Dział. Nr3 (10) / 2014 ISSN: - PDF\nDział. Nr3 (10) / 2014 ISSN:\nDownload "Dział. Nr3 (10) / 2014 ISSN: 2084 5960"\n1 Dział Nr3 (10) / 2014 ISSN:\n2 Dział Spis treści SPISTREŚCI Spis treści Od redakcji Ekonomia Abenomics' Women Problem Komentarz ekspertów Kryptowaluty kontra rzeczywistość Bankowość inwestycyjna okiem insidera Rewolucje w gospodarce Globalne możliwości dostępne lokalnie szansą dla młodych umysłów analitycznych Konteneryzacja generatorem zmian Temat numeru Pierwiastek humanistyczny w energetyce O fuzji ciężkiej pracy i szczęścia Komentarz ekspertów 10 najdroższych inwestycji energetycznych świata O regionalizacji, innowacyjności, emigracji i energetyce - dr Jan Kulczyk Inwestycje w terenie Inwestycje alternatywne Rzadkie trunki trafiają nad Wisłę Gospodarka Jak Unia Europejska jeszcze bardziej ograniczy polską gospodarkę regulacjami klimatycznymi? Kariera Ścieżka do sukcesu Bankowość inwestycyjna okiem insidera s.7 Pierwiastek humanistyczny w energetyce s najdroższych inwestycji energetycznych świata s.19 Rzadkie trunki trafiają nad Wisłę s.25 Infografika: * Magister szuka pracy Magazyn PROFIT Journal Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości ul. Piękna Warszawa. NIP PARTNER STRATEGICZNY: Adres korespondencyjny: Magazyn PROFIT Journal Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości ul. Rakowicka 27, Pawilon A, pokój Kraków ProfitJournal.pl PARTNER MERYTORYCZNY: Wszystkie materiały chronione są prawem autorskim. Przedruk lub rozpowszechnianie w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek języku bez pisemnej zgody wydawcy jest zabronione. Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania i redagowania nadesłanych tekstów. Nakład 6000 egzemplarzy PARTNER WSPIERAJĄCY: 2 3\n3 Od Redakcji Ekonomia PARTNER WSPIERAJĄCY: od REDAKCJI Kobiety z sukcesami zarządzają największymi spółkami na świecie (Yahoo, Xerox, Facebook), ale aż 89% członków władz tych firm to wciąż mężczyźni. Najczęściej wymienia się dwie przyczyny tej sytuacji: tzw. szklany sufit (glass ceiling) i syndrom podwójnego ciężaru ( double burden syndrome). Udało nam się porozmawiać z kobietami, które zaprzeczają tym regułom. Katarzyna Niezgoda oraz Bohdana Horackova - bo o nich mowa, od wielu lat kierują wielkimi międzynarodowymi korporacjami. W swojej karierze nie spotkały się z dyskryminacją, bo jak zgodnie twierdzą, we współczesnym biznesie płeć nie ma znaczenia. Na pierwszy plan wychodzą kompetencje, kwalifikacje zawodowe oraz doświadczenie. Statystyki natomiast wciąż wskazują, że pomimo lepszego wykształcenia i nierzadko większej zaradności, kobieta na tym samym stanowisku zarabia o kilkanaście procent mniej niż mężczyzna. Jaki może być tego powód? Być może na to pytanie odpowiedzą dane liczbowe: aż 54% kobiet ze średniego i wyższego szczebla menedżerskiego spółek europejskich i amerykańskich nie ma dzieci. Korelacja między tymi zjawiskami jest obiektem wielu dyskusji i politycznych gier. W tym numerze odpowiedzieliśmy między innymi na pytania: Jak współczesna kobieta pnie się po szczeblach kariery? Co jest najistotniejsze w dążeniu do celu? Jakie cechy charakteru tak naprawdę determinują sukces oraz jak kobiety mogą sobie pomóc. Zapraszamy do lektury! Wydawca, Redaktor Naczelny: Maciej Gnutek / Zastępca Redaktora Naczelnego: Dominik Zięba / Redakcja: Anna Ciuła, Adam Kubaty Dyrektor ds. Sprzedaży: Tomasz Łaski / Specjalista ds. Sprzedaży: Mateusz Sumara Dyrektor ds. Relacji Zewnętrznych: Dominika Ryszka / Specjalista ds. Relacji Zewnętrznych: Barbara Socha Dyrektor Promocji: Aleksandra Christ / Eksperci ekonomiczni: Sabina Czech, Jerzy Grzesiak, Mikołaj Cyganek Grafika i skład: Dorota Orlof / Magazyn Profit Journal jest projektem Koła INDEX Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Abenomics Women Problem TOKYO When Japanese Prime Minister Shinzo Abe addressed the United Nations General Assembly last week, he emphasized his determination to build a society in which women shine. Indeed, creating opportunities for women in the workforce is an essential pillar of the government s reform program, so- -called Abenomics. Abe is clearly on the right track. According to an analysis by researchers at Goldman Sachs, closing the gender gap could boost GDP by 9% in the United States and nearly 13% in Japan. During his stay in New York, Abe also discussed womenomics with Hillary Clinton, who had made empowering women in the economy a key policy goal during her tenure as US Secretary of State. Abe, strange to say, is the first Japanese leader to grasp that the underutilization of women s skills has been holding back Japan s economy. Japan ranked 105th out of 136 countries in the World Economic Forum s Global Gender Gap Report 2013, down from 101st place in The problem begins in Abe s own domain politics. In his cabinet reshuffle earlier this month, five female ministers were appointed, but in the face of strong opposition from male MPs. More important, the appointments amounted to painting over the cracks: Only 39 of the 480 members of the Japanese Diet s lower house, or 7.9%, are women. The Inter-Parliamentary Union ranks Japan 158th out of 189 countries in terms of its ratio of female MPs. Things are just as bad at lower levels of government, where women account for a mere 13.1% of representatives in local parliaments, more than 40% of which have no female members at all. As the leader of the Liberal Democratic Party, Abe should instruct local party branches to choose more female candidates to run in next April s local elections. But, at least so far, Abe seems to lack the will YURIKO KOIKE Yuriko Koike, Japan's former defense minister and national security adviser, was Chairwoman of Japan's Liberal Democratic Party's General Council and currently is a member of the National Diet. to do so (though he may choose to work with local party bosses behind the scenes to bring in more women). It is also worrying that some of the women Abe has selected for his cabinet and for key party posts are arch-conservatives who advocate that women stay at home and take care of children. Given this, one cannot help feeling uncertain about the credibility of his womenomics initiatives. That is especially true when one considers the lack of women in corporate management positions. Everyone at the meeting of the Keidanren, the Federation of Economic Organizations, to welcome US Ambassador Caroline Kennedy were men in dark suits. In 2003, Norway revised its corporation law to state that companies that failed to place women in 40% of management positions could face delisting. If the same law were applied to Japan today, every company would be delisted. Women currently hold an estimated 9% of senior management positions in Japan, compared to 40% in the Philippines, 24% in France, and 22% in the United States. One reason that Japan s consumer electronics manufacturers are no longer world-beaters is that they have not fully used their female employees in managerial positions, despite their varied experiences. The exceptions are instructive. When Akira Matsumoto became CEO of the Japanese snack manufacturer Calbee, he began appointing both female executives and foreigners to the company s leadership. Revenues and earnings have increased, and net sales have grown threefold. Though there is no proof that the former caused the latter, Matsumoto s commitment to lead in this area suggests that corporate dynamism may well increase with a more prominent role for women. Likewise, Daiwa Securities CEO Shigeharu Suzuki has appointed women as executive officers to improve sales capabilities, with promising results. Although the employment rate of women in Japan reached 69.5% in 2013, more than 60% of women leave the workplace prematurely, mostly owing to childbirth. This pattern results from institutional impediments to achieving a viable work-family balance impediments that embody the harsh view of male superiors and colleagues toward working mothers. Changing this view is not easy, because the Confucian belief that women belong in the home remains embedded in Japanese and some other Asian societies. Moreover, most of the people participating in forums or workshops focused on womenomics are women; too often, these events simply turn into platforms for women to complain among themselves. Abe s womenomics will not work unless and until Japanese men change their thinking. If Abenomics is now stalling, as many fear, the reason may be found in a lack of capacity to implement the policies put forward, particularly 4 5\n4 Komentarz ekspertów Komentarz ekspertów with respect to women. Indeed, the key to Abenomics success or failure may turn out to be whether the Japanese people are convinced that women are essential to their country s economic revival, and are willing to support an earnest effort to establish institutions that support working women. Kryptowaluty kontra rzeczywistość Poniżej podejmuję dość trudny temat, potencjalnie w sposób odbiegający od książkowego rozumienia trendów, a mianowicie tworzenia nowych metod wymiany dóbr i usług. Tym razem analiza będzie miała charakter jakościowy (vs ilościowy) i proponowane tezy są wynikiem obserwacji funkcjonowania gospodarek europejskich w rzeczywistości materialnej (vs przez pryzmat danych). 1. Kryptowaluty vs zaufanie Zanim zaczniemy temat dotyczący kryptowalut, zastanówmy się, czym jest waluta. Patrząc na banknot czy zapis cyfrowy w systemie bankowym nietrudno zauważyć, że wartość waluty jest bezpośrednio skorelowana z elementem zaufania, a przez to z jego siłą nabywczą. To jest wiary w to, że umowa między mieszkańcami danego państwa o wymianie banknotu na inne dobra materialne czy usługi (czy obszaru), będzie honorowana. W czasie kryzysu finansowego to założenie było dość mocno testowane. Banki centralne m.in. Japonii, USA zdecydowały się na gwałtowne zwiększenie podaży pieniądza. To wywołało zdenerwowanie posiadaczy gotówki, gdyż realna wartość pieniądza pośrednio dramatycznie się zmniejszała. Zwykle drukowanie pieniędzy przełożyłoby się na zmniejszenie wartości pieniądza w postaci podwyższonej inflacji, jednakże - przynajmniej w obecnym momencie - takich presji nie widać. Nie zmienia to jednak faktu, iż zaufanie do niektórych banków centralnych zostało znacznie nadwątlone. Wg mnie jest to jeden z czynników, które doprowadziły do powstania fenomenu kryptowalut. Z naszego podwórka pamiętamy bezwartościowość wieloletnich oszczędności gromadzonych przez poprzednie pokolenie na książeczkach mieszkaniowych po okresie inflacji i dewaluacji złotego. Faktem jest również to, iż NBP nie angażował się w akcję drukowania pieniędzy (braku bezpośredniego problemu w relatywnie dobrze dokapitalizowanym systemie bankowym), więc pod tym kątem posiadacze złotówek mogą spać spokojnie. 2. Kryptowaluty vs podaż pieniądza System podaży pieniądza w obecnym systemie bankowym jest funk- cją bezpośredniej działalności banku centralnego oraz aktywności banków komercyjnych w przyjmowaniu depozytów i udzielaniu kredytów. Dało się to bezpośrednio zauważyć na polskim rynku nieruchomości, kiedy 2-3 lata temu banki przykręciły kurek i de facto następuje zmniejszenie podaży pieniądza, tym razem zaaplikowane miejscowo. W podobnym charakterze wystąpił niedawno Lloyds ogłaszając, że ograniczy udzielanie kredytów o wysokiej wartości wskaźnika kredytu do zarobków, w szczególności w Londynie. Pomimo iż w części gospodarki brakuje pieniędzy (młodzi ludzie chcący kupować mieszkania wraz z potencjalnie współfinansującymi ich rodzicami), sektor bankowy w skali światowej dysponuje narzędziami do kreowania pieniądza, poprzez efekt mnożnikowy (banki komercyjne) uczestniczy w tym procesie poprzez ich kredytowanie i pobieranie odsetek. Nie wdając się w dywagacje na temat zasady Taylora, poziomu stóp i obecnej polityki NBP, chodząc po ulicach trudno jest dostrzec rażący niedobór lub nadmiar pieniądza w obiegu. 3. Kryptowaluty vs rozwarstwienie materialne społeczeństw Czytelnikowi może być znany popularny gini coefficient, który przestawia nierównomierność zarobków. Jednakże, wg mnie, istota problemu tkwi w narosłym latami rozwarstwieniu na poziomie bogactw a nie na poziomie zarobków Wealth inequality. W prostych słowach: dajmy na to, że najmajętniejsze 1% populacji USA posiada 40% zasobów, a najbiedniejsze 80% posiada 7%, to większość finansowanych inwestycji (nieruchomości, przedsięwzięć) odbywa się najczęściej przy udziale 1% najbogatszych. I w tym momencie dochodzi do sytuacji, w której znaczna część społeczeństwa nie ma oszczędności, często też perspektyw na zaoszczędzenie pieniędzy. Jednocześnie, istnieją przesłanki by mieć wątpliwości (patrz pierwszy akapit), czy w przyszłości jakiekolwiek oszczędzane pieniądze utrzymają swoją wartość. Wg mnie jest to jeden z głównych problemów, z którymi należy się uporać. Brak działań sprzyja tworzeniu się nowych walut, gdyż pomysł nowej waluty trafia na bardzo podatny grunt osób w trudnie sytuacji materialnej. W świetle braku znanego mi źródła danych na temat nierówności materialnej społeczeństw w różnych krajach, posłużę się tutaj proxy w formie danych EuroStat-u na temat stopy oszczędności (wartość oszczędności/dochód). W Polsce w 2012 roku wyniosła 4.7%. Dotyczy to ogółu ludności, więc można się spodziewać, że znaczna część społeczeństwa wydaje więcej, niż zarabia, łamiąc jedną z podstawowych zasad zarządzania finansami osobistymi. Wartość oszczędności na poziomie 4.7% jest jedną z najniższych w EU, znacznie poniżej średniej dla 28 państw (11.2%) lub Niemiec (16,4%). 4. Kryptowaluty vs granice państw Warto zauważyć, że kryptowaluty powstają w czasach, kiedy przedsiębiorstwa rozwijają się coraz bardziej ponad granicami państw. Dajmy na to, cena akcji KGHM u jest często bardziej odzwierciedleniem trendów na rynku miedzi niż, np. polepszenia sentymentu dla spółek na GPW. Trend ten pośrednio sprzyja powstawaniu walut nieobwarowanych grani- Bankowość inwestycyjna okiem insidera Profit Journal: Praca w bankowości inwestycyjnej w Londynie jest marzeniem wielu studentów uczelni ekonomicznych, powiedz nam, czym dokładnie się zajmujesz? Dr Tomasz Kubik: Pracuję w dużej, globalnej instytucji finansowej, w dziale doradztwa w zakresie bankowości inwestycyjnej. Pomagamy klientom realizować transakcje kapitałowe (ECM), na rynkach długu (DCM) oraz fuzji i przejęć (M&A). Mój dział, tzw. coverage, pokrywa region CEE- MENA (Central and Eastern Europe, Middle East, North Africa). Pracuję nad pozyskiwaniem i realizacją transakcji właśnie w tym regionie. cami państw, z drugiej jednak strony, złotówka jest obecnie jedną z najbardziej płynnych walut w Europie Środkowo-Wschodniej nadążając za otwarciem gospodarki. Ekonomiczne powstanie czy nowy sposób na wzbogacenie Sposób tworzenia tego pieniądza poprzez, np. mechanizm ciągu matematycznego, który zbiega się do określonej wartości, ma znaczenie drugorzędne. Przynajmniej teoretycznie nie istnieje ryzyko dodrukowywania. Aczkolwiek nadal istnieje niesprawdzony element tej układanki, a mianowicie element zaufania: czy ludzie, którzy stworzyli kryptowalutę, staną za nią w sytuacji testu? Szanse powodzenia takich rozwiązań zwiększyłoby się gdyby, np. twórcy kryptowaluty zadeklarowali, że można ją wymieniać na ich pracę, jako programistów IT. Im więcej osób poprze takie rozwiązanie, tym szanse na sukces się zwiększają. Czy mamy do czynienia z ekonomicznym powstaniem ubogich czy nowym sposobem na wzbogacenie - pokaże historia. JERZY KOT Analityk, założyciel 7LogiK. dr TOMASZ KUBIK Associate w banku inwestycyjnym Barclays. Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (Finanse i rachunkowość). Członek honorowy KNRK INDEX. 6 7\n5 Komentarz ekspertów Jak wygląda Twój typowy dzień pracy, pracownika bankowości inwestycyjnej? Wczesna pobudka, sprawdzenie maili jeszcze w domu (Blackberry). Na pilne maile odpowiadam jeszcze w drodze do biura. Równocześnie, czytanie najważniejszych wiadomości otwierają się rynki, więc jest spora widoczność na początek dnia. Po dotarciu do biura zaczyna się kombinacja spotkań, telekonferencji oraz samodzielnej pracy z modelami finansowymi i prezentacjami. Bankowość inwestycyjna to praca w równym stopniu z danymi, jak też z ludźmi. Często okazuje się, że najpotężniejszym narzędziem, aby szybko zrealizować zadanie jest (wysłany do odpowiedniej osoby, w odpowiedni sposób). Często poprzedzony telefonem dla lepszego efektu. Również, nie rzadko podróżuję wówczas dzień zaczyna się jeszcze wcześniej. Pierwsze loty z Londynu odlatują około 6 AM trzeba odpowiednio wcześniej dotrzeć na lotnisko. Ostatnie loty przybywają do Londynu około północy. Coraz więcej młodych, wykształconych absolwentów wybiera karierę w Silicon Valley, gdzie, na niewiele mniejszą pensję, pracuje się dwa razy krócej. Co banki powinny robić, żeby utrzymać talenty w bankowości inwestycyjnej? Banki inwestycyjne zmieniają się, aby być bardziej podobne do dynamicznych firm i konkurować z nimi o talenty. W naszym banku, kultura organizacyjna jest bardzo bezpośrednia. Pracujemy w małych zespołach, często ramię w ramię z bardzo doświadczonymi bankierami. Jest to niezwykle inspirujące. Atmosfera jest otwarta i bardzo międzynarodowa nasz bank posiada biura na wszystkich kontynentach i często pracujemy z naszymi kolegami z innych lokalizacji. Jak wygląda struktura banku inwestycyjnego? W naszym banku istnieją trzy rodzaje zespołów: sektorowe (np. nowe technologie, górnictwo, itp.), produktowe (rynki kapitału, długu, M&A lub zarządzanie ryzykiem) oraz geograficzne (pokrywające określony region tzw. coverage, gdzie pracuję). Na każdej transakcji, którą realizujemy, reprezentowani są członkowie wszystkich trzech zespołów. Dla przykładu, kiedy realizowaliśmy debiut giełdowy jednego z polskich banków, w zespole znajdowały się osoby z działu produktowego ECM (transakcje kapitałowe), z działu sektorowego (instytucje finansowe) oraz z coverage w zakresie Polski. Spełnianie marzeń wymaga działania, po pierwsze z naszej strony, co w takim razie powinien zrobić kandydat, żeby się dostać do bankowości inwestycyjnej w Londynie z Polski? Przede wszystkim, należy zaaplikować. Znam wiele osób, które zastanawiają się nad aplikowaniem, ale ostatecznie tego nie robią. Proces wypełniania aplikacji jest pracochłonny, co jest celowym zabiegiem ma to za zadanie premiowanie osób o wysokiej motywacji, które przetrwają do końca formularza. W dostaniu się do bankowości inwestycyjnej w Londynie pomaga również skończenie studiów zagranicznych na dobrej uczelni biznesowej (np. ranking FT), ale nie jest to wymagane. Na pewno jednak warto rozważyć np. roczne programy magisterskie na dobrej uczelni ukończenie sprawia, że szanse dostania się rosną kilkakrotnie. Zdobywanie wiedzy to również udział w wielu kursach czy szkoleniach, jak ważne są w bankowości inwestycyjnej formalne certyfikaty? Dostanie się i praca w bankowości inwestycyjnej to wypadkowa kompetencji analitycznych i interpersonalnych. Certyfikaty nie są wymagane. Poszukiwani są ludzie otwarci na nowe doświadczenia, którzy potrafią zarówno poradzić sobie z modelem finansowym, jak również zarządzać klientem. Dlatego, myśląc o dostaniu się do banku inwestycyjnego, lepiej zainwestować czas, np. w studia zagraniczne niż w certyfikaty, które z kolei bardziej przydatne są w sektorze asset management lub private equity. W jakich sektorach widzisz w przyszłości potencjał konsolidacyjny? W Polsce szczególnie wyraźny potencjał konsolidacyjny wydaje się istnieć w sektorze bankowym, gdzie łączny udział rynkowy top 5 graczy to około 45%, podczas gdy średnia w regionie CEE wynosi około 65%. Patrząc szerzej, w skali Europy, znaczący potencjał konsolidacyjny istnieje w sektorze telekomunikacyjnym: spadające przychody na użytkownika (ARPU) oraz rosnące wymagania inwestycyjne (capex na infrastrukturę o wysokiej przepustowości) tworzą naturalną motywację do konsolidowania rynku, aby wykorzystać efekt synergii. Jak oceniasz swoje perspektywy po paru latach pracy w bankowości inwestycyjnej? Osobiście, widzę siebie zdecydowanie w obszarze bankowości inwestycyjnej. Podoba mi się praca doradcy, który pomaga klientom w podejmowaniu kluczowych decyzji. Nasz bank oferuje niezwykle szerokie możliwości rozwoju. Można kontynuować pracę w swoim zespole lub przenieść się do innego (np. sektorowego lub produktowego), a nawet do innego biura. Podoba mi się rytm pracy w bankowości inwestycyjnej i zdecydowanie chciałbym kontynuować tę ścieżkę. Rozmawiał: MACIEJ GNUTEK Rewolucje w gospodarce Globalne możliwości dostępne lokalnie szansą dla młodych umysłów analitycznych Globalne instytucje finansowe coraz częściej decydują się na otwarcie swoich oddziałów w Europie Środkowo Wschodniej. Dla takich decyzji szczególne znaczenie ma dostęp do wykształconych kandydatów do pracy. Geograficzne umiejscowienie Polski sprawiło, że nasi absolwenci znaleźli się w korzystnej sytuacji, która otwiera możliwości rozwoju kariery w obszarze księgowości funduszy. W Polsce mamy do czynienia z dwoma rodzajami księgowości funduszy. Pierwszą grupę stanowią podmioty świadczące usługi dla funduszy zarejestrowanych i dystrybuowanych w Polsce. Ta grupa ma duży potencjał wzrostowy, bowiem wydaje się, że polski rynek funduszy inwestycyjnych ma przed sobą obiecujące perspektywy rozwoju. Druga grupa, której przykładem jest State Street Bank Polska, to podmioty świadczące usługi globalnie poprzez swoje polskie oddziały lub centra usług. Dostarczają one usługi finansowe na rzecz inwestorów instytucjonalnych i funduszy zarejestrowanych na całym świecie. Biuro State Street Bank Polska w Krakowie, otwarte w 2007 roku, odgrywało kluczową rolę w planach firmy dotyczących ekspansji poza USA oraz zwiększenia przychodów korporacji z rynków europejskich. Pierwsi pracownicy zajmowali się głównie księgowością funduszy inwestycyjnych współpracując z trzema oddziałami firmy w: Irlandii, Luxemburgu oraz Wielkiej Brytanii. Z czasem jednak zakres świadczonych usług zaczął się rozszerzać. Obecnie pracownicy w Krakowie wykonują kompleksowe zadania dotyczące wyceny portfeli inwestycyjnych, instrumentów pochodnych, sprawozdawczości finansowej, dokumentów KIID, zabezpieczeń transakcji finansowych, analiz inwestycyjnych czy ryzyka. Otwarcie biura w Krakowie okazało się wielkim sukcesem pracownicy bardzo szybko udowodnili, że jakością pracy, motywacją, entuzjazmem oraz etyką pracy dorównują lub nawet przewyższają swoich zachodnich kolegów. To właśnie dzięki pracownikom pierwotny plan dotyczący zatrudnienia 500 pracowników w ciągu 5 lat został szybko osiągnięty, a dalszy rozwój aż czterokrotnie przewyższył pierwotne założenia. Praca księgowego ds. funduszy inwestycyjnych przypomina raczej pracę analityka zajmującego się wyceną niż typowego księgowego i polega na wyliczaniu wartości jednostek udziałowych funduszy inwestycyjnych. Zadania księgowego ds. funduszy obejmują kompletny proces zarządzania księgowością funduszy inwestycyjnych oraz analizowanie i raportowanie wszelkich zmian wpływających na ostateczną wartość jednostki funduszu. Ciągle zmieniający się rynek kapitałowy oraz wzrastające wymogi i innowacyjność klientów sprawiają, że w pracy księgowego ds. funduszy nie ma czasu na rutynę. Ta praca to ciągłe wyzwania i niekończący się rozwój. Przeważająca część funduszy jest wyceniana z dzienną częstotliwością, co oznacza, że wartości jednostek udziałowych muszą być publikowane każdego dnia niezależnie od ilości i wagi problemów, które się pojawią w czasie wyceny, każdy z nich musi zostać natychmiast rozwiązany i wyjaśniony. Jest to odpowiedzialna praca, zostawiająca niewiele miejsca na błędy, ale też oferująca świetny wgląd w nowoczesne rynki finansowe. Katarzyna Tomaszek, Starszy Manager ds. Funduszy Inwestycyjnych w State Street Bank Polska, wspomina: Pracując w oddziale State Street w Dublinie 8 lat temu zajmowałam się głównie wyceną funduszy inwestycyjnych z irlandzkiego rynku i w związku z tym, różnorodność i kompleksowość narzędzi inwestycyjnych były ograniczone. Dziś w krakowskim biurze realizowane są projekty dla 8 krajów Europy oraz USA i Kanady. Żaden inny oddział naszej firmy na świecie nie ma do czynienia z tak różnorodną paletą usług i produktów w zakresie obsługi funduszy inwestycyjnych. Dzięki temu firma może zaoferować atrakcyjne ścieżki rozwoju zawodowego w zakresie kompleksowej obsługi funduszy inwestycyjnych, a nie tylko wycinku tego procesu. Nasze biuro jest też czynnie zaangażowane w wiele globalnych projektów z zakresu innowacyjności produktów i systemów. Korporacja State Street - druga najstarsza instytucja finansowa w Stanach Zjednoczonych, działającą na tamtym rynku od 1792 roku - dostarcza usługi finansowe dla największych inwestorów instytucjonalnych, zwiększając ich kapitał na każdym etapie procesu inwestowania. Obecnie State Street obsługuje ok. 40% funduszy inwestycyjnych w Stanach Zjednoczonych oraz 37% funduszy emerytalnych. W Japonii jej udział na rynku funduszy wynosi ok. 30%, natomiast w Niemczech, Kanadzie i Wielkiej Brytanii po ok. 20%. 8 9\n6 Rewolucje w gospodarce Temat numeru Rys.2.10 Wzrost międzynarodowego handlu kontenerowego, (w mln ton) Źródło: Clarkson Research Services, 2008r Konteneryzacja generatorem zmian Pojawienie się kontenera zyskało po latach zaszczytny tytuł trzeciej rewolucji transportowej (pierwszą było wynalezienie koła, drugą wykorzystanie maszyny parowej) i oznaczało wielką jakościową zmianę wywołującą szereg daleko idących implikacji. Przemiany nastąpiły nie tylko na płaszczyźnie funkcjonowania i organizacji przewoźników, przełom miał również miejsce w technice i technologii transportu. Można śmiało postawić tezę, że rozwój i zastosowanie kontenerów z powodzeniem uwolniły proces globalizacji na skalę międzynarodową, zmieniając przy tym gospodarkę światową. Początki konteneryzowania ładunków miały miejsce w USA i przypadły na lata 50-te XX wieku, kiedy do transportu drobnicy wykorzystywano jeszcze małe i wielozadaniowe statki. Ich główną wadą jednak wcale nie był rozmiar (nośność rzędu kilkunastu tysięcy ton, podczas gdy nośność kontenerowych lewiatanów wynosiła ponad 150 tysięcy ton), lecz czas rozładunku w portach, gdzie większość prac wykonywana była bez użycia urządzeń mechanicznych i często zajmowała dni, a nawet tygodnie. Wskutek czego zdarzało się, że drobnicowce okupowały całe kilometry nabrzeży, co znacznie utrudniało płynność systemu dystrybucji. Wtedy zrozumiano, że ponad połowa kosztów transportu przypadała na same, ogromnie czasochłonne operacje portowe. Okazało się to bodźcem do zmian na wielką skalę. Za prekursora współczesnego transportu kontenerowego uważa się, mało znanego właściciela koncernu, Sea-Land Services Malcolma Mclean a. Zaprojektował odpowiednio przystosowany do przewozu kontenerów tankowiec Ideal X, który w 1956 roku przybył do Huston z Port Newark z ładunkiem 58 kontenerów. Wówczas okazało się, że koszt rozładunku zmalał z 5,86 dolara za tonę do zaledwie 16 centów, a więc aż 36-krotnie. Dodatkowo skróciło to czas całej operacji do zaledwie doby. Rok później Sea-Land Services rozpoczęła regularne przewozy kontenerowe, a sama konteneryzacja szybko zyskiwała popularność również wśród innych armatorów. Powoli przechodziła z nieśmiałego etapu eksperymentowania w gwałtowny okres ekspansji. W kwietniu 1966 roku, a więc zaledwie dekadę od dziewiczego rejsu Ideal X, zapoczątkowano transatlantyckie przewozy kontenerowe. Amerykański statek Fairland zawinął do portu w Bremie, przywożąc ładunek 226 kontenerów. Rewolucja, mająca początek w transporcie, błyskawicznie przekształciła się w globalną rewolucję ekonomiczną. Nagle logiczne stało się przenoszenie produkcji do krajów Azji Południowo-Wschodniej i do Chin, które współcześnie dzięki temu stały się autentyczną fabryką świata. Jak obliczył Martin Stopford z Clarkson Research, dzięki zastosowaniu konteneryzacji, koszt przewozu butelek whisky z Wielkiej Brytanii do Japonii spadł z dolarów amerykańskich w 1991 roku do 675 dolarów w roku 2001, a zatem do poziomu ok. 4 centów za butelkę. Z kolei Richard Mitchell, z APM Terminals, szacuje (na podstawie danych z Drewry Shipping Consultants), że dla koszul eksportowanych z Indii do Wielkiej Brytanii czy USA, koszty transportu od FOB Indie to jedynie 1,2%, w tym fracht morski 0,57%, dowóz lądowy 0,28%, ubezpieczenie 0,23%, koszty terminalowe 0,06%, koszty dokumentacyjne 0,01% i inne, drobne koszty związane z transportem. Nie zawsze, oczywiście, możliwe jest uzyskanie tak niewielkich kosztów transportu, szczególnie w sytuacji przewozu ładunków przestrzennych. Przeważnie jednak są one na tyle niskie, że w zdecydowanej większości, tak naprawdę, nie ma najmniejszego znaczenia, gdzie towary są produkowane, lecz czy istnieją faktyczne możliwości zorganizowania odpowiednio wydajnego systemu transportu i dystrybucji. Przez ostatnie 20 lat transport kontenerowy niesamowicie się rozwinął, wzrosły wielkości przeładunków oraz powstały nowe procesy produkcji i offshoringu. Prognozy wskazują, że rynek ten nadal będzie rosnąć, szacuje się, że do 2020 roku przepływ kontenerów osiągnie wielkość 211 do 265 mln TEU*. Szacuje się, że w 2007 r. obsłużono łącznie 1,24 mld ton skonteneryzowanych ładunków, tj. ok. 143 mln TEU*. W ciągu minionych 20 lat światowy handel kontenerowy w tonach wzrastał średnio o 9,8% rocznie Bezustanne popularyzowanie przewozów kontenerowych, usprawnianie technologii konteneryzacji oraz, przede wszystkim, powstanie wielu terminali i sieci szlaków handlowych umożliwiło dotarcie do niemal każdego punktu na świecie. Udało się to osiągnąć po relatywnie niskich kosztach za pomocą optymalizacji przewozów między terminalami, standaryzacji kontenerowców i dostosowaniu przepustowości indywidualnych szlaków do wolumenu skonteneryzowanych ładunków. Natomiast nieprzerwane poszukiwanie nowych rozwiązań transportowych doprowadziło do powstania gęstej sieci połączeń, która umożliwia stosowanie alternatywnych tras przewozu. DOMINIKA RYSZKA *(Twenty-feet Equivalent Unit) - jednostka miary odpowiadająca pojemności jednego kontenera 20-stopowego Morskie przewozy kontenerowe jako generator zmian - Maciej Brzozowski Zmieniająca się rola portów morskich UE w globalnej logistyce morskiej - ekspertyza Pierwiastek humanistyczny w energetyce Profit Journal: Od samego początku swojej kariery była Pani ukierunkowana technicznie - studia na Politechnice w Ostrawie, praca w firmie zajmującej się regulacją i automatyzacją napędów. Czy bycie kobietą pomaga czy wręcz przeciwnie, utrudnia rozwój tego typu branży? Bohdana Horackova: Jeśli chodzi o studia, dość duży wpływ na tę decyzję miała moja mama, która ukończyła podobny kierunek. Moja rodzina zawsze postrzegała dyplom uczelni technicznej, takiej jak politechnika, jako coś, co zawsze w życiu się przyda. Postanowiłam, więc kontynuować poniekąd rodzinną tradycję. Jeśli chodzi o drugą część Pani pytania, to muszę przyznać, że trudno jest mi powiedzieć, czy bycie kobietą w tego rodzaju bran\n7 Temat numeru ży bardziej utrudnia czy pomaga. W swoim życiu miałam okazję spotkać wiele zdecydowanych, silnych i przedsiębiorczych kobiet, stojących na czele firm o profilu dość mocno utożsamianych z męskim światem. W moim przekonaniu i wedle moich obserwacji, kobiety z powodzeniem sprawdzają się na wysokich stanowiskach w kluczowych dla gospodarki sektorach, równie dobrze jak mężczyźni. Co więcej, zarówno w Polsce, jak i w Czechach, coraz więcej kobiet zajmuje kierownicze stanowiska i w polityce, i w biznesie i będę kibicować, by ten trend się utrzymał. Jak wygląda dzień Dyrektora Generalnego CEZ Polska, Bohdany Horáčkovej? Temat numeru Jest pełen spotkań, negocjacji, decyzji, dyplomacji a też i podróżowania. Często przemieszczam się z miejsca na miejsce. Najczęściej bywam w Skawinie, w której CEZ posiada swoją elektrownię, w Chorzowie w elektrociepłowni Elcho i w Warszawie. Dobre skomunikowanie kluczowych dla interesów CEZ miast, jak Warszawa, Sopot, Kraków, Katowice i Praga, ułatwia mi codzienną pracę i funkcjonowanie. Co jest najtrudniejsze, a co najprzyjemniejsze w Pani pracy? Bardzo lubię to, co robię. Moja praca daje mi wiele satysfakcji. Myślę, że mam ogromne szczęście przede wszystkim dlatego, że otacza mnie zgrany zespół pracowników. To wielki dar móc pracować nie tylko z profesjonalistami, ale ludźmi, którzy zwyczajnie się lubią, mają chęć i zapał do pracy, stawiania czoła wyzwaniom. Zgrany zespół to podstawa sukcesu. Czy brała Pani kiedykolwiek pod uwagę inne, alternatywne ścieżki kariery? Jeśli tak, to jakie to były zawody? Od początku ukiernkowana byłam na wykonywanie zawodu związanego z moim wykształceniem. Wcześniej w Pradze, w ramach grupy CEZ, odpowiadałam za relacje m.in. z mediami, stałam na czele departamentu Public Relations. A więc pracując w branży technicznej, energetycznej mogłam wykorzystać zdobytą na studiach wiedzę techniczną, połączyć ją z pierwiastkiem humanistycznym i przełożyć na kontakt i relacje z mediami, decydentami oraz innymi grupami interesu. Ale moim hobby jest architektura i potrafię sobie wyobrazić zarówno studia, jak i karierę w tym zawodzie. spółkach CEZ w Polsce. Jeśli chodzi o kredyt zaufania, to wszystkich darzę jednakowym, nie mam zwyczaju faworyzowania kogoś ze względu na płeć. Aby móc lepiej poznać siebie nawzajem i zintegrować zespół organizujemy wspólne śniadania. Prawdą jest, że w pierwszym takim śniadaniu udział wzięły głównie kobiety, a dokładniej Panie zajmujące się księgowością. To pierwsze babskie spotkanie okazało się na tyle udane, że zorganizowaliśmy kolejne w gronie koedukacyjnym i tak narodziła się tradycja, którą pielęgnujemy do dzisiaj ze wszystkimi pracownikami z wszystkich spółek CEZ w Polsce. Jakie są marzenia kobiety sukcesu, Bohdany Horáčkovej? Myślę, że moje marzenia są całkiem zwykłe i niewiele odbiegają od marzeń innych osób. Chciałabym móc więcej czasu spędzać z rodziną. Zawsze mnie wspiera, dodaje energii i motywuje, nie przestaje kibicować. Chciałabym móc też wygospodarować więcej czasu na swoje pasje i zainteresowania, uwielbiam sztukę nowoczesną, design, aktywnie uprawiam sport. Czy ma Pani może jakieś rady dla młodych kobiet, które chcą rozpocząć karierę w sektorze energetycznym? Myślę, że obecnie stawianie pierwszych kroków w branży energetycznej przez młode kobiety jest znacznie prostsze,a wręcz pożądane niż jeszcze kilka lat temu. Świadczy o tym nie tylko realne zapotrzebowanie na kobiety w tym sektorze, ale i rosnąca liczba studentek na uczelniach technicznych. To z kolei oznacza, że młode kobiety dzisiaj są bardziej przebojowe, wierzą w swój potencjał i umiejętności, co jest niezmiernie budujące. Moja rada to iść za głosem serca, spełniać swoje marzenia, nigdy ich nie porzucać i nie przestawać wierzyć, że mogą się spełnić. Branża energetyczna nie tylko docenia potencjał kobiet, ale bardzo go potrzebuje, nie tylko do ocieplenia wizerunku, ale sprawnego i kompetentnego zarządzania. Ja im wszystkim kibicuję! Rozmawiała: SABINA CZECH Czy kobieta lider, którą niewątpliwie Pani obecnie jest, jest lepsza niż mężczyzna w tej samej roli? Jeśli tak, to dlaczego? Dziękuję za komplement. Myślę jednak, że płeć nie ma tu większego znaczenia. Po prostu potrzebne są predyspozycje i cechy niezbędne, by móc kompetentnie zarządzać interesami firmy oraz ludźmi. Doświadczenie, podejmowanie ważnych decyzji, niekiedy w krótkim czasie, ale również empatia czy umiejętność uważnego słuchania, które pozwalają lepiej poznać, a przede wszystkim zrozumieć otoczenie - to mogą być rownocześnie cechy zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Jeśli zrozumiemy to, co nas otacza, będziemy mogli podjąć właściwe kroki, obrać strategię i skutecznie dążyć do realizacji celów. Co według Pani jest kluczowym czynnikiem do osiągnięcia sukcesu? Jak już wspomniałam, to przede wszystkim ludzie, zaufany zespół pracowników, na których zawsze można polegać. Jesteśmy istotami stadnymi, tak w życiu codziennym, jak i zawodowym, w pojedynkę niewiele byśmy zdziałali. Sukces firmy CEZ to sukces całego mojego zespołu. BOHDANA HORÁČKOVÁ - Country Manager, Dyrektor Generalny CEZ Polska. Jest absolwentką Wydziału Budowy Maszyn i Elektrotechniki Politechniki w Ostrawie. Do CEZ przeszła z prywatnego sektora, z pozycji udziałowca i dyrektora firmy zajmującej się regulacją i automatyzacją napędów. 12 Jaki jest odsetek kobiet pracujących w CEZ Polska? Czy fakt, że Pani jest Dyrektorem tej firmy, sprawia, że daje Pani kobietom większy kredyt zaufania? Kobiety w strukturach CEZ Polska stanowią 17% wszystkich pracowników. Zajmują się różnymi obszarami akywności biznesowej: od marketingu i komunikacji z pracownikami czy z mediami, po kadry (HR) i księgowość. Warto wspomnieć, że jedno z kluczowych stanowisk, tj. Manadżera Projektów Biznesowych, zajmuje kobieta. Do jej zadań należy koordynowanie projektów we wszystkich 13\n8 Infografika Infografika,,\n9 Temat numeru Temat numeru O fuzji ciężkiej pracy i szczęścia KATARZYNA NIEZGODA - managing partner w Tower Executive Search, wcześniej partner w Stanton Chase International. Wielokrotnie nagradzana, między innymi: Dyektor Personalny Roku (2003), w 2008 roku została sklasyfikowana jako 33. najbardziej wpływowa Polka na liście Forbesa, a w 2011 i 2012 znalazła się w 50. najbardziej wpływowych Polek według magazynu Home&Market. Czy w dzisiejszych czasach łatwiej jest być kobietą sukcesu, kobietą liderem niż na początku Pani kariery? Czy coś się zmieniło, a jeśli tak, to czy na lepsze? Całe moje życie pracuję w biznesie, zaczęłam pracę już na studiach, co stało się nieodłączną częścią mojego życia i kariera definiowała się poprzez pracę właśnie w biznesie. Od samego początku różnica, czy jestem kobietą czy nie, absolutnie nie miała wpływu na to co robię, gdzie pracuję i jak pracuję. Nigdy nie stosowano w stosunku do mnie tego kryterium, że skoro jestem kobietą, to nie dam sobie rady, bo jestem bardziej emocjonalna i nie podejmuję racjonalnie decyzji. Takie rzeczy mi się nie przytrafiły, więc nie mogę powiedzieć, czy jest łatwiej, czy trudniej. Świadomość tego problemu jest coraz większa w naszym społeczeństwie, ponieważ jest to bardzo szeroko dyskutowane i nagłaśniane poprzez różne ruchy kobiet, coraz większe i odważniejsze wypowiedzi ekspertów, ale także samych kobiet, które zaczęły się dopominać o swoje. Cyfry mówią same za siebie - to kobiety w większości kończą studia wyższe; to kobiety w Polsce zakładają przedsiębiorstwa; to, niestety, kobiety nadal mniej zarabiają niż mężczyźni; to kobiety rzadziej awansują niż mężczyźni. Jeżeli to od nich samych zależy, to one świetnie sobie dają radę, ale to środowisko nie do końca daje im te możliwości. Sądzę, że to wszystko wymaga czasu. Nie naprawimy całej sytuacji, związanej z tym, że ład społeczny był taki, a nie inny i teraz nagle w XXI wieku nie przebudujemy całego porządku świata. Czyli chce Pani powiedzieć, że nigdy nie odczuła tej różnicy, tak? Nie, ale chcę tutaj dodać, że ja też nigdy nie korzystałam z przywileju bycia kobietą, to znaczy nie stosowałam wobec siebie taryfy ulgowej - bo ja jestem kobietą, to mogę powiedzieć, że się zmęczyłam, tak? Nigdy czegoś takiego nie robiłam. Pracowałam na równi z innymi mężczyznami. Co jest bardziej potrzebne przy osiąganiu sukcesu- szczęście czy ciężka praca? Bez ciężkiej pracy nie ma sukcesu i bez szczęścia też nie ma sukcesu. Obydwa elementy są potrzebne i oczywiście ciężka praca, jeszcze raz praca i jeszcze raz praca są kluczem do sukcesu. Rzeczy nie dzieją się przypadkowo i nie są łutem szczęścia. Trzeba świadomie budować swój sukces, a szczęście? Szczęście jest potrzebne, żeby znaleźć się we właściwym miejscu, czasie i spotkać właściwych ludzi. To szczęście powoduje, że szybciej osiągamy sukces. Jeżeli mamy go trochę mniej, to dłużej na to czekamy, ale podstawą jest tak, jak już powiedziałam - ciężka praca. Pani zdaniem czasem lepiej być cierpliwym i wierzyć, że nawet bez tego szczęścia mamy na co liczyć i możemy osiągnąć sukces? Absolutnie tak! Jakby ktoś zapytał, jaka jest moja recepta na sukces, to jest to przede wszystkim ciężka praca. Chcesz mieć sukces czy chcesz mieć zadowolenie, wypracuj sobie je sam. Nie czekaj aż ktoś przyjdzie i pomoże. Tak to nie wygląda. Kiedyś miałam spotkanie ze studentami na SGH, podczas którego padło pytanie, że w stolicy jest trudno znaleźć pracę, że studenci czekają, bezskutecznie wysyłają CV - co robić? Nie czekajcie - sami sobie stwórzcie miejsce pracy. Skoro takie są czasy, że nikt wam nie daje zatrudnienia, sami sobie musicie je wykreować. To jest właśnie taka moja metoda, żeby dojść do czegoś. Jak sobie Pani radzi z work-life balance? Mogę powiedzieć, że przez etap pracy w korporacjach w ogóle sobie z tym nie radziłam. Pracowałam po godzin, wychodziłam zestresowana, miałam problemy ze zdrowiem, moje kontakty z przyjaciółmi były bardzo ograniczone. Świadomość tego, co słychać u sąsiadów albo w najbliższym otoczeniu czy społeczności była zerowa i moja kontrybucja do tego, co się dzieje w takich relacjach społecznych była żadna - po prostu byłam całkowicie oddana korporacji, ale to też nie był taki ślepy wybór - to był świadomy wybór, ponieważ ja to bardzo lubię. Ta adrenalina i ilość pracy mnie motywuje, a nie demotywuje. Jestem zadowolona - nigdy nie rozpaczałam z tego powodu, że nie mam czasu. Z drugiej strony mogłam wyjechać na wakacje, gdzie tylko chciałam i jak już miałam ten czas wolny, to naprawdę mogłam spędzać go, jak chciałam. A to, że teraz zarządzam firmą jest taką odpowiedzią na te 20 lat pracy u kogoś. Nadszedł ten moment, kiedy zrozumiałam, że czas najwyższy mieć więcej czasu dla siebie i swoich bliskich. Dzięki temu, że sama zarządzam, to tak dysponuję tym czasem, aby mieć jedno i drugie. Pewien okres Pani kariery był związany z modą - była Pani prezesem zarządu firmy DCG S.A., który posiada markę Deni Cler. Czy Pani zdaniem bycie kobietą liderem w branży mody różni się od branży finansowej? Nie, absolutnie się nie różni - to jest po prostu inne środowisko, inny segment, ale tak naprawdę jest się managerem. Wymaga to pewnych umiejętności, które nabywamy poprzez szkolenia, których się uczymy przez lata. Takie najważniejsze cechy to: umiejętność kompleksowego myślenia, podejmowania decyzji, delegowania, kontrolowania, ale także sztuka dobierania sobie zespołu i opierania działalności firmy na tym właśnie zespole. Te wszystkie cechy, które wymieniłam są wspólne dla wszystkich sektorów gospodarki. Oczywiście w branży modowej produkt jest inny. Jeśli chodzi o przyjemność pracy, jak dla mnie była większa w sektorze finansowym, dlatego że rozmiar projektów, które przeprowadzałam, ich kompleksowość i wpływ był tak niesamowity, że nie można tego teraz porównać z problemem, jakiego koloru odzież promowaliśmy w tym czy innym sezonie. Moda, to zupełnie inne środowisko, a finansiści wcale nie są nudni i potrafią być kreatywni. Ci, których ja spotkałam, byli bardzo kolorowi, z szerokim światopoglądem i zainteresowaniami. Jest to przede wszystkim bardzo ciężko pracujące środowisko. Branża modowa jest interesująca, inspirująca, pełna ludzi, tzw. niebieskich ptaków, artystów. Ponadto praca z mediami była dla mnie bardzo przyjemna, ale tak, jak już wspomniałam, jest to zupełnie inny sektor i nie można jednoznacznie stwierdzić, że coś było przyjemniejsze. Na pewno efekty mojej pracy w DCG S.A. (właściciel Deni Cler) były bardziej widoczne na zewnątrz, ponieważ ta branża wymaga obecności bardziej widocznej, eksponującej to, co się robi. Fuzja BPH i Pekao, Przejęcie Winiary i Goplany przez Nestle, to przykłady ogromnych projektów M&A, nad którymi Pani pracowała. Procesy takie opierają się często na bardzo skomplikowanych formalnie, ale też i emocjonalnie działaniach. Co najbardziej fascynuje Panią w tym sektorze? Dlaczego Human Resources? Jestem z wykształcenia prawnikiem i szukałam takiego pomysłu na to, co mogłabym robić po tych studiach prawniczych, a zdecydowanie praca w zawodzie nie za bardzo mnie pociągała. Dostałam szansę pracy w sądzie jako sędzia i z tego zrezygnowałam, ponieważ miałam już za sobą pierwsze doświadczenie pracy w biznesie w amerykańskiej spółce, która bardzo mi się spodobała. Tam dostałam najlepsze pierwsze przeszkolenie z HR, po czym uznałam, że to jest coś, co ma przyszłość i tą dziedziną postanowiłam się zajmować. Wtedy wzbudziło to wielkie niezrozumienie wśród grona moich znajomych, bo uważali, że to jest absolutnie coś nudnego, coś co się kojarzy z jakąś tam panią kadrową, która wypłaca wynagrodzenie i nic więcej. Ale jak się okazało po tych 20 latach miałam rację, że to był słuszny kierunek, który ma potencjał do rozwoju. Mówi się, że cały biznes stoi na ludziach. Jeżeli źle ich dobierzemy, to nie będziemy w stanie odnieść sukcesu. Ponadto, badania pokazują, że wszystkie fuzje i akwizycje, które się nie udały, poniosły porażkę, bo nie udało się połączyć zespołów i stworzyć jednej nowej firmy. To jest naprawdę bardzo duże ryzyko, ponieważ przy takich właśnie poważnych przejęciach, budowaniu nowych spółek, powstaje problem polegający na tym, że opór ludzki może być tak niesamowicie silny, że nawet najpiękniej składający się biznesowo projekt jest w stanie po prostu przeszkodzić temu i zahamować proces. Czyli rozumiem, że w Pani pracy były takie momenty, że było ciężko? Przeszłam przez kilka projektów, takich przejęć i połączeń, gdy miałam chwile, kiedy było bardzo ciężko. Mam za sobą takie dwa projekty, które były bardzo dużym sukcesem, ale mam też projekt, który uważam, że był bardzo trudnym przejęciem firmy przez firmę, gdzie ten kapitał ludzki i intelektualny, który miała druga firma, został całkowicie zignorowany przez przejmującą firmę. Tak więc, to jest bardzo trudny proces, czuły na wszelkie złe decyzje, braki w komunikacji, braki kontaktu z ludźmi i niedocenienie tego powoduje, że naprawdę może się nie udać. Czy uważa Pani, że liczne zmiany na ścieżce kariery sprzyjają rozwojowi czy wręcz przeciwnie - zbytnio komplikują życie? To na pewno nie jest droga łatwa i przyjemna, która daje nam poczucie bezpieczeństwa, przewidywalność i takie samozadowolenie. To 16 17\n10 Temat numeru Komentarz ekspertów jest droga, która niesie za sobą ciągłe podejmowanie decyzji i akceptację ryzyka, bo może się okazać, że po pierwsze: nowy pracodawca nie spełnia naszych oczekiwań; po drugie: że my się nie sprawdzimy i za co w jednej chwili nas chwalono, może nagle być nieodpowiednie, że każda zmiana pracy to taka matura - zdajemy egzamin jeszcze raz, od nowa. Nas przyjmują za to, co robiliśmy, ale to, czy my się utrzymamy w tej pracy, zależy już od tego, co tam osiągniemy i jakie rezultaty nasza praca przyniesie. W związku z tym to jest raczej trudna droga do budowania swojej kariery, ale w zamian za to dostajemy bardzo dużo doświadczenia, którego nam nikt nigdy nie zabierze, które naprawdę powoduje, że jesteśmy bardziej dojrzali nie tylko jako ludzie, ale także jako managerowie i specjaliści. Kolejną kwestią, którą chciałabym poruszyć jest Pani aktywna działalność w organizacji Vital Voices, której motto brzmi: Inwestuj w kobiety. Uczyń świat lepszym miejscem. Czy mogłaby Pani rozwinąć tą myśl? Jak to może wpływać na młode dziewczyny, które kończą studia wyższe, rozpoczynają karierę i chciałyby osiągnąć sukces tak jak Pani? Nie ma jednoznacznej recepty, niemniej jednak przytoczę taką historię, która miała miejsce podczas jednego ze spotkań Vital Voices w Ambasadzie Amerykańskiej, kiedy to podeszła do mnie młoda dziewczyna, i powiedziała: Ja przyszłam Pani bardzo podziękować. Spojrzałam na nią zdezorientowana, bo zupełnie nie wiedziałam skąd się znamy. Dziewczyna dodała: Ja tylko chciałam powiedzieć, że dzięki pani - teraz jestem szefową HR w dużej firmie komputerowej. Zapytałam ją, jak to się stało. Opowiedziała dalej: Pani otworzyła taki program dla studentów i powiedziała mi, że jak chcę robić karierę, to muszę się przeprowadzić do Warszawy. Pani mnie wręcz zmusiła do przeniesienia się do stolicy. (śmiech) Dzięki temu po wielu stażach, tak potoczyła się jej kariera, że na dzień dzisiejszy jest szefem HR w międzynarodowej firmie. Tak więc myślę, że to jest najlepszy dowód na to, że trzeba takie inicjatywy robić, spotykać się, rozmawiać i przekonywać. Po to też jest Vital Voices, żeby w sposób bezpośredni, prowadząc młodych ludzi, zachęcać ich do podejmowania takich decyzji, żeby się nie bali. W 2003 roku została Pani Dyrektorem Personalnym Roku; w 2008 znalazła się Pani wśród 33 najbardziej wpływowych Polek Forbes a; w 2011 wśród 50 najbardziej wpływowych kobiet wg Home&Market. Jakie są marzenia kobiety sukcesu - Katarzyny Niezgody? Bardzo szanuję te wyróżnienia i niesamowicie się z nich cieszę. Ogromnie za nie dziękuję, ale myślę, że chciałabym być teraz wyróżnioną przez życie, żeby wszystkie moje założenia prywatne i zawodowe się zrealizowały. Jestem osobą, która lubi bardzo kreować, budować, po raz kolejny można powiedzieć, że zdaję swój egzamin. Zaczęłam, od nowa - buduję i rozwijam firmę headhunter sko-coaching ową i można powiedzieć, że to jest teraz taka moja niesamowita pasja, zaangażowanie i coś, co mnie bardzo pochłania. Zadzwonił do mnie znajomy, headhunter, na początku, kiedy rozpoczęłam swój biznes i zapytał, czy już się wkręciłam (śmiech). Nie wiedziałam o co chodzi, po czym on dodał: zobaczysz, im więcej będziesz w to wchodziła, tym bardziej się będziesz wkręcała, bo to ogromnie pasjonujące. Rzeczywiście tak jest, a ja chciałbym z tym, co robię, móc pomóc wielu osobom i zobaczyć, jak też ich kariera zawodowa się prostuje, a ambicje są spełniane. Na zakończenie, jako wprawny, kolokwialnie mówiąc HR-owiec, jak rozpoznaje Pani potencjał w młodej kobiecie, która ma szanse w przyszłości zostać liderem? Czym taka osoba się charakteryzuje? Myślę, że to są takie osoby, które mają dużą świadomość samego siebie - tego co robią, jakie mają mocne i słabe strony oraz pozytywną pewność siebie. To już jest bardzo dużo do tego, aby zacząć stawiać pierwsze kroki w karierze zawodowej. Ponadto myślę, że odwaga, chęć podejmowania decyzji bez niepotrzebnego asekuranctwa i pytania czy tak? ale? a może?- takim osobom jest dużo łatwiej. Dodatkowo, są to osoby transparentne jeżeli chodzi o osobowość, o to jakie wartości wyrażają, co im przyświeca w życiu, itd. Mało u takich osób jest tej szarej strefy. Takie osobowości wyraźnie mają szansę na to, żeby dużo śmielej stawiać pierwsze kroki w biznesie. Czy ma Pani jakieś rady dla czytelników Profit Journal? Przede wszystkim się nie bać i próbować angażować się w wiele spraw, bo nie tylko praca nas definiuje, ale także to, co robimy społecznie i po przyjacielsku - to wszystko kiedyś w życiu wróci do nas i nasze inicjatywy nie odejdą od tak. To naprawdę bardzo przydaje się w życiunie możemy jedynie chcieć, żeby nam się to zbyt szybko zwróciło. Poza tym to też nie jest tak, że w życiu jak już znajdziemy jedną pracę, zajęcie, to właśnie to już jest sposób na całe życie. Należy podejść do tego, jako do bardzo dużej zmiennej. Mówi się, że zawody, które teraz są wykonywane, za 10 lat w ogóle nie będą istniały, będą inne i trzeba się znaleźć w tym bardzo szybko, w dynamicznie zmieniającym się świecie, żeby wytworzyć w sobie takie wartości i cechy osobowości, żeby móc dostrzegać nowe możliwości i się nie bać nowych wyzwań. To, że ja dzisiaj robię to, nie oznacza, że za 10 lat nie będę robiła czegoś innego i nie oznacza to niestałości, czy braku pomysłu na życie- to jest raczej odpowiedź na to, co się dzieje. Należy śledzić uważnie to, co robią najlepsi, co dostarcza rynek, jakie segmenty się najdynamiczniej rozwijają, gdzie jest ta kreacja, pomysłowość - myślę, że to jest najważniejsze. Rozmawiała: SABINA CZECH 10 NAJDROŻSZYCH inwestycji energetycznych świata Największe, warte dziesiątki miliardów dolarów, energetyczne mega projekty realizuje się dziś głównie w sektorze wydobywczym. Ale gigantyczna skala inwestycji, prawie zawsze oznacza problemy: rzadko udaje się je ukończyć na czas i przy zakładanym budżecie. Na globalnym rynku wydobywczym nakręcił się wyścig o wielkie projekty inwestycyjne. Obecnie na świecie jest realizowanych przynajmniej kilkanaście inwestycji, których budżety przekraczają 20 mld USD to czterokrotnie więcej niż kosztowała budowa tunelu pod kanałem La Manche. Z czego wynika ten pęd do wielkich liczb? Dostęp do kapitału nie jest dla wielkich firm wydobywczych problemem stopy procentowe są niskie, więc pieniądze można łatwo pożyczyć lub pozyskać z giełdy. Coraz więcej projektów jest realizowanych przez konsorcja kilku firm, co zwiększa ich możliwości inwestycyjne. Inwestorzy zakładają też, że większe projekty będą efektywniejsze kosztowo ze względu na efekt skali, a potencjalny sukces mega projektu daje szanse na ogromne zyski wyjaśnia Jacek Libucha, partner w The Boston Consulting Group. Oto zestawienie największych realizowanych obecnie inwestycji: 1. Złoże ropy Kaszagan na Morzu Kaspijskim, Kazachstan. Wartość: nawet 116 mld dolarów (według portalu CNN.com). W przeliczeniu na złote, koszt tego projektu to 360 mld zł, czyli więcej niż wydatki zapisane na 2014r. w polskim budżecie. Inwestycja w uruchomienie ropy i gazu ze złoża Kaszagan jest realizowana przez konsorcjum światowych potentatów: KazMunayGas, Eni, Shell, Exxon, Total, ConocoPhillips i INPEX. Wydobycie docelowo ma sięgnąć 370 tys. baryłek dziennie. Uruchomiono je pierwszy raz we wrześniu 2013r., ale wkrótce potem zostało wstrzymane. W trakcie eksploatacji okazało się, że rurociągi łączące złoże z lądem są usiane mikrouszkodzeniami i nieszczelne. Prawdopodobnie doprowadził do tego występujący w złożu siarkowodór. 2. Gorgon, Australia. Wartość: 54 mld dolarów. Firmy Chevron, Exxon i Shell zamierzają uruchomić na północno-zachodnim wybrzeżu Australii największy na świecie zakład produkcji gazu LNG. Według aktualnych doniesień pierwszy gaz popłynie w 2016r., czyli dwa lata później, niż pierwotnie oczekiwano. Obecnie szacowany koszt jest o 45% wyższy od początkowych założeń. 3. Ichthys, Darwin, Australia. Wartość: 43 mld USD. Firmy Inpex i Total inwestują wspólnie w zakład skraplania gazu, który będzie pochodził ze złoża z morskiego pola Ichthys na Morzu Timor, ok. 200 km od wybrzeży Australii. Realizacja projektu wiąże się z budową ponad 800 km podmorskich gazociągów. Uruchomienie produkcji jest planowane na 2016r. 4. Złoże Bowanienkowskoje, Syberia, Rosja. Wartość: 41 mld USD. To projekt wydobywczy Gazpromu. Pole wydobywcze Bowanienkowo jest największe na całym Półwyspie Jamalskim, jego zasoby szacuje się na 4,9 bilionów metrów sześciennych. Wydobycie uruchomiono w 2012r., a pełna zdolność wydobywcza powinna zostać osiągnięta do 2017r. 5. Australia Pacific, Australia. Wartość: 37 mld USD. Firmy Origin, ConocoPhillips i Sinopec realizują wspólnie projekt wydobycia gazu z pokładów węgla w północno-wschodniej części Australii. Do uruchomienia eksploatacji niezbędna jest budowa 530 km gazociągów od złóż gazu do portu LNG na wyspach Curtisa. Inwestycja potrwa do 2020 roku. 6. Wheatstone LNG, Australia. Wartość: 30 mld USD. W projekt zaangażowane są Chevron, Apache, Tokyo Electric Power Company, Kuwait Foreign Petroleum Exploration Company, Royal Dutch Shell oraz Kyushu Electric Power 18 19\n11 Komentarz ekspertów Komentarz ekspertów Company. To inwestycja offshore na północno-zachodnim wybrzeżu Australii połączona z budową zakładu skraplania LNG na lądzie, którego planowa zdolność produkcyjna to 15 mln ton LNG rocznie. 7. Queensland Curtis LNG, Australia: 30 mld dolarów. Inwestorem jest brytyjska spółka BG Group. To kolejny australijski projekt skraplania gazu. Instalacje miały zacząć działać w 2014r., jednak prace zostały opóźnione po tym jak wyszło na jaw, że QGC naruszyło państwowe przepisy ochrony środowiska. 8. Kearl Oil Sands Project, Kanada: 33 mld USD. Ten prowadzony wspólnie przez Imperial Oil oraz Exxon Mobil projekt zakłada budowę największej odkrywkowej kopalni ropy pozyskiwanej z piasków bitumicznych. Pierwsza faza inwestycji została ukończona w 2013 roku. Kopalnia będzie produkować 350 tys. baryłek ropy dziennie. 9. Santos GLNG Project, Australia. Wartość: mld USD. Firmy Santos, Petronas, Total i Kogas rozwijają projekt konwertowania gazu ziemnego (CSG) do skroplonego gazu ziemnego (LNG). Trwa budowa podziemnego gazociągu o długości 420 km. Planowane jest zakończenie projektu do 2015 roku. 10. Zapora Trzech Przełomów, Chiny. Wartość: szacunkowo około 28 mld dolarów, choć ostatecznie koszt może być bliski 37 mld USD. To największa i najdroższa elektrownia na świecie jej moc wynosi 22,5 tys. megawatów. Choć jest elektrownią wodną, to koszt jej budowy przekroczył nakłady szacowane dla tych atomowych dla porównania koszt budowy brytyjskiej jednostki Hinkley Point wyniesie 16 mld funtów, czyli ok. 27 mld dolarów. Budowa Zapory Trzech Przełomów jest jednocześnie najbardziej kontrowersyjną inwestycją w światowej energetyce ze względu na czynniki społeczne i środowiskowe. Do jej ukończenia brakuje uruchomienia wind do przeprawy statków. Sektor surowcowy w pułapce wielkich liczb Ranking energetycznych mega projektów jasno pokazuje, że koniunkturę w inwestycjach nakręca przede wszystkim walka o dostęp do złóż ropy i gazu. Skoro mówi się już o wyścigu, to dlaczego takich projektów prawie nigdy nie udaje się ukończyć na czas i w ramach zakładanego budżetu? W ekstremalnych przypadkach, takich jak złoże Kaszagan (pierwsze miejsce na liście), realny budżet okazuje się nawet dwukrotnie wyższy od planu, a opóźnienia mogą sięgać kilku lat. Z badań BCG wynika, że na potężnych, kapitałochłonnych projektach, pojawiają się najczęściej trzy grupy problemów. Po pierwsze: Błędy popełniane na etapie przygotowania - budżet bywa niedoszacowany, planistom brakuje wystarczającej wiedzy na temat lokalnej logistyki, nie uwzględnia się kosztów uzyskania części niezbędnych zezwoleń. Czasami brakuje po prostu doświadczenia, bo nikt nie przygotowywał i nie realizował projektu o podobnej skali wyjaśnia Jacek Libucha. Po drugie: Pojawiają się problemy inżynieryjne, projektowe i techniczne w trakcie projektu - według eksperta BCG należy zaliczyć opóźnienia realizacji zadań przez poszczególnych podwykonawców, trudności w koordynacji wielu uczestników projektu czy niekompatybilność rozwiązań technologicznych. Po trzecie: Budżet zostaje przekroczony ze względu na zmiany cen w trakcie realizacji projektu, na przykład nieprzewidzianego wzrostu cen surowców - opóźnienia i wyższe koszty generują na etapie produkcji takie zjawiska, jak nieefektywne wykorzystanie pracowników czy dodatki motywacyjne dla podwykonawców. To przykłady typowych problemów, które pojawiają się na projektach przemysłowych, ale w przypadku największych projektów wydobywczych są one zwielokrotnione z powodu skrajnie trudnych warunków (jak wydobycie z dna morskiego na wielkich głębokościach), liczby kontrahentów czy zaangażowanie partnerów z różnych krajów podsumowuje Jacek Libucha\n12 Komentarz ekspertów Komentarz ekspertów O REGIONALIZACJI, INNOWACYJNOŚCI, EMIGRACJI I ENERGETYCE dr Jan Kulczyk 6-8 czerwca 2014 roku redakcja Magazynu PROFIT Journal uczestniczyła w ogólnopolskiej konferencji WallStreet organizowanej przez Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych. Wśród wielu znakomitych prelegentów zaproszonych przez Stowarzyszenie, gościem specjalnym był Przewodniczący Rady Nadzorczej Kulczyk Investments, jedyny polski przedsiębiorca działający globalnie w sektorze energetyki, ropy naftowej i gazu, surowców mineralnych, infrastruktury i nieruchomości - dr Jan Kulczyk. Poruszone zostały bardzo rozległe tematy - od problemów, z którymi boryka się Polska na tle Europy, aż po szanse, jakie stwarza inwestowanie w Afryce. Problemy Europy w procesie regionalizacji Zdaniem Kulczyka w dłuższej perspektywie dużym problemem jest to, że 500 mln mieszkańców Europy to zaledwie 7% ludzkości. Nie wiadomo jak długo reszta świata będzie tolerować fakt, że europejczycy produkują 20% światowego PKB zużywając jednocześnie 50% światowych wydatków socjalnych nie stanowiąc wartości dodanej. W dziesiątce najszybciej rozwijających się państw, nie ma ani jednego przedstawiciela Europy. Czy brakuje kapitału w Europie? Zdecydowanie nie. Jeśli możemy wysłać 350 miliardów do Grecji, by uratować nie wiadomo co, to możemy stworzyć dla nas europejczyków - fantastyczny rynek, gdzie europejski przemysł nie będzie musiał przymusowo zmniejszać produkcji - przyznaje dr Kulczyk. Warunki do prowadzenia biznesu w Polsce nie są konkurencyjne do tych panujących obecnie w zachodniej Europie. Istnieją obawy, że ludzie będą migrować w miejsca, gdzie praca jest lepiej wynagradzana, a w Polsce szybko takie nie powstaną. Jako przykład najbogatszy Polak przytoczył sytuację, która spotkała go tuż po przejęciu spółki z branży chemicznej - Ciech SA. W dniu otrzymania oficjalnego pisma potwierdzającego przejęcie większości udziałów w spółce, związki zawodowe zwróciły się z prośbą o rozpoczęcie rozmów dotyczących podniesienia płacy. Środowisko, które nie jest zainteresowane strategią rozwoju spółki, a już pierwszego dnia domaga się podjęcia rozmów na temat wynagrodzenia, nie zachęca do prowadzenia działalności w Polsce. Nic nie wskazuje na to, że w najbliższym czasie sytuacja ta ulegnie poprawie, a młodzi i ambitni ludzie będą wyjeżdżać za granicę w poszukiwaniu możliwości do realizacji własnych ambicji. Zdaniem Jana Kulczyka w społeczeństwie utarło się błędne przekonanie, które traktuje Polaka na emigracji bardzo stereotypowo, jako człowieka na dorobku, zmuszonego do zmiany kraju zamieszkania. Aktualnie Polacy pokazują, że mogą zdobywać świat, że mają kompetencje i odwagę w sercu, aby osiągać wielkie rzeczy. Należy dostrzegać różnicę między stereotypowymi a prawdziwymi pobudkami, które aktualnie coraz częściej kierują młodymi i ambitnymi Polakami. Coraz częściej wyjeżdżamy nie z przymusu, ale dlatego, że możemy. Musicie zrozumieć, że dla każdego człowieka na świecie, również dla Polaka, największą barierą jest bariera językowa. Po jej pokonaniu, Polacy świetnie się w na świecie odnajdują. Trzeba wyciągać wnioski i zrozumieć, że to rynek decyduje o sukcesie i gdy nie pójdziemy za rynkiem, nie mamy szans na jego osiągnięcie - mówił zgromadzonym na sali dr Kulczyk. Pokażmy to na powszechnie znanym przykładzie. Hindusi od lat wyjeżdżają do Stanów Zjednoczonych czy Europy i są najlepszymi lekarzami w renomowanych klinikach i najbardziej pożądanymi informatykami w wiodących firmach informatycznych. Dla Hindusów jest to powód do dumy i emigracja do lepiej rozwiniętych krajów jest powszechnie traktowana jako wielki sukces. Podobne wnioski z obecnej sytuacji makroekonomicznej wyciągał Robert Gwiazdowski, który zauważył na przykładzie Wielkiej Brytanii, że młodzi Polacy coraz częściej są przyjmowani w Europie z otwartymi rękami. Spowodowane jest to większą świadomością demograficzną i umiejętnością planowania w długim terminie. Młodzi ludzie tworzą podłoże systemu emerytalnego i w całej Europie trwa zacięta walka o zapewnienie sobie lepszej przyszłości. Dopóki Polska będzie tę walkę przegrywała, nie ma perspektyw na sprawnie działający system emerytalny w najbliższych latach. Jak pojmuje się innowacyjność na świecie? Zdaniem Kulczyka trudno, żeby firma produkująca okna zastanawiała się nad fizyką kwantową i tam szukała innowacyjności. Wszystko musi być wyważone i uszyte na własną miarę. Trzeba solidnie pracować, otwarcie myśleć i nie mieć kompleksów, a to już wystarczy, żeby być innowacyjnym w Polsce. Sam przyznaje, że między pojmowaniem innowacyjności w Polsce a na całym świecie jest ogromna różnica. Kiedy przedsiębiorca w Stanach Zjednoczonych szuka finansowania pomysłu, usłyszy pytanie: Czy ktoś to już na świecie robi? Nie? Proszę. To twoje 200 milionów dolarów, rozwijaj projekt. W Polsce taki sam przedsiębiorca usłyszy Robi to ktoś na świecie? Nie? To niech ktoś spróbuje, zobaczymy czy mu wyjdzie i wtedy porozmawiamy. Dużym ograniczeniem, według Prezesa, jest gospodarka centralnie sterowana. Jeżeli z gospodarki zostanie wyprowadzone państwo, zdecydowanie poprawi się decyzyjność, a co za tym idzie - innowacyjność. Wszystko działałoby lepiej. Nie wierzcie ludziom, którzy zamiast robić biznes, zajęli się karierą naukową i zaczęli pisać książki o tym, jak go robić. Najlepszym przykładem są Nobliści, których fundusze zbankrutowały. Sukces Dla Jana Kulczyka w całym procesie osiągania sukcesu najważniejsza jest pokora. Każde wyzwanie, które kończy się sukcesem, musi również być równocześnie powiązane z pokorą i zrozumieniem, że ten sukces to przede wszystkim ludzie, rynek, współpracownicy i wszystko, co przedsiębiorcę otacza. Z chwilą, w której zaczyna nam się wydawać, że jesteśmy Ikarem, zaczynają się problemy. Gdy zaczął kontrolować 27% rynku kapitałowego sam zrozumiał, że taka sytuacja jest niezdrowa i mogła się skończyć jak na Ukrainie, gdzie niewielu monopolistów kontroluje gospodarkę i zaczyna brakować przestrzeni na rozwój. Szybko okazało się, że duże procentowe zaangażowanie swojego kapitału na polskiej giełdzie rodzi same obowiązki, a prawa, choć znaczące, są nieliczne. Inwestujmy w Afrykę W Europie mieszka obecnie 500 mln ludzi, podczas gdy za 40 lat będzie ich 400 milionów. W samej Nigerii będzie tyle osób, co w całej Europie. To tylko liczby, ale prawda jest taka, że europejczycy są bogaci, ale Europa jako kontynent, jest biedna. W Afryce na 59 krajów, 55 ma złoża gazu, a poszczególne państwa bogate są m.in. w rudy uranu, wolframu, węgla kamiennego czy obszerne złoża żelaza. Afryka potrzebuje stosunkowo niewiele pieniędzy na infrastrukturę, by stworzył się gigantyczny rynek, który będzie porównywalny tylko do rynku azjatyckiego, ze względu na wysoce rozwinięte gospodarki Chińską i Indyjską. Kulczyk na spotkaniu z inwestorami przyznał, że marzy mu się unia Europejko-Afrykańska. Mielibyśmy młodych ludzi, wiedzę i pieniądze - wszystko co jest potrzebne do dynamicznego rozwoju. Energetyka Energetyka to sprawa globalna. Jeśli Unii Europejskiej uda się stworzyć Unię Energetyczną - a będzie to trudne, bo każdy ma swoje interesy - to energia będzie zdecydowanie tańsza. Czy jest to do zrobienia? Oczywiście, Amerykanie pokazali, jak to się robi. Kwestia cen ropy i gazu, to bardziej czynnik polityczny niż popytu i produkcji. Naturalna ekologia, niewymuszona grą pozorów i prestiżowym - wyższym miejscem w rankingu, musi w końcu wygrać, a samochody elektryczne wyprą w końcu te na ropę. Notował: MACIEJ GNUTEK 22 23\n13 Komentarz ekspertów Inwestycje alternatywne Inwestycje w TERENIE Dla przeciętnego człowieka inwestycje to tylko Wall Street i maklerzy w czerwonych szelkach to oczywiście tylko fragment ogromnego rynku inwestycyjnego. Szybko rozwijający się w Polsce sektor Private Equity i Venture Capital pokazuje, że zarobić można także poza giełdą. O to, jakie perspektywy ma przed sobą ten sektor, jakie problemy może napotkać, zapytaliśmy tych, którzy na co dzień sami go tworzą. polski rynek PE/VC, który będzie nie tylko atrakcyjny, ale też przyjazny i dostosowany do potrzeb oraz oczekiwań tak inwestorów, jak i przedsiębiorców. Polski rynek PE/VC ma bardzo dobre rokowania, jeśli wykorzystamy jego obecny potencjał, to ma szansę stać jednym z najprężniej działających rynków w Europie. Jakub Bartkiewicz, prezes DI Investors: Badania publikowane przez różne, specjalistyczne firmy pokazują, że w tym roku możemy spodziewać się ożywienia na rynku transakcji typu private equity. Dotyczy to zarówno Europy Środkowo-Wschodniej, w tym również Polski. Kilka znaczących funduszy inwestujących (m.in. w naszym kraju) pozyskało znaczące środki na inwestycje. Z drugiej strony reforma systemu emerytalnego i ograniczenie roli Otwartych Funduszy Emerytalnych, jako dostawcy długoterminowego kapitału spowoduje najprawdopodobniej wzrost zainteresowa- nia przedsiębiorców finansowaniem private equity. Potencjał rozwoju rynku mamy duży, bowiem wartość inwestycji tego typu w relacji do PKB jest zdecydowanie niższa niż średnia w Europie. Największym problemem pozostaje brak rodzimego kapitału. Nadzieją były fundusze emerytalne, które na całym świecie są jedną z podstawowych kategorii inwestorów private equity. Niestety, po reformie nie ma co liczyć na te instytucje i znowu zostaje nam głównie kapitał zagraniczny. Pocieszający jest natomiast fakt, że Polska zaczyna być postrzegana, jako rynek rozwinięty, a nie rynek wschodzący. Daje to szansę na zainteresowanie nami większej liczby funduszy. Rozmawiał: DOMINIK ZIĘBA Marcin Jan Fejfer, manager inwestycyjny SpeedUp Venture Capital Group: Wydaje się, że rynek jest znacznie bardziej dojrzały niż kilka lat temu. Jest to widoczne w realizowanych inwestycjach, które wydają się być mniej przypadkowe i lepiej skalkulowane aniżeli dotychczas. Inwestorzy nauczyli się na wczesnych błędach i są ostrożniejsi, próbują podchodzić do inwestycji bardziej metodologicznie. Dojrzałość rynku widać też w przygotowaniu spółek, które poszukują kapitału. Coraz lepiej znają wymagania inwestorów oraz mechanizmy ich działania. Myślą o kolejnych rundach i mają dalszą wizję swojego biznesu. Dlatego w ciągu najbliższych dwóch, trzech lat, zobaczymy znacznie więcej polskich startupów technologicznych o wycenach w granicach kilkudziesięciu milionów euro. Aktywniejsi na naszym rynku staną się inwestorzy zagraniczni. Jednak uwagę tych największych, z pewnością, bardziej przyciągać będą większe rynki, jak np. Chiny. Dlatego też, moim zdaniem, na znaczeniu nie stracą polskie fundusze VC/ PE, będące łącznikiem z inwestorami zza oceanu. Wprost przeciwnie prawdopodobnie dzięki współpracy z większymi partnerami, zaczną się jeszcze dynamiczniej rozwijać. Maciej Hazubski, prezes zarządu IQ Partners: Według mojej opinii dzisiejsza kondycja sektora Private Equity jest bardzo dobra. Realizuje się coraz więcej transakcji kapitałowych. Często są to inwestycje wykraczające poza obszar Polski. Rynek rozwija się dynamicznie i równolegle pojawia się na nim coraz większa konkurencja. Jeśli miałbym wskazać problem, to przede wszystkim jest to znalezienie w Polsce inwestycji o odpowiedniej skali, które mogłyby charakteryzować się dużą dynamiką rozwoju. Natomiast potencjalnym zagrożeniem mogą być nowe regulacje prawne, które często zniechęcają do inwestowania w Polsce. Jacek Kajko, partner zarządzający WSI Capital: Deloitte w najnowszych badaniach Central Europe Private Equity Confidence Survey wskazuje, że rośnie liczba funduszy, które przewidują poprawę warunków ekonomicznych, a tym samym zwiększenie swoich aktywności na rynku Private Equity w Europie. W naszej ocenie te nastroje i oczekiwania przekładają się również na polski rynek. Od ubiegłego roku dużo mówi się o tym, że Polska stała się niezwykle atrakcyjna, jeśli chodzi o inwestycje tego typu. Wskazują na to niezależne opracowania przygotowane, m.in. przez Grant Thornton czy Bank Światowy. Ten drugi, w raporcie Doing Business 2014, ulokował nasz kraj na 45 miejscu. Z kolei w opracowanym przez Uniwersytet Nawarry oraz Ernst And Young raporcie atrakcyjności dla Private Equity/Venture Capital za rok 2013 znaleźliśmy się na 28 miejscu w skali świata. W rankingu Bloomberga Best for Business in East Europe and Central Asia 2014 Polska została doceniona za najlepiej rozwijającą się od 2008 roku gospodarkę i przedstawiona, jako najlepsze biznesowo miejsce we Wschodniej Europie. Oczywiście musimy pamiętać, że wciąż daleko nam jeszcze do dojrzałości, jaka cechuje rynki w Stanach Zjednoczonych czy krajach Europy Zachodniej. Wciąż mamy sporo do zrobienia, zarówno jeśli chodzi o wypracowanie odpowiednich standardów inwestycyjnych, jak i legislacyjnych czy administracyjnych wszystko po to, by budować Rzadkie trunki trafiają nad Wisłę PAWEŁ MOROZOWICZ - Zarządzający Portfelami Alkoholi Inwestycyjnych w Wealth Solutions o wartości około 145 mln zł, Sommelier certyfikowany przez prestiżową organizację WSET (Wine and Spirit Education Trust), ekspert w zakresie tworzenia prywatnych piwnic, kolekcji alkoholi oraz budowania portfeli zamożnych klientów w oparciu o alkohole inwestycyjne. Posiada wieloletnie kontakty z producentami oraz brokerami zajmującymi się obrotem winami jakościowymi. Prowadził specjalistyczne szkolenia i kursy wiedzy o winie oraz współpracował z wieloma wybitnymi restauracjami. W ostatnim miesiącu odbyła się premiera trzeciej najstarszej whisky na świecie. Trunek ten przez 66 lat dojrzewał w dębowej beczce po sherry i został rozlany do zaledwie 160 butelek. W Edynburgu, w Glasgow, a może murach firmy Gordon & MacPahil, która wypuściła ten trunek na rynek? Nie. Premiera tego trunku odbyła się w Warszawie. Polska dzięki temu, że pije się u nas coraz więcej whisky, zaczyna się ją kolekcjonować oraz w nią inwestować, staje się atrakcyjna dla producentów oraz dystrybutorów tego trunku. Zresztą to już niepierwsze tego typu wydarzenie w Warszawie. Oficjalne światowe premiery nad Wisłą miały także: najstarsza whisky z destylarni Glenfarclas oraz najstarsza whisky z nieczynnej już destylarni Karuizawa. Pierwsza premiera miała miejsce w 2012r. W jej trakcie zaprezentowano limitowaną edycję whisky single cask, która została wydestylowana 1953r. - leżakowała w dębowej beczce po sherry 58 lat i została rozlana do zaledwie 400 butelek. Na to wydarzenie do Warszawy przyjechał George Grant, przedstawiciel szóstego pokolenia rodziny Gran\n14 Gospodarka Gospodarka tów, zarządzającej od 160 lat gorzelnią Glenfarclas oraz Ian Buxton, uznany pisarz i krytyk whisky. Druga premiera dotyczyła trunku, który powstał w 1964r. - dojrzewał przez 48 lat, po czym został przelany do zaledwie 143 butelek. Wydestylowano go w murach legendarnej już japońskiej destylarni Karuizawa, która w 2000r. zamknęła swoje podwoje. Od tego czasu, każda pozostała po niej beczka jest na wagę złota. Premiera trzeciej najstarszej whisky na świecie dotyczyła trunku Glen Grant, który został wydestylowany w 1948r. Trafiła do 160 butelek, po 66 latach leżakowania w dębowej beczce, w formie cask strength - nierozcieńczana, niefiltrowana na zimno, w naturalnym kolorze. Na tę okazję specjalną książkę napisał Charles MacLean, jeden z największych autorytetów na rynku whisky, który również poprowadził degustację podczas premiery. W jej trakcie gościliśmy w Warszawie również Michaela Urquharta, Dyrektora Zarządzającego w firmie Gordon & MacPhail. Tego typu wydarzenia rzadko odbywają się poza granicami Wielkiej Brytanii. Jeżeli już do tego dochodzi, to przeważnie premiery trunków mają miejsce w USA, bądź na Dalekim Wschodzie. Polska dołączyła do tego grona, ponieważ nad Wisłą powstała już grupa kolekcjonerów i inwestorów potrafiących docenić rzadkie butelki whisky oraz mogących sobie pozwolić na ich zakup. Polacy na rynku alkoholi inwestycyjnych są obecni już od kilku lat i stanowią jedną z bardziej aktywnych nacji. Opis przypadku Na szczycie Rady Europejskiej marca br. jej przewodniczący wydał oświadczenie, że do października br. państwa UE muszą ustalić nową politykę klimatyczną Unii do 2030 roku. Podstawą negocjacji będzie projekt opublikowany przez Komisję Europejską 22 stycznia Łącznie ulokowaliśmy już w ten sposób ok. 155 mln zł, z czego w whisky ok. 25 mln. Ile można zarobić na edycjach rzadkich i starych alkoholi? Wystarczy spojrzeć na wzrost cen, po jakich w ostatnich latach trafiały na rynek. 58-letni Glenfarclas gdy pojawił się w sprzedaży w 2012r. - kosztował 2,5 tys. funtów. Dziś 60-letni Glenfarclas wchodzi na rynek w cenie 14,5 tys. funtów. Wspominana już Karuizawa 1964, której premiera dobyła się w Polsce w 2013r., była oferowana kupującym po 4,7 tys. funtów. W tym roku Karuizawa z 1960r. sprzedawana jest już po 17 tys. funtów. Za 70-letniego Glenliveta i Mortlacha dwie najstarsze whisky na świecie także trzeba zapłacić po 17 tys. funtów. Takie liczby oczywiście przemawiają do wyobraźni i sprawiają, że Polacy już nie tylko piją oraz kolekcjonują whisky, ale wykorzystują ją również jako lokatę kapitału. Jak Unia Europejska jeszcze bardziej ograniczy polską gospodarkę regulacjami klimatycznymi? Władze UE zamierzają nadal narzucać państwom członkowskim regulacje dotyczące emisji dwutlenku węgla i rozwoju odnawialnych źródeł energii. Plan Komisji Europejskiej, aby w latach państwa musiały jeszcze szybciej ograniczać emisję CO2 i rozwijać OZE, zaszkodzi rozwojowi gospodarczemu m.in. Polski, zubażając firmy i zniekształcając gospodarkę dotacjami. Do października br. rząd RP musi zawalczyć o to, aby arbitralne wymogi klimatyczne UE odeszły do historii. br. Mimo protestów Polski, Czech, Słowacji czy Węgier przeciwko arbitralnym i szkodzącym ich rozwojowi gospodarczemu wymogom, Komisja Europejska i część ministrów państw członkowskich, m.in. z Hiszpanii, Niemiec, Wielkiej Brytanii wcale nie zamierzają zrezygnować z narzucania takich regulacji. Wręcz przeciwnie, chcą je zaostrzyć: do 2030 r. każdy kraj UE będzie musiał zredukować poziom emisji do 40 proc. w porównaniu z 1990 r., a wszystkie państwa ogółem będą zobowiązane do zwiększenia udziału energii odnawialnej (OZE) w łącznym zużyciu energii do 27 proc. Dla porównania, od 2008 r. do 2020 r. państwa UE muszą zmniejszyć emisję o 20 proc. wobec 1990 r. oraz zwiększyć udział OZE do 20 proc. KE chce również, aby po 2020 r. w sektorach objętych możliwością kupowania pozwoleń na dodatkową emisję roczny wskaźnik obniżania emisji został zwiększony z 1,74 proc. do 2,2 proc.. Oznacza to, że firmy z energochłonnych branż gospodarki będą musiały więcej płacić za uprawnienia do emisji. Ponadto KE żąda, aby do 2030 r. udział energii odnawialnej w sektorze elektroenergetycznym wzrósł z 21 proc. do 45 proc. Ocena ekspertów FOR Unijne regulacje klimatyczne są szkodliwe, ponieważ nie biorą pod uwagę specyfiki gospodarek państw członkowskich. W konsekwencji kraje, których gospodarka opiera się na węglu, muszą wprowadzać nakazane przez Unię Europejską kosztowne zmiany, jak np. ograniczenia dla energochłonnych sektorów gospodarki. W dodatku wymogi klimatyczne UE zmuszają zarówno rządy, jak i przedsiębiorstwa do wypełniania zaleceń, które nie mają wystarczającego uzasadnienia w naukach przyrodniczych: według niektórych autorów zmiany klimatu są wbrew pozorom trudne do przewidzenia, inne badania dowodzą, że wzrost średniej temperatury Ziemi i poziomu w atmosferze jest wynikiem naturalnych procesów, zachodzących co ok. 25 tys. lat. Podczas negocjacji w sprawie polityki klimatycznej UE na lata polski rząd powinien sprzeciwiać się projektowi KE oraz wskazywać na niezgodność unijnych propozycji z zasadami subsydiarności (według której UE powinna działać tylko wtedy, kiedy państwa członkowskie nie mogą lepiej rozwiązać danego problemu) i proporcjonalności (zgodnie z którą wymogi UE mogą nakładać na państwa tylko minimalne obciążenia). Niedostosowanie obecnej i planowanej polityki klimatycznej UE do specyfiki gospodarki pozwala twierdzić, że obie te zasady są łamane. Istnieje wiele badań opisujących potencjalny wpływ pakietu klimatycznego na gospodarkę UE i poszczególne państwa. Sama Komisja Europejska (2008) wskazywała, że koszty wprowadzenia pakietu na lata będą najwyższe w nowych krajach UE: w latach dynamika PKB Polski (przy uwzględnieniu ulg) spadnie o 1 pkt. proc. Jeszcze bardziej dotknięte zostaną inne nowe państwa UE, jak Czechy, Bułgaria, Estonia i Rumunia. W wariancie bez ulg PKB Polski spadłoby o 1,6 proc. Według NBP (2012) w wyniku dalszego zaostrzania polityki klimatycznej UE tempo wzrostu PKB Polski, tak samo jak zatrudnienie, zmniejszyłyby się o nawet 0,3 pkt proc. w skali roku. Koszty polityki klimatycznej poniosą zwłaszcza gospodarstwa domowe. Krajowa Izba Gospodarcza (2013) wskazuje, że polityka klimatyczna UE, w tym głównie koszty zakupu uprawnień do emisji, zwiększają w Polsce ceny energii. W latach jej koszt dla gospodarstw wzrósł w nowych krajach UE o proc. W Polsce udział kosztów energii w wydatkach gospodarstw domowych jest najwyższy w całej UE i wynosi 9,13 proc. Symulacja Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej pokazuje, że zaostrzona polityka klimatyczna UE doprowadzi do wzrostu tej relacji do 14,5 proc. w latach , co oznacza ubóstwo energetyczne. Na podstawie prognoz można szacować, że obecna polityka klimatyczna UE skutkuje wzrostem nakładów inwestycyjnych o mld zł rocznie. Ministerstwo Rozwoju przyznało, że aby spełnić unijne wymogi dotyczące rozwijania OZE, w latach Polska musi zainwestować 120 mld zł. Dalsze zaostrzanie polityki klimatycznej przez UE przyniesie jeszcze gorsze skutki dla gospodarki Polski i innych państw członkowskich. Po pierwsze, zwiększy koszty prowadzenia działalności gospodarczej, szczególnie w przypadku sektorów, które muszą kupować unijne pozwolenia na emisję (m.in. sektor wytwarzania energii, lotnictwo, produkcja papieru i metali żelaznych). Taka sytuacja jest szczególnie groźna w kontekście planów uczynienia dochodów z handlu uprawnieniami do emisji istotnym źródłem zasobów własnych UE. Po drugie, żądanie KE, aby zwiększyć udział energii odnawialnej może zniekształcić gospodarkę Polski i innych krajów, wymagając bardzo szybkich zmian infrastrukturalnych i dużych nakładów finansowych. Warto zaznaczyć, że Polska nie ma warunków do rozwijania na szeroką skalę niektórych form energii odnawialnej, np. hydroelektrowni. Nawet jeżeli unijny cel 27 proc. udziału OZE nie będzie dla Polski wiążący, to w przypadku jego niewypełnienia przez całą UE nasz kraj będzie narażony na sankcje. Po trzecie, polityka klimatyczna UE będzie skutkować szkodliwym wzrostem ingerencji UE w gospodarkę: niedawno KE zapowiedziała, że ma zamiar tworzyć preferencje dla firm korzystających z zielonej energii i zwiększać opodatkowanie dla firm zanieczyszczających środowisko. Sojusznikami Polski mogą zostać państwa, które nie należą do green growth group, np. Czechy, Węgry czy Portugalia. Autorzy: ANNA CZEPIEL, LIWIUSZ WOJCIECHOWSKI 26 27\n15 Kariera Dział ŚCIEŻKA DO SUKCESU Dyplom ukończenia studiów przestał stanowić jedyną gwarancję sukcesu na rynku pracy. Kluczowe, w oczach pracodawców, jest przede wszystkim praktyczne przygotowanie do zawodu, które rzadko stanowi element uniwersyteckiej edukacji. Aby wypełnić tę lukę niektóre polskie uczelnie ekonomiczne podjęły współpracę z Instytutem CIMA, który kształci i zrzesza specjalistów z dziedziny zarządzania finansami. Dzięki porozumieniu studenci mogą już w ramach studiów zdobywać prestiżowe certyfikaty zawodowe. Karmańska ze SGH w Warszawie: -Studenci zabiegają o udział w programach SGH-CIMA. Znają więc wartość rynkową dyplomu, który doskonale wzmacnia posiadany tytuł magistra. Beneficjentami są nie tylko nasi absolwenci, którym certyfikat CIMA otwiera korzystną ścieżkę kariery - na takiej fuzji efektów kształcenia korzysta także cała sfera biznesowa, w skali międzynarodowej. Chartered Institute of Management Accountants (CIMA) powstał w 1919 roku w Londynie i jest wiodącą organizacją, zrzeszającą ekspertów rachunkowości zarządczej. Aktualnie liczy członków i studentów w 177 krajach świata. Kwalifikacje Instytutu CIMA dedykowane są osobom, które chcą zdobyć kompleksową wiedzę z rachunkowości zarządczej, finansowej i biznesu. Jest to również sposób dla osób już pracujących na podniesienie swoich kompetencji zawodowych. Jak mówi Jakub Bejnarowicz, Country Manager CIMA: - Instytut współpracuje z 5 tysiącami pracodawców, dlatego doskonale orientujemy się w potrzebach i wymaganiach współczesnego rynku pracy. Pozwala nam to w taki sposób modyfikować program nauczania, by oferować studentom wiedzę praktyczną, odpowiadającą aktualnym wyzwaniom z zakresu rachunkowości zarządczej. Jednocześnie dajemy przyszłym pracodawcom gwarancję, że członkowie CIMA posiadają umiejętności odpowiadające ich realnym potrzebom. Z punktu widzenia studenta, udział w programie CIMA pozwala oswoić się ze specjalistyczną terminologią oraz zdobyć wprawę w analizie danych wyjaśnia Bartosz Sieroń, absolwent programu CIMA realizowanego w SGH w Warszawie. -Kiedy skończyłem studia, wiedza i umiejętności wyniesione z zajęć okazały się niezwykle przydatne. Program CIMA kładzie bowiem duży nacisk na praktyczne zastosowanie wiedzy, co studenci ćwiczą podczas rozwiązywania studiów przypadków. Dzięki temu w pracy łatwiej zrozumieć mi działalność międzynarodowego banku oraz potrzeby informacyjne zarządu, dla którego przygotowuję raporty i analizy dodaje. Międzynarodowe certyfikaty Podejmując na swojej uczelni program zajęć akredytowany przez CIMA, studenci studiów licencjackich, magisterskich i podyplomowych mogą uzyskać aż trzy certyfikaty CIMA. W zależności od rodzaju studiów są to: Certificate in Business Accounting, Diploma in Management Accounting oraz Advanced Diploma in Management Accounting. Dzięki realizacji ściśle określonego programu zajęć, otrzymują także zwolnienia z poszczególnych egzaminów CIMA. Programy można obecnie realizować na trzech uniwersytetach ekonomicznych: w Krakowie, Wrocławiu i Poznaniu oraz w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. W trakcie kursów zdobywa się niezbędną wiedzę finansową z zakresu rachunkowości zarządczej i finansowej, matematyki biznesowej, ekonomiki przedsiębiorstw, etyki, ładu korporacyjnego oraz prawa w biznesie. Równocześnie dużą uwagę przykłada się do ćwiczenia praktycznego jej stosowania w praktyce. Studia i co dalej? Konkurs dla młodych zdolnych Każdego roku CIMA organizuje konkurs dla studentów kierunków finansowych, którego celem jej wyłonienie przyszłych liderów biznesu. Uczestnicy CIMA Global Business Challenge mają za zadanie przeanalizować rzeczywiste studium przypadku i zaprezentować innowacyjne rozwiązania przedstawionych w nim problemów. Oprócz szansy sprawdzenia swoich możliwości na etapie krajowym, drużyny otrzymują atrakcyjne nagrody, a zwycięzcy przepustkę do etapu międzynarodowego. W tegorocznym finale konkursu w Bombaju udział wzięły 24 drużyny z całego świata, a reprezentanci Polski z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu stanęli na podium zwycięzców. Konkurs GBC organizowany jest we współpracy z firmą Barclays, a w Polsce wspierają go Unilever, Infosys BPO Poland oraz Deloitte. -Po opuszczeniu murów uczelni, dodatkowe umiejętności zdecydowanie zwiększają atrakcyjność studenta na rynku pracy twierdzi prof. Anna 28 29\n16 Dział 30 Dział 31\n17 Dział 32


##### Filmy porno sexi – Polskie-sex-filmy videos - XVIDEOS.COM.\n12 Nov January 21, 2020\nBy Byref Nastolatek zostaje oszukany do seksu, Fotki porno czarne dziewczyny, Johnny Sins seks analny Mama i syn sex film porno, Owosiona cipka galeria nastolatkw 49 Comments\nOgldaj bezpatny jak nieprzyzwoita moe by MAMUKA, o ktrej zawsze fantazjowae. Wszystkie filmy pobierz darmowe vodeos seksu porno ze strony Cipki na Cipki. Tube V daje ci szans na ogldanie filmw porno w wysokiej jakoci i filmikw z seksem penych spektakularnych akcji z najcudowniejszymi dziewczynami.. HD. Nauczycielka sexu Julia Ann si pierdoli. Wszystkie filmy porno ze strony Azjatki na Azjatki. Hardcorowe filmy porno Murzynki Gwiazdy porno! Ogldaj pornole Macocha za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Macocha filmy penometraowe ju teraz! Najlepsze darmowe filmy online porno: pikne dziewczyny, pikne sceny i codzienne aktualizacje na wiee plik porno codziennie. Ogldaj pornole Laski Xxx za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Laski Xxx filmy penometraowe ju teraz! Wszystkie filmy porno ze strony Dojrzae na Dojrzae. Ogldaj pornole Twerk Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Twerk Sex filmy penometraowe ju teraz!\nOgldaj pornole Sexi Lena za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexi Lena filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Anime Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Anime Sex filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Sexi Porno Xxx za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexi Porno Xxx filmy penometraowe ju. Ogldaj pornole Sexy Ass za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexy Ass filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Instagram za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Instagram filmy penometraowe ju teraz!\nOgldaj za darmo Creczka tatusia filmy porno w jakoci HD. Modelki eby mg cieszy si nimi za darmo, ogldajc najgortsze filmy porno z kategorii Modelki. Ogldaj pornole Dojrzale Dupy Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Dojrzale Dupy Sex filmy penometraowe. XVIDEOS polskie-sex-filmy videos, free. Ogldaj pornole Colombia Video Sexi Gerls za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Colombia Video Sexi Gerls filmy. Ogldaj pornole Ruda za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Ruda filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Sexy Babe za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexy Babe filmy penometraowe ju teraz! Na Koloporno znajdziesz wszystkie filmy porno Blondynki, o ktrych kiedykolwiek moge marzy. Ogldaj pornole Sexi Taxi za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexi Taxi filmy penometraowe ju teraz!\nDarmowe Sex Filmy online. Codziennie nowe filmiki porno w wielu kategoriach. Ogldaj pornole Ostry Darmowe Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Ostry Darmowe Sex filmy. SEXY INDIAN WITH PERFECT TITS AND ASS TRIES PORN FOR THE FIRST TIME. Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Nauczycielka filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Sexy Girl za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexy Girl filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Sexy Teacher za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexy Teacher filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Sexi Anal za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexi Anal filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Polskie Nastolatki za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Polskie Nastolatki filmy penometraowe. Ogldaj GWIAZDY PORNO w strojach PIELGNIAREK, WOJSKOWYCH I POKOJWEK. Ogldaj najlepsze filmy erotyczne Polskie tutaj. Wszystkie filmy porno ze strony Due tyki na Due tyki. Na Koloporno znajdziesz wszystkie filmy porno Lesbijki, o ktrych kiedykolwiek moge marzy. Ogldaj pornole Duze Cycki za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Duze Cycki filmy penometraowe ju teraz! Wszystkie filmy porno ze strony Creczka tatusia na Creczka tatusia. Ogldaj pornole Brat I Siostra za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Brat I Siostra filmy penometraowe ju teraz! Wszystkie filmy porno ze strony Amatorki na Amatorki.\nOgldaj pornole Stewardess za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Stewardess filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Hd Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Hd Sex filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Sexi Girls Com za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexi Girls Com filmy penometraowe ju. Ogldaj pornole Sex Party za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sex Party filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj za darmo Due tyki filmy porno w jakoci HD. Ogldaj pornole Mode Dziewczyny za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Mode Dziewczyny filmy penometraowe. Ogldaj pornole Blondi Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Blondi Sex filmy penometraowe ju teraz! Wybralimy najlepsze pornosy z kat. Ogldaj pornole Massage Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Massage Sex filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Polka za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Polka filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Polskie Dziewczyny za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Polskie Dziewczyny filmy. Ogldaj pornole Lesbian Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Lesbian Sex filmy penometraowe ju teraz!\nOgldaj pornole Studentki Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Studentki Sex filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Sex Macocha za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sex Macocha filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Darmowe Filmiki Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Darmowe Filmiki Sex filmy. Darmowa erotyka. MAIN PAGE porno w hd amatorki nastolatki sex oralny ostry sex mamuki due cycki wytryski. Ogldaj pornole Sexi Sex 21 za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexi Sex 21 filmy penometraowe ju teraz! Twoje wasne filmy porno w sieci.\n11 Oct February 26, 2019\nOgldaj pornole Sexi Blog za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexi Blog filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj za darmo Blondynki filmy porno w jakoci HD.... read more\n12 Nov January 11, 2020\nOgldaj pornole za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Sex Z Siostra za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sex Z Siostra filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Mode Nastolatki za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Mode Nastolatki filmy penometraowe ju.... read more\n08 Jan July 9, 2019\nOgldaj za darmo Dojrzae filmy porno w jakoci HD. Ogldaj pornole Leggins za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Leggins filmy penometraowe ju teraz!... read more\nOgldaj pornole Polski Sex za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Polski Sex filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Darmowe Filmy Sex Planeta za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Darmowe Filmy Sex Planeta. Ogldaj pornole Sexi Susi za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexi Susi filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Sexi Nudes za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexi Nudes filmy penometraowe ju teraz! Ogldaj pornole Sexi Mom za darmo na Sortuj filmy wg Najbardziej trafne i wybieraj najlepsze Sexi Mom filmy penometraowe ju teraz!\nWszystkie filmy porno ze strony Blondynki na Blondynki. Najczesciej w tym tygodniu ogladane filmy porno z kat. Striptiz w Na wiecie. Striptiz bywa czsto powizane z: Nastolatki Japoneczki Due cycki.\nPolskie Filmy Porno - 87.5k Views -.…\nEtuqe on Studencka orgia\nDyqojyg on Murzynki GF nago\nUgevobec on Najseksowniejszy seks hebanowy


nieprzyjemnych rzeczy. Czy jednak ma to w ogóle cokolwiek wspólnego z prawdą? Czy w ogóle kiedykolwiek tak było i czy można generalizo\nW głowach wielu ludzi pokutuje przekonanie, że odwiedzając gabinet dentystyczny, muszą być oni przygotowani na doświadczenie naprawdę niemiłych i nieprzyjemnych rzeczy. Czy jednak ma to w ogóle cokolwiek wspólnego z prawdą? Czy w ogóle kiedykolwiek tak było i czy można generalizo\nJak często serwisować urządzenia chłodnicze?Postaw na nowoczesny gabinet stomatologicznyO przydomowych oczyszczalniach - dlaczego warto oszczÄ™dzaÄ‡ wodÄ™?Proces powstawania e-sklepu. Co i jak?Implantologia zabrzeObrona prawnicza w sÄ…dzie, po co?Co musisz wiedzieć o usługach geodezyjnychModna odzieÅ¼ dla kaÅ¼dej kobiety- o ubieraniu siÄ™Czy sposób na to jak w 2020 uzyskać porady prawne jest łatwy?Oczyszczanie wody - Å¼yj ekologicznieCzy warto zwiedzić Hiszpanię?Stomatologia to rozległy tematJak brama to tylko...Kwestia ogrodzenia- jak bardzo jest ważne?Kto musi szkolić z bhp?RoÅ›liny i krzewy, co i jakBoisz się wizyty u dentysty? NiepotrzebnieWygórowana cena za małe ilości olejków zapachowych, ale czy warto?TłumaczeniaCzy warto kupowaÄ‡ panele sÅ‚onecznePora na reklamÄ™Solary - modne czy opÅ‚acalne?O bezpieczeÅ„stwie i wspinaczceYour beautiful homeWahaczPorzÄ…dek w domu - czÄ™sty powÃ³d konfliktÃ³wCzy Rozpoznajesz Te 11 Czynników, Które Nie Pozwolą Ci Wydrukować Reklamę?Your car - your joy?Wykańcza Cię Już Szukanie Rozwiązań Aby Mieć Saunę w Ogrodzie?Po prostu o drewnie - kilka ciekawostek


Kasia Naturalnie: Inglot - pigment do ciała - odcień 180\nInglot - pigment do ciała - odcień 180 inglot, kolorówka, pigment, pigment do ciała, recenzja, rozświetlacz, rozświetlenie, wewnętrzny kącik oka\nW ostatnich ulubieńcach napomknęłam Wam o cudownym pigmencie z Inglota, a dzisiaj chciałabym opowiedzieć o nim ciut więcej. Długo szukałam czegoś, co dałoby mocny efekt rozświetlenia wewnętrznego kącika oka. O dziwo Mary Lou z The Balm w ogóle nie było widać, mimo że na policzku wygląda cudownie. Poczytałam trochę opinii w necie i w końcu zdecydowałam się na pigment nr 180 firmy Inglot. To był strzał w dziesiątkę! Jeśli macie ochotę przyjrzeć mu się z bliska, to zapraszam do czytania dalej :-)\nPigment przychodzi do nas w słoiczku, który mieści w sobie 1 gram produktu. Na opakowaniu zaznaczone jest, że pigment sprzedawany jest wg wagi a nie objętości, co dość mocno widać, bo nie zajmuje on nawet połowy opakowania. Ale jest to produkt bardzo wydajny i właściwie nie wiem, czy da się go zużyć.\nCo ciekawe, jest to pigment do ciała i teoretycznie nie powinno się go stosować w okolicy oczu, ale na szczęście nie powoduje żadnego podrażnienia czy łzawienia, a oczy mam bardzo wrażliwe. Produkt jest zmielony na drobniusieńki pył, który przecudownie się mieni. Zawiera malutkie drobinki, które świetnie odbijają światło, przez co idealnie będzie się spisywał w roli rozświetlacza na szczyt kości jarzmowych.\nPigment ma beżowy, neutralny kolor, który z pewnością będzie pasował wielu osobom.\nW wewnętrznym kąciku oka wygląda pięknie, zarówno nałożony na sucho, jak i na mokro. Takiego efektu właśnie szukałam.\nPo lewej pigment nałożony na mokro, po prawej na sucho.\nJego cena to 33 zł.\nDostępność: stoiska i sklepy firmowe Inglot oraz inglot.pl.\nPodsumowując, jeśli poszukujecie produktu w neutralnym odcieniu, który przepięknie rozświetla, sięgnijcie po ten pigment. Nie zawiedziecie się :-)\nDajcie znać, czy miałyście z nim kiedyś do czynienia i jak Wam się podoba? :-)\ninglot, kolorówka, pigment, pigment do ciała, recenzja, rozświetlacz, rozświetlenie, wewnętrzny kącik oka\nUnknown 3 lipca 2015 19:17\nWłaśnie tego szukałam długi czas, kombinuję z cieniami perłowymi, rozświetlaczami, ale to nie to .. spróbuję, dzięki wielkie <3\nDress Your Face Blog 3 lipca 2015 23:12\newelcia19 3 lipca 2015 19:54\nŚwietny kolor. Czekam na jakiś makijaż z jego użyciem. Pigmentów do ciała z Inglota akurat nie posiadam ale te do oczu spisują się rewelacyjnie.\nDress Your Face Blog 3 lipca 2015 23:11\nOj tak, pigmenty do oczu też uwielbiam :)\nEvelinn 4 lipca 2015 02:52\nŁadny kolor, w ogóle, to lubię sobie popatrzeć na cienie i pigmenty, ale raczej nie kupuję, bo nie używam ;) Jakoś makijaż oczu jest u mnie zazwyczaj bardzo oszczędny ;)\nAga 7 lipca 2015 15:28\nWow, swietny pomysł z takim produktem - pigment do ciała, pewnie wypróbuję w te wakacje :)\nPaulina blog 17 lipca 2015 08:44\nŚwietny, pięknie wygląda :)