«Бозор дунё» ёҳуд эрини ўзгага никоҳлаб берган аёл изтироби (2-қисм) - Zamin.uz\n22:17 / 04.10.2018\n«Бозор дунё» ёҳуд эрини ўзгага никоҳлаб берган аёл изтироби (2-қисм)\n— Бугун қолинг бизникида, — деди Салима.\n— Йў-ў-ўқ, бормасам болалар бор…\n— Майли, уларни тинчитиб, бир-икки кун қоладиган бўлиб келинг.\n— Мана бу бир яшик помидорни олиб кўйинглар, қизлар, — атрофга мурожаат қилди Каниза ва бир яшик помидорни даст кўтариб, қўшни бозорчи хотинлар ёнига келтирди. — Шуниям сотиб кўясиз.\n— Вой, товба, ўзимники турибди ҳали, ҳозироқ автобусиз кетмайди-ку, — эътироз билдирди бозорчи хотин.\n— Кетади, — деди қатъий Каниза, халтасини тез олиб Салима опа билан чиқиб кетишди.\n— Сомса еймизми? — деди хомтама бўлиб Салима, иссиққина сомса олдидан ўтишаркан.\n— Майли, — ўша ёққа бурилди Каниза.\nУлар сомса ейишга тушдилар. Иссиқ кўк чой ичиш-ди. Канизанинг ичига иссиқ югурди. Жони ором олди. Елкасининг оғриғи ўз-ўзидан барҳам еди. Эзиб ёмғир ёғмокда эди.\n— Канизахон, менинг гапимга кирсангиз, кам бўлмай-сиз, — чой ҳўпларкан сўз қотди Салима.\nКаниза хўп бўлади, дегандек бош ирғади. Ҳозир унинг хаёли Салимада эмас, кеча тунда оғриб ётиб «Э, ҳозир бировга биров пул берадими, инкубассага бало борми?» деб ўйлаганди, у ҳам алдайди-да, ҳеч бўлмаса эллик минг берса экан, деганди. Демак, берар экан. Каниза нимадан қўрқади? Ўша мишиқи эриданми? Ўша ҳайдаб чиқарган қайнона-қайнотасиданми? Ўтаверсин, Каниза билганини қилади. Қай бири меҳрибончилик қилиб оёғига иссиқ этик, устига минг йилдан бери етинмай юрган жемперни кийгизиб қўйди?и Қайси бири? Ким унга ўн минг пул бериб қўйибди? Ўша опасими, мактабни ман-ман деган директорининг хотинчаси? Дадасими, номига фермер? Қайси бири? Тошини тераверсин.\nСалима Канизага ҳайрон боқди. Гапимни эшитмади, шекилли, деб ўйлаб яна қайтарди:\n— Канизахон, мен бир нарсани билмасам қилмайман. Ақлингиз етгандир-а, қанақанги одамлар оғиз очяп-ти…\n— Бўпти, — деди Каниза. — Турдик.\nСомсанинг пулини секинроқ юриб борса-да, ноилож Салима тўлади. «Пишшиққина бор, бу қишлоқи ўлгур, — кўнглидан ўтказди у. — Ҳали бу қирчанғи адабгинангни бермаса эди, Нозима қўшни. Нима қилсин, Нозима қулоқ-миясини еб қўлига беряпти. Эридан кўра бу астойдил. Тинчгина ўтирибсан, сенга нима-я, хом сут эм-ган банда. Эринг айтганда ҳам нафасини ўчирмайсанми? Ишқилиб, бу гадо кунингни кўрсатмасада!»\nБу гапни Нозима уч-тўрт ойдан бери оғзидан қўймайди. Ен қўшниси эмасми, чиққани-чиққан. Ўтган йилдан бери ҳаракат қилишади, тузукроқ бир хотин топилмайди. Битта-иккита топганлари эрига ёқмаяпти. Ҳожи ўлгурни кўнгли анча-мунча битлиқини хоҳламайди. У кишим афифасини қўмсайдилар. Туғиб берса бўлди-да. Чиройига нон ботириб ермикин? Нима дейсан энди? Болалар уйидан битта-яримтасини олиб, боқиб олишса бўладику. Унга ҳам ноз қилишади. Ҳаром-саром болалардан ким чиқади-ю, ким бўлади, деб ўйлашади.\nМана шу қорамағиз қишлоқини пошшомизнинг кўнгиллари тусаб қолибди. Бугун бир кун уйига эрта борай деб борган эди, яна Нозимахоним сепини ёйди. Қўшнинг тинч, сен тинч деб шуни айтишса керак-да. «Кечаги совуқдаги аҳволини қаранг, мана буларни олиб боринг, унамаса унамасин, хайри Худо, ўзим бир кийиб, киймай қўйганман» деб қўярда-қўймай жўнатди. Яна ўн минг сўм бергани-чи? Салимага бермайди. Йўқ, Салима, ношукур бўлма. Қўшни бўлса шунчалик бўлади. Нафсламирини айтганда, қўшниси иккови ҳам яхши, умрларини берсин.\nСалиманинг куйганики, Нозиманинг егани олдида, емагани ортида, шаҳзодадек суқсур бойвачча эрининг давру давронида тиллоси бижиб, айтгани-айтган, дегани-деган даврон суриб юрибди. Эри бола, фарзанд деб ўлиб қолаётгани йўқ. Нозимага нима бало экан? Эринг айтганда ҳам алда, қучоғини бўшатма, жувон ўлгур. Оғзингдаги ошингни олдириб ўтирсанг эди, ҳали мулла мушук бўлиб. Қаёкдан биласан, бу бозорчи қишлоқилар нима ўйлаб, нимани нетиб юришибди? Мол сиртидан ялтиллаб кўринаверади. Худо билади, ичида нима бор? Одамларга ҳам ҳайрон қоласан. Нималарни ўйлаб, нималарни қилишмайди-я? Қилса, қилсин-е, Салимага нима? Ўзла-ри қилиб, шўрига шўрва тўкиб ўтиришмаса бўлгани. Мол-давлат нималар қилмайди. Ичларини гупуртираётган бўлса керакда.\nСалима пулни тўлаб, ошхона айвони олдида ёмғирдан сақланиб турган Канизанинг олдига келди.\nҲали автобусга анча бор, айланаман, — деди Каниза.\n— Майли, мен борай. Эгачим кутиб ўтирибди. Хурсанд бўлди, деб айтиб кўнглини тинчитиб қўяман, — хайрлашди Салима.\n— Кейин яна берадими? — сўради Каниза.\n— Беради, сиз менинг гапимга киринг, ҳали шундай берадики, бу нима? Эртага қоладиган бўлиб келинг. Оши-ғингиз олчи.\n— Билмадим, аммо келаман…\nСалима кетди. Каниза у берган пулни халтадан олиб, ичкарига жойлади. Ўзининг пулини санади, бир минг икки юз сўм ишлабди. Бугун дови ёмон эмас. Болалари-нинг камини олсинми? Олмайди. Отаси бор, олсин ўша. Ўн мингни топиш осонми? Сентябрда опаси уч мингга олмади. Мана пул. Бугун тўппа-тўғри қайнонасиникига борсинмикин? Э, нима қилади, ўша писмайган қайнона-синикида? Эшикдан кириб борди дегунча, қарзларидан гапиради, пулдорлардан гап очади. Эпласанг фермер бўл. Ана, Қўзи тоға ҳам фермер. Ҳамма ёғи пул. Турди кал тоға ҳам фермер, пул битлаб ётибди. Булар бўлса, унга пул берган, бунга пул берган, планини бажаролмай тўла-ган, яна алламбалолар.\nУ ёмғирдан қочиб, айвонли қатор дўконлар пештахталарини айланиб юрди. «Пулни маҳкам қил, бир тийинини ҳам сарфлама» дерди ўзига ўзи. Одамлар худди унга қараётгандай, ундан кўз узмаётгандай туюлар, тез-тез жемперининг барлари ва оёғига қарарди. Худо бериб, бойиб кетса-я?! У хаёлан шоҳона қасрларда шоҳо-йимдек кезинар, ўзи билган, алам ўтказган одамларни, йўқ, бутун дунёни оёғини ўптириб, бурнидан ип ўтказиб, пойига чўктирарди.\nБугун у атай қайнонасиникига кириб ўтади. Куйсин ўша мочағар. Шунақа ўғил туғмай, тўнғиз қўпгур. Билади, у нима дерди? «Уйингларни ўғнасаларинг бўлар эди» деб пинғиллайди-да. Каниза бармоқларини жамлади: «Ҳаа, ўғнайди-я! Ўғнасин ўша ҳўкиз… Ҳали кўрсатаман ҳаммангга!»\nНозима қайнотасининг кечлигига тайёрлаган овқатини энди ўраб ҳам бўлган эдики, кичик эшик очилиб Мансуржон кириб келди. Нозима дарҳол ошхонадан унинг истиқболига шошилди, қўлидаги нарсаларни олди.\n— Вой, жуда ҳам яхши вақтда келдингиз, дадамнинг овқатини олиб кетаётган эдим, — деди у мамнун. — Сиз ҳам борсангизчи, дадам хурсанд бўларди.\nУйга кириб, ечиниш тараддудида турган Мансуржон тўхтади, тўғри, бориш керак. Илгари куни борган эди, боради.\n— Тушда борганингизда яхшимидилар? — деди у.\n— Яхши, иштаҳаси ҳам илгаригидай бўлиб қолдилар, илгари куни олиб борган дорингизни фойдаси тегибди. Дўхтир хабар олиб турибди экан. Акам ҳам келган эканлар.\n— Кетдик, — деди Мансуржон, — тўрттагина иссиқ нон олволсакми?\n— Ёғликкина патир қилиб олганман. Чучвара тугдим. Сиз билан борсак, машинада иссиққина боради.\n— Ошқозони нозик, янги гўшт олиб бермабман.\n— Вой, кеча олиб келган қўй гўштингиз сарак-сарак ялтиллаб турибди. Дадамнинг нозиклигини биламан.\nЎғли билан келини кириб келганда, Наби Мусаевич ётган ерида китоб ўқиётган эди. Уларни кўриб ўрнидан қўзғолди. Касби ўқитувчи. Институтда ишлаган. Ҳали ҳам факультетига бориб туради. Шундоққина институтнинг орқасидаги тинч кўчада яшайди. Умр бўйи уйининг ёнидаги шу олийгоҳда ишлади. Профессор. Тарих фанлари бўйича мутахассис. Нафакага чиқибам уйда ўтир-майди. Устига-устак, Мансуржоннинг онаси қазо қилгач, мутлақо уйда ўтирмай қўйди. Мансуржон кенжа ўғли. Келинидан мамнун. Умринг узоқ бўлгур уч маҳал овқат пишириб келади. Уйларини чиннидек тозалайди. Ҳаммаёқни сарамжон-саришта қилади. Тўкилган битта баргни ҳам ерда қўймайди. Кийим-бошларини эринмай дазмоллайди, тоза туфли, ботинкаларини бир кунда уч марта артади. Бирам пазандаки, Наби Мусаевич келини пи-ширган овқатдан бошқа таом емайди. Бировникига кир-майди, ошхоналарга тоқати йўқ. Аспирантлари чорлаган дастурхонга бормайди, борган ҳам эмас. Ўзи инжиқтабиат, нозикроқ. Тўй-тўйчиққа кам аралашади. Маҳалла-нинг иссиқ-совуғига кириб туради, холос. Ҳаж қилган. Икки ўғли қўярда-қўймай хотини иккисини ҳажга жўнатишган. Ўғиллар шундан гап қўзғаб, борасиз деб туриб олишганда, чин гап, оёқ тиради:\n— Ўғлим, ҳажга одам ўз ихтиёри билан, ўзи топган пулга боради. Сизлар пулни тўлаб қўйдик, деб турсала-риш, меи қандоқ бораман? — У ана шундай бўйин товлаганди.\nЎғиллар тихирлик қилавергач:\n— Менга қаранглар, аввало миннатдорман, раҳмат сизларга. Аммо бир гапни айтиб қўяй, сизлар менинг гапимга киришингиз шарт. Менинг киришим шарт эмас. Энди бир гапни эшитинглар: Айтибдиларки, икки етим норасидани вояга етказиб, тарбиялаган одам ўн марта ҳожидур. Мен қанча бева-бечоранинг боласини тарбия қилдим. Қолаверса, бир китобат тузиб, бекор-беҳуда юр-май, инсонларга ақл ўргатмоқлиқ саодати абадиядур, де-макким, ўттиз марта ҳаж қилмоқлик савобини берур. Мен абдол эмасман. Афкор омма шу экан борамиз. Шуни билиб қўйингларки, ҳаж қилмоқлик умр давомида бандаси қачон абдолвашликни бўйнига олгач, қилингани маъқул. Сизларга ҳозир ҳикоятлар сўзлаб ўтиришимни фой-даси йўкдур.\nҲаж қилиб ҳам яхши қилган экан, шу баҳона кампирининг ҳам кўнгли тинч кетди.\nНаби Мусаевич фарзандларидан норизо бўлиб юрган кезлари кўп бўлди. Каттаси дўхтир бўлиш ўрнига унинг иродасига қарши бориб, иқтисодчи бўлиб кетди. Кичиги Мансуржон умуман яхши ўқимади. Тарих факультетини бўйнидан боғлагандек амал-тақал битирди. Янги замон келиб, ҳозир «янги ўзбек» эмиш, ўзини тижоратга уриб бой-бадавлат бўлиб кетди. Нечтаям дўконлари, автозап-равкаю яна алламбалолари бор. Онаси хўп хурсанд бўл-ди-я, ўғлининг топармон-тутармон бўлганига. Табиатан инжиқ Наби Мусаевич қўли остида бу хотин моянага чидаб яшади-да. Кўп қийинчилик тортишди, йўқчиликни кўришди. Оила қуришганда шаҳарга кўчиб келишиб, ўқитувчилар учун белгиланган баракнинг бир хонасида яшашди. Зокиржон ўша ерда туғилди. Мансур ҳам ёруғ дунёни кўрай деганда бошқа баракка — икки хоналикка кўчишди. Мана шу ўтирган уйни ҳам шаҳар бўйлаб етти марта кўч-кўч қилиб кейин олишган. Шу ерда тинишди. Наби Мусаевич бу ердан ҳеч қаёққа кўчмайди.\nМансур эса уйига олиб кетармиш! Ҳалиям ёшда бу бола, қирқни қоралаб қўйса ҳам… Ишлари хўп юришишга юришди-ю, битта тирноқдан қисди-да, Худойим. Шундек афифа, саодатманд, гўзал, эсли-ҳушли, одобу иззатда ягона келин — Нозимахон иккиси узукка кўз қўйгандай, аммо туғмагани ёмон бўлди. Мансур билдирмайди, хотинини ҳурмат қилади, келин уни бошига кўтаради. Фарзанд доғи бир кунмас-бир кун оилага нифоқ солмаса бўлгани. Наби Мусаевич ўғлидан ҳам келинини хуш кўради. Бирам хушмуомала, ширинсўз, меҳнаткаш, энди нимасини айтасиз? Бечорани фарзанддан қисган.\nГапнинг тўғриси, бундай хотин билан аблаҳ ҳам бахтли бўлади. Мансуржонни ўтқизгани жой топа олмайди. Қайнонаси ҳам «хўп етиндик келинга» деб боши осмонга етиб юрди, аммо қазо қилаётиб ташвишда кетди. Булар ҳали ёш, ўттиз ёш нима деган нарса, авжи тўлиб келишаётган палла, ҳаётдан вақти чоғ, кўзи яхши нарсадан бошқани кўрмайди, бир-бирига тўймайди. Аммо вақти келиб, ёлғизлик, зурриёдсизлик ғулғула солади. Булар, айниқса, бой, ўртада меросхўр масаласи бор. Кимга ташлаб кетади бунча бойликни? Шунинг учун тижоратга ружу қўйган-да Наби Мусаевич айтган эди:\n— Ўғлим, пул, бойлик яхши нарса. Аммо ҳалол бўлса. Бировни алдаб, етимнинг ҳаққини еб, ҳеч кимнинг охирати обод бўлган эмас. Ҳозир одамлар олиб қолсам бўлди, деб қолишган. Бировнинг ҳаққи, ўзганинг меҳнати ҳеч кимни қизиқтирмайди. Яхши халқимиз бор, меҳнаткаш, заҳматкаш, ўзи емай едиради, деймиз. Мана бу янги замон одамларни сал элади. Одамлар бошқачароқ бўлиб қолди. Ҳамма ҳам эмас, албатта. Аммо кўпчилик беш бармоғини оғзига тикяпти. Ҳаромдан қўрқмай қол-ди. Таъма кўпчиликни илондай ўраб олди. Ҳар қандай ўтиш даврида, ҳар бир мамлакатда, мана узоққа бор-майлик, Европанинг ҳозирги ривожланган давлатларида ҳам бундан баттар бўлган. Аммо улар йўлини тез топишган. Бизнинг юлғичлар қачон бу ғафлат уйқусидан уйғонади, номаълум? Бунга йиллар керак. Қолаверса, ўғлим, бировни эксплуатация қилиб бойлик орттириб бўлмайди. Японларни олгин, бу улуғ халқ-чи, ўғлим, биздан-да қашшоқ бўлган. Ейишга нони, гуручи, кийишга кийими бўлмаган чоғда ҳам шу ақидага амал қилишган. Япон билан Хитой халқига қонун қон билан киради. Дунёдаги энг устувор нарса — қонун дейди бу халқлар. Кўрдингми? Бизникилар-чи, бизникилар!? Айниқса, сен, тижоратчилар қонунларни четлаб ўтсак бўлди, чангалда шўрва деб ўйлайсанлар.\nБундай гаплар кўп бўларди, лекин бола дегани ўз билганини қилар экан. Мансур ҳам билганидан қолмади. Ҳозир унинг қўли узатган ерига етади. Аммо ота ташвиш чекар экан-да. Шу болани тўғри йўлга бошлайман деб кўп уринади. Худо билади, балки тўғри юргандир. Замон шуларникидир.\n27-12-2019, 07:39, Ҳаёт тарзи\nКеча, 00:13, Маданият


Туркия Россияни иғвогарликда айблади - BBC O'zbek\nФото муаллифлик ҳуқуқи NTV\nImage caption Суратда Россия аскари елкасида зенит-ракета комплексини ушлаб турганини кўриш мумкин\nТуркия бортида Россия аскари кўчма зенит-ракета комплексини ушлаб тургани акс этган рус ҳарбий кемасининг суратларидан норозилик билдирган.\nБосфор бўғозидан ўтаётган кемадаги ракета ташқаридан қараганда "Игла" зенит-ракета комплексига ўхшайди.\nТашқи ишлар вазири Мавлуд Човушўғли ҳодисани "иғвогарлик" деб атаган.\n"Ҳарбий кемаларнинг Босфор бўғозидан қандай ўтиши кераклиги ҳаммага аён, бу Монтре конвенциясида ёзиб қўйилган. Россия Федерацияси аскарининг қўлидаги нарсани биз эҳтимолий таҳдид, ҳодисанинг ўзини эса иғвогарлик деб баҳолаймиз", деган Човушўғли якшанба куни журналистлар билан суҳбатда.\nРоссия-Туркия алоқалари 24 ноябр куни туркларнинг F-16 қирувчи учоғи Туркия-Сурия чегарасида Росиянинг СУ-24 бомбардимончи учоғини уриб тушириш ортидан таранганлашган.\nРасмий Анқара рус учоғи Туркия ҳаво ҳудудидини бузиб кириши ортидан уриб туширилганини айтган.\nImage caption "Цезарь Куников" ҳарбий кемасининг суратлари Туркия матбуотида эълон қилинган\nМосква эса учоқ чегарани кесиб ўтмаганини уқтириб келади.\nҲужумга жавобан Россия Туркияга қарши иқтисодий жазо чораларини киритган ва 1 январдан бошлаб икки давлат ўртасидаги визасиз борди-келдини бир томонлама бекор қилган.\n"Цезарь Куников" ҳарбий кемасининг суратлари Туркия матбуотида эълон қилинган.\nУнда Россия аскари елкасида зенит-ракета комплексини ушлаб турганини кўриш мумкин.\n"Агар Россия кемасидаги аскар ракета комплекси ва ё ҳаводан мудофаа қилувчи ракетага ўхшаш бир нарсани ушлаб турган бўлса, бу бориб турган иғвогарликдир", дея Човушўғлидан иқтибос келтирган Hurriyet рўзномаси.\nИккинчи жаҳон урушидан сўнг имзоланган шартномага мувофиқ, Туркия тинчлик даврида ҳарбий кемаларни Истанбулнинг Оврўпо ва Осиё қисмларини ажратиб турадиган Босфор бўғозидан ўтказишга мажбур.\nРоссиянинг Қора денгиз флоти учун ушбу бўғоз Ўрта Ер денгизи ва ундан уммонга чиқишнинг ягона йўли ҳисобланади.


Коронавирусга чалинганлар сони 39, 5 мингдан ошди\n22 октябр 2020, Тошкент вақти: 14:54\nКоронавирус инфекциясига чалинган 35 551 нафар бемор (90 фоиз) соғайган.\nЎзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони, 25 август соат 10:00 ҳолатига кўра, 39 506 нафарни ташкил этмоқда. Бу 24 август соат 23:00даги қўрсаткичдан 158 кишига кўпдир.\n“Янги касалланиш ҳолатларининг 84 нафари Тошкент вилоятида, 45 нафари Тошкент шаҳрида, 12 нафари Самарқанд вилоятида, 10 нафари Бухоро вилоятида, 4 нафари Жиззах вилоятида ва 3 нафари Қашқадарё вилоятида, тана ҳарорати кўтарилганлиги сабабли профилактика мақсадида ҳамда коронавирусга чалинган беморлар билан мулоқотда бўлганлиги сабабли намуна олинган фуқаролар орасида аниқланган”, -дейилади Соғлиқни сақлаш вазирлиги расмий билдирувида.\nВазирликнинг билдиришича, Олмазор туманида яшаган 65 ёшли Х.Х. (аёл) ҳамда Юнусобод туманида яшаган 40 ёшли Д.А. (аёл), жами 2 нафар коронавирусга чалинган бемор вафот этди.\nАйни пайтда коронавирус инфекциясига чалинган 35 551 нафар бемор (90 фоиз) соғайган. Касалхоналарда 3 673 нафар бемор даволанмоқда. Улардан 282 нафари оғир, 132 нафари эса ўта оғир аҳволда.


Табриклаймиз ва тақдирлаймиз! » MUZAFFAR.UZ\n8 декабрь - Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг 27 йиллиги муносабати билан таълим, адабиёт, маданият, санъат, маънавият ва маърифат, оммавий ахборот воситалари ҳамда ижтимоий соҳаларда фаолият юритиб келаётган ҳамда Muzaffar.uz сайтининг фаол ижодкорлари, шунингдек, ижодий ҳамкорларимиз "Фахрий ёрлиқ" билан тақдирланади!\n- Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими, шоира - Умида Абдуазимова;\n- Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими, адиб, шоир, драматург ва таржимон, "Адолат" газетасининг Бош муҳаррир ўринбосари - Абдуқаюм Йўлдошев;\n- Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист, адиб, шоир, таржимон, драматург, "Инсон ва қонун" газетасининг Бош муҳаррири - Қўчқор Норқобил;\n- Шоира, драматург, таржимон, "Китоб дунёси" газетасининг Бош муҳаррири - Хосият Рустамова;\n- Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими, 2017 йил "Энг улуғ,энг азиз" кӯрик танлови республика босқичи 1 ӯрин, 2018 "Олтин қалам" Миллий мукофоти 1 ӯрин соҳибаси, шоира - Зулфия Мўминова;\n- МТРК "Ўзбекистон тарихи" телеканали Бош муҳаррир ўринбосари, телебошловчи - Шоҳира Ҳамро (Рауфбоева);\n- Ўзбекистон давлат ёш томошабинлар театрининг директори, режиссёр - Зулфия Хамраева;\n- Ўзбек миллий академик драма театри директори, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист - Фатхулла Маъсудов;\n- Ўзбекистон Республикаси халқ артисти, Халқаро "Чингиз Айтматов" мукофоти совриндори, "Муқимий" номидаги Ўзбекистон Давлат мусиқали театри директори - Мирза Азизов;\n- "Муқимий" номидаги Ўзбекистон Давлат мусиқали театри актрисаси, Ўзбекистон халқ артисти - Маръям Ихтиёрова;\n- "Турон" Давлат ҳарбий драма театр студияси ва кино актрисаси - Фируза Сабитова;\n- Адиба, шоира ва шифокор - Муаззам Иброҳимова;\n- Ўзбекистoн Республикaси Фaнлaр aкaдемияси мукoфoтининг лaуреaти вa “Энг яxши вoиз” Республикa кўрик-тaнлoвининг сoвриндoри, филoлoгия фaнлaри нoмзoди, Antique world — “Aнтик дунё” Xaлқaрo илмий aкaдемиясининг aкaдемиги, доцент ва нотиқ - Раҳимбой Жуманиёзов;\n- "Саодат" журналининг Бош муҳаррири, шоира - Мунаввара Усмонова;\n- Ўзбек кино ва театр актёри, дубляж устаси, "Miracle" дубляж студияси раҳбари, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист - Ҳошим Арслонов;\n- МТРК, "Маҳалла" телеканали муҳаррири, олий тоифали сухандон, актриса - Мавлудахон Аҳмедова;\n- Ўзбекистон халқ артисти, "Санам" ва "Зиё" рақс ансамблларининг раҳбари - Рушана Султонова;\n- Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист, хонанда - Шуҳрат Воҳидов;\n- Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими, шоир - Бобур Бобомурод;\n- Ўзбекистон давлат ёш томошабинлар театри актрисалари - Умида Норбоева, Наргиза Раимова;\n- "Адвокат" журналининг махсус мухбири - Хонбиби Ҳиммат қизи Маҳамова;\n- "Ўзбекистон" радиосининг катта муҳаррири ва "Бекажон" газетасининг махсус мухбири - Гулруҳ Ёрматова;\n- "Миллий" телеканалининг муҳаррири - Зиёда Эшмуродова;\n- “Миллий” телеканалидаги “Қўзғолон шоу” кўрсатувининг муаллифи - Нодира Саидазимова;\n- Истеъдодли актриса, Узтелерадиокомпания, "Ўзбектелефильм" ДУК режиссёри, "Ўзбекистон" радиоканали бошловчиси - Насиба Исмоилова;\n- Режиссёр, актриса, хонанда, "Elite Model Management Study" ва кастинглар бўйича директор - Олеся Де Сан Жермен;\n- Muzaffar.uz веб сайтининг махсус мухбири - Эшмирзаева Моҳичеҳра;\n- Айни вақтда Туркияда ўзбек қўшиқчилигимизни тарғиб қилиб келаётган хонанда - Сарвара Сайфутдиновна Одилхўжаева;\n- Ўзбек миллий академик драма театрининг кадрлар инспектори - Ибрагимов Рустам;\n- "Фаровон юрт" газетасининг махсус мухбири - Маъруфахон Солиева;\n- “Миллий” телеканали ходими, шоира - Холида Қамбарова;\n- Ўзбек миллий академик драма театрининг актёри - Ғайрат Боймирзаев;\n- Ўзбекистон МТРК олий тоифадаги кинорежиссёри, "Ramz-Film" киностудиясининг директори ва бош режиссёри - Музаффар Эркинов;\n- Актёр - Хушнуд Сайфутдинов;\n- "Китоб дунёси" газетасининг масъул котиби - Шавкат Одилжон;\n- “Ёшлар” телеканалида бошловчиси ва мухбири - Исмоилова Дилфуза;\n- Ўзбекистон "Адолат" социал-демократик партиясининг Партия дастурий ўқув-методик кўрсатмаларини ишлаб чиқиш сектори мудири - Гулнисо Саидова.\nЧоп этилган: 7-12-2019, 02:11\nКўрилган: 2 898\nЧоп этилган: 9-03-2020, 05:28\nЧоп этилган: 5-03-2020, 01:12


Раҳматулло Бердимуродов: «5 йил аввал терма жамоадан чақиришларини кутгандим» | "NAVBAHOR" FUTBOL JAMOASINING RASMIY WEB SAHIFASI\nРаҳматулло Бердимуродов: «5 йил аввал терма жамоадан чақиришларини кутгандим»\n«Навбаҳор» чап қанот ҳимоячиси Раҳматулло Бердимуродов «Металлург»га қарши жорий мавсум иккинчи тур доирасидаги беллашувдаёқ жиддий жарохатланиб, биринчи давра охиригача сафдан чиқди. Яқинда футболчидан гипс ечилгани маълум бўлди. Шу боисдан Бердимуродовни тикланиш жараёни қай тарзда кечаётгани ва бошқа саволлар билан суҳбатга тортдик.\n- Қўлингиздан гипс олингани ва машғулотларга қайтганингизни эшитдик. Сизни қачон майдонда кўришимиз мумкин?\n- Айни пайт даволаниш жараёни давом этмоқда. Елкамга операция қилинганида сим қўйилган. Бир ойдан сўнг ушбу симни шифокорлар олиб ташлашади. Шундагина жамоа билан машғулотларга қайтаман. Уйда ҳозирча югуриб турибман. Ҳеч қандай оғриқларни сезмаяпман.\n- Шифохонага йўл олаётганда нималарни ўйладингиз?\n- Шикастланганим жуда алам қилди. Шифохонага етиб борганимда «Навбаҳор» иккинчи голни ўтказиб юборгани ва ўйин дуранг билан якун топганини эшитиб кайфиятим янада тушиб кетди. Жамоам 10 киши бўлиб қолгани ва ўзим жисмоний холатимни тиклашим учун барчасини яна бошидан бошлашим кераклигини ўйлаб хафа бўлдим.\n- Фаолиятингиздаги энг оғир жарохат қайси бўлган?\n- Ёшлигимда ҳам кўп шикастланганман. Мисол учун «Шўртан»да ўйнаган кезларим ҳам қўлим синган. Аммо, охирги олган жарохатим операциягача етиб борди. Шу пайтга қадар бунчалик жиддий ҳамда оғир шикаст олмагандим. Футболчи соғайгач барибир ўзгариб қолади. Бироз қўрқиб ҳаракатланади.\n- Ҳозирча Илҳом Бойдедаев ўрнингизда ҳаракат қилмоқда. Унинг ҳаракатларини кузатдингизми?\n- «Навбаҳор»нинг «Бунёдкор» билан кечган учрашувини телевизор орқали кўрдим. Илҳом ёмон ўйнамаяпти, лекин барибир айтиш лозимки, Бойдедаевнинг ҳаракатларини кўриб, унинг ярим ҳимоячи эканлиги сезилиб қолди. Бахтиёр ака менга ишониб мавсум аввалида ўрнимга бошқа ўйинчи олмаганди. Бошқа нуқталарда икки-учтадан ўйинчи бўлса, менинг позициямга ҳеч кимни жалб этилмаган. Жарохатим бўлмаганида ҳозир ўзим ўйнаган бўлардим… Бахтиёр акани ҳам қийин ахволга солиб қўйдим. Энди мураббий ярим ҳимоячи бўлса ҳам қанотга ўйинчи қўйишга мажбур. Ашурматов билан суҳбатлашиб турибмиз. Ҳар сафар мураббий кўнглимни кўтариб, энг аввало соғлиқни ўйлаш кераклигини уқтириб турибди.\n- Биринчи давра якунланиш арафасида. «Бухоро» йил якунига кўра Олий лигада сақланиб қола оладими?\n- Бу клуб раҳбарларига боғлиқ. Бухорликлар олий лигада сақланиб қолишлари қийин масала. 2012 йил Самарқанднинг «Динамо» клубини 7 очко билан қийналиб чемпионатда сақлаб қолгандик. «Бухоро» ҳисобида эса ҳозир бор йўғи икки очко бор. Улар иккинчи даврага кучли ўйинчиларни таклиф этишлари керак. Менимча улар олий лигадан тушиб кетишади.\n- Чемпионлик пойгасида «Пахтакор»га ета оладиган клуб борми?\n- «Пахтакор»га чемпионлик пойгасида «Локомотив»гина рақобат кўрсатишга қодир. «Бунёдкор»нинг кучи етмаяпти. «Насаф» ўйин бўйича «Локомотив» ва «Пахтакор» билан тенг деб ҳисоблайман.\n- Ўзбекистон терма жамоасининг Эронга қарши учрашувида сизнинг амплуангизда Виталий Денисов тўп сурди. Аммо «Локомотив» вакили ўрнига Фаррух Сайфиев майдонга тушгач «Насаф» ўйинчиси «Локомотив» ўйинчиси сингари таассурот қолдирмади. Бунга фикрингиз қандай?\n- "Насаф"да Фаррух билан бирга ўйнаганман. У худди ўз укамдек бўлиб қолган. Сайфиев аслини олганда қанот ҳимоячиси эмас, у ярим ҳимояда ўйнайди. Менимча Сайфиев, Денисовга қараганда яхшироқ ҳаракат қилди. Беллашувни ўйингоҳдан бевосита томоша қилдим. Фаррух ҳужумларга ҳам қўшилиб турди. «Насаф» футболчиси менда яхшироқ тассурот қолдирди.\n- Футболчилик фаолиятингизни бошидан қанот ҳимоячиси позициясида ўйнаганмисиз?\n- Ха. Барча фаолиятимдаги клубларда фақатгина чап қанот ҳимоячиси ўрнида ўйнаганман. Лекин, бир вақтлар «Навбаҳор»да марказий ҳимоячи сифатида ҳам ўйнашга тўғри келган.\n- Амплуангизни алмаштиришни ҳеч ўйлаб кўрганмисиз?\n- Мавсум бошланишидан аввал «Бунёдкор»нинг қишки йиғинларида қатнашганимда Сергей Лушан мени ярим ҳимояда кўрмоқчилигин айтган эди. Лекин мен тезкор ўйинчи эмаслигим, бу чизиқда аввал ҳаракат қилмаганим боис бу позиция ноқулайликлар туғдиришини таъкидладим. Чунки ярим ҳимоячига тезлик керак.\n- Фаолиятингизда тўп сурган жамоаларингиз орасида сир бўлмаса қайси жамоа машғулоти қизиқарлироқ кечган?\n- Ҳар бир мутахассиснинг ўз услуби бўлади. Аммо, Рўзиқул Бердиевнинг машғулотлари кучлироқ, қизиқарлироқ ўтар эди. Ушбу мураббий машғулотлари рангбаранг бўлади. Бахтиёр Ашурматовнинг машғулот жараёни ҳам ўзига яраша қизиқ кечади.\n- «Навбаҳор» бош мураббийи Бахтиёр Ашурматов фикрича Ўзбекистон терма жамоасига унинг шогирдларидан ҳозирги пайтда фақатгина Азим Аҳмедов жалб этилишга муносиб экан. Бу борада фикрингиз қандай?\n- Чиндан ҳам мураббий шундай деган бўлса, унда унинг фикрига қўшилмасдим. Ким терма жамоага муносиб ёки яроқли эмаслигини билмадим-у, лекин миллий жамоамизда Одил Аҳмедов, Анзур Исмоилов ва Сервер Жепаровдан ташқари бирорта футболчини «Навбаҳор»даги йигитлардан кучли деб кўрсата олмайман. Албатта, жамоадошларим бемалол Ўзбекистон термасида ўйнаб кетишга қодир демоқчи эмасман. Бироқ, Бахтиёр аканинг фикрига қўшилмайман. Яна ким билади дейсиз… Мураббий футболчилар қобилиятини яхшироқ билади.\n- Ўзингиз ҳам миллий жамоада ўйнашни ният қиласизми?\n- 2010 йилда энг оптимал жисмоний холатга етганимда шундай ният бўлган. Ёдингизда бўлса, чемпионатнинг дастлабки турларида «Навбаҳор» хатто мусобақада пешқадамлик ҳам қилганди. Аммо, ўша пайт терма жамоани бошқариб келган Вадим Абрамов «лочинлар»нинг ҳеч бир аъзосини жалб этмаган. Дилшод Шарофиддинов ва яна бир нечта жамоадошларим ўшанда чақирувни жуда кутишган. Ўшанда «шунча ҳаракат қилса ҳам, барибир чақирмас экан» деган тушунча пайдо бўлган. Хафа эмасман, лекин ҳозир терма жамоага чақиришларига ишониш қийин.\n- Жамоа машғулотларида ким барчадан кўра кўпроқ бу жараёнга жиддий ёндошади?\n- Отабек Валижонов ва Шаҳбоз Эркинов. Дарвоқе, юқорида терма жамоага мос ўйинчилар тўғрисидаги саволингизга қўшимча тариқасида Эркиновни кўрсатиб ўтмоқчиман. Назаримда Шаҳбоз Ўзбекистон термасида бемалол ўйнаб кета олади.\n- Учрашувлардан олдин Сизни рухлантирадиган одам борми?\n- Ҳар бир ўйинга 3-4 кун аввал тайёргарлик кўришни бошлаймиз. Ҳар куни қандай қилсак ғалаба қозониш ва мухлисларни хурсанд қилиш мумкинлигини ўйлаймиз. Қуйи поғоналарга тушиб кетсак фикру-хаёлимиз юқори ўринларга кўтарилишда бўлади. Бахтиёр Ашурматов ўз шогирдлари билан алохида мулоқот қуради. Мураббий менга «футболчилик давримда сенда бор техникага эга эмасдим. Лекин, менда иштиёқ ва хоҳиш юқори бўлган, майдонда жон бериб ҳаракат қилардим. Шунинг учун терма жамоада ҳам ўйнаганман» деб айтади. Бахтиёр ака ўз шогирдларини кўнглини кўтариб, бизларга керакли маслахатларни аямайди.\n- 5- рақамни танлашингизга нима сабаб бўлган?\n- Маълум бир сабаб йўқ. Ёшлигимдан ушбу рақамни ёқтирардим. Барча ўйнаган жамоаларим орасида фақат «Навбаҳор»да бу рақам бўш бўлган холос. Мисол учун «Пахтакор»да 5 Асрор Алиқулов, «Насаф»да Ботир Қораевга тегишли бўлган.\n- Фарзандларингизни келажакда қайси касб эгаси сифатида кўрмоқчисиз?\n- Икки нафар ўғлим бор. Катта фарзандим икки ёшда, кенжам уч ойлик. Ҳозирдан уларни келгусида қайси касб эгаси бўлишини аниқ айта олмайман. Лекин, футболчи бўлмаса яхши бўларди, деб ўйлайман. Чунки, бу спорт тури қийинчиликларини яхши биламан. Аслида қаршилигим йўқ, бироқ футболчи бўлмагани мақсадга мувофиқ. Жарохатларни ўзим бошдан кечирганимдан сўнг буларни фарзандларимга раво кўрмайман. Ота-онам ҳам набираларини футболчи бўлмаслиги тарафдори.\n- Ўтган мавсумда «Навбаҳор»нинг ўзагртирилмаган ягона ўйинчисига айланиб, ўйин ўтказиш бўйича биринчи ўринни забт этгансиз. Агарда майдондан бошқа ўйинчи ўрнига Сизни алмаштиришса, мураббийдан хафа бўлган пайтларингиз ҳам бўлганми?\n- Бундай вазиятларда бош мураббийдан эмас ўзимдан хафа бўламан. Чунки, ёмон ҳаркат қилсангизгина мураббий сизни алшматириши мумкин. Бундай холатга тушиб қолмаслик учун тинимсиз мехнат қилиш талаб этилади.\n- Футболдан ташқари қандай спорт турларига қизиқассиз?\n- Катта теннис ва баскетбол ўйинларини томоша қилишни хуш кўраман.\n- Йўқ. Асосан «Навбаҳор» расмий сайти ҳамда championat.asia сайтларига ташриф буюриб тураман.\n- Жарохатни даволаш даврида бўш вақтларингиз табиийки кўпроқ бўлади. Бундан қандай фойдаланяпсиз?\n- Асосан оила аъзоларим даврасида вақт ўтказиб турибман. Аввал бўш вақтларим кам бўлганлиги боис ҳозирда уйда кўп турсам ғалати бўляпти. Бу холатга ҳам кўникиб улгурдим.\nЖ. Маҳмудов суҳбатлашди


Қишлоқ хўжалиги вазирлиги: «Мева-сабзавотлар тўлиқ қувват билан қайта ишланмаяпти»\n21:00 / 15.11.2019\nЎзбекистонда етиштирилаётган ҳосилнинг бор-йўғи 15 фоиздан кўпроғи мамлакатнинг ўзида қайта ишланмоқда.\nЎзбекистонда мева ва сабзавотларни қайта ишлашга мўлжалланган корхоналар умумий ҳосилнинг 40 фоизини қайта ишлаш қувватига эга. Аммо, шунга қарамай, улар тўлиқ қувватда ишламаяпти. Умумий ҳосилнинг фақатгина 15 фоиздан кўпроғи қайта ишланяпти.\nБу ҳақда Қишлоқ хўжалиги вазирининг биринчи ўринбосари Шуҳрат Тешаев 15 ноябрь куни Сенатнинг Аграр, сув хўжалиги масалалари ва экология қўмитасининг навбатдаги мажлисида берган ҳисоботида маълум қилди.\n«Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини жаҳон бозорига экспорт қилиш учун потенциал юқори бўлса ҳам, мавжуд имкониятлардан тўлиқ фойдаланилмаяпти. Бу президент бошчилигида бўлиб ўтган селекторда ҳам таъкидланган эди. Мева-сабзавот экспорти бўйича жаҳон бозорида Ўзбекистоннинг улуши 1 фоизга ҳам етмайди», ─ деган Тешаевнинг сўзларини келтирмоқда Kun.uz мухбири.\nВазир ўринбосарининг таъкидлашича, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари экспорти қийматини 2020 йилда 2,5 млрд доллар, кейинги 3 йилда 5 млрд доллар, 2030 йилга қадар эса 20 млрд долларга етказиш режалаштирилган.\nҚўмита мажлисида маълум қилинишича, қишлоқ хўжалигида ер ва сув ресурсларидан самарали фойдаланиш концепциясига мувофиқ, фойдаланишдан чиққан жами 59,4 минг гектар ер (42,7 минг гектар суғориладиган экин ерлари, 16,7 минг гектар лалми ерлар) фойдаланишга қайтарилган.\nПаст ҳосилли пахта ва ғалладан қисқарган, лалми ва адирлик майдонларида, яроқсиз боғ ва токзорлар ҳудудида 31,2 минг гектар интенсив боғлар, 24,1 минг гектар токзор, 568 гектар иссиқхона барпо этилган\n#Қишлоқ хўжалиги вазирлиги\n16:23 / 04.11.2020\nЖамшид Хўжаев БМТ ФАО ташкилотининг Европа ва Марказий Осиё бўйича юқори бошқарув органига раис этиб сайланди\n12:40 / 14.10.2020\nҚишлоқ хўжалиги вазирлиги: Замонавий HR, профессионал кадрларни танлашда янгича ёндашув\n12:09 / 26.09.2020\nЧорвачиликдаги маҳсулотларнинг 80 фоизини кичик хўжаликлар етиштиради – Қишлоқ хўжалиги вазирлиги\n19:38 / 08.09.2020\n«Ўзбекозиқовқатхолдинг» тугатилмоқда — президент қарори


Сардор Таиров хотини билан қандай танишганини айтиб берди — видео - ShouBiz.uz\nЯнгиликлар 17:06 | 5.5.22\nСардор Таиров хотини билан қандай танишганини айтиб берди — видео\n«Аёлим санъат соҳасиданмас», — дейди у\nХонанда Сардор Таиров «Omon-omon» кўрсатувида турмуш ўртоғи Ҳумора Таирова билан қандай танишгани ҳақида айтиб берди.\nУнинг сўзларига кўра, аёлини ўзи топган. Улар биринчи марта Тошкентдаги давлат тадбирларидан бирида кўришган. Хонанда хотини журналист эканини айтган.\n«Келинни ўзим топганман. Бир давлат тадбирида Тошкентда кўришиб қолганмиз. Бу 3 йил аввалги воқеа. Ўшанда кўз кўзга тушган. У пайти мактабда ўқирди. Мен биринчи марта кўрганимда эсда қолган. Шу билан Тошкентга ўқишга кирганидан кейин танишув бўлган. Аёлим санъат соҳасиданмас. У журналист», — дейди у.\nАввалроқ Сардор Тоировнинг хотини улар қандай танишганини айтганди. Бу ҳақда ундан обуначилари сўраган. Ҳумора Сардор Таировни биринчи марта 2017 йилда Баҳром Назаровнинг концертида кўрган. Шунда унинг чиқишини 6 марта қайта томоша қилган. Орадан вақт ўтгач, қариндоши хонанда ижросидаги нашидни эшиттирган. Ҳумора Таирова эса концертдаги ва нашид айтган инсонлар бир эканини билмаган.\n«Биринчи марта 2017 йилда аммамнинг уйида Баҳром Назаровнинг концертидаги чиқишини кўрганман. Ишонасизми, ўшанда турмуш ўртоғимнинг чиқишини қайта-қайта 6 марта кўргандик. Кўнгил сезганми билмайман. Кейин бир куни қариндош опам нашидини кўрсатган. Концертдаги бола билан нашид айтган болани битта одам эканини кейинчалик билганман. Нашидда кўрганимда турк ёки араб миллатига мансуб деб ўйлаганман. Орадан вақтлар ўтди. Турмуш ўртоғим ҳозирги ёзаётган воқеамни ўзимга анча вақтдан кейин айтиб берган», — дейди Ҳумора Таирова.\n«Сардор Таиров 2018 йил клипига кастинг эълон қилган. Кастингда менинг расмимни ҳам кўрсатишган. У пайт 14 ёш эдим. Табиийки режиссёрлар жуда ёш-ку деган. Барибир отам қўймасди. Хўжайинимда расмларимни кўриб илиқлик пайдо бўлган экан. Гўёки кимдир ‘Шу сенинг аёлинг’, деёткандек туйулган ва номеримни топиб, телефонига сақлаб қўйган. Лекин ёзмаган. Шу билан орадан 1 йил вақт ўтган. 2019 йил 1 декабрь соат 11 атрофи эди. Мактабда дарсда эдим. Instagram расмларимга лайк босиб чиққанди. 13 та расмим бўлса ҳаммасига лайк босган кўриб ҳайрон бўлганман. Одатда у кимгадир лайк босса, миннатдорчилик билдириб ёзар экан. Мендан ҳам шуни кутган лекин мен ёзмаганман. Охири ўзимга ёзган. Мен сизларга жуда бир катта ҳикояни қисқартириб, гап-сўзлар, воқеаларни қисқартириб ёздим. Биз шундай танишганмиз. Бу орадан йиллар ўтиб топилган бахт. Айтишадику, сеники бўлган инсон миллион йил ўтиб бўлса ҳам келади деб. Бизда ҳам шундай. Ин Ша Аллоҳ бу йил 4 йил тўлади», — деб ёзади у.\nШунингдек, хонанданинг аёли эри ва Райҳон Асадова ҳақидаги миш-мишларга қандай қарашини айтганди. Унинг сўзларига кўра, актрисани оилавий ҳурмат қилади. Ҳумора Таирова келажакда қиз фарзандли бўлса, характери ва самимийлиги Райҳон Асадовага ўхшашини ният қилган.\nСардор Таировнинг қайси қўшиғи хотинига аталгани ҳам маълум бўлганди. Бу ҳақда унинг турмуш ўртоғи Ҳумора Таирова ўз саҳифасида айтган. У кузатувчилари билан савол-жавоб ўтказганда, блогерга шундай савол берилган. Ҳумора эса эрининг «Она қизим» қўшиғи ўзига аталганини таъкидлаган.


Metro: Anonymous хакерлари Силикон водийсидаги компанияни ИШИДга ёрдам беришда айблади\n17:50 / 30.11.2015\nAnonymous хакерлар гуруҳи Силикон водийсидаги компаниялардан бирининг ИШИДга онлайн-хавфсизлигини мустаҳкамлаш ва кучайтиришда ёрдам берганликда айблаб чиқди. Бу ҳақда Metro нашри хабар тарқатмоқда.\nХакерларнинг сўзларига кўра, CloudFlare сервиси жангариларга тегишли бўлган 40дан ортиқ веб-сайтларнинг хавфсизлиги учун хизмат қилган. Ҳозирда мазкур сервис 4 млн.дан ортиқ мижозлар учун киберҳужумлардан сақланиш ва юклаб олиш тезлигини ошириш учун хизмат қилиб келмоқда.\nAnonymous гуруҳи ўз эътирозларини твиттер ижтимоий тармоғига жойлаштирганидан кейин компания раҳбари Мэттью Принс айбловларни рад этиб чиқди ва буни «болаларча дивандаги таҳлил» деб атади. У агар федерал органлар бу иш бўйича текширувлар олиб борса улар билан ҳамкорликда ишлашга тайёр эканини маълум қилган.\nCloudFlare сервиси террорчилар билан алоқадорлиги биринчи марта шубҳа остига олинмаяпти. Икки йил муқаддам мазкур сервис «Ал-Қоида» террорчилик гуруҳи веб-сайтини ҳимоя қилиш учун ёрдам берганликда айланганди. Ўшанда Принс компания клерикаллар учун эмас, сўз эркинлиги учун хизмат қилишини айтиб жавоб берганди. Шунингдек у сайтда ҳеч қандай хавфсизлик талаб қиладиган қисмлар йўқлигини ва шу боисдан ҳам сайтга бундай сервис ўрнатишдан ҳеч қандай мантиқ йўқлигини қўшимча қилиб ўтганди.


Юсуф Ҳамадонийнинг ўлмас мероси\nМинг йиллар муқаддам умргузаронлик қилган ва шайхул ислом даражасига етишган Хожа Убайдуллоҳ Ансорий ўзигача яшаб ўтган барча алломалар, буюк шахслар, сўфийлар илмий кашфиётлари, таълимотлари, ҳикматларини ўрганишга даъват қилиб: “Дунё мутафаккирлари, улуғ инсонлари, валийларининг ҳар бир сўзини ёд олинглар, насиҳатларини эсда тутинглар, ишларини ўрганинглар, ҳаётий хулосаларидан сабоқ олинглар, ана шунда бу оламни янада гўзал, улуғвор ва пойидор қиласизлар”, деб ёзади. Улуғ шайх, алломанинг бу даъвати ўзидан кейинги барча донишмандлар учун дастуриламал бўлиб хизмат қилди.\nИслом оламида тасаввуф таълимоти етакчиларидан бири, Марказий Осиёда ана шу таълимотни бошлаб берган буюк мутасаввуф Хожа Юсуф Ҳамадоний эса бу даъватни нафақат ўзи учун ибрат қилиб олди, балки уни ҳаётда амалий ифодасини топтирган, улуғ салафлари орзуларини рўёбга чиқарган буюк зотга айланди. Хўш, унинг бу борадаги улуғ хизматлари нималардан иборат эди? У юртимиз тарихида қандай роль ўйнади? Ўзидан кейинги авлодлар учун қандай мерос қолдирди?\nЮсуф Ҳамадонийнинг тўлиқ исми Абу Яъқуб Юсуф ибн Айюб ибн Ҳусайн бўлиб, у ҳижрий 440, милодий 1048 йилда Ҳамадон шаҳри яқинидаги қишлоқлардан бирида дунёга келади. Дастлаб оилада, кейин Исфаҳон шаҳридаги мадрасада таълим олади. Унинг 1068 йилдан кейинги ҳаёти ўша даврда ислом оламида илм-маърифат маскани сифатида танилган Бағдод шаҳрида кечади. Бу ердаги Низомия мадрасасида таълимни давом эттиради. Улуғ аллома, мадрасанинг бош мударриси Шайх Абул Исҳоқ Шерозийга шогирд тушади. У устозидан фиқҳ, фалсафа ва мантиқ илмини чуқур ўрганади. Кейинчалик шу мадрасада фиқҳ ва ҳадис илмидан мударрислик қилади.\nЮсуф Ҳамадоний Бағдодда 15 йил яшайди. У шу давр мобайнида кўплаб алломалар, шайхлар, валийлар билан танишади. Айниқса, шайх Абу Али Дармадий билан яқинлик унга тасаввуф таълимоти ғояларидан баҳраманд бўлишга имкон беради. У алломалик билан бирга сўфийлик тариқати йўлини ҳам тутади. “Инсон дунёда ҳам зоҳиран, ҳам ботинан юксак тарбия топмоғи ва тариқатда гўзал мақомга эришмоғи керак”. Юсуф Ҳамадоний ана шундай мақсадда Бағдодда хонақоҳ очиб, атрофига шогирдлар тўплайди. Унинг ислом оламидаги улуғвор ишларидан бири ана шундай бошланади.\nБағдодда алломадан таълим олган Абу Саъд Абдулкарим Самъоний “Ал-ансоб” асарида: “Юсуф Ҳамадоний 1100 йилларда Кичик Осиё, Хуросон, Мовароуннаҳр, Хоразм ўлкаларига сўфийлик тариқатини ёйиш, одамлар ўртасида тасаввуфнинг илмий қудратини намоён қилиш учун ташриф буюрди. У Марв, Хоразм, Бухоро, Самарқандда кўплаб хонақоҳлар ташкил қилди. Унинг атрофида минглаб шогирдлар тўпланди”, деб маълумот беради.\nАна шу шогирдлари орасидан Хожа Абдуллоҳ Баррақий, Хожа Ҳасан Андоқий, Хожа Аҳмад Яссавий, Хожа Абдулхолиқ Ғиждувоний, Хожа Абдураҳмон Алийёна, Абдулқодир Ғилоний кабилар ислом оламида улуғ алломалар, сўфийлар, тариқат пирлари сифатида танилдилар. Муаррихлар Юсуф Ҳамадонийни Мовароуннаҳр, Хуросон, Хоразмда сўфийлик тариқатини бошлаб берган ва уни тарғиб қилган мутасаввуф аллома сифатида эҳтиром билан тилга оладилар. Ҳақиқатан ҳам, кейинчалик бу ўлкаларда яссавия, кубравия, нақшбандия тариқатларининг пайдо бўлиши аллома фаолиятининг амалий натижалари эди. Юсуф Ҳамадоний тасаввуф таълимотида хуш дар дам (сўфий ҳар бир фурсатни ғанимат билиши), назар дар қадам (сўфий ҳар бир қадамини яхшилик йўлида босиши), сафар дар Ватан (сўфий юртини мукаммал билиши ва севиши), хилват дар анжуман (сўфий зоҳиран халқ билан, ботинан эса Аллоҳ ёди билан яшаши керак) деб аталган тўртта қоидани яратди. Бу тўртта қоида хожагон тариқатининг шаклланишига асос бўлди.\nМашойихлар шунинг учун хожагон тариқати Юсуф Ҳамадонийдан бошланган, дейишади. Ҳамадонийдан кейин шогирди Абдулҳолиқ Ғиждувоний бу тариқатни яна тўртта қоида билан бойитди. Баҳоуддин Нақшбанд улар устига яна учта қоидани қўшди. Натижада 11 та қоидага асосланган нақшбандия тариқати юзага келди. Хожа Юсуф Ҳамадоний ва унинг издошлари исломда қуруқ зуҳду тақводан иборат тарки дунёчиликни рад этадилар. Уларнинг таълимотига кўра, инсон бу дунёда меҳнат қилиб, ҳалоллик билан кун кечирмоғи, қалбан эса Аллоҳ ёди билан яшамоғи, исломий қоидаларга амал қилмоғи талаб этилган. Кейинчалик ана шу асосда нақшбандия тариқатининг “Дил ба ёру даст ба кор” шиори юзага келди.\nБуюк аллома Юсуф Ҳамадоний ўз даврида дунёвий, илоҳий илмлар ҳисобланган фиқҳ, ҳадис, тафсир, тасаввуф таълимоти ва бошқа соҳалар бўйича кўплаб асарлар яратган. Унинг “Рутбат ул-ҳаёт” (“Ҳаёт мезони”), “Рисолаи кашф” (“Кашф рисоласи”), “Рисола дар одоби тариқат” (“Тариқат одоби ҳақида рисола”), “Рисола фианнал кавна мусаххарун лил-инсон” (“Инсон қалбини ўрганиш ҳақида рисола”) каби асарлари бугунги кунгача етиб келган. Унинг сўфийлар одобахлоқи тўғрисидаги “Рисола дар аҳлоқ ва муножот” асари салжуқийлар ҳукмдори Султон Санжар илтимосига кўра ёзилган.\nАлломанинг турли шаҳарлардаги хонақоҳларда айтган ваъзлари ҳам шогирдлари томонидан асар сифатида тартиб берилган. У асарларида инсонларни яхшиликка ундаб: “Ақлга эргашинг, нафсга мухолифлик қилинг, тоатга мағрурланманг, дунёга берилманг”, деб ёзади. Хожа Юсуф Ҳамадоний кароматгўй валий даражасига эришган инсон бўлган. Қадимий битикларда ёзилишича, валийлар уч хил асосда каромат кўрсатишган. Баъзилари назар қуввати, бошқалари нафас қуввати, айримлари дил қуввати билан олам ва одам сирларини билганлар, инсонларни бўлғуси ишлардан огоҳ қилганлар, касалларнинг дардига даво топганлар. Хожа эса валийликда учта қувватга ҳам эга бўлган.\nРовийларнинг ҳикоя қилишларича, у Самарқандда яшаган пайтда Жета ва Тўқмоқ лашкарларининг шаҳарга бостириб келаётганини олдиндан билиб аҳолига етказган, уларни мудофаага чорлаган, ўзи ҳам қўлига қурол олиб шаҳар ҳимоясида бир неча бор қатнашган. Аллома валийлик билан бирга табиблик илмини ҳам яхши билган. Гоҳ валийлик, гоҳ табиблик билан одамларни даволаган. У ҳаётини, фаолиятини инсонларга ана шундай яхшиликлар қилиш йўлига бағишлаган.\nЮсуф Ҳамадоний ҳаёти, фаолияти, мероси тўғрисида Абдулкарим Самъоний, Абдураҳмон Жомий, Алишер Навоий, Али Сафий, Муҳаммад ал-Бухорий асарларида кўплаб маълумотлар берилган. Булар орасида Абдухолиқ Ғиждувонийнинг “Рисолаи соҳибия”, “Мақомоти Хожа Юсуф Ҳамадоний” асарлари алоҳида ўрин тутади.\nАбдухолиқ Ғиждувоний ушбу асарларида устози ҳақида бундай деб ёзади: “Пиёда ўттиз икки марта ҳаж қилган. Ҳафс қироати билан минг марта Қуръонни хатм этган. Тафсир, ҳадис, фиқҳ, усул, фуруъ, каломга доир етти юзта китобни ёд олган, икки юз ўн нафар машойих билан танишган эди. Бир оёғи қисқа эди. Юзларида чечак хасталигидан излар қолганди. Соқоллари узун ва қизил, жуссалари озғин эди. Кимни кўрса “Хожа” деб мурожаат қиларди. Сафарга кўп чиқарди. Таомини ўзи пиширар, кийимини ўзи юварди. Овоз чиқариб кулмасди. Каромату валийлигини намойиш қилмасди Халқни ҳаромдан тийилишга ва ҳалол меҳнат билан кун кечиришга ташвиқ этарди. Ҳалол меҳнат қилувчиларни дўст тутарди. Хатти гўзал эди. Яхши кетмон чопарди. Кимдан яхшилик кўрса ҳам, ёмонлик кўрса ҳам яхшилик қилиб қайтарарди. У ҳаётда шайхлар шайхи Абул Ҳасан Ҳарақонийни кўрган, шайх Абдулло Жувайний, шайх Ҳасан Симноний билан ҳамсуҳбат бўлган. Салмони Форсийнинг асоси ва салласини муборак билиб сақларди. Етмиш беш йил бўйдоқ яшадилар, кейин уйландилар. Ҳақ таолодан солиҳ бир ўғил фарзанд сўрар эди. Самарқанд улуғлари унинг суҳбатидан баҳраманд бўлардилар. У Самарқанд пешволарига қалъа қуриш лозимлигини айтар эди”.\nАлишер Навоий “Насойим улмуҳаб бат” асарида Хожанинг охирги йиллардаги ҳаёти ҳақида тўхталиб: “Ул зот Хоразм, Бухоро, Самарқандда бир фурсат яшаганларидан кейин Марв шаҳрида муқим турди. Кейинроқ Ҳиротга келиб, анча муддат у ерда фаолият юритди. 535 ҳижрийда (милодий 1141 йилда) Марв шаҳрига қайтиб бораётганида йўлда вафот қилди. Уни ўша жойда дафн қилдилар. Орадан анча вақт ўтгач, хокини Марв шаҳрига келтириб мақбара қурдилар. Мозори Марвдадир”, деб маълумот беради.\nАлломага халқнинг эҳтироми ниҳоятда юксак эди. Шунинг учун вафот этганидан кейин унинг қадами теккан жойларда – Бомиён, Ҳирот, Марв, Самарқанд, Хоразм, Бухоро ва бошқа шаҳарларда мақбаралар тикланди, табаррук зиёратгоҳлар барпо этилди. Самарқанд ва Бухоро шаҳарларидаги у яшаган ва унинг номи билан боғлиқ зиёратгоҳлар бузилиб кетган.\nМуаррихлар Хожа Юсуф Ҳамадоний Хоразм, Бухоро, Самарқандда 1105-1122 йиллар оралиғида яшаган, деб маълумот берадилар. Шундан унинг Хоразм билан боғлиқ ҳаёти 11051115 йилларга тўғри келади. Бу ерда у Гурганж, Ҳазорасп, Хива, Мазминия, Маздаҳқон, Кардар каби шаҳарларда яшайди. Мадрасаларда талабаларга сабоқ беради. Хонақоҳлар очиб шогирдларига маърузалар ўқийди. Шаҳарлар орасида Хушмисон, маҳаллий аҳоли ўртасида Катқалъа номи билан юритиладиган шаҳар унга манзур бўлади. Аҳолиси кўп, кўркам, обод бу шаҳар чеккасида хонақоҳ барпо эттиради. Алломалар, шогирдлар билан учрашувлар, суҳбатлар ана шу ерда давом этади. Унинг 5-6 йиллик ҳаёти ана шу хонақоҳда кечади.\nМаноқибларда ёзилишича, ислом оламида илми кароматлари туфайли Гавсул Аъзам, яъни Буюк мададкор нисбаси билан машҳур бўлган аллома Абдулқодир Ғилоний устози Юсуф Ҳамадоний билан ана шу ерда учрашган ва сўфийларга маърузалар ўқиган. Устоз-шогирднинг ҳамкорликлари умрлари охиригача давом этган. Юсуф Ҳамадоний садоқатли шогирдига эҳтиром билан муносабатда бўлган. Шу сабабли шогирдларига вафотидан кейин Абдулқодир Ғилоний қабрини қабримга ёндош қўйинглар, деб васият қилган. Катқалъа яқинидаги Юсуф Ҳамадоний барпо эттирган хонақоҳ турли даврларда кўплаб алломалар учун илму ижод маскани бўлган. XIV асрнинг ўрталарида бу ерга Юсуф Ҳамадонийнинг авлодларидан бири, унга вайсий шогирд ҳисобланган аллома, шоир, сўфий Саййид Али Ҳамадоний ташриф буюради. Бу ерда ғойибона устози ишларини давом эттиради.\nРовийларнинг ҳикоя қилишларича, у Самарқандда яшаган пайтда Жета ва Тўқмоқ лашкарларининг шаҳарга бостириб келаётганини олдиндан билиб аҳолига етказган, уларни мудофаага чорлаган, ўзи ҳам қўлига қурол олиб шаҳар ҳимоясида бир неча бор қатнашган.\nКейинчалик у Бадахшон, Хатлон, Ҳиндистонда сўфийлик тариқати ғояларини кенг ёяди. Саййид Али ҳам шогирдларига қабрини устози ҳоки ёнига қўйишларини илтимос қилади. XIV асрнинг охирларида Катқалъа яқинидаги бу хонақоҳ бузилиб кетади. Хоразмлик сўфий алломалар саъй-ҳаракати билан бу ерда учта алломанинг қабри тикланади. Улар устига мақбара қурилади. Шу тариқа олис ўтмишда масжид, чиллахона, мақбара ва бошқа иншоотларни ўз ичига олган Юсуф Ҳамадоний номи билан боғлиқ мажмуа барпо этилади.\nБу мажмуа кўп йиллар давомида халқимизнинг улуғ алломаларига эҳтироми, муқаддас зиёратгоҳ сифатида эъзозланиб келинди. Аждодларимиз уларнинг руҳониятларидан куч олиб, илмий меросларидан баҳраманд бўлди. Лекин даврлар ўтиши билан табиий офатлар, жамиятда рўй берган низолар, урушлар натижасида мажмуадаги иншоотларга зиён етди. Айниқса, XX асрда собиқ шўролар давлати давридаги эътиборсизликлар, бузғунчиликлар оқибатида мажмуадаги аксарият иншоотлар бузилиб кетди.\nШўро мафкурачилари халқимизни нафақат улуғ алломаларимизнинг бой илмий-адабий меросидан, балки улар номлари билан боғлиқ тарихий ёдгорликлар, аждодларимизнинг бунёдкорликлари маҳсули бўлган осори-атиқалар, маданият дурдоналаридан ҳам бебаҳра қолдиришга интилдилар. Улар халқимизни бой тарихидан, ўтмиш маънавиятидан узиб қўйиб ўз ғояларини сингдиришни ният қилгандилар. Хожа Юсуф Ҳамадоний мажмуасидаги тарихий иншоотлар, ёдгорликларнинг тақдири ҳам шўролар тазйиқи натижасида оғир кечди. Зиёратгоҳ ёпиб қўйилди. Қаровсизлик натижасида у ярми вайрона ҳолига тушди.\nМамлакатимиз мустақилликка эришганидан кейин тарихимизни холислик билан ҳаққоний акс эттириш, алломаларимизнинг бебаҳо меросини тадқиқ этиш, маданий ёдгорликлар, ўтмиш обидаларини қайта қуриш, таъмирлаш ишларига алоҳида эътибор берилди. Юртимиздаги кўплаб тарихий иншоотлар ўз асл ҳолида қайтадан бунёд этилди. Улуғ алломалар, буюк шахслар номлари абадийлаштирилди. Аждодларнинг улуғвор ишлари қайтадан қад ростлади.\nХоразм вилоятининг Шовот туманидаги Бешмерган қишлоғидаги Хожа Юсуф Ҳамадоний мажмуаси ҳам истиқлол йилларида қайтадан юз очди. Аввало, зиёратгоҳ унинг яқинидаги қабристондан девор билан иҳоталанди. Мажмуа ҳудудида зиёратчилар учун хоналар қурилди. Чинорлар экилди. Атроф ободонлаштирилди. Тарихий ёдгорлик ўрнида гумбазли, кўплаб намозхонларни сиғдирадиган масжид барпо этилди. Узун, кенг йўлак катта, муҳташам қилиб қурилган мақбарага олиб боради. Мақбара ичида халқимизнинг ҳурмат-эҳтироми сифатида тикланган Юсуф Ҳамадоний, Абдулқодир Ғилоний, Саййид Али Ҳамадоний қабрлари жойлашган.\nМақбаранинг ички ва ташқи томонлари, йўлаклар, деворлар, гумбазлар мажмуанинг тарихий кўринишига мос қад ростлаган. Бу мажмуа эндиликда аждодлар ва авлодлар бунёдкорликларининг ҳосиласи сифатида қурилиб, халқимизнинг оёғи узилмайдиган муқаддас қадамжога айланган.\nЮсуф Ҳамадоний Бағдодда 15 йил яшайди. У шу давр мобайнида кўплаб алломалар, шайхлар, валийлар билан танишади. Айниқса, шайх Абу Али Дармадий билан яқинлик унга тасаввуф таълимоти ғояларидан баҳраманд бўлишга имкон беради. У алломалик билан бирга сўфийлик тариқати йўлини ҳам тутади.


ГЕНРИ ФОРД ВА ИНОЯТ ХОН\n«Кибрнинг таҳликаси шундаки, тарих ғилдираги кейинги айланганда биз, инсон ва миллат ўлароқ, орқага ташлаб юбориламиз...»\n(Мақоланинг бошланиши ўтган сонда)\nГенри Форд инсон қандай яшаши керак, ҳаёт нега берилган, сингари азалий саволлар устида бош қотирар экан, бугунги кунни айнан ифодалайдиган шундай гапни айтади: «Ҳаёт, менинг англашимча, бекат эмас, ҳаёт – саёҳатдир. Унда «дам олиш учун тўхтадим», деб ўйлаётган одам аслида ортга, пастга кетаётган одамдир. Чунки ҳамма нарса ҳаракатдадир ва аввал бошданоқ ҳаракат учун яратилгандир. Ҳаёт оқиб боради.\nҲатто, агар инсон ҳамма вақт айнан битта кўчада яшаса ва айнан битта уйда истиқомат қилса ҳам, кўча ва уй ўзгармаса ҳам, инсоннинг ўзи ўзгаришдадир, ҳар куни бошқачадир... Ҳаёт бу – жанг, унда бирор хато қадам қўйсанг, ўша заҳоти ютқазасан, деган ақидадан мунтазамлик, ўзгаришларни ёқтирмаслик иштиёқи пайдо бўлади.\nОдамлар ярим ўлик ҳолатларига кўникадилар... Бунақа одамларни ҳар қадамда учрата-ман, улар англамайдиларки, кечаги кун кечаги кунда қолиб кетди, бугунги кунда кечаги хаёллар билан кўз очмаслик керак.\nШундай бир қоидани тошга ўйиб ёзиш керак: «Ўз йўлимни батамом топиб олдим, етади», дейдиган одам ўзига бир боқсин, қарасин, мияси ухлаб қолганини кўрсин.\nХавф дилимизга «ҳаётда қиладиган ишимни қилиб қўйдим», деган кибр билан кириб келади. Бундай эътиқоднинг таҳликаси шундаки, тарих ғилдираги кейинги айланганда биз, инсон ва миллат ўлароқ, орқага ташлаб юбориламиз».\nАдолат ва тараққиёт учун бироз тентаклик\nМиллатни олдинга тортадиганлар аслида шиддатли, кутилмаганда яққол фикрловчи, четдан қараганда девонароқ кўринадиганлар бўлади, шекилли. Шу билан бирга, одамлар нима деркин, деган исканжага тушиб қолмаслик керак. Аҳли донишларнинг гапи бор: «Халқ нима деркин, деб эмас, Холиқ нима деркин, деб яшаш керак». Шу йўсинда Генри Форд айтади: «Ҳамма одамлар устимдан кулмасин, тентак деб ўйламасин, деб даҳшатга тушади, бирор янгиликка интилмайди. Тан оламан, ижтимоий фикр – одамларни сиртмоқда ушлаб турадиган катта кучдир. Ижтимоий фикр инсонни маъ-навий жиҳатдан мукаммаллаштирмаса ҳам, ижтимоий жиҳатдан бир қадар жиловлаб туради. Лекин адолат ва тараққиёт учун бироз тентак бўлиш ҳам мақбулдир. Қолаверса, тентаклар узоқ яшайдилар ва жуда кўп умрлари ўзларининг тентак эмасликларини исботлаш билан ўтади. Улар бош-лаган иш ўлганларидан сўнг ҳам давом этади ва улар тентак бўлмаганликларини исботлайди».\nБюрократия ва расмиятчилик – ривожланишга тўсиқ эканини Генри Форд оддий тарзда кўрсата олади: «Агар ишбоши раҳбарга мурожаат қилмоқчи бўлса, унинг йўли аввал участка бошлиғи ўринбосари, участка бошлиғи, цех бошлиғи ва кейин раҳбарнинг барча муовинлари орқали ўтади. То бу ишбоши ўз фикрини бошлиққа етказгунича, ўша ишнинг ўзи тарих қаърига кириб кетган бўлади. Буюк маъмурий дарахтнинг қуйисидаги чап бурчакнинг бу «меваси» то Кузатув кенгаши президентига етиб келгунича олти ҳафта ўтади. Ғоя бу қудратли шахсга бахтиёр етиб келгунича, у шарҳлар ва изнларнинг тоғи остида қолади. Кўпинча иш расмий «тасдиқ»ланганда уни бажариш аллақачон кечикиб бўлган бўлади. Қоғозлар турли босқичларда айланиб юради ва ҳар бир раҳбарча масъулиятни бошқасига ағдаришга ҳаракат қилади, «битта ақл яхши, иккита ақл ундан яхшироқ» деган тамойил бу тахлит бошлиқчалар учун қулайдир».\nҲазрат Алишер Навоий: «Эл нетиб топқай мениким, мен ўзимни топмасам?!» – дейди. Генри Форд ҳам шунга ҳамоҳангдир: «Ўз иши билан жиддий шуғулланган инсонда бошқа инсон билан ҳам шуғулланишга вақт бўлмайди. Менежерларнинг вазифаси – ҳамма уйғун тарзда умумий мақсад томон ҳаракатланишини назорат қилишдир. «Алоқаларни йўлга қўйиш» учун одамлар тўдасини йиғиш ортиқча даҳмазадир. Қўлни қўлга бериб ишлаш учун бир-бирини севиш шарт эмас. Жуда яқин ошна-оғайничилик зарар келтириши мумкин, чунки бир ошна иккинчи оғайнисининг хатосини беркитишга ҳаракат қилади. Ишда хатоларни беркитиш икки томонга ҳам зарар келтиради».\nФорднинг корхоналарида ишлаб чиқариш ўсган сари, машиналарининг нархлари тинимсиз тушган. Унинг ютуқлари сабаблари: сотув ҳажмининг ошиши – нарх тушгани сабабли кўпчилик сотиб ола олган, кўпчилик сотиб олган сари автомобиль ишлаб чиқариши ўсган; ишлаб чиқариш ха-ражатларини қисқартиришни ташиш масофаларини қисқартириш, қисмларини ўзида ишлаб чиқариш, конвейерни жорий этиш орқали амалга ошириш. У харажатларини қисқартириш учун эҳтиёт қисмлар сифатини пасайтирмаган ёки ишчилар маошини камайтирмаган.\nМансаб – дангасалик сабабчиси\nУнинг тамойили оддийлик ва универсаллик эди.\n«Бизнесни меҳнат, фақат меҳнат бошқаради. Бу биз лавозимларни ёқтирмаслигимизнинг яна бир сабабидир. Лавозим ва мансаблар одамларни даҳшатли тарзда тезда айнитади, мансаб дангасаликка сабаб бўлади ёки дилга шундай қутқу солади: «Мен буюкман, анави пандавақилар ишлаши керак».\nГенри Фордни энг кўп ўйлантирган масала бу – ҳаётнинг, дунёда яшашнинг моҳиятидир. Биламизки, бу фикрлаш шиддати уни ўз замонасининг машҳур сўфийларидан бўлган Иноят Хон билан учрашувга етаклаган. Бу учрашув баҳс матнини А.Смит ёзиб олганди. Учрашув «Форд Моторс»нинг Дирборндаги (Ми-чиган) қароргоҳида 1926 йилнинг февралида бўлиб ўтган. У ҳақда «Детройт Ньюс» газетаси ўша йилги 7 февраль сонида хабар берган.\nШарқ мистицизми даҳоси ва Ғарб материализмининг даҳоси учрашиб, бир соатлар-ча гаплашадилар. Суҳбат мавзуси ҳаётнинг ибтидоси, Яратувчи, моддий дунё, инсон ҳаёти, қалб синоатлари, абадиятнинг бизга-ча ва биздан кейинги воқелиги масалалари бўлганди.\nФорд ва Иноят Хон суҳбати\n«Менинг ўйлашимча, ҳар қандай дин эзгуликни туғдиради, – дейди Форд. Иноят Хон давом эттиради: «Мен ҳам шундай ф икрдаман, бироқ, келинг, янада чуқурроқ фикрлайлик, бу нарсалар...» «Автомобиллар... – жилмаяди Форд, – машиналарни ҳаракатга келтирадиган куч ҳам кўзга кўринмайди... Менинг билишимча, инсонни ҳаракатга келтирадиган куч унинг қалбида, руҳиятида, эҳтимол, ундан ҳам нарида яширинган, инсоннинг ичида ва атрофида қандайдир кучлар, онгнинг ва қудратнинг улгилари бор – уларни истасангиз электронлар деб атанг, инсон нимадир эзгу иш қилмоқчи бўлса, ана шу кучлар ёрдам беради. Менинг назаримда, ана шу бўлинмас моҳиятнинг энг кичик зарраси ҳам ақллидай, у инсон руҳиятига кўмак беришга тайёр туради, аммо биз ана шу кўринмас кучни топа оламизмикин ва уни ўзимизга торта оламизмикин?!. Биз жуда шошамиз ва сабрсизлик қиламиз. Бесабрлик билан натижани истаймиз. Биз қалбимиз билан ана шу бизни зор кутаётган куч ила жипс лашиш йўлини топишимиз лозим».\nПири муршид Иноят Хон айтади: «Коинотдаги ҳар бир зарранинг, ҳар бир атомнинг туғма онглилигида намоён бўладиган Биру Бор, кўринган ва кўринмаётган ҳаммасини қамраб олган Яратган бор». «Сизнинг усулингиз – ибодат ҳаловатими?» – сўрайди Форд. «Ҳа, ибодат, ўзини унутар даражадаги сомеълик. Дунёнинг моддий объектларидан руҳан ажралиб, қайта ва қайта ўз руҳимизни Оламларнинг, Коинотнинг сарвари билан боғлашдир», – жавоб беради Иноят Хон. «Менинг тушунчамда – дейди Форд, – бу ҳар бир инсоннинг шахсий динидир... Мен дину иймон инсониятга атрофдаги ҳамма нарсада намоён бўлган ҳаққоний куч билан руҳан бирлашиш эшикларини очишига ишонаман. Лекин мен шуни билдимки, агар, сиз айтгандай, буюмлар, мол-дунё, бизнес билан боғлиқ ҳар ёндан босиб келадиган асабий кечинмаларимдан бир лаҳза чекинсам, кучларимнинг, фикримнинг янгиланаётганини сезаман, сиз буни Худо, Онг деб атайверинг, бу фойдали ва дилни қониқтирадиган кучдир».\nИноят Хон, буни ҳам инкор этмаган ҳолда, Биру Борга интилишнинг юқори чўққиси томон йўл борлигини кўрсатади: Банда Биру Бор билан ажралганлик ва бирликни батамом англаганидан сўнг, ҳаққоний фароғат ва чуқур қувончга тўлади, шундай ҳолга тушадики, инсоннинг руҳияти бир лаҳзада бунёдкорга айланади... Масалан, мусаввирнинг илҳом билан яратган асари дастлабки режасидагидан бошқача чиқади. Илҳом инсон ўзини олдига қўйган вазифасига тўла бахш этганда, ўзини унутиб ишлаганда, ташқи дунёдан буткул узилганда, уни яратувчилик ҳисси қамраб олади, у шундай асар яратадики, инсоннинг дили қаъридан у буткул унутган нарсалар қалқиб чиқади. Ярат ган оҳангл арининг ичига ғарқ бўлиб турган мусиқачи ҳам шу жазавададир...» «Ҳаёт, гўзаллик, куч, ҳақиқат ва ҳаловатнинг соҳиби бўлган Биру Бор билан бирлик ҳолати фақат инсон ўзини, нафсини, истакларини унутган ҳолатда юз беради...», – дейди Иноят Хон. «Пири Муршид Хон, – дейди Генри Форд, – сизнинг фикрларингизни барча динларнинг инсонлари тушуна олади... Агар ғайб илмини сўнгигача муҳокама қилишга уринсак, англай олмай қоламиз. Фақат бир нарсани англадимки, оламда ҳадсиз руҳий қудрат яширин ва биз ўзимизни ундан бебаҳра қолдирганмиз. Ва мен инсоният бу қудр ат билан ҳаёт учун муҳим тарзда юзлаша олишига ишонаман». «Демак, Сизнинг Худога ростакамига ишончингиз борми, жаноб Форд?» – сўрай-ди Иноят Хон. «Албатта! – тез жавоб беради Форд. – Ахир, бу олам қачондир яралмаганмиди ва ҳар куни янгиланиш ва яралишда давом этмаяптими?! Мен шунга ишонаманки, бир куни биз шу яратилганларнинг Яратувчиси, ҳаққоний кучнинг манбаи ҳақида, руҳнинг салтанати ҳақида етарлича билиб оламиз ва ўзимиздаги яратувчилик қудратини очамиз.\nҚатъий ишончим борки, бугун моддий нарсаларга берилган инсоният эртага руҳиятга эътибор бера бошлайди. Биз бугун фақат ишонишга уринаётган нарсаларни улар эртага аниқ биладилар... Бунинг учун, Аршнинг салтанатига, жаннатга кириш учун болаларнинг беғуборлиги даражасига монанд ҳолда қайтишимиз керакдир».\nИноят Хон сабоғини давом эттираркан: «Биз Шарқда айтамизки, барча моддий ва руҳий дунёда намоён бўладиган Биру Борнинг нурига ҳар бир якка инсон қанчалар чулғаниши инсоннинг муқаррабликка бўлган уриниши ва уни тириклигининг манбаи деб билишига боғлиқдир».\nФорднинг қувлиги тутади:\n«Ҳар ҳолда мен, руҳнинг изчил фаоллигини ўйлаганда ва унга ишонганда, шу ерни ва шу вақтни ҳам назарда тутаман ва ўйлайманки, у жуда кўп ибодатда ўтираверса, қачон ишлайди, ахир у бу дунёда ҳам нимадир иш қилишга улгуриши керак?!» «Агар у тақводор бўлса, бир қадар вақтини ибодатга ажратса, – деб жавоб беради Иноят Хон, – у қилган ишидан кўпроқ иш қилади, бу ишни ҳалол ва тўкис қилади, ишдан қониқиш ва ҳаловат олади. Мен бу дунёдан юз ўгиришга ва бу дунёда муваффақиятга эришишга қарши тарғиб қилмайман.\nМоддий дунёда ютуқларга эришиш, ҳалол ва инсоф билан эришиш баробарида, қалб ва руҳ дунёсини унутмасликка, Биру Борни танишга ва уни билишга чақираман». «Бу рост, – дейди Генри Форд, – тирикликнинг ҳаққоний дастури шу ва биз унга муҳтожмиз!»\n🕔16:37, 22.01.2021 ✔21\n🕔10:43, 28.12.2020 ✔568\n🕔18:23, 12.11.2020 ✔877\n✔ 21 🕔 16:37, 22.01.2021\n✔ 568 🕔 10:43, 28.12.2020\n✔ 877 🕔 18:23, 12.11.2020\n✔ 823 🕔 18:18, 12.11.2020\n✔ 850 🕔 10:00, 06.11.2020


Ўқилмаган хат — KUKALDOSH.UZ\nВоқеа қаҳрамони сўзлаб беради:\nЎсмирлик давримда кўп вақтимни уйдан ташқарида дўстларим билан ўтказардим, овқатланишим ҳам шу аҳвол эди, дўстларим билан ҳар хил кафелар, турли хил ошхона ёки боғларда овқатланардик. Уйга жуда кеч қайтардим. Қайтганимда ота-онам, укаларим ухлаган бўлишарди. Онам эса ҳар куни музлатгич ичига бир парча қоғозга хат ёзиб қолдирар эдилар. Хатлар: «Ўғлим, бугун бундай таом пиширдим, овқатинг фалон жойда, ичимлигинг фалон жойда, кир бўлган кийимларингни фалон жойга қўйиб қўйсанг ювиб қўяман, тоза кийимларингни фалон жойдан оласан»,- ва шу каби маъноларда ёзилган бўларди.\nКунларим шу йўсинда ўтиб борарди…\nАна шундай кунларнинг бирида мен одатдагидек дўстларим билан алламаҳалгача кўча кезиб, вақтимни «чоғ » ўтказдим ва тонг вақти яқинлашиб қолганда уйга кириб келдим. Онам ҳар доимгидек музлатгич ичига хат қўйиб қўйган эдилар. Аммо мен бу сафар қаттиқ толиққандим, кўзларим юмилиб кетаётганди. Хатни очиб ўқишга ҳолим йўқ эди. Бир амаллаб ётоғимга етиб олдим ва ширин уйқуга кетдим.\nҚаттиқ шовқиндан уйғониб кетдим. Кўзларимни базўр очиб атрофга қарадим: отам йиғидан ўзини тиёлмас, укаларимнинг кўринишлари ҳам аянчли аҳволда эди. Фақат биргина онамнинг овози эшитилмаётганди. Дарҳол ўрнимдан туриб отамга юзландим:\nОтажон нима бўлди ўзи, нега йиғлаяпсизлар?\nОнанг вафот этибди,ўғлим!\nОтамнинг жавобидан баданимни қалтироқ босди, кўзимдан ёшлар шошқатор бўлди, нималар деяётганимни билмасдим, ўзимни йўқотаёзгандим:\nБўлиши мумкин эмас! Онажон! Нега? Кўзимнинг нури! Онажонгинам!\nОтам менга тасалли беришга, мени юпатишга уринардилар…\nДафн маросимлари, таъзиялар тугаб кечга томон уйга қайтдим. Қалбим маҳзун, кўзларим ҳоргин, ҳали ҳам бўлган воқеага ишонгим келмасди.\nХонамга кириб тўшагимга ётганим замон миямга келган хаёлдан титраб кетдим. “Онажоним менга ёзиб қолдирган хат!”… Яшин тезлигида ошхонага кириб музлатгични очдим. Ҳа, онажонимнинг хати ҳали ҳамон музлатгич ичида эди, уни очиб ўқидим. Ўқиганимдан сўнг мени янада оғирроқ ғам босди, аламим зиёда бўлди, чунки бу гал хатда одатдаги буйруқ, насиҳат ёки кўрсатмалар йўқ эди. Фақатгина икки оғиз сўз:\nЎғлим, бироз мазам бўлмаяпти. Келганингда мени уйғотгин, шифохонага олиб бориб келасан.\nКечиринг мени, онажон…\nРаббингиз, Унинг Ўзигагина ибодат қилишингизни ҳамда ота-онага яхшилик қилишни амр этди. (Исро сураси, 23-оят).\nКелинг бир оз муддат тафаккур қилайлик.\nСиз, бугун ота-онангизнинг қўлини ўпдингизми?\nСиз, бугун уларни бағрингизга босдингизми?\nСиз, бугун уларга кўнгиллари тусаётган нарсани тақдим эта олдингизми?\nСиз, бугун уларнинг кўзларини қувончга тўлдирадиган бир иш қила олдингизми?\nСиз, бугун уларга ширин сўз айтиб қалбларига сурур олиб кира олдингизми?\nСиз, агар ота-онангиз вафот этган бўлсалар, уларнинг ҳақларига дуо қилдингизми?\nАгар шу сингари саволларга “ҳа” деб жавоб бера олсангиз, демак сиз солиҳ фарзандсиз.\nЛекин минг афсуски, кўпчилигимиз ўзимиз ёки оиламиз муаммолари билан овора бўлиб, бошқача қилиб айтганда турли баҳоналар билан машғул бўлиб қолиб, ота-онамизга етарли эътибор бермаймиз. Ҳали улар узоқ яшашади, ҳали кўп йиллар давомида хизматларини қилишга улгураман, деган хаёлда бепарво юрамиз. Лекин ҳеч ўйлаб кўрганмизми, эрта тонгда уйғонганимизда улар ҳаёт бўлармикин, ёки ўқишга кетиш олдидан хайрлашиб кетаётганимиз, бизнинг дуогўйларимиз ўқишдан қайтгунимизгача ва ҳатто остонадан чиққунимизгача ҳаётмилар, биз қайтганимизда табассум ила кутиб оладиларми ёки йўқ ?\nУларни борида қадрланг, токи ёнингизда эканлар тез-тез бағрингизга босиб, елкаларидан силаб қўлларини ўпиб, кўнгилларини хушнуд этинг чунки вақти келиб, уларнинг муздек баданларини қучиб йиғлаганингизда кеч бўлади.\nАллоҳ барчамизга ота-оналаримизни қадрлаб, эъзозлаб хизматларини қилишни насиб айласин ва бу хизматларни бизларга енгил қилиб қўйсин. Юқоридаги каби саволларга “ҳа” деб жавоб бера оладиганларнинг ажрларини янада зиёда қилсин, ижобий жавоб бера олмаётганларни “ҳа” деб жавоб берадиганлар сирасидан бўлишларига муваффақ айласин.\nмударриси Ахмедов Охунжон\nАбу Ҳанифанинг кўфалик устозлари силсиласи\nТаълим олувчининг одоби (1-қисм)


Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институтида «Ёш ижодкорлар» номли каталог илк бор нашр этилди. – Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn instituti\nМаълумки, жорий йилнинг 16 октябрь куни Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти талабалари ўртасида ташкил этилган «Беш ташаббус – беш имконият» ҳамда «Мустаҳкам оила – юрт таянчи» номли кўрик танловларининг тақдирлаш маросими бўлиб ўтган эди.\nБугун институт ректори Нодирбек Сайфуллаевнинг ташаббуси билан ушбу танловларда ғолиб ва совриндор бўлган талаба-ёшларнинг ижодий ишлари жамланган «Ёш ижодкорлар» номли каталог нашр этилди. Мазкур каталогга институт ректори томонидан сўз боши ёзилди ҳамда каталогдан жой олган барча ижодий ишлар институтда фаолият юритаётган санъатшунос-мутахассислар томонидан ушбу ишга билдирилган фикр-мулоҳазалар билан биргаликда тақдим этилган.\nУшбу каталог институтимиз ёш ижодкорларининг ижодий ишлари жамланган илк каталог сифатида ҳам муҳим аҳамият касб этади. Келгусида эса республика ва халқаро танловларнинг ғолиб ва совриндорларини, шунингдек, ўз билим ва иқтидори билан тенгдошларига намуна бўлаётган талаба-ёшларимизнинг ҳам ижодий асарларини каталог сифатида нашр этиш режалаштирилмоқда.\nЭътиборингизга «Ёш ижодкорлар» Каталогини тўлиқ ҳолда ҳавола этамиз.


ЭМЛАШДАН КЕЙИН ТАНА ҲАРОРАТИ КЎТАРИЛСА, НИМА ҚИЛИШ КЕРАК?\nCCВ Матбуот хизмати Коронавирусга қарши курашиш штаби аъзоси Севара Убайдуллаевадан коронавирусга қарши кураш ва вакцинация жараёнлари бўйича саволларга жавоб олди.\n— Вакцина қабул қилувчи фуқаролар дастлаб қандай тиббий текширувлардан ўтказилади?\n— Вакцина қабул қилувчи фуқаролар дастлаб шифокор назоратидан ўтади, тиббий кўрик давомида шифокор:\nфуқаронинг бугунги кундаги шикоятлари, умумий аҳволини ўрганади;\nмавжуд сурункали касалликларини ва бугунги кунда қабул қилаётган дори воситалари ҳақида маълумот олади;\nорганизмнинг аъзоларида кузатилаётган ўзгаришлар: қон босими, тана вазни ва бўй узунлигини ўлчаш, юрак уриш ва нафас олиш сони, сатурацияни аниқлайди, шунингдек юрак, нафас аъзоларини аускультатив эшитади;\nшифокор текширувида аниқланган ҳолатдан келиб чиқиб, зарурат бўлганда клиник ва лаборатор текширувлар: умумий қон ва пешоб таҳлиллари, қонда қанд миқдори ва биокимёвий текширувлар ўтказилади.\nФуқароларнинг саломатлик ҳолатидан келиб чиқиб, организмда ўткир шамоллаш ёки яллиғланиш касалликлари аниқланмаса ва сурункали касалликлари авж олиш ёки хуруж қилиш эҳтимоли бўлмаса, эмланиш тавсия этилади.\n— Агар эмлашдан кейин тана ҳарорати кўтарилса, қандай йўл тутиш керак?\n— Эмлашдан сўнг мабодо тана ҳарорати 38 даражагача кўтарилса, ортиқча ваҳимага тушмаслик керак. Бундай ҳолатда, аввало, кўп суюқлик ичиш тавсия этилади ва тегишли тавсилар олиш учун оилавий шифокорга мурожаат этиш керак. Тана ҳарорати давомли равишда 38 даражагача кўтарилиши кузатилса, уни келтириб чиқараётган омилни аниқлаш учун клиник лаборатор текширувлар ўтказиш лозим бўлади.


КЕЛИН, СИЗНИ ЖУДА ЯХШИ КЎРАМИЗ! - 21 Августа 2017 - Блог - WWW.SHERLAR.ORG - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2017 » Август » 21 » КЕЛИН, СИЗНИ ЖУДА ЯХШИ КЎРАМИЗ!\nКЕЛИН, СИЗНИ ЖУДА ЯХШИ КЎРАМИЗ!\nТаҳририятга келаётган мактублар ранг-баранг. Кимдир қувончини бўлишган, яна кимдир янгиликлар ҳақида сўзлаган, бошқаси дардини айтган. Ана шундай хатлардан бири бизда чуқур эҳтиром уйғотди. Мактубни қайнопа йўллаган. Яъни, унинг келинига бўлган ҳурмати, меҳри баён этилган. Улар гарчи қайғу исканжасидаги аёллар бўлса-да, ҳар иккиси ҳам ибрат қилиб кўрсатишга арзирли бўлгани боис, сизга ҳам ҳавола этдик...\n«2015 йил, 11 июл. Саҳар чоғи эди. Саҳарлик қилиб бўлиб, дастурхон ва идишларни энди йиғишга тушган ҳам эдимки, телефоним жиринглади. Очиғи, юрагим ҳапиқиб кетди. Бемаҳалда бўлган қўнғироқ ҳаммани ҳам хавотирга солади. Қарасам, отам қўнғироқ қилаётган экан. Бир зумда хаёлимга келиб ўрнашган бор кўнгилсизликларни қувиб, ўзимни овутган бўлдим: «Уйдагилар ҳам рўзага туришган бўлса, бир гаплашайлик-чи, дейишган. Бизнинг ҳам рўза тутаётганимиздан хабарлари бор. Балки, зерикишгандир? Эҳтимол, қандайдир яхши дуо эшитиб қолган бўлса, шуни айтмоқчидир?»\nМиямни ёмон фикрлардан тозалаб, яхши кайфият билан телефонимнинг яшил тугмасини босдим.\n— Ало? — дедим отамнинг овози эшитилиши кутиб.\n— Ота? Ота, сизми?\n— Мен болам... — отамнинг овози ўта ғариб ва титраган ҳолда эшитилди.\n— Ассалому алайкум! — дедим юрагим чиққудек ура бошлаганидан нафас олишга қийналиб. — Тинчликми, ота? Гапиринг...\n— Ҳалиги... бугун... ҳозир... — отам кўз ёш тўкаётганди.\n— Ота, тинчиликми? Онам яхшими? Нима гап? Нега овозингиз бошқача?\n— Уйимиз куйди, болам. Укангдан айрилиб қолдик... — йиғлаб гапирди падарим.\n— Ота, адашмаяпсизми? Уйдами у?\n— Ҳамма нарса Аллоҳнинг қўлида, болам. Кеча туппа-тузук юрганди. Кайфияти ҳам аъло эди. Бугун келин саҳарлик тайёрлаб бўлди ҳамки туравермади. «Уйғотиб чиқинг, ишда чарчаган бўлса, уйқу зўрлик қилаётгандир?» дедим. Келин кириб анча қолиб кетди. Кейин ранги оқариб, бир аҳволда чиқди. Бир оғиз ҳам гапира олмай ҳушидан кетди. Кирсам, уканг ўз ўрнида жонсиз ётибди. Парвардигорнинг иши-да, бу ҳам...\n— Келиннинг ҳам ёш умрини ҳазон қилмаймиз. Жуда ёш. Йигирма бешга ҳам кирмай бева қолди. Агар ота-онаси бирор нима деса, рози бўлинглар. Боласидан хабар оламиз. Мабодо, оила қурмоқчи бўлса, олиб қолармиз, — дедим бир куни йиғидан ўзимни зўрға тийиб.\n— Биламиз. Биз ҳам ўйлаб қўйганмиз, — деди онам бир нуқтага тикилганча.\n— Опа, мен шу ерда яшайман. Илтимос, мени қувиб солманг, — деди шўрлик келиним йиғлаб. — Ота-онангизнинг хизматини қилишимга, укангизнинг чироғини ёқиб, боласини ўзи орзу қилгандек вояга етказишимга рухсат беринг, илтимос. Ҳар хил гапларни айтиб, юрагимни тилкаламанг! Мен ҳеч қаерга кетмайман! Укангиз билан беш йил севишиб юрдим. Бир ярим йилгина яшадим. Аммо мана муддат ичида у киши менга шундай бахт бердики, бир умрга татийди. Мана шу бахтнинг тафти ва хотираси билан мен бир умр яшай оламан. Илтимос, менга бошқа бу ҳақда гапирманг...\n— Хўп, хўп... — дедим ортиқ тоқат қила олмай. Шартта уни бағримга босдим-у, тўйиб-тўйиб йиғладим.\n«Ало?» дейишлари билан салом бермасам, мендан олдин айтишга улгурадилар. Шунинг учун сергаклик билан қулоқ тутдим. Нариги томон негадир жим.\nОёғимга қалтироқ кириб, жоним чиқиб кетди, гўё.\nМен эса қулоқларимга ишонмадим.\n«Укам? Нега? Соппа-соғ-ку! Нега укамдан...»\nУкамнинг уйланганига энди бир ярим йил бўлган. Севган қизи билан бир ёстиққа бош қўйди. Ҳеч қандай ташвиши йўқ. Яхши жойда ишлар, топиш-тутиши ҳам бинойидек. Ярим йил аввал ўғилчаси туғилиб, бахтдан сармаст юрарди.\nҚулоқларимга ишонмадим. Қўлимдан телефоним тушиб серрайганча қотиб қолдим. Турмуш ўртоғим дарҳол диванга ўтқизди, оғзимга сув тутди. Сўнг бир аҳволда йўлга тушдик.\nОта уйимга қадам қўярканман, худди бу ерда қиёмат қўпгандик, дир-дир титрардим. Болалигим кечгани, ота-онам борлиги боис, ҳар доим энг осойишта, энг ёқимли ва роҳатбахш туюлган хонадон айни дамда менга дўзах каби кўринаётганди. Бор алам, қайғу, кўнгилсизлик ва касофат худди шу ерга ёғиландек. Сабаби, ота-онангиз кўз ёш тўккан ҳар қандай жой сизга балодек кўринар экан.\nОнам гоҳ ҳуд, гоҳ беҳуд дод солар, ўғлининг кутилмаганда бу дунёдан кўз юмганига ишонолмасди. Дунёдаги энг матонатли ҳамда сабрли инсон деб билганим — отам эса чўкиб, ночор ва абгор аҳволга тушиб қолганди.\nУкамнинг худди ухлаётгандек сокин ва хотиржам ётганини кўриб, баттар адо бўлдим. На юзида, на бирор жойида оғриқ ё бирор азобнинг аломати бор.\n«Дунё шунчалар бешавқатмисан, шунчалар бевафо ва раҳмсизмисан? Наҳот, ўттизга ҳам кирмаган йигитнинг гул умрини ҳазон этиш шунчалар осон? Наҳотки, олти ойлик гўдаги ҳам кўзингга кўринмади? Ёшгина, гўзал, ҳуркак келиннинг гарданига бу дардни ташлашга уялмадингми, дунё?»\nКўксим куйди, алам бўғзимдан олди, жигаримнинг ҳолати юрагимни эзди. Чидолмай мен ҳам дод солдим.\nЙиғладик, сиқтадик, дод солдик, дунёни бузгимиз келди. Афсус, қўлимиздан бошқаси келмади. Бандаси шу экан. Кучи кўз ёшига, овозига етаркан. Кейин худди таслим бўлган аскар сингари мунғайиб, мўлтираб, нажот кутиб яшашда давом этаркансиз.\nИчимдан тўкилиб бораётган бўлсам-да, ота-онамга, келинга мадад бўлишга тиришдим. Улар эса менга. Бир-биримизга сабр тилаб, суянч бўлишдан нарига ўтолмадик. Вақт ҳар қандай дарднинг давоси. Қалбимиз ўпирилиб кетаётган бўлса-да, «Ортидан ўғилчаси қолди-ку!» дея юпанч топдик, овундик, бир-биримизга тасалли бердик.\nЛекин менинг яна бир куйигим — келинимда эди.\n«Укамнинг йилини берсак, келинни ота-онаси олиб кетса, бола ҳам кетади. Ота-онамнинг ҳоли не кечаркан?» дея ғамга ботар, ҳеч бир йўлини топа олмасдим. Ҳозирдан ота-онамни шунга кўниктириб борай десам, айтишга тилим ҳам бормайди.\nШундагина ота-оналаримиз биз ўйлагандан кучлироқ, мардроқ эканлигини билдим.\nШу билан яқинда укамнинг йили ошини ҳам бердик. Келиним эса миқ этмай юраверди. Охири фарз бўлгани боис, ота-онамнинг ўзи сўрабди. Келинимиз йиғлаб кириб кетибди. Мен бориб яна оғиз очдим.\nШундагина келиним ва бизнинг ўртасизда узилмас, мустаҳкам ришта борлигини бу ҳам меҳр, оқибат ва сабр аталмиш эканлигини англадим.\nШукрки, келиним ҳозир уйда елиб-югуриб ота-онамнинг хизматини қилиб юрибди. Унга меҳримиз, муҳаббатимиз чексиз. Ота-онам ҳар доим дуода. Мен эса бу хатни келинимга миннатдорчилик ва табрик сифатида ёздим. Яқинда унинг туғилган куни. Энди уни келин, деёлмайман, синглим каби яқин менга. Сингилжоним, илоҳим тану жонингиз соғ, умрингиз баракали бўлсин! Ўғлингизнинг камолини, ютуғини, тўйларини кўринг. Ҳеч нарсадан кам бўлманг! Сизни жуда яхши кўрамиз...»\nКатегория: HIKOYALAR TO'PLAMI / ХИКОЯЛАР ТУПЛАМИ | Просмотров: 700 | Добавил: sherlarorg | Рейтинг: 0.0/0


Аёллар саломатлиги учун хатарлар — Dilkashradio.com\nАссалому алайкум. Биз сизлар билан аёллар гўзаллиги, ёш ва кўркам кўриниш, фарзандлар мавзусида жуда кўп суҳбатлар қурганмиз. Аммо аёлнинг саломатлиги энг муҳими. Кўркам либос ва пардоз-андоз фақат соғлом аёлгагина ярашади. Шу боис ҳам биз, аёллар саломатлигимиз ҳақида ҳаммадан кўра кўпроқ қайғуришимиз зарур. Соғлиқ учун курашар эканмиз, унинг “душман”лари нималар эканлигини билиш зарар қилмайди, албатта. Парҳез – фойда эмас, зарар!Идеал қомат ва гўзал чеҳра соҳибаси бўлишга ҳаддан зиёд интилиб, кўпчилик аёллар ўз соғлиғига зарар келтираётганини сезишмайди ҳам. Билсангиз, аёл организмининг биринчи рақамли душмани очликдир. Парҳезга риоя қилиб, мажбуран оч юриш кони зарар. Энг ёмони эса кўпчилигимиз қаердадир ўқиган ёки дугонамиздан эшитганларимизга риоя қиламиз. Малакали мутахассис билан эса маслаҳатлашмаймиз.\nОдатда, бундай парҳез кутилган натижани бермайди, организмнинг одатий озуқасидан бош тортиш эса соғлиқ билан боғлиқ катта муаммоларга сабаб бўлиши мумкин. Масалан, юрак ритмининг бузилиши, соч тўкилиши, остеопороз, қабзият, томир тортишиши ва кўнгил айниши кабиларни олайлик. Буларнинг бари силлани қуритиб, асабга ҳам таъсир этмай қолмайди. Тор либослардан воз кечинг! Сарвқомат бўлай, деб аёллар тор-таранг либосларни кийиб юришга одатланишган. Айниқса, қоматни бир неча сантиметр кичикроқ қилиб кўрсатувчи ички кийимларни кийишни ҳам канда қилмаймиз. Шифокорларнинг таъкидлашича, мунтазам тор кийимлар кийиш организмда модда алмашинувини издан чиқариб, гинекологик ва эндокринологик касалликларга сабаб бўлади, бепуштликни рағбатлантиради. Хусусан, тор шим кийиш оқибатида қизларда тос суягининг қисқариши, яъни торайиш юз бермоқда.\nБу эса аёлни энг олий вазифаси – фарзанд дунёга келтиришдан маҳрум этиши ҳам мумкин. Шунингдек, ички кийимларни танлаётганда табиий матодан тикилганларини сотиб олиш мақсадга мувофиқдир. Баланд пошнали пойабзал. Баланд пошнали оёқ кийимлар аёл кишига янада мафтункорлик бахш этиши билан бирга унинг ўзига бўлган ишончини ҳам оширади. Аммо соатлаб ноқулай ҳолатда турган оёқ мушаклари чарчайди ва моддалар алмашинуви бузилиб, турли салбий натижалар юзага келади. Оёқнинг товон қисми баландда бўлгач, асосий босим оёқ кафти остига тушади. Меъёр бузилиши тананинг устуни – умуртқа поғонасига оғирлик қилиб, аёлнинг гавда тузилишида ўзгаришлар юзага келади. Узоқ муддатли ва ҳаддан ортиқ кучли зўриқиш мушаклар толиқиши ва оёқ панжалари зўриқишига олиб келади. Оёқ панжаларида, болдир, тизза бўғимлари, бел соҳаси ва бошда оғриқ пайдо бўлиши мумкин.\nОёқ томирларининг варикоз кенгайиши, асаб билан боғлиқ турли дардлар, орттирилган кўндаланг яссиоёқлик келиб чиқиши, шунингдек, ёш ўтган сари оёқ бармоқлари шаклининг ўзгариши, подагра юзага келишига ҳам баланд пошнали оёқ кийимлар сабаб бўлади. Узоқ муддат бир жойда ўтириш – аёлларнинг энг катта душманларидан бири. Статистик маълумотларга кўра, бир ерда кўп вақт ўтириб ишлайдиган одамлар фаол кишиларга нисбатан ўртача ўн йилга эрта қарийдилар. Мунтазам ўтириш ортиқча вазн ва моддалар алмашинуви бузилишига олиб келиши исботланган. Камҳаракат турмуш тарзи бавосил, остеохондроз, семириш, юрак етишмовчилиги каби оқибатларга олиб келади. Енгилгина шамоллаш, вақтида даволанмаган тиш касалликлари, ангина, совуқ, зах ерда ўтириш – кўпчилик аёллар учун таниш ҳолат, тўғрими? Бундай эътиборсизлик соғлиққа зарар келтиради. Азиз аёллар, ўз соғлиғингизга беэътибор бўлманг!


Нўъман Али Хон: «Албатта, осончилик бор ...» (1-қисм) | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n1265 00:10 18.07.2019\nБугунги хутба Қуръоннинг биргина ояти ҳақида бўлади. Бу оят суранинг ўртасида кeлиб, Аллоҳ таоло томонидан икки марта такрорланади. Бу оят кeлган сурайи карима "Шарҳ", "Иншироҳ" ва "Алам нашроҳ" номлари билан аталади. Аллоҳ таоло айтади: “Бас, албатта, қийинчилик билан осончилик бордир. Албатта, қийинчилик билан осончилик бордир” (Шарҳ сураси, 5-6 оятлар).\nБарчамиз ёд олган бу қисқа сура динимиз ҳақида, ҳаёт ҳақида жуда гўзал нарсаларни баён қилади. Аслида биз қисқа дeб айтадиган сураларда бир дунё маъно мавжуд. Аллоҳ таолонинг илмини қаранг, одамлар ёд олиши осон бўлиши учун бу сураларни қисқа қилиб қўйдики, бу қисқа суралардан ҳаёт учун энг муҳим нарсаларни ўргансин дeб. Аллоҳ таоло Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам бошдан кeчираётган ўша оғир дамлар ҳақида баён этади. У киши саллоллоҳу алайҳи васаллам Исломга даъват қилаётган вақтда кўпчилик бу ҳақида эшитишни истамайди. У вақтлар Ҳудайбия сулҳидан кeйин одамлар тўп-тўп бўлиб Исломга кираётган пайт эмасди. Даъватнинг аввалида одамлар Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга катта қийинчиликлар туғдирган. Ким у киши соллаллоҳу алайҳи васаллам кeлтирган нарсага иймон кeлтирса, ақлдан озган, алданган дeб ҳисоблар эдилар. Исломни қабул қилганлар қаттиқ айбланарди. Айнан шундай вазиятда Аллоҳ таоло бундай тeран маъноли сурани ато этиб, Расулимиз алайҳиссаломга бeрилган нeъматлар ҳақида таъкидлайди.\nАллоҳ таоло Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга Қуръоннинг турли жойларида турлича нeъматлар ҳақида таъкидлайди. Мисол учун, "У сeни етим топиб, жойлаб қўймадими? Ва У сeни ҳайрон ҳолда топиб, ҳидоятга бошламадими? Ва У сeни камбағал ҳолда топиб, бой қилмадими?" (Зухо сураси, 6-8 оятлар). Лeкин биз суҳбатлашаётган Шарҳ сурасидаги нeъматлар бошқаларидан фарқ қилади, Аллоҳ таоло айтади: "Сeнинг кўксингни кeнг қилиб қўймадикми?" Араб тилида кўкси кeнг бўлиши тинчликда, осойишталикда бўлиш дeган маънони англатади. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам осон вазиятда эмасдилар.\nБаъзилар у кишини айблаётган, ҳатто баъзилар жисмоний зарар еткизишга ҳам уринаётган, ўз уруғи воз кeчишга тайёр турган, ўта оғир дамлар эди. Аммо Аллоҳ таоло шу муаммолар гирдобида кўксини кeнг қилиб, хавотирга ўрин йўқлигини, ҳаммаси тинч, осойишта эканини билдириб, кeйинги оятда: "Ва сeнинг юкингни енгиллатмадикми?" дeмоқда. Бу оятдаги "юкингни" сўзи уламолар томонидан кeнг тафсирланган, мeн бу сўзнинг биргина жиҳатига эътиборингизни қаратмоқчиман. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам пайғамбар бўлишларидан илгари ҳам узлатга чeкиниб, бу дунёнинг азоб-уқубатлари ҳақида кўп ўйлар, Ҳиро ғорида шу аснода соатлаб, кунлаб қолиб кeтар, ўзлари гавжум жамиятдан ажралиб, сокинликда шу нарсалар ҳақида фикр қилар эдилар. Аллоҳ таоло Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг барча саволларига Ўзининг илоҳий каломи ила жавоб бeради ва оятларида юкини енгиллатиб қўйганини таъкидлайди.\nҲаётни қийинчиликларсиз тасаввур қилиш қийин, лeкин Аллоҳ таоло ўзининг каломини ана шу қийинчиликларни тарқатувчи даво сифатида юборганини таъкидламоқда. Бу оятдан ўрганиладиган маъно фақат Расулуллоҳ алайҳиссалом учун эмас, балки бутун одамзод учундир.\nШундай қилиб, аввал айтганимиз "Бас, албатта, қийинчилик билан осончилик бордир" ояти ҳақида суҳбатни давом эттирамиз. Биринчи бўлиб бу оятдаги сўзларнинг грамматик жиҳатига эътибор қаратсак. Оятнинг сўнгида кeлган "юср" – осонлик сўзи "мубтада", яъни гапнинг эгаси бўлиб кeлмоқда. Шунинг учун таржима қилишда сўзлар кeтма-кeтлиги ўзгартирилса, тўғрироқ бўлади. Яъни "қийинчилик билан осончилик бордир"нинг ўрнига "Албатта, буюк осончилик бордир қийинчилик билан" дeб таржима қилинса, маъно аниқроқ бўлади. Чунки грамматик жиҳатдан "мубтада", яъни гапнинг эгаси, бошланиш сўзи айнан "юср" – "осончилик"дир. Бунинг аҳамиятли жойи шундаки, Аллоҳ таоло эътиборимизни қийинчиликка эмас, балки осончиликка қаратган. Тўғри, ҳаётда аввал қийинчилик, сўнгра осончилик кeлар, лeкин Аллоҳ таоло мана шу қийин аҳволда, кeйин кeладиган осончиликни бош ўринга қўймоқда, унинг маъносини гапнинг эгаси қилиб кучайтирмоқда.\nИккинчидан, қийинчилик дeганда ҳар хил маъноларни тушуниш мумкин, молиявий қийинчилик, соғлик билан боғлиқ қийинчилик, балки руҳий қийинчилик, ҳиссий қийинчилик ва ҳаказо. Ҳар бир инсоннинг ҳаётда ўзига яраша қийинчиликлари бўлади. "Ал уср" – қийинчилик сўзидаги "ал" аниқ артикл бўлиб, булар бари аниқ бўлган, ҳамма учун тушунарли қийинчиликлардир. "Осончилик" сўзини эса Аллоҳ таоло "юсрон" – "закиро", яъни ноаниқ формада таъкидламоқда. Яъни Аллоҳ томонидан шундай осончилик кeладики, у сиз ўйлаган ёки умуман ўйламаган, кутмаган томондан кeлиши ва сиз уни ҳатто сeзмай ҳам қолишингиз мумкин. Дeмак, аниқ бўлган, кўз билан кўриб турган муаммоларимизга Аллоҳ таоло ноаниқ жойдан, ўзининг ғайбидан осончиликни бeриб қўяр экан. "Инна" сўзи "албатта", "аниқ" дeб таржима қилинади. Араб тилида "инна" сўзи "шубҳа йўқ" дeган маънони билдириш учун ишлатилади.\nКeлинг, сизга мисол тариқасида тушунтириб бeрсам. Айтайлик, сизда қандайдир муаммо бор, масалан, ишингизда ёки оилангизда ва кимдир кeлиб сизга: "Бу унчалик катта муаммо эмас", дeйди. Сиз эса "Йўқ, бу аниқ жиддий муаммо" дeйсиз. Сизда бу муаммо жиддий экани ҳақида шубҳа йўқ, аммо бу муаммо бартараф этиладими-йўқми, мана шунда шубҳангиз бор. Шунинг учун баъзилар тушкунликка туша бошлайди, масаланинг ечими ҳақида ижобий эмас, салбий муносабатда бўлади. Аллоҳ таоло бу оятда "инна" сўзи орқали ҳар қандай шубҳа гумонларга барҳам бeрмоқда: "Албатта (шубҳасиз), осончилик бор, қийинчилик билан бирга". Аллоҳ қийинчиликни эмас, осончиликни аниқ қилиб кeлтириб, ундаги маънони кучайтирмоқда.\nБу оятни ўқиган мўмин банда аниқ кўриниб турган қийинчиликка дуч кeлганда ҳам, "бу мeн ўйлаганчалик улкан муаммо эмас, Аллоҳ таоло бeрадиган осончилик бундан улканроқ ва унинг кeлиши аниқ, бунга ҳeч қандай шубҳа йўқ" дeган ишончда бўлиши кeрак. Яъни кeладиган енгилликка эмас, балки муаммога шубҳа билан қарашни ўрганиш зарур.\nНўъман Али Хон маърузаларидан\nНўмон Али Хон Қуръони карим енгиллик Илм Мақолалар Махсус Долзарб


"Ҳумо Арена"да "Олимпия куни" учун аталган спорт тадбирлари (фоторепортаж)\n6 июль, 2019, 18:58\nЯна саноқли дақиқалардан кейин пойтахтимиздаги «Ҳумо арена» муз саройида «Олимпия куни»га бағишланган катта байрам бошланади.\nАйни пайтда мазкур байрамнинг бир қисми бўлган дастурлар ўтказилмоқда. Арена атрофида турли спорт турлари бўйича спортчиларнинг кўргазмали чиқишлари мухислар учун ҳавола этилмоқда. Ичкарида эса юртимизда фаолият олиб бораётган федерацияларнинг кўргазмалари қўйилган. Бир сўз билан айтганда, «Ҳумо арена»да ҳақиқий спорт нафаси уфуриб турибди.\nДақиқа сайин томошабинлар оқими кўпайгандан кўпайган ва асосийси барчаларининг кайфияти аъло. Роппа-роса 19:00 да улар учун тайёрлаб қўйилган спортчилар ва санъаткорлар ижросидаги концерт дастури бошланади.\nСуратлар муаллифи Ёқубжон Соҳибов


Юртда қанчалик тинчлик барқарор бўлса, ўша юрт шунча тез ривожланади. Бунинг учун инсоният ўйлаб иш юритиши керак. Ўйлаш учун эса билим керак. Биз бу билимни ёшлигимиздан олишимиз шарт! Ахир айтишади-ку, ёшликда олинган билим тошга ёзилади, деб. Тинчлик бир файз фариштаси демакдир. Тинчлик бўлса ҳамма оиласи бағрида тинч-тотув яшайди.


Бухорони йирик туристик марказга айлантириш, халқ амалий санъатини дунёга танитиш, миллий қадрият ҳамда анъаналаримизни асраб-авайлаш каби олижаноб мақсадларга қаратилган мазкур тадбир нафақат республикамиз аҳли, балки хорижликларда ҳам катта қизиқиш уйғотаяпти. Унда чет давлатлардан\n54 нафар ҳунарманд, мамлакатимизнинг турли ҳудудларидан эса 700 нафардан зиёд халқ амалий санъати усталари иштирок этаётгани бунинг тасдиғидир. Тадбирда хорижий дипломатик корпус вакиллари, юзлаб сайёҳлар қатнашаётганини ҳам алоҳида таъкидлаш жоиз.\n— Бухорога оиламиз билан илк бор келишимиз, — дейди германиялик сайёҳ Клаус Вайнбергер. — Омадимиз бор экан, “Ипак ва зираворлар” фестивалини томоша қилиш имкониятига эга бўлдик. Юртингизда азалий урф-одатлар, миллий қадриятлар кўз қорачиғидек асраб келинаётгани диққатга сазовор. Халқингиз жуда меҳмондўст, илтифотли экан. Ҳар қадамда шарқона руҳни ҳис этасан, киши.\nФестиваль 26 май куни эрталаб “Арк” қалъаси олдидаги “Регистон” майдонидан иштирокчиларнинг тантанали юриши билан бошланди. Тадбирнинг очилиш маросими эса сўлим Лабиҳовуз бўйидаги Нодирдевонбеги мадрасаси майдонида бўлиб ўтди. -Шарқона либослардаги йигит-қизлар, миллий эртаклар қаҳрамонлари кийимидаги болалар, фольклор-этнографик дасталари қатнашчилари, карнай-сурнай садолари анжуманга байрамона руҳ бахш этди. Дарвоқе, бу галги тантанали юриш иштирокчилари сафида миллий-маданий марказлар вакилларини ҳам кўриш мумкин эди. Ташкилотчиларнинг фикрича, бунда рамзий маъно бор. Яъни турли анъаналар ўзаро -уйғунлаштирилган.\n— Фестивалда қатнашаётганимдан ниҳоятда хурсандман, — дейди АҚШлик меҳмон, “Санта-Фе — Бухоро” биродарлашган шаҳарлар қўмитаси раиси Кэрол Робертсон Лопес хоним. — Мана, бир неча йилдирки, Бухоро Санта-Фе билан биродарлашган шаҳар саналади. Шу боис бухоролик ҳунармандлар АҚШдаги кўплаб нуфузли кўргазмаларда ўзбек халқ амалий санъатини намойиш этишган. “Ипак ва зираворлар” фестивалига тўхталсак, бу ажойиб байрам. У юртингиз маданиятини дунёга янада кенгроқ танитишга хизмат қилади, албатта.\nДарҳақиқат, фестиваль ҳунарманду зираворчи деҳқонларнинг ўз маҳсулотларини намойиш этиш, тажриба алмашиш, маҳоратларини ошириш учун ўзига хос майдон вазифасини ўтаяпти. Шу сабабли, марғилонлик ҳунарманд Равшанбек Иброҳимов ҳам мазкур тадбирга келишни канда қилмайди.\n— “Ипак ва зираворлар” анжумани бизга ҳамкорлар топиш, касб маҳоратимизни оширишда қўл келаяпти,— дейди у. — Кўриб турганингиздек, атлас матоларимизга хорижликлар ҳам талабгор бўлишмоқда.\nТадбир асносида кулоллик, мис кандакорлиги, зардўзлик, хаттотлик каби қатор йўналишларда маҳорат сабоқлари ташкил этилаяпти. Таниқли фольклор дасталарининг чиқишлари, “Ўзбек ипаги — дунё нигоҳида” шоу-дастури, “Созлар навоси” концерти, палов сайли, халқ ўйинлари, тасвирий ва амалий санъат галереяси, рассомлар кўргазмаси, миллий фильмлар намойиши каби тадбирлар бўлиб ўтмоқда.\nФестиваль доирасида, шунингдек, “Бухоро туристик эркин иқтисодий ҳудудини яратиш имкониятлари ва ривожланиш истиқболлари” мавзуида халқаро илмий-амалий конференцияни ўтказиш ҳам режалаштирилган.\nТоҳир ИСТАТОВ (ЎзА)\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Грузия маданияти кунлари\tҚадимий ёзма манбалар — бебаҳо бойлик »


Шамсуддинхон Зиёвуддинхон ўғли Бобохонов\nШамсуддинхон Зиёвуддинхон ўғли Бобохонов (1937–2003) — совет ва ўзбек арабшунос олими, филология фанлар доктори, дипломат, муаллим, қори, диний ва жамоат арбоби.\n1982-89 йилларда – Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси раиси ва 5 та республика муфтийси.\nБобохонов Шамсуддинхон Зиёвуддинхон ўғли 1937 йил 8 апрелда Тошкент шаҳрида таниқли диндор арбоб Зиёвуддинхон ибн Эшон Бобохон оиласида туғилган.\n1955 йил 28-сонли мактабнинг 10-синфини битиргач, Тошкент чет тиллар институти инглиз тили факультетига ҳужжат топширди. 1961 йилдан бошлаб Шамсуддинхон Бобохонов Москвадаги шарқшунослик академиясида аспирантурани давом эттирди. Шу ернинг ўзида у араб филологияси билан шуғулланишни бошлади ва араб тилини чуқурроқ ўрганди.\n1973 йили Москвада «Категория двойственных чисел в арабском языке» мавзусида номзодлик ишини ёқлаган. 1974 йилдан бошлаб филология фанлар номзоди Шамсуддинхон Бобохонов СССРдаги ягона олий Ислом билим юрти – Бухорий номидаги Тошкент Ислом институтида проректор бўлди, 1975 йилда эса ректор лавозимини эгаллади.\nКўп эътиборини институт талабалари учун ўқув дарсликларини нашр эттиришга қаратди. 1982 йил октябрь ойида қурултойнинг қарорига кўра Шамсуддинхон отасининг ўрнига бешта республика муфтийси ҳамда Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлар диний идораси раиси этиб тайинланди.\n1982 йил декабрда Зиёвуддин ибн Эшон Бобохон вафотидан сўнг у СССР мусулмонлар ташкилотларининг Халқаро алоқалари бўлими бошлиғи этиб тайинланди.\n1985 йилда Қуръони Каримнинг кейинги нашрини чоп этиш кенгашига бошчилик қилди.\n1985 йилдан бошлаб доктор Шамсуддинхон Бобохонов Мусулмон Иордания академияси қироллигининг ҳақиқий аъзоси бўлди.\nИлмий ва ижтимоий хизмати билан донг таратган Шамсуддинхон Бобохонов Абу Али ибн Сино номидаги халқаро мукофот ҳамда Халқлар дўстлиги нишони билан тақдирланди.\nМиср Араб Республикаси, Саудия Арабистони қироллигининг Ўзбекистон Республикаси фавқулодда мухтор элчиси Шамсуддинхон Бобохонов Ўзбекистоннинг ташқи ишлар вазирлиги маслаҳатчиси бўлиб, мустақил Республикани дипломатик ташкил этишда, ривожлантиришда салмоқли ҳисса қўшган.\nШамсуддинхон Бобохонов 2003 йил 15 апрелда вафот этди ва Тошкентдаги «Ғойиб ота» қабристонига дафн этилди.


Ўзбекистонда нега милиция тўғрисида қонун йўқ?\nБу сурат блоггер Дмитрий Чистопрудов рухсати билан унинг шахсий блог саҳифасидан олинди.\nМарказий Осиëда энг кўп сонли милиция ходимларига эга бўлган Ўзбекистонда 20 йилдан бери "Милиция тўғрисида"ги қонун қабул қилинмаган.\nБу савол ëзилган мактубни Ўзбекистонлик инсон ҳуқуқлари фаоли Владимир Хусаинов Ўзбекистон парламентига ўтган ойнинг декабр ойида жўнатган эди.\nХусаинов ўз мактубида Ўзбекистонда "Милиция тўғрисида"ги қонун қабул қилинадими, деб савол қўйган.\n12 январ куни Хусаиновга Ўзбекистон Олий мажлиси қонунчилик палатасидан жавоб келди.\nУнда Ўзбекистонда "Милиця тўғрисида" қонун қабул қилиш учун “жиддий ва чуқур таҳлил лозим” дейилган.\nЎзбекистон парламенти жамиятнинг барча соҳаларини қамрайдиган юзлаб қонунларни қабул қилган.\nМасалан, Ўзбекистонда журналистикага оид 3 та қонун қабул қилинган.\nСолиштириш учун Франция ва АҚШда ОАВ ҳақида бирорта ҳам қонун йўқ.\nЧегара билмас мухбирлар ташкилотига кўра, Ўзбекистон эркин журналистика мавжуд бўлмаган мамлакат.\nБундан чиқадиган хулоса шуки Ўзбекистонда йўқ нарса ҳақида қонун бор.\nШунингдек Ўзбекистонда "Рақобат ҳақида", "Муаллифлик ҳуқуқлари" ҳақида қонунлар бор. Болалар меҳнатини чекловчи қонунлар бор.\nЎзбекистонда рақобат муҳитининг йўқлиги ва мажбурий болалар меҳнати борасидаги таҳлилларга қарасак, мамлакатда қонунчилик ҳўжакўрсин эканлигини кўрамиз.\nАммо нега ҳўжакўрсинга бўлса ҳам 20 йилдан бери “Милиция ҳақидаги қонун” қабул қилинмаган.\nЯкшанба куни эфирга кетадиган Қурултой эшиттиришида ана шу савол жавобини муҳокама қиламиз.\nҚурултой эфирга кетишидан олдин Ўзбекистонда “Милиция ҳақидаги қонун” нега 20 йилдан бери қабул қилинмади деган саволни Ўзбекистон Сенати Қонунчилик ва суд-ҳуқуқ қўмитаси раиси Светлана Ортиқовага бердик.\nОзодлик билан суҳбатда Ортиқова хоним, “ўзбек жамиятида ҳар бир қонун мавжуд эҳтиëжлар боис қабул қилинади. 20 йилдан бери “милиция ҳақидаги қонун” қабул қилинмагани бундай эҳтиëжнинг йўқлигини кўрсатади”, деди.\nШу билан бирга Ортиқова хоним Ўзбекистонда бу борадаги қонун қабул қилиниши ва советлардан мерос милиция калимаси бирор бир тарзда ўзбекча калима билан алмаштирилиш истиқболини ҳам назардан қочирмади.\nОртиқова билан суҳбатни мана бу ерда тинглашингиз мумкин.\nЎзбекистон Сенати Қонунчилик ва суд-ҳуқуқ қўмитаси раиси Светлана Ортиқова билан суҳбат.\nЎзбекистонда "Милиция тўғрисида" қонун нега қабул қилинмагани борасидаги Қурултой эшиттириши якшанба куни эфирга узатилади.


Ëлғонга қулоқ солиш — Dilkashradio.com\nËлғонга қулоқ солиш\nАссалому алайкум. Лола яна ҳузурингизда. Қадрли аёллар биз ҳаммамиз Момо Ҳавога ўхшаймиз. Ҳаммамиз ҳам омадсизлик, йўқотишлар, кўнгилсизликларни бошимиздан кечирганмиз. Ҳаммамиз ҳам худбинликдан, сал нарсага асабийлашишдан, дилхираликлардан чарчаганмиз. Бироқ ҳаммамиз бу ҳаётда тинч ва бахтли ҳаёт кечиришни истаймиз. Адан боғидаги гуноҳ нимадан бошланганини биласизми? Момо Ҳавонинг итоатсизлигидан, дерсиз. Тўғри лекин бунгача ҳам Момо Ҳаво бир неча босқични босиб ўтган. Биринчи босқич бу ёлғонга қулоқ солиш. Момо Ҳаво шайтоннинг ёлғонига қулоқ солди. 100 фоиз кафолат бераман, Момо Ҳаво шайтоннинг ёлғонига қулоқ солиш, охири нималарга олиб боришини ҳаёлига ҳам келтирмаган. У шайтоннинг гапига қулоқ солиш унчалик ёмон эмас, деб ўйлагандир.\nШайтоннинг гапига қулоқ солиш бу ҳали итоатсизлик эмас. Бироқ бу қулоқ солиш Момо Ҳавони итоатсизликка олиб борадиган сўқмоққа тушириб қўйди. Ҳақиқат бўлмаган гапга қулоқ солиш қулликка тушиб қолишнинг бошланишидир. Шунинг учун ҳам эшитаётган хабарларимизни юрагимиз ёки онгимизга киритишдан олдин яхшилаб тахлил қилиб олишимиз керак. Мен оилада каттасиман. Худованд менга ажойиб ота-она берганидан миннатдорман. Чунки улар биз оладиган хабарларнинг ҳаммасини филтрдан ўтказардилар. Ота-онам бизни худди руҳий иссиқхонада сақлагандай сақлардилар. Бизни четдан келадиган ёмон маълумотлардан ҳимоя қилишган. Шу билан бирга руҳан озиқлантиришган. Шу таҳлитда биз ёмонликни яхшиликдан ажрата билишни ва гуноҳни ҳали узоқдалигидаёқ сезишни ўргандик.\nУларнинг бундай тарбияси бизларга ўша пайтда ёқмаган, бироқ хозир улардан миннатдорман.\nБизни қулликка олиб борадиган ахборотларнинг манбаи турлича. Бу ахбортлар телевидение, журналлардан, фильмлардан, мусиқа, дўстлар, магазинлар, каталоглар ва бошқа нарсалардан келади. Булар ҳали ҳаммаси эмас. Киши ўзини қаттиқ назорат қилибгина бу ёмон хабарлардан сақлана олади. Авваллари мен ёлғонларим ҳеч кимга зарар етказмайди. Бу ёлғонлар хавфсиз ёлғонлар, деб ўйлардим. Бир куни хавфсиз ва безарар ёлғонлар бўлмаслигини билиб қолдим. Биз бу дунёнинг ёлғон ва алдамчи фикрлари билан яшаб туриб хавфсиз ҳолатда бўла олмас эканмиз. Момо Ҳавонинг биринчи хатоси ҳам унинг мевани егани эмас, шайтоннинг гапига қулоқ солгани эди. Ҳақиқатга мутлақо тўғри келмайдиган маслаҳат ёки гапларга қулоқ солиш, охир-оқибат бизни қулликка бошлайди.\nБиз ёлғонга қулоқ солдикми, кейинги қадам бу ёлғон ҳақида фикр юритиш бўлади. Аввалига биз ёлғонга қулоқ соламиз, кейин эса бу ҳақида ўйлай бошлаймиз. Биз олган хабаримизни «ҳазм қиламиз». Шу аснода душманимиз билан суҳбат олиб борамиз. Кейин «балки у тўғри айтаётгандир» деб ўйлаб қоламиз. Шу билан биз ўзимизни ёлғонга очамиз. Шайтон ичимизда ўз уруғини сепади. Ёлғон ҳақида фикрлаш билан ўша ёлғонни ичимизда ўстирамиз. Вақти келиб бу ёлғон ўз самарасини беради. Биз ёлғонга ишона бошлаймиз. Азизлар қулликка тушиб қолишнинг кейинги босқичи бу ёлғонга ишониб қолишдир. Бироқ бу ҳақида биз сизлар билан кейинги суҳбатларимизда давом эттирамиз. Биз қандай қилиб, шайтонга қулоқ солмаслик кераклиги ҳақида гаплашдик. Кейинги суҳбатимизда қулликдан озод бўлиш ҳақида суҳбатлашамиз.\nВиждон ва муваффақият\nЭркаклар хоҳлаган аёл


12:00 14.09.2020 (Янгиланган 12:03 14.09.2020)\nРоссия ИИВ мигрантларга шахсини идентификация қилиш учун ID-карта бериш таклифини киритди. Унинг амал қилиш муддати 10 йилни ташкил этиши мумкин.\nТОШКЕНТ, 14 сен — Sputnik. Россия Ички ишлар вазирлиги чет элликларга шахсий маълумотлари бўлган ID-карта беришни таклиф қилмоқда. Бу ҳақда РИА Новости хабар қилмоқда.\nФедерал қонунга ўзгартириш киритиш концепция лойиҳаси Россияда узоқ муддат бўладиган ва доимий яшашга рухсат олган чет эл фуқароларига ID-карталарни бериш мумкинлигини назарда тутади.\nЛойиҳага кўра, карта чет элликнинг аризасига биноан берилади. Уни олиш учун бармоқ изларини топшириш, суратга тушиш ва тиббий кўрикдан ўтиш талаб этилади. Картанинг амал қилиш муддатини 10 йил этиб белгилаш режалаштирилмоқда.\nАгар мигрант Россияда 90 суткадан кам муддатда яшашни режалаштираётган бўлса, карта олиш шарт эмас.\n“Турли тоифадаги чет эл фуқаролари учун мавқеига қараб ID-картани амал қилиш муддатини тўхтатиб қўйиш ва яна қайта тиклашнинг турли асосларини белгилаш таклиф қилинмоқда”, - дейилган ҳужжатда.\nКарта мамлакат технологиялари асосида тайёрланиши, қалбакиларидан криптографик муҳофазага эга бўлиши керак. Шунингдек, у Интернетда юридик операцияларни ўтказишга имкон бериши даркор.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ Россияда “номақбул” хорижликларни чиқариб юборишнинг янги усули қўлланилиши хабар қилинган эди.


Душанбелик фуқаро энергетика компаниясини 600 сомоний қарз ёзгани учун судга берди (видео)\nДушанбе шаҳри фуқароси «Душанбе шаҳар электр тармоқлари» ОАЖ устидан истеъмол қилинган электр энергияси учун ҳисоблагични ошириб юборганлиги сабабли судга мурожаат қилди.\nНазаршо Лангаршоев электр энергияси учун тўловларни вақтида амалга ошириб келган, бироқ унинг бўйнига бирданига 600 сомонийдан (48 долларга яқин) ошиқ «қарз» ёзилиб қолганини айтади. Электр тармоғидагилар унинг ҳисоблагичи нуқсонли бўлиб, истеъмол қилинган электр энергиясини тўғри қайд этмаганини айтди.\nПойтахтнинг Шоҳмансур туманида яшовчи Назаршо Лангаршоев 21 апрель куни нашримизга берган интервьюсида «Агар ҳақиқатан ҳам қарзим бўлса, нега назоратчи мени бу ҳақда аввалроқ огоҳлантирмаган?», деди.\nУнинг сўзларига кўра, у бирданига бутун суммани тўлай олмайди. «Ўтган йилнинг ноябрь ойида инспектор келиб, ҳисоблагичим аслида истеъмол қилинганидан кам ёзганини айтди. Мен ундан буни қандай исботлай олишини сўрадим. У квартирамни кўздан кечиришни сўради, бориб ҳамма нарсани кўриб чиқди. Ҳеч қандай муаммо топмади. Кейин ҳисоблагични олиб ташлаб, текшириш учун лабораторияга олиб кетди», — дейди фуқаро.\nТекширув натижаларига кўра, Назаршо Лангаршоевнинг уйидаги электр ҳисоблагичи ишдан чиққан ва нотўғри ҳисобланган. Бироқ Лангаршоев текширув холислигига ишонмайди. Хулоса нусхаси нашримиз ихтиёрида бор.\n«Электр тармоғи электрон ҳисоблагичлар иккита хотирани қўллаб-қувватлайди ва истеъмол қилинган электр энергиясини автоматик равишда қайд қилади. Лекин ҳисоблагичим қачон яроқсиз ҳолга келганини ҳеч ким айтмади? Электр тўлови қачон иккинчи хотирага ўтди? Агар инспектор бу ҳақда билган бўлса, нега аввалроқ огоҳлантирмаган?», дейди Лангаршоев.\nНазаршо Лангаршоевнинг саволлари жавобсиз қолиб, Душанбе электр тармоқлари акциядорлик жамиятини судга берди. Шоҳмансур шаҳар суди ушбу қарзни тарафлар ўртасида тенг тақсимлаш тўғрисида қарор қабул қилди: бир қисмини истеъмолчи, иккинчи қисмини жавобгар тўлайди.\nЛангаршоев қарзнинг ўзига тегишли қисмини тўлаб берган, аммо судланувчи қайтармаган. Унинг сўзларига кўра, агар «келишмовчилик» яна бошланса, фуқаро Душанбе электр тармоқларини қайта судга беришга тайёр. «Менинг тажрибам бошқа фуқароларга ўз ишини ҳимоя қилиш учун намуна бўлсин.»\nСудда Лангаршоевнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилган Тожикистон истеъмолчилар иттифоқи вакиллари истеъмолчи ҳақ, деб ҳисоблайди.\n«Истеъмолчилардан 9 минг киловатт-соатгача қарздорлик ундирилган ҳолатлар мавжуд. Нима учун қарз 10 ёки 20 киловатт бўлганида дарҳол айтишмайди? Нега бундай катта кўрсаткич — 9 минг киловаттни шакллантиришгача олиб борилди? Қонунга кўра, инспекторлар буни истеъмолчиларга тушунтириши керак», дейди Истеъмолчилар уюшмаси ҳуқуқшуноси Фаридун Шоинбеков.\nШоинбековнинг айтишича, суд мажлисларида электр тармоқлари вакиллари аниқ жавоб бера олмаган. Шаҳар электр тармоғи вакиллари изоҳ беришдан бош тортдилар, фақат Хитойда ишлаб чиқарилган электр ҳисоблагичлари иккита хотирани қўллаб-қувватлашини таъкидладилар, аммо истеъмолчилар бу ҳақда билишмайди.\nИнспекторларнинг иши ва истеъмол қилинган электр энергияси учун ортиқча ҳисоб-китоблар юзасидан шикоятлар аввал ҳам келиб тушган. Энергия тармоқларида тажрибага эга бўлган суҳбатдошларимиздан бири 22 апрель куни ҳисоблагичлар ишига инспекторларнинг аралашуви «деярли имконсиз», бироқ квитанцияга қўшимча кВт/соатни киритиш мумкинлигини айтди.\nЭнергетика ходимлари тўловларнинг кечикиши ёки ҳисобланмаган истеъмолда аҳолини айбласа, истеъмолчилар «Барки тожик» ширкатидаги нотўғри бошқарувни айтишмоқда.\nЖорий йилнинг февраль ойида ҳокимият аҳолининг электр энергиясидан умумий қарзи 1,3 миллиард сомонийдан ортиқни ташкил этгани ҳақида хабар берган эди. Мутахассислар уй хўжаликларининг электр энергиясига бўлган қарзлари статистикасини бир неча бор шубҳа остига қўйишди.