Интернет Ўзбекистонда жуда суст\n26 октябр 2021, Тошкент вақти: 10:21\nЎзбекистон интернет тезлиги кўрсаткичи бўйича минтақадаги баъзи қўшниларидан икки баравардан зиёд ортда қолиб кетган. Ookla ширкатининг Net Index тадқиқоти ўтказган кузатишлар ана шундай хулосага олиб келди.\nҚирғизистон минтақа давлатлари орасида интернет тезлиги энг юқори мамлакат бўлиб, Net Index рейтингида 52-ўринни (секундига 4,8 мегабит) эгаллаган. Қозоғистон 62-ўринда, Ўзбекистон 128-поғонада.\nЖаҳон бўйлаб биринчи ўринни Жанубий Корея эгаллаган. Бу мамлакатда интернетга секундига 34,14 мегабайт тезликда кириш мумкин.\nЎзбекистонда эса бу кўрсаткич 1,12 мегабайтни ташкил қилади, холос.\nСобиқ совет мамлакатларидан Латвия ва Молдавия мазкур рўйхатда иккинчи ва учинчи ўринларни эгаллаб, интернетга уланиш тезлиги бўйича жаҳондаги энг илғор бешликка кирди. Латвияда ўртача тезлик секундига 24,29 мегабитни, Молдавияда эса 21,37 мегабитни ташкил қилади. Тўртинчи ўринни Япония (20,29 мегабит/сек), бешинчини Швеция (19,78 мегабит/сек) эгаллаган.\nNet Index рейтингида Тожикистон ва Туркманистон йўқ. Россия секундига 9,79 мегабит тезлик билан рўйхатнинг 28-поғонасида турибди.\n152 мамлакатни қамраб олган мазкур рўйхатда охирги ўринларни Зимбабве, Гватемала, Яман, Мали ва Судан каби мамлакатлар эгаллаб турибди. Бу мамлакатларда интернетга кириш тезлиги секундига 500 килобитдан ҳам пастроқ.\nЎзбекистонда интернет тезлиги анча паст бўлиши баробарида мамлакатда расмийлар назарида номақбул бўлган веб-ресурсларга тўсиқ қўйиш амалиёти ҳам давом этмоқда.\nЎзбекистонда расмий Тошкент ҳаракатлари юзасидан танқидий фикрлар бериши мумкин бўлган хорижий ва маҳаллий ахборот агентликлари ва радиолари веб-саҳифалари тўсилган. “Номақбул” веб-сайтларга, агар омадингиз келиб қолса, фақат прокси-cерверлар ёки анонимайзерлар ёрдамида кириш мумкин.\nАйни пайтда АҚШда интернет тармоғида ахборотни бўғадиган, чеклайдиган ёки аслидан бошқача қилиб кўрсатадиган воситаларни “айланиб ўтиш” учун утилит яратишни кўзда тутган SAFER лойиҳаси устида иш бошлангани хабар қилинмоқда.\nПентагон томонидан молиялаштирилаётган мазкур лойиҳа доирасида ишлаб чиқилмиш утилитлар ҳарбий мақсадларга йўналтирилгани айтилаётгани билан бу утилитлар ёрдамида тармоқни филтрлаш воситаларини айланиб ўтиш мумкинлиги ҳам қистириб ўтилган.\nSAFER технологияси сайтларнинг “қора рўйхат”ига эга алоқа операторлари томонидан фойдаланиладиган IP-адреслар филтрацияси ва блокировкасини айланиб ўтишга имкон беради.\nЛойиҳа муаллифлари мулоҳазасича, тўсиқларни айланиб ўтиш воситалари расмийлар у ёки бу ресурсларга киришни таъқиқлаган мамлакатлардаги диссидентларга қўл келиши мумкин.


MAN Тошкент автопаркларини метанда ишловчи автобуслар билан таъминлаб беради\n10:04 / 24.03.2017\nMAN Auto-Uzbekistan Ўзбекистон-Германия корхонаси 2017 йилда сиқилган табиий газ (метанда) ишловчи автобусларни йиға бошлайди. У Тошкент автопаркларига мўлжалланган бўлади. «Янги экологик тоза MAN автобуслари MAN Auto-Uzbekistan ишлаб чиқариш майдончасида автопаркларни метанли автобусларга босқичма-босқич ўтказиш дастури доирасида чиқарилади», - дея аниқлик киритди РИА Новости суҳбатдоши.\nУнинг сўзларига кўра, Тошкентда 2015 йилнинг баҳоридан метанда ишловчи MAN автобуслари турли йўналишларда синовдан ўтказилмоқда.\n2016 йилнинг декабрида бундай машиналарнинг биринчи бештаси Самарқанддаги ҚКда йиғилди. Ўзбекистон ҳукумати қарорига кўра, “Тошшаҳартранссервис” автопарклари 2017-2019 йилларда 320та “газли” 12 метрли MAN автобусларини харид қилади. Улар MAN Auto-Uzbekistan’да йиғилади, дея хабар берган агентлик суҳбатдоши.\nMAN Auto-Uzbekistan 2017 йилда автобус парклари ҳудудида техник хизмат кўрсатиш бўйича сервис марказларини ҳам очади. Шунингдек газ тўлатувчи компрессорли станциялар қурилади. Автобусларни харид қилиш Ўзбекистон тижорат банклари ҳамда лизинг компаниялари кредитлари ҳисобидан молиялаштирилади.\nМаълумот учун, “Тошшаҳартранссервис” таркибига кирувчи корхоналар ҳар куни 1,5 миллион йўловчига хизмат кўрсатади. Компания автобус паркида 600та Mercedes-Benz автобуслари ҳамда 680дан ортиқ Isuzu автобуслари бор.\n2009 йилнинг августида эса “Ўзавтосаноат” АЖ ва МAN Nutzfahrzeuge устав капитали 3 миллион евро бўлган MAN Auto Uzbekistan қўшма корхонасини ташкил этишди. Ўзбекистонга қўшма корхонанинг 51 фоизи, Германияга эса 49 фоизи тегишли. ҚК лойиҳа қуввати – йилига 5 минг юк машинаси.\nавтобус Тошкент метан MAN


Мулоҳаза | TURONZAMIN-Jahongir Muhammadning nashri\nСурхондарёдан бир танишим меҳмон бўлиб келган эди. Телефон қилиб, Собир Раҳимов метросида турганини айтиб, уйимга қандай бориш қулайлигини сўради. Вей дўстим нималар деяпсиз, дедиму ўзим ўша танишим турган жойга йўл олдим. Ўн беш-йигирма дақиқаларда етиб бордим, дўстимни топдим, қучоқлашиб кўришдик ва ҳол-аҳвол сўраганча метро ичига юрдик. Ҳали жетон олиб улгурмасимиздан ёнимизга икки милиция ходими етиб келди. “Ҳужжатларни кўрсак бўладими?”, деб гап бошлади улар… Шу жойида қисқагина эслатма, биласизми, милиция ходимларининг баъзан дабдурустдан сизни безовта қилиши шу қадар асабга тегиб улгурганки, натижада ҳеч бир тошкентлик ҳужжат сўраб келган милиция ходими билан нормал тарзда гаплашмайдиган бўлган. Албатта бироз тортишиб олади… Биз ҳам бундан мустасно эмас…\n“Қандай ҳужжат қизиқтиради сизни, ока?” сўрадим милиция ходимларидан. “Кимлигингизни билдирувчи ҳужжатда, тушунмадингизми?” қовоқлари осилиб, жавоб қилди милиция ходимлари. “Ака, бизнинг шу кўринишимиз маълум маънода ҳужжат, ўзбеклигимиз яққол кўриниб турибдию”, дедим, пинагимни бузмай. Бундан улар буткул ғазабга минди. “Қаерликсиз ўзи, билишимиз керакми?”, “Билишингиз керакдир, билмадим, а-так айтишим мумкин, ўзбекистонликмиз ака”, дедим тиржайиб. Милиция ходимлари бу сафар сал юмшоқроқ овозда, “биз буни қаёқдан биламиз, пешонангизга ёзиб қўйибдими?” дейишди. Мен эса “ёзиб қўйганда қандоқ, сиз билан ўзбекчада гаплашаяпмиз, таксига эмас метрога тушаяпмиз, уст-бошимиз (отасига раҳмат) хитойларнинг маҳсулотидан иборат, кўзларимиз оч, дилларимиз вайрон…”, гапим шу ерига етганида милиция ходими қўл силтадию, “бўлди тушундим, бораверинглар, чиндан ҳам шу ерлик экансизлар”, деб шериги билан нари кетди…\nЖетон олиб метрога тушганимизда ранги оқариб кетган шеригим “милиция ходимлари яхши одамлар экан а? Индашмади олиб кетишадими, девдим” деди. Унга бир қараб, нима деяпсиз, қаёққа олиб кетишади, дегандай кулиб қўйдим. Ўзим эса чиндан ҳам содда милиция ходимлари экан деб унинг гапини маъқулладим. Йўлда кетиб борар чоғи эса ўйланиб қолдим. Чиндан ҳам, ўзбекнинг ўзбекистонлик ўзбеклигини билиш учун ҳужжатини кўриш шартмикан? Сабаби, истаган бошқа давлатдан келган ўзбек, истайсизми шуни йўқми маҳаллий ўзбекдан тубдан фарқ қилади. Бироз тўқроқ, дадилроқ, келишганроқ, тетикроқ ва ҳоказо …роқ бўлади. Тўғрими? Бизнинг маҳаллий ўзбекчи, қадди букилган, пешонаси тиришган, кўзлари ғамгин, қадамлари ишончсиз, ҳаёли паришон, ранги ўчган, тили калимага келмайдиган, тўхтовсиз титрайдиган кўринишда. Масалан мен (худо сақласину) милиция ходими бўлганимда, маҳаллий ўзбекларни йигирма чақирим наридан ҳам бемалол таний олган бўлардим. Бизнинг милиция ходимлари эса…\nПропискангиз ҳақидаги чўпчаклар бўлмаган гап, унақа тартиб йўқ. Тошкентга истаган пайт, истаган муддатга келишингиз ва ҳатто Қатортолда (тавба қилдим, астағфируллоҳ) яйраб кетишингиз мумкин. Милиция ходими бунинг учун сизнинг тинчингизни бузишга ҳақли эмас. Бир куни ана шундай қитмирроқ милиция ходимига дуч келиб колибман. Нуқул ҳужжатингни кўрсат деб, қистайверди. Нима қиласиз ҳужжатимни десам, пропискангизни кўраман деди. Нега дедим, у эса “может без прописка юргандирсиз” деди. Паспортимни очиб, ўша туғилган жойимга қўйилган пропискани кўрсатдим. Вей юзлари чунонам ёришиб кетдики, қўяверасиз. “Ана, айтмабмидим, пропискангиз йўқ деб ука, во-от, уже проблема”, деди у тиржайиб. Мен ҳам тиржайдим ва “кўрмаяпсиз шекилли, ана пропискам турибдию”, дедим. Милиция ходими мириқиб кулди, “қани, чўта кўрмаябман?”. Қўлидан паспортимни олдимда, фалон шаҳар, фалон кўча, фалон уй, деб ёзиб муҳр босилган саҳифани кўрсатдим.\nМилиция ходими яна кулди, “мен у ернинг пропискасини сўрамаябман, мана шу ернинг, Тошкентнинг пропискасини сўраябман” деди. “Менда ундай прописка йўқ, негаки қонун бўйича мен фақат битта манзилга прописка қилинишим шарт, учта-тўртта манзилга эмас”, дедим. Бу сафар милиция ходими жиддийлашди, “э-э, карочи, прописканг йўқ! Жаримага тортиласан, ё бўлмаса анави распределительга обориб ташлайман”, деди. Шартта ён телефонимни олдиму, “02” рақамини тердим. Гўшакни кўтарган милиция ходимига, “ока, қўлимда мавжуд ҳужжатда ёзилишича, ПАСПОРТ ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ МУЛКИДИР. МАЗКУР ПАСПОРТНИНГ ЭГАСИ ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҲИМОЯСИДАДИР, дейилган, шу тўғрими?”, дедим, гўшак ушлаб турган милиция ходими, бир муддат жим турдида, “раз ёзиб қўйган экан, значит тўғри, нима гап, тезроқ гапиринг”, деди. Шундан сўнг мен анави ходим қистаётгани, бир жойларга обориб қўяман деб пўписа қилаётгани, шу боис ҳимояга муҳтожлигимни айтдим…\nТожик милицияси сизни кўрган заҳоти шартта икки ёнингиздан тутиб участкасига етаклайди, ҳеч бир сўз айтмай аллақандай протоколлар тузади ва қамаб қўяди. Орадан уч кун ўтгач эса, жосус сифатида қамалганингиз ҳақида билдириб қўйишади. Ёнингизда нимадир олиб келган бўлсангиз унутганингиз маъқул, сиз уларни қайтиб кўрмайсиз. Биздан нисбатан мундайроқ (буни қарангки, шунақалар ҳам топилар экан) яшайдиган тожик дўстларимиз сизнинг юкингизни ўзи учун совға билиб, уйига олиб кетармуш. Энг қизиғи ана шу жараён давомида тожик мелисаси ҳам сизнинг қаерлик ўзбек эканлигингизни суриштириб ҳам ўтирмайди, кўргани заҳоти шарт тутадию, обориб қўяди. Сабаби у ҳам сизни худди махсус скайнер аппаратидай кўргани заҳоти танийди. Туркман мелисаси эса сизни ҳатто ҳали унинг олдида пайдо бўлмасингиздан аввал аниқлайди. Қорангиз кўриниши билан ёнида турган машинасининг орқа эшигини очиб, жой ҳозирлайди. Индамай ўтирасизу керакли жойга обориласиз. У ҳам сизни маҳаллий ўзбек билан адаштирмайди, ақли етадида қаерлик ўзбеклигингизга.\nНуқул бизнинг мелисалар ҳужжатсиз сизнинг қаерлик ўзбеклигингизни билмай қийланади. Тавба, шунақа ҳам саводсиз бўладими одам, деб хафа ҳам бўласан киши. Бир куни журналист танишим билан маҳаллий ўзбекларни фарқлай олмайдиган милицияга дуч келдик. Анча биз билан тортишди. Ўзга вилоятнинг фуқароси Тошкентда юриши мумкин эмас, деган маънода уқтира бошлади. Шунда бояги дўстим, “ўзингиз ҳам тошкентлик эмассиз чоғи” деб сўзамол милиция ходимини саволга тутди. У эса гап топа олмай қизариб кетдида, “бизга мумкин”, деди. Шунда бояги журналист дўстим, “бизга эса умуман мумкин!” дедию хайрлашди. Милиция ходими индамай қолаверди. Умуман олганда ўша дўстим ҳақ, Ўзбекистонда ҳаммага мумкин. Қаранг шу топда қизиқ мавзу туғилиб қолди, мен унга албатта кейинроқ яна қайтаман…\nБизда қандай хусусият бор, айтайми? Масалан бир жойда (ўзга юртда дейман-да) бирор ўзбек сал ул-бул топишга эришаётган бўлса, ўша ерда бошқа ўзбек унга қарши фитна бошлайди. Масалан, Москвада бир ўзбек йигити яхши иш топиб, пул йиғиб юрган экан. Бу ҳақда ишсиз қийланиб юрган бошқа ўзбеклар билишгану шартта милицияга хабар беришган. Бечора бояги ўзбек йигити топган-тутганидан айрилиб депортация қилингач, муваффақиятга эришган бошқа ўзбеклар унинг ўрнини эгаллаб ишлай бошлаган. Қозоғистонда бир ўзбек йигити ўн тўрт-ўн бешта жиззахлик йигитларни олиб ўтиб 30 минг тенггега сотиб юрибди, ўз ватандошини сотиб шунинг эвазига уйини тиклаяпти, уйланаяпти, бойиб бораяпти. Шу даражага бориб етдики, ҳатто чет элда ўзбек ўзбекни кўрса қочадиган бўлган, энди бошлаган ишимнинг чувини чиқармасин деб. Ўзимизда ҳам шу аҳвол, сал кўзга кўриндингизми тамом, йиқитмагунларича қўйишмайди.\nНидои Мазлум, Тошкент\n« ЖАҲОНГИР МУҲАММАД МТС итд. »


Виртуал қабулхона Боғланиш 07 Март 2017\tЎзбекистон ва Туркманистон — стратегик шерик давлатлар\nТаъкидлаш жоизки, бу Шавкат Мирзиёевнинг Ўзбекистон Республикаси Президенти сифатида хорижий давлатга илк ташрифидир. Шавкат Мирзиёев ўзининг сайловолди -дастурида, Ўзбекистон Республикаси Президенти лавозимига киришиш маросимидаги -нутқида Ўзбекистон барча давлатлар, биринчи навбатда, қўшни мамлакатлар билан ўзаро манфаатли ҳамкорлик қилишини баён этган. Президентимизнинг мазкур давлат ташрифи Ўзбекистон ташқи сиёсатда яхши қўшничилик муносабатларига алоҳида аҳамият қаратаётганини яққол тасдиқлади.\nХалқимиз туркман халқи билан азалдан ёнма-ён, аҳил-иноқ яшаб келган, бир дарёдан сув ичган. Савдо-сотиқ қилган, бир-бирининг маданиятини бойитган.\nБу яқинлик мамлакатларимиз ўртасидаги ҳамкорлик ривожига асос бўлмоқда. Ўзбекистон — Туркманистон алоқалари 2007 йилда имзоланган Дўстона муносабатлар ва ҳар томонлама ҳамкорликни янада мустаҳкамлаш тўғрисидаги давлатлараро шартнома асосида изчил тараққий этмоқда.\nАшхободнинг Мустақиллик майдонида расмий кутиб олиш маросими бўлди. Олий мартабали меҳмон шарафига фахрий қоровул саф тортди. Президентлар Шавкат -Мирзиёев ва Гурбангули Бердимуҳамедов фахрий қоровул сафи олдидан ўтдилар. Икки давлат мадҳиялари янгради.\nЎғузхон саройида Президентлар Шавкат Мирзиёев ва Гурбангули -Бердимуҳамедовнинг яккама-якка музокараси бўлди. Унда мамлакатларимиз ўртасидаги ҳамкорликнинг бугунги ҳолати ва уни янада ривожлантириш истиқболлари, томонларни қизиқтирган долзарб минтақавий ва халқаро масалалар юзасидан фикр алмашилди. Шавкат Мирзиёев Гурбангули Бердимуҳамедовни Туркманистон Президенти этиб қайта сайлангани муносабати билан самимий табриклади. Ўзбекистон билан Туркманистон ўртасида мустаҳкам ҳамкорлик қарор топганини, бу ташриф изчил ривожланиб келаётган ўзаро манфаатли ва фаол мулоқотларнинг мантиқий давоми -эканини алоҳида таъкидлади.\nМамлакатларимизнинг сиёсий, савдо-иқтисодий, маданий-гуманитар ва бошқа соҳалардаги ҳамкорлигини ривожлантириш борасидаги мақсад ва ёндашувлари -муштараклиги, томонлар минтақавий ва халқаро аҳамиятга молик масалаларда бир-бирини қўллаб-қувватлаб келаётгани таъкидланди.\nМамлакатларимиз ўртасидаги товар айирбошлаш ҳажми мавжуд салоҳиятга мос эмаслиги, уни кенгайтириш учун иқтисодиёт тармоқларидаги имкониятларни яна бир бор таҳлил этиш зарурлиги таъкидланди. Ҳукуматлараро тадбирлар, ишбилармон доиралар ўртасидаги учрашувлар алоқаларни янада ривожлантиришга хизмат қилмоқда. 2016 йилнинг сентябрь ва шу йил январь ойларида Тошкентда Савдо-иқтисодий, илмий-техникавий ва маданий ҳамкорлик бўйича Ўзбекистон — Туркманистон ҳукуматлараро комиссиясининг йиғилишлари бўлиб ўтди.\nТранспорт соҳаси ҳамкорликнинг устувор йўналишларидан ҳисобланади. Ўзбекистон ҳудуди орқали Туркманистонга, Туркманистон ҳудуди орқали Ўзбекистонга юк ташилади. Мамлакатларимизнинг ўзаро интеграциялашган автомобиль ва темир йўллари учинчи давлатлар учун ҳам транзит вазифасини ўтамоқда. Шу жиҳатдан Ўзбекистоннинг Биринчи Президенти Ислом Каримов ташаббусининг амалий ифодаси бўлган Ўзбекистон — Туркманистон — Эрон — Ўмон халқаро транспорт-коммуникация коридорини барпо этиш бўйича 2011 йили имзоланган битим геостратегик аҳамиятга эгадир. Давлатимиз раҳбарининг ушбу ташрифи доирасида очиладиган Амударё устида қурилган автомобиль ва темир йўл кўприклари мазкур транспорт йўлагининг муҳим қисми ҳисобланади.\nТрансчегаравий дарёлардан оқилона фойдаланиш, чўлланишга қарши курашиш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди. Ўзбек ва туркман халқларининг тарихи ва маданияти муштарак, урф-одат ва анъаналари ўхшаш. Аждодларимизнинг илмий-ижодий мероси халқларимизнинг умумий мулкига айланган. Бу яқинлик маданий-гуманитар соҳадаги ҳамкорлик ривожига мустаҳкам асос бўлмоқда. Икки мамлакат маданият ва санъат намояндалари, спортчилари Ўзбекистон ва Туркманистонда ўтказиладиган турли концертлар, фестиваль ва кўргазмалар, спорт мусобақаларида фаол иштирок этмоқда. 2016 йил сентябрда Туркманистонда ўзбек киноси кунлари, ноябрда мамлакатимизда Туркманистон маданияти кунлари ўтказилди.\nМузокаралар якунида Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ва Туркманистон Президенти Гурбангули Бердимуҳамедов Қўшма баёнотни, Ўзбекистон Республикаси ва Туркманистон ўртасида стратегик шериклик тўғрисидаги шартномани имзоладилар. Тегишли вазирлик ва идоралар ўртасида 2018 — 2020 йилларда иқтисодий ҳамкорлик тўғрисидаги шартнома, темир йўл транс-порти соҳасидаги ҳамкорликни янада ривожлантиришга оид меморандум, 2017 — 2019 йилларга мўлжалланган маданий-гуманитар ҳамкорлик дастури, 2017-2018 йилларда ташқи ишлар вазирликлари ўртасидаги ҳамкорлик дастури, Ўзбекистондан Турк-манистонга қишлоқ хўжалиги техникалари ва кимё маҳсулотлари етказиб бериш тўғрисидаги шартномалар имзоланди. Хоразм вилояти билан Дашовуз вилояти, Бухоро вилояти билан Лебап вилояти ҳокимликлари ўртасида савдо-иқтисодий ва маданий-гуманитар соҳалардаги ҳамкорлик тўғрисида битимлар имзоланди.\nШавкат Мирзиёев Гурбангули Бердимуҳамедовга мамлакатимизда яқинда чоп этилган Махтумқулининг “Элингга бахш айла” деб номланган китобини совға қилди. Туркманистон Президенти китоб энг яхши туҳфа эканини таъкидлаб, Президентимизга миннатдорлик билдирди. Куннинг иккинчи ярмида Президентлар Халқаро Ахалтеки отлари мажмуаси билан танишдилар. Туркманистон Президенти давлатимиз раҳбарига зотдор от совға қилди.\nПрезидентимиз Туркманистон Мустақиллик монументи пойига гулчамбар қўйди. Фахрий меҳмонлар хиёбонига кўчат ўтқазди. Бу хиёбонга Биринчи Президентимиз Ислом Каримов 2007 йилда кўчат ўтқазган эди. Давлатимиз раҳбари Сапармурат Ниёзов мақбарасига гул қўйди. Ўтганларнинг руҳи покларига Қуръон тиловат қилинди. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Туркманистонга давлат ташрифи давом этмоқда.\nСарвар ЎРМОНОВ олган сурат.\tМазкур рукиндаги бошқа мақолалар:\n« Ўзбекистон Президенти Осиё тараққиёт банки президентини қабул қилди\tЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Халқаро хотин-қизлар байрамига бағишланган учрашувдаги нутқи »


Ислом Каримов ўзбекистонликларнинг ўз пенсияси учун 1/8 қисмга кўпроқ пул ўтказишларига изн берди - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\n04:28 msk, 14 Июль 2020\n20.09.2007 00:40 msk\n1 октябрдан Ўзбекистонда пeнсияни ҳисоблаш учун қабул қилинадиган иш ҳақининг максимал миқдорини энг кам иш ҳақи миқдорининг етти каррасидан саккиз каррасигача ошади. Бу ҳақда президент Каримовнинг 17 сентябрь куни эълон қилинган “Пeнсионeрларни ижтимоий қўллаб-қувватлашни кучайтириш борасидаги чора-тадбирлар тўғрисида”ги янги фармонида айтилган. Бу максимал даражадаги пенсия бундан буён 108.675 сўмга ($85) тенг бўлган маблағдан эмас, балки 124.200 сўмга ($97) тенг бўлган маблағдан ҳисоблаб ёзилишини англатади.\nҲозирги пайтда Ўзбекистонда пeнсияни ҳисоблаш учун қабул қилинадиган иш ҳақи миқдори энг кам иш ҳақи миқдорининг етти каррасига тенг миқдор билан чекланган. Бошқача қилиб айтганда, агар киши мазкур рақамдан кўпроқ – дейлик, президент Каримов таъкидлаганидек, 187 минг сўм ($150) ойлик олаётган бўлса, у ҳолда унинг келажакдаги пенсияси учун чегирмалар барибир 108.675 сўмдан кўп бўлмаган маблағдан амалга оширилади. У ҳатто ойига миллионлаб топган тақдирда ҳам унинг базавий пенсияси барибир кўпаймайди. Энди эса, 1 октябрдан иш ҳақининг максимал миқдори энг кам иш ҳақи миқдорининг саккиз каррасигача – 124.200 сўмгача кўтарилади. Шунга мувофиқ равишда пенсиянинг ўзи ҳам ошади.\nТабиийки, буларнинг ҳаммаси фақат энг кам иш ҳақи миқдорининг етти каррасидан кўпроқ ойлик олаётган ўзбекистонликларгагина тегишли. Уларнинг пенсияси ошади. Маоши энг кам иш ҳақи миқдорининг саккиз каррасига етмаган кишилар эса ташвишланмасалар ҳам бўлади: бу ислоҳотнинг уларга дахли йўқ. Пенсияни ошириш билан боғлиқ сарф-харажатлар Ўзбeкистон Рeспубликаси Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджeтдан ташқари Пeнсия жамғармаси маблағлари, шунингдeк, зарур ҳолларда, Давлат бюджeти маблағлари ҳисобидан амалга оширилиши кўзда тутилган.\nФармон билан бир пайтда матбуотда унга расмий шарҳ ҳам чоп этилган. Унда, биринчидан, “кейинги йилларда эришилган юқори иқтисодий ўсиш суръатлари, инфляциянинг пастлиги” аҳоли даромадлари ва фаровонлигини ошириб бориш, пeнсионeрлар, ногиронлар, ёлғиз кeксаларнинг ижтимоий ҳимоясини таъминлаш учун нeгиз яратиши ҳақида айтилади.\nИккинчидан, президент фармони 2007 йилнинг 1 октябридан кeйин пeнсияга чиқадиган фуқароларгагина эмас, балки ҳозирги кунда пeнсияда бўлган фуқароларга ҳам тааллуқлидир. Шу муносабат билан, ижтимоий таъминот органлари томонидан пeнсияни тайинлашда ўртача иш ҳақи энг кам иш ҳақининг етти карра миқдоридан ортиқ бўлган шахсларнинг илгари тайинланган барча пeнсиялари қайта кўриб чиқилади, пeнсиялар янги нормативдан кeлиб чиққан ҳолда оширилади.\nУчинчидан, мазкур норманинг жорий этилиши шу йилнинг 1 октябриданоқ пeнсияга чиққунга қадар нисбатан юқори иш ҳақи олган пeнсионeрларнинг талайгина тоифаси учун пeнсиялар миқдорини анча кўтариш имконини бeради. (Бу ерда қуйидагича савол бергиси келади кишининг : Буларнинг ҳаммасини ҳадя ўлароқ кўрсатишнинг нима кераги бор? Аввал-бошда бундай чеклов жорий қилмаслик керак эди).\nШунингдек, шарҳда прeзидeнтнинг фармонида назарда тутилган чора-тадбирларни амалга ошириш учун бюджeтдан ташқари Пeнсия жамғармаси маблағлари, зарур ҳолларда эса (қанақа зарур ҳолларда - Пeнсия жамғармасида ҳеч вақо қолмаганидами?) Давлат бюджeти маблағлари ҳисобидан 2007 йилнинг ўзидагина 20 миллиард сўмдан ортиқ ($15,6 миллион), 2008 йилда эса 100 миллиард сўмдан кўпроқ ($78 миллионов) маблағ ажратилади. Шундай қилиб, расмийлар пулларни саҳийлик билан – миллиардлаб тарқатишни ваъда қилмоқдалар. Афтидан, сайловолди кампанияси бошланиб қолганга ўхшайди...\nҚуйида президент фармонининг тўла матни келтирилади.\n“Пeнсионeрларни ижтимоий қўллаб-қувватлашни кучайтириш борасидаги чора-тадбирлар тўғрисида”\nЎзбeкистон Рeспубликаси Прeзидeнтининг Фармони\n2007 йил 17 сeнтябрь\nАҳоли даромадлари ва фаровонлиги даражасини муттасил ўстириб бориш бўйича аниқ мақсадга йўналтирилган сиёсатни амалга оширишни давом эттириш, кeксалар тўғрисидаги ғамхўрликни ҳар томонлама кучайтириш, уларнинг пeнсиялари миқдорини ошириш, шунингдeк, пeнсия таъминоти тизимини изчиллик билан такомиллаштириб бориш мақсадида:\n1. 2007 йилнинг 1 октябридан пeнсияни ҳисоблаш учун қабул қилинадиган иш ҳақининг максимал миқдори энг кам иш ҳақи миқдорининг етти каррасидан саккиз каррасигача миқдорга оширилсин.\n2. Мазкур Фармонни бажариш билан боғлиқ сарф-харажатлар Ўзбeкистон Рeспубликаси Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджeтдан ташқари Пeнсия жамғармаси маблағлари, шунингдeк, зарур ҳолларда, Давлат бюджeти маблағлари ҳисобидан амалга оширилсин.\n3. Ўзбeкистон Рeспубликаси Мeҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги пeнсияни ҳисоблашда қабул қилинадиган иш ҳақининг максимал миқдори оширилишини ҳисобга олган ҳолда пeнсияларнинг миқдорлари ўз вақтида қайтадан ҳисоблаб чиқилишини таъминласин.\n4. Вазирлар Маҳкамаси бир ҳафта муддатда “Фуқароларнинг давлат пeнсия таъминоти тўғрисида”ги қонунга ушбу Фармондан кeлиб чиқадиган ўзгартишларни Ўзбeкистон Рeспубликаси Олий Мажлисининг қонунчилик палатасига тасдиқлаш учун киритсин.\n5. Мазкур Фармоннинг ижросини назорат қилиш Ўзбeкистон Рeспубликаси Бош вазири Ш. М. Мирзиёев зиммасига юклансин.\nЎзбeкистон Рeспубликаси Прeзидeнти И.Каримов


UzNews - Эмлашга қарши тиббий чеклов ҳақидаги кўрсатма қай тартибда берилади?\nЭмлашга қарши тиббий чеклов ҳақидаги кўрсатма қай тартибда берилади?\nЭмлашга вақтинчалик ёки доимий тиббий чекловларга сабаб бўлиши мумкин бўлган тақдирда амалга ошириладиган ишлар белгиланди.\nСоғлиқни сақлаш вазирининг тегишли буйруғи билан оммавий вакцинация жараёнларида амал қилиниши керак бўлган асосий қоидалар яна бир бор ўрганилиб, эмлашга вақтинчалик ёки доимий тиббий чекловларга сабаб бўлиши мумкин бўлган тақдирда амалга ошириладиган ишлар белгиланди.\nСОVID-19’га қарши эмлашда биринчи навбатда эмланувчи фуқаронинг соғлиги текширилади, эмлашга бўлган монеликлар, жумладан, аллергик реакция бор ёки йўқлиги ўрганилади ва эмлашга бўлган монеликлар кузатилмаган ҳолатда эмлашга рухсат берилади.\nАгар вакцина олишга қарши тиббий кўрсатма мавжуд бўлса, у ҳолда эмлашга вақтинчалик ёки доимий тиббий чеклов қўйилади. Шу ўринда, унинг тартиби қуйидагича бўлади.\n— Вақтинчалик ёки доимий тиббий чекловлар фақат даволаш-профилактика муассасалари раҳбарияти томонидан тасдиқланган махсус комиссия томонидан белгиланади. (Комиссия томонидан тақдим қилинадиган тиббий чеклов тўғрисида маълумотнома намунаси қуйидаги суратда илова қилинмоқда);\n— СОVID-19 вакцинациясига қарши кўрсатмалар бирламчи тиббий-санитария ёрдами муассасаларининг оилавий шифокори томонидан аниқланади ва чеклов тўғрисида хулоса бериш мақсадида махсус комиссияга юборилади.


Неймар бўлмаса бошқаси. Мессига “шерик” бор\n22 март, 2020, 16:17\nТеглар:Лионель Месси | Лаутаро Мартинес | Интер | Барселона\nЛаутаро Мессига “шерик” бўладими?\n“Барса”даги молиявий аҳвол ҳар бир трансферга жиддий ёндашишни талаб этади. Энди эса жамоа харид қилмоқчи бўлган футболчи ҳақида гаплашамиз.\nЛуис бор бўлса, нега яна ҳужумчи керак?\nЛуис Суарес майдонга қайтгач, ўзининг энг юқори даражасини намойиш этади. Жуда кўплаб голлар айнан Суарес иштирокида урилади. Фақатгина унинг ёши борасида муаммони айтмасак, ҳозирча Луисни ҳисобдан чиқариш вақти эмас.\nЛионель Месси Бартомеу билан бўлиб ўтган суҳбатда, иккита фамилия – Лаутаро Мартинес ва Неймарларни айтиб ўтган. Шундан сўнг, агарда Неймар жамоага олиб келинмаса, Месси кетиши мумкин деган миш-мишлар кўпайиб кетди.\nБошқа хабарларга кўра, “Барселона” ҳам бошқа жамоалар сингари пандемия ва карантин сабаб анча пул йўқотади ва футболчилардан бирини танлашга тўғри келади. Исталган ҳужумчи билан, хоҳ у Обамеянг бўлсин, хоҳ Лаутаро бўлсин, хоҳ Мбаппе, фақат биттаси билан шартнома борасида келиша олади.\nАгарда Неймар жамоага қайтарилса, катта эҳтимол билан Гризманн сотиб юборилиши мумкин. Иккаласини бир вақтда майдонда кўриш жуда мушкул иш. Ҳозир эса жарима майдони ичидаги ҳужумчи муаммоси актуал мавзу бўлиб турибди. Суаресга ўринбосар эмас, рақобатчи ҳужумчи керак.\n“Барселона” катта бартерга тайёрми?\nБартомеу футбол оламида айёр ва ақл билан иш кўрадиган президент эмаслигини ҳамма билиб бўлди. Нашрлар ёзишича, Бартомеу Лаутаро Мартинес учун “Интер” белгилаб қўйган 111 млн евро эмас, ундан камроқ пул таклиф қилмоқчи.\nБу хато. Биринчидан, ҳеч қайси раҳбар бундай режа қилаётганини ошкор қилмайди. Иккинчидан, 22 ёшли футболчи трансфер бозорида энг талабгор футболчилардан бири бўлади. Гранд жамоалар уни ўз сафига қўшиб олиш учун ҳаракат қилади. Учинчидан, Бартомеу Коутиньо, Дембеле каби футболчиларга жуда катта пул сарфлаган, улар эса бу пулларни оқлаганлари йўқ. Энди Лаутарога келганда пулни иқтисод қилиш, аҳмоқлик бўлади.\nБартомеуда иккала футболчини сотиб олиш учун яхши имконият мавжуд. Парижликлар Неймарни 144 млн еврога қўйиб юборишга тайёр. Ёки Гризманн Парижга кетиб, Неймар Каталонияга олиб келиниши ҳам мумкин. Албатта, француз футболчиси Ватанига қайтишни истаса. Лаутарони сотиб олиш эса янада осонроқ бўлади, чунки “Барселона”да “Интер” қизиқиши мумкин бўлган футболчилар бисёр.\nАйтишларига қараганда, Конте биринчи навбатда Артуро вариантини кўриб чиқмоқда. Хулоса қилишга шошилмаслик керак, бу миланликлар Артуро Видални харид қилади дегани эмас. Яқиндагина ижтимоий тармоқларда Артуро Видал бошлаб берган ўзига хос челленжга биринчи бўлиб Месси жавоб берди. Ундан олдинроқ эса Лео Артуро унинг энг яхши дўстларидан бири эканлигини таъкидлаб ўтди. Агар Артуро Месси билан дўстлашган бўлса, катта эҳтимол билан Сетьен футболчини жамоада олиб қолади. Унинг ўрнига Артур ёки Ракитичлардан воз кечиш эҳтимоли бор.\n“Интер” Лаутаро учун нафақат Артур ёки Видални, балки Семедуни ҳам сўраши мумкин. Жамоа янги футболчи олиши учун фойдаси тегмаётган ўнг қанот ҳимоячиси кетгани маъқулроқ ҳисобланади. Дани Алвеш кетганидан сўнг, унинг ўрнига муносиб ўнг қанот ҳимоячиси топилмади. Балки Семедунинг кетиши бу позиция бўйича ҳам раҳбарият янада чуқурроқ ўйлаб кўришига туртки бўлар. Ҳали Коутиньо ва Дембеленинг келажаги ҳам номаълум. Усмонга белгиланган нарх туфайли, уни сотиш нореал иш. Аммо бразилиялик футболчи АПЛнинг бир қанча жамоалари қизиқиш билдиряпти.\nМаълумотларга таянадиган бўлсак, “Барселона” иккала харидни ҳам амалга оширишга тайёрланяпти. Неймар Париждан, Лаутаро Мартинес Миландан олиб келинади. Агарда иккала трансфер ҳам амалга ошса, “Барселона” ҳужум чизиғи яна дахшатли кўриниш олади. Ёки Лео орқароққа ўтиб, ҳужумкор ярим ҳимоячи позитциясида ўйнаши, Де Йонг эса Бускетс билан бир чизиқда тўп суриши ҳам мумкин. Шунда ҳужумда Неймар, Суарес ва Лаутаро учлигини кўришимиз мумкин. Кўриб турганингиздек, исталган услубда ўйнаш учун кимнидир қурбон қилиш керак.\nЛаутаро Мартинес Мессига муносиб шерик бўла оладими?\nЖуда кўп ҳужумчилар Лео Месси билан ўйнаганда қийинчиликка дуч келишади. Масалан, Игуаин терма жамоада умуман ўзини кўрсата олмади. Лео билан қалин дўст бўлишига қарамасдан, Агуеро ҳам негадир терма жамоада ўзини кўрсата олмайди. Мауро Икарди Месси билан жуда ажойиб тандемни ҳосил қилиши мумкин бўлган ҳужумчилардан бири ҳисобланади. Афсуски, иккала аргентиналик футболчилар бир-бири билан келиша олмайди.\n“Барселона”да Ибрагимович ҳам, Анри ва Вилла ҳам “кичкина диктатор” билан келишиб ўйнаш кераклигини тушуниб етишган. Алексис Санчес ҳам ҳужумда эффектив тарзда ҳаракат қила олмади. Айнан чилилик футболчи ҳозир Лаутаро “Интер”да қандай позитцияда бўлса, “Удинезе”да худди шундай позитцияда тўп сурар эди, яъни ҳужумчи бўлмаган ҳужумчи. Бутун фаолияти давомида Месси фақатгина Суарес билан келишиб ўйнай олди.\n“Барселона” яна аввалгидек қудратли бўлиши учун ҳужум чизиғини кучайтириш зарур. Месси “қария” футболчиларни сотиб олишга қарши бўлиши мумкин. Масалан, Обамеянгни. Балки Обамеянг Лаутаронинг ўрнини босиш учун “Интер”га ўтар. Катта эҳтимол билан Мартинес “Барселона”га олиб келинади.\nМесси интерьвюларидан бирида айнан Неймар ва Лаутаронинг жамоага келишини истаётгани ҳақида гапирган. Суарез ёш аргентиналик футболчига ўз тажрибасини улашишини ҳам айтиб ўтган.\n111 млн Мартинесга, 144 млн Неймарга тўлаш керак бўлган пуллар ҳақида эса ҳеч ким бош қотиргани йўқ. Балки, Гризманн, Коутиньо ва Дембелелар сотиб юборилиб, бу пуллар тўпланар. Шундоқ ҳам улар таркибда ўз ўрнини топа олишмаяпти.\nЛаутаро келса, Сетьен иккита ҳужумчи билан ўйнаш варианти ҳам мавжуд бўлади. Олдинда Мартинес ва Суарес, сал орқароқда Лео Месси. Неймар эса чапроқда тўп суради. Шунда ҳам ўнг қанот учун муносиб футболчига эҳтиёж сезилади.\nМесси ҳам Мартинесга тўхталиб ўтдими, ёзда уни “Барселона”да кутамиз. Почеттино ҳам Лаутаронинг истеъдодига шубҳа қилмаётганини билдирди. “Лаутаро Мартинес яна 3-4 йилдан сўнг бунданда кучлироқ футболчига айланади” – деди аргентиналик мутахассис. “Барселона” эса бундай истеъдодни қўлдан чиқармаслиги керак.\nУ ўзи туғилган шаҳар шифохонасига хайрия қилди\nХави Месси ва Гвардиоладан ортда қолишни хоҳламади\nМилан грандлари "Барселона" футболчиси учун курашади


УЛАР ЕНГИЛМАДИЛАР... - “Китоб дунёси” газетаси сайти\n903 марта кўрилган.\nАдабий учрашувда катта шоир шундай деди: “Агар замбараклар фақат мушак отганда эди, менинг илма-тешик бағримда илдиз урган хотира дарахтининг япроқлари кимларнингдир исмини айтиб шивирлаб-шивирлаб йиғламас эдилар”.\nКатта шоир эмасам-да, мен ҳам шундай фикрдаман.\nЎтган йили Хотира ва қадрлаш кунида, байрамда ҳамқишлоғимиз Тали ота қазо қилди. Ҳамма уни “Фронтовик бобо”, деб атарди. Урушга борган боболаримиздан биттаю биттагина бўлиб Тали ота қолган, бошқалар тириклар сафини бирин-кетин ташлаб кетишган эди.\nҚабристонда одам тумонат. Урушнинг сўнгги одамини охиратга кузатишмоқда.\n— Халойиқ, бобомиз қандай одам эди?! — овоз берди Мардон оқсоқол.\n— Яхши эди, ҳалол эди!, — гуриллади халойиқ.\nҚабристонда сукут чўкди.\nШунда жимликни Холли девонанинг ҳайқириғи бузди:\n— Одамлар!!! Тали отамиз лаънати урушни ўзи билан олиб кетгани чин бўлсин! Одамлар, ер юзидаги ҳамма урушлар Тали отамиз билан бирга кетгани чин бўлсин!!!\nОдамлар бир чайқалиб тушди.\nТали ота бир умр урушни, уруш хотирасини, ўзи обод қилган шаҳарларни қалбида кўтариб юрди. Ва бизга уруш хотирасини қолдириб кетди. Тали ота енгилмади, ғалаба билан кетди.\nИнсонни енгиб бўлмайди. Бу фикрни Хемингуэй айтган. Тўғри, инсонни енгиб бўлмас экан... Хотираси мангуликка муҳр этилган зотлар бу ҳаётда ҳеч нарса, ҳеч кимдан, ҳатто ўлимдан ҳам енгилмай ўтадилар. Чунки, уларнинг ёди яшайди.\nИнсонни улуғлаб ҳайкал қўямиз — аслида инсоннинг ўзига эмас, ёди, хотирасига ҳайкал қўямиз. Ёди ёрқин одам эса абадийликка дахлдордир.\nХотирлаш яхши-да. Ёд этган яхши-да! Изингда чироғинг кўринади. Ортингдан яхши гап айтилади. Хотира нури дилини чулғаган одам ўзидан баландлашади, ердан узилмайди-ю, “ер”нинг ўзига хос кир-чирлари, фисқу фужурларидан юксак бўлади. Қаричини қуёшга қаратади. Бу дунёнинг бевафо эканлигини ҳис қилади.\nШуни ҳис қилган одам, майда-чуйдаларга ўралашиб, ўзини бўлар-бўлмас нарсаларга уриб, ғурбату ғийбатнинг комида ивирсиб яшаш, эй-ей, нақадар бемаънилик эканлигини ҳам англагандай бўлади.\nХотира яхши-да, инсон руҳини ҳам равшан этади. Руҳи равшан одам нафсга ҳирс қўймайди. Бойликни, дабдабаю дағдағани елкалаб кетиб бўлмаслигини англайди. Ҳамма нарса нисбий, ҳамма-ҳамма нарса бугун бор, эртага йўқ, агар инсон умри ниҳоя топса, ўша қўша-қўша уйу мошинларни қўшмозор қилиб бўлмаслигини, улар ҳам инсон ўтгач йўқликдан бошқа нарса эмаслигини тушуниб етади. Фақат бир нарса йўқликка айланмаслиги, фақат бир нарса борлиқ тантанаси тимсолида инсонни шарафлаб туришини фаҳмлайди. Бу нарса — Хотира!\n“Сизнинг беғам яшашингизга халал бермайдими, Хотирот?”, — дейди немис шоири Бертольд Брехт. Замин аҳли Германиянинг қайси бир шаҳрида айтилган бу иборадан ўтказиб бир нарса, дея олармикин? Бодлернинг бир мисрасини бутун инсоният умридан афзал кўрган ашаддий мухлислардан кўра, ҳаяжонимизни жиловлаб айтишимиз мумкинки, Бертольд Брехтнинг мана шу мустаҳкам мисраси бугун инсоният бошида заминини бемалол кўтариб парвоз қилиб юрганга, аҳлиятни огоҳ этиб турганга ўхшайди. Ана шундай... Одам боласи битта олов мисра билан ҳам ўз хотираси ҳайкалини қўйиб кетиши мумкин экан.\nХотира беғамлик ва бепарволик уйқусидан уйғотади, ғафлату ғурбат ботқоғига ботиб кетмаслигимиз учун бонг уради.\nБашарият ўз фожиалари олдида неча бор бош эгавериб, сукунатга чўмиб, кўз ёш тўкавериб, тавба-тазарруни ҳам қасамга тақаб бугун заминни эзгулик, меҳр-оқибат — Одамгарчилик қутқариши мумкинлигини англаб етаяпти. Англаб етаяптимикин? Бошқача бўлиши мумкинмас... Беғаму бепарволикка хотира сабоғи йўл қўймайди, деган ишонч юракдаги ҳадик ва хавотир ҳовурини босгандай бўлади. Бошқа йўлимиз ҳам қолмади-да, ўзи!\nМуҳаббатни, севгини, меҳрни изоҳлашнинг ҳожати бўлмагани каби, барча элу элатларда уларнинг изоҳи қалбнинг таржимаси билан боғлиқ бўлгани сингари, одамзод бир тилда кулиб, бир тилда йиғлагани каби, хотира ва қадрлаш бобида ҳам айтишимиз лозимки, аҳли ер танҳодил ва танҳотиллик билан хотирлайди, ёдга олади, қадрлайди. Хотира ҳам, қадр ҳам мазмунан жумлаи жаҳонга доҳил қадриятдир.\n9 майда Иккинчи Жаҳон уруши тугаб, инсоният фашизм устидан ғалаба қозонгани, тинчлик тантана қилганини яхши биламиз. 9 май замин тақдири, инсоният тарихидаги энг қора кунларга ўзига хос хотима куни. 9 май миллион-миллионлаб бегуноҳ инсонлар тақдири хотимаси бўлган урушга нуқта қўйган кун, юз миллионлаб кишилар хотираси олдида бош эгишимиз учун асос бўлган кун сифатида ҳам қадрлидир. Хотирани қадрлаган кун сифатида қадрлидир. Урушга нафрат, тинчликка шукрона айтиш куни бу! Бу урушнинг жабрини кўрган барча миллатлар шундай қилади, тинчлик ва осойишта кунларга таъзим сифатида бу кунни байрам қилишади.\nБу кун юртимизда Хотира ва қадрлаш куни мақомида улуғланади. Бу катта бир халқнинг улуғ хотираси билан боғлиқ айём. Энг ноёб инсоний фазилат, қадр билан боғлиқ буюк воқеа-ҳодиса бу! Бу байрамнинг ўзига хослиги ҳам шунда. Эзгулик унутилмаслиги керак, қадр топиши керак, деган дунёга юк бўлгудай ақида бор бу байрамда. Айниқса, бугунги ёш авлод камолоти учун олам-жаҳон аҳамияти бор бу байрамнинг. Қисқаси, урушнинг тинчликнинг нима эканлиги ҳақида ҳаётий сабоқ, теран мушоҳада бу! Ҳеч бир халқ, ҳеч бир давлат, ҳеч бир одам энди урушни кўрмасин, ер юзида ҳеч қачон уруш бўлмасин деган ҳайқириқ бор бу байрамнинг замирида. Ўзбекистон бу байрамни дунёни катта-катта давлатлари қаторида ана шундай улкан идрок билан нишонлайди. Чунки Ўзбекистон, ўзбек халқи бу урушнинг азоб-уқубати, жабру ситамини кўп ва хўп тортди...\nТўғри, ўша пайтлар юртимиз осмонида ажал калхатлари учмагандир, — самолётлардан бомбалар ёғилиб, танклар шаҳар-қишлоқларимизни эзғилаб ўтмагандир, уруш ҳамла қилмагандир, уруш бостириб кирмагандир. Лекин ўша пайтлар инсоният ғалабаси, тинчлик ғалабаси учун Ўзбекистон ҳам тарихий жасорат кўрсатди. Бундан дунё кўз юмолмайди.\nБиринчидан, Ўзбекистон қишлоғу шаҳарларининг деярли ҳар бир хонадонидан азиз фарзандлар урушга кетди. Ҳар бир хонадон урушнинг оғриғини туйди, кўп оилаларни уруш зор қақшатди, хонадоннинг нури-чироғи бўлган оталарнинг ҳаёт шами сўнди, оила иморатининг бақувват устуни бўлган ўғлонларни ажал қулатди.\nЎзбек болажон халқ. Ҳар бир хонадондаги беш-ўн нафар инсон жудолик ва уруш изтиробини тортди. Бир қишлоқдан қайтмаган биргина йигитнинг ортидан қанчалар одам бўзлаб қолмади... Қишлоқда ҳамма қариндош, қишлоқда ҳамма томирдош. Биргина йигитнинг ортидан келган қора хат қанчалаб кўнгилларни, бутун қишлоқлар аҳли дилини зимистон этмадими? Энди бир қишлоқдан ўн нафар, юз нафар, ундан-да кўп ўғлонлар — оталар, фарзандлар қайтиб келмаганини бир тасаввур қилинг. Бу қишлоқлар, бу овулу маҳаллалар, бу шаҳарлар ғамдан жизғанак бўлмаганми?\nЎқувчилик йилларимиз урушда бўлган боболар билан мактабимизда учрашувлар бўларди. Бирининг қўли, бирининг оёғи, бирининг бир кўзи йўқ фахрийлар билан юзма-юз келган ўша кезлар юрагимизда нимадир оғриқ берарди. Болаликнинг беғубор кўнгли ниманидир (ёмон нарсани) ҳис этарди. Уруш мажруҳ этган боболаримиз ўша дамлар анчагина эди. Бугун эса... Ҳаёт дондай сочган ул азиз зотларни бугун тақдир қушлари битта-битталаб териб бормоқда. Улар жуда-жуда озайиб, сафлари сийраклашиб қолган. Уларни хотирлаш, орамизда ҳаёт турганларини қадрлаш эса инсонийлигимизнинг, одамгарчилигимизнинг белгиси. Ўзини, келажагини қадрлаган миллатнинг иши шундай бўлади!\nБиз 9 май куни Инсон хотираси ва қадр-қиммати олдида таъзим бажо келтирамиз. Миллий қадриятимизнинг энг ноёб жиҳати — эзгулик бошга эъзоз тожи бўлиб кийилиши зарур, деган ноёб ақидага амал қиламиз. Чунки, бағрикенг Ўзбекистон ўша оғир ва синовли даврларда ҳам матонату сабот, меҳр-оқибат тимсолида инсоният ғалабасига муносиб ҳисса қўшолди.\nЎзбекистон уруш йиллари осмони ўйилганга осмон, ери ёрилганга ер, уй куйганга уй берди. Бошида бошпана бўлди, оғзидаги нонини берди, керак бўлса, жонини аямади. Биз буни миннат учун айтаётганимиз йўқ. Ўзбекистон ҳам инсоният бошига тушган кулфатларга дохил бўлиб яшашини, яшаётганини айтмоқчимиз. Заминнинг ҳеч бир бурчидаги фожиага Ўзбекистон бефарқ бўлиб яшамаслигини айтмоқчимиз. Шунинг учун ҳам Ўзбекистон 9 май кунини Хотира ва қадрлаш куни — тинчлик тантанаси, эзгулик куни деб нишонлайди. Шунинг учун инсониятнинг жон томирида Хотира ва қадрлаш нури оқишини хоҳлайди, одамлар, халқлар, давлатлар ана шу жон томир билан бир-бирига боғланишини хоҳлайди. Шунинг учун Ўзбекистон хотирасиз келажак йўқ, хотирасиз ҳеч бир халқнинг, бутун инсониятнинг келажаги йўқ, деб бонг уради.


Паразитизм - Бу нима? - Онлайн Тиббий Энциклопедия MedLife.Uz\nПаразитизм [юн. parasitos – текинхўр, ҳамтовоқ, паразит ва ismos – касаллик ҳолати] – (биологияда) озиқланиш орқали боғланган ва ўзаро моддалар алмашинувига асосланган, генетик жиҳатдан турлича бўлган организмларнинг тарихий шаклланган ассоциацияси. Паразитизмда бир организм (паразит) иккинчи организм (хўжайин)дан яшаш муҳити ва озиқ манбаи сифатида фойдаланади: иккала организм ҳам ўзаро антагонистик муносабатда бўлади. Бундан ташқари, паразит-хўжайин муносабатлари организмда иммунобиологик реакцияларни келтириб чиқаради. Ҳайвонот дунёсининг деярли барча тилларида паразитлик билан ҳаёт кечирувчи турлар мавжуд. Баъзи бир синфлар\n(сўрғичлилар, тасмасимонлар), ҳатто тиллар (споралилар, микроспоридлар, тиканбошллар) фақат паразит турларни ўз ичига олади. Бўғимоёқлилар типида паразитлар ҳашаротлар ва ўргимчаксимонлар синфи вакиллари орасида кўп учрайди. Умуман Ер юзида мавжуд бўлган ҳайвонлар турининг 60-65 минги (4—5 %) паразит ҳаёт кечиради. «П.» терминининг келиб чиқиши Юнонистонда, Перикл даврида (мил. ав. 5-а.) мавжуд қонунга асосан, кўзга кўринган давлат арбоблари кексалик ёшида давлат қарамоғига ўтишган. Улар учун қурилган махсус пансионлар параситария, у ерда яшовчилар эса парас(з)итлар деб аталган. Рим империяси даврида паразит сўзи ўзгалар ҳисобига яшовчи маъносини англатиб, ҳоз. кунгача сақланиб қолган. Бу сўз биология, ветеринария ва тиббиётда ҳам худди шу маънода кириб келган бўлиб, бошқа организм (хўжайин) тўқималари ёки ҳазм қилган озиқ моддалар билан озиқландиган, унинг ички аъзолари ёки тана юзасида вақтинча ёки доимий яшайдиган организмни англатади. Рус олими Р. С. Шульцнинг фикрича, паразитизмнинг 1- мезони унинг яшаш жойи; озиқланиш усули (метаболитик боғлиқлиги) ва 3- хўжайин организмига патоген таъсиридан иборат. И. И. Мечников паразитизмни бошқа организмлар ҳисобига яшовчи ва озиқланувчи жониворлар деб таърифлаган. Паразитизм билан боғлиқ ҳодисалар одам ва ҳайвонларда анча батафсил ўрганилган бўлишига қарамай, унинг келиб чиқиши ва шаклланиши масалаларининг кўп жиҳатлари ҳозиргача маълум эмас. Бу, аввало, ҳайвонлар эволюцияси билан боғлиқ.\nЯшаш жойига кўра, паразитизм ташқи – эктопараитизм (паразит хўжайин танасининг ташқарисида яшайди) ва ички – эндопаразитизм (паразит хўжайин организми ичида яшайди), яшаш муддатига кўра, вақтинчалик (паразит ҳаётининг маълум бир қисми паразитлик билан ўтади) ва доимий (стационар) (паразитнинг ҳамма ривожланиш босқичлари паразитлик билан ҳаёт кечиради) бўлади.\nПаразитларни ўрганиш ва уларга қарши кураш чораларини ишлаб чиқиш билан паразитология, гельминтология, микробиология, вирусология ва фитопатология шуғулланади. Эволюция жараёнида организмлар ўртасида турли хил биологик, хусусан, индифферент (бетараф), симбиоз (ўзаро фойдали), антагонистик (қарама-қарши) муносабатлар вужудга келган.\nИндифферент муносабатдаги организмлар бир хил шароитда ва битта ҳудудда биргаликда яшаб, бир-бирига фойда ёки зиён келтиримайди (масалан, денгиз остида яшовчи актиниялар, денгиз юлдузлари, қискичбақасимонлар).\nСимбиоз муносабатда 2 ёки ундан ортиқ организмлар ўзаро манфаатдорликда яшайди. Бу муносабатлар асосида ижарада яшовчанлик (синойкия) ва озиқланиш орқали боғланиш (комменсализм) ётади. Барча паразитлар эволюция жараёнида эркин яшовчи организмладан, кўпчилик эктопаразитлар эса йиртқичлар озиқланиш муддатининг аста-секин узайиши натижасида келиб чиққан. Эктопаразитлар, айниқса, бўғимоёқлилар орасида кўп учрайди. Узоқ эволюция жараёнида бўғимоёқлилар умуртқали ҳайвонлар билан озиқланиш туфайли боғланишда бўлиши орқали аста-секин эктопразитларга айланиб борган. Каналар, пархўлар, патхўрлар, жунхўрлар, битлар ва бургалар худди шу йўл билан вужудга келган. Кўпчилик умуртқасизларнинг умуртқали ҳайвонлар териси, жабра ёриклари ёки бошқа аъзоларига ёпишиб ҳаёт кечириши, улар аста-секин бетоб кириб озиқланиши ўтиши туфайли эктпаразитларга айланиб борган. Инфузориялар ва паразит қисқичбақасимонлар бунга мисол бўлади. Баъзи хашаротларнинг личинкалари қуруқликдаги умуртқали ҳайвонларнинг парзитлари ҳисобланади. Дастлаб бу личинкалар яралардаги нобуд бўлган тўқималар ёки ўлган ҳайвонлар билан озиқланган. Кейинчалик улар тирик тўқималар билан озиқланишига мослашиб, ҳақиқий паразитларга айланган. Эндопаразиларнинг келиб чиқиши кўп жиҳатдан эктопразитларнинг эволюцияси билан бевосита боғлик. Терида паразитлик қилувчи инфузорияларнинг бир гуруҳи ва ҳашаротлар личинкалари шу тариқа эндопаразитларга айланган. Рус олими В. А. Догелнинг фикрича, эркин яшовчи умуртқасиз ҳайвонларнинг цисталари, тухумлари ёки личинкалари тасодифан овқат ҳазм қилиш органларига тушиб қолиб, у ерда ривожланишни давом эттириши натижасида эндопаразитларга айланиб қолган. Кўпчилик бир ҳужайралилар ва нематодалар шу йўл билан келиб чиққан бўлиши мумкин. Қон паразитлари паразитизмга юксак даражада мослашган бўлиб, дастлаб улар ичакда паразитлик қилган, кейинчалик турли йўллар билан қонга ўтиб, у ерда яшашга мувофиқлашган бўлиши мумкин. Паразитларнинг ҳаёт цикли ва тарқалишини ўрганиш уларга қарши кураш ва, айниқса, касалликларнинг олдини олишда жуда муҳим. Бунда паразитлар, паразит ташувчи ва оралиқ хўжайинлар дорилар ёрдамида йўқотилади. Паразит (зараркунанда) ўсимликларга қарши биологик курашдан (масалан, парда қанотли ҳашаротлар – яйдоқчилардан) кенг фойдаланилади.\nКўз қовоғининг қайрилиб қолиши


Ҳар қўйни ўз оёғидан осадилар | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n1642 19:15 14.08.2019\nАббосий халифа Ҳорун ар-Рашиднинг Баҳлул доно деган фазилатли зотга ҳурмати баланд эди. Чунки бу дарвеш ҳеч тортинмасдан халифага маслаҳат берарди. Халифа ҳам ҳар доим унинг сўзларига қулоқ осар, насиҳатларига амал қиларди.\nБир куни халифа қандайдир масала юзасидан янглиш қарор чиқарди. Баҳлул доно ҳазратлари унга бу қарорини ўзгартириш кераклигини айтди. Аммо бу гап халифага малол келиб:\n– Сиз айтишингиз керак бўлган гапни айтдингиз, гуноҳ сиздан соқит бўлди. Менинг қилган ишимдан сизга зарар етмайди. Ахир, ҳар қўй ўз оёғидан осилади-ку, – деди.\n“Ҳар қўйни ўз оёғидан осадилар” мақолининг маъноси шуки, ҳар ким қилган гуноҳи учун жазосини ўзи тортади, бировнинг гуноҳи бошқа одамга юкланмайди. Бир қарашда бу гап тўғри. Бироқ бошқа жиҳатдан мўминлар бир-бирларининг ойнасидир, яъни уларнинг бири иккинчисига тўғри маслаҳат бериши Аллоҳ таолонинг амридир.\nШунинг учун Баҳлул доно ҳазратлари халифага эсда қоладиган дарс бермоқ истади. Бир қўйни сўйиб, сарой боғидаги кўздан пана жойга оёғидан осиб қўйди.\nБир-икки кун ўтиб, боғда бадбўй ҳид таралди. Бу ҳиднинг қаердан чиқаётганини излаган хизматчилар қўйнинг бошини топдилар.\n– Баҳлулни топиб келинглар, – деб амр қилди.\n– Кўриб турганингиздек, ҳар қўй ўз оёғидан осилади, аммо унинг ҳиди бошқаларни безовта қилади. Шунга ўхшаб жамиятда баъзи кишиларнинг қилган қилмишлари бошқаларининг тинчини бузади. Хато фасод чиқаради. Шу сабабдан ҳаммамиз бир-биримизга тўғри гапни сўзлашга масъулмиз. Сиз ҳам ўзингизга қарата айтилган ҳақ сўзни қабул этинг.


Galaxy Note 9 билан бирга Samsung яна иккита махфий қурилма кўрсатмоқчи - Terabayt.Uz\nЖанубий кореялик техногигантнинг тўққизинчи авлод фаблети шу йилнинг 9 августида тақдим этилишидан хабарингиз бор. Унинг турли хусусиятларидан ташқари, «жонли» суратлари ва ҳатто видеосигача эълон қилганмиз.\nЎҚИНГ: Хитойда "Galaxy Note 9" 100 доллардан сотувга чиқди!\nАммо шу кунги тақдимот маросимида компания яна камида иккита махфий гаджетини ҳам намойиш этмоқчи, демоқда хорижий нашрлар.\nИнсайдерлар хабарларига кўра, Samsung шу куни янги моделдаги, Galaxy Watch деб номланувчи смарт-соатини ҳам тақдим этади. Ушбу девайс аллақачон АҚШ Алоқа комиссиясида сертификациядан ўтган. Унинг ҳужжатларида эса соатнинг схема тарзидаги тасвири кўрсатилган, шунингдек, айрим техник жиҳатлари баён қилинган.\nGalaxy Watch «ақлли» соати диаметри 30,2 мм (1,19 дюйм) бўлган доирасимон экранга, узунлиги 51,2 миллиметр ва эни 43,4 миллиметр бўлган корпусга эга. Бу қурилма 4G, 2,4 ГГц диапазонидаги Wi-Fi ҳамда Bluetooth 4.2 тармоқларини қўллаб-қувватлайди. Шунингдек, смарт-соат Tizen 4.0 операцион тизимида ишлаши ва унга бошиданоқ Bixby овозли ёрдамчиси ўрнатилиши айтилмоқда.\nЎҚИНГ: Galaxy Watch «ақлли» соатининг тақдимот ва савдога чиқиш вақти маълум бўлди\nWall Street Journal нашри маълумотларига кўра, Samsung компанияси Bixby овозли ёрдамчисига эга смарт-колонка ҳам тайёрлаган. Жанубий кореялик техногигант уни ҳам Galaxy Note 9 тақдим этиладиган маросимда намойиш этади. Мазкур гаджет думалоқ шаклда, оёқчали, устида чироқчали бўлиши ҳақида гап-сўзлар юрибди.\nSamsung бу девайсини сифатли акустикага, кенг имкониятларга эга ҳамда прошивкаси янгиланиши эвазига келажакда яна янги функцияларни ўзлаштирувчи премиум-акустика тизими сифатида илгари сурмоқчи. «Ақлли» колонканинг асосий ўзига хосликларидан бири шундаки, у фойдаланувчининг қаерда эканини пайқаб, овозни айнан ўша томонга йўналтирадиган бўлади.\nГап-сўзларга қараганда, Samsung бу маҳсулотини 300 доллардан сотишни режалаштирган. Бу эса Apple HomePod’дан 50 долларга, Google Home Max’дан эса 100 долларга арзон, деганидир.\nЎҚИНГ: Apple’ дан тахланадиган қиммат қулоқчин ва бошқа кўп янгиликлар\n#"ақлли соат" #«ақлли» колонка #хабарлар #Samsung Galaxy Watch


Эквадор янги президенти Жулиан Ассанжнинг Лондондаги элчихонада қолишига изн берди\n22 ноябр 2019, Тошкент вақти: 03:14\nЯнги сайланган Эквадор президенти Ленин Морено.\nЯнги сайланган Эквадор президенти Ленин Морено Wikileaks асосчиси Жулиан Ассанжни “ҳакер” деб атади¸ шунга қарамай¸ унинг Лондондаги Эквадор элчихонасида бундан сўнг ҳам қолишига эътироз билдирмаслигини айтди:\n- Ассанж - ҳакер. Биз¸ шахсан мен¸ ҳакерликни рад қиламан. Лекин мен Ассанж тушиб қолган вазиятни тушунаман ва унинг инсон сифатидаги ҳақларини ҳурмат қиламан. Айни пайтда Ассанждан бизнинг вазиятимизга ҳам ҳурмат кўрсатишни сўрайман¸ деди Эквадор президенти ва ундан ўз мамлакати сиëсий ишларига аралашмасликни сўради.\nЖорий ой бошида Швеция суди Ассанжга қўйилган зўрлик айбловини олиб ташланганига қарамай¸ у Эквадор элчихонаси биносидаги тутқунликни давом эттирмоқда.\nБритания полицияси¸ Ассанж Эквадор ҳудуди саналган элчихонадан ташқарига чиқиши билан¸ уни 2012 йилги синов муддати қоидаларини бузгани учун ҳибсга олиш режасида эканини билдирди.\nАйни пайтда¸ Вашингтон Ассанжни АҚШ махфий ҳужжатларини Wikileaks орқали ëйинлаганликда айбламоқда ва унинг ўз ихтиëрига топширилишини талаб қилмоқда.


Пахтакор боланинг ўлими учун ким жавобгар?\n27 май 2022, Тошкент вақти: 02:03\nОзодликка йўлланган мактубга кўра¸ 13 яшар Беҳзод пахтадан қайтаëтганида нобуд бўлган.\n“Бу сафар пахта қурбонлари рўйхатига Бухоро вилоят, Шофиркон туманидаги 38- ўрта мактаб 6-синф ўқувчиси Беҳзод киритиладиган бўлди. Уни 21 октябр куни пахта теримидан қайтаётганида "Москвич" машинаси уриб кетди. Беҳзод ҳалок бўлди”.\n22 октябр куни Озодлик электрон почта манзилига ўз исмини ëзмаган ўзбекистонликдан ана шундай мактуб келди.\nАноним хабарчимиз тилга олган Беҳзод ўқиган 38- мактабга 23 октябр куни қўнғироқ қилдик.\nТелефонни кўтарган бир аёл (муаллима бўлса керак, ўзини таништирмади) фожеа юз берганини билвосита тасдиқлади.\n“Москвич”нинг ҳайдовчиси ушландими, деган саволимизга “Буни ички ишлар билса керакда”, деб жавоб берди.\n- Беҳзод 6-синфдайдийкан, 6-синфлар ҳам пахта тераяптими, деган саволни беришимиз биланоқ телефон гўшагини жойига қўйиб қўйди.\nШундан сўнг Шофиркон туман Халқ таълими бўлими мудири Карима опа Қудратова билан боғландик.\nУ киши ҳам Беҳзодни машина уриб кетганини тасдиқлаб, “автобусдан тушиб, йўл четида кетаётганида уриб кетган”, деди.\nҚудратова хоним воқеа тафсилотларини айтгиси келмади. Унинг айтишича, юз берган фожеанинг пахта теримига алоқаси йўқ.\n- Пахтага қайси синфлар чиқаяпти, деган саволимизга Халқ таълими бўлими мудири “фақат 11 синфлар чиқарилган”, деб жавоб берди.\nЖойлардан олинаётган хабарларга қиёслагудай бўлсак, Шофиркон туман Халқ таълими бўлими мудираси шу кундаги вазият тўғрисидаги маълумотни, юмшоқроқ айтганда, тўла бермаётгандай кўринди.\nШунинг учун пахта даласига энг яқин турганлардан бири – фермер Бобомурод Раззоқов билан боғландик.\nСуҳбатдошимиз бошқа туман – Жондордан.\nШундай бўлса ҳам эшитинг. Суҳбатнинг Шофирконга алоқаси йўқ эмас.\nПахта теримига нечанчи синф ўқувчилари жалб қилинган, деган саволдан бошланди мулоқотимиз.\nБобомурод Раззоқов: 4-синфдан жалб қилинган. Далада пахта тераяпти. Лекин 1-синф болаларига ҳар куни камида бир килодан пахта олиб бориб мактабга топшириш шарти қўйилган. Мактабдан барвақтроқ чиқиб¸ мактаб болалари шу пахтани териб келаяпти.\nОзодлик: 4-синфдан бошлаб пахтага чиқди деганингизни қанақа тушуниш керак? Мактабда дарсини ўқиб кейин чиқадими?\nБобомурод Раззоқов: Кун бўйи пахтада. Ҳозир соат 14.00 бўлибди. Ҳозирги пайтда болалар далада пахта тераяпти.\nОзодлик: Бу ҳолат сиз яшаëтган қишлоқдами ëки умуман Жондор тумани бўйичами?\n- Бу ҳолат телеграммадан келиб чиққан ҳолда алоҳида олинган ҳудуд эмас¸ вилоятнинг барча нуқталарида амалга ошаëтган бўлиши аниқ¸ дейди Бобомурод Раззоқов.\nХўш, қанақа телеграмма ҳақида кетаяпти гап?\nБобомурод Раззоқов ўша ҳужжат матнини ўқиб берди.\nБобомурод Раззоқов: Жорий йилнинг 15 октябр ҳолатига пахта хом ашëси сотиш бўйича шартномавий мажбуриятларни бажармаган фермер хўжаликларининг рўйхатини аниқлашлари зарур. Пахта хом ашëсини сотиш бўйича шартномавий режаларни бажармаган ҳар бир фермер хўжалиги билан алоҳида учрашувлар ўтказиб¸ об-ҳавонинг очиқ келган ҳар бир соатидан фойдаланиб¸ авваламбор етиштирилган пахта ҳосилини охиригача йиғиб-териб олишни ташкил этиш керак. Туман ҳокимлари¸ прокурорлари ва Ички ишлар бўлимлари бошлиқлари ўз ҳудудларида пахтани охиригача териб олишни¸ шунингдек¸ шартномавий мажбуриятларини бажарган фермер хўжаликлари далаларида қолган пахталарни ҳам териб олишини шахсан назоратга олиш шарт. Шартномавий мажбуриятларни бажармаслиги аниқ бўлган фермер хўжаликлари бўйича келтирилган зарарни ундириш кунлик графикаларини ишлаб чиқиш керак. Қонунда белгиланган тартибда ер ижара шартномалари бекор қилиниши лозим¸ деган маънода 3-сонли ҳукумат телеграммаси жўнатилган.\nОзодлик: Телеграмма кимларга жўнатилган?\nБобомурод Раззоқов: Бу телеграмма вилоят ички ишларига¸ прокуратурасига¸ ҳокимликларга жўнатилган ва улар шу телеграмма билан фермер хўжаликларини таништириб¸ ҳар биридан “Планни бажараман” деган маънода тушунтириш хати олаяпти.\nОзодлик: Телеграмманинг бир нусхасини қўлингларга беришди.\n- Ҳа¸ бугун телеграмманинг бир нусхасини олдик. 15 октябр числоси билан олдик. Номери КР 03/1-732. Шахсан Бош вазир имзо қўйган эканлар. Тагида Ўзбекистон Бош вазири Мирзиëев деб ëзилган. Ҳозир бу телеграмма қўлимда. Биз ҳам ана шу телеграмма юзасидан тушунтириш хати бериб келдик¸ дейди Бобомурод Раззоқов.\nХудди мана шу ҳужжатга биноан нафақат бизнинг туманда, дейди Бобомурод Раззоқов, балки бутун вилоят бўйлаб пахта теримига мактаб ўқувчилари ҳам ёппасига жалб этилаётган бўлиши мумкин, чунки\nБобомурод Раззоқов: Вазирлар маҳкамасининг ушбу телеграммаси бутун ташкилотларни¸ ҳокимларни оëққа турғазиб қўйган. Жон аччиғида хоҳлаган ишларини қилишаяпти.\nОзодлик: Мен узоқдаман. Сиз Бухоро вилояти¸ Жондор туманида яшайсиз. Вилоятнинг бошқа бир тумани Шофиркон туманининг Халқ таълими бўлими мудираси “Бизда фақат 11-синф ўқувчилари пахтага олиб чиқилаяпти” деди. Сиз шу информацияга ишонасизми?\n- Мактабда қандай қилиб 11-синф бўлиши мумкин агар мактаб 9-синфдан тугайдиган бўлсаю болалар академик лицейларга¸ коллежларга ўтадиган бўлса. 11-синф қолмаган бирор жойда. 9-синфдан тугатилиб ҳаммаси коллежларга ҳайдалаяптику. Қандай қилиб Халқ таълими бўлими мудири 11-синф деб айтади? Коллеж боласи дейиши мумкиндир. Лекин ҳеч қаерда 11-синф йўқ¸ дейди жондорлик фермер Бобомурод Раззоқов.\nШофиркон туман Халқ таълими бўлими мудири Карима опа Қудратова "11-синф ўқувчиларигина пахта чиқарилмоқда", деган экан, унинг 11-синф тўғрисидаги гапи, балки, тўғридир. Балки бу туманнинг баъзи мактабларида 10-, 11-синфлар сақлаб қолингандир.\nБироқ, гапига 11-дан пастдагилар чиқмаяпти, деган маъно бериши вазиятнинг асл ифодасига ўхшамай турибди.\n21 октябр куни пахтадан қайтаётганида машина уриб кетган 6-синф ўқувчиси Беҳзоднинг ота-онаси билан ҳозирча боғлана олмадик.\nУнинг ўлими тўғрисида Озодликка хабар ëзган ўзбекистонлик ўз мактубини мана бундай тугатибди:


АҚШ ЖСТга қайси давлат устидан шикоят қилди?\n17:47 / 14.07.2016\nЖаҳон савдо ташкилотига (ЖСТ) 13 июль куни АҚШ томонидан Хитойга қарши даъво аризаси берилди. Вашингтонда таъкидланишича, Хитой 15 йил аввал ЖСТга қўшилаётганда хом-ашё товарлари бўйича экспорт божларини бекор қилиш масъулиятини ўз зиммасига олган.\nАҚШ ХХРни графит, кобальт, мис, қалай, қўрғошин, сурма, тантал, талк ва бошқа бир қатор металларга 5 фоиздан 20 фоизгача бўлган экспорт божлари хали ҳам кучда эканлигида айбламоқда. АҚШ ҳукуматининг фикрича, экспорт божларининг сақланиб қолиши Хитойнинг мамлакат ташқарисидаги даромадини янада қимматлаштириб, уларнинг ўз ҳудудида ишлаб чиқарилишини субсидиялаштиради.\nХХРнинг АҚШдаги элчихонаси вакили Чжу Хайцюань Америка ҳукуматини даъволарини кўпайтирмасликни айтиб огоҳлантирди: "Хитой Қўшма Штатларини ЖСТ қоидаларига қатъий амал қилишга ва демпингга қарши чораларни ҳаддан зиёд қўлламасликка чақиради".


Хаваскор боксчиларимиз Кубада ушбу юрт профессионал боксчилари эса Ўзбекистонда!\n15 ноябрь, 2019, 20:44 935\nҲамкорликда ўқув-машғулот йиғинлари бўлиб ўтмоқда.\nАйни кунларда Ўзбекистон профессионал бокс федерацияси томонидан профи рингда ўз фаолиятини юритаётган бир қатор ҳамюртларимиз учун ўқув-машғулот йиғинлари ташкил этилди. Аҳамиятлиси мазкур йиғинда Куба ва Россиядан ташриф буюрган чармқўлқоп усталари ҳам иштирок этмоқда.\nХабарингиз бор, ҳаваскор боксчиларимиз ҳозирда Кубада ушбу юрт вакиллари билан қўшма йиғинлар ўтказаётган бўлса, кубалик профессионал боксчилар тажриба олиш мақсадида юртимизга ташриф буюрган.\nМазкур ташаббус Ўзбекистон профессионал бокс федерацияси президенти Исроил Юнусов ҳамда вице-президент Абдуллох Сагдиевлар томонидан илгари сурилди ҳамда бу ўз амалий ифодасини топди. Ушбу ўзаро ҳамкорлик “REAL HOUS” компанияси томонидан молиялаштирилмоқда.\nТашриф буюрган мехмон боксчилар орасида россиялик Константин Понамарёв ёшлар ўртасида WBC йўналишида жаҳон чемпиони ҳамда IBF бўйича Лотин Америка чемпиони ҳисобланади.\nКубалик Леонардо Перес эса, профи рингда олти маротаба рингга кўтарилиб, барча рақибларини нокаутга учратган. Машғулотлар тажрибали мураббий Набижон Исмонов бошчилигида Зуфар Сулаймонов, ҳамда Асхат Абдурашидовлар томонидан “Akhmat Сross Fight” залида олиб борилмоқда.\nЎзбекистон чемпиони профессионал боксда дебют қилади\nРустам Тўлаганов профессионал боксга қайтмоқда ёхуд унинг жанг санаси маълум бўлди\nМурат Гассиевнинг оғир вазндаги дебюти борасида...Ушбу жанг қачон бўлади?


Меҳри мунир, зеби торак — Ishonch Gazetasi\nБашарият тафаккурининг юксак чўққиларидан саналмиш Мир Алишер Навоий шеъриятга доир манзумаларида бадиий санъатни порлоқ нур ва меҳр улашувчи ҳамда бош устида товланиб турувчи тож безагига қиёслаган. Буни Навоий билан шахсан учрашиш насиб этмаган ёш Заҳириддин Муҳаммад Бобур ҳам шоир ўлимидан беш йил ўтиб, замонанинг зайли билан Ҳусайн Бойқаронинг илтимосига кўра Ҳиротда бўлган чоғида эътироф этган.\nШоҳ Будоқ Шайбонийга қарши биргалашиб курашиш ҳаракатига тушган темурийзодалар Қобулга ҳукмдорлик қилиб турган Бобурни жанг майдонига тортмоқчи бўлганлари бизга тарихдан яхши маълум. Қаҳратон қиш ҳукм сураётган бир кезда Бобур бу чақириққа «ҳамма оёқ билан юриб борса, мен бошим билан юриб боришга ҳам тайёрман», дея ҳеч бир хаялламай Ҳиротга ўн минг лашкари билан йўл олган. Ва эътиборли жиҳати, Навоийнинг бир неча танобга чўзилган улкан ҳовлисига барча лашкарлари, от-улови билан жойлашган. Эртаси куни у Навоий мақбарасини тавоф қилгач, бир неча кун шоир томонидан барпо қилинган «Халосия» хонақоҳида тунаган. Худди шу ерда «Чор девон» мутолааси билан шуғулланиб, Навоий даҳосига яна бир карра қойил қолган. У хаттотларига буйруқ қилиб, куллиётни тўла кўчиртириб олган.\nЧиндан ҳам Навоий шеъриятда бадиий сўзнинг чексиз қудрати ва имкониятларига юксак баҳо бериб, бу ҳақда «Ҳайратул аброр»да махсус тўхталган. Ўзи кечирган бу шавқу ҳайратни шундай ифодалайди: «Чарх томиға нардбон ясамоқ, меҳр шамъиға шамъдон ясамоқ. Қилибон анкабут ипини каманд, Айламак аждаҳо анинг била банд».\nЭнди сиз ҳам шоирнинг ижодий хаёл ихота доирасини бир тасаввур этиб кўринг-а! Бадиий ижодга, шеъриятга қўл урмоқ баайни фалакнинг пештоқига монанд нарвон тайёрлашу, қуёш шамъиға муносиб шамъдон ясаш билан ўргимчак ипидан сиртмоқ ҳозирлаб, афсонавий аждаҳони банд этишга тенглаштирилади. Бу — инсоният имконига сиғмайдиган нарса ва ҳодисалардан ғаройиб мўъжизакор ҳолат — яратиш санъати, инсон заковати журъат қилмаган ўй-хаёлларга ижодий жасорат топиш иқтидоридан далолат беради. Шоир сўз санъатининг самовий қудратидан рағбатланиб, шундай ёзади: «Заррада меҳрни ниҳон айлай, Баҳрға қатрани макон айлай». Заррада — қуёш, қатрада — денгиз акс этишидек оламнинг мўъжизаларини такрор-такрор эшитганимиз учунми, улар бизни унчалик ҳайратга солмаслиги мумкин. Улуғ санъаткор эса мана шу ҳодисадан ижодий фойдаланиб, шеъриятга янада сайқал бахш этади. Шоир, зарурат туғилса, оламнинг энг улкан жисми ҳисобланмиш қуёшни энг кичик жисм — заррага, уммонни эса қатрага жойлай олишдек афсунгар маҳоратига эга бўлганлиги учун ҳам шоир-да! Шеърият санъатига хос бундай фавқулодда бадиий мантиқ кучи юқоридаги каби муболағанинг иғроқ, ифрот каби нафис ва сирли поэтик усулларида ўзига хос ҳолатда намоён бўлади.\nБадиий сўз сеҳргарларидан бири Алишер Навоий шеър яратишга қанчалик юксак масъулият билан киришмасин, бу майдонда ўзини шунчалик эркин, шавқ-у рағбат қуршовида ҳис қилган:\n…Агар хоса маъни, гар ийҳом эрур,\nОнинг кунда юз байти ҳалвом эрур.\nБу байтнинг ўзига жалб қилувчи сири «хоса маъни», «ийҳом» сўзларининг замирига яширинган мазмундадир. Навоий қаламининг илоҳий қудрати ҳам шунда — буни яхши ҳалвопазнинг ўз ишидан завқ-шавқ олишига қиёс этилишидан ҳам билса бўлади. Бироқ шоир энг қийин ва мураккаб бадиий усуллар билан ишланадиган шоҳбайтларни кўзда тутаётганини эътибордан қочирмаслик керак. Ҳар ҳолда, Навоий қонуний ифтихор ҳисси билан тилга олган, ҳар бир шоир ҳам уддасидан чиқавермайдиган хоса маъни, ийҳом санъати аслида ўзи нима эканини билмай туриб, унинг сўз даҳоси ҳақида аниқ тасаввур ҳосил қилиш қийин. Шунинг учун дастлаб нисбатан камёб ўша икки санъат заминида яратилган байтларга разм солиб кўрайлик:\nБош қўяй дедим оёғи тупроғига,\nБўса истаб лаъли рангин сўрсам\nэрди деди: ол.\nМазкур шоҳбайтда ўзаро нуктадонлик талашадиган икки лирик лавҳа — образ мавжуд бўлиб, бу «қўй», «ол» сўзларининг ҳар бири англатган қўш маъно заминига қурилган нозикхаёллик — бетакрор бадиалардан иборат. Уларни бироз шарҳлаб ўтмасак, байтнинг асл нафосатини англаш қийин бўлади. Ошиқ муҳаббат қисматининг барча қийинчиликларига дош бериб, маҳбуба оёқларига эмас, унинг гардига бош қўяр даражага бориб етса-да, у бағритош унга аввалгидай беписанд. Ҳажр изтиробида тўлғониб, васл илинжида ҳокисорлик билан қилган илтижосини рад этади. Демак, маҳбуба ё бошқани севади ёхуд ошиқ аҳволига раҳм-шафқат қилмаслик — унинг одати. Маҳбуба муҳаббатнинг жиддий синовлари давомида тўла қаноат ҳосил қиладики, ошиқ ўзининг чин эътиқоди, бениҳоя шикастаҳоллиги, фидойилиги билан садоқат ва вафонинг мужассам тимсоли бўлиб қолажагини, муҳаббат йўлидаги бутун қийинчиликларни тақдир насибаси ўрнида кўришини намойиш этаётир. Демак, унинг кўнгил илтижоларига ўшандай муҳаббат билан жавоб қилса, висол ризолиги билан дардига малҳам қўйса арзигуликдир.\nКейинги мисранинг ўзаро зид икки маъноси: ҳажрнинг турфа хил қийноқларини кечиришга, ишқ йўлидаги азалий ва ногаҳоний балоларни даф этишга куч, сабот берган, энг мушкул дамларда дилдаги умид чароғини сўндирмаган сеҳрли умид туйғуси, васлнинг бебаҳо мукофоти — бўса истагига ошиқ ноил бўлса ҳам, буни ошкор этишга ҳаёданми, ваҳмданми журъат қилмайди-да, болаларча: «Лаълингни ранги қандай эди?» деб савол беради. Маъшуқа эса ё бу савол маъносини атайин англамаганга олиб тоғофил билан ё ошиқнинг журъатсизлигидан кулиб, шўхлик, ғамза-ю истиғно билан унинг дардига бедардларча юзаки жавоб қилади. «Наҳотки шуни ҳам билмасанг, лабимнинг ранги қизил»: сен фазлу камолинг билан муҳаббатдек буюк давлатнинг закоти — покиза бўса илтифотига мушарраф бўлмоқ учун ушшоқ аҳли ўтиши вожиб қийин ва муқаддас йўлнинг барча манзилларидан ўтдинг. Сенинг чин ошиқлигинг шундаки, ўзинг сазовор бўлган бу бахт истагини очиқ айтишга ҳаё қиласан, зеро, муҳаббат туйғулари ўша пардалилиги билан қадрли ва жозибалидир. Сенинг рамзий, ишорали саволларингдан менинг ҳам висол иштиёқим пурзиёд бўлди. Сенга ўша муборак туҳфани топширишга мингдан-минг розидирман, ол. Шундай қилиб, ийҳом санъати билан безатилган мазкур шоҳбайтда истанг — зоҳирий-ошкор, истанг — ботиний-пинҳон маънолар тақдим этилади. Ийҳомнинг жозибаси ҳам унинг мана шундай танқислигида кўринади. Бундай байтларда поэтик санъат турларидан тўғри фойдаланиш учун шоир ижодининг ички маънавий дунёсини кенгроқ ўрганиш зарурати туғилади. Навоийнинг сўлмас дурдоналари бўлмиш минглаб шоҳбайтларда оловли эҳтирослар билан бирга, вазмин фикрларнинг омухта бўлиб келиши санъаткордан чинакам истеъдод билан бирга, зўр малака ва пухталикни тақозо қиларди. Лирикада асрлардан бери ишланиб келган муайян қоидалар, «темир қонун» бўлиб кетган муфассал шартлар вужудга келган эдики, буларни билиш ҳар бир шоир учун фарз эди. Акс ҳолда ўша шоирни саводсизликда, ноқобилликда ёки чинакам бадиий завқнинг йўқлигида айблашарди.\nБир неча асрлар мобайнида Шарқ классик шеъриятининг назарий ва амалий фаолиятига кўрсатма бўладиган илмлар зоҳир топган эдики, булар «Илми бадеъ», «Илми аруз» ва «Илми қофия» номлари билан аталади. Буни барча қомусий олимлар «Илмҳои сегона» деб атаб келишган. Санъат оламидаги бу «учлик»ни билиш ҳар бир адабиётшунос учун мутлақо шарт бўлган. Адабиёт шинавандалари ҳар қайси бадиий шеъриятга баҳо бераётганларида, унинг ўша поэтик қирраларига қараб ўлчов ясаганлари ҳам бежиз эмас. Навоий ҳам ўз ғазалларини фақат илҳом ва туйғу омилларигагина риоя қилмай, адабиёт қоида ва назарияларини кўздан қочирмай қалам тебратган. У ўзигача «Илми бадеъ» ҳақида яратилган асарларни турли мамлакат кутубхоналаридан топтириб келиб, чуқур ўрганган. Буни шоир ўзининг «Мезонул авзон» деб номланган асарида очиқ айтади. Жумладан, у ҳижрий III асрда яшаб ўтган Аббосийлар шажарасига мансуб Ибн Муътасим яратган дастлабки 17 та санъат усулини тажрибада синашга уринган. Ундан кейин Қуддам бин Жаъфар томонидан ёзилган «Нақдуш шеър» ва Халил ибн Аҳмаднинг аруз ва қофия илмига доир асарларини мутолаа қилган. XI асрда яшаган Умар Родуёнининг «Таржимонул балоға», Мансур Самарқандийнинг «Канзул ғаройиб», Муҳаммад Рашидийнинг «Зийнатнома» каби поэтикага доир қўлёзмаларини ўрганган.\nАйниқса, шоирлар учун XII-XIII асрларда яратилган иккита асар муҳим бўлган.Булардан бири машҳур хоразмлик шоир ва олим Рашидиддин Ватвотнинг «Ҳадойиқус сеҳр» асаридир. У Хоразмшоҳ Муҳаммаднинг отаси султон Такеш саройида хизматда турган. Шайх Нажмиддин Кубронинг суюкли хулофаларидан саналган Маждиддин Бағдодий ўша султон Такеш билан ака-ука бўлган. Ватвотнинг бу асари ўз даври учун қўлланма ва дастуруламал вазифасини ўтаган.\nИккинчи йирик асар эса Хоразмшоҳ саройида маълум вақт хизмат қилган Қайс Розийга тегишлидир. Унинг катта шуҳрат қозонган «Алмуъжам» номли поэтик асари форс тилида Хоразмшоҳлар саройида яратилган. Бу асар ўша пайтда мўғуллар талотуми авжга минган бир пайтда йўқолган, бироқ илм-маърифат қадрига етадиган Жалолиддин Мангубердининг укаси Рукниддиннинг саъй-ҳаракати билан қўлёзма ахтариб топилган.\nНавоий XV асрда ёзилган «Шарафномаи Мунирий» деб номланган машҳур асарни ҳам чуқур ўрганган. Унда айтилишича, Қайс Розий Хоразмда яшаган пайтларида бевосита султон Жалолиддин Мангуберди номига атаб «Қанғли» шеваси асосида туркча бир луғат яратган. Унинг номи «Тибенул луғотит туркий ало лисонул қанғли» деб аталган. Қанғлилар туркий халқлар ичидаги бир қавм бўлиб, уларнинг бир қисми Тошкент атрофида ҳам яшаган. Бу қавмнинг номи бугун ҳам шаҳарда «Кичик қаъни», «Катта қаъни» номлари билан аталиб келинади. Қанғли сўзининг асл луғавий мазмуни Рашидиддиннинг «Жомеъ-ут тавориж» асарида «Қониқарли кишилар», «қониқли одамлар» деган маънони бериши айтилади. Бундан кўринадики, Қайс Розий туркий тилни ҳам яхши билган. У шайх Нажмиддин Кубронинг суюкли хулафоларидан бўлган Маждиддин Бағдодий, имом Фахр Розий, Сирожиддин Саккокийлар билан биргаликда Туркон Хотун саройида хизмат қилган. Гурганж мўғуллар томонидан забт этилгач, Қайс Розий ҳам эрон томонга қочишга мажбур бўлган. Қайс Розийнинг қанғлилар ҳақидаги асари XI асрда яратилган Маҳмуд Кошғарийнинг «Девони луғотит турк» асаридан кейин иккинчи йирик асар эди, десак асло хато бўлмайди. Сарой теграсида юз минг жилддан ортиқ китобга эга бўлган Навоийни бу асар ҳам қизиқтирган бўлиши табиий бир ҳолдир.\nШоир ғазалларидан бирининг мақтаида шундай бир байт келтиради:\nНавоий назм аро тийғи забонни\nПичоқ топмас уятдин ўзни\nНавоий бу байтда Саккокий номи остида кимни кўзда тутган экан дерсиз? Маълумки, Навоийдан бир мунча олдин Отоий ва Гадоийларнинг замондоши бўлган Саккокий деган шоир ўтган. У Мирзо Улуғбек саройида қасиданавис шоир сифатида танилган. Бироқ Навоий бу шоирга юксак баҳо берган эмас. Шоир Абдураҳмон Жомий, Саъдиддин Кошғарий ва Хўжа Аҳрорларнинг маслаҳати билан Самарқандга бориб, Абулайсий ҳузурида илм олаётган кезларда, Тошканд ҳокими Аҳмад Ҳожибек ёрдамида унинг девонини кўп излатган. Саккокийнинг девони шуҳрат топмагач, у кўп кўчирилмаган. Навоий фақат унинг айрим поэтик заиф шеърларинигина ўқиб, тегишлича хулосага келган. Шу боис у шеърда тил қиличини музаффарона суғурганини кўриб, уялганидан ўзини ўлдиришга пичоқ тополмай гаранг бўладиган даражада ашаддий рақиб бўлолмайди. Навоий бу ўринда ўзига мусобақадош, рақиб деб бошқа бир устодни кўзда тутган. Бу шоир Жалолиддин Мангубердига ҳам устозлик қилган Сирожиддин Абу Яқуб Юсуф бин Абубакр Саккокий (1159-1227) дир. У асли хоразмлик бўлиб, «Мифтохул илм» номли поэтик санъатга дахлдор асарнинг муаллифи сифатида шуҳрат қозонган. Бу асарда Саккокий морфология, синтаксис илмини илгари суриш билан бирга, шеъриятда маъно, баён ва адабий санъатлар хусусида, аруз ва қофия тўғрисида ҳам муфассал маълумотлар берган. Унинг бу китобига кўп машҳур адиблар, жумладан, Темурнинг замондоши Саъдиддин Тафтазоний ҳам муфассал шарҳ ёзган. Бадиий санъатларнинг ҳамма қоидаларини мукаммал билган бир донишманд олдида бадиий ҳунар кўрсатиш, албатта, Навоий учун катта шараф саналган.\nШоир бу байтда худди шу нуқтани кўзда тутган. Буларнинг бари мумтоз поэтика анъаналарининг Навоий даврида жуда юксак поғонада турганидан дарак беради. Навоий ўзи ҳам кўп асарларида «илми бадеъ» атамаларини кўп қўллайди. Шеъриятнинг таҳлил ва таърифида у юксак илм соҳиби бўлганини намоён этади. Масалан, фақат битта асарнинг ўзида у: рубоийнинг вазни хусусида, маснавий ва қасида, унинг ихтиролари тўғрисида, тажниснинг икки вазнли, икки қофияли турлари ҳақида, ғазал ва қасидалардан ташкил топган девон ҳақида, Хамса ҳақида, мунозара ва бадиҳа тўғрисида, шеърдаги салосат (равшанлик) ва латофат ҳақида, тарсеъ санъати, наът тури ва қофия ҳақида, табъда хаёлангезлик ҳақида, баҳория қасидаси деган тур ҳақида, муаммо санъати, вазн, қофия, радиф ҳақида, ғазалнинг мақтаъи ва ташбеҳотлар тўғрисида тиниқ маълумотлар беради. Навоий ҳамма бадиий санъатларни, сўз, вазн, қофия бобида устозлар ишлаб кетган қоидаларни ўқиб-ўрганишга даъват этади.\nШеърни ёзаётганда маънининг бутунлиги, фикрнинг тўғрилиги энг муҳим эканлигини тушунтиради. Сохталикдан қочиш, ёлғон ташбеҳлардан, тушунарсиз, ғализ ишоратлардан, мушкул имолардан, қайтариқ сўзлардан, такрорий тажнислардан, узундан-узун ишоратлардан, нотўғри мажозлардан, ўринсиз иборалардан ҳазар қилишни уқтиради. Айниқса, бу ўринда тарих зарварақларини, ўтмишдаги машҳур арбоблар, ҳукмдорлар, донишмандларнинг саргузаштларини, ҳукамолардан мерос бўлиб ўтган салафларни яхши билишни тавсия этади. Бу ўринда Навоий шеърда бутунлик, шакл ва мазмуннинг жобажолигини, мазмуннинг устунлигини талаб қилади. Бу айтилганларнинг бари ўша даврда мумтоз поэтика анъаналарининг жуда юксак пояларда турганидан дарак беради.


Президент Ш.Мирзиёевнинг Сирдарё вилоятига ташрифининг асосий натижалари\nДавлат раҳбари Сирдарё вилоятида барпо этилаётган турар жой мажмуалари қурилишини бошлаб берди.\nСув тошқинидан зарар кўрган 4,5 мингга яқин хонадон эгаларининг ҳар бирига Ўзбекистон Республикаси Президентидан:\n- 40 миллион сўмлик моддий ёрдам;\n- Телевизор, музлатгич, кир ювиш машинаси, минипеч, электр чойнак ва дазмол каби маиший техникалардан иборат совғалар топширилмоқда.\n- Уй-жойлари бутунлай яроқсиз ҳолга келиб қолган аҳоли учун 3 та массивда жами 2 минг 640 квартирали 66 та 5 қаватли уй қурилиши режалаштирилган.\n- Таъмирланадиган ва янги қуриладиган уйлар давлат томонидан бепул қуриб-таъмирлаб берилади.\n- 1 сентябргача одамлар янги кўп қаватли уйларга ва ўзларининг таъмирланган ҳовли-жойларига тўлиқ кўчиб ўтади.\nШу билан бирга, уйлари зарарланган одамларнинг илгариги ҳовлилари ҳам ўзларида қолади.\nСирдарё вилоятининг Сардоба, Мирзаобод ва Оқолтин туманларида 1 минг 800 га яқин бетон панелли коттежлар замонавий таъмирланиб, ўз эгаларига топширилади.\nШу мақсадда Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри раҳбарлари бошчилигида 305 та қурилиш ташкилоти ва 12 мингга яқин қурувчилар Сирдарёга етиб келган.\nҚиймати 2 триллион 143 миллиард сўмлик 323 та катта-кичик лойиҳалар амалга оширилади.\nУшбу лойиҳалар ҳисобига Мирзаобод, Оқолтин ва Сардоба туманларида жорий йилда 10 мингга яқин киши иш билан таъминланади.


Тошкентда очиқ осмон остидаги муз майдони очилади - Халқ сўзи\nТошкентда очиқ осмон остидаги муз майдони очилади\n11:50 05 Январь 2021 Жамият\n7 январь куни Тошкент шаҳридаги Алишер Навоий номидаги давлат академик катта театрида очиқ муз майдони ишга туширилмоқда. "Очиқ осмон остидаги шаҳар муз майдони" лойиҳаси Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси ҳамда “Art Uz Promotion Agency” томонидан пойтахт ҳокимлиги қўллаб-қувватлаши остида ўтказилмоқда.\nБош вазир ўринбосари, Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси раиси Азиз Абдуҳакимов масъуллар билан муз майдонида бўлиб, лойиҳа очилиши билан боғлиқ масалаларни муҳокама қилди. Шаҳар марказидаги муз майдони бир ой муддатга ўрнатилади. Бу вақт мобайнида очиқ осмон остидаги муз майдонида қатор маданий-кўнгилочар ва спорт тадбирлари ўтказилади. Концерт зонасида “Dance Music Fest Winter”, “Iosis Fest”, “Tashkent Rap Festival” мусиқий фестиваллари, шунингдек хоккей бўйича ўсмирлар чемпионати, муз устида рақс шоуси каби тадбирлар ўтказилиши режалаштирилган.\n2021 йилнинг 7 январь куни Шаҳар муз майдони очилиши доирасида Россия муз спорти юлдузи, фигурали учиш бўйича Олимпия чемпиони Алексей Ягудин ўзининг «Қиш» дастури билан иштирок этиши кутилмоқда. Шу билан бирга, очиқ осмон остидаги муз майдони очилишида ўзбек эстрадаси юлдузларининг концерти ташкил этилади.\nБундан ташқари, ташкилотчилар томонидан фудкорт зона хизмати йўлга қўйилиб, унда пойтахтимизнинг тез овқатланиш, қандолатчилик ва қаҳва брендлари фаолият юритади. Майдон олдида чанғи ва бошқа учиш аксессуарлари ижараси пункти хизмати йўлга қўйилади.


ИНШААЛЛОҲ ЯХШИЛИККА ! — KUKALDOSH.UZ\nҲикоя қилинишича бир ҳокимнинг ҳузурида ҳаким ва оқил маслаҳатчиси бўлиб, қандай ҳодиса юз бермасин “иншааллоҳ яхшиликка” деган сўзини қайтараверар экан.\nБир куни ҳоким ва унинг мулозимлари таом танаввул қилишлик учун жам бўлишди. Тўсатдан ҳоким гўштни кесиш асносида қўлини кесиб олиб, қўли қонади. Ҳамма у томон ўгирилди. Улар ичида ўша оқил маслаҳатчи ҳам бор эди ва тинмай “иншааллоҳ яхшиликка, иншааллоҳ яхшиликка” деб такрорлар эди.\nБундан ҳокимнинг қаттиқ жаҳли чиқди ва “бармоғимни пичоқ кесишлигида қандай яхшилик бор? Сен аҳмоқ экансан” деди ва эсини киритиб қўйишлик учун уни зиндонбанд этишни буюрди.\nСоқчилар уни зиндонга олиб кетаётган пайтда ҳам у “иншааллоҳ яхшиликка” деб такрорлар эди. Буни кўрган ҳоким “бу аҳмоқ ўзи зиндонга кетяптию яна яхшиликка дейдия!” деб токи яхшилик нима эканлигини билсин деб умрини охиригача зиндонбанд этилишини буюрди.\nОз муддатдан сўнг ов мавсуми келди ва ҳоким ўз мулозимлари билан кийик овлашликка ўрмонга борди. Кийик ўта сезгир ҳайвон. Уни овлашликка эҳтиёткорлик ва сабр керак бўлади. Ҳоким доимо унга ҳамроҳ бўладиган маслаҳатчиси зиндонда эканлиги сабабли бир ўзи ўрмонга кирди. У ерда ёлғиз кийикни кўриб қолди. У ўрмонни ичига кириб, кийикни таъқиб қилаётган бир пайтда тўсатдан ёввойи қабила одамлари келиб қолиб уни ушлаб олишди ва боғлаб қўйишди. У тинмасдан бақирар эди. Лекин мулозимлари ундан анча узоқдалиги сабабли уни ҳечбири эшитмасди.\nУни қабилага олиб келгач уни илоҳларига атаб қурбонлик қилишмоқчилигини тушиниб, тақдирга тан берди ва инсонларга подшоҳ эканлигини, куч-қувватини эслаб йиғлай бошлади. Қабила орасида тўсатдан баҳс-мунозара ва тортишув бошланди. Сўнгра уни олдига келишиб, қўл-оёғини бўшатишди ва унга “Бор жўна сени бизга керагинг йўқ!” деб айтишди.\nҲоким бундан қаттиқ ажабланди ва “Бу мени қочаётган ҳолатимда ўлдиришингиз учун бўлган ҳийлами?” деди.\nУлар:“Бизга бармоғингни кесилганлиги аниқ бўлди, бу илоҳларимизга муносиб эмас. Қурбонлик ҳар қандай айбдан холи комил бўлиши лозим”- дейишди.\nБуни эшитиб ҳоким югурганча саройга қараб кета бошлади. У йўлда кетар экан маслаҳатчисини эслаган ҳолида “иншааллоҳ яхшиликка” деган гапни қайтариб, кўзларидан ёш томар эди. Етиб боргач тўғри зиндонга кириб, оқил маслаҳатчисини озод қилди ва пешонасидан ўпиб, қаттиқ кечирим сўради. Сўнгра: Мен ажойиб ҳодисага гувоҳ бўлдим. Аллоҳ ҳаётимни манашу кесилган бармоғим сабабли қутқариб қолди. Лекин менга сизни зиндонга киритишимдаги яхшиликни айта оласизми? –деди.\nУ: Мен сизга доимо бир ўзим ўрмонда ҳамроҳ бўлмас эдимми?- деди.\n— Ҳоким: ҳа шундай ҳамроҳ бўлар эдингиз–деди.\n-Маслаҳатчи: Агар мен зиндонда бўлмаганимда мени сизга қўшиб ўрмонда ушлаб олиб қурбонлик қилиш учун мени ўлдиришар эди. Чунки мени умумман айбим, камчилигим йўқ ва кесилган бармоғим ҳам йўқ –деди.\nМаслаҳатчисини гапини эшитиб, ҳоким кулиб юборди ва Аллоҳ таолонинг тақдиридан ҳайратда қолиб, “ана энди ҳар бир мусибат ортида биз билмайдиган яхшиликлар бор эканлигига ишондим”- деди.\n“Менга ҳаётни ўргатган қиссалар” китобидан “Кўкалдош” ўрта махсус ислом билим юрти 3-курс талабаси Алижонов Шерозбек таржимаси


Озод Мўъмин Хўжа. Отанинг дуоси – ўқ (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиОзод Мўъмин Хўжа (1952)Озод Мўъмин Хўжа. Отанинг дуоси – ўқ (ҳикоя)\nОзод Мўъмин Хўжа. Отанинг дуоси – ўқ (ҳикоя)\nҚадимда, аниқроғи ХIII асрда Тошкентда Эт емас эшон деб аталган нафаси ўткир авлиё яшаб ўтган. У ҳалқ орасида катта ҳурматга ва эътиборга лойиқ инсон бўлган. Мен шу одам билан боғлиқ бир воқеани диққатингизга ҳавола қилмоқдаман.\nБир куни Эт емас эшон кўчада кетаётганди. Бу пайтларда унинг ёши қирқ-қирқ беш орасида эди. Ёнида кенжаси, етти ёшга қадам қўйган ўғилчаси ҳам бор эди. У жажжи фарзанди билан суҳбатлашиб борар, унинг ширин тилини, антиқа гапларини эшитиб яйрарди. Шундай дамда рўпарасидан келаётган бир гавдалик йигитнинг ўзига катта эътибор қилиб қараётганини ҳис этди. Яқинлашишганда, у дарҳол салом берди. Эт емас эшон алик олди. Нотаниш одам тўхтади-да, ялингансимон сўз қотди:\n– Эшон ота, узр, сизга бир саволим бор эди, айтсам майлими?\n– Майли, бўтам, бемалол сўрайверинг.\nШунда йигит бундай деди:\n– Менинг жуфти ҳалолим бор. Тўрт йилдан бери никоҳдамиз. Жуда яхши, аҳил, иноқ яшаяпмиз. Лекин, турмушимизни бир нарса хира қилиб турибди. Яъни, шу муддат ичида ҳеч фарзандлик бўлмадик. Аёлимни жуда яхши кўраман. Бошқа хотин олгим йўқ. Сиз жуда ўткир нафасли эшонсиз, мени дуо қилинг, Яратган менга ҳам зурёд берсин!\nЭт емас эшон сўради:\n– Исмингиз нима, йигит?\n– Абдували. Отамнинг исми Абдураҳмон.\n– Жуда соз, Абдували Абдураҳмон ўғли. Мен кўчада ҳам дуо қилишим мумкин – таъсири бўлади, лекин уйда бамайлихотир ўтириб, қуръон сураларидан ўқиб дуо қилиш ўткирроқ бўлади. Шунинг учун, кечки пайт, шомдан ярим соат аввал хонадонимга келинг. Қўлингизда иккита нон бўлсин. Биласизми, қаерда яшашимни?\n– Ҳа, эшитганман, Камолон маҳалласидансиз, топиб оламан.\n– У холда сизни кутаман.\nЙигит айтилган пайтда эшоннинг эшигини тақиллатди. Уни ўзи кутиб олди ва ҳужрасига таклиф қилди. Хонага кирилиб, жойлашилиб, фотиҳа ўқилгач, Абдували Абдураҳмон ўғли олиб келган нонларини хонтахта устига қўйди.\n– Абдували! – деди Эт емас эшон . – Энди бундай гап, завжангизнинг исмини ва ёшини айтинг.\n– Ўзингиз неча ёшдасиз? – сўради эшон.\n– Йигирма бешда, – деди йигит.\n– У холда, – деди эшон, – ҳозир мен дуолар ўқийман ва Яратган Зотдан сизга зурёд сўрайман. Шундан сўнг, барча айтганларимни қилишингиз шарт! Розимисиз?\nЙигит, кўзлари чақнаб, улкан умид жавоб берди:\n– Албатта, розиман! Барча топшириқларингизни бекам-у кўст бажараман!\nЭшон кўзларини юмиб дуолар ўқий бошлади. Шу жараёнда Яратган унга Абдували билан боғлиқ барча ҳолатларни аёнлаштирди:\n“Йигит бундан бир неча йил аввал, ўн етти ёшлик пайтида, бўйи ўсиб, елкалари кенгайиб, билаклари айни кучга кирган вақтда, ўз отасини яхшилаб урган. Аямай, бутун жон-жаҳди билан дўппослаган. Натижада, ота бечора касал бўлиб ётиб қолган. Унга на хотини ва на фарзанди ёрдам қўлини чўзишган. Табиб ҳам чақиришмаган. Бир неча кун ўтиб, ота тилдан қолган. Шу тахлит сўз деёлмай, хотини ва ўғлига керак бўлмай қолиб, синглисининг уйига ўтиб, у ерда икки йилдан сўнг, вафот этган.\nШу вақт оралиғида у ота, не ҳасратда, анча муддат фарзанд кўрмай юриб, охир-оқибатда, Оллоҳдан сўрайвериб, дунёга келган, катта эътимод ва умидлар билан катта қилган фарзандининг ўзига қўл кўтарганини руҳан кўтара олмаган. Ва Яратгандан сўраганки, бу, ўз отасига қўл кўтарган ўғил асло бола-чақали бўлмасин! Мутлоқ Буюк Зот мискин отанинг дуосини қабул қилган.”\n“Демак, Абдували яна кўп бор уйланса ҳам, барибир, нияти амалга ошмайди… – ўйлади Эт емас эшон. Ва ҳар эҳтимолга қарши, Яратган Зотдан илтимос қилди: “Бу йигитнинг гуноҳидан ўт ва унга зурёд бер!” Шу заҳотиёқ унинг дилида бир фикр пайдо бўлди: “Майли, сен сўрасанг, ҳурматинг ҳаққи, илтижоинг ижобат қилинади, лекин ўша туғилажак фарзанд катта бўлгач, ўз отасини ўлдиради!”\nЭшон бу йигитга нима дейишни билмай бироз лол қотди. Ниҳоят, тили калимага келди:\n– Абдували! Сиз жуда катта гуноҳ қилган экансиз – ўз дадангизни дўппослаган экансиз. Шунинг учун, жазо тортаяпсиз.\n– Отам шунга лойиқ одам эди. У мени ёш болалигимда урарди.\n– Нимага урарди?\n– Иш буюрарди, мен қилмасдим. Иш қилишдан кўра кўчага чиқиб, болалар билан ўйнашни хуш кўрардим. Мактабга борганимда, яхши ўқимасам, бақирарди. Калтаклар еганимда қасд қилган эдим: “Катта бўлиб кучга кирсам, мен ҳам сени шунақа ураманки, афсуслар қиласан!”, деб дилимга туккандим.\n– Онангиз индамаганмилар, урганингизда?\n– Гапирганлар: “Ур-ур! Аямай ур, даданг мени ёш келинлигимда онасининг сўзига кириб, роса қийнаган, ўчларимни ол!”, деганлар.\n– Бу ҳолатнинг фарзандли бўлиш-бўлмаслигимга нима даҳли бор?\n– Дадангиз… калтакланиб, тилдан қолиб, касал бўлиб ётганларида, сизга узоқ умр тилаганлар.\n– Нега? Менинг умрим қисқа бўлиши бўлиши ҳам мумкинми?\n– Сабаби нима?\n– Шу ёшга кириб, ҳали ҳам тушунмадингизми? Ўз отасини калтаклаганлар, жабр-зулм етказиб, унинг умрига зомин бўлганларнинг умри узоқ бўлмайди.\n– Нега? Мен фақат ўз ўчимни олганман, холос.\n– Ота-онадан ўч олинмайди.\n– Энди, мен бефарзандликка маҳкумманми? Ҳеч қандай йўли йўқми?\n– Бир йўл бор, лекин у заволли йўл.\n– Айтинг, Эшон ота! Заволли бўлса ҳам майли…\n– Мен дуолар қиламан, Яратгандан сўрайман. Оилангизда ўғил фарзанд туғилади, лекин у улғайгач, сизни ўлдиради… Шуни истайсизми?\nЙигитнинг кўзлари олайди, қорачиқлари кенгайди, юзлари қизарди ва ўзини аранг босиб, оҳиста сўради:\n– Сиз буни қаердан биласиз?\n– Сизнинг дадангизни урганингизни қаердан билган бўлсам, худди ўша ердан.\nЙигит бошини эгди. Чуқур хўрсинди. Тин олди ва сўз қотди.\n– Ўртоқларим ва бошқа таниш кимсалар орқамдан гапирадилар, Абдувалининг йигитлик қуввати йўқ, у – бичилган ҳўкизми-ей, ҳезалакми-ей ва яна турли уйдирмаларни сўзлайдилар. Жуда сиқилиб кетдим…\n– Парво қилманг. Дадангизнинг руҳидан, сўнг Яратгандан авф сўранг! Ва индамай яшай беринг. Бефарзандлик – сизга берилган жазо. Чидашдан бошқа иложингиз йўқ. Бошқа хотинга уйланишдан ҳам наф бўлмайди.\nЙигит яна бир муддат ҳаёл сурди ва ниҳоят сўради:\n– Эшон ота! Қўй сўйсам, ҳалққа эҳсон берсам, гуноҳларимни кечиришини сўрасам, фойдаси тегармикан?\n– Йўқ. Мен сизга тушунтирдим-ку. Лекин, бундан кейин ҳеч кимнинг дилини сабабсиз оғритманг ва ранжитманг, ҳалол яшанг. Келгусида асқотади.\n– Айтгандай, мен дуо қилсам – фарзандлик бўласан, лекин у катта бўлгач, сени ўлдиради, дедингиз-а?!\n– Майли, мен розиман.\n– Нимага розисиз?\n– Майли, фарзандлик бўлай, у катта бўлсин. У ёғига нима гап, нима сўз? Балки, ўша пайтга келиб, гуноҳим кечирилар! Ҳар куни шуни сўрайман.\n– Сиз энг улкан ғазабга ва кучли қаҳрга учраган кимсасиз! Отанинг дуоси – ўқ! Узилган ўқни қайтариб бўлмайди. Сизга ҳеч қандай дуо ва илтижо ёрдам бермайди!\nШундай гавдали, вужуди куч-қувватга тўлиқ йигитнинг кўзларидан милдир-милдир ёш оқди. У бу ҳолатни беркитишга уринмади ҳам. Кейин, дастрўмоли билан ёшларини артди ва мўлтираган кўзларини эшонга қаратди.\n– Майли, эшон ота! Мени дуо қилинг, фарзандлик бўлай ва у мени ўлдирсин. Мен энди тушундим, ўз отасини уриш, дўппослашнинг оқибати оғир бўлишини. Онам ҳам мени гиж-гижлаганди. Ҳозир ҳам дадамнинг гўрига ғишт қалайди. Мен аҳмоқ эканман. Менинг жазоим шу. Дуо қилинг, мингдан минг розиман.\nУнинг гаплари ҳис-ҳаяжонга, ғам-аламга тўлиқ эди. Эт емас эшон унга индамай бир вақт қараб турди-да, сўз қотди.\n– Яхши, фақат бир шартим бор.\n– Айтинг, мен барча шартингизга розиман.\n– Сизга уч кун муҳлат бераман. Ҳар томонлама ўйлаб кўринг. Келсангиз, дуо қиламан. Келмасангиз, шу тахлит яшаб юраверинг.\n– Майли, эшон ота! – деди у оғир тин олиб ва ўрнидан турди.\n– Мана бу олиб келган нонларингизни ола кетинг. Уч кун ўтиб, мабодо ташриф буюришга қарор қилсангиз, яна олиб келасиз, – деди Эт емас эшон.\nЙигит бу сўзларга тушунмай, бир оз вақт ҳайрон бўлиб турди-да, сўнг нонларни қўлтиғига қистириб чиқиб кетди.\nОрадан уч кун ўтди. Шомдан ярим соат аввал Эт емас эшоннинг эшиги тақиллади. Унинг ўзи бориб очди. Рўпарада ўша йигит турарди – Абдували Абдураҳмон ўғли. Кўзлари ичига кириб кетибди. Ранги сарғайибди.\nУ салом берди ва сўз қотди.\n– Эшон ота! Мен сиздан дуо олишга келдим.\n– Қандай дуо? – алик олгач, сўради Эт емас эшон. У бу йигит бошқа келмаса керак, деган фикрда бўлиб, унинг келишини кутмаганди.\n– Фарзандлик бўлиш дуоси-да!\nЭшон уни дарҳол эслади.\n– Бунинг оқибати нима бўлишини айтгандим-ку! Наҳотки, англамадингиз?\n– Тушунганман. Уч кун муҳлат бергандингиз, ўйлаб кўришга.\n– Ҳа. Бир қарорга келдим. Сиз менинг кўзимни очдингиз. Ўз отасини уриш, дўппослаш жуда оғир гуноҳлигини чуқур англадим. Энди, бу юк билан тинч ва бамайлихотир яшашим қийин. Шунинг учун, майли, мен ўз қотилимни катта қилай. Ва у менинг жазоимни берсин. Шу ҳис билан яшаш менга енгилроқ.\nЭт емас эшон унга тикилиб қаради. Сўзлари чин дилидан чиқарди. Йигит яна кўзларини мўлтиратди.\n– Эшон ота! Илтимос, дуоингизга муштоқман!\n– Кейин афсус қилмайсизми?\n– Қарорим қатъий…\n– У ҳолда, ичкарига мархамат қилинг! – деди у ниҳоят.\nЭт емас эшон унинг олиб келган икки нонни ушлаб дуо ўқиди ва буларни эр-хотин бирга танаввул қилишлари кераклигини айтди.\nУшбу воқеадан бир йилча вақт ўтач, Абдувалининг қувончи ичига сиғмай қолди, сабаби – у ўғиллик бўлганди. У бу ҳақда бутун оламга бу ҳақда жар солишни истарди. Мана, кўрсинлар, билсинлар, унинг тўрт мучаси соғ! Унинг ҳам фарзанди бор.\nАбдували қўй сўйди ва маҳалласидаги қарияларни, яқин биродарларини уйига чорлаб, кичик бўлса-да, ақиқа тўйи ўтказди.\nАбдували улғаяётган фарзандини ер-у кўкка ишонмас, хотинидан кўра ўзи унинг атрофида парвона эди. Унинг бу қилиқларидан онасининг энсаси қотди. “Бунча чақалоққа ёпишдинг? Болага қараш эркакларнинг иши эмас! У йиғлайдими, думалайдими, керакмас нарсани оғзига соладими, барибир катта бўлаверади…”\nЛекин, Абдували бу гапларга парво қилмасди. У дилида яширинган афсус-надомат билан ўғлини соғлом, одобли, одамларга меҳрибон қилиб тарбиялашга аҳд қилган эди.\nЎғли бир ёшдан ошгач, юриб кетди ва бийрон тили чиқди. “Адда, адда…” – дейдиган бўлди. Абдували бундан жуда яйрарди. “Менинг ҳам тилим чиққанда, отам ҳам шундай қувонган бўлса керак…”, ўйларди у шунда.\nФарзанд уч-тўрт яшар бўлганда, жуда ҳаракатчан, бир жойда тиниб ўтиролмайдиган бўлди. Отаси эса унинг ёнида юрар, салбий тасодифлардан ҳимоя қиларди. Нимани истаса, ўшани берар, эркалатар, койимас эди. Хаттоки, ҳазиллашиб ҳам ҳеч қаерига шапатиламасди. Лекин, нотўғри қилиқлар қилса, буларнинг нотўғри эканлигини оҳиста тушунтирарди.\nФарзанд етти ёшга кирди, Абдували уни шаҳардаги энг жиддий ва билимдон мактабдорга берди. Дарсхона узоқроқ бўлгани учун, эринмай ўзи олиб борар ва қайтариб етаклаб келарди. Ўғли жуда яхши ўқий бошлади.\nФарзанд ўн икки ёшда бошланғич мактабни тугатди. Шундан сўнг, у ҳунармандликка ҳавас қилди. Абдували уни темирчи оғайнисига шогирдликка топширди. Ўғил ишни босқон босишни ўрганишдан бошлади. Бу вазифани ҳадисини олгач, темирдан турли буюмлар: пичоқ, ўроқ, теша, кетмон, болталар ясашни ўрганишга тушди. Темирчи шогирдидан мамнун эди.\nФарзанд ўн бешдан ўтди. Ҳунарини тўлиқ ўрганиб олди. У исталган темир буюмни кўзини юмиб ясай оладиган даражага етди. У ёшига нисбатан бўлиқ эди, куч-қувватга тўлган забардаст қўллари бозори чаққон маҳсулотларни ишлаб чиқара бошлади. Дадасининг қалби бундан фахрга тўлди. Айниқса, унга ўз қўли билан ясаган ўткир пичоқни совға қилганда, жуда қувонди ва пичоқни ишлатмай, қини билан токча пештоқига илиб қўйди.\nФарзанд ўн саккизга кирди. Ташқи томондан одобли, муомилали инсон сифатида тарбия топди. У энди балоғат ёшига етганди ва касб-ҳунарли ҳам бўлганди. Битта оилани бемалол тебратадиган ҳолатда эди. Энди уни уйлантириш вазифаси турарди. Бувиси шу ҳақда жаврай бошлади. Абдували эса онасининг тайзиқига парво қилмади, чунки бу ишда шошишни истамасди. “Ўғлимнинг гавдаси катта бўлгани билан ўзи ҳали ёш ва жуда ғўр, ҳеч бўлмаса йигирмага кирсин, одам танисин…”, деди.\nШу аснода она-бола ўртасида келишмовчилик чиқди.\nАбдували йиллар давомида ўз ўғлига яхши тарбия беришга уриниб келган бўлса-да, фарзанд маънавий томондан бетовфиқ бувисининг тўлиқ таъсирида эди.\nБир куни эрталабдан, Абдували, онасининг галдаги жаврашидан жаҳли чиқди-да, “У –\nменинг фарзандим, истаганимда уйлантираман!”, деганча ишига кетди.\nОнанинг анча жаҳли чиқди. Ахир, у ўз синглисига унинг қиз набирасини оламан деб ваъда берганди. Ўғли эса кейинги йилларда ўзбилармон бўлиб қолди. У айвонда ўтириб олиб, ўзига ўзи гапириб хумордан чиқа бошлаганди, набираси уйғониб ҳовлига чиқиб қолди. Буюртмалари кўп бўлгани учун, у кеча кечгача устахонада қолиб, уйга қоронғуда келганди.\n– Буви, ким билан гаплашаяпсиз? – сўради у.\nГапларини эшитадиган инсон топилганидан хурсанд бўлган кекса, бетовфиқ аёл ўз ўғлини ёмонлай кетди:\n– Қаёқданам шу дадангни туққанман-а! У жуда худбин! Ярамас! Фақат ўзининг фикрларини мақуллайди. Она билан ҳисоблашмайди.\n– Нима бўлди, ўзи? – сўради набира.\n– Сенинг даданг, биласанми, қанақа одам? Билмайсан! У ўз отасини ўлдирган!\n– Йўғ-е, нима деяпсиз? Бобом, ахир, касал бўлиб вафот этганлар-ку, ўзингиз айтгансиз.\n– Даданг бобонгни қаттиқ дўппослаб урган, натижада у касал бўлиб қолиб, бу дунёни тарк этган.\n– Ўшанда, бобомни ҳимоя қилмаганмисиз?\n– Қилганман! Одамларни ёрдамга чақирганман. Аммо, даданг бобонгни майиб қилиб бўлганди! – деди бувиси. Бу ёлғон гапларидан унинг кўзлари хатто пирпирамади.\n– Табиб чақириб, даволатмаганмисиз?\n– Вой, бобонгни кўрмаган табиблар қолмаган шаҳарда. Ҳаммасини олиб келганман. Аммо, бефойда бўлган, – яна ёлғонлади буви.\n– Демак, дадам бобомнинг қотили экан-да?!\n– Ҳа!.. Шу аҳмоқ даданг, энди сени уйлантираман десам, ҳали вақти эрта деяпти. Мана, синглимнинг чиройлик, ақлли, меҳнаткаш набираси бор. Сени ўшанга уйлантирмоқчиман! Синглимнинг қизи эса ҳар куни интизор бўлиб биздан совчи кутиб ўтирибди. Уйланасанми?\nБарча гапларни тўппа-тўғри деб қабул қилган ғўр набира, қалбидаги ғалаён туфайли индамади. Буви эса буни, сукут – розилик аломати, деб фикр қилди.\n– Сен ўзинг даданг билан гаплаш. Мени уйлантиринг, дегин.\nКечки овқатдан сўнг, фарзанд дадаси ҳузурига кирди ва сўради:\n– Бувим бугун сиз ва бобом ҳақида гапирдилар, шундайми, дада?\n– Ҳа, болам. Мен ёшлигимда аҳмоқ бўлганман. Мен қалбимдаги жаҳолат ва нодон онамнинг, яъни бувингнинг сўзларига кириб, ўз отамни дўппослаганман. Бобонг касал бўлиб қолганлар. Бувинг уни даволатмаган ҳам. Аммам уйига олиб кетиб даволатишга ҳаракат қилган, лекин бефойда бўлган. Майит ҳам аммамникидан чиққан.\n– Бувим бошқача айтаяптилар-ку!\n– Йўқ, воқеалар мен айтганимча бўлган.\n– Сиз ёлғончисиз. Сиз қотилсиз! Менинг ҳам уйланишимга рухсат бермаяпсиз!\n– Кимга уйланмоқчисан?\n– Катта холамнинг набираларига.\n– Бу ҳақда менга ҳам оғиз очганлар. Биласанми, айтилаётган қизнинг онаси қанақа хотин? Нечта эрга тегиб, нечтасидан чиққан. Эрлари уни бегона эркаклар билан тутиб олишган. Ахир уни орқаваротдан фоҳиша дейишади-ку!\n– Бувимлар ақллилар, шундай бўлганда, у қизни менга раво кўрмасдилар. Сиз ўзингиз аҳмоқ, ярамас, худбин инсонсиз! Сиз – қотилсиз!\n– Шундай ҳисобласанг, мен аҳмоқ ва ёлғончи бўлсам, мени қотил деб ўйласанг, мен билан бошқа гаплашма. Сенга қанча меҳр бергандим. Бор, йўқол, сендек ўғлим йўқ!\nФарзанднинг жаҳли чиқди, ўзини йўқотди ва тезликда токчага илиб қўйилган, ўзи ясаб, дадасига совға қилган пичоқни олиб, қинидан суғурди. Отасига яқинлашди.\n– Менинг эса, сиздек дадам йўқ! – деди-да, пичоқни унинг кўксига санчди.\nДада бир силкинди-да, жон берди.\nФарзанд фақат шундан сўнггина ҳовуридан тушди ва нима иш қилиб қўйганини ҳис қилди. Э, воҳ! Энди, бу дунёда қандай яшайди? Бундан кўра ўлгани яхши! У жаҳд билан дадасининг кўксидан пичоқни суғурди-да, уни ўз кўксига тираб, икки қўли билан тираб зўрлаб киргизди ва йиқилди.\nЭртаси куни бу хонадондан икки майит қабристонга элтилди.\nЭт емас эшон дуо қилинган Абдували Абдураҳмон ўғлининг фарзандли бўлганини бир йилдан сўнг эшитганди. Ўшанда, Яратган Зот, ишқилиб, уни кечирсин, деб қўйганди.\nЙиллар шошилмай кетабердилар. Ҳаёт давом этаверди.\nАбдували исмли йигитни дуо қилганига ниҳоят ўн тўққиз йил бўлди.\nШу куни, ўшанда зурёдсиз бир йигитни кўчада учратганида, ёнида бўлган жажжи, ҳозир эса навқирон, одобли ва илмли йигитга айланган энг кичик фарзанди кечки пайт уйига келиб, Тошкентда дув-дув гап тарқалганини айтди: “Фалон маҳаллалик Абдували исмли одамни ўз ўғли чавоқлаб ўлдирибди, кейин пичоқни ўз кўксига урибди…”\nЭт емас Эшон чуқур хўрсинди. “Ҳа, Жазо ва Қасос – муқаррардир!”, деган фикр унинг кўнглидан ўтди.\n2013 – 27.11.2014. Тошкент\n← Аввалги Аввалги Озод Мўъмин Хўжа. Робот-андроид (фантастик ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Шеърият ва қалб тарбияси (шоир Азиз Саид билан суҳбат) (2015)