Нур-Султонда оналар вазирликда «сукут» норозилигини билдирди\n8 июн куни Нур-Султонда бир неча ўнлаб оналар Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги биноси олдида «сукут» норозилик акциясини ўтказди.\n“Х” ҳарфи шаклдаги ҳимоя ниқобини таққан аёлларболалари учун 21 минг тенге ($50га яқин) тўлаш ва оилани турар-жой билан таъминлаш борасидаги талаблар ёзилган плакатларни кўтариб олган эди.\nТўпланган аёлларнинг қўлларида: «Ижара учун турар-жой берилсин!», «Муҳтожларнинг кредитларидан кечилсин», «Очлик эълон қиламиз!», «Биз мажбурий вакцинацияга қаршимиз!» дея ёзилган плакатлар ҳам бор эди.\nАёллар вазирлик вакиллари ўзлари билан учрашишни талаб қилдилар.\nТўпланганлар олдига чиққан Нур-Султон шаҳар ҳокимининг ўринбосари Даурен Бабамуратов хокимият ҳузуридаги оилани қўллаб-қувватлаш «Жануя» марказига ўтишларини таклиф қилди. Аммо намойишчилар жойларидан силжишмади.\nАзаттиқ мухбирининг хабар қилишича, аёллар вазирлик биноси олдида тунни ўтказишлари учун ўзлари билан буюмларни олишган эди. Полиция четда туриб тўпланганларни кузатиб турди.\nЙил бошидан бери бир нечта шаҳарда кўп болали оналар намойиш ўтказиб, манзилли ижтимоий ёрдам кўрсатишнинг аввалги шаклига қайтишга чақирдилар. Эски шаклга кўра кам таъминланган оилалар оиланинг ҳар бир аъзоси учун даромад ўртача яшаш минимумининг 70 фоизидан кам бўлса у ҳолда ҳар бир бола учун 21 минг тенгедан оларди.


00:00 / 28.04.2011 | eski savollar | 4084\nассаламу алайкум хурматли шайх хазратлари мени бир саволим бор эди.мен рус тилида исломий маруза эшитдим унда марузачи айтишича:куронда мансух булган оятлар хам бор. хаттоки шундай оятлар хам булганки кироат килиниши хам бекор килинган. шу тугрими?у киши оят хам келтирди мазмунан шундай: биз бир оятни бекор килсак ёки ёдингиздан унутдирсак урнига ундан кура яхширогини нозил киламиз.мени илмим жуда хам оз хазрат саволимни хатолари булса узур.оллох сиздан рози булсин!\n- Аллоҳ таоло бузилиб, издан чиққан инсон жамиятинининг ижтимоий касалликларини худди оғир касални усталик билан даволаётган табиб каби даволайди. Табиб асосий касалликни даволашдан олдин атрофдаги майда касалларга вақтинчалик дорилар бериб туриб, кейинчалик, фурсати келганда, асосий дорини ишга солгандай, Аллоҳ таоло жоҳилият дардларини даволашда олдин бир ҳукмни жорий қилиб туриб, вақти етганда уни амалдан қолдириб, ўрнига асосий ҳукмни жорий этар эди. Буни «насх» дейилади. Ислом шариатида насх борлигини билган яҳудийлар ўз одатларича фитна қўзиб, висирвисир гап тарқата бошладилар.Улар: «Муҳаммадни кўряпсизларми, бугун шерикларига бир ишни буюрса, эртага ундан қайтариб, бошқасига буюряпти. Бугун бир гапни айтса, эртага ундан тоняпти», деб гап тарқатдилар.Шунда Аллоҳ таоло қуйидаги оятни туширди. Бу оятда Аллоҳнинг аввалги оятда зикр қилинган улуғ фазли намоён бўлди. Чунки насх ҳам Унинг фазлидан бўлиб, бандаларга енгиллик учундир.106. Оятлардан биронтасини насх қилсак ёки унутдирсак, ундан яхшисини ёки унга ўхшашини келтирурмиз. Аллоҳ ҳар нарсага қодир эканини билмадингми?107. Албатта, осмонлару ернинг мулки Аллоҳники эканини ва сизларга Аллоҳдан ўзга дуст ҳам, ёрдамчи ҳам йўқлигини билмадингми?«Насх» сўзи луғатда ўзгартириш, бекор қилиш маъносини билдиради. Шариат таърифида эса, бир шаръий ҳукмнинг ундан кейин келган шаръий далил билан бекор қилинишига айтилади. Тушуниш учун оддий бир мисол келтирадиган бўлсак, кўпчилик бўлар бўлмасга Пайғамбар алайҳиссалом ҳузурларига кириб, бекорчи гаплар билан у зотнинг вақтларини олишаверганидан сўнг, Аллоҳ таоло оят тушириб, ким Пайғамбар алайҳиссалом билан ҳузурларида ёлғиз қолиб гаплашмоқчи бўлса, гаплашишдан олдин садақа қилишга буюрди. Одамлар бу орқали Пайғамбар алайҳиссаломнинг қимматли вақтларини бекор ўтказмаслик лозим эканлигини англаб бўлганларидан сўнг, бошқа оят тушириб, аввалги ҳукм бекор қилингани эълон этилди.Ушбу ояти карималарда Аллоҳ таоло ҳар бир нарсага қодир эканлиги таъкидланган. Ана шу қудрати ила хоҳлаган оятни насх қилади, хоҳлаганини унутдиради. Бу хоҳишни яҳудийлар чегаралай олмайдилар. Шунингдек, осмонлару ернинг мулки Аллоҳники, жумладан, қайси оятни насх этиш, қай бирини унут қилиш ҳам У Зотнинг Ўзининг мулки, Ўзи билади.Бу масалани “Улумул Қуръон” деб номланувчи илмда батафсил баён қилинади. Ҳозир шу китоб устида иш олиб борилмоқда. Дуо қилиб туринглар, чоп этилиб қолса, ҳаммамиз биргаликда фойдаланамиз.Насх масаласи “Усулул фиқҳ” илмида умумий тарзда кўрилади. Бу борадаги китобимиздан тушуниш осон бўлиши учун бир бўлак маълумот тақдим қилишга ижозат бергайсиз.ҲУКМНИНГ НАСХ БЎЛИШИ«Насх» сўзи луғатда «ўзгартириш», «бекор қилиш» маъносини билдиради. Усулул фиқҳ таърифида эса: «Бир шаръий ҳукмнинг ундан кейин келган шаръий далил билан бекор қилинишига «насх» деб айтилади». Тушуниш учун оддий бир мисол келтирадиган бўлсак, кўпчилик бўлар-бўлмасга Набий алайҳиссаломнинг ҳузурларига кириб, бекорчи гаплар билан у зотнинг вақтларини олишаверганидан сўнг, Аллоҳ таоло оят тушириб, ким Набий алайҳиссалом билан ҳузурларида ёлғиз қолиб гаплашмоқчи бўлса, гаплашишдан олдин садақа қилишга буюрди. Одамлар бу орқали Набий алайҳиссаломнинг қимматли вақтларини бекор ўтказмаслик лозим эканлигини англаб бўлганларидан сўнг, бошқа оят тушириб, аввалги ҳукм бекор қилингани эълон этилди.Насх бошқа шариатларда ҳам воқеъ бўлган. Албатта, бизнинг шариатимиз ўзидан аввалги шариатларнинг шаръий ҳукмларини насх қилгандир. Шу билан бирга, бизнинг шариатимиз ичида собит бўлган ҳукмнинг насх бўлиши ҳам бор. Бунга далил сифатида уламоларимиз Қуръони Каримнинг «Бақара» сурасидаги қуйидаги оятни келтирадилар:«Оятлардан биронтасини насх қилсак ёки унуттирсак, ундан яхшисини ёки унга ўхшашини келтирурмиз. Аллоҳ ҳар нарсага қодир эканини билмадингми?» (106-оят).Лекин шуни яхши билиш керакки, шаръий ҳукмларнинг насх бўлиши фақат Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида бўлади. Ул зот алайҳиссаломдан кейин насх йўқдир. Чунки, насхни фақатгина ваҳийдан билинади. Ваҳий эса, фақатгина Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида бўлган. Ул зотнинг вафотларидан кейин аҳкомларнинг бирортаси насх бўлмайди. Насхнинг шариатда бўлишининг ҳикмати шаръий ҳукм боғланган бир нарсанинг инсон манфаати учун ҳолати ўзгариб қолганини эътиборга олишдан иборатдир. Мазкур ҳолатни риоя қилиб, аввалги ҳукмни ўзгартириш учун, шариатда насх қоидаси жорий бўлган.Ҳукм вақтинчалик сабаб ва маслаҳатлар юзасидан истинбот қилинган бўлади. Вақт ўтиши, шароит ўзгариши билан ҳалиги кўзланган манфаат ва келтирилган сабабнинг ҳолати ўзгариб қолади. Сабаблар йўқ бўлади ва манфаат ўзгариб туради. Бас, энди аввалги ҳукмни ўзгартиришнинг тақозоси юзага чиқади. Мукаллаф инсонлар учун эски ҳукмни битириб, Янги, бошқа бир ҳукмни жорий қилиш манфаатлироқ бўлиб қолади. Янги ҳукмнинг бардавом бўлиши ирода қилинади. Шундай қилиб, одамларни эски вазиятдан афзалроқ, пухтароқ ва яхшироқ вазиятга ўтказилади.Гоҳида ҳукмни ўзгартиришдан мукаллафларни синаб кўриш кўзда тутилиши ҳам мумкин. Мисол учун, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам баъзи бир ҳадисларида қурбонликнинг гўштини уч кундан ортиқ ушлаб қолиш мумкин эмаслигини баён қилганлар. Ана ўша наҳйни қилган пайтларида муҳтож кишиларга озиқ-овқат улашиш тақозоси юзага чиққан эди. Шунинг учун, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қурбонликнинг гўштидан ҳеч нарса қолмаслигига амр қилдилар. Кейин шароит яхшиланиб, наҳйнинг сабаби тугади ва Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам мусулмонларга қурбонлик қилишса, гўштини хоҳлаганларича сақлаб туришга рухсат бердилар.Яна алоҳида таъкидланадиган нарсалардан бири шулки, насх фақат амр ва наҳй таклифи бор шаръий жузъий ҳукмларда бўлади, холос.\nҚуръонинг Рамазонда нозил бўлгани\nКурон карим качон ва килар томонидан жамланган\nФарзанд омонатми ёки ҳадями?


Ўш шаҳри мэри: Ўзбекистон газ эвазига Қирғизистоннинг айрим ҳудудларини сўрамоқда\nБу ҳақда Ўш шаҳри мэри Айтмамат Қадирбаев шаҳарнинг “Манас-Ата” мавзеси аҳолиси билан учрашувда билдирди.\nҚадирбаевга кўра, Ўзбекистон Ўшга газ етказиб беришни қайта тиклаш эвазига Қирғизистон ҳудудидан айрим ерларни ҳамда Сўх анклавига коридор беришни сўрамоқда.\nҚирғизистон ҳукумати бу шартни қабул қилмаётгани айтган Ўш шаҳри мэри аҳолини муваққат қийинчиликларга чидаб туришга чақирди.\nЎзбекистон шу йилнинг 14 апрелида Қирғизистоннинг жанубига табиий газ сотишни тўхтатиб қўйган. Мамлакат расмийларига кўра, бу масала юзасидан қилинган мурожаатларни Ўзбекистон жавобсиз қолдириб келган эди.\nҚирғиз расмийлари бундан олдин ҳам Ўзбекистон газ узатишни тиклаши учун Қирғизистонга сиёсий талаблар қўяётгани тўғрисида баёнотлар билан чиққан.


Назорат тадбири нимани кўрсатади?\nС начала работы biznes-daily.uz 7 133 659\nГлавная "МЕНИНГ МУЛКИМ - ЧАСТНАЯ СОБСТВЕННОСТЬ" Назорат тадбири нимани кўрсатади?\nМамлакатимизда тадбиркорлар учун яратилган кенг имтиёз ва қулайликлар самараси натижасида ушбу соҳа вакилларининг юртимиз иқтисодиётидаги улуши ортиб бормоқда. Бироқ, ушбу имкониятлардан самарали фойдаланиб, ўз фаолиятини мавжуд қонун талаблари асосида ривожлантириш ўрнига турли хил қонунбузарлик йўллари билан даромадини оширишни кўзловчи баднафс кимсалар ҳам афсуски учраб турибди. Қуйида давлат солиқ органлари томонидан жорий йилнинг 22 июнидан 28 июнига қадар ўтказилган назорат тадбирлари натижалари билан таништириб ўтамиз.\nДавлат солиқ органлари томонидан Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Пул муомаласини янада такомиллаштириш ва банк пластик карточкаларидан фойдаланган ҳолда ҳисоб-китобларни ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори ижросини таъминлаш юзасидан изчил иш олиб борилмоқда. Хусусан, ўтган ҳафта давомида жойларда назорат-касса машинаси ва тўлов терминалидан фойдаланмаслик ҳамда тушумларни банк кассаларига тўлиқ топширмаслик ҳолатлари бўйича 442 та текшириш ўтказилиб, уларнинг барчасида қоидабузарлик ҳолатлари аниқланди.\nЖумладан, Андижон вилояти давлат солиқ хизмати органлари ходимлари томонидан тадбиркор “Сарвиноз” масъулияти чекланган жамиятига (номи ўзгартирилган) қарашли савдо шохобчасида ўтказилган солиқ текширувида, мижоз томонидан амалга оширилган тўлов учун харид чеки берилмаганлиги, шохобча ғазнасида савдодан тушган 1 миллион 100 минг сўм нақд пул назорат-касса машинаси хотирасига кирим қилинмаганлиги аниқланиб, тегишли чора кўриш учун ҳужжатлар расмийлаштирилди.\nБу каби ҳуқуқбузарликлар Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 119-моддасига асосан энг кам иш ҳақининг ўттиз бараваридан эллик бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлиши белгиланган. Шунингдек, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 164-моддаси 1-қисмига кўра, Савдо ёки хизмат кўрсатиш қоидаларини бузиш сифатида, фуқароларга энг кам иш ҳақининг бир бараваридан беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса – беш бараваридан етти бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлиши белгиланган.\nҲуқуқбузарликлар олди олинмоқда\nЎтказилган солиқ назорати натижаларига кўра, ўтган ҳафта давомида 3338 та ҳуқуқбузарлик ҳолатлари аниқланган. Мазкур ҳуқуқбузарлик ҳолатларига йўл қўйган 2578 нафар шахс маъмурий жавобгарликка тортилган.\n- савдо ва хизмат кўрсатиш қоидаларини бузган 1007 нафар, шундан:\nа) харидорга товарлар, маҳсулотларни (хизматларни) чек (квитанция, счет) бермасдан сотиш (хизмат кўрсатиш) бўйича 652 нафар;\nб) назорат-касса машиналарини қўллаш тартибига риоя этмаслик бўйича 251нафар;\nв) тўлов терминаллари билан жиҳозлаш ва пул ҳисоб-китобларини амалга оширишда уларни қўллаш тартибига риоя этмаслик бўйича 73 нафар;\nг) нархларни асоссиз равишда ошириш бўйича 31 нафар;\n- бинони, иншоотни ёки уларнинг бир қисмини, турар жойни нотариал тасдиқланган шартномасиз ижарага ёки текин фойдаланишга берган 24 нафар;\n- уй-жойга доир мулк ҳуқуқини кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни амалга оширувчи органларда ўз вақтида расмийлаштирмаган 173 нафар;\n- даромадлар тўғрисида декларацияни солиқ органига ўз вақтида тақдим этмаган 93 нафар;\n- ноқонуний тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланган 146 нафар;\n- автомобиль транспортида йўловчилар ташиш фаолияти билан лицензиясиз шуғулланган 224 нафар фуқаролар;\n- солиқ ҳисоботини солиқ органига ўз вақтида тақдим этмаган 635 нафар;\n- дебиторлик қарзи муддатлари ўтказиб юборилган корхоналарнинг 3 нафар;\n- солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни тўлаш учун тўлов топшириқномасини хизмат кўрсатаётган банкка ўз вақтида тақдим этмаган 273 нафар мансабдор шахслар маъмурий жазога тортилган.\nБундан ташқари ўтказилган назорат тадбирлари давомида солиққа оид ҳуқуқбузарликни биринчи марта содир этиб, унинг оқибатларини аниқланган пайтдан бошлаб ўттиз кунлик муддат ичида бартараф этган ҳамда солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар, шу жумладан, пенялар ва бошқа молиявий санкциялар тарзида давлатга етказилган зарарнинг ўрнини тўлиқ қоплаган 760 та тадбиркорлик субъектининг мансабдор шахслари ва якка тартибдаги тадбиркорлар маъмурий жавобгарликдан озод этилди.\nДавлат солиқ хизмати органларида фаолият кўрсатаётган “Ишонч телефон”ларига бўлаётган мурожаатлар ўз вақтида қабул қилиниб, изчил ўрганилиб, таҳлил этиб борилмоқда. Хусусан, “Ишонч телефон”лари орқали ўтган ҳафта давомида 268 та, шундан 3 та юридик ва 265 та жисмоний шахсларнинг мурожаатлари қабул қилинди.


Халқаро жиноят полицияси ташкилоти Бош котибияти ташаббуси ва Швейцариянинг “SICPA” компанияси билан ҳамкорликда, Тошкентда уч кунлик “Ҳужжатлар хавфсизлигини баҳолаш”га бағишланган тренинг бошланди. Мазкур тренинг аъзо мамлакатларнинг ушбу йўналишдаги фаолиятида ҳуқуқий ёрдам сифатида, тезкор қўллаш ва маълумотлар техник базасидан фойдаланишда ҳамкорлик, қалбаки валюта ва ҳужжатларни аниқлаш юзасидан ташкил этилди.\nМазкур тренингда Ўзбекистон, Тожикистон, Озарбайжон ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралари ходимлари иштирок этмоқдалар.\n2015 йилдан бошлаб, Интерпол Бош котибияти томонидан шахсни тасдиқловчи ҳужжатлар хавфсизлигини ўрганиш ва уларни экспертиза қилиш бўйича ўқув тренинглари ўтказиб келинмоқда. 2015-2017 йиллар давомида 31 мамлакатдан 150 дан ортиқ ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралар ходимлари қатнашганлар. Мақсад, ушбу йўналишда аъзо мамлакатлар ҳуқуқ тартибот идоралари билан ҳамкорликда илғор иш тажрибалари билан ўртоқлашиш.\nЎқув тренинг 12 та ўқув модулини ва 3 та амалий машғулотни ўз ичига олган бўлиб, бунга етакчи мутаххасислар инструктор ва эксперт сифатида жалб қилинган.\nШуни алоҳида таъкидлаш лозимки, қалбаки ҳужжатлар давлат бошқаруви аппаратини бир маромда ишлашига салбий таъсир кўрсатиши билан бир қаторда, жамиятга ижтимоий ва маънавий зарар ҳам етказади. Булар юридик ҳужжатларда, кредит расмийлаштиришда, банкдан маблағ олишда, мол-мулкка эгалик қилишда, ноқонуний миграция ва бошқа бир қатор ҳолатларда ўз аксини топади. Шунинг учун юқоридаги ҳолатларда фирибгарликни олдини олиш учун ҳуқуқ тартибот тизими замонавий, технологик ва қулай бўлиши лозим.\nЎзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги кейинчалик ҳам ушбу йўналишда фаолият олиб бораётган мутахассисларни тайёрлаш ва тажриба алмашишга тайёрлигини билдирди.\nАлбатта, мазкур тренинг халқаро миқёсда жиноятчиликни олдини олишда ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралар ва Интерпол ўртасида ҳамкорликни ривожлантиришда ўз ҳиссасини қўшади.\n27-09-2017 | 1809


«Forbes» журнали америкалик машҳурлар орасидан энг бойларини аниқлади. 2018 йил учун тузилган рейтингга АҚШда яшовчи 10 нафар машҳур инсон киритилган ...\nЭлмар Муртазаев дунёнинг нуфузли иқтисодий нашрларидан бири «Forbes Россия» журналига бош директор этиб тайинланди, дея хабар берди ...\n«Forbes» жорий йилнинг энг сердаромад қўшиқчилари номини эълон қилди. Ушбу рўйхатда 316 миллионлик даромад билан Ирландиянинг «U2» гуруҳи еткачилик ...\nканцлери Ангела Меркель саккизинчи йилдирки, «Forbes» талқини бўйича, жаҳоннинг энг нуфузли аёли мақомига эга бўлди. Иккинчи ўринда Буюк Британия бош вазири Тереза Мэй, учинчи — Халқаро ...\n«Forbes» ёши 30 гача бўлган машҳурларнинг энг сердаромадларини аниқлади. Биринчи ўринда — Америкадаги релити-шоуларнинг 21 ёшли юлдузи Кайли ...\n«Forbes» журнали «АҚШнинг энг бой 400 кишиси» рейтингини эълон қилди, дея хабар беради «Анадўлу» ахборот агентлиги. Қарийб чорак аср давомида ... Билл Гейтс 97 миллиард доллар билан икинчи ўриндан жой олди. «Forbes 400»нинг ўтган йилги жами бойлиги 2,7 триллион доллар эди. Бу йил ...\nТрамп «Форбес 400» рўйхатидаги бойлар сафидан чиқиб кетишига оз қолди\nАҚШнинг энг бой инсонлари 400талигида 138 поғонага тушиб кетди. «Forbes»нинг ёзишича, 2015 йилда Трампнинг бойлиги 4,5 миллиард доллар бўлган. ...\n«Forbes» журнали энг нуфузли россияликлар рейтингини эълон қилди, дея хабар беради «РИА Новости» ахборот агентлиги. Рейтингда энг машҳур мансабдор ...


Анвар Солиев: «Меҳмонлар муносиб қаршилик кўрсатишди» » Lochinlar.UZ\nLochinlar.UZ » Интервью » Анвар Солиев: «Меҳмонлар муносиб қаршилик кўрсатишди»\nАнвар Солиев: «Меҳмонлар муносиб қаршилик кўрсатишди»\n"Навбаҳор"-"Динамо" (1:0) учрашувидан сўнг "лочинлар"нинг спорт директори Анвар Солиев ўз фикрларини билдириб ўтди.\nАнвар Солиев ("Навбаҳор” футбол клуби спорт директори): - Бугун қийин ўйин бўлишини олдиндан билардик. "Динамо” жамоаси иккинчи даврани муваффақиятсиз бошлаган бўлсада, яхши жамоалардан бири. Самарқандликлар буни биринчи даврада исботлашга эришишди. Рақиб қандай бўлишидан қатъий назар учрашувда ғалабани қўлга киритишимиз талаб этиларди. Якунда мақсадимизга эришиб уч очкони қўлга киритиб, мухлисларимиз олдида юзимиз ёруғ бўлишини таъминладик. Ўз навбатида ишқибозларимизни ютуқ билан хушнуд этдик. Футболчиларимиз 90 дақиқа давомида бор куч ва маҳоратларини ишга солиб ҳаракат қилишди. Бунинг учун йигитларга раҳмат айтаман. Кейинги учрашувларда ҳам худди шундай ғалабаларни қўлга киритиб, мухлисларимизни хурсанд қиламиз. Самарқандликларнинг ўйин услубини синчиковлик билан ўрганиб чиққандик. "Динамо” асосий эътиборни ҳимояга қаратиб, қарши ҳужумларга умид қиладиган жамоалар сирасига киради. Меҳмонлар бугун бизга муносиб тарзда қаршилик кўрсатишди. Шу сабабли уларда ҳам гол уриш учун имкониятлар бўлди. Лекин, жамоамизда биринчи бўлимни ўзида гол уриш учун учта яхшигина вазият юзага келганди. Шундай бўлсада, футболчиларимиз астойдик ҳаракат қилиб, уч очкони қўлга киритишди. Ғалабамиз замирида меҳнат ётибди деб ўйлайман. Ижобий натижа учун интилганимиз сабабли якунда ютуқни қўлга киритдик.\nUznamcity 27 август 2017 10:10\nAnvarjon yuttinayu bugungi oyin eng harobi boldi tugrisi boshim ogridi futbolni korib.\nGalaba bilan hammani tabriklayman olga lochinlar.Hudoga wukur asosiysi galaba qozonvoldik.\nОлег Шацких 27 август 2017 08:37\nмашъални ютиб келишинани тилаб коламан.\nNavbaREAL 27 август 2017 08:26\nХАМИД СУЛТОН 27 август 2017 07:05\nРАХМАТ БАРЧАГА БУШ КЕЛМАНГЛА ШУНКОРЛАР.\nFirdavs 27 август 2017 06:00\nВа нихоят яъна сайтдамиз.\nFirdavs 27 август 2017 05:59\nГалаба муборак азизлар\nНавбахор 2017 27 август 2017 00:29\nНавбахор уйнгохи бу орзулар тиятири мана мухлислар олга лочинлар\nАБДУГАНИ МУСЛИМ 27 август 2017 00:10\nАБДУГАНИ МУСЛИМ 27 август 2017 00:09\nlochinlaruz 27 август 2017 00:03\nВанихоят яна коммент ёзиш мумкин


«КОКА-КОЛА» ҲАҚИДАГИ БИЗ БИЛМАГАН БИТИКЛАР… - 20 Марта 2020 - BEPUL MP3 KO'CHIRISH, VIDEO KLIP, FOTO SURATLAR, YANGI\nГлавная » 2020 » Март » 20 » «КОКА-КОЛА» ҲАҚИДАГИ БИЗ БИЛМАГАН БИТИКЛАР…\n«КОКА-КОЛА» ҲАҚИДАГИ БИЗ БИЛМАГАН БИТИКЛАР…\n2006 йили Туркияда илк бор «Кока-Кола» компаниясига қарши суд жараёни бошланди. Судга берганлар ушбу ичимликнинг таркибидан шубҳаланишганди.\nМаълумки, кока-кола этикеткасига таркибида шакар, фосфор кислотаси, кофеин, карамель, углекислота ва қандайдир «экстрат» борлиги ёзиб қўйилади. Худди шу экстракт туркларда шубҳа уйғотган. Компания эса суд талабига кўра, экстратнинг сирини очишга мажбур бўлган. Маълум бўлишича, ўша экстракт «Кошениаль» (Cochineal) деган қумурсқа экан.\nБу қумурсқа Канар ороллари ва Мексикада умргузаронлик қилади. У тумшуғи билан ўсимликларга ёпишиб олади-да, шарбатини сўриб ётади. У ҳеч қачон ҳаракатланмайди. Кошениаль учун махсус майдонча ташкил этишади. Қишлоқларда яшовчилар ҳақ эвазига компания учун қумурсқаларни териб беришади. Қумурсқа урғочиси ва тухумидан кармин деган пигментни ажратиб олишади. Шу нарса кока-колага жигарранг тус беради. Қумурсқанинг қуритилган кўриниши худди узум донасига ўхшайди. Лекин аслида бу қумурсқа. «Кока» жумласи ҳам ўша қумурсқа номидан келиб чиқиб танланган. Энди «кола» жумласи ҳақида тўхталамиз. Бу ҳақда компанияда 23 йил ишлаган бир ходим гапириб берган.\nИчимликнинг хом-ашёси сифатида қизилмия илдизлари танланган. Бу илдизлар билан кўплаб қумурсқалар, жумладан кемирувчилар ҳисобланган сичқон, каламушлар ҳам озиқланади. Кока-кола ишлаб чиқарувчи компаниялар худди шу илдизларни тонналаб экскаваторлар ёрдамида ер остидан ковлаб олади. Лекин улар орасидан ўлим топган сичқон, каламуш, қумурсқаларни ажратиб олиш имконияти йўқ. Вақт ҳам йўқ. Ковлаб олинган қизилмия илдизларини уларга қўшиб пресслашади-ю, ишлаб чиқаришга ташлашади. Фақат саралаш давомида қизилмияга аралашиб кетган сичқонлар юнгларини ажратиб олишади. Ичимлик тўқ рангда бўлгани боис кемирувчиларнинг қони, ошқозонидаги суюликлар ҳам кола таркибига тушиб кетади. Тўғри, йирик компаниялар бу муаммони кимёвий моддалар ёрдамида йўқ қилади. Лекин барибир юз фоиз нейтарллаштиришга имконият йўқ-да.\nЎша исми-шарифи сир тутилиб, 23 йил кока-кола компаниясида ишлаган шахс шу сирларни билгани учун ҳеч қачон ичимликни ичмаган, ҳатто ҳўплаб ҳам кўрмаган экан.\nВашингтон олимлари кока-кола таркибидаги шакарни алоҳида таҳлил қилишга уриниб кўришди. Маълум бўлишича, карамель куйдирилган шакар эмас, кимёвий моддалар бўлмиш аммиак ва сульфит аралаштирилган оддий шакарнинг ўзи экан. Бундай аралашма юқори босим ва ҳарорат ёрдамида яратилади. Ваҳоланки, аралашма келгусида одамни ўпка, жигар саратони, лейкемияга дучор этади. Газланган кока-колага оз миқдорда спирт қўшилишига нима дейсиз?!.\nОРГАНИЗМ КОЛАНИ ҚАНДАЙ ҚАБУЛ ҚИЛАДИ?\nКола ичилгач, 20 дақиқа ўтиб:\nҚондаги инсулин сакраши кузатилади. Жигар ичимлик таркибидаги жами шакарни ёғга айлантиради.\n40 дақиқа ўтиб:\nКўз қорачиқларингиз кенгая бошлайди. Бу кофеин таъсири.\nҚон босими оша боради. Чунки жигар қонга керагидан ортиқ шакар ирғитади.\nАденозинли рецепторлар блокланади ва уйқусираш бўлса йўқ қилади.\n45 дақиқа ўтиб:\nТанангиз дофамин ишлаб чиқаришни кўпайтиради. Дарвоқе, героин наркотик моддасида ҳам шундай таъсир тури бор.\n1 соат ўтиб:\nФосфорли кислота кальций, магний, цинкни ичагингизда ўзаро бирлаштириб, метаболизм жараёнини тезлаштиради. Сийдик орқали кальций ажралиб чиқиши кўпаяди.\n1 соатдан кўпроқ вақт ўтиб:\nСуякларингиздаги кальций, магний, цинк, қолаверса, магний, электролит ва сув сийдик орқали ташқарига чиқариб ташланади.\n1 ярим соатдан кўп вақт ўтиб:\nСиз жаҳлдор қиёфага кирасиз. Тана қисмингиз керагидан ортиқ даражада бўшашиб, биров боплаб калтаклаган одам каби сулайиш ҳолатини бошдан кечирасиз. Чунки организмингизни бир меъёрда тутиб турувчи суюқликнинг кўп қисми сийдик орқали чиқиб кетади.\nКатегория: BAXS - TORTISHUV / FIKR MULOHAZA | Ko'rganlar:: 13 | Добавил: www.horazm.net | Теги: #Yangiliklar, #uznews, #Yangilik, #xabarlar, #newsuz, #news, #habarlar, #ahborot, #новости | Рейтинг: 0.0/0


Шавкат Мирзиёев Қашқадарёда Uzbekistan GTL заводини очиб берди – Kommers.uz\nИқтисодиёт\t16:14 | 25.12.21\nШавкат Мирзиёев Қашқадарёда Uzbekistan GTL заводини очиб берди\nЛойиҳанинг умумий қиймати 3,4 миллиард долларни ташкил этади.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев Қашқадарё вилояти Ғузор туманида янги бунёд этилган Uzbekistan GTL заводини очиб берди.\nПрезидент матбуот хизматининг ёзишича, завод йилига 3,6 миллиард метр куб табиий газни қайта ишлаб, 307 минг тонна авиакеросин, 724 минг тонна дизель ёқилғиси, 437 минг тонна нафта, 53 минг тонна суюлтирилган газ тайёрлаш қувватига эга. Яна шундай технологик имконият борки, мажмуа бешта режимда ишлай олади. Қайси маҳсулотга кўпроқ буюртма бўлса, шунга мослашиб, ўша товар ҳажми оширилади.\nҚайд этилишича, иш жараёнида ҳосил бўладиган буғдан йилига 650 миллион киловатт-соат электр энергияси олинади. Бу орқали завод ўзини ўзи электр билан таъминлайди. Шунингдек, яқиндаги Шўртан газ-кимё мажмуаси ва энди қуриладиган корхонага ҳам қувват етказиб беради. Бунинг эвазига тежалган электр энергияси хонадонлар ва тадбиркорларга йўналтирилади.\nTelegram’даги «Xushnudbek.uz» каналининг ёзишича, Шавкат Мирзиёев завод қурилиши бошланганда, айримлар бунга шубҳа билан қарагани ҳақида гапирган:\n«Тўғриси, биз GTL лойиҳасини бошлаганимизда, кўпчилик буни уддалашимизга шубҳа билан қараган эди. ‘Қилолмайсизлар, қўлларингиздан келмайди’ дейишганди.\nЛекин, биз қатъий интилиш ва машаққатли меҳнатимиз билан, барчамиз биргаликда мураккаб синов ва қийинчиликларни енгиб ўтиб, мана шундай янги ва замонавий, юқори технологик мажмуани барпо этишга эришдик. Бу билан ҳар қанча фахрлансак, арзийди».\nҚайд этилишича, Президент коронавирус пандемияси даврида заводда меҳнат қилган ҳодимлар ҳақида ҳам сўз очган.\n«Айниқса, коронавирус пандемияси даврида 10 мингдан ортиқ ишчи карантин талабларига қатъий амал қилиб, узоқ вақт оиласи, яқинларидан олисда ишлаб, ҳақиқий қаҳрамонлик намунасини кўрсатди, десак, ҳар томонлама тўғри бўлади.\nФурсатдан фойдаланиб, қиймати 3,4 миллиард доллар бўлган, GTL заводи қурилишида муносиб иштирок этган барча мутахассислар, фидойи қурувчи, муҳандис ва лойиҳачилар, ҳурматли хорижий ҳамкорларимизга чуқур миннатдорчилик билдираман», — деди Шавкат Мирзиёев.\nШунингдек, сафар давомид замонавий лаборатория, техник сув таъминоти иншооти ҳам кўздан кечирилган. Завод атрофида ишлаб чиқаришни сателлит асосида ривожлантириш, ишчилар учун уй-жойлар, спорт ва маданият масканлари қуриш бўйича кўрсатмалар берилган.


Энди ҳар жума “Тиббиёт куни”, дори-дармон воситаларига ажратилган маблағ эса ўтган йилдагидан икки баробар кўп\nТошкент шаҳар ҳокими Раҳмонбек Усмонов ҳафтани ҳар жума кунини “Тиббиёт куни” сифатида белгилаш ҳақида топшириқ берган.\nБу ҳақда шаҳар ҳокимлиги матбуот-хизмати хабар тарқатди.\nТуман ҳокимининг ўринбосарлари ҳафтанинг жума куни тиббиёт муассасаларидаги муаммоларни ўрганиш, таҳлил қилиш, уларни бартараф этиш, айниқса, оилавий поликлиникаларда фуқароларни кутиш ҳолатларини олдини олиш каби камчиликларни бартараф этиш билан шуғулланиши белгиланди.\nСоғлиқни сақлаш тизими фаолиятини такомиллаштириш мақсадида 25 январь куни шаҳар ҳокимининг фармойиши қабул қилинди. Унга мувофиқ тизимидаги тиббиёт муассасаларини юмшоқ ва қаттиқ жиҳозлар билан таъминлашга 6 млрд. 185 млн сўм маблағ ажратилади.\nБундан ташқари, маҳаллий бюджетдан молиялаштириладиган тиббиёт муассасаларида, дори-дармон воситаларига ажратиладиган маблағ ўтган йилга нисбатан икки баробарга оширилди. 2017 йилда 26,5 млрд. сўм бўлган бўлса, 2018 йилда 48,2 млрд. сўмни ташкил этмоқда.\nТошкент шаҳар ҳокимлиги томонидан кўриладиган бу каби чора-тадбирлар яқин кунлар ичида шаҳар соғлиқни сақлаш тизимида жиддий ўзгаришлар бўлишига олиб келади, дейилган хабарда.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Қирқ йилдан сўнг…\tЖССТ огоҳлантиради: Хавфли бактерияларнинг антибиотикларга нисбатан чидамлилиги ортиб бормоқда »


Одил Ёқубов. Абдулла Қодирийни ўқиганда (1969) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотСовет даври матбуотиОдил Ёқубов. Абдулла Қодирийни ўқиганда (1969)\nБиринчи дафъа «Ўтган кунлар» тўғрисида, тўғрироғи, Отабек — Кумуш қиссаси ҳақида олти-этти яшар чоғимда дадамлардан эшитганман.\nЎттизинчи йилларнинг ўртаси. Дадам, ўн тўққизинчи йилдан партия аъзоси, катта ишларда ишлаб келган одам, нима учундир, ишдан четлаштирилиб, қишлоққа қайтиб келган пайтлари.\nҲар оқшом катта меҳмонхонамиз одамга тўлиб кетади. Қўни-қўшнилар, қариндош-уруғлар, қиз-келинчаклар йиғилади. Аксарияти ёшлар.\nДадам тахмондаги китоблар орасидан жигарранг жилдли қалин бир китобни олиб секин варақлайди. Мен унинг тиззасига суяниб китобнинг безаклари, ажойиб суратларини томоша қиламан. Бу китоб — «Минг бир кеча»нинг 1905 йили босилган рус нашри (кейинчалик мен бу китобни қанча изламай тополмадим!) эди.\nДадам китобни ўқимайди, бир неча бетини ўйчан варақлайди-да, кейин секин ҳикоя қила бошлайди.\nБу ҳикоялар аксарият тун ярмигача, баъзан хўроз қичқиргунча давом этади, мен ҳам ойимларнинг «ёт» дейишларига қулоқ солмай, мижжа қоқмай эшитаман. Эсимда бор: менга айниқса машҳур сайёҳ Синдбоднинг саргузаштлари хуш ёқиб тушарди.\nШу қиш оқшомларининг бирида дадам қора муқовасининг устига йўл-йўл оқ чизиқ чизилган қалингина бир китоб топиб келди.\nКитобнинг биринчи бетида — бошида духоба дўппи, эгнида қора гимнастерка устидан кийилган ола тўн, тўладан келган, учбурчак мўйловли бир одамнинг сурати бор эди.\n— Бу — «Ўтган кунлар» деган ўзбекча роман, — деди дадам. — Уни мана шу одам ёзган. Исм-шарифлари Абдулла Қодирий Жулқунбой…\n— Жулқунбой? Қозоқми?\n— Йўқ, — деди дадам кулиб. — Ўзбек. Жулқунбой бу кишининг тахаллуси. Ёзувчилар баъзан ўз исмларини ўзгартириб, бошқа исм танлашади.\nКитоб қўлдан қўлга ўтиб, яна дадамга қайтди. Дадам шошмасдан ўқишга киришди. Мен ҳам «маза қилиб эшитиш» учун дадамнинг тиззасига суяниб, яхшироқ жойлашиб олдим.\nУчинчи ё тўртинчи оқшом ярим кечада уйғониб кетсам, китоб ўқилиб бўлган, қиз-жувонлар кўз ёшларини артишиб, пиқ-пиқ йиғлашар, эркаклар оғир сукут сақлашар, дадам эса ёзувчи ҳақида секин ҳикоя қиларди.\nДадамнинг ҳикоясидан эсимда қолганлари шулар:\n— Абдулла Қодирий — улкан ёзувчи. Ўзиям ажойиб одам… Ҳукумат унга ҳамма имкониятларни туғдириб берган. Тошкентда унинг катта боғи бор. У ҳар куни эрта саҳар уйғониб ёзишга ўтиради. Чарчаган пайтлари чиқиб, боғда ишлайди.\nЙиллар ўтди. Ўсиб-улғайиб китобга ташналигим, ишқим, меҳр-муҳаббатим ўсиб борган сари «Абдулла Қодирий…», «Ўтган кунлар…», «Меҳробдан чаён…» деган гаплар қулоғимга тез-тез чалинадиган бўлди.\n1943 йилнинг охирги ойлари, тўққизинчи синфда ўқиб юрган чоғларим.\nБир кун синфимизга янги ўқитувчи — фронтдан ярадор бўлиб қайтган ёшгина йигит кириб келди. У «ҳарбий иш»дан дарс бера бошлади, лекин адабиётга жуда қизиқса керак, ҳар куни бир китоб кўтариб келар, болаларга вазифа топшириб қўйиб, ўзи китоб ўқиб ўтирарди. Лекин бу қанақа китоб эканини ҳеч ким билмас, чунки, аскарият китобларнинг жилди қоғозга ўралган бўларди.\nКунлардан бирида ўқитувчининг укаси, синфдош дўстим мени четга тортиб:\n— Кеча акам «Ўтган кунлар»ни топиб келди, — деб қолди. Дарсдан кейин «Ўтган кунлар»ни бир кечага сўраб олиш умидида синфдош оғайним билан бирга уларникига бордим.\nБиз борганимизда, домла олдида қаттиқ нон, икки кўзи аллақандай китобда, чой ичиб ўтирарди.\nМен дудуқлана-дудуқлана илтимосимни тушунтира бошлаган эдим, ўқитувчимиз қовоғини солиб:\n— «Ўтган кунлар»ни ўқиш мумкин эмас. Билмайсанми? — деди кўзимга тикилиб.\nМен ҳаяжондан энтикиб:\n— Мана, сиз ўқияпсиз-ку? — дедим. Ўқитувчининг юзида билинар-билинмас табассум пайдо бўлди.\n— Биринчидан, мен ўқитувчиман, ёш бола эмасман, — деди у. — Иккинчидан, мен уни танқидий кўз билан ўқийман.\n— Мен ҳам танқидий кўз билан ўқийман. Домлажон, бир кечага бериб туринг. Эрталаб олиб келиб бераман. Ҳеч кимга айтмайман.\nДомла сал юмшади, лекин ҳамон бир қарорга келолмай пешонасини ишқади.\n— Бир кечада-ку ўқиб тугатолмайсан-а?\n— Ўқиб чиқаман, — дедим мен. — Албатта, ўқиб битираман!\nДомла кулиб юборди.\n— Хўп, майли, аммо ўзинг ҳам дейман… бир ёпишсанг қўймас экансан!\nУ ўрнидан турди ва токчадаги пиёла-чойнакларнинг орқасига қўл суқиб, қалин сарғиш қоғозга ўралган бир китобни олиб берди.\n— Ма, қўйнингга тиқ. Ҳеч ким кўрмасин. Кейин… эртага демайману, индинга олиб келиб бер. Уқдингми?\n— Уқдим! — Мен унинг айнаб қолишидан қўрқиб, китобни қўлтиғимга урдиму эшикка отилдим.\nЎша кеча мижжа қоқмадим. Тонг пайти охирги саҳифани ўқиб бўлдим. Китобни ёпиб боққа чиқдим.\nХўроз учинчи марта қичқирган. Япроқлари тўкилиб, яланғоч бўлиб қолган боғда шабада бебошлик қилади, кекса ўриклар, ичлари ковак олмалар ҳазин чийиллайди, нола қилади, олча ниҳоллари, ёш олхўрилар юз муқомга тушиб эгилиб-эшилади.\nМен юзимни шабадага тутиб боғда узоқ айланаман. Кўз ёшларимни артмай, ҳўнг-ҳўнг йиғлайман…\nЎша маҳалгача ҳеч бир китоб мени шу қадар ларзага солмагандир. Гўё Отабек менинг ўз акам. Кумуш эса ўз келинойимдай уларнинг тақдирига ич-ичимдан куюнаман, изтироб чекаман. Адабий «сир»лардан бехабар: «Аттанг, шу хўракни Зайнабга топширмай, Ўзбек ойим ўзи қилганда-ку, бундай бўлмас эди!» деб афсус чекаман… Айни замонда кўнглимда ҳеч бир ғубор, ёмон асорат йўқ…\nБошларига кўп мусибат тушган, кўп довул ва бўронлардан ўтиб чиниққан одамлар ҳар қандай фожиага ҳам мардоновор туриб берадилар, сабот ва олижанобликни қўлдан бой бермайдилар. Шунинг учун уларнинг фожиаси сизни эзмайди, балки сабот ва матонатга ўргатади, олижаноблик ва мусаффоликка чорлайди, шунинг учун ҳам сиз Отелло билан Дездемонанинг фожиали тақдирига кўз ёши тўкаркансиз, бу кўз ёшлар қалбингиздаги ҳамма ғуборларни ювиб ташлагандай бўлади, ўзингизни аллақандай софроқ ҳис этасиз, қалбингиз одамларга ҳамдардлик, ҳамжиҳат бўлиш, яхшилик қилиш истаги билан тўлиб-тошади… Отабек — Кумуш фожиаси ҳам назаримда, менга ҳаётнинг теран ва чигал томонларини кўрсатган, мен гўё беш-олти ёш улғайган, айни замонда дилимга аллақандай ҳазин ва ёруғ нур қуйилган эди…\nКўп йиллар ўтди. Мен ҳам адабиёт майдонига кириб, яхши-ёмон бир-иккита асар ёздим. Бу пайтларга келиб «Ўтган кунлар»ни қайта ўқиб чиқдим. Бу сафар китобнинг кўп фазилатлари билан бирга айрим заиф томонлари |иам кўзимга чалинди. Лекин улғайганда олган таассуротларим ҳақиқатга қанчалик яқин бўлмасин, китоб устида кўз ёш тўкиб тонг оттирган ўша дамларим, эрта саҳар ҳувиллаб қолган боққа чиқиб, танҳо кезган пайтларим сира-сира эсимда чиқмайди…\nБу воқеадан кейин сал ўтмай, ҳалиги ўқитувчимиз вафот этди. Ярадор бўлгани етмагандай, фронтда ўпкасини совуқ урган экан, кўкламга чиқмасданоқ узилди.\nЯна бир-икки ой ўтди. Қишлоқда бирга тепишиб ўсган дўстларим фронтга жўнайдиган бўлиб қолишди. Гарчанд, мен бир ёш кичик бўлсам ҳам, дўстларимдан айрилишга, улардан қолиб қишлоқда юришга виждоним ёр бермади-ю, ариза бериб ихтиёрий равишда урушга кетадиган бўлдим.\nЭртага жўнаймиз деган куни кечқурун мен марҳум ўқитувчимизнинг уйига бордим ва унинг укаидан «Ўтган кунлар»ни беришини илтимос қилдим.\nУрушга кетаётган одамнинг илтимосини қайтариш қийин. Ўқитувчимнинг укаси қийналиб бўлса ҳам китобни берди.\nМен уни қопдаги талқон, туршак ва қаттиқ нонлар орасига солиб, орқалаб олдим.\nБиз қишлоқдан бир йўла қирқ чоғли йигит чақирилган эдик. Бир-икки ойдан кейин бўлиниб-бўлиниб ўн чоғли йигит қолдик. Минг тўққиз юз қирқ бешинчи йилнинг ёзида шу ўн чоғли йигит фалакнинг гардиши билан Мўғулистон даштларига бориб тушдик.\nҚаёққа қараманг бепоён дашт. Тап-тақир жигарранг адирлар. Каламуш илма-тешик қилиб ташлаган ясси қирлар. Кундуз жазирама иссиқдан кирадиган жой тополмайсиз, кечаси эса сел ёғади, совуқан тишлар шақ-шақ қилади…\nБиз олис-олисларда қолган она юртни, дўппи билан сув ичган булоқларни, тиззадан тупроқ кечиб юрган қишлоқ кўчаларини соғинамиз. Дўппи-дўппи ўрик териб қизларга тутган чоғларимиз, пода кутиб ўмбалоқ отиб ўйнаган сойликлар, сув сепишиб чўмилишган анҳорлар кўз олдимиздан кетмайди. Кечалари даштдаги чайлаларда бир-биримизнинг пинжимизга суқулишиб ётарканмиз, қишлоқ қизларининг мулойим чеҳраларини, ҳазин ва шўх лапарларини қўмсаймиз, қўмсаймизу бутун вужудимиз билан киндик қонимиз тўкилган она тупроққа талпинамиз… Ана шундай пайтларда, буюм халтамни очиб, ўқ-дори, қаттиқ нон ва консерва қутилар орасида ётган «Ўтган кунлар»ни оламан. У соғинган қалбларимизга аллақандай таскин беради, ташна дилларимизни нима биландир қондиргандай бўлади. Биз Отабек — Кумуш саргузаштининг мунгли ва ёруғ саҳифаларини қайта-қайта ўқирканмиз, гўё суюкли қишлоғимизга бориб келгандай, қариндош-уруғ, ёр-биродарларимиз билан дийдор кўришгандай бўламиз… Нур билан йўғрилган севги саҳифалари эса… ўз севгилиларимизни эслатади. Биз гўё олис-олисларда қолган қишлоқ қизларини кўргандай, уларнинг шўх қилиқлари, ҳазил-мутойибалари, куй ва қўшиқларини эшитгандай бўламиз… Ҳа, халқимизнинг баъзи иллатларини шафқатсиз фош этган, айни замонда энг яхши урф-одатларини, ўзига хос фазилатларини ажиб бир шоирона муҳаббат билан тараннум этган бу улкан асар белимизга қувват, кўнглимизга далда берар эди. Шунинг учун ҳам мен бу китоб ва уни яратган буюк инсон олдида ҳамиша бош эгаман, қўлим кўксимда, ҳамиша таъзим қиламан.\nБугун, бир неча йилдан кейин, «Ўтган кунлар»ни қайта қўлга олдим.\nЭнди, ёзувчилик «сирлари»ни озми-кўпми ўрганганимдан кейин, романнинг бутун реалистик кучи ва кишини ром қилувчи гўзаллиги ҳам, характерларнинг бетакрор миллий колорити ҳам, шу билан бирга реалистик услубда ёзилган ва бугунги китобхон учун сунъийдек туюладиган айрим саҳифалар ҳам кўзимга ташланади.\nМасалан, ҳаётда кўп нарсани кўриб чиниққан, тажриба орттирган Отабекдай йигитнинг худди ёш бир ўспириндай Кумушга ошиқ бўлганини ҳаммадан яшириб, кечалари тўлғаниб чиқишлари, айниқса оддий хизматкор Ҳасанали ундан яшириқча совчига боришлари, ниҳоят бу сирлардан бехабар Кумушнинг никоҳ кечаси: «Сиз ўшами?» деб «кутилмаган бахт»га муяссар бўлиши… бунинг ҳаммаси китобхонга асарнинг таъсир кучини ошириш учун, «эффект» учун қилинган, яъни, бошқача қилиб айтганда — «ясалгандек туюлади». Назаримда, романнинг «Ҳукмнома» боби, Кумуш жаллод қўлига топширилган Отабек билан Қутидорни хат воситаси билан дор тагидан қайтариб, қутқариб қолиши ҳам эртаклардаги воқеаларга ўхшаб кетади. Лекин қизиқ: романни дастлаб ўқиган ўн олти-ўн етти ёшимдаку, бу нарсаларни билмас эдим, бироқ нега ҳозир, ёзувчилик «сирлари»ни оз-моз билганим ҳолда, сунъийликни сезганим ҳолда «Ўтган кунлар» ҳануз мени ҳаяжонга солади, чексиз завқ беради, титратади?..\nКитобни очаман. «Жодугар ҳинди» деган бобни ўқий бошлайман. Ўзбек ойимнинг ғалати гаплари, Ҳасаналига човут қилишлари, Кумушнинг ҳийлакорликлари ҳақидаги таъналарини ўқиб, қотиб-қотиб куламан, куламану тўсатдан бу хотин менга жуда таниш эканини ҳис этаман. Мен бу хотинни — бир маҳалнинг ўзида ҳам меҳрибон, ҳам шафқатсиз, бир қарашда жуда ўктам бўлса-да, аслида ниҳоятда софдил, «думбул табиат» бу аёлни болалигимдан бери танийман. Мен уни ҳар бир қишлоқда, ҳар бир маҳаллада кўрганман. Ҳар бир маҳалла, ҳар бир қишлоқнинг ўз Ўзбек ойими бор, ёзувчи айтгандай, буларсиз на тўй ўтади, на аза! Ҳатто эркаклар ҳам уларнинг маслаҳатисиз иш қилишмайди!\nМенинг учун Ўзбек ойим «Ўтган кунлар»даги энг ҳаётий, энг жонли, энг мукаммал образлардан бири! Бу образ Абдулла Қодирийнинг улкан реалист ёзувчи эканлигидан далолат беради. Романга ниҳоятда ҳаётий бир руҳ киритади. Гарчи, эпизодик бўлса-да, Азизбек, Мусулмонқул чўлоқ ва Хушрўйбиби тўғрисида ҳам худди шу гапни айтиш мумкин. Романда бу образлар бўлмасин-чи ёки улар сал бошқачароқ, майинроқ бўёқлар билан чизилган бўлсин-чи, Отабек — Кумуш фожиаси эҳтимол оддий мелодраматик бир воқеага айланиб қоларди!..\n«Ўтган кунлар»нинг «Қудаларни кутиб олиш» бобида шундай бир жумла бор: «Кумуш салом берди ва қўлидаги паранжисини ерга ташлади, югуриб келиб ўзини Ўзбек ойимнинг қучоғига отди. Ўзбек ойим ҳам уни маҳкам сиқиб қучоқлаб олган, юзидан шап-шап ўпиб, айланиб, ўргилар ва тикилиб-тикилиб нима учундир йиғлар эди…»\nГарчи ёзувчи бу ўринда «нима учундир» сўзини ишлатса ҳам, китобхон Ўзбек ойимнинг «нима учун йиғлашини» жуда яхши тушунади.\nЎзбек ойимдай содда ва софдил аёл Кумушнинг гўзаллигини, унинг бўлакча жозибасини, тортинчоқ, уятчан табассумини кўрганида ўзининг ноҳақлигини, унга нисбатан қилган адолатсизликларини, уни бахтсиз қилиб қўйганини тушунмаслиги мумкин эмас эди. Ўзбек ойим, соддадил аёлларга хос бир сезгирлик билан буни тушунган ва ўз қилмишидан пушаймон бўлиб, кўз ёши тўкар ва бу билан Кумушдан кечирим сўрар эди…\nБир китобхон сифатида буни мен ҳам сезаман ва беихтиёр кўзимга ёш оламан… Ёзувчининг маҳорати деб, ўз қаҳрамонининг дилини билиши деб — мана буни айтадилар!..\nОдатда, Кумушнинг ўлими тўғрисида, тўғрироғи китобхон буни сеза бошлаши ҳақида гап кетганда Зайнаб билан Хушрўйбибининг суҳбатини, баъзан Отабекнинг тушини эслайдилар. Лекин мен бу фожиани Кумушнинг Тошкентта келиши тасвирланган саҳифаларданоқ ҳис этаман.\nБу саҳифаларни — романнинг энг тиниқ, энг ажойиб жойлари деса бўлади. Қудаларнинг кутиб олиниши, яна тўғрироғи Юсуфбек ҳожининг Ўзбек ойим ва Отабек билан, Отабекнинг эса Зайнаб билан суҳбати, сўнг қудалар зиёфати, Отабек билан Кумушнинг яширинча учрашуви, Кумушнинг сўз ўйинлари, ёлғиз қолган икки кундошнинг аччиқ кинояларга тўла сўзлашуви, ниҳоят, Офтоб ойим билан Кумушнинг видолашув кечалари шундай зўр реалистик бўёқлар билан чизилганки, сиз ҳар бир одамни кўриб турасиз, гўё бу суҳбатларда иштирок этасиз, дам куласиз, дам ачинасиз, дам маъюс туйғуларга чўмасиз. Айни замонда, ҳар бир қаҳрамоннинг дард-ҳасратини, ўйларини, улар сизга ўхшаган оддий одамлар эканини чуқурроқ тушунасиз. Бу саҳифалар фақат улуғ ёувчиларгагина муяссар бўладиган бўлакча бир куч билан ёзилган, қандайдир куз офтобидай тиниқ ва илиқ нурга йўғрилган. Лекин куз қанчалик илиқ бўлмасин, келаётган қишнинг дараги сезилгандай бу саҳифаларда ҳам бўлажак фожианинг совуқ нафаси сезилиб туради. Гарчанд ёзувчи келажакда рўй берадиган фожиа ҳақида бир оғиз бир нима демаса-да, сиз буни негадир сезасиз, худди инсон ўзини кутаётган бахт ва бахтсизликни олдиндан сезганидек, ёмон бир нарсалар рўй беришини олдиндан ҳис қиласиз. Шунинг учун ҳам бу саҳифалар сизни тиниқ ва ҳазин куйдай титратади. Сиз баъзан куласиз, баъзан жилмаясиз, лекин юрагингизни чулғаб олган ғамгин туйғудан қутулолмайсиз.\nМен ўз бошимдан кечирган арзимас тажрибамдан биламан: китобхонни бу куйларга солиш, бўлғувси бўронларнинг совуқ нафасини олдиндан билдириш унча-мунча талантга муяссар бўлавермайди!..\nЮқорида мен Отабек билан Кумушнинг илк учрашуви сал сунъийроқ туюлади деган эдим. Лекин мана, кўп йиллик айрилиқ, ҳижрон доғлари ва висол орзусида ўтган машъум йиллардан кейин улар яна учрашадилар…\nЎртача ёзувчининг қалами остида мелодраматик саҳнага айланиши мумкин бўлган бу лавҳа шундай нозик бир дид, шундай шафқатсиз реалистик бўёқлар билан тасвир қилинганки, мен бу эпизодни романнинг энг зўр жойларидан бири деб ҳисоблайман!\nМана, ўша учрашув, яна ўша икки суюшган қалб, лекин бу сафар илк муҳаббатнинг тотли нафасига маст бўлиб, ўзларини йўқотиб қўйган икки ёш эмас, балки ҳаёт синовларида чиниққан, кўп бўрон ва довуллардан ўтиб, ўзларини тутиб олган икки оқил одам учрашади!\n«…Отабек кавушини даҳлизга ечди-да, уй бўйича бир-икки қайта юринди ва энтикиб нафас олди. Шу вақт тахмонга осилган кирпўш ўз-ўзидан қимирлагандек бўлди. Бу қимирлашни Отабек пайқамади. Ҳалиги қимирлаган кирпўш бирдан очилиб кетиб Отабек чўчиди… Биров тахмондан унга қараб кулимсирар эди…\nОтабек титрар эди. Бир оздан кейин иккиси ҳам ўзларини бирмунча тўхтатдилар-да, бир-бирларига томон юришиб келдилар ва сўзсизгина қучоқлашдилар…»\nҚаранг: қаҳрамонлар на оҳ-воҳ чекишади, на уч йиллик азоб-уқубатларини эслаб кўз ёши тўкишади, на бир-биридан ўпкалашади!\nРост, Кумуш кўзига ёш олади, лекин бу — кулги аралаш тўкилган ёш эди. Сўнг… қандайдир маъюс бир нурга йўғрилган қочириқлар, ҳазил-мутойибалар бошланади:\n«— Сиз… қочқоқсиз! — деди Кумуш.\n— Сиз қувлоқсиз!\n— Ажаб қиламан! — деди Кумуш ва шапалоғи билан эрининг юзига секингина уриб қўйди.\n— Бу ёққа ҳам…\n— У ёққа Зайнаб урсин!\n— Зайнабнинг… уришга ҳаққи йўқ! Кумушнинг кўзида ҳалигача кўрилмаган бир шодлик ўйнади.\n— Тўғри айтасизми?\n— Тўғри айтаман!\n— Мана бўлмаса! — деди Кумуш. Отабекнинг иккинчи юзини ҳам силагандек қилиб қўйди. Яна кулимсирашиб, термилишиб қолдилар…»\nБу маъюс ва ёруғ кулимсирашларида, нозик қочириқларда айтилмаган, айтилишнинг ҳожати ҳам бўлмаган қанча-қанча дарду алам, меҳру оқибат, соғинган юракларнинг талпиниши, ҳарорати, ҳаяжони, нидоси бор!..\n«Ёзувчи бу лавҳада нозик дид ва меъёрни бирор жойда ҳам йўқотмайди, бутун бир саҳнада битта ҳам ортиқча сўз йўқ.\n«Кумуш яна бир кулиб қарагандан кейин уйдан чиқди. Отабек энди тамом ўзини босиб олган, эндиги юрак уриши фақат ҳалиги фаришта томонга ошиқишгина эди».\nЁзувчи учун бундай нозик жойдан «эсон-омон ўтиб олиш» — қил кўприкдан ўтиб олишдай гап!\nҲар бир ёзувчи яхши билади: кўп кишилар иштирок этадиган саҳналарни ёзиш, айниқса қийин бўлади. Эҳтимол, шунинг учундир, ҳар сафар романнинг «Қудаларни кутиб олиш» деган, айниқса «Зимдан адоват» деган саҳифаларини ўқиганимда ёзувчига таҳсин айтаман.\nБу саҳифаларда қатнашган тўққиз хотиннинг бирортаси ҳам «сояда» қолмайди, уларнинг ҳар бири китобхоннинг кўз олдида туради. Бу саҳнада Ўзбек ойимнинг соддалиги ва думбуллиги, Офтоб ойимнинг босиқлиги ва оқиллиги, Кумушнинг уятчанлиги ва самимийлиги, Зайнабнинг ҳасадгўйлиги, Хушрўйбибининг золимлиги ва муғамбирлиги, қуда томонларнинг адовати, ҳаммаси шундоқ «лўп» этиб кўринади.\nЎзбек аёлларининг ўзига хос виқор ва соддаликлари, иззат-икромлари, ажойиб сўз ўйинлари, нозик қочириқлари, коса тагига ним коса яшариб гапиришлари-чи?\nЁзувчи бу бобда моҳир шахматчига ўхшайди, шатранжнинг бирорта донаси ҳам «четда» қолмайди, унинг қўл остида ҳаммаси ўйнайди, айни замонда бу ўйин ички бир драматизмга тўла. Шу бобда биз кундош билан учрашган Кумушнинг изтиробларинигина эмас, биринчи марта Зайнаб ҳам тирик жон эканини, у ҳам чуқур кечинмаларга қодир эканини чуқурроқ ҳис қиламиз.\nБугун «Меҳробдан чаён»ни қайта ўқиб чиқдим. Роман ғалати таассурот қолдирди менда.\nКитобни очишим биланоқ фақат Абдулла Қодирийгагина хос бўлган бўлакча бир миллий руҳ, илиқлик, самимият ва меҳр юрагимни жиз эттириб, дилимни равшан қилди.\nРоманнинг илк саҳифаларида ёзувчи менга, лабида табассум, суюкли фарзандларининг ўйинини кузатиб, уларнинг шўхлик ва эркаликларидан завқланиб, айвонда чой ичиб ўтирган меҳрибон отага ўхшаб кўринди. Ота ўз фарзандларининг фақат фазилатларинигина эмас, уларнинг камчилик ва нуқсонларини ҳам кўради, лекин меҳрибон, вазмин одам, уларни қаттиқ койиб кўнгилларини оғритгиси келмайди. Рост, тўнғич ўғли Маҳдумнинг баъзи қилиқлари отанинг ғашини келтиради, лекин аклли одам, ўғлининг хатти-ҳаракатларидан дарғазаб бўлиб гапирса, дастурхон атрофида ўтирган ҳамсуҳбатларининг (китобхонларнинг) таъбини тирриқ қилишини билади, шунинг учун ҳам тўнғич фарзанди ҳақида дам юмшоқ кулиб, дам билинар-билинмас истеҳзо билан гапиради. Ўхтин-ўхтин, Маҳдум ҳаддидан ошиб кетган пайтлардагина, меҳрибон падарнинг кўзида ўт чақнайди, бироқ нима бўлганда ҳам пуштикамаридан бўлган фарзанди эмасми, қаҳри ғазаби дарҳол сўниб, ташвиш ва изтиробга айланади. Лекин Анвар — Раъно достонига ўтиши билан ёзувчи худди суюкли кенжатойлари ҳақида гапираётган отани эсга солади. Ҳар бир ота ўз кенжатойларининг нуқсонларини кўрмаганидек, Қодирий ҳам аввалбошда энг суюкли қаҳрамонларининг камчиликларини кўрмайди, унинг ҳикояси хиёл майинлашади, овозида эркалаш оҳанглари пайдо бўлади.\n«Раъно яна бир неча ғужумларни териб узатди.\n— Қани юмушингиз?\n— Сенда нима юмуш бўлсин, Раъно? Ҳар кунги ўзинг билган гап… сўзлашиб ўлтирамиз; узум тўкилса, менга териб берасан, деб чақирган эдим.\n— Дадам хуфтандан қайтиб қолади. Гапингиз бўлмаса, мен кетаман.\n— Хуфтан ҳали ўқилган эмас, азон ҳозир айтилди. Башарти дадамиз хуфтанни ўқимай келиб қолса, бунинг ҳийласи осон: дарров анави гулнинг тагига яширинамиз!\n— Башарти дадам бизни қидириб, гулнинг тагидан топса, нима қиламиз?\n— Нима қилар эдик?.. Сен уйингга кетасан, мен бўлсам меҳмонхонага.\n— Икковингиз гулнинг тагида нима қилиб ўлтирган эдингиз, деб сўраса, нима жавоб берамиз?\n— Ўзимиз ўлтирган эдик, деймиз.\n— Нима учун, деса-чи?\n— Қизингиз уялгани учун, деймиз…»\nРаъно-ку, майли, ёш бир қизча, лекин Мирзабоши лавозимига кўтарилган Анвардай йигитнинг «дарров анави гулнинг тагига яширинамиз» деб гапириши… жуда ғалати туюлади. Рост, муҳаббат, бу улуғ инсоний туйғу, баъзан катта одамни ҳам ёш болага айлантириб қўяди, лекин, ҳар ҳолда, бундай саҳна ва бундай тасвирлар ёзувчининг ўз қаҳрамонларига ўзгача меҳридан далолат беради. Шу саҳнанинг охирида Анвар Раънодан тўйга розилик олади:\n— Хўп бўлгай. Мен, эртага, тўйимиз кўкламга бўлсин деб жавоб айтаман… Ерлар кўк гиламлар билан безалганда, ҳар тарафни бинафша чечаклари босган, қушлар уя қайғусини чекканда биз ҳам тўй қилармиз, чимилдиқда бахт созини тинглаб, истиқбол куйини куйлармиз… Шундайми, Раъно?\n— Ундан сўнг менинг оғушимда шунинг сингари даданг келиб қолишидан қўрқиб, киши қўлига тушган қуш боласидек типирчиламассан. Шу ҳуснинг, шу малоҳатинг ва шу латофатинг билан тамом меники бўларсан, шундайми?»\nАлбатта мен, оддий китобхон, ўша оқшом Раънодан илк бўса олган Анварнинг ҳолатига тушуниб турибман. Бу маъсуд дамларда унинг кўнглидан худди шу гаплар ўтганига, дилида худди шу туйғулар жўш урганига ишонаман, лекин буни Раънога айтиши, айниқса шундай ширин-шакар сўзлар, чиройли иборалар би-лан ифода қилиши… Менга сал «ғалатироқ» туюлади… Лекин қизиқ: бу саҳналарда жиндек сентименталликка йўл қўйган ёзувчи Анвар — Раъно фожиаси тасвирланган саҳифаларда, сарой ҳаётига бағишланган бобларда шафқатсиз реалистик услуби билан ҳайратга солади кишини!\nРаънога фотиҳа ўқилиб, Маҳдум буни «истиқболнинг хайрли фоли, файзи илоҳий», деб қувонган куннинг эртасига Анвар бу мудҳиш хабарни эшитади ва сўнгга марта Раъноларникига боради.\n«Вақт намозшомдан оққан… Шом намозини ўқиб қайтган Махдум меҳмонхонанинг эшигини очиқ кўради. Анварнинг келганини фаҳмлаб, у билан қўришишни истамай ё истаса ҳам нимадандир ҳадиксираб, тўғри ичкарига ўтади. Йиғидан киприклари терилиб, чуқур андиша ичида бошини қуйи солган Нигор ойим ош кўтариб меҳмонхонага киради ва Анварнинг:\n— Нега йиғлайсиз?.. Сиз шундай бўлсин деганмидингиз? — деган гапларига жавоб бермай, йиғлаган кўйи меҳмонхонадан чиқиб кетади…\n«…Анвар ошдан бир-икки луқма олиб, қўлини артди, сандал кўрпасини бағрига тортиб, кучли ва узун тин олди.\nЧироғпоядаги шам бедиллар юрагидек титраб, меҳмонхонани аранг ёритар, шамнинг титроғи билан кўзини бир нуқтага тиккан Анварнинг ҳозирги хаёлчан юзи ҳам қалтирагандай кўринар эди. Меҳмонхона тип-тинч, фақат бу тинчликни ташқаридан ёққан ёмғирнинг кучсиз шитирлаши, ўқтин-ўқтин қўзғалиб қўйган шамолнинг даричага келиб урилиши ва аллақайси том бошидаги бир мушукнинг мовлаган товуши бузар эди…»\nБу ердаги ҳар бир сўз, ҳар бир детал — ярим қоронғи меҳмонхонадаги ўлик сукунат, ёмғирнинг шитирлаши, томдаги мушукнинг мовлаши, ҳаммаси Анварнинг юрагидаги туғённи ифода қилади, ёзувчи унинг руҳий ҳолатини тасвирлаб ўтирмайди, чунки бу ҳолатни битта гап билан: «Чироғпоядаги бедиллар юрагидек титраган шам ёруғида Анварнинг хаёлчан юзи ҳам қалтирагандай кўринар эди», деган биттагина жумлада ифода қила олган… Орадан бир пиёла чой ичиш фурсати кечганда… Меҳмонхонанинг даҳлизида, қўлида чойдиш, Раъно кўринди. «Икки кўзи қип-қизариб, қовоқлари шишиб, кўпчиган, юзида ҳам зўриқиш аломати бор эди. Ерга қараган ҳолда озқ чойдишни Анварнинг ёнига келтириб қўйди, токчадаги пиёлани олиб чойдишдаги чой билна чайқади, пиёлани сочиқлагач, яна чайиб иккисини Анварнинг ёнига сурди ва бирдан ўкраб юзини танча устига қўйди…»\nТасвирнинг шафқатсизлигини сезяпсизми? Ёзувчи Раънонинг йиғисини кўрсатишга ошиқмайди, аксинча, унинг ҳар бир ҳаракатини энг майда тафсилотлари билан кўрсатишга тиришади, лекин ажабо, ёзувчи Раънонинг кечинмаларини тасвирламаса ҳам сиз унинг тўлиб-тошиб турганини аниқ ҳис қиласиз, унинг хатти-ҳаракатларини кузатар экансиз, юрагини ларзага солган туғён тобора ортиб бораётганини ва пировард портлашини сезиб турасиз, шунинг учун ҳам ниҳоят ўпкаси тўлиб «бирдан ўкраб танча устига бош қўйганида» беихтиёр кўзингизга ёш оласиз…\nБу саҳнада Анвар билан Раъно сизнинг кўз олдингизда камида ўн ёш улғаяди. Севикли қаҳрамонларининг бошига тушган мусибатни улкан реалистларга хос бир шафқатсизлик билан тасвирларкан, ёзувчи Маҳдумни ҳам аямайди. Романнинг бошида унинг баъзи қилиқлари ҳақида мулойим кулимсираб гапирган адиб, бу бобда, ўғлининг пасткаш хатти-ҳаракатларини билиб қолган адолатли отадай уни аёвсиз жазолайди.\nКечқурун шом намозидан қайтаётгандаёқ Анвар келганини пайқаган Маҳдум икки дилпоранинг мунгли суҳбатини бўлиб меҳмонхонага кириб келади. Кечагина Анвар Мирзабоши лавозимига кўтарилганда тўйни тезлатиш тараддудига тушиб қолган одам, бугун Анварга ҳатто салом ҳам бермайди. Чунки кеча бизда табассум уйғотган хасислиги бугун, хонга қайната бўлиш бахти олдида, саройдан келадиган олтинлар олдида пасткашликка, чинакам разолатга айланади.\n«Ичкарига кир, Раъно, бевақт бу ерда нима қилиб ўтирибсан?»\nБу гап Анварнинг, фақат Анвар эмас, китобхоннинг ҳам вужудини «ғизз» эттириб юборади. Романнинг бошида Маҳдумнинг қилиқлари ва зиқналикларини кулимсираб кузатган китобхоннинг қалбида энди жирканч ва нафрат уйғонади. Бу нафратни ҳаммадан кўра Раъно яхши ифода қилади. Кечагина укаси билан «Лой ўйнаб» юрган қиз, шу топда отасининг бутун шафқатсизлигини, бемеҳр, бағритош бир одам эканлигини дил-дилидан ҳис этади ва ғазабдан титраб:\n«Андишасиз!» — деб хитоб қилади. Бу худди сизнинг кўнглингиздаги гап! Шунинг учун ҳам Раъно кўзига жиққа ёш олиб, меҳмонхонадан чиқаркан, қалбингизда унга нисбатан бўлакча бир меҳр ва ҳурмат уйғонади.\n«Меҳробдан чаён»нинг энг зўр жойларидан бири хон ҳарами ва қирқ қизлар ҳаётига бағишланган саҳифаларидир.\nАдабиётимизда хон ҳарамига тушган бахти қора қизлар ҳақида анча-мунча асарлар бор. Бу асарларнинг ҳаммаси бир-бирини такрорлайди, камбағал деҳқоннинг сулув қизи бўлади. У холасинингми, аммасинингми ўғлини яхши кўради. Лекин хондан қарздор бўлиб қолган камбағал деҳқон қарзини тўлай олмайди-ю, унинг эвазига қизини хонга тортиқ қилишга мажбур бўлади. Севгилисидан жудо бўлган бечора қиз, хон саройида ҳижрон доғида ёна-ёна охири сил касалига учраб ўлади… Худди шундай ҳикоя «Меҳробдан чаён»да ҳам бор. Лекин бу ҳикоядан ҳам кўра қирқ қизларнинг кундалик ҳаётини тасвирлаган саҳифалар даҳшатга солади кишини.\nҲарамга келтирилган кунлари бир-икки кеча хоннинг «илтифотига сазовор бўлиб», кейин ўз ҳолига ташлаб қўйилган бу чиройли, соғлом қизлар тўрт девор ичида ўзларини қаёққа уришни билишмай тўлғанишади, зерикканларидан, азбаройи димиққанларидан ҳарамга кириб келган ҳар бир одамга ёпишишади, уни эрмак қилишади. Лекин ҳарамнинг дарвозаси қулф, эркак зоти у ёқда турсин унга кирадиган аёллар ҳам саноқли. Шунинг учун ҳам Гулшаннинг ҳарамга келиши канизлар учун катта ҳодиса, эрмак, ҳатто байрам, шунинг учун ҳам ҳовли юзида копток ўйнаб, яланг оёқ, яланг бош қувлашиб юрган қизлар уни кўриб олдига югуришади, кулги ва қийқириқ билан қарши олишади:\n«Эсонмисиз!… Эрингиз ўлмадими? Шаҳар йигитлари омонми?» — деб ҳазиллашишади. Гулшаннинг: «Бўлди, бўлди! Шўх байтал ўлгурлар!» деган хитобига: «Тўқ байтал! Тўқ байтал!» деб тегажоқлик қилишади. Кейин уни ҳам ўйинга тортишади ва Гулшан ютқизганда «хих, эшагим!» дейишиб, орқаси яғир бўлгунча устига минишиб ўйнашади. Кечаси эса базм қуришиб, мунгли лапарлар айтишади. Лекин ҳар бири бир йигитни бахтли қиладиган бу мазлумаларнинг гўзал баз-мини тўрт девордан бошқа ким кўради, шўх ва ғамгин лапарлари қайси йигитни шайдо қилади?.. Иўқ, бу гўзал базмни, тўрт девор орасига қамалган парилар ўйинини уларнинг ўзларидан бошқа ҳеч ким томоша қилолмайди. Шунинг учун ҳам бу лапар ва ўйинлар қизларнинг дилини баттар қитиқлаб, ушалмас орзулари чинакам изтиробга айланади, шунинг учун ҳам базмдан кейин аламзада қизларнинг ҳазил-мутойибалари дағаллашади, «кўйлак ечар, иштон солар» каби шарм-ҳаёсиз ўйинлар бошланади.\nБиринчи қарашда бир оз «яланғоч» туюлган бу саҳна хон саройида сил бўлиб ўлган қизлар ҳақидаги ҳар қанақа ҳикоядан ҳам қаттиқроқ таъсир этади кишига. Бу саҳифалар сизни титратмай иложи йўқ, чунки шафқатсиз реалистик куч билан ёзилган бу саҳналарда инсоннинг энг улуғ фожиаси — муҳаббат ва она бўлиш бахтидан умрбод маҳрум бўлган аёллар фожиаси бор.\n«Меҳробдан чаён»ни бир неча марта ўқиганим ҳолда унинг «Қизиқлар» деган бобини фақат бир марта ўқидим.\nБилмадим, эҳтимол бу бобдаги қизиқларнинг қизиқчилиги ва аскияларини «эшитиб» завқланадиганлар бўлса бордир, лекин мен «томоғи остидаги чўғир қовундек бўқоқ ғовлаб ётган мулла Бахтиёрни, кир яктагидан бадани кўринган, бир қўли билан елкасини қашиб, иккинчиси билан иштонбоғини ушлаб олган Баҳром қизиқни» кўз олдимга келтирганимда мен бу аскиялардан эмас, ёзувчининг сатирик қудратидан қойил қолдим. Чунки «бурни ўрнида юқорига қараб қурбақа ўрмалаган махлуқнинг» ташқи қиёфасидан, хунуклик ва ифлосликда бир-биридан ўтган бу қизиқларнинг: «Бир пой кафшни еб қўйибсизлар-ку» ёки: «Бўқоғингга кафшнинг ўкчаси тиқилиб қолипти-ку!» ёки: «Сингли талоқ битни қочирдим-да!» каби «аскиялар»ни ўқиганда: наҳот шундай «қизиқчи»ликдан завқ олган Худоёрхондай примитив одам Ўрта Осиёдай катта бир ўлкани ўн йиллар давомида идора қилган бўлса?! — деган ўйга борасан. Бу ўй даҳшатта солади кишини. Ёзувчининг асл мақсади ҳам китобхонда худди шу фикрни уйғотиш бўлса керак.\nКитобни ёпиб узоқ ўйга толаман: бу улкан ёзувчи ҳаёт бўлганда адабиётимиз яна қандай дурдоналар билан бойир эди?\n← Аввалги Аввалги Ҳамид Олимжон. «Фарҳод ва Ширин» (1939)\nКейинги → Кейинги: Пиримқул Қодиров. Тоғай Муроднинг туғма истеъдоди (1985)


Устозни ғанимат билиш | Muslimaat.uz\nМанзилингиз:Муслимаат»Хизматлар»Жума фазилатлари»Устозни ғанимат билиш\nBy Muslimaat on Yanvar 26, 2018 Жума фазилатлари\nТолиби илмларга қилинадиган насиҳатлардан энг муҳими – бу устозни, унинг билимини ва илм мажлисларини ғанимат билиш, пайтида улардан фойдаланиб қолишдир. Қанчадан-қанча шахслар замондошлари бўлмиш уламоларга етиша олмаганлари, бунинг учун ҳасрат-надоматда қолганлари тарихдан маълум.\nХатиб Бағдодий раҳматуллоҳи алайҳ ўзининг “Риҳлат” номли китобининг сўнггида бир боб қилиб, уни “Бирор шайх томон унинг олий санадини талаб қилиб йўлга чиққанлар ва ўша шайхлар ўлиб қолиб, муродига ета олмаган талабгорлар зикри” деб атаган.\nАбдуллоҳ ибн Довуд Харибий айтади: “Басрага Ибн Авн билан учрашиш учун кирган эдим. Бани Доро кўпригига келганимда Ибн Авннинг вафот этгани хабари келди. Менга нима етганини Аллоҳ билади”.\nҚаранг, мазкур кишилар бирор-бир дунё матоҳи, бойлик, қаср ё бошқаси учун надомат қилаётганлари йўқ. Чунки булар топиладиган нарсалар. Аммо уламоларнинг ўринларини ҳеч ким боса олмайди.\nЎтмишдан биламизки, биргина ҳадис ривояти, биргина фиқҳий масала ечими учун кишилар узоқ масофали жойларга йўлга тушганлар. Ваҳоланки, ўша пайтларда шароитлар оғир эди. Олимларнинг, илмнинг қадрини билганларидан оғир машаққатларга ҳам рози бўлганлар.\nАммо ҳозирги кунда қулайлик ва кенг имкониятлар бўла туриб биз устозларимиздан фойдаланишни билмаяпмиз. Уламолар ғанимат экани ҳадиси шарифда очиқдан-очиқ баён қилинган.\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг «Албатта, Аллоҳ илмни бандаларидан бирданига суғуриб олмайди, балки илмни уламоларнинг жонини олиш билан суғуриб олади. Ниҳоят, бирорта олимни қолдирмагач, одамлар жоҳилларни бошлиқ қилиб олишади. Кейин улар сўраладилар ва илмсиз равишда фатво беришади. Натижада адашадилар ва адаштирадилар», деганларини эшитдим» (Имом Бухорий ривоят қилган).\nҚаранг, илм уламоларнинг вафоти сабаб кўтарилар экан. Яъни, илмни ушлаб, сақлаб турадиганлар уламолардир. Уларнинг заволлари илм заволи экан.\nИмом Заҳабий уламолардан уч киши бир вақтда вафот топганларида: “Шаҳар бир йил ичида ана ўша уч киши кабилардан холи қолса, унда нуқсон зоҳир бўлибди”, деган экан.\nЕмак ва ичимлик бадан озуқаси бўлса, қалб озуқаси илмдир. Қалбларни тирилтирадиганлар олимлардир. Нафақат қалбларни, балки оламни тирик тутадиганлар олимлардир. Мана шунинг учун ҳам: “Олимнинг ўлими – оламнинг ўлими”, дейилган. Олим оламнинг руҳи, нури ва ҳаётидир.\nУзоққа бормай, яқин даврдан мисол келтирадиган бўлсак, раҳматли шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратлари вафот этганларидан кейин у кишининг илмларидан, ақалли у зотни бир кўришдан, дуоларини олишдан баҳраманд бўлмай, ҳасратда қолганларнинг саноғи йўқ. У кишига етиша олмаганлар у ёқда турсин, гарчи шогирдлик бахтига муяссар бўлган бўлсалар-да, маърифат булоғидан айрилиб қолганлари учун қанчалар ўксинишди.\nҚалбимиздан у зотдан кейинги катта бир кемтикни, ўрни тўлмас бир бўшлиқни ҳис қилганимизда “Биргина инсон дунёни шунчалар мунаввар қилиб турганмиди?!” деймиз бехосдан. Ҳа, биргина инсон дунёни хайрга тўлдириб турган эдилар. Мана шу хайр илм нури, илм барокоти эди.\nАммо олим кетди, деб буткул ноумидликка тушиш нотўғри. Олимлар аслида барҳаётлар. Улар нариги дунёга ўтишган бўлса-да, халафларини, яъни ўринбосарларини қолдиришган. Биз энди улар қолдирган мерослари ва меросхўрларини ғанимат билайлик.\nUstozni g'animat bilish


Интернет ҳақида қизиқарли маълумотлар - zarnews.uz\nДеярли ҳар куни интернетдан фойдаланамиз, кинофильмлар томоша қиламиз, мусиқа тинглаймиз, турли маълумотлар қидирамиз. Бугунги кунда глобал тармоқ ҳаётимизга тобора чуқур кириб келмоқда.\nИнтернет ҳақида қизиқарли маълумотларни эътиборингизга ҳавола этамиз.\n- Интернет тармоғида 130 триллиондан ортиқ саҳифа мавжуд.\n- Instagramm мессенжерига ҳар куни 95 миллиондан ортиқ фотосуръат юкланади.\n- Интернетга бир вақтнинг ўзида 8.7 миллиарддан ортиқ ускуна уланган бўлади (сиз ушбу маълумотни ўқиётган вақтда ҳам).\n- Куннинг исталган дақиқасида YouTube тармоғига тахминан 72 соатдан 300 соатгача бўлган видеороликлар юкланади.\n- Интернет тўрининг 5 миллион терабайтининг реал масса оғирлиги, қум заррасидан ҳам енгил ҳажмни ташкил этади.\n- Хаккерлар томонидан, ҳар куни 85 000 сайтга ҳужум уюштирилади.\n- Сайёрамизнинг тахминан 30 фоиз аҳолиси Facebook тармоғида рўйхатдан ўтган.\n- Хитойда интернет-наркоманлар учун махсус касалхоналар мавжуд.\n- Илк электрон хат 1971 йилда америкалик дастурчи Рэй Томлинсон томонидан юборилган.\n- Дунёдаги энг биринчи веб-сайт ҳозирги кунда ҳам фаолиятини давом эттирмоқда. Текшириб куришингиз мумкин: WWW (World Wide Web).\n- Ер юзида ҳар куни 247 миллиарддан ортиқ электрон хатлар юборилади. Бироқ уларнинг 90 фоизини СПАМ ва вирусли хатлар ташкил этади.\n- Интернетдан фойдаланувчи давлатлар орасида Исландия энг юқори кўрсатгичга эга. Энг паст кўрсаткич – Шимолий Кореяда қайд этилган. Шимолий Кореяда ички интернет мавжуд. У ерда глобал интернетдан фойдаланиш тақиқланган.\n- Дунёдаги биринчи “смайлик” 1982 йилда америкалик информатик Скотт Фальман томонидан ўйлаб топилган. У дўсти билан ёзишаётган вақтда илк бора “смайлик” юборган.\n- Ер юзининг энг юқори нуқтаси – Эверест чўққисида, юқори тезликка эга интенет мавжуд.\n- Глобал тўрда энг кўп фойдаланиладиган тил – инглиз тили. Барча веб-сайтларнинг 50 фоизи, маълумотларни инглиз тилида тақдим этади. Шуниси эътиборга лойиқки, инглиз тилидан кейинги ўринда рус тили туради.\n- Техник қурилмалар ўртасида ўзаро ёзишмалар учун мўлжалланган дастлабки алоқа 1960 йилда кашф этилган. Лекин мазкур алоқа (глобал интернетнинг “отаси”) фақатгина АҚШ хавфсизлик хизмати томонидан қўлланилган.\n- YouTube тармоғига юкланган барча видеороликларни умр давомида кўриб чиқишнинг иложи йўқ.\n- Қизиқарли маълумот: Ер юзидаги инсонлар орасидан “Интернет калитини” сақлаш учун 7 киши танлаб олинган. “Интернет калити” – бу интернетни қайта ишга тушириш учун мўлжалланган, махсус шифр киритилган электрон карталар.\nМабодо, интернет тармоғига глобал хаккерлар ҳужуми уюштирилса ёки бошқа бир кутилмаган кўнгилсизликлар содир бўлса, “Интернет қўриқчилари” зудлик билан АҚШ харбий базасига олиб келинади ва қўриқчилар ўз калитларини фаоллаштирадилар. Натижада интернет ўчириб қўйилади.


СОВҒАНИ БУРЖГА МОСЛАБ ТАНЛАНГ - 28 Ноября 2017 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2017 » Ноябрь » 28 » СОВҒАНИ БУРЖГА МОСЛАБ ТАНЛАНГ\nСОВҒАНИ БУРЖГА МОСЛАБ ТАНЛАНГ\nФаол «Ҳамал»лар ҳар доим, айниқса байрам ёки туғилган кунлардан олдин ортиқча вазн тўпламасликка, қоматни сақлашга ҳаракат қиладилар. Демак, уларга спорт буюмлари, кийимлар тўпламини совға қилсангиз, жуда xурсанд бўлишади. «Ҳамал»лар қизил рангни ёқтиришади, шу рангдаги шарф ёки аксесуарлар ҳам айни муддао. Агар «Ҳамал» сизнинг турмуш ўртоғингиз бўлса, унинг қизиқишлари ҳамма нарсадан муҳимлигини билдириш мақсадида, у қизиққан спорт мусобақасига чипта совға қилинг.\n«Савр»ларнинг ичини топсангиз бўлди, ҳамма совға ёқаверади. Масалан, қиммат шоколад, майин кашмир чойшаби кабилар. Бу бурж вакиллариг совға ўрнига пул берсангиз ҳам бўлади, ўзларига ёққан керакли нарсани сотиб олишади. Ёдда тутинг: «савр» лар учун сон эмас, сифат муҳим. Масалан, у катта идишдаги арзон атирдан кўра кичик, аммо сифатлисини хуш кўради.\nИнтеллектуал бурж вакиллари ақлли инсонлар учун мўлжалланган совғаларни афзал кўришади. Яқинда чоп этилган китоб, машхур бир газета ёки журналга обуна, «жавзо»лар учун энг қадрли совға. Бу бурж вакиллари учун қўл гўзаллиги биринчи ўринда туради, демак қўл учун мўлжалланган сифатли крем ва марварид кўзли узукдан уларнинг боши осмонга етади. Яна улар уйларида тез-тез байрам кечалари ўтказиб туришади, идиш-товоє тўплами ҳадя қилсангиз ҳам бўлади.\nҲис туйғуга бой «саратон»лар фақат унинг учунгина танланган совғаларни қадрлайди. Ўзингиз чизган сурат, тўқиган свитерингиз, ёки махсус рецепт билан пиширилган торт бўлсинми, қўйингки, қўлда ясалган ҳамма совғалар «саратон»нинг жону дили. Ушбу бурж вакиллари уй бекаси вазифасини маъєул кўришади. Демакки, пишириқлар рецепти китобини совға қилишингиз ҳам мумкин.\n«Асад»ларга соч учун акссесуарлар, косметик воситалар, тилла тақинчоқлар ёки ёрқин рангдаги кийимларни совға қилиб,, асло адашмайсиз. Кийим сотиб олаётганда ёдда тутинг, «асад»ларга тилларанг, сиёҳранг ва қизил ранглар ёқади.\nМазкур бурж вакилларига шунчаки уйда чанг босиб ётадиган нарса эмас, ишлатиладиган фойдали совғалар танласангиз адашмайсиз. Масалан, чангютгич ёки миксерга ўxшаш. «Сунбула»лар ҳаётда ҳамма нарсани режага асосан бажаришади, сифатли соат ёки чарм муқовали ён дафтарлар ҳам айни муддао.\n«Мезон»лар ёқимли мусиқа шайдоси бўлишади, уларга диск (хард-флешка), қўшиқлар жамланмаси ёки у ёқтирган қўшиқчи концертига икки кишилик чипта ҳадя этинг. Аёл «мезон»лар тилаклар ёзилган номали гулдастадан ҳам боши кўкка етиб єувонишади.\n«Ақраб»лар табиатан жуда сирли бўлиб, уларга айнан характерларига мос совғалар ёқади. Мисол учун дизайнерлар томонидан саноқлигина яратилган кўзойнак, харир шафр ёки кенг шляпа. Ҳа-я, мистика жанридаги фильмлар жамланмасидан иборат диск ҳам айни муддао бўлади.\n«Қавс»ларга нима совға қилсангиз ҳам чиройли ўрам ва халтада беринг. Агар унга совғангиз ёқмаса, у шундоқ юзингизга айтади-қўяди. «Қавс»ларнинг ҳайвонот оламига қизиқишлари баланд. Шуни ҳисобга олган ҳолда аквариум, зотдор ит, ёки отда сайр қилиш учун таклиф совға учун энг яxши вариантлардир.\nБу бурж вакиллари мансабпараст шаxслардир. Офисда, ишxонада ишлатиладиган барча буюмлар, теxника воситалари улар учун энг қадрли совға бўлади. «Жадий»ларнинг ажойиб одати бор, ўзларини қиммат буюмлар билан сийламайдилар, аммо шундай ҳадяни яєинларидан кутишади.\nҲеч қачон «далв»ларга нима ёқишини била олмайсиз, чунки уларнинг қизиқишлари сониясига ўзгариб кетаверади. Шунинг учун унинг сизга қанчалик яқин ва қадрлигига қараб, совға танлайверинг. Масалан, иккингизнинг суратларингиздан иборат альбом.\nЭнг қимматли ҳадя оддийгина эртаклар китоби бўлиши ҳам мумкин. «Ҳут»лар сувли муолажаларни ёєтиришади. Англаганингиздек чўмилиш гели, кўпиклар, денгиз тузлари, хушбўй совунлар ёки бассейнда шуғулланиш учун бир ойлик чипта энг зўр совғадир.\nКатегория: Foydali maslahatlar / Полезны советы | Просмотров: 226 | Добавил: Sherlaruz.CoM | Рейтинг: 0.0/0


ЎзА - Узоқ танаффусдан сўнг Исмоил Жўрабеков ўзбек матбуотининг бош нашрида...\nУзоқ танаффусдан сўнг Исмоил Жўрабеков ўзбек матбуотининг бош нашрида...\n02.06.2018 09:00 Чоп этиш версияси\nБугун: Ўзбек матбуотидаги энг сара мақолалар\nПрезидент Шавкат Мирзиёевнинг “Қишлоқ ва сув хўжалигида давлат бошқаруви тизимини тубдан такомиллаштириш бўйича ташкилий чора тадбирлар тўғрисида”ги фармонини Ўзбекистон сув хўжалиги фахрийлари муҳим ҳужжат сифатида, чин дилдан олқишлаб кутиб олишди. Мазкур фармон ўтган 20 йиллик даврдан қолган ўта мураккаб муаммоларни босқичма-босқич оқилона ҳал этиш маъсулиятини ҳам қўяди.\nМамлакатимизнинг асосий марказий нашри саналган “Халқ сўзи” газетасида ушбу фармон мазмун моҳиятига бағишланган “Обиҳаёт—ўтмишимиз, бугунимиз ва келажагимиз” мақоласи чоп этилди. Унда муаллифлар “Фикримизча, сувдан фойдаланганлик учун тўлов тўлашнинг иқтисодий механизимини жорий этиш вақти келди. Бунда тўлов миқдори олинган сув ҳажмига қараб белгиланади, муҳими ортиқча сарф учун тариф ортиб боради, тежаб қолинган обиҳаёт учун эса имтиёз ва мукофотлар кўзда тутилади”, дея хулоса беришган.\nУшбу мақола Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ирригаторлар Исмоил Жўрабеков ва Виктор Духовнийнинг ҳаётий ва амалий иш тажрибаларидан келиб чиқиб ёзилган.


Ўзбекистон фуқароларини хориждан олиб келиш бўйича 9 август кунидаги чартер рейс эълон қилинди\nЎзбекистон фуқароларини хориждан олиб келиш бўйича 9 август куни ташкил этиладиган чартер рейс эълон қилди. Бу ҳақда Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги ахборот хизмати хабар берди.\nЖадвалга кўра, Тошкент—Москва—Наманган йўналишларида қатнов амалга оширилади.\nХабарда айтилишича, парвозга консуллик муассасалари томонидан фуқаролар рўйхатга олинади ҳамда «Uzbekistan Airways» авиакомпаниясига тақдим этилади ва ушбу рўйхат асосида фуқаролар самолёт бортига киритилади.\nШунингдек, рўйхатга биринчи навбатда бемор фуқаролар, ёш болали ва ҳомиладор аёллар ҳамда бекор қилинган доимий авиақатновларга чипта харид қилган фуқаролар қўйилади. Чипталарни фуқаролар парвоздан 4 соат олдин хорижий мамлакатларнинг халқаро аэропортларидаги «Uzbekistan Airways» авиакомпаниясининг кассаларидан олишлари мумкин бўлади.\nМаълумот ўрнида, Ўзбекистонга кириб келаётган фуқаролар ўз хоҳишига кўра 14 кунлик карантин муддатини давлат томонидан бепул таъминланадиган карантин марказларида ёки пуллик меҳмонхонада ўтказиши мумкин.\nАввалроқ Нью-Йоркдан чартер рейс орқали 174 нафар фуқаро Тошкентга олиб келингани, Россия—Қозоғистон чегарасида тўпланган 1850 нафар фуқаро Ўзбекистонга қайтарилиши хамда Ўзбекистонда туроператорлар ташкил этадиган чартер рейсларнинг чипта нархлари нега қиммат эканлиги маълум қилинганди.


Клопп: «Ман Сити»га қарши 1-таймда жуда ёмон ўйнадик. Салоҳ – топ даражадаги форвард»\nДушанба, 04 Октябр\n«Ливерпуль» бош мураббийи Юрген Клопп «Манчестер Сити»га қарши ўйиндан (2:2) кейин фикрлари билан ўртоқлашди.\n«Биринчи бўлимда жуда ёмон ҳаракат қилдик. Бу «Сити»га қарши ўтказилган «Ливерпуль» ижросидаги энг ёмон биринчи тайм бўлди. Ҳакамнинг биринчи бўлим якунланганини билдирувчи ҳуштагидан кейин енгиллик тортдим. Бўлимни дуранг билан тугатганимиздан хурсанд эдим.\nИккинчи бўлимда барчаси бошқача кечди. Агар бугун ўйин фақат иккинчи бўлимдан иборат бўлса, «Сити»ни мағлуб эта олмаганимиздан хафа бўлардим. Биринчи бўлимдаги ўйинимизни инобатга олсам, «Сити»га қарши ўйиндаги бир очкодан қониқдим, дея оламан.\nСалоҳ бундай голларини биринчи марта киритаётгани йўқ. Адашмасам, «Наполи» ва «Тоттенҳэм» билан ўйинларда ҳам шунга ўхшаш голларни киритганди. Салоҳ – топ даражадаги форвард. Маненинг голини ҳам айнан у юзага келтирди. Бундай ўйинчининг қўл остимда эканидан хурсандман», - деди Клопп ўйиндан кейин.\nМаълумот учун, «Ливерпуль» АПЛ 7-туридан кейин 15 очко билан 2-ўринда бормоқда.


Кўпроқ ҳаракат қилиш орқали даволаш мумкин бўлган 5 касаллик - Zamin.uz\nЎтроқ ҳаёт тарзи спиртли ичимлик ва чекишдан кўра кўпроқ соғлиққа зарар етказади. Тадқиқотчилар олиб борган изланишларга кўра, шундай хулосага келмоқда. Одатда, мунтазам машқлар узоқ вақт ўтиришдан келиб чиқадиган муаммоларнинг олдини олишга ёрдам беради, деб ҳисобланади.\nБугунги кунда шифокорлар саломатликни сақлашнинг ягона усули кун давомида қисқа муддатли танаффусларда жисмоний тарбия билан шуғулланиш эканлигига амин бўлишган. Тушлик вақтида қисқа саёҳат, 5 дақиқалик чўк тушиб ўтириш ва эгилиш, кун охирида бир неча бор сакраш соғлиқни сақлайди ҳамда оғир касалликлар хавфини камайтиришга ёрдам беради.\nDiabetologia журналида чоп этилган тадқиқот шуни кўрсатдики, ўтроқ ҳаёт тарзи учун қанча кам вақт сарфланса, қанд касали ривожланиш хавфи шунчалик паст бўлади. Тадқиқот муаллифларининг фикрига кўра, бу мунтазам машқларга қараганда самаралироқ стратегия бўлиб, инсон қанча кўп ўтирса, қондаги шакар ва холестерин миқдори шунча юқори бўлади.\nАвстралияда 45 ёшдан 65 ёшгача бўлган 63 мингдан ортиқ катталар орасида ўтказилган тадқиқотлар шуни кўрсатдики, ҳар куни тўрт соат ёки ундан камроқ ўтирганлар орасида гипертония, юрак-қон томир касалликлари билан касалланиш эҳтимоли икки бараварга кўпроқ. 800 минг кишининг соғлиғи тўғрисидаги маълумотларни ўрганган инглиз тадқиқотчилари худди шундай натижаларга эришган.\n«Агар кун давомида 6 соат ёки ундан кўпроқ ўтиришга тўғри келса, йўғон ичак саратонидан вафот этиш эҳтимоли 36 фоизга ошади», − дейди Америка саратон касаллиги жамияти тадқиқотчилари. Олимлар ушбу қарамликнинг сабабини ҳали топмаган, аммо уларнинг фикрига кўра, узоқ вақт ўтириш глюкоза ва инсулин миқдорининг бузилишига олиб келади.\nЮракни ёғ босиши\nМунтазам жисмоний машқлар ички аъзолар атрофида тўпланиб қолган ёғларни эришига ёрдам беради, аммо бу юракка тааллуқли эмас. Калифорния университети тадқиқотчилари шундай хулосага келди. Шунинг учун юракни ёғ босишидан ҳимоя қилишнинг энг самарали усули иложи борича камроқ ўтиришдир.\nКунига уч соатдан кам ўтирган аёлларда буйрак касаллиги хавфи кунига саккиз соатдан ортиқ ўтирганларга қараганда 30 фоизга камлиги аниқланган. Эркаклар учун бу кўрсаткич 15 фоизни ташкил қилади. “Замин” янгиликларини “Telegram”да кузатиб боринг\n8-01-2021, 07:30, Ҳаёт тарзи\nДуккаклиларни ҳар куни истеъмол қилиш зарар эмасми?\n20-12-2020, 16:51, Ҳаёт тарзи\n21-11-2020, 18:58, Ҳаёт тарзи\nЯнгиликлар » Ҳаёт тарзи » Кўпроқ ҳаракат қилиш орқали даволаш мумкин бўлган 5 касаллик


ШИФОКОРЛАРНИНГ 7 ЯНГЛИШ ТАШХИСИ! - 4 Сентября 2017 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2017 » Сентябрь » 4 » ШИФОКОРЛАРНИНГ 7 ЯНГЛИШ ТАШХИСИ!\nШИФОКОРЛАРНИНГ 7 ЯНГЛИШ ТАШХИСИ!\nШифокор тўғри ташхис қўйганига шубҳангиз борми? Баъзан шунақаси ҳам бўлиб туради... Чарчоқ, иш юкламасининг ҳаддан зиёдлиги энг малакали мутахассиснинг ҳам беморга етарли даражада эътибор беролмаслигига, бунинг оқибатида хато ташхис қўйишига олиб келиши мумкин. Кўрикка бир неча касалликларда кузатиладиган белгилардан шикоят қилиб келган бўлсангиз, нотўғри ташхис қўйиш хавфи янада ошади. Бундай вазиятда бемор ҳам ўз навбатида шифокорга тўғри саволлар билан мурожаат қилиб, қўшимча текширув усуллар буюришини талаб қилиши керак. Бу ҳақда шифокор-терапевт, профессор Суръат БОБОЖОНОВ атрофлича маълумот беради.\nТАШХИС: МИГРЕНЬ, ИНСУЛЬТ...\nБЕЛГИЛАР: таъсирчанликнинг пасайиши (айниқса бир томонлама бўлса), бош оғриғи, бош айланиши, кўриши қобилияти, ҳаракатнингнинг бузилиши, нутқнинг секинлашуви. Мазкур аломатларда кўпинча вестибуляр аппаратидаги бузилишлар, мигрень (кучли бош оғриғи), қулоқ касалликларига таҳмин қилинади.\nЯна нима бўлиши мумкин: инсульт.\nХато сабаби: 45 ёшдан кичик одамларнинг 25 фоизида инсульт касаллиги ўз вақтида аниқланмайди. Бемор ёш ва соғлом кўринса, белгилар унчалик сезилмаса, вақт етишмовчилигидан чарчаган шифокор касалликдан шубҳа қилмай, сизни уйга жўнатиши мумкин. Бу ҳолатда яна бир ҳуружни (бу гал янада кучлироғини) бошдан кечиришингиз эҳтимолдан ҳоли эмас. Ваҳоланки, инсультдан кейинги илк уч соатда даво чораларини тезроқ бошлаш муҳим. Бундай қилинмаса, организмнинг тикланиши жуда қийин кечади.\nНимага эътибор бериш керак? Агар таъсирчанликнинг йўқолиши бир томондан сезилса, юқоридаги белгилардан бирини сезаётган бўлсангиз, дарҳол «тез ёрдам» чақиринг.\nТАШХИС: ОТИТ, БОШ ОҒРИҒИ\nБелгилар: бош оғриғи, қулоқдаги боғриқ ва шовқин, бел, бўйин ёки тишлардаги оғриқ. Бу ҳолатда шифокор шақиқа (мигрень, кучли бош оғриғи) ёҳуд ОТИТ га таҳмин қилиши мумкин.\nЯна нима бўлиши мумкин: жағ чиқиши.\nХато сабаби: бош, бўйин ёки белдаги тортувчи, симилловчи оғриқ сезганда одатда, невролог ёки терапевтга мурожаат қиласиз. Аслида эса бундай пайтда сизга бор-йўғи тиш шифокори керак! Вазиятнинг мураккаблиги шундаки, белгилар хилма-хил, оғриқ эса доимиий эмас. Жағ шикстланишига жароҳатлар, тишларнинг ўз қаторидан сурилиши, мушакларнинг тиришиш (спазм), ҳатто эснаганда жағни катта очиш оқибатида юз бериши мумкин. Жағ бўғимларининг ўзига хос тузилиши сабабли буни рентген текширувида ҳам аниқлаш жуда қийин кечади. Натижада баъзи беморлар йиллаб оғриқдан қийналиб юришлари мумкин.\nНимага эътибор берамиз? Шифокор буюрган дорилар, уқалаш. Компресс ва физиодаволаш муолажалари, дам олиш кор келмадими? Тез шифокор ёнига боринг!\nТАШХИС: СТРЕСС, ВАҲИМА\nБелгилари: беҳоллик, нафас олишнинг қийинлашуви, кўкрак соҳасидаги оғриқ ёки оғирлик ҳисси. Мазкур безовталиклар билан мурожаат қилинганида шифокор стресс ёки ваҳимага тушиш (паник ҳужум) ҳолатини айтиши мумкин .\nЯна нима бўлиши мумкин? Юрак ҳуружи, инфаркт миокарди.\nХато сабаби: биринчидан, юрак касалликларининг белгилари эркакларда аёлларга қараганда анча аниқ бўлади. Негаки, аёллар бу соҳадаги ўзгаришларга унчалик эътибор қилмайди. Баъзан чарчоқ ва ҳолсизлик аёл беморлар билдирадиган ягона шикоятлар бўлади. Бунинг асосида эса тўғри ташхис қўйиш амримаҳол. Иккинчидан юрак-қон томир касалилликлари борган сайин ёшариб бораётгани ҳеч ким учун сир эмас. Юрак соҳасидаги оғриқлар ҳозирги кунда ҳатто 40 ёшга тўлмаган аёлларда кузатилади. Касаллик хавфи ортиқча вазн, қон босимининг юқорилиги ҳамда баъзи гормонал дори қабули сабабли янада ошади.\nНимага эътибор бериш керак? Агар шифокор буюрган даво чоралари кор келмай, бир сутка давомида аҳволингиз яхшиланмаган бўлса, зудлик билан шифокор-кардиолог ҳузурига боринг.\nБелгилари: ҳолсизланиш, атрофда содир бўлаётган ҳодисаларга, яқинларга нисбатан бефарқлик, семириб кетиш, уйқусизлик, мушаклардаги оғриқ. Шифокор қўйган ташхис: руҳий тушкунлик (депрессия).\nЯна нима бўлиши мумкин? буқоқ хасталиги.\nХато сабаби нимада? Агар шикоятингиз беҳоллик ва нохуш кайфият билан боғлиқ бўлса, шифокор ушбу белгиларни руҳий тушкунлик билан боғлаб, сизни руҳшунос ҳузурига юборади. Аммо вазннинг кескин кўпайиши ва мушаклардаги оғриқ, бефарқлик ҳислари қалқонсимон безнинг етарли даражада гормонлар ишлаб чиқармаслиги билан боғлиқлигини назардан қочиради. Ўз вақтида даволанмаса, бемор буқоқдан ташқари, хафақон, қонда холестерин моддасининг кўпайиши, юрак хасталиклари ва охир-оқибат ҳақиқий руҳий тушкунликни ҳам орттириб олади.\nНимага эътибор бериш керак? Агар ҳаётингизда (оилангиз ва ишда) ҳаммаси жойида бўлса-ю, беҳоллик ва тушкун ҳолат сизнинг доимий ҳамроҳингизга айланиб борса, шифокорга мурожаат қилган пайтда дарров қон таҳлилини топшириш асносида қалқонсимон без фаолиятини текширтиришни ҳам сўранг.\nТАШХИС: ИЧАК ДИСБАКТЕРИОЗИ\nБелгилари: қорин соҳасидаги оғриқлар, теридаги тошмалар, қорин дам бўлиши, қабзият ёки аксинча ич кетиш ҳолатларида шифокорлар ичак дисбактериозига ташҳис қўйишади.\nЯна нима бўлиши мумкин: Ичакларнинг қўзғалиши, лактоза етишмаслиги, ошқозон ва ўн икки бармоқ ичак касаллиги, колит касаллиги\nХато сабаби: Қориндаги оғриқдан шикоят қилганингизда шифокор баксуртма таҳлили топширишингизга ундайди. Текширув натижалари салбийлигини кўргач, беморга фермент ва антибиотик воситалар буюрилади. Аммо даволашнинг бу тури кўп ҳолларда самарали бўлмайди, негаки, ичаклардаги мутаносибликнинг бузилиши касаллик эмас, бир неча ўзгаришларнинг оқибатидир. Ва айнан ушбу ҳолатларни бартараф қилиш керак. Ахир касалликлар сирасига дисбактериоз умуман киритилмаган. Ичаклардаги муҳит эса беморнинг овқатланиш тарзи, дорилар қабулига боғлиқ бўлиб, вазиятга қараб ўзгаради ва аниқ белги сифатида қабул қилинмаслиги керак.\nНимага эътибор бериш керак? Тиббий вароғингизда «дисбактериоз» ёзувини кўрсангиз, бу ҳолатга олиб келган сабабларни топишга унданг.\nТАШХИС: ВЕГЕТОМИРЛИ ДИСТОНИЯ\nБелгилари: бўшашиб кетиш, қон босимининг кўтарилиб-тушиши, бош айланиши, бош оғриғи, уйқунинг бузилиши. Ушбу аломатлар кузатилганида ветгетомирли дистонияга шубҳа қилинади.\nЯна нима бўлиши мумкин: Қонда холестерин миқдорининг ошиши, организмнинг сурункали ошқозон-ичак, буйрак касалилклари, ҳатто оддий томоқ оғриғида таъсирида организмнинг зўриқииб ишлаши бўлиши мумкин. Хато сабаби: Вегетотомирли дистония халқаро касалликлар рўйхатида бўлмаган яна бир хасталиклардан бири. Аслида томирлар касаллик берадиган зарба макони холос. Аслида белгиларни эмас, ушбу ҳолатга олиб келган сабабларни аниқлаб, уларни бартараф қилиш керак. Одатда, шифокор бир қатор томирларни кучайтиришга қаратилган воситаларни буюради. Улар эса кутилган натижа бермайди. Негаки, гап холестерин кўтарилишда бўлса, жигар ишини меъёрлаштириш ва овқатланиш, дам олиш тратибини йўлга қўйиш керак. Гап организмнинг сурункали касалликлар таъсирида зўрқиши ва охир-оқибат заҳарланишида бўлса, биринчи галда касаллик ўчоқларини аниқлаб даволаш лозим.\nНимага эътибор берамиз? Умумий аҳволга албатта! Томирлар билан боғлиқ муаммолар организмдаги ўзгаришлардан дарак бераётганини таъкидлаб, уларни аниқлаш ва даволаш кераклигини уқтиринг.\nБелгилари: белдаги оғриқ. Шифокор қўяётган ташхис – остеохондроз.\nЯна нима бўлиши мумкин? Ўпка, юрак, буйрак, ошқозон-ичак касалликлари. Хато сабаби: остеохондроз бир қатор касалликларда кузатиладиган белгилар билан хос бўлиши мумкин. Масалага ойдинлик киритиш учун МРТ текширувдан ўтиш кифоя. Баъзан вақтни қизғаниб, шифокорлар қўшимча текширув ёрдамидан фойдаланмайдилар. Аслида эса оғриқ умуртқага боғлиқ бўлмаган бир қатор касаллаларнинг белгиси бўлиши ҳам мумкин.\nНимага эътибор бериш керак? Оғриқ шифокор буюрган даводан кейин ўтиб кетмаётган бўлса, қўшимча текшириш усулларни қўллашни сўранг.\nКатегория: Foydali maslahatlar / Полезны советы | Просмотров: 112 | Добавил: Sherlaruz.CoM | Теги: #habarlar, #uznews, #новости, #newsuz, #Yangiliklar, #ahborot, #Yangilik, #newsa, #xabarlar | Рейтинг: 0.0/0


Барча юртдошларимизга “Олимпия куни”нинг 126 йиллиги муборак бўлсин! – Ўзбекистон миллий олимпия қўмитаси\nБарча юртдошларимизга “Олимпия куни”нинг 126 йиллиги муборак бўлсин!\nИнсон ўзи яратиб, ўзи лол қолган кашфиётлари бисёр. Асрлар оша дўстлик, ҳалоллик, беғаразлик руҳини сақлаб келаётган Олимпия ўйинларини ўтказиш ғояси ҳам инсон тафаккури ижодига мансубдир. Бундан роппа-роса 126 йил аввал барон Пьер де Кубертен бошчилигида Олимпиадани тиклаш учун энг катта қадам қўйилди, яъни 1894 йилнинг 23 июнь куни Халқаро Олимпия қўмитаси (ХОҚ)га асос солинди. Шу сабаб ушбу сана «Олимпия куни» сифатида нишонлаб келинади.\nБугунги кунга келиб “Олимпия куни” дунёда энг оммавий тарзда нишонланадиган спорт байрамларидан бирига айланган. Ҳар йили Халқаро Oлимпия қўмитасига аъзо 205 давлатда ўтказиладиган спорт ва саломатлик байрамида миллионлаб инсонлар бевосита иштирок этишмоқда. Ушбу тадбирни ўтказишдан кўзланган асосий мақсад – аҳоли орасида соғлом турмуш тарзини ҳамда Олимпизм ғояларини кенг тарғиб этиш, катта-ю, кичик қалбида жисмоний тарбия ва спортга бўлган меҳрни янада юксалтиришдан иборат.\nКоронавирус сабаб 2020 йилга белгиланган Олимпия ва Паралимпия ўйинлари 1 йилга қолдирилди. Бироқ “Олимпия куни” ортга сурилмайдиган умумбашарий байрамдир. Шу боис ҳам дунёнинг барча мамлакатларида ушбу кун катта шодиёна билан нишонланмоқда. Жумладан, мамлакатимизда ҳам “Олимпия куни” 20 июнь куни пандемия шароитидан келиб чиққан ҳолда катта онлайн тадбири билан нишонланди. Шу куни ZOOM платформасида ўзбек спортининг юлдузли вакиллари, федерация ва ассоциациялар раҳбарияти, спортчи ва мураббийлар, санъат олами вакиллари жам бўлиб, бир-бирларини “Олимпия куни” билан қутлашди. Қайд этиш жоиз, мазкур мулоқот чоғида жисмоний тарбия ва спорт билан шуғулланишнинг инсон саломатлиги учун не чоғлик фойдали экани яна бир карра таъкидлаб ўтилди.\nМиллий олимпия қўмитаси бу йилги «Олимпия куни» тантаналарини 15 июнь кунидан бошлади. Шу куни «Виртуал югуриш мусобақаси»га старт берилди ва бугунги кунга қадар мазкур онлайн мусобақада 500 га яқин юртдошларимиз иштирок этишди. Мазкур мусобақа 22 июнга қадар давом этди. Шунингдек, 17 июнь кунидан бошлаб Республика оммавий ахборот воситалари, давлат ва хусусий телеканаллар, интернет сайтлари ҳамда ижтимоий тармоқларда «Олимпиада бу…..» рукни остида янги лойиҳа ташкил этилди. Таъкидлаш лозимки, мазкур лойиҳада ўзбек ва жаҳон спортининг энг ёрқин вакилларининг иштирок этиши, унга бўлган қизиқишни икки карра оширди.\nҚолаверса, ушбу санага бағишлаб бир қатор федерацияларимиз, жумладан, каратэ, таэквондо, велоспорт, камондан ўқ отиш, от спорти, механик эшкак эшиш йўналишлари бўйича онлайн мусобақалар ташкил қилинмоқда. Бу эса мусобақаларга чанқоқ бўлиб турган атлетларимизнинг руҳиятини оширишга, улар орасидаги ҳалол рақобатни, соғлом турмуш тарзини янада ривожлантиришга туртки бўлмоқда.\n“Олимпия куни” шукуҳи шаҳримиздаги “Олимпия шон-шуҳрати” музейида ҳам уфуриб турди. Ушбу кун муносабати билан мазкур музей ходимлари ўртасида югуриш ва соғломлаштириш тадбирлари бўлиб ўтди.\nФурсатдан фойдаланиб, Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитаси барча юртдошларимизни “Олимпия куни”нинг 126 йиллиги билан чин қалбдан табриклаб қолади! Спорт ҳаётингизнинг бир бўлаги бўлиб қолсин,\nЎзбекистон Миллий олимпия қўмитаси.\n23 Iyun, 2020|Сараланган, Янгиликлар|