آموزش درس عربی دبیرستان\nصفحه اصلی انجمن ها > مدرسه و دانشگاه > مدرسه > دوره دوم متوسطه > دروس عمومی >\nشروع موضوع توسط H@M!N Nov 17, 2013 در انجمن دروس عمومی\nدر این تاپیک به آموزش قواعد ، معنی لغات و... درس عربی میپردازیم.\nپاسخ خودآزمایی های ادبیات فارسی سوم دبیرستان24/11/2013\nآموزش کامل آرایه های ادبی ، هامون سبطی24/11/2013\nآموزش درس عربی دبیرستان17/11/2013\nقواعد درس عربی اول دبیرستان\nفعل ماضی از یک ریشه (ماده ، بن ) به علاوه تعدادی «ضمیر» ساخته می شود.\nصرف فعل ماضی :\nمفرد مثنی جمع\nغایب مذکر ذَهَبَ ذهبا ذهبوا\nمؤنث ذَهَبَتْ ذهبتا ذَهَبْنَ\nمخاطب مذکر ذَهبتَ ذهبتا ذهبتم\nمؤنث ذَهَبتِ ذهبتما ذَهبتُنَّ\nفعل مضارع : فعل مضارع ، علاوه بر ریشه و ضمیر تعدادی علامت دیگر هم دارد\nغایب مذکر یَذهبُ یَذهبانِ یذهبون\nغایب مؤنث تَذهبُ تَذهبانِ یَذهَبْنَ\nمخاطب مذکر تَذهَبُ تَذهبانِ تَذهبون\nمخاطب مؤنث ذتَذهبینَ تَذهبانِ تَذهَبنَ\nفعل امر : در فعل امر، حروف مضارع پوشانده شده و به جای آن یک حرف «ا» گذاشته می شود و حرف «نون» نیز جز صیغه مؤنث جمع حذف می شود .\nغایب مذکر _ _ _\nغایب مؤنث _ _ _\nمخاطب مذکر اِذْهَبْ اِذهَبا اِذهَبوا\nمخاطب مؤنث اِذهَبی اِذهَبا اِذهبنَ\nهمزه فعل امر در بعضی از فعل ها کسره (-ِ) و در بعضی از فعل ها ضمه (-ُ) دارد.\nمانند اذْهَبْ – اِجْلِسْ – اُکْتُبْ\nاگر حرف دوم اصلی مضارع (عین الفعل ) ضمه (-ُ) داشته باشد همزه امر نیز ضمه (-ُ) خواهد داشت در غیر این صورت کسره (-ِ) خواهد داشت.\nهر گاه حرف «لا» مقابل فعل های مضارع مخاطب قرار گیرد، تنها در پی تغییر دادن آخر فعل است.\nصرف فعل نهی :\nمخاطب مذکر لاتَذهَبْ لاتَذهبا لاتَذهبوا\nمخاطب مؤنث لاتَذهبی لاتَذهبا لاتَذهبنَ\nغایب مذکر هو هما هم\nغایب مؤنث هی هما هُنَّ\nمخاطب مذکر انتَ انتما انتم\nمخاطب مؤنث انتِ انتما انتُنَّ\nفعل امر حاضر از مضارع مخاطب می سازیم و برای این کار 4 عمل انجام می دهیم:\n1. حرف (ت) را از سر مضارع مخاطب بر می داریم\n2. در صورت نیاز بر سر فعل همره (ا) می آوریم ( درصورتی به همزه نیاز داریم که بعد از حذف «ت» فعل با سکون شروع شود)\n3. به این همزه( ا) حرکت می دهیم اگر حرف اصلی دوم فعل ضمه «-ُ» داشته باشد به این همزه نیز ضمه «-ُ» میدهیم در غیر این صورت کسره می دهیم.\n4. ضمه «-ُ» یا نون را از آخر فعل حذف می کنیم (غیر از صیغه جمع مؤنث) مانند: تذهَبُ --> ذْهبُ --> اذهبُ--> اذْهبُ--> أذهَبْ\nتکتُبونَ --> کْتُبونَ --> اکتُبونَ --> اُکْتبونَ --> اُکتُبوا\nتذْهبنَ-->ذْهبینَ --> اذْهبینَ --> اذْهبینَ --> اذْهبی\nتُعَجّلونَ --> عَجّلونَ به همراه «ا» نیازی نیست --> عجّلوُا\nاغلب کلمات عربی غالباً سه حرف اصلی دارند. برای پیدا کردن وزن هر کلمه در عربی به جای حروف اصلی آن کلمه به ترتیب (ف) ، (ع) ، (ل) قرار می دهیم و بقیه حروف را عیناً در وزن می آمدیم و حرکت سکون همه حروف را نیز عیناً در وزن می نویسیم.\nکَتَبَ --> فَعَلَ\nنکْتُبُ--> یَفْعُلُ اَکْتُبْ --> اُفْعُلْ\nنأصر --> فاعل عَلِمَ --> فَعِلَ\nیَذْهَبُ --> یَفْعلُ اِجْلِسْ --> افْعِلِ\nمنصور --> مفعول بَعُدَ --> فَعُلَ\nیَجْلِسُ --> یَفْعِلُ اذهَبْ --> افْعل\nشَهید --> فَعیل\nجمله اسمیه : جمله ای است که غالباً با اسم شروع می شود و دو رکن دارد.\nمبتدا :اسمی است که غالباً در ابتدای جمله می آید و درباره آن خبری می دهیم.\nمانند : الطّالبُ در جلمه : الطّالبُ جالسٌ\nخبر : کلمه یا کلماتی است که غالباً بعد از مبتدا می آید و معنی جمله را کامل می کند و درباره مبتدا خبر می دهد.\nمانند : جالس در جمله الطّالبُ جالسٌ\nمبتدا و خبر هر دو مرفوع هستند (رفع می گیرند)\nعلامت رفع غالباً (-ُ یا –ٌ ) است.\nمانند :الطّالبُ(مبتدا) جالسٌ(خبر)\nجمله فعلیه : جمله ای است که غالباً با فعل شروع می شود و دو رکن دارد :\nفاعل : اسمی است که کار انجام می دهد. فاعل نیز مانند مبتدا و خبر مرفوع است. (رفع می گیرد)\nمانند : جلس الطّالبُ علی الکرسیّ .\nدر بعضی از جمله های فعلیه علاوه بر فعل و فاعل ، مفعول هم وجود دارد.\nمفعول کلمه ای است که کاربر آن واقع می شود. مفعول منصوب است (نصب می گیرد) علامت نصب غالباً (-َ یا –ً ) است.\nکَتبُ(فعل) الطالبُ(فاعل) رسالةً (مفعول)\nتقسیم اسم به مفرد و مثنی وجمع :\nاسم مفرد :کتاب ، قَلَم، محفَظة، مَدْرسة\nاسم مثنی : انِ : کتابانِ ، قلمانِ ، محفظتانِ ، مدرستانِ\nاسم مثنی : ین : کتابَیْنِ، قلَمینِ ، محفظتینِ ، مدرستینِ\nاسم مذکر : ونَ : معلّم --> معلّمونَ ، مؤمن --> مؤمنونَ\nاسم مذکر : ین َ : معلّم --> معلّمین َ ، مؤمن--> مؤمنینَ\nاسم جمع مؤنث : ات : معلّمة --> معلّمات، مؤمنة --> مؤمنات\nاسم جمع مکسر : معلمة --> معلمات ، مؤمنه --> مؤمنات\nمکسر : نشانه خاصی ندارد : مانند : کتاب --> کتُبُ ، مدْرسة --> مدارِس\nمعرفی باب تفعُّل : تفاعُل ، افتعال ، انفعال ، استفعال\nاولین صیغه ماضی اولین صیغه مضارع مصدر حروف زائد\nتَفَّعَلَ یَتَفَعَّلُ تَفَعُّلْ ت - ع\nتعلم یتعلم تعلم ت - ل\nتَفاعَلَ یَتَفاعَلُ تَفاعُل ت - ا\nتواضع یتواضع تواضع ت - ا\nافْتَعَلَ یَفْتَعِلُ افتعال ا - ت\nاحترم یحترم احترام ا - ت\nانْفَعَلَ یَنْفَعِلُ انفعال ا - ن\nانجمد ینجمد انجماد ا - ن\nاستَفْعَلَ یَستَفْعِلُ استفعال ا - س - ت\nاستخرج یستخرج استخراج ا - س - ت\nتَتَعلّمُ --> تَعَلّمْ\nتتواضَعُ --> تواضَعْ\nتَحْتَرِمُ --> احْتَرَمْ\nتَسْتَخْرِجُ --> اِسْتَخْرِجْ\n1 – مشتق اسمی است که از کلمه دیگری گرفته شود مانند : کاتب ، مکتوب، مکتب و مکتبة که از کَتَبَ گرفته شده اند.\n2 – جامد اسمی است که از کلمه دیگری گرفته نمی شود . مانند :قلم ، دفتر ، طلا ، سقف\n4. اسم مکان\n1 – اسم فاعل برانجام دهنده یا دارنده حالتی بودن دلالت می کند و معادل آن در فارسی معمولاً صفت فاعلی یا اسم فاعل است.\nکَتَبَ --> کاتِب\nاسم فاعل از فعل های مزید به شکل زیر ساخته می شود.\nمُب+ مضارع بدون ی + کسره ما قبل آخر مانند :\n3 - اسم زمان : اسمی است که بر زمان وقوع فعل دلالت می کند.\n4 – اسم مکان : اسمی است که بر مکان وقوع فعل دلالت می کند\nاسم زمان و مکان هر دو بر یک وزن می آید. اسم مکان و اسم زمان بر وزن مَفْعَلْ و مَفْعِلْ می آید مانند :\nاسم مکان : مَسْجِدْ، مَطْبَخْ ، مسْکَن\n5 – صفت مشبهه : بر دارنده صفتی نسبتاً پایدار دلالت می کند و مانند صفت مطلق یا ساده فارسی است. مهمترین وزن های صفت مشبهه عبارتند از :\nشریف، کَسَلِ ، صَعْب ، عطشان\n6 – اسم مبالغه : بر زیاد بودن یک صفت در انسان یا بسیار پرداختن بدان دلالت می کند مهمترین وزنهای اسم مبالغه عبارتند از :\n7- اسم تفضیل : اسمی است که نمایانگر کمتر یا زیادتر بودن صفتی در فردی یا شیئی نسبت به دیگری است . اسم تفضیل در زبان عربی معمولاً بر وزن اَفْعَلْ است. این وزن در جمله هم برای مذکر و هم برای مؤنث بکار می رود.\nحسینٌٍ اکرمُ من رحیمٍ\nمریمٌ اَکْرمُ مِنْ فاطمة\nاما وزن فُعْلی فقط برای مؤنث بکار می رود مانند :\nحُسْنی ، کُبْری، عُظْمی\nبررسی ویژه گیهای فردی هر کلمه بدون در نظر گرفتن موقعیت آن در جمله در زبان فارسی تجزیه نام دارد و در عربی التحلیل الصرّفی\nبررسی نقش هر کلمه با توجه به موقعیت آن در جمله در زبان فارسی ترکیب نام دارد و در عربی الاعراب سپس بنابراین باید برای هر کدام از اقسام کلمه در الاعراب و التحلیل الصرفی موارد زیر را باید تشخیص دهیم.\nاسم : مفرد یا مثنی یا جمع ( عدد) – مذکر یا مؤنث جنس – مشتق یا جامد – و نقش اعراب آن در جمله (فاعل، مفعول ، مبتدا….)\nفعل : ماضی یا مضارع یا امر، صیغه (غائب ، مخاطب، متکلم ) مجرد یا مزید …….نقش آن در جمله و اشاره به فاعل آن\nتجزیه و ترکیب به ما کمک می کند که :\n1. هر یک از کلمات را درست بشناسیم\n2. موقعیت هر کلمه را در جمله تشخیص دهیم\n3. مفهوم جمله را درست درک کنیم\nضمیر کلمه ای است که به جای اسم می نشیند و از تکرار آن جلوگیری می کند مانند :\n(دوستم را دیدم و به او سلام کردم) و به مربی مانند (رأیتُ صدیقی و سلّمتُ علیه) ضمیر دو نوع است:\n1 – ضمیر منفصل : ضمیری است که به صورت مستقل در جمله بکار می رود و به کلمه دیگری تکیه نمی کند مانند :هو تلمیذٌ\n2 – ضمیر متصل : ضمیری است که در جمله همراه کلمه دیگری می آید و به آن تکیه می کند مانند : هذا کتابُهُ و ذلک دفترُهُ\nنوع اول نوع دوم همراه اسم فقط همراه فعل\nوفعل و حرف همراه ماضی همراه مضارع همراه امر\nهو ایاهُ هُ کتب یکتب -\nهما - هما کتبا یکتبان -\nهم - هم کتبوا یکتبون -\nهی - ها کتبتْ تکتب -\nهما - هما کتبتَا تکتبان -\nهن - هنَّ کتبنَ یکتبن -\nانتَ ایاکَ کَ کتبتَ تکتب اُکتب\nانتما - کما کتبتما تکتبان اُکتبا\nانتم ایاکم کم کتبتم تکتبون اُکتبوا\nانتِ - کِ کتبتِ تکتبین اُکتبی\nانتن - کن کتبتنَّ تکتبن اُکتبنَ\nانا ایای ی کتبتُ اکتبُ -\nنحن - نا کتبنا نکتبُ -\nَاشارَ : اشاره کرد\nاُشیر الیها بخطّ : با خط به آن اشاره شد\nالحَقَ :ملحق کرد\nالحقْنی بالصّالحین : مرا به درستکاران ملحق کن\nالْأَهْل : شایسته\nالْجوارح : اعضای (بیرونی) بدن\nقوّ علی خدْمَتِکَ جوارجی :اعضای بدن را برای خدمت خودت توانمند کن\nالْجواریح : اعضای (درونی) بدن\nاَشْدُدْ علی العزیمة جوانحی : اعضای بدن مرا برای برخورداری از عزمی محکم ، استوار بدار\nالسّابغ : فراخی دهنده\nیا سابغَ النّعم : ای بخشنده نعمت های فراخ\nالمأمونة : روان و سلیس\nعیّن : تعیین کرد\nالمُسْتوحشین : جمع مستوحش ، وحشت زده\nنَصَبَ –ِ :قرار داد\nنَصَبْتُ وجهی : روی آورده ام\nالنّقم : جمع نقمه : بلا ، بدبختی\nالیکَ : به سوی تو\nالعزیمة : اراده قوی\nوَهبَ – یَهَبُ : عطا کرد ، بخشید\nشدّ – شِدّ : نیرومند ساخت\nقویّ ، یقوّی : توانمند کرد\nهَبْ – وَهَب : علامت --> یعنی مراجعه کن به معنی وَهَبْ\nهَبْ لی : به من عطا کن\nالتلمیذُ المثالی: دانش آموز نمونه\nاَسِف : متأسفم\nالْأخْدیة : کفش\nالسّجادة : قالیچه\nاِسْتَقْبََلَ :استقبال کرد\nعلّقَ : آویخت\nاِسْتَیْقَظَ : بیدار شد\nأصْبَحَ : شد، گردید\nالمثالی : نمونه، الگو\nاَقْبَلَ : روی آورد\nالْمحرْقة : سوزان\nاتْعقد : برگزار شد\nالأنیقة : شیک\nتَوَضّأ : وضو گرفت\nالْبائع : فروشنده\nالْمُسترحیّة :نمایش نامه\nبائع الصّحف : روزنامه فروش\nمَنِحَ –َ : بخشید\nالباهظ : گران\nالنّذیر : هشدار دهنده\nالْبشیر : بشارت دهنده\nالوسام : نشان\nتکامَلَ : تنبلی کرد\nهیّأَ : ساخت ، آماده کرد\nالثّمن : قیمت\nثَمْنُه باهظ : قیمتش گران است\nحبّب : خوشایند ساخت\nالالیم : دردناک\nالنجدة : کمک\nأنْفَقَ : انفاق کرد\nلا یُنفقونها : آن را انفاق نمی کنند\nالمتفضّلُ :کرم ، بخشنده\nتضرّعَ : التماس کرد\nدلّ –ُ : راهنمایی کرد\nفرَجَ فی زینتة : با جلال و شکوه بیرون آمد\nالسائر :سیرکننده ، حرکت کننده\nعاقب : مجازات کرد\nلیْتَ : کاش\nیکْتُرونَ الذّهب و الفّضة : طلا و نقره جمع می کنند\nکسری : لقب پادشاهان ساسانی\nالْکُمّ : آستین\nقَسمَ : قسمت کرد\nالبُکاء : گریه\nالناصح : نصیحت کننده\nتروّحَ : خود را خنک کرد\nجفّف : خشک کرد\nصوّر : ترسیم کرد\nهکذا :این چنین\nبادرَ : اقدام کرد\nجزعَ : بی تابی کرد\nلا تَجزعی : بی تابی مکن\nراجع :مراجعه کرد\nالقطع : قطعه ، تکه\nقطع اللّحم : تکه های گوشت\nالدرس السابع : درس هفتم\nالهْجرةُ : هجرت\nالْاَحَد : یکتا\nطیّبْ : خوب\nاَرْجَعَ : بازگردانید\nالغّری : نام یکی از بتهای قریش\nاَقامَ – یقیمُ : به پا داشت\nالفُقراء : جمع فقید\nاقامة الصلاة : به پاداشتن نماز\nکذلک : همچنین\nاَنْزَلَ : فرو فرستاد\nاللاّت : نام یکی از بت های قریش\nالتطمیع : به طمع انداختن\nلما : برای آنچه\nالتّغذیب : شکنجه\nالْمُوحدّ : یکتاپرست\nالصّامت : ساکت\nهُبَل : نام بتی از کفار قریش\nاهلاً و مرحباً : خوش آمدید\nاهلا و مرحبا بکم : شما خوش آمدید\nالکهف : غار\nاعْتمدَ : اعتماد کرد\nالماکر: حیله گر\nخالَفَ : مخالفت کرد\nالبطْن : شکم\nالْمُخطی : خطا کار\nبلبغ عنی : از جانب من ابلاغ کن\nوََعَظَ – یَعِظُ : نصیحت کرد\nالدّیک : خروس\nسبَّ –ُ : دشنام داد\nظنّ –ُ : گمان کرد\nرَفَضَ : رکود ، نپذیرفت\nحُسْنُ العاقبة :عاقبت به خیری\nالْال : خاندان\nشهد : شهادت داد\nاَبْعَدْ : دید\nصدّق :تصدیق کرد\nالاخوان: برادر، دوست\nعادَ ، یَعودُ : بازگشت\nارْتَعد : ارزید\nغَرُبَ : شیرین شد\nاستوی : مساوی شد\nالعطشی تشنه، جمع عطشان\nالاسقاط : انداختن\nعلیْنا : علیه ما\nالاشْجَعْ : شجاع تر\nالْفتی : جوانمرد\nالمبین : واضح\nایّ : بلی\nالحشیشة : علف خشک\nبایع : بیعت کرد\nأتی : آمد\nالْبّر : نیکی\nالطاغیة : ستمگر\nثمّ : انجام شد\nالنعیم : بهشت\nالجرّة : کوزه\nوزّعَ : تقسیم کرد\nالرّووس : جمع رأس ، سر\nالفرجْ : گشایش\nالرّخاءِ : آسایش\nکبّر : تکبیر گفت\nالسّبط : نوه دختری\nنحْو : به طرف\nسلَّمَ : تسلیم شد\nالمظالِم : ستگری ، جمع مظلمة\nفیه شفاءُ للناس ِ : در آن برای مردم شفاست\nاعْتمَرَ : به شمار آورد\nالرّائد : پیش آهنگ\nاغْتنمَ : غنیمت شود\nالزّیت : روغن\nاغْنی : غنی تر\nالشکریاّت : مواد قندی\nضمنَ : ضمانت کرد\nالبصَلَ : پیاز\nالطاقة : نیرو\nالتانّی : درنگ کردن\nعطَفَ : عطوفت به خرج داد\nالتّطهیر: ضدعفونی کردن\nغفّنَ : برهم گذاشت\nتقدّمَ : پیشرفت کرد\nالفضائلُ : جمع فضیلت\nوالتّین : انجیر\nالقیمةَُ الغذائیة : ارزش غذایی\nالاعجابَ : شگفتی\nالاملاح : مواد معدنی\nالمبید : نابود کننده\nتربّی : تربیت شد\nمکین : صاحب منزلت\nالثّقافة ُ : فرهنگ\nالثّقافةُ : فرهنگ\nالْممرقّباتِ : پرستار\nالجنیّ : تازه چیده شده\nالمنهاج : راه روشن\nسبّبَ : باعث شد\nالکُرباتُ الحمراء : گلبول قرمز\nسبعون : هفتاد\nمتّغیر : تشخیص داد\nالحضارة : تمدن\nقَوِّ عَلَی خدمتِكَ جَوارِحـﻰ! و ﭐشْدُدْعلی العَزيمةِ جَوانِحـﻰ!\nپروردگارا ، اعضاي بيروني بدن مرا براي خدمت به خودت قوي كن واعضاي دروني بدن مرا براي برخورداري از عزمي راسخ ،استوار بدار (ياري كن) .\nاي كسي كه فراخيِ نعمت را به كمال داده است و اي بر طرف كننده ي بلا ها . بر محمّد و خاندان محمّد درود بفرست و براي من آنچه را كه تو شايسته آن هستي انجام بده .\nإلهـﻰ ...! قد أسْلَمتُ مُنْذُ مدّةٍ و لكنْ ... ما شاهَدْتُ حَبيبـﻰ...! كَلَّمْتُ والِدَتـﻰ فـﻰ هذا الْموضوعِ... هـﻰ لاتَسْمَحُ...عجوزٌ... محتاجهٌ إلی الرِّعايةِ.\nخدايا مدتي است كه مسلمان شده ام ولي دوستم را نديده ام با مادرم در اين باره صحبت كردم او اجازه نمي دهد و پير است نيازمند پرستاري و مراقبت است .\nبه در خانه زد . ببخشيد، دوست من! مي خواهم دوستم رسول خدا(ص) را ديدار كنم.\nوَ بَعْدَ سِنينَ ... جاهَدَ أوَيْسٌ فـﻰ معركةِ صِفِّينَ و هو يُدافِعُ عن حبيبِ حَبيبه, فَوَقَعَ عَلَي الأرضِ شهيداً. هَنيئاً لكَ الشَّهادةُ يا أويسُ!\nو بعد از سالها ... اويس در حالي كه از محبوب محبوبش دفاع مي كرد در جنگ صفّين جهاد كرد پس شهيد بر روي زمين افتاد. شهادت بر تو گوارا باد اي اويس .\nدر گوشه اي از خيابان\nروزنامه ... روزنامه عصر . اخبار مهم ... اخبار مهم\n_ نه او را نمي شناسم .\n_ او دانش آموزي در مدرسه ماست .\nآيا درس ندارد؟!\nـ بَلَـی... ولكن هؤلاءِ يَهْرُبونَ من قِراءةِ الدّروس. هم يَتَكاسَلونَ ... حتماً... لاشكَّ.\nنَحنُ اجْتَمَعْنا هُنا لِتَكْريمِ تلميذٍ مِثالـﻰّ... هو أسوةٌ لِلْجَميعِ...فـﻰ الأخلاقِ ...فـﻰ الدَّرسِ... والعَمَل. هذا هو «سعيدٌ».\nأقْبَلَ سعيدٌ و اسْتَقْبَلَهُ الْمديرُ بِحَفاوَةٍ و بعدَ مصافَحَتِهِ علَّقَ علی عُنُقِهِ وِسامَ الْاِجتهادِ و النَّشاطِ. و مَنَحَهُ جائِزةً.\nسعيد جلو آمد و مدير به گرمي از او استقبال كرد و بعد از دست دادن با او مدال تلاش و فعّالّيت را به گردن او آويخت و جايزه اي به او بخشيد.\n_ اي قارون به فقيران و بيچارگان و ستمديدگان نيكي كن .\nأنتُمُ الْمؤمِنون بِدينِ موسی ...!\n_ خارج شويد ... قصرم را ترك كنيد ...\nـ أنتم مُفْسِدُونَ!\n_ شنيده ام كه موسی (ع) قارون را به راه حق دعوت كرده است .\nـ نعم... ولكن... هو كافرٌ بِدينِ الْمُرْسَلينَ!\n_ خدا بر قارون عذاب نازل كرده ... عذاب ...\nلباسها ... لباسها ... از بهترين انواع ...\nهل عندَكَ قَميصٌ لـﻰ و قَميصٌ لِخادمـﻰ؟\nوقتي امير مـﺆمنان دانست كه فروشنده او را شناخته است ،آنجا را ترك كرد وبه دكّان ديگري رفت .\nنه ... تو جوان هستي و تمايلات جوانان را داري .\nبعدَ مُدَّةٍ حَضَرَ الإمامُ «عليه السَّلامُ» لإقامَةِ صلاةِ الْجُمُعةِ.\nـ يا والِدﻯ! اُنْظُرْ...! اُنْظُرْ...! أميرُالمؤمنينَ يَشْعُرُ بِالْحَرِّ الشَّديدِ, هو يَترَوَّحُ بِكُمِّهِ!\nأحَدُ الصَّحابةِ: رسولُ اللّهِ حَزينٌ... هو... ماذا نَعْمَلُ؟\nخواهر _ هيچ فايدهاي ندارد ... هيچ فايده اي ندارد ... اي خواهرم! بي تابي نكن نه ...\nلماذا؟! لاأقْدِرُ..., بُنَيَّتـﻰ مريضةٌ.\nشمار بيماران بسيار است ... و بيمارستان مناسبي در شهر نيست.\nخوب است، خوب است! او را با شكوه و احترام دعوت كنيد.(بخواهيد)\n- مشكل ما به دست آوردن جاي مناسبي براي بيمارستان است.\n- اِختلافٌ كثيرٌ بينَ الأطبّاءِ حولَ تَعيين المكانِ المناسبِ.\n- ذهبتُ كُلَّ يومٍ إلي نَواحـﻰ الْمدينةِ و شاهَدْتُ التَّغييراتِ الْحاصِلةَ لِقِطَعِ اللَّحْمِ. وَ وصَلْتُ إلي هذه النّتيجةِ أنَّ كلَّ ناحيةٍ يَفْسُدُ فيها اللَّحْمُ مُتَأخِّراً أحْسَنُ مكانٍ لِبِناءِ الْمُسْتَشْفَی .\nهر روز به نواحي شهر مي رفتم و تغييرات پيش آمده را براي تكّه هاي گوشت مشاهده مي كردم و به اين نتيجه رسيدم كه هر ناحيه اي كه گوشت در آن ديرتر فاسد شود بهترين جا براي ساختن بيمارستان است .\n- احد : خداي يكتا ،\n- لا هبل : نه هبل\nاِضْرِبْها بِشدَّةٍ!- او را به شدّت بزن!\nـ فی لیله:\nـ سيِّدﻯ! عددٌ مِنْ شَبابِنا خَرجوا مِنْ دينِنا.\nو ما نَطْلُبُ منكَ هو تَسْليمُهُمْ إلَينا.\n- نگاه كنيد ... اينان براي حاكم سجده نمي كنند ... اهانت ...\nـ دينُنا لا يَسْمَحُ لنا بِالسٌّجودِ إلّا لِلّهِ الّذﻯ خَلَقَنا.\nحُسنُ العاقبةِ : نیک فرجامی\nسعيد: اَللهُ أكْبرُ!\nامام(ع): آيا شما نامه هايي برايم نفرستاديد و از ستمگريها فرياد نزديد؟!\nبُرَير: لَعْنَةُ اللهِ علي مَنْ رَوَّعَ آلَ الرَّسول.\n3- كاروان امام(ع) به كوفه رسيد.\n4 – ما أرْسَل أهلُ الكوفةِ الرّسائلَ لِدَعوةِ الإمام (ع).\n...فيه شِفاءٌ لِلنَّاسِ!\n... درآن براي مردم تندرستی هست!\nخدا قرآن را براي خوشبختي بشر نازل كرد.\nو فيه ما يَضْمَنُ سلامَةَ روحِهِ و جِسْمِهِ.\nودر قرآن آنچه سلامت روح او و جسم او را ضمانت كند وجود دارد.\nامّت اسلامي جز با ملّتي سالم ودور از بيماريهاي فكري و رواني و جسمي پيشرفت نمي كند.\nو فـﻰ بعضِ آياتِهِ يُشَجِّعُ الْقرآنُ النّاسَ عَلي الاِسْتفادةِ من الطَّيِّباتِ الَّتـﻰ تَضْمَنُ سلامةَ الأبدانِ و تُسَبِّبُ نَشاطَ الاُمَّةِ و تَقَدُّمَها.\nدر بعضي آيه هايش، قرآن مردم را به استفاده از چيزهاي پاك و خوشمزه اي تشويق مي كند كه سلامتي بدن را تضمين مي كند وسبب فعّاليّت امّت و پيشرفت آن مي شود.\nو باغ هايي از انواع انگور\n﴿ والتِّينِ و...﴾\nقسم به انجير\nاَلْقيمةُ الغِذائيَّةُ لِهذه الثّمرةِ عاليةٌ جِدّاً و فيها مَوادٌّ مختلفةٌ كالْأملاحِ مِنَ الْفوسفورِ والْحديدِ و الْكالسيومِ.\n﴿ فيهما فاكِهةٌ و...رُمّانٌ﴾\nدر آن دو ،ميوه و انار هست.\nخرماي چيده شده\nهو أحدُ مُلوكِ الْفَواكِهِ الثَّلاثة: اَلْعِنَبِ و التِّينِ و الرُّطَبِ.\nاَلرُّطَبُ مع قَدَحٍ مِنَ اللَّبَنِ غِذاءٌ كامِلٌ.\nخرما همراه كاسه اي شير غذايي كامل است.\n﴿... شجَرةٍ مُبارَكةٍ زَيْتونةٍ...﴾\nدرخت مبارك زيتون\nهر چه در درخت زيتون هست. – از برگ و ميوه و روغن- به مردم سود مي رساند .\nو پياز آن\nپزشكان پياز را در درمان برخی بيماري ها به كار مي برند و آن براي ضدّ عفوني كردن دهان از ميكروب ها سودمند است .\n... وسير آن ...\n﴿... فيه شِفاءٌ لِلنّاسِ﴾\n... در آن براي مردم شفا وجود دارد .\nالسَّمكُ مِنَ الأطْعِمةِ الْمفيدةِ لِأمْراضِ الْقَلْبِ.\nماهي از غذاهاي مفيد براي بيماري هاي قلب است .\nقواعد دروس سال دوم\nدرس اول : معرفه و نکره مسلماً معرفه اسمـﯽ است که نزد انسان ، شناخته شده باشد و نکره ناشناخته ؛ اما براﯼ شناخت آن ها چه باید کرد تا دچار اشتباه و شک و شبهه نشویم ؟ ماپایه را براساس انواع معرفه مـﯽ گذاریم . در صورتـﯽ که کلمه ﯼ مورد نظر جزء هیچ یک از انواع معرفه نباشد ، در قسمت نکره قرار مـﯽ گیرد . معمولاً کلمه اﯼ که نکره است ، تنوین دارد ؛ اما تنوین مستقیماً علامت نکره نیست ؛ زیرا بعضـﯽ اسم ها اصلاً تنوین پذیر نیستند و حتـﯽ بعضـﯽ از انواع عَلم تنوین مـﯽ گیرند.\nعَلـَم ( اسم خاص ) : محمدٌ ، فاطمة ، إیران ، زاینده رود و . .\nضمیر : ی ، هی ، أنتَ ، إیاکَ و . .\nاسم اشاره : هذا ، تلک ، هؤلاء ، هناکَ و . .\nمعارف اسم موصول : الذی ، اللذان ِ ، اللاتی ، من ، ما و . .\nمُعَرَّف بأل ( تمام اسم ها یـﯽ که با ال همراهند ) : الکتاب ، القلم ، المدرسة و . .\nمُعرَّف بإضافة ( یا : مضاف به معرفه ) : "صف" در صف المدرسة ، "کتاب" در کتابی و . .\n** البته علم انواع مختلف و تقسیم بندﯼ هاﯼ گوناگونـﯽ دارد که از بحث ما خارج است . مانند انواع کنیه ، لقب ،\nاضافه و غیره .\n** مضاف به معرفه ، معرفه است و مضاف به نکره ، نکره . مثلا ً: "کتاب" در "کتاب التلمیذ" معرفه است ، زیرا\nمضاف به معرفه اﯼ شده است ، اما در "کتاب تلمیذٍ " نکره مـﯽ باشد ، زیرا مضاف إلیه آن نکره است .\n** درهرصورت معرفه نسبت به نکره ، ارجح است وعلم نسبت به دیگرانواع معرفه ، ارجح . بنابراین درصورتـﯽ که یک اسم علم تنوین داشته باشد ، "معرفه (از نوع علم)" محسوب مـﯽ گردد واگر یک اسم علم با ال ذکرگردد ، از انواع معرفه ،"علم" به حساب مـﯽ آید، نه معرّف بأل. مانند: محمدٌ ،علیّ ٌ که معرفه(علم) هستند والحسن ، الحسین معرفه(علم).\nدرس دوم و سوم : علامت هاﯼ فرعـﯽ اعراب\nاصلـﯽ : کلماتـﯽ که داراﯼ حرکت هاﯼ اصلـﯽ ضمه ، فتحه و\nکسره باشند ، اعرابشان اصلـﯽ است :\nذهب التلمیذُ. (یا : تلمیذٌ ؛ تلمیذ : فاعل و مرفوع)\n1- ظاهرﯼ رأیت التلمیذَ. (یا:تلمیذاً ؛ تلمیذ : مفعول و منصوب)\nسلّمتُ علـﯽ التلمیذِ.(یا:تلمیذٍ؛ تلمیذ : مجروربه حرف جر)\n[اعراب "تلمیذ"درتمام این مثال ها ظاهرﯼ و اصلـﯽ است.]\nفرعـﯽ : شامل این موارد مـﯽگردد :\nالف- اسم هاﯼ مثنـﯽ\nعلامت هاﯼ اعراب ب- اسم هاﯼ جمع سالم مذکر\nج- اسم هاﯼ جمع سالم مؤنث\nد- اسماء خمسه\nهـ- اسم هاﯼ غیرمنصرف\nو- افعال خمسه\n2- محلـﯽ ( در سال اول خوانده ایم .)\n3- تقدیرﯼ ( در درس چهارم خواهیم خواند .)\n** تمام علامت هاﯼ اعراب غیر از اعراب محلـﯽ مخصوص اسم ها و فعل هاﯼ معرب است .\nاعراب فرعـﯽ :\nاعراب فرعـﯽ به این معنـﯽ است که حالت هاﯼ مختلف مرفوع ، منصوب و مجرور به جاﯼ حرکت هاﯼ ضمه ،\nفتحه و کسره با حرکت هاﯼ دیگر یا با حروف نمایش داده شوند .\nمرفوع با الف : جاء التلمیذان ِ . (التلمیذان : فاعل ومرفوع با الف)\nرأیت التلمیذین ِ. (التلمیذین: مفعول و منصوب با یاء)\nمنصوب و مجرور با یاء\nسلّمتُ علـﯽ التلمیذین ِ.(التلمیذین: مجروربایاءبه حرف جر)\nمرفوع با واو : جاء المعلمونَ . (المعلمون:فاعل و مرفوع با واو)\nب- اسم هاﯼ جمع سالم مذکر\nرأیت المعلمینَ.(المعلمین: مفعول و منصوب با یاء)\nسلّمتُ علـﯽ المعلمینَ.(المعلمین: مجروربا یاء به حرف جر)\nج- اسم هاﯼ جمع سالم مؤنث فقط در حالت نصب منصوب با کسره . ( یعنـﯽ به جاﯼ فتحه ، کسره مـﯽ گیرد .)\nرأیتُ التلمیذاتِ . التلمیذات : مفعول و منصوب با کسره\n1- أب (پدر)\n2- أخ (برادر)\nد- اسماء خمسه 3- ذو (صاحب و دارنده)\n4- حم (اقوام مذکرهمسر- از دو طرف)\n5- فو (دهان)\n** "حم" و "فو" فراتر از بحث ماست .\nمرفوع با واو : جاء أبوحسین ٍ . (أبو : فاعل و مرفوع با واو)\nأخومریم عندالباب. (أخو : مبتدا ومرفوع با واو)\nاعراب اسماء خمسه منصوب با الف : رأیتُ أباعلیٍّ . (أبا : مفعول ومنصوب با الف)\nمجرور با یاء : سلّمتُ علـﯽ ذی علم ٍ. (ذی : مجرور به حرف جر با یاء)\n** شرط هاﯼ فرعـﯽ بودن اعراب "أب" و " أخ" :\n1- ال و تنوین نداشته باشند . زیرا در این صورت داراﯼ اعراب اصلـﯽ مـﯽ گردند .\nمانند : جاء الأبُ یا أبٌ. ( أب : فاعل و مرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)\nرأیتُ الأبَ یا أباً. ( أب : مفعول و منصوب به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)\nسلّمتُ علـﯽ الأبِ یا أبٍ . (أب: مجروربه حرف جربه اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)\n2- مضاف باشند .\nمانند : ذهبَ أبوحُسینٍ مَع أخیه إلـﯽ البُستان ِ و شاهَدَا هُناکَ رَجُلا ً ذاعَینَین ِکبیرَتَین ِ.\nأبو : فاعل و مرفوع با واو به اعراب ظاهرﯼ و فرعـﯽ\nأخی : مضاف إلیه و مجرور با یاء به اعراب ظاهرﯼ و فرعـﯽ\nذا : صفتِ رجُل و منصوب با الف به اعراب ظاهرﯼ و فرعـﯽ\n** "ذو" همیشه مضاف است ، بنابراین هیچ شرطـﯽ در فرعـﯽ بودن اعراب آن نیست .\nهـ- اسم هاﯼ غیرمنصرف فقط در حالت جر مجرور با فتحه . ( یعنـﯽ به جاﯼ کسره ، فتحه مـﯽ گیرد .)\nعلم مؤنث : فاطمة ، سُمیّة ، مکة و . .\nعلم غیرعربی : یوسف ، نیکلاس (Nicholas) و . .\nصفت هاﯼ بر وزن أفعَل : أکبر ، أبیض و . .\nاسم هاﯼ غیرمنصرف\nجمع هاﯼ مکسر هم وزن و هم آهنگ "مَفاعِل" و "مَفاعیل" :\nمساجد ، تمارین ، شواهد ، تصاویر و . .\nاسم هاﯼ مختوم به همزه ﯼ زائد(شامل صفت نیز مـﯽ گردد.) :\nزهراء ، حمراء و . .\nاسم هاﯼ مختوم به "ان" زائد (شامل صفت نیز مـﯽ گردد .) :\nرحمان ،عطشان و . .\nهیچ گاه تنوین نمـﯽ پذیرند .\nویژگـﯽ هاﯼ اسم هاﯼ غیرمنصرف\nهمیشه به جاﯼ کسره ، فتحه مـﯽ گیرند .\n**«یعنـﯽ : بـﯽ تنوین ، با فتحه»**\n** توجّه : اسم هاﯼ غیر منصرف در صورتـﯽ که : 1- ال بگیرند\n2- مضاف واقع گردند\nداراﯼ اعراب اصلـﯽ مـﯽ گردند .\n(اما تنوین نگرفتن هم چنان به قوت خود باقـﯽ است.)\nمانند : أحسنتُ إلـﯽ الأفضلِ . أحسنتُ إلـﯽ أفضلِ الناس . (أفضل:مجرور به حرف جر به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)\nو- افعال خمسه یَکتبونَ\nیعنـﯽ پنج صیغه ﯼ زمان مضارع که با ضمیر فاعلـﯽ همراهند . اعراب این افعال به تفصیل در دو درس ششم و هفتم ذکر خواهد شد . اما به طور اجمال مـﯽ توان این نمودار را رسم کرد .\nمرفوع با ثبوت نون اعراب : یَکتبان ِ ، تکتبان ِ ، یَکتبونَ ، تکتبونَ ، تکتبینَ\nاعراب افعال خمسه منصوب با حذف نون اعراب : أن یکتبا، أن تکتبا، أن یکتبوا، أن تکتبوا، أن تکتبی\nمجزوم با حذف نون اعراب : لم یکتبا ، لم تکتبا ، لم یکتبوا ، لم تکتبوا ، لم تکتبی\n** براﯼ اعراب فرعـﯽ مـﯽ توانیم چنین نمودارﯼ نیز رسم نمائیم :\nاسم هاﯼ مثنـﯽ\nمعرب به حروف اسم هاﯼ جمع سالم مذکر\nاسم هاﯼ جمع سالم مؤنث\nمعرب به حرکت\nدرس چهارم : اعراب محلـﯽ و تقدیرﯼ\nاعراب محلـﯽ در سال اول توضیح داده شده است .\nدر اعراب تقدیرﯼ ، کلمه هیچ کدام از موارد سابق الذکر نیست . یعنـﯽ نه ضمه ، فتحه و کسره مـﯽ گیرد که اعرابش ظاهرﯼ واصلـﯽ باشد، نه مثنـﯽ، جمع مذکرسالم و . . است که اعراب فرعـﯽ شامل حالش گردد، نه کلماتـﯽ مانند ضمیر، اسم اشاره و . . است که اعراب محلـﯽ داشته باشد . بلکه آخرآن به گونه اﯼ است که آن حرکات را درتقدیر دارد. به بیان دیگر باید حرکات ضمه ، فتحه و کسره را بپذیرد ، اما نمـﯽ تواند ! یعنـﯽ فرض مـﯽ کنیم که آن حرکت ها را داراست . در ترکیب به این صورت عنوان مـﯽ نماییم : تقدیراً مرفوع ، تقدیراً منصوب ، تقدیراً مجرور .\nاسم هاﯼ مقصور : در تمام حالات رفع و نصب و جر\nجاءت کبرﯼ . (کبرﯼ : فاعل و تقدیراً مرفوع)\nرأیتُ کبرﯼ . ( کبرﯼ : مفعول و تقدیراً منصوب)\nسلّمتُ علـﯽ کبرﯼ . (کبرﯼ : تقدیراً مجرور به حرف جر)\nاسم هاﯼ منقوص : فقط در دو حالت رفع و جر( یعنـﯽ ضمه و کسره نمـﯽ گیرد.)\nکلماتـﯽ که شامل جاء القاضِی . (القاضِی : فاعل و تقدیراً مرفوع)\nاعراب تقدیرﯼ سلّمتُ علـﯽ القاضِی . (القاضِی : تقدیراً مجروربه حرف جر)\nمـﯽ گردند اسم هاﯼ مضاف به یاء متکلم : در تمام حالات رفع و نصب و جر\nکتابی علـﯽ المنضدة . (کتاب : مبتدا و تقدیراً مرفوع)\nوضعتُ قلمی علـﯽ کتابی .(قلم:مفعول و تقدیراً منصوب ؛ کتاب :\nتقدیراً مجروربه حرف جر)\nفعل هاﯼ مضارع مختوم به الف (مقصوره) : فقط در حالت رفع و نصب\nمانند : یَنهَـﯽ ، یَبقـَﯽ ، یَفنـَﯽ ، أنْ یَنهَـﯽ، لنْ یَبقـَﯽ، حتـﯽ یَفنـَﯽو..\nفعل هاﯼ مضارع مختوم به یاء و واو : فقط در حالت رفع \nمانند : یَهدِی ، یَشفِی ، یَروِی و . .\nیَدعُو ، یَشکُو ، یَرجُو و . .\n** توجّه :\nالف- اسم هاﯼ مقصورِ بـﯽ ال با تنوین فتحه مـﯽ آیند ؛ که البته بازهم مقصورند واعرابشان تقدیرﯼ:\nجاء فتـﯽً . (فتـﯽ : فاعل و تقدیراً مرفوع)\nرأیتُ فتـﯽً . (فتـﯽ : مفعول و تقدیراً منصوب)\nسلّمتُ علـﯽ فتـﯽً . (فتـﯽ : تقدیراً مجرور به حرف جر)\nب- اسم هاﯼ منقوص ِ بـﯽ ال با تنوین کسره مـﯽ آیند (غیرازحالت نصب) ؛ که البته بازهم منقوصند\nواعرابشان تقدیرﯼ :\nجاء قاض ٍ . (قاض ٍ : فاعل و تقدیراً مرفوع)\nسلّمتُ علـﯽ قاض ٍ . (قاض ٍ : تقدیراً مجرور به حرف جر)\n** توجّه : اسم هاﯼ مقصورومنقوص درحالت مثنـﯽ ، جمع سالم مذکر یا جمع سالم مؤنث (در حالت نصب) ، همچنان داراﯼ اعراب فرعـﯽ مـﯽ باشند . مثنـﯽ مانند : جاءَ الفـَتـَیان ِ (یا : فـَتـَیان ِ). جاء القاضِـیان ِ (یا : قاضِـیان ِ).\nرأیتُ الفـَتـَیـَیْن ِ ( یا : فـَتـَیـَیْن ِ) . رأیتُ القاضِیَـیْن ِ ( یا : قاضِیَـیْن ِ).\nسلّمتُ علـﯽ الفـَتـَیـَیْن ِ( یا : فـَتـَیـَیْن ِ) . سلّمتُ علـﯽ القاضِیَـیْن ِ ( یا : قاضِیَـیْن ِ).\nجمع سالم مؤنث (در حالت نصب) مانند : رأیتُ الفتیاتِ (یا : فتیاتٍ) .\nبنابراین قانون فوق الذکر تنها در صورتـﯽ صدق مـﯽ کند که این اسم ها مفرد یا جمع مکسر باشند . جمع مکسر مانند وصایا ، هدایا ، رعایا و . . که حالتـﯽ از مقصور را دارند و تـَهانی ، مَساعی ، مَبانی و . . که مانند منقوص مـﯽ باشند .\nدرس پنجم : ترکیب هاﯼ اضافـﯽ و وصفـﯽ\nدر ترکیب اضافـﯽ ، کلمه ﯼ اول مضاف و دومـﯽ مضافٌ إلیه است . مضافٌ إلیه به مضافْ اضافه مـﯽ گردد .\nدر ترکیب وصفـﯽ کلمه ﯼ اول موصوف و دومـﯽ صفت است . صفت ، موصوف خود را توصیف مـﯽ نماید .\nتشابه : دو کلمه به هم اضافه مـﯽ گردند .\nاختلاف : منظورازترکیب اضافـﯽ این است که کلمه ﯼ دوم به نوعـﯽ درمالکیت کلمه ﯼ اول است. مانند: کتابُ علیٍّ . یعنـﯽ کتابـﯽ که مال علـﯽ است . اما در ترکیب وصفـﯽ کلمه ﯼ دوم ، اولـﯽ را توصیف مـﯽ نماید . مانند: کتابٌ أحمرُ . یعنـﯽ کتابـﯽ که یکـﯽ از خصوصیاتش قرمز بودن است .\n** اختلاف هایـﯽ که تشخیص بین این دوترکیب را براﯼ ما ساده مـﯽ نماید :\nهر دو کلمه در واقع یک چیز هستند . در "وردة ٌ حمراء"گل وسرخـﯽ ازهم جدانیستند ؛ درواقع همان گل ، سرخ است . هر دو کلمه از هم جدا هستند . در"کتابُ علیّ ٍ" کتاب و علـﯽ دو کلمه ﯼ از هم جدا هستند .\nحرکت هر دو کلمه یکـﯽ است . مانند : کتابٌ جمیلٌ یا الکتابَ الجمیلَ یا کتابٍ جمیلٍ حرکتِ مضاف طبق نقشـﯽ است که درجمله دارد ومضافٌ إلیه همیشه مجروراست.مانند: کتابُ علیٍ جمیلٌ . (کتاب: مبتداومرفوع، علیّ:مضاف إلیه ومجرور،جمیلٍ:خبرمفرد و مرفوع)\nچه موصوف و چه صفت مـﯽ توانند ال یا تنوین بگیرند . مانند : کتابٌ جمیلٌ یا : الکتابُ الجمیلُ مضافٌ إلیه مـﯽ تواند یا ال یا تنوین بگیرد ، اما مضاف اصلا ً و در هیچ صورتـﯽ نمـﯽ تواند ال یا تنوین بگیرد .\nکتابُ طالبٍ (کتاب ال ندارد) یا : کتابُ الطالب ِ (کتاب تنوین ندارد)\nهردوکلمه درچهارمورد(عدد ، جنس ، معرفه یا نکره بودن، اعراب) مانند همند . ممکن است در بعضـﯽ از موارد مذکور مانند هم باشند یا نباشند . یعنـﯽ لزومـﯽ به مشابه بودن نیست . مانند :\nکتابُ علیّ ٍ ، کتابُ طالبةٍ ، کتابَ الطلاب ِ و . .\nمانند زبان فارسـﯽ اگر(درترجمه)از"این" و "است" استفاده نماییم ، معنـﯽ مـﯽ دهد . کتابٌ جمیلٌ : این کتاب، زیباست.\nالوردة ُ الحمراءُ : این گل، سرخ است . اگر(در ترجمه) از "این" و "است" استفاده نماییم ، معنـﯽ نمـﯽ دهد . کتابُ علیّ ٍ : این کتابْ ، علـﯽ است !\nصَفُّ المدرسةِ : این کلاسْ، مدرسه است!\n** توجّه : الف- "مضاف بودن" نقش نیست ، اما "مضافٌ إلیه بودن" نقش است .\n"موصوف بودن" نقش نیست ، اما "صفت بودن" نقش است .\nب- درصورتـﯽ که یک اسم مثنـﯽ یا جمع سالم مذکر، مضاف واقع گردد،حرف"ن"ازآخرآن مـﯽ افتد. مانند:\nطالِبا المدرسة ، طالِـبَی ِ المدرسة ، طالِـبُـو المدرسة ، طالِـبـِی المدرسة .\n** درصورتـﯽ که بخواهیم هم زمان ازهردوترکیب اضافـﯽ و وصفـﯽ استفاده نماییم،مضاف إلیه بین موصوف و صفت قرار مـﯽ گیرد (برعکس فارسـﯽ). جاء تلمیذُ المدرسةِ المؤمنُ إلـﯽ المصلـّﯽ . دانش آموزِ با ایمان ِ مدرسه به نمازخانه آمد . نمـﯽ گوییم : دانش آموزِ مدرسه ﯼ باایمان .. تلمیذ : فاعل و مرفوع ، المدرسة : مضاف إلیه و مجرور ، المؤمن : صفت ِ تلمیذ ومرفوع . یا مانند : السلامُ عَلـَﯽ عِبادِ اللهِ الصّالحینَ . سلام بربندگان شایسته ﯼ خداوند . نمـﯽ گوییم :\nبندگان ِ خداﯼ شایسته .. عباد : مجرور به حرف جر، الله : مضاف إلیه و مجرور، الصالحین : صفت عباد ومجروربایاء.\nتلمیذ ٌ مؤدّبٌ(هردو مفرد)، تلمیذان ِ مؤدّبان ِ(هردومثنـﯽ)، تلامیذ ُ مؤدَّبونَ (هردوجمع)\nموارد مطابقت جنس :\nصفت مفرد با کتابٌ جمیلٌ (هردو مذکر) ، وردة ٌحمراءُ (هردو مؤنث)\nمعرفه یا نکره بودن :\nالمدرسة ُ الکبیرة ُ(هردو معرفه) ، مدرسة ٌ کبیرة ٌ (هردو نکره)\nکتابٌ عِلمیّ ٌ (هردو مرفوع) ، الطفلَ الصادقَ (هردو منصوب) ، وردةٍ حمراءَ (هردو\nمجرور؛ با این اختلاف که "وردة" با اعراب اصلـﯽ است و "حمراء" با اعراب فرعـﯽ\nو مجرور با فتحه . مهمْ خود اعراب است ، نه نوع آن)\nمفرد : تلمیذ ٌ مؤدّبٌ (مؤدّب : صفت مفرد و مرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)\nفعلیه : جاءَ تلمیذ ٌ یَدْرُسُ جَیِّدا ً. دانش آموزﯼ که خوب درس مـﯽ\nانواع صفت جمله خواند،آمد . (جمله ﯼ"یَدْرُسُ جَیِّدا ً" جمله ﯼ فعلیه ووصفیه\nبراﯼ تلمیذ ٌ و محلا ً مرفوع)\nاسمیه : رأیتُ تلمیذا ً أبُوهُ معلمٌ .دانش آموزﯼ راکه پدرش معلم بود،\nدیدم . (جمله ﯼ "أبوه معلم" جمله ﯼ اسمیه و وصفیه براﯼ\nتلمیذاً و محلا ً منصوب)\nجارومجرور: جاءَ رَجُلٌ فی السّیارةِ . مردﯼ که درماشین بود، آمد .\n(فی السیارة : جار و مجرور و شبه جمله ﯼ وصفیه\nشبه جمله براﯼ رجل و محلاً مرفوع)\nظرف : رأیتُ تلمیذا ً أمامَ المدرسةِ . دانش آمــوزﯼ را که جلـــوﯼ\nمدرسه بود ، دیدم . (أمامَ : ظرف مکان و منصوب و شبه\nجمله ﯼ وصفیه براﯼ تلمیذا ً و محلاً منصوب)\n** جمله یا شبه جمله اﯼ که پس از یک اسم نکره آید و آن را توصیف نماید ، صفت آن محسوب گشته و مسلما ً در ردیف اعراب محلـﯽ قرار مـﯽ گیرد . در زبان عربـﯽ مـﯽ گوییم : الجُمَلُ بَعدَ النـَّکِـرات صِفاتٌ ..\nدرس ششم و هفتم : اعراب فعل مضارع\nازآن جا که فعل مضارع یک فعل معرب است ، بنابراین حالت هاﯼ مختلفـﯽ ازاعراب را داراست : مرفوع ، منصوب و مجزوم ، که هرکدام توسط حروف عامل مخصوصـﯽ محقق مـﯽ گردد .\nاصلـﯽ : درصیغه هاﯼ بدون ضمیر فاعلـﯽ(بـﯽ نون) ،\nعلامت : ضمه\nمرفوع یکتب ُ ، تکتب ُ ، أکتب ُ ، نکتب ُ\nفرعـﯽ : درصیغه هاﯼ با ضمیر فاعلـﯽ(با نون) ،\nعلامت : ثبوت (باقـﯽ ماندن) نون اعراب\nیکتبانِ ، تکتبانِ ، یکتبونَ ، تکتبونَ، تکتبینَ\nاصلـﯽ : درصیغه هاﯼ بدون ضمیر فاعلـﯽ (بـﯽ نون) ،\nعلامت : فتحه\nاعراب فعل مضارع منصوب أنْ یکتب ، أنْ تکتبَ ، أنْ أکتبَ ، أنْ نکتبَ\nفرعـﯽ : درصیغه هاﯼ با ضمیر فاعلـﯽ (با نون) ،\nعلامت : حذف نون اعراب\nأنْ یکتبا ، أنْ تکتبا ، أنْ یکتبوا ، أنْ تکتبوا ، أنْ تکتبی\nاصلـﯽ : درصیغه هاﯼ بدون ضمیرفاعلـﯽ (بـﯽ نون) ،\nعلامت : سکون\nمجزوم لمْ یکتب، لمْ تکتب، لمْ أکتب، لمْ نکتب\nعلامت: حذف نون اعراب\nلمْ یکتبا ، لمْ تکتبا ، لمْ یکتبوا ، لمْ تکتبوا ، لمْ تکتبی\nرفع فعل مضارع :\nفعل مضارع در صورتـﯽ که هیچ حرف عاملـﯽ را پیش از خود نداشته باشد ، مرفوع است . مانند مثال هاﯼ فوق .\nنصب فعل مضارع :\nبا عوامل نصبـﯽ که پیش از آن ها بیاید ، صورت مـﯽ گیرد .\nأنْ (این که)\nلـَنْ (هرگز نه)\nعوامل نصب کـَیْ (براﯼ این که)\n(حروف ناصبه) إذَنْ (بنابراین)\nحتـﯽ (تا این که)\nلـِ (براﯼ این که)\n** این حروف درعمل هیچ فرقـﯽ ندارند ودرصورتـﯽ که هرکدام پیش ازفعل مضارع درآیند،آن رامنصوب مـﯽ نمایند.\nمانیزدراین جا درپـﯽ مستقیم یا غیرمستقیم بودن آن ها نیستیم که مثلا ً کدام یک مستقیما ًعامل نصبندوکدام یک غیرمستقیم؛ زیرا این مسأله خارج از بحث ماست .\nجزم فعل مضارع :\nبا عوامل جازمه امکان پذیر است .\nلمْ ]به تنهایـﯽ معنـﯽ نمـﯽ شود.]\nجازم یک فعل\n(حروف جازمه) لـِ (لام امر) [به تنهایـﯽ معنـﯽ نمـﯽ شود.]\nلا(لاﯼ نهـﯽ) [به تنهایـﯽ معنـﯽ نمـﯽ شود.]\nجازم دو فعل مَنْ (هرکه)\n** عوامل جزم یک فعل ، غیر از لـِ (لام امر) برسر تمام صیغه ها مـﯽ آیند . لام امر فقط برسر صیغه هاﯼ غائب و متکلم مـﯽ آید و در ترجمه با "باید" معنـﯽ مـﯽ شود : لـِیکتبْ (باید بنویسد) ، لأکتبْ (باید بنویسم) و . .\n** در ترجمه ﯼ فعلـﯽ که با لاﯼ نهـﯽ همراه است ، در صورتـﯽ که غائب یا متکلم باشد ، با "نباید" ترجمه مـﯽ شود و درصیغه هاﯼ مخاطب مانندنهـﯽ مستقیم فارسـﯽ . مانند :لایَکتبْ (صیغه ﯼ غائب) نباید بنویسد ، لا أکتبْ (صیغه ﯼ متکلم) نباید بنویسم ، لا تکتبوا(صیغه ﯼ مخاطب) ننویسید و . .\n*** به عوامل جزم دو فعل ، حروف یا ادات شرط گفته مـﯽ شود . این عوامل دو فعل را هم زمان مجزوم مـﯽ نمایند . به فعل اول ، فعل شرط و به دومـﯽ جواب (جزاء) شرط مـﯽ گوییم . دراین صورت جمله ﯼ ما جمله ﯼ شرطیه نام دارد. فعل شرط و جواب شرط مـﯽ توانند از افعال ماضـﯽ نیز باشند که مسلما ً ظاهر آن ها تغییرﯼ نمـﯽ کند ، بلکه محلا ً مجزوم مـﯽ شوند. درترجمه بین ماضـﯽ یامضارع بودن افعال هیچ فرقـﯽ نیست وهمه را به صورت مضارع ترجمـه مـﯽ نماییم . مانند :\nإنْ تـَدْرُسْ تـَنـْجَحْ . (اگر درس بخوانـﯽ ، موفق مـﯽ شوﯼ .)\nإنْ : حرف شرط\nتـَدْرُسْ : فعل شرط و مجزوم به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ و فاعل آن ضمیر مستتر أنتَ\nتـَنـْجَحْ : جواب شرط و مجزوم به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ و فاعل آن ضمیر مستتر أنتَ\nإنْ دَرَسْتـُمْ نـَجـَحـْتـُمْ . ( اگر درس بخوانید ، موفق مـﯽ شوید .)\nدَرَسْتـُمْ : فعل شرط و محلا ًمجزوم و فاعل آن ضمیربارز تـُم\nنـَجـَحـْتـُمْ : جواب شرط و محلا ًمجزوم و فاعل آن ضمیر بارز تـُم\n** فعل شرط و جواب شرط لزوما ً نباید از یک صیغه باشند . مانند :\nإنْ تنصُرُوا الله َ یَنصُرْکـُم . فاعل "تنصُرُوا" : ضمیر بارز واو ، فاعل "یَنصُرْ" : ضمیر مستتر هو .\n** از آن جا که "من" و "ما" اسم هستند ، بنابراین در جمله نقش مبتدا را ایفا مـﯽ نمایند و دنباله ﯼ جمله خبر از نوع جمله ﯼ فعلیه است .\nضمیمه ﯼ درس ششم : عدد (صص82-81)\nبحث عدد در زبان عربـﯽ از بحث هاﯼ بسیار مفصل است . اما درحد کتاب مـﯽ توان به این موارد اشاره کرد :\nاسمـﯽ که عدد را در مورد آن ذکرمـﯽ کنیم ، "مَعدود" نام دارد و در ترکیب با عنوان "تمییز" ذکر مـﯽ شود .\nالف- اعداد ترتیبـﯽ (وصفـﯽ) :\nمانند اعداد ترتیبـﯽ فارسـﯽ : یکم ، دوم ..\nهمیشه پس از معدود مـﯽ آیند .\nبروزن "فاعل" مـﯽ آیند (غیر از الأول ، الأولـﯽ : یک) .\nدر جمله نقش صفت دارند ، بنابراین مانند صفت از هرنظر با موصوف خود هماهنگند .\nاعداد ترتیبـﯽ (مطابق با کتاب) :\nالحادی عشر الحادیة عشرة\nالثانی عشر الثانیة عشرة\nمانند : الکتاب الأوّل ، المدرسة الأولـﯽ و ..\nب- اعداد اصلـﯽ :\nمانند اعداد اصلـﯽ فارسـﯽ : یک ، دو ، سه و ..\nدرعدد "واحد" و "اثنین" (یک و دو) عدد پس ازمعدود ذکرمـﯽ شود ، صفت است و مطابق با موصوف . مانند : کتابٌ واحدٌ ، کتابا ً واحدا ً ، کتابٍ واحدٍ ، مدرسة ٌ واحدة ٌ ، کتابان ِ اثنان ِ ، کتابَیْن ِ اثـْنـَیْن ِ ، مدرستان ِ اثنتان ِ ، مدرستین ِاثنتین ِ\nاعداد از سه تا ده : معدود پس از عدد ؛ معدود به صورت جمع و مجرور؛ عدد از نظر جنس مخالف معدود ؛ مانند : أربعة ُ کتب ٍ ، عشرة رجال ٍ ، سبعُ تلمیذاتٍ و . .\nاعداد یازده و دوازده : معدود پس از عدد ؛ معدود به صورت مفرد و منصوب ؛هردو قسمت عدد ازنظرجنس موافق معدود ؛ مانند : أحَدَعَشـَرَ کوکبا ً، اِحدَﯼ عَشـْرَة َ تلمیذة ً ، اِثـْناعَشـَرَ تلمیذا ً ، اِثـْنتاعَشـْرَة َ تلمیذة ً\nاعداد اصلـﯽ (مطابق با کتاب) :\nاِثنان ِ ، اِثنَیْن ِ اِثنـَتان ِ ، اِثنـَتـَیْن ِ\nأحَدَعَشَرَ اِحْدَﯼ عَشـْرَة َ\nاِثـْناعَشَرَ ، اِثـْنـَیْ عَشَرَ اِثـْنـَتاعَشـْرَة َ ، اِثـْنـَتـَیْ عَشـْرَة َ\n** خوفـﯽ نداشته باشید !! زیرا سؤالاتـﯽ که براﯼ دانش آموزان رشته هاﯼ ریاضـﯽ و تجربـﯽ طرح مـﯽ شود ، فقط از بین مثال هاﯼ کتاب (صص 82-81) است . بحث عدد -همان طور که گفته شد- ، بسیار مفصل بوده و ازجمله مباحث مخصوص دانش آموزان رشته ﯼ انسانـﯽ مـﯽ باشد .\nدرس هشتم : معلوم و مجهول\nجمله ﯼ معلوم جمله اﯼ است که فاعل معینـﯽ داشته باشد . در"ذهبَ المعلمُ إلـﯽ الصّف" المعلم فاعل است .\nدر جمله ﯼ مجهول ، فاعلْ نامعلوم است . " سُمِعَ صوتٌ " (صدایـﯽ شنیده شد.) معلوم نیست چه کسـﯽ ؟\nدر این درس دو بحث مطرح است : ساخت فعل مجهول ، ساخت جمله ﯼ مجهول .\nالف- مجهول کردن فعل ماضـﯽ :\nحرف اول ضمه ؛ عین الفعل کسره ؛ دیگر حروف متحرکِ میانـﯽ ضمه\nکـَتـَبَ کـُتـِبَ ؛ اِسْتـَخـْرَجَ اُسْتـُخـْرِجَ\nب- مجهول کردن فعل مضارع :\nحرف اول ضمه ؛ عین الفعل فتحه\nیَکـْتـُبُ یُکـْتـَبُ ؛ یَسْتـَخـْرِجُ یُسْتـَخـْرَجُ\nج- مجهول کردن جمله ﯼ معلوم :\n1- مجهول کردن فعل\n2- حذف فاعل\n3- تبدیل مفعول به نائب فاعل ، یعنـﯽ تبدیل حرکت فتحه ﯼ آن به ضمه\nکـَتـَبـَتْ فاطمة ُ الدّرسَ . مجهول کـُتـِبَ الدّرسُ .\n** نائب فاعل همیشه :\nاز نظر جنس و عدد مطابق فعل مجهول\nاست و به یکـﯽ ازاین سه صورت مـﯽ آید :\nالف- اسم ظاهر : کـُتـِبَ الدّرسُ . (الدّرسُ : نائب فاعل (نوع : اسم ظاهر) و مرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)\nب- ضمیر بارز : یُنـْصَرونَ . (نائب فاعل ضمیر بارز واو)\nج- ضمیر مستتر : الدرسُ کـُتـِبَ . (کـُتـِبَ : فعل مجهول و نائب فاعل آن ضمیر مستتر هو)\nدرس نهم : نواسخ (افعال ناقصه)\nنواسخ درلغت ، مفرد "ناسخ" به معنـﯽ باطل کننده ﯼ حکم سابق است . یعنـﯽ به نوعـﯽ از احکام جمله هاﯼ فعلیه تبعیت نمـﯽ کنند . مـﯽ توان گفت جمله هایـﯽ که با نواسخ آغاز مـﯽ گردند ، نه اسمیه ﯼ اسمیه اند و نه فعلیه ﯼ فعلیه .\nافعال ناقصه : یکـﯽ از دلایل ناقصه بودن آن ها این است که با دیگر افعال فرق دارند : نیازﯼ به فاعل ندارند ، داراﯼ اسم و خبرند ، گاهـﯽ به تمام زمان ها صرف نمـﯽ شوند (مانند لـَیْسَ) و ..\nمحل : برسر جمله هاﯼ اسمیه\nعمل : رافع اسم ، ناصب خبر\nکان (بود) : صرف در تمام زمان ها و صیغه ها\nکانَ (ماضـﯽ) ، یَکونُ (مضارع) ، کـُنْ (امر)\nمادامَ (تا زمانـﯽ که) : فقط به همین صورت صرف مـﯽ شود .\n** چون این افعال برسرجمله هاﯼ اسمیه وارد مـﯽ شوند ، تمام ویژگـﯽ هایـﯽ که پیش تربراﯼ این جمله ها برشمردیم (مانند جابه جا شدن مبتدا و خبر) در آن ها نیز وجود دارند . مانند : کان علـَﯽ المِنضَدَة ِ کتابٌ . (کان : از افعال ناقصه ، علـَﯽ المِنضَدَة ِ : جار و مجرور به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ و شبه جمله خبر مقدم کان و محلاً منصوب ، کتاب : اسم مؤخرکان و مرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ )\n** خبراین جمله ها نیزبه هرسه صورت امکان پذیراست :\nالف- مفرد : کانَ الله ُ عالماً . عالماً : خبرمفرد کان و منصوب به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ\nب- جمله : کان التلمیذ ُ یَکتبُ دَرسَهُ . جمله ﯼ "یکتب درسَه" : جمله ﯼ فعلیه ، خبرکان و محلاً منصوب\nج- شبه جمله : کانَ بیَدی کتابٌ . (دردستم کتابـﯽ بود.) کان : ازافعال ناقصه ، بیَد : جارومجرور تقدیراً و شبه جمله خبرمقدم کان و محلا ًمنصوب ، ی : مضاف إلیه و محلا ً مجرور، کتابٌ : اسم مؤخرکان ومرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ .\nکانتْ أمامَ المَدرسةِ شَجَرة ٌ . کانت : از افعال ناقصه ، أمامَ : ظرف مکان و منصوب به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ و شبه جمله خبر مقدم کانَتْ و محلا ً منصوب(چون شبه جمله است.) ، المدرسة : مضاف إلیه و مجروربه اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ ، شجرة : اسم مؤخرکانت ومرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ\n** همان طور که افعال معمولـﯽ (غیرناقصه) در جنس با فاعل خود مطابقت دارند ، افعال ناقصه نیز درجنس با اسم خود هماهنگند . مانند : صارَ الطالبُ نَشیطا ً.(دانش آموز، فعال شد.) صارَت الطالبة ُ نَشیطة ً.\nالف- اسم ظاهر: کانَت التلمیذة ُعالمة ً. التلمیذة : اسم کانت و مرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ (اسم ظاهر)\nب- ضمیر بارز: کـُنْت َ عالما ً. کنتَ : از افعال ناقصه و اسم آن ضمیر بارز تَ\nج- ضمیر مستتر : علیّ ٌ کانَ مُؤدّبا ً .(علـﯽ مؤدّب بود .) کان : از افعال ناقصه و اسم آن ضمیرمستتر هُوَ\nدرس دهم : حروف مشبهه بالفعل\nیکـﯽ دیگر از نواسخند .\nعمل : ناصب اسم ، رافع خبر إنّ‌َ (همانا ، به درستـﯽ که و ..)\nأنّ َ (همانا ، به درستـﯽ که و ..)\nکأنّ َ (گویـﯽ که ، مثل این که )\nلکنّ َ (امّا ، ولـﯽ)\nلیتَ (اﯼ کاش)\nلعلّ َ (باشدکه ، امیداست که)\nب- جمله : إنّ التلمیذ َ یَکتبُ دَرسَهُ . جمله ﯼ "یکتب درسَه" : جمله ﯼ فعلیه ، خبرإنّ و محلاً مرفوع\nج- شبه جمله : إنّ بیَدی کتابا ً. (مسلما ًدردستم کتابـﯽ است .) إنّ : ازحروف مشبهة بالفعل ، بیَد : جارو مجرورتقدیراً وشبه جمله خبرمقدم إنّ و محلا ًمرفوع ، ی : مضاف إلیه و محلا ًمجرور، کتابا ً : اسم مؤخرإنّ و منصوب به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ .\n** از آن جا که حرف هستند ، پس تطابقشان با اسم از نظر جنس بـﯽ معناست .\n** یکـﯽ از نکات بسیار مهم این درس "ماﯼ کافـّه" است .\nمحل : بعد از حروف مشبهه بالفعل\nعمل : بازدارنده ﯼ این حروف از عمل\nاگرماﯼ کافه بعد ازاین حروف قرارگیرد ، مبتدا وخبربه حالت اصلـﯽ خود (از جهت اعراب و معنـﯽ) برمـﯽ گردند .\nمعنـﯽ جمله فرقـﯽ نمـﯽ کند ؛ غیر اززمانـﯽ که با إنّ و أنّ بیاید . إنّما و أنّما : فقط .\nإنما التلمیذ ُ یعمل بواجبه . (فقط دانش آموزبه وظیفه اش عمل مـﯽ کند .)\nکأنـّما العلمُ نورٌ . (گویـﯽ دانش ، نور است.) لعلـّما اللهُ یَرْحَمُنا . (باشد که خداوند ، به ما رحم نماید.)\nکأنـّما العلمُ نورٌ.\nکأن : ازحروف مشبهه بالفعل\nما : ماﯼ کافه\nکأنّ(یا بقیه ﯼ حروف مشبهه بالفعل) : از حروف مشبهه بالفعل ، عامل ، مبنـﯽ بر فتح\nما : حرف ، ماﯼ کافه ، غیرعامل ، مبنـﯽ بر سکون\nلاﯼ نفـﯽ جنس حرفـﯽ است که نفـﯽ جنس هاﯼ دیگر مـﯽ کند . لاإلهَ إلا الله ُ: هیچ معبودﯼ جز خداﯼ یکتا نیست . یعنـﯽ نفـﯽ معبودهاﯼ دیگر مـﯽ کند . لاأحدَ فی الدار : هیچ کسـﯽ درخانه نیست . یعنـﯽ نه یک نفر، نه چند نفر، نه مذکر، نه مؤنث و نه .. نفـﯽ تمام افراد را مـﯽ نماید .\nلاﯼ نفـﯽ جنس را به صورت "هیچ نیست" معنـﯽ مـﯽ کنیم .\nمـﯽ توان این حرف (لا) را در عمل ، یکـﯽ ازمتعلقات حروف مشبهه بالفعل به شمار آورد :\nجمله اﯼ که با حروف مشبهه بالفعل همراه است ، بدون آن ها نیزامکان پذیربوده، درمعنـﯽ واعرابْ متفاوت است ؛ اما جمله اﯼ که با لاﯼ نفـﯽ جنس مـﯽ آید، بدون "لا" اصلا ً معنـﯽ ندارد .\n** اسم لاﯼ نفـﯽ جنس همیشه مبنـﯽ برفتح و محلا ً منصوب است . منظور ازاین مبنـﯽ بحث معرب و مبنـﯽ نیست ، بلکه مبنـﯽِ اعرابـﯽ و ترکیبـﯽ است . یعنـﯽ اسم لاﯼ نفـﯽ جنس معرب است ، اما از نظر ترکیب چون همیشه فتحه ﯼ بدون تنوین دارد ، به آن مبنـﯽ برفتح مـﯽ گوییم . مانند :\nلاتلمیذ َ فی الصف .(هیچ دانش آموزﯼ در کلاس نیست .)\n - اعراب اسم هاﯼ جمع سالم مؤنث درحالت هاﯼ رفع وجر ، اصلـﯽ است . جاءت التلمیذاتُ .(التلمیذات : فاعل ومرفوع به اعراب ظاهرﯼ\nو اصلـﯽ) ، سلّمتُ علـﯽ التلمیذاتِ . (التلمیذات ِ : مجرور به حرف جر به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)\n - در عربـﯽ به این اسم ها "ممنوع مِن الصّرف" یا "لایَـنـْصَرِف" گویند .\n - اعراب اسم هاﯼ غیرمنصرف در حالت هاﯼ رفع و نصب ، اصلـﯽ است . جاءت فاطمة ُ . رأیتُ فاطمة َ .\n - مسلم است که در مورد شرط اول (ال) تمام اسم ها ال نمـﯽ گیرند . اسمهایـﯽ که مفهوم صفت داشته باشند، مـﯽ توانند ال بگیرند . مانند\nصفت هاﯼ بر وزن أفعل ، مَفاعِل ، مَفاعیل ، اسم هاﯼ مختوم به همزه ﯼ زائد ، اسم هاﯼ مختوم به "ان" زائد و . .\n - اسم ها ﯼ مقصور ، اسم هایی هستند که در آخر آن ها الف مقصوره است . مانند : کبرﯼ ، صغرﯼ ، فتـﯽ ، دنیا و . .\n - اسم هاﯼ منقوص اسم هایـﯽ هستند که آخر آن ها یاء ماقبل مکسور است . ( ِ ی ) مانند : قاضی ، والی ، شافی ، عالی و . . بنابراین\nکلماتـﯽ که به یاء ماقبل ساکن (مانند ظبْی (آهو) ، رأی و ..) یا یاء مشدد (مانند علیّ ، ولیّ ، نبیّ و ..) ختم مـﯽ شوند ، منقوص نیستند و\nنمـﯽ توانند اعراب تقدیرﯼ داشته باشند . بلکه اعرابشان اصلـﯽ است . در واقع از آن جا که اسم هاﯼ مختوم به یاء مشدد بر وزن "فعیل"\nهستند ، مختوم به یاء ماقبل ساکنند .\n - اعراب اسم هاﯼ منقوص در حالت نصب ، اصلـﯽ است ؛ یعنـﯽ فتحه مـﯽ گیرد . مانند رأیتُ القاضیَ . (القاضیَ : مفعول و منصوب به\nاعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)\n - زیرا از جهت ظاهر شبیه اسم منقوص مـﯽ گردد ؛ یعنـﯽ یاء ماقبل مکسور .\n - زیرا آخر آن ها مانند اسم مقصور است . إن شاء الله نام این افعال و حالت جزم آن ها را در سال سوم خواهیم خواند .\n - زیرا آخر آن ها مانند اسم منقوص داراﯼ نوعـﯽ نقص است . بنابراین در حالت نصب داراﯼ اعراب اصلـﯽ مـﯽ باشند ، مانند : لن تهدِیَ،\nلن یدعوَ . إن شاء الله نام این افعال و حالت جزم آن ها را در سال سوم خواهیم خواند .\n - این تنوین با تنوین نکره متفاوت است که خارج از بحث ما مـﯽ باشد .\n - در حالت نصب کماکان داراﯼ اعراب اصلـﯽ هستند . مانند : رأیت قاضیاً . (قاضیاً : مفعول و منصوب به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)\n - اسم هاﯼ مقصور و منقوص در جمع سالم مذکر دست خوش تغییرﯼ مـﯽ گردد که از بحث ما خارج است .\n - جمله ﯼ وصفیه تنها در عدد و جنس از موصوف خود تبعیت مـﯽ نماید .\n - نوع معرفه مهم نیست .\n - مسلما ً اعراب صفت در صورتـﯽ که از نوع جمله یا شبه جمله باشد ، محلـﯽ است .\n - معنـﯽ فعل را کمـﯽ به آینده مـﯽ بَرد ؛ در واقع آینده ﯼ منفـﯽ .\n - إن شاءالله در سال سوم مـﯽ خوانیم .\n - نائب فاعل در جمله ﯼ مجهول ، جانشین فاعل است که تمام خصوصیات فاعل را داراست : مرفوع بودن ، سه نوع بودن ( اسم ظاهر ،\nضمیر بارز ، ضمیر مستتر) و ..\n - "خداوند ، داناست." اگر فعل کان در مورد خداوند به کاررود ، "است" معنـﯽ مـﯽ کنیم .\n - یکـﯽ از فرق هاﯼ إنّ و أنّ : إنّ : سر جمله مـﯽ آید ، أنّ : وسط جمله .\n - کافـّه به معنـﯽ بازدارنده\nمعنی لغات دروس سال دوم\nأَبَتِ پدر من\n2 اِبتعَدَ دوری جست ، جدا شد\n3 اِبتَهَجَ شادمان شد\n4 أبعَدَ دور کرد\n5 اِتَّبَعَ پیروی کرد\n6 اِتَّقِ تقوا پیشه کن\n7 اِتَّقی تقوا پیشه کرد\n8 أتی ( ِ )إتیاناً آمد\n9 أَحَبَّ دوست داشت\n10 أَخرَجَ بیرون کرد\n11 أذَلَّ ذلیل کرد ، خوار کرد\n12 ارشاد راستی و درستی ، راه درست\n13 أَرشَدَ راهنمایی کرد\n14 اِستَقَرَّ استقرار یافت\n15 اِستَوی برابر شد، مساوی شد\n16 أَشعَلَ روشن کرد، شعله ور ساخت\n17 اِعتَبَر پند گرفت\n18 اِغتَذَر عذر خواست\n19 اِغتَزَلَ دست کشید ، کناره گیری کرد\n20 اَفلحَ رستگار شد\n21 أقبَلَ علی به ....روی آورد\n22 الإبِل شتر\n23 الاِجتناب دوری کردن\n24 الإجلال شکوه ، جلال، بزرگداشت\n25 الأحمَر سرخ\n26 الأخیار برگزیده ، نیک\n27 الإرغام در خاک افکند ، شکست دادن\n28 الأسبوع هفته\n29 الأسر اسارت\n30 الأغانی آهنگ ، آواز ( منظور : آهنگ بی معنی و مفهوم )\n31 الأقفال ج قفل\n32 الأقَلّ کمتر\n33 الأقوَمُ درست تر ، پایدار تر\n34 الأمّاره بسیار امر کننده\n35 الآمال ج الإمال ، امید و آرزو\n36 الأمانیّ ج أمنیة ، آرزو\n37 الانتفاع بهره بردن ، استفاده کردن\n38 الأُنوف ج الأنف ، بینی\n39 الأکیاس ج ، الکیس، کیسه ، همیان\n40 الباحث محقق\n41 البدایة آغاز و اول هر چیز\n42 البدر ماه کامل، ماه شب چهاردهم\n43 البِدَع ج بدعَة ، رسم نو در دین نهادن\n44 البَشاشَة گشاده رویی\n45 البَطَل دلاور، قهرمان\n46 البهجة سرور ، شادمانی\n47 البؤساء ج البائس ، بینوا\n48 التَحلی آراسته شدن\n49 الترجمة زندگی نامه ، ترجمه احوال\n50 التشاؤُم بدبینی ، فال بد زدن\nبَثَّ ُ بَثّاً پراکند ، پخش کرد\n2 بحَدَّ ذاتها خود به خود ، فی نفسه\n3 بَدَأ َ بَدأً دست به کار شد ، شروع کرد\n4 بذَل ُ بَذلاً بخشش کرد\n5 بلا ُ بَلاءً مبتلا کرد، امتحان کرد\n1 تَأمَّل درنگ کرد\n2 تبارکَ مبارک گشت\n3 تبِعَ َ تبعاً پیروی کرد ، دنبال کرد\n4 تَجَرَّعَ نوشید ، سر کشید\n5 تَحَدَّثَ حرف زد ، سخن گفت\n6 تَدَکَّرَ به خاطر آورد\n7 تَشَکَّلَ صورت گرفت\n8 تَمَتَّعَ بهره مند شد\n9 تنافَس رقابت کرد ، مسابقه داد\n10 تَوَصَّلَ إلی دست یافت ، رسید\n11 تَوَکَّل علی توکل کرد ، تکیه کرد\n1 ثارَ ( یثور - ثورةً انقلاب کرد ، قیام کرد\n2 ثُوری انقلاب کن ، به پا خیز\n1 جاوَرَ نزدیک شد ، همسایه شد\n2 جَناح بال\n3 جَنَّبَ دور کرد\n1 حاسَبَ نَفسه از خود حساب کشید\n2 حاوَلَ تلاش کرد\n3 حاکَی تقلید کرد\n4 حَرَّمَ تحریم کرد\n5 حَسِبَ َ حُسباناً پنداشت\n6 حَصَّلَ به دست آورد\n7 حَصَلَ عَلی ُ حصولاً به دست آورد\n8 حَطَّ فرود آورد ، نشست\n9 حَقِقرَ َ حَقراً کوچک و خوار شمرد\n10 حَکَمَ (-ُ) حُکماً داوری کرد\n11 حینئذٍ آنگاه ، در این هنگام\n1 خِتامة مسکٌ مهر آن از مشک است\n2 خلَبَ -ِ شیفته کرد ، ربود\n3 خَلَّدَ جاودانی کرد\n4 خِیَرة بهترین\n1 دافَع عن از ...پشتیبانی کرد\n2 دعا -ُ دُعاءً خواند ، صدا زد\n3 دَقَّ ( -ُ) دَقّاً در را کوفت\n4 دونَ به جز\n1 ذا حاجة نیازمند\n2 ذات بهجة زیبا و خرم\n3 ذا ، ذات صاحب\n4 ذاق (-ُ) ذوقاً چشید\n5 ذُق بچش ؟\n6 ذو سعةٍ دارا، توانگر\n1 رَأَی (-َ) رژیة دید\n2 رَدَّدَ تکرار کرد\n3 رَقَبَ ( -ُ ) رُقوباً بادقت نگاه کن\nسار ( -ِ ) سَیراً حرکت کرد\n2 ساعَدَ کمک کرد\n3 سَجَرَ ( - ُ ) سَجراً آتش روشن کرد\n4 سخاء الکفّ بخشندگی\n5 سَرَّ ( -ُ ) سُروراً شاد کرد\n6 سَلَبَ ( - ُ ) سَلباً ربود ، دزدید\n7 سُلبت قدرتنا قدرت ماسلب شد\n1 شَبِعَ ( -َ ) شَبعاً سیر شد\n2 شِرذمة گروه اندک ، دار و دسته\n1 صَبَّ (-ُ) صَبّاً ریخت\n2 صَحِبَ ( -َ ) صُحبةً همراه شد ، یاری نمود\n3 صَلّی ( صَلَّ = فعل امر ) درود وسلام فرستاد\n1 ضَجِرَ (-َ) ضَجراً مِن دلتنگ شد ، بی قراری کرد\n2 ضَمِنَ (- َ ) ضمانةً ضمانت کرد\n1 طَرَدَ (-ُ) طَرداً دور کرد\n1 ظَفِر (-َ ) ظَفَراً پیروز شد\n1 عاتبَ ملامت کرد\n2 عاش (-ِ ) عیشاً زیست ، زندگی کرد\n3 عَرَضَ (-ِ ) عرضاً عرضه کرد\n4 عَسَّر دشوار کرد\n5 عَقَدَ ( -ِ ) عَقداً محکم کرد\n6 علم الفَلک علم هیئت و اختر شناسی\n7 عمّا ( عن + ما ) « ما »، حر ف زائد\n8 عَمَّرَ عمر دراز کرد\n1 غالیلة گالیله\n2 غَسِلَت عقولُهم شستشوی مغزی شدن\n3 غَصبَ (-ِ) غصباً به ستم گرفت ، غصب کرد\n4 غَیَّرَ تغییر داد، دگرگون کرد\n1 فاز (-ُ) فوزاً موفق شد ، رستگار شد\n2 فتبارک الله پس بزرگوار است خدا!\n3 فَتَّشَ جستجو کرد\n4 فَتَقَ ( -ُ ) فَتقاً شکافت ، گشود\n5 فَرَّحَ شادمان کرد\n6 فَصَلَ( -ِ) فصلاً جدا نمود\n7 فضّة نقره\n8 فَطِنَ (-َُ) فَطناَ پی برد ، متوجه شد\n9 فَقِه (-َ ) فقهاً فهمید ، درک کرد\n1 قَرَعَ ( -َ ) قَرعاً در را کوفت\n2 قُرون ج قرن ، شاخ\n3 قَصَّر کوتاه کرد،کم کرد\n4 قَصَّرَ کوتاهی کرد\n5 قَضَی انجام داد ، گذراند ، طی کرد\n6 قَضَی نحبه به عهد خودوفا کرد ، نذرش را ادا کرد ، از دنیا رخت بر کشید\n7 قل الفصل سخن حق را بگو\n8 قَنطَ (-َ ) قنوطاً نومیدشد\n1 کَسَرَ (- ِ ) کَسراً شکست\n2 کَفَّرَ پوشاند\n3 کما کما اینکه ، همانطور که ، مثل\n1 لاتنحنی تسلیم مشو!\n2 لانَ (-َ ) لیناً نرم شد\n3 لَعِقَ (-َ ) لعقاً چشید\n4 لِمَ (لِ + ما ) لم برای چه ، چرا ؟\n5 لیذلّ تا خوار کند\n1 مَرحباً بک خوش آمدید ، درود بر ...\n2 مَرَّذ (-ُ ) مرور گذشت ، سپری شد ، حرکت کرد\n3 مِمَا ( من + ما) از چه چیز\n1 ناجَی راز و نیاز کرد\n2 ناوَل عطا کرد ، تسلیم کرد\n3 نَبَّهَ یادآوری کرد\n4 نحو به سوی ، به طرف\n5 نَزَّلَ نازل کرد ، فرود آورد\n6 نَشَرَ (-ُ ) نشراً باز کرد ، گشود\n7 نماذج مثالیة الگوهای والا و برتر\n8 نَهَجَ (-َ )نَهجاً نشان داد\n9 نَهَضَ (-َ ) نَهضاً برخاست\n10 نولَد زائیده می شویم\n1 هَجَرَ (-ُ ) هَجراً ترک کرد ، دست کشید\n2 هَدَی (-ِ ) هُدیً هدایت و راهنمایی کرد\n3 هَزَل ( -ِ ) هَزلًا بیهوده سخن گفت ، شوخی کرد\n4 هَوَّنَ آسان نمود\n5 هَوَّن علیک سخت نگیر !\n6 هَیَّن سهل و آسان\n1 واجَه روبه رو شد\n2 واحیائی شرم باد ! وای بر من ، واخجالتا !\n3 ودّ- مودة\n4 وَفَّرَ آماده کرد\n5 وَلِّ روی بیاور\n6 ولَد (-ِ ) ولادة زائید\n7 وَلّی مقام داد ، حکم کرد\n8 وَلَّی روی آورد\n9 ویحک وای بر تو\n10 ویلٌ وا!\n11 ویلٌ لی وای بر من\n1 یَسَّرَ آسان گردانید\n2 یقطع طرقاً راه زنی می کند ، رهگیری می کند\nقواعد دروس سال سوم\nاقسام فعل از نظر حروف اصلي:\n1)فعل معتل 2)فعل صحيح\nبه فعل هاي كه يكي از حروف اصلي آن حروف عله(و،ا،ي) باشد و به چهار دسته تسقيم مي شود:\n1) فعل معتل مثال : فعلي كه اولين حرف اصلي آن حروف عله باشد.مانند(وعد)\n2) فعل معتل اجوف: به فعلي كه دومين حرف آن عله باشد. مانند (قَال، عاد)\n3) فعل معتل ناقص :فعلي كه سومين حرف آن حرف عله باشد. مانند(دعا، تلا)\n4) فعل معتل لفيف: فعل هاي كه دو حرف اصلي آن حرف عله باشد و اگر دو حرف عله كنار هم قرار بگيرد آن را لفيف مقرون و اگر دو حرف عله جدا از هم قرار بگيرد آن را لفيف مفروق مي گويند . مانند(روي ، ولي)\nفعل صحيح :\nبه فعل هاي گفته مي شود كه در ساختمان اصلي آن (حروف اصلي آن) حروف عله به كار نرفته باشد و به سه دسته تقسيم مي شود .\n1)فعل مهموز:فعلي كه يكي از حروف اصلي آن همزه باشد كه اگر اول باشد مهموز فاء و اگر دومين حرف باشد مهموز العين واگر سومين باشد مهموز اللام گفته مي شود. (أمر،سأل،بدأ)\n2) فعل مضاعف:فعلي كه دو تا از حروف آن هم جنس باشد. مانند يَمُدَّ، زَلْزَلَ)\n3)فعل سالم :فعلي كه در آن حرف عله و همزه وحرف همجنس به كار نبرده باشد. مانند كَتَبَ،خَرَجَ)\nبه تغييراتي كه بر روي حروف عله روي مي دهد گفته مي شود و به سه دسته تقسيم مي شود:\n1)اعلال به اسكان:هر گاه حركت حرف عله در فعل هاي معتل حذف ويا به حرف ما قبل داده شودو در موارد زير روي مي دهد:\nالف)هر گاه حرف عله در آخر فعل مضارع معتل ناقص قرار بگيرد ساكن مي شود.مانند يَدْعُوُ=يَدْعُو )\nب) هرگاه حرف قبل از حرف علّه ساكن باشد حركت حرف علّه به حرف ساكن داده مي شود و حرف عله ساكن مي شود. مانند: (يَقْوُلُ=يَقُوْلُ )\n2)اعلال به قلب : هرگاه حرف عله به حرف ديگري تبديل شود گفته مي شود و در موارد زير روي مي دهد :\nالف)حرف عله متحرك ما قبل مفتوح به الف تبديل مي شود . مانند قَوَلَ=قالَ)،(بَيَعَ=باعَ)\nب)هرگاه حرف قبل از حرف عله كسره داشته باشد حرف عله به ياْء تبديل مي شود. مانند مِوْزان=ميزان،مِوْل� �د=ميلاد)\n3)اعلال به حذف: هرگاه حرف عله در فعلهاي معتل حذف گردد اعلال به حذف گفته مي شود و در موارد زير روي مي دهد :\nالف) هرگاه حرف عله واو در مضارع معتل مثال معلوم ثلاثي مجّرد بعد از حروف مضارعه قرار بگيرد حذف مي گردد. مانند : (يَوْلِدٌ=يَلِدُ،يَوْضَعُ=� �َضَعُ)\nب)هرگاه حرف بعد از حرف علّه ساكن شود حرف عله حذف مي شود. مانند قالنَّ=قُلنَّ،هَدَيتُ=هَد َتْ)\nج)هرگاه حرف بعد از عله يكي از حروف واو يا ياء باشد حرف عله حذف مي گردد. مانند يَدْعوونَ=يَدْعُونََ،تَد� �عوِينَ=تَدْعِينَ)\nد)هرگاه حرف عله در آخر فعل مضارع معتل ناقص قرار بگيرد هنگام مجزوم شدن فعل حرف عله حذف مي گردد. مانند :\nمضارع أمر نهي\n1) ماضي: در صيغه هاي فعل ماضي معتل مثال هيچ اعلالي روي نمي دهد.\n2) مضارع: در صيغه هاي فعل مضارع معلوم ثلاثي مجرد معتل مثال واوي حرف عله واو حذف مي گردد.\nجِدُ=يَجِدُ تَجِدُ تَجِدُ تَجِدينَ\nيَجِدانِ تَجِدانِ تَجِدانَ تَجِدانِ أجِدُ\nيَجِدُونَ يَجِدْنَّ تَجِدُونَ تَجِدْنَّ نَجِدُ\n3)أمر:در صيغه هاي أمر معنل مثال واوي حرف عله حذف مي گردد.\nتَجِدُ جِدْ تَجِدينَ جِد‌ِئ\nتَجِدانِ جِدْا تَجِدانِ جِدا\nتَجِدُونَ جِدْوا تَجِدْنَ جِدْنَ\n1)ماضي: در صيغه هاي فعل ماضي معتل اجوف 5 صيغه اول اعلال به قلب دارد و 6صيغه آخر اعلال به حذف دارد.\nتذكر:بايد توجّه داشت در صيغه هاي فعل ماضي از صيغه ي 6 تاآخر بعد از حذف حرف عله اگر حرف عله واو باشد اول فعل ضمه و اگر حرف عله يا ء باشد حرف عله كسره مي گيرد.\nنكته:در فعل هاي ماضي خاف (خَ وَ فَ)ونام (نَ وَ مَ) با آنكه حرف عله واو مي باشد در صيغه هاي ماضي از صيغه 6تا آخر بعد از حذف حرف عله اول فعل كسره مي گيرد.\nخافَ ،خافا،خافوُا،خافَتْ،خافَت ِ،خِفْنَ...\n2)مضارع:در صيغه هاي فعل مضارع اجوف دو صيغه مؤنث (6،7) اعلال به حذف دارد و بقيه صيغه ها در صورتي كه بر وزن يَفْعُلُ ويَفْعِلُ باشد اعلال به اسكان و اگر بر وزن يَفْعَلُ اعلال به قلب روي مي دهد.\nيَقُولُ تَقُولُ تَقُولَ تَقُولينَ ِ\nيَقُولان تَقُولان تَقوُلانَ يَقًولانَ اَقُولَ\nيَقُولوُنَ يَقُلْنَ يَقُولوُنَ يَقُلْنَ نَقُلْنا\nنكته:در فعل مضارع از خاف(خَوَفَ) ونام(نَوَمَ) ونال(نَيَلَ) چون مضارع آنها بر وزن يَفْعَلُ مي باشد حرف عله به الف تبديل مي شود و اعلال به قلب دارد.\n3)أمر:در صيغه هاي أمر معتل اجوف صيغه 1تا 6 حرف عله حذف مي شود واعلال به حذف دارد و در بقيه صيغه ها مانند فعل مضارع مي باشد.\n1)استيضاح از نظر ريشه چه نوع معتلي است؟\nالف)اجوف ب)ناقص ج)مثال واوي د)مثال يايي\nاعلال در فعل هاي معتل ناقص\n1)ماضي:در صيغه هاي ماضي معتل ناقص(فَـعَـلَ) اوّلين صيغه اعلال به قلب دارد وصيغه هاي 3،4،5 اعلال به حذف دارد و در بقيه صيغه ها اعلالي روي نمي دهد.\nبقيه صيغه ها بدون اعلال مي باشد.\nنكته:هرگاه فعل معتل ناقص بر وزن فَعِلَ باشد فقط در يك صيغه اعلال روي مي دهد. يعني فقط در صيغه ي سوم اعلال به حذف روي مي دهد ودر بقيه صيغه ها اعلالي روي نمي دهد.\n2)مضارع:در صيغه هاي مضارع معتل ناقص صيغه هاي 3،9،10 اعلال به حذف روي مي دهد وحرف عله حذف مي گردد و در صيغه ها اگر فعل بر وزن يَفْعُلُ و يَفْعِلُ باشد اعلال به اسكان و اگر فعل بر وزن يَفْعَلُ باشد اعلال به قلب روي مي دهديعني حرف عله به الف تبديل مي شود. اين اعلال به قلب و اسكان فقط در صيغه هايي روي مي دهد كه ضمير بارز ندارند و در صيغه هاي مثني و جمع مؤنث اعلالي روي نمي دهد.\nتذكر:اگر فعل مضارع بر وزن يَفْعُلُ باشد جمع هاي مذكر و مؤنث بر يك وزن بكار برده مي شود .\nيَفْعُلُ= جمع مذكرو مؤنث غائب=يَدعُونَ\nيَفْعُلُ=جمع مذكر ومؤنث مخاطب= تَدْعوُنَ\nو اگر فعل بر وزن يَفْعِلُ باشد صيغه ي مفرد مؤنث مخاطب و جمع مؤنث مخاطب مانند هم بكار برده مي شوند.\nيَفْعِلُ= مفرد و جمع مؤنث مخاطب= تَهْدَينَ\nأمر:در صيغه هاي أمر معتل ناقص صيغه هاي 1،3، 4،اعلال به حذف دارند وبقيه صيغه ها بدون اعلال مي باشند.\n4)كدام خطا است؟\nالف)لمّا يقوم ب)لم يَقم ج)لمّا يقوما د)لم يقوموا\n5)أعِظُ چه نوع فعلي است؟\n6)مفرد مؤنث مخاطب يَنجو كدام است؟\nالف)تنجوين ب)تنجينَ ج)ينجونَ د)ينجينَ\nمصدري است منصوب از جنس فعل كه براي بيان تأكيد يا نوع وقوع فعل به كار برده مي شود و به دو دسته تقسيم مي شود: 1)مفعول مطلق تأكيدي\nمصدري است منصوب از جنس فعل كه بدون صفت با مضاف اليه به كار برده مي شود و معمولاً نكره مي باشد و براي تأكيد بر وقوع فعل به كار مي رود.\n1)سَلَّموا تَسليماً 2)اُذكُرُ الله ذكراً\nمفعول مطلق مفعول مطلق\nنكته:بايد توجه داشت مفعول مطلق تأكيدي درجمله براي ترجمه آن بايد از كلمات تأكيدي فارسي (واقعاً، حتماً، بدون شك...) استفاده مي كنيم .\n1)حتماً درود بفرستيد. 2)خداوند را حتماً ياد كنيد.\n2)مفعول مطلق نوعي (بياني)\nمصدري است منصوب از جنس فعل كه براي بيان چگونگي وقوع فعل به كار برده مي شود و همواره با صفت يا مضاف اليه همراه است. مانند:\n1)اُذْكُروالله ذكراً كثيراً (ذكراً=مفعول مطلق نوعي،كثيراً=صفت)\nتذكر:در ترجمه مفعول مطلق نوعي در صورتي كه با صفت همراه باشد فقط صفت ترجمه مي شود يعني بصورت (خيلي،زياد،فراوان و...)استفاده مي كنيم ودر صورتي كه با مضاف اليه همراه باشد از كلمات (مثل،مانندو...)استفاده مي كنيم.\n1)خدا را خيلي ياد كنيد.\nنكته:گاهي مفعول مطلق بصورت مصدري منصوب بدون فعل بكار برده مي شود ولي بصورت فعل ترجمه مي شود.\n(شكراً،عفواً،طاعتهً،سمعاً� �أيضاً،حتماً،حقاً،اَهلاً،� �بحان الله،حمداً)\nنكته:گاهي مفعول مطلق نوعي از جمله حذف مي شود و صفت به جاي آن قرار مي گيرد كه آن صورت به صفت نائب مفعول مطلق گفته مي شود و هميشه نكره و منصوب مي باشند.\nاُذكروُا الله ذكراً كثيراً= اُذكرُوا الله كثيراً\nنائب مفعول مطلق نوعي و منصوب\nمفعول فيه(ظرف زمان و مكان)\nاسمي است جامد و منصوب كه زمان يا وقوع فعل را در جمله مشخص مي كند و معمولاً با معني فئ(در) همراه است .\nظرف زمان:عِنْدَ، قبلَ، بَعْدَ، الآنَ، اِذا، حِينَ، متي، مَهما، اليل، النهار،...\nظرف مكان:خَلْفَ، أمامَ، فَرْقَ، بَيْنَ، وَسَط، جنب، هُنا، هُناكَ،داخل...\nوَجَدْتُ كتابي هُناكَ\nحروفي هستند كه در جمله و يا دو اسم را به هم ربط (معطوف) مي دهند. به كلمه قبل از حروف عله معطوف اليه مي گويند و مي تواند نقش هاي مختلف داشته باشد و به كلمه ي بعد از حرف عطف ،معطوف يا عطف به حروف گفته مي شود كه در اعراب از معطوف اليه پيروي مي كند.\nحروف عطف عبارتند از وَ، فَ، ثُمَّ، أوُ، بَلْ ،لِكنْ، لا)\nجاءَ المعلمُ و التلميذُ المعلمَ=فاعل و مرفوع\nوَ=حرف عطف التلميذُ=معطوف و مرفوع\n7)ما هوَ صحيحُ؟ (عاشروُا ـــــــ الاخوانِ؟)\n8)اجعل مفعول مطلق المناسب للفراغ؟ الموءمنونَ يٌقيمونَ الصلاهَ ..\nالف)اقامهَ ب)مقيماً ج)مُقيمونَ د)اقواماً\nكلمه اي است كه حالت فاعل يا مفعول جمله را در هنگام وقوع فعل بيان مي كند و به سه شكل به كار مي رود: 1)حال مفرد 2)حال جمله اسميه 3)حال جمله فعليه\nحال مفرد:اسمي است منصوب ،نكره و مشتق كه حالت فاعل را در هنگام وقوع فعل نشان مي دهد و آن اسمي كه حال آن را بيان مي كند صاحب حال گفته مي شود.\nنكته:حال مفرد نكره مي باشد ولي صاحب حال هميشه يك اسم معرفه مي باشد و حال مفرد در جنس و عدد از صاحب حال پيروي مي كند.\nجاءَ التلاميذُ الي المدرسهِ مسرورينَ\nالتلاميذ=صاحب حال فاعل و مرفوع\nمسرورينَ=حال مفرد و منصوب به ياءنيابي\nنكته: صاحب حال معمولاً در جمله فاعل و يا مفعول جمله مي باشد و حال مفرد هميشه يك اسم فاعل ويا مفعول ويا صفت مشبه مي باشد.\nحال جمله اسميه\nجمله است كه با واو حاليه شروع مي شود و بعد از واو ضميرمنفصلي مرفوعي قرار مي گيرد كه به صاحب حال بر مي گردد يعني در جنس و عدد از صاحب پيروي مي كندو آن جمله حالت فاعل و مفعول جمله را در هنگام وقوع فعل مشخص مي كند و چون جمله اعراب دارد محلاً منصوب مي گردد. جاءَ المعلمُ الي الصفُّ و هو مسرورٌ(المعلم=صاحب حال فاعل و مرفوع،واو=واو حاليه ،هو مسرورينٌ=حال جمله اسميه محلاً منصوب)\nحال جمله فعليه\nجمله است كه با فعل شروع مي شود و آن فعل در جنس و عدد از صاحب حال پيروي مي كند و حالت فاعل يا مفعول جمله را مشخص مي كند و محلاً منصوب مي باشد .\n1)رايُت المعلمُ يقرأ الكتاب(المعلمُ=مفعول به ومنصوب، يقراُالكتاب=حال جمله فعليه محلاً منصوب)\nنكته: هر گاه در يك جمله فعل مضارع بعد از فعل ماضي قرار بگيرد ،فعل مضارع بصورت ماضي استمراري ترجمه مي شود .\n1)معلم را ديدم در حالي كه كتاب مي خواند.\nنكته:واو حاليه با حال جمله اسميه به كار مي رود ولي فقط در يك حالت با حال جمله فعليه به كار مي رود يعني هرگاه فعل در حال جمله فعليه با قَدْ همراه است .\nأذهبُ الي المدرسهٌ و قَدْ كتبْتُ دروسي(جمله فعليه محلاًمنصوب)\nبه مدرسه مي روم در حالي كه درسهايم را نوشته ام.\nنكته:كلمه ي وَحْدَ هميشه با ضمير و همواره حال مفرد است.\nرايُت المعلمُ في المدرسهُ وحْدَهُ(حال مفرد)\n9)ميّز الصحيح للفراغ :(دَخَلَ أعداءُ فلسطين..)\nالف)غاصبون ب)غاصبان ج)الغاصبين د)غاصبينَ\n2)ذوالحال در جمله (رَجعوا مِن السفر صباحاً يحزنون) چيست؟\nالف)صباحاً ب)السفر ج)ضمير مستتر هم د)ضمير بارز واو\nبه كلماتي گفته مي شود كه براي رفع ابهام در جمله به كار مي روند به عبارتي ديگر اسمي است نكره و منصوب و جامد كه براي رفع ابهام بكار مي رود و به دو شكل بكار مي روند:\n1)تمييز مفرد 2)تمييز نسبه\nتمييز مفرد: اسمي است جامد،نكره ومنصوب كه بعد از وزن ،متر ،پمانه،مسافت ،عدد ومقدارو اندازه قرار مي گيرد.\nإستريتُ كيلوينَ تفاحاً\nتمييز مفرد و منصوب\nنكته:تمييز اعداد كه بعد از عدد قرار مي گيرد تمييز عددو مفرد گفته مي شود.( تمييز اعداد اعراب مخصوص به خود دارد يعني مي توانند مشتق و مجرور باشد.)\nعدد 1 و 2 صفت مي باشند تمييز ندارند .\nتمييز اعداد 3 تا 10=جمع و مجرور\nتمييز اعداد 11 تا 99= مفرد و مجرور\nتمييز اعداد 100 به بعد = مفرد و مجرور\n2)تمييزنسبه: اسمي است جامد ،نكره،و منصوب كه براي رفع ابهام از جمله بكار مي رود.\nنكته:مصدرهاي نكره و منصوب بعد از اسم تفضيل(أفْعَلُ و فُعْلي) تمييز نسبه مي باشد.\nنكته:بعضي فعل ها در جمله به تمييز نياز دارند: فَجَّرَ. نَظَّـمَ . زَادَ . اِزدادَ . مَلَأَ . إمْتِلاً . زادَ . طابَ . حَسُنَ ....\nمانند: فجَّرَاللهُ الاَرضُ عُيُوناً(تمييز نسبه و منصوب)\nنكته: كلمات خير و شر اگر به معني بهتر و بدتر باشداسم تفضيل است و نياز به تمييز دارد واسم نكره ومنصوبي كه بعد از اين كلمات قرار مي گيرد تمييز نسبه است.\nالباقياتُ الصالحاتُ خَيرٌ عِنْدَاللهُ ثواباً(كارهاي شايسته نزد خداونداز نظر ثواب بهتراست)\n11)ميّز الخطاء للفراغ لايجاد اسلوب التمييز يزداد المسلمونُ .......... .)\nالف)ايماناً ب)يقيماً ج)خلوصاً د)زاهداً\n12)در عبارت (انّ اللهَ اكثرُعلماً) تمييز در اصل چه بوده است؟\n13)در عبارت(يكتَمِلُ طُلّابُ الصَّفِ عدداً)تمييز دراصل چه بوده است؟\nاستثناء:جدا كردن حكم كسي يا چيزي از گروه يا دسته ي ديگراستثناء گفته مي شود.\n1)مستثنئ:اسمي است منصوب كه بعد از ادات استثناء قرار مي گيرد و از گروه يا دسته ديگري جدا مي شود.\n2)مستثنئ منه:اسمي است كه قبل از ادات استثناء قرار مي گيرد و مستثنئ از آن جدا مي شود و در جمله مي تواند مبتدا ،خبر، فاعل ،مفعول به و... باشد.\n3)ادات استثناء: كلماتي هستند كه بوسيله آنها مستثنئ را از مستثنئ منه جدا مي كند.(اِلّا، غَيْر،سِوي)\nمستثنئ:مستثنئ به سه شكل به كار مي رود:الف)مستثنئ متصل ب)مستثنئ منقطع ج)مستثنئ مفرّغ\nالف)مستثنئ متصل:هرگاه مستثنئ از جنس و نوع مستثنئ منه باشد و هميشه منصوب است.\nجاءالتلاميذُ الي المدرسه الا واحداً منهمُ(التلاميذُ=مستثنئ منه، فاعل و مرفوع)(الا= ادات استثناء)(واحداً=مستثنئ متصل ومنصوب)\nب)مستثنئ منقطع:هرگاه مستثنئ از جنس و يا نوع مستثنئ منه نباشد آن را مستثنئ منقطع مي نامند و هميشه منصوب است.\nقلبتْ إخوانُكَ الا أخاكَ(اخوانك=مستثنئ منه فاعل و مرفوع )(الا=ادات استثناء)(أخاك=مستثنئ منقطع و منصوب به الف نيابي)\nج)مستثنئ مفرّغ:هر جا مستثنئ منه از جمله حذف شده باشد يعني مستثنئ بدون مستثنئ منه به كار برده باشد در آن صورت به مستثنئ مفرّع گفته مي شود و معمولاً با ادات نفي و استفهام همراه مي شود .\nلاتَذكُـرُوا إلاّ اللهَ . ( فقط خداوند را عبادت كنيد.)\nنكته:مستثنئ مفرّغ در جمله مي تواند مرفوع يا منصوب باشد و اعراب آن به مستثنئ منه محذوف بستگي دارد به اين صورت كه اگر مستثنئ منه محذوف مرفوع باشد ، مستثنئ مفرّغ نيز مرفوع مي شود و اگر مستثنئ منه كه حذف شده منصوب باشد مستثنئ مفرغ نيز محذوف مي شود.\nنكته: هرگاه مستثنئ مفرّغ باشد و فعل نيز منفي بكار رفته باشد در ترجمه به جاي ادات استثناء كلمه ي«فقط» اضافه كنيم و فعل جمله را مثبت معني كنيم.(آيا پاداش نيكي فقط نيكي است؟)\n14)ما هو الخطاء في الفراغ؟«لم يدخل الجنهِ الّا ..........»\nالف)المؤمن ب)المؤمنونَ ج)المؤمنانِ د)المؤمنينَ\n15)ميّز الصحيح للفراغ ؟(هل يَعِلِّمُ الّا ........ .)\nالف)التلميذُ النجا ب)تلميذاً ج)التلميذِ د)تلميذَيْنِ\n16)اعراب مستثنئ در «ما نَزَلَمن الّا مطر قليل»\nاسمي است كه مورد ندا واقع مي شود و به دو شكل به كار برده مي شود :\n1)مناداي مفرد 2)مناداي مضاف\n1)مناداي مفرد:هرگاه مناداي يك اسم مستقل باشد يعني به كلمه ديگري اضافه نشده باشد آن را منادي مفرد مي ناميم و خود به دو شكل بكار مي رود :\nالف)منادئ علم:هرگاه مناداي يك اسم علم يا خاص باشد مبني به ضمّ و محلاً منصوب است.\nمانند يا اللهُ=مناداي علم)\nب)مناداي نكره مقصوده (غير علم) : هرگاه مناداي يك اسم نكره يا غير علم باشد مبني به ضّم و محلاً منصوب مي باشد.\nمانند يا رجلً= مناداي نكره مقصوده)\n2)مناداي مضاف:هرگاه مناداي مضاف واقع شود يعني به اسم ديگري اضافه شده باشد معرب و منصوب مي باشد.مانند:ياعَبْدَالله (عبد= مناداي مضاف) (مضاف اليه و مجرور)\nنكته: حرف نداي«يا» فقط با اسم هايي بكار مي رود كه «ال» نداشته باشد بجز كلمه «الله» كه گاهي «يا» از اول آن حذف مي شود و به جاي آن «ميم» مشدّد در آخر الله حذف مي شود.\nيا اللهُ ـــــ اللّهَُّ(مَّ و يا=حرف ندا)(اللهَ=مناداي علم مبني بر ضّم محلاًمنصوب)\nنكته: هرگاه مناداي مضاف به ضمه به «يا» متكلم وحده اضافه شود اعراب تقديري دارد يعني تقديراً منصوب مي گردد كه گاهي ضمير «يا» از آخر حذف مي شود ولي كسره حذف آخر باقي مي ماند.\nيا ربَّي = يارَبَّ =رَبَّ= (مناداي مضاف تقديراً منصوب)\nنكته: هرگاه اسم «ال»داري مورد منادا واقع شود بعد از «يا» براي مذكر أيُهّا و براي مؤنث أيُتَهّا كه در آن صورت أيّ و أيّهُ مناداي نكره مقصوده مبني بر ضّم ، محلاً منصوب مي باشد و ها حرف تنبيه و اسم «ال» دار بعد از آن اگر جامد باشد عطف بيان و اگر مشتق باشد صفت گفته مي شود.\nيا ايُهّا الناسُ (يا = حرف ندا)(ايُهّا = مناداي نكره مقصوده مبني بر ضّم محلاً منصوب)(الناسُ = عطف بيان)\nيا ايُتَهّاالمسلمات (ايُتُّ= مناداي نكره مقصوده مبني ضّم محلاً منصوب)(ها = حرف تنبيه)(المسلماتُ = صفت و مرفوع و مشتق)\n17)ميّز الصحيح للفراغ؟«يا ايهّا ........ .\nالف) المؤمنون ب) المؤمنَ ج)المؤمنينَ د)المؤمِنِ\n18)ما هو الصحيح في الفراغ؟«يا ........... ـي العالمِ»\nالف)مجاهد ب)المجاهد ج)ايّها المجاهد د)مجاهدان\nترجمه دروس سال سوم\nاَلدَّرسُ الأوّلُإلَهى إلهَى فقیـرٌ أتاک!إلَهى﴿هَبْ لَنا من لَدُنْکَ رحْمةً إنَّک أنت الوهَّابُ﴾﴿رَبَّنا و آتِنا ما وَعَدْتَنا علی رُسُلِکَ﴾﴿یَومَ تَجِدُ کُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِن خَیْرٍ مُحْضَراً﴾اَللّهُمَّ اجْعَلْ فـى قلبـى نوراً و بَصَراً و فَهْماً و علما.ًاَللّهُمَّ أنْطِقْنـى بِالْهُدی و ألْهِمْنـى التَّقوَی و وَفِّقْنـى لِلَّتـى هى أزکَی.إلَهى إنْ کنتُ غَیْرَ مُسْتَأهِلٍ لِرحْمَتک فَأنْتَ أهلٌ أنْ تَجوُدَ عَلَىَّ بِفَضْلِ سَعَتِکَ .﴿ واللّهُ یَعِدُ کُمْ مغفرةً منه و فَضْلاً ﴾إلَهىلِقاکَ هَواﻯَ رِضاﻯ مُنَاﻯَ فَهَبْ لـﻰ لِقاکَ و هَبْ لـﻰ رِضاکْدرس اولخدایا خدایا فقیری به سوی تو آمده استخدایااز جانب خود رحمتی بر ما ارزانی دار زیرا تو بسیاربخشنده هستی.پروردگارا، آنچه را که به وسیله‌ی فرستادگانت به ما وعده داده‌ای، به ما عطا کن!روزی که هر کسی، آنچه را از کار نیک به جای آورده، حاضر شده می‌یابد.پروردگارا، در دلم نور و بینایی و فهم و دانش قرار بده.پروردگارا، مرا با هدایت به سخن بیاور و به من پرهیزکاری الهام کن و مرا به روش الهی موفق کن.الهی، اگر من سزاوار رحمت تو نیستم توخود سزاواری که با لطف بی‌کران خود، بر من بخشش روا داری.و خداوند به شما وعده‌ی آمرزش و بخشش از جانب خود می‌دهد.ای خدای مندیدار تو میل و خواسته‌ی من و خشنودی تو آرزویم است .پس دیدار و خشنودیت را به من عطا کن (برایم فراهم کن).\nالدَّرس الثَّانـىشَمْسُ الْعَدالة\nالْمَشْهَدُ الأوَّلمدینة الأنبارأسَمِعْتُم أنَّ خلیفَةَ الْمُسلمیـنَ یأتی إلـى مدینة الأنبار؟نَعَم ... و سَنَسْتَقْبِلُه بِحَفاوةٍ. یَجِبُ أنْ لا نَسْمَحَ لِلْفُقراءِ و الْمساکیـنِ أنْ یأتوا إلی الاستقبال!سوف نستَقْبِلُه کما کُنّا نَسْتَقْبِلُ ملوکَنا السّاسانیّیـن فـى الْماضـى!حَسَنٌ ... حَسَنٌ ...!فـى الْیوم الْمَوعودخَرَجَ الأغنیاءُ و الْمُتْرَفونَ إلی بابِ الْمدینةِ.جاء الأمیـرُ ... جاء الأمیـرُ ...حینَئذٍ نَزَلَ الرّاکِبونَ مِن مَرا کِبِهم لاسْتِقبالِ أمیـرِالْمؤمنیـن و قاموا بتَبْجیلِه کعادتِهم فـى اسْتقبالِ الْملوکِ ...تَعَجَّبَ الإمامُ علـﻰٌّ (ع) مِن عَمَلِهِم فَصَاحَ :ما أرَدتُم بِهذا الَّذﻯ صَنَعْتُم ؟هذا خُلُقٌ مِنّا نُعَظِّمُ به الأمَراءَ !و ماذا یَنْتَفِعُ الأمراءُ بِهذه الأعمالِ ؟! إِنَّکم لَتَشُقُّونَ عَلَی أنْفُسِکم عَبَثاً !أیُّها الأمیـرُ ... ! قَدْ هَیَّأنا لکَ و لِمُرافِقیک طعاماً و لدَوابِّـکم علفاً کثیراً ! إنّنَا نَأبَی أن نَأکُلَ مِن أموالکم شیئاً إلّا بدَفْعِ الثَّمَنِ .أیُّها الْخلیفةُ ! هذه هدایا ، . . . مِن الأموال و الدَّوابِّ و ... تَعَوَّدْنا أن نُقَدِّمَ مِثلَها لِمُلوکِنا . . . نَرجو أن تَقْبَلَها . . . !إن أحْبَبْتُمْ أنْ نأخُذَها فلابأسَ ... ! نَحْسِبُها مِن خَراجِکم !أتَمْنَعُنا أن نُهْدِﻯَ ؟! و قد تَعَوَّدْنا أن نأمَنَ غضَبَ الْملوکِ بتقدیـمِ الْهَدایا !لا ... لا ... إنْ أبْغَضَکم أحَدٌ فأخْبِرونا !\nدرس دومخورشید عدالتپرده‌ی اوّلشهر انبارآیا شنیده‌اید که خلیفه‌ی مسلمانان به سوی شهر انبار می‌آید؟آری ... و به گرمی از او استقبال خواهیم کرد.نباید به فقیران و درماندگان اجازه دهیم که به پیشواز بیایند!از او استقبال خواهیم کرد، همان‌طور که از پادشاهان ساسانی خودمان در گذشته استقبال می‌کردیم.خوب است ... خوب است ...!در روز مقرّرثروتمندان و توانگران به سوی دروازه‌ی شهر روانه شدند.امیر آمد... امیر آمد...در این هنگام سواران از مرکب‌های خود (اسب‌های خود) برای استقبال امیر مؤمنان پیاده شدند و برای بزرگداشت و احترام به او مطابق عادتشان در استقبال از پادشاهان، اقدام کردند.امام علی (ع) از کار آن‌ها تعجّب نمود، پس فریاد زد:منظورتان از این کاری که کردید، چیست؟این عادت ماست، با آن حاکمان (پادشاهان) را گرامی می‌داریم.با این کارها فرمانروایان چه نفع و سودی می‌برند؟ همانا شما بیهوده خودتان را به زحمت و مشقّت می‌افکنید.ای امیر... ! برای تو و همراهانت غذایی و برای چارپایان شما علفی فراوان تهیّه کرده‌ایم.همانا ما از خوردن چیزی از اموال شما خودداری می‌کنیم مگر با پرداختن مبلغ (بهای آن).ای خلیفه! این‌ها هدیه‌هایی هستند ... از اموال و چارپایان و ... عادت کرده‌ایم که مثل آن‌ها را به پادشاهانمان تقدیم کنیم ... امیدواریم که آن‌ها را از ما قبول کنی ...!اگر دوست دارید که آن‌ها را بگیریم، عیبی ندارد و آن‌ها را به عنوان مالیات و خراجتان حساب می‌کنم!آیا مانع هدیه‌دادن ما می‌شوی؟! درحالی که ما عادت کرده‌ایم که از خشم پادشاهان با دادن هدیه‌ها، در امان باشیم!نه ... نه ... اگر کسی شما را ناراحت کرد، مرا خبردار سازید.الْمَشهَدُ الثّانـى\nو بعد مُرور زمَنٍ ...کانت الأیّامُ قریبةً من عیدِ الأضْحَی ... فکانَ النّاسُ فـى فَرَح ٍو سُرورٍ . ذَهَبَت ابْنةُ أمیـرِالْمؤمنیـنَ إلی مسؤولِ بیتِ الْمالِ و اسْتَعارَتْ منه عِقْدَ لؤلؤ لِمدّةِ ثلاثةِ أیّامٍ ... رَأی علىٌّ (ع) الْعِقدَ فَأخَذَهُ و جاءَ إلی مسؤولِ بیتِ الْمالِ و قالَ :ما هذا ؟! أتَخونُ الْمُسلمیـنَ ؟!یا علىُّ ! ما نَسیتُ عَهدى و مسؤولیَّتـى ! إنَّها قد أخَذَت الْعقدَ أمانةً مَردودةً مَضمونةً إنَّها لو کانَتْ أخَذَتْها علی غیـرِ أمانةٍ لَقَطَعتُ یدَها علی سَرِقَةٍ ! ...اِحذَرْ أنْ تَعودَ لِمثلِ هذا الْعملِ و إلا تَنالُک عُقوبتـى!سَمِعَتْ ابنتُهُ بالأمرِ فقالت :یا أبَتاه . . . ! أنا بنتُ خلیفةِ الْمسلمیـنَ . . . !فأجابَ : یا بنتَ علـﻰِّ بنِ أبـﻰ طالبٍ ! أتَتَزَیَّنُ کُلُّ نساءِ الْمهاجرینَ فـى مثلِ هذا الْعیدِ بِمثلِ هذا ؟!پرده‌ی دومو بعد از گذشت مدّتی ...\nروزها نزدیک عید قربان بود ... مردم در شادمانی و سرور بودند. دختر امیر مؤمنان نزد مسؤول بیت‌المال رفت و از او گردن‌بند مرواریدی به مدّت سه روز به امانت گرفت. علی (ع) گردن‌بند را دید و آن را گرفت و نزد مسؤول بیت‌المال آمد و گفت:این چیست؟ آیا به مسلمانان خیانت می‌کنی؟!ای علی! عهد و پیمان و مسؤولیّت خود را فراموش نکرده‌ام. او گردن‌بند را به صورت امانتی قابل برگشت و تضمینی گرفته است.اگر او آن را به صورت غیر امانت می‌گرفت، بی‌شک دستش را به خاطر دزدی قطع می‌کردم ... بپرهیز از این که بار دیگر به انجام دادن چنین کاری دست بزنی، در غیر این صورت مجازات من به تو می‌رسد!دخترش دستور را شنید، پس گفت: ای پدرجان (پدرم) ...! من دختر خلیفه‌ی مسلمانان هستم ...!پس پاسخ داد: ای دختر علی بن ابی‌طالب! آیا تمامی زنان مهاجر در این چنین عیدی با چیزی همانند این، خود را می‌آرایند؟!\nاَلدَّرسُ الثّالِث﴿ سَنُریهِم آیاتِنا . . . ﴾نَزَّلَ اللّهُ الْقرآنَ تَنْزیلاً لِهدایةِ الإنسانِ ﴿ إنَّ هذا الْقرآنَ یَهْدﻯ لِلَّتـﻰ هى أقْوَمُ﴾ فالْقرآنُ یُخاطِبُ جَمیعَ أبناءِ الْبشرِ بِثَقافاتِهِمُ الْمختلفةِ علی مَرِّ الْعُصورِ . فلِهذا نَرَی أسالیبَ دَعوَتِه یَختلِفُ بعضُها عن بعضٍ اخْتلافاً کبیـراً . فقَدِ اسْتَخدَمَ الْقرآنُ الْبـراهیـنَ و الأدلَّةَ الْمتنوّعةَ لِتَشْمُل جَمیعَ الْفئاتِ الْمختلفةِ ﴿ و لقد صَرَّفْنا فـى هذا الْقرآنِ لِلنّاسِ مِن کلِّ مَثَلٍ﴾ و الآیاتُ الْعلمیّةُ فـى الْقرآنِ هى بعضُ هذهِ الْبـراهیـنِ الّتـى تُخاطِبُ الإنسانَ الّذى لا یَطمئنُّ قلبُه اطمئناناً تامّاً إلّا عن طریقِ الْعلمِ و التّجربَةِ .و إلیکَ الآنَ بعضَ هذه الآیاتِ :ظُلُمات الْبحرِ﴿أو کَظُلُماتٍ فـى بَحْرٍلُجّىٍّ یَغشاه مَوجٌ مِن فَوقه مَوجٌ...ظلماتٌ بعضُها فوقَ بعضٍ ﴾أخبَرنا الْقرآنُ عن ظاهرةِ ظلْمةِ الْبحرِ إخباراً عجیباً و هذا أمرٌ لم یُکْتَشَفْ إلّا فـى الْقرنِ الأخیـرِ .لقد کان الإنسانُ فـى الْماضـﻰ لا یَستطیعُ أن یَغوصَ فـى الْبحرِ أکثرَ من عِشرینَ متراً ... و لم تکُنْ هناک ظلمةٌ ... و لکنَّه الآنَ یَغوصُ فـى أعماقِ الْبحارِ غَوصاً أکثرَ مِن مِائَتَـى مترٍ بواسطةِ الْمُعَدَّاتِ الْحدیثةِ فنَجِدُ هناک ظَلاماً شدیداً . . . تُعطینا الآیةُ صورةً أخْرَی عن الْبحرِ و هى وجودُ طبقاتٍ مُختلفةٍ من الظّلمةِ ، بعضُها أظْلمُ من الاُخرَی !درس سومبه زودی نشانه‌های خود را به ایشان نشان خواهیم دادخداوند قرآن را به تدریج برای هدایت انسان فرستاد (مسلّماً این قرآن به آیینی که استوارتر است هدایت می‌کند) قرآن تمام افراد بشر را با فرهنگ‌های متفاوتشان و در تمام زمان‌ها، مورد خطاب قرار می‌دهد.به همین خاطر است که می‌بینیم شیوه‌های دعوتش با یک‌دیگر اختلافات فراوانی دارد. قرآن حجّت‌ها و دلایل گوناگونی را به کار گرفته است تا تمامی گروه‌های مختلف را در بر بگیرد. (و به راستی ما در این قرآن از هرگونه مثلی برای مردم آشکار و روشن ساخته ایم).و آیات علمی در قرآن برخی از این استدلال‌ها هستند که انسانی را که دلش کاملاً آرام ومطمئن نمی‌شود مگر از راه دانش و تجربه، مخاطب قرار می‌دهند.و اینک به بعضی از این آیات توجّه کن:تاریکی‌های دریا(یا مانند تاریکی‌هایی در دریایی ژرف است که موجی آن را می‌پوشاند ]و[ روی آن موجی ]دیگر[ است... تاریکی‌هایی است که روی همدیگر قرار گرفته اند.) قرآن درباره پدیده‌ی تاریکی دریا به گونه‌ی شگفت‌انگیزی به ما خبر داده است و این موضوعی است که کشف نشده مگر در قرن اخیر.در حقیقت انسان در گذشته قادر نبود که بیشتر از بیست متر در دریا غواصی کند (به زیر آب برود) ... و در آنجا تاریکی نبود .اما هم اینک او (انسان) در اعماق دریا به کمک تجهیزات جدید بیشتر از دویست متر به خوبی غوّاصی می‌کند و در آن جا تاریکی شدیدی می‌یابیم...آیه شکلی دیگر از دریا را به ما می‌دهد (نشان می‌دهد) و آن طبقات مختلف از تاریکی است که هر از دیگری تاریک‌تر هستند.قد أثْبَتت الاکْتشافاتُ الْحدیثةُ أنّ الشُّعاعَ الضَّوئـﻰَّ یَتَکَوَّنُ مِن سبعةِ ألوانٍ . فاللَّونُ الأحْمرُ أوّلُ لونٍ یَختَفـى فـى الْبحرِ! فَإنْ جُرِحَ غوّاصٌ جَرْحاً شدیداً وسالَ منه الدّمُ ، لا یَرَی دمَهُ إلا باللّونِ الأسودِ !و کُلُّ لَونٍ یَختفـى ، یُسَبِّب جزءاً مِن الظّلمةِ و آخِرُ الألوانِ هو اللّونُ الأزرقُ الّذى یَختفـى فـى عمقِ 200 متر (مِائَتَـىْ مترٍ) و مِن هناک ظلمةٌ کاملةٌ !قرین الْمادّة﴿و مِن کلِّ شىءٍ خَلقْنا زَوجَیْنِ لَعلّکم تَذَکَّرونَ ﴾خَلَقَ اللّهُ الإنسانَ و جعَلَهُ زوجَیْنِ ذَکراً و أنْثَی ﴿إنّا خَلَقناکم من ذَکَرٍ و أنثَی﴾ و لم یقتَصِرْ هذا النّظامُ علی الإنسانِ بل شَمَلَ عالَمَ النّباتاتِ ﴿ و مِن کُلِّ الثَّمراتِ جَعَل فیها زَوجَیْنِ اثْنَیْنِ﴾إضافةً إلی ذلک نَری فـى الآیةِ التّالیةِ شُمولاً أکبَر و أعمَّ ﴿ومِن کلِّ شىءٍ خَلَقْنا زوجَیْنِ . . . ﴾فکلمةُ "شىء" تدُلُّ علی الْجَماد أیضاً ! فَهَل فـى الْجَمادِ زَوجانِ ؟!فـى السّنواتِ الأخیـرةِ اکْتَشَفَ علماءُ الْفیزیاء أنّ الإلکترونَ حینما یَدورُ حولَ نَواةِ الْمادّةِ ، کَأنَّ هناک جُسَیْماً مَجهولاً آخرَ یَحمِلُ شِحْنَةً تُخالفُ شِحنةً الإلکترونِ . سُمِّـﻰ بـ "قرینِ الْمادّة" فَاسْتَنْتجَ الْعلماءُ أنَّ لکلِّ جسمٍ قریناً.اکتشافات جدید ثابت کرده‌اند که پرتو نور از هفت رنگ تشکیل می‌شود (به‌وجود می‌آید). و رنگ سرخ اوّلین رنگی است که در دریا مخفی و محو می‌شود، یعنی، اگر غوّاصی بشدّت مجروح گردد و خون از او جاری شود، خونش جز به رنگ سیاه مشاهده نمی‌شود .پادمادّهوهر رنگی که مخفی و پنهان می‌شود (محو می‌گردد) بخشی از تاریکی را به‌وجود می‌آورد و آخرین رنگ‌ها همان رنگ کبود (آبی) است که در عمق دویست‌متری پنهان می‌گردد و از آن جا ]به بعد[ تاریکی مطلق است.(و از هر چیزی دو گونه (نر و ماده) آفریدیم، امید است که متذکّر شوید)خداوند انسان را آفرید و از او جفت نر و ماده قرار داد (همانا ما شما را از مرد و زنی آفریدیم) و این دستگاه ]آفرینش[ به انسان بسنده نکرد (محدود نشد) بلکه عالم گیاهان را در برگرفت (و از هر گونه میوه‌ای در آن، دو جُفت قرار داد)علاوه بر آن در آیه‌ی بعدی شمول و گستردگی بیشتری می‌بینیم (و از هر چیزی جفت آفریدیم) و کلمه‌ی "شی‌ء" بر جامد نیز دلالت می‌کند! پس آیا در جمادات نیز زوج (نر و ماده) وجود دارد؟!و در سالیان اخیر دانشمندان فیزیک کشف کرده‌اند که الکترون زمانی که پیرامون هسته‌ی ماده می‌چرخد، گویی آن جا جسم کوچک نا شناس دیگری هست که باری را حمل می‌کند که مخالف بار الکترون است و "پادِ ماده" نامیده شده (نامیده می‌شود) پس دانشمندان نتیجه گرفتند که هر جسمی ضدّی دارد.إنَّ الْفیزیائىَّ الْمسلمَ محمّداً عبدَالسَّلامِ الْحائزَ علی جائزةِ نوبِلَ فـى الْفیزیاءِ و الَّذى قامَ بأبْحاثٍ مهمّةٍ فـى موضوعِ قرائنِ الْمادّة ، صَرَّحَ بعدَ حُصولِهِ علی الجائزةِ تصریـحاً عجیباً حیثُ یُشیـرُ إلی أنَّ الآیةَ الْقرآنیّةَ: ﴿ومن کلِّ شىءٍ خَلَقنا زَوجَیْنِ . . . ﴾ کانَت بِمَثابةِ شُعورٍ خَفىٍّ و إلْهامٍ قوىٍّ له أثناءَ أبْحاثه عن قرائن الْمادّةِ !إنَّ ورودَ هذه الْحقائقِ الْفَخْمَةِ و الدّقیقةِ علی لسانِ إنسانٍ أمّىٍّ عاشَ فـى بیئةٍ أمّیّةٍ دلیلٌ علی أنّه تَلَقّاها مِمَّن یَعلَمُ السّرَّ فـى السّماواتِ و الأرضِ : ﴿ قُلْ أنزَلَهُ الّذﻯ یَعلَمُ السّرَّ فـى السّماواتِ و الأرضِ﴾همانا فیزیک‌دان مسلمان- محمّد عبد السَّلام- برنده‌ی جایزه نوبل در فیزیک و کسی که پژوهش‌های مهمّی در موضوع پادمادّه ها انجام داده است، بعد از دستیابی‌اش به جایزه بیانات شگفت‌آوری را اظهار کرده‌است، در آن‌جا که به آیه‌ی قرآنی اشاره می‌کند (و از هر چیزی دو گونه "نر و ماده" آفریدیم ...) که این آیه همانند احساسی پنهانی و الهامی قوی برای او در خلال پژوهش‌هایش درباره‌ی پادِ مادّه‌ها بوده است.در حقیقت ورود این حقایق بزرگ و دقیق بر زبان انسانی درس نخوانده که در محیطی بی‌فرهنگ زندگی کرده است، دلیلی است که او آن‌ها را از کسی که راز آسمان‌ها و زمین را می‌داند، فرا گرفته است (بگو کسی که راز آسمان‌ها و زمین را می‌داند، آن را فرو فرستاد . . . )الدَّرسُ الرّابعُ\nأمُّ الشّهداءِنَشَأت الْفتاةُ الشّاعِرةُ فـى بیتِ السّیادةِ والْفُروسیّةِ والْبیانِ . أبوها رئیسُ الْقبیلةِ وأخَواها مِن قادَتِها و فُرْسانِها.ولکن . . . أنّـی یَدومُ لَها الصَّفاءُ والْفَرحُ، وقد فَقَدَت أباها وأخَوَیْها فـى الْحروبِ الْقَبَلیَّةِ ؟! کانت الْفتاةُ تَشْعُرُ بِالْکآبَةِ والْحُزنِ الشّدیدِ . . . إلی أن ...أشرقَتْ علی شبْهِ الْجزیرةِ أشعَّةُ شَمسٍ جدیدةٍ ... جاءت الْخنساءُ عند النَّبـىِّ (ص) . . . سَمِعَت الآیاتِ . . . أحَسَّتْ أنّ السّکینةَ قد اُنْزِلَتْ علی قلبِها. . . أنشَدَتْ بعضَ أشعارِها و سَمِعَها النّبـﻰُّ (ص) وطَلَبَ منها أن تُنْشِدَ أکْثرَ . . . .و هکذا تَحَوَّلَتْ "بَکّاءَةُ الْعربِ"... آیاتُ الْبَعْثِ و النّشورِ و الْجنَّةِ و النّارِ والْبِرِّ و الإحسانِ ذَوَّقَتْها حیاةً جدیدةً .رَبَّتْ أبناءَها علی هذه الْقِیَمِ و بعدَ سَنواتٍ حیـنَ اشْتَدَّت الْحروبُ و انْدَفَعت جُیوشُ الإیْمانِ و النّورِ فـى مُواجهَةِ الْکُفرِ و الظَّلامِ ،جَمَعت الْخنساءُ أولادَها الأربعةَ و قالت :یا أولادﻯ ! أسْلَمتُم طائعیـنَ و هاجَرتُم مُختارینَ . . . أنتم تَعلَمونَ ما أعَدَّ اللّهُ لِلْمسلمیـنَ مِن الثّوابِ الْجَزیلِ فـى حربِ الْکافرینَ . فَاعْلَموا أنّ الدّارَ الْباقیةَ خیـرٌ مِن الدّارِ الْفانیةِ . قال اللّهُ تعالی ﴿یا أیُّها الَّذینَ آمَنوا اصْبِروا و صابِروا و رابِطوا و اتَّقُوا اللّهَ لَعَلَّکُم تُفْلِحونَ . . . ﴾ثُمَّ قامَتْ و أحْضَرَت أسْلِحَتَهم و ألْبَسَتْهُم لباسَ الْحربِ واحداً فَواحداً ثُمَّ شَیَّعتْهُم إلی ساحةِ الْمعرَکةِ.یَندَفعُ الأبناءُ مُکبّرینَ مُهَلِّلیـنَ داعیـنَ اللّهَ أن یُقوِّﻯَ بِهِم دینَهُ و یَرْزُقَهم الشَّهادةَ فـى سبیله.فـى ساحةِ الْمعرکةِحیـنَ اسْتُشْهِدَ أوّلُ أبنائِها أشْفَقَ علیها کلُّ مَن کان یعرِفُها . . . کیف سَتُواجِهُ نبأ اسْتِشهادِ وَلَدِها بعد فِقْدانِ أبیها و أخَویْها ؟! . . . هم لا یعلَمونَ أنَّ ما سیکونُ هو أعظَمُ !! اِنتصر الْمسلمونَ ... یُحصَی الشّهداءُ . . . أربعةٌ منهُم أولادُ الْخنساءِ . . . واهاً ... کیف نُبَلِّغُهَا هذا الْخبَر ؟ . . . هى تَموتُ .. واهاً .. واهاً . . . !تَستقبل الْخنساءَ الْعائدینَ مِن ساحةِ الْمعرکةِ . . . لم تسألْ أحداً عن أولادِها و إنَّما کان سؤالُها عن أخبارِ الْمعرکةِ ! عندما عَلِمت انْتصارَ الْمسلمیـنَ جَرَتْ دُموعُ الْفَرحِ علی وجْهِها مُهَلِّلةً . . . اله إلاّ الله" می‌گفت ... .ولکن . . . الْخبـرُ . . . کیف یُقال لَها . . . ؟!یا أمُّ . . .لا . . . لا . . . لا یُمکِنُ . . . أنا لا أنْسَـﻰ بُکاءَها و عَویلَها علی أخَوَیْها . . . کأنَّ الْخنساءَ عرفَت الْخبـرَ من عُیونِ ناقِله ، فقالت: هل کَرَّمَنـی‌اللّهُ باسْتِشْهادِهم ؟!فأجاب : نـَ . . . نـَ . . . نَعَم . . . فَتَرنَّمَتْ : ﴿ و لا تَحْسَبَنَّ الَّذینَ قُتِلوا فـى سبیلِ اللّهِ أمواتاً بل أحیاءٌ عند ربِّهم یُرْزَقون ﴾ ثُمَّ نظَرت إلی الأفقِ قائلةً : اَلْحمدُ لِلّهِ الّذى شَرَّفنـى بِاسْتِشهادِهم أرجو أن یَجْمَعَنـى بِهم فـى مُسْتَقَرِّ رحْمتهِ\nمادر شهیدان دختر جوان شاعر در خانه‌ی سَروری و ریاست و دلاوری و سخنوری پرورش یافت.پدرش رئیس قبیله و دو برادرش از فرماندهان و سواران(دلاوران) آن بودنداما ... چگونه [این ]طراوت و شادمانی برایش پایدار می‌ماند (می‌توانست پایدار بماند)، درحالی که او پدر و دو برادرش را در جنگ های قبیله‌ای از دست داده بود؟! دختر جوان مصیبت و اندوه شدید احساس می‌کرد.تا این که نور خورشیدی نوین بر شبه جزیره تابید ... "خنساء" نزد پیامبر (ص) آمد ... آیات را شنید ... احساس کرد که آرامش در دلش افتاده است... برخی از اشعارش را سرود (خواند) و پیامبر (ص) آن‌ها را شنید و از او خواست تا بیشتر شعر بسراید ...و این چنین دختر گریان عرب متحوّل شد ... آیات ]مربوط به[ رستاخیز و قیامت و بهشت و دوزخ و نیکی و احسان زندگی تازه‌ای را به او چشانید.پسران خود را با این ارزش‌ها پرورش‌داد (تربیت کرد) و بعد از چند سال هنگامی که جنگ‌ها شدّت گرفت و سپاهیان ایمان و نور برای رویارویی با کفر و تاریکی روانه شدند، خنساء چهار فرزندش را جمع کرد و گفت:ای فرزندان من! با میل و رغبت مسلمان شدید و با اختیار هجرت کردید ... شما می‌دانید، خداوند چقدر پاداش فراوان برای مسلمانان در جنگ با کافران آماده کرده است. پس بدانید که سرای ماندنی بهتر از سرای فناپذیر است.خداوند متعال فرمود (ای کسانی که ایمان آورده اید، صبور باشید و یک‌دیگر را به صبر و پایداری سفارش کنید و با آمادگی مراقب کار دشمن باشید و از خدا بترسید، امید است که رستگار شوید ...)سپس برخاست و سلاح‌های آنان را حاضر کرد و لباس جنگ را یکی یکی بر آن‌ها پوشانید آنگاه آنان را به سوی میدان جنگ بدرقه کرد.پسران با تکبیر و "لا اِله الاّالله" گویان رهسپار شدند درحالی که از خداوند می‌خواستند که دینش را به وسیله‌ی آن‌ها تقویت نماید و به آن‌ها شهادت در راهش را روزی دهد.در میدان جنگ هنگامی که اوّلین پسرش به شهادت رسید هر کسی که او را می‌شناخت برای او دلش سوخت ... چگونه مواجه خواهد شد با خبر شهادت فرزندش بعد از، از دست دادن پدر و دو برادرش؟!: ... آن‌ها نمی‌دانند آنچه بعداً به وقوع می‌پیوندد، عظمت بیشتری خواهد داشت!!مسلمانان پیروز شدند ... شهدا شمرده می‌شوند ... چهار تن از آن‌ها فرزندان خنساء بودند ... وای ... چگونه این خبر را به او برسانیم؟ ... او می‌میرد ... وای ... وای...!خنساء از مراجعت کنندگان از میدان جنگ استقبال می‌کند ... از کسی درباره‌ی فرزندانش سؤال نکرد و فقط سؤال او فقط درباره‌ی اخبار جنگ بود! هنگامی که به پیروزی مسلمانان پی‌برد،اشک‌های شادی برچهره‌اش جاری شد در حالی که "لا ولی . . . خبر . . . چگونه به او گفته می شود . . . ؟!ای مادر . . . نه . . . نه. . . ممکن نیست . . . من گریستن او و زاری او را بر دو برادرش فراموش نمی کنم. گویا خنساء خبر را از چشمان آورندی آن دانست، پس گفت: آیا خداوند مرا با به شهادت رسیدن آنان گرامی داشت؟پس جواب داد: بـ... بـ ... بله ... آن‌گاه زیر لب زمزمه کرد: (هرگز کسانی را که در راه کشته شده‌اند، مردگان مپندار، بلکه زندگانند که نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند) سپس چشم به افق دوخت در حالی که می گفت:سپاس ویژه‌ی آن خدایی است که با شهادت آن‌ها به من بزرگواری نمود و شرف داد و امیدوارم که مرا با ایشان در جایگاه رحمتش جمع کند، (محشور کند).اَلدَّرسُ الْخَامِسُطَلائِعُ النّورکُنّا فـى الْحِصَّةِ الأخیـرةِ . نَظَرَت الْمعلِّمةُ إلی ساعتِها و قالَتْ : اَلدَّرسُ یَکْفـى ! أمّا الآنَ فأریدُ أن أتکَلَّمَ حولَ حَفْلةٍ عظیمةٍ تَنْعقدُ فـى مدرستِنا فـى الاُسْبوعِ الْقادِمِ.نُریدُ فـى هذه الْحفلةِ أن نُکَرِّمَ شَخصیَّةً لَها مقامٌ عظیمٌ و شأنٌ رفیعٌ بَیْننا . لذا أرجو أن تَدْعونَ أولیاءَ کُنَّ لِلْحضور فیها . کَثُرَت الضَّوضاءُ فـى الصَّفِّ . فسألت بعضُ التِّلمیذاتِ بعضاً : مَن الَّذﻯ أرفَعُ شأناً وأعَزُّ مَقاماً . . . ؟! قالَت الْمُعلِّمةُ : سَیَنْکَشِفُ کلُّ شـﻰءٍ.دُقَّ الْجَرَسُ و خَرَجنا مِن الصَّفِّ . فـى الْمَمَرِّ نادَتْنـى مُعلِّمتـى و قالت : یا سَمیـرةُ ! لا تَنْسَى أن تَحْضُرى فـى الْمراسیم مع أمِّکِ .و لَمّا وَصَلتُ إلی الْمنْزلِ دَخَلتُ الْغُرفةَ قَلِقةً و سَلَّمتُ علی اُمّـﻰ و قُلتُ لَها مَحزونةً : هذه دعوةٌ لِلآباءِ و الاُمَّهاتِ لِلاشْتراکِ فـى حَفْلَةِ التّکریـمِ . . . .اِبْتَسَمَت و قالَتْ : شىءٌ جَمیلٌ . . . سَنَشْتَرِکُ معاً .جَلَستُ فـى زاویة الْغرفةِ و نظرتُ إلی صورةِ أبـى . . . : "لَیتَ أبـى کان حیّاً لِیشترکَ معنا فـى الْحفلةِ . . . الطّالباتُ یَأتیـن مع آبائِهنَّ و اُمَّهاتِهنَّ .قالت لـى أمّى بِحَنانٍ : ماذا تَقولین یا سَمیـرةُ ؟! أبوکِ کان معلّماً ، ترکَ الدّرسَ و الْمدرسةَ لِیُدافعَ عن دینِنا وکَرامَتِنا و وطنِنا.کان أصْدَقَ النّاس قولاً وأحسَنَهُم عملاً . . اُسْتُشْهِد فـى سبیلِ الْحقِّ حتّی تَسْتَطیعَ زَمیلاتُکِ أن یَعِشْنَ فـى أمْنٍ و راحةٍ . . . و هذا عِزٌّ و فَخْرٌ لکِ . أنتِ بنتُ شهیدٍ وهذا أمرٌ عظیمٌ . . .ما کُنتُ أفْهَمُ کلامَ أمّى . . . کُنتُ أظُنُّ أنَّ أبـى قد نُسِىَ و لَم یَبْقَ له ذکرٌ . تلک اللّیلةَ نِمتُ بِذکْرَی أیّامٍ کان أبـى معَنا . . . !کانت الْمدرسةُ مُزدَحِمةً . لَم یَکُن فـى قاعة الْمدرسةِ مکانٌ لِلْجُلوسِ . أنا و اُمّى جَلَسْنا آخِرَ الْقاعةِ . جاءت الْمدیرةُ و ألَحَّتْ علینا أن نَجلِسَ فـى الْمُقدَّمةِ . بَدَأت الْمراسیمُ . عندما رُفِع السِّتارُ . . . تَحت الأضْواءِ الْمُلَوَّنَةِ مِن الأحْمَرِ و الأصْفَرِ والأخْضَرِ . . . رأیتُ صورةً کبیـرةً لأبـى . . . تعجَّبتُ کثیراً . . . ما کنتُ أستَطیعُ أن اُصَدِّقَ أن هذا أبـﻰ . . .ها هذه الْمراسیمُ قد انْعقَدَتْ لِتکریـمِ أبـى ؟! . . .وَقَفَت الْمدیرةُ أمامَ الْجمع و بدأتْ بالْکلامِ :نَحن اجْتَمَعنا فـى هذا الْمکانِ حتّی نُکَرِّمَ إنساناً ضَحَّی بنَفْسه و دافَع عن عقیدتهِ و کَرامةِ شَعْبِهِ . . . الشُّهداءُ فـى ذا کِرَتِنا.هم خیـرُ النّاسِ إیْماناً و عمَلاً . . . فلَن نَنْساهُم أبداً. . .و علینا أن نَتَّخِذَهُم سِراجاً یُرْشِدُنا إلی طریقِ الْحقِّ . . .أخَذَ قلبـى یَخْفِقُ بشدَّةٍ . کنتُ أنظُرُ إلی صورةِ أبـى .کأنَّه یَبْتَسِمُ إلَـىَّ . . .حینَما کنتُ غارِقَةً فـى أفکارى، نادَتْنـى أمّى: قُومى یا بُنَیَّتـى... السَّیِّدةُ الْمدیرةُ تُنادیکِ ... فَسَمِعْتُها تقول : أرجو من ابْنَتـى سَمیـرةَ أن تَأتـىَ و تأخُذَ هذه الْهَدیّةَ من جانبِ الْمدرسةِ . . . ذهبتُ نَحو الْمِنبَرِ و الْحُضّارُ یُصَلّونَ فیُصَفِّقونَ فَرِحیـنَ !درس پنجم\nدر زنگ آخر بودیم. خانم معلّم به ساعتش نگاه کرد و گفت: درس کافی است! امّا هم‌اکنون می‌خواهم پیرامون جشنی بزرگ که در هفته‌ی آینده در مدرسه‌ی ما برگزار می‌شود، سخن بگویم.می‌خواهیم در این جشن شخصیتی را گرامی بداریم که مقامی بزرگ و ارزش والایی دارد. بنابراین از شما می‌خواهم که پدران و مادران خود را برای حضور در آن دعوت کنید. سر و صدا در کلاس زیاد شد.دانش‌آموزان از همدیگر پرسیدند: چه کسی از نظر قدر و مرتبه بلندتر و از نظر مقام گرامی‌تر است ...؟! معلّم گفت: همه چیز معلوم خواهد شد.زنگ به صدا در آمد و از کلاس خارج شدیم. در راهرو معلّمم مرا صدا زد و گفت: ای سمیره! فراموش نکن که همراه مادرت در مراسم حاضر شوی.و هنگامی که به خانه رسیدم با پریشانی و ناراحتی وارد اتاق شدم و به مادرم سلام کردم و غمگینانه به او گفتم: این دعوتی برای پدران و مادران جهت شرکت در جشن گرامی‌داشت است . . . لبخند زد و گفت: چیزی زیباست ... با هم شرکت خواهیم کرد.در گوشه‌ی اتاق نشستم و به تصویر پدرم نگاه کردم ...: "ای کاش پدرم زنده بود تا در جشن همراه ما شرکت کند... دانش‌آموزان همراه پدران ومادران خود می‌آیند.مادرم با مهربانی به من گفت: ای سمیره، چه می‌گویی؟! پدرت معلّم بود، او درس و مدرسه را رها کرد تا از دین و کرامت و وطنمان دفاع کند. از نظر گفتار راست‌گوترین مردم و از نظر کردار نیکوکارترین آن‌ها بود ... در راه حق به شهادت رسید تا همشاگردی های تو بتوانند در امنیت و آسایش زندگی کنند ... و این عزّت و افتخاری برای تو است. تو دختر شهیدی و این امر بزرگی است ... .سخن مادرم را نمی‌فهمیدم ... فکر می‌کردم که پدرم فراموش شده است و جز نامی از او باقی نمانده است. آن شب با یاد روزهایی که پدرم همراه ما بود، خوابیدم.مدرسه شلوغ بود. در سالن مدرسه جایی برای نشستن نبود. من و مادرم در آخر سالن نشستیم. مدیر آمد و به ما اصرار کرد که در اوّل[سالن ]بنیشینیم.مراسم آغاز شد. هنگامی که پرده کنار زده شد ... زیر نورهای رنگارنگِ سرخ و زرد و سبز ... تصویر بزرگ پدرم دیدم ... بسیار شگفت‌زده شدم ... نمی‌توانستم باور کنم که این پدرم است هان! این مراسم برای بزرگ‌داشت پدرم برپا شده است.خانم مدیر مقابل جمع ایستاد و شروع به سخن گفتن کرد.ما در این‌جا جمع شده‌ایم تا گرامی بداریم انسانی را که جان خود را فدا ساخت و از عقیده‌ی خود و بزرگواری ملّتِ خود دفاع کرد...شهیدان در یاد و خاطر ما هستند.آن‌ها از نظر ایمان و عمل بهترین مردم‌اند ... هرگز آنان را فراموش نمی‌کنیم ... و بر ما واجب است آن‌ها را همانند چراغی بدانیم که ما را به راه حق هدایت می‌کند.قلبم به شدّت شروع به تپیدن کرد. به تصویر پدرم می‌نگریستم. گویا به من لبخند می‌زد، زمانی که در اندیشه‌ها غرق بودم. مادرم مرا صدا زد: برخیز دخترم خانم مدیر تو را صدا می‌زند ...پس شنیدم که می‌گفت: از دخترم سمیره می‌خواهم که بیاید و این هدیه را از طرف مدرسه بگیرد.درحالی که حاضران صلوات می‌فرستادند با خوشحالی دست می‌زدند، به سوی تریبون رفتم.\nاِغْتِنامُ الْفرصَةبادِرِ الْفرصَةَ واحْذَرْ فَوتَها فَبُلوغُ الْعِزِّ فـى نَیْلِ الْفُرَصْو اغْتَنِمْ عُمْرَکَ أیَّامَ الصِّبا فَهْوَ إن زادَ معَ الشَّیْبِ نَقَصْإنَّما الدّنیا خَیالٌ عارِضٌ قَلَّما یَبْقَی ،و أخبارٌ تُقَصْ فَابْتَدِرْ سَعْیَک ، و اعْلَمْ أنَّ مَنْ بادَرَ الصَّیْدَ معَ الْفجْرِ قَنَصْو اتْرُکِ الْحِرْصَ تَعِشْ فـى راحةٍ قَلَّما نالَ مُناُه مَنْ حَرَصْقد یَضُرُّ الشّىءُ تَرْجُو نَفْعَهُ رُبَّ ظَمْآنَ بِصَفْوِ الْماءِ غَصْهذه حکمةُ شیخٍ عالِمٍ فَاقْتَنِصْها ، فَهى نِعْمَ الْمُقْتَنَصْسامى البارودى اَلْبارودﻯُّ مصرﻯّ الْمَولِد . قد تَذَوَّقَ مُرَّ الْحیاةِ و حُلْوَها . فجَمع تَجارِبَ قیِّمةً فـى حیاتهِ . شجَّع الشّاعرُ فـى هذه الْقصیدةِ الشّبابَ إلی الاستفادةِ من الْفُرَصِ لِلْوصولِ إلی الشّرفِ و الْمجدِ.و یَعتقدُ أنّه لا ینجَحُ فـى هذه الْحیاة إلّا الْمُجِدّینَ . و یَرَی أنّ النّاسَ فـى مُجتمعِه یُضَیِّعونَ عمرَهم إلّا أصحابَ الأخلاق الْکریـمةِ و مَن تَعّرفَ علی حقیقةِ الْحیاة .البارودﻯُّ قد أحَسّ أنّ بِلادَهُ لا تُعانـى إلّا الکَسالةَ و الْخُمولَ فیدعو إلی السّعى و الْعمل .درس ششم\nغنیمت شمردن فرصت1- در هنگام فرصت بشتاب وعجله کن،(فرصت را غنیمت بدان) و برحذر باش از فوت و از دست دادن آن / زیرا رسیدن به عزّت و بزرگواری در دستیابی به فرصت‌هاست.2- روزگار کودکی (جوانی) عمرت را غنیمت بشمار / زیرا عمر اگر با پیری زیاد شود، کاهش می‌یابد.3- دنیا تنها مانند خیالی زودگذر است / که چندان پایدار نیست و همچون اخباری است که روایت می‌شود.4- تلاش خود را به کار بند و بشتاب، و بدان که هرکس / بامدادان به شکار اقدام کند، صید و شکار می‌یابد. 5- حرص و آز را رها کن تا در آسایش زندگی کنی / هر که حرص و طمع ورزد خیلی کم به آرزویش می‌رسد. 6- گاهی به چیزی که به سود و نفع آن امیدواری، ضرر و زیان می‌رساند / چه بسا تشنه‌ای که آب صاف در گلویش گیر کند.7- این پند و حکمت مرد دانشمندی است / آن را غنیمت بدان، زیرا بهترین دستاورد است!( آنرا شکار کن زیرا نیکو شکاری است.)محلّ تولّد بارودی در مصر است.او تلخ و شیرین روزگار را چشیده است و تجربه های با ارزشی را در زندگی اش جمع کرده است.شاعر دراین قصیده جوانان را به استفاده از فرصت ها برای رسیدن به شرافت و بزرگی تشویق کرده است.\nو معتقد است فقط کسانی که کوشش می کنند در زندگی موفق می شوند.و معتقد است که مردم در جامعه او عمرشان را تباه می کنند مگر افرادی که اخلاقی خوب دارند و حقیقت زندگی را شناخته اند.بارودی حس کرده است که کشورش از [ چیزی] جز تنبلی و سستی رنج نمی برد پس به سعی و تلاش و کار کردن فرا می خواند.اَلدَّرسُ السَّابِع\nعلیکُم بالْقرآن ِقال‌النّبـىُّ الأکرمُ (ص):" إذا الْتَبَسَت علیکُم الْفِتَنُ کَقِطَعِ اللَّیْلِ الْمُظْلِمِ فعلیکُم بالْقرآنِ "اَلْقرآنُ نورٌ و هُدیً یُخْرجُ الْمجتمعَ الإنسانـى مِن الْموتِ إلی الْحیاةِ و مِن الْیأسِ إلی الرَّجاء و مِن الْکَسَلِ إلی النَّشاطِ و من السُّکونِ إلی الْحرکةِ و هو لا یَسْمَحُ لِلنّاس أن یَتْرُکوا الدّنیا بِذریعَةِ الْحصولِ علی الآخِرةِ . بل یَجعلُ الدّنیا وسیلةً لِلْحُصولِ علی الْعُقْبـَی .و إلیک الآنَ بعضَ الآیاتِ حَول هذا الشّأنِ :إنَّ القرآنَ الْکریـمَ قد عَدَّ الْمواهبَ الطّبیعیّةَ و النِّعمَ الإلـهیّةَ رزقاً لِلإنسان و وسیلةً لِبقاء حیاتِه و دوامِ عَیْشهِ و سبباً لِحرکتِهِ نَحوَ الْکمالِ و الرُّشدِ. ﴿ و نَزَّلنْا مِن السَّماءِ ماءً مبارکاً فأنْبَتْنا جنّاتٍ و . . . رزقاً لِلْعبادِ﴾ فَنَهی الإنسانَ عن تحریـمِ هذه النِّعَمِ علی نَفْسه ﴿یا أیُّها الّذین آمَنوا لا تُحَرِّموا طَیّباتِ ما أحَلَّ اللّهُ لکم﴾و هذا الْخِطابُ عامٌّ مُوَجَّهٌ إلی بنـى آدمَ أجْمَعیـنَ ، و لایَخْتَصُّ بالأغنیاءِ ﴿ قُلْ مَنْ حَرَّمَ زینةَ اللّهِ الّتـى أخرَجَ لِعبادِهِ و الطّیّباتِ مِن الرّزقِ ، قُلْ هى لِلّذین آمَنوا فـى الْحیاةِ الدّنیا﴾مِن واجبِ الإنسان أن یَسْعَی لِلاستفادةِ مِن هذه النِّعَمِ فـى طریق حرکتهِ نَحْوَ الْکمالِ و الرُّشْدِ و لا یَنْسَی مسؤولیَّتهُ تَجاهَ خالِقه.قال الإمام علىٌّ (ع) : " إنَّ اللّهَ یُحِبُّ أن یَرَی أثَرَ النِّعمةِ علَی عبْدِه" ! فمَن ضَیَّعَ النِّعَمَ باسْتِفادَتِهِ فـى غیـرِ طریقِ الْحقَِ فقد کَفَرَ بِها .إنَّ الْقرآنَ یؤکِّدُ أنَّ لِهذا الْعالَمِ سُنَناً و قوانیـنَ لا تَتَغیَّرُ ﴿ فَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللّهِ تبدیلاً﴾ و مَن اسْتفادَ مِن هذه السُّنَنِ یَصِلْ إلی غایته ، و لا فرقَ فـى ذلک بین أن یکونَ الإنسانُ مؤمناً بِاللّهِ أو غیـرَ مؤمنٍ به ، مُسْلِماً أو غَیْرَ مسلمٍ ، لأنَّ الأسْماءَ و الْعناوینَ لا قیمةَ لَها مادامَتْ لَم تَقْتَرِنْ بالْعملِ !لَمّا فَتَحَ رسولُ اللّه(ص)مکّةَ قامَ علی الصَّفا فقال: یا بَنـى هاشمٍ ، یا بَنـى عبْدِ الْمُطَّلِبِ ! . . . لا تقولوا إنَّ مُحمّداً مِنّا ، فَوَاللّهِ ما أولیائى مِنکُم و مِن غیرکم إلّا الْمتّقونَ . . . إنّ لـى عملى و لکُم عَمَلَکُم".و هذا الإنسانُ لا یَیْأسُ و إنْ رَأی أنَّ قُوَی الظّلْم مُسَیْطِرةٌ علی الْعالَم ، لإنَّه قد آمَنَ بـ ﴿ أنّ الأرضَ یَرِثُها عبادﻯَ الصّالِحونَ﴾ و یعلَمُ أنّ الْحقَّ هو الْباقى و أنّ ﴿ الْباطلَ کان زَهوقاً﴾﴿و نُریدُ أنْ نَمُنَّ علَی الّذین اسْتُضْعِفوا فـى الأرضِ و نَجْعَلَهم أئمّةً و نَجعَلَهُم الْوارثیـنَ﴾\nدرس هفتمبه قرآن پناه ببریدپیامبر اکرم (ص) فرمود: "وقتی که فتنه‌ها همچون پاره‌های شب تاریک بر شما پوشیده شد، پس به قرآن پناه ببرید."قرآن نور و هدایت‌گری است که جامعه‌ی بشری را از مرگ به سوی زندگی و از ناامیدی به امیدواری و از تنبلی به سوی فعّالیّت و از سکون به سوی حرکت، در می‌آورد و به مردم اجازه نمی‌دهد که دنیا را به بهانه‌ی دستیابی به آخرت، رها کنند، بلکه دنیا را وسیله‌ای برای رسیدن به آخرت، قرار می‌دهد.و هم‌اینک به برخی آیات درباره‌ی این موضوع، توجّه کن:همانا قرآن کریم بخشش‌های طبیعی و نعمت‌های الهی را به عنوان روزی برای انسان و وسیله‌ای برای بقا و دوام زندگی‌اش و عاملی برای حرکتش به سوی کمال و رشد، شمرده است. (و از آسمان، آبی پربرکت فرود آوردیم، پس بدان[وسیله ]باغ‌هایی رویانیدیم ... برای روزی بندگان) بنابراین انسان را از محروم کردن این نعمت‌ها بر خودش، بازداشته است (ای کسانی که ایمان آورده‌اید، چیزهای پاکیزه‌ای را که خدا برای شما حلال کرده، حرام مشمارید)و این فراخوانی، یک پیام عمومی برای تمامی فرزندان بشر است، و ویژه‌ی ثروتمندان نیست (بگو: زیوری را که خدا برای بندگانش پدید آورده و روزی‌های پاکیزه را، چه کسی حرام گردانیده؟ بگو: این ]نعمت‌ها[ در زندگی دنیا برای کسانی است که ایمان آورده‌اند).باید که انسان برای استفاده و بهره از این نعمت‌ها در راه حرکتش به سوی کمال و رشد، تلاش کند و مسؤولیّت خویش را در برابر آفریده‌اش فراموش نکند.امام علی (ع) فرمود: "مسّلماً خداوند دوست می‌دارد که تأثیر نعمت را بر روی بنده‌اش، ببیند" پس هر که نعمت‌ها را با استفاده اش در مسیر ناحق تباه کند، نسبت به آن‌ها کفر ورزیده است.در حقیقت قرآن تأکید می‌کند که این جهان دارای سنّت‌ها و قوانین غیر قابل تغییر است (و هرگز برای سنّت خدا دگرگونی نخواهی یافت) و هر که از این سنّت‌ها استفاده کند به هدفش می‌رسد، و هیچ فرقی در آن میان وجود ندارد که انسان به خدا ایمان داشته باشد یا نداشته باشد، مسلمان یا غیر مسلمان باشد، زیرا اسم‌ها و لقب‌ها و عنوان‌ها تا زمانی که به عمل نزدیک نشوند (همراه عمل نباشند)، هیچ ارزشی ندارد .وقتی که رسول خدا (ص) مکّه را فتح کرد، بر روی "صفا" ایستاد و گفت: "ای فرزندان هاشم، ای فرزندان عبدالمطّلب، ... نگویید که محمّد از ماست، قسم به خدا دوستان من از شما و غیر شما جز پرهیزگاران نیستند ... مسّلماً عمل من برای من و عمل شما برای شماست."و این انسان ناامید نمی‌شود، اگرچه ببیند نیروهای کفر بر جهان مسلّط شده‌اند، زیرا او ایمان آورده است به این که (زمین را بندگان شایسته به ارث می‌برند) و می‌داند که فقط حق ماندگار است و[ می‌داند ]که (باطل نابودشدنی است).(و می‌خواهیم که منّت نهیم بر کسانی که در زمین ضعیف نگاه داشته شده‌اند و آنان را پیشوایان گردانیم، و ایشان را وارث[ زمین ]کنیم)\nحروف اصلی فعل مقروض\nفهی شیطان إذا أفسدتَها\nصرف واعلال کلمه نبی


نکاتی راهگشا برای مسافران نوروزی | جاکو\nنکاتی راهگشا برای مسافران نوروزی\nگردآوری: احسان بلوریان، 1397/12/25\nتعطیلات طولانی نوروز ، فرصت بسیار مناسبی برای مسافرت است، نه درس و مدرسه مانع می‌شود و نه کار و مسئولیت؛ آب و هوای خیلی از نقاط دنیا هم در این وقت سال، جان می‌دهد برای گذرندان اوقاتی فرح‌بخش. با این وجود، بد نیست پیش از سفر، حواس خود را جمع کنید و نکاتی را در نظر داشته باشید که می‌توانند از بروز حوادث ناگوار جلوگیری کنند و خاطره‌ی سفری راحت و بی‌دردسر را برای شما باقی بگذارند.\nبهتر است که قبل از سفر، خرید بلیت و رزرو هتل خود را انجام دهید. به‌خصوص در شهرهای پرمسافر، ممکن است در صورت عدم انجام این کار، در مقصد با مشکل مواجه شوید. اگر قصد سفر با خودرو شخصی خود را دارید، حتماً قبل از سفر خودرو را از نظر فنی معاینه کرده و عیب‌های احتمالی آن را رفع کنید.\nاگر قصد دارید وعده‌های غذایی را در رستوران‌های بین راه صرف کنید، مطمئن شوید که آن رستوران، مجوزهای لازم را دارد. قبل از سفارش، به نظافت میزها، روپوش پیشخدمت‌ها، قاشق و چنگال و سایر ظروف دقت کنید. بعضی از رستوران‌دارها به شما اجازه می‌دهند از آشپزخانه هم بازدید کنید و از بهداشت در طبخ غذا مطمئن شوید.\nقبل از صرف غذا، به‌خصوص غذاهای پروتئینی نظیر گوشت، مرغ و ماهی، مطمئن شوید که کاملاً مغذ پخت شده و نیمه‌خام باقی نمانده است. همچنین بهتر است از سفارش دادن انواع خورش‌ها (به دلیل احتمال مانده‌بودن آن‌ها)، کباب کوبیده و همبرگر (به دلیل استفاده‌ی برخی رستوران‌ها از گوشت‌چرخ‌کرده‌ی کهنه با کیفیت پایین) و صرف سبزیجات (به دلیل آلودگی‌های احتمالی) خودداری کنید.\nبه مقدار کافی آب سالم بنوشید. از شیرهای آب عمومی استفاده نکنید و حتماً بطری‌های کوچک آب‌معدنی قابل حمل به همراه داشته باشید. اگر فرزند کوچکی دارید، به او نیز آب کافی و میوه و سبزیجات ضدعفونی‌شده بدهید. نوشیدن مایعات سالم، علاوه بر این‌که در برابر مسمومیت‌ها از بدن محافظت می‌کند، مقدار آبی را که بدن در اثر فعالیت از دست داده نیز جبران می‌کند. هنگام خرید مواد غذایی بسته‌بندی شده مثل آب‌معدنی، آب‌میوه و... به تاریخ تولید و انقضا، پروانه‌ی ساخت و سالم بودن بسته‌بندی آن دقت کنید.


بیمه سلامت، یاری‌گر معتادان در بحث‌های درمانی و توانمندسازی است - پایگاه خبری قلم پرس\nشناسه : 93425\n۰۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ - ۹:۰۲\nسرپرست شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر آذربایجان شرقی گفت: بیمه سلامت یاری‌گر زندانیان معتاد و مراکز درمانی ماده ۱۵ و ۱۶ در بحث‌های درمانی و توانمندسازی است. امیر رنجبر در نشستی با مدیرکل بیمه سلامت آذربایجان شرقی و مدیرکل زندان‌های استان، ضمن قدردانی از فعالیت های بیمه سلامت در راستای ایجاد بستر سلامت در […]\nسرپرست شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر آذربایجان شرقی گفت: بیمه سلامت یاری‌گر زندانیان معتاد و مراکز درمانی ماده ۱۵ و ۱۶ در بحث‌های درمانی و توانمندسازی است.\nامیر رنجبر در نشستی با مدیرکل بیمه سلامت آذربایجان شرقی و مدیرکل زندان‌های استان، ضمن قدردانی از فعالیت های بیمه سلامت در راستای ایجاد بستر سلامت در جامعه، گفت: ورود بیمه سلامت به بحث پوشش بیمه ای زندانیان و خانواده های آنها تا حدودی توانسته است از بار فشار مالی و روانی زندانیان بکاهد.\nوی با اشاره به تکلیف این مجموعه در راستای اقدامات پیشگیرانه از افزایش تعداد معتادان و همچنین درمان آنها، از این اداره کل خواست تا در این زمینه نیز یاری‌گر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان در امر پوشش بیمه ای مرکز ماده ۱۶ و مراکز ۸ گانه درمانی موضوع ماده ۱۵ اصلاحیه قانون مبارزه با مواد مخدر باشند.\nسرپرست شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر آذربایجان شرقی با اشاره به سیاست جدید کشور افغانستان در کشت مواد مخدر از افزایش قیمت مواد مخدر خبر داد و گفت: با توجه به این موضوع پیش بینی می شود شاهد افزایش موارد مسمومیت به دلیل ناخالصی مواد باشیم، بنابراین این افراد نیازمند استفاده از خدمات بیمه‌ای خواهند بود و بیمه سلامت باید گستره پوشش بیمه ای را در این زمینه افزایش دهد.\nوی همچنین ابراز امیدواری کرد که پوشش خدمات بیمه‌ای بیمه سلامت در مراکز ماده ۱۶ نیز اجرایی شود.