Нефт ва газ катлам сувларининг физикавий ва кимевий хоссалари » Konchilik ishi » Referat » Referat | Haqida\nAsosiy / ReferatKonchilik ishi Нефт ва газ катлам сувларининг физикавий ва кимевий хоссалари\nFayl hajmi 30,81 kB\n1. Нефт ва газ таркиби ва таснифи.\n2. Нефтнинг асосий физикавий хоссалари.\n3. Нефтнинг асосий физикавий хоссаларининг босим ва харо-ратга богликлиги.\n4. Табиий газларнинг таркиби ва таснифи.\n5. Табиий газларнинг асосий физикавий хоссалари.\n6. Нефт ва газ катлами сувларининг таснифи ва таркиби.\n7. Катлам сувларининг асосий физикавий хоссалари.\nФаза диаграммаси, босим пасайиши, карбон сувчи, метан, этан, пропан, бутан пентан, мум, асфалтен, катрон, олтингугурт,азот, кислород, гелий туйинганлик, нефтга туйинганлик, газга туйинганлик, сувга туйинганлик, газ омили, конденсат омили, зичлик, хажм коэффициенти, чукиш коэффициенти, минерализация, хлор-кальцийли сув, гидрокарбонат-магнийли сув.\nНефт оч кунгир рангдан тук кора ранггача узгарувчан аралаш¬ма булиб, асосан карбонсувчиллардан ташкил топган булади. Унинг таркибида 84-86% карбон, 11-14% водород булиб, бу икки элемент-дан ташкари кислород, олтингугурт, азот хам булиши мумкин. Шу-нингдек жуда оз магний ва бошка элементлар хам булиши мумкин.\nУмумий холда нефт таркибидаги карбонсувчиллар Сц Н2n+2 ифо¬да оркали аникланадиган метан каторидан иборат. Нефтнинг тарки-бидаги карбонсувчиллар учта катта синфга булинади: алканлар (Сn H2n+2) нафтенлар (еки полиментиленлар) (Сn H2n) ва ароматиклар (Сn H2n-6).\nКарбонсувчилларнинг С1 дан (яъни метандан) С4 гача (бутан¬гача) булганлари атмосфера босимида газ холатда булади. Карбон-сувчилларнинг С5 дан С17 гачаси оддий шароитда суюк холда бу¬либ, уларнинг С5 дан С9 гачаси конденсат ва С10 дан С17 гачаси нефтнинг асосий кисмини ташкил этади. Таркибида карбон 17 атом-дан юкори булган карбонсувчиллар оддий шароитда каттик холдаги модда булади.\nНефтнинг физикавий хусусиятлари ва сифат курсаткичлари унинг таркибидаги у еки бу холдаги карбонсувчилларнинг микдори¬га боглик. Агар нефт таркибида огир карбонсувчиллар микдори ус-тунлик килса, бундай нефтларда бензин ва мой моддалари камрок булиб, катламдаги харакати хам бироз сустрок булади. Бундай хол эса нефтни казиб олиш ишларини бироз кийинлаштиради, махсус тадбирлар куришга мажбур этади.\nНефт уз таркибидаги олтингугурт, парафин ва мум моддалари микдорига\nа) олтингугурт моддаси буйича кам олтингугуртли, бунда ол-тингугурт микдори (хажм хисобида) 0,5% гача; олтингугуртли, бунда олтингугурт микдори 0,5 дан 2,0% гача; юкори олтингугурт¬ли, бунда олтингугурт микдори 20,4 дан юкори булади;\nб) парафин моддаси буйича кам парафинли, бунда парафин мик¬дори (хажм хисобида) 1,5 % гача; парафинли, бунда парафин мик¬дори 1,5 дан 6,0% гача юкори парафинли, бунда парафин микдори 6,0% дан юкори булиши мумкин;\nв) мум моддаси буйича кам мумли, бунда мум микдори (хажми хисобида) 5% гача; мумли, бунда мум микдори 5 дан 15% гача; юкори мумли, бунда мум микдори 15% дан юкори булади.\nНефтнинг сифат курсаткичлари ва ундан ажратиб олиниши мум¬кин булган энг енгил карбонсувчиллар узларининг кайнаш нуктала¬ри билан тавсифланади. Маълум бир хароратда ажралиб чиккан кар-бонсувчиллар нефтнинг таркибий кисмини ташкил килади. Одатда энг енгил карбонсувчиллар 180-200 'С гача булган хароратда аж¬ралиб чикса, огир карбонсувчилларнинг кайнаш нуктаси 350 'С га¬ча боради.\n3.2. Нефтнинг асосий физикавий хоссалари\nКатлам холатидаги нефт билан ер юзига олиб чикилган нефт¬нинг физикавий хоссалари бир-биридан сезиларли даражада фарк килади. Бунинг асосий сабаблари-катлам холатидаги нефт юкори босим ва харорат таъсирида булиб, купинча таркибида куп микдор¬да табиий газ эриган холда булади. Ер юзига олиб чикилган нефт, оддий шароитда юкори босим ва харорат таъсиридан халос булган¬дан сунг таркибидаги эриган газ ажралиб чикиши натижасида деяр¬ли барча физикавий курсаткичлари узгаради. Шунинг учун нефтнинг физикавий хоссалари тугрисида суз юритилаетганда, албатта унинг кай холатда эканлигига эътибор бериш зарур.\nНефтнинг асосий физикавий хоссаларига унинг зичлиги, ковуш-коклиги, газ туйинганлиги, туйинганлик босими, хажм ва сикилиш коэффициентлари, иссикликдан кенгайиш коэффициенти киради.\nНефт зичлиги деб бир хажм бирликдаги нефт массасига айтила¬ди, яъни\npн = M / V\t(3.1)\nбу ерда: М - нефт массаси, кг;\nV - нефт хажми, м .\nУлчов бирлиги халкаро бирликлар тизимида - [кг/м ], шунинг¬дек г/см еки т/м улчов бирликлари хам ишлатилади.\nТажрибада купинча нисбий зичлик тушунчаси кенгрок куллани¬лади. Суюкликларнинг нисбий зичлиги деб, шу суюкликнинг зичли¬гини дистилланган сувнинг зичлигига булган нисбатига айтилади.\nКовушкоклик деб, суюклик ва газларнинг бир кисмини иккинчи кисмига нисбатли силжишга каршилик курсатиш хусусиятига айтила-ди.\nКовушкоклик узини суюклик еки газлар харакатга келганда ич¬ки ишкаланиш кучларини намоен булишидан курсатади. Бу ковушкок-лик одатда динамик ковушкоклик дейилади.\nУлчов бирлиги халкаро бирликлар тизимида Н * с/м еки Па * с. Динамик ковушкокликдан ташкари кинематик ковушкоклик хам\nмавжуд булиб, у билан динамик ковушкоклик орасидаги богланишлик куйидагича аникланади:\nv = /P,\t(3.2)\nбу ерда v - кинематик ковушкоклик м /с да;\n- динамик ковушкоклик;\nР - зичлик.\nНефтнинг газга туйинганлиги деб, катлам холатидаги бир хажм бирлигидаги нефтда (Vн) эриган газнинг умумий хажмига (Vr) ай-тилади, яъни\nSн = Vг / V н,\t(3.3)\nбу ерда Sн - нефтнинг газга туйинганлаги;\nVг - умумий эриган газ хажми;\nVн - бир бирлик нефт хажми. Улчов бирлиги м / м . еки м /т да улчанади. Бир хажм бирлигида катлам шароитида мак¬симал эриган газ микдрига газнинг нефтда эриш кобилияти дейила¬ди.\nГаз туйинганлиги газнинг эриш кобилиятидан паст еки унга тенг булиши мумкин.\nШуни хам айтиб утиш керакки, нефтнинг газга туйинганлиги, газ эриш кобилияти ибораларини "газ омили" деган атама билан\nГаз омили деб бир хажм бирлигидаги ер юзига олиб чикилган нефтдан ажратиб олинган йулдош газ микдорига айтилади, яъни:\nГ = V г / V н ,\t(3.4)\nбу ерда Г - газ омили;\nV 1г ер хажм бирлигидаги нефтдан (V1 н) ажратиб олинган газ микдори.\nУлчов бирлиги м3/м3 (кискартирилмайди) еки мг/т да улчанади.\nНефтнинг хажм коэффициенти деб, катлам холатидаги нефт хаж¬мини ер юзидаги оддий шароитдаги нефт хажмига булган нисбатга айтилади.\nЯъни\tв= Vкн / Vе.н,\t(3.5)\nVк.н - катлам холатидаги нефт хажми;\nVе.н - ер юзидаги оддий шароитдаги нефт хажми.\nКатлам шароитидаги нефт хажми ер юзидаги нефт хажмидан кат¬та булади. Бунинг асосий сабаби, катлам шаротдаги нефт таркиби¬да куп микдорда эриган газ хам булади, шунинг учун нефтнинг хажм коэффициенти бирдан катта булади. Одатда газ дупписи бул¬маган нефт конларида нефтнинг хажм коэффициенти 1,08-1,16 бул¬са, газ дуппили конларда еки уз таркибида куп микдорда эриган гази булган конларда бу курсатгич 1,4-1,7 хам тенг булиши мум¬кин.\nЮкорида келтирилган фикралардан куриниб турибтики, нефт катлам холатидан ер юзи холатига олиб чикилганда маълум бир микдорда уз хажмини камайтириб, кичраяр экан.\nНефтнинг кичрайиш коэффициенти деб, нефтнинг катлам холати¬дан ер холатига олиб чикилганда унинг хажми канчалик кичрайиши¬ни фоиз холда курсатадиган катталикка айтилади. Яъни:\nu = ((в-1) в) * 100,\t(3.6)\nНефтнинг хажм ва кичрайиш коэффициентлари катлам холатида олинган нефт намунасида тажрибахоналарда олтб борилган тадки-котлар оркали аникланади. Шунингдек, бу курсаткисларни махсус диаграммалар оркали хам аниклаш мумкин.\nНефтнинг туйинганлик босими деб, нефт таркибидаги эриган газларнинг мувозанат холатидаги босимига айтилади. Нефтнинг ту-йинганлик босими бошлангич катлам босимига тенг еки ундан кичик булиши мумкин. Катлам босими туйинганлик босимидан юкори булса, у холда то катлам босими туйинганлик босимига кадар пасайгунча нефт таркибидаги эриган газ нефтдан катлам шароитида ажралиб чикмайди. Эриган газнинг нефтдан катлам шароитида ажралиб чики¬ши факат катлам босими туйинганлик босимидан кичик булган мик¬доридан бошланар экан. Шунинг учун хам купинча эриган газнинг катлам шароитида нефтдан ажралиб чика бошланган босимини хам туйинганлик босими деб юритилади.\nНефтнинг сикилувчанлик коэффициенти деб, катлам босими маъ¬лум бир босимга ( Р) пасайганда нефтнинг бошлангич хажми (Vо') канчага камайиши ( V) мумкинлигини билдирувчи катталикка айти¬лади ва куйидаги тенглама оркали аникланади:\nн= 1/ Vo * V / P\nбу ерда\t- нефтнинг сикилувчанлик коэффициенти;\nVo - нефтнинг бошлангич хажми,\nV - нефтнинг узгарган хажми;\nР - босимнинг узгарган микдори.\nНефт сикилувчанлигининг улчов бирлиги Па-1 еки 1/кг/см . Нефт сикилувчилиги конни ишлашини лойихалаштиришдаги хисоблаш¬лар кенг кулланилади.\nНефтнинг иссиклик кенгайиш коэффициенти, катлам харорати бир даражага узгарганида нефтнинг бошлангич хажми (Vo) канчага узгаришини ( V) билдиради. Яъни:\n=1 / Vo * V / t\t(3.8)\nбу ерда  - нефтнинг иссиклик кенгайиш коэффициенти;\nt - катлам хароратининг узгарган микдори.\nНефтнинг зичлиги, ковушкоклиги катлам холатидан ер юзига чикканида сезиларли даражада ортади.\n3.3. Нефтнинг асосий физикавий хоссаларини босим ва хароратга богликлиги.\nКатлам холатидаги нефтнинг физикавий хоссалари катлам боси¬ми ва хароратига богликлилиги хакида олдин айтиб утган эдик. Энди шу богликликни кай куринишда булишлигини якиндан куриб чи¬камиз.\nАсосий физик курсаткичлардан булган зичлик ва ковушкоклик¬нинг босим ва хароратга богликлигини урганиш учун жуда куплаб тадкикотлар утказилади. Бу тадкикотлардан нефт зичлиги босим ошиши билан маълум бир катталикгача камайиб бориб, ундан кейин-ги босим ошишида эса зичлиги ортиб бориши тасдикланди. Бунга асосий сабаб шундаги табиий газлар нефтда эриган¬да унинг зичлигига бир хил таъсир курсатмайди. Шунинг учун бо¬сим кутарилиши билан унинг зичлиги анчагина пасайишига унда куплаб карбонсувчил газларнинг эришига ва нефтни газга максимал туйинтиришга олиб келади. Нефт зичлигини босим ошиши билан ка-майиб бориши нефт туйинганлик босимига булади, бу босимдан утгандан сунг нефт зичлигининг ортиши бошланади.\nНефт ковушкоклигининг хароратга ва газ эриганлигига нисба¬тан богликлилиги тескари пропорционалдир. Яъни эриган газ мик¬дори ва харорат ошиб борса нефт ковушкоклиги кескин камайиб бо¬ради. Эриган газ билан хароратни ковушкоклик билан боглик. Бу ерда канчалик туйинганлик босими юкори булса ковушкоклик шунча кичик булар экан.\nХакикатан хам, туйинганлик босимини ортиб бориши нефт таркибида эриган газ микдорини ортиб боришига ва уз навбатида ковушкокликни пасайи¬шига олиб келади. Шуни хам айтиб утиш керакки жуда юкори харо¬ратларда ковушкокликни узгариши деярли сезилмай колади. Шунинг учун керакки, жуда юкори хароратларда ковушкокликни узгариши деярли сезилмайколади. Шунинг учун хам юкори ковушкокли нефт конларини ишлатаетганда катлам хароратини (кудук атрофида) 10-15 С га оширишни узи кифоя килади.\nКатлам босими билан туйинганлик босими уртасида тафовут булгандаги ковушкоклик узгариши билан танишиб чикамиз.\nКелитирилган расмдан куриниб турибдики, катлам босими туйинганлик босимидан канчалик юкори булса, ковушкоклик шунча-лик юкори булар экан. Бу богликлилик конларни янги очиб ишга тушириш даврида катлам холатидаги нефт ковушкоклигини аниклашда керак булади.\nМаса¬лан, катлам босими 250 ат. булган конда туйинганлик босими ун-дан 23,6 ат паст булсин.\nТуйинган ва газсизлантирилган нефтнинг ковушкоклиги ораси¬даги богликлик келтирилган. Эриган газнинг микдорини ошиб бориши ковушкокликни пасайтиришга олиб келиши яна бир мар¬та тасдикланиб турибди.\nНефтнинг зичлиги билан ковушкоклиги орасидаги катлам харо¬ратини хисобга олган холатидаги богликлиги келтирилган.\nЗичлик билан ковушкоклик уртасида тугри пропорционаллик мавжуд экан.\nКовушкоклик карбонсувчилларнинг молекуляр массасига хам богликлилиги аникланган. Карбонсувчилларнинг молекуляр масса куляр массасини катлам харорати хар хил булганда ковушкоклик билан богликлиги келтирилган.\nМолекуляр масса билан ковушкоклик уртасида хам тугри пропорционал богликлик мавжуд экан.\nКатлам холатидаги нефтнинг хажм коэффициенти катлам босими¬га боглик булиб, бу богликлик туйинганлик босимигача хажм коэф-фициенти ошиши ва туйинганлик босимидан кейин эса хажм коэффи-циентини кескин пасайиши билан характерланади.\nНефтнинг зичлиги билан уртача сикилувчанлик коэффициенти уртасида тескари пропорционаллик мавжуддир.\nСикилувчанлик коэффициенти нефтнинг таранглик хусусиятлари¬ни ахм уз ичига олган булиб, бу физикавий катталикка нефт тар¬кибидаги эриган газ микдори, харорат ва босим сезиларли даража¬да таъсир этади.\nАгар нефтда енгил карбонсувчил газлар купрок, эриган булса сикилувчанлик коэффициенти катта булади. Сикилувчанлик коэффи-циенти хароратга тугри ва босимга нисбатан тескари пропорционал богланишга эга.\n3.4. Табиий газларнинг таркиби ва таснифи.\nТабиий газлар карбонсувчил ва нокарбонсувчиллар бирикмаси¬дан ташкил топган булиб, улар катламда соф газ холида, нефт ва сув таркибида эриган холда учраши мумкин. Табиий газларнинг умумий куриниши Cn Н2n +2 ифодаси билан аникланиб, метан гомо¬логлари каторидан ташкил топган булади.\nТабиий газлар таркибида нокарбонсувчил газлардан азот (N ), углерод (IV) оксиди (СО2), водород сульфид (Н S), инерт газлар¬дан аргон (Ar), гелий (Не), криптон (Kr), ксенон (Хе) ва мер¬каптанлар (RSH) булиши мумкин.\nТабиий газ таркибига кирувчи метан гомологлари С1 дан С4 гача булади (СН4, С2Н5, С3Н3, С4Н10). Шунингдек табиий газ тар¬кибида энг енгил суюк, карбонсувчиллар эриган холда хам учраши мумкин. Булар С, дан С9 гача булиб, уларни конденсат деб атала¬ди. Таркибида эриган конденсат бор булган табиий газ конларини газконденсат конлари дейилади.\nТабиий газлар кандай конлардан олинаетганлиги ва таркибида¬ги компонентларнинг микдорига караб таснифланади.\nТабиий газлар кандай конлардан олинаетганлигига караб улар¬нинг куйидаги таснифи мавжуд:\n1. Соф газ конларидан олинадиган табиий газлар. Бундай газларда суюк холдаги карбонсувчиллар деярли булмайди ва бу газлар курук газлар деб юритилади.\n2. Нефт билан бирга олинадиган йулдош газлар. Йулдош газ нефтни таркибида эриган табиий газ булиб, катламда ва кудук ичида нефт харакатланиб ер юзига кутарилиш давомида ундан ажра¬либ чикади. Шунинг учун хам йулдош газ таркибида курук газлар (айникса метан) камрок булиб, пропан, бутан каби карбонсувчил¬лар купрок булади.\n3. Газконденсат сонларидан олинадиган табиий газлар. Бу газлар курук улар билан суюк холатдаги конденсатлар аралашмаси¬дан иборат булади. Хар уч гурухдаги газлар асосан мнтан - пен¬тан (С1-С2) компонентларнинг микдори билан фарк килади.\nРеспубликамизда ишлатилаетган нефт, газ ва газконденсат конлари ичида юкорида курсатиб утилган гурухларга тегишли кон¬лар хам мавжуд. 3.1.-жадвалда хар уччала гурухга тегишли булган Узбекистон конларидан олинадиган табиий газларнинг кимевий тар-киби берилган.\nТабиий газларнинг таркибидаги компонентлар микдорига караб куйидаги таснифлари мавжуд:\n1. Метан микдорига кура (хажм хисобода %):\nПаст метанли\t0-30\nКам метанли\t30-70\nУртача метанли 70-90\nЮкори метанли\t70-100\n2. Огир гомологлар С2+в микдорига кура (хажм хисобида %): Паст микдорли 0-3\nКам микдорли\t3-10\nУртача микдорли 10-30\nЮкори микдорли 30 дан ортик\n3. Азот (N2) микдорига кура (хажм хисобида %):\nПаст азотли\t0-3\nКам азотли\t3-10\nУртача азотли\t10-30\nЮкори азотли\t30 дан ортик\n4. Карбонат IV оксиди (СО2) микдорига кура (хажм хисобида %): Паст микдорли 0-3\n5. Водород сульфиднинг (Н2S) микдорига кура (хажм хисобида %): Олингугуртсиз 0.001 гача\nКам олтингугуртли\t0.001-0.3\nУртача олтингугуртли 0.3-1.0\nЮкори олтингугуртли 1.0 дан ортик.\nТабиий газларнинг бундай муфассал таснифланишига асосий са¬баб, унинг таркибидаги компонентларнинг микдорига (айникса кон¬денсат, СО2, Н2S каби моддалар микдорига) караб конда табиий газни тайерлаш иншоотлари хар хил булади. Олтингугуртсиз ва кам олтингугуртли конларда табиий газни олтингугуртдан тозаловчи иншоотлар курилмайди.\nТабиий газларни узокка узатиш учун улар куритилган (яъни таркибида сув буглар булмаслиги керак), конденсатдан тула тоза-ланган, механик моддаларсиз ва тажовузкор назларсиз (N, CO2, H2S) холда тайерланган холда булиши керак. Ана шу айтиб утилган тозалаш жараенларини биронтаси хам бажарилмай колмаслиги керак, акс холда истеъмолчининг газдан фойдаланувчи курилмаларида фа-локатли ходисалар юз бериши мумкин.\n3.5. Табиий газларнинг асосий физикавий хоссалари\nТабиий газларнинг физикавий хоссаларидан конларнинг лойиха курсаткичларини хисоблашда газларни конда давлат стандартларига мос холда тайерлашда ва газ ишлаб чикариш корхонаси хамда газни наклиети билан шугулланадиган корхона орасидаги узаро хисоб - китобларда ишлатилади. Шунинг учун табиий газларнинг асосий фи-зикавий хоссаларини доимо назорат килиб бориш керак булади. Шу-ни хам айтиб утиш кераккки, агар газнинг босими, хажми ва харо¬рати узгарса, унинг асосий физикавий хоссалари хам бирмунча уз¬гаради. Демак, газнинг асосий физикавий хоссаларини мунтазам равишда назорат килиб туриш зарур булади.\nТабиий газнинг асосий хоссаларига унинг молекуляр массаси М, зичлиги рr, ковушкоклиги , критик параметрлари (Pк,Тк) ва ута сикилувчанлик коэффициенти Z киради.\nТабиий газларнинг асосий физикавий ва кимевий хоссалари\nЗичлик еки хажм массаси деб, модданинг тинч холатидаги мас¬сасини унинг хажмига булган нисбатига айтилади. Газнинг оддий физик шароитдаги (яъни босим 101325 Па=0,101 МПа ва харорат 0'С) зичлигини унинг молекуляр массаси оркали аниклаш мумкин.\n=M / 22,41\t(3,9)\nбу ерда М - газнинг молекуляр массаси;\n22,41 - хар кандай бир кг газнинг физик шароитдаги хажми.\nАммо хисоблашларда купин ва газнинг нисбий зичлиги ишлати¬лади. Газнинг нисбий зичлиги деб, шу газнинг хаво зичлигига булган нисбатига айтилади:\nP = / Рх =\t/ 1,293\t(3.10)\nбу ерда Рх - хаво зичлиги - 1,293.\nТабиий газ аралашмасининг молекуляр массаси Мар аник булса, унинг зичлиги\nРар = Мар / 22,41\t(3.11)\nифодаси оркали топилади.\nАралашманинг нисбий зичлиги эса\nРар Мар / 1,296\t(3.12)\nГазларнинг ковушкоклиги унинг зичлигига, молекулаларнинг уртача тезлиги ва эркин харакатланиш масофасига боглик, у куйи¬дагича аникланади:\nбу ерда: V - газ молекулаларнинг уртача тезлиги;\n- молекулаларнинг уртача эркин харакатланиш масофаси.\nКовушкоклик харорат ва босимга бевосита боглик булиб, босим ортиши натижасида газнинг зичлиги ортади, молекулаларнинг эркин харакати масофаси кискаради ва молекулалар харакати тезлиги де-ярли узгармайди. Шунинг учун босим ошиши билан бошлангич даврда ковушкоклик деярли узгармайди, кейинчалик эса ошиб боради. Ко¬вушкокликни босим ва харорат богликлиги метан гази мисоли тар¬касида келтирилган.\nАгар газнинг бошлангич босими юкори булса (8 МПа дан юкори) хароратини ошиши ковушкокликни пасайишига ва бошлангия босим паст булганда харо¬ратни ошиши, ковушкокликни хар ортиб боришига олиб келар экан. Баъзи бир газларнинг харорати ошиши билан ковушкоклиги узга¬ради. Шуни хам айтиш керакки, юкори молекуляр массага эга булган газларнинг (атмосфера босими шаро-итида) бошлангич ковушкоклиги бироз кичик булади, харорат ошиши эса ковушкокликни ортиб боришига олиб келади.\nТабиий газларнинг молекуляр огирлиги билан ковушкоклик уратсидаги богликликка шу газнинг таркибида булган тажовузкор газларнинг (азот, водород сульфид, углерод IV оксиди) микдори сезиларли даражада таъсир курсатар экан. Бу таъсирни ва табиий газларни атмосфера босими шароитида молекуляр массаси ва нисбий зичлиги билан богликлилигига айтилади. Тажовузкор газларнинг ковушкокликка таъсирини аниклаш графиги кичик микесида курсатилади.\nТабиий газнинг атмосфера босими шароитидаги ковушкоклигини аниклаш учун куйидаги тенгламадан фойдаланиш мумкин:\nбу ерда:\tг- табиий газнинг атмосфера босимида ва берилган\n- табиий газнинг график буйича аникланган ко¬вушкоклиги;\nГазнинг нисбий (хаво) зичлиги\n1- табиий газ таркибидаги азот микдорининг ковушкокликга булган тузатмаси;\n2- табиий газ таркибидаги водород сульфид микдорининг ко-вушкокликга булган тузатмаси;\n3- табиий газ таркибидаги углерод IV оксиди микдорининг ковушкокликга булган тузатмаси.\nГазларнинг холат тенгламалари - Менделеев - Клайперон, Бойл - Мариотт, Гей - Люссак, Шарл конунлари газларнинг хажм, харо¬рат, босим , газ массаси каби физик курсаткичларнинг орасидаги узаро богликликларни еритиб беради.\nБу конунларда реал газлар билан идеал газлар орасида фарк курсатиб утилган. Биз бу ерда бу фаркни мохияти тугрисида тух¬талиб утирмасдан айтишимиз мумкинки, реал газлар учун энг асо¬сий курсаткичлардан бири булиб ута сикилувчанлик коэффициенти хисобланади.\nУта сикилувчанлик коэффициентини аниклаш учун газларнинг критик босим ва критик хароратидан фойдаланиб келтирилган босим ва келтирилган харорати аникланади. Келтирилган босим ва келти-рилган харорат аниклангандан сунг махсус график ор¬кали газларнинг ута сикилувчанлик коэффициенти аникланади. Шу¬нингдек, бу коэффициент махсус хисоблашлар оркали хам аниклаш мумкин.\n*) Бу конунлар хакида тушунча мактаб дастурида берилганлиги учун улар тугрисида тухталиб утирмадик.\nГазларнинг ута сикилувчанлик коэффиценти коннинг ишлаш ло-йихаларини тузишда, шунингдек газ казиб чикариш ташкилоти билан истеъмолчилар уртасидаги хисоб-китобларда ишлатилади.\n3.6. Нефт ва газ катлами сувларининг таснифи ва таркиби.\nНефт ва газ катлами сувларнинг таснифи хозирги унгача 50 дан ортик булиб, асосан катламда жойлашишига, эриган тузлар¬нинг, у еки бу элементнинг микдорига караб таснифланади.\nКатлам сувларининг жойлашишига караб кенг таркалган тасниф буйича куйидаги сувлар мавжуд:\n1.\tКатлам сети сувлари, бундай сувлар нефт уюмини катлам-нинг чекка кисмидан чегаралаб туради.\n3.14. Катлам сувларининг жойлашишига кура турлари.\n2. Катлам ости сувлари, бундай сувлар нефт уюмини тулалиги¬ча паст кисмидан чегаралаб туради. Шунга кура бундай нефт уюмларини сувда "сузиб" турган уюмлар дейилади;\n3. Оралик сувлар, бундай сувлар одатда катта катламларнинг ичидаги алмашланиб келадиган нефтли ва сувли катламчаларда бу-лади 4. Колдик сувлар, бундай сувлар купинча говакларда колиб кетган капилляр сувлардан, нефт уюмлари пайдо булаетган давр-лардан шу катлам ичида колиб кетган сувлардан иборат булади.\nКолдик сувларнинг узи куринишига караб 4 хил булади *)\nНефт ва газ катламларидаги сувларнинг таснифи ичида ана шу сувларнинг канчалик шурланганлигига, яъни таркибида у еки бу тузларнинг микдорига караб Палмер ва Сулин таснифлари кенг тар-калган булиб хисобланади.\nПалмер таснифи буйича катлам сувлари синфга булинган булиб иккинчи ва туртинчи синфга мансуб сувлар табиатда деярли учра-майди. Палмер таснифи буйича катлам сувлари куйидаги таснифга эга (3.3.-жадвал):\n*) Нефт ва газ уюмларига таалукли сувлар хакида батафсил "Нефт ва газ конлар гидрогеологияси" фанидан берилади.\nНефт ва газ катлами сувларининг Палмер буйича таснифи\nСинф\tИонлар нисбати\tПалмер таснифи\tЭслатма\n1\tRna+>(rCI-+rSO4)\tA1>0;S2=0;S3=0\tИшкорий сувлар\n2\tRna+=(rCI-+rSO4)\tA1=0;S2=0;S3=0\tИшкорий сувлар\n3\tRna+(rCI-+rSO4)\tA1=0;S2=0;S3=0\tКаттик сувлар\n5\trNa++(rCa+++rMg++)>)rCI+rSO4)\tA1=0;S2=0;S3=0\tНордон сувлар\nСулин таснифи буйича катлам сувлари турт тоифага булинган булиб, тоифаларни бир - биридан варки асосий ионлар rNa, rCI, rMg ва Mg нинг узаро нисбатлари билан ажралиб туради. Бу асосий ионларнинг узаро нисбатлари. Сулин таъбири буйича генетик коэф¬фициентлар билан фарк килар экан. Сулин буйича нефт ва газ кат¬ламларига мансуб сувларнинг таснифи 3.4.- жадвалда келтирилган.\nНефт ва газ катлами Сулин буйича таснифи\n3.4. – жадвал Коэффициентлар\nСулин буйича сув тоифалари\tКоэффицентлар\nСульфат - натрийли\t>1\t1\t<0\nХлорид - магнийли\t<1\t<0\t<1\nХлорид - калцийли\t<1\t1\nБу икки тасниф нефт ва газ катламларига мансуб булган сув¬ларнинг кенг таркалган таснифи булиб, хозирги вактда нефт ва газ конларини ишлаш назарияси ва амалиетида шу таснифлар ишла¬тилмокда.\n3.7. Катлам сувларининг асосий физикавий хоссалари\nКатлам сувларининг асосий физикавий хоссаларига уларнинг зичлиги, сикилувчанлиги, хажм ва иссикликдан кенгайиш коэффици-ентлари хамда узида табиий газларни эритиш коьбилиятлари киради.\nКатлам сувларини зичлигини тавсифлаш учун дистилланган сув¬нинг 4'С даги зичлигини бирга тенг килиб олинганлигини едда ту¬тишимиз зарур. Одатда катлам сувларининг зичлиги унинг шурлан¬ганлигига караб 1.00 ва 1.15 г/см' гача булиши мумкин. Лекин ба ъзи холларда катламларда хаддан ташкари жуда шур, яъни ута намакобли сувлар хам учрайди. Масалан 1970 йиллардан бошлаб гарбий Узбекистондаги баъзи нефт бир нефт ва газ конларини (шим. Уртабулок, Зеварда, Помук, Култог, Кукдумалок в.б.) бур¬гулашда зичлиги 1.32 - 1.35 г/см3 гача булган ута шур сув эрит¬маларига (рапа) дуч келинди ва бунинг натижасида унлаб кудуклар махсулдор катламга етиб бормасдан тугатилишига тугри келди. Кудкларни тугатилишига сабаб, ута шур сувлар кудукка туширилган кувурларни тезда емириб юбориб, уларнинг мустахкамлигига жид¬дий зарар курсатди ва ишлатишга лаекатсиз килиб куяди.\nКатлам сувларининг сикилувчанлик коэффициенти катлам босими бир бирликка узгарганда, катлам сувининг хажмини кандай узгари¬шини билдиради, яъни\n= 1 /V * V / P,\t(3.27)\nбу ерда: V - катлам суви хажми;\nV - сувнинг узгарган хажм микдори;\nР - узгарган босим микдори.\nТоза сувнинг сикилувчанлик коэффициенти юкори босим (42 МПа) ва хароратда (93'С) тахминан 4* 10 -10Па -1атрофида булса,\nнефт ва газ конларига мансуб булган катлам сувларининг сикилув-чанлик коэффициенти (3.7-5.0) * 10-10 Па -1 гача булиши мумкин.\nКатлам сувларининг хажм коэффициенти, катлам холатидаги сув хажмининг ер юзи холатидаги хажмига булган нисбатини билдириб, сув таркибидаги эриган газ микдорига богликдир, яъни\nс= Vк.с \_Vе.ю,\nбу ерда Vк.с - катлам холатидаги сув хажми;\nVе.ю - ер юзи холатидаги сув хажми.\nКатлам сувларининг иссикликдан кенгайиш коэффициенти, кат¬лам хароратини узгариши катлам холатидаги сув хажмини канчага узгаришини билдиради, яъни\nEc =1 /V *  V /  T,\t(3.29)\nбу ерда: Т - катлам хароратининг узгарган микдори. Куплаб олиб борилган тажрибалардан катлам сувларининг иссикликданг кенгайиш коэффициенти 18 *10-5 дан 90 * 10 1/ 0С гача узгариши мумкинлиги аникланган.\nКатлам сувларида табиий газнинг эриши анчагина кийин булса хам, лекин катлам шароитида сезиларли даражада сувда тез эриган холатда булади. Сувда газ эриш коэффициенти оддий шароитда кар-бонсувчил газлари учун 0,025 (изобутан) дан 0,047 (этан) 1/кгс/см2 гача булади.\nНокарбонсувчил газлар учун бу курсаткич куйидагичадир (1/кгс*см2 ):\nуглерод IV 0,870\nводород сульфид 2,580\nГазларнинг сувда эриши харорат ошиши билан аввалига бироз камаяда, лекин кейинчалик ортиб кетади.\nКатлам холатидаги сувларнинг ковушкоклиги асосан харорат ва эриган тузлар микдори билан боглик булиб, хароратнинг ошиши ко-вушкокликни пасайтириб юборади. Босимни узагриши сувнинг ковуш¬коклигига деярли таъсир курсатмайди.\n1. Жданов М.А. "Нефтепромысловая геология и подсчет запасов нефти и газа", М., Недра, 1981 г.\n2. Мавлонов А.В. "Нефт газ кони геологияси", Тошкент Нур, 1992 й.\n3. Сидикхужаев Р.К., Акрамов Б.Ш. "Нефт ва газ катлами фи-зикаси", Тошкент, 1994 й.\nTeglar: билан катлам булади газларнинг асосий босим босими коэффициенти юкори туйинганлик нефтнинг эриган газнинг Нефтнинг физикавий Табиий булган булиб газлар зичлиги\nНефт ва газ конларининг геологик тавсифи\nНефт газ коллекторлари улардаги нефт газ ва қатлам сувларининг хусуси ...\nКуп атомли спиртлар\nУглеводородларнинг галогенли хосилалари\nТоғ жинсларининг физик-механик хусусиятлари\nУглеродлар ва уларнинг хоссалари\nНефт ва газ конларининг ишлаш усуллари


Ўзбекистон қирғиз мулозимларини чегара вазиятини танглаштиришда айблади - BBC O'zbek\nЎзбекистон қирғиз мулозимларини чегара вазиятини танглаштиришда айблади\nЎзбекистон Миллий Хавфсизлик Хизмати Давлат чегара қўмитаси Ўзбекистоннинг Сўх анклави ва Қирғизистон ўртасидаги чегара ҳудудларида вазият таранглашиб бораётганидан ташвиш билдирган.\nҚўмита бунинг учун Қирғизистоннинг Боткен вилоятидаги айрим маҳаллий мулозимларни айблаган.\nДавлат чегара қўмитаси қирғиз томони Сўх анклавига ўтиш нуқталаридан бири - "Газпром"ни беркитиб қўйиши ортидан Ўзбекистон ҳам айни чегера нуқтасининг ўзига тегишли қисмини беркитишга мажбур бўлганини билдирган.\nДавлат Чегара қўмитасининг маълум қилишича, ўзбек томонининг айни қадами айрим қирғизистонликлар томонидан кескин норозилик билан қарши олинган. Минтақа аҳолиси баъзи қирғиз мулозимлари раҳбарлиги остида "Риштон-Сўх" йўлини беркитиб қўйган.\nҚўмита Боткен вилояти маъмуриятини Қирғизистон аҳолисини бундай "ноқонуний амалларга" ундаш билан "Сўх тумани чегарасида вазиятни беқарорлаштириш"га уринаётганликда айблаган.\nЎзбекистон шунингдек қирғиз томонини икки мамлакат ҳукуматлари ваколатига кирувчи масалаларни "бир томонлама ҳал этишдан тийилишга" чақирган.\n1999 - 2000 йил ёз ойларида Ўзбекистон Исломий Ҳаракати жангариларининг Боткен ва Сўхга сизиб кириши ортидан Ўзбекистон Сўх ва унга қўшни Шоҳимардон анклави бўйлаб ўтган чегараларини миналаган эди.\n2004 йилда Ўзбекистон Қуролли кучлари чегарани миналардан тозалагани киришгани хабар қилинган.\nБи-би-си сўхлик журналист Мирасрор Аҳроровга боғланди ва чегара ҳудудларидаги ҳозирги вазият ҳақида сўзлаб беришни сўради.


Ким бўлса ҳам ёрдам бергандан Худо рози бўлсин, жуда хор ҳолатда қолдим...\nТошкент вилояти, Янгийўл туманининг «Озод» маҳалла фуқаролар йиғини. Кеч бўлиб қолганига қарамай, Сирдарё вилоятидан қайтишда Бахт кўчаси, 35-уйда истиқомат қилувчи юртдошимиз ҳолидан хабар олдик. Мақсадимиз, холис ниятли, саховатпеша, эҳсонсевар ватандошларимизнинг хайрли ишларига сабабчи бўлиш ва савобли амалга шерик бўлиш.\nБиз Қурбонбек ака билан узоқ суҳбатлашдик, унинг дардини тингладик. Бир вақтлар устачилик қилган, бугунги кунда кўзи мутлақ ожиз бўлиб қолган, биринчи гуруҳ ногирони Қурбонбек ака ҳамюртларининг саховатига, ёрдамига муҳтож.\n«2018 йил хотиним белидан суяк емирилишига чалиниб бўлиб, сил касаллиги шифохонасида жарроҳлик амалиёти ўтказиш учун ҳаракат қилдим. Борди, ётди, операция қилинадиган бўлди, лекин юраги кўтармади. Менинг ҳам юрагим ёмон бўлгани учун даволанишга пул қидира бошладик. Ҳеч қаердан пул тополмадим, кўзим кўрмайди, биринчи гуруҳ ногирониман.\nМен ҳозир товуқхонада турибман. Бу ерда товуқ, ғоз, ўрдак боқардик. Кўзим кўрган вақтлари қурганман. 10-15 йил олдин. Ҳозир мана шу аҳволга тушиб қолдик. Хотиним шамоллаб, мазаси бўлмай, Келесдаги сил касалликлари шифохонасида ётибди. 6 ойдан бери ёрдам берадиган одам қидираман. Жуфт рақамли телефонларга қўнғироқ қилиб, илтимос менга ёрдам беринглар, деб 6 ойдан буён ялинаман. Нонсиз ўтирган вақтларим ҳам бўлди (йиғлайди).\n4 йил овора бўлиб, ногиронликка чиқдим. Худо ўзи, раҳми келдими, сиз қўнғироқ қилдингиз. Асаб туфайли, оёғим ишламай қолди. Худо насиб қилиб, хотиним (шифохонадан) чиқиб қолса, пенсияни олиб даволанаман. Миямда ўсимта бор, тутқаноғим бор, қанд касаллигим бор. Бир амаллаб, оёққа туриб олса бўлди эди. Сизларга қўнғироқ қилганим, озгина ёрдам бериб юборсаларинг, ким бўлса ҳам ёрдам берса, Худо рози бўлсин. Жуда хор ҳолатда қолдим», - дейди Қурбонбек ака.\nАзиз саховатпарвар ватандошлар, хабарингиз бор, сиз-у биз неча-неча ёрдамга муҳтож, даволаниш илинжида бўлган ҳамюртларимиз оғирини енгил қилиб, дуоларини олдик. Бундай натижаларга ўзбек халқи биргаликда эришди ва эришиб келмоқда.\nКелинг, яна бир ҳамюртимиз, сочига оқ тушган отахон дуосини олайлик, оғирини енгил қилайлик. Умидимиз, яхши амалларимиз савоби кўпайтириб берилса!\nУшбу хайрия акцияси поёнига етди, ёрдам берганларга Аллоҳ савобларини кўпайтириб берсин!


«Легия» мураббийи: 5 гол ўтказган бўлсак ўтказгандирмиз, муҳими Роналдуга гол уришга қўймадик\n16:40 / 19.10.2016\n«Легия» бош мураббийи Яцек Магера ЕЧЛнинг гуруҳ босқичи, 3-турида Мадриднинг «Реал» жамоасига қарши кечган ва 1:5 ҳисобидаги мағлубият билан якунланган ўйиндан кейин берган интервьюсида бу натижадан ҳам ижобий жиҳат топишга уриниб кўрди. У ўз шогирдлари рақибларнинг асосий ҳужумчиси Криштиану Роналдуга гол уришга имкон бермаганидан қониқиш ҳосил қилганини айтиб ўтган.\nПортугалиялик футболчи майдонни голсиз тарк этди, лекин 2та голга ҳаммуаллифлик қилди.\n«Бизда Роналдуга қарши алоҳида стратегия мавжуд эди. У рақибнинг асосий футболчиси, биз эса унга истаганидек ўйнаш имконини бермадик. Майли, 5та гол ўтказган бўлсак, ўтказгандирмиз. Лекин биз Криштианунинг гол нишонлашига йўл қўймадик. Бу ижобий ҳолат», — дея Магеранинг сўзларини келтирган УЕФА расмий сайти.\nҚайд этиш керакки, Роналду ушбу учрашувда 2та гол ура олганида, тарихий натижага эришган бўлар эди. У шу вақтгача еврокубокларда 98та гол урган ва бу ўйинда дубль қайд этиш орқали еврокубокларда 100та гол урган илк футболчига айланар эди.\nФото: ИШИД Месси, Неймар ва Роналдуга таҳдид қилди


Аёл спортчи Кастер Семеня организмидаги эркаклар гормони миқдорини туширишга мажбур қилинди\n19:36 / 01.05.2019\nЖанубий африкалик югурувчи Кастер Семеня Қатардаги чемпионатга қўйилиши учун организмидаги тестостерон миқдорини туширишига тўғри келади.\nСпорт арбитраж суди (CAS) Халқаро енгил атлетика федерациялари уюшмасининг (IAAF) тестостерон миқдори юқори бўлган аёл спортчиларга қаратилган қоидаси бўйича Семенянинг шикоятини қондирмади. Спорт арбитраж суди IAAF’нинг бу чорасини таҳқирловчи деб топган, бироқ уни кучда қолдирган.\n2019 йил февралда IAAF жинсий ривожланишида ўзига хос жиҳатларга эга аёл спортчиларга мусобақалаша олишлари учун дори воситалари ёрдамида организмларидаги эркаклар жинсий гормони – тестостерон миқдорини камайтиришни таклиф қилган. Семеня эса бунга рози бўлмай, CAS’га шикоят қилган.\nСпортчи 800 метрга югуриш бўйича икки карра Олимпия чемпиони ҳисобланади. У эркакларга хос гавда тузилиши ва паст овозга эга бўлгани сабабли аёл эканлигини исботлаш учун тестдан ўтишига ҳам тўғри келган.\n22:06 / 01.12.2016\nОнкологлар простата саратонини даволашда катта натижага эришдилар\nЭркаклардаги тестостерон гормонини қандай кўтариш мумкин?


ҚУРЪОНИ КАРИМ МАЪНОЛАРИНИНГ ЎЗБЕК ТИЛИДАГИ НАШРЛАРИ ХУСУСИДА – Nasihat.uz\nМустақиллик шарофати билан юртимизда боболаримиз асрлар оша муқаддас билиб, эътиқод қилиб келган, ахлоқ-одоб ва илму маърифатнинг асоси бўлган ислом динини ўрганишга кенг имкониятлар яратиб берилди. Жаҳон илму фани тамаддунига беқиёс ҳисса қўшган алломаларимиз номлари абадийлаштирилиб, илмий мерослари ўрганилмоқда.\nМустабид совет тузуми даврида ўлкамизда диний таълим-тарбия бутунлай тўхтатилиб, ўрнига даҳрийлик эътиқодини зўрлик билан халқ онгига сингдириш сиёсати авж олдирилгани сабабли ўзбек халқи маънавий жиҳатдан заифлашди бир неча авлод исломий билимлардан бебаҳра қолди, миллий маънавиятимиз ўз асосларидан ўзилиб, ғарб дунёси ҳам тўлиқ қабул қилмаган даҳриёна бузуқ эътиқод ягона тўғри йўл сифатида бутун таълим тарбия ва илм-фан соҳасига мажбурий равишда “назарий-методологик асос”, − деб киритилди.\nҲалқимизнинг маънавий тарбиясида ислом дини асослари Қуръон ва ҳадислар мавзу-моҳиятидан ёш авлодни жиддий илм даражасида хабардор қилиб бориш бугунги ҳар бир зиёлининг вазифасидир.\nРеспубликамиз истиқлолга эришгандан сўнг, халқимиз тарихида янги давр бошланди. Жамиятимизда кечаётган маънавий покланиш жараёни тарихий меросимизни, жумладан диний-маънавий йўналишдаги манбаларни чуқур ўрганиш ҳамда ислом дини кадриятларни атрофлича тадқиқ этиш анъанага айланди. Бунинг натижасида ўзлигимизни англаш, диний ва илмий урф-одат, қадриятларимизни тиклашимиз учун тўлиқ имкониятлар, етарли шарт-шароитлар яратилди. Айниқса, динимизнинг асосий манбаси бўлган Қуръони каримни халқимизга етказиш борасида бир қатор амалий ишлар қилинди.\nҚуръони карим маъноларининг ўзбек тилига таржимаси Муҳаммаджон хожи Ҳиндистоний томонидан ўтган асрнинг 80- йилларида амалга оширилган эди. Лекин, бу ниҳоясига етказилган таржима давр тақозоси билан чоп этилмай қолиб кетди.\nВатандошимиз Олтинхон тўра томонидан араб имлоси билан ўзбек тилига ўгирилган Қуръони карим маъноларининг таржимаси бу борада бажарилган дастлабки иш сифатида, мустақилликнинг илк даврларидаёқ ўзбек китобхонлари қўлларига етиб борди. Араб имлосини мутолаа қила оладиган кишилар мазкур таржимадан баҳраманд бўлдилар Бироқ ушбу китоб ўзбек тилида бўлса-да, араб имлосида экани кўпчиликка маълум маънода қийинчилик туғдирди.\nСўнгра Шамсуддин Бобохонов томонидан ўзбек тилига таржима қилинган Қуръоннинг охирги жузи – Амма пораси, Алоуддин Мансур томонидан эса, унинг тўла изоҳли таржимаси чоп этилди. Ушбу изоҳли таржима аввалига “Шарқ юлдузи” ойномасининг сонларида мунтазам бериб борилди. Маълум муддатдан кейин алоҳида китоб шаклида босилиб, мутахассислар учун қўлланма бўлди.\nШунингдек, 1992 йилдан бошлаб, шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуфнинг “Тафсири ҳилол”и нашр этила бошланди. Бу дастлаб, Қуръони каримнинг охирги жузларини ўз ичига олган эди. Кейинчалик 114 та суранинг барчаси жилдларга бўлинган ҳолда “Тафсири ҳилол” номи билан босиб чиқарилди. Натижада халқимизнинг Қуръон илмлари борасидаги тушунчаларини ортишига сабаб бўлди.\nНиҳоят шайх Абдулазиз Мансур томонидан амалга оширилган, имом Аъзам мазҳаблари доирасида изоҳланган, янги мукаммал таржима ҳам нашрдан чиқди. Ушбу изоҳли таржима дастлаб 2001 йили, орадан бироз вақт ўтиб, аниқроғи 2004, 2017 йиллари қайтадан чоп бўлди. Мазкур нашр бугунги кунда нафақат исломшунослик йўналишида таҳсил олаётган талаблар учун балки ижтимоий-гуманитар соҳаларда изланишлар олиб бораётган тадқиқотчиларга ҳам қўлланма бўлиб хизмат қилмоқда.\nБундан ташқари Ўзбекистон Фанлар Академияси Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти таржимонлар жамоаси томонидан Қуръони карим маъноларининг илмий изоҳли академик таржимаси нашр этилди. Бунинг эътиборли томони шундаки, китобнинг кириш қисмида Қуръони карим тарихига доир маълумотлар ҳам ўрин олган.\nАйтиш мумкинки, кейинги йилларда ўзлигимизни англаш, муқаддас динимиз арконларини ҳар томонлама ўрганиш имкони пайдо бўлди. Қуръони карим маъноларнинг ўзбек тилига ўгирилиб халқимизга тухфа қилиниши халқимизнинг маънавий ҳаётида муҳим аҳамият касб этди.\n← ИЛМНИНГ ФАЗИЛАТИ\nИмом ал-Бухорий: Муҳаддислар султони (Учинчи қисм) →\nТИНЧЛИК-ОЛИЙ НЕЪМАТ - 10,601 марта ўқилган


03:36 19 Сентябр 2020\n15:49 26.09.2019 Ҳавола олиш\nХВЖ раҳбари Кристин Лагард Европа марказий банки раиси лавозимига номзоди илгари сурилгандан кейин 12 сентябрда истеъфога чиққан эди.\nТОШКЕНТ, 26 сент - Sputnik. Халқаро валюта жамғармаси (ХВЖ) Ижроия кенгаши 5 йил муддатга Кристалина Георгиевани ХВЖ бошқарувчи директори ҳамда Ижроия кенгаши раиси этиб тайинлади. У ўз фаолиятини 2019 йил 1 октябрдан бошлайди.\nТайинланган Кристалина Георгиева ХВЖ ташкил этилган пайтдан бошлаб, тарихда биринчи марта ривожланаётган давлатлардан бирининг вакилидир.\nБолгария фуқароси бўлмиш Георгиева 2017 йил январ ойидан бошлаб Жаҳон банкининг Бош ижрочи директори лавозмида ишлаган. 2019 йилнинг 1 февралидан 8 апрелига қадар у Жаҳон банки гуруҳининг вақтинчалик президенти лавозимида фаолият юритган. 2010 йилдан бошлаб у Европа Комиссиясида халқаро ҳамкорлик, гуманитар ёрдам ва инқирозларга қарши курашиш масалалари бўйича комиссар сифатида, ундан кейин эса бюджет ва кадрлар масалалари бўйича вице-президент лавозимларида ишлаган.\nГеоргиева иқтисод фанлари доктори ҳамда сиёсий иқтисод ва социология магистирлик даражасини Болгария миллий ва жаҳон иқтисодиёти университетида кўлга киритди, ҳамда у ерда 1977-1991 йиллар давомида дарс берди.


ЎзА - Шоҳжаҳон Эргашев: Бундай гаплар менинг мухлисларимдан чиқмайди!\n02.02.2018 22:47 Чоп этиш версияси\nАввал енгилмас профессионал боксчимиз Шоҳжаҳон Эргашев 12 январь куни Нью-Йорк шаҳрида америкалик Сони Фредриксонга қарши рингга кўтарилиб, ўзининг ўн иккинчи ғалабасига эришгани ҳақида хабар берган эдик.\nУ ушбу муваффақиятдан сўнг, Жаҳон бокс уюшмаси (WBА)нинг рейтингида 12-поғонага кўтарилиб олди.\nБу хабардан сўнг, енгил вазн тоифасида юқорилаган Шоҳжаҳон билан ЎзА мухбири суҳбатлашди.\n– Авваламбор рейтингда юқорилаганингиз билан табриклаймиз. Шоҳжаҳон бу xушхабарни эшитганингизда нималарни ҳис қилдингиз?\n– Ассалому алайкум! Раҳмат сизларга ҳам муборак бўлсин. Бу хабардан сўнг хурсанд бўлиб, янада машғулотларга зўр бера бошладим. Сабаби, мақсадим сари доимо олға қадам ташлайман. Мен кутаётган чемпионлик камарига эга чиқишимга бир-икки қадам қолди.\n– Шоҳжаҳон биламиз сиз тезкор ғалабаларга интиласиз. Ҳозирги сўзингизга қараганда чемпион бўлишга шошаётгандайсиз?\n– Ҳа мен тезкор ғалабаларни хуш кўраман. Мен шошаётганим йўқ! Фақатгина нималарга қодир эканимни дунёга тезроқ билдириб, Ўзбекистонимиз шарафини янада юксалтирмоқчиман.\n– Дунёда сизнинг мухлисларингиз кўп. Лекин улар орасида Шоҳжаҳон фақатгина кучсиз рақиблар танлайди ва ғалаба қозонади. Тажрибали боксчилар билан жанг қилса мағлубиятга учрайди деган гап-сўзлар учраб турмоқда. Бу ҳақдаги фикрингиз қандай?\n– Бундай гаплар менинг мухлисларимдан чиқмайди! Балки, менинг ғалабали одимларимни кўра олмаётган инсонлардан чиқади. Бу гап сўзларни ўзим ҳам эшитганман. Лекин мен уларга эътибор бермайман ва уларнинг бу сафсаталарига чемпион бўлиб жавоб қайтараман. Профессионал боксда ҳеч қачон осон рақиб бўлмайди.\n– Шоҳжаҳон агарда чемпионлик камари учун ўтадиган жангда ҳамюртимизга қарши тушиб қолсангиз унга қарши рингга кўтариласизми?\n– Мен бу камардан воз кечиб, жангга чиқмас эдим. Биз спортчиларнинг мақсадимиз Ватанимиз довруғини дунёга танитишдир. Бир биримизга рақиб эмасмиз.\n– Режаларингиз ҳақида тўхталиб ўтсангиз?\n– Мен яқин кунларда Америкага бораман ва навбатдаги жангимга тайёрланаман. Тўғри ҳозир менга ким рақиб бўлишини билмайман. Бироқ, доимо, янги марраларни забт этиш учун тинимсиз меҳнат қиламан.\n– Сизлардан миннатдорман. Хар бир янгилигимни биринчи бўлиб халқимизга етказасизлар. Ишларингизга ривож берсин.


Ўз жонига қасд қилганга жаннат ҳаром – oliymahad.uz\nЎз жонига қасд қилганга жаннат ҳаром\nБизларга умр неъматини берган Аллоҳ таолога ҳамду санолар бўлсин!\nҲидоят йўлларини ўргатган Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга дуруду саловатлар бўлсин!\nИнсон ўзига берилган барча илоҳий неъматларга доимо шукр қилиши, ҳаётда дуч келадиган ҳар қандай синов, қийинчилик ва мусибатларга сабр қилиши ва Аллоҳ таолонинг раҳматидан умидвор бўлиб яшаши лозим.\nМинг бор афсуслар бўлсинки шундай тинч, осуда кундан-кунга ривожланиб бораётган, жаннатманонд юртимизда айрим шахслар сабрсизлик қилиб, берилган ҳаёт неъматига шукр қилиш ўрнига, ўз жонига қасд қилаётганлари барчамизга сир эмас.\nУлар бу қилаётган ишлари қанчалик гуноҳ эканлигини билганларида, албатта бундай қилмаган бўлардилар. Зеро бу борада муҳаддислар султони юртдошимиз Имом Бухорийнинг “Саҳиҳ Бухорий” китобида қуйидаги ҳадис ривоят қилинган:\n“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:“Кимки тоғдан ташлаб ўзини ўлдирса, жаҳаннам ўтида ўзини у ёқдан бу ёққа ташлаб, абадул-абад куяди. Кимки заҳар ичиб ўзини ўлдирса, жаҳаннамда ҳам ўша заҳар қўлида бўлиб, ундан ича-ича абадул-абад ўтда куяди. Кимки ўзини бирор тиғ билан ўлдирса, жаҳаннамда ўша тиғ билан унга азоб берилиб, абадул-абад ўтда ёнади”, дедилар”.\nБошқа ҳадиси шарифда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:\n“Кимки ўзини ўзи бўғиб ўлдирса, дўзахда ҳам шу хил азобга қолади ва кимки ўзини жароҳатлаб ўлдирса дўзах аловида ҳам ҳудди шундай аловга қолади”, дедилар. (Имом Бухорий ривоят қилган).\nАллоҳ таоло ҳадиси қудсийда: “Бандам ўзини-ўзи ўлдириб, Менинг унга берган умримга шукр қилмай шошилди. Шунинг учун жаннатни абадий ҳаром қилдим”, деб марҳамат қилган. (Имом Бухорий ривоят қилган).\nПарвардигорни бандаларига ҳисобсиз берган неъматларининг ичида энг бебаҳоларидан бири умр-ҳаёт неъматидир. Ҳар бир инсон умрини ғанимат билиб, эл-юртга, жамиятга манфаати етадиган амаллар билан безаши, ота-оналарини хизматларини қилиб, уларни дуоларини олиши, фарзанду набираларига таълим-тарбия бериб, келажакда комил инсон қилиб етказиши лозим. Ҳаётида юз берган баъзи машаққатларни енгиб ўтишда сабр қаноатли бўлиши керак. Аллоҳ таоло Бақара сурасининг 153 оятида:\n« Эй, имон келтирганлар! Сабр ва намоз билан (Мендан) ёрдам сўрангиз! Албатта, Аллоҳ сабр қилувчилар билан биргадир.», деб марҳамат қилган.\nҚуръони каримда сабрга даъват кўп такрорланади. Чунки Аллоҳнинг амрига итоат қилишда ҳам, гуноҳдан сақланиш, йўлдаги тўсиқларни енгиш учун ҳам, заифлик келиб қолганда ҳам, ҳавои нафсни жиловлаш учун ҳам сабр керак. Ўтган уламоларимиздан бирлари сабрни умумий тарзда учга бўлганлар:\nШу боис Аллоҳ таоло қийинчилик ва машаққатлар остонасида турган Ислом умматини сабрга ва намозга чақирмоқда. Ва ортидан:\n“Албатта, Аллоҳ сабрлилар биландир”, деб таъкидламоқда.\n“Мўминнинг иши ажойиб, Аллоҳ унга нимани қазо қилса ҳам, яхшилик бўлади. Хурсандлик етса, шукр қилади, яхши бўлади. Мусибат етса, сабр қилади, яхши бўлади”, деганлар.\nБўлар бўлмас ишларга диққат бўлавериш, ўтган кундаги битмаган\nюмишларию хатоларига, эриша олмаган мақсадларига афсус чекавериш\nинсон ҳаётини оғирлаштиради, кунини зулмат, тунини ғурбатга айлантиради.\nБошимизга келган мусибатни жонимизга қасд қилиш орқали енгиб ўтишга ҳаракат қилиш ожизлик, хорлик, мусулмон киши учун шармандалик ҳолат ҳисобланади. Унинг ўрнига, Аллоҳдан нажот беришини сўраб, сабру-қаноат билан қийинчиликларни мардонавор енгиб ўтишга ҳаракат қилиш мўминлик сифатларидандир.\nЖиззах вилояти Ш. Рашидов тумани\n“Яккақайрағоч” жоме масжиди имом-хатиби,\nТИИ махсус сиртқи бўлим 1 курс талабаси\n Абдулазиз Мансур. Қуръони карим маънолар таржима ва тафсири.Тошкент, 2009.\n169200cookie-checkЎз жонига қасд қилганга жаннат ҳаромno\nОлдингиЖАМИЯТ ТАРАҚҚИЁТИДА БАҒРИКЕНГЛИКНИНГ ЎРНИ ВА АҲАМИЯТИКейингиҚиш мўминнинг баҳоридир


БМТ қошидаги Болалар жамғармасининг сўнгги статистик маълумотларига кўра¸ бугунга келиб 30 миллионга етган Ўзбекистон аҳолисининг 10 миллиондан кўпроғи¸ яъни учдан бир қисмини 18 ëшга етмаганлар ташкил қилади.\nАҚШ Марказий разведка бошқармаси ҳозирлайдиган йиллик “The World Factbook” тадқиқотининг сўнги нашрига кўра¸ Ўзбекистондаги 14 ëшгача бўлган болалар сони умум аҳолининг 25¸3 фоизи¸ ëинки 7¸5 миллионга яқинини ташкил этади.\nСтатистик маълумотларда Ўзбекистон аҳолиси учдан бирининг шаҳарларда яшаши айтилади ва бундан 20 миллионга яқин ўзбекистонликнинг асосан қишлоқ ҳудудларида истиқомат қилиши¸ демакки¸ болалар аксариятининг ҳам шаҳарлардан ташқарида яшаши англашилади.\nБританиядаги “Save The Children” - "Болаларни Асранг" халқаро хайрия ташкилоти чиқарган 2013 йилги ҳисоботга кўра, Ўзбекистонда ҳар минг боланинг бештаси туғилганидан сал ўтмай оламдан ўтади.\nБританиядаги яна бир ноҳукумат ташкилоти – “Anti-Slaver” – “Қулликка қарши” гуруҳи таъкидича¸ қишлоқ ҳудудларида яшовчи камида 2 миллион ўзбекистонлик бола ҳар йили мажбурий меҳнатга жалб этилади.\nOzodlikOnline: Ўзбекистон болалари руҳан¸ ақлан ва жисмонан қанчалар соғлом?\nНорасмий статистикага кўра¸ бугун 5 миллионга яқин ўзбекистонлик меҳнат муҳожиратига чиқиб кетган ва уларнинг ота-она назоратисиз қолган фарзандлари сони ҳам миллионларни ташкил этади.\nАна шундай рақамлар омухтасидан келиб чиқадиган ташвишли манзарага¸ расмий Тошкент¸ пинагини ҳам бузмай келади. Боз устига¸ Ўзбекистон раҳбарлари¸ болалар ҳаëти¸ улар саломатлиги¸ ижтимоий-иқтисодий ҳақларининг ҳимояланиши борасида дунëдаги илғор давлатлар қаторида эканини иддао қиладилар.\nХусусан¸ Болалар спортини ривожлантириш ҳомийлик кенгашининг жорий йил15 март куни Тошкентда бўлиб ўтган мажлисида мазкур кенгаш раиси, президент Каримов маъруза қилар экан, шу кунда “92 фоиз ўғил-қизларимизнинг вазни ва бўйига доир кўрсаткичлари Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти стандартларига тўла мос келади”, деди.\nМустақиллик йилларида Ўзбекистонда соғлом ва баркамол авлод вояга етгани ҳақидаги президент баëнотига қўшиласизми?\nСизнинг болаларингиз¸ қардош ëхуд қариндошларингиз президент мақтанаëтган “соғлом ва баркамол авлод”га мансубми?\nОилангиздаги “мустақиллик болалари” жисмоний саломатлигини қандай тасвирлайсиз?\nУларнинг руҳий ҳамда ақлий тараққиëти даражасиничи?\nЎзини болажон халқ деб биладиган ўзбек жамиятидаги болаларга нисбатан “тарбиявий усул” деб кўриладиган жисмоний ва руҳий тажовуз улар саломатлигига қандай таъсир кўрсатмоқда?\nДавлат томонидан бошқарилаëтган мажбурий меҳнатчи?\nОта-онаси меҳнат муҳожиратига кетиб¸ ҳаëти бобо-бувилари қўлида қолган ўзбек болаларининг руҳий-ахлоқий аҳволини қандай тасвирлайсиз?\nБугунги Ўзбекистон болаларининг буюк келажак меъморлари бўлишига ишонасизми?\nOzodlikOnlineнинг 3 июн куни Тошкент вақти билан 21:05 да бошланадиган навбатдаги мулоқотида ана шу саволларга Сиз билан бирга ана шу саволларга жавоб излаймиз.


Вафот этган сана: 15 iyul 1954 йил\nСадриддин Айний – ёзувчи, олим ва ўзбек ҳамда тожик адабиётининг ХХ аср жамоат арбоби. Айний ўзбек ва тожик адабиётида ҳам тарихшунос, ҳам адабиётшунос ва олим сифатида илмий-тадқиқий ишларни олиб борган. Рудакий, ибн Сино, Саъди, Васифий, Бедил, Навоий, Аҳмад Дониш каби шоир ва олимлар ҳақида романлар ёзган.\n1878 йил Бухоро вилоятининг Ғиждувон тумани, Соктари қишлоғида туғилган. Унинг отаси тегирмон устаси, додаси эса мулла бўлган. Олти ёшлигида отаси Садриддинни масжид қошидаги мактабга топширади. Аммо, мактаб ўқитувчиси саводсиз бўлган, шу сабабли, ота ўғлини бу мактабдан олиб, қишлоқ мулласининг рафиқаси Биби Халифанинг аёллар учун мактабига жойлайди. Шунга қарамай, мактабни битириб, у ўқишни ва ёзишни билган. Саводга уни Бухорода таълим олган Сайид Акбар ўргатган.\n1889 йил чечак тарқалган вақт Садриддин тоғаси, отаси ва онасидан айрилади. Катта акаси Муҳиддин бошқа бир қишлоқда мулла бўлади ва ўн бир яшарли болакай ўз укасига ғамхўрлик қилиб, оила боши бўлади. У укаларини едирар, кийинтирарди, бозорда савдо қилиб, ер чопарди. 1890 йил Шарифжон Маҳдум унга Бухорога кетишда ёрдам бериб, у ерда Мир Араб мадрасасида таҳсил олади.\nСадриддин мадрасада таълим берилувчи китобларга нисбатан, кўпроқ шеърият билан қизиққан. 1892 йил бошларида Шарифжон Маҳдум уни ўз уйида яшашга таклий қилади. Бу уйда адабиёт ва санъатга яқин одамлар кўришар, суҳбатлар қуриб, китоб мутоаала қилишарди. У вақтлар унинг ўзи ҳам турли таҳаллусларда шеърлар ёзарди. “Айний” таҳаллусини у 1896 йил олган. 1905 йил машҳур шоир бўлгач, унинг шеърлари сайланма асарлар бўпламига киритилган. У вақтлар ташкил қилинган “Маърифат” жамияти “янги услубдаги” мактаблар (маҳаллий) учун дарсликлар ёзган.\nЖадидларга яқинлиги боис, 1915 йил у шубҳа остига тушиб, таъқиб қилинади ва ҳукуматдан яшириниб, пахта заводида ишлашига тўғри келади. Шунга қарамай, 1916 йил Айнийни кутилмаганда Бухоронинг энг катта мадрасалардан бири Ҳиёбонга мударрис этиб чақиришади, аммо бу таклифни у рад этади. 1917 йил 8 апрель куни Бухородаги ўзгаришлар туфайли, жадидчилар намойиш уюштиришади. Оммавий ҳибсга олиш жараёнлари бошланади. Айний “ҳурфикр” сифатида 75 маротаба ҳимчинда уриш орқали жазоланиб, “Обхона” зиндонига ҳибсга ташлашади, у ердан ҳеч ким тирик чиқмаган.\nУни русслар қутқаришади. Укаларидан бири Сирожиддин амирнинг ҳукми билан қатл этилади, Муҳиддин эса босмачлар томонидан ўлдирилади. Садриддин Айний большевикларга ачинган, оммада кенг тaнилган инқилоб мавзусидаги шеърлар ёзган, Бухорода инқилобий чиқишларда ёрдам берган.\n1920 йил уйланиб, рафиқаси билан Самарқандга кетади. Инқилобий ғалабадан сўнг айрим вақт мактабда дарс беради, сўнгра, бутунлай адабий фаолият билан шуғулланади. Совет вақтида, асосан, адабий фаолият билан машғул бўлган. 1929 йил Тожик ССР Марказий Сайлов Ҳайъати аъзоси, 1934 йил эса СССР Ёзувчилар уюшмаси раҳбарияти аъзоси этиб сайланади.\nИлк бор “Тожик адабиёти намуналари” номли тожик миллий ижодий сайланмасини тузади. Тожик ССРда хизмат кўрсатган фан арбоби (1940), Ўзбек ССР ФАнинг шарафли аъзоси (1949), филология фанлари доктори (1949). 1951 йилдан Тожик ССР ФАнинг биринчи президенти. Тожикистон Давлат мукофотининг биринчи лауреати (1950).\nСадриддин Айний ўзининг она тили ҳисобланмиш тожик тили билан бирга, ўзбек тилини ҳам яхши билган ва ўзининг айрим асарларини шу тилда ёзган. У икки халқ адабиётига ҳам сезиларли ҳисса қўшган.\nУнинг асосий меҳнатлари: “Одина” (1924 йил нашр этилган), “Дохунда” (1930 йил нашр этилган), “Қуллар” (1934), “Судхўрнинг ўлими” (1939), “Хотиралар” (“Бухоро”) (1949—1954). “Одина” қиссаси янги тожик адабиётининг боши ҳисобланади.\nЁзувчи Д.Икромий “Барчамиз “Одина” орқали шаклландик...”, деган. “Дохунда” муаллифнинг соцреализм оқимидаги ривожини кўрсатади. Агар Одина пассив қаҳрамон бўлса, Дохунда эса инқилобнинг фаол қатнашчиси. “Қуллар” — XIX асрнинг 30 йилларидан XX асргача бўлган Ўрта Осиё вақтини тасвирловчи биринчи тожик романи “Судхўрнинг ўлими”да мунофиқ ва хасис Қори Ишкамбнинг ҳаёти Плюшкин, Иудушка Головлёв, Гобсекларники билан уйғунликда, шу билан бирга, тожик халқининг миллийлигига эга тарзда акс этган. “Хотиралар” болалик, ёшлик ҳақидаги новеллаларнинг тўплами бўлиб, ўша асрлар оралиғидаги Бухоро ҳаётини очиб беради. Улар Леонид Леонов, Константин Федин каби ёзувчиларнинг, шунингдек, Эронда ҳам юқори баҳога сазовор бўлган. Устоз ижодини, шунингдек, Самуил Маршак, Антанас Венцловалар ҳам юқори баҳолашган. Луи Арагон уни Жек Лондон ҳамда Киплинглар билан қиёслаган. 1962 йил Қоирда бўлиб ўтган Осиё ва Африка ёзувчилар анжуманида Рабиндранат Тагор, Лу Синь, Таха Хусейн каби шарқ мумтоз ижодкорлари билан бир қаторга қўйилган. Айнийнинг асарлари рус, украин, белорус, литов, поляк, чех, французс, урду тилларига таржима қилинган. Ўрта Осиёнинг тарих ва адабиётга оид асараларининг муаллифи саналади.\nРудакийдан XX аср бошларигача бўлган шеъриятнинг энг яхши намуналарини ўз ичига олган “Тожик адабиёти намуналари” номли тожик миллий ижодий сайланмасини тузган. Ушбу нашр орқали Айний тожикларнинг алоҳида миллат сифатида мавжудлигини исботлаган. Шоирнинг ўзи “тарихи далиллар асосидаги асар пантурклар ҳақидаги зўравонлик ва изланишлар асосидаги гумонларни бартараф этди ва уларни муҳрлади...” деган. Бу борада Файзулла Хўжаев билан ўрталарида можаро бўлиб ўтган. Пантуркийлик йигирманчи йил бошларида юқоридан мадад олган, зеро, СССР Туркий билан яхши муносабатларда манфаатдор бўлган. Гарчи, у бундай айбланишларга дучор бўлса-да (масалан, Н. И. Бухарин томонидан айбланган), Айний Совет ҳукуматини тан олмайди.\nАйний 1941 йил Темурий, шунингдек, мумтоз шеъриятнинг буюк асосчиси Рудакий қабрини очишда қатнашган. Сталин, Максим Горький, Ёқуб Колас, Юлиус Фучиклар билан кўришган.\nСайдирддин Айний 1954 йил 15 июль куни Сталинободда вафот этган, ҳозирги Душанбе.


Семиришга мажбур қилувчи миядаги 6 айёрлик | Tarovat.uz\nBosh sahifa Salomatlik Семиришга мажбур қилувчи миядаги 6 айёрлик\nСемиришга мажбур қилувчи миядаги 6 айёрлик\nVaqti: 07.06.2019 Rukn: SalomatlikSharhlar yo’q\nТанамиздаги нозик созламаларни назардан қочирсак, «Камроқ тановул, кўпроқ ҳаракат» формуласи доим ҳам ишламаслиги мумкин\n1. Ўзини паст баҳолаш\nҲаддан ташқари шахсий талабчанлик ҳаёт рангларини қоронғилаштиради ва бел айланаси ҳажмини оширади. Оздириш саноати вакиллари семизликдан азият чекувчи одамларни ўзини ёмон ҳис қилишга мажбур қилувчи ва танасига ортиқча танқидий йўл билан муносабатда бўлишга мажбур қилувчи йўлни ишлаб чиқишган. Натижада, бу айёрликка учган шахс таблеткалар, вазн камайтирувчи восита ва тўғри овқатланиш режаларига бир қоп пул сарфлаб юбориши мумкин. Улар эса катта эҳтимол билан самарасиз бўлиб чиқади.\nШахсий ишончи кам одамлар омадсизликка учрашганда алдамчиларни эмас, ўзларини айблашади. Кўнгиллари вайрон бўлиб, қўл силташади ва ўзларини овқатдан тийишни бас қилишади. Озгина вақт ўтиб яна «оздирувчи» воситаларни сотиб олишга киришишади. Лекин бунинг ортида «йо-йо эффекти» деб номланган кучли озиқланиш чекловдан кейин инсоннинг халос бўлганига нисбатан янада кўпроқ вазн олишига туртки бўлувчи натижа ҳосил бўлади.\nШахсий қаттиққўлликни камайтиришнинг энг оддий йўли бу психолог билан ишлашдир. Мутахассис миянгизни «таъмирлайди», бу эса ҳаётингизни соддалаштиради. «Б» режаси ҳам мавжуд: самара берувчи йўллар орқали ўз танангиз формасини тўғрилаш. Масалан, калорияларни ҳисоблаш. Ҳа, кичик тафовутлар келиб чиқиши ҳам мумкин.\n2. Ҳаяжонланганда кўп тановул қилиш\nОвқат асосан ёғли ва ширин бўлганда ўзини қулайроқ ҳис қилишга ёрдам беради. Шунинг учун ҳам аксарият одамлар ҳар қандай тушунарсиз ҳолатга тушишса, чайнашга бирор нима қидириб қолишади. Аёллар стрессга берилганда тамаддига берилишса, эркаклар зерикишнинг ўрнини егуликлар билан босишади.\nБунинг натижасида сиз ортиқча калорияга эга бўлаётган пайтингизда тана ҳаракати ўрнига миянгиз ишлаб тургани учун ёғ қатламлари ҳосил бўлиб боради.\nАгар сиз юқоридаги муаммони бошингиздан ўткизаётган бўлсангиз, тановулингиз ҳақида кундалик тутинг. Нафақат нима еганингизни, балки унинг сабабини ҳам ёзинг. Масалан, сиз тушликка сэндвич тайёрладингиз, чунки оч эдингиз. Кечки пайтга эса ишдан чалғиш мақсадида шоколадни паққос туширганингиз ҳақида ёзасиз. Қачонки ҳақиқий сабабларни тушуниб етиб, қонуниятлар намоён бўлганида овқатланиш тарзингизни назоратга олиш осонроқ кечади.\nТадқиқотлар кўрсатишича, депрессия ва вазн орттириш орасида тўғридан-тўғри алоқа мавжуд. Чунки тушкунлик келажакда семиришга олиб келувчи сабаблардан бири қилиб кўрсатилган. Қайтарма алоқа ҳам мавжудлигини таъкидлаш жоиз: ортиқча вазнли одамлар тушкунликка тушишга кўпроқ мойил бўлишади. Бундан ташқари, стресс танада килограммларни ташлашга тўсқинлик қилувчи кортизолни ишлаб чиқилишига йўл кўрсатади.\nДепрессия бу нафақат кайфиятдаги муаммо, балки психиатр қабулида бўлиш лозим бўлган жиддий касалликдир.\n4. Озишга жуда қаттиқ берилиш\nСиз калорияларни ҳисоблашни бошладингиз, спортзалга қатнаяпсиз ва ўзингизга аскарларники каби интизом ўрнатдингиз. Лекин айнан худди шундай қаттиқ киришиш кутилган натижани бермаслиги мумкин. Агар сиз жуда оз тановул қилаётган ёки машғулотларда кўп куч сарфлаётган бўлсангиз, мия вазн ташлашга тўсқинлик қилади.\nБиринчидан, тана бу қаттиққўлликни сиз махсус ўрнатганингиздан бехабар. Шунинг учун у тирик қолиш режимига ўтиб олган. Изланишлар натижасига кўра, мия тўқималари калорияга кучли етишмовчилик сезилганда ёғларни эритишнинг олдини олиш хусусиятига эга. Олимлар бу механизмнинг тарихи жуда қадимга бориб тақалишини, инсон овқатга катта танаффуслардан сўнг эришган шароитларда тана ўзи энергия захираларини бехато тақсимлашга мажбур бўлган, деб ишонишади.\nИккинчидан, қаттиқ чеклов овқатга нисбатан муккасидан кетишга ва тановулингизга нисбатан назоратни озроқ бўш қўйганингизда ўзни тўхтата олмасликка мажбур қилади. Ва яна «йо-йо эффекти».\nТезкор натижалар ортидан қувманг. Озиқ-овқат ва машғулотингизни мувофиқлаштиринг. Шунда сиқилган аччиқ лимондек эмас, кучлироқ ва бахтлироқ бўласиз.\n5. Овқатга нотўғри муносабат\nХипча бел эгалари, ижтимоий тармоқлар орқали «оздирувчи» маҳсулотлар сотувчилари овқатга нисбатан лаззатлантирувчи машғулот каби эмас, шунчаки ёқилғи сифатида қарашга чақиришади. Муаммо шундаки, сиз машина эмассиз. Шунингдек сиздаги таъм рецепторлари бекорга берилмаган.\nАгар сизга кўпроқ товуқ гўшти ейишни тавсия қилишган бўлсаю, лекин сиз бунга тоқат қила олмаётган бўлсангиз, демак бу стратегия аллақачон ишдан чиққанини тахмин қилиш мумкин.\nОвқатга нисбатан қизиқишимизни бехато ҳисобга олсак, тўғри овқатланишга амал қилиш осонроқ кечади. Лекин менюни белгилаш мустақил кечиши керак. Ваҳоланки, ҳечким сизнинг афзал кўрадиган таомларингизни ўзингиздан ортиқроқ билиши мумкин эмас.\n6. Овқатга мукофот сифатида қараш\nОвқат табиат томонидан бизга инъом этилган туҳфадир. Тановул миядаги роҳатланиш марказини фаолиятга келтирувчи дофамин моддасини ишлаб чиқаришга туртки бўлади. Агар ўзингизнинг муваффақият ва натижаларингизни таом билан рағбатлантирсангиз, хуш ёқиш ҳисси узоқроққа чўзилади. Бунинг ортидан ёқимли сезги ва овқатланиш ўртасида яқин муносабат ўрнатилиб, ҳаттоки иштаҳангиз бўлмаганда ҳам овқатга нисбатан талаб сўнмайди.\nМасалан, болаликда тортни фақат байрамда егансиз. Ҳозир эса бу турдаги пишириқлар кайфиятингизни кўтариш ва кунни алоҳида тарзда ўтказишнинг энг синалган усули.\nҲар тановулдан олдин аниқ бир саволни ўртага ташланг: сиз ҳақиқатда очмисиз ёки ички туйғулар бошқарувида ҳаракатланяпсизми? Кейинги навбатда ўз-ўзини рағбатлантиришнинг бошқа усулини ўйлаб топинг. Масалан, муваффақиятли якунланган лойиҳадан сўнг аттракционда учишга боринг.\nШОКОЛАД ИНСОННИ АРИТМИЯДАН ХАЛОС ЭТАДИ…


25 январ 2021, Тошкент вақти: 02:32\nЯнгийўллик Давронбек отаси - фермер Турсунали Содиқов 16 апрел куни вафот этиши арафасида туман ҳокимлигида ўтказилган йиғилиш пайтида туман ички ишлар бўлими бошлиғи томонидан калтаклангани тўғрисидаги хабарни тасдиқлади.\nТошкент вилоят ички ишлар бошқармаси масъул ходимига кўра, “янгийўллик фермернинг ўлими юзасидан шикоят ўрганилмоқда”.\n63 яшар фермер туман ҳокимлигида ўтказилган мажлис пайтида ички ишлар бўлими бошлиғи томонидан калтакланганидан бир кун ўтиб - 16 апрел куни юрак ҳуружидан жон бергани тўғрисида Озодлик маҳаллий ҳуқуқ ҳимоячиларидан олинган маълумотларга таяниб хабар берган эди.\n17 апрел куни дафн этилган фермер Турсунали Содиқовнинг ўғли Давронбекнинг айтишича, отасининг калтакланганига амакиси шахсан гувоҳ бўлган:\n- Йиғилиш ўтаётган жойда амаким ҳам бўлган.\nОзодлик: Калтаклангани ростми?\nОзодлик: Ким урган? Ҳокимми ёки милиция бошлиғими?\n- Начальник милиция. Дадамдан олдин иккита одамни ҳам урган. Кейин дадамнинг ҳам ëқасидан ушлаб тортган. Дадам йиқилиб кетганлар. Ураман, деб қўлини мушт қилиб борган дадамнинг устига йиқилиб кетгандан кейин. Таниб қолганми ë катталигини ўйлаб қолганми...\nОзодлик: Қачон дафн қилдинглар? 16 апрел куни дейишаяпти?\n- 17 апрел куни қўйдик, деди марҳум фермернинг ўғли Давронбек.\nУнинг айтишича, туман прокуратураси унинг амакиси ва сингилларини чақириб, “бир нарсалар” ёздирган. Воқеа юзасидан жиноят иши очилганми-йўқлигини Давронбек билмайди. У бошқа саволларимизга жавоб беришни истамади.\nТошкент вилоят ички ишлар бошқармаси “Ишонч телефони”нинг ўзини таништирмаган навбатчиси саволларимизга жавоб берар экан, янгийўллик фермер Турсунали Содиқовнинг ўлими юзасидан айнан бундай деди:\n“Бу ҳақда кеча Ишонч телефонига қўнғироқ қилинган экан. Мурожаатнома раҳбариятга етказилди. Раҳбарият инспекцияга қонуний чора кўришни топширди”.\nБошқарма вакилининг айтишича, Янгийўл туман ички ишлар бўлими бошлиғи Азиз Тошпўлатов ишдан четлатилган эмас.\n63 яшар янгийўллик фермер Турсунали Содиқовни 15 апрел куни туман ҳокимлигида ўтказилган мажлис пайтида ички ишлар бўлими бошлиғи Азиз Тошпўлатов калтаклагани ва фермер эртасига юрак ҳуружидан вафот этгани тўғрисида Озодлик Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси тарқатган маълумотларга таяниб хабар берган эди.\nМаълум бўлишича, фермернинг ўлими юзасидан вилоят ички ишлар бошқармаси “Ишонч телефони”га бошқа бир ташкилот - Инсон ҳуқуқлари альянси вакили Елена Урлаева мурожаат қилган.\nЕлена ўзининг Янгийўлдаги фаолларига таяниб, 15 апрел кунги воқеа тўғрисида мана бундай деди:\n- Туман ички ишлар бўлими бошлиғи Тошпўлатов Азиз мажлисга кеч қолгани учун фермер Содиқовни кўпчилик кўз ўнгида калтаклаган, деди Елена.\nЯнгийўл туман ҳокимлиги қошидаги Фермер хўжаликлари уюшмаси ходимаси сўзларига кўра, у воқеадан хабарсиз.\n- Уммм, ундан хабарим йўқ-да, билмасам энди, нима бўлганини, деди уюшма вакили.\nАйтишича, у саволларимизга жавоб бераётган соатларда (29 апрел, кундузи) уюшма раҳбарлари фермерлар иштирокидаги селектор йиғилишида қатнашмоқда эди.\nАйни пайтда фермернинг ўлими янгийўлликлар орасида тилдан тилга кўчаётган миш-мишларнинг энг долзарби.\nЎзини Аъзамжон, деб таништирган янгийўллик бундай деди:\n- Касал одам экан у. Давлениеда ëтган экан уйида. Ҳокимнинг “носилкада бўлса ҳам олиб келинглар” деганини эшитдим. У ерда энди нима гап бўлган борганда,\nдеди янгийўллик Аъзамжон.\nАфтидан, фермер Турсунали Содиқов ўз уйида вафот этган. Ҳар ҳолда Янгийўл туман марказий касалхонасидан олганимиз маълумотга қараганда, 12 апрел билан 20 апрел орасида бу касалхонада Турсунали Содиқов исмли бемор ётмаган.\nЎзини таништиришни истамаган янгийўллик аёл фермер билан боғлиқ воқеанинг тошкентлик ҳуқуқ ҳимоячилари хабарига ўхшаш версиясини айтди:\n- Ҳамма, бутун Янгийўл гапираяпти. Фақат битта нарса айтишаяпти. Собраниега чол кечикиб қолган. Ниҳоятда яхши одам экан Турсунали ака. Фамилиясини, Худо ҳаққи, билмайман. Ҳамма гапираяпти. Кечикиб борган экан. Кечикиб борса, началник милиция бир урган. Ургандан кейин ҳалиги чол ҳушидан кетиб, гангиб қолган. Бутун толпа началник милицияга ташланган. Ҳокимиятдан кимлардир бўлган, областдан кимлардир бўлган, тинчитишган бу ишни. Эртаси куними, ундан кейинми чол уйига келиб оламдан ўтиб қолган деб эшитдик, деди янгийўллик аёл.\nФермер Турсунали Содиқовнинг ўлими туман милицияси бошлиғининг таҳдиди ва балки калтаклаши билан боғлиқми –йўқми? Бу саволга суд-тиббий экспертизаси жавоб бериши мумкин. (Албатта, жиноят иши қўзғатилса ва шундай экспертиза тайинланса)\nЛекин, боғлиқ бўлмаган тақдирда ҳам, Ўзбекистонда вилоят ва туман миқёсидаги раҳбарларининг фермерларни калтаклаши одат тусига кириб қолган ва мутлақо тушуниб бўлмайдиган ҳодисаки, Озодлик радиоси ўзига маълум бўлган ҳар бир факт тўғрисида бир неча йилдан бери хабар бериб келади.\nБундан уч ярим йил олдин Ўзбекистон республикаси Вазирлар маҳкамасининг Жиззах вилоятидаги вакили Ўктам Турсунов фермерлардан бирининг ишидан камчилик топиб, уни ўзига ўзи гўр қазишга мажбурлагани тўғрисида хабар берган эдик.


Ўзбекистон Иброҳим жамғармасини қўллаб-қувватлаш учун $50 млн маблағ ажратади - UzNews.uz\n11 января, 12:54 679 0\nЎзбекистон Иброҳим жамғармасини қўллаб-қувватлаш учун $50 млн маблағ ажратади\nИброҳим жамғармаси 2020 йил 20 октябрда АҚШ, Исроил ва БАА иштирокида очилганди.\nИброҳим жамғармаси тўғрисида АҚШ – Ўзбекистон қўшма баёноти қабул қилинди. Бу ҳақда Қўшма штатларнинг Ўзбекистондаги элчихонаси маълум қилди.\nҚайд этилишича, АҚШ Халқаро тараққиёт молия корпорацияси (ХТМК) ва Ўзбекистон Иброҳим жамғармасини қўллаб-қувватлаши орқали ўзаро шерикчилик алоқалари кенгаймоқда.\nЎзбекистон ажратадиган 50 миллион долларгача бўлган маблағ унинг Иброҳим келишувларига садоқатидан далолат беради ҳамда иқтисодий ҳамкорлик ва алоқаларни яхшилаш кўпчиликнинг муштарак мақсади эканлигини англатади. Бу эса Ўзбекистон учун ҳам фаровонлик келтиради.\n– Биз Ўзбекистон билан тобора ўсиб бораётган шерикчиликдан фахрланамиз ҳамда унинг Иброҳим жамғармасини қўллаб-қувватлашини умумий мақсадларимизни кенгайтириш йўлидаги муҳим қадам деб биламиз, - деди ХТМК бош ижрочи директори Адам Болер. – Биз Иброҳим жамғармаси фаолияти янада ривожланишига умид билдирамиз ва бошқа мамлакатлар ҳам унда иштирок этишини мамнуният билан қабул қиламиз.\nИнвестициялар ва ташқи савдо вазири Сардор Умурзоқов эса Ўзбекистоннинг Иброҳим жамғармасини қўллаб-қувватлаши минтақада қашшоқликни камайтиришига, унумдорлик ва иш билан таъминлашни кучайтиришига ҳамда иқтисодий ўсишда муҳим роль ўйнашига умид билдирмоқда.\nМаълумот учун, АҚШ, Исроил ва Бирлашган Араб Амирликлари ушбу жамғармани 2020 йил 20 октябрда очишган. Бу орқали уч мамлакат минтақавий иқтисодий ҳамкорликни ривожлантиришга қаратилган хусусий сектор бошчилигида амалга оширилувчи сармоялар ва тараққиёт ташаббуслари учун 3 миллиард доллардан ортиқ маблағ сарфлашни кўзлайди.\nЖамғарма Иброҳим келишувларида берилган ваъдани бажаради ҳамда минтақа аҳолиси ҳаётини яхшилайдиган сезиларли лойиҳалар орқали тинчликнинг афзалликларини намойиш этади.\n17 Февраля, Среда 719 0\n23 февраля, 19:06 563 0


«Барселона» клуби ҳужумчиси Лионель Месси жамоа футболчиларининг маошлари қисқартирилиши борасидаги баёнот билан чиқди.\nМесси футболчиларнинг маоши 70 фоизга камайтирилгани, шу билан бирга клубнинг барча ходимлари ўз маошларини тўлиқ олишлари таъминланишини маълум қилди.\n«Ҳозирги қийин вазиятда клуб футболчиларининг маошлари масаласида жуда кўп ёзилди ва гапирилди. Энг аввало шуни айтишни истардикки, айни пайтдаги оғир шароитни яхши англаган ҳолда, оладиган маошларимизнинг пайсайтирилишига қарши бўлмаганмиз, аксинча шундай бўлишини истагандик.\nКлуб ёрдамга муҳтож бўлиб турган бир пайтда, энг аввало футболчилар ёрдам беришлари керак. Биз бу масалада якдил бўлиб, бир неча марта ўзимиз ташаббус кўрсатгандик.\nШунга қарамай, бу борада турли гап-сўзлар чиқариб, ўз ташаббусимиз билан амалга оширмоқчи бўлган қийин пайтдаги ёрдамимизга, босим ўтказиш йўли билан эришмоқчи бўлганлар клуб ичида ҳали ҳам борлиги ҳайрон қолдирмаяпти. Аслида маошларнинг қисқариши борасидаги футболчилар қарори чўзилганининг ягона сабаби - биз қийин паллада клубга ҳам, жамоа ходимларига ҳам ёрдам берадиган йўлни излагандик.\nЎз номимиздан шуни ҳам қўшимча қилмоқчимизки, маошларимиз қисқаришидан ташқари, инқироз даврида клуб ишчи ходимларининг маошларини ўз вақтида тўлиқ олишда давом этишлари учун шахсий ҳисобимиздан ёрдамимизни аямаймиз», - дейилади Мессининг инстаграмдаги саҳифасида эълон қилинган баёнотида.\nУшбу баёнот кўп ўтмай, Каталония клубининг бир қатор футболчилари томонидан ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларида ҳам эълон қилинди.\nМаълумот учун, олдинроқ «Барселона» клуби коронавирус пандемияси оқибатлари натижасида молиявий катта зарар кўраётганлиги, клуб раҳбарияти футболчиларнинг маошини қисқартирилиши борасида тўхтамга кела олмаётгани ҳақида хабарлар тарқалганди.


ИнтерФУТБОЛ :: Златаннинг кўз ёши\nЗлатаннинг кўз ёши\nМағрур Златан Ибрагимович Швеция миллий жамоасига қайтиш қарорига оиласи, яъни яқинлари қандай муносабат билдиришгани ҳақидаги саволга жавоб беришда, беихтиёр йиғлаб юборди. Яъни ўғли уйидан йиғлаб кузатиб қўйганини эслади. Ҳа, ўйинолди матбуот анжуманида журналистлар Златандан аввало, халқаро фаолиятини қайта тиклашига нима сабаб бўлганини сўрашди. Шунингдек, бунга унинг яқинлари қандай қарашганига ҳам қизиқишди.\nЗлатанга айнан оиласининг муносабати ҳақида савол берилганидан кейин кутилмаган ва ҳаяжонли лаҳзалар кузатилди:\n- Айтингчи, яқинларингиз терма жамоага қайтишингизни қандай қабул қилишди?\n- Тўғриси, бу унча яхши савол эмас. Уйдан чиқаётганимда, ўғлим Винсент йиғлаб кузатиб қўйди. Муҳими, ҳозир ҳаммаси жойида.\nЗлатан шундан сўнг йиғлаб юборди ва кўзларини ёпиб олди. Винсент - Златаннинг 12 ёшли ўғли. Унда яна бир фарзанди бор - 14 ёшли Максимилиан. Ибра 10 йил олдин «Милан» билан Италия чемпионатида зафар қучганида, икки ўғлини ҳам майдонга олиб тушганди. Алоҳида айтиш керак, Златан 5 йиллик танаффусдан кейин Швеция термасига қайтди. У Евро-2016 якунида халқаро фаолиятига нуқта қўйганини эълон қилганди. Мана, 39 ёшида яна миллий жамоа либосини кийишни хоҳлаб қолди. Умуман олганда, Ибра бунга мутлақо лойиқ, ахир жорий мавсум 15та гол уришга улгурди.\n«Милан» етакчиси матбуот анжумани давомида миллий жамоанинг сардорлик боғичига даъво қилмаслигини ҳам алоҳида таъкидлади: «Швеция терма жамоаси мураббийи билан узоқ вақт гаплашдим. Ўзаро учрашувда ҳаммасини муҳокама қилдик ва якунда қайтишим жамоага фойдали бўлишига ишончим ортди. Муҳими, терма жамоага Златан Ибрагимович эканлигим учунгина қайтмадим. Мураббийга ўйиннинг муҳим элементи бўлишга ваъда бердим, энди буни амалда исботлашим шарт. Яна бир гап: бизда сардор бор - Андреас Гранквист. Демоқчиманки, боғичга даъвогар эмасман».\nШвеция термаси ЖЧ-2022 саралашини ғалаба билан бошлади, албатта, буюк Златан Ибрагимовичнинг бевосита иштирокида. Грузия миллий жамоасига қарши кечган уй учрашувида урилган ягона голга айнан Ибра ассистентлик қилди. Ҳа, Златанга шундай чиройли ва самарали қайтишдан бошқаси ярашмайди-да ўзиям... Дарвоқе, мағрур ҳужумчи учрашувдан кейин манманлигини ҳам озгина эслатиб қўйди. «Майдонда ўйлаган ишимни бажараман. Ўйингача ҳеч нимани режалаштирмайман. Бу ортиқча. Ҳали ҳам нинзя трюкларини бажара оламан. Қаранг, буни 39 ёшда уддалаяпман. Умуман, миллий жамоа либосини қайта кийиш - тенгсиз ҳиссиёт. Ҳозир менга бир нарса етишмаяпти - швециялик мухлислар. Ҳар ҳолда, миллий жамоада охирги марта ўйнаганимда, стадиондаги муҳит мутлақо бошқача эди...», - деди майдонда 84 дақиқа тиним билмаган ва ягона голга ассистентлик қилиш баробарида иккинчи бўлимда сариқ карточка олган Ибрагимович.\nP.S.: Златан Ибрагимович кейинги ўйинда ҳам гол ҳаммуаллифига айланди.


Бразилияда ким чемпион бўлишини башорат қилиш жониворларга қолди\n09 март 2021, Тошкент вақти: 03:24\n12 июнь куни Бразилияда футбол бўйича навбатдаги жаҳон биринчилигининг илк ўйинига старт берилди. Бу ўйин баробарида футбол билан боғлиқ эҳтирослару турфа ғаройиботлар ҳовури ҳам кўтарилиб бормоқда. Футбол бўйича 2010 йилги жаҳон чемпиони ким бўлишини олдиндан башорат қилган фолбин саккизоëқ Пол ҳамон кўпчилик ëдида қолаëтган айни кунларда¸ Бразилияда олтин кубок қайси давлат миллий жамоасига насиб этишини башорат қилаëтган жониворлар сони ҳам кўпаймоқда. Улар сафига эндиликда қозоқларнинг сайғоғи ҳам қўшилди...\nБразилиядан қайси бахтли жамоа бўйнида олтин медалу¸ қўлида олтин кубок билан уйига қайтишини билмоқчи бўлсангиз¸ Қозоғистон чўлларида улғайган сайғоққа¸ аниқроғи фолбин сайғоқ номи билан Twitterда қолдирилаëтган ëзувларга қаранг.\n2010 йилги чемпион айнан Испания бўлажагини олдиндан башорат қилган германиялик саккизоëқ Пол бундай фолбинлик бозорини қизитиб бергани ортидан¸ қозоқ сайғоғининг фолбинлик қудратига ишонаëтганлар ҳам оз эмас. Ҳар қалай¸ Твиттердаги ëзувларга қаралса!\nБразилиялик Каттабош тошбақа¸ Швейцариядаги Мадам Шива номли денгиз чўчқаси¸ Хитойдаги эндигина туғилган панда айиқчалар билан рақобатга киришган қозоқларнинг сайғоғи ҳам жаҳон биринчилигида бошланган ўйинларнинг ҳар бири қандай тугашини башорат қилмоқда.\nФутбол олтинлари ҳақида фолбинликда сайғоққа Қозоғистоннинг ўзида ҳам рақиб топилди – айни кунларда Олмаота ҳайвонот боғидаги Томирис номли маймун ҳам¸ ижтимоий тармоқларга кўра¸ ўзига анча-мунча мухлис топиб улгурган.\nTwitterдаги ëзишмаларга ишонилса¸ бу жониворларнинг фолбинлик қудрати фақат футбол бўйича жаҳон биринчилиги¸ ëки фақат спорт доирасидагина чекланмайди.\n"Мен бепоëн чўлларда югуриб¸ ўз қудратимни шаман дўстим ëрдамида умуман келажак ҳодисаларини олдиндан айтишга сарфлайман” дейилади Twitterда фолбин сайғоқ номи билан қўйилган муждада жумладан.\nАммо сайғоқ футбол бўйича жаҳон чемпионатидаги биринчи ўйин ҳақида қилган биринчи фолбинлигидаëқ хатога йўл қўйди. У Бразилия-Хорватия ўйинининг дуранг тугашини башорат қилган бўлса¸ асл ўйин¸ 3-1 ҳисобида мезбонлар ғалабаси билан тугади.\nАммо фолбин сайғоқ¸ бу хатоликни ўзи эмас¸ адолатсиз ҳакам хатосига йўйди.\n“Бу ўйинга ўзбекистонлик рефери (2010 йилги чемпионатнинг илк ўйинини бошқарган Равшан Эрматов назарда тутилмоқда – таҳр.) ҳакамлик қилиши керак эди”¸ деб қўшиб қўйди “фолбин сайғоқ” ўз твитида.\nАгар қозоқ сайғоғига ишонилса¸ 13 июнь кунги ўйинларда Мексика Камерун устидан¸ Чили Австралиядан ғолиб келади¸ Испания ва Ҳолландия ўйини эса¸ дуранг билан тугайди.\nКимнинг чемпион келишига келганда фолбин сайғоқ¸ финалга Аргентина ва Англия жамоаларининг чиқиб¸ чемпионлик аргентиналикларга насиб қилишини башорат этмоқда.


Сардоба сув омбори қайта қурилади – Газета.uz\n16 феврал 2021, 11:38 Жамият\nСирдарё вилоятидаги Сардоба сув омоборини қайта тиклаш бўйича Вазирлар Маҳкамасининг ёпиқ (хизмат доирасида фойдаланиш учун) қарори қабул қилинган. Бу ҳақда Қурилиш вазирлигининг Лойиҳа-қидирув ташкилотлари фаолиятини мувофиқлаштириш бошқармаси бошлиғи Насрулло Бобоев «Дарё»га маълум қилди.\nБобоевнинг сўзларига кўра, қарор асосида жуда катта ҳажмдаги муҳандислик-қидирув ишлари давом эттирилиб, лаборатория таҳлиллари, илмий-техник изланишлар давом этмоқда.\nХабар берилишича, изланишлар якунлангач, тўғонни тиклаш ишлари икки босқичда амалга ошириш режалаштирилган.\n«Ҳолат қўшни давлатларга ҳам тааллуқли бўлгани боис илмий ўрганишларга нафақат маҳаллий мутахассислар, балки чет эл илмий-тадқиқот марказлари ҳам жалб қилинган. Бунда бир нечта мустақил экспертлар гуруҳи қилинган ишлар натижаларини таҳлил қилади ва ўз хулосаларини беради. Шундан келиб чиқиб, кейинги босқич ишлари давом эттирилади», — деди Насрулло Бобоев.\nЭслатиб ўтамиз, 2020 йил 1 май куни Сирдарё вилоятидаги Сардоба сув омбори тўғони ўпирилган эди. Тошқин Сардоба, Оқолтин ва Мирзаобод туманларидаги аҳоли пунктлари ва экинларга катта зарар етказган. Бинолар, йўллар, алоқа тармоқлари вайрон бўлган. Кейинчалик Сардоба тошқинидан жабрланган аҳоли учун қурилган уйлар қуриб топширилди. Маълумотларга кўра, қурилган уйларнинг жами нархи 855,4 млрд сўмни ташкил этган.\n16 феврал, 14:48\nO'tgan safargi suv toshqinini qo'shtirnoq ichidagi laqqalar omborni yeb qo'yishgan ediBu safar sement, armatura, toshlardan qo'shib mustaxkam qilib qurilsaku mayli. Yana suv orasida suzib yurmasak deb qo'rqaman.


Дунё, янгиликлар: Атамбоевга қарши жиноий иш очилди - Қирғизистонда вазият қандай? - BBC News O'zbek\nДунё, янгиликлар: Атамбоевга қарши жиноий иш очилди - Қирғизистонда вазият қандай?\nФото муаллифлик ҳуқуқи 24.kg\nАтамбоевга қарши жиноий иш очилди\nҚирғизистон собиқ президенти Алмазбек Атамбоев 26 августга қадар ҳибсга олинди. Унга қарши «Коррупция» моддаси бўйича жиноий айблов илгари сурилмоқда.\nШунингдек, Қирғизистон президенти аппаратининг собиқ бошлиғи Фарид Ниёзов ҳам қўлга олинган.\n9 августга ўтар кечаси 1,500 мингдан зиёд «ниқоб кийган ва қўлда таёқ тутган тажовузкор шахслар» Бишкекдаги вазиятни «издан чиқариш ва парламент биносига бостириб кириш»га уринган.\nМарказий Осиё ва Ҳаж: Энг арзонлиги бобида Қирғизистонга етадигани йўқ\nДунё, янгиликлар: Таслим бўлмаган Атамбоев ва Чернобил водкаси\nШошилинч: Қирғизистон собиқ президенти Атамбоев уйи қандай штурм қилинмоқда\nУлар жорий президент Сооронбой Жээнбеков истеъфоси талаб этилган шиорларни бақириб айтганлар. Полиция махсус қуроллар ёрдамида тонгга яқин «йўлларни тўсиб олган ва фуқаролар орасида қўрқув сочаётган шахслар»ни тарқатиб юборган.\nАйни вақтда машҳур мухолифат етакчиси Омурбек Бабанов ҳам жаноб Атамбоевнинг ҳибсга олиниши ортидан Қирғизистонга қайтаётгани хабар қилинмоқда. У 2017 йилдаги президентлик сайловида 2-ўринни эгаллаганди.\nБироқ Сооронбой Жээнбеков президентликни эгаллагандан сўнг жаноб Бабановга қарши конституцион тузумни ағдаришга даъват этиш айби қўйилган ва у мамлакатдан чиқиб кетишга мажбур бўлган эди.\nЭкспертларнинг фикрича, ҳокимиятга даъвогар мухолифат етакчисининг сиёсий вазият танг Қирғизистонга қайтиши воқеалар ривожини чигаллаштириб юбориши мумкин.\nАҚШ депортация қилган насроний Ироқда вафот этди\nБир ёшида АҚШга келиб, Ироққа депортация қилингандан сўнг вафот этган 41 яшар Жимми Ал-Довуд ҳуқуқ ҳимоячилари томонидан президент Доналд Трамп олиб бораётган иммиграция сиёсати қурбони ўлароқ кўрилмоқда.\nОта-онаси ватандан қочиб чиқиб, ўзи Юнонистонда дунёга келган Ал-Довуд ҳеч қачон араб тилида сўзлашмагани ва бирор марта марта Ироқда бўлмагани айтилади.\nУшбу фактларга қарамай, Трамп ҳукумати жорий йилнинг июнь ойида Ал-Довудни мажбуран ўзи умрида кўрмаган ватанига чиқариб юборган.\nУнинг адвокати сўзларига кўра, шизофрениядан азият чеккан Ал-Довуд Ироқда уйсиз қолиб кетган ва орадан бир ой ўтмасдан қандли диабет оқибатида ҳаётдан кўз юмган.\nФото муаллифлик ҳуқуқи RUSSIAN DEFENCE MINISTRY WEBSITE\nРоссияда кичик нурланиш даражаси кузатилди\nАрхангелск ҳудудидаги тест полигонида юз берган ракета двигатели портлаши ортидан нурланиш даражаси қисқа муддатга кескин ортгани кузатилган.\nРоссия мудофаа вазирлиги портлаш оқибатида икки инсон ҳалок бўлгани ва олти нафар одам жароҳат олганини хабар қилмоқда.\nНурланиш даражаси полигон жойлашган ҳудуд атрофида 40 дақиқага яқин вақт ичида юқори даражада бўлган.\nБундан ташқари, маҳаллий одамлар нурланишдан ҳимояланишга даъват этилгани айтилмоқда.\nФото муаллифлик ҳуқуқи AMBEDKAR VICHAR MANCH\nҲиндлар Кашмирнинг янги мақомини нишонламоқда\nҲиндистон ҳукуматининг Кашмирни сезиларли мустақиллик берувчи автономия мақомидан маҳрум этиши кўплаб ҳиндлар томонидан олқишланмоқда.\nЎтган якшанба Ҳиндистон Кашмирга автономия ҳуқуқини берувчи конституция моддасини бекор қилган ва ҳудудни ҳарбийлар ёрдамида қамалга олган эди.\nБироқ халқаро ҳамжамият Бош вазир Нарендра Моди ҳукуматининг ушбу амалини кескин қоралаб чиқмоқда.\nҲозирда, ҳудудда вазият қандай экани борасида деярли аниқ маълумотлар мавжуд эмас, аммо маҳаллий аҳоли ҳукумат қароридан ғазабга мингани тўғрисида хабарлар юзага чиққан.\nХитойга кучли тўфон яқинлашмоқда\nХитой ҳукумати мамлакат шарқий қирғоқларига яқинлашиб келаётган йирик тўфон ортидан қизил даражадаги фавқулодда ҳолат эълон қилган.\nЛекима номи берилган тўфон шанба куни Жейжиянг провинциясига келиб урилиши кутилмоқда.\nШангҳайнинг қирғоқбўйида яшовчи минглаб аҳолиси эвакуацияга тайёрланишдан огоҳлантирилган.\nШунингдек, келаси чоршанбага қадар Янгсзи ва Сариқ дарёларида йирик тошқинлари юзага келиши тахмин қилинмоқда.\nДам олиш кунлари Шангҳайга келишни режалаштирган кема ва поездлар қатнови вақтинча тўхтатилган.


“Ёзёвон лочинлари” ҳам янги мавсумга пухта тайёргарлик кўрмоқда\n2 март, 2019, 08:58 120\nТеглар:Про-лига | Ёзёвон-Лочинлари\nПро-лига жамоаларидан хабарлар.\nЯнги мавсумни Про-лига “Б” да бошлаши кутилаётган Фарғона вилоятининг “Ёзёвон лочинлари” жамоаси қишки йиғин давомида бир қатор назорат учрашувларини ўтказди. Бундан ташқари, ёзёвонликлар Фарғона вилояти "Ҳоким кубоги" мусобақасида муносиб иштирок этди.\nМавсум аввалида юзага келган имкониятдан унумли фойдаланиш мақсадида жамоа вакиллари яна иккита ўртоқлик учрашуви ўтказишни режалаштирмоқда. Жумладан, 6 март куни Фарғона давлат университетининг "ФарДУ" жамоаси билан ва 7 март куни "Нефтчи" (U-21) жамоаси билан назорат учрашуви ташкил этилади. Ушбу ўйинларнинг ҳар иккаласи ҳам соат 11:00да Ёзёвон туманидаги "Марказий" ўйингоҳда бошланади.\n"Навбаҳор" Про-лига клуби дарвозасига жавобсиз 7 та гол киритди


Қабристондаги чақалоқ йиғиси\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Қабристондаги чақалоқ йиғиси\t15:10, 30 май\tБу воқеани жиззахлик мухлисимиз Акобир Йўлошев ёзиб юборибди. Қизиқарли бўлгани боис сизга ҳам илиндик... “Бизникига меҳмонга келган қишлоғимиз қабристонининг қоровули гапириб берди. Эшитиб, юрагимизни қўрқув ва ваҳм босди.\n— Ҳамма билади, эсимни билганимдан буён шу қабристонга қоровулман, — деб гап бошлади бобо. — Отам шу касбни қилган, отамнинг ёнида юриб, менга мерос қолди. Кўп ажабтовур воқеаларга дуч келганмиз. — Арвоҳларни ҳам кўрганмисиз? — сўради қизиқсиниб акам. — “Арвоҳ — ҳозир”, деган гап бор. Қай бир оиланинг бошига ғам, қайғу соя солса, албатта нимадир бўлган. Уларни ҳозир биттама-битта эсласам, бирига ишонасиз, бирига йўқ. Битта сира эсимдан чиқмайдигани бор, шуни айта қолай. Унда раҳматли отам ҳам ҳаёт эди. Қоровулхонада ётиб қолишимга изн бермасди. Онам ва укаларимнинг ёнига қайтариб юборарди. Бир куни отамга овқатини келтириб берганимдан сўнг, атай қоровулхонанинг бурчагига чўзилдим. — Ётма болам. Уйқунг келиб қолади. Уйга бор, бир йўла уйда ухлайсан, — ҳар боимгидек эътироз билдирди отам. — Тур, турақол. Ўзим сени дарвозадан чиқариб юбораман...\nИккаламиз дарвоза томон юрдик. Отам мени шитоб билан етаклаб, қабристондан чиқариб юборишга тиришарди. Аммо мен ўнг томонда, қабристон этагида турган бир шарпани пайқадим. Тун қоронғи, атроф зимистон. Отамнинг қўлида фонар бор холос. Аммо кўзим тушган шарпа хира туманга ўхшаб кўриниб турарди. Бу қоронғиликла аслида туман умуман сезилмаслиги керак. Аммо шарпа аниқ эди. Мен негадир қўрқмадим. Отам худди ҳар куни дуч келиб юрадигандек парво қилмасликка уринди. Лекин менинг кўрганимни сезиб, секин деди:\n— Кетишга қўрқмайсанми? Қўрқсанг, қол. — Онамга нима деймиз? — дедим мен отамнинг ёнида қолаётганимдан қувониб. — Ўтган-кетгандан айтиб юборамиз, — отам шундай деб кўчага аланглади. Ўн дақиқа ўтар-ўтмас велосипедда бир киши ўтди. Биздан икки уй нарида турадиган қўшнимиз экан. Отам дарҳол унга менинг қаровулхонада қолганимни уйдагиларга айтиб қўйишимни тайинлади. Сўнг отам иккимиз ортга қайтдик. Отам дарҳол ўтириб тиловат қилишга тушди. Узоқ дуо ўқигач, менга юзланди:\n— Чўпон бобонинг мазаси йўқ дейишди. Шу гап чиққанидан буён бобонинг кампири ётган томонда шарпа пайдо бўлгандек. Икки марта кўзим тушди. Дуо ўқиб юбордим ҳақига. Энди тинчийди. Отам буларни менга сабоқ бўлсин, келажакда шундай қилсин, деб айтишини билардим. Ҳозир ўзим ҳам отамнинг йўлини тутаман. Яқинда бўлган воқеадан кейин анча ўйланиб қолдим. Сабаби, бунақасига отам ҳам дуч келмаган бўлса керак. Икки кеча қабристонда чақалоқ йиғлагандек бўлди. Аниқ-тиниқ эмас-у, бир-бир инграган, “инга”лаган овоз эшитилиб қолади. Мушукмикан, десам қиш эмас, қулоғимга чалиняптимикан, десам, бир эшитмадим. Отамга ўхшаб, дарҳол дуо ўқишга киришдим, қани тинчиса. Кўп эмас, ярим тунда бир-бир эшитилиб қолади. Охири кундузи чақалоқлар кўпроқ қўйилган томонга юриб, синчиклаб қарадим. Тоғ яқин эмасми, ярамас тулкилар битта-иккита қабрчаларни кавлабди. Дарҳол кетмон келтириб, яхшилаб бекитдим. Дуо ўқидим. Ўша куниёқ уйдаги кучугимизни олиб келдим. Овози чиқиб турса, тулки қочади-да. Шу билан овоз ҳам, шовқин ҳам тинди. Тулки кавлаганига гўдакларнинг руҳи чирқираганига амин бўлдим. Бунақа воқеалар ора-сира бўлиб туради. Шунинг учун қабристон қоровули ҳушёр бўлиши керак...”