Galeria - Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji\nFestyn Rodzinny z okazji Dnia Dziecka Pod Wiatą 2016\nW dniu 29 maja 2016 roku na terenie Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Starachowicach odbył się Festyn Rodzinny z okazji Dnia Dziecka "Pod Wiatą". Jest to impreza która na stałe wpisała się w roczny kalendarz imprez naszego miasta. Dziękujemy wszystkim stowarzyszeniom i firmą bez których impreza nie mogłaby się odbyć.\nMistrzowskie kręgle - 7 kwietnia 2016\nDiana Opala i Mateusz Lipiński zdobyli tytuły Mistrzów Starachowic w bowlingu podczas rozgrywanych w ubiegłym tygodniu zawodów na starachowickiej kręgielni „Atlantyda”. Do walki o zwycięstwo przystąpiło ponad 30 miłośników gry w kręgle.\nTurniej Piłki Siatkowej Partnerstwa Regionalnego - 24.09.16\nW przyszłą sobotę (24 września) Miejska Hala Sportowa była po raz drugi w historii areną siatkarskich zmagań na najwyższym poziomie. Starachowicka Miejska Hala Sportowa gościłae na swoim parkiecie cztery znakomite drużyny siatkarskie, które wkrótce po turnieju rozpoczeły zmagania w siatkarskiej Plus Lidze, a w ich składach nie brakowało znakomitych zawodników.


Jesteś elektrykiem? Sprawdź nasz wpis o transformatorach - http://energetyka.informator.pulawy.pl/\nJesteś elektrykiem? Sprawdź nasz wpis o transformatorach czyli zamiana transformatorów wzajemnej. Przetwarzają one układ napięć oraz prądów przemiennych na układ napięć przemiennych o innych wartościach, niemniej przy zachowaniu stałej częstotliwości. We współczesnym świecie potrzeba\nDodane: 11-06-2019 08:59\nOdnawialna energia - fotowoltaika dla zielonychJak kupić dobry inwerter i czy 2020 będzie inny?Instalacje fotowoltaiczne w praktyceTańszy prąd? To możliweCzy w 2020 można wybrać dobre panele fotowoltaiczne?Panele fotowoltaiczne - prąd za darmo?Wspaniały sposób na to jak kupić wydajne solaryModuły fotowoltaiczne - darmowy prąd?5 Wypowiedzi Ekspertów Na To Jak kupić panele fotowoltaiczneDobre strony paneli fotowoltaicznychKto może zamontować panele fotowoltaiczne.Kilka mniej znanych faktów o transformatorachCeny prądu idą w górę! Mamy na to radę...Krótko na temat fotowoltaicznych instalacjiTopowe fakty o transformatorzeRadzimy jak kupić panele fotowoltaiczne szybciejKilka kwestii związanych z energetyką i transformatoramiModuły solarne = tani prądZakup paneli do instalacji fotowoltaicznejJesteś elektrykiem? Sprawdź nasz wpis o transformatorachCo potrzeba do instalacji fotowoltaicznejJak bez problemu kupić panele fotowoltaiczneTopowe fakty o transformatorzeNa pewno nie wiedziałeś tego o transformatorachCoś dla elektryków - o transformatorachCzy lepiej kupić panele fotowoltaiczne w dzień czy w nocy?10 Największych Mitów O Tym Jak kupić panele fotowoltaiczneCeny prądu idą w górę! Jest na to rada... SOLARYBez tego nie byłoby prąduKomu potrzebne są transformatory? Dowiedz się


Ciepłe, ciężkie i duże gazy są niebezpieczne dla zdrowia oraz miejsca. Nasza firma oferuje duży zakres towarów i rozwiązań do pozostawiania wielu niebezpiecznych lub ciepłych gazów. Gorące gazy technologiczne są zwykle produkowane w procesach spalania, a dodatkowo obróbki roztopionych metali, bardzo często żelaznych, nieżelaznych i aluminium. Przefiltrowanie gorącego gazu wymaga wcześniejszego ochłodzenia go przy użyciu chłodnic lub wymienników ciepła. Ciepło zapewne być odzyskane w punkcie oszczędzania energii. Własna firma świadczy rozwiązania wydawania gorących gazów odpowiednio między innymi dla danych sklepów i procesów: odlewnie, piece przystosowane do wytapiania, elektrownie ogrzewane biomasą oraz spalanie odpadów.\nMgła olejowa jest zabójcza dla zdrowia operatorów maszyn, powoduje zakłócenia podaczas produkcji i osiada na wszelkim obszarze roboczym, wskutek czego podłoże oraz obrabiane powierzchnie układają się śliskie.\nPrawie wszystkie rzeczy obróbki skrawaniem uzależnione są z powstawaniem danej ilości mgły olejowej. Mgła olejowa to aerozol, który ponosi w sukcesu używania obrazu w chłodziwie lub smarze przy obróbce skrawaniem metali, a także poszczególnych tworzyw sztucznych. Problem ma także parowanie z pojemnika z opiłkami metalowymi.\nPozbywanie się spalin samochodowych pozwala usuwać zagrożenia dla zdrowia Twoich pracowników oraz utrzymywać organizacje i dom w błogim stanie.\nWłącznie silników spalinowych samochodów w zamkniętych pomieszczeniach zwykle łączy się z koniecznością odciągu spalin samochodowych. Bardzo ciężko jest przedstawić sobie, w jak szybkim okresie z czasu rozruchu zimnego silnika stężenie spalin samochodowych w zamkniętym poniszczeniu może kupić toksyczny poziom. Jest obecne rola jedynie kilku chwili.\n« Ceny diod led\nSprzet optyczny lodz»


Dom na sprzedaż, Prudnicki Lubrza Słoków, 150 000 PLN, 163 m2, domy-1204/3920/ODS | Domy.pl\nJesteś tutaj: Domy.pl Domy Cała Polska Opolskie Prudnicki Lubrza Słoków Szczegóły ogłoszenia\nDom na sprzedaż: Prudnicki, Lubrza, Słoków\nPowierzchnia: 163 m² Pokoje: 6 Cena: 150 000 PLN\nCena za m²: 920,25 PLN / m²\nOferujemy do sprzedaży dom jednorodzinny z zabudowaniami gospodarczymi. Nieruchomość znajduje się w miejscowości Słoków w województwie opolskim. Z miejscowości jest bardzo dobry dojazd do pobliskich miast: Biała i Prudnik (miasto powiatowe). Budynek pokryty jest blacho-dachówką. Na parterze okna zostały wymienione na plastikowe, wstawiono również nowe drzwi wejściowe z litego drewna. Wnętrze budynku potrzebuje remontu przed zamieszkaniem. Całość składa się z parteru i piętra w skład, których wchodzi 6 pokoi, kuchnia, spiżarka, łazienka z ubikacją, oraz dodatkowego strychu. Do budynku przylega garaż oraz pomieszczenia gospodarcze. Całość otoczona jest metalowym płotem. Aktualny wygląd wnętrza oraz rozmieszczenie (poglądowe) pomieszczeń mogą zobaczyć państwo na załączonych zdjęciach.\nLiczba wyświetleń ogłoszenia: 177 Dom na sprzedaż: Prudnicki Lubrza Słoków\nNumer ogłoszenia: domy-1204/3920/ODS Link do ogłoszenia:\nInteresuje mnie oferta numer 1204/3920/ODS - Dom na sprzedaż, Prudnicki, Lubrza, Słoków, powierzchnia: 163 m², pokoje: 6, cena: 150 000 PLN. Proszę o kontakt.\n(nr lic. 18813)


Bez śladu...: Zaginął Jacek K- ODNALEZIONY\nZaginął Jacek K- ODNALEZIONY\nPan Jacek szczęśliwie wrócił do domu!\nAktualizacja z dnia 13.03.2012r- POLICJA PONOWNIE PRZYJĘŁA ZGŁOSZENIE O ZAGINIĘCIU PANA JACKA KACZMARCZYKA\nPan Jacek K\nzaginął w dniu 27 października 2011r.\nMieszka w Sulechowie.\nUSTALONE FAKTY ZWIĄZANE Z ZAGINIĘCIEM\nPan Jacek K nie nadużywał alkoholu, był osoba wesołą, uczynna i pracowitą. Od kiedy poznał swoja żonę Danutę, praktycznie cały czas spędzał wraz z nią. Nie spóźniał się na obiad, nie włóczył się z kolegami po barach. Z żoną stanowili wyjątkowo zgodne małżeństwo.\nW dniu 27 października 2011r. pan Jacek miał po powrocie z pracy pojechać ze swoją ciężarna zona w poszukiwanie odpowiedniego wózka dla ich nienarodzonego jeszcze dziecka.\nMałżonkowie rozmawiają przez telefon, pani Danuta w oczekiwaniu na męża wychodzi przed dom jednak Pan Jacek nie pojawia się.\nRodzina prawie natychmiast rozpoczyna poszukiwania – bezskutecznie.\nW nocy 27 października 2012r. Jacek K pojawia się u swojego wujostwa w Bytnicy, twierdzi, że uszkodził samochód i rano wraz z kolega uruchomi go.\nWujostwo przekazuje Jackowi 400zł, a rano wujek zaginionego odwozi go do Krosna Odrzańskiego. Docierają do tej miejscowości około godziny 9.40 – Jacka rejestruje monitoring miejski.\nJacek nie uruchamia samochodu, widziany jest około godziny 14 w Szklarce Rudnickiej jak idzie torami oraz jak siedzi pod drzewem.\nPod drzewem zauważa go młoda kobieta z malutkim dzieckiem, która zwróciła na Jacka uwagę ponieważ wyglądał jakby potrzebował pomocy – siedział i patrzył tępo przed siebie, kobietę dziwi fakt, że mężczyzna nawet nie zwrócił uwagi na to, że przechodzi obok niego co jest normalnym odruchem.\nChce do Jacka podejść i zaoferować pomoc ale jest z malutkim dzieckiem i obawia się, wraca do domu ale spraw Anie daje jej spokoju. Po wykonaniu czynności związanych z dzieckiem po około godzinie wygląda przez okno – Jacka nie ma już w tym miejscu.\nNie wiadomo co przez prawie miesiąc dzieje się z Jackiem Kaczmarczykiem.\nW dniu 22 listopada 2011r. osoba podająca się za niego legitymowana jest przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, a na tej podstawie poszukiwania policyjne zostają zamknięte.\nOsoba legitymowana – uznana za Jacka Kaczmarczyka podaje fikcyjny numer telefonu i fikcyjny – nieistniejący w ogóle – adres pobytu.\nPoszukiwania zakończone, a rodzina zaginionego nadal nie ma żadnych informacji o losie Jacka.\nW dniu 26 listopada za pomocą karty bankomatowej Jacka Kaczmarczyka wypłacone zostają pieniądze z bankomatu w Grójcu koło Warszawy a kilka dni później w Zakopanem.\nOd tego momentu losy Jacka Kaczmarczyka są nieznane.\nNie sposób w krótkim artykule opisać wszystkich faktów i okoliczności powodujących wrażenie, że w tej konkretnej sprawie nic nie łączy się w logiczną całość.\nMiejsca domniemanego pobytu Jacka w momencie zaginięcia i bezpośrednio po tym nie maja jakiegokolwiek uzasadnienia. Czy człowiek próbujący „zniknąć” najpierw pozostawia swoje auto, a potem jeszcze krąży po okolicy bez celu? Czy też po prostu znika? Odpowiedź jest oczywista.\nJacek K zupełnie ni przygotował się do odejścia, pozostawił swoje ubrania, nie miał środków finansowych, itp.


kosciol.wiara.pl » Wielka prośba o pokój dla Gruzji\nPAP/EPA/LUCA ZENNARO\tPapież w Gruzji\n„Witajcie, dziękuję za waszą pracę. Ta podróż będzie krótka, dzięki Bogu, za trzy dni wrócimy do domu” – powiedział Franciszek dziennikarzom na pokładzie samolotu w drodze do stolicy Gruzji. Ojciec Święty przywitał się z osobna z każdym z dziennikarzy obecnych na pokładzie volo papale. Zauważył, że po raz pierwszy towarzyszy jemu w roli dyrektora Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej, Greg Burke.\nPodziękował też dziennikarzom za ich pracę. Pytali go oni między innymi o to, kiedy odwiedzi ofiary trzęsienia ziemi, które 24 sierpnia nawiedziło środkowe Włochy. Jak wiadomo ma to być wizyta prywatna papieża. Ojciec Święty odpowiedział, że istnieją trzy możliwe daty a jako jedną z nich podał pierwszą niedzielę Adwentu. Wiele osób jest jednak przekonana, że może do tej wizyty dojść wcześniej, nawet w ciągu najbliższych dni. Nie zabrakło i chwili humoru. Kiedy Franciszek mijał jedną z dziennikarek, wysłanniczkę włoskiej telewizji katolickiej TV2000, została ona zablokowana przez dwóch kolegów, którzy zamierzali zrobić zdjęcia. W tej sytuacji zażartowała, że kobiety są dyskryminowane, na co Ojciec Święty odpowiedział: „Musicie zrobić rewolucję”.\nO godz. 14.55 czasu lokalnego (12.55 czasu polskiego) samolot A 321 włoskich linii lotniczych Alitalia z papieżem na pokładzie wylądował na międzynarodowym lotnisku w Tbilisi. Na pokład papieskiego samolotu weszli nuncjusz apostolski w Gruzji, Armenii i Azerbejdżanie, abp Marek Solczyński oraz gruziński szef protokołu. Następnie w drzwiach samolotu ukazał się Franciszek, który przywitał się z prezydentem Giorgim Margwelaszwilim z małżonką. Ze zwierzchnikiem Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego, patriarchą-katolikosem Eliaszem II Ojciec Święty wymienił uścisk dłoni. Dwójka dzieci w tradycyjnych strojach ofiarowała papieżowi kosz winogron, które są symbolem Gruzji.\nWśród obecnych na płycie lotniska byli m.in. administrator apostolski Kaukazu bp Giuseppe Pasotto CSS oraz abp Raphael Minassian, ordynariusz dla Ormian katolików Europy Wschodniej.\nTradycyjnie odegrano hymny Watykanu i Gruzji i oddano wojskowe honory. Zaprezentowano oficjalne delegacje. Papieża witała okrzykami: “Witaj w Gruzji!”, “Niech żyje Ojciec św.!” grupa wiernych z flagami watykańskimi i gruzińskimi.\nNastępnie prezydent i Eliasz II wraz z papieżem udali się na krótką rozmowę do saloniku prezydenckiego.\nFranciszkowi w czasie wizyty w Gruzji towarzyszą m.in. abp Angelo Becciu, substytut ds. ogólnych w watykańskim Sekretariacie Stanu, kard. Leonardo Sandri, prefekt Kongregacji dla Kościołów Wschodnich, "watykański minister ds. ekumenizmu", kard. Kurt Koch, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan, a także dyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej, Greg Burke oraz Gian Maria Vian, dyrektor watykańskiego dziennika "L'Osservatore Romano".\nPo ceremonii powitania papież udał się do pałacu prezydenckiego, gdzie złożył kurtuazyjną wizytę prezydentowi.\nPodczas spotkania z przedstawicielami władz Gruzji, społeczeństwa obywatelskiego i korpusem dyplomatycznym prezydent Margwelaszwili witając Franciszka przypomniał, że Gruzja jest nie tylko częścią cywilizacji europejskiej, ale też jednym z jej architektów. Jest krajem Złotego Runa, który przez wieki pełnił funkcję pomostu między różnymi cywilizacjami. Wcześniej Franciszek złożył kurtuazyjną wizytę prezydentowi, z którym odbył długą rozmowę.\nSzef państwa podziękował Ojcu Świętemu za przybycie oraz głowie tamtejszego Kościoła prawosławnego, katolikosowi-patriarsze Eliaszowi II za jego pomoc i wsparcie dla tej „niezwykle ważnej wizyty”. Przypomniał, że w przyszłym roku minie 25 lat od nawiązania stosunków dyplomatycznych między Gruzją a Stolicą Apostolską, dodając zarazem, że więzi łączące oba te kraje są znacznie starsze i sięgają XII wieku. Podkreślił ponadto, że pierwsza książka gruzińska ukazała się w Rzymie w 1629 r. staraniem misjonarzy katolickich, a w tymże XVII wieku misjonarz włoski Francesco Maria Maggi wydrukował pierwszą naukową gramatykę języka gruzińskiego.\nGruzja jest jednym z najstarszych państw, w którym chrześcijaństwo głosili sami apostołowie, toteż „Gruziński Kościół Apostolski i my, Gruzini, jesteśmy dumni, że wiele świadectw świętości, przechowywanych w naszym dziedzictwie, sięga czasów, gdy świat chrześcijański był zjednoczony i niepodzielony” – zaznaczył gospodarz spotkania. Zwrócił uwagę, że Tbilisi jest miastem wielu męczenników a dziś jest symbolem dialogu międzykulturowego, współżycia i współpracy.\nNawiązując do współczesności wspomniał o agresji, jakiej Gruzja doświadczyła ze strony „innego państwa”, które okupuje 20 proc. jej powierzchni a 15 proc. jej mieszkańców stało się uchodźcami. „Zaledwie 40 km stąd znajdują się zasieki z drutu kolczastego, które nie pozwalają pokojowym mieszkańcom, sąsiadom i rodzinom na utrzymywanie ze sobą kontaktów” – powiedział Margwelaszwili.\nNawiązał też do przypadającej za dwa dni kolejnej rocznicy zjednoczenia Niemiec, dodając, że było to możliwe dzięki jedności i zaangażowaniu wspólnoty międzynarodowej. Wyraził nadzieję, że również Gruzja odzyska w ten sposób jedność i zapewnił, że jego kraj wybrał „drogę pokoju, współpracy i cierpliwości”, która doprowadzi do zjednoczenia.\n„Wasza Świątobliwość, ufam, że ta wizyta umocni nie tylko współpracę między Stolicą Apostolską a Gruzją, ale także silne przesłanie na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa i dobrobytu w tym regionie” – zakończył swe przemówienie prezydent Margwelaszwili.\nW przemówieniu papież przypomniał, że Gruzja była "miejscem spotkań i życiodajnej wymiany między kulturami i cywilizacjami" i znalazła w chrześcijaństwie, począwszy od przepowiadania świętej Ninony na początku IV wieku, swoją najgłębszą tożsamość i pewny fundament swych wartości. Przywołał słowa św. Jana Pawła II z 1999 r. który stwierdził, że „na glebie chrześcijaństwa kwitła tu w kolejnych stuleciach gruzińska kultura”.\nPodarował prezydentowi miedzioryt przedstawiający Vultus Misericordiae - Oblicze Miłosierdzia. Dzieło przedstawia Rzym z jego siedmioma kościołami, będącymi celem i wyrazem pobożności związanej z Rokiem Miłosierdzia. Autorem obrazu jest Pierluigi Isola, a "przełożył" go na język graficzny Mistrz Patrizio Di Sciullo. W górnej części wizerunku umieszczono widok perspektywiczny "siedmiu kościołów" rzymskich, do których udają się pobożni pielgrzymi w ramach obecnego Nadzwyczajnego Jubileuszu Miłosierdzia. Dolna część przedstawia w formie alegorycznej dzieła miłosierdzia, połączone z różnymi elementami architektonicznymi.\ndodane 01.10.2016 08:03


Czyste pragnienia - Ted Roberts - Książka | Gandalf.com.pl\nCzyste pragnienia (miękka)\nCzyste pragnienia - opis produktu:\nCZYSTE PRAGNIENIA to coś więcej niż opis domniemanej, nadchodzącej bitwy. Wręcz przeciwnie, to otwarta proklamacja, że bitwa już się zaczęła, a kościół jeszcze nie powstał, by podjąć to wyzwanie. Praktyczne prawdy zawarte w tej książce, które pomagają sięgnąć po uzdrowienie, nie pochodzą z szacownych sal akademickich, ale zostały wypracowane w trudzie i próbach naśladowania Chrystusa podczas zmagań codziennego życia. Te prawdy są wieczne, biblijne i były testowane w najtrudniejszych warunkach polowych, jakie sobie można wyobrazić.\nKsiążka Czyste pragnienia pochodzi z wydawnictwa Compassion. Autorem książki jest Ted Roberts. Należy do gatunków: religie i mitologie, religie. Książka Czyste pragnienia liczy 302 stron. Jej wymiary to 135x205. Oprawa jest miękka.\n-13% Czyste pragnienia książka


Pastelowe funkie - kolczyki, srebro - Kolczyki - Biżuteria artystyczna\n> Biżuteria artystyczna > Kolczyki > Pastelowe funkie - kolczyki, srebro\nDelikatne, urocze kolczyki wykonane z elementów srebrnych próby 925 oraz szklanych kwiatków, ręcznie formowanych wg techniki Lampwork. Długość kolczyków z biglem około 5 cm. Nasi klienci dokonują u nas zakupów od 2006 roku. Każdy z nich ma prawo do zwrotu w ciągu 14 od dnia otrzymania przesyłki.\nkolczyki, srebro, lampwork, kolczyki kwiaty\nna prezent, na lato, do ucha


Kamery Wi-Fi IP | Systemy zabezpieczeń - sklep.profisystems.pl\n360,00 zł - 850,00 zł (5)\n850,00 zł - 1 340,00 zł (2)\nNowoczesne kamery Wi-Fi IP wykorzystuje się dziś w wielu systemach zabezpieczeń zarówno jako monitoring firmy, jak i mieszkania. Dzięki wykorzystaniu łączności bezprzewodowej ich montaż jest znacznie łatwiejszy niż w przypadku tradycyjnych kamer CCTV. Coraz częściej kamera Wi-Fi IP stanowi jeden z podstawowych elementów wyposażenia każdego inteligentnego domu. Odpowiednio zabezpieczone wnętrza stanowią nie lada wyzwanie dla każdego włamywacza. Nowoczesne kamery Wi-Fi IP umożliwiają wygodny monitoring domu przez Internet dzięki czemu można na bieżąco kontrolować jego bezpieczeństwo. W sklepie internetowym Profi Systems Solutions posiada bogatą ofertę kamer monitoringu oraz innych akcesoriów CCTV. Zapoznaj się z asortymentem i zadbaj o ochronę swojego mieszkania i biura!


Eksperci przewidują, że wirus Zika przeniesie się na południowe stany USA - Zdrowie\nEksperci przewidują, że Zika - wirus przenoszony przez komary - pojedzie na południe Stanów Zjednoczonych. Chociaż eksperci nie są pewni, kiedy wirus może się rozprzestrzenić, są pewni, że to tylko kwestia czasu, że choroba wady wrodzonej przedostanie się do Ameryki.\nCentra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) już wprowadziły podróż ostrzeżenia dla krajów dotkniętych wirusem Zika, w szczególności dla kobiet w ciąży, które są najbardziej zagrożone.\nDoniesienia o wadach wrodzonych w Brazylii z powodu wirusa Zika już stanowiły 3900 dzieci urodzonych z wadami. Co gorsza, lekarze nadal nie są pewni, jak dokładnie wirus atakuje nienarodzone dzieci, ale wiedzą tylko, że może to prowadzić do poważnych wad wrodzonych, w tym małogłowia.\nObecnie nie ma szczepionki przeciwko wirusowi lub lekowi, a naukowcy uważają, że może to zająć lat dla opracowania szczepionki.\nTransmisja wirusa następuje, gdy komar Aedes aegypti karmi się od zakażonej osoby i żywi się inną osobą.\nOstatnio zdarzały się przypadki wirusa Zika w Teksasie, na Hawajach, w Illinois i na Florydzie.\nCDC ostrzega: "Wraz z ostatnimi epidemiami na wyspach Pacyfiku i Ameryce Południowej, liczba przypadków Zika wśród podróżnych odwiedzających Stany Zjednoczone lub wracających do Stanów Zjednoczonych prawdopodobnie wzrośnie. Te importowane przypadki mogą spowodować lokalne rozprzestrzenianie się wirusa na niektórych obszarach Stanów Zjednoczonych. "\nDawn Wesson, profesor medycyny tropikalnej w Tulane University School of Public Health and Tropical Medicine, dodała:" Jest spora szansa zobaczymy to nadchodzące lato, biorąc pod uwagę to, co widzieliśmy z chikungunya dwa lata temu. "\nKomary preferują cieplejszy klimat, dzięki czemu obszary na południu Florydy, w Południowej Kalifornii i na Hawajach są ukierunkowane. Istnieją sposoby na zmniejszenie ryzyka ukąszeń komarów, takich jak usuwanie stojącej wody i stosowanie środków odstraszających owady.\n//consumer.healthday.com/infectious-disease-information-21/virus- health-news-697 / zika-virus-prawdopodobnie-do-rozpowszechnienia-do-południowych-stanów-Zjednoczonych-ekspertów-707235.html\nPrzekwitanie menopauzy zwiększa ryzyko chorób serca i wiąże się z większą ilością tłuszczu w sercu. Wyniki pochodzą od naukowców z University of Pittsburgh Graduate School of Public Health, gdzie odkryli, że kobiety w okresie menopauzy są bardziej narażone na choroby serca, niż ich odpowiedniki przed menopauzą.\nLeczenie fibromialgią: w jaki sposób terapia muzyką może zmniejszyć ból fibromialgii, depresję, lęk i poprawić sen Czytaj Więcej


Agnieszka Krygier-Łączkowska – Region Szamotulski\nSo far Agnieszka Krygier-Łączkowska has created 340 blog entries.\nCapella Samotulinus wprowadziła szamotulan w nowy rok\n9 stycznia w szamotulskim kinie odbył się niezwykle udany koncert orkiestry kameralnej Capella Samotulinus, prowadzonej przez Remigiusza Skorwidera. Sala wypełniona była po brzegi, a ci, którym nie udało się zdobyć biletów, mogli śledzić relację online.\nKoncert zatytułowany był „Perły Dunaju”, w jego programie znalazły się m.in. utwory Straussów, Montiego i Lehara. Jako solistki wystąpiły Marcelina Dera (skrzypce) i Agnieszka Halicka (śpiew).\nO dobry nastrój, oprócz samej orkiestry, zadbał prowadzący koncert Piotr Witoń.\nWielkopolska każdego dnia\nW styczniu zapraszamy do obejrzenia odcinków, w których znajdą Państwo, m. in., informacje o drukarni Józefa Kawalera (3.01), Xavierze Scharwence (6.01), Ludwiku Mycielskim (6.01), Janie z Szamotuł (9.01), Mariannie Orlik (14.01), młynie firmy Bracia Koerpel (15.01), chórze Lutnia (17.01), Annie Łubieńskiej (21.01), Romanie Mayu (24.01), Eliaszu Arystowie (26.01) i Cyrylu Sroczyńskim (27.01).\nLink do programu: https://poznan.tvp.pl/55640115/wielkopolska-kazdego-dnia.\nAktualności – styczeń 2022Agnieszka Krygier-Łączkowska2022-01-16T15:38:55+01:00\nHubert Odwrot spełnia swe marzeniaAgnieszka Krygier-Łączkowska2021-12-31T10:38:37+01:00\nStulecie urodzin Janiny FoltynowejAgnieszka Krygier-Łączkowska2021-12-28T17:43:55+01:00\nAntoni Dehmel we wspomnieniach syna Bogdana\nWspomnienia Bogdana Dehmela\nNazwisko Dehmel jest – oczywiście – niemieckie, tak z pisowni, jak i z wymowy z racji wydłużającego niemieckiego „h”. Takie nazwisko nosił również jeden z niemieckich pisarzy imieniem Richard, żyjący na przełomie XIX i XX w. To nazwisko było jakby cieniutką błonką na korzeniach mego rodu, bo ich rdzeń, a także wyrosłe z nich drzewo, pozostaje do głębi polskie.\nAntoni Dehmel, mój ojciec, urodził się 4 czerwca 1877 r. w Poznaniu. Moim dziadkiem, a ojcem Antoniego, był Adam, urodzony w 1845 r. w Świątnikach niedaleko Rogalina, a zmarły w kwietniu 1880 r., z zawodu budowniczy. Jego żoną była Rozalia z domu Cypricka, urodzona w 1854 r. Poznaniu, a zmarła w 1879 r. Z tej rodziny pozostał tylko mój ojciec, gdyż młodszy jego brat urodził się w lipcu 1879 r. i zmarł miesiąc później. Mego ojca, wówczas dwuletniego sierotę, przyjęli do swego domu Wojciech i Michalina Kostrzewscy, mieszkający nieopodal pl. Kolegiackiego przy ul. Za Bramką. Ojciec ukończył Gimnazjum Realne Bergera przy ul. Strzeleckiej, przechodząc od oktawy do primy [numeracja klas ośmioklasowego gimnazjum: najniższa klasa ósma (oktawa), najwyższa – pierwsza (prima)].\nDawne Gimnazjum Realne Bergera w Poznaniu, ul. Strzelecka. ok. 1910 r. Była to pierwsza poznańska szkoła tego typu, stworzona przez niemieckiego przemysłowca i kupca Gotthilfa Bergera, który przekazał miastu 50 tysięcy talarów na budowę szkoły, zastrzegając, że mają do niej chodzić zarówno niemieccy, jak i polscy uczniowie. W szkołach realnych kładziono nacisk na przedmioty przydatne w późniejszej pracy w kupiectwie i przemyśle. Źródło zdjęcia: Fotopolska\nZ początkiem lat 1900 razem z przybranymi rodzicami przeniósł się do Koźmina Wielkopolskiego i rozpoczął pracę w handlu. Wkrótce, bo już w 1905 r., został członkiem kierownictwa miejscowego „Rolnika” – polskiej spółdzielni rolniczo-handlowej. Niebawem umarł ojczym, a żona i pasierb pozostali w kupionym po przybyciu do Koźmina dworku o łamanym polskim dachu i kolumnach przy podjeździe. Była to, pochodząca z czasów króla Stanisława Leszczyńskiego, tzw. rezydencja kawaleryjska, położona niedaleko koźmińskiego zamku – dziedzictwa Górków i Przyjemskich.\nW 1907 r. Antoni ożenił się z Weroniką Szczepecką, córką kupca kolonialnego Józefa i Marianny z domu Kręgielskiej. Młodzi poznali się w chórze parafialnym, którego próby odbywały się w Bibliotece Czytelni Ludowych. Proboszczem koźmińskiej fary był wówczas prałat ks. Stanisław Łukomski, późniejszy biskup łomżyński. Antoni znajdował też czas i chęć na pracę w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”, był w nim członkiem okręgu ostrowskiego. Pamiętam, że w tzw. odświętnym pokoju za narzutą nad leżanką przechowywano sztandar „Sokoła”. Ze ślubu zachowały się oryginalne telegramy gratulacyjne pełne polskiej treści – niemało nabiedził się „Postbeamter”, aby polskie słowa pisać z niemiecka.\nAntoni Dehmel na fotografiach z 1902 r. i 1912 r.\nW 1909 r. urodził się pierwszy syn, któremu nadano imię „Jarogniew”. Miało to głęboki sens. Było wybiegiem niepozwalającym na napisanie w dokumencie urodzenia imienia w niemieckim tłumaczeniu. Chodziło o zachowanie polskiego czy słowiańskiego brzmienia, co przy niemieckim nazwisku nie było w polskim środowisku bez znaczenia. Stąd moje imię brzmi „Bogdan”, a dla zachowania tradycji moja córka to „Ludomira” [ur. 1946], a syn „Jaromir” [ur. 1948]. W czasie okupacji niemało nasłuchałem się uwag, skąd przy niemieckim nazwisku takie imię.\nA i nazwisko stwarzało kłopoty. Przy wystawianiu po wojnie dowodu osobistego też chciano zmienić jego pisownię i odrzucić nieme „h” lub zmienić je na „j”, czy wreszcie całkowicie pominąć. Nie godziłem się na to, bo z takim nazwiskiem moi rodzice zawsze byli Polakami. Z takim nazwiskiem w 1910 r. mój ojciec wraz ze szwagrem Antonim przez zieloną granicę koło Mysłowic, gdzie zbiegały się granice trzech zaborów w tzw. „Dreikaiserecke”, przedarli się do Krakowa na uroczystości odsłonięcia pomnika Grunwaldzkiego. Z takim nazwiskiem mój brat Jarogniew we wrześniu 1939 r. zginął bez śladu pod Lwowem jako porucznik wojsk łączności.\nPrzed nieistniejącym domem w Koźminie. Weronika Dehmel z mamą Marianną Szczepecką i dziećmi, ok. 1921 r.\nUrodziłem się w 1911 r., w 1914 r. przyszła na świat siostra Zofia. W 1917 r. zostałem uczniem szkoły powszechnej w Koźminie – Katolische Schule zu Koschmin. Nauczycielką pierwszej klasy była Freulein Knop, a kierownikiem szkoły Schulinspektor Koralewski, który znalazł się w Koźminie po słynnym strajku dzieci wrzesińskich. Nieraz z kolegami dostawaliśmy w łapy za polską mowę.\nPrzyszedł czas pierwszej wojny światowej. Bracia mojej matki – Szczepeccy, jak „Bartki Zwycięzcy”, poszli z woli Wilhelma II na front. Antek zdobył postrzał w łopatkę, Wiktor został zasypany przy wybuchu granatu, ale go odgrzebano i obaj poszli na tyły. Władek z przestrzeloną szczęką znalazł się we francuskiej niewoli i w 1920 r. – po pobycie w obozie w Le Puy-en-Velay – wrócił do domu.\nGdy nie wiodło się boszom pod Verdun, nad Sommą czy Marną, w 1916 r. powołano także mojego ojca do tzw. Landsturmu, a ponieważ chorował, zwolniono go po pobycie w szpitalu. Otrzymał jednak jeden warunek: nie ma powrotu do Koźmina!\nLegitymacja posła na Sejm Dzielnicowy, grudzień 1918 r.\nI tak zaczęła się wędrówka naszej rodziny. Najpierw – w 1918 r. – był Krzywiń w powiecie kościańskim i nadal praca w tamtejszym „Rolniku”, no i oczywiście polskie kontakty. Stąd udział ojca w delegacji powiatowej na Sejm Dzielnicowy w Poznaniu. Ze względu na konieczność nauki synów w styczniu 1919 r. rozpoczął pracę w „Rolniku” w Środzie, a w sierpniu tego samego roku przeniósł się do Poznania.\nNajpierw przez ponad rok był zatrudniony w Banku Zbożowym SA, gdzie kierował handlem i księgowością. W październiku 1920 r. przeszedł do Poznańskiego Związku Ziemian SA. Sprawował tam kolejno funkcje szefa księgowości, prokurenta i wicedyrektora. Jego specjalnością stały się prace bilansowe.\nPo redukcji i krótkim okresie bezrobocia wrócił do pracy w spółdzielczości i do końca 1929 r. pracował jako rewizor ksiąg handlowych w Związku Spółdzielni Zarobkowych i Gospodarczych – w tzw. Patronacie. Z polecenia tego Związku od stycznia 1930 r. objął stanowisko członka zarządu Rolnika. Jego zadaniem było uporządkowanie stanu finansowego i organizacyjnego tej spółdzielni. Na tym stanowisku pracował do kwietnia 1933 r., kiedy to nastąpiła likwidacja przedsiębiorstwa. W ówczesnym ogólnym kryzysie Patronat nie znalazł dla niego innego miejsca pracy.\nAntoni Dehmel z innymi członkami „Sokoła”, ok. 1918 r.\nW tej sytuacji przeniósł się do Kórnika, gdzie objął stanowisko głównego księgowego w Zakładach Fundacji Kórnickiej, stworzonej przez ofiarność hr. Zamoyskiego. W styczniu 1935 r. warunki pracy znowu uległy pogorszeniu. I tu znowu zabrakło miejsca dla poznaniaków. Przyszli inni, między innymi brat ówczesnego prezydenta Ignacego Mościckiego.\nNa szczęście przypomniał sobie o nim Patronat i skierował go na podupadłą placówkę, jaką był wówczas Bank Ludowy w Szamotułach. Pracował tam od marca 1935 r. do wybuchu wojny, najpierw jako lustrator, a potem dyrektor.\nW czasie okupacji ojciec, usunięty z banku, pracował jako biuralista w niemieckiej spółdzielni rolniczej Ein- Und Verkausverain in Samter. Te lata to także pogorszenie się stanu jego zdrowia, na co wpływ wywarła konfiskata mieszkania z umeblowaniem i ciągłe zmiany lokum na coraz to gorsze. Zmarł w sierpniu 1945 r. i spoczął na cmentarzu w Szamotułach.\nRodzeństwo Dehmelów w latach gimnazjalnych\nNasz ojciec zrobił dla nas bardzo wiele: dał nam wykształcenie, nauczył pracy nie tylko dla siebie, uczył nas kochać swoją Ojczyznę. Bardzo ważne stało się dla niego harcerstwo, z którym zetknął się w roku 1922, kiedy to mój brat Jarogniew wstąpił do 16 Poznańskiej Drużyny Harcerzy im. gen. Józefa Bema. Z inicjatywy mojego ojca w roku 1926 zawiązało się Koło Przyjaciół Harcerzy przy 16-tce. Do pracy w Kole przyciągnął wielu spośród rodziców harcerzy: Gąsiorowskich, Milewskich, Elbanowskich, Szanców i wielu innych. Rozwinęło ono szeroką działalność, szczególnie w zakresie pomocy materialnej na rzecz organizowania akcji letnich.\nIdeologia harcerska pociągnęła go tak dalece, że poddał się kolejno próbom harcerskim, aż do uzyskania stopnia harcerza Rzeczpospolitej. Jako inicjator tzw. zastępu Mamutów brał udział w obozach, uzyskał też wiele sprawności. Był zapalonym amatorem fotografem, wykonał bardzo dużo zdjęć z naszych obozów. Swój okres czynnej pracy harcerskiej zakończył w 1933 r. na skutek wyjazdu z Poznania, ale zawsze pozostał wielkim sympatykiem tej organizacji.\nZ nim poznawaliśmy nasz kraj. Pieszo z Torunia do Kartuz, po drodze nadwiślańskie stare polskie grody, potem Gdynia budowana przez inż. Eugeniusza Kwiatkowskiego. Widzieliśmy pierwszy pełnomorski statek SS Kentucky, który w sierpniu 1923 r. zawinął do tego pierwszego w pełni naszego portu morskiego. Dalej była wędrówka z Kępna do Żywca, było i Wilno, i hen daleko nad Dniestr za Lwów. Różne jednak były moje odczucia co do polskości wschodnich rubieży międzywojennej Polski. I te, których doznałem na Pokuciu, i te, które odniosłem, gdy w 1938 r. za pracą znalazłem się w Brześciu nad Bugiem.\nAntoni Dehmel z żoną Weroniką i córką Zofią w czasie okupacji w Szamotułach, 1943 r.\nRozalia z Cypryckich i Adam Dehmelowie – rodzice Antoniego, przed 1879 r.\nWeronika Dehmel z domu Szczepecka (1885-1961)\nAntoni Dehmel z braćmi żony: Antonim i Władysławem Szczepeckimi, ok. 1912 r.\nAntoni Dehmel w mundurze Landsturmu, 1915 r.\nBogdan i Jarogniew Dehmelowie, ok. 1915 r.\nSzkoła w Koźminie, na zdjęciu Jarogniew lub Bogdan\nW Koźminie. Marianna Szczepecka (w środku zdjecia) z córkami Martą i Weroniką Dehmel oraz dziećmi Weroniki: Bogdanem, Zofią i Jarogniewem, ok. 1916 r.\nKsiążeczka harcerska Antoniego Dehmela, lata 20. XX w.\nAntoni Dehmel jako harcerz, 1929 r.\nBogdan, Zofia i Jarogniew Dehmelowie w czasie wypraw turystycznych po Polsce, 1923 r.\nGdynia, 1923 r.\nWeronika Dehmel z dziećmi, 2. połowa lat 20. XX w.\nAntoni Dehmel w czasie wędrówki w górach, połowa lat 20. XX w.\nWeronika i Antoni Dehmelowie z córką Zofią, Szamotuły 1936 r.\nPo ukończeniu gimnazjum humanistycznego im. I.J. Paderewskiego w latach 1933-34 odbyłem obowiązkową służbę wojskową w 57 Pułku Piechoty i 58 Pułku Piechoty – w podchorążówce i w pułku. Po przejściu do cywila zacząłem studiować chemię na Uniwersytecie Poznańskim, dojeżdżając do Poznania z Szamotuł. Studia przerwałem w związku z dużymi wydatkami rodziców związanymi z nauką starszego brata na Politechnice Gdańskiej.\nTrochę pracowałem, za przyczyną Zygmunta Langa – kolegi z drużyny harcerskiej, w Komendzie Chorągwi, w Wydziale Obozów i Turystyki. Potem zaproponowano mi wyjazd do Brześcia nad Bugiem, gdzie major Józef Ratajczak, też harcerz, potrzebował ludzi do pracy w tamtejszej Komendzie Chorągwi, oferując zarazem posadę w Wojewódzkim Biurze Funduszu Pracy. Zdecydowałem się przyjąć tę propozycję także dlatego, żeby zejść z garnuszka rodziny. Pojechałem tam w maju 1938 r., posadę objąłem, a w Komendzie trafiłem na takie wzajemne rozrabianie, że po pół roku pożegnałem to bractwo.\nPracę miałem dobrą – jako inspektor zatrudnienia bezrobotnych na robotach wojskowych w Małaszewicach i poligonie brzeskim, finansowanych częściowo przez Wojskowe Biuro Funduszu Pracy. Na początku 1938 r. otrzymałem nominację na podporucznika rezerwy, a pod koniec tego samego roku odbyłem ćwiczenia oficerskie podczas niefortunnej wyprawy na Zaolzie.\nBogdan Dehmel (pierwszy z prawej) w czasie ćwiczeń wojskowych, 1936 r.\nW styczniu 1939 r. ze względu na zmianę miejsca zamieszkania z Poznania na Brześć nad Bugiem odebrano mi kartę mobilizacyjną w celu zamiany przydziału służbowego z 58 Pułku Piechoty na 82 Pułk Piechoty w Brześciu nad Bugiem. Zmiana ta jednak z nieznanych mi przyczyn nie doszła do skutku przed wrześniem 1939 r., a moje zgłoszenie się do Rejonowej Komendy Uzupełnień w Brześciu spełzło na niczym, bowiem w dniu 2 września 1939 r. RKU się ewakuowało i nikt nie interesował się takimi jak ja „luzakami”.\nW sierpniu 1939 r., w porze narastających zagrożeń, ożeniłem się z Poznanianką – Jadwigą z domu Szczepańską. Moja żona była córką Bolesława, mistrza kowalskiego pracującego w warsztatach kolejowych w Poznaniu, członka POW i powstańca wielkopolskiego, oraz Moniki z domu Grzesik – Ślązaczki. Przyszła na świat w Berlinie, gdzie przez jakiś czas pracował jej ojciec.\nBogdan Dehmel z Jadwigą Szczepańską, późniejszą żoną\nW Brześciu zjawili się Rosjanie. Mój sąsiad, pracownik elektrowni, pociągnął mnie tam do pracy, oczywiście w charakterze robotnika. Zacząłem od układania kabli, a z czasem wyszedłem i na słupy, by zakładać przewody. Awansowałem dalej na montera licznikowego, a wreszcie na inkasenta. Nauczyłem się mówić i pisać po rosyjsku. Życie było niełatwe, wyprzedałem prawie całe wyposażenie domu. W 1941 r. liczyłem się z tym, że możemy być wywiezieni na Wschód.\nNa szczęście nowy konflikt [atak Niemiec na ZSRR] zażegnał to zagrożenie i zaczął się nowy czas. Pozostałem w elektrowni, a znajomość niemieckiego awansowała mnie na kierownika kancelarii i tłumacza. Było już trochę lepiej, bo i żona, też znająca język, podjęła pracę tłumaczki.\nW maju 1944 r. przedostałem się do Generalnego Gubernatorstwa. Obawiałem się, że zostanę oskarżony o sabotaż w związku z uszkodzeniem zasilania energetycznego szpitala wojskowego, choć w rzeczywistości doszło do niego podczas ćwiczeń strzeleckich niemieckich oddziałów. Zamieszkałem u wujostwa w Częstochowie, wysiedlonych tam tylko z podręcznymi zawiniątkami. Wcześniej schroniła się u nich – jako pomoc domowa – moja siostra Zofia, która chciała uniknąć wywiezienia do Rzeszy. W Częstochowie pracowałem również w tamtejszej elektrowni. Okres pracy w Brześciu to czas ciągłego przeszkadzania okupantowi przez „prywatne” włączanie do sieci wielu domów mieszkalnych rozmyślnie wyłączonych, by zapewnić dostateczną ilość energii placówkom niemieckim. W Częstochowie zajmowałem się rozdziałem artykułów żywnościowych i przemysłowych na tzw. „Bezugscheiny” oraz wystawiałem zaświadczenia o zatrudnieniu, chroniące przed wywozem do Rzeszy, nie zawsze osobom zatrudnionym w elektrowni.\nBogdan Dehmel przy planach bazy Gminnej Spółdzielni w Szamotułach, początek lat 70.\nW połowie marca 1945 r. wróciłem z żoną do Szamotuł, by zacząć niemal nowe życie. Pracę podjąłem w starostwie, a po pół roku, wzorem ojca, zatrudniłem się w „Rolniku” w Szamotułach, wchłoniętym w 1948 r. przez spółdzielczość „Samopomocy Chłopskiej”. Zaczynałem jako praktykant, a skończyłem w roku 1976 jako prezes zarządu Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Szamotułach i po siedemnastoletnim pełnieniu tej funkcji.\nPrawie cały czas mojej pracy w Gminnej Spółdzielni poświęciłem na budowę bazy magazynowej i handlowej, przebrnąwszy jakoś szczęśliwie przez wszystkie ekonomiczne, polityczne i społeczne pomysły minionej ery, a także wszystkie reorganizacje.\nSzamotuły, kamienica, w której mieszkała rodzina Dehmelów (Rynek 7). W czasie procesji Bożego Ciała, krótko przed II wojną światową.\nKsiążeczka wojskowa Jarogniewa Dehmela, nieznana ręka wpisała do niej „poległ pro patria [za ojczyznę], Lwów 13 września 1939 r. Okoliczności śmierci i miejsce pochówku nie są znane. Książeczkę ktoś w czasie okupacji przysłał do rodziny Dehmelów w Szamotułach.\nJubileusz 100-lecia Banków Spółdzielczych, za stołem prezydialnym Bogdan Dehmel, obok Marian Dobkowicz. szamotuły, 1966 r.\nWyjazd pracowników Banku Spółdzielczego nad morze\nSzamotuły, na górce koło cmentarza z modelem szybowca, ok. 1959 r. Od lewej: Antoni Żuromski, Andrzej J. Nowak, Jaromir Dehmel\nPrzed wyprawą motocyklową, 1965 r. Przy skuterze „Osa” stoi Jaromir Dehmel, za kultowym motocyklem tamtych czasów SHL 175 stoją Krzysztof Szut, Andrzej J. Nowak i Stanisław Żuromski.\nZdjęcia udostępnili Ludomira Kieliba, Jaromir Dehmel i Andrzej J. Nowak\nBogdan Dehmel zmarł w 1990 r. Praca w Gminnej Spółdzielni była, jak wspominają jego dzieci, ważną częścią jego życia. Spółdzielnia miała wiele sklepów w okolicznych wsiach, w samych Szamotułach w 1972 r. dysponowała dwoma magazynami zbożowymi, masarnią, piekarnią, 6 punktami skupu i 7 sklepami. Bogdan Dehmel był dumny ze stworzonej za czasów jego prezesury bazy przy ul. Rzecznej. Na emeryturze pracował jeszcze na pół etatu jako doradca prezesa GS, przez wiele lat był członkiem Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego.\nZ czasów młodości pozostała mu miłość do wycieczek, bardzo też lubił opowiadać o dawnych wędrówkach po kraju. Dzieci Bogdana Dehmela konsekwentnie do dziś mówią o ojcu „Bohun” – to jego pseudonim z czasów harcerstwa. Dużo czytał, zbierał znaczki i był członkiem Polskiego Związku Filatelistycznego. Działał również w Klubie Motorowym i uczestniczył w organizowanych na stadionie próbach sprawnościowych. Miał przedwojenny polski motocykl SHL, który – jak wspomina Andrzej J. Nowak, szkolny kolega Jaromira i sąsiad z kamienicy Rynek 6, nieustannie rozkręcał „na czynniki pierwsze” i regulował przed garażem na podwórzu banku. Podobny los spotykał potem nowiutki skuter marki „Osa”, który zastąpił starą SHL-kę.\nNajwiększą jego pasją było modelarstwo. Zaczął od kartonowych modeli wycinanych z popularnego wówczas miesięcznika „Mały Modelarz”. Mebelki dla lalek, które wykonał dla córki Ludomiry, rodzina przekazała do muzeum. Syn Jaromir przejął po ojcu zamiłowanie do modelarstwa i przechowuje zrobiony przez „Bohuna” wiatrak, ciężarówkę do ciągnięcia na sznurku oraz kolejkę. Na emeryturze Bogdan Dehmel zainteresował się genealogią.\nŻona Bogdana Jadwiga przed wojną pracowała w Banku Kwilecki-Potocki, w czasach szamotulskich przez jakiś czas była zatrudniona w olejarni. Lubiła haft i szydełkowanie. Zmarła 7 lat przed mężem – w 1983 r.\nBogdan i Jadwiga Dehmelowie, a także Antoni i Weronika spoczywają na cmentarzu w Szamotułach.\nAntoni Dehmel we wspomnieniach syna BogdanaAgnieszka Krygier-Łączkowska2021-12-23T12:14:13+01:00\nStrona główna – grudzień 2021\nTrwa remont płyty szamotulskiego Rynku. Zdjęciaz 30.10.2021 r. – Łukasz Wlazik\nJak to z tym brukiem było?\nNa prośbę czytelników, obserwujących rewitalizację Rynku w Szamotułach, zamieszczamy kilka informacji o jego nawierzchni.\nNa pocztówkach i zdjęciach z początku XX w. widać, że Rynek był wybrukowany. Nie była to jednak jeszcze regularna granitowa kostka, lecz kamień polny, czyli tzw. kocie łby. Z Indagandy, dokumentu sporządzonego dla miast, które po II rozbiorze Polski trafiły pod władzę pruską, wynika, że w 1793 r. taki bruk leżał na wszystkich drogach ówczesnych Szamotuł (dziś to ścisłe centrum z Rynkiem i sąsiednimi ulicami). Remonty tych bruków trzeba było regularnie przeprowadzać, w okresie międzywojennym władze miasta sezonowo zatrudniały do tego typu prac osoby bezrobotne.\nZ lewej – wejście na Rynek od strony ul. Wronieckiej – widoczny polny bruk. Z prawej Rynek na początku lat 60. XX w. – od strony zachodniej kostka granitowa, dalej bruk polny.\nWiększy remont Rynku i sąsiadujących z nim ulic przeprowadzono w latach 1919-25, wszystkie ulice zostały przebrukowane, uzupełniono też chodniki. Szamotulskie chodniki, co widać na najstarszych pocztówkach z przełomu XIX i XX w., były to duże kamienne płyty po bokach z mniejszymi kamieniami polnymi. Do dziś taki chodnik zachował się częściowo na ul. Wronieckiej (po lewej stronie za ul. Kościelną), szkoda, że w innych miejscach zastąpiły go betonowe płytki chodnikowe lub betonowa kostka (tzw. pozbruk).\nGranitowa kostka pojawiła się na szamotulskim Rynku w końcu lat 50. XX w. Niektórzy szamotulanie wspominają, jak układali ją szamotulscy brukarze: Marian Foltyn (mąż Janiny), Stanisław Paszke i Wacław Wituchowski. Kostka nie objęła jednak całego Rynku, zaczynała się po północnej stronie przed zegarem, biegła po zachodniej stronie do ul. Dworcowej, na reszcie powierzchni nadal leżał bruk z kamienia polnego. Do 1962 r. na Rynku działał targ: kramy stawały po stronie wschodniej, a wozy konne w okolicach zegara, w tamtym roku przeniesiono go na miejsce po dawnej synagodze. W latach 70. na pozostałej części Rynku – północnej i wschodniej – stary bruk zastąpiono częściowo kostką granitową, a na reszcie położono betonowe sześciokątne bloczki – trylinkę.\nZdjęcia z końca października 2021 – po zdjęciu kostki widać warstwę bruku polnego.\nW czasie trwającego od początku października tego roku remontu granitowa kostka stopniowo jest zdejmowana, jednak na Rynek ma powrócić. W niektórych miejscach widać, że kładziono ją na wcześniejszej warstwie bruku z kamienia polnego (popatrzcie na zdjęcia). Nas najbardziej poruszył widok starego bruku polnego przy murze, gdzie rozstrzelano pięciu mieszkańców Otorowa. To właśnie tamten bruk był świadkiem ich egzekucji.\nCmentarz kalwiński w Orzeszkowie koło Kwilcza – to miejsce warto odwiedzić!\nNa cmentarzu w Orzeszkowie pochowanych jest kilka osób związanych z powiatem szamotulskim. Przede wszystkim trzeba wymienić Adama i Zygmunta Kurnatowskich (herbu Łodzia) z Pożarowa, spoczęła też tutaj – zmarła w Oporowie – Franciszka Persoy (1800-1886), jak głosi napis: „Cudzoziemka / poświęciła / od 1820 roku / życie swe familii / Jenerałowej / Dąbrowskiej”.\nAdam Kurnatowski (1733-1818) został przedstawiony w inskrypcji łacińskiej jako „najlepszy człowiek, obywatel, ojciec, przez wszystkich opłakiwany”. Pełnił funkcję deputowanego trybunału piotrkowskiego, był nie tylko właścicielem wspomnianego już Pożarowa, ale także Chalina, Charcic i samego Orzeszkowa, gdzie pełnił funkcję seniora zboru.\nKontrowersyjną postacią był Zygmunt Aleksander Kurnatowski, syn Adama i Elżbiety Anny z Unrugów (to też kalwińska rodzina), urodzony w Pożarowie w 1778 r. Na kamiennym krzyżu umieszczono tylko jego imię i nazwisko, rok śmierci oraz informację: „Generał wojsk polskich”. Karierę wojskową Zygmunt Kurnatowski rozpoczął w armii pruskiej, podczas powstania wielkopolskiego w 1806 r. wstąpił – do powstającego u boku Napoleona – wojska polskiego (pułku kawalerii „Dzieci Poznańskich”). To właśnie w czasach napoleońskich dosłużył się stopnia generała, otrzymał Virtuti Militari (1808) i Legię Honorową (1809, 1813). Walczył – m.in. – pod Gdańskiem i Frydlandem (1807), Raszynem, Ostrówkiem i Baranowem (1809), odznaczył się w bitwie pod Lipskiem (1813). W czasie kampanii francuskiej w 1814 r. dowodził brygadą kawalerii polskiej, poprowadził wówczas zwycięską szarżę jazdy polskiej pod Saint-Dizier nad Marną. W czasie pożegnania Napoleona z armią otrzymał od niego w prezencie złoty zegarek. W czasach napoleońskich Kurnatowski postrzegany był jako odważny patriota.\nNastępnie dowodził 1 Pułkiem Strzelców Konnych Gwardii – jednostką Armii powstałego po kongresie wiedeńskim Królestwa Polskiego. W latach przed wybuchem powstania ujawniło się bezwzględne oblicze Zygmunta Kurnatowskiego. Był członkiem Sądu Wojskowego, który m.in. skazał Walerego Łukasińskiego, całkowicie podporządkował się księciu Konstantemu (bratu cara) i został jego zaufanym człowiekiem.\nBył zdecydowanym przeciwnikiem powstania listopadowego. Stanął u boku księcia Konstantego, na stronę rosyjską przeciągnął jeden z polskich pułków, a nawet walczył przeciwko powstańcom w Warszawie, za co – kilka dni później – ledwo uniknął samosądu warszawiaków. Musiał wtedy złożyć przysięgę, że nigdy nie wystąpi przeciwko Polakom. Po upadku powstania na krótko wrócił do armii rosyjskiej, a następnie przeszedł na emeryturę. Pełnił różne funkcje publiczne, zajmował się również działalnością charytatywną. Zygmunt Kurnatowski zmarł w Warszawie w 1858 roku, gdzie na polecenie cara urządzono mu uroczysty pogrzeb. Następnie szczątki przeniesiono na cmentarz w Orzeszkowie.\nPałac w Pożarowie wzniesiono właśnie za czasów Zygmunta Aleksandra Kurnatowskiego, a jego syn Stanisław (1823-1912), obiekt rozbudował. Sam Stanisław w 1889 r. przeszedł na katolicyzm, został ochrzczony w kościele w Biezdrowie i tam spoczął w – zbudowanej w końcu XIX w. – rodzinnej krypcie.\nAdam i Zygmunt Aleksander Kurnatowscy spoczęli na cmentarzu w Orzeszkowie w pojedynczych grobach. Znajduje się tam również, odnowiony w 2019 r., nagrobek architektoniczny w formie ażurowej ściany, w którym spoczywa, m.in., Apolinary Kurnatowski z Chalina (1802-1868) – wnuk Adama i bratanek Zygmunta. W przeciwieństwie do stryja Zygmunta w 1830 r. przyłączył się do powstańców i walczył w bitwach o Olszynkę Grochowską, pod Wawrem, Ostrołęką i Nurem. W 1846 r. został aresztowany w związku z udziałem w przygotowaniach do kolejnego powstania i był sądzony w procesie berlińskim, a w 1848 r. walczył w Wiośnie Ludów w Wielkopolsce.\nFranciszka Persoy (1800-1886) urodziła się w Szwajcarii. W 1820 r. związała swe losy z rodziną Barbary z Chłapowskich, wdowy po gen. Janie Henryku Dąbrowskim. Była opiekunką jej dzieci: Bogusławy (1814-1901) i Bronisława (1815-1882). Należy domniemywać, że w połowie XIX w., kiedy Bogusława i jej mąż Teodor Mańkowski kupili Rudki koło Ostroroga, osiedliła się tam razem z nimi. Franciszka Persoy zmarła w Oporowie – majątku Mieczysława i Marii z Mańkowskich (córki Bogusławy i Teodora) Kwileckich. Jej nagrobek na cmentarzu w Orzeszkowie czeka na renowację.\nZdjęcia z cmentarza w Orzeszkowie – Paweł Cieliczko i Agnieszka Krygier-Łączkowska\nSzamotulscy rzemieślnicy z ul. Kościelnej\nKuźnia, magiel, prężenie firan, krawiec, fabryka powozów, stolarnia – świat szamotulskich rzemieślników z ul. Kościelnej 19 i 17 już nie istnieje. Tak opowiada o nim Bogusław Jądrzyk.\n„Moja przygoda z podwórkiem, a właściwie z całym życiem tamtejszego świata, które według mnie toczyło się przy Kościelnej 19, zaczęła się już w grudniową noc 1969 roku… A tak naprawdę, to zaczęła się jakieś dwa i pół roku później, kiedy zacząłem jako tako biegać na swoich dość tłustych nóżkach. Na podwórko państwa Janke daleko nie miałem, bo wystarczyło tylko wybiec z naprzeciw położonej bramy, będącej tylnym wyjściem Poznańskiej 11. Wystarczyło tylko wybiec z bramy jednego tajemniczego świata i niemal na wprost, wpaść do zaczarowanej krainy, gdzie Stanisław Janke (głowa rodu), oporządzał konie, zaopatrując je w podkowy i wyrabiał wiele innych nieprawdopodobnych przedmiotów, wykorzystując jedynie rozżarzone węgle, kawał metalu i traktował to młotkiem na kowadle. Pan Stanisław pokrzykiwał często swoim tubalnym głosem na trzech synów: Ryszarda, Michała i Mariana. Każdy z nich miał w ręku złoto, czarodziejskie umiejętności… Lubiłem siadać na grubej rurze stojącej na środku placu, do której przywiązywano konie. Nad nią rosła grusza dająca pyszne owoce. Z tyłkiem na rurze, a oparty o drzewo – patrzyłem, pytałem, dużo gadałem, czasem byłem przeganiany, ale czasem też byłem pomocny….. I wiecie co? To był najpiękniejszy czas w moim dzieciństwie…\nAle to nie wszystko! Na tym samym podwórku znajdował się magiel, prowadzony przez żonę pana Stanisława. Moją rolą w maglu było przekładanie drewnianych wałków pod „lokomotywą”, prostującą przyniesione przez ludzi pościele, ręczniki i inne podobne. Mam wrażenie, że kiedyś bardziej niż dzisiaj dbano o domy.\nRodzina Janke zamieszkiwała parter domu, którego datę budowy (1904 rok) obwieszcza kuta metalowa chorągiew na dachu. Zaś na pierwszym piętrze mieściła się pracownia krawiecka pana Kołacza, którego pamiętam zawsze w szerokich spodniach na szelkach i z centymetrem przewieszonym przez szyję. Ileż on mi spodni połatał… Pani Kołacz, drobna kobiecina w przeciwieństwie do swego męża, „prężyła firany”, czyli robiła coś, o czym dzisiejsze „gospodynie domowe” nie mają pojęcia. Mieli syna Piotra, zawsze skrupulatnego i dokładnego, do dziś jest członkiem klubu twórców „Łyni”.\nTen zaczarowany świat krawca z piętra i kowala z parteru, był moim dziecięcym uniwersytetem, bo nauczył mnie wielu przydatnych umiejętności. Tam pan Strzelecki (rodzina z Janke i Kołaczami) nauczył mnie naprawiać silnik od „Komarka”, dzięki czemu byłem niezależny. U kowala panował ciągły ruch, niezależnie od tego, czy był to dzień targowy, czy nie. Wtedy transport, na przykład węgla, odbywał się wozami konnymi, więc najznamienitsze tuzy tego fachu bywały niemal co drugi dzień na serwisie „końskiego ogumienia”. Panowie Kędziora, Cieciora i inni, i zawsze gdzieś tam pojawiała się kwaterka rozmownej wody.\nO kunszcie kowalskim rodziny Janke niech świadczą ich wyroby na szamotulskim zamku, jak metalowe drzwi, kraty. Słowem – wszystko, co z metalu. Nie otrzymali i nie wzięli za to ani jednej złotówki! Krzyż, który upamiętnia datę i miejsce koronacji obrazu Szamotuł Pani, stojący przed cmentarzem, jest ostatnim dziełem nieżyjącego już Michała Janke, przed którym odeszli jego tata i brat Marian (cudowny facet). Pozostał jeszcze i niech długo żyje Ryszard.\nPodwórze obok, pod numerem Kościelna 17, stoi jeszcze dom państwa Dornów, mój drugi uniwerek umiejętności. Dawno temu znajdowała się tutaj wytwórnia powozów, coś na wzór pniewskiej powozowni Bogajewiczów. Starsza już wtedy pani Dorna zamieszkiwała parter budynku od lewej strony, a poza nią mieszkały tam jeszcze trzy rodziny. Kto pamięta nazwisko Sałata? Legendarny kierownik szamotulskiego LOK, prawie każdy musiał tam wylądować, jeśli chciał mieć prawo jazdy….\nPodwórze numeru 17 również pełne było czarów dla takiego „grubaska”, jakim wtedy byłem. Po prawej stronie placu znajdował się zakład ślusarski, w którym wytwarzano między innymi piece centralnego ogrzewania, a prowadziła go spółka Mrówka-Hanyżak. Na samym dole, bo podwórze opadało ku dołowi, urzędował jeden z dwóch stolarzy przy Kościelnej – pan Szulc. Mężczyzna drobnej dość budowy w porównaniu z innymi rzemieślnikami i jeszcze jedno go wyróżniało. W przeciwieństwie do pozostałych, którzy regularnie się wzajemnie odwiedzali, aby „wymienić się doświadczeniami” przy szklance wódeczki, pan Szulc chyba nigdy podczas takich spotkań nie wziął kropli do ust.\nWszystko to już nieodwracalnie miniona epoka. Epoka człowieka, szacunku i prawdziwego bycia, którą zastąpił dzisiejszy erzac!\nJak zawsze namawiamy do przyjrzenia się różnym szczegółom starej pocztówki! Oprócz ulic (po niemiecku: Strasse) w dawnych Szamotułach w środku miasta były też uliczki lub ścieżki (Gasse). Nazwa jednej z nich jest widoczna na tej pocztówce: Krumme Gasse, czyli Krzywa. Oprócz niej mieliśmy także uliczki w środku Rynku: Marktgasse (Rynkowa), Mittelgasse (Średnia, choć pewnie właściwiej byłoby: Środkowa), Schulgasse (Szkolna) i Enge Gasse (Wąska). Na pocztówce widoczna jest też nazwa: Klosterstrasse, czyli Klasztorna. Do połowy lat 20. XX w. nazywano tak odcinek dzisiejszej ul. Dworcowej od Rynku do kościoła św. Krzyża.\nPrezentowana poniżej pocztówka powstała w okresie po 1905 r., a przed 1919 r. Właśnie w 1905 r. z rąk niemieckich wykupił kamienicę po prawej stronie (dziś Dworcowa 6) Jan Bak, z zawodu krawiec (na wieszaku przed kamienicą wiszą ubrania, a nad furtką wisi szyld zakładu: nożyce krawieckie. Dziś na domu znajduje się skromna tabliczka poświęcona pamięci Tadeusza Baka (1920-1997, syn Jana), zasłużonego regionalisty i miłośnika turystyki. W tym samym domu w 1868 r. przyszedł na świat Max Rabes, znany malarz niemiecki, profesor Berlińskiej Akademii Sztuk Pięknych, którego ojciec przez pewien czas pracował w Szamotułach jako urzędnik.\nPo drugiej stronie widoczny jest sklep (po wielkopolsku to „skład”, bo „sklepem” u nas była „piwnica”) W. Metelskiego – artykuły papiernicze i tytoniowe. W 1. połowie lat 20. XX w. Wacław Metelski kupił dom na rogu Rynku i ul. Poznańskiej i uruchomił w nim „Dom towarowy”. Nie przetrwał on długo, w okresie bezpośrednio przed wojną właścicielem wspomnianej kamienicy był Maksymilian Kroschel, który prowadził tam sklep kolonialny (spożywczy). Nieduży sklepik papierniczy prowadziła wtedy nadal mama Wacława – Anna Metelska z domu Nerger.\nNie istnieje już, zburzony na przełomie lat 80. I 90. XX w. dom po lewej stronie, za ul. Krzywą. Od wielu lat jest tam parking.\nPocztówka ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu.\nPłk Wincenty Skarżyński (Skarzyński)\nW Sokolnikach Wielkich przez 21 lat mieszkał kapitan z czasów powstania, hiszpański pułkownik, obdarzony dodatkowo najwyższym arystokratycznym tytułem granda? Jego grób znajduje się na cmentarzu przy kościele w Kaźmierzu.\nWincenty Skarżyński (Skarzyński) herbu Bończa urodził się 22 stycznia 1806 r. w Szczepankowie koło Łomży (woj. podlaskie), jego rodzicami byli Stanisław Skarżyński i Ewa z domu Rembelińska. W 1826 r. ukończył studia na wydziale administracji Uniwersytetu Warszawskiego.\nGrób na cmentarzu przy kościele w Kaźmierzu. Pod herbem Bończa odznaczenia wojskowe, które otrzymał Wincenty Skarżyński. Zdjęcie Andrzej Bednarski\nPo wybuchu powstania – już w grudniu 1830 r. – włączył się w działania niepodległościowe. Najpierw został członkiem akademickiej gwardii honorowej – paramilitarnej organizacji studentów UW, która zajmowała się – między innymi – ochroną ważnych punktów Warszawy. Następnie wstąpił do 1 Pułku Jazdy Mazurów, z którym walczył aż do końca powstania, od marca 1831 w stopniu kapitana.\nDwukrotnie został ranny: w czasie bitwy pod Białołęką (24.02.1831) i w czasie potyczki pod Trzebuszą (1.05.1831). Prawdopodobnie właśnie za udział w tej ostatniej walce otrzymał Virtuti Militari. W połowie września 1831 r. korpus, w którym służył, przekroczył granicę z Galicją i złożył broń. Ceną udziału w powstaniu była dla Wincentego utrata całego majątku i konieczność emigracji.\nWe Francji związał się z obozem politycznym księcia Adama Czartoryskiego (Hotelem Lambert). W Paryżu pracował w Banku Polskim Ludwika Jelskiego, działał w Towarzystwie Literackim i założonym przez Józefa Bema Towarzystwie Politechnicznym.\nW latach 1836-1844 Wincenty Skarżyński przebywał w Hiszpanii. Jego pobyt tam ściśle wiązał się z koncepcją stworzenia tam zalążka polskiej armii, która później miałaby walczyć o niepodległość ojczyzny. Najpierw jednak zadaniem polskich oddziałów miało być wsparcie hiszpańskich sił rządowych w czasie tzw. pierwszej wojny karlistowskiej.\nPortret królowej Izabeli II Hiszpańskiej, 1844 r.\nWojna ta rozpoczęła się po śmierci króla Ferdynanda VII, który – nie mając męskiego potomka – wyznaczył na swoją następczynię córkę Izabelę (początkowo jako nieletnia była ona zastępowana przez matkę). Po wybuchu powstania na pomoc siłom wiernym Izabeli pospieszyli ochotnicy z Anglii oraz francuska Legia Cudzoziemska, w składzie której znajdowali się Polacy – weterani powstania listopadowego.\nPolscy legioniści walczyli już od września 1834 r. Wincenty Skarżyński dołączył do nich w kwietniu 1836 r., kiedy wstąpił do formowanego wówczas odrębnego Pułku Ułanów Polskich. W 2 połowie 1837 r. wraz z innymi polskimi oficerami odłączył się od Legii i wstąpił do nowego pułku kawalerii – Pułku Guido, a potem znalazł się w Pułku Lusitania. Do końca wojny (w 1840 r.) Skarżyński brał udział w wielu bitwach i mniejszych potyczkach.\nNa służbie hiszpańskiej pozostał jeszcze do 1844 r., między innymi ochraniając królową Izabelę (według jednej z koncepcji tytuł granda otrzymał za uratowanie królowej w sytuacji zagrożenia jej życia).\nKrzyż z Sokolnik Wielkich. Zdjęcie Andrzej Bednarski\nW połowie lat 40. XIX w. Wincenty Skarżyński poślubił Antoninę z domu Weltz, wdowę po wuju Rajmundzie Rembelińskim. Miał się w niej kochać od czasów młodości. W 1846 r. Skarżyńscy kupili majątek w Sokolnikach Wielkich koło Kaźmierza. Do dziś przetrwał w Sokolnikach Wielkich krzyż ufundowany przez Skarżyńskich jako wotum za powrót do ojczyzny. Jest to wykonana z piaskowca neogotycka rzeźba, w jej górnej części o kształcie równoramiennym (krzyż grecki) umieszczono wizerunek Matki Bożej z Dzieciątkiem, wzorowany na obrazie Rafaela Santi.\nW latach pobytu w Sokolnikach Wincenty Skarżyński nie tylko zajmował się pracami gospodarczymi w majątku, lecz także angażował się w prace polskich organizacji działających w Poznaniu. Był członkiem Banku Rolniczo-Przemysłowego, Towarzystwa Pomocy Naukowej, rady parafii św. Marcina i organizacji charytatywnych. Uczestniczył w posiedzeniach Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W 1867 r. sprzedał majątek w Sokolnikach Wielkich Janowi Mierzyńskiemu – tak jak i on dawnemu powstańcowi listopadowemu, właścicielowi Lipnicy. Sprzedaż ta najprawdopodobniej była związana z chorobą żony. Antonina Skarżyńska zmarła rok później i pochowana została w Kaźmierzu. Wincenty często jeździł z Poznania na jej grób. W czasie jednej z tych podróży – w ósmą rocznicę śmierci żony – poważnie się przeziębił. Rozwinęła się z tego choroba, w wyniku której zmarł 29 września 1876 r., niespełna 45 lat od wybuchu powstania listopadowego.\nTekst na podstawie artykułu Jerzego Ramotowskiego, „Studia Łomżyńskie” tom 23, Łomża 2012.\nAnegdoty z życia dawnej szamotulskiej elity\n(proboszcz i lekarze)\nLubicie Państwo anegdoty? Mamy dziś trzy opowieści dotyczące lat 50. XX w. i początku lat 60. Ich bohaterami są ks. Franciszek Forecki (proboszcz w latach 1946-1967) i Michał Sitowski (lekarz pracujący w Szamotułach od 1945 r.). Spisał je ostatnio syn doktora Sitowskiego, również Michał.\nKazania księdza Foreckiego były na pewno mądre, ale podobno przydługawe i dla przeciętnego słuchacza nieco nudne. Znam to z relacji, bo wtedy dla mnie wszystkie kazania były za mądre. Mój ojciec, który oczywiście leczył proboszcza, chwalił się, że ze względów zdrowotnych zabronił mu na rok głoszenia kazań. Ojciec lubił podbarwiać anegdoty i twierdził, że ludzie przychodzili mu dziękować.\nMłody lekarz stażysta doktor X. usłyszał pewnego dnia od swoich starszych kolegów i mentorów – doktora Y. i mojego Ojca:\n– Chcesz iść na plebanię do księdza?\n– Pewnie, a co?\n– Noga go podobno boli.\nPoszli we trzech. Konsylium szybko orzekło, że proboszczowi nic nie jest. Uradowany pacjent wyjął z szafy wino „Jeruzalem”. Efekt był taki, że doktor Y. – wychodząc – spadł ze schodów i sam uszkodził nogę.\nNa drugi dzień nie przyszedł do pracy, więc X. odwiedził go w domu. Zastał panią doktorową troskliwie robiącą mężowi okłady na bolącą nogę.\n– No widzisz, poślizgnął się na sali operacyjnej!\nX., nie dostrzegając rozpaczliwych znaków, jakie dawał mu doktor Y. zza pleców żony, wypalił:\n– Na jakiej sali?! Przecież spadł ze schodów na plebanii, jak byliśmy wczoraj i piliśmy wino Jeru…\nTroskliwa opieka zakończyła się gwałtownie.\nOjciec mój raczej na msze nie chodził. W uproszczeniu twierdził, że Boga widzi w przyrodzie, w człowieku i nie musi przestrzegać przykazań kościelnych, które wymyślili ludzie. Któregoś roku, po długich namowach, Matka wyciągnęła go do kościoła w Niedzielę Palmową. Mama siadywała w takiej ławce blisko ołtarza, do której najwygodniej było dojść przez zakrystię. W drzwiach zakrystii spotkali księdza proboszcza.\n– Dzisiaj przyszliście do kościoła?! Jest czytanie Męki Pańskiej. Dwadzieścia minut stania!!!\nOjciec odwrócił się na pięcie i pod ramię z księdzem poszli na plebanię na kawę.\nA Mama?… Mama weszła do kościoła.\nStrona główna – grudzień 2021Agnieszka Krygier-Łączkowska2021-12-05T20:14:09+01:00\nZ inicjatywy rodziny prywatny strój regionalny Janiny Foltyn trafił do Muzeum – Zamku Górków. W czasie uroczystości z udziałem władz miasta i powiatu burmistrz Włodzimierz Kaczmarek przekazał na ręce rodziny przyznaną Janinie Foltynowej statuetkę „Wieża”. Należy dodać, że po raz pierwszy nagroda ta została przyznana pośmiertnie.\nZapraszamy do lektury wspomnienia o Janinie Foltyn, które zamieściliśmy na naszej stronie (http://regionszamotulski.pl/stulecie-urodzin-janiny-foltynowej/)\nZdjęcie statuetki ze strony Szamotuły.pl\nNa koniec roku proponujemy Państwu artykuł o Hubercie Odwrocie, szamotulaninie z pochodzenia, który w tym roku napisał i wydał książkę pt. Obieganie świata i przebiegł kilka kolejnych maratonów w swoim życiu. Ostatni, z początku grudnia, odbył się w Kolumbii i był 74. maratonem Huberta.\nCałość artykułu pod linkiem (http://regionszamotulski.pl/hubert-odwrot-spelnia-swe-marzenia/)\nPomnik Powstańca Wielkopolskiego w Szamotułach zostanie odbudowany!\n27 grudnia w czasie obchodów Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego w Szamotułach zapowiedział to wojewoda wielkopolski Michał Zieliński.\nPrzypominamy bogato ilustrowany artykuł poświęcony dziejom monumentu, odsłoniętego w 1929 r., a zniszczonego przez Niemców we wrześniu 1939 r. Było to dzieło znanego rzeźbiarza Marcina Rożka (1885-1944). Pomnik stał w tym samym miejscu co głaz pamiątkowy, ustawiony w 60. rocznicę powstania (na jego tablicach jest kilka błędów). Cieszymy się z tej inicjatywy! Zapraszamy również do obejrzenia relacji filmowej z obchodów Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, którą przygotował Ryszard Kurczewski.\n13 grudnia – by czas nie zatarł pamięci o wydarzeniach sprzed lat: 82 lata temu w Szamotułach, 40 lat temu w całej Polsce.\nZginęli, bo byli Polakami. Do publicznej egzekucji doszło 13 grudnia 1939 r. przy ul. Franciszkańskiej. Była to zemsta za postrzelenie niemieckiego żołnierza, do którego doszło jeszcze w listopadzie w Gałowie. Winę zrzucono na Polaków, chociaż w rzeczywistości Niemca przypadkowo zranił kolega. Początkowo aresztowano hrabinę Zofię Mycielską i 10 innych pracowników jej majątku, po kilku dniach – na skutek interwencji Kurta Sondermanna (niemieckiego ziemianina z Przyborówka) – wszystkich zwolniono. Z Berlina przyszedł jednak rozkaz, że – w odwecie na Polakach – musi nastąpić egzekucja. U władz niemieckich interweniował jeszcze wówczas szamotulski proboszcz – ks. Bolesław Kaźmierski, na nic to się jednak nie zdało. Niemcy wytypowali 10 Polaków przetrzymywanych wówczas w szamotulskim więzieniu (według innych źródeł w areszcie Gestapo przy ul. Dworcowej). Byli to: Adam Zeuschner (czeladnik stolarski), Jan Szymkowiak (robotnik), Wojciech Sydor (rolnik), Tomasz Czyż (rolnik), Wincenty Pociecha (rolnik, zięć Tomasza Czyża), Feliks Ludek (robotnik), Jan Kaczmarek (rolnik), Franciszek Kaczmarek (pilarz), Brunon Korpik (stolarz), Jan Brzoski (rolnik). Pochodzili z różnych miejscowości naszego regionu: Szamotuł, Pniew, Otorowa, Wronek i Piłki.\n13 grudnia w godzinach popołudniowych Niemcy zagrodzili ul. Dworcową, zgarnęli ludzi wychodzących z pracy w pobliskiej fabryce mebli i ustawili ich jako świadków przy wylocie ul. Franciszkańskiej. Polaków rozstrzelano w dwóch grupach: po pięciu. Niemiec w mundurze oficerskim podchodził po kolei do ofiar egzekucji i z parabellum strzelał im w głowę dla pewności, że nie żyją. Wtedy zginął najstarszy – Tomasz Czyż, rolnik z Otorowa, który chwilę przed egzekucją zemdlał.\nZwłoki zabrano wozem konnym i zakopano we wspólnym grobie na cmentarzu w Szamotułach, na prawo od alei proboszczów. Krótko po wojnie władze miasta zadecydowały o ekshumacji. Ciała wydobywali jeńcy niemieccy. Szczątki umieszczono w oddzielnych trumnach i w tym samym miejscu pochowano ponownie.\n13 grudnia 1981 r. zmienił życie milionów Polaków. W ten niedzielny biały poranek przez Szamotuły w kierunku Obornik jechały kolumny wojska, a msze św. kończono odśpiewaniem „Boże, coś Polskę” z ostatnim wersem „Ojczyznę wolną racz nam wrócić, Panie”. Zamknięto siedzibę „Solidarności” na rogu Poznańskiej (Rewolucji Październikowej) i Sukienniczej, od czasu do czasu w mieście pojawiały ręcznie lub powielaczowo wykonywane ulotki czy afisze. Szamotulanie uczestniczyli w organizowanych w Poznaniu protestach i tzw. antypochodach.\nOśrodek internowania dla działaczy „Solidarności” z ówczesnego województwa pilskiego znajdował się we wronieckim więzieniu. Nieznana jest dokładna lista ofiar stanu wojennego w Polsce – od kilkudziesięciu do ponad stu osób. Symbolem oporu wobec władzy stało się wówczas noszenie przypiętego do swetra czy klapy marynarki opornika (rezystora).\nZ okazji 40. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego TVP wyemitowała film Babilon. Raport o stanie wojennym na podstawie książki Marka Nowakowskiego. Producentem wykonawczym i autorem muzyki do filmu był pochodzący z Szamotuł Piotr Mikołajczak (https://vod.tvp.pl/video/babilon-raport-o-stanie-wojennym,babilon-raport-o-stanie-wojennym,57241550).\n3 grudnia 1939 r. – początek fali wysiedleń Polaków z Wielkopolski\nKartka z kalendarza. 3 grudnia 1939 r. było 15 stopni mrozu. Niemcy dawali Polakom kwadrans na opuszczenie domu. Wysiedlenia z Wielkopolski – Kraju Warty do Generalnego Gubernatorstwa – doświadczyło go wielu naszych przodków, w tym dziadkowie Ireny Kuczyńskiej, mieszkańcy Binina koło Ostroroga. Zapraszamy do lektury tekstu, to nowość na naszej stronie!\nW grudniu komentarze Agnieszki Krygier-Łączkowskiej, dotyczące postaci i wydarzeń z historii Ziemi Szamotulskiej, pojawią się w odcinkach z następujących dni: 2 XII – powrót do Szamotuł płyty Andrzeja Szamotulskiego, 3 XII – Andrzej Górka, 5 XII – Stefan Maćkowiak, 8 XII – Konstanty Scholl, 9 XII – Aleksander Hollaender, 12 XII – Franciszek Orlik, 13 XII – egzekucja przy ul. Franciszkańskiej, 17 XII – wysiedlenia z powiatu szamotulskiego, 27 XII – spotkanie szamotulan z Ignacym Paderewskim, 27 XII – Leonard Kubiak, 28 XII – wiec powstańczy w Szamotułach.\nAktualności – grudzień 2021Agnieszka Krygier-Łączkowska2022-01-01T22:48:01+01:00\nWyrzuceni z domów przed Bożym NarodzeniemAgnieszka Krygier-Łączkowska2021-12-04T16:23:02+01:00\nPułkownik Andrzej Niegolewski – szwoleżer NapoleonaAgnieszka Krygier-Łączkowska2022-01-03T19:58:24+01:00\nKartka z kalendarza – sprowadzanie szczątków Maksymiliana Ciężkiego do rodzinnego miasta (23.11.2008 r.)\n23 listopada 2008 r. Szamotuły uczciły ppłk. Maksymiliana Ciężkiego (1898-1951), szamotulanina, polskiego bohatera, który po wojnie nie mógł wrócić do kraju, bo – jako ważnej postaci przedwojennego wywiadu wojskowego – groziła mu tu śmierć. Ostatnie lata życia mieszkał w Kornwalii (płd.-zach. Anglia), aby przeżyć, pracował przy krosnach. Władze nie pozwoliły na to, aby dołączyła do niego pozostała w Polsce rodzina, żona – w obawie zdrowie Maksymiliana – nie przekazała mu informacji o śmierci dwóch synów. Został pochowany w miejscowości Tywardreath w Kornwalii.\nJego drugi pogrzeb odbył się w rodzinnych Szamotułach 13 lat temu. Najpierw odprawiono uroczystą mszą w kościele kolegiackim, a następnie szczątki ppłk. Maksymiliana Ciężkiego złożono w kwaterze powstańców i żołnierzy. W uroczystościach wzięli udział, między innymi, wicemarszałek Senatu Marek Ziółkowski, marszałek województwa Marek Woźniak i wojewoda wielkopolski Piotr Florek. Tego samego dnia przy ul. Dworcowej odsłonięto pomnik poświęcony Maksymilianowi Ciężkiemu, autorstwa Arlety Eiben, artystki z Szamotuł. Jest to wykonany z brązu odlew, umieszczony na podstawie z piaskowca.\nMaksymilian Ciężki – szamotulski harcerz, powstaniec wielkopolski – pierwsze doświadczenia kryptologa i radiowca zdobył w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Ciężki zrewolucjonizował podejście do kryptologii, zaproponował bowiem, aby do pracy nad odczytywaniem nowych szyfrów zaprosić matematyków, a nie – jak dotąd – lingwistów. W 1929 r. był jednym z wykładowców kursu dla przyszłych kryptologów, w którym brali udział 3 młodzi matematycy: Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski, którzy kilka lat później złamali szyfr niemieckiej maszyny Enigma.\nDo złamania kodu Enigmy nawiązuje w swej symbolice szamotulski pomnik ku czci ppłk. Maksymiliana Ciężkiego. Pusta przestrzeń między dwoma płaszczyznami, które mają stanowić nawiązanie do skrzydeł husarskich, ma kształt klucza. W jego dolnej części znajdują się litery, z lewej to fragment tekstu zakodowanego, a z prawej – po rozszyfrowaniu.\nZdjęcia z 2008 r. i 2021 r. (na górze) – Piotr Mańczak\nPożegnanie Jana Kulczaka\n19 listopada zmarł nagle Jan Kulczak (ur. 1937) – żegnamy go z wielkim żalem! Będzie nam Pana bardzo brakować, Panie Janie. Dziękujemy za wszystkie piękne fotografie, wspomnienia, komentarze! Dziękujemy, że był Pan tu z nami i dla nas. Rodzinie składamy wyrazy głębokiego współczucia.\nJan Kulczak urodził się w Szamotułach w domu na terenie wodociągów, których kierownikiem był jego dziadek. To wieża ciśnień była jego ulubionym obiektem, martwił się jej dzisiejszym stanem, wielokrotnie fotografował. Zdjęcia robił od lat 60., miał ich ogromnie bogaty zbiór. Ukończył szamotulskie liceum. Zawodowo związany był z branżą ubezpieczeń, specjalizował się w ubezpieczeniach majątkowych (w tej dziedzinie prowadził szkolenia, a także wykłady i ćwiczenia na Akademii Ekonomicznej). Na emeryturze dużo podróżował i zwiedzał. Od wielu lat mieszkał w Poznaniu, w Szamotułach przez jakiś czas przewodniczył oddziałowi TKKF, działał w PTTK i towarzystwie Kultury Ziemi Szamotulskiej, był przewodnikiem i społecznym opiekunem zabytków.\nPan Jan często witał się z nami na FB i żegnał zdjęciami wschodów i zachodów słońca podziwianych z okien swojego mieszkania w bloku w pobliżu ronda Rataje. Trudno uwierzyć, że nie zobaczymy już Jego nowych fotografii.\nDo konkursu przystąpiło 35 uczestników, którzy zgłosili łącznie 196 prac. Tegoroczną edycję od poprzednich odróżnia wprowadzenie odrębnej kategorii – haftu szamotulskiego. Naszą intencją jest jak najszersze promowanie dziedzictwa kulturowego ziemi szamotulskiej. Wierne odwzorowywanie haftu na tiulu czy motywów, które znamy z grafik Stanisława Zgaińskiego, to dla nas ważny punkt konkursu i wystawy. Na tegorocznej wystawie pojawiły się dwa piękne czepki mężatek autorstwa Mirosławy Wachowiak i Jana Wachowiaka oraz wiernie odtworzone na płótnie motywy haftu szamotulskiego przez Helenę Prokopczyk. Efekt warsztatów „Urodzeni w czepku”, jakie pod koniec ubiegłego roku prowadziła Halina Krupińska, najstarsza hafciarka ludowa regionu, mistrz tradycji (to ona od kilkudziesięciu lat tworzy czepki i kryzy dla szamotulskiego Zespołu Folklorystycznego), pokazały na wystawie dwie szamotulanki: Agata Dobak i Milena Buda. Były to ich pierwsze prace wykonane na bawełnianym tiulu.\nW pozostałych kategoriach podziwiać mogliśmy bogactwo form i technik. Pojawiła się przepiękna snutka golińska, frywolitka, wykonane w różnych technikach szydełkowe formy, bardzo oryginalne koronki irlandzkie i rumuńskie, hafty płaskie: od uroczych małych tamborków dekoracyjnych, po piękne duże obrusy z motywem pałuckim czy ludowy strój krajeński; hafty krzyżykowe i niezwykle misterna koronka klockowa – także w nowej konkursowej kategorii. Talent, pomysłowość i jakość wykonania prac budzą podziw.\nJury stanęło więc przed niełatwym zadaniem wyłonienia zwycięskich prac i postanowiło przyznać następujące nagrody i wyróżnienia:\n– w kategorii Haft szamotulski: I nagroda – Jan Wachowiak, III nagroda – Helena Prokopczyk (II nagrody nie przyznano),\n– w kategorii Haft: I nagroda – Krystyna Ługiewicz, II nagroda – Maria Gruchała, III nagroda – Irena Zielińska,\n– w kategorii Koronka: I nagroda – Wiesława Kotarba, II nagroda – Zofia Tecław, III nagroda – Renata Adamczyk.\n– w kategorii Koronka klockowa: I nagroda – Jadwiga Śliwa, II nagroda – Beata Babiarz, III nagroda – Maria Sikorska.\n– w kategorii Haft szamotulski: Mirosława Wachowiak, Milena Buda i Agata Dobak,\n– w kategorii Haft: Elżbieta Brzezińska i Teresa Kruczyńska,\n– w kategorii Koronka: Irena Nogalska i Daniela Sobkowiak,\n– za Snutkę golińską uhonorowano Beatę Szymczak, a za Frywolitkę Teresę Musiał.\nWernisaż wystawy IX edycji konkursu na haft i koronkę 2021 odbył się 17 listopada w Szamotulskim Ośrodku Kultury. Nagrody i wyróżnienia wręczył dyrektor, Piotr Michalak gratulując wszystkim uczestniczkom i uczestnikowi konkursu, podkreślając, że na uwagę zasługują wszystkie prace. Wyrażając podziw dla talentu i pasji, zaprosił do udziału w przyszłorocznym jubileuszowym wydarzeniu. Wystawa będzie dostępna do piątku 19 listopada. Ekspozycję przygotowała Milena Kolat-Rzepecka.\nSpacer z Historią po raz pierwszy po szamotulskim cmentarzu\nCmentarz w Szamotułach – w sobotę, 23 października, odbył się ostatni tegoroczny Spacer z Historią. Było słońce, deszcz, pojawiła się nawet tęcza! Cieszymy się, bo grupa mieszkańców zainteresowanych historią miasta wciąż rośnie, choć nie brakuje i stałych bywalców naszych spacerów.\nNajpierw w opowieści o cmentarzu pojawiły się wątki ogólne, związane z powstaniem tego miejsca. Cmentarz na wzgórzu poza ówczesnym miastem wytyczono w latach 20. XIX w., pierwszych zmarłych – ofiary cholery pochowano tam w 1831 r. Wcześniej nieduże cmentarze funkcjonowały przy szamotulskich kościołach: św. Marcina w Starych Szamotułach, kolegiacie św. Stanisława Biskupa, kościele św. Ducha przy ul. Poznańskiej i kościele św. Krzyża. W obrębie dzisiejszego cmentarza, prawdopodobnie na prawo od alei prowadzącej od bramy, znajdowała się kaplica św. Mikołaja; pierwsza informacja o niej pochodzi z XVI w., rozebrana w połowie XVIII w. Cmentarz wielokrotnie był powiększany.\nPo cmentarzu oprowadzać można na wiele różnych sposobów. Można iść śladami dawnych właścicieli ziemskich, kapłanów, samorządowców, nauczycieli, regionalistów… Poprowadziliśmy zgromadzonych według naszego uznania, będziemy do pomysłu pewnie wracać i ulepszać sposób prezentacji.\nSzliśmy szlakiem rozpoczynającym się przy grobie ks. Wincentego Taszarskiego (1809-1859) – pierwszego proboszcza szamotulskiego pochowanego na tym cmentarzu. Później zatrzymaliśmy się przy grobowcu rodziny Zapałowskich – Dutkiewiczów – Witkowiaków i grobie ks. Walentego Kryzana (1864-1912). Dużo czasu spędziliśmy w alei proboszczowskiej przy grobach księży: Tertuliana Wilczewskiego (1841-1907), Bolesława Kaźmierskiego (1879-1945), Franciszka Foreckiego (1891-1972), Albina Jakubczaka (1907-1978) i Franciszka Nowackiego (1907-1978). Następnie alejką przy grobowcu Foltynów – Ćwirlejów (tu oczywiście trzeba było wspomnieć Janinę Foltynową), wcześniej należącym do Hammerlingów, przeszliśmy do mogiły Polaków rozstrzelanych w czasie ulicznej egzekucji przy ul. Franciszkańskiej. Następnie stanęliśmy przy dwóch okazałych grobowcach: w pierwszym spoczywa rodzina Miękwiczów (m.in. kierownik katolickiej szkoły elementarnej z początku XX w.), w drugim Kościelscy – właściciele ziemscy ze Śmiłowa. Zanim doszliśmy do kwatery powstańczej, zatrzymywaliśmy się przy grobach Kazimierza Beika (1886-1966) – dyrektora Gimnazjum i Liceum im. ks. Piotra Skargi, Henryka Ciężkiego (1885-1963) – kościelnego, który w czasie okupacji uchronił obraz Matki Bożej Pocieszenia przed rabunkiem, Konstantego Scholla (1874-1930) – pierwszego burmistrza w niepodległej Polsce, rodziny Madalińskich – właścicieli Kluczewa koło Ostroroga i Michałą Micewicza (1841-1927) – powstańca styczniowego. Na szlaku naszej wędrówki wspominaliśmy też rodzinę Orlików (przy grobach Franciszka oraz Władysława i Marianny), ks. Henryka Szklarka-Trzcielskiego (1908-2010) – powstańca warszawskiego, Józefa Preussa (1891-1953 i innych regionalistów – Tadeusza Baka i Romualda Krygiera) i Józefa Kawalera (1881-1938) – właściciela szamotulskiej drukarni.\nPrelegentami byli Piotr Nowak, Łukasz Bernady i Agnieszka Krygier-Łączkowska. Spacer kończyliśmy prawie o zmroku, obiecujemy zaprosić na kolejne w 2022 r. Nowe pomysły już są!\nW listopadzie komentarze Agnieszki Krygier-Łączkowskiej, dotyczące postaci i wydarzeń z historii Ziemi Szamotulskiej, pojawią się w odcinkach z następujących dni: 5 XI – Irena Krzywoszyńska, 11 XI – Maria Wicherkiewiczowa, 12 XI – Władysław Mazurkiewicz, 16 XI – Akiva Baruch Posner, 19 XI – Halszka z Ostroga, 20 XI – Wesele szamotulskie, 21 XI – Henryk Nowak, 23 XI – Maksymilian Ciężki, 27 XI – powitanie Napoleona, 29 XI – udział szamotulan w powstaniu listopadowym, 30 XI – Andrzej Niegolewski – bohater spod Somosierry.\nAktualności – listopad 2021Agnieszka Krygier-Łączkowska2021-12-05T14:12:57+01:00\nUpamiętnienie cmentarza żydowskiego w Szamotułach\nŻyli tym miastem…\nNajstarsze zachowane informacje o Żydach z Szamotuł pochodzą z początku XV w., w II połowie XVI w. istniała już ulica Żydowska (później Szeroka, obecnie Braci Czeskich), co świadczy o sporej grupie mieszkańców wyznania mojżeszowego.\nNie wiadomo, gdzie znajdowało się pierwsze miejsce pochówku tej grupy szamotulan. Cmentarz na rogu dzisiejszych ulic Powstańców Wielkopolskich i Zamkowej powstał prawdopodobnie w pierwszej połowie XVIII w. Przy ul. Powstańców Wielkopolskich (dawnej ul. Obrzyckiej) znajdował się dom przedpogrzebowy oraz wozownia. Od strony ul. Zamkowej zachował się fragment muru stanowiącego dawną granicę między cmentarzem żydowskim i ewangelickim, do którego wchodziło się od strony pl. Sienkiewicza, obok budynku pastorówki.\nWycinek planu Szamotuł z 1906 r. z późniejszymi zmianami (przygotowany przez firmę Heinricha Schevena w związku z budową sieci wodociągowej), Muzeum-Zamek Górków. W górnej części na zielono zaznaczono cmentarz żydowski i ewangelicki.\nProcentowo najwięcej ludności żydowskiej mieszkało w Szamotułach w I połowie XIX w., kiedy to w pewnym okresie liczba Żydów przekroczyła liczbę Polaków. W drugiej połowie XIX w. − ze względów gospodarczych − rozpoczął się odpływ ludności żydowskiej w głąb Niemiec.\nNa przełomie XIX i XX w. żydowscy mieszkańcy Szamotuł w znacznym stopniu przyczynili się do rozwoju gospodarczego miasta. Można tu wymienić stworzone przez nich zakłady: młyn i meblarnię braci Koerpel, młyn Israela Gorzelańczyka i olejarnię Moritza Nathana .\nW Szamotułach urodzili się, m.in., Alexander Hollaender (1898-1986), znany w świecie biolog i biofizyk (od lat 20. XX w. mieszkał w USA), a także Akiva Baruch Posner (1890-1962) – rabin, badacz pism i historii społeczności żydowskiej, także w powiecie szamotulskim (mieszkał w Niemczech, po dojściu nazistów do władzy wyjechał do Jerozolimy).\nOdnalezienie macew na dawnym cmentarzu żydowskim w Szamotułach, 1995 r. Zdjęcia Andrzej J. Nowak (więcej w artykule http://regionszamotulski.pl/andrzej-j-nowak-norman-sherran-w-poszukiwaniu-korzeni/)\nNa początku lat 20. XX w. wielu Żydów opuściło Szamotuły. Nie odnaleźli się w rzeczywistości państwa polskiego i wybrali obywatelstwo niemieckie, co umożliwiły im postanowienia Traktatu Wersalskiego. Nowym miejscem ich zamieszkania były głównie dwa miasta: Berlin i Wrocław. Niewielka grupa ludności żydowskiej pozostała na miejscu; w 1931 r. było to 86 osób (1% mieszkańców miasta), w 1939 r. – mniej niż 100 osób.\n7 listopada 1939 r. 88 szamotulskich Żydów zostało wywiezionych z powiatu szamotulskiego do Buku, gdzie w miejscowej synagodze, szkole i magazynie przetrzymywano około 450 osób z kilku powiatów. Ze względu na złe warunki sanitarne w obozie wybuchł tyfus. Po miesiącu ludzie ci zostali przewiezieni pociągiem do Grodziska, a stamtąd pieszo przeszli do obozu w Młyniewie. Po niedługim czasie przetransportowano ich w okolice Warszawy. Stamtąd trafili najpierw do gett w różnych miejscowościach, a potem do obozów zagłady.\nNazwiska przedwojennych żydowskich mieszkańców Szamotuł (spisała z pamięci Barbara Nowakowa, 13.10.1995 r.). Udostępnił Andrzej J. Nowak.\nZ Żydów, którzy mieszkali do 1939 r. w Szamotułach, w czasie wojny zginęli, m.in., kupiec Yaakov Feldman (ur. 1909), Lenka (ur. 1886) i Alex (ur. 1880) Gersmanowie – właściciele sklepu żelaznego na Rynku, Moritz Goldbarth (ur. 1861, z zawodu piekarz) i jego żona Mina Goldbarth z domu Gratz (ur. 1860), Malka Gutman, pięć osób z rodziny Hollaendrów: Elise z domu Ravicher (ur. 1874), Salomon (ur. 1909), jego żona Lotte z domu Levental, Gertruda (ur. 1916) i Walter (ur. 1917), Arthur (ur. 1872) i Johanna (ur. 1874) Lewinowie, Tauba (ur. 1910) i Szmuel (ur. 1909) Najmanowie, Berta Ryczke (ur. 1901), Ida Shaike z domu Reis (inormacje za Yad Vashem).\nNie zachowała się szamotulska synagoga. Budynek z 1853 r., wzniesiony na miejscu wcześniejszej synagogi, znajdował się na dzisiejszym placu przy skrzyżowaniu Braci Czeskich i Garncarskiej. Jesienią 1939 r. Niemcy podpalili go, a następnie zburzyli.\nWyżej – wycinek planu Szamotuł z okresu 1940-1944. Groby znajdowały się w prawej części, czyli tam, gdzie dziś stoją budynki szkolne). Niżej – kształt cmentarza wpisany orientacyjnie w mapę Google, 2019 r. (prawdopodobnie cmentarz sięgał częściowo pod dzisiejszą ul. Zamkową). Udostępnił Andrzej J. Nowak.\nW czasie niemieckiej okupacji rozpoczęło się niszczenie cmentarza żydowskiego. Niemcy wykorzystywali nagrobki – macewy do umocnień brzegów rzek pod mostami. Wiadomo, że umieszczono je w okolicach mostów przy ul. 3 Maja i przy Sportowej. Potłuczone fragmenty macew i nagrobków z cmentarza ewangelickiego, już w czasach PRL-u, przeznaczono na podbudowę nawierzchni ulicy Wiosny Ludów.\nDzieła ostatecznego zniszczenia cmentarza dokonano w 2. połowie lat 50. XX w. W latach 1955-1957 na miejscu grobów stanął internat Szkoły Rolniczej, a w latach 1966-1970 – główny budynek szkoły przy Szczuczyńskiej 3. Nie wiadomo, co zrobiono wówczas z wydobytymi w czasie budowy szczątkami ludzkimi. Całe macewy lub ich fragmenty znaleźć można było na terenie Szamotuł jeszcze w latach 90. XX w. (Andrzej J. Nowak opisał, jak kilka z nich przy dawnym murze kirkutu odnalazł w 1995 r.). Z czasem pozostałości macew i innych przedmiotów związanych ze społecznością szamotulskich Żydów zaczęło gromadzić miejscowe muzeum (wiele z nich można obejrzeć na ekspozycji).\nNa górze dawny dom przedpogrzebowy, ul. Powstańców Wlkp. Widać, tu styk murów dwóch cmentarzy: żydowskiego (otynkowany) i ewangelickiego (z czerwonej cegły). Niżej – tabliczka na domu przedpogrzebowym i tablica przy ul. 3 Maja, odsłonięta w 2016 r. (zdjęcie Andrzej Bednarski)\n19 października 2021 r. odbyła się uroczystość upamiętnienia dawnego cmentarza żydowskiego. Przy ul. Zamkowej, obok budynku internatu Zespołu Szkół nr 2 im. Stanisława Staszica, stanął kamień kształtem przypominający macewę z mosiężną tablicą w dwóch językach i kodem QR, odsyłającym do szerszej charakterystyki nekropolii na portalu prowadzonym przez Narodowy Instytut Dziedzictwa (zabytek.pl). W nawierzchni obok umieszczono cztery macewy ocalałe z szamotulskiego cmentarza.\nOznakowanie dawnych cmentarzy żydowskich to akcja realizowana na terenie całego kraju. Prowadzi ją Narodowy Instytut Dziedzictwa i Muzeum Żydów Polskich „Polin” wraz z lokalnymi partnerami. W przypadku Szamotuł partnerami, którzy na miejscu przygotowali pamiątkowy kamień oraz samą uroczystość, były Muzeum – Zamek Górków oraz Zespół Szkół nr 2. W uroczystości wzięli udział, miedzy innymi, Zygmunt Stępiński – dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich „Polin”, Anna Czerwińska-Walczak – zastępca dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa, Alicja Kobus – przewodnicząca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Poznaniu, Beata Hanyżak – starosta powiatu szamotulskiego oraz dyrektorzy instytucji – partnerów przedsięwzięcia: Michał Kruszona i Zygmunt Sługocki. Psalm 23 oraz modlitwę za zmarłych wygłosił rabin Icchak Rapaport. Prezentacja oznakowania dawnego cmentarza żydowskiego w Szamotułach była pierwszą tego typu uroczystością w Wielkopolsce.\nPrzemawiają kolejno: Alicja Kobus, Anna Czerwińska-Walczak, Zygmunt Kępiński i Beata Hanyżak. Rabin Icchak Rapaport odmawia modlitwę za zmarłych. Zdjęcia z uroczystości 19.10.2021 r. – Kamil Malinowski.\nSzary mur stanowił granicę z cmentarzem ewangelickim.\nWarto przytoczyć słowa, które w trakcie uroczystości na cmentarzu żydowskim wypowiedziała Alicja Kobus:\n„To miejsce spoczynku mieszkańców Szamotuł. Oni budowali to miasto, żyli tym miastem, pracowali dla tego miasta i z wyznawcami wszystkich innych religii współtworzyli dziedzictwo, które dzisiaj posiadamy”.\nInne artykuły na naszym portalu dotyczące szamotulskich Żydów:\nSpołeczności żydowskiej poświęciliśmy jeden ze Spacerów z Historią – sierpień 2020 r.\nUpamiętnienie cmentarza żydowskiego w SzamotułachAgnieszka Krygier-Łączkowska2021-10-21T19:15:29+02:00


Chce Ci się pić? Te napoje nawodniają organizm lepiej niż zwykła woda\nChce Ci się pić? Te napoje nawodniają organizm lep...\nKażda z nas wie, jak ważne jest regularne i obfite nawadnianie organizmu. Nie tylko w okresie upałów, ale też zimą, gdy powietrze jest bardzo suche, co ma niekorzystny wpływ na skórę i włosy. Dorosły człowiek powinien przyjmować minimum 2 litry płynów w ciągu dnia. Okazuje się jednak, że wcale nie musimy sięgać tylko po wodę. Istnieją napoje, które nawadniają organizm lepiej od niej. Wymieniamy je w naszym poradniku.\nTo tzw. „hit z Instagrama”. Wodę kokosową piją gwiazdy, ale polecają ją także dietetycy. Warto wiedzieć, że jej skład jest bardzo podobny do osocza ludzkiej krwi. W efekcie napój jest świetnie przyswajany przez organizm. Naturalna woda kokosowa zawiera mnóstwo cennych składników, w tym magnez, potas, wapń, żelazo czy sód. Jest również źródłem glukozy i fruktozy, dlatego z jej piciem nie powinny przesadzać osoby będące na diecie redukcyjnej.\nNapoje izotoniczne są bardzo popularne wśród osób aktywnych, uprawiających sport. Można je kupić w każdym sklepie, ale uwaga: należy sięgać wyłącznie po te, które mają możliwie najbardziej naturalny skład. Napój izotoniczny składa się głównie z wody oraz minerałów, w tym sodu, magnezu, wapnia i potasu. Niestety, są to produkty dodatkowo słodzone, dlatego mogą tuczyć – nie pij ich w nadmiarze. Unikaj napojów wzbogaconych o sztuczne barwniki i polepszacze smaku.\nKolejny hit promowany na portalach społecznościowych, który można już bez problemu kupić w hipermarketach czy dyskontach. Woda aloesowa, jak sama nazwa wskazuje, jest pozyskiwana z liści aloesu. Stanowi bogate źródło witamin A, C oraz E, które są naturalnymi antyoksydantami. Świetnia nawadnia i natychmiast gasi pragnienie.\nWodę aleosową możesz przygotować samodzielnie. Jeden listek aloesu (obrazy ze skórki) zblenduj z wodą. Do smaku dodaj odrobinę soli.\nJeśli lubisz soki, to ten z pomidorów będzie dla Ciebie najlepszym wyborem. Przede wszystkim jest niskokaloryczny, o ile nie zastosowano w nim dodatku cukru (czytaj skład na opakowaniu). Możesz go pić w niemal nieograniczonych ilościach, nie martwiąc się o figurę. Sok pomidorowy świetnie gasi pragnienie, doskonale nawadnia organizm, dostarcza dużej porcji potasu oraz dobroczynnego likopenu.\nJeśli nie przeszkadza Ci jej smak, to zdecydowanie zalecamy sięgać po niego jak najczęściej. To skarbnica minerałów, witaminy C, a także zbawiennych kultur bakterii. Sok z kiszonej kapusty nie tylko nawadnia i gasi pragnienie, ale również pozytywnie wpływa na pracę układu pokarmowego i trawiennego. Wzbogaca też florę bakteryjną.


integracja Archives - ApteON.pl\nJak sprzedawać w aptece internetowej\nPorady dla farmaceutów i właścicieli aptek\nBlog, Optymalizacja apteki\nCo powinna zawierać dobra strona www apteki? Poznaj 10 niezbędnych elementów!\nOpracowaliśmy listę elementów, które powinna zawierać dobra strona www Apteki. Zastosowanie się do tych wskazówek pozwoli na lepszą widoczność strony w wyszukiwarkach, zwiększającą się liczbę odwiedzin na stronie oraz postrzeganie apteki przez pryzmat wysokiej jakości usług. Zachęcam do zapoznania się z artykułem. Czytaj więcej\nBlog, Pytania i odpowiedzi\n101 powodów by otworzyć aptekę internetową\nOsoby podejmujące decyzję czy otworzyć aptekę internetową niejednokrotnie podświadomie szukają dodatkowych argumentów stojących za tym, by tą decyzję podjąć na TAK. Doskonale to rozumiemy gdyż często jest to nieznany wcześniej obszar działalności, związany z technologiami które są po prostu obce. Bazując na naszych obserwacjach przygotowaliśmy listę 101 powodów dla których warto otworzyć aptekę internetową. Wierzymy, że jej przejrzenie będzie utwierdzało w przekonaniu o korzyściach z prowadzenia takiej formy działalności. Zapraszamy do lektury. Czytaj więcej\nJako właściciel apteki stacjonarnej lub osoba odpowiedzialna za jej rozwój zastanawiałeś/aś się pewnie jak założyć aptekę internetową. Założenie apteki internetowej to możliwość dotarcia do nowych klientów, niejednokrotnie z obszaru dużo większego niż tylko najbliższe osiedle, dzielnica czy miasto. Pojawiają się również pacjenci z najbliższej okolicy, którzy do tej pory z braku czasu nie pojawiali się aptece. Apteka internetowa to nowy kanał sprzedaży leków który, umiejętnie pokierowany, pozwala zwiększyć obrót, marżę i docelowo zyski apteki. Uproszczony proces zamawiania, ominięcie kolejek, możliwość wybrania dogodnej formy zapłaty i odebrania towaru a także dostęp do niszowych preparatów to najczęstsze powody wybrania zamówienia w aptece internetowej. Czytaj więcej\nPorównywarka cen leków w oprogramowaniu Apteon\nZapraszamy do korzystania z automatyzacji służących do podłączenia oferty Apteki Internetowej do porównywarek Okazje, Skąpiec, Nokaut i Ceneo. Porównywarka cen to dobre źródło dodatkowego ruchu, a co za tym idzie – pozyskiwania nowych zamówień. Zalecamy wykorzystać wszystkie możliwe kanały prezentowania swojej oferty, aby zwiększać sprzedaż przez Internet oraz dać się poznać co raz większej liczbie klientów. Czytaj więcej\nKontaktuj się z klientem przez SMS!\nPowiadomienia SMS to moduł stworzony po to, by ułatwić komunikację z pacjentami informując na bieżąco o statusie ich zamówienia. Pacjent podczas procesu zamawiania zaznacza odpowiednią opcję zezwalającą na wysyłkę powiadomień SMS. Od tej pory zmiany statusów danego zamówienia wysyłane są bezpośrednio na telefon komórkowy. Czytaj więcej\nAby zautomatyzować wysyłanie zamówień, zrealizowaliśmy moduł do integracji apteki internetowej z firmą kurierską DPD. Integracja polega na tym, że apteka internetowa automatycznie wysyła dane teleadresowe pacjenta do systemu DPD, gdzie generowana jest odpowiednia naklejka oraz inicjowane są akcje zmierzające ku wezwaniu kuriera. Naklejka przekazywana jest do apteki w celu jej prostego wydruku, udostępniana jest również w panelu administracyjnym do pobrania na żądanie. Czytaj więcej\nUruchomienie nowej apteki internetowej zwykle związane jest z oczekiwaniami co do napływania zamówień. Tymczasem nikt apteki jeszcze nie zna, wyszukiwarka (np Google) nie odnajduje jeszcze strony, Internauci bardzo okazjonalnie zapoznają się z ofertą. Jednak we własnym zakresie można wiele uczynić, by oferta stała się jeszcze bardziej atrakcyjna i w krótkim czasie zaistniała w świadomości odbiorców a apteka – pozyska pierwsze zamówienia. Czytaj więcej\nNatychmiastowa komunikacja z klientami\nNatywna mobilna aplikacja apteki internetowej, zainstalowana na telefonie pacjenta, pozwala na szybkie przeglądanie oferty, wyszukiwanie leków, realizowanie zamówienia czy sprawdzanie jego stanu. To, że istnieje ona w telefonie ma kolejny ważny aspekt, o którym należy pamiętać. Czytaj więcej\nPo co aplikacja mobilna w aptece internetowej?\nPrzyszłość e-commerce, a zatem również aptek internetowych, to obsługa pełnego procesu sprzedaży w aplikacji mobilnej: „Co więcej IDC prognozuje, że liczba internautów płacąca wyłącznie z poziomu urządzeń mobilnych będzie rosnąć średnio o ponad 25 proc. rocznie w ciągu najbliższych pięciu lat. Potencjał rynku jest ogromny. Mocą serwisów i sklepów online są łatwa i szybka dostępność z dowolnego miejsca oraz co za tym idzie oszczędność czasu e-Klientów.” (źródło:http://www.dotpay.pl/ecommerce-prognozy-na-2016-r/) Czytaj więcej\nCzy otwieranie apteki internetowej ma sens?\nW roku 2015 sprzedaż w e-aptekach wzrosła o 55% (rok po roku) i wyniosła 233 miliony złotych.\nAptek internetowych mających jako taką ofertę w Internecie jest około 170. To średnio ok 1,5mln złotych rocznie sprzedaży na każdą jedną polską aptekę online! (źródło: http://wyborcza.biz/biznes/1,147743,19664508,swietny-rok-branzy-farmaceutycznej-ceny-lekow-w-polsce-jednymi.html?disableRedirects=true) Czytaj więcej\nprzez Kacper Mentel\nZamów pełne portfolio na email\nMiejsce na stronę sklepu na naszym serwerze\nAktualizacje oprogramowania do najnowszej wersji\nModuł Kamsoft APW-45 3000 PLN\nZdjęcia towarów z firmy Kamsoft 4200 PLN\nOpisy towarów z firmy Kamsoft 2400 PLN\nDomena internetowa 100-200 PLN/rok\nPaczkomaty już nie dla e-aptek\n7 marca 2016 roku Łódzki Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny na wniosek Śląskiej Izby Aptekarskiej w Katowicach wydał decyzję FŁ-II.8522.144.2015 na mocy której z dniem otrzymania decyzji Przedsiębiorstwu zakazał sprzedaży poprzez Paczkomaty.\nBlog, Porównywarki cen\nCzym handlować w aptece internetowej?\nJak zbudować ofertę?\n1. Przejrzyj raporty sprzedaży (np. załóż konto na Ceneo i wygeneruj z panelu raport sprzedaży za ostatnie 12 miesięcy lub poprzedni rok albo ewentualnie poszukaj w Google raportu jak ten).\nOpisy leków w aptece internetowej\nAtrakcyjne opisy leków w aptece internetowej\nPorządny opis leku w aptece internetowej powinien być zarówno zrozumiały i wyczerpujący dla Pacjenta, jak i odpowiednio zoptymalizowany dla polepszenia nawigacji po stronie jak i dla działania silników wyszukiwarek (takich jak Google). Klienci oczekują zaspokojenia wiedzy na temat każdego aspektu oglądanego przedmiotu, zarówno w sposób opisowy, literacki, jak i przez podanie suchych danych w formie niemalże tabelkowej (dawkowanie, opakowanie, postać, substancja czynna itd). Dodatkowa optymalizacja dla wyszukiwarki internetowej to ujęcie opisu w określone ramy – długość tekstu nie mniej niż 1000 znaków, 3-4krotne powtórzenie nazwy produktu oraz nazwy dolegliwości w tekście, a także 2-3 pogrubienia istotnych krótkich fraz. Taka optymalizacja wskaże wyszukiwarce ważne określenia i doda im mocy dla pozycjonowania. Czytaj więcej\nSprzedaż na Ceneo\nObiecałem, że napiszę coś za tydzień – no cóż, drobny poślizg zdarza się każdemu.\nNadchodzi marzec a badania wskazują, że to szczyt sprzedaży w aptekach – nie tylko stacjonarnych.\nJeśli Wasza strona jest nisko w wynikach wyszukiwania Google, to pozostaje Wam włączenie się do wyścigu w walce o pacjenta poprzez rejestrację w jednej z porównywarek cen.\nPolityka sprzedaży w aptece internetowej\nJak powszechnie wiadomo, większość aptek internetowych w swoim asortymencie posiada tylko leki OTC.\nTo sprawia, że konkurencja na rynku e-aptek jest na pierwszy rzut oka nie do zniesienia dla punktów stacjonarnych i zabija wszelką chęć zafunkcjonowania na rynku online.\nNależy pamiętać, że tak jak „za stołem” tak „za panelem administracyjnym apteki” należy kierować sprzedażą zarówno poprzez Czytaj więcej\nKiedy apteka internetowa sprzedaje?\nPrzede wszystkim e-apteka sprzedaje wtedy gdy:\nma najniższe ceny brutto produktów i jest na szczycie listy w najpopoluarniejszych porównywarkach cen\nznajduje się na pierwszej stronie wyników wyszukiwania Google\nO tyle o ile pierwszy punkt nie wymaga uzupełnienia o tyle Czytaj więcej


7 rzeczy, które warto wiedzieć dziś rano [2.10.2017] - News - Kolekcjoner Butów\nBMX zrobił świetny rower - w kolaboracji z BAPE. Lubię tego typu tematy, dlatego wspominam o tym w tym miejscu. Na rowerze znajdziemy oczywiście klasyczne i bardzo charakterystyczne camo BAPE, a także branding marki.\nNike SB ma w planach przywrócenie kolejnej klasycznej kolorystyki Nike Dunk. Zgodnie z tym, co mówi zawodowy skater, Danny Supa, pomarańczowo-biało-niebieskie buty z 2002 roku powrócą. Zresztą kolorystyka nazywa się Supa i zgadnij dlaczego Danny wie ... 🙂 Oczywiście zajdą małe zmiany, bo zamiast wersji Low, dostaniemy wysoką cholewkę.\nTinker Hatfield, to ten człowiek odpowiedzialny za ... cholera, mam za mało tekstu, żeby Ci to opowiedzieć. Generalnie Air Jordan, Air Max, a teraz także za samowiążące się buty. I Hatfield zrzuca na nas olbrzymią bombę - Nike pracuje nad samowiążącymi się butami do koszykówki. Projektant mówił o tym już jakiś czas temu, wspominając, że Nike HyperAdapt 2.0 będą butem do basketu. Nie było natomiast wiadomo, kiedy nastąpi jakikolwiek rozwój wypadków. W weekend Hatfield podkreślił, że but jest w fazie rozwoju. Nie wiadomo kiedy zobaczy światło dzienne, ale tego typu przecieki mogą świadczyć o tym, iż nastąpi to szybciej niż później. Do tego, 2.0 mają być w dużo atrakyjniejszych cenach niż 1.0 - które kosztowały 720 dolarów.\nWyprzedaż w Nike – 40 procent taniej na jesień