You are here: Home Динлар Буддавийлик Буддизм\nБуддизм — дунёдаги энг йирик динлар ичида қадимийларидан бири ҳисобланиб, мил. ав. VI — V асрларда Ҳиндистонда вужудга келган. Бу динга эътиқод қилувчилар, асосан, Жанубий, Жануби-Шарқий ва Шарқий Осиё мамлакатлари: Шри Ланка, Ҳиндистон, Непал, Бутан, Хитой, Сингапур, Малайзия, Индонезия, Монголия, Корея, Ветнам, Япония, Камбоджа, Бирма, Таиланд, Лаосда ва қисман Европа ва Америка қитъаларида, Россия Федерациясининг Тува, Бурятия, Қалмиқстон республикаларида истиқомат қиладилар. Ҳозирги кунда эътиқод қилувчилар сони жиҳатидан буддизм христианлик, ислом ва ҳиндуизмдан сўнг тўртинчи ўринни эгаллайди. Буддистларнинг сони тахминан 700 млн. атрофида бўлиб, улардан 1 млн. га яқини роҳиблардир.\nБуддизм бундан 2500 йилдан аввалроқ Ҳиндистонда диний-фалсафий таълимот сифатида вужудга келиб, унда кўплаб диний манбалар ва диний йўналишлар мавжуд.\nБуддизм турли миллий ва диний анъаналар билан келишувчанлиги сабабли кўп миллатлар томонидан кенг қабул қилинди. Буддизм ҳаётнинг барча соҳалари: диний, маданий, сиёсий ва иқтисодий қатламларига кириб борди.\nБуддизмни дин ёки фалсафа, мафкура ёки маданият қоидалари тўплами ёхуд ҳаёт тарзи деб баҳолаш мумкин.\nАйни кунда бу динга эътиқод қилиб келаётган Шарқ мамлакатларидаги буддизм таълимотини ўрганиш у ердаги сиёсий-иқтисодий, маънавий маданиятни тушунишнинг асосий омилларидан бири ҳисобланади. Бу давлатларда ушбу динга эътиқод қилувчилар назарида буддизмнинг қоида ва анъаналари марказий ҳукумат қонунларидан кўра устунроқдир, табиийки, бунинг замирида унинг потенциал кучи ётади.\nБуддизм асосчисининг шахси. Буддизм тарихи тадкиқотчилари мавжуд манбалар асосида бу оқим асосчиси реал тарихий шахс эканлигини таъкидлайдилар. Бу таълимот тўғрисида хабар берувчи адабиётларда у Сиддхартха, Гау-тама (Готама), Шакямуни, Будда, Тадхагата, Джина, Бха-гаван каби исмлар билан зикр этилади. Бу исмлар маънолари қуйидагича: Сиддхартха — шахсий исм, Гаутама — уруғ номи, Шакямуни — «Шакя қабиласидан чиққан донишманд», Будда — «нурланган», Тадхагата — «шундай қилиб, шундай кетган», Джина — «ғолиб», Бхагаван — «тантана қилувчи». Улар ичида энг машхури «Будда» бўлиб, шундан ушбу динга буддизм номи берилган.\nБизгача Будданинг бир неча биографиялари етиб келган: «Махавосту» — милоднинг II асрида ёзилган, «Лалитавистара» - милоднинг II-III асрларида юзага келган, «Буддхачарита» - буддист файласуфлардан бири Ашвагхоша томонидан милоднинг I-II асрларида яратилган, «Ниданакатха» - милоднинг I асрида ёзилган ва «Абнихишкрамансутра».\nМазкур биографияларда Будданинг қайси йилларда яшаганлиги турлича берилган. Уларда мил. ав. IX — III асрлар оралиғидаги ҳар хил муддатлар кўрсатилади. Расмий ҳисобга кўра, Бутама-Будда мил. ав. 623 йилда туғилиб, 544 йилда вафот этган. Бироқ кўпчилик тадқиқотчилар унинг таваллуди мил. ав. 564 йилда, вафоти эса 483 йилда деб ҳисоблайдилар. Баъзан 560 ва 480 деб яхлит сонлар билан кўрсатадилар. Айтиш жоизки, юқорида зикр қилинган биографияларда Будданинг ҳақиқий ҳаёти билан унинг ҳақидаги афсоналар ўзаро қоришиб кетган.\nСиддхартха Шакя қабиласининг подшоҳдаридан бири Шуддходананинг ўғли эди. Унинг саройи Ҳимолай тоғлари этагида Капилавасти деган шаҳарда бўлган (ҳозирги Непал ҳудудида). Онаси — малика Майя. Подшоҳ ўғлини орзу-ҳаваслар оғушида тарбиялаб, уни ҳеч бир камчиликсиз катга қилади. Сиддхартха улғайиб қўшни ҳукмдорлардан бирининг қизи Яшадхарага уйланади ва ўғил кўриб, унга Рахула деб исм қўяди.\nҲеч бир қийинчилик ва камчилик кўрмай ўсган бола Сиддхартха бир куни иттифоқо бир кекса чол, бир бемор ҳамда оғир машаққат тортаётган роҳибни учратади, бир кишининг эса вафотига гувоҳ бўлади. Бундан каттиқ таъсирланган шаҳзода инсониятни қийинчилик ва азобдан қутқариш йўлларини излаш учун саройни ташлаб кетади. Бу вақтда у 30 ёшда эди. У бешта роҳиб билан қишлоқма-қишлоқ кезиб юради. Шу аснода Сиддхартха бир нарсага амин бўлди: бу йўл уни ўз олдига қўйган мақсад, яъни инсониятни азоб-уқубатдан қутқариш сари олиб бормайди ва у роҳиблар жамоасидан ажралади.\nБирмунча вақт чангалзор ўрмонларда кезиб ҳориб чарчагач, бир дарахтнинг тагида дам олиш учун ўтиради ва ўзича, то ҳақиқатни топмагунча шу ердан турмасликка қарор қилади.\nБу ўтиришнинг 49 куни унинг калбидан «Сен ҳақиқатни топдинг» деган садо келади. Шу пайтда унинг кўз олдида бутун борлиқ намоён бўлади. У ҳамма жойда шошилиш, қаёққадир интилишни кўради: ҳеч бир жойда осудалик йўқ эди. Ҳаёт ниҳоясиз узоқликни кўзлаб ўтиб кетаётган эди. Инсон акли етмас бир куч Тришна — яшаш, мавжуд бўлиш умиди барчанинг тинчини бузар, ҳалок қилар ва яна қайта яратар эди. Мана энди Будда кимга қарши курашиш кераклигини англади. Шу ондан у Будда — нурланган деб аталди. У тагида ўтирган дарахт эса — нурланган дарахт (ботха) деб атала бошлади.\nБудда ўзининг биринчи даъватини Варанаси яқинидаги Ришипатана боғида ўзининг беш роҳиб дўстларига қилди ва улар Будданинг биринчи шогирдлари бўлдилар.\nШу кундан бошлаб Будда ўз шогирдлари билан қишлоқма-қишлоқ юриб, ўзига янги издошлар орттиради. Будда 40 йил мобайнида Ҳиндистоннинг турли жойларида бўлади, одамларга ўз ғояларини етказади, сингдиради ва 80 ёшида Куштнагара деган жойда дунёдан ўтади. Унинг жасади, ҳинд удумига кўра, куйдирилиб, хоки 8 та буддист жамоаларига бўлиб юборилди ва ҳар бир жамоа уни дафн этган жойида ибодатхона (ступа) барпо этди.\nБудданинг ҳаёти ҳақида турли асотирлар пайдо бўлди. Уларда айтилишича, Будда кўп йиллар давомида ер юзидаги турли мавжудотлар қиёфасида қайта туғилган: 84 марта руҳоний, 58 марта шоҳ, 24 марта роҳиб, 13 марта савдогар, 18 марта маймун, 12 марта товуқ, 8 марта ғоз, 6 марта фил, шунингдек, балиқ, қурбақа, каламуш, қуён қиёфаларида қайта туғилган. Жами 550 марта қайта туғилган. У доимо қаерда, кай қиёфада туғилишини ўзига ўзи белгилаган.\nСўнгги марта уни худолар инсониятни тўғри йўлга бошлаши учун инсон қиёфасида яратганлар. Бу афсоналарнинг баъзиларига кўра, ер юзида Гаутамага қадар 6 та Будда ўтган. Шунинг учун буддизмнинг баъзи муқаддас жойларида 7 та ибодатхона барпо этилган. 7 та Бодха дарахти ўтказилган. Баъзи афсоналар 24 та Будда авлоди ўтган деса, баъзилари минглаб буддалар ўтган деб даъво қилади.\nТаълимоти. Буддизм қадимий ҳинд диний-фалсафий таълимотлари асосида вужудга келган, ўзига хос назариёт ва амалиётдан иборат бўлган диний тизимдир. Будда янги диний қонун-қоидалар, расм-русумлар ишлаб чиқмаган, балки ҳар бир инсон туғилиш ва ўлим машаққатларидан қутулиши учун амал қилиши лозим бўлган бир неча кўрсатмаларни ишлаб чикди холос. Унинг таълимоти инсоннинг хаёлида, ишларида ва ўзини тутишида самимий олижаноблик ғоясини илгари суради. У ведалардаги гуноҳсизлик таълимотини инкор қилди, ҳайвонларни ваҳшиёна қурбон қилишни қоралади, варна (каста) тизимини ва ундаги руҳонийларнинг бошқалардан устунлигини инкор қилди.\nБудда «яратувчи олий куч»нинг борлигига шубҳа ва ишончсизлик билдирган. Унинг фикрича, энг муҳими инсоннинг шахсий камолоти ва эзгу турмуш тарзидир.\nБудда таълимотининг асосида «ҳаёт — бу азоб-уқубат» ва «нажот йўли мавжуд» деган ғоялар ётади. Буддизм таълимотига кўра, инсон ўзига хос мавжудот бўлиб, туғилади, ўзини-ўзи ҳалок қилади ёки қутқаради. Бу ғоялар Будданинг илк даъватида таъбирланган тўрт ҳақиқатда ўз ифодасини топган.\nБиринчи ҳақиқат — «азоб-уқубат мавжуддир». Ҳар бир тирик-жон уни бошидан кечиради, шунинг учун ҳар қандай дунёвий ҳаёт — қийноқ, азоб-уқубатдир.\nТуғилиш — қийноқ, касаллик — азоб, ўлим — кулфат, қийинчиликка дуч келиш — машаққат, айрилиқ — эзилиш, орзу-ҳавасга етолмаслик — уқубат. Дунё тузилишининг асосий қонуни бир-бирига боғликдик. Ҳеч бир нарса маълум сабабсиз яралмайди. Лекин ҳар бир ҳодиса ёки ҳаракатнинг бирламчи сабабини аниқлаш мумкин эмас. Шунинг учун буддизм дунёни шу ҳолича қабул қилишга чақиради.\nБуддизм таълимотига кўра, ҳар қандай нарса ёки ҳодиса, у хоҳ моддий, хоҳ маънавий бўлсин, дҳарма (элемент)лардан ташкил топган. Улар ўз хусусиятига кўра ҳаракатсиз бўлиб, дҳармаларни қўзғатувчи куч инсоннинг хаёл ва сўзларидир. Объектив ҳақиқат бу доимий равишда ўзгариб турувчи дҳармалар оқимидир. Ҳаракатдаги дҳармалар ўз мавжудлигининг беш шакли — тана, сезги, ҳис-туйғу, ҳаракат, англашни яратади. Мазкур беш шакл инсонни ташкил қилади. Инсон улар ёрдамида яшайди, борлиқ билан алоқада бўлади, яхши ёки ёмон ишларни бажаради. Беш элементнинг ўзаро мавжудлиги инсоннинг ўлими билан барҳам топади. Инсонни ташкил қилувчи беш шакл (скандх) ўз навбатида қайта туғилади. Янги тананинг хусусиятлари асос бўлувчи беш натижани беради: фаолият, гумроҳлик, хоҳиш, истак ва меъёр. Бу жараён «ҳаёт ғилдираги»ни ташкил қилади. «Ҳаёт ғилдираги»да доимий равишда айланиб, инсон абадий қийноққа дучор бўлади.\nИккинчи ҳақиқат — «қийнокларнинг сабаблари мавжуддир». Инсон моддий нарсалар ёки маънавий қадриятлардан фойдаланиб, уларни ҳақиқий ва доимий деб ҳисоблайди ҳамда доимо уларга эга бўлишга интилади. Бу интилиш ҳаёт давомийлигига олиб боради. Яхши ёки ёмон ниятлардан тузилган ҳаёт дарёси орзулар ва интилишлар сабабли келажак ҳаёт учун карма ҳозирлайди. Демак, қайта туғилиш, қайтадан қийнокларга дучор бўлиш давом этади. Аксарият буддистлар фикрича, Буддадан кейин ҳеч ким нирвана ҳолатига эриша олмаган.\nУчинчи хақикат — «қийнокларни тугатиш мумкин». Яхши ёки ёмон ниятлардан, интилишлардан бутунлай узилиш нирвана ҳолатига олиб боради. Бу ҳолатда инсон қайта туғилишдан тўхтайди. Буддистлар фикрича, нирвана ҳолати «ҳаёт ғилдирагидан» ташқарига чиқиш, «мен» деган фикрдан ажралиб, инсоннинг ҳиссий туйғуларини тўла тугатишдир.\nТўртинчи ҳакиқат — «қийнокдардан қутулиш йўли мавжуддир». Бу йўл саккизта нарсага амал қилиш, тўғри тушуниш, тўғри ҳаракат қилиш, тўғри муомалада бўлиш, фикрни тўғри жамлашдир. Бу йўлдан борган инсон Будда йўлини тугади.\nБуддизм таълимоти, асосан, уч қисмдан иборат:\n1) ахлоқ; 2) медитация; 3) донолик.\n1. Ахлоқ нормалари — «Панча шила» (Будданинг беш насиҳати):\na. қотилликдан сақланиш;\nb. ўғриликдан сақланиш;\nc. гумрохликдан сақланиш;\nd. ёлғон, қалбаки нарсалардан сакданиш;\ne. маст қилувчи нарсалардан сақданиш.\n1) тўғри тушуниш (тўғри эътиқод килиш) – Будданинг биринчи даъватида сўз юритилган тўрт ҳақиқатни билиш ва унга ишониш;\n2) тўғри ният қилиш – дунёвий лаззат-ҳаловатлардан халос бўлишга, кераксиз фикрлар ва бошқаларга зарар етказиб қўйишдан сақланишга интилиш;\n3) ўзини тўғри тутиш – ўзиники бўлмаган нарсага кўз олайтирмаслик, ортиқча ҳиссиётга берилмаслик;\n4) тўғри англаш – ўз танаси ва руҳига ўзини йўқотиб қўймайдигаи даражада назоратда бўлиш ҳамда бунда эҳтирослар ва изтиробларга чек қўйиш;\n5) тўғри ҳаракат қилиш – ўзидаги ёмон туйғуларни жиловлаш ҳамда эзгу туйғулар ва ҳаракатларни ривожлантириш;\n6) тўғри ҳаёт кечириш – номаъқул ҳаёт тарзидан сақланиш;\n7) тўғри фикр юритиш – камолотнинг тўрт босқичини кетма-кет босиб ўтиш;\n8) тўғри гапириш – ёлғондан, туҳматдан, ҳақоратдан ва бефойда гаплардан сакланиш.\n3. Донишмандлик — бу буддизмнинг асосий мақсади бўлиб, нарсалар табиатини тўғри тушунишдан иборат.\nЮқорида кўрсатилган уч амалиёт босқичини ўтаган инсон охир-оқибат олий саодатга, яъни нирвана ҳолатига эришади. Нирвана сўзининг луғавий маъноси — «ўчиш, сўниш». Унда ҳаётнинг хар қандай кўринишига интилиш йўқолади.\nТарқалиши. Ушбу таълимотнинг ёйилишида буддист жамоаларнинг (сангха) роли катта бўлган. Улар йилнинг об-ҳавоси яхши бўлган тўққиз ойида шаҳарма-шаҳар, қишлоқма-қишлоқ юриб, аҳолини бу динга даъват қилиб юрганлар. Фақатгина муссон ёмғирлари тинмай қуйган уч ойдагина ўз ибо-датхоналарида муқим бўлиб медитация билан шуғулланганлар.\nМил. ав. 273 – 232 йилларда ҳукмронлик қилган император Ашока даврида буддизм кенг ҳудудларга жадал тарқалди. У буддист монахларга (роҳиблар), уларнинг Ҳиндистон билан чегарадош давлатларга қилган миссионерлик ҳаракатларига хайрихоҳлик билдирарди. Буддист миссионерлари ўз принципларида маҳкам туриб, юмшоқлик ва келишувчанлик билан ҳаракат қилдилар.\nБуддизм жамоалари бегона дин, маданият ва урф-одатлар устун бўлган шароитларда асрлар мобайнида ўзларини сақлаб қолиш, фурсат келганда, уларга ўз таъсирларини ўтказиш қобилиятига эгадирлар. Уларнинг бу хусусиятлари Ҳиндистонда мусулмон ҳукмдорлари даврида, Шри Ланкада португаллар, голландлар ва инглизлар мустамлакаси даврида, Хитой ва Япония конфуцийчилари даврида мазкур ҳудудларга буддизмнинг ёйилишида яққол намоён бўлади.\nБуддизм милоднинг I асрида Хитой, IV асрда – Корея, VI асрда – Япония, VII асрда – Тибет, XIII - XVI асрларда – Монголия, XVII-XVIII асрларда – Бурятия ва Тува, XIX-XX асрларда эса Америка ва Европа қитъаларига кириб борган.\nБуддизм бошқа худоларга сиғинишни таъқикламайди. Будда, уларга ибодат қилиш инсонга вақтинча тасалли бериши мумкин, бироқ улар нирвана ҳолатига олиб бормайди, деб таълим берган. Шу сабабли буддизм таълимоти турли жойларда ёйилиши билан улар ибодат қилиб келган илоҳлари ёки улуғлаган шахслари тимсоллари ибодатхоналарни эгаллаган.\nМасалан, Хиндистоннинг буддизмга мансуб илоҳлари дунёни яратувчи Брахма, чақмоқ ва момақалдироқ худоси Индра, ҳунармандчилар ҳомийси Хатиману, Тибетда қаҳрамон Басер тимсоли, Монголияда Чингизхон каби миллий қаҳрамонлар буддизм илоҳлари тимсолига айланди. Бироқ бу илоҳлар нирвана ҳолатига олиб бормайди. Фақатгина Будда нирванага бошлай олади ва шу йўсинда инсонни азоблардан халос этади.\nМанбалари. Буддизм таълимоти бир қатор китоблар шаклига келтирилган тўпламларда баён қилинган. Улардан энг асосийси Трипитака (ёки Типитака) — «уч сават» маъносини англатади. У уч қисмдан иборат бўлганлиги учун шундай ном билан аталган. Бу манбанинг қўлёзма нусхаси Шри Ланкада сақланиб қолган. У милоднинг бошларида китоб шаклига келтирилган. Улар Будда тарғиботининг ҳақиқий баёни ҳисобланган сутра матнлари — Сутра-питака, роҳиблик ахлоқи, хонақоҳлар низомларига бағишланган вишя матнлари – Виная-питака, буддизмнинг фалсафий ва психологик муаммоларини баён қилиб беришга бағишланган абхидхарма матнлари – Абхидхарма-питакадан иборат. Кейинчалик шаклланган санскрит, хитой, Тибет, кхмер ва япон тилларидаги буддизмга оид адабиётлар анча кенг тарқалган, аммо уларнинг илк буддизм тарихи учун аҳамияти озроқ. Будда ҳаётига тегишли ривоятларнинг асосийси Трипитакада жамланган.\nХитойга кириб келиши. Буддизмнинг Махаяна йўналиши Хитойга I асрда кириб келган. III - VI асрларда буддизм Хитой ҳудудида кенг тарқалди. Бу вақтда пойтахт яқинидаги Лояна ҳамда Чанани каби шаҳарларда 180 га яқин буддизм ибодатхоналари ҳамда диний марказлари фаолият юритган. Махаянанинг шаклланишида Кушон давлатининг ҳам роли катта бўлди. Айнан Кушон давлатидан, айниқса, Канишканинг тўрт қурултойидан сўнг буддизмнинг Махаяна йўналиши Марказий Осиё давлат ва шаҳарларига тарқала бошлади. Буюк Ипак йўли оркали илк буддист тарғиботчилар мил. ав. II асрдаёқ Хитойга келган эдилар. Буддизмнинг Хитойга кириб келиши ҳақида кейинчалик кўплаб ривоят ва асотирлар пайдо бўлди. Бироқ Хитой манбаларида ҳам, диний ривоятларда ҳам Хитойдаги биринчи буддистлар ҳақида бирор аниқ маълумот мавжуд эмас. Илк даврга тааллуқли маълумотлардан бири император Мин-Дининг туши ҳақидаги ривоят ҳисобланади. Унга кўра, Мин-Ди тушида олтиндан ясалган бир бут кўрган. У Будданинг тимсоли эканлигини ўз маслаҳатчиси Фуидан сўраб билгач, милоднинг 60-йилларида буддизм асосчиси ва унинг таълимоти бўйича диний матнлар келтириш учун Ҳиндистонга элчилар юборган. Шундан сўнг Хитойга Ҳиндистондан бир неча буддизм тарғиботчилари келиб, улар учун махсус қурилган «Баймаси» («Оқ от ибодатхонаси»)га жойлашганлар.\nБуддизмнинг хитойлашуви ва тарқалиш жараёнини ўрганиш қийин ва мураккаб илмий масаладир. Буддизм Хитой ҳудудида ёйилиши билан алоҳида янги шакл ҳам касб этди. IV-V асрларда буддизм катта муваффақиятга эриша бошлади. Ушбу таълимот ўлканинг жанубий вилоятларига янада чуқурроқ жойлашди. IV асрнинг ўрталарига келиб Хитойда аёллар ибодатхоналари, аёл монахлар ва тингловчилар пайдо бўлган. Шу асрнинг охирига бориб, подшоҳлар буддизм ибодатхоналарига доимий равишда катта микдордаги хайриялар берадиган бўлганлар. Бу даврда Шарқий Цзин давлатининг ўзидагина 1786 та сангха, 24 минг монах мавжуд бўлган. Хусусан, император Сияоу-Ди 381 йили биринчи бўлиб ўзини буддист деб эълон қилди. У саройида ибодатхона барпо қилдириб, унга монах келтиришни буюрди. Ляо сулоласидан бўлган У-Ди ҳокимлиги даврида (502—549) буддизм мамлакат жанубида расмий дин сифатида тан олинди.\nШундай қилиб, буддизм мил. ав. биринчи минг йиллик охирларида Марказий Осиёни ўз ичига олган Кушон империясига кириб келди. Бизнинг диёримизда олиб борилган археологик қазилмалар асносида Ўратепа, Далварзинтепа, Қува, Зартепа, Қоровултепа, Айритом мавзеларидан топилган Шакямуни санамлари, ҳайвон ҳайкалчалари, рамзий ғилдираклар ва ступа қолдиқларидан Кушон империясида буддизмга катта аҳамият берилганини англаш мумкин.\nОқимлари. Хинаяна буддизмнинг асосий йўналишларидан биридир. Хинаяна «киник арава» маъносини англатиб, у диний йўналиш сифатида мил. ав. I асрда шаклланган. Бироқ унинг асосий қоидалари анча аввал Трипитакада баён қилинган.\nХинаяна таълимотига кўра, дҳармалар табиатини ўрганишга ва нирванага маънавий йўл билан эришилади. Бу йўл жуда оғир, шу сабабли фақат монахларгина нирвана ҳолатига етиши мумкин. Кейинчалик Хинаянада жуда ҳам мураккаб ва дабдабали ибодатлар (масалан, «Будда тишига сиғиниш»), буддизмнинг муқаддас жойларига оммавий зиёратлар жорий қилинган. Бу йўналиш Шарқий Ҳиндистонда, Шри Ланка, Хинди-Хитой давлатларида тарқалган.\nМахаяна Хинаяна билан бир қаторда буддизмдаги иккинчи асосий йўналиш бўлиб, у руҳий камолот ахдига риоя этувчи, худога илтижо қилувчи роҳибларга инъомлар бериб ёрдам кўрсатувчи ҳар қандай оддий диндор нажот топиши мумкин, деган таълимотга асосланади. Унга кўра, Будда танаси жонзотларни азобдан қутқариш учун турли махлуқотлар шаклига кириши ва ҳаёт занжирининг барча вакиллари уни ўрганиши, англаши мумкин. Бу нарса чексиз Будда рамларининг, худоларнинг келиб чиқишига сабаб бўлди. Бу худоларга ишониш йўллари барча учун мумкин бўлганлиги сабабли у «катта арава» номини олган.\nЦзинту йўналиши Хитойда вужудга келган ва кейинчалик Японияга ўтган. Унга Хуэй-Юан асос солган. V – VII асрларда унинг шогирдлари бу йўналишни ривожлантирганлар. Шунингдек, ушбу йўналиш Хитой буддизмида сезиларли мавқега эга бўлган ва расман эътироф этилган.\nХитойшунос олимларнинг таъкидлашларига Қараганда, Цзинту йўналиши даосизм, ҳатто Қадимги Хитой «синизми» таъсирида шаклланган.\nТянтай ёки Тендай йўналиши. Бу ном шундай деб аталган бир ибодатхона номи билан боғлиқ. Мазкур йўналишнинг илк ва кўзга кўринган вакилларидан бири монах Чжи-И бўлган. Чжи-И таълимотига кўра, бу дунёдаги ҳамма нарса ҳақиқий эмас, улар фақат бўшлиқдан иборат бўлиб, вақтинчалик мавжуддир. Мана шу асосга биноан у хулоса қиладики, оламдаги барча нарса ёлғиз мазмундадир. Будда ҳатто майда қум заррачаларида ҳам мавжуд бўлиши ва охирида эса ҳар бир инсоннинг ҳаёти Будда ҳаётининг бир қисми бўлиши мумкин.\nУшбу таълимотни Чжан-Жан (711—782) мактабининг 9-патриархи ривожлантириб, шундай хулосага келди: Будда ҳамма жойда, хамма нарсада, ҳаттоки, жонсиз нарсаларда ҳам мавжуд бўлиб, уларда Будда-табиатнинг бир бўлаги мавжуд.\nТянтай йўналиши ўз тарафдорлари орасида катта обрў қозонган ва XIV асрга қадар мавжуд бўлган. Хитойда, юқоридагилардан ташқари, кўплаб майда секталар ҳам бўлган. Улар орасида мамлакат тарихида муҳим аҳамият касб этган «Чан» ва «Тантризм» йўналишларини алоҳида қайд этиш ўринли.\nТантризм Хиндистонда биринчи минг йиллик ўрталарида вужудга келиб, кейинчалик Хитойга ҳам ўтган. Буддизмнинг ушбу йўналиши VIII асрга келиб жуда тараққий топди. Бунга мазкур йўналишнинг уч машҳур патриархлари Хиндистондан келиб фаолият олиб боришлари сабаб бўлди. Тантризм мустақил ҳамда таьсирчан йўналиш сифатида Хитойда узоқ қолмади.\nЧан-буддизм. Мазкур йўналишнинг номи санскрит тилидаги «дхиана» (медитация, фикрни жамлаш) сўзидан келиб чиққан. Ҳиндистонда вужудга келган дхиана буддизм мактаби тарафдорлари вақти-вақти билан ташқи оламдан узилиб, ушбу абадий ташвишлардан четланиш ва фикрни бир нуқтага жамлаш таълимотини илгари сурганлар. Бу ишда киши, хақиқатан ҳам, транс ҳолатига тушадиган бўлса, бу орқали ҳақиқатга эришиш дхиананит олий мақсади ҳисобланади.\nДхиана таълимотининг Хитойдаги илк намояндалари Дао-Ан ҳамда Хуэй-Юанлар эдилар. Улар дхиана сутраларинг хитой тилига таржима қилиб, медитацияни амалиётга жорий қилганлар. Медитация амалиёти энг шуҳрат қозонган даврига Хитойда бирмунча кечроқ эришди. Бу нарса «Чан» сектасининг муваффақиятлари билан боғлиқ. Бироқ шуни айтиш керакки, Чан медитацияси ҳинд дхианасидаги медитациянинг оддий такрори, айнан ривожланган шакли эмас. Олимларнинг тадқиқотлари шуни кўрсатадики, мазкур таълимот ҳинд буддизмига қарама-қарши таълимот сифатида вужудга келган. Дарҳақиқат, Чан йўналиши Хитой буддизмининг бошқа оқимларига қараганда кўпроқ Хитойга хосроқ. Унинг асосий ғояси қуйидагича: киши туманли, хира нирванага интилиши зарур эмас, фақатгина келажак ҳақида қайғуриш қачондир Бодхисатва ёки Буддага айланиши ва мана шунинг учунгина ўзини ҳамма нарсадан маҳрум қилиши бефойда. Инсон айни вақтда, шу онда яшамоғи, ҳаётдан у бера олиши мумкин бўлган нарсаларни имкон қадар олиб қолмоғи лозим.\nЛамаизм буддизмнинг асосий йўналишларидан бири бўлиб, у тибет тилида «лама» - «энг улуғ» деган маънони англатади. Мазкур диний йўналиш раҳбари шу ном билан - лама деб аталади)\nЛамаизм Тибетда VII – XIV асрларда тибетликларнинг қадимий динк Бон-По (шаманизмнинг бир тури) унсурларини қабул қилган Махаяна ва Тантризм асосида вужудга келган бўлиб, ҳозирда тибетликларнинг асосий дини ҳисобланади. У бир неча фирқа ва мазҳабларга бўлинади. Ламаизм XVI аср охиридан мўғуллар, XVI аср бошларидан Россия ҳудудида яшовчи бурятлар, туваликлар ва қалмиқлар орасида ҳам тарқалди. Буддизмнинг барча ақидаларини қабул қилган ламаизмда инсон фақат ламалар ёрдамида нажот топади. Ламаларсиз нирванага етишиш у ёкда турсин, киши бу дунёга қайтиб келишда ҳам ҳеч нарсага эриша олмайди, деб таъкидланади.\nЛамаизмнинг анъанавий қонунлашган асоси Канжур (108 жилдли) ва Танжур (225 жилдли) номли муқаддас китобларда баён қилинган. Бу динда дабдабали ибодатлар, театрлаштирилган муқаддас томошалар – мистериялар, кўпгина маиший расм-русумлар, худоларнинг ғазабини, ёвуз руҳларнинг зиёнларини қайтариш учун қилинадиган ҳатти-ҳаракатлар, дуо ва афсунлар бор. Ламаизмга кўра, ламаларга ва дунёвий ҳокимларга сўзсиз бўйсуниш асосий фазилат саналади. Масалан, бурят ламалари рус подшоҳларини — аватара, яъни маъбуда Цаган-Дараэхэнинг ердаги кўриниши деб эълон қилганлар.\nЛамаизм таълимотига кўра, одам ўлдириш, ўғрилик, ёлғончилик, туҳмат, ғийбат, бекорчи сўзлаш, очкўзлик, кек саклаш, зино қилиш — «оғир гуноҳлар» қаторига киради. Гуноҳ қилишдан ўзини тийиш инсонга энг яхши қайта туғилишга имкон беради.\nЛамаизм йўналишининг олий диний раҳнамоси Далай-Лама саналади. У туғилган мавжудотларнинг энг улуғи, бод-хисатва Авалакитешваранинг ердаги кўриниши, тирик худо ҳисобланади. Далай – тибет тилида «денгиз» маъносини англатади. Далай-Лама «денгиздек улуғ лама» деганидир. Бу унвон 1391 йилда жорий қилинган. Биринчи Далай-Лама Биндуидуб (1391 – 1475) бўлган. Ҳозирги кунда Далай-Лама XIV Лозондантзенжанцо-Игвант ҳисобланади. У 1935 йилда туғилган. Унинг ўлими билан ерда янги Далай-Лама пайдо бўлади. Олий ламалардан ташкил қилинган ҳайъат унинг ўлимидан сўнг бир йил мобайнида янги туғилган гўдаклар орасидан янги Далай-Ламани қидириб топади. Шундан сўнг гўдак монастирда тарбияланади. У вояга етгунга кадар унинг вазифасини регент - муваққат вакил бажариб туради.\nЛамаизм диний ҳаётининг марказини монастир ташкил қилади. У ерда Далай-Лама, Ламалар диний уюшмаси, роҳиблар, талабалар фаолият олиб борадилар.\nЎрта Осиёда буддизм. Ўрта Осиёда динлар тарқалганлиги манзараси ранг-баранг ва тадқиқ қилиш учун ўта қизиқарли. Бу минтақада бошқа қадимий динлар билан бир қаторда буддизмнинг ҳам кенг ёйилганлигини кузатамиз.\nБир гуруҳ тадқиқотчилар мазкур дин Ўрта Осиёга кириб келишини Кушонлар шоҳи Канишка хукмронлиги даврига тааллуқли деб биладилар (I асрнинг охири – II асрнинг бошлари). Иккинчи гуруҳ эса бу жараённинг бошланишини бироз эртароқ, деб ҳисоблайди. Тадқиқотчи Б.А. Литвинскийнинг фикрича, буддизм Шимоли-Ғарбий Ҳиндистон ва Жанубий Афғонистон (Қандаҳор) орқали тахминан мил. ав. III асрда Бақтрияга (Ўзбекистоннинг жанубий ҳудудлари) тарқала бошлаган.\nБақтрияга буддизмнинг кириб келиши ва ёйилиши ҳақида бошқа фикр ҳам мавжуд. Тадқиқотчи Р.Ч. Багчи бу жараён подшоҳ Ашока (мил. ав. 273-232 йиллар) ҳукмронлиги даврида юз берган, деб ҳисоблайди. Аммо бу фикрни тасдиқловчи археологик материаллар етарли эмас. Шунинг учун ҳам буддизм бу ҳудудга Кушонлар даврида кириб келган, деган фикр ҳақиқатга яқинроқ. Чунончи Б.Я. Ставиский бу фикрни Кушонлар ҳукуматининг ҳинд вилоятлари ва буддист жамоаларнинг ҳомийлари билан алоқалари мустаҳкам бўлганлиги билан исботлайди. Аммо шу билан бир қаторда бақтрияликларнинг Канишкага қадар буддизм билан таниш бўлганликларини тасдиқловчи маълумотлар ҳам мавжуд.\nМил. ав. I аср ва милоднинг IV асрлари оралиғида Кушон империясида буддизмнинг Махаяна йўналиши давлат дини деб эълон қилинди. Бунгача буддизм Ҳиндистонда узоқ тарихга эга бўлса-да, у ерда асосий йўналиш бўлган Хинаяна ҳам бундай мавқега эришмаган эди. Канишка, Вима, Кадфиз ва улардан кейинги Кушон императорлари буддизмни кенг ёйдилар. Улар бу дин анъаналарини амалда ривожлантириш, бошқа халқлар ўртасида тарқатиш учун Балх, Марв, Термиз, Самарқанд, Бухоро, Шош, Туркистон, Қува, Косон, Ўш, Болосоғун, Қошғар ва бошқа шаҳарларда буддизм такягоҳлари ва хонақоҳлари, ибодатхоларини қуриб, буддизмнинг муқаддас китоблари, сутра ва пастриларни ўрганиш, таржима қилиш ва шарҳлаш учун шароит яратиб бердилар.\nҲозирги Термиздаги Қоратепа, Фаёзтепа, Сайрам, Қува ва бошқа шаҳарларда буддизм такягоҳлари ва хонақоҳлари, ибодатхоналарини қуриб, буддизмнинг муқаддас китоблари, сутра ва пастриларни ўрганиш, таржима қилиш ва шарҳлаш учун шароит яратиб бердилар.\nҲозирги Термиздаги Қоратепа, Фаёзтепа, Сайрам, Қува ва бошқа жойларда топилаётган будда ҳайкалчалариёки уларнинг парчалари, Айритомдаги айвон пештоқи парчасидаги буддист мусиқачиларнинг тасвири ва бошқа осори атиқалар, сарой ва ибодатхоналар Ўрта Осиёдаги буддизм ҳақида хабар берувчи манбалардир. Бу динга тегишли ёзма манбалар қадимги туркий ёзувда, уйғур битикларида ва бошқа ёзувларда сақланиб қолган.\nЎрта Осиёнинг жанубида Сарвастивада мактабининг илк кўриниши – Вайбхашика мактабининг таълимоти ёйилган. У буддизмнинг Хинаяна оқимига тегишли. Аммо Вайбхашика таълимоти баъзи жиҳатлари билан Махаяна доирасидаги мактабларга яқин туради. Бунда, айниқса, Махаяна доирасига кирувчи Сарвастиваданинг Виная мактаби муҳим аҳамиятга эга. Манбаларнинг хабар беришича, Хўтанда Вайбхашика мактаби вакиллари Махаянани ёйиш учун замин тайёрлаганлар.\nЎрта Осиёда буддизмнинг бошқа мактаблари ҳам ёйилган. Қоратепадан топилган сопол буюмлардаги кхароштхи ёзувлари бу ердаги Махасангхика таълимотини акс эттиради. Махасангхика мактаби Ўрта Осиёда буддизмнинг тарқалишида муҳим рол ўйнаган. Қоратепанинг бошқа қисмида брахми ёзувидаги битиклар эса Ўрта Осиёга кейинчалик Канишка даврида кириб келган Сарвастивада буддист мактаби таълимотининг ёйилганлигидан хабар беради.\nМил. ав. III — I асрларда буддизм Ҳиндистон ҳудудидан чиқиб жануби-шарқий йўналиш бўйича асосан Хинаяна таълимоти шаклида ёйилган. Лекин милоднинг бошларида шимолга, шимоли-ғарбга ҳамда шимоли-шарққа, Махаяна тарзида ҳаракат қилди. Бунинг сабаби бир неча асрлар мобайнида Шимолий Хиндистон, Марказий Осиё ҳудудларининг ягона Кушон салтанати байроғи остида бирлаштирилиши бўлди. Айнан Марказий Осиё орқали буддизм Узоқ Шарққа кириб борди ва у ерда иккинчи ҳаётини бошлади.\nЎрта Осиёда буддизмга тегишли тарихий обидаларнинг кўплиги жиҳатидан Фаёзтепа энг йирик ёдгорлик хисобланади. У ердан чиққан диний битиклар, ҳайкаллар билан бирга топилган ибодатхонанинг ҳудуди анча катта жойни эгаллайди.\n1926 йилда А.С. Стрелков томонидан аниқланган Эски Термиз шарқидаги Зурмала минораси Ўрта Осиё ҳудудидаги биринчи очилган, катта аҳамиятга молик бўлган буддизм иншоотидир.\nЭски Термиздан топилган Қоратепа буддист мажмуаси милоднинг I асри Кушон салтанатининг гуллаган даврига тўғри келади. Коратепадаги хар бир иншоот ер усти ва ғор ичида жойлашган ибодатхона, сарой, бир монах (зоҳид) учун мослаштирилган ҳужралардан иборат.\nДалварзинтепа мажмуаси 1967-1968 йилларда қазиб очилган бўлиб, Термиз яқинидаги Сурхон воҳасининг Ўрта қисмида жойлашган. Мазкур комплекс Г.А. Пугаченкова ва Б.А. Турғунов бошчилигидаги Ўзбекистан санъатшунослик академияси томонидан очилди. Далварзинтепада топилган буддизм мажмуаси бу дин таълимоти Кушон салтанатининг шимолий вилоятларига I асрда ёйилганлигини кўрсатади.\nЖанубий Ўзбекистонда жойлашган Бақтрия-Тохаристоннинг шимолий кисмида 60-йилларнинг иккинчи ярмидан 80-йилларгача буддизм иншоотларининг еттитаси аниқланиб ўрганилди. Археологик қазилмалар натижасида топилган Жанубий Тожикистондаги Ажинатепа, Кофир-қалъадаги кичик ибодатхона, Ка-тьаи Кофирнигон ибодатхонаси, Айритом мажмуаси, Туркманистондаги Марвдан 30 км узоқликда жойлашган Гяур-қалъа мажмуаси, Қувадаги ибодатхона ва бошқа кўплаб буддизмга тегишли ёдгорликлар ушбу диннинг мазкур минтақадаги тарихи ҳақида хабар беради.\nЎрта Осиёнинг Марв, Балх, Термиз, Суғдиёна вилояти, Қува, Косон, Самарқанд ва Бухоро каби шаҳарлари, вилоятлари буддизм таълимоти ва маросимларини ишлаб чиқишда, бошқа ўлкалар, мамлакатларда тарғиб ва ташвиқ этишда, энг муҳими, буддизмнинг ҳозирги замоннинг илғор жаҳон динларидан бирига айланишида фавқулодда аҳамиятга эга марказлари бўлган.\nСуғд вилояти Хитой билан савдо-сотиқ ҳамда маданий алоқаларни ўрнатишда аҳамиятли рол ўйнаган. Суғдликлар Хитойда буддизмни ёйишда жуда муҳим ўрин эгаллайдилар. Бироқ Суғдда буддизмнинг кенг ёйилганлиги масаласи ҳалигача очиқ қолмокда. Тўғри, ҳозирга қадар бу ерда буддизмга оид баъзи ҳайкалчалар, Санзордаги буддизм ибодатхонаси, Самарканд яқинида будда ҳайкалининг боши топилгани маълум. Аммо бу топилмалар ушбу ҳудудда бу дин кенг тарқалган, деган хулосани чиқаришга ҳозирча етарли эмас.\nСурхондарё Тохаристонидан чиққан буддизмнинг йирик вакили – Танмонанти (ёки Дхарманандин)дир. У ёшлигидан таркидунёчилик йўлини тутиб, узлатга чекинган. Ёш бўлсада, ақли тиниқ бўлиб, сутраларни ўрганган ва ёддан айтиб юрган, бунга ўзининг бутун борлиғини бағишлаган. У Трипитакани тўла ўзлаштирган. Дхарманандиннинг илмдаги салоҳияти чуқур ва бениҳоя эди. У ўз ватанида ҳам, бошқа узоқ ерларда ҳам катта обрўга эга бўлган. 365-385 йилларда Дхарманандин Хитойнинг Чанъан вилоятига Будда таълимотини тарғиб этгани ва ибодатхоналар, вағн ва вихаратр қургани келган. Император Фу Цзян Хитойдаги барча авлиёларнинг Дхарманандинга кўрсатаётган иззат-ҳурматини кўриб, уни жуда олий мақомли меҳмон сифатида кутиб олади ва тортиқлар қилади. Хитойда бу пайтда буддизм анча кенг тарқалганига қарамай, тўрт қисмли Агама-Суҳяҳадлардан бирортаси ҳам ҳали хитой тилига таржима қилинмаган эди. Император Фу Цзяннинг маслаҳатчиси ва Увей тумани ҳокими Чжао Чжэн Дхарманандиндан ана шу сутраларни таржима қилиб беришини сўраш ниятида эдилар. Чжао Чжэн барча авлиёлар ва Дхарманандинни ўз пойтахтига таклиф этиб, Агама-Сутраларнинг иккитасини - Чжун ва Цзэн ҳамда мустақил асарлар саналган Пи Тань Син, Сан Фа Ду ва бошқа асарларни таржима этиш, шарҳлаб бериш ва эълон этишни илтимос қилади. Дхарманандин бу ишга икки йил раҳбарлик қилиб, уни муваффаққиятли якунлайди. Сўнгра ўз ватанига қайтади, лекин унинг қачон ва қаерда вафот этганлиги тўғрисидаги маълумотлар бизгача етиб келмаган.\nТуркий халқлар бутун Осиёни, Хитой ва Узоқ Шарқни нафақат қилич ва от кучи билан забт этишган, балки мавжуд бўлган диний-фалсафий таълимотлар, маданият, инсонпарварлик соҳаларида ҳам етакчилик қилганлар. Ўзларидан бошқа халқларни «варварлар» деб атаган калон-димоғ қадим хитой сиёсатчилари ҳам бу жиҳатдан уларни тан олишга мажбур бўлганлар.


Жанубий Кореяда икки ўзбек боксчиси ғалаба қозонди – mulkdor.com\nЖанубий Кореяда икки ўзбек боксчиси ғалаба қозонди\nJune 30 2019, 07:06 Спорт\n29-июнь куни Жанубий Кореянинг Сеул шаҳрида ўзбекистонлик икки боксчи, енгил (61,2 кг) вазнда Абдурасул Исмоилов (6-0, 3 КО) ҳамда Шоҳрух Ашуров (2-1, 0 КО) навбатдаги рейтинг жангларини ўтказишди. Бу ҳақда GoSport.uz интернет-нашри хабар бермоқда.\nБобур ва Набижон Нажмиддинов ҳамда Зуфар Сулаймонов шогирдлари рақибларига ҳеч қандай имконият қолдиришмади. 6 раундлик жангларда Абдурасул Исмоилов хитойлик Кунг Вангни катта устунлик билан, очколар ҳисобига кўра, мағлуб этган бўлса, Шоҳрух Ашуров россиялик Михаил Лесников устидан яққол устунлик билан ғалаба қозонди.\nШундай қилиб, Абдурасул профи боксдаги олтинчи жангини ўтказиб, буларнинг барчасида ғалаба қозонди ва ўзининг мағлубиятсиз сериясини давом эттирмоқда. Шоҳрух Ашуров эса, учинчи жангидаги иккинчи ғалабасини қўлга киритди.\n«манчестер сити» суперкубокда «ливерпуль» билан ...\n2019 йилги Англия Суперкубогида «Манчестер Сити»га «Ливерпуль» рақиблик қилади. Бу ҳақда Трибуна.уз сайти ёзмоқда. Англия чемпиони бўлган «Ман Сити»га Суперкубок ўйинида ...\nСпортMay 19 2019, 10:05\nБабаян яна катта саҳнада. у шунчалик зўр ...\nСамвел Бабаян «Локомотив» бош мураббийи бўлди. Ҳа, ўша машҳур Самвел Бабаяннинг ўзгинаси. Ўзи хоҳлаган футболчиларни ўйнатиб, халқнинг ғазабига учраган, кучсиз жамоаларни ...\nСпортJune 25 2019, 02:06


Даврон Кабулов “Миллион” гуруҳини тарк этган собиқ аъзосига қимматбаҳо совға берди - EFFECT.UZ\n. 22:20 | 01.03.2021\n“Миллион” жамоаси концертининг сўнгги кунида аъзолардан бири жамоани тарк этгани маълум бўлди.Яъни ушбу гуруҳни тарк этаётган Умиджон Ҳайдаров билан саҳнадан катта хайрлашув ташкил этди. Барча кўз ёшлар билан Умиджонни кузатиб қўйишди. Хайрлашув охирида Даврон Кобулов дўсти Умиджонга қимматбаҳо уй совға қилди.\n«Миллионни эслатадиган нарсангиз бўлишини хоҳлардим. Шундай қилиб, биз сизга Тошкентдан уч хонали уй берамиз», – деб саҳнада эълон қилди Кабулов.\nTeglar:Миллион, Умиджон Хайдаров\nХатирчида норози халқ бош кўтарди (видео)\nРоссия «Сардоба» сув омборини қайта тиклашни зиммасига олди


Тиббиёт 23.08.2019 176\nМутахассисларнинг таъкидлашича, иссиқ мавсум вирусли касалликлар авж оладиган палла ҳисобланади. Масалан, ёз ойларида ошқозон-ичак инфекцияси, тери ва аллергик хасталиклар кенг тарқала бошлайди. Шунингдек, бу мавсумда юқумли гепатит, айниқса, гепатитнинг А тури бирмунча хавф туғдиради. Хўш, бу қандай хасталик? У қай тарзда юқади ва асоратлари қандай? Ушбу саволлар билан вилоят юқумли касалликлар шифохонаси бош шифокори Ҳамза ЭРНАЗАРОВга мурожаат қилдик.\n- Вирусли гепатит А - юқумли касаллик бўлиб, аксар ҳолларда болаларда учрайди. Бунда вирус жигар ҳужайраларини зарарлайди. Касаллик вирус билан зарарланган сув ва озиқ-овқат маҳсулотларини истеъмол қилиш натижасида оғиз орқали юқади. Бемор кўпинча икки ҳафта оғир бўлиб, кейинги бир ёки уч ой давомида қувватсиз бўлади. Кўз оқидаги хасталик туфайли пайдо бўлган сариқ ранг йўқолганидан сўнг ҳам уч ҳафта ўтгунга қадар бемордан атрофдагиларга вирус осонгина юқади.\nУшбу касаллик ҳаводан юқмайди, балки болалар қўлини ювмасдан овқатланганида, қайнатилмаган сув ичишлари сабабли касалликка чалинишади. Шу билан биргаликда, болалар мактабгача таълим муассасаларида, мактабда ўзаро мулоқот жараёнида ҳам гепатит юқтириб олишлари мумкин. Табиийки, уйда ўтирган болалар камроқ шу касаллик билан оғришади.\n- Хасталик дастлаб яширин кечади. Бу давр 35 кун бўлиб, айтарли аломатлари сезилмайди. Ҳар бир организмда ўзининг иммунитетига қараб касаллик кечиши турлича бўлади. Айрим беморларда 15 кун, баъзиларда эса 35 кунда гепатит белги беради. Бу албатта, организмга тушган вируснинг қанча миқдордалиги ва иммун тизимининг ҳолатига боғлиқ. Хасталикнинг илк даврида беморда сариқлик аломатлари бўлмайди, лекин ундан олдинги белгилар бўлади. Нафас йўлларининг яллиғланиши, ич кетиши, грипп ва ўткир респиратор вирусли инфекциялар каби аломатлар юзага чиқади. Касалликнинг ушбу даври 5 кундан 7 кунгача давом этиши мумкин. Сўнг организмда сариқ касаллиги белгилари бошланади. Ота-оналар кўпинча бизга айни ўша аломатлар бошланган пайтда мурожаат қилишади. Шифокорга аввалроқ мурожаат қилиш мақсадга мувофиқ. Сабаби, ушбу даврда вирус асосан ахлат ва пешоб орқали ажралиб чиқади ва касаллик анча юқумли бўлади. Беморнинг териси ва кўз оқлари сарғайганидан 2-3 кун ўтгач эса касаллик юқмайди. Касалликнинг юқумли даврини болалар боғча ёки мактабда, уйда ўтказиб юборишади. Шунинг учун ҳам гепатитнинг тарқалиши тезлашади, кўпаяди.\nДаво турлари қандай?\n- Гепатит А сурункали давом этмайди, 6 ойдан сўнг бемор соғлом кишилар қаторига қўшилади. Эътибор қилиш керак бўлган жиҳати шундаки, бемор тузалгандан кейин ҳам белгиланган парҳезларга амал қилиши шарт. Чунки жигар тўқималари тикланиши учун кўп вақт керак бўлади. Мана шу давр мобайнида бемор ёғли, аччиқ ва шўр овқатларни истеъмол қилиши мумкин эмас. Кейин жигарни зўриқтириш ҳам тақиқланади. Беморга 3 килограммдан ортиқ юк кўтариш ман этилади. Ота-оналар мана шу жиҳатларга жиддий эътибор бериб, назоратга олишса, бемор касалликдан буткул фориғ бўлади.\nТозалик - энг яхши даво\n- Биринчи галда тозаликка эътибор бериш керак. Ота-оналар иложи борича болаларнинг гигиена қоидаларига тўла амал қилишларига эътиборли бўлиши, болалар қайнатилмаган сувни ичмасликлари, тўғри овқатланиши зарур. Албатта, катталар болада гепатит белгиларини сезгудек бўлишса, дарҳол шифокорга мурожаат қилишлари зарур. Чунки касалликнинг биринчи белгилари қон, пешоб, ахлатни лабораторияда текшириш орқали аниқланади. Гепатит касаллигининг сариқлик билан кечувчи тури ва сариқ бўлмаган турлари бор. Эҳтимол бемор ушбу касаллик билан оғриса ҳам сариқ касаллиги ўзининг белгиларини бермаслиги мумкин. Буни фақат жигарни текшириб кўриб аниқлаш мумкин.


Гилос: қайси рангдагиси фойдалироқ?\nCана : 31-05-2018 / Маслаҳат / кўрилди: 292\nГилоснинг таркибида А, В1, В2, С ҳамда Е дармондорилари, темир, калий, кальций, магний, натрий ҳамда фосфор каби фойдали моддалар кўп. Ундаги пектин моддасига алоҳида эътибор қаратиш керак, у ортиқча ёғларнинг парчаланиб, организмдан чиқарилишига жавоб беради.\nТанлашда эътиборли бўлинг!\nЯнги узилган гилоснинг банди яшил ва таранг бўлиши лозим. Агар у қорайган ва синувчан бўлса, демак, мева узоқ сақланган. Бу унинг таъмида ҳам акс этади.\nСақлаш муддати қанча?\nГилос узоқ вақт ширин ва сувли бўлиши учун харид қилгандан сўнг уни ювиб, бандларини олиб, қуритиш керак. Сўнг қопқоқли контейнерга солиб, музлатгичга қўйиш лозим. Сақлаш муддати тахминан икки ҳафта. Эрта пишадиган навлари яхши сақланмайди, уларни шу заҳоти истеъмол қилган яхши.\nРангида гап кўп…\nГилосдаги органик кислоталар ва қанднинг нисбатини рангига қараб аниқлаш мумкин: меванинг ранги қанча оч бўлса, бу модда шунча кўп бўлади. Умуман, қора гилос кўпроқ фойдали ҳисобланади, у бизни саратондан ҳимоя қилувчи ҳамда қариш жараёнини секинлаштирувчи антоцианларга бой. Сариқ гилос бета-каротинга бой, у кўзлар ва тери учун жуда фойдали.\nДиарея ва метеоризмга мойиллик бўлганида гилосни кўп истеъмол қилиш мумкин эмас. У ичакнинг тўлқинсиман ҳаракатларини кучайтиради. Таркибида глюкоза миқдори кўп — ўртача 100 граммда 10,6 г, ширин навларида ундан ҳам кўп бўлгани боис, гилосни меъёрида истеъмол қилиш лозим.\nКеракли масаллиқлар: 1 кг гилос, 1 стакан шакар, 2та долчин таёқчаси, 1 чой қошиқ маккажўхори крахмали.\nГилос данакларидан тозаланади, устига шакар сепилади ва яхшилаб аралаштирилиб, 2 соатга қолдирилади. Сўнг 1 литр сув қуйиб, долчин солинади ва идиш қопқоғи ёпилиб, паст оловда 10 дақиқа қайнатилади.\nДолчин олиб ташланади.\nАралашма оловдан олинмаган ҳолда блендерда кўпиртирилади. Қайнаб чиққач, 1 ош қошиқ сув билан аралаштирилган крахмал қўшилади ва 1 дақиқа қайнатилади. Совитиб, бутун мевалар билан безатилади ва дастурхонга тортилади.\n“ИЛИК УЗИЛДИ”ДА ТУРП ЖУДА ФОЙДАЛИДИР


Тошкент ИИББси милиционерлар фаррошни дўппослаганини рад этди\nТошкентда фаррош бўлиб ишловчи 57 ёшли Бахтиёр Маматов милиция ходимлари уни дўппослагани ҳақида Озодликка шикоят қилди.\nТошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси фаррош бўлиб ишловчи 57 ёшли Бахтиёр Маматовнинг милиция ходимлари уни дўппослагани ҳақидаги Озодликка айтган иддаоларини рад этди. Маматов 10 апрел куни Озодликка пост-патрул хизмати ходимлари уни 9 апрель куни оқшом Тошкентдаги Лисунова кинотеатри олдида ушлагани ва уйсиз-жойсиз одам, деб ўйлаб калтаклаганини айтганди.\nТошкентнинг Яшнобод туманидаги “Тоза ҳудуд” давлат унитар корхонаси фарроши бўлиб ишлайдиган Бахтиёр Маматовнинг Озодликка иддао қилишича, у 9 апрель куни ишдан уйига қайтаётганида милиция ходимлари тўхтатган.\nБахтиёр Маматов ППС ходимлари калтаклаганини иддао қилади.\nОзодлик Бахтиёр Маматов иддаосига изоҳ олиш мақсадида Тошкент шаҳар Яшнобод туман Ички ишлар бўлими билан боғланди.\nМилиция навбатчиси “пост-патрул хизмати ходимлари кимнидир калтаклагани ҳақида маълумот йўқ”, деб айтди.\n- Агар кимдир калтакланган бўлса бизга шикоят қилсин, ўрганиб чиқамиз, - деди милиция навбатчиси.\nБахтиёр Маматов уни калтаклаган милиция ходимларига шахсини тасдиқловчи паспортини ҳам кўрсатганини айтди.\nТошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси матбуот хизмати билдирувига кўра, 9 апрел куни 18.10да 102 телефон рақамига Яшнобод тумани Авиасозлар массивидаги кўп қаватли турар жой биносида яшовчи фуқародан мурожаат тушган. У милицияга ичиб олган нотаниш эркак эшигини таққиллатаётгани ҳақда шикоят қилган. ППС ходимлари воқеа жойига боришганида ўзини Бахтиёр Маматов деб таништирган шахсни кўришган.\nМилиция ходимлари яшаш жойи бўлмаган Маматовни реабилитация марказига олиб боришмоқчи бўлишган, лекин у қаршилик қилган.\n"Унинг юзидаги шиш ва қон излар нимани оқибати эканини у эслай олмади", - дейилади ИИББ баёнотида.\nБир ойда уч шикоят\n14 март куни хоразмлик қурувчилар Исломжонобод Ражапов ва Маъмурбек Матчонов Хиванинг “Ичан қалъа” тарихий комплекси ҳудудида ўзини Фахриддин деб таништирган милиция майоридан халқ билан яхши муомала қилишни сўрагани ортидан, майор ўзи ва шеригини дўппослаганини Озодликка сўзлаб берган эди.\nСурхондарё вилоят, Олтинсой туман, Миршоди ҚФЙнинг “Обод турмуш” маҳалласида яшайдиган 23 яшар Акмал Эсонов эса 27 февраль куни уч нафар профилактика инспектори уни дўппослаб, бурнини синдиргани ҳақда Озодликка арз қилган.\n2018 йилнинг октябр ойида эса Бухорода яшовчи 46 ёшли мардикор Рустам Мавлонов "милиция зобити ўзини дўппослаганидан сўнг шифохонага тушиб қолгани" ҳақида Озодлик хабар бергач туман прокуратураси суриштирув ўтказган, Мавлоновни калтаклаган милиция ходимлари ишдан ҳайдалган эди.


Одесса ва Днепр Россия Федерацияси нишонига айланиши мумкин - АҚШ денгиз флоти ҳарбийси\n11 Aprel 13:00 Ўзбекистон янгиликлари\nДнепр МАҚСАД ОДЕССА Россия. Украина УРУШ\nРоссиянинг Украина билан урушдаги ҳаракатлари олдиндан айтиб бўлмайди ва унинг навбатдаги зарбаси Одесса ва Днепрни эгаллаб олиш учун қаратилиши мумкин.\nБу ҳақда телемарафон эфирида АҚШ ҳарбий-денгиз кучларининг биринчи даражали капитани, истеъфодаги Гарри Табаҳ маълум қилди.\n«Россия олдиндан айтиб бўлмайдиган, мантиқсиз ҳаракат қилади, унинг кўп ҳаракатларини тушунтиришнинг иложи йўқ. Қотиллик учун қотиллик, бундай ўлимга сиғиниш… Ўзиники ҳам, бошқасини ҳам. Бу ҳаракатлар тушунарсиз… Ҳамма нарсани кутиш мумкин. , ва сиз ҳамма нарсага тайёргарлик кўришингиз керак «, деб таъкидлади Табах.\nЕвропа Иттифоқи айни дамда Россия газидан воз кечишни режалаштирмаяпти\nУнинг сўзларига кўра, Украина Қуролли кучлари Бош штаби ҳозир босқинга тайёргарлик давридагидан анча малакали ҳаракат қилмоқда.\n«Бугун мен кўрган нарсам ва менинг ўртоқларим – ҳам украиналик, ҳам америкалик ҳарбийлар – Россия Днепр ва Одессага кучли зарба бериш орқали Украинани бўлиниш «аломатларини» кўрсатмоқда. Ва бу разведка парвозлари, ўқ узиш, уларда шундай бор, снарядлар орқали разведка. Ва сизнинг Қуролли Кучларингиз ҳам бунга тайёргарлик кўраётгани аниқ. Ҳозир ҳамма вақтга ишлаяпти», – деди Табах.\nШу билан бирга, ҳар икки томон учун ҳам вақт қисқа.\n«Русларнинг қайта тўпланишга, қандайдир армияни йиғиб, ундан воз кечишга вақтлари оз. Украиналикларнинг ҳам – уларнинг вақти кам… Енди ҳар соат, ҳар дақиқа, сония украиналиклар ва ҳарбийларнинг ҳаёти», – дейди у.\nЭнергоатом Молдовага электр энергияси етказиб бериш ниятида\nҒарблик экспертлар Марказий Осиё давлатларида тил муаммосига муносабат билдирди\nТўрт ўзбекистонлик Ўзбекистон қаҳрамонига айланди


024. Тақдирга иймон келтириш – Islom Nuri\n024. Тақдирга иймон келтириш\nИмом Муслим ривоят қилган ҳадисда Умар розияллоҳу анҳу шундай дейди: «Биз Росулуллоҳ саллаллоҳу алайхи ва салламнинг ҳузурида ўтирган эдик, тўсатдан кийимлари оппоқ, сочи тим қора, афтидан мусофирга ўхшамайдиган ва бизга номаълум бўлган бир киши кириб келди. Юриб келиб Росулуллоҳ саллаллоҳу алайхи ва салламнинг олдиларига чўккалаб ўтирди. Икки тиззасини У зотнинг тиззаларига жипслаштирди ва икки кафтини сонлари устига кўйди. Ва деди: Эй Муҳаммад, менга ислом ҳақида хабар беринг. Росулуллоҳ саллаллоҳу алайхи ва саллам дедилар: Аллоҳдан ўзга хақ худо йўқлигига ва Муҳаммад Аллоҳнинг расули эканлигига гувоҳлик бермоғинг. Намозни тўла барпо қилмоғинг. Закотни адо этмоғинг. Рамазон ойи рўзасини тутмоғинг. Йўлга қодир бўлсанг Байтуллоҳга ҳаж-зиёрат қилмоғинг. Тўғри айтдингиз деди. Унинг сўзидан ажабландик, аввал сўради кейин эса тўғри айтдингиз деб тасдиқлаб қўйди. (Номаълум киши) деди: Менга иймон хақида хабар беринг. Росулуллоҳ саллаллоҳу алайхи ва саллам айтдилар: Аллоҳга, унинг фаришталарига, пайғамбарларига ва охират кунига иймон келтирмоғинг ҳамда тақдирнинг яхшию ёмонига иймон келтирмоғинг. Тўғри айтдингиз деди. Менга эҳсон ҳақида хабар беринг деди. Аллоҳга уни кўриб турганингдек, агар сен уни кўрмаётган бўлсанг, у сени кўриб турганидек ибодат қилмоғинг дедилар. Менга Қиёмат хабарини беринг деди. Қиёмат ҳақида сўралаётган киши сўровчидан билувчироқ эмас дедилар. (Яъни: буни мен ҳам, сен ҳам билмаймиз). Ундай бўлса унинг аломатларидан хабар беринг деди: Чўри ўз хожасини туғмоқлиги, яланг оёқ, камбағал қўйчувонларнинг (бир-биридан баланд, гўзал) уйларни қуришда баслашаётганларини кўрмоғинг, дедилар.\nИмом Муслим Абдуллоҳ ибн Амр розияллоҳу анҳумодан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Аллоҳ таоло халойиқнинг тақдирини осмонлар ва ерни яратишдан эллик минг йил аввал ёзиб қўйди, ўшанда Аллоҳнинг Арши сув устида эди», дедилар.\nИймон устунларидан бири тақдирнинг яхши ва ёмонига иймон келтиришдир. Инсон ўзига етаётган зарар ёки фойда Аллоҳ тақдир қилгани учун етаётгани ва етмай қолган яхшилик ёки ёмонлик Аллоҳ азалда ёзиб қўйгани учун етмаганига тўлиқ иймон келтирмагунича комил мўъмин бўла олмайди. Чунки Аллоҳ таоло ҳамма бўладиган ишларни азалдан билган ва лавҳул маҳфузга ёзган, вақти келганда унинг бўлишини ирода қилган.\nТақдир хақ, бўлаётган хамма ишлар Аллоҳнинг қазо ва қадари билан бўлади.\nТақдирга иймон келтириш ва таслим бўлиш вожибдир, чунки қадар иймон устунларининг биридир.


Энди ўзбеклар мева-сабзавотини хорижга бемалол олиб чиқадиган бўлди, қачон пахтада ҳам шунақа бўлади? - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n22:17 - Энди ўзбеклар мева-сабзавотини хорижга бемалол олиб чиқадиган бўлди, қачон пахтада ҳам шунақа бўлади?\nНиҳоят, президент Шавкат Мирзиё мамлакатда мева-сабзавот экспортини мафия қўлидан олишга эришганини иддао қилмоқда. Нимамиш, фуқароларнинг мева-сабзавотларини эркин экспорт қилиш йўлидаги барча баръерларни йўқ қилинганмиш. Яъни, эндиликда деҳқоннинг ҳеч бир маҳсулоти учун экспорт шартномалари талаб қилинмайди, унинг хорижга товар олиб чиқиши 3 соат ичида расмийлаштирилади.\nҚарорга мувофиқ, мева-сабзавот маҳсулотлари экспортига божхона юк декларациясини расмийлаштириш кўрик ҳужжати тузилганидан кейин 3 соатдан кўп бўлмаган муддатда амалга ошириладиган тартиб жорий этилди. Мева-сабзавот ва тез бузиладиган маҳсулотларнинг экспорти учун зарур бўлган сертификат бериш муддати экспорт қилувчи томонидан ҳужжатлар тақдим қилинган вақтдан бошлаб бир иш кунига қадар қисқартирилди.\nАммо, маълумки, мамлакатимизда асосий қишлоқ хўжалиги махсулоти пахтадир, уни сотишдаги мафия - ҳукуматнинг ўзидир. Ўзбекистон раҳбариятида иқтисодни ривожлантиришни ўйлайдиган одамлар бўлса, авваламбор ҳукумат мафиясини йўқ қилишлари ва деҳқонларга ўз пахталарини ўзлари эркин сотиш имкониятини беришлари керак.


ТУНИКА + ШИМ: ЎЗ ОБРАЗИНГИЗНИ ТОПИНГ! | Суғдиёна биринчи аёллар электрон журнали\nТУНИКА + ШИМ: ЎЗ ОБРАЗИНГИЗНИ ТОПИНГ!\n1.Туниканинг нақшинкор матодан ишлангани ҳамда мовий ва оқ ранглар кетма-кетлигига қараб, шимни тўқ кўк рангдагисини танлаймиз.\n2.Олд ўйиндиси хитой услубида ишланган туникалар, қора рангли шим билан мос келади.\n3.Ўзингизга ишонсангиз, туника билан кенг ҳажмли шимни синаб кўринг. Ягона шарти икки либос ранги бир-бирига мос келсин.\n4.Экзотик манзаралар акс этган мато ҳамма қоматга ҳам мос келавермайди. Асосан бўйи узун, бўкса қисми кенг бўлмаган аёлларга тавсия этилади. Чунки ёрқин ранглар қоматни янада тўлароқ кўрсатиши мумкин.\n5.Олифта хонимлар учун замонавий образ. «Кўршапалак» бичимида тикилган туника, тўқилган безакли мунчоқ пастки қисмига эса тор бичимли шим.\n6.Оқ рангли шим билан фақат ёрқин рангли туникаларни кийиш мумкин. Масалан, оч пушти ранг безаклари бўлган туника сингари.\n7. Баъзан қаймоқ ранг классик шим билан суратдаги каби туникаларни ҳам тажриба қилиш мумкин.\n8. Туника ва шим дуэти учун яна бир таклиф. Диққат қилинг, кофта устида жакети ҳам бор. Бу билан кечки сайрга чиқса бўлади.Twitter НравитсяSocButtons v1.5


Булҳавасдай турфа дилбарҳажрида оҳлар чекиб... - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nЧоп этилган 06 Феврал 2019\tКӯришлар: 359\nГар қаноатпеша бўлсанг, бурда нон, қултум сувинг\nБойлигингдир, «Оҳ, фақирман!» дебки навҳанг бўлмаса.\nУрмагил лоф ишқ ўтидин ёнмайин парвонадек,\nБил, риё ошиқлигинг ҳам дилда жазбанг бўлмаса.\nАнгламассан лаззати васлини чекмай дарду ғам,\nҲажри бирла рўзгоринг токи шабранг бўлмаса.\nСирри асрори ниҳондан топмагайсан зарра шавқ,\nИшқидин гар дилда ҳайрат ҳисси баҳранг бўлмаса.\nБил, йироқдир манзили ишқ, унга етмоқлик маҳол,\nУл суюклинг кўйида гар жони садқанг бўлмаса.\nЁр жамолин нуридин бўлгай мунаввар ҳар кўнгил,\nҒайри нақшидин дегайлар, анда гар занг бўлмаса.\nТолибо, ишқин кўйида куйганинг ёлғон, агар\nЛолагун кўз ёшларингдин доғли саҳфанг бўлмаса.\nЧекмайин зарра азобин лоф урармен ишқидин,\nЎйламай сўнгра итобин лоф урармен ишқидин.\nУқмайин ошиқлигу ҳам дарди ёронлик сирин,\nАнгламай ишқин китобин лоф урармен ишқидин.\nЎзлигимдин кечмайин ҳеч, кўйида ҳам жон қушин\nЭтмайин сайди уқобин лоф урармен ишқидин.\nҲажрида чеккан азобу, дилда ишқ туғёни деб,\nСув уза сузган ҳубобин лоф урармен ишқидин.\nБулҳавасдай турфа дилбар ҳажрида оҳлар чекиб,\nЭсламай Мийсоқ хитобин лоф урармен ишқидин.\nКўйида девона бўлмай, тўкмайин бир томчи ёш,\nТотмайин қатра шаробин лоф урармен ишқидин.\nЭлга достон айлабон ишқин сирин тутмай ниҳон,\nДарди дилдир, деб саробин лоф урармен ишқидин.\n«Энди, хўш, ҳолинг нечук?» деб, сўрса анда ногаҳон,\nБилмайин анга жавобин лоф урармен ишқидин.\nЛойиқи бахшиш эмас мен, Толибо, лек бор умид,\nРаҳм этиб тўсгай иқобин лоф урармен ишқидин.\n«Ким ўлар ҳолатқа етса, ул билур жон қадрини»1,\nЖон чиқар дамларда англар нури иймон қадрини.\nБилгил, инсонга ғанимат бу ҳаётнинг ҳар дами,\nУмри ғафлат ичра кечган билмас имкон қадрини.\nТопмагач, парча булутнинг соясин сўнг англагай,\nМайсадек жавзо тиғида абри найсон қадрини.\nДавлатин борида кўзга илмаган ҳеч кимсани,\nНақдина кетган соатда билгай эҳсон қадрини.\nКим тарозу палласини сурса ўз нафси томон,\nЧорасиз қолганда англар ҳадди мезон қадрини.\nЛаззати васлини тотмас, ишқ аро чекмай алам,\nАйрилиқда тортмаса гар дарди ҳижрон қадрини.\nКим ғариблик дардидин ҳам ишқ ўтидин бехабар,\nАнгламас фурқат тунида шамъи сўзон қадрини.\nЗийнати дунё-ла қалби занглаганлар билмагай,\nИшқидин дилга чизилган нақши пинҳон қадрини.\nТолибо, андиша қилсанг юзқаролик хавфидин,\nАнглагил юзларни ювган дурри ғалтон қадрини.\nБўлма ғофил, ҳар қадамда дом ила тайёр лаъин,\nСал адашсанг, турфа кўйга бошлагай айёр лаъин.\nЗарра шубҳа бўлса, асло, урмагил ҳеч ишга қўл,\nҚўл узатган дамда, билгил, яйрагай ғаддор лаъин.\nГердайиб кетма, ҳисобсиз неъмати Ҳақ бирла сен,\nНогаҳон тушсанг тузоққа, қўймагай бадкор лаъин.\nКелганинг ҳам кетмагинг фикрини ёдингда тут,\nБерганин, топдим деганга, доимо ҳамкор лаъин.\nБандадурсан эл қатори, кибр ила гердаймагил,\nКим ҳаволанса, ўшанга бўлгуси сардор лаъин.\nҚалбинга солгай ғулу нафсинг билан ошно бўлиб,\nТо жиловинг тутмагунча тинмагай маккор лаъин.\nГар тийилмай тошса ҳирсинг, ақлу ҳушдан ажратиб,\nЗоли маккорни кўзингга кўрсатур дилдор лаъин.\nСохта шон-шуҳратга бўлсанг гар харидор, англагил,\nТурфа мол бирлан риё савдосида ҳушёр лаъин.\nИстасанг гар толиби фазлу камол бўлмоқни сен,\nПоклагил, кўнглинга йўл топмасин зинҳор лаъин.\nЯхшиликни касб этиб сен, қил ёмонликдин ҳазар,\nЯхшилик қилган ҳамиша эл аро топгай назар.\nТотмагай бол оғу тутган, тош отиб, гул кутмагил,\nКим ёмонликдин кўрар наф, яхшиликдин ким зарар.\nБошидин зарларни сочма чўлда қолган ташнанинг,\nАнга бойлик йўқ жаҳонда бир пиёла сув қадар.\nБолта урсанг илдизига, кул бўлар бир лов ёниб,\nМева бергай неча йиллар, парвариш қилсанг шажар.\nДори-дармон қилмагач кор, неча йиллик хастага,\nУл шифо топгай, қилиб гоҳ яхши бир сўзинг асар.\nЯхшилик миннатли бўлса, бил, ёмонликдин ёмон,\nТаънасиз тош ёрмагай бош, таънали ошдир заҳар.\nБўлмаса буғдой нонинг, лек бўлса гар буғдой сўзинг,\nТил ширинлик бирла қанча битмаган ишлар битар.\nСийласин қисмат десанг, ол яхшилик бирла дуо,\nСидқидил бўлган дуодан ўзгарур дерлар қадар.\nЯхшиликни қанча таъриф айласанг камдир ва лек,\nТолибо, ҳикматда келгай – яхши сўздир мухтасар.\nТолибжон Рўзибоев, Фарғона вилояти.\nХатлон вилояти Бохтар шаҳрида туғилиб камол топган Толибжон Рўзибоев кейинчалик Ўзбекистоннинг Фарғона вилоятига кўчиб ўтган. У узоқ йиллардан бери илмий-оммабоп, публицистика ва бадиий ижод йўналишларида қалам тебратиб келади. Унинг турли мавзулардаги ўнлаб мақолалари, шеър ва ҳикоялари Тожикистон республикаси вақтли нашрларида, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси шаҳар, вилоят, республика газета ва журналларида нашр этилган. 1998 – 2006 йилларда давомида ўзбек тили ва адабиёти фанларига оид учта ўқув қўлланмасига ҳаммуаллифлик қилган. 2018 йил унинг “Ҳаёт – бебаҳо эҳсон” номли шеърлар ва ҳикоялар тўплами нашр этилган.\nБугун: 30-05-2020 12:34:33


Қорачиқ > Маҳаллий хабарлар > 2050 йилда Туркистон аҳолиси уч бараварга кўпаяди\n2050 йилда Туркистон аҳолиси уч бараварга кўпаяди\nТуркистон шаҳрини ривожлантиришнинг генерал режасига кўра, шаҳар аҳолиси 2050 йилда 500 мингга етади.\nТуркистон вилояти ҳокимлиги Туркистон шаҳрини турк оламининг маданий-маънавий маркази сифатида ривожлантиришнинг генерал режасини ишлаб чиқди.\nҲужжатда Туркистонда демографик ҳолат ўрганилганда туғилиш ортиб, ўлим камайгани кўрсатилди. Туркистон вилояти ўлкада туғилиш ва аҳолининг табиий ўсиши бўйича биринчи ўринда туради.\nТабиий ўсишнинг умумий коэффиценти 21,87%, туғилишнинг умумий коэффиценти 1000 аҳолига 27,01 дан тўғри келади. Ҳозирги вақтда миграциянинг юқори кўрсаткичлари Туркистонга вилоят маркази кўчирилиши билан тўхтайди.\nАҳолининг ўсиши бўйича тахминлар қуйидагича:\n2019 йилда – 165 минг киши;\n2025 йилда – 250 минг киши;\n2035 йилда – 350 минг киши;\n2050 йилда – 500 минг киши.\n2019 йил 1 январь ҳолати бўйича шаҳарнинг турар жой фонди 3,2 миллион метр квадратни ташкил этди. Генерал режага кўра, шаҳар 6 та турар жой туманларига бўлинган. Янги турар жой ҳудудлари шаҳар ва туман магистрал кўчалари бўйида жойлашган.\nРежада 3 қаватдан 7 қаватгача бўлган кўпқаватли уйлар қуриш кўзда тутилган. Туркистоннинг асосий қурилишлари кам қаватли бўлиб қолади.\n21 ёшли йигит вилоят ҳокими маслаҳатчиси бўлди\nТуркистон вилояти аҳолиси Наврўзни 12 кун нишонлайди


Yer osti yuklash mashinalarining sinflanishi Davriy yuklash mashinalari turlari, tuzilishi va ishlash prinsipi\nHajmi 351.5 Kb.\nDavriy yuklash mashinalari turlari, tuzilishi va ishlash prinsipi\nЕр ости юклаш машиналари. Уларнинг турлари, конструкцияси ишлаш принципи ва ишлатилиш кўлами\nYer osti yuklash mashinalarining sinflanishi\nUzluksiz yuklash mashinalari turlari, tuzilishi va ishlash prinsipi\nDavriy va uzluksiz yuklash mashinalarini ishlatish va unumdorligini aniqlash\nЮклаш машиналари тўғрисида умумий маълумотлар. Кон-қидирув лаҳимларини ўтишда тоғ жинсларини юклаш – қийин жараён бўлиб, умумий лаҳим ўтиш даврининг 60 % гача бўлган вақтини эгаллайди. Ер ости қидирув лаҳимларини ўтишда тоғ жинсларининг асосий ҳажми юкловчи механизмлар ёрдамида олинади ва бир қисмигина қўл меҳнати билан бажарилади. Юкловчи механизмлар сифатитида юклаш машиналари ишлатилади.\nЮклаш машиналари ер ости лаҳимларини бурғилаб-портлатиш усули билан ўтишда массивдан ажратилган тоғ жинсларини транспорт воситасига юклашни механизациялаштиришга мўлжаллангандир. Ҳар қандай юклаш машинаси иккита асосий функцияни бажаради: массивдан портлатиш ажратилган тоғ жинсини қамраш яъни ишчи органини тўлдириш ёки тоғ жинсига ботириш; юкни маълум баландликка кўтариб транспорт воситасига узатиш. Бу жараёнларни бажаришига қараб юклаш машиналарини қуйидаги синфларга ажратиш мумкин:\n- иш бажарувчи органи тури бўйича – чўмичли, тароқсимон, барабан-ғилдиракли, қамровчи-панжали (1-расм, а);\n- иш бажарувчи органининг ишлаш усули бўйича - даврий ва узлуксиз (1-расм, б);\n- тоғ жинсини қамраш усули бўйича – тагидан, ёнидан ва устидан қамровчи (1-расм, в);\n- юкни транспорт воситасига узатиш усули бўйича – тўғридан-тўғри ёки поғонали юкловчи (1-расм, г);\n- машинанинг ҳаракатланиш усули бўйича – ғилдирак-рельсли, гусеницали, пневмоғилдиракли (1-расм, д).\nТоғ жинсини тагидан қамровчи чўмичли даврий юклаш машиналари энг кўп тарқалгандир. Бу машиналарнинг тўгридан-тўгри юкловчи (2-расм, а) ва поғонали юкловчи (2-расм, б) турлари фарқланади. Тўғридан-тўғри юкловчи бу машиналарнинг икки ҳил модели бўлиб, бир-биридан юкни тўкиш усули билан фарқланади. Буларга чўмич рукояти машина устидан айланиб ўтиб тўкувчи ва чўмични ён тарафдан ағдарувчи машиналар киради.\nОхирги турдаги машина тайёрлов лаҳимларни ўтишда тоғ жинсларини конвейер транспортига юклашни механизациялаштиради. Поғонали юкловчи чўмичли юклаш машиналари машина конструкциясига кирувчи узатувчи лентали, пластинкали ёки куракли конвейерлар билан таъминланади.\nЖахон тажрибасида энг кўп ишлатиладиган юклаш машиналари – тоғ жинсини ён тарафдан қамровчи узлуксиз ишловчи машиналардир (2-расм, в). Бундай машиналарнинг иш бажарувчи органи – қамровчи панжали, сидирғичли барлар, рифленые дисклар бўлиши мумкин.\n1-расм. Юклаш машиналари синфлари.\nЮқорида кўриб чиқкан мос равишдаги конструктив тузилишлардан энг кўп ишлатиладиган юклаш машиналаридан ППН тури ( тўгридан –тўғри юкловчи даврий (ППН-1, ППН-3А, ППН-2Г) ёки тагидан қамровчи поғонали юкловчи ) ва ПНБ турлари (ёндан қамровчи узлуксиз ишловчи) мавжуддир.\n2-расм. Юклаш машиналари конструктив схемалари.\nДаврий ишловчи юклаш машиналари техник тавсифлари\nТехник унумдорлиги, м3/мин\nЧўмичи ҳажми, м3\nМаксимал юклаш баландлиги, мм\nЮклаш фронти, м\nДвигател қуввати, кВт\nИстеъмол энергияси тури\nУзлуксиз ишловчи юклаш машиналари техник тавсифлари\nЮклаш машиналари турлари ва конструкцияси\nДаврий юклаш машиналаринг юклаш усули бўйича иккита тури мавжуд: тўғридан-тўғри ва поғонали юкловчи.\nТўғридан-тўгри юкловчи юклаш машиналарининг қуйидаги хилари бор: ППН-1с, ППН-3А, ППН-2Г. Кон-қидирув лаҳимларини ўтишда чўмични машина устидан ошириб тўкувчи рукоятли машиналар энг кўп тарқалгандир. Бу турдаги машина ППН-1с горизонтал лаҳимларни ўтишда портлатиб массивдан ажратилган йириклиги 350 мм гача бўлган тоғ жинсларини вагончага ёки бошқа транспорт воситасига юклашга хизмат қилади. Бу машинанинг конструкцияси Дарасунск заводида ишлаб чиқилган. Чўмичли юклаш машиналарининг барчаси бир хил тузилишга эгадир, лекин баъзи бир узелларининг бир-бири билан боғланиида фарқ қилиши мумкин. ППН-1с машинаси (3-расм) чўмич 1, юриш қисми двигатели 5, бурилувчи платформа 3, юриш қисми 4, кўтариш механизми 6, бошқарув пульти рукояти 2, чўмични орқага қайтариш механизми 7 дан ташкил топган.\nҲаракатланиш (юриш қисми) механизми чўян қопламали редуктор, пневматик двигатель ва иккита ўқли ғилдирак жуфтларидан ташкил топган. Юриш қисми – шарик таянчли асос вазифасини бажариб, унинг устига юқориги бурилувчи платформа ўтнатилади. Асос марказига шкворень ўрнатилган бўлиб, бу юриш қисми билан платформани бирлаштириб туради. Олдинги қисмига болтлар ёрдамида роликли кронштейн қотирилган бўлиб чўмич бурилувчи қисмини автоматик тарзда ўрта ҳолатга қайтаради.\nРедуктор корпусига 8,8 кВт қувватли пневматик двигател уланган. Машина чап қисмида машинист туриб ишлаши учун таглик, ўнг қисмида эса машинани лаҳимлар бўйлаб олиб юришда юриш қисмини пневмомотордан узиб қўйувчи мосламалар жойлашган. Юриш қисми корпуси олдинги қисмида чўмич учун таянч буфери, орқа қисмида эса вагончани машинага уловчи улаш мосламаси жойлашган.\n3-расм. ППН-1с юклаш машинаси.\nЮклаш органи (4-расм.) бурилувчи платморма 6 га ўрнатилган бўлиб, кулиса 2 ли (рукоят) чўмич 1 ва тўрта мувозонатлаштирувчи тросс 3 ва 3’лардан ташкил топган. Чўмич пўлат листлардан пайвандланган конструкциялидир. Чўмичнинг олд қисмига тоғ жинсига енгил кириши учун учқур тишлар ўрнатилган. Чўмичнинг юқориги қисми текис тарнов шаклида бўлиб, юк тушириш вақтида тоғ жинслари шу ердан сирпаниб тушади. Чўмич юқорига кўтарувчи профилда ишланган иккита кулисага бириктирилган. Кулисалар бир-бирлари билан траверс 4 билан боғланган бўлиб, бунга кўтарувчи механизм пластинкали тортувчи занжири 5 махкамланган.\n4-расм. Юкловчи орган ва чўмични кўтариш механизми.\nМаъруза 9.Узлукли ва узлуксиз ишловчи юклаш машиналари ишлаши назарияси ва ҳисоблаш.\nДаврий ишловчи поғонали юклаш машиналари (5-расм) икки йўлли лаҳимларни ўтишда йирик ўлчамли, оғир ва абразив тоғ жинсларини юклаш учун ишлатилади.\nМашина оғир рама 1, иккита юритувчи яримскат 2 ли юриш органи, стрелага ўрнатилган чўмич 3 ва юк қабул қиувчи-юкловчи конвейеридан ташкил топган. Машинанинг ҳаракатланиши, чўмичнинг кўтарилиши ва конвейернинг ишлаши редуктор 5 ва двигатель 6 дан иборат битта юритма орқали бажарилади. Редуктор чўмични кўтариш механизми ва машина ҳаракати йўналишини таъминловчи планетар узатгич тизимли қурилмага эга. Бошқариш дастаклари 4 машина икки ён тарафида жойлашган. Конвейернинг юк тушириш баландлиги домкрат 8 орқали ўзгартирилиши мумкин.\n5-расм. Чўмичли поғонали юклаш машинаси\nЧўмич ва стрела юклаш фронтини ошириш учун икки ён тарафга бурилиш имконини берувчи иккита занжир ёрдамида кўтарилади. Ўртадаги занжир чўмичнинг пастга тушишини чегаралашга ва чўмич тушишидаги зарбни юмшатишга хизмат қилади. Юклаш бошланишидан олдин чўмич стрела билан биргаликда пастга тушади ва машина олдинга ҳаракатланади. Чўмич тоғ жинсига тўлгач кўтарувчи механизмнинг иккита барабани бирга ишлайди ва ўзига занжирларни ўрай бошлайди. Бу вақтда биринчи навбатда чўмич стрела учида горизонтал ўқи атрофида бурилади, ундан кейин эса стрела билан биргаликда юқорига кўтарилади ва чўмич лентали конвейерга юкни туширади. Машина кўтарилган чўмич билан забойдан орқага сурилади, стрела ва чўмич пастки ҳолатга туширилади ва кейинги қамрашни бошлаш учун машина забойга томон ҳаракатланади. Ўтилаётган лаҳим ёнларидаги тоғ жинсларини юклаш учун дастлаб кўтариш барабанларининг биттаси ишга туширилади ва юклаш органи ўнга ёки чапга томон бурилади.\nМашинада самарали чанг бостириш учун олтита форсунка ишлатиган. Чанг бостириш тизимидаги умумий сув сарфи 4*105 Па босимда 50 л/мин ни ташкил этади. ППМ-4п юклаш машинасини ишлатиш тажрибаси шуни кўрсатадики, 10,5 м2 юзали штрекларни f=4-8 қаттиқликдаги жинслардан ўтишда йиллик иқтисодий самара шу туркумдаги бошқа машиналарга нисбатан 20-25 % катталиги аниқланган.\nППН-5п юклаш машинаси кесим юзаси 5,2 м2 дан кам бўлмаган горизонтал лаҳимларни бурғилаш-портлатиш усули билан ўтишда тоғ жинсларини вагончаларга ёки конвейерга юклашни механизациялаштириш учун хизмат қилади. Машина пневматик юритма билан ишлаб чиқарилган. Техник унумдорлиги 1,0 м3/мин. ни ташкил этади.\nППН-7 юклаш машинаси тепадан пастга 250 гача қияликдаги лаҳимларни бурғилаш-портлатиш усули билан ўтишда тоғ жинсларини вагончаларга, конвейерга ва скипга юклашни механизациялаштиришга мўлжалланган. Машинани кесим юзаси 5,2 м2 дан, баландлиги 2 м дан кам бўлмаган лаҳимларни ўтишда ишлатилади. Машина электрускуналари портлашга хавфсиз ишланганлиги сабабли чанг ва газга хавфли шахталарда ишлатиш имкониятини беради. Машинанинг чўмичли ишчи органи эса турли қаттиқлик ва тирновчанликдаги тоғ жинсларини юклаш имконини беради.\nУзлуксиз ишловчи юклаш машиналари. Ҳозирги вақтда қидиркв ишларини олиб боришда ва фойдали қазилмаларни қазиб олиш учун тайёрлов лаҳимларни ўтишда юқори унумдорликли кон жинсини ён тарафдан тқамровчи узлуксиз ишловчи юклаш машиналари ишлатилади.\nЮклаш машиналарининг бундай турлари фақат поғонали юклаш имкониятига эгадир. Ишчи органи сифатида бир жуфт қамровчи панжалар хизмат қилади. Улар тоғ жинсини ён тарафдан қамраб-сидириб олиб куракли конвейерга узатиб беради, куракли конвейер эса кейинги транспорт воситасига узатиб беради.\n6-расм. Узлуксиз ишловчи қамровчи панжали юклаш машинаси\nБундай юклаш машиналарининг энг кўп тарқалган турларидан бири ПНБ русумидагисидир. ПНБ туркумидаги барча машиналар (6-расм) бир хил конструкцияли бўлиб, қуйидаги асосий қисмлардан тузилгандир: иккита қамровчи панжа 1 дан иборат иш бажарувчи орган, гусеницали 2 юриш органи, куракли конвейер кўринишидаги юклаш органи 3, кривошип 4, қабул қилиш плитаси 5 ва юритмалар ва бошқарув тизими.\nЖуфт қамровчи панжалар (7-расм) – тўртзвеноли текис шарнирлардан иборат. Панжа корпуси 4 ўртасидан шарнир 3 орқали диск 2 билан боғланган, панжа охири эса – таянч шарнири 7 билан ва қисқа (калта) тебратувчи ричаг 6 ёрдамида – сурувчи (ёки айлантирувчи) шарнир 5 билан боғланган.\nЕтакловчи диск айланиши билан панжалар қабул қилиш плитаси 1 да мураккаб қамраш ҳаракатини бажарадилар. Қамровчи панжалар учлари кон жинси уюми таг қисмига таъсир қилиб, ундан тегишли ҳажмни ажратиб олиб плитада сидириб конвейерга узатиб беради.\n7-расм. Қамровчи панжали юклаш қурилмасининг ишлаш схемаси\nЎтиладиган лаҳимнинг энг кичик юзаси, м2\nПНБ-1 юклаш машинаси горизонтал ва 60 гача қияликдаги 3 м2 ва ундан ошиқ кесим юзали кон лаҳимларини ўтишда кўмир ва юмшоқ кон жинсларини юклашга мўлжалланган. ПНБ-1 юклаш машинаси Ясиновотск машинасозлик заводида ишлаб чиқарилган. У ишчи орган ива куракли конвейерли юклаш орган ива ҳаракатланиш органидан ташкил топган. Ишчи органи юритмаси сифатида иккита 55 кВт қувватли КОМФ41-8 электродвигатели ишлатилади. Ҳар икала панжа алоҳида юритмага эга. Панжалар юритмаси редукторлари бир-бирлари билан вал-синхронизатор ёрдамида бирлашган. Бу Валга бириктирилган юлдузча конвейер сидиргичли занжирини ҳам ҳаракатлантиради. Машина гусеницалари қуввати 10 кВт ли КОМФ41-4 электродвигатели ёрдамида редуктор орқали ҳаракатлантирилади. Юриш қисмининг гидравлик бошқарилиши машинанинг текис ишга тушишини таъминлайди. Қамровчи қисмини кўтариш ва тушириш, ҳамда конвейерни кўтариш, тушириш ва горизонтал текисликда буриш гидроцилиндрлар ёрдамида амалга оширилади. Электр ускуналари портлашга хавсиз ишланганлиги сабабли газ ва чандан хавфли шахталарда ишлатиш мумкин.


Дорилар ва спиртли ичимликларнинг ҳалокатли бирикмалари\n19:06 / 14.08.2017\nҲатто оддий аспирин ҳам спиртли ичимлик билан бир вақтда қабул қилинганда хавфли бўлиши мумкин. Тиббий даволаш муолажалари ўтказилаётган бир пайтда спиртли ичимлик ичиш мумкин эмаслигини ҳамма билади, бироқ нима учун баъзилар билиб туриб, ўзини ҳалокат сари етаклайди? Эҳтимол, одамлар бунинг нималарга олиб келиши мумкинлигини англаб етишмас. Don't Panic қандай дориларни спиртли ичимликлар билан аралаштириб бўлмаслигига доир маълумотлари билан бўлишди.\nСедатив препаратлар (тинчлантирувчи дори воситалари)\nСпиртли ичимликларни седатив препаратлар билан бир вақтда қабул қилиш мумкин эмас. Ҳатто оддий тинчлантирувчи таблеткаларни ҳам спиртли ичимлик ичган пайтда қабул қилиш тавсия этилмайди. Гап шундаки, спиртли ичимликлар бундай препаратларнинг таъсирини кучайтиради, уйқу вақтида эса нафас олишни қийинлаштиради. Уйқуда нафас сиқиб ҳаётдан кўз юмган ҳолатлар эса талайгина.\nАнтибиотиклар (бактерия ўлдирувчи дори воситалари)\nШифокорлар бекорга бир вақтнинг ўзида ҳам спитрли ичимлик ичиш, ҳам антибиотик қабул қилишни тақиқлашмайди. Биринчидан, алкоголь даволаш самарасини пасайтиради. Иккинчидан, жигарга сезиларли даражада салбий таъсир кўрсатади. Алоҳида ҳолатларда ҳатто токсик гепатит ҳам ривожланиши мумкин.\nАнтигистаминлар (аллергияга қарши дори воситалари)\nАллергиядан азият чекасизми? Ўзингизни спиртли ичимликлардан тийинг. Акс ҳолда жуда ёқимсиз салбий таъсир кафолатланган. Галлюцинациялар, шақиқа (мигрень) ва узоқ вақт кўнгил айнишига тайёргарлик кўраверинг.\nАнтидепрессантлар (психотроп дори воситалари)\nҲар қандай спиртли ичимлик — жуда кучли депрессант. Таблеткаларнинг аралашуви аянчли тугаши мумкин: спирт препаратлар таъсирини бекор қилади ва ҳатто гипертоник кризга олиб келиши мумкин.\nСпазмолитиклар (Оғриқ қолдирувчи дорилар)\nҚон томирини кенгайтирадиган дори воситалари одатда юрак касалликларига чалинган кишиларга белгиланади. Бироқ алкоголь шундоқ ҳам томирларни кенгайтириш хусусиятига эга. Шундай экан, спазмолитик дори воситалари спиртли ичимликлар билан бир вақтда қабул қилинганда қон айланиши билан боғлиқ жиддий етишмовчиликка олиб келади ва бу ҳатто ўлим билан тугаши ҳам мумкин.\nОАВ: Украинадан Ўзбекистонга тақиқланган дорилар етказиб берилмоқда\n18:42 / 10.05.2018\nАлкоголизмга қарши илк дори воситаси синовдан ўтказилди\n17:01 / 08.05.2018\n850 минг долларлик вирус: АҚШда дунёдаги энг қиммат дори чиқарилди


ЎзА - Эронлик ҳамкорлар Навоийда илмий-тадқиқот маркази очади\nЭронлик ҳамкорлар Навоийда илмий-тадқиқот маркази очади\nНавоий вилояти ҳокими Қ.Турсунов қабулида бўлган Эрон Ислом Республикаси ишбилармонлари Кармана туманида янги қўшма корхона ташкил этиш бўйича тегишли ҳужжатларни имзолади. Бу ҳақда вилоят ҳокимлиги матбуот хизмати хабар берди.\nҚишлоқ хўжалигида сабзавот, полиз ҳамда боғдорчиликда ўзига хос тажрибага эга бўлган йирик компания вакиллари вилоятнинг иқлим ва тупроқ имкониятларидан унумли фойдаланиш ҳамда соҳада янги кўникма ҳамда амалиётни жорий этиш мақсадида эканини таъкидлади.\nҚарийб 20 йилдан буён Эрондаги нуфузли олий таълим муассасаларида қишлоқ хўжалиги соҳасида илмий-тадқиқот олиб бораётган доктор Қосим Саййид Муҳаммад Али бошчилигида “Ниҳол густар Навоий” қўшма корхонаси ташкил этилиши режалаштирилмоқда. Ушбу лойиҳа доирасида келгусида нафақат ниҳол етказиб бериш, балки барча соҳа вакиллари учун илмий-тадқиқот ва турли селекция ишларини олиб бориш бўйича алоҳида марказ ташкил этиш ҳам режалаштирилган.\n– Эрон ҳамда Ўзбекистон замини ва иқлим шароити бир-бирига ўхшашлиги бизнинг келгусидаги амалий, илмий ва назарий изланишларимизни янги босқичга олиб чиқишда қўл келади, – дейди доктор Қосим Саййид Муҳаммад Али. – Бундан ташқари Ўзбекистоннинг унумдор ва серҳосил ерларидан кам меҳнат сарфлаб, кўп ҳосил олиш мумкин. Биз яқин келажакда Навоий вилоятида юқори малака ва тажрибага эга бўлган мутахассислар фаолият олиб борадиган илмий марказ ташкил этамиз ва эришган ютуқларимизни бутун Ўзбекистонга оммалаштирамиз.


Necksound “Эркин қулоқлар” қурилмасини тақдим этди\n16:55 / 13.07.2016\nNecksound аудиотизимида янги ўзгариш ихтиро қилинди. Компаниядагилар ажойиб қулоқчин ишлаб чиқишди. Янгиликнинг ажобтовурлиги шундаки, энди қулоқлар бўш туради, аммо мусиқа садоси қулоқларда янграйверади. Қулоқчин худди тақинчоқ сингари бўйинда осилиб туради ва ҳаракат эркинлигини таъминлайди. Бу тонгда югурувчилар ва велосипеди борлар учун жуда яхши янгилик бўлди.\nNecksound нафақат сифатли мусиқа эшитиш имконини, балки телефон қўнғироқларига жавоб бериш қулайлигини ҳам тақдим этади. Бундан ташқари, тизимда 4 ГБ хотира бўлиб, Necksound’дан 1000 га яқин қўшиқ юклаб олиш мумкин. Асосийси, қурилма ҳаракатга халақит қилмайди, чунки унинг оғирлиги жуда кичик вазнга эга.\nNecksound ушбу қулоқчинни соғлом турмуш тарзини севувчилар учун махсус чиқарган. Компаниядагиларнинг фикрича, югурувчилар, велосипедда учувчилар, қояларга кўтарилувчилар мана шу қулоқчинлардан фойдаланишса, ҳаракатлари эркинлигини таъминлаган бўлади.


Сийрат дарслари (5-дарс) | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n21:00 19.12.2018 447\n20. Жобир ибн Самура розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг оғизлари кенг, кўзлари каттароқ ва товонларининг гўшти оз эди». Муслим ривоят қилган.\n21. Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сочлари қулоқларининг ярмигача тушиб турарди». Муслим ривоят қилган.\n22. Абдуллоҳ ибн Шиххийр розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига бордим. У зот намоз ўқиётган эканлар. Кўксиларидаги йиғидан худди қайнаётган қозоннинг овозига ўхшаш овоз чиқиб турар эди». Абу Довуд, Насоий, Ибн Хузайма, Ибн Ҳиббон ва Ҳоким ривоят қилишган.\n23. Умму Ҳонеъ розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Маккага келдилар. У зотнинг сочлари тўрт ўрим эди». Абу Довуд ва Термизий ривоят қилишган.\n24. Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам гапни сизларга ўхшаб шошилиб гапирмас эдилар, аксинча у зот бўлиб-бўлиб гапирар эдилар. Олдиларида ўтирган одам ёдлаб олар эди». Бухорий, Муслим ва Термизий ривоят қилишган.\n25. Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам тушунарли бўлиши учун сўзни уч марта такрорлар эдилар». Термизий ва Ҳоким ривоят қилишган.\n26. Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам гапни шундай (дона-дона) гапирар эдиларки, агар сановчи санаса, санаб улгурарди». Бухорий ва Муслим ривоят қилишган.\n27. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули! Бизга ҳазил-мутойиба қиляпсизми?» дейишди. «(Лекин) мен фақат ҳақни айтаман», дедилар». Термизий ривоят қилган.\n28. Абдуллоҳ ибн Ҳорис ибн Жазъи розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан кўра кўпроқ табассум қиладиган бирор кишини кўрмадим». Термизий ривоят қилган.\nБошқа ривоятда: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кулгилари фақат табассумдан иборат эди», дейилган. Термизий ривоят қилган.\n29. Жарир ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Мусулмон бўлганимдан кейин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мендан сира ўзларини тўсмадилар ва қачон кўрсалар, табассум қилар эдилар». Бухорий, Муслим ва Термизий ривоят қилишган.\n30. Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам одамларнинг энг хулқи гўзали эдилар. Менинг укам бор эди. Уни Абу Умайр дейиларди. Кўкракдан ажратилган эди деб ҳисоблайман. У зот қачон келсалар: «Эй Абу Умайр, нима қилди нуғайр?!» дердилар. Буни у ўйнаб юрган нағр қуши сабабли айтардилар. Гоҳида уйимизда турганларида намоз ўқимоқчи бўлардилар. Остларига солинган нарсани супуриб, сув сепилар ва у зот турсалар, биз ортларида турардик ва бизга намозга ўтар эдилар». Бухорий ва Муслим ривоят қилишган.\n31. Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Бир киши Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, мени уловга миндиринг», деди. «Сени урғочи туянинг боласига миндирамиз», дедилар. «Урғочи туянинг боласини нима қиламан?» деди у. Шунда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Туяларни урғочи туялар туғади-ку!» дедилар». Абу Довуд ва Термизий ривоят қилишган.\nДавоми бор... 1-дарс. 2-дарс. 3-дарс. 4-қисм.


Президент Шавкат Мирзиёев раислигидаги видеоселекторда ота-онасидан ажраган, меҳрга муҳтож болаларни қўллаб-қувватлашга қаратилган вазифалар белгилаб олинди. Президент соҳада ишлар қониқарсиз эканлигини билдириб, янги тизим жорий қилинишини билдирди.\n«16та Меҳрибонлик уйлари ва 4та Болалар шаҳарчалари Халқ таълими вазирлиги тизимидан чиқарилиб, Рустам Жўраев бошлиқ Миллий гвардияга ўтказилади. Бунинг учун Миллий гвардияда алоҳида қўмондон ўринбосари лавозими жорий этилиб, бошқарма ташкил этилади. Миллий гвардия бу болаларимизнинг таълим тизими, хусусан, олий таълим олишларигача тизимни ишлаб чиқади. Бунда қизларга алоҳида, ўғил болаларга алоҳида ёндашув бўлади. Олий ўқув юртларини битирганлар Миллий гвардияга ишга олиниши ҳам йўлга қўйилади.\nБиласизларми, у болалар, айниқса қизлар ўзи шундоқ ҳам ўксинишда. Мен уларнинг кўзларига қарадим. Катта ишонч бор у кўзларда. Ҳар бир болага меҳр берувчи, ота-оналар меҳрини берувчи инсонларни топиб беришимиз керак», дея давлат раҳбарининг сўзларини келтирмоқда Kun.uz мухбири.\nМиллий гвардия раҳбари Жўраевга икки ҳафта муддатда ҳар бир Меҳрибонлик уйлари ва Болалар шаҳарчаларига шахсан ўзи бориб, уларга Миллий гвардиянинг ҳудудий бошқарма бошлиқлари, ҳар бир гуруҳга малакали офицер ва психологларини бириктириш, логопед ва дефектологларни ишга олиш бўйича топшириқ берилди.\n«Жўраев болаларни ватанпарварлик руҳида тарбиялаш мақсадида уларни Миллий гвардиянинг ҳарбий қисмлари, полигонлари, чавандозлар мактабларига олиб чиқиб, ҳарбий техникадан фойдаланиш, от спортига ўргатишни ташкил этади.\nИкки ой муддатда бириктирилган Миллий гвардия ходимларини болалар билан ишлашга ўқитади. Шунингдек, Меҳрибонлик уйларидаги болаларга тарбия бериш, уларни фан, IT-технологиялари, хорижий тиллар, касб-ҳунар ва тадбиркорликка ўқитиш, спортнинг нуфузли турлари билан шуғулланишларини ташкил этиш бўйича мутлақо янги методикалар ишлаб чиқилади.\nБиттадан меҳрибонлик уйларини намунавий қиламиз. Лекин барибир асосий масъулият Рустам Жўраев бошлиқ Миллий гвардияга юкланади.\nБу тизим орқали, келгусида ушбу ўғил-қизлар орасидан “Темурбеклар мактаблари” ўқувчилари ва Жамоат хавфсизлиги университети тингловчилари, ватанимизнинг чинакам посбонлари етишиб чиқишига ишончим комил», деди давлат раҳбари.\nМиллий гвардия ҳарбий автомобиль ёниб кетгани ҳақидаги хабарларга изоҳ берди\nТошкентда дераза панжарасига осилиб қолган 4 яшар бола қутқарилди\n07:27 / 18.12.2021\nМиллий гвардиянинг ҳарбийлаштирилган соқчилик бўлинмалари ва қоровуллик бўлинмалари ташкил этилади\n10:16 / 02.12.2021\nДХХ Меҳрибонлик уйларининг 72 нафар тарбияланувчисига қарийб 1 млрд. сўм ажратди


Рамос «Реал» билан хайрлашди — Sof.uz\n17.06 17:23 145 Спорт\n«Қироллик клуби» яримҳимоячиси Серхио Рамос клуб билан хайрлашди.\nБунга Рамоснинг «Реал»даги шартнома муддати тугагани ҳамда уни давом этирриш борасида келишувга эришилмагани сабаб бўлди.\nҲозирда футболчига Англиянинг «Манчестер Сити», «Манчестер Юнайтед» ҳамда Франциянинг «ПСЖ» жамоалари Рамоснинг хизматларига қизиқиш билдиришмоқда. Ҳимоячининг ўзи 12 млн. маош берадиган ҳар қандай жамоа таркибига қўшилишга тайёрлигини билдирган.\nМаълумот ўрнида, 2005 йили «Реал» таркибига қўшилган Рамос 671 та ўйинда 101 та голга муаллифлик қилган. Бундан ташқари Серхио Рамос «Реал Мадрид» клуби билан икки бор Испания чемпионлиги ва тўрт бор кубокни, 4 бор Чемпионлар Лигасини, 3 марта UEFA суперкубогини ҳамда 4 марта клублар ўртасидаги жаҳон чемпионати кубогини қўлга киритган.


Жорж Бушнинг танқидчилари “Грэмми” олди\nАваз Алиев http://gdb.rferl.org/5A59238F-1C83-4561-9F6B-57515E38E5BD_w203.jpg Лос-Анжелес шаҳрида Америка мусиқа индустриясининг “Грэмми” мукофотлари топширилди. Илк бор 1958 йилда ўтказилган “Грэмми” танловининг 2007 йилги 49-маросимида энг нуфузли номинациялар бўйича мукофотлар нафақат гўзал мусиқаси, балки мухолифатчилик руҳидаги чиқишлари билан танилган “Dixie Chicks” гуруҳига берилди.\n“Грэмми” мукофотларини топшириш маросимини хонанда Стингни дунёга танитган, ўтган асрнинг 70, 80-йилларидаги энг машҳур “The Police” гуруҳи бошлаб берди. Бу гуруҳ мусиқа дунёсининг энг йирик корчалонлари йиғилган зални қанчалик ҳаяжонга солмасин, кўп ўтмай “Dixie Chicks” кечанинг асосий қаҳрамонига айланди.\nБу гуруҳ “Грэмми” мукофотига 5 номинация бўйича тавсия этилган эди ва уларнинг барчасида ғолиб бўлди. Жумладан “Йилнинг энг яхши қўшиғи”, “Йилнинг энг яхши альбоми”, “Йилнинг энг яхши ижрочиси” каби номинациялар бўйича совринлар “Dixie Chicks”га насиб қилди.\n“Dixie Chicks”нинг “Грэмми”га сазовор бўлган “Taking the Long Way” альбоми икки миллиондан зиёд нусхада сотилган.\n“Dixie Chicks” гуруҳи, юқорида таъкидланганидек, мухолифатчилик руҳидаги чиқишлари билан ҳам танилган ижодий жамоадир. Унинг Ироқ уруши олдидан президент Жорж Буш олиб бораётган сиёсат тўғрисида билдирган танқидий фикрлари ўз вақтида катта шов-шувга сабаб бўлган эди. Ўшанда гуруҳ хонандаси Натали Майнес “Жорж Буш билан битта штатдан эканидан уялиши”ни айтганди.\nГуруҳнинг “Грэмми”га сазовор бўлган “Мен яхшилик қилишга тайёр эмасман” қўшиғи ўша танқидий чиқишлардан сўнг пайдо бўлган таҳдидларга жавоб тариқасида ёзилган эди.\n“Dixie Chicks” гуруҳидан ташқари хонанда Mary Blige учта “Грэмми”, “The Red Hot Chili Peppers” гуруҳи тўртта “Грэмми” билан тақдирланди.\nКиночиларнинг “Оскар” мукофотидай нуфузга эга бўлган “Грэмми” Боб Делон, Бейонс каби машҳур ижрочиларга ҳам насиб этди.


ТОНГДА ИШГА, КЕЧДА УЙИГА ШОШИЛГАН АЁЛ - Ўзбекистон овози газетаси\nИчки ишлар вазирлиги масъул ходими, майор Саида Ҳошимованинг кундалик иш тартиби шундай тарзда ўтади\nАёлларимизни давлат ва жамоат ишларининг барча қайноқ нуқталарида учратиш мумкин. Чегараларимиз дахлсизлигини сақлаш, тинч-тотув ҳаётимизни муҳофаза қилиш, жиноятчиликка қарши курашиш каби алоҳида жасорат ва довюраклик талаб қиладиган ишларда ҳам хотин-қизларимизнинг ўрни бор.\nҲамма қатори Саиданинг ёшликда орзулари кўп бўлган. Ҳамшираликка ҳавас қилган, ўқитувчи, ҳатто муҳандисликни танламоқчи бўлган. Барибир ота-она касби тортиб кетди. Отаси Ўлмас Ёқубов узоқ йиллар ички ишлар идораларида ишлади. Онаси Тожихон Газаханованинг ҳам 43 йиллик умри шу касб билан боғланди.\n— Отам ва онам каби «осойишталик посбони», деб таърифланадиган касб эгаси бўлганимдан фахрланаман, — дейди Саида Ҳошимова. — Тўғриси, бизнинг хизматда аёл учун қийинчилик туғдирадиган ҳолатлар тез-тез учрайди. Фарзандларинг ёнида бўлишинг керак бўлган пайтлар топшириқни бажариш учун ушланиб қоласан. Туғилган кун, байрамлар, тўй ва тадбирларда ҳар доим ҳам яқинларинг ва қариндошларинг ёнида бўлолмаслигинг мумкин. Ошхона ва кечки овқат масаласида ҳам шунга ўхшаш вазиятлар бўлиб туради.\nБу борада менинг омадим чопган — турмуш ўртоғим ҳам ички ишлар идораларида масъул вазифада ишламоқда. Оилам мени тушунади, қўллаб-қувватлайди. Лекин аёллик ва оналик бурчимни қадрлайман. Фарзандларимга яхши тарбия беришим керак, улар тарбияси учун она сифатида мен масъулман. Ҳар икки фарзандим ҳозир институтда ўқияпти. Ўғлим Саидакбар иқтисодчи, қизим Комилахон эса ҳуқуқшуносликни танлаган. Уларга қараб оналик вазифамни ҳам тўлақонли адо этаётганимдан ич-ичимдан севинаман. Оиладаги ободлик ва фаровонлик, албатта биз — аёлларга боғлиқ. Аммо давлат ва жамоат ишида ҳам аёлларнинг елкасидаги вазифалар оз эмас.\nДарҳақиқат, Саида Ҳошимова сингари халқимизнинг тинчлигини сақлашда эркаклар билан ёнма-ён хизмат қилаётган қатъиятли ва жасур аёлларимиз кўп. Улар турмуш ободлиги ва юрт осойишталиги йўлида меҳнат қилмоқда. Хизматда фидойи, уйида меҳрибон она, оилада сариштали турмуш ўртоғи, маҳаллада жонкуяр инсон бўлган бундай аёлларимизни ҳар қадамда учратасиз. Уларни таниб олиш қийин эмас — эрталаб ишига, кечқурун уйига, фарзандлари бағрига шошаётган аёллар...


ОЛИЙ МАЖЛИС СЕНАТИ АЪЗОЛАРИ ИШТИХОНДА » Иштихон овози газетаси\nОЛИЙ МАЖЛИС СЕНАТИ АЪЗОЛАРИ ИШТИХОНДА\nИштихон туманида пахта терими авжида. Мамлакатимиз президенти болалар ҳамда мажбурий меҳнатга батамом чек қўйиш бўйича аниқ топшириқлар берган эди. Шу мақсадда туманимиздаги фермер хўжаликларининг пахта далаларида теримчилар учун яратилган шароитлар, болалар ҳамда мажбурий меҳнатдан фойдаланмаслик, терим пулларини жойида тарқатиш ҳолатларини ўрганиш бўйича Олий Мажлис Сенати аъзолари, Қонунчилик палатаси депутатларидан иборат ишчи гуруҳи “Домла Аброрий –УМР” фермер хўжалиги далаларида бўлишди.\nБу йил 43 гектар майдонда пахта етиштирганмиз ҳар йилги каби бу йил ҳам ҳосилни 40 сентнердан оширишни режа қилганмиз, 200 дан ортиқ теримчи билан пахтани термоқдамиз, теримчиларни ҳам қўшимча рағбатланьтириб турибмиз, - дейди ёш фермер Мафтуна Бердиқулова.\nИшчи гуруҳи теримчилар билан якка ҳолдаги суҳбатлар уюштириб, яратилган қулайликлар, иссиқ овқат, терим пулларини вақтида тарқатилишини ўрганишди. Илғор теримчиларга тумандаги кластери раҳбарлари томонидан ташкил қилинган эсдалик совғалар топширди. Олий Мажлис Сенати аъзоси Ф.Тошев, Қонунчилик палатаси депутати М.Абдиева, Иштихон тумани ҳокими Ш.Негматов ва бошқалар теримчилар билан пахта даласида суҳбатлашишди. Теримчилар учун туман маданият бўлими санъаткорлари томонидан куй-қўшиқлар ижро этилди.\n"Иштихон овози" газетаси.


“Мақсадни ўйлаб, топиш” - Favvora | билим чашмасидан отилган фаввора\n2016-05-04 2191 Ko'rilgan Авлодлар қайғуси 2\nМақсадни фақат хақдор қўйиши хақиқатга тўғри бўлган ишдир. Ҳаёт мақсадини, Холиқ Зот Аллоҳгина қўйишга хақлидир! Яралган, маҳлуқ хисобланмиш ожиз инсон ҳаёт учун мақсад қўйишга асло хаққи йўқдир! Бу муъминнинг эътиқодидаги, тасаввуридаги ишдир. Аммо иймондан бенасиб бўлган кимсалар ҳаётга ўзлари томонидан мақсадлар ўйлаб топишган, хозирда ҳам ўйлаб топмоқдалар. Ахир улар бу ҳаётни халқ этилишида йўқ эдиларку? Ўзлари бу тайёр, муҳайё этилган ҳаётдан насиба олиб яшаяптиларку?! Бу расволикни хаёт мақсадларини ўйлаб, тўқиб чиқарганларгина эмас, уларга кўр-кўрона эргашаётганлар ҳам уни билиб, билмасликка оладилар. Ҳаётдаги мақсадни ўйлаб топганлар назарида, бу олам еб-ичиш ва истаганича яшаш манзилидир.\nҲаётни имтиҳон майдони эканлигига куфр келтириб, ҳайвонлардек фақат хирсга, нафс балосига ўч бўлишга ундайдилар. Шунинг учун куфрлари сабабли еб-ичиш, фойдаланиш учун қотилликдан, қимордан, исрофгарчилик ва бошқа жиноятлардан восита қидирадилар. Мақсадлари қандай бўлса ҳам ҳузурланиш, хаётни маишат билан ўтказиш ва фойдаланиб қолишга уринишдир.\n“Кофир бўлган кимсалар (мана шу ҳаёти дунёнинг ўткинчи лаззатларидан) фойдаланиб, чорва ҳайвонлари еганидек, еб-ичурлар ва дўзах уларнинг жойлари бўлур!”\n(Мухаммад; 12-оят мазмуни)\n“СОДИҚ ЧАВАНДОЗ” 16-қисм


Ҳиндистоннинг афсонафий сулоласи вакили Каришма Капур яна кинога қайтди - 13 Августа 2020 - www.SheJoT.CoM\nГлавная » 2020 » Август » 13 » Ҳиндистоннинг афсонафий сулоласи вакили Каришма Капур яна кинога қайтди\nҲиндистоннинг афсонафий сулоласи вакили Каришма Капур яна кинога қайтди\nБир пайтлар афсонавий Капурлар авлодининг вакиласи Каришма Капур ишни ташлаб, фарзандлар тарбияси билан шуғулланишга қарор қилди. Ўшанда бу қарор абадийми ёки вақтинча ҳали аниқ эмас эди. Аммо бир йил олдин «Девона қалб» фильми юлдузи қайтди ва йирик Болливуд оламидаги ўз ўрнини эгаллади.\nАлбатта, ўша пайтларда Каришма баъзан турли хил реклама роликларида экранларга чиқиб турар, мода тадбирларини ўтказар ва ҳаттоки фильмларда иккинчи даражали ролларни ҳам ўйнар эди. Масалан, Шоҳрух Хоннинг 2018 йилдаги «Ноль» («Zero») фильмида ҳам эпизодик роль ижро этганди.\nКаришма актёрлик ўйинларини велосипедда юриш ва сузишга ўхшатиб, шундай дейди:\n«Бу ўйин менинг бир қисмимга айланди. Бу ҳеч қачон кетмайдиган нарсалардан биридир. Мен қизиқ бир нарсани кутардим. Чунки фарзандларимнинг кичкиналиги сабаб фильмларда суратга туша олмасдим. Уйда болалар билан қолишни хоҳлардим».\nКаришманинг фарзандлари Самайра ва Kиан онасининг кинога қайтганидан хурсанд.\n«Улар яна ишлай бошлаганимдан хурсанд. Бу соҳага кириб келганимда жуда ёш эдим. Оиламнинг барча аъзолари актёрлар эди, ҳар бир Капур бу саноатга ўз ҳиссасини қўшди. Мен етарлича кучли меҳнат этикаси билан улғайдим, умид қиламанки, бу фарзандларимга ҳам ўтган».\nШундай бўлса-да, Каришма дуч келган биринчи таклифни қабул қилмади. Актриса нима учун айнан AltBalaji’нинг «Ақлдан озишдан ҳимоя» сериалини танлаганлиги билан ўртоқлашди:\n«Бу картина оналаргагина хос бўлган туйғулар ҳақида. У қаерда бўлса ‘қалбини тўкадиган’ она. Мен жуда кўп ролларни ўйнаб, шундай ажойиб карьера қилганимдан бахтиёрман. Лекин бу янги нарса, бошқа платформа. Мен ҳар хил нарсаларни синаб кўришни яхши кўраман. Бу сериал она ҳаётидаги қийинчиликлар ҳақида ҳикоя қилади».\nКаришма онаси ва синглиси Карина билан.\nКаришма учун энг кучли аёл ва актриса бу унинг онаси Бабита:\n«У Карина иккаламизга куч ва мадад берди. Биз ундан кўп нарсани ўргандик. У бизга оилага ҳурмат, пулни қадрлаш, тинимсиз ишлаш, самимий ва яхши инсон бўлиш каби қадриятларни сингдирди. Бу эса ҳақиқатдан ҳам аҳамиятга эга нарсалар, улар сизнинг шахсингизни шакллантиради».\nКатегория: SHOU BIZNES YANGILIKLARI / ШОУ БИЗНЕС ЯНГИЛИКЛАРИ | Просмотров: 45 | Добавил: iphone | Теги: #xabarlar, #uznews, #Yangilik, #Yangiliklar, #newsuz, #habarlar, #ahborot, #news, #новости | Рейтинг: 0.0/0


Аналитик кимё кафедраси -Самарканд давлат университети\nАналитик кимё кафедраси мудири\nҚабул вақти: Ҳар куни 14:00 дан16:00 гача\nЭлектрон почта: abduraxmonov@mail.ru\n1972-1973 йиллар Самарқанд давлат университети аналитик кимё кафедраси лаборанти;\n1973-1976 йиллар Самарқанд давлат университети аналитик кимё кафедраси аспиранти;\n1976-1986 йиллар Самарқанд давлат университети аналитик кимё кафедраси ассистенти;\n1986-1993 йиллар Самарқанд давлат университети аналитик кимё кафедраси катта ўқитувчиси;\n1993-2005 йиллар Самарқанд давлат университети алитик кимё кафедраси доценти;\n2005-2016 йиллар Самарқанд давлат университети аналитик кимё кафедраси профессори;\n2016 йилдан Самарқанд давлат университети аналитик кимё кафедраси мудири.\nКафедра 1933 йилда доцент Ю.Г.Титованинг ташаббуси билан ташкил этилган. Иккинчи жаҳон уруши йилларида кафедра тугатилган ва 1967 йилда проф. А.Ҳ.Атауллаев ташаббуси билан қайта тикланган. Унга 1967 йилдан 1979 йилгача доцент Нусрат Сафарович Зокиров, 1979 йилдан 1984 йилгача доцент Владимир Анатолевич Алексеевский, 1984 йилдан 1989 йилгача профессор Тимур Қурбонович Ҳамроқулов, 1989 йилдан 2010 йилгача проф. О.Файзуллаев, 2010 йилдан 2014 йилгача доцент А. Қуватов, 2014йилдан 2016 йилгача доцент Э.Рузиевлар раҳбарлик қилишган. Кафедрага 2016 йилдан бошлаб профессор Е.Абдурахманов мудирлик қилиб келмоқда.\nКафедрада 11 та штат бирлигида 10 та профессор-ўқитувчи фаолият кўрсатмоқда. Шулардан бир нафари кимё фанлари доктори, профессор, 5 нафари кимё фанлари номзоди, доцент, 1 нафари физика-математика фанлари номзод, 2 нафари катта ўқитувчи ва 2 нафари ассистент. Бугунги кунда кафедранинг илмий салоҳияти 60 % ни ташкил етади.\nКафедрада биология, экология, биотехнология, тупроқшунослик, доривор ўсимликларни етиштириш ва қайта ишлаш технологияси йўналишларининг 1-курс талабаларига “аналитик кимё”, кимё йўналишининг 2-курс талабаларига “аналитик кимё” ва “квант механикаси ва квант кимёси” ҳамда 4-курс талабаларига “физикавий тадқиқот усуллари” фанлари ўқилади.\nКафедрада “Электрокимёвий таҳлил усуллари”, “Спектроскопик таҳлил усуллари”, “Хроматографик таҳлил усуллари” ва “Газлар анализининг термокимёвий усуллари” махсус лабораториялари мавжуд. “Газлар анализининг термокимёвий усуллари” лабораториясига Ўзбекистон Республикаси Давлат Стандартлари Қўмитасининг сертификати берилган. Кафедра профессор-ўқитувчилари “Атроф-муҳит обектларини назорат қилиш учун усул ва асбоблар яратиш. Табиий ва иккиламчи моддаларни қайта ишлаш ва улардан халқ хўжалигида фойдаланиш” мавзусида илмий тадқиқотлар олиб боради. Кафедра мамлакатимиз саноат корхоналари ва тиббиёт муассасалари, олий ўқув юртлари, академик лицей, коллеж ва ўрта мактаблар учун юқори малакали кимёгар- аналитиклар етиштириб бермоқда.\nКафедрада профессор-ўқитувчиларининг сермаҳсул ижоди натижасида 3 та дарслик 3 та ўқув қўлланма, 120 дан ортиқ ўқув–услубий қўлланмалар ва тавсиялар тайёрланиб чоп этилган.\nКафедра профессор-ўқитувчилари томонидан бугунги кўнда 1 та давлат гранти ва 3 та ҳўжалик шартномали бўйича илмий тадқиқотлар олиб боришмоқда.\nКафедрада 02.00.02-Аналитик кимё ихтисослик бўйича докторантура фаолият кўрсатмоқда.\nАнализнинг хроматогфик усуллари\nМохсулотлар анализ усуллари\nНефт ва газ кимёси\nСпектраскопик ва струк анализ\nт.ф.Газлар анализи ва хроматографиси\nАтом ва молекуляр спектроскопия\nАнализнинг хроматографк усуллари\nЭлектрокимёвий анализ усуллари\nАжратиш ва концентрлаш усуллари\nТабиий ва техник объектлар анализи\nТадқиқотнинг замановий физик-кимёвий усуллари\nт.ф. Атроф муҳит объектлар анализи\nт.ф. Газлар анализи инструментал суллари


Трамп Осиё сафари доирасида Хитойга келди\nТрамп Бейжиндаги Тақиқланган шаҳарда шоу томоша қилди.\nАҚШ президенти Дональд Трамп Осиё сафари доирасида Хитойга ташриф буюрди. Хитойдаги музокараларда асосан савдо ва Шимолий Кореянинг ядровий амбициялари масаласи устунлик қилмоқда.\nДональд Трамп 8 ноябрда Жанубий Кореядан Хитойга жўнаб кетар экан Хитой ва Россияни Шимолий Кореяга босим кўрсатишга чақирган эди:\n-Биз барча мамлакатларни, жумладан, Хитой ва Россияни БМТнинг хавфсизлик бўйича резолюциясига тўла амал қилишга, Шимолий Корея режими билан дипломатик алоқаларни сусайтиришга ҳамда савдо, технология соҳасидаги барча алоқаларни узишга чақирамиз, -деди Трамп.\nПрезидент 8 ноябрь куни Жанубий Корея парламенти олдида қилган чиқишида Пхеньян тайёрлаётган ядровий қуроллар Шимолий Кореяни хавфли аҳволга солаётганини ҳам таъкидлаган эди.\nХабарларда айтилишича, Хитой ҳукумати президент Трамп ва унинг рафиқаси Меланияга пойтахтдаги Тақиқланган шаҳарга киришга ва саёҳат қилишга рухсат берган. Саёҳат давомида уларга Хитой раҳбари Си Цзинпин ва унинг рафиқаси Пэн Лиюань ҳамроҳлик қилди.\nМузокаралар давомида Хитой ва АҚШ ўртасида умумий миқдори 9 миллиард долларга тенг бўлган 19та шартнома имзолангани билдирилди.\nАҚШ президенти 5 ноябрда Осиё бўйлаб 12 кунлик сафарини бошлаган. Ҳозиргача Трамп Япония, Жанубий Корея ва Хитойга ташриф буюрди. Бунинг ортидан Трампнинг мазкур сафар доирасида Вьетнам ва Филиппинга бориши белгиланган.


ЁШЛАРИМИЗ ТАРБИЯСИ ЭНГ МУҲИМ МАСАЛАДИР — Zamaxshariy.uz\nЁШЛАРИМИЗ ТАРБИЯСИ ЭНГ МУҲИМ МАСАЛАДИР\nАллоҳ таоло айтадики: «Мол-мулк, фарзандлар дунё ҳаётининг зийнатидир…». Фарзанд қалб райхонаси, гулидир. Ёшлик чоғларида уларни эркалаб кўнглимиз ҳузур қилади. Катта бўлганларида ёрдамларидан баҳраманд бўламиз. Вафот этганимиздан кейин эса уларнинг сайъ-ҳаракатлари туфайли номаъи аъмолимиздаги савобларимиз зиёда бўлади. Аллоҳ таоло марҳамат қиладики:\n“Албатта, фарзандларингиз Аллоҳнинг сизларга берган ҳадясидир. “У зот хоҳлаган кишисига қизлар ҳадя этур ва хоҳлаган кишисига ўғиллар ҳадя этур. (шуро сураси 49-оят.) Фарзанд бизларга берилган ҳадя экан, омонат экан. Бу неъматнинг қадрига етмоғимиз вожибдир. Фарзанд берилган хонадон албатта, баракага тўла бўлади. Чунки Пайғамбаримиз с.а.в. ўзларининг жиянларига шундай дедилар:\nБола хоҳ қиз бўлсин, хоҳ ўғил бўлсин Аллоҳнинг ҳадясидир. Шунинг учун қайси биримизга фарзанд инъом қилинган бўлса, унга ношукрлик қилмасдан қадрига етиб шукрини адо этайлик. Мусулмон кишининг фарзанд кўришлиги, албатта бу умматнинг кўпайишига сабабдир, дунёда бир мусулмоннинг кўпайишига сабабчидир. Шунинг учун қайси бир хонадонга фарзанд туғилса, унга мол-мулкка қарагандек эмас ёки менинг пушту камаримдан бўлган бир арзимас нарса демасдан, балки Аллоҳнинг бир буюк бандаси, Расулуллоҳ с.а.в.нинг умматларидан бир уммат деб диққату эътибор билан назар қилмоғи лозим. Мана шундай назару диққат билан Ислом динимиз фарзанд тарбиясига эътибор беришини қуйидаги ҳадислардан билиб оламиз: “Ҳеч бир ота-она фарзандига гўзал тарбиядан ортиқроқ нарса бера олмайди”.\n“Фарзанднинг отадаги ҳаққи:ота боласига чиройли исм қўйиши, ўқиш ва ёзишни ўргатиши, болағатга етса уйлантириши ва ҳалолдан едириши”.\nҚачонки болада чиройли хулқ, мақтовга арзигулик бир феъл содир бўлса, уни ҳурмат билан шарафламоқ, кўнглини қувонтирадиган нарса билан тақдирламоқ, кўпчилик орасида бу феълини изҳор этмоқ зарур. Баъзи ҳолатларда бир марта бу феълига хилоф иш қилиб қўйса, уни кўрмаганга олиш фойдалироқ. Айниқса, бола бу ишини яширишга ҳаракат қилса. Чунки, бола бундай ҳолда айбидан ортикроқ жазога тортилиб қолса, жазо акс таъсир этиши, айбининг очилиб қолишига ўрганиб, хатога журъатли бўлиб қолиши мумкин. Пайғамбаримиз (с.а.в) Муоз ибн Жабал (р.а) га насиҳат қилиб:“Топганингдан аҳлингга едир ва асоингни аҳлинг бошига кўтарма ва уларни ўзингдан эмас балки Худодан қўрқит”, дедилар. Яна бир ҳадисда эса:“Болаларингизни ҳурмат қилинглар ва одобларини гўзаллаштиринглар”, дедилар.\nТарбиянинг энг мураккаб даври ўсмирлик давридир. Бола энди мустақил ҳаракат қила бошлаган, ҳаётга ўз назари билан баҳо беришга киришаётган, доимий эшитиб юргани ота-онанинг сўзидан кўра ўзгаларнинг, янги танишларнинг фикрлари жозибалироқ кўринаётган пайтда унга эҳтиёт бўлиб муомала қилмоқ керак.\nPrevious Post:МУҚАДДАС ДИНИМИЗ ТЕРРОРИЗМНИ ҚОРАЛАЙДИ.\nNext Post:ВАҚТ БЕБАҲО НЕЪМАТ


Фатволар тўплами www\nҲайз кўрган аёлнинг тавоф қилиши жоиз эмасдир\nСавол: Ҳайз кўрган аёл қилган тавофнинг ҳукми нима?\nЖавоб: Агар хотин киши Маккада узоқ қолиши мумкин бўлмай, ҳайз кўрган пайтидагина тавоф қилишга мажбур бўлса, ҳайз кўрган ёки жунуб бўлган ёхуд таҳорати бузилган ёки умуман қандайир нажосат билан тавоф қиладиган одамнинг таҳоратли бўлишини фарз деб ҳисоблаётган уламоларнинг бир сўзига биноан, жоиздир. Бироқ, қурбонлик қилиши шартдир. Ҳайз қони ёки жунублик пайтида тавоф қилган бўлса битта туя ёки қўй, таҳоратсиз тавоф қилган бўлса битта қўй бўғизлайди.\nҲайз кўрган аёлга тавоф қилишни таъқиқлашни, тавофнинг намозга ўхшашлиги сабабли, дейдилар. Баъзида эса, ҳайз кўрган аёл кишининг эътикоф қилиши таъқиқланганидек, масжидга кириши ҳам таъқиқланди, деб сабаб келтирдилар. Зеро Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳис-солату вас-саломга (Пайғамбаримизга салавот ва саломларнинг энг афзаллари бўлсин!):\n      \n«Менинг Байтим — Уйимни тавоф қилгувчилар қиём, яъни намозда тик ғоз туриш, рукуъ, сажда қилгувчилар (яъни ўша жойда намоз ўқигувчилар) учун пок тутинг!» (Ҳаж: 26) - деди.\nАллоҳ таоло ушбу ибодатлар учун Каъбани пок тутишга амр қилди. Ҳайз кўрган аёлнинг Каъбага кириши таъқиқланди. Уламолар тавоф учун намоз учун фарз бўлган такбири таҳрима, қироат ва бошқа нарсалар фарз эмаслиги ҳамда тавофни ейиш, ичиш, гапириш ва бошқа нарсалар бузмаслигига қарор қилдилар.\nШунинг учун ҳам, ҳайз кўрган аёлни масжидга киришининг ҳаромлиги масжид ҳурмати сабабли эканини таъкидлаётган одамнинг ҳужжати, масжидга кириш учун таҳоратли бўлишни шартлардан бири деб ҳисобламаслигидир. Чунки Аллоҳ таоло Каъбани тавоф, эътикоф, рукуъ ва сажда қилгувчилар учун пок тутишга буюрди. Эътикофдаги аёлнинг масжидда таҳорат билан туриши шарт қилинмайди. У (эътикоф қилиши учун) кичик ҳадас (қазойи ҳожат ёки ел келиши) сабабли таҳорат қилиши – мусулмонлар иттифоқи қарори билан - шарт эмас. Агар эътикоф қилаётган аёлнинг ҳайз қони келиб, бирон бир эҳтиёжи учун масжидда туришга мажбур бўлиб қолса, туришининг зарари йўқдир. «Рукуъ ва сажда қилгувчилар» - намозхонларнинг эса таҳоратли бўлишлари шартдир. Ҳайз кўрган аёл эса намозни ҳам, намознинг қазосини ҳам ўқимайди.\nЭнди, шуни билишимиз керак: тавоф қилгувчининг эътикоф қилганлар сафига қўшиладими ёки намозхонлар сафига қўшиладими ёхуд улар ўртасидаги учинчи тоифами? Бу, ижтиҳодий масаладир. «Каъбани тавоф қилиш – намоздир» деб айтилган сўзнинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам тарафидан айтилгани аниқ эмас. Балки у, ибн Аббос разияллоҳу анҳу тарафидан марфуъан ривоят қилинган. Айрим уламолар ибн Аббоснинг: «Жунублик пайтида Каъбани тавоф қилган киши қон чиқариши керак» деб айтган сўзини нақл қилдилар. Бундан кўриниб турибдики, ибн Аббос разияллоҳу анҳу тавофни қайсидир бир тарафдан намозга ўхшатган. Бироқ бу «Тавоф – таҳорат бўлиши шарт қилинган намоз турларидан биридир» дегани эмас. Унинг: «Биронтангиз масжидга борса бармоқларини бир-бирига кириштирмасин. Чунки у, намоздадир» ёки «Модомики намоз бандани тутиб турар, у намозни кутиб ва қасд қилиб турар экан, банда намоздадир» - деб айтган сўзлари ҳам шу маънодадир.\nҲайз кўрган аёл уламолар қарори-иттифоқи билан, мумкин бўлгани қадар таҳорат билан тавоф қилиши шартдир. Агар ҳайз кўрган ҳолатида (Каъбага) келган бўлса тавоф қилмайди. Бироқ, Арафотда тураверади ва бошқа ҳаж амалларини қилаверади. Тавоф қилиш учун эса ҳайз қонининг тўхташини кутади. Агар (ҳайз қони) келаётган пайтда тавоф қилишга мажбур бўлса, уламоларниг икки фатвосидан бирига кўра, жоиздир.\nШайхулислом ибн Таймийя раҳимаҳуллоҳ