających, skrzynek łącznikowych, rozruszników i wyłączników stycznikowych, zestawów manewrowych, pulpitów sterowniczych, pomp odwadniających, 19\n20 chłodnic powietrza, wentylatorów, opraw oświetleniowych, maszyn urabiających, przenośników taśmowych i zgrzebłowych, kruszarek, systemów łączności i ostrzegania, radiowych i przewodowych pilotów zdalnego sterowania, sieci telewizji przemysłowej, zintegrowanych systemów sterowania. Podczas oględzin maszyn i urządzeń elektrycznych oraz sieci zasilających zwracać należy uwagę na widoczne miejsca naprawy przewodów, niezaślepione wpusty w obudowie przeciwwybuchowej, odkształcenia spowodowane tarciem elementów ruchomych (rolek napędzających taśmę przenośników, łańcuchów poruszających zgrzebłami itp.), a także ślady w postaci stopienia, osmalenia, nadpalenia itp. Fot. 12. Jedna z zabudowanych w ścianie 5/409 chłodnic powietrza typu SCP, której stan techniczny w toku oględzin w szczególności ślady naprawy przewodu zasilającego wzbudzał podejrzenie, iż mogła stanowić potencjalne źródło inicjału. Późniejsze badania dokonane przez biegłych z KD Barbara i OPA Labor wykluczyły udział tego urządzenia w zainicjowaniu wybuchu. W przypadku organów urabiających kombajnu, taśm tnących pił, kilofów, wierteł itp. należy również dokonać pobrania próbek skał z okolicy, w której najprawdopodobniej były wykorzystane, celem sprawdzenia skłonności skał do iskrzenia. Energia elektryczna pochodząca z sieci zasilających oraz maszyn i urządzeń nie jest jedyną formą energii zdolną do zainicjowania zdarzenia. Wiele materiałów posiada zdolność 20\n21 do kumulacji ładunków elektrostatycznych, których nadmierne nagromadzenie również służyć może za inicjał. Do elementów znajdujących się w wyrobiskach, wykazujących najczęściej zdolność do nadmiernego gromadzenia ładunków elektrostatycznych, należą: tkaniny polipropylenowe, płótna powlekane, wykonane z tworzyw sztucznych elementy rurociągów odmetanowania, butelki typu PET służące do przenoszenia wody pitnej, różnego rodzaju kleje, stosowane do wzmacniania obudowy ociosów i stropu wyrobisk. Próbki tych materiałów należy zabezpieczyć w toku oględzin celem przekazania do dalszych badań. Fot. 13. Zabezpieczony do dalszych badań fragment stanowiącej element obudowy ociosu siatki stalowej wraz z pianką izolującą i płótnem podsadzkowym. Celem badań było ustalenie, czy i w jakim stopniu elementy te gromadzą energię statyczną. Zgodnie z opinią biegłych zastosowana tkanina istotnie posiadała pewną zdolność do gromadzenia takich ładunków, jednakże jej zastosowanie łącznie z innymi elementami wykluczało ich nagromadzenie w ilości wystarczającej do zainicjowania wybuchu. Odtworzenie rozmieszczenia pokrzywdzonych oraz ich zachowania w czasie zdarzenia Ustalenie, czy do zdarzenia doszło w wyniku zawinionego działania lub zaniechania osób obecnych w wyrobiskach, a w dalszej perspektywie ewentualne pociągnięcie tych osób do odpowiedzialności karnej wymaga uprzedniego określenia, jakie osoby tam przebywały oraz jakie były wykonywane przez nie czynności. Szczególnie istotne jest ustalenie osób zajmujących się pracami przy elementach wyposażenia, co do których zachodzi prawdopodobieństwo, iż mogły stanowić źródło 21\n22 inicjału. W oparciu o dokumentację dotyczącą poleceń udania się do wykonania określonych prac i ruchu na posterunkach dołowych możliwe jest zawężenie miejsca przebywania poszczególnych osób do rejonu wyrobisk lub wyrobiska, jednakże dokładne ustalenie miejsc, w których osoby te przebywały w czasie zdarzenia, wymaga zgromadzenia obszerniejszego materiału dowodowego. Zeznania świadków mogą być w tym zakresie pomocne, jednakże treść tych zeznań nie zawsze odpowiada rzeczywistości. Mają na to wpływ doznane obrażenia, stres, dezorientacja, utraty przytomności oraz związane z tym luki w pamięci i proces ich uzupełniania przez świadomość (pokrzywdzeni w wybuchu często relacjonują np. że słyszeli huk eksplozji i chwilę później zobaczyli zbliżającą się ku nim kulę ognia, którą opisują szczegółowo, podczas gdy z opinii biegłych wynika, że prędkość płomieni przekraczała prędkość dźwięku, a poprzedzająca płomienie fala wysokiego ciśnienia z dużym prawdopodobieństwem spowodowała u pokrzywdzonych natychmiastową utratę przytomności co praktycznie wyklucza możliwość doznania przez nich opisanych przeżyć). Czasami ma miejsce także celowe zatajanie faktów i przekłamania, zmierzające do uniknięcia ewentualnej odpowiedzialności szczególnie w relacjach osób, które podejrzewają, chociażby bezpodstawnie, że działanie lub zaniechanie ich samych, czy też ich kolegów, mogło mieć związek z powstaniem lub przebiegiem zdarzenia. (Dlatego też niezależnie od pory zaistnienia katastrofy górniczej znaczna część pracowników, która znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca jej zaistnienia, twierdzi, iż na krótko przed zdarzeniem przerwała wykonywaną pracę, odeszła od miejsca jej wykonywania i zrobiła sobie przerwę na odpoczynek, picie wody albo spożycie śniadania. Natomiast osoby znajdujące się w tym czasie w większej odległości od miejsca inicjacji zdarzenia opisują szczegółowo wykonywane przez siebie prace, a relacje dotyczące ich przerwania przed zdarzeniem są bardzo rzadkie). Do przekłamań dochodzi też u osób wstydzących się swojego zachowania w czasie katastrofy, polegającego np. na panicznej ucieczce, zaniechaniu udzielenia pomocy rannym kolegom, ratowania się kosztem życia i zdrowia innych osób itp. (zdarzają się przypadki siłowego odbierania aparatów ratunkowych innym osobom oraz uniemożliwiania im dostępu do środków ochrony, tratowania osób leżących lub stojących na drodze ucieczki, porzucania niesionych rannych celem szybszego ewakuowania się, pozostawiania współpracowników za zablokowanymi przez siebie drzwiami bezpiecznego wyrobiska itp.). Również potwierdzenie znalezienia ciała danej osoby w oznaczonym miejscu nie daje 22\n23 jednoznacznej informacji co do miejsca jej pobytu przed utratą przytomności, jak i co do tego, czy ciało nie zostało wcześniej przemieszczone przez inne osoby. Jednocześnie, z uwagi na panujące warunki środowiskowe, brak jest praktycznie możliwości zabezpieczenia nadających się do identyfikacji śladów odcisków linii papilarnych, śladów traseologicznych, materiału biologicznego czy innych śladów kryminalistycznych. Dlatego też istotne znaczenie dla ustalania miejsca pobytu poszczególnych osób mają dowody rzeczowe zabezpieczone w toku oględzin. Należą do nich w szczególności: oznaczone indywidualnie znaczki identyfikacyjne (tzw. marki ) i znaczki potwierdzające posiadane uprawnienia do wykonywania określonych prac lub obsługi maszyn i urządzeń oraz karty elektroniczne; oznaczone indywidualnie aparaty ucieczkowe i ich elementy (klapy zabezpieczające, taśmy pieczętujące itp.); oznaczone indywidualnie lampy nahełmne z akumulatorami przenośnymi i kablami zasilającymi; oznaczone indywidualnie mierniki stężenia gazów, wydawane za pokwitowaniem pomiarowcom, przodowym i służbom nadzoru; torby narzędziowe posiadające wyposażenie charakterystyczne dla wykonywanej profesji (elektryka, cieśli itp.); oznaczone indywidualnie i grupowo narzędzia oraz urządzenia wydawane pracownikom za pokwitowaniem odbioru (wiertnice, piły hydrauliczne itp.); elementy odzieży roboczej oznaczone indywidualnie (z numerami seryjnymi lub kopalnianymi) i grupowo (hełmy w określonym kolorze przydzielane pracownikom poszczególnych oddziałów, określone typy i kroje odzieży itp.); dokumenty służbowe wydawane imiennie lub pracownikom poszczególnych oddziałów i służb (zaświadczenia o uprawnieniach, pokwitowania, odcinki płacowe, notatniki sztygarskie, książki kontroli, szkice wentylacyjne, harmonogramy sieci itp.); mienie i dokumenty prywatne pracowników (zegarki, okulary, poduszki, breloczki, termosy, pojemniki, fotografie, rysunki itp.); ślady wskazujące na prowadzenie robót danego typu (pozostawione łopaty, transportowane przedmioty, nacięcia na łukach obudowy, otwory wywiercone w ociosie itp.). 23\n24 Zaznaczenie rozmieszczenia tych śladów na szkicu miejsca zdarzenia wraz ze zweryfikowanymi relacjami świadków pozwala zazwyczaj na dość precyzyjne odtworzenie miejsca pobytu wszystkich osób obecnych w rejonie zdarzenia w chwili jego zaistnienia oraz ustalenie z wysokim prawdopodobieństwem wykonywanych przez nie czynności i tras, jakimi poruszały się w czasie jego trwania. Fot. 14. Aparat ucieczkowy typu SR-60 o numerze pozostawiony na stanowisku pracy w polu roboczym ściany wydobywczej, pomiędzy sekcją obudowy zmechanizowanej numer 150 i 151 (końcowy odcinek ściany). Stan i lokalizacja aparatu wskazują, iż pokrzywdzony pozostawił go przed zdarzeniem. Uwagi dotyczące dokumentowania przebiegu oględzin i zabezpieczania dowodów rzeczowych Ze względu na panujące w wyrobiskach zagrożenia konieczne jest dokonanie odpowiedniego doboru wyposażenia, jakie zabiorą ze sobą zespoły oględzinowe. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż o stosowaniu takich urządzeń elektronicznych, jak laptopy czy telefony komórkowe, nie może być mowy. Urządzenia te nie posiadają stosownej budowy przeciwwybuchowej i wymaganych atestów, a zatem samo ich wnoszenie do wyrobisk w warunkach zagrożenia metanowego czy pyłowego jest niebezpieczne, przez co wnoszący je sam naraża się na zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu publicznemu. Z tych samych powodów brak jest możliwości korzystania z pozostających na wyposażeniu śledczych aparatów fotograficznych i kamer 24\n25 wideo, stanowiących w przypadkach innych katastrof podstawę rejestracji miejsca zdarzenia. W zasadzie jedyną możliwością rejestracji przebiegu oględzin są pozostające na wyposażeniu ratowników górniczych aparaty fotograficzne dostosowane do działania w warunkach kopalnianych, jednakże i ich zastosowanie jest wykluczone, gdy stężenie metanu w powietrzu przekracza 0,2%. Podstawową metodą rejestracji przebiegu czynności pozostaje zatem zapis ręczny. Przy czym w warunkach podziemnych nie zdaje egzaminu powszechnie stosowana metoda bieżącego spisywania protokołu na odpowiednim druku panująca wilgotność (przekraczająca często 80%), kapiąca ze stropu woda oraz wszechobecny pył węglowy (którym już po chwili pokryci są uczestnicy oględzin) powodują, że karty papieru, na których sporządzony jest protokół, ulegają szybkiemu zabrudzeniu i zniszczeniu. Osoba wyznaczona do protokołowania przebiegu czynności, a nawet wszyscy jej uczestnicy winni zaopatrzyć się w bardziej poręczne w użyciu notatniki w oprawie z tworzywa sztucznego, najlepiej w typie powszechnie używanych w kopalni przez sztygarów i pomiarowców. Notatnik taki, wraz z długopisem czy ołówkiem, będzie w zasadzie podstawowym narzędziem pracy prowadzącego oględziny. Ponieważ rejon, w którym dokonywane będą oględziny, został wyłączony z ruchu i odcięty od zasilania, jedynym rodzajem oświetlenia, na jakie można liczyć, są niewielkie indywidualne lampy umieszczane na kaskach ochronnych. Dlatego też warto zastanowić się, czy do wyposażenia nie włączyć zasilanego z akumulatora większego źródła światła chociaż należy przy tym pamiętać, że zarówno akumulator, jak i sam reflektor członkowie zespołu będą musieli wiele kilometrów transportować na własnych barkach. Śledcze oględziny miejsca zdarzenia to nie tylko rejestracja zaobserwowanego stanu miejsca katastrofy, ale i zabezpieczenie zazwyczaj licznych śladów i dowodów rzeczowych. Jak wspomniano wcześniej, rejestracja fotograficzna i wideo śladów oraz dowodów będzie bardzo ograniczona, jeśli nie zupełnie niemożliwa. Podobnie rzecz przedstawia się z zabezpieczeniem śladów i dowodów oraz ich opisem. Jeśli chodzi o ślady kryminalistyczne, jak odciski linii papilarnych, ślady krwi, włosy itp., to z uwagi na charakter miejsca zdarzenia oraz panujące w nim warunki szansa na ich znalezienie jest minimalna. Ślady te bowiem zostały w większości zniszczone w czasie zdarzenia, akcji ratowniczej oraz poprzez długotrwałe oddziaływanie wody, błota powstałego z pyłu kopalnianego i temperatury. Bardzo liczne będą natomiast dowody rzeczowe. Pierwszą istotną grupą dowodów rzeczowych będą maszyny i urządzenia stanowiące 25\n26 wyposażenie wyrobiska. Ponieważ waga i gabaryty takich dowodów przeważnie uniemożliwiają ich natychmiastowe wytransportowanie przez zespoły oględzinowe, podstawą metodą postępowania z takimi dowodami będzie opisanie ich umiejscowienia, typu, numeru seryjnego i kopalnianego, a następnie ich ewentualne oznaczenie poprzez pozostawienie na obudowie symbolu wykonanego kredą, flamastrem lub farbą. W razie potrzeby należy także zabezpieczyć maszyny i urządzenia przed dalszym działaniem czynników środowiskowych poprzez ich odgrodzenie, okrycie materiałem, siatką metalową czy deskami które to czynności wykonują na polecenie przełożonych ratownicy górniczy. Ma to szczególne znaczenie w przypadku wytypowanych odcinków kabli i przewodów, których zaobserwowany stan budzi podejrzenie, iż mogły być one przyczyną zainicjowania wybuchu czy pożaru. Pamiętać należy, iż każdy element sieci zasilającej oraz urządzenie podłączone do tej sieci powinny być zabezpieczone wraz z co najmniej półmetrowym odcinkiem podpiętych bezpośrednio do nich kabli i przewodów. Drugim rodzajem dowodów rzeczowych, jakie najczęściej spotkamy podczas oględzin, są dowody, których zabezpieczenie dokonywane jest już w toku oględzin (elementy wyposażenia indywidualnego, odzież, torby narzędziowe, mienie pokrzywdzonych, a także elementy wyposażenia maszyn i urządzeń, które mogą zostać zdemontowane i zabezpieczone oddzielnie do dalszych badań w szczególności zaliczyć tutaj należy różnego rodzaju zabezpieczenia elektroenergetyczne). Analizując stosowane zazwyczaj metody zabezpieczenia dowodów rzeczowych, stwierdzić należy, iż w praktyce w podziemnych wyrobiskach sprawdzają się wyłącznie różnokolorowe worki foliowe oraz niezmywalne flamastry. Poza innymi zaletami worki mają także tę, iż ważą niewiele, a rulon zawierający sporą ich ilość jest stosunkowo lekki i poręczny w transporcie. Po znalezieniu dowodu rzeczowego winien on zostać opisany szczegółowo w notatniku ze wskazaniem miejsca jego znalezienia, stanu i innych istotnych elementów a następnie dowód taki umieszcza się w worku foliowym, na którego powierzchni opisuje się niezmywalnym flamastrem nadany numer. Tak zabezpieczone dowody z określonego odcinka trasy najlepiej umieścić w worku zbiorczym, na powierzchni którego zostanie opisana ilość dowodów, ich numery oraz dane dotyczące odcinka wyrobiska, z którego zostały zebrane. Wskazane jest także, by dla każdej poddanej oględzinom strefy dobrane zostały worki o innym kolorze, co później ułatwi dalszą pracę z dowodami. 26\n27 Fot. 15. Ratownicy przydzieleni do grupy oględzinowej podczas transportowania zabezpieczonych dowodów rzeczowych przez strefę szczególnego zagrożenia tąpaniami do punktu zbornego przy stacji kolei spągowej typu Becker. Worki z zebranymi dowodami, w miarę ich zapełnienia, winny być na bieżąco transportowane przez ratowników do wyznaczonych na trasie punktów zbornych, gdzie będą odbierane przez osoby odpowiedzialne za ich dostarczenie (bezpośrednio lub etapami) do posterunków na trasie kolejki podziemnej. Zabezpieczone w ten sposób dowody rzeczowe są następnie transportowane koleją w rejon podszybia, skąd są wywożone na powierzchnię i przekazywane przez czekających tam funkcjonariuszy Policji do Tymczasowego Punktu Przechowywania Dowodów Rzeczowych. Zakończenie Zarejestrowanie w toku oględzin stanu wyrobisk (zarówno w formie zapisów, szkiców i notatek, jak i dokumentacji fotograficznej) stanowi wraz z zabezpieczonymi dowodami rzeczowymi materiał, którego wartość dla dalszego postępowania jest praktycznie nie do przecenienia. Oczywiście o ile materiał ten zostanie w odpowiedni sposób udokumentowany procesowo. Praca grup oględzinowych nie kończy się zatem wraz z wyjazdem z podziemia kopalni na powierzchnię przed uczestnikami oględzin stoi jeszcze bowiem zadanie przeniesienia wszystkich dokonanych spostrzeżeń na szczegółowy szkic końcowy oraz sporządzenie protokołu, którego sposób sformułowania powinien pozwolić osobom niebiorącym udziału w oględzinach na jak najwierniejsze odtworzenie stanu faktycznego w miejscu zdarzenia. Zanim jednakże osoby biorące udział w oględzinach przystąpią do sporządzania takiej 27\n28 dokumentacji, powinny pamiętać o ostatnim, niezwykle istotnym aspekcie prowadzenia oględzin w podziemnych wyrobiskach górniczych. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami każdej osobie dokonującej zjazdu do podziemia kopalni należy się posiłek regeneracyjny. Abstract This lecture presents an experience of prosecutors concerning investigation on the scene of the mining catastrophe. Specific methods of gathering evidence are described on the basis of the case investigated by Regional Prosecutor Office in Katowice after explosion in Coal Mining Wujek in Ruda Śląska on 18 September


wydrukuj podstronę do DRUKUJ20 kwietnia 2019, 15:13\nWbrew pozorom nawet po zapadnięciu zmroku wielbiciele kulinariów mają możliwość smakowania ulubionych potraw i odwiedzania nowych miejsc na swojej mapie dań. Szczególnie w dużych miastach zauważa się, że właściciele restauracji łączą doznania kulinarne z wyjątkowymi atrakcjami dla gości swoich lokalów. Przykładem tego typu przedsięwzięć są nocne restauracje o specyficznym charakterze, które skoncentrowane są na oferowaniu odwiedzającym połączenia przyjemnych doznań smakowych oraz estetycznych.\nMenu przygotowane dla smakoszy\nSpecyfika nocnych restauracji wzięła się z potrzeb zgłaszanych przez konkretną grupę klientów- mężczyzn. To właśnie z myślą o nich elitarne, nocne kluby ze striptizem włączyły do swojej oferty specjalne propozycje dań, przygotowywane dla odwiedzających je panów. W klubie nocnym New Orleans w Warszawie goście mają możliwość zasmakowania bogatej oferty potraw mięsnych, czy sycących przekąsek - https://neworleans.pl/nocna-restauracja-w-warszawie/. Dzięki swojej elitarności nocna restauracja subtelnie łączy się z Gentlemen's Club ze striptizem, proponując swoim gościom niezapomniane emocje i doznania na europejskim poziomie. Co to oznacza? Wysoką jakość obsługi, niezapomniane doznania kulinarne oraz pełną dyskrecję.\nChoć nocne restauracje koncentrują się na przygotowywaniu menu i atrakcji dla mężczyzn to wstęp do nich otwarty jest dla każdego. Tak, jak w każdej innej restauracji, nocne lokale proszą swoich gości o zachowanie odpowiedniego dress code, czy wysokiej kultury osobistej. Bardzo często z uwagi na specyfikę miejsca bezpośrednio przed wejściem dokonuje się specjalnej selekcji gości. Ma ona pomóc w utrzymaniu odpowiedniego prestiżu lokalu i zapewnić gościom odpowiednią atmosferę w czasie posiłku... i nie tylko.\nZe względu na swój charakter nocne restauracje codziennie przyciągają zainteresowanych do swoich lokali. Obok wykwintnego i sycącego menu goście mają bowiem dostęp do oglądania występów zmysłowych tancerek, które umilają im pobyt w klubie. Ich występy odbywają się w wydzielonych miejscach, a dzięki właścicielom lokali goście mogą podziwiać umiejętności dziewczyn w kameralnym gronie, co dodatkowo buduje atmosferę miejsca i zachęca do kolejnych pobytów. W wyjątkowo elitarnych klubach premium, do jakich bez wątpienia należy New Orleans w Warszawie o dodatkowy komfort gości dbają bodyguardzi, dyskretnie obserwujący sale restauracyjną i dbający o odpowiednie zachowania osób znajdujących się na niej. Nocne restauracje są obowiązkowym miejscem na mapie smakoszy, którzy do tej pory nie mieli okazji odwiedzić miejsc o tym charakterze.


Kościół kosztuje nas miliardy. Halo Radio mówi dość!\nFundacja Obywatelska zamierza postawić tamę przepływowi pieniędzy z budżetu państwa do Kościoła katolickiego.\nGdy kryzys gospodarczy hula na całym świecie przez koronawirusa - władze niemal w każdym zakątku świata oglądają publiczne pieniądze z każdej strony. Inaczej jest w Polsce, gdzie od lat nikt specjalnie środkami publicznymi się nie przejmuje - szczególnie tymi liczonymi w miliardach złotych kierowanymi do Kościoła katolickiego.\nW celu rozbudzenia świadomości społecznej dot. pieniędzy, kierowanych przez państwo do Kościoła, Fundacja Obywatelska pod kierownictwem publicysty Kuby Wątłego (naczelny "Halo Radio") zbiera środki na materiały informujące społeczeństwo o korzyściach przyjmowanych przez Kościół.\n- Szanowni Państwo, świadomi Obywatele! Wbrew pozorom, około 20 MILIARDÓW ZŁOTYCH ROCZNIE, nie spada kościołowi z nieba. To są pieniądze, które na skutek działań wszystkich partii i absolutnej większości polityków po 1989 roku, setkami kanałów, zasilają coroczny budżet kościoła, kosztem wielu społecznych potrzeb - czytamy w opisie zbiórki.\n- Czas przestać "mylić" prywatną przestrzeń, jaką może być Wiara Każdej i Każdego z nas, od stale zwiększającego się poziomu finansowania kościoła katolickiego i to wprost z budżetu państwa! Pora, żebyśmy podjęli wspólny trud poinformowania Polaków, ile kosztuje nas rocznie kościół i jak bardzo te pieniądze są powiązane z kwestią bulwersującego nas wszystkich, właściwie bezkarnego, krzywdzenia niewinnych dzieci! - wzywa "Fundacja Obywatelska".\nAkcja billboardowa ma mieć miejsce w Warszawie, Łodzi, Krakowie, Poznaniu, Katowicach, Wrocławiu i Trójmieście.\n- Pragniemy, aby z początkiem sierpnia, na okres 2 tygodni (1 - 15 sierpnia), w wymienionych miastach zawisło po 7 dużych billboardów, które będą uzupełnione o weekendowe zestawy mobilne (po 3 dla każdego z miast) - mówią inicjatorzy zbiórki.\nChcesz, żeby pieniądze publiczne nie płynęły szerokim strumieniem do Kościoła? Uważasz, że środki powinny trafić np. do szpitali, nauczycieli czy na budowę nowego żłobka? Dołącz się do zbiórki.\nUświadommy ludzi, ile kosztuje nas Kościół, zmuśmy polityków do zmian.\nPopierasz akcję - kciuk w górę!


PowerBall - kula mocy - Chudnij.pl\n> Sprzęt fitness>PowerBall - kula mocy\nNa jakiej zasadzie działa PowerBall?\nPowerBall działa bez baterii. PowerBall rdzeń rusza się poprzez rotacje nadgarstka. Im szybciej ruszasz PowerBall tym większą siłę odśrodkową generuje. Zależnie od typu może generować obciążenie na poziomie 18 kg przy 13.000 obrotach na minutę.\nGłówne funkcje PowerBall\n- wzmacnia nadgarstki, palce\n- wzmacnia przedramiona\n- poprawia efektywność mięśni ( bicepsy, tricepsy)\n- efekt jak podczas ćwiczeń na siłowni\n- wzmaga cyrkulację krwii\n- redukuje kontuzje wywołane sportem\nTowar fabrycznie nowy oryginalnie zapakowany.


Problemy natury prawnej dotykają nie tylko zwykłych ludzi, ale także przedsiębiorstw. Obsługa prawna może dotyczyć wielu aspektów rodzinnych czy gospodarczych. Pomoc profesjonalnej kancelarii prawnej może przyczynić się do szybszego rozwiązania sprawy, przychylnego wyroku czy zredukować koszty postępowania.\nPrzede wszystkim z pomocy prawnej mogą skorzystać zarówno osoby fizyczne, jak i podmioty gospodarcze. W zależności od problemu sprawy kierowane są do specjalisty, który zostaje przypisany klientowi. Każda osoba niemal miała problem, który przerastał ją prawnie. Nie każdy przecież musi wiedzieć, jak napisać pozew sądowy, sporządzić umowę najmu lokalu czy umowę spółki kapitałowej. Są to skomplikowane czynności, które powinien wykonać ekspert z dziedziny prawa. Jak znaleźć odpowiedniego radcę prawnego? Przyjmujemy za punkt poszukiwań Kraków, aby ułatwić zadanie i omawiamy pomoc prawną.\nOsoby fizyczne – kancelaria Kraków\nPrawo spadkowe, spory z sąsiadami czy prawo konsumenckie to jedne z dziedzin, w których pomoże radca prawny. W przypadku prawa spadkowego często dziedziczenie wiąże się nie tylko z majątkiem, ale również z długami. Nie trzeba odrzucać schedy po zmarłym, aby pozbyć się długu. Profesjonalna kancelaria doradzi, jak spłacić wierzycieli, aby dziedziczony majątek nie przepadł.\nPodobnie jest w przypadku odbioru mieszkania i sporu z deweloperem, który dotyczy wad odbieranej nieruchomości. Kancelaria prawna doradzi, jak zobligować dewelopera do usunięcia niezgodności mieszkania z umową. Takie działanie pomoże uniknąć drogich remontów na własnych koszt.\nFirmowa obsługa prawna Kraków\nRównie często z pomocy pranej korzystać powinny firmy, niezależnie od tego, czy są to duże, czy małe przedsiębiorstwa. Sporządzenie umowy najmu nieruchomości, regulaminu spółki czy windykacja należności to czynności prawne wymagające fachowości – znajomości prawa. Profesjonalna pomoc nie tylko pozwoli na rzetelne wykonanie umów, ale przyspieszy również egzekucję należności, które często decydują o płynności finansowej przedsiębiorstwa. Jeśli firma nie ma do dyspozycji własnego prawnika, zawsze może skorzystać z zewnętrznej kancelarii prawnej\nJak znaleźć radcę prawnego w Krakowie?\nWystarczy wyszukać dobre forum dyskusyjne, na którym wypowiadają się osoby korzystające wcześniej z usług prawnika. Aby zlokalizować takie forum, należy wpisać w wyszukiwarkę internetową słowa: kancelaria prawna Kraków czy kancelaria radcowska Kraków. Pomocną frazą jest również radca prawny Kraków. Po wyszukaniu i odnalezieniu strony takiej jak np.: https://www.kancelariafurtak.pl/ warto zapoznać się z poszczególnymi działami prawnymi i zakresem oferowanych usług.\nToczenie sporów z sąsiadem, deweloperem czy próba samodzielnego spisania umowy mogą nie przynieść spodziewanych oszczędności, a dodatkowe straty. Pomoc prawnika, jak pokazały powyższe przykłady, nie tylko pozwoli uniknąć zbędnych kosztów, ale również przyspieszy zakończenie czynności.


<!--[if gte mso 9]><xml> </xml><![endif]--> Podczas wykładu dowiedzieliśmy się między innymi, jak nie zostać zjedzonym. Przekonaliśmy się, że nie zawsze opłaca się uciekać – poznaliśmy najciekawsze naturalne kamuflaże zwierząt, a także kilka zaskakujących sposobów na odstraszenie drapieżnika. Sprawdziliśmy też, dlaczego „w grupie jest zawsze raźniej". Na koniec próbowaliśmy odpowiedzieć sobie na pytanie ,, Dlaczego... Dowiedz się więcej\nZ przyjemnością informujemy, iż Uniwersytet Dziecięcy Unikids w Lubinie przygotowuje dla swoich słuchaczy kolejny semestr ciekawych i inspirujących zajęć. Przed nami kolejna seria fascynujących wykładów i warsztatów, prowadzonych przez naukowców, popularyzatorów nauki, pasjonatów, którzy podzielą się z Wami swoją wiedzą i być może zainspirują do poszukiwań własnej ścieżki. Rozpoczęliśmy już zapisy na drugi semestr 2013/2014. Jak zapisać dzi... Dowiedz się więcej\nWykład w sobotę 18 stycznia godzina 14.00\nInformujemy ,że wykład odbędzie się 18 stycznia o godz.14.00 w CENTRUM KULTURY MUZA. Pozdrawiamy, Zespół Unikids TEL. 509495610... Dowiedz się więcej\nWarsztaty - Czy to magia czy fizyka\nNa początku warsztatów zrobiliśmy małą zadymę , by okiełznać światło i poznać jego magiczne właściwości. Sprawdziliśmy i dowiedzieliśmy się że światło pod kontrolą potrafi: złamać ołówek, chodzić po wodzie, powiększyć i odwrócić obraz, "wyczarować" zachód słońca w szklance, zamienić tonik w magiczną miksturę, oraz "zaczarować" probówkę, która zniknie na waszych oczach! W trakcie warsztatów studenci poznali ró... Dowiedz się więcej\nTym razem poznaliśmy m.in. naukowy sposób na sklejenie szklanek powietrzem i wytworzenie chmury w butelce. Poznaliśmy równie zasadę działania podnośnika pneumatycznego i urządzenia do próżniowego pakowania jedzenia. Nie zabrakło też naukowych konkurencji — slalomu aerodynamicznego i zawodów strzeleckich na wiry toroidalne. Razem z młodymi naukowcami sprawdziliśmy czy jabłka mogą się przyciągać jak magnesy i jaki zasięg ma działko pneumatycz... Dowiedz się więcej\nWarsztaty z przyrody - Świat na jednej nodze, czyli wszystko o wężach\nZapraszamy do obejrzenia fotorelacji z warsztaów ,,Świat na jednej nodze "... Dowiedz się więcej\nWarsztaty z biochemii - Wiem co jem.


Irackie władze aresztowały autora komórkowego filmu z egzekucji Saddama Husajna. Obrazy te (jednak bez śmiertelnego finału) obiegły świat wywołując rozmaite komentarze, najczęściej potępiające. Okazuje się, że istnieje obszerniejsza (o najdramatyczniejszą scenę) wersja filmiku wraz z d?więkiem (kilka osób szydzi z byłego dyktatora).\n3 stycznia 2007 wieczorem TVP3 wyemitowała ciekawy dokument o Fidelu Castro - rewolucja, wizyty w USA, poparcie świata dla rewolucji. Podczas filmu, u dołu ekranu przesuwał się szary pasek z wieściami - wśród nich informacja o potępieniu wyemitowania filmiku z egzekucji byłego władcy Iraku. Ileż to głów państw i organizacji protestowało. Pewnie, że widok jest koszmarny, ale nie odstaje od innych medialnie serwowanych nam horrorów. Widok ludzi wyskakujących z okien WTC (11 września 2001) i spadających na ulicę to jedna z najobrzydliwszych scen. Filmy były nagrywane do końca życia tych ludzi, ale najczęściej nie pokazywano ostatniej sekundy życia. To jest problem współczesnego świata, kiedy niemal każdy może nagrywać takie sceny, bowiem technika uwieczniania obrazów jest coraz tańsza i powszechniejsza. Już nieliczne a dawniejsze nagrania dokonywane przez zawodowców wypierane są przez liczne filmiki wykonywane nawet przez gimnazjalistów.\nIstotą rozważań jest problem pokazywania końcowych scen - emitować je czy nie? Większość powie, aby nie pokazywać finału, jednak ludzi coś ciągnie do obejrzenia ostatniej sceny cudzego życia. 20 lat temu emitowano film "Oto Ameryka", na którym ukazano egzekucję mordercy na krześle elektrycznym, uprzedzając jednak, że będzie taka scena. Kto chciał to mógł wyłączyć lub przełączyć program. Teraz, w dobie internetu, jeśli ktoś nie obejrzy czegoś w telewizji w całości, to internetowe portale wabią natarczywie - u nas zobaczysz egzekucję bez skrótów. Po ingerencji wojskowej w Iraku już wiele scen ze ścięcia pojmanych "wrogów Iraku" zamieszczono na portalach, jednak telestacje nie pokazują końcowych fragmentów nagrań. I dobrze!\nWracając do filmu o Castro - kiedy na pasku wyrażano protesty wobec nagrania ostatnich chwil irackiego dyktatora, na filmie pokazano równie okrutne sceny z rozstrzelania przeciwników kubańskiego reżimu. I to było dla mnie niepojęte - dwie emitowane informacje, których zaistnienie (jednoczesne!) dowodzi hipokryzji najwyższego sortu - ludzie powołujący się na prawa człowieka apelują o niewykonywanie wyroku na Husajnie i piętnują emisję tej sceny, a inni ludzie bez żenady ukazują równie obrzydliwe obrazy (pokazują, a nie dyskutują o nich!). Cóż za skandal i obłuda!\nNazajutrz, na dokumentalnym filmie o Berii, także pokazano kilka scen z rozstrzelania i zbiorowe powieszenie przeciwników radzieckiej rewolucji - pod trzy kilkuosobowe szubienice podjeżdżają odkryte samochody ciężarowe, żołnierze zakładają kilkanaście pętli, zeskakują i każą ruszać kierowcom. Wszystko pokazane do końca! A stłoczona ciżba okolicznych mieszkańców wiwatuje, uśmiecha się i... klaszcze!\nI takie obrazy nikim nie wstrząsają, nikt nie protestuje? A ofiary irackiego dyktatora - prowadzone do dołu, po drodze żołdacy kopiący i bijący po twarzy. Tu obrazy świeższe, zatem technicznie doskonalsze - kolorowe, wyra?niejsze, z bliska widać twarze i oczy w momencie śmierci od kuli.\nNajbardziej szokujące jest to, że intelektualiści postępowej części świata bronią siepacza i jego czci, a nie wypowiadają się w sprawie ukazywania uwiecznionej śmierci jego ofiar. Zapewne dlatego, że jedna znana i ongiś wszechmocna ofiara wywiera większe wrażenie niż masa anonimowych i nic nieznaczących ofiar. Ci, którzy formalnie stoją na straży konstytucyjnej idei równości wszystkich ludzi, w opisanych przypadkach wyra?nie zaprzeczają tej idei. Jakże to obłudne i niekonsekwentne!\n6 styczeń 2007\nNie zniechecaj Patriotow!\nDyrektorzy o sukcesie "Nocy Muzeów w Krakowie"


Live Casino Hold'em 2020 od Vivo Gaming - | Casinoble 2022 ✅\nLive Casino Hold’em 2020 od Vivo Gaming\nAktualizacja: 4 października, 2020\nZagraj w Pierwsze Live Casino Hold’em od Vivo Gaming\nW nowym, bułgarskim studio Vivo Gaming Casino powstał pierwszy stół do jednej z najpopularniejszych gier w kasynach online – Live Casino Hold’Em. Gra dostępna jest w HTML5, przez co odznacza się doskonałą jakością i świeżym podejściem do tej klasycznej gry karcianej.\nW tej wersji klasycznego Casino Hold'em gracze grają przeciwko Krupierowi, dzięki czemu w grze może uczestniczyć nieograniczona liczba graczy. W grze Live Casino Hold'em od Vivo Gaming można poczuć emocje równe tym, które spotykane są w kasynie stacjonarnym. Operator zadbał o to, aby dostarczyć graczom jak najlepszych wrażeń z gry. Najnowocześniejsza grafika Vivo Gaming i najnowsze innowacje w zakresie obsługi użytkownika zadziwią graczy całkowicie wciągającym doświadczeniem. Pomocni krupierzy odpowiedzą na wszystkie pytania i wątpliwości poprzez czat na żywo.\nJak potwierdził rzecznik prasowy Vivo Gaming: „Tworzymy nowy interfejs użytkownika dla klasycznej gry. Skupiamy się na budowaniu nowego i ulepszonego doświadczenia w Casino Hold'em, aby zwiększyć przyjemność z gry i utrzymać graczy w grze”.\nJak Zacząć Grę Live Casino Hold’Em?\nAby rozpocząć grę w Live Casino Hold’Em, musisz najpierw zrozumieć zasady gry i opanować kilka taktyk. Dzięki temu zdobędziesz lepszą wiedzę o tym, co stanie na Twojej drodze, zwłaszcza przy stołach na żywo. Jeśli nie masz pojęcia o grze warto, abyś zaczął od poznania podstawowych taktyk gry w standardowego pokera, zanim przejdziesz do pokera oferowanego przez Vivo Gaming.\nW ten sposób uzyskasz odpowiednią wiedzę techniczną i będziesz mógł wybrać kilka stylów gry, które będą dla Ciebie odpowiednie. Zanim zaczniesz grać w pokera na prawdziwe pieniądze, możesz wypróbować kilka darmowych rund w pokera online i poćwiczyć swoje umiejętności.\nO Live Casino Hold’Em\nLive Casino Hold'em to gra karciana, w której gracze walczą przeciwko kasynu, grając jeden na jednego przeciwko krupierowi. Gra toczy się podobnie jak w tradycyjnym Texas Hold'em. Każda ze stron stara się stworzyć najlepszy układ pięciu kart z dwóch kart własnych i pięciu kart wspólnych.\nPo tym, jak gracz i krupier otrzymają po dwie zakryte karty i trzy karty wspólne następuje runda licytacji. Dealerzy potrzebują pary czwórki lub lepszej, aby zakwalifikować się do gry, w przeciwnym razie pasują, a gracz otrzymuje wcześniej wypłatę za ich ante. Jeśli krupier zakwalifikuje się do gry, gracz stawia zakład sprawdzający, co prowadzi do rozdania dwóch ostatnich kart. Wygrywa najlepszy układ złożony z pięciu kart.\nVivo Gaming to dostawca gier kasynowych z krupierem na żywo, który nie jest aż tak popularny wśród graczy jak na przykład Evolution Gaming, ale stale powiększa swoją ofertę gier i konsekwentnie zdobywa coraz większą rozpoznawalność w branży. Katalog Vivo Gaming to szeroka gama gier z krupierem na żywo, dostępnych zarówno na komputerach stacjonarnych, jak i urządzeniach mobilnych.\nDostawca jest szczególnie dumny ze swoich krupierów, którzy przechodzą profesjonalne szkolenie, zanim będą mogli obsługiwać jakiekolwiek gry wydane przez Vivo Gaming. Dodatkowo operator starannie wybiera swoich dealerów, dlatego gracze mają obiecane przyjemne wrażenia z gry (między innymi w Live Casino Hold'Em) dzięki miłym gospodarzom i funkcji czatu z krupierem. Vivo Gaming działa na podstawie licencji hazardowej Curacao i oferuje graczom bezpieczne i uczciwe środowisko hazardowe. Firma posiada cztery studia na całym świecie – w Kostaryce, Laosie i na Filipinach oraz najnowsze w Bułgarii.


Terroryzm ponowoczesny. Studium z antropologii polityki - 9788374414371 | Księgarnia internetowa Poczytaj.pl\nKonflikty Zbrojne 1893\nLiteratura faktu 439\nTerroryzm ponowoczesny. Studium - okładka książki\nIlość stron: 311 s.\nTerroryzm ponowoczesny. Studium z antropologii polityki - Robert Borkowski - opis książki:\nPonowoczesny terroryzm o inspiracji religijnej budzi strach w globalnej skali. Zabijanie w imię Boga i samobójcze zamachy nigdy wcześniej nie zagrażały całemu światu. Globalny strach podsyca omniprezencja terrorystycznego zagrożenia w mediach, będąca elementem kulturowego pejzażu początku XXI wieku. 11 września 2001 r. antyutopijna fikcja stała się rzeczywistością, a media tworzą obraz globalnej konfrontacji pomiędzy cywilizacjami, realizując bezwiednie scenariusz zaprogramowany przez terrorystów. Nie można zrozumieć działań Osamy bin Ladena bez znajomości historiozofii islamskich fundamentalistów, którzy wierzą, że można „powtórzyć przeszłość" i przejść „drogę Mahometa".\nKsiążka poświęcona jest współczesnemu terroryzmowi wyrastającemu z fundamenta-lizmów religijnych. Historyczna geneza współczesnych ekstremizmów religijnych, wpływ czynników kulturowych na rozwój ideologii, czynniki irracjonalne w tworzeniu świadomości zbiorowej, mity, symbole-i rytuały polityczne - w coraz większym stopniu stają się przedjnio-tem badań politologii. Autor analizuje fundamentalizm judaistyczny, chrześcijański supre-macjonizm w USA i analogiczne zjawisko w kręgu kultury prawosławia.\nNajobszerniej omówiony zost|ł fundamentalizm i terroryzm islamski z czterema głównymi centrami ideologii i aktywności terrorystycznej: saudyjski wahabityzm, bliskowschodni ruch Braci Muzułmanów, pakistański islamizm oraz szyicka ideologia rewolucji irańskiej. Poruszona została również problematyka nowych mchów religijnych i ekoterroryzmu. Antropologiczne podejście do badania i wyjaśniania działań religijnych fundamentalistów pozwala zrozumpć współczesne zagrożenia.\nKsiążka „Terroryzm ponowoczesny. Studium z antropologii polityki” - oprawa miękka - Wydawnictwo Adam Marszałek.\nKsiążka posiada 311 stron i została wydana w 2006 r.\nBądź pierwszy - napisz opinię, recenzję o książce "Terroryzm ponowoczesny. Studium z antropologii polityki"\nRobert Borkowski - autor m.in.:\nTerroryzm ponowoczesny. Studium z antropologii... Robert Borkowski;\nAfganistan i Irak. Ekonomiczny bilans wojny z... Adrianna Łukaszewicz\nFederacja rosyjska wobec północnokaukaskiego terroryzmu Jarosław Kardaś\nTerroryzm ugrupowań fundamentalistycznych na obszarze... Adam Krawczyk\nIslam a terroryzm Anna Parzymies (red.)\nZagrożone człowieczeństwo. Regresja antropologiczna... Jan Szmyd\nJanusz Gajda Antropologia kulturowa cz. 1. Wprowadzenie do...29.05 zł\nKrzysztof Kowalczyk, Terroryzm - globalne wyzwanie26.81 zł\nKrzysztof Kowalczyk, Oblicza współczesnego terroryzmu26.81 zł\nAdam Krawczyk Terroryzm ugrupowań fundamentalistycznych na...29.05 zł


Co może być najważniejsze w branży w 2018 roku? (Strona 5) - TELEPOLIS.PL\nI nie jest to jakaś abstrakcja, tylko efekt potrzeby wykreowanej przez topowych producentów. Rynek wyraźnie podzielił się w zależności od rodzaju zastosowanych obiektywów. Główny obiektyw łapie w kadrze tyle co zwykle, natomiast dodatkowe - u jednych producentów - dają dwukrotne przybliżenie (Apple, Xiaomi czy Samsung), u innych producentów mieszczą ekstremalnie dużo (niczym kamerki GoPro np. LG, czy Asus), a jeszcze u innych są furtką do nakładania efektów cyfrowych (Huawei, Motorola). Nie ma sprzętu, który idealnie łączyłby to wszystko.\nNajbardziej uniwersalnym rozwiązaniem byłoby połączenie stabilizowanego zoomu z Samsunga Galaxy Note8 z głównym (muśniętym sztuczną inteligencją) aparatem z Huaweia Mate 10 Pro oraz ultraszerokokątnym aparatem z LG V30. Dodajmy do tego podwójny aparat nad ekranem do rozmywania tła selfies i powstanie fotograficzna legenda godna... Nokii? To właśnie w przypadku tej marki foto-rozwiązanie jest najwyższej jakości. Po znakomitej fotograficznie Lumii 950 XL czas znów rzucić rynek na kolana resztkami fińskiej myśli technologicznej z niemiecką optyką.\nW 2018 r. "roboty" zaczną rozpatrywać proste reklamacje czy przyjmować zgłoszenia techniczne. Napisałeś odwołanie i liczysz na ludzkie rozpatrzenie sprawy? Możesz się przeliczyć - robot zamknie odwołanie i wyśle standardową formułkę.\nZ kwartału na kwartał cyfrowym konsultantom będą przydzielane coraz to nowe zadania. Będzie to miało, rzecz jasna, także dobre strony - nasze problemy powinny być rozwiązywane szybciej. Zamiast czekać aż konsultant przeklika cały CRM i wprowadzi notatkę, będzie tylko krótki kod i resztę zrobi robot. Zupełna eliminacja "przekaźnika białkowego" w tym procesie to może nie 2018 r., ale już całkiem niedaleka przyszłość.


Nowoczesna biblioteka – już w 2022 roku - DWUTYGODNIK „MOCNE STRONY”\nI ZLOT ZABYTKOWYCH TRAKTORÓW w Ursusie\n„Perła” w Ursusie – o wieczorze autorskim Tomasza Raczka\n„Los czasem wie lepiej, co nam daje…” – Katarzyna Bonda\nNowoczesna biblioteka – już w 2022 roku\n24 kwietnia 2021 24 kwietnia 2021 Admin2\tBrak komentarzy\tbiblioteka, Brwinów, czytelnictwo, infrastruktura\nGmina Brwinów ogłosiła przetarg na budowę budynku biblioteki przy ul. Grodziskiej w Brwinowie.\nDo zadań wykonawcy będzie należała m.in. budowa budynku biblioteki wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu, budowa zjazdu publicznego, przebudowa zatoki postojowej w pasie ulicy Grodziskiej oraz wyposażenie budynku. Wjazd do nowego budynku biblioteki będzie zlokalizowany przy ul. Grodziskiej między budynkami o numerach 8 oraz 10.\nNowa biblioteka będzie budynkiem energooszczędnym. Projekt wykonała pracownia Architektura Pasywna Pyszczek i Stelmach sp. j. z Krakowa, która zaprojektowała również pasywną halę sportową przy ul. Moczydłowskiego 2 w Brwinowie.\nParametry techniczne i zagospodarowanie\nPowierzchnia całkowita budynku zaprojektowanego przez pracownię Architektura Pasywna Pyszczek i Stelmach sp.j. z Krakowa wynosi 1023,32 m2; powierzchnia zabudowy – 586,59 m2; kubatura – 3096,39 m3; długość – 19,75 m; szerokość – 33,25 m; wysokość – 6,04 m. Powierzchnia parteru będzie liczyć 505,52 m2.\nBudynek będzie dwukondygnacyjny. Według projektu na parterze znajdą się:\nczytelnia prasy i czytelnia ogólna,\noddział dla dorosłych oraz dla dzieci i młodzieży,\nsala wielofunkcyjna ze schowkiem,\ntoalety ogólnodostępne, w tym toaleta dostosowana do użytku przez osoby z niepełnosprawnościami,\nPiętro to miejsce, w którym zaplanowano pomieszczenia techniczne i wentylatornię.\nNa realizację zadania wybrany w przetargu wykonawca będzie miał 14 miesięcy od podpisania umowy.\nMS 04/2021, 18 marca 2021\n← Finał Mistrzostw Mazowsza Młodziczek 2020/2021\nWarto przeczytać →\nPowstaje Hospicjum w Bramkach\n22 kwietnia 2021 22 kwietnia 2021 Admin2\t0\nZbliża się Rowerowy Maj\n27 kwietnia 2021 28 kwietnia 2021 Admin2\t0\nArsus bezpieczeństwo biblioteka Brwinów budowa burmistrz ciągniki dom drogi ekologia fabryka ursus finanse infrastruktura internet inwestycje izba tożsamości konkurs książka kultura Michałowice muzeum ochrona odpady komunalne Ożarów Mazowiecki pandemia Piastów policja powiat pruszkowski prawnik radzi prawo psychologia psychologiczne mity PWZ relacje rodzina samorząd smog sport umysł Ursus urząd wywiad zabytek zabytki zdrowie\nPrawa autorskie © 2021 DWUTYGODNIK „MOCNE STRONY”. Wszystkie prawa zastrzeżone.


SKUTKI ARTROZA PRZYCZYNY.\nJak leczyć Artroza. Leczenie terminologii medycznej. To jest generatywne zapalenie stawów.\nCo to jest Artroza\nDefinicja z ang. Arthrosis, z niem. Arthrose.\nDefinicja Artroza: Artroza posiada różne ustalenia w terminologii medycznej. To jest generatywne zapalenie stawów. Dolegliwość dotyczy zarówno stawów jak i mięśni okalających stawy. Dolegliwość może atakować rożne układy stawowe, biodrowe, kolanowe, łopatkowe.\nKluczową powodem stworzenia tej dolegliwości są infekcje bakteryjne, wirusowe. Również małe wypadki powodujące uszkodzenia bądź zranienia, obrzmienia, upadki, zwichnięcia, wszystko to, może prowadzić do artretyzmu. Lekceważenie wad postawy, skrzywień kręgosłupa, nóg w momencie dziecięcym, młodzieńczym może powodować późniejszą chorobę.\nSymptomy mogą się różnie prezentować w zależności od okolic, które narażone są na artrozę. W stawie biodrowym ból jest odczuwalny w szczególności rano, kiedy po całonocnym spoczywaniu biodra nie mogą się „rozruszać”. Czasami bóle promieniują aż do kręgosłupa. W stawach kolanowych w najwyższym stopniu charakterystycznym symptomem artretyzmu jest utrudnione w szczególności schodzenie po schodach. W trakcie dłuższego siedzenia, ból kolan jest na tyle mocny, iż nie można wstać. Regularnie bóle te nasilają się i promieniują również do ud. Niestety artretyzm może również atakować kręgosłup, to jest jego najniebezpieczniejsza odmiana. Wstawanie z łóżka sprawia ból, a kiedy chcemy coś podnieść, wówczas kręgosłup rozpoczyna nas boleć. Artroza może również dotyczyć paliczków, wówczas w szczególności rano mamy sztywne dłonie, palce są niewiele elastyczne, regularnie pojawiają się małe zgrubienia na palcach. Przebieg rozwoju dolegliwości jest bardzo podstępny, w pierwszej kolejności dlatego, iż codzienne bole stawów regularnie interpretujemy pobłażliwie. To jest regularnie pierwszy sygnał przebiegu tej dolegliwości, który niezdiagnozowany i nieleczony może powodować nawet trudności w poruszaniu się.\nLeczenie artrozy jest procesem długotrwałym, w pierwszej kolejności łączy się tutaj farmakologię ze zmianą trybu życia, odpowiednią dietą i ćwiczeniami. Rehabilitacja nakierowana jest na kinezoterapię i fizjoterapię. Jeśli powód dolegliwości jest znana główne jest zapobieganie dolegliwościom bólowym i modyfikacja rozwoju dolegliwości\nDolegliwość atakuje w pierwszej kolejności osoby, które ukończyły 50 rok życia, w szczególności kobiety. Powyżej połowa ludzi, którzy ukończyli 50 rok życia ma artretyczne zmiany stawowe. Jednak nie znaczy to jeszcze dolegliwości, gdyż naturalnym procesem jest zmniejszanie się elastyczności chrząstek stawowych, dlatego każda tego typu zmiana wymaga konsultacji lekarskiej\nObjawy którą odmiennie zwą niedokrwistością. To niepozorne schorzenie charakteryzuje się niską zawartością hemoglobiny i erytrocytów we krwi. Zawartość ta jest o sporo niższa niż powinny wskazywać normy artroza.\nPrzyczyny Alergiczny Katar:\nObjawy innymi słowami alergiczny nieżyt nosa albo zwyczajnie katar sienny. To typowo alergiczna reakcja naszego organizmu na pojawienie się alergenu, który podrażnia drogi oddechowe. Katar sienny to artroza.\nObjawy zapalenie j. ustnej charakteryzuje się z reguły pojawieniem bolących zmian zapalnych błon śluzowych j. ustnej, czasem również i zewnętrznych narządów płciowych. Są one niewielkich rozmiarów – artroza.\nObjawy posiada etymologię grecko- łacińską. Przedrostek „a” z grec. to zaprzeczenie- „nie”; granulum z łacińskiego oznacza „ziarno”, ostatni człon definicji – cytoza, ma rodowód grecki, znaczy, iż artroza.\nJak leczymy Artroza znaczenie w słowniku medycyny Jak leczy się A .\nJak leczyć Artroza słownik\nPLASTYCZNA CHIRURGIA co to jest plastyczna ma za zadanie zniwelowanie rozmaitych wad i zniekształceń występujących u człowieka Zadaniem chirurgii co to jest.\nMOLLE co to jest dolegliwość znana jako włókniak miękki. Bazuje ona na tym, iż na skórze zarażonej osoby pojawiają się niewielkie definicja.\nOTYŁOŚĆ co to jest charakterystyczne schorzenie. Łatwo je rozpoznać, gdyż właściwością charakterystyczną jest w tym przypadku co znaczy.\nZEBA BÓL co to jest świecie człowieka, który nie wiedziałby, co tj. ból zęba. Przewarzająca część z nas wspomina ten moment życia, jako znaczenie.\nLeczenie BÓL ZEBA znaczenie\nCo to znaczy Artroza wyjaśnienie.\nJak leczymy Ból Zeba definicja.\nWhat is Arthrosis definition.\nWas ist Arthrose Bedeutung.\nPowody artroza skutki.\nPowody artroza co to znaczy.


Laboratorium Analiz Medycznych Eugeniusz Biront | Bielsko-Biała\nLaboratorium Analiz Medycznych w Bielsku-Białej – Eugeniusz Biront\nLaboratorium Analiz Medycznych w Bielsku-Białej to firma rodzinna, która świadczy usługi od 1993 roku. Wykonujemy badania podstawowe oraz specjalistyczne dla pacjentów indywidualnych, zajmujemy się również przeprowadzaniem analiz materiału biologicznego dla Niepublicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej. Posiadamy wieloletnie doświadczenie, a w pracy wykorzystujemy nowoczesną aparaturę, która umożliwia nam świadczenie usług na najwyższym poziomie. Rejestracja Laboratorium Analiz Medycznych na liście Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych potwierdza spełnienie wysokich wymogów dla placówek zajmujących się analizą materiału biologicznego.\nZespół specjalistów z różnych dziedzin medycznej diagnostyki laboratoryjnej przeprowadza badania w przyjaznej atmosferze w przestronnych gabinetach, zapewniając tym samym najwyższy poziom komfortu wszystkim pacjentom. W wyjątkowych przypadkach oferujemy również możliwość pobrania materiału biologicznego w miejscu zamieszkania pacjenta. Wykonujemy m.in. badania trzustki, nerek i cholesterolu. Zajmujemy się także mikrobiologią, biochemią kliniczną oraz diagnostyką infekcji wirusowych, bakteryjnych i pasożytniczych.\nDzięki nieustannie poszerzanej ofercie i nowoczesnym metodom badawczym, zapewniamy wysoką jakość badań analitycznych oraz wiarygodność wyników potwierdzoną kontrolami zewnętrznymi i wewnątrzlaboratoryjnymi.\nZapraszamy do zapoznania się ze szczegółami oferty i zachęcamy do kontaktu z nami jeśli mają Państwo jakiekolwiek pytania odnośnie oferty Laboratorium Analiz Medycznych w BIalsku-Białej.


Rozrywka – LicziLEX\nRozrywka jest dla każdego, nawet dla prawników. Zachęcam do oglądania interesujących i wartościowych filmów. Wskazuję co warto obejrzeć, gdzie się udać i co przeczytać. Ponadto dzielę się humorem i memami prawniczymi.\nprzez Dorota · Published 5 maja, 2022\nNajlepsze memy prawnicze – sezon 3\nWszystko co dobre kiedyś się kończy. Zakończyliśmy wspólnie 3 i ostatni sezon memów prawniczych z nieocenionymi Suitsami. Co będzie dalej, okaże się niebawem. A skoro minął kolejny rok, to oczywiście przygotowałam podsumowanie i listę...\nprzez Dorota · Published 23 lutego, 2022\n„Najgorszy człowiek na świecie” a może całe pokolenie 30-latków?\nJest coś przewrotnego w 30 roku życia. Z jednej strony jest się zbyt poukładanym i dorosłym jak na studencką spontaniczność. Z drugiej zbyt wiele ma się energii na to, by zatracić się w szarej...


Lokalizacja Goslar - MyPolacy.de\nUkradł pieniądze dla potrzebujących\nZ dwóch sklepów, piekarni i kościoła skradziono puszki, do których mieszkańcy Rhüden wrzucali datki dla potrzebujących, którzy ucierpieli na skutek sierpniowej powodzi. Nie wiadomo, czy złodziej działa w pojedynkę i ile pieniędzy ukradł. Kwesta została wstrzymana.\n22 sierpnia 2017, 14:35 Goslarskomentuj\nModlą się, by przestał padać deszcz\nMieszkańcy Dolnej Saksonii z niepokojem spoglądają w niebo, śledzą zapowiedzi synoptyków i sprawdzają stan lokalnych rzek. Najbardziej niebezpiecznie jest w Hildesheim i Goslar, gdzie rzeki wystąpiły z koryt. Trwa ewakuacja mieszkańców.\n26 lipca 2017, 14:14 Hildesheimskomentuj\nszkoła niemieckiego dla polaków\n06 listopada 2016, 12:01 Czeka na odpowiedź!\nPraca na zastępstwo lub na stale w terminie 09.07.2021-25.07.2021\nNina Meyer 02 lipca 2021, 17:15\nPoszukujemy na zastępstwo w czasie urlopu osoby do obsługi salonu gier w Osterwieck na życzenie z możliwością pracy na stałe. Praca nie jest wymagająca fizycznie i nadaje się dla osób w każdym...\nProdukcja elementów plastikowych w Niemczech 10,15 Euro brutto/h\nContrain 27 kwietnia 2021, 16:08\nContrain działa od 23 lat. Na rynkach Holenderskim, Niemieckim i Polskim zapewnia zatrudnienie dla ponad 3 500 osób rocznie. W 2021 magazyn Forbes opublikował ranking 300 najlepszych pracodawców w...\nPraca przy trockenbau\nAAndreas69 30 lipca 2020, 12:54\nSzukam wykończeniowców do trockenbau. Zakres prac: montaż konstrukcji, gips-karton, szpachlowanie, Praca w 38667 Bad Harzburg dla zaangażowanych, obowiązkowych, bez nałogów, znajomość języka nie...\nMonter kuchni od zaraz\nakk 05 marca 2020, 7:57\nGoslar, Am Heiligen Grabe 6


» Strona główna » "Otwieramy Żoliborz" 2016\n15 maja w godzinach 10.00- 12.00 zapraszamy na ulicę Sierpecką 6!\nUczniowie Gimnazjum Filmowego i Spółdzielnia „Osiedle Skarbowców” mieszcząca się przy ulicy Sierpeckiej 6 zapraszają na spotkanie z niezwykłymi ludźmi w niezwykłym miejscu. Wydarzenie jest kontynuacją projektu, który Uczniowie rozpoczęli z okazji uroczystości 100 – lecia przyłączenia Żoliborza do Warszawy. Gimnazjum zrealizowało film pod tytułem „Sierpecka 6”, który został zaprezentowany na uroczystości w Kinie Elektronik 17 marca.\n- Spotkanie z gospodarzami kamienicy- prezes Spółdzielni panią Wieslawą Rolewicz i dozorcami – laureatami konkursu na najladniejsze podwórze z państwem Grażyną i Krzysztofem Komorowskimi\n- Wystawa fotografii „Cztery pory roku” w FotoStudio Katarzyny Rainka ( wejście od ul. Słowackiego 21/23)\n- Rozmowa z autorami książki „Nasz dom” z państwem Janiną i Jerzym Kamińskimi ( tematy rozmowy: budowa domu „Skarbowców” – pracowników Ministerstwa Skarbów; slawne kobiety z Sierpeckiej 6 np tlumaczka Technika montażu filmowego” , „Film jako sztuka” – współpracowniczka miesięcznika „Kino” Wanda Wertenstein oraz tlumaczka dzieł J.R.R. Tolkiena, H. Jamesa, J. Updike – Maria Skibniewska.\nO "Domu Skarbowców"\nDom pod adresem Sierpecka 6 to „Osiedle Skarbowców”, zwany też „Domem Skarbowców”. W połowie lat 30. XX wieku był, niewątpliwie najbardziej luksusową kamienicą na ówczesnym Żoliborzu. Projekt budynku przygotował Wacław Piasecki na zlecenie Spółdzielni Mieszkaniowej „Osiedle Skarbowców”, a budowa rozpoczęła się na jesieni 1930 roku, a oficjalnie zakończyła się 4 lutego 1932 roku.\nSpółdzielnia Mieszkaniowa „Osiedle Skarbowców”, powstała 6 listopada 1929 roku z inicjatywy pracowników Ministerstwa Skarbu. Instytucja ta początkowo planowała budowę dwóch domów na terenie Warszawy, jednego na Żoliborzu, a drugiego na Ochocie przy al. Wielkopolskiej. Na początku 1930 roku spółdzielnia nabyła parcelę budowlaną o powierzchni 2300 m2 przy ulicy Marymoncka 3 (dzisiejszy adres tego placu to Sierpecka 6). Pierwotnie miały zostać tu wybudowane domy jednorodzinne, jednak w związku z pogłębiającym się kryzysem ekonomicznym, spółdzielnia porzuciła ten projekt i postanowiła wybudować jeden blok. Powstał budynek z 32 mieszkaniami o łącznej powierzchni użytkowej 3044 m2. Każda z czterech klatek schodowych miała wyjście od strony dziedzińca. Wyjście z całego podwórka znalazło się od strony małej uliczki Sierpeckiej.\nKażde mieszkanie wyposażone było w centralne ogrzewanie, szafy ścienne, podokienne spiżarki, piecyki gazowe, WC oraz łazienkę. Podłogi okryto dębową klepką. Nowością było coś, co dziś nazwalibyśmy domofonem. Każde z drzwi wejściowych na klatkę schodową, było wyposażone w elektryczny zamek otwierany z mieszkań. W piwnicy natomiast ulokowano pralnię. W konstrukcji budynku zastosowano także nowoczesne rozwiązania techniczne w postaci ogniotrwałych stropów czy cegieł. W parterze budynku ulokowano sklep spożywczy, należący do Spółdzielni Spożywczej Centrali Ministerstwa Skarbu.


Sony Pictures Entertainment – Wikipedja, wolna encyklopedia\nWersja ortograficzna: Sony Pictures\nNa mapah: 34°01′03,5000″N 118°24′05,6000″W/34,017639 -118,401556\n(Pżekierowano z Sony Pictures)\nSony Pictures Entertainment – amerykański producent, dystrybutor filmuw oraz programuw telewizyjnyh należący do Sony Corporation. Siedziba głuwna Sony Pictures Entertainment znajduje się w Culver City w stanie Kalifornia w Stanah Zjednoczonyh.\nW 1989 roku Sony nabyła amerykańskiego producenta filmuw i programuw telewizyjnyh, koncern Columbia Pictures Entertainment, Inc. (Columbia TriStar Motion Picture Group i Columbia TriStar Television Group) z koncernu Coca-Coli za 3,4 miliarda dolaruw. Koncern został pżemianowany na Sony Pictures Entertainment w 1991, natomiast sama grupa Columbia TriStar Motion Picture pozostała jako holding SPE.\nPżedsiębiorstwa z siedzibą w Culver City\nTę stronę ostatnio edytowano 17 kwi 2021, 04:14.


Odwiedzin: 13978 osób.\nKraków Adopcje - Ma Dom, ale potrzebuje pomocy! - Amija, suka, 4 miesiące wstecz\nAmija (ID: 337) - Ma Dom, ale potrzebuje pomocy!\nData dodania ogłoszenia: 22:26, 27.01.2015\nMa Dom, ale potrzebuje pomocy!\nTa część historii małego szczeniaka imieniem Amija, którą znamy, zaczyna się w momencie, w którym wypatrzyłyśmy to maleństwo na stronie jednego ze schronisk w południowej Polsce. Opis mroził krew w żyłach, aczkolwiek nie dziwił, bo czy dziwi kogoś jeszcze, kto na co dzień spotyka się z dramatem psów, że ktoś wyrzucił w lesie dwumiesięczne szczenię, które następnie zostało znalezione w norze, wycieńczone tak bardzo, że już nie stawało na łapy?\nDecyzja była szybka....pomagamy malutkiej. Wtedy najbardziej obawialiśmy sie tego, że Amija może trafić w ręce pseudohodowców jako maszynka do rodzenia i zarabiania.Zbyt mocno bowiem jest w typie rasy długowłosego owczarka niemieckiego,\nPo dwutygodniowej kwarantannie mała trafiła do mnie, do domu tymczasowego.\nStan po przywiezieniu : główka Amijki na stałe lekko przekrzywiona w prawo, zaplatała się przy chodzeniu, miała kłopoty ze słuchem ( niedosłuch niektórych dźwięków), z widzeniem, była też szczeniakiem, który nic nie wąchał, nie używała noska, w jedzeniu trzeba było maczać jej pyszczek, żeby zaczęła jeść.\nOd razu zaczęło się leczenie: badania krwi (straszliwa anemia),badanie kupki( ogromniaste ,zaskakujące/szokujące zarobaczenie), gorączka prawie 41stopni.\nPodano antybiotyk, leki na odrobaczenie, witaminy z grupy B. Ponieważ nie chciała jeść, również kroplówki.\nPo 10 dniach w miarę okiełznaliśmy ten kryzys. Mała zaczęła jeść, zaplatanie przy chodzeniu się zmniejszyło, gorączka ustąpiła....odetchnęliśmy. Euforia trwała raptem 4 dni, po których wróciła gorączką, kupki znów dramatyczne (mam zdjęcia tego co z niej wyłaziło i choć od 2 lat jestem dt dla szczeniąt byłam w szoku). Zaczęła się kolejna batalia o małą, zmiana antybiotyku, kroplówki, suplementacja różnymi naturalnymi cudami typu sok z buraków, kwasy omega 3, probiotyki na żołądek, algi morskie...podajemy w końcu Advocata....\nHistoria robalowa ciągnie się nadal...Wczoraj zostały powtórzone badanie kału i dla odmiany, wyszły bardzo liczne kokcydia, znów zmiana leków...Gorączka pojawia się cyklicznie, gdy kolejne robale wykluwają się z jaj. Zmieniliśmy antybiotyk z Synergalu na Ceporex i mimo że robali dalej sukcesywnie się pozbywamy, to na szczęście gorączka ustąpiła.\nW miarę pozbywania się robali stan fizyczny Amijki sie poprawił, zaczęła ładnie jeść i przybierać, podwoiła masę ciała! Ładnie chodzi, bez zaplatania, nawet biega....i już cudnie używa noska do wąchania. Wielki sukces, wielka radość? Jednak niestety nie.\nZ każdym dniem, im Amijka czuje się fizycznie lepiej, tym większe pojawiają się problemy z Jej zachowaniem, z socjalizacją. Reaguje złością i niepokojem na inne psy, które są rezydentami, podobnie reaguje na ludzi. Nie daje sygnałów ostrzegawczych, że coś jej nie pasuje, tylko od razu kłapie zębami. Zdajemy sobie sprawę, że może to brzmieć niegroźnie jako, że Amijka jest jeszcze szczeniakiem, ale biorąc pod uwagę fakt, że docelowo będzie to duży pies, nie sposób zlekceważyć faktu, że zdarza jej się ugryźć bez ostrzeżenia.\nPo konsultacjach z zaufanymi weterynarzami i w toku wykluczania innych opcji doszliśmy do wniosku, że konieczne jest wykonanie rezonansu, aby zobaczyć dokładnie, co w tej małej kochanej główce siedzi. Nie mamy pojęcia, co spotkało ją, zanim stanęła na naszej drodze, ale obecnie sytuacja jest poważna. Aby Amija mogła żyć i rozwijać się bezpiecznie dla siebie i otoczenia, musi zostać zdiagnozowana. Chcemy pomóc jej rozsądnie i kompleksowo.\nZakupiliśmy obrożę z feromonami, został uszyty gorsecik uspokajający. Jednak to tylko działania doraźne, mające pomóc nam jako domowi tymczasowemu, w pracy nad zachowaniem Amijki. Bezwzględnie konieczne jednak jest badanie. Niestety jego koszt jest poza naszym zasięgiem. Na co dzień utrzymujemy 14 psów, pokrywając ich koszty utrzymania ze składek kilku związanych ze sobą wspólnym celem osób oraz organizując zbiórki i bazarki. Jednak sytuacja Amiji jest wyjątkowa. Aby żyć potrzebuje badań, potrzebuje pieniędzy, których my nie jesteśmy w stanie samodzielnie wysupłać. Jeżeli możesz pomóc, pamiętaj liczy się każda złotówka, proszę dokonaj wpłaty na konto użyczone nam przez fundację Mondo Cane, koniecznie z dopiskiem Amija. Koszt badania wynosi około 900 złotych. Będziemy sukcesywnie informować tu zarówno o postępach zbiórki, jak i stanie zdrowia Amiji. Wierzymy, że razem zwrócimy jej normalne, zdrowe życie i pewnego dnia Amija pójdzie do swojego nowego domu, gdzie będzie źródłem wielkiej radości.\nz dopiskiem : Amija\nAmijka na chwilę obecną nie nadaje się do adopcji! Przebywa w DT do momentu, kiedy nie będzie gotowa do wyadoptowania. Na chwilę obecną walczymy o diagnozę i odpowiednie leczenie.


Bajkorada: Pierwsze koty - Ewa Nowak\nPo książkę Ewy Nowak sięgnęłam zachęcona lekturą Pajączka na rowerze.\nPierwsze koty, czyli pierwsza miłość - no może czas już dawno, dawno za mną i etap zaliczony, ale akurat potrzebowałam relaksującej lektury na plac zabaw, na którym ostatnio występuję w roli tylko li i wyłącznie obserwatora, ponieważ dziewczynki oddają się wspaniałym zabawom z rówieśnikami.\nPoza tym, obserwując jak rosną, pomału układam sobie w myślach listę wartościowych książek, które podsunę im we właściwym czasie.\nI tak oto moja lista rozszerzyła się o kolejną pozycję, bo "Pierwsze koty" bardzo mnie wciągnęły i naprawdę się spodobały.\nBardzo współczesna i bliska mi, bo osadzona w mieście, którym żyję, książka, pozwoliła powrócić do wspomnień z okresu końca szkoły podstawowej i liceum, i na powrót stać się chudą nastolatką z nastoletnimi problemami.\nGłówna bohaterka "Pierwszych kotów" kończy właśnie gimnazjum - etap dla mnie co prawda nie znany, ponieważ ja z tych z poprzedniej "ery edukacji", ale problemy bliskie i ponadczasowe.\nZresztą książka nie jest tylko o pierwszej miłości. Dotyka problemu miłości na każdym etapie. Miłości trudnej i skomplikowanej. Czytelniczka taka jak ja, powiedzmy sobie nieco już zaawansowana wiekowo, uśmiechnie się nad związkiem szesnastolatki i pomyśli - tyle jeszcze dziecko przed tobą, ale z pewnością zaduma się nad historią jej rodziców i przypadkiem pięciolatki, którą Ada (główna bohaterka) się opiekuję. Zamyśli się też nad sensem bycia i opiekowania się osobą dotkniętą przez chorobę psychiczną czy problemami, z jakimi borykają się dzieci w sytuacji pojawienia się młodszego rodzeństwa.\nMoje myśli zatrzymały się jednak na dłużej na samym gimnazjum i problemie związanym z obecnością młodzieży w mediach społecznościowych - podczas lektury natraficie na ten wątek (nie będę tu wdawać się w szczegóły), ale autorka trafia w sedno i daje do myślenia. We mnie wzbudziła strach i ogromne emocje - i dobrze, bo jako matka powinnam się na tego typu problemy dobrze przygotować i odpowiednio wcześnie omówić je z dziećmi.\nPodsumowując: książka wspaniała, wartościowa, z jednej strony lekka i przyjemna, a z drugiej mocno wbijająca pazur we współczesność i jej ciemne strony.\nKsiążkę przeczytałam przedpremierowo (premiera 23 września 2015 r., ukazuje się w serii "Miętowa" Literackiego Egmontu)\npucinka21 31 sierpnia 2015 13:17\nBardzo lubię twórczość Ewy Nowak,a seria "Miętowa"jest szczególnie udana :) Żałuje,że jeszcze tyle czasu do premiery(tak,3 tygodnie to dla książko-maniaków cała wieczność:)) bo chętnie bym już dziś ją przeczytała:) Dzięki za świetną recenzje:)\nAciri 31 sierpnia 2015 14:20\nPucinka21 - nie mam na koncie jeszcze wszystkich części "Miętowej", ale te, które już przeczytałam są bardzo zachęcające :) A okres oczekiwania na książkę znam i zdecydowanie podzielam te same emocje :)\ngin 1 września 2015 17:20\nMam sentyment do takich książek; można sobie znów przypomnieć, jak to było, gdy miało się lat naście, a wszystko jeszcze było przed nami :)\nAciri 2 września 2015 09:31\nGin - no właśnie. Eliksir młodości dla duszy :)\nJolanta Szyndlarewicz 2 września 2015 13:02\nZaciekawiłas mnie, poszukam tej pozycji w księgarni:)\nAciri 3 września 2015 12:56\nJolu - poszukaj, warto :)