Cukrzyca to nie wyrok - PDF\nDownload "Cukrzyca to nie wyrok"\n1 NR 8/MAJ 2014 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ JAK ŻYĆ Z CUKRZYCĄ 3KROKI DO SKUTECZNEJ TERAPII Przedstawiamy: PRZYSZŁOŚĆ INSULINOTERAPII Ewolucja leku ratującego życie WSPÓLNIE W WALCE Z CHOROBĄ Prof. nadzw. dr hab. n. med. Leszek Czupryniak STOPA CUKRZYCOWA Jak zapobiegać powikłaniom Cukrzyca to nie wyrok Dariusz Gnatowski: Trzeba mieć świadomość, że cukrzyca to choroba przewlekła, z którą można żyć, ale pod warunkiem, że się ją leczy.\n2 2 MAJ 2014 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ WYZWANIA W skali społecznej prawdziwym problemem nie jest wyłącznie bardzo duża liczba osób chorujących na cukrzycę, ale przede wszystkim nieświadomość dotycząca obecności choroby. STR. 6 O swojej walce z chorobą opowiada Dorota Kośmicka-Gacke STOPKA REDAKCYJNA Wspólnie w walce z cukrzycą Prof. nadzw. dr hab. n. med. Leszek Czupryniak Prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego cukier we krwi należy zmierzyć co 3 lata u każdego, kto ukończył 45. rok życia. Co powoduje, że tak dużo osób choruje na cukrzycę i że jest ich coraz więcej? Cukrzyca to stan, w którym utrzymuje się zbyt wysokie stężenie glukozy we krwi, a przyczyną tego stanu jest to, że organizm nie wykorzystuje całej przyjętej w pożywieniu energii w procesach przemiany materii. Nie wykorzystuje bo jej nie potrzebuje, gdyż na co dzień wielu z nas prowadzi siedzący tryb życia, nie spalając dużej ilości energii. Tak właśnie rozwija się otyłość, której towarzyszy zwykle stopniowy wzrost stężenia glukozy we krwi. A nadmiar glukozy we krwi uszkadza komórki wyściełające naczynia krwionośne działając jak toksyna i tym samym prowadzi do wielu groźnych powikłań wynikających z uszkodzenia układu krążenia: zawału serca, udaru mózgu, wylewu krwi do gałki ocznej, niewydolności nerek, owrzodzeń stóp. Dążenie do zapobiegania tym powikłaniom jest najgłębszym sensem leczenia cukrzycy. W skali społecznej prawdziwym problemem nie jest wyłącznie bardzo duża liczba osób chorujących na cukrzycę, ale przede wszystkim, tych nieświadomych obecności choroby. Podwyższone stężenie cukru we krwi w początkowym okresie nie wywołuje prawie żadnych objawów, a jeżli już, to łatwo je przeoczyć. Do klasycznych symptomów cukrzycy należy wzmożone pragnienie, częstsze oddawanie moczu, utrata masy ciała bez uchwytnej przyczyny, narastające zmęczenie i senność. Osoba, u której choćby jeden z tych objawów występuje, powinna oznaczyć sobie poziom cukru we krwi. Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego cukier we krwi należy zmierzyć co 3 lata u każdego, kto ukończył 45. rok życia, a w przypadku występowania czynników ryzyka rozwoju cukrzycy, jak np. nadwagi, nadciśnienia tętniczego, prowadzenia siedzącego trybu życia, badanie to należy wykonywać raz w roku. A czy można cukrzycy uniknąć? Jak najbardziej! Cukrzyca typu 2 rozwija się najczęściej tak powoli, że jeżeli stwierdzi się niewielki wzrost stężenia cukru we krwi, który jest już sygnałem rodzących się zaburzeń, ale jest jeszcze nie tak wysoki, aby rozpoznać cukrzycę, wówczas można podjąć działania, które pozwolą zapobiec rozwojowi tej choroby. Wysokie stężenie cukru we krwi u osób dorosłych, zwłaszcza będących w starszym wieku, jest najczęściej konsekwencją nadwagi, a zatem podstawowym sposobem na uniknięcie cukrzycy jest obniżenie masy ciała. Jest to zadanie trudne, ale nie niemożliwe ograniczenie spożywania cukrów prostych i niewielkie nawet zwiększenie aktywności fizycznej pozwala zazwyczaj zredukować masę ciała o kilka kilogramów, a to często wystarczy do obniżenia stężenia cukru we krwi do wartości prawidłowych. Gdy jednak już na cukrzycę zachorujemy a w grupie osób po 60. roku życia choruje co piąta osoba najważniejsze jest dążenie do normalizacji poziomu cukru we krwi od samego początku choroby. Z badań publikowanych w ostatnich kilku latach wiemy, że w ten sposób można niemal całkowicie zapobiec powikłaniom cukrzycy, a więc wspomnianym wyżej chorobom układu krążenia. ZAJRZYJ NA: 8 EDYCJA MAJ 2014 Project Manager: Damian Sobczyk Tel.: Business Developer: Aleksandra Grygo Content and Production Manager: Karolina Kukiełka Managing Director: Adam Jabłoński Dystrybuowane z: Rzeczpospolita Druk: AGORA S.A. Nakład: pełny nakład dnia Skład: Graphics & Design Studio, Michał Ziółkowski, F o t o g r a fi e : shutterstock.com, Maciej Moskwa/TESTIGO, zasoby własne Kontakt z Mediaplanet: Fax: Partnerzy publikacji: Mediaplanet jest wiodącym domem wydawniczym na rynku europejskim. Specjalizujemy się w tworzeniu wysokiej jakości publikacji tematycznych w prasie codziennej, online oraz broadcast. Mediaplanet nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam. Cukrzyca musi stać się priorytetem O cukrzycy mówi się i myśli w Polsce w sposób schematyczny i stereotypowy. Z badań przeprowadzonych przez Koalicję na Rzecz Walki z Cukrzycą wynika, że większość osób nie kojarzy cukrzycy z ciężkimi powikłaniami, dlatego też nie przykłada dużej wagi do regularnej kontroli glikemii. Wiele niedomówień i niezrozumienie samej specyfiki choroby powoduje również, że cukrzycę traktuje się jako mniejsze lepsze zło, jedną z tych lżejszych, nieśmiertelnych chorób. Aby przeciwdziałać takim postawom i zahamować rozwój epidemii cukrzycy, już dziś środowisko lekarzy, pielęgniarek, organizacji pacjentów, decydentów, musi dokonać rewolucji w cukrzycy, rewo- Igor Grzesiak Członek Zarządu Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej Koalicja na Rzecz Walki z Cukrzycą lucji na poziomie indywidualnym, społecznym i systemowym. Środowisko diabetologiczne, jak i szeroka opinia publiczna, potrzebują rozwinięcia pojęcia cukrzycy. Dziś nie wystarczy już jedynie Większość osób nie kojarzy cukrzycy z ciężkimi powikłaniami, dlatego też nie przykłada dużej wagi do regularnej kontroli glikemii. Niezrozumienie specyfiki choroby sprawia, że cukrzycę traktuje się jako mniejsze zło. medyczny aspekt opisu choroby. Medycyna bowiem coraz lepiej radzi sobie z cukrzycą, w tyle pozostają rozwiązania systemowe i zrozumienie na poziomie indywidualnym. Wyniki badań prowadzonych zarówno na całym świecie, jak i w Polsce wyraźnie pokazują, że brak zrozumienia społecznego kontekstu cukrzycy, napędza spiralę kolejnych milionów chorych. W Polsce cukrzyca nie została zaliczona do strategicznych priorytetów opieki zdrowotnej w Narodowym Programie Zdrowia na lata Narodowy Program Zdrowia wspomina o cukrzycy jedynie marginalnie, wzywając do zmiany nawyków żywieniowych. Pomimo światowych standardów i wytycznych organizacji zdrowotnych, do tej pory w Polsce nie przyjęto i nie wdrożono również Narodowego Programu Prewencji i Leczenia Cukrzycy. Przyjęcie i wdrożenie programu w danym kraju bardzo dobrze pokazuje, czy decydenci odpowiedzialni za kształtowanie polityki zdrowotnej państwa traktują cukrzycę jako poważny problem społeczny i zdrowotny oraz widzą potrzebę działania w ramach jej zapobiegania. Skuteczna walka z epidemią cukrzycy nie będzie możliwa bez dobrze opracowanej strategii działania oraz Narodowego Programu. Należy przy tym pamiętać, że takie rozwiązania powinny być tworzone z uwzględnieniem różnych środowisk, w tym przy współpracy z organizacjami pacjentów, których ten problem bezpośrednio dotyczy. Zwykle program taki przybiera formę kompleksowej polityki, programu wsparcia i planu działania, które obejmują główne typy cukrzycy (cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, cukrzyca ciążowa), cały proces działań prewencyjnych, od profilaktyki pierwotnej poprzez prewencję powikłań, leczenie i kompleksową opiekę.\n3 NOWOŚCI NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ MAJ Przyszłość insulinoterapii 1KROK DOBÓR WŁAŚCIWEJ TERAPII W tym roku mijają 93 lata od wyizolowania z trzustki hormonu obniżającego stężenie glukozy we krwi, a produkowanego w wyspach trzustkowych insuliny. Rok później w 1923 roku ten wyciąg z wysp trzustkowych zastosowano po raz pierwszy jako lek. Stanowiło to wielki przełom w rozwoju medycyny, a może i całej ludzkości. Osoby z cukrzycą, które przed erą insuliny skazane były na nieuchronną śmierć w młodym wieku otrzymały lek, który ratował im życie. Przez wiele lat insulinę do celów leczniczych otrzymywano przez jej izolację z trzustek zwierzęcych (wieprzowych i wołowych), jednak nie był to lek idealny. Powodował w organizmie ludzkim reakcję na obcogatunkowe białko. Naukowcy przez długie lata pracowali nad wyprodukowaniem insuliny identycznej z ludzką, która pozbawiona byłaby tych działań ubocznych. Dopiero w 1979 roku zdobyczne inżynierii genetycznej pozwoliły na wprowadzenie ludzkiego genu insuliny do materiału genetycznego bakterii czy drożdży. I tak drożdże piekarskie, czy powszechna bakteria pałeczka okrężnicy (E. coli) zostały wykorzystane do przemysłowej produkcji insuliny identycznej z ludzką. Na początku lat 90. ubiegłego stulecia, mimo pamiętnego kryzysu w ówczesnej Polsce, nasi pacjenci mieli szansę skorzystać z dobrodziejstw tej ludzkiej insuliny. Była ona refundowana i lekarze bez większych ograniczeń stosowali preparaty insuliny u swoich pacjentów. Droga ku doskonaleniu Mimo znacznego postępu w zakresie insulinoterapii, w dalszym ciągu brakowało idealnego preparatu insuliny, a właściwie dwóch rodzajów preparatu. Zasada insulinoterapii to naśladowanie naturalnego rytmu wydzielania insuliny w organizmie, na który składa się faza stała, przez cały czas utrzymującego się określonego stężenia insuliny w warunkach międzyposiłkowych oraz faza szybkiego, intensywnego i stosunkowo krótkiego wydzielania dużych ilości insuliny w odpowiedzi na przyjęty posiłek. W związku z potrzebą wytworzenia 2 rodzajów preparatów insulin spełniających te oczekiwania, a w roku 2000 na rynku pojawił się pierwszy analog długodziałający glargina (kolejny preparat detemir w 2005 roku). Preparaty analogów insuliny są obecnie podstawowym sposobem insulinoterapii w krajach rozwiniętych. Dostępność terapii Polscy pacjenci z cukrzycą doczekali się refundacji analogów insuliny długodziałających dopiero po 12 latach ich Osoby z cukrzycą, które przed erą insuliny skazane były na nieuchronną śmierć w młodym wieku otrzymały lek, który ratował im życie. tak zmodyfikowano cząsteczki ludzkiej insuliny, że uzyskano 2 rodzaje preparatów zwanych analogami insuliny: preparaty krótko i szybkodziałające, naśladujące poposiłkowe wydzielanie insuliny oraz analogi insuliny długodziałające, zapewniające stałe stężenie insuliny i przez całą dobę kontrolujące stężenie glukozy w okresie między posiłkami. Pierwsze analogi insulin krótkodziałające pojawiły się w 1996 roku, powszechnej obecności na rynku. Stosowanie analogów długodziałających insuliny cechuje bezpieczeństwo oraz wygoda zastosowania. Poza tym ich stosowanie nie sprzyja przyrostowi masy ciała, co jest o tyle istotne, że większość pacjentów z cukrzycą ma już nadwagę lub otyłość. Preparaty te są wygodne do stosowania dla pacjenta i zwiększają komfort życia oraz zadowolenie z leczenia. Środowisko diabetologiczne w Polsce z radością przyjęło umieszczenie tej grupy preparatów insuliny na listach refundacyjnych, nawet mimo znacznie ograniczonych wskazań refundacyjnych. Powinno to zwiększyć ich dostępność szczególnie dla pacjentów z cukrzycą typu 1, w leczeniu której stosowanie analogów długodziałających jest obecnie standardem. Z korzyści płynących ze stosowania tych preparatów powinna skorzystać też spora grupa pacjentów z cukrzycą typu 2, jednak odpłatność po refundacji wynosząca około 80 PLN za opakowanie, stanowi barierę dla sporej grupy pacjentów. Prace nad nowymi preparatami długodziałających analogów insulin są bardzo zaawansowane i w niedalekiej przyszłości oczekujemy pojawienia się na rynku nowych preparatów do wstrzykiwania raz na kilka dni, jeszcze bezpieczniejszych i wygodniejszych w stosowaniu. Ewolucja podawania leku Leczenie insuliną wiąże się z koniecznością podawania leku podskórnie, drogą wstrzyknięć, ale współczesny pacjent z cukrzycą zapomniał już o strzykawce i igle. W 1981 roku opracowano pierwszy osobisty wstrzykiwacz insuliny, który ze względu na podobieństwo do pióra wiecznego, pospolicie zwany jest penem. Obecnie są dostępne preparaty we wstrzykiwaczach jednorazowych, które po wykorzystaniu zawartej w nich insuliny należy wyrzucić to znacznie ułatwia prowadzenie terapii insuliną, nie wymaga bowiem wymiany ampułek z insuliną, które przypominają naboje do wiecznego pióra. Postęp w dziedzinie sposobów podawania insuliny doprowadził do tego, że strach przed zastrzykiem jest już zjawiskiem bardzo rzadkim i łatwym do przełamania. Jednak dla tych pacjentów, którzy uparcie boją się częstych podskórnych zastrzyków, naukowcy próbują opracować inne metody podawania insuliny, np. drogą inhalacji, sprayu do stosowania na śluzówki jamy ustnej, a także w specjalnych kapsułkach, które mogłyby być podawane doustnie. Takie preparaty w sprayu czy inhalatorach wprawdzie nie zapewniają tak precyzyjnego dawkowania jak iniekcje, ale są już stosowane. Czy przyszłością insulinoterapii okaże się tak zwana sztuczna trzustka czyli zminiaturyzowana pompa podająca podskórnie insulinę (a może również hormon działający do niej przeciwstawnie glukagon) z prędkością podyktowaną aktualnym stężeniem glukozy we krwi, pokażą najbliższe lata. Prof. dr hab. n. med. Grzegorz Dzida Lubelski Konsultant w Dziedzinie Diabetologii W poradni lekarza rodzinnego Cukrzyca to coraz powszechniej występująca choroba przewlekła. Dotyka już prawie 3 mln Polaków. Gwałtowny wzrost jej występowania wiąże się z postępem cywilizacyjnym. Mniejsza ilość ruchu w życiu codziennym i łatwiejszy dostęp do wysokokalorycznej żywności powodują coraz częstsze występowanie otyłości. Pomimo wzrostu świadomości, problemem pozostaje zbyt późne rozpoznawanie cukrzycy. Jest to spowodowane łagodnym, często bezobjawowym początkiem tej choroby, zwłaszcza jej typu 2. Kolejny problem wielu chorych to lekceważenie już rozpoznanej choroby. Cukrzyca, która nie boli i prawie nie pogarsza samopoczucia, jest często ignorowana przez wiele lat. Wynika to najczęściej z braku podstawowej wiedzy na temat kryteriów prawidłowego jej leczenia i braku znajomości zagrożeń, jakie wynikają z wieloletniego złego wyrównania cukrzycy. Wiele osób słyszało o przewlekłych powikłaniach źle opanowanej cukrzycy i obawia się ich. Poszukuje sposobu, aby ich unikać. Jednocześnie obawia się pewnych elementów leczenia cukrzycy. Dotyczy to najczęściej samokontroli i leczenia insuliną. Nowoczesne rozwiązania dla chorych W ostatnich latach obserwujemy w Polsce olbrzymi postęp w dostępności nowoczesnego sprzętu dla diabetyków. Praktycznie każdy zainteresowany chory ma dostęp do nowoczesnych glukometrów. Te niewielkie aparaty pozwalają każdemu zbadać w ciągu kilkunastu sekund poziom glukozy i ustalić, jaki wpływ na poziom glukozy miało zjedzone śniadanie, obiad czy kolacja. Jak zachowuje się poziom glukozy po długim spacerze, jeździe na rowerze czy pracy w ogrodzie? Jak na ten poziom wpłynęły stosowane leki lub aktualna ilość stosowanej insuliny? Glukometr pozwala lepiej poznać funkcjonowanie organizmu. Kolejnym elementem ułatwiającym leczenie cukrzycy są nowoczesne wstrzykiwacze, czyli peny do samodzielnego podawania insuliny. Aż trudno w to uwierzyć, że jeszcze przed niespełna dwudziestu laty większość osób podawało sobie insulinę przy użyciu strzykawki. Wstrzykiwacze pozwalają łatwo i precyzyjnie ustawić dawkę insuliny i podać ją przy użyciu super cienkiej igły. Z pewnością zmniejszają lęk przed stosowaniem tego niezwykle cennego leku. Przecież każdy chory z typem 1 cukrzycy, od chwili jej rozpoznania musi być leczony insuliną. Każdy chory z typem 2 cukrzycy także wymagać będzie terapii insuliną po kilku, kilkunastu latach od rozpoznania. Ważne jest, aby osoby z cukrzycą od samego początku choroby starały się uzyskiwać właściwe wyrównanie Lek. Andrzej Paciorkowski Koordynator Programu Edukacyjnego Szkoła Cukrzycy Federacji Porozumienie Zielonogórskie Ważne jest, aby osoby z cukrzycą od samego początku choroby starały się uzyskiwać właściwe wyrównanie cukrzycy i żeby nie bały się kolejnego etapu leczenia choroby, jakim zawsze jest insulinoterapia. cukrzycy i żeby nie bały się kolejnego etapu leczenia choroby, jakim zawsze jest insulinoterapia. Bardzo istotnym elementem postępowania w cukrzycy jest właściwe żywienie. Rodzaj przyjmowanych pokarmów, sposób ich przygotowania, właściwy rozkład posiłków, powiązanie z godzinami przyjmowanych leków bądź insuliny, w sposób istotny wpływają na efekty leczenia. Rola edukacji zdrowotnej Poruszyłem tutaj tylko kilka aspektów spośród bardzo wielu, jakie pojawiają się w życiu osoby, u której lekarz postawił rozpoznanie cukrzyca. Najczęściej informację tę przekazuje lekarz rodzinny, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. Pacjent uzyskuje ją podczas wizyty i? Przed jego oczami stają strzępki informacji na temat cukrzycy. I co dalej? W tym miejscu pojawia się powszechnie używane określenie edukacja. Chorego trzeba uczyć jak żyć z cukrzycą. Jak to zrobić? Kiedy? Jak przekazać nawet podstawowe informacje, aby nie spowodować zniecierpliwienia następnych pacjentów oczekujących za drzwiami? Te dylematy stały się podstawą programu Szkoła Cukrzycy. Idea Szkoły Cukrzycy to stworzenie miejsca spotkania lekarza leczącego z grupą jego pacjentów z cukrzycą. Ale także z ich najbliższą rodziną. Lekarz jeden raz w miesiącu przedstawia przy pomocy przygotowanych materiałów audiowizualnych kolejne ważne aspekty życia z cukrzycą. Omawia zasady rozpoznawania cukrzycy, zasady samokontroli i rolę wysiłku fizycznego. Kolejne spotkania to zasady racjonalnego żywienia, omówienie sposobu działania leków doustnych i zasad stosowania insuliny. Następne spotkania pozwalają na przedstawienie zagrożeń, jakie niosą za sobą hipoglikemia i kwasica cukrzycowa, czyli ostre powikłania choroby. Osobne zajęcia pozwalają poznać mechanizmy prowadzące do przewlekłych powikłań cukrzycy, czyli retinopatii, nefropatii i neuropatii, a także zawału serca czy udaru mózgu. Wiedza ta pozwala na skuteczniejsze unikanie tych niebezpieczeństw. Szkoła Cukrzycy to także miejsce spotkań osób z cukrzycą. Miejsce wymiany doświadczeń w walce z chorobą, ale też sposób na wzajemne wsparcie w okresie przejściowych niepowodzeń. Obecnie trwają przygotowania do kolejnej, piątej edycji ogólnopolskiej Szkoły Cukrzycy. Pragniemy aby nasza inicjatywa przyczyniała się do realizacji motta z wypowiedzi prof. Joslina: Chorzy na cukrzycę wiedzący najwięcej, żyją najdłużej.\n4 4 MAJ 2014 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ SYLWETKA O swoich zmaganiach z cukrzycą, leczeniu oraz idei Fundacji Wstańmy Razem Aktywna Rehabilitacja opowiada nam aktor Dariusz Gnatowski. 2KROK EDUKACJA Żyjmy świadomie FOT. MACIEJ MOSKWA/TESTIGO W jakich okolicznościach dowiedział się Pan o swojej chorobie? Czy towarzyszyły temu konkretne objawy, które Pana niepokoiły? Kilka lat temu wróciłem z wycieczki do ciepłych krajów i zacząłem mieć niespodziewane problemy ze wzrokiem. Poszedłem do lekarza, który powiedział mi z czym to jest związane, przepisał mi receptę, brałem te leki przez tydzień czy dwa, ale nie miałem świadomości, że cierpię na chorobę przewlekłą. Podejrzewałem, że coś jest jednak nie tak, bo zauważyłem u siebie częstomocz oraz wzmożone pragnienie. Niepokoić powinna również szybka i niespodziewana utrata wagi. Przypadkiem, podczas spotkania towarzyskiego opowiedziałem o swoich objawach znajomemu lekarzowi, który miał przy sobie gleukometr i natychmiast kazał mi się udać do szpitala. Zanim Pan zachorował, miał Pan wiedzę na temat cukrzycy, wyobrażał sobie jakoś chorobę? Jak ta znajomość tematu wypadła w zderzeniu z rzeczywistością? Wypadła fatalnie. Muszę przyznać, że nie tylko ja, ale wielu innych mężczyzn, których spotkałem, odsuwa od siebie myśl o chorobie spychają ją na margines swojego życia, a potem może się okazać, że jest już za późno i pojawiają się poważne powikłania. Niestety, w początkowej fazie cukrzyca przebiega bez objawów takich jak ból, czy inne, które utrudniałyby życie i jednocześnie zmuszały do leczenia. Jak wiadomość o chorobie wpłynęła na Pana życie? Po pierwsze, trzeba mieć świadomość, że cukrzyca to choroba przewlekła, z którą można żyć, ale pod przede wszystkim postawienie na jakość, a nie ilość. Ważne jest również pamiętanie o przygotowywaniu potraw ze składników o niskim indeksie glikemicznym, jak też regularne odstępy między posiłkami. I najważniejsze łasuchowanie przy cukrzycy nie wchodzi w grę. Z punktu widzenia cukrzyka, co jest najtrudniejsze, jeśli chodzi o funkcjonowanie w polskim społeczeństwie? Muszę przyznać, że cukrzyca oznacza życie w pewnym reżimie muszę pamiętać, aby nie odpuszczać zażywania leków czy mieć na uwadze regularne posiłki. Zmiana nawyków, wydaje się kłopotliwa, ale jeśli myśli się na poważnie o swoim życiu, podchodzi się tak samo do tego tematu. warunkiem, że się ją leczy. Wymaga to zmiany trybu życia i przyjmowania regularnie leków. Muszę przyznać, że dla mnie to życie w pewnym reżimie muszę pamiętać, aby nie odpuszczać zażywania leków czy mieć na uwadze regularne posiłki. Zmiana nawyków wydaje się kłopotliwa, ale jeśli myśli się na poważnie o swoim życiu, podchodzi się tak samo do tego tematu. Nowa dieta to Cukrzyca to już epidemia społeczno cywlizacyjna, która dotyka ok. 8 proc. Polaków, z których część wie, że choruje, a reszta pozostaje nieświadoma. Im bardziej rozwinięty kraj, tym większe zagrożenie, bo coraz więcej osób sięga po śmieciowe jedzenie, nie ma czasu na regularne posiłki, a tym samym szerzy się otyłość. Z kolei w przypadku Polski, dużym proble- mem jest dostępność leczenia, np. jest grupa leków GLP 1, które we wszystkich krajach Unii Europejskiej poza dwoma, są refundowane. Jednym z krajów, gdzie pacjenci nie mogą liczyć na wsparcie państwa jest Polska. Jako pacjenci diabetologiczni walczymy o refundacje tych terapii, ponieważ dzięki temu lekowi, oprócz obniżenia cukru we krwi, leki te obniżają ciśnienie i masę ciała oraz regulują gospodarkę lipidową. Dzięki nim realizowane są wszystkie cele walki z cukrzycą zalecane przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Co sądzi Pan na temat poziomu leczenia cukrzycy w Polsce? Czy chorzy mają wystarczający dostęp do leków? Cukrzyca jest chorobą, której powikłania są bardzo groźne. Problem walki z powikłaniami takimi jak choroby układu krążenia, nerek, neuropatia i stopa cukrzycowa. W Polsce niestety wciąż amputacja stopy cukrzycowej jest wśród lekarzy bardziej popularna niż leczenie tego schorzenia. Tymczasem leczenie jest trudne i żmudne, ale daje niesamowity efekt, chory jest w stanie wrócić do normalnego życia, pracy. Jesienią w Krakowie odbędą się warsztaty na temat najnowszych metod leczenia stopy cukrzycowej. Kolejnym problemem jest podejście do leczenia pacjenta. Ważna jest interdyscyplinarność w leczeniu cukrzycy. Pacjent powinien mieć natychmiastową możliwość skorzystania w jednym miejscu z pomocy wielu fachowców m.in. kardiologia, dietetyka, psychologa, a także podologa, czyli specjalisty, który będzie regularnie kontrolował stan stóp cukrzyka. Wspólnie z kolegą założył Pan Fundację Wstańmy Razem Aktywna Rehabilitacja, jaka jest idea, która przyświeca waszym działaniom? Zajmujemy się bardzo wieloma rzeczami, dla których wspólnym mianownikiem jest pomoc pacjentom zmagającym się z powikłaniami cukrzycowymi. Chciałbym jednak powiedzieć o naszych dwóch celach. Jednym z nich jest edukacja i profilaktyka. Organizujemy warsztaty prowadzone przez specjalistów z różnych dziedzin dla pacjentów, o tym jak żyć z cukrzycą, jak ją leczyć i o czym pamiętać, aby nie dopuścić do powikłań. Drugim ważnym celem jest pomoc w rehabilitacji osób dotkniętych powikłaniami w celu przywrócenia ich do normalnego funkcjonowania. Rozmawiała: Magdalena Olczak Najważniejsza jest edukacja Edukacja diabetologiczna musi być traktowana jako integralna cześć terapii cukrzycy. Dzięki niej pacjent może pozostawać w lepszej kondycji. dukacja pacjentów z cukrzycą tak samo jak innych chorych przewlekle powinna być prowadzona przez zespoły terapeutyczne. Chodzi o pomoc pacjentom w zrozumieniu cukrzycy, nauczeniu się życia z chorobą, która gdy zostanie oswojona, przestaje być przytłaczającym ciężarem, wręcz uniemożliwiającym normalne funkcjonowanie. Pielęgniarki są edukatorami z racji swojego zawodowego przygotowania (edukacja zdrowotna jest jednym z najważniejszych ich zawodowych zadań). Dodatkowo Alicja Szewczyk Przewodnicząca Polskiej Federacji Edukacji w Diabetologii Prowadzenie edukacji terapeutycznej napotyka na swojej drodze liczne trudności. Założenia programowe takiej edukacji powinny być zróżnicowane. wyszkolone w zakresie edukacji diabetologicznej mają wiedzę, dzięki której pacjent uczy się kontrolować swoją chorobę. Edukator w przystępny sposób, z wykorzystaniem nowoczesnych metod dydaktycznych przekazuje pacjentom informacje o szczegółach, które mają kluczowe znaczenie dla ich zdrowia: o sposobie podawania leku, o diecie, koniecznej modyfikacji trybu życia. Regularnie ocenia rezultaty samokontroli pacjenta i jego stan, co powinno stanowić cenną wskazówkę dla lekarza co do dalszego postępowania z chorym. Program edukacji powinien być uzgodniony z pacjentem ale i z pozostałymi członkami zespołu terapeutycznego, a zwłaszcza z prowadzącym lekarzem. A więc czy w poradni diabetologicznej, czy w przychodni POZ pielęgniarka edukatorka powinna wspierać działania lekarza zgodnie ze swoimi kompetencjami, w ramach racjonalnego podziału zadań. Tak to działa w wielu krajach Europy. Modele i metody edukacji terapeutycznej w cukrzycy Prowadzenie edukacji terapeutycznej napotyka na swojej drodze liczne trudności. Założenia programowe takiej edukacji powinny być zróżnicowane, zależne od: typu cukrzycy powinny być oddzielne programy dla chorych na cukrzycę typu 1 i typu 2, wieku (dzieci, młodzież, dorośli, osoby starsze), poziomu wykształcenia, środowiska, z którego pochodzi pacjent, możliwości percepcyjnych chorego na cukrzycę. Trudności w leczeniu cukrzycy problemy pacjenta w radzeniu sobie z chorobą i różne poziomy jej akceptacji, sposób odbierania choroby i stosowanego leczenia, kontrola u lekarza i samokontrola pacjenta, utrzymanie dyscypliny niezbędnej w procesie leczenia. WIĘCEJ NA:\n5 INSPIRACJE NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ Dieta dla diabetyków powinna być zbilansowana i uzupełniana o odpowiednie składniki. MAJ Suplementy diety w cukrzycy Suplement jest skoncentrowanym źródłem witamin, składników mineralnych, kwasów tłuszczowych, substancji roślinnych i błonnika, a także probiotyków. Suplementy nie zawierają substancji leczniczych. Regulacje prawne dla suplementów diety stworzyły dyrektywy unijne, a w Polsce odpowiednie rozporządzenia Ministra Zdrowia. Suplementy diety muszą być zarejestrowane w GIS. Podstawą do notyfikacji jest dokumentacja dostarczona przez producenta. Są one kontrolowane przez inspekcję sanitarną. Wiedza to podstawa Krajowa Rada Suplementów i Odżywek, która zrzesza producentów i dystrybutorów, pracuje na rzecz rozwoju tej branży, rozpowszechnia wiedzę o prawidłowym odżywianiu, o suplementach i odżywkach. Celem Rady jest powstanie takiego rynku, w którym ludzie będą mieli swobodę wyboru suplementu, który jest optymalny dla ich diety, mając zarazem pewność, że spożywane produkty są bezpieczne. Prof. Iwona Wawer Prezes Krajowej Rady Suplementów i Odżywek Stosowanie suplementów diety może przyczynić się do poprawy zdrowia całej populacji i zmniejszenia ryzyka chorób. Badania diety Polaków ujawniły za niskie spożycie: magnezu, wapnia, potasu, cynku, a zbyt wysokie sodu i fosforu. Występują też niedobory jodu i selenu, których jest za mało w środowisku, witamin C i D (w miesiącach zimowych) oraz błonnika. Suplementację diety trzeba skonsultować z lekarzem lub/i z dietetykiem. Polecone preparaty najlepiej kupować w aptece, korzystając z porady farmaceuty. Wartość zróżnicowanej diety Wszystkie autorytety medyczne polecają urozmaiconą dietę, o odpowiednio dużej zawartości owoców, warzyw i ryb. Właściwie skomponowana dieta jest też podstawą terapii cukrzycy. Większość chorych cierpi na cukrzycę typu 2, której towarzyszy otyłość i nadciśnienie tętnicze. W ich diecie nie powinno brakować składników, dzięki którym można ustabilizować poziom cukru, a jednocześnie korzystnie wpływających na nadciśnienie, poziom cholesterolu i triglicerydów, na obniżenie masy ciała. Suplementy diety i odżywki mogą być przydatne zwłaszcza osobom o intensywnym trybie życia, które stosują restrykcyjną, niskokaloryczną dietę. Co zawierają takie suplementy? Istotne znaczenie w patogenezie mogą mieć zmiany w metabolizmie jonów. Otóż, poziom magnezu we krwi okazał się najniższy u otyłych pacjentów z cukrzycą i nadciśnieniem. U osób chorych na cukrzycę obserwuje się obniżenie zawartości chromu. Cr (III) jest składnikiem czynnika tolerancji glukozy (GTF), który wiąże się z insuliną. Niedobór chromu objawia się zarówno zaburzeniem przemiany węglowodanowej jak i lipidowej. Sposobem na szybkie wyrównanie niedoborów jest stosowanie suplementów zawierających magnez, chrom, cynk i selen, a także witaminy C, E oraz witamin z grupy B. Taki zestaw składników wspomaga metabolizm węglowodanów oraz redukuje stres oksydacyjny w organizmie. Dieta diabetyków W diecie diabetyków bardzo ważny jest błonnik pokarmowy. Zwiększa on wypełnienie jelit, daje uczucie sytości, jest więc sojusznikiem w walce z otyłością, a pęczniejąc tworzy żel, z którego znacznie wolniej wchłaniają się cukry, tłuszcze i cholesterol. Oświadczenie zdrowotne zaakceptowane przez EFSA dla beta-glukanów z owsa i jęczmienia mówi, że ich spożywanie zmniejsza hiperglikemię po posiłku. W utrzymaniu prawidłowego poziomu cukru we krwi pomagają takie surowce jak: liście białej morwy, cynamon, nasiona kozieradki, zielona herbata, aronia. Wśród składników suplementów występują więc ekstrakty z liści morwy i kory cynamonu, często razem. Uwaga: niekontrolowane spożycie różnych suplementów diety stwarza ryzyko przekroczenia bezpiecznych dawek dla poszczególnych składników. Suplementację diety trzeba skonsultować z lekarzem lub/i z dietetykiem. Polecone preparaty najlepiej kupować w aptece, korzystając z porady farmaceuty. CZY WIESZ, ŻE... Talerz pod kontrolą Dla chorych na cukrzycę utrzymanie właściwej diety to priorytet. A właściwe odżywianie nie musi oznaczać wyrzeczeń. Z roku na rok na cukrzycę, zwłaszcza typu 2., choruje coraz więcej osób. Nie ma co ukrywać - siedzący tryb życia, niezdrowa dieta oparta na tłuszczach, jedzenie przy okazji, wpływają negatywnie na nasze zdrowie. Dlatego każdy powinien starać się prowadzić zdrowy tryb życia. Tyle że w przypadku diabetyków zdrowy tryb życia odgrywa kluczową rolę w walce z chorobą. Inaczej, nie znaczy niesmacznie Dieta osób chorych na cukrzycę nie różni się diametralnie od zasad prawidłowego odżywiania ludzi zdrowych. I choć jej szczegóły zależą od stanu zdrowia poszczególnych osób i powinny być ustalone z lekarzem, to ogólne zasady są dla wszystkich jednakowe. Po pierwsze, powinna być urozmaicona i lekkostrawna. Należy jeść dużo warzyw (np. sałatę, kapustę, pomidory, ogórki, pory, rzodkiewki) i owoców. Choć z tymi ostatnimi trzeba uważać ze względu na zawartość węglowodanów, nie wszystkie owoce są wskazane dla diabetyków. Za bezpieczne uchodzą, m.in. arbuz, brzoskwinia i grejpfrut. Kolejny punku jest dość oczywisty trzeba unikać cukru. A to oznacza nie tylko rezygnację ze słodyczy, lecz również słodkich napojów i soków. Należy też ograniczyć spożywanie soli i tłuszczów. Tłuste mięsa i wędliny, sery żółte i pleśniowe, śmietanę należy zastąpić chudszymi odpowiednikami, np. zamiast parówek czy kiełbasy wybrać chudą polędwicę, śmietanę zastąpić jogurtem, karkówkę indykiem, a sól przyprawami. Zdrowe odżywianie oznacza też, unikanie żywności wysokoprzetworzonej, czyli wszelkiego rodzaju przekąsek, np. chipsów, paluszków, ciasteczek czy gotowych dań i konserw oraz, rzecz jasna, alkoholu i papierosów. Za to na talerzu często powinny pojawiać się produkty zawierające węglowodany złożone i bogate w błonnik, np. kasze, brązowy ryż, chleb razowy, otręby pszenne.\n6 6 MAJ 2014 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ SYLWETKA Choroba dopadła ją nagle, w 1992 r. u progu kariery zawodowej. Dziś Dorota Kośmicka-Gacke producentka seriali m.in. Rodzinka.pl, Londyńczycy, Niania oraz Kasia i Tomek mówi o codziennym życiu z cukrzycą oraz o tym... co nosi w torebce. Najważniejsze to wsparcie bliskich i samokontrola Jak odkryła Pani, że ma cukrzycę typu pierwszego? Miałam wtedy 20 lat i pracowałam w telewizji HBO. Wróciłam wtedy z Nowego Jorku. Miałam klasyczne objawy: pragnienie, osłabienie, znacznie schudłam. W szpitalu okazało się, że to cukrzyca. Potem dowiedziałam się, że moja rodzina jest obciążona tą chorobą, więc byłam genetycznie zaprogramowana na cukrzycę. Zaskoczenie? Totalne. Człowiek nigdy nie jest gotowy na chorobę nieuleczalną. Można tylko próbować powstrzymać jej powikłania. A to prawdziwe wyzwanie zwłaszcza, że w Polsce nie ma ogólnodostępnego programu diagnozowania cukrzycy. Najczęściej dowiadujemy się o niej przez przypadek. Jak sobie wtedy poradzić? Przeciętny człowiek chory na cukrzycę czuje się zagubiony, bo brakuje rzetelnych informacji na temat choroby i dostępu do diabetologa. Dlatego potrzebne są kampanie informacyjne. Prowadzę profil Diabetycy na facebooku, gdzie zgłasza się wiele osób z pytaniami. Piszą młode dziewczyny w ciąży, które chorują na cukrzycę ciążową, matki z dziećmi, które przebyły rotawirus oraz chorują na cukrzycę. Ludzie szukają lekarzy, wsparcia, diet, odpowiedzi na pytania, co robić podczas hipoglikemii czy jak namówić starszego rodzica aby zaczął stosować odpowiednią dietę. Cukrzyca wymaga od chorego ogromnej samodyscypliny Kiedy zachorowałam na cukrzycę, dowiedziałam się, że reżyser Gwiezdnych Wojen George Lucas od dziecka choruje na cukrzycę. Zaczęłam szukać inspiracji w życiu innych diabetyków, pomyślałam, że jeśli oni dali radę, to może ja też. Przy cukrzycy trzeba zmienić myślenie. Pierwsza myśl rano to nie co mam dziś zrobić, a raczej jaki mam cukier, co i o której będę jeść i kiedy będę miała czas, by zrobić coś dla siebie: iść na spacer czy pobiegać? Człowiek żyje w rygorze mierzenia poziomu cukru i dostarczania organizmowi potrzebnych węglowodanów. W tym wszystkim cały czas pomagają mi bliscy, szczególnie mój mąż. A dieta? Co Pani nosi ze sobą w torebce? Noszę pół kilograma cukru w kostkach, glukagen czyli zastrzyk, który mogę sobie w każdej chwili zrobić przy gwałtownym spadku cukru, glukometr, notes, w którym zapisuję poziomy cukru. No i oczywiście w torebce mam zawsze coś do jedzenia, na przykład banana albo kanapkę. Cały czas ma Pani również przy sobie pompę insulinową... Tak, prowadzę intensywną insulinoterapię dlatego w ciągu dnia co dwie godziny muszę notować wyniki poziomu cukru. Życie z pompą to matematyka 24 godziny na dobę. Sprzęt jest zaprogramowany przeze mnie i przez mojego lekarza, dostosowany do mojego stylu życia. Z pompą śpię, biegam, robię wszystko, ale nigdy jej nie odłączam. Zdarzają się trudne momenty? Najtrudniejszy moment w moim życiu tu przypadek hipoglikemii w centrum handlowym. Straciłam przytomność, całe szczęście w pobliżu apteki, gdzie kupuje insulinę i pani farmaceutka wiedziała jak mi pomóc i uratowała mi życie. Innym razem przebywając w Szczytnie potrzebowałam pena, który mi się zepsuł. Dzięki pomocy pielęgniarek ze szpitala udało się go dostać w ciągu dwóch godzin. Brakuje jednak bezpośredniego kontaktu z lekarzem specjalistą i profesjonalnego systemu pomocy osobom chorym ze strony państwa. Dostać się do specjalisty jest bardzo ciężko, trzeba czekać kolejce kilka miesięcy. Kolejnym ogromnym problemem są ceny insulin i leków. Leki przeciwcukrzycowe to wydatek kilkuset złotych miesięcznie a insulina i pompa to ponad 150 zł. Problemem jest też stopa cukrzycowa? Ważne, w jakim stanie są nasze stopy, bo po kilku latach z cukrzycą pojawia się neuropatia i tracimy czucie w stopach. Łatwo o skaleczenia i poważniejsze rany. Nie wiedziałam, że to tak ważne dopóki mnie to nie spotkało i gdyby nie szybka interwencja lekarza straciłabym stopę. Warto zadbać o specjalistyczne plastry i profilaktykę aby nie doprowadzić do ryzyka amputacji. Czyli cukrzyca to ciągła kontrola swojego życia. Cukrzyca to choroba, o której musi dowiedzieć się również otoczenie chorego. Trzeba też bez wstydu przyznać się przed samym sobą: Jestem chora, mogę stracić przytomność. Muszę mierzyć cukier i regularnie żyć. Ograniczyć stres. Choroba wymaga wsparcia bliskich, ale przede wszystkim samokontroli i samodyscypliny. Rozmawiała: Żaneta Czyżniewska WIĘCEJ NA: Elektroniczny wymiar cukrzycy mniej wątpliwości, więcej radości Mgr Teresa Benbenek-Klupa Diabetyk od 35 lat Edukator w cukrzycy Bayer Każdy diabetyk wie, że cukrzyca ma swój kalendarz, na podstawie którego zarówno sam pacjent, jak i lekarz dokonuje modyfikacji w leczeniu. zisiaj kalendarze papierowe zastępujemy różnego rodzaju aplikacjami w smartfonach, komputerach, ipadach. Aplikacje te umożliwiają wpisanie informacji, tak aby mieć szybki wgląd do zaplanowanych przez nas rzeczy, co więcej, przypominają też o ważnych sprawach abyśmy mogli wykonać je na czas i niczego nie przeoczyć. Niewątpliwie cukrzyca jest taką chorobą, która nieustannie wymaga zaangażowania naszej wyobraźni, ale też wykonywania czynności, które z czasem stają się nawykiem, niezależnie od tego w jakim tempie żyjemy. Każdy diabetyk wie, że cukrzyca ma swój kalendarz, na podstawie którego zarówno sam pacjent, jak i lekarz dokonują modyfikacji w leczeniu. Stosując pewne uproszczenie można powiedzieć, że leczenie w warunkach życia codziennego to ciągłe balansowanie między wartością cukru, ilością posiłku, wielkością dawki insuliny i aktywnością ruchową, po to aby zachować zdrowie w cukrzycy. Każdego dnia starania te służą unikaniu stanów hipo i hiperglikemii. Dane te powinny znaleźć się w kalendarzu cukrzycowym, czyli znanym wszystkim dzienniczku samokontroli. A jak jest naprawdę? O ile każdy pacjent ze świeżo zdiagnozowaną chorobą, kiedy jest na początku zdobywania własnych doświadczeń w leczeniu, chętnie notuje wszystko w dzienniczku samokontroli, o tyle trudno sobie wyobrazić aby taka sytuacja mogła trwać do końca życia, czyli np. w perspektywie i więcej lat życia z chorobą. Zarówno lekarz, jak i my pacjenci, powinniśmy zdać sobie sprawę z tego, że życie z cukrzycą 24h/dobę jest to około 9000 godzin rocznie. Natomiast przychodząc na wizytę do poradni co 3 miesiące i zakładając, że wizyta potrwa około 30 minut, spędzamy z lekarzem tylko 2 godziny w roku! Jeżeli nawet w dzienniczku zanotowane byłyby wszystkie szczegóły związane z leczeniem, każdy wynik, każda sytuacja lekarz nie jest w stanie przeanalizować tych informacji tak, aby wyciągnąć trafne wnioski istotne dla naszych decyzji terapeutycznych, jakie podejmujemy w każdego dnia. Czy jest w związku z tym jakaś alternatywa, dla papierowych notatek? JEST! to program komputerowy GlucoContro i glukometr Contour- Plus. Rozwiązanie to dedykowane jest przede wszystkim pacjentom leczonym metodą wielokrotnych wstrzyknięć przy użyciu penów. Ułatwienie polega na elektronicznej analizie naszego trudu włożonego w leczenie. Nie chodzi jedynie o możliwość sczytania samych wyników tę opcję wiele glukometrów posiada. Program GlucoContro Home wraz z glukometrami firmy Bayer dokonuje analizy ułatwiającej wyciąganie trafnych wniosków. Jeśli używasz jeden z glukometrów firmy Bayer: Contour Plus, Contour TS lub Contour Link, wystarczy za pomocą kabla Bayer USB podłączyć glukometr do komputera i sczytać wyniki do programu GlucoContro. Co otrzymujemy? Cukrzycę jak na dłoni gdyż dzięki raportom można oglądać wyniki na kilka sposobów. W programie możemy oglądać wyniki zarówno dotyczące 1 dnia, jak i dowolnego okresu czasu jaki nas interesuje. Możemy też zobaczyć tzw. powtarzalność wyników. Jest to bardzo ważny raport pozwalający jednym spojrzeniem określić czy powtarzalność np. hiperglikemii po śniadaniu, czy jakimkolwiek innym posiłku jest duża. Jaki z tego wniosek? Na pewno nie można w takiej sytuacji pozostać biernym, warto poszukać rozwiązania, np. czy dobrze szacujemy ilość spożywanego posiłku, czy ilość insuliny na WW (wymiennik węglowodanowy) jest prawidłowa, a może wystarczy zwiększyć odstęp pomiędzy insuliną a posiłkiem. Jeżeli podejmiemy decyzję co robić i wdrożymy ją, za kilka dni ponownie można sczytać glukometr i porównać czy nasze starania przyniosły oczekiwany efekt. To samo będzie dotyczyć analizy wyników pod kątem hipoglikemii. Warto zweryfikować powtarzalność hipoglikemii, ustalić przyczyny i wprowadzić modyfikację w naszym postępowaniu. Z programu GlucoContro Home można korzystać na kilka sposobów. Jeżeli lekarz w swojej poradni posiada możliwość sczytania glukometru, to zabierz ze sobą na wizytę glukometr oraz zanotuj w telefonicznych notatkach, o jakich dniach chcesz z lekarzem porozmawiać. Jeżeli lekarz nie ma możliwości sczytania glukometru, wydrukuj w domu odpowiedni raport pokazujący efekty leczenia od ostatniej wizyty oraz poszczególne dni, o których chcesz porozmawiać. Najlepsze podejście do leczenia cukrzycy to odpowiedź na pytanie jak sobie radzisz z leczeniem każdego dnia?, a nie rozliczanie z każdego incydentu hipo i hiperglikemii. Korzystając z GlucoContro Home możesz nauczyć się nowego spojrzenia na własne zdrowie i zachować radość życia powodzenia!\n7 WYZWANIA NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ Cukrzyca jest chorobą podstępną, ponieważ nie boli. Źle kontrolowana prowadzi do powikłań, które na zawsze okaleczają chorych. Groźne powikłania 3KROK ZAPOBIEGANIE POWIKŁANIOM MAJ CZY WIESZ, ŻE... Zespół Stopy Cukrzycowej jest jednym z najpoważniejszych powikłań u chorego na cukrzycę. Objawia się jako owrzodzenie, infekcja(stan zapalny), czasami destrukcja tkanek głębokich (np. kości). Zmiany te zlokalizowane są w obrębie stopy i dotyczą chorego z neuropatią i/lub niedokrwieniem kończyn dolnych w różnym stopniu zaawansowania. Zespół Stopy Cukrzycowej jest wynikiem wieloletniej, źle kontrolowanej cukrzycy, występuje jako konsekwencja neuropatii cukrzycowej, która jest wynikiem zmian w łożysku mikronaczyniowym. Dotyczy uszkodzeń włókien nerwowych: czuciowych, ruchowych, autonomicznych. Zaburzenie odczuwania dotyku, bólu, temperatury i czucia powierzchownego powinno stanowić sygnał ostrzegawczy. W przypadku neuropatii ruchowej (motorycznej) tworzą się palce młoteczkowane. Zaburzona biomechanika stopy skutkuje nieprawidłowym przeciążeniem stopy na niektóre jej obszary, tworzą się modzele i odciski. W wyniku neuropatii autonomicznej dochodzi do zaburzenia wydzielania potu, skutkiem tego jest wysychanie i pękanie skóry, nadmierne jej rogowacenie. Mirosława Młynarczuk Członek Zarządu PFED Specjalista Pielęgniarstwa Diabetologicznego Ale to nie wszystko Zaburzenia ukrwienia spowodowane zwężeniem światła tętnic, przez wieloletnią, źle kontrolowaną cukrzycę, często występują wielopoziomowo, a w przypadku pojawienia się rany uniemożliwiają jej gojenie. Wówczas wskazana jest szybka diagnostyka naczyniowa oraz interwencja chirurga naczyniowego, którego zadaniem jest przywrócenie i poprawa krążenia w kończynach dolnych. W zależności od tego, jaka jest przyczyna Zespołu Stopy Cukrzycowej, wyróżniamy następujące jej postacie: neuropatyczną dobrze ukrwioną, Zespół Stopy Cukrzycowej jest wynikiem wieloletniej, źle kontrolowanej cukrzycy, występuje jako konsekwencja neuropatii cukrzycowej, która jest wynikiem zmian w łożysku mikronaczyniowym. ciepłą, z dobrze wyczuwalnym tętnem i bezbolesną. Skóra sucha, pękająca,wymaga pielęgnacji, nawilżenia i natłuszczenia kremami lub maściami rekomendowanymi dla chorych na cukrzycę, niedokrwienną (naczyniową) wynikającą z miażdżycy naczyń obwodowych. Stopa jest zimna, sina, z brakiem wyczuwalnego tętna. Objawom towarzyszy ból w ruchu, tzw. chromanie przystankowe lub ból spoczynkowy świadczący o krytycznym niedokrwieniu, mieszaną łączącą cechy obu postaci neuropatycznej i niedokrwiennej. Jak dbać o higienę stóp w cukrzycy Każdy pacjent chory na cukrzycę, u którego wystąpił ZSC lub nie doświadczył tego powikłania, powinien przestrzegać kilku zasad pielęgnacji stóp: codzienne oglądanie stóp samokontrola za pomocą lusterka lub drugiej osoby sprawdzamy czy nie ma otarć,pęknięć naskórka, zrogowaceń lub rany, mycie nie moczymy stóp! Mycie powinno być krótkie (3 4 minuty) w wodzie o temperaturze poniżej 37 stopni. Stopy osuszamy bardzo dokładnie, zwracając szczególną uwagę na przestrzenie międzypalcowe, gdyż moczenie przyśpiesza rogowacenie naskórka, a pękające zrogowacenie stwarza środowisko dla rozwoju bakterii i grzybów, skracanie paznokci osoby chore na cukrzycę nie powinny obcinać paznokci, a opiłowywać je pilnikiem jednorazowym na prosto, zachowując kierunek z góry w dół. Skracanie płytki paznokciowej powinno być regularne (co 4 6 tygodni). Uszkodzenie układu autonomicznego skutkuje brakiem subiektywnego odczuwania suchości stóp i paznokci. Dlatego należy zapewnić stopom nawilżenie i natłuszczenie preparatami pielęgnacyjnymi. WIĘCEJ NA: Kosmetyki pielęgnacyjne do stóp dla chorych na cukrzycę powinny natłuszczać i nawilżać, posiadać działanie p/bakteryjne, p/grzybicze, dostosowane do pory roku i potrzeby skóry. W przypadku stopy niedokrwionej, kiedy skóra stóp jest sina, pergaminowa, delikatna, wrażliwa na ból, nie należy stosować maści z mocznikiem. Skarpety zmieniamy codziennie powinny być one bezszwowe, bezuciskowe, z naturalnych materiałów. W przypadku palców młoteczkowatych, ściśniętych, zalecane są skarpety pięciopalczaste. Dobór obuwia i wkładek terapeutycznych to bardzo ważny element zapobiegania ZSC. Należy unikać chodzenia boso i zakładania obuwia na gołe stopy. But powinien być wykonany z naturalnych materiałów, odpowiednio szeroki. Osoby chore powinny stosować obuwie terapeutyczne, dostosowane do zmian anatomicznych stopy, na grubej podeszwie, większe o 1 2 numery w przypadku zastosowania wkładek. Wkładki odciążające powinny być dobierane indywidualnie do konkretnej pary butów. ŚRODKI TERAPEUTYCZNE Stopa cukrzycowa jak leczyć? eczenie pełnoobjawowego zespołu stopy cukrzycowej wymaga szybkiego, wielokierunkowego i skutecznego podejścia. Właśnie dlatego zespoły terapeutyczne podejmujące się tego zadania muszą składać się z osób reprezentujących różne dziedziny medyczne i indywidualizować podejście do pacjenta. Upośledzona odpowiedź odpornościowa, trudniej leczące się infekcje, postępująca niewydolność nerek, nasilona miażdżyca naczyń - to nie wszystkie elementy źle wyrównanej cukrzycy i rozwoju zespołu stopy cukrzycowej. Wyrównanie cukrzycy, jako podstawowy problem w tej grupie chorych, ocena stanu serca i naczyń oraz profilaktyka powstawania następnych owrzodzeń na stopach, stanowią kluczowe punkty, z którymi zarówno zespół terapeutów, jak i pacjenci wraz z rodzinami muszą się zmierzyć. Bardzo ważne jest w tej sytuacji zastosowanie jak najskuteczniejszego i najszybszego sposobu zagojenia istniejących ran. Średni czas gojenia takich ran sięga nawet 8 miesięcy, co ułatwia rozwój ciężkich infekcji i często prowadzi do amputacji kończyny. Prawidłowo zastosowane opatrunki specjalistyczne o zróżnicowanych właściwościach zapewniają idealne środowisko gojenia się rany. Nowoczesne opatrunki przyspieszają proces gojenia rany, a także chronią przed zakażeniem. W zależności od stanu rany, można je zmieniać nawet co 7 dni. Bardziej powszechne ich wykorzystanie wraz ze skutecznymi metodami odciążania ran oraz leczenia naczyniowego w przypadku niedokrwienia kończyn, może prowadzić do znacznego skrócenia czasu gojenia, a tym samym zmniejszenia kosztów terapii. Aktualnie większość nowoczesnych opatrunków w Polsce objęta jest refundacją NFZ, o czym nadal wie zaledwie 20% pacjentów. Dr n. med. Adam Węgrzynowski Oddział Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Szpitala Miejskiego im. F. Raszei w Poznaniu, Poradnia Stopy Cukrzycowej Innowacyjne opatrunki specjalistyczne na stopę cukrzycową, owrzodzenie goleni, odleżyny. ConvaTec Polska Sp. z o.o. Al. Armii Ludowej 26, Warszawa, tel. (22) Bezpłatna linia informacyjna: , oznacza zastrze ony znak towarowy ConvaTec Inc ConvaTec Inc.\n8 CZY WIESZ, ŻE... 1 Na cukrzycę choruje 382 mln osób na świecie. W 2035 roku będzie już 592 mln chorych. Wzrost o 55%! 4 W Polsce aż 1,9 mln z 28,9 mln osób w wieku lat ma cukrzycę. Daje to 6,5%! 2 3 Z 382 mln chorych aż 46% nie wie, że ma cukrzycę i nie podejmuje leczenia. W 2013 roku 5,1 mln osób zmarło w wyniku cukrzycy. Na świecie co 6 sekund umiera osoba chora na cukrzycę. Cukrzyca to ogromny i stale rosnący problem 5 ŚWIAT 16,5% Polaków w wieku lat ma nieprawidłową tolerancję glukozy (ITG), czyli stan przedcukrzycowy. Daje to nam 4. miejsce na świecie. Sytuacja się pogarsza. W 2035 roku w Polsce będzie to aż 19,3% Polaków. Najwięcej na świecie! wzrost ŚWIAT ludzi żyjących z cukrzycą w 2035 r Portal mojacukrzyca.org od 13 lat dostarcza aktualne informacje z dziedziny diabetologii oraz umożliwia nawiązanie kontaktu między diabetykami poprzez m.in. fora dyskusyjne, spotkania na czacie. Przeznaczony jest dla osób chorych na cukrzycę, jak również dla wszystkich zainteresowanych tematem cukrzycy. Największym atutem serwisu jest obiektywne prezentowanie materiałów na temat produktów dla diabetyków. Serwis jest niekomercyjny i to m.in. zapewnia mu tak dużą popularność. Aktualizacje wprowadzane są kilka razy w tygodniu. Założeniem serwisu jest to, aby wszyscy tworzyli jego zawartość, można zatem np. przesłać opowiadanie, zamieścić bezpłatnie komunikat lub ogłoszenie. Źródło: International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas, 6th edn. Brussels, Belgium: International Diabetes Federation, 2013.


Kluczowym marginesem odgrodzenia egzystuje przęsło więc dyskurs ogrodzeniowy łączony do palików. - homepage\nKluczowym marginesem odgrodzenia egzystuje przęsło więc dyskurs ogrodzeniowy łączony do palików.\nogrodzenia z profili zamkniętych Godne przepisania są jeszcze wesołe przegrodzenia kształtowane spośród grabu, jakiego stęchłe liście barwie szablonowego przyjemna karmią się na gałązkach aż do wiosny.Więcej alternatywie odsiewu stanowi cienioznośnych krzaków gadających się na wschodzące ploty nieprodukowane. - ogrodzenia z kami\nKompozycję okrążenia mocna napocząć po 30 dobach z zgłoszenia główkowania jego całości, mule przedsiębiorstwo nie wstawi najprzód protestu.\nsztachety kompozytowe castorama Budowę rozgraniczenia leniwie napocząć po 30 dobach z sekundy sprawozdania programu jego konfiguracji, szlamie urząd nie złoży kiedyś wiecu. - bramy wjazdowe gdyniaogrodzenia nierdzewneObok teraąniejszego sztachety spośród plastiku nie obiata malowac, wskutek czego mozemy zaoszczedzic elementarny kolej tudz\nChowając na burze fakt, że szczególnie wielekroć Terytorium lokata w kompozycję komina egzekwowana stanowi naraz spośród budową schodów zaś okrążenia, musimy zademonstrować Terytorium wystawę zwolnieĹ„ spośród koncepcji, których kreatorami istniały bliskie spośród nami korporacje realizacji schodów sztywnych natomiast ogrodz\nPrzegrodzenia Twarde Gwoli Twojego Apartamentu\nTworząc tomu ograniczenia spośród Winylu powinno się zastanowić się jakie związki powinien on prowadzić dodatkowo kiedy winien spozierać. Drewno z odzysku, jest przyjemnym tomikiem pod impulsem dziewiczym, niejednokrotnie też ordynarniejsza granicą aniżeli odkup nowychsurowców do budów ograniczenia. Spośród charakterów załatwiają\nBramy Natomiast Ogrodzenia — GoldStal\nXcel teraźniejsze modernistyczne odgrodzenia systemowe, jakie ustalą się zarówno w dziedzinach masowych, jak oraz niejawnych. Przegrodzenia z drewna są serdeczne na otoczkę, tudzież niezmiernie mżawka również dywersanty. Przebierając furtę na sztabach przynależy rozważyć fakt że okrążenia PVC przy bramie winno istnieć na ogonie w


10 maja – co dziś na antenie? – Radio Niepokalanów\n10 maja – co dziś na antenie?\n9 maja 2021 10 maja 2021 malwa 137 Views\nOto wybrane punkty programu, emitowane dziś (poniedziałek, 10 maja) na antenie Radia Niepokalanów.\n6.10 – Ewangelia Dnia, czyta o. Piotr Szczepański – redaktor naczelny „Rycerza Niepokalanej” + komentarz o. Paulina Sotowskiego\n10.15 – BARDZO SUBIEKTYWNY PRZEWODNIK HISTORYCZNY. Audycja o tematyce regionalnej Marka Orzechowskiego. Tym razem Marek Orzechowski opowie o cmentarzu klasztornym w Niepokalanowie (powtórka: czwartek, 17.15)\n21.30 – TERAZ Polskie! Audycja muzyczna Marcina Dębowskiego. Gość: Bartas Szymoniak – muzyk, wokalista, kompozytor, autor tekstów, w latach 2008–2015 wokalista zespołu Sztywny Pal Azji. (pow. z piątku, z 18.15)\n← Lektura RN: Mirjana Soldo – Moje Serce Zwycięży\nBardzo subiektywny przewodnik historyczny: Cmentarz klasztorny w Niepokalanowie – poniedziałek, 10 maja →


Wypada się do niego odezwać? - Życie uczuciowe - Forum Kafeteria\nTo lepiej nie mieć pewności? Odezwij się. Najwyżej nie odpowie. Nie, nie zrobisz z siebie nikogo.\nNie znam co tam było takiego nieszczęsnego na tym spotkaniu.\nJesteś typowym typem, który czeka na odzew kobiety po takim czymś.\nZero yay i samokrytyki, dlatego pewnie masz ''powodzenie'' w necie\nNie znam tej sprawy, a tu widzę ocena mnie na maksa już, brawo\nSkoro w twojej ocenie to byla randka "nieudana" to po co to jeszcze kontynuowac udreczani sie? bo przystojny? Tego kwiatu jest pol swiatu LOL i to kobiety wybieraja a nie faceci\n8 godzin temu, debbienaper napisał:\nZawsze to lepiej, kiedy facet chce bardziej, bo oni z natury są leniwi, ale jeśli takiemu ananasowi, wpadnie w oko losz/ka, to taki staje na lewym uchu, żeby ją mieć. Ten na niczym nie staje, mało tego, jemu być może na Twój widok też nie sta/je. Więc, no więc, daremny trud. Można go zarchiwizować.\nCo takiego się wydarzyło, że zaliczasz to spotkanie do nieudanych? Skoro oboje milczycie to znaczy, że nie zaiskrzyło. Nic na siłę, spotkasz kogoś innego. Szkoda życia na nudne spotkania, lepiej sobie poćwiczyć albo obejrzeć film.\nOpisałam to spotkanie tak, ono miało miejsce tydzień temu:\nTrzecia randka z facetem. Wczesniejsze miłe i sympatyczne.Wczoraj j poszliśmy na wernisaż, on przyjechał po mnie, umówiliśmy się, że po wernisażu wstąpi do mnie ( mieszkam tuż obok). W galerii OK, bez większych emocji i potem on wyjął komórkę coś sprawdził i nagle zaczął się spieszyć. Nie pójdzie do mnie, bo się nagle okazało, że musi skonczyć pilny projekt na jutro i musi nad tym posiedzieć. Nie wiem czy mówił prawdę, czy nie. Odprowadził pod dom, pożegnaliśmy się mile, mamrocząc coś o kolejnym spotkaniu, on powiedział " Przecież się jeszcze umówimy, spytał jakie mam plany na weekend-powiedziałam, że nie wiem. Pogadaliśmy jeszcze chwilę o kolejnym mglistym spotkaniu i tyle. Zero konkretów. Cały był spięty, spieszący się i zdenerwowany, az czulam dyskomfort. Potem jak mnie odwiózl to wysłał sms-a, że bardzo dziękuje za miły wieczór i życzy dobrej nocy, odpowiedzialam, że cieszę się, że dla niego wieczór był fajny i przesyłam pozdrowienia. On nie odpisał i tyle.\nAutorko, uwierz mi. Gdyby jemu na tobie zależało nie mogłabyś się od niego opędzić. Smsy , telefony i propozycje spotkań byłyby codziennie. Facet, któremu zależy na danej kobiecie, rzuci wszystko i przełoży nawet ważne terminy aby tylko spotkać się z obiektem zainteresowania. Taki facet na pewno nie będzie siedział cicho nie wykazując zainteresowania i żadnej inicjatywy.\nNie wypada Ci się do niego odezwać; daj sobie spokój.\nTakiego o jakim piszesz, też kiedyś miałam. I tez na początku bylam zachwycona. Tyle, że potem okazał się niebezpiecznym świrem i stalkerem, chorym zazdrośnikiem, zamęczającym mnie na każdym kroku, aż sprawa skonczyła się na policji, a gość skonczył z zarzutami prokuratorskimi. Takich to ja się dopiero boję..\n4 minuty temu, Enolaa napisał:\nKoleżanka stwierdziła, że taki sms jaki mu wysłałam w odpowiedzi oznacza z mojej strony koniec znajomości i że to moja wina.\n1 minutę temu, debbienaper napisał:\nNie miałem na myśli świrów ani stalkerów, ale znam kilka takich patologicznych przypadków. Tacy się zdarzają. To fakt. Miałem jednak na myśli facetów, którym naprawdę zależy.\nA co sądzisz o tym sms-ie, którego mu wysłałam w odp? Koleżanka twierdzi, że to było ostrez mojej strony i brzmiało jak zakonczenie znajomości.\nOstre? Zakończenie znajomości? Ja bym tego tak nie odebrał. Sms był grzecznościowy o neutralnym wydźwięku.\nno raczej chleba z tej mąki nie będzie.\ndla "zamknięcia" tematu możesz mu wysłać sms'a w stylu "widzę, że się nie odzywasz. Rozumiem, że mam usunąć Twój numer?". Brak odpowiedz będzie wystarczająco wymowny, będziesz wiedziała na czym stoisz.\nZawsze możesz się odezwać ale przez niektórych może być to odebrane jako zaproszenie do dalszej gry\nA przeważnie wychodzi na to że goni króliczka a króliczek się śmieje. Biegać za kimś lub za czymś trzeba wiedzieć czy jest tego warte czy nie lepiej na spokojnie poszukać czegoś lepszego\n19 minut temu, Lilys napisał:\n. Nie odzywa się to nie i koniec, zajmij się swoimi sprawami.\nMyślę, że każdy woli usłyszeć normalne "nie" czy inne "nie było chemii" ale jakiekolwiek wytłumaczenie co poszło nie tak niż być ofiara ghostingu. Ghosting to mega chamstwo i tchórzostwo - strach przed konfrontacją z czyimiś emocjami.\nNiektórzy wolą się nie odzywać bo wydaje im się, że w taki sposób ktoś będzie mniej cierpiał co jest kompletną bzdurą bo ktoś taki zostaje bez odpowiedzi i z mętlikiem w głowie jak autorka.\nTrochę nie wypada jako, że jesteś kobietą, ale pomyśl w ten sposób- jeśli odezwiesz się i da Ci do zrozumienia, że nic z tego nie będzie, to będziesz mieć rozkminy z głowy. Na kogo wyjdziesz mniejsza o to, bo i tak nie będziesz w gruncie rzeczy wiedzieć co on na to, że pierwsza się odezwałaś. Poza tym wtedy więcej się nie spotkacie, to co Cię ma obchodzić co myśli o Tobie obcy facet. Tak zawsze moja najlepsza przyjaciółka mówiła i racja. A efekt jest wart zachodu- rozwiejesz wątpliwości i głowa spokojna.\nGhosting to największe cha.mstwo. To robią tylko ludzie bez wyobraźni, lub bez empatii, albo bez jaj. Nie doszykiwałabym się tu myślenia:" Nie odezwę się, będzie mniej cierpieć"\nKażda prawda, choćby najgorsza, jest na wagę złota. Nie żadne milczenie.\nZachowanie trochę niedojrzałe jak na dorosłych ludzi.\n21 minut temu, Solero napisał:\nTak, ale nie zawsze widać, czy obiekt jest wart zainteresowania i czy odwzajemnia, na początku się wąchają, a później w zależności czyj feromon przeważył, ten wygrywa. A później jest kilka niedopowiedzeń, nieporozumień. I to tak trwa. Nikt nikomu nie powie w oczy w co grają i o co i jaka jest stawka. Dobrze żeby była nić porozumienia i żeby grali do 1 bramki. Ale takie cuda z nieba, to dla nielicznych.\nTo niech o te prawdę zatroszczy się ten gość a nie kobieta która jest robiona w bambuko. On ma wywalone jaja a ona ma dopytywac czy na pewno ja olal czy to moze babcia umarla i nie mial czasu przez tydzień sie odezwać. Taa takie zainteresowanie pompuje tylko ego jelopom nawet gdy kobieta nie jest w ich typie.\npewnie masz rację ale skoro i tak już "dostała kosza" to jeżeli napisze tego wg was "desperackiego" jednego smsa (dla formalnego zamknięcia sprawy) to czy to ma znaczenie co pomyśli sobie o niej facet, z którym i tak się już pewnie nie spotka ?\nTo niech pisze jej sprawa tylko on może go olac i nawet nie odpisać a to raczej jej nie pomoże. Lepiej teraz juz zacząć zapominać. I tyle. A jak on nagle powie ze jednak jest zainteresowany to jak wyjaśni milczenie? Ludzie jednak są nienormalni.\nniektórzy potrzebują chociaż minimalnej rozmowy by móc zamknąć temat. choć fakt, że typ może olać i się nie odezwać...no ale wtedy będzie miała czarno na białym z kim miała do czynienia. I czy ma to jakiekolwiek znaczenie co taki d)upek sobie o niej pomyśli ?\njak facet nie pisze pierwszy to już przestaje mnie interesować w tym momencie\nwszyscy się śmieją z tych w mocnym typie beta, czy "simpów" itd. ale oni przynajmniej często mają jaja, aby zarywać pierwsi, a co mi po takim pozornym alfie, ale narcystycznym księciuniu, który uważa że to kobiety powinny się o niego bić (ten typ i tak w ogóle poważnie nie traktuje kobiet) albo po facecie, który stosuje takie gierki i uniki specjalnie - no ale taki też poważnie kobiet nie traktuje, także nie ma co sobie nawet takimi głowy zawracać - bo wtedy to jest właśnie pompowanie ego takim frajerom\njest jeszcze trzecia opcja - facet jest nieśmiałą popierdółką, ALE to też nie wróży zbyt dobrze. ja rozumiem nieśmiałość, ale u nastolatków lub 20-latków. nie u dojrzałych ludzi już. kutwa co taki facet robił wcześniej, przez tyle lat? w wieku 30 lat lub przed 30-stką to już daaawno powinien nieśmiałość przepracować (przynajmniej w dużym stopniu).\nfacet ma być facetem i zdobywać, a nie biernie czekać. z resztą jak facetowi NAPRAWDĘ zależy to działa, nawet gdy jest nieśmiały i wiele razy się o tym przekonałam.


Znakomite sposoby na rozreklamowanie produktów na stronach internetowych » ergoprint.com.pl\nZnakomite sposoby na rozreklamowanie produktów na stronach internetowych\nPosted on 22/06/2018 11:23am\nWielu przedsiębiorców szukających skutecznego sposobu na wypromowanie swojej działalności rozważa zastosowanie reklamy w internecie. Teraz jest bardzo ważne, aby konkretny produkt bądź usługa były dostrzeżone oraz zapamiętane przez możliwych klientów – a sieć internetowa jest przez nich często wykorzystywana do zaplanowania zakupów. Jednocześnie jednakże można mieć pewność, że niektóre jej typy są niezwykle nieskuteczne.\nWyskakujące okienka na stronach www – zwłaszcza te hałaśliwe, trudne do wyłączenia i zasłaniające dużo treści – dla wielu internautów są tak frustrujące, że powstały wyspecjalizowane programy blokujące je. Nie jest to jednak jedyny sposób na dobrą reklamę w sieci – obecnie istnieją znacznie lepsze formy, które są przyjazne dla użytkowników. W dzisiejszych czasach linki sponsorowane niewątpliwie należą do nich.\nTego rodzaju reklama jest korzyścią zarówno dla firmy, jak też samego internauty. Gdy potencjalny klient szuka jakiegoś produktu lub usługi za pomocą wyszukiwarki stron internetowych, poza klasycznymi wynikami wyszukiwania dostrzega również sponsorowaną reklamę w postaci linku. Klikając w linki sponsorowane może błyskawicznie zapoznać się z aktualną ofertą firmy. W efekcie klient znajduje właśnie to, co jest mu potrzebne, a towary lub usługi firmy są kupowane.\nW dzisiejszych czasach reklama jest jednym z podstawowych czynników decydujących o rozwoju poszczególnej marki czy firmy, dlatego z pewnością warto dbać o jej jakość i powierzyć ją prawdziwym specjalistom. Wśród serwisów oferujących reklamy w postaci linków sponsorowanych obecnie liderem jest z pewnością AdWords. Jest to platforma Google, która umożliwia znalezienie klienta poprzez najpopularniejszą na świecie wyszukiwarkę portali internetowych.\nReklama AdWords - https://www.artefakt.pl/kampanie-adwords (https://www.artefakt.pl/kampanie-adwords) - to również świetne rozwiązanie pod względem marketingu – używając ją ich można po pewnym czasie natychmiastowo zorientować się, jakie hasła istotne są najskuteczniejsze pod względem ilości otwarć strony. Potrafi to powiedzieć wiele o najnowszych potrzebach , jak również preferencjach możliwych klientów, a co się z tym wiąże – można efektywniej dopasowywać ofertę do ich oczekiwań. W ten sposób sprzedaż towarów , a także usług może być jeszcze bardziej pomyślna.\nZdecydowanie dobrze być świadomym, że reklama w formie linków sponsorowanych nie kosztuje niebywale wiele, a jest wręcz na odwrót – jest niezwykle opłacalna i w zupełności adekwatna do jej skuteczności. Aby dowiedzieć się więcej, zdecydowanie dobrze posłużyć się informacjami dostępnymi w sieci – można nie tylko poznać dużo przydatnych rzeczy na temat reklamy internetowej, lecz też zorientować się w bieżących propozycjach AdWords.\nTags: Internet, Promocja, portal, reklama, sieć, oferta, strona, propozycja


Jak z letniego zrobić gorące – Portal Tezeusz – Chrześcijanie w świecie\n"Tygodnik Powszechny"\t 17 lutego 2011\nDiecezję, o której pisał ks. Wojciech Sadłoń w tekście „Katolicyzm po francusku” („TP” nr 3/11), znam bardzo dobrze. Do Saint Amand, małej wsi w diecezji Châl-ons-en-Champagne, przez kilkanaście lat jeździłem na wakacyjne zastępstwo. Znam tamtejszego biskupa i jego troski. Ostatni księża odchodzą. Co zrobią „ostatni wierni”, gdy zabraknie kapłanów?\nNie jest to oczywiście jedynie problem francuski. Gwałtowny spadek powołań w kanadyjskim Québecu, przy postępującej sekularyzacji społeczeństwa, zrodził podobne dylematy. W raporcie pt. „Risquer l’avenir” („Zaryzykować przyszłość”), przygotowanym w roku 1992 na zlecenie konferencji biskupów Québecu, zaproponowano odcięcie się od katolicyzmu kulturowego i skupienie się jedynie na katolikach z wyboru, którzy stanowią żywą tkankę Kościoła. W praktyce oznaczało to odmowę błogosławienia małżeństw czy udzielania chrztu osobom czy dzieciom osób, które nie są czynnymi członkami wspólnoty Kościoła. Proponowano także, by odmawiać katolickiego pogrzebu tym, którzy nie są praktykującymi wiernymi. Ta radykalna propozycja pozbawiłaby dostępu do sakramentów i sakramentaliów setki tysięcy osób, które – choć nie praktykują i nie przestrzegają katolickiej etyki – to czują się związane z Kościołem i tradycją chrześcijańską.\nAutorzy dokumentu argumentowali, że katolicyzm kulturowy „to rodzaj przesądu szkodliwego dla Kościoła: podkopuje on tożsamość katolicką i zaciera linię podziału istniejącego między wspólnotą wierzących a szeroko pojętym społeczeństwem, w którym żyją” (Gregory Baum, „Sekularyzacja a katolicyzm w Quebecu”, „W drodze” nr 11/2006).\nPropozycja ta ściśle powiązana była z inną: by sprzedać wielkie świątynie, a uzyskane finanse przeznaczyć na cele ewangelizacyjne i charytatywne. „Masywne gmachy kościołów – komentuje kanadyjski teolog i socjolog Baum – prawie puste w niedzielne ranki, wprawiają parafian w zakłopotanie, powstrzymując ich jednocześnie przed przyznaniem, kim faktycznie są: marginalną grupą w świeckim społeczeństwie”, nawet jeśli to społeczeństwo o chrześcijańskich korzeniach, jak to jest w Kanadzie czy Francji.\nNiespodziewanie przyczynek do dyskusji o posłudze sakramentalnej wobec katolików kulturowych dał ostatnio sam Benedykt XVI w corocznym przemówieniu do Roty Rzymskiej. „Sądzi się często – mówił Papież – że dopuszczając do małżeństwa duszpasterze winni być tolerancyjni, gdyż wchodzi w grę naturalne prawo osób do jego zawarcia. Tymczasem to prawo zakłada, że można i naprawdę zamierza się je zawrzeć, zgodnie z prawdą, której naucza o nim Kościół. Nie odmawia się zatem tego prawa, gdy jest jasne, że brakuje wymaganej zdolności do małżeństwa czy też wola stawia sobie cel niezgodny z naturalną rzeczywistością małżeństwa”. Można się domyślać, że chodzi tutaj o tych, którzy stojąc na obrzeżu Kościoła, zwracają się do niego po posługę, nie rozumiejąc do końca jej sensu. Niejeden polski duszpasterz może podać listę pozareligijnych argumentów, które przytaczają narzeczeni w kancelarii parafialnej „dając na zapowiedzi”.\nPodobnie jest z chrztem dzieci osób żyjących w różnego rodzaju związkach niesakramentalnych. Jedni duszpasterze uważają, iż dobrowolny wybór wspólnego życia bez ślubu kościelnego wyklucza prośbę o chrzest dziecka. Skarga na takie stanowisko często trafia do kurii, która niejednokrotnie nie wie, jaką decyzję podjąć. Praktyki poszczególnych proboszczów i biskupów są różne. Owszem, sakramenty są dla wierzących, ale jak zdefiniować wierzących – czy wystarczy wiarę zadeklarować, poprosić o sakrament, czy trzeba ją jeszcze potwierdzić, w pewien sposób – udowodnić? Czy sakramenty są dla wszystkich, czy tylko dla niektórych? Czy odmawiać, dając przez to sygnał, że sytuacja proszących nie jest z kościelnego punktu widzenia w porządku, czy nie odmawiać, potwierdzając jednak tym samym, że wszystko jest OK? Czy taka (prawie) bezwarunkowa akceptacja katolików kulturowych to laksyzm, tolerancja, otwartość czy może ewangelizacja? Wzmacnianie czy osłabianie przesłania Kościoła i Ewangelii?\nWbrew zaleceniom biskupów, wierni we Francji czy Québecu wcale nie chcą opuszczać, sprzedawać czy burzyć swoich świątyń. Ani też jeździć na Mszę do sąsiedniej wioski. Przykład pokazany w holenderskim filmie „Ostatni wierni” („Grote Genade”; 2009) jest znamienny. Kapłan przybywający na Mszę przypomina na kazaniu o nieuchronnej konieczności zamknięcia kościoła i zlikwidowania parafii, bo diecezja nie ma ani wystarczających finansów, ani „zasobów ludzkich”. Wszystko ma swój koniec – mówi ksiądz. Nawet Bazylika św. Piotra może zostać zburzona. „Kościół Chrystusa nie zawdzięcza swego istnienia budynkom czy kamieniom. Kościół to ja i ty, i ci, którzy są dzisiaj nieobecni. To na tym powinniście skupić swoje zaangażowanie” – mobilizuje parafian. Trzy z pięciu kościołów ma zostać wkrótce zamkniętych.\nDecyzja biskupa wywołuje opór. Wierni chcą zostać „u siebie”, gdyż utrata kościoła stanowi kolejny etap w procesie uśmiercania lokalnej społeczności. Starszy mężczyzna wyznaje, że poznał tam swoją żonę. „Nie przychodziłem tam z powodu kościoła, ale dlatego, że ona tam była. To było nasze miejsce spotkań” – przyznaje. Tam odbywały się rodzinne chrzty, śluby, pogrzeby, jubileusze małżeńskie.\nZamykane kościoły dzielą los małych sklepików czy domów kultury, które zastępują nowoczesne centra rozrywki i hipermarkety na obrzeżach miasta. Kościelny budynek w centrum wioski należał do świata, który odchodzi. „Jeżeli zostanie zamknięty kościół, umrze bijące serce wspólnoty” – konkluduje jeden z członków rady parafialnej. Kościół był elementem struktury społecznej. Dzisiaj w dużej mierze wyczerpał już swą socjalizującą rolę.\nProblem właściwej relacji między Eucharystią, wspólnotą a księdzem dotyka także polskie diecezje. Wiele parafii ma tzw. kościoły filialne. Na niektórych filiach w adaptowanych kaplicach zbiera się czasami nawet tylko kilka osób. Nieraz zaskakuje determinacja mieszkańców, by mieć Mszę „u siebie”. Niejednokrotnie trudno nawet porównywać jakość liturgii w kościele parafialnym i w małym kościółku filialnym. Ale wierni o wiele bardziej od jakości liturgii cenią sobie jej swojskość i – tak jak we Francji – wcale nie chcą jechać do sąsiedniej wioski.\nNa pytanie, jak ma wyglądać duszpasterstwo przyszłości, nie ma prostych odpowiedzi. Coraz poważniejszy dylemat to konieczność wyboru między strategią pastoralną a misyjną. Francja, Québec, Holandia, a także coraz bardziej Niemcy to regiony, gdzie księża muszą się skoncentrować na duszpasterskim zaspokojeniu tych, którzy są. A przecież są jeszcze katolicy „od wielkiego dzwonu” – kulturowi, którzy od czasu do czasu przyjdą po kościelną „usługę”. Na działalność ewangelizacyjno-misyjną nie ma już czasu i sił. Zresztą w Polsce jest w pewnym sensie podobnie. Bardzo często jeden etat księdza to katecheza szkolna dzieci i młodzieży, drugi – duszpasterstwo. A gdzie czas na ewangelizowanie dorosłych?\nNie wiadomo też, w jakim kierunku ma pójść struktura parafialna. Duszpasterstwo w wielkich miastach dąży do specjalizacji, stąd coraz częstsze zjawisko churchingu, czyli swobodnego wyboru kościoła dla siebie. W duszpasterstwie miejskim włączają się mechanizmy wolnorynkowe: gdzie indziej mieszkam, gdzie indziej pracuję, gdzie indziej jeszcze oddaję się rozrywkom, gdzie indziej też chodzę na Mszę. Przecież mogę wybrać. W mniejszych społecznościach wciąż jeszcze dominuje tradycyjna struktura lokalna, a pojedyncza parafia z minimalną obsługą kapłańską musi zaspokoić wszystkie potrzeby wiernego – każdego wiernego, tego od niedzieli i od święta, tego od codziennej Eucharystii i tego, który sam na nią nie przyjdzie, najwyżej da się przynieść do kościoła dwa razy – w beciku i w trumnie.\n“W najnowszym “Tygodniku Powszechnym” :\nPożegnanie abp. Józefa Życińskiego: wspomnienie ks. Adama Bonieckiego\nEsej o abp. Życińskim\nZderzenia cywilizacji – rozmowa z Aminem Maaloufem\nJan Błoński – dom na przypadku\nCzego boi się PO?\nPolska hipokryzja wobec Egipcjan\nJak hartowało się chrześcijaństwo?\nNicowanie polskości w teatrze\n“Tygodnik Powszechny” wobec przeszłości\nZagłada Żydów na polskiej wsi\nMichał Paweł Markowski: od siódmej do siódmej\nPoprzedni: Herezja czy reforma\nNastępny: Czwartek VIII tygodnia Okresu Zwykłego, A1


Młodzież z klas mundurowych wzięła udział w akcji sprzątania\n24.09.2020 00:41:00 PAN 5 3329\nUczniowie z Tymbarku włączyli się w akcję sprzątania szlaków turystycznych w Beskidzie Wyspowym. Młodzież z klas mundurowych posprzątała górę Paproć/\nMłodzież klas pierwszych i drugich mundurowych Zespołu Szkół im. KEN w Tymbarku, należąca do Jednostki Strzeleckiej nr 2007 im. kpt. Tadeusza Paolone ZS Strzelec OSW w Tymbarku, wzięła udział w akcji sprzątania szlaków turystycznych Beskidu Wyspowego. Tym razem uporządkowano teren na Górze Paproć wzdłuż szlaku turystycznego i obok kaplicy.\nAkcję koordynował starszy chorąży ZS Stanisław Opach, szef szkolenia wojskowego w tymbarskim Strzelcu.\nStrzelcy zwracają się z apelem do turystów o zachowanie czystości w górach i nie śmiecenie na szlakach turystycznych. - Szanujmy przyrodę, nie hałasujmy. Dbajmy o czystość i porządek w górach. Usuwając śmieci, dajemy dowód swojej osobistej kultury i troski o nasze wspólne środowisko w którym żyjemy - zaznacza Robert Nowak z tymbarskiego Strzelca.\nDodatek dla medyków i prawo do odmowy sprzedaży osobom bez maseczek 9 3643 Trzy miesiące aresztu dla mężczyzny - zaczęło się od braku maseczki 7 11286 Nawet do 37 000 zł na ocieplenie domu i wymianę pieca - ruszył nabór wniosków 3 10497 Duszność przerodziła się w zatrzymanie krążenia, w okolicy nie było karetki, na pomoc wezwano strażaków. Mężczyzny z COVID-19 nie udało się uratować" 24 40579


P3 buduje centrum dystrybucyjne dla Carrefoura w Rumunii - Detal\nP3 buduje centrum dystrybucyjne dla Carrefoura w Rumunii\n21 marca 2016 18:17\nW trakcie 2015 roku nasz zespół podpisał umowę z Carrefour na utworzenie centrum dystrybucyjnego o powierzchni 81 tys. mkw. w P3 Bucharest - powiedział Ian Worboys, CEO firmy P3.\nP3 jest ukierunkowane na rozszerzanie funkcjonalności i możliwości swoich magazynów. - Firmy coraz częściej wykorzystują swoje obiekty magazynowe do łączenia funkcji logistyki komercyjnej, obiektów ekspozycyjnych i ogólnodostępnego handlu detalicznego pod jednym dachem – powiedział Worboys.\nCarrefour RSS P3 RSS centrum dystrybucyjne RSS


Tego piłkarza GKS-u Tychy lepiej nie prowokować. W ręce ma … – Sport.pl • Przewodnik po Tychach\nZgodnie z tym co relacjonuje redakcja wiadomości Sport.pl w newsie „Tego piłkarza GKS-u Tychy lepiej nie prowokować. W ręce ma …”:\nW sobotę liczyć się będzie dla nas tylko walka o zwycięstwo GKS-u Tychy. To jest teraz mój klub – cytuje 24-letniego zawodnika portal silesiasport.com. Dodajmy, że Chomiuk zmagał się w ostatnich tygodniach z urazem ręki. – Tuż przed inauguracją ligi […] zobacz pełny nius ».


KGSiN UWM Olsztyn - Międzynarodowe Targi Mechanizacji Rolnictwa - Polagra 2008\nStrona główna > Realizowane projekty > FieldFact > Międzynarodowe Targi Mechanizacji Rolnictwa - Polagra 2008\nMiędzynarodowe Targi Mechanizacji Rolnictwa - Polagra 2008\nMiędzynarodowe Targi Mechanizacji Rolnictwa - Polagra PREMIERY\nW dniach 15-17 września 2007 r., W dniach 15-17 luty 2008r. w Poznaniu odbędą się Międzynarodowe Targi Mechanizacji Rolnictwa - Polagra PREMIERY 2008. W targach udział weźmie Katedra Geodezji Satelitarnej i Nawigacji, która w ramach projektu FieldFact wraz z partnerami będzie miała stoisko wystawowe. Zapraszamy do odwiedzenia stoiska (Pawilon 4, stoisko 4).\nW trakcie targów prezentowane będą korzyści wynikające z zastosowania systemu Galileo w rolnictwie. Zaprezentowany zostanie mobilny zestaw pomiarowy GNSS (low-end demonstartor). Na zestaw pomiarowy skłądają się Komputer kieszonkowy (Palmtop) z wbudowanym odbiornikiem GPS z dedykowaną dla rolnictwa aplikacją.\nTematyka Targów obejmuje między innymi:\nurządzenia i narzędzia rolnicze\nzboż, ziemniaki, nasiona oleiste, rośliny strączkowe, okopowe i inne rośliny przemysłowe\nchemia w rolnictwie (nawozy, środki ochrony roślin)\nśrodki transportu stosowane w rolnictwie\nPierwszy dzień targów 15 lutego 2008 r. będzie Dniem Agrospecjalisty, na który w szczególności zapraszamy specjalistów z sektora rolniczego, w tym m.in.: właścicieli gospodarstw wielkotowarowych, producentów rolnych oraz firmy handlowe. Będzie to doskonała okazja dla by zapoznać się z ofertą nowości prezentowanych przez wystawców oraz skorzystać z ciekawych propozycji programu wydarzeń targowych.\nSzczegółowy program targów dostępny jest pod adresem: Szczegółowy program targów\nSerdecznie zapraszamy do odwiedzenia stoiska projektu FieldFact.


MAEA potwierdza: Iran instaluje zaawansowane wirówki do wzbogacania uranu - Serwis informacyjny - Energetyka jądrowa\nCIRE.PL » Energetyka jądrowa » SERWIS INFORMACYJNY CIRE 24 » MAEA potwierdza: Iran instaluje zaawansowane wirówki do wzbogacania uranu\nW sobotę Iran "miał zainstalowane lub był w trakcie instalowania" w zakładach wzbogacania uranu w mieście Natanz ponad 50 wirówek nowej generacji - wynika z weryfikacji przeprowadzonych przez oenzetowską agencję. Poinformował o tym p.o. szefa MAEA Cornel Feruta w raporcie wysłanym do państw wchodzących w skład rady zarządzającej MAEA.\nObecnie Teheran wzbogaca uran do poziomu 4,5 proc. - powyżej ustalonego w ramach umowy progu 3,67 proc. i grozi wzbogacaniem do 20 proc. Do produkcji bomby atomowej potrzeba uranu wzbogaconego do 90 proc. Iran przekroczył również zapisany w umowie limit posiadania tego rozszczepialnego materiału.\nIran stopniowo ogranicza swoje zobowiązania w ramach umowy od 2018 roku, gdy prezydent USA Donald Trump, mimo sprzeciwu pozostałych sygnatariuszy, zdecydował o wycofaniu swojego kraju z porozumienia i przywrócił antyirańskie sankcje. Celem tego kroku było m.in. uniemożliwienie Iranowi eksportu ropy naftowej i zmuszenie go do negocjacji w sprawie szerszego porozumienia, obejmującego także irański program rakietowy oraz działania Teheranu w regionie.\nUmowa nuklearna została zawarta przez Iran ze światowymi mocarstwami - USA, Rosją, Chinami, Wielką Brytanią, Francją i Niemcami. Jej celem było powstrzymanie Iranu przed zbudowaniem broni atomowej, w zamian za stopniowe znoszenie sankcji nałożonych na Teheran.\nAutor: Engineer 09.09.2019r. 13:56\nMnostwo informacji bez znaczenia, a o tym co naprawde wazne ani slowa. A mianowicie skad Iran ma wirowki IR-4+?... pełna treść komentarza


Szukasz pomocy ? - Pełnomocnik Burmistrza ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii | Miasto Golub-Dobrzyń\nLicznik odwiedzin: 4709428\nSAMORZĄD / ADMINISTRACJA / Pełnomocnik Burmistrza ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii /\nW mieście Golubiu-Dobrzyniu jest wiele instytucji i miejsc gdzie można uzyskać pomoc, w związku z chorobą alkoholową, uzeleżnieniem od środków psychoaktywnych, wspóluzależnieniem, doznawaniem przemocy w rodzinie.\nJeżeli potrzebujesz pomocy, proszę zgłoś się do jednego z punktów:\nPunkt Konsultacyjny i Pierwszego Kontaktu dla osób uzależnionych i/lub współuzależnionych od alkoholu i/lub innych środków psychoaktywych:\nJoanna Braun- terapeutka z Golubia-Dobrzynia - przyjmuje w każdy czwartek i piątek od 16.00 do 19.00 w Świetlicy Socjoterapeutycznej przy ul. Sportopwej 8 (OSiR).\nPunkt Konsultacyjny i Pierwszego Kontaktu dla osób doświadczających przemocy w rodzinie:\nPracownik Socjalny - przyjmuje w każdy czwartek miesiąca od godz. 18.00 do 19.00 w Świetlicy Socjoterapeutycznej przy ul. Sportowej 8 (OSiR).\nMiejska Komisja ds Profilaktyki i Rozwiazywania Problemów Alkoholowych - członkowie Komisji przyjmują podczas posiedzeń w co drugą i czwartą środę miesiąca w Świetlicy Socjoterapeutycznej (OSiR) - kontakt przez Pełnomocnika Burmistrza\nPoradnia Leczenia Uzależnień - działa przy Szpitalu Powiatowym w Golubiu-Dobrzyniu, przy ul. dra J. G. Koppa czynna:\n- poniedziałek: od 16.30 do 20.30 - terapeuta Marek Mątowski\n- środa: od 12:30 do 14:00 - terapeuta Włodzimierz Wesołowski\n- czwartek: od 11:00 do 19:00 - terapeuta Dorota Skupińska-Burdajewicz\nod 16:00 - 18:00 zajęcia grupowe dla rodzin\n- piątek: od 8:00 do 19:00 - terapeuta Ilona Laskowska\nod 15:30 do 17:30 zajęcia grupowe dla osób uzależnionych\n- sobota: od 8:00 do 15:00 - terapeuta Marek Mątowski\nrejestracja, tel. 056 683 22 91.\nGrupa Wsparcia AA „Sahara” w Golubiu-Dobrzyniu odbywa mityngi w każdy piątek od 18.00 do 20.00. Zajęcia tylko dla trzeźwych i trzeźwiejących alkoholików.\nGrupa Wsparcia dla kobiet "AL ANON" w Golubiu-Dobrzyniu odbywa mitingi w każdy III wtorek miesiące o godz. 16:30 w sali Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej , przy ul. Plac Tysiąclecia 22A (II piętro "domu towarpwego") oraz w każdy IV piatek miesiąca o godz. 18:00 w salce katechetycznej przy kościele p.w. św. Katarzyny w Dobrzyniu.\n(zadania z pkt 1 do 5 finansowane ze środków na przeciwdziałanie alkoholizmowi, zawarte w miejskich programach profilaktyki alkoholowej i przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz przeciwdziałania narkomanii na dany rok kalendarzowy. Zadania wymienione w pkt 6 i 7 wspólfinansowane ze środków na przeciwdziałanie alkoholizmowi i zawarte w miejskim programie profilaktyki alkoholowej i przeciwdziałania przemocy w rodzinie)\nautor: Mariola Milarska, data: 2009-01-29


Efektywna nauka języka, czyli konwersacje po angielsku\nStrona głównaStrona główna > Blog > Konwersacje po angielsku jako najlepszy sposób na naukę języka w mowie\nKonwersacje po angielsku jako najlepszy sposób na naukę języka w mowie\nNie ulega wątpliwości, że metod nauki języków obcych jest naprawdę wiele. Ich skuteczność w dużej mierze zależy zarówno od predyspozycji, jak i preferencji danej osoby. Okazuje się jednak, że to właśnie konwersacje są najbardziej efektywne. Wiele osób boi się jednak prowadzenia rozmów w języku angielskim. Czy wiesz, dlaczego warto przełamać swój strach?\nDlaczego konwersacje w języku angielskim są najlepszą metodą nauki?\nDuża część osób, która uczy się języka angielskiego, uważa, że rozumie niemal wszystko, zaś trudności ma szczególnie ze swobodnym mówieniem. To nic innego jak bariera językowa, którą można przełamać wyłącznie poprzez rozmowy. Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że nie ma na to innej metody. Tylko i wyłącznie konwersacje w języku obcym pozwalają wyzbyć się wewnętrznej blokady. Jeżeli nie masz wiele wolnego czasu, skorzystaj z lekcji języka angielskiego online.\nCo istotne, jest to zarazem świetna metoda na osłuchanie się. Rozmawiając w języku obcym, nabiera się okazji do podświadomego zapamiętania nowych słów, zwrotów, wyrażeń, a także konstrukcji gramatycznych. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że konwersacje ukierunkowane na naukę należy odbywać z osobą, której znajomość języka angielskiego jest na co najmniej bardzo dobrym poziomie. Osłuchiwanie się działa bowiem w dwie strony, co oznacza, że zapamiętujemy także błędne sformułowania.\nKonwersacje umożliwiają również nabycie odpowiedniego akcentu. Jest to oczywiście pracochłonny proces i efekty widoczne, a raczej słyszalne, są dopiero po pewnym czasie. Jednak tak samo jak w przypadku przełamywania bariery językowej, rozmowy w języku angielskim to jedyna metoda na osiągnięcie celu.\nJeżeli chcesz rozpocząć efektywną naukę języka angielskiego poprzez konwersacje, zapraszam Cię do kontaktu. Oferuję atrakcyjne lekcje online, które dostosowane są do zainteresowań kursanta. Dzięki temu spotkania są przyjemne, a także skuteczne.


Jak zatrzymać pracownika w firmie? | Kariera - Edukacja - Biznes\nAutor: Bartkowiak Andrzej 10 marca 2020\nPrawie każdy pracodawca chociaż raz stanął przed problemem, jakim jest odejście dobrego pracownika. Dodatkowo w niektórych firmach jest to zauważalne nie tylko w postaci mniejszej kadry, ale również w postaci gorszych wyników. Radzimy, jak tego uniknąć.\nStatystyki potwierdzają, że większość pracowników rozważa zmianę miejsca pracy z powodu wynagrodzenia. Niektórym wystarczy już niewielka kwota, aby zmienić pracę, ale to sytuacja, której pracodawca może łatwo zapobiec. Wystarczy zwiększyć wynagrodzenie tak, aby pracownik poczuł się ukontentowany.\nDużym problemem jest jednak sytuacja, gdy nie chodzi o niewielką kwotę, a obecne wynagrodzenie pracownika jest dużo za niskie w stosunku do jego kwalifikacji. Jeśli taka osoba planuje zmianę pracy, bo wie, że powinna dostawać większe wynagrodzenie, a w obecnym miejscu nie uzyska podwyżki na takim poziomie, obowiązkiem pracodawcy jest zrobienie rachunku zysków i strat. Czy nowy pracownik z niższymi kwalifikacjami naprawdę będzie się opłacał? Czy może podwyżka (nawet duża) wcale nie przyniesie strat?\nWynagrodzenie to podstawa, ale wcale nie jest wszystkim. Pracownikowi można zaoferować wiele różnych benefitów: od darmowych napojów, po kartę typu multisport. Ponadto, istotne są też niby oczywiste rzeczy, które przekładają się na komfort zatrudnionego. Przykładem może być np. miejsce noclegowe w podróży służbowej. Czy aby na pewno dokładasz wszelkich starań, aby znaleźć idealny hotel pracowniczy? Dzięki portalom takim jak forStaff to nie jest nawet czasochłonne, a dla pracownika wiąże się z dużą różnicą.\nRozmowa to tak naprawdę postawa i to od niej warto zacząć starania o zatrzymanie pracownika w firmie. Tylko w ten sposób możesz dogłębnie poznać potrzeby pracownika i prawdziwy powód planowanego odejścia. Nierzadko bywa, że nie chodzi ani o wynagrodzenie, ani o benefity. Przyczyn może być bowiem bardzo dużo np.: zła atmosfera w zespole, brak systemu premiowego, mobbing, problemy osobiste, brak rozwoju, złe warunki pracy.\nKiedy dowiedz się, o co naprawdę chodzi, będziesz w stanie znaleźć odpowiednie rozwiązanie. Dzięki temu zwiększysz swoje szanse na zatrzymanie pracownika.\nDocenianie na co dzień\nTrzeba też podkreślić, że dla pracownika niezwykle istotne jest to, czy czuje się doceniany. Chwalisz go za udany projekt? Zachęcasz do rozwoju? Każdego dnia mobilizujesz w wykonywaniu nawet łatwych zadań? To niewielkie rzeczy, które robią wielką różnicę.


Zakończył się nabór do szkół. Najwięcej chętnych do... - Planeta Wiedzy\n2014-07-06 11:52:25 (ost. akt: 2014-07-07 09:54:54)\nPrawie 200 wolnych miejsc jest jeszcze w szkołach ponadgimnazjalnych w Olsztynie. Najwięcej w Zespole Szkół Budowlanych: aż 60 w technikum i 20 w zawodówce. Szesnaście osób może jeszcze przyjąć Technikum nr 3 w Zespole Szkół Mechaniczno-Energetycznych. Technikum nr w Zespole Szkół Elektronicznych i Telekomunikacyjnych brakuje jeszcze dwanaściorga uczniów, a Technikum nr 2 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Handlowych sześciorga.\n— Spośród ogólniaków najwięcej miejsc jest w VI LO, bo 15. Natomiast 14 wolnych miejsc jest też w VII LO, a 12 w IX LO. Są także wolne miejsca w zawodów w Zespole Szkół Samochodowych. Jest ich 15 — mówi Alicja Kołakowska, dyrektor Wydziału Edukacji.\nNajwiększym powodzeniem spośród wszystkich olsztyńskich szkół ponadgimnazjalnych cieszyło się wśród absolwentów gimnazjów II LO. Na drugim miejscu było I LO, a na trzecim IV LO. Spośród techników uczniowie najchętniej wybierali Technikum nr 7 w Zespole Szkół Ekonomicznych, a spośród zawodówek tę w Zespole Szkół Gastronomiczno-Spożywczych.\n— We wrześniu naukę po gimnazjum rozpoczną w Olsztynie 2344 osoby — dodaje Alicja Kołakowska. I wylicza: — 1197 z nich to osoby, które zdecydowały się na liceum ogólnokształcące, ale wbrew obawom duża jest też liczba uczniów techników. Pierwszą klasę zaczną 932 osoby. Niewiele ponad 9 proc. osób po gimnazjach to osoby, które zdecydowały się na szkołę zawodową. Rekrutacja zamknęła się z liczbą 215 osób.\nZakończyła się także rekrutacja w gimnazjach. W piątek wyniki naboru poznali uczniowie. W mieście nie ma już wolnych miejsc do gimnazjów.\nTagi: szkoły nabór Olsztyn gimnazjum technikum liceum\nczytelniczka #1432953 | 83.9.*.* 6 lip 2014 17:03\nTekst "W mieście nie ma już wolnych miejsc do gimnazjów" jest albo zabawny, albo świadczy o braku kompetencji autora. Wszyscy uczniowie, którzy ukończyli szkołę podstawową , muszą być przyjęci do swoich gimnazjów rejonowych. Więcej profesjonalizmu GO, bo już nie chce się tego czytać!\nDo szkoły średniej może iść kto chce i gdzie #1432949 | 88.156.*.* 6 lip 2014 16:48\na do gimnazjum to już tylko elyta :) Gdzie ten kraj zmierza?\nmega #1432942 | 81.190.*.* 6 lip 2014 16:38\nNie ma miejsc w gimnazjach? Przecież wszyscy absolwenci podstawówek muszą podjąć naukę. Chyba, że skończyli 18 lat...\nb.n #1432875 | 83.9.*.* 6 lip 2014 13:31\nale podobno nie tak latwo sie utrzymac.wiec wszystko nie oznacza ze kazdy dotrwa do matury.\nJak to czytam to ręce opadają... #1432818 | 88.156.*.* 6 lip 2014 12:12\nW Elektroniku "brakuje" jeszcze 12 osób... Ja żeby tam się dostać musiałem zdawać egzamin i to wcale niełatwy! Początek lat 80... 1 na 10 dostawał się do tej szkoły. Panie Salczyński czy tak ma być? Uczył mnie Pan matematyki i maturę sprawdzał. Ale teraz widzę, że bierzecie "wszystko"...


Jest to mały sklep obuwniczy\nJest to mały sklep obuwniczy. Przed sklepem było czysto. W sklepie było ciasno. Było kilku klientów....\nAlbiasz Zduńska Wola , Kościelna 3\nMimo, że po drodze do tej apteki mijam 3 inne chodzę do niej z chęcią. Uśmiechnięta obsługa zawsze ś...\nczystość wewnątrz placówki bez uwag , mała liczba kas 2 duża ilość klientów , głośna rozmowa doradcy...\nObsługa przy kasach mogła by się polepszyć, ludzi na szkolenia wysyłać bo to potrzebne,było wcześnie...


Darmowe obrazy, zdjęcia na stronę internetową - Blog Doroty\nStrona główna » Inne » Darmowe obrazy, zdjęcia na stronę internetową\nJedną z najważniejszych części strony internetowej są bez wątpienia fotografie użyte na stronie. Obrazy są ważne, jeśli potrzebujesz udostępniania społecznościowego, odwiedzających, polubień i wyróżnienia w wirtualnym świecie. Witryna ze zdjęciami niskiej jakości jest skazana na zmniejszenie liczby odwiedzających i konwersji niż witryna ze dobrej jakości obrazami. Jeśli obawiasz się, że znalezienie wspaniałych zdjęć dla Twojej witryny może wydawać się czasochłonnym zadaniem, nie obawiaj się, istnieje wiele stron internetowych, które pomogą Ci naprawić ten aspekt.\nDarmowe zdjęcia i obrazy na stronę\nDobra fotografia lub obraz jest ważnym elementem każdego artykułu lub materiału na stronie www. Przedstawiamy listę stron, z których możesz pobrać wysokiej jakości zdjęcia za darmo nawet do celów komercyjnych.\nZasoby z bezpłatnymi zdjęciami i zdjęciami\nKorzystając z bezpłatnych obrazów, pamiętaj o następujących kwestiach:\nObraz zawsze ma autora.\nW miarę możliwości zawsze wskaż autora obrazu.\nPrzeczytaj uważnie licencję, na podstawie której obraz jest rozpowszechniany, aby dowiedzieć się, czy możesz go zmienić, czy użyć tylko oryginału itp. Jest to szczególnie prawdziwe w przypadku licencji Creative Commons, których różne typy dają różne prawa do korzystania z obrazów.\nDarmowe obrazki do wykorzystania w celach komercyjnych – np na stronę www\nMiejsce 1: http://pixabay.com/ – Pixbay niewątpliwie TOP1 z największą bazą obrazków\nMiejsce 2: https://unsplash.com/\nMiejsce 3: http://www.pexels.com/\nMiejsce 4: http://picography.co/\nMiejsce 5: http://picmelon.com/\nMiejsce 6: http://stokpic.com/\nMiejsce 7: http://www.stockvault.net/\nMiejsce 8: https://pikwizard.com/\nMiejsce 9: https://stocksnap.io/\nMiejsce 10: https://visualhunt.com/


Niedawno asystowali i strzelali Widzewowi, dziś mogą wygrać tytuł w Anglii\nŁączy Nas Pasja > Piłka nożna > Niedawno asystowali i strzelali…\nWiele osób rozpisywało się na temat potwora Pepa Guardioli, jaki stworzył w niebieskiej części Manchesteru. Jeszcze więcej przywoływało fenomenalne statystyki, jakie drużyna The Cityzens potrafiła wykręcić. Tabela mówi wszystko: mistrza Anglii znamy już od dawna, a 5:0 na wyjeździe z Basel potwierdza, że także w Lidze Mistrzów mogą namieszać. Fundamentem tej okazałej, błękitnej budowli jest człowiek, który… niedawno asystował w meczu przeciwko łódzkiemu Widzewowi. Jego rywalem w wielkim meczu będzie gość, który w tamtym spotkaniu otworzył wynik.\nDziś zagrają w finale Pucharu Ligi Angielskiej i są ważnymi elementami swoich drużyn. Niemal pięć lat temu wygrali inny finał. Słoneczna Hiszpania, zgrupowanie Szachtara Donieck i turniej Copa Del Sol, w którym nadspodziewanie dobrze radzili sobie piłkarze Radosława Mroczkowskiego. Widzew dotarł do ostatniego spotkania, rozstrzygającego o losach towarzyskiego pucharu. Na ich drodze stanął utytułowany klub z Ukrainy – już wtedy wielki, ale dopiero dziś widzimy, jak ogromny potencjał drzemał w ich piłkarzach.\nIle znaczy pięć lat w piłce?\nPół dekady temu stoczyli wyrównany bój, zakończony minimalnym zwycięstwem 2:1 na korzyść Szachtara. Dziś Widzew gra na czwartym poziomie rozgrywkowym w Polsce, a strzelec jedynej bramki dla czerwono-biało-czerwonych, Bartłomiej Pawłowski, odbił się od hiszpańskiej piłki i dziś próbuje swoich sił w Zagłębiu Lubin. Zupełnie inaczej potoczyły się losy zawodników z Doniecka.\nBramkę na 1:0 strzelił Henrich Mchitarjan. Król asyst w Borussii Dortmund, bohater głośnego i dużego transferu do Manchesteru United. Na Old Trafford miewał niezłe momenty, ale Jose Mourinho nie miał wątpliwości kogo oddać w zamian za Alexisa Sancheza, którego mógł za pół roku przecież mieć za darmo. Z pośpiechu portugalskiego menedżera skorzystał jego największy obecnie trenerski wróg w Premier League, Arsene Wenger. Mchitarjan trafił do Arsenalu za darmo i choć w Derbach Północnego Londynu mocno zawiódł, to na pewno dostanie więcej, niż tylko jedną szansę na pokazanie swoich niebanalnych umiejętności.\n„Heniek” co prawda ma obecnie swoje problemy, ale bardziej są one na podłożu mentalnym aniżeli piłkarskim. Mamy wrażenie, że Mchitarjan nie zawsze dobrze radzi sobie z presją. Pierwszy okres gry w Borussii Dortmund, kiedy miał wejść w buty odchodzących z północnej Westfalii gwiazd, był dla niego więcej niż tylko dramatyczny. Ormianin grał fatalnie, ale ratowały go liczby. Z wyjątkiem jednej bramki strzelonej Bayernowi – pozostałe osiem zdobywał z drużynami z dolnej części tabeli. W drugim sezonie brakowało nawet tego. 28 spotkań, trzy bramki, sześć asyst. Słabo. Wielu go skreśliło.\nWtedy przyszedł Tuchel, a z nim – nowonarodzony Mchitarjan. Wystarczy spojrzeć na liczby, by zrozumieć każdego z 43 wydanych na niego milionów euro przez „Czerwonych Diabłów”. W samej Bundeslidze zdobył 11 bramek i zaliczył 20 asyst. W Lidze Europy – kolejne siedem trafień i dziesięć ostatnich podań. Puchar Niemiec to sześć spotkań, pięć goli i dwie asysty. Jak na ofensywnego pomocnika – kosmos. W Manchesterze United się nie odnalazł, ale to człowiek-aklimatyzacja. Jeśli takowa dokona się na Wyspach Brytyjskich, Arsenal może mieć z niego wiele pożytku.\nBrazylijskie fundamenty w City\nMchitarjan nie był jedynym świetnym piłkarzem, który wtedy ścierał się bark w bark z takimi tuzami, jak Michał Płotka, Mariusz Rybicki, Krystian Nowak, Sebastian Dudek czy Mehdi Ben Dhifallah. W Szachtarze błyszczał Luiz Adriano, wiecznie młody Darjo Srna (asysta przy pierwszej bramce), sprowadzony za ogromne wówczas pieniądze do Barcelony przez Guardiolę Dymitro Czyhrynski, genialni skrzydłowi Taison i Alex Teixeira, a także… nowy nabytek warszawskiej Legii, Eduardo, który podwyższył prowadzenie Szachtara.\nDawnej gwieździe Arsenalu, któremu na drodze wielkiej kariery stanął brutalny wślizg i paskudna kontuzja, asystował inny piłkarz z absolutnego topu. Wtedy wślizgiem podawał do przyszłego napastnika Legii przy bramce na 2:0, dziś jest jednym z najlepszych – o ile nie najlepszym? – defensywnym pomocnikiem świata. Fernandinho, czyli żywe fundamenty kolosa na Etihad Stadium. Nogi i płuca potwora, jakiego stworzył w Manchesterze Pep Guardiola.\nTo przez niego przechodzi absolutnie każda akcja The Cityzens. To on genialnie niesie fortepian, na którym grać mogą Aguero, De Bruyne, Sterling, Sane czy Silva. Jest angielską wersją Busquetsa dla Guardioli, który bez Brazylijczyka nie wyobraża sobie wyjściowego składu. 32-latek rozgrywa wyśmienity sezon. Czyści z tyłu, daje coś od siebie także w przodu, gdzie przecież tłok i przepych jak w polskim Baroku. Trzy gole i trzy asysty w 26 meczach pozwala nazwać go kimś więcej, aniżeli tylko defensywnym ryglem. Fenomenalnie jego rolę w drużynie przedstawia poniższy filmik:\nDzięki Squawka.com porównaliśmy go do innych defensywnych pomocników ligi, zdając sobie oczywiście sprawę, że liczby to nie wszystko, a żeby zrozumieć wielkość Brazylijczyka – trzeba po prostu obejrzeć spotkanie City, najlepiej z wysokości trybun. Fernandinho, na tle Emre Cana z Liverpoolu, Erica Diera z Tottenhamu, Granita Xhaki z Arsenalu czy N’Golo Kante z Chelsea, najczęściej podaje do przodu (średnio 58 razy, drugi Xhaka 53), ma największy procent celnych podań (średnia 90%), najczęściej wygrywa pojedynki główkowe (ponad trzy na mecz, drugi Dier z wynikiem 2.8), a jeśli strzela – to najczęściej z tej piątki robi to celnie. Z wynikiem 58% celności uderzeń prowadzi przed Kante (56%) i Canem (38%).\nStatystycznie więcej przechwytów czy odbiorów ma Kante, ale to wynika także z odmiennych stylów gry, jakie prezentuje City i Chelsea. Na uwagę zasługuje fakt, ze Fernandinho – pomimo tego, że tak często jest przy piłce w newralgicznej w momencie straty części boiska – nie popełnił ani jednego błędu, który skutkowałby stratą bramki. To imponujące, bo w tym sezonie wykonał przecież dokładnie 2222 podania.\nCzy jedno z nich zapewni dzisiaj trofeum Guardioli i jego Manchesterowi City? A może asysta Mchitarjana sprawi, że ponownie po krajowy puchar sięgnie Arsene Wenger i Arsenal? Przedstawiamy kursy na finał Pucharu Ligi Angielskiej!\n25 lutego 2018 r. | godzina 17:30 | Manchester City vs. Arsenal\nWygra Manchester City: 1.61\nWygra Arsenal: 5.0