М.Е.Массон раҳбарлигида Туркманистон ҳудудида Туркманистон археология экспедицияси ходимлари археологик тадқиқотларни олиб борди. Тожикистон ҳудудида А.Н.Бернштам, Помир-Олой тоғ тизими атрофларида А.М.Манделштам, Бешкент чўлида археологик тадқиқотларни олиб бордилар.\nЎрта Осиё ҳудудида олиб борилган археологик тадқиқотлар натижасида олинган ашёлар антик давр тарихини ёритишда муҳим манба бўлади.\nЎзбекистон ҳудудида антик давр ёдгорликларида археологик тадқиқотлар\nЎзбекистон ҳудудида антик даврга оид ёдгорликларни ўрганиш Сурхондарё ҳудудида олиб борилди.\nХХ асрнинг 30 йиллари бошлари ва ўрталарида М.Е.Массон раҳбарлигидаги Термиз археология-комплекс экспедицияси ходимлари эски Термизнинг қалъа қисмида қазиш ишларини олиб бориб, мил.авв. III асрга оид ашёларни олишга муваффақ бўлдилар. Шу билан бирга, Кушон даврига оид Айритомда қазиш ишларини олиб борди, натижада ноёб ашёлар, яъни «арфа чалаётган аёл» ҳайкали топилган.\n1937–1940 йилларда С.П.Толстов раҳбарлигидаги Хоразм археология- этнография экспедицияси Амударёнинг қуриб қолган ўзани Ақчадарё ҳавзасидаги тарихий обидаларни рўйхатга олди, археологик харитага жойлаштирди, Жонбос қалъа, Тупроқ қалъа ёдгорликларида қазиш ишларини олиб борди. Экспедиция аъзолари 1946 йилдан 1991 йилгача бўлган тарихий даврда Қўйқирилган қалъа, Кўзалиқир, Аёзқалъа 1, 2, 3, Қалалиқир, Қуйисой-2 ёдгорликларида кенг миқёсда қазиш ишларини олиб борди. Қўйқирилган қалъа ўзининг режалаштирилиши, меъморий иншооти билан диққатга сазовор.\nС.П.Толстов раҳбарлигидаги Хоразм археология-этнография экспедицияси ходимлари кенг миқёсда тарихий обидаларни рўйхатга олишни олиб борди, натижада 400га яқин обидалар топилиб, улар антик ва ўрта асрларга оиддир. 1967 йилдан бошлаб Ўзбекистон Фанлар Академияси Қорақалпоғистон филиалининг археологик гуруҳи Қорақалпоғистон ва Хоразм вилояти ҳудудида археологик қидирув ва қазиш ишларини олиб борди. Е.Бижанов Устюртдаги қадимги тош даври манзилларини, В.Н.Ягодин Кердар маданияти, Хоразм ва кўчманчилар алоқалари, А.В.Гудкова Токқалъа, Г.Хўжаниязов Қўрғошин қалъа, Бурли-қалъа, Акчингул ёдгорликларида, М.Мамбетуллаев Катқалъа, Тупрокқалъа, Воянган Тупрокқалъа (Хива), Олмаотишган-2, Хива, К.Собиров Катқалъа, Тупроққалъа, Хазорасп ёдгорликларида археологик қазиш ишларини олиб бордилар.\nМил.ав. IV – милодий III асрларга оид бўлган шаҳарлар кўчманчилар билан чегараларда, дарё соҳилларида, суғориладиган воҳаларда қурилган бўлиб, мукаммал мудофа тизимларига эга.\nАмударёнинг ўнг соҳили ҳудудидаги қалъалар:\nЖонбосқалъа, Қўйқирилганқалъа, Аёзқалъа 1, 2, 3, Катта ва Кичик Қирққизқалъа, Қулқалъа, Қумбосганқалъа, Думанқалъа, Акшахон, Тупроққалъа, Қизилқалъа, Қўрғошинқалъа, Ақчунгул, Куюкқалъа, Гаурқалъа (Султон Увайс тоғи), Тукқалъа, Жилдикқалъа, Бургутқалъа, Элликқалъа, Уйқалъа, Катта Гулдурсун, Бозорқалъа, Ангкақалъа, Пилқалъа, Одамлиқалъа, Дошқалъа-2 , Тупроққалъа, Эресқалъа.\nАмударёнинг сўл соҳили ҳудудидаги қалъалар:\nГурганч, Давкасган, Шохсанам, Шехрлик, Ярбекирқалъа, Замахшар, Ичанқалъа, Бўлдимсоз, Гаурқалъа (Хўжайли), Кетменчи, Тупрокқалъа (Хива), Тупроққалъа (Янгиариқ), Тупроққалъа (Кушкўпир), Кунақалъа, Воянган, Тупроққалъа (Шовот), Катқалъа (Шовот) Калажик, Хазорасп, Чингизтепа 1, 2, 3, Хумбузтепа, Тупрокқалъа (Қўнғирот), Садвар, Жиғарбанд, Элхарос, Даргон, Гаур 1, 2 (Сариқамиш ҳавзаси) ва бошқалар.\nАнтик даврда бу шаҳарлар мустақил шаҳар-давлатлар сифатида мавжуд бўлиб, ҳарбий чегара ва иқтисодий маданий марказлар бўлган. Юқорида қайд этилган қалъаларни баъзиларининг меъморий-топографик ва мудофа тизимига эътиборни қаратамиз.\nЁнбошқалъа – Тўрткўл тумани ҳудудида жойлашган, тўғрибурчак шаклда (200х170 м. 3,4 га) тўрт томонини икки қаторли девор ўраб олинган. Аввал пахсадан кейин эса тўрт томони тенг хом ғиштдан тикланган (40х40х10 см). Девор пастки қисми қалинлиги – 5 м, баландлиги 5-10 м. Дарвоза тўғри бурчакли бир неча айланма йўлдан иборат йўлакка эга бўлиб, унинг кенглиги – 5 м. Девор ва дарвоза деворида кунгурлар мавжуд эмас, балки шахмат услубида жойлашган найза ўқи учли шинаклар мавжуд, улар ўртасидаги оралиқ майдони 1,20-1,84 м, ички томонда кенглиги 0,18-0,12 см, ташқи томонда эса 0,30-0,40 см. Деворлар бурчагида учта шинак жойлашган бўлиб, турли томонга йўналиб, кунгур вазифасини бажарган.\nҚўйқирилганқалъа – Тўрткўл тумани ҳудудида жойлашиб, айлана шаклда қурилган, ҳажми 86,5 м мудофаа девор билан ўраб олиниб, 9 та кунгур билан мустаҳкамланган. Кунгурлар ён томонга эмас, девордан анча баланд қилиб қурилган. Ёдгорлик марказий қисмида цилиндр шаклида (ҳажми 42 м) икки қаватли иншоот қурилган.\nЁдгорликда астрономик кузатишлар олиб борилган, кейинги тарихий даврда қабристонга айланган (лойдан ясалган оссуарийлар кўплаб топилган).\nТупроққалъа – Элликқалъа тумани ҳудудида жойлашган, тўғрибурчак шаклда, умумий майдони – 17 га: Тупроққалъа ёдгорлигининг қурилиши тарихи масаласида турли фикрлар мавжуд. Тупроққалъада энг қадимий маданий қатламгача тадқиқот ишлари олиб борилган эмас, шунинг учун ҳам унинг қурилиш хронологияси мунозарали бўлиб қолмоқда. Бизнингча ёдгорлик мил.ав. IV асрда қурилган бўлса керак. Вазамар даврида Тупроққалъа Хоразмшохларнинг ёзги қароргоҳи, пойтахт эса Акшахон қалъаси бўлган. Шаҳар дарвозаси жануб томонда жойлашиб, тўғрибурчакли лабиринт билан мустаҳкамланган, кунгурга эга эмас. Дарвозадан қарши томонда кенглиги 10 м кўча ўтган бўлиб, ички қисмини икки маҳаллага ажратган уй-жойлар зич жойлашган. Шаҳарнинг шимолий-ғарбий қисмида сарой жойлашган, учта кунгур билан мустаҳкамланган. Саройнинг майдони 6,5 минг м2. Саройда бир неча «Катта заллар» очилган бўлиб, уларнинг деворларида турли ҳайкал тасвирлари туширилган, топилган ашёларга қараб уй хоналари «Подшо зали», «Аскар зали», «Буғу зали» номини олган. Сарой хоналаридаги катта аҳамиятга эга бўлган ашёлардан бири тери ва ёғоч тахтачаларга ёзилган 120га яқин подшолик архив хужжатлари олинганлигидир.\nИчанқалъа тўғрибурчак шаклда, умумий майдони 26 га. Қадимда икки қаторли мудофаа девор билан ўраб олинган, девор ўз навбатида айлана шаклдаги кунгуралар билан ўраб олинган, улар ўртасидаги оралиқ – 30 м.\nШаҳарнинг пайдо бўлиши ва ривожланиш тарихини ўрганиш мақсадида М.Мамбетуллаев шаҳарнинг бир неча жойида тадқиқот ишларини олиб борди, натижада 10 та қурилиш даври мавжудлиги аниқланди.\nМудофа деворининг етти жойида кесиш ишлари олиб борилиб, натижада девор қурилиши тарихи ойдинлашди.\nI–қурилиш даврида икки қаторли девор пахсадан қурилиб, унинг баландлиги – 0,85 м, йўлак кенглиги – 2,50 м. Бу қурилиш даври милоддан аввалги VI-V асрларга оид, II–қурилиш даврида пахса девор устига хом ғиштли девор тикланган, ҳажми (40х40х10 см, 41х41х12 см) йўлак кенглигида ўзгариш сезилмайди, қўш девор кўтарилиши давом этади, ташқи томондан қўшимча девор қурилиши олиб борилган, натижада девор қалинлиги 7 м бўлган (мил.ав. IV-III асрларга оид).\nIII–қурилиш даври – Хивада маданий ҳаёт юксалади, ғарбий девор марказида арк қад кўтаради, бу ривожланиш милодий IV асргача давом этади. Ташқи томондан деворга қўшимча девор қурилиши давом этиб, унинг қалинлиги 9 метрга етади. Ташқи девордаги кунгурда ҳам таъмир ишлари олиб борилган, натижада тўғрибурчакли кунгур айлана шаклга айланиб қолган. Демак, антик даврда Ичанқалъа савдо ҳунармандчилик маркази бўлиши билан бирга ҳарбий чегара вазифасини ҳам бажарган.\nХазорасп – Хоразм воҳасининг жанубий дарвозаси бўлиб, энг қадимий шаҳарлардан биридир. Ёдгорлик текисликка қурилган, унинг режалаштирилиши тўрт томони тенг (10,8 га), қадимда икки қаторли девор билан ўраб олинган, улар ўртасида кенглиги 2,10 м бўлган йўлак ўтган. Шаҳарнинг жанубий-шарқий бурчагида арк жойлашган (ҳажми 40х40 м). Ёдгорликнинг қурилиш тарихи тўғрисида ягона илмий фикр ҳанузгача мавжуд эмас, бунга археологик қазиш ишларининг энг қадимий маданий қатламгача олиб борилмаганлигидир.\n1958–1960 йилларда Хоразм археология-этнография экспедицияси ходимлари, 1997, 2000, 2003 йилларда Хоразм Маъмун академиясининг археология гуруҳи ходимлари Хазораспнинг бир неча жойида тадқиқотлар олиб борилган, афсуски бу тадқиқотлар тугалланмай қолиб кетган.\nДевор ва кунгурлар сақланиб қолган, баландлиги турлича, яъни 5-14 м. Жанубий девор маҳаллий аҳоли томонидан бузиб ташланган, бу деворда битта кунгур сақланиб қолган, ғарбий, шимолий ва шарқий деворларда кунгурлар яхши сақланган, улар ўртасида оралиқ 10–55 м.\nШимолий-ғарбий қисми ички қисмидан энг қадимги пахса девор топилди, унда тўғри бурчакли кунгур мавжуд.\nҚалъанинг масжид қисмида, шимолий-ғарбий, ғарбий қисмда мудофаа деворини кесиш ишлари олиб борилди. Натижада шаҳарнинг қурилиш тарихини мил.ав. VII аср билан белгилаш имконини берди. Тадқиқотчи Қ.Собиров Бўстон шаҳрида бўлиб ўтган Халқаро Симпозиумда қилган маърузасида Хазорасп ёшини милоддан аввалги VII-VI асрларга оидлигини қайд этган эди. Хуллас Хазорасп қалъасида кенг миқёсда тегилмайдиган ер қатламигача археологик тадқиқотни олиб бориш зарур, бу албатта келажакка оид масаладир.\nКатқалъа (Шовот) – Шовот туманидаги Беруний номли ширкат хўжалиги Кат қишлоғи ҳудудида жойлашган, режалаштирилиши нотўғри тўғри бурчак, умумий ҳажми 10,8 га, қадимда икки қаторли девор ўраб олган бўлиб, улар ўз навбатида ярим айланали кунгурлар билан кучайтирилган, улар ўртасидаги оралиқ –27 м. Ёдгорлик мил.ав. IV асрда қурилган.\nАкшахон – Беруний туманидаги «Озод» фермер хўжалигидаги қумликлар ўртасида текисликка қурилган. Режалаштирилиши тўғрибурчак шаклда, умумий майдони – 45 га, қадимда икки қаторли девор ўраб олган, кенглиги – 6 м. Девор бўйлаб тўғрибурчакли кунгурлар, бурчак қисмида эса тўрт томони тенг кунгурлар жойлашган.\nШимоли-ғарбий бурчакда арк жойлашган, тўғрибурчак шаклда (380х340 м). Дарвоза жануби-шарқий ва жанубий-ғарбий деворда жойлашган, лабиринт билан мустаҳкамланган. Ёдгорликнинг ташқи девори ва кунгури ўрганилди. Ёдгорлик мил.ав. IV – милодий III асрларда Хоразмнинг пойтахти бўлган (подшо Фаразман 1500 отлиқ аскар билан Бақтр шаҳрига А.Македонский ҳузурига шу шаҳардан кетган бўлиши шубҳасиз). Ёдгорлик Қорақалпоғистон ва Австралия олимлари томонидан узлуксиз равишда текширилмоқда.\nБухоро вилоятида антик давр ёдгорликлари\nБухоро вилояти ҳудудида Р.Сулаймонов раҳбарлигида, Бухоро шаҳрининг пайдо бўлиши ва ривожланиш тарихини ўрганиш мақсадида А.Р.Мухаммаджонов раҳбарлигидаги археологик гуруҳлар тадқиқот ишларини олиб борди. Натижада Ромиш–I, II, III, Сеталак, Бухоро кенг миқёсда ўрганилди.\nБухоро – Зарафшоннинг Рудизар ва Зарируд исмли икки соҳилида бир-бирига қарама-қарши жойлашган, алоҳида-алоҳида қишлоқлар асосида пайдо бўлган. Шаҳарнинг етти жойида кенг кўламда археологик тадқиқотлар олиб борилган, ундаги маданий қатлам 20 метрдан ошиқ. Девор аввал пахсадан, кейин тўрт томони тенг хом ғиштдан қурилган, тўғри бурчакли кунгурга эга. Шаҳар уч қисмдан иборат, яъни арк, шаҳристон ва шаҳар атрофидан иборат бўлиб, турли тарихий даврда шаклланган.\nШу билан бирга, Козимонтепа, Чордира, Қўшрабод, Арабоп-1, Арабоп-2, Варахшанинг қуйи қатлами, Хўжабўстон, Бештепа ёдгорликлари ўрганилди.\nҚашқадарё вилояти ҳудудида антик давр ёдгорликлари\nС.К.Кабанов, Р.Сулайманов раҳбарлигидаги археологик гуруҳлар Ерқўрғонда, Тошкент Давлат Миллий университети археология гуруҳи Кешда, М.Тўрабеков раҳбарлигидаги гуруҳ Қарши шаҳрида археологик қазиш ишларини олиб борди. Шу ёдгорликлардан Ерқўрғонда кенг миқёсда археологик қазиш ишлари олиб борилди. Ерқўрғон – Наутака вилоятининг маркази бўлган (А.Македонский шу шаҳарда тўхтаган деган тахминлар бор). Режалаштирилиши айлана шаклда, умумий майдони – 70 га. Антик даврга оид қалъа девори, арк девори ва ибодатхона ўрганилди. Шу билан бирга, Қалъаи- Захоки Марон, Тиллатепа, Касантепа ёдгорликлари ҳам ўрганилган.\nСамарқанд вилояти ҳудудида антик давр ёдгорликлари\nЯ.Ғ.Ғуломов раҳбарлигида Афросиёб экспедицияси Афросиёбда кенг миқёсда археологик тадқиқотларни олиб борди.\nШаҳарнинг мудофаа девори ва ички қисмида қадимий маданий қатлам ўрганилди, натижада ёдгорликнинг қурилиши мил.ав. 2500 йилга оидлиги аниқланди Бу ёдгорликда Ўзбекистон-Германия, Ўзбекистон-Франция археология экспедицияси ходимлари фаолият олиб бормоқдалар. Р.Сулаймонов раҳбарлигидаги археологик гуруҳ Кўктепада археологик қазиш ишларини олиб бориб, қадимий шаҳар эканлигини аниқлади. Шаҳарнинг ҳажми 100 га, арк, ибодатхона, уй, маҳаллалар ўрганилган.\nФарғона водийсида антик давр ёдгорликлари\nФарғона водийсида Ю.А.Заднепровский, Г.Абулғозиева, А.Анорбаев, Б.Матбабаев, Н.Г.Горбунова раҳбарлигидаги археологик гуруҳлар тарихий обидаларда археологик қазиш ишларини олиб бордилар.\nАнтик даврга оид 20 га яқин ёдгорлик қайд этилган, Хитой ёзма манбаларидаги маълумотларга қараганда, Фарғона водийсида 70 дан ортиқ шаҳарлар бўлган.\nЭйлатан – режалаштирилиши тўғри бўлган шаклда, икки қаторли девор билан ўраб олинган, умумий майдони – 200 га. Арк мил.ав IV – III асрларга оид.\nМингтепа – режалаштирилиши тўғри бурчак шаклда, умумий майдони – 40 га. Мингтепа ёки Марҳамат шаҳри икки қаторли девор билан ўраб олинган, девор ўз навбатида тўрт бурчакли кунгурлар билан кучайтирилган, улар ўртасидаги оралиқ 30 – 40 м. Шаҳарни Эршига ўхшатишади.\nКўргантепа – режалаштирилиши тўғрибурчак шаклда (250х230 м), 5,7 га, қадимда девор билан ўраб олинган.\nАхсикент-1А, Ахсикент 1В – режалаштирилиши тўғрибурчак шаклда, умумий майдони 35 га, мил.ав. III – II асрларга оид, қалинлиги 5 м девор билан ўраб олинган.\nЭрши – шаҳарнинг жойлашиш ўрни мулоҳазали. Н.Я.Бичурин Эршини Қўқон шаҳри ўрнида, А.Н.Бернштам эса Мингтепа ёдгорлигида деган фикрни билдирадилар. Янги маълумотларга қараганда, Эрши – Эски Ахси деган фикрлар пайдо бўлди. Мил.ав. III–I асрларда Эрши Ахси ўрнида бўлган шаҳар 40 га бўлиб, арк икки қисмдан иборат бўлган Эсгарлик девор билан ўраб олинган, қалинлиги – 5 м, баландлиги – 3 м.\nҚува (Кубо) – ҳозирги Қува шаҳри марказида тепалик мавжуд бўлиб, маҳаллий аҳоли ўртасида «Шаҳристон» номи билан маълум. Ёдгорликни Б.А.Латинин, В.Д.Жуков, А.Н.Бернштам, В.А.Булатова, И.Ахроров, Ю.А.Заднепровский, Б.Матбабаевлар археологик жиҳатдан ўргандилар. Ёдгорликни 1956 йилдан Я.Ғ.Ғуломов раҳбарлигидаги археологик гуруҳ ўрганишни бошлаган. Ёдгорликнинг қурилиши милодий I – III асрларга оид бўлиб, пахса девор билан ўраб олинган. Тадқиқотчи Б.Матбабаев шаҳарнинг дастлабки қурилиш даврини мил.ав. V асрга оид эканлиги тўғрисида хулосалар чиқарган.\nСурхондарё вилояти ҳудудида антик давр ёдгорликлари\nЭски Термиз – 1936–1938 йилларда М.Е.Массон раҳбарлигида Термиз археология экспедицияси шаҳарни археологик жиҳатдан ўрганиш ишини олиб борди. Унинг «қалъа» қисмида қазиш ишларини олиб борди ва шаҳарнинг ёшини мил.ав. III аср билан аниқлади. 1981 йилдан Археология институтининг археология гуруҳи археологик қазиш ишларини олиб борди. Ш.Рахманов 1993 йилдан эски Термиз мудофаа девори қурилиши тарихини ўрганишни бошлади. Кейинги йилларда Ўзбекистон-Япония археология экспедицияси ходимлари (раҳбари Ш.Пидаев) Эски Термизда археологик қазиш ишларини олиб бормоқда, олинган натижалар шаҳарнинг қурилиш даври мил.ав.V асрга оид эканлигини исботладилар.\nДалварзинтепа – Шўрчи тумани ҳудудида жойлашган, тўғрибурчак шаклда, умумий майдони – 30 га, қадимда тўрт томони девор билан ўраб олинган, девор ўз навбатида тўғрибурчакли кунгурлар билан ўраб олинган, улар орасидаги майдон 27–30 м. Ёдгорлик 1967 йил Л.И.Албаум томонидан топилиб, 1970 йилдан бошлаб Г.А.Пугаченкова раҳбарлигидаги Хамза номли санъатшунослик институтининг археологик гуруҳи ёдгорликда текшириш ишларини бошлаб юборди.\n1971 йилда Далварзинтепа уй хоналаридан бирида кичик тувакчада олтиндан ясалган 115 та ашёлар топилган. Улар хотин-қизларнинг безаклари, яъни билагузуклар, балдоқ, тумор, турли шаклдаги буюмлардан иборат бўлган. Ёдгорликда Б.А.Турғунов раҳбарлигида Ўзбекистон-Япония экспедицияси ходимлари қазиш ишларини олиб бормоқда.\nЗартепа – Сурхондарё вилояти Ангор тумани ҳудудида Шеробод-Термиз йўлининг ўнг томонида 200 м узоқликда жойлашган. Режалаштирилиши тўрт томони тенг, умумий майдони – 16 га. Тўрт томони икки қаторли девор билан ўраб олинган бўлиб, ярим айланали кунгурлар билан кучайтирилган, улар ўртасидаги масофа – 34 м. 1972–1974 йилларда Қ.Собиров раҳбарлигидаги гуруҳ Зартепанинг мудофаа тизимини ўрганиш ишларини олиб бориб, 4 га қурилиш давридан иборат эканлигини аниқлади.\nШаҳарнинг марказида сарой, шарқий қисми деворининг ички қисмида будда ибодатхонаси қолдиғи ўрганилди.\nШаҳарнинг қурилиши мил.ав. I асрда, унинг инқирози эса милодий IV асрга оид бўлган.\nҚоратепа – Эски Термиз ҳудудида жойлашган, 1972 йилдан Б.Я.Ставиский раҳбарлигидаги Москва санъатшунослик музейи археологик гуруҳи ёдгорликда қазиш ишларини олиб борди, натижада будда ибодатхонаси топиб ўрганилди.\nФаёзтепа – Эски Термиз ҳудудида жойлашган. Л.И.Албаум раҳбарлигида археологик гуруҳ ёдгорликда қазиш ишларини олиб борди. Натижада будда ҳайкаллари, буддистлар тўпланадиган жой ўрганилди. Бу ёдгорликлардаги Ўзбекистон–Япония давлатлари бирлашган археологик гуруҳи қазиш ишларини олиб боришмоқда, топилган ашёлар бир неча марта Япониядаги кўргазмада намойиш қилинган. Э.Ртвеладзе томонидан Сурхондарё вилояти бўйлаб археологик қидирув ишлари олиб борилиб, 130 дан ортиқ ёдгорликлар вилоят археологик харитасига қайд этилган, уларнинг аксарияти антик даврга оид бўлган.\nШу билан бирга, Халчаён, Хайдаробод, Мирзакўлтепа, Ойсаритепа каби қишлоқ манзиллари археологик жиҳатдан ўрганилган.\nГ.А.Пугаченкова Халчаён ёдгорлигида қазиш ишларини олиб бориб, ҳукмдор саройини ўрганди, бу ердан суворийлар, инсонлар ҳайкаллари топилган.\nТошкент вилояти ҳудудида антик давр ёдгорликлари\nВилоят ҳудудидаги тарихий обидаларда Ўзбекистон Фанлар Академияси археология институтининг Ю.Ф.Буряков, М.И.Филанович, К.Абдуллаев, Х.Дуке раҳбарлигидаги археологик гуруҳлари қазиш ишларини олиб бордилар, натижада антик даврга оид ашёлар олинди.\nШоштепа – Салар канали соҳилида жойлашган, тўғри бурчак шаклда 300х150 м, 4,5 га. 1978–1979 йилда ёдгорликнинг жануби-шарқий қисмида жойлашган аркда қазиш ишлари олиб борилди, натижада III қурилиш даври аниқланди. Археологик ашёларга қараб Шоштепанинг хронологик даври аниқланди.\nШоштепа I - (мил.ав. V – IV асрлар)\nШоштепа II - (мил.ав III – II аср бошлари)\nШоштепа III - (мил.ав II – I асрлар)\nКанка – Оҳангарон дарёси соҳилида баландликка тўғри бўлмаган тўғрибурчак шаклда қурилган, умумий майдони 150 га. Қадимда девор билан ўраб олинган. Шимол томон бурчагида арк жойлашган. Девор аввал пахсадан, кейин хом ғиштдан тикланган. Деворда айлана шаклда кунгурлар мавжуд, унинг ҳажми 9 м.\nКавардан – нотўғри тўғрибурчак шаклда, умумий майдони – 75 га. Қадимда икки қаторли девор билан ўраб олинган. Айлана шаклдаги аркка эга. Сирдарё ва Жиззах вилоятларида антик давр ёдгорликлари жуда кам ўрганилган. Жиззах ҳудудида Замин шаҳари тўғрисида кам маълумотлар бор.


Қизлар ва келинларга маслаҳатлар\n"Ойнаи жаҳон" орқали намойиш этилган кўрсатувлардан бирида турмуш қурганига эндигина уч ой бўлган бир келин ҳеч истиҳоласиз, уялмай-нетмай куёв хонадонидагилар унга жабр-ситам ўтказаётганликлари ҳақида гапирди. Ҳақли равишда шундай савол туғилади: "Сен уч ойгина турмуш қурган бўлсанг, не-не умидлар билан сени келин қилган ота-онанинг, ширин илинжлар билан сенга уйланган йигитнинг орзуларини рўёбга чиқариш, кўнглини топиш учун нима қилиб улгурдинг? Уларни қайси хизматларинг билан рози қилдинг?Ахир келинчаклик даври кўникиш, меҳр қозониш. Уйнинг оғирини енгил қилиб, муҳаббатга сазовор бўлиб олиш даври эмасми? Билмаганларингни ўрганиш, танбеҳ берсалар ёки танқид қилсалар, ундан тўғри хулоса чиқариб, ўзингни оила бекалигига тайёрлаш даври эмасми?\nОила бахтини ушлаб, асраб қолиш кўп жиҳатдан келинларимизга боғлиқ. Аммо эри ёки қайнонаси билан орият ё "ҳуқуқ" талашадиган, биринчи кунларданоқ қайнонага ақл ўргата бошлайдиган, панду насиҳатини назарга илмайдиган, энг даҳшатлиси, беҳурмат қиладиган келинлар ўзлари билмаган ҳолда ўз бахтларига зомин бўлиб қоладилар. Ширин турмушлари заҳар-заққумга айланади. Кейин афсус-надоматлар ичра идорама-идора "ҳақиқат" излашга тушадилар.\nҚайнона билан тил топишиш, унга ёқишнинг ҳеч қандай яширин йўллари, сир-синоатлари йўқ. Фақат донишмандларнинг пандларига қулоқ солиш, катталарнинг насиҳатига кўникиш, қайнонани она ўрнида кўриб у билан низо чиқаришдан, ихтилофга боришдан қочиш керак. Келинг, яхшиси қизларимиз, келинларимиз қуйидаги ўгит ва маслаҳатлар билан танишиб олсин. Уларга амал қилсангиз, ишончим комилки, оилавий ҳаётингизда дуч келишингиз мумкин бўлган турли муаммо ва қийинчиликларни осон енгиб ўтасиз.\n1. Қайнонангиз она бўлгани, ёши улуғлиги, тажрибаси катталиги, сиздан донороқ, тадбирлироқ бўлгани учун ҳам унинг иззат-ҳурматини жойига қўйинг. Ўзингизни асло катта тутманг, итоатсизлик кўрсатманг. Чунки онанинг ўғлидаги ҳақлари бисёр. Бир киши Абу Дардонинг (р.а.) ҳузурига келиб: "Онам хотинимни талоқ этишимни талаб этяпти", деди. Абу Дардо унга бундай жавоб қилди: "Расулуллоҳ (с.а.в.): "Она - жаннатнинг ўртасидаги бир эшик. Хоҳласанг, ўша эшикни бой бер, хоҳласанг, сақлаб қол", деб айтганлар".\n2. Рўзғорнинг бор-йўғига чидамли, сабрли, қаноатли бўлишга ўрганинг, айтганингиз бўлмай қолса, жанжал кўтаришни одат қилманг. Пайғамбар алайҳиссаломнинг завжаи мутаҳҳарлари Ойша онамизнинг гапларини эсланг: "Муҳаммад (с.а.в.) хонадонидагилар Мадинага келгандан то ул зот вафот қилгунларига қадар ҳам лоақал уч кеча тўйиб буғдой нони ейишмаган. Расулуллоҳ хонадонидагилар бир кунда икки маҳал таом емагандирлар. Биз бир ойда бир марта бўлса ҳам ўчоққа ўт ёқолмас эдик, агар аҳёнда ҳадя қилинадиган озроқ гўштни ҳисобга олмасак, ейишимиз нуқул хурмо, ичишимиз сув эди".\n3. Ота-онангизга гап ташиб боришга, уйдаги сирларни кўчага чиқаришга одат қилманг. Бу билан қудалар ўртасидаги ҳурмат-оқибатни барбод қиласиз, турмушингизга совуқчилик тушириб, эрингиз хонадонига хиёнат қилган бўласиз. Аллоҳ таоло Қуръони каримда "Барча (кишиларга дилозорлик қилиб, чақимчилик билан уларнинг обрўларини тўкиб юрадиган) бўҳтончи-ғийбатчига ҳалокат бўлғай", дейди. Ҳузайфадан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ (с.а.в.): "Чақимчи жаннатга кирмайди", деганлар.\n4. Нима иш қилмоқчи бўлсангиз, қайнона билан маслаҳатлашинг. Маблағингизни қайнона билан келишиб харжланг, тежамкор бўлинг. Чунки у рўзғорнинг паст-баландини, оила сарфиётини, қаттиқ-қуруқни сизга қараганда яхшироқ билади. Ўзбошимчалик, итоатсизлик, пала-партишлик ўртадаги муҳаббатни барбод қилади.\n5. Тилингизга эҳтиёт бўлинг, ёлғон сўзлашга ўрганманг. Катталарнинг иззат-нафсига тегадиган ботил сўзлар билан дилозорлик қилманг. Чунки Расулуллоҳ (с.а.в.): "Одамларни юзлари билан дўзахга ташланишларига фақат тиллари сабаб бўлади!" деганлар. Бир марта ёлғон гапириш билан бир умрга ишончдан чиқиб қолишингиз мумкин.\n6. Ота-онангизни соғиниб уйингизга ёки бирор тадбир, маъракага бормоқчи бўлсангиз, аввал қайнонангиздан (қайнотангиздан), сўнгра эрингиздан ижозат сўранг. Бу билан катталарни ҳурмат қилган, уларнинг кўнглини топган бўласиз. Чунки Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом ота-онага итоат этмоқни намозни вақтида ўқишдан кейинги Аллоҳ таолога энг маҳбуб (севикли) амал, деб ҳисоблаганлар.\n7. Бирор ножўя иш қилиб қўйсангиз ёки қайнонангизнинг бирор топшириғини бажармаган бўлсангиз, дарров узр сўрашга одатланинг. Халқимизда "Эгилган бошни қилич кесмас", деган нақл бор. Кечирим сўраш билан обрўйингиз тушиб, мартабангиз пасайиб қолмайди. Аксинча, янада ардоқлироқ, суюклироқ бўласиз.\n8. Қайнонанинг хизматидан асло бўйин товламанг. Чунки кўп ҳолларда жанжал-можаролар ана шу "қилди-қилмади"лардан келиб чиқади. Ахир сиз ёшсиз, ғайратингиз жойида, хизмат қилиш билан бирор жойингиз камайиб қолмайди. Бир саҳоба Пайғамбар алайҳиссаломдан "Эй Расулуллоҳ, менинг касалманд онам бор, уни ўзим овқатлантираман, сув ичираман, таҳорат қилдириб қўяман, орқамда опичлаб юраман, ҳаққини тўла адо қилибманми?" деб сўраганида, Расулуллоҳ: "Йўқ, юздан бирини адо этибсан, холос", деган эканлар.\n9. Қайнона кўз ўнгида эрингиз билан асло апоқ-чапоқ бўлиб кўринманг. Ўғлининг сизнинг пинжингизга кириб кетаётганини сезса, "Болам иккита бўлди", деб қувонган она ўзини камситилган ҳис этади, бу унга оғир ботади. Бунинг сабабчиси бўлган ўғлини "оғдириб олган" келинини ёқтирмай қолади.\n10. Хонадондаги қайнсингилларингиз, овсинларингиз билан аҳил бўлишга, уларнинг кўнглини топишга ҳаракат қилинг. Қайнонага ёқишни ўйласангиз-у, аммо унинг суюкли қизларига, сиздан олдин келиб келинларига нописанд муомалада бўлсангиз, мақсадга эришармикинсиз? Пайғамбар алайҳиссаломнинг қуйидаги ҳадислари бор: "Одам фарзанди учун намоз, муросасозлик ва хушхулқликдан афзал иш йўқдир". "Қизига жони ачиган келинини қарғайди" деган мақол ҳам бор.\nБахт ва фароғат чўғлари устига кул тортмай, эримникида иззат ва ҳурмат кўрай, ҳаётим осойишта ўтсин, десангиз, юқоридаги ана шу панд-у насиҳатларни қулоққа олиб, бугунданоқ бажаришга киришинг. Эҳтимол, сиздан кўнгли совиб, бошини қаёққа уришни билмай юрган эрингиз учун бахт-иқбол эшикларини яна очиб бераётган бўларсиз?! Эҳтимол, келиндан ёлчимадим, дея хафсаласи пир бўлаётган қайнонангизнинг қалбида умид шуълаларини учқунлантириб юборарсиз?! Аллоҳ таоло қайнона ва келин-икковингизнинг юлдузингизни бир-бирингизга иссиқ кўрсатсин, қалбингизга меҳр-муҳаббат, ишонч, оқибат уруғларини сепиб, ризқлантирсин!\nШаҳрихон тумани бош отинойиси.


“McDonald’s”нинг юқори савдони ташкил қилиш бўйича тавсиялари | Futura – ҳаммаси ахборот технологиялари, маркетинг ва стартаплар ҳақида “McDonald’s”нинг юқори савдони ташкил қилиш бўйича тавсиялари – Futura – ҳаммаси ахборот технологиялари, маркетинг ва стартаплар ҳақида\n13 mart 10:17\n“McDonald’s”нинг юқори савдони ташкил қилиш бўйича тавсиялари\n“McDonalds”нинг асосий хусусияти тезкор овқатланишдир. McDonalds маркетинги харидорларнинг доимий оқимини ресторанда сақлаб туриш имконини беради, бу эса катта миқдорда озиқ-овқат маҳсулотларини сотиш билан бевосита боғлиқдир. Тезкор овқатланиш ресторанларининг менежерлари савдо ва маҳсулот айланмаси тезлигини оширишни яхши билишади.\nТезкор савдо қилиш учун McDonalds нинг маркетинг қоидалари:\nХона ва атмосфера: одамлар билан тўлдирилган кичкина макон, навбат, минимал бўш жой. Бу сиз дўстларингиз билан соатлаб ўтиришингиз мумкин бўлган жой эмас. Агар сиз столга эгалик қила олмаган бўлсангиз, унда буюртмани қабул қилиб, кетишингиз керак. Яхшиси, сиз стол ёнида тик туриб, гамбургерингизни тановвул қиласиз. Ҳар бир нарса оддий механизм учун мўлжалланган: буюртма қилдинг, қабул қилдинг, тановвул қилдинг – қилмадинг ва чиқиб кет. Конвейернинг тамойили – маҳсулот доимий равишда сотилади.\nҲатто мебель ҳам юмшоқ эмас, балки қаттиқ ёки ҳатто столлар стулсиз бўлиб, тикка оёқда туриб овқатланилади. Бир томондан, бу одатда қиммат мебель эмас, бошқа томондан мутлақо қулай эмас. Узоқ вақт давомида ўтирмайсиз.\nСупермаркетлар ва McDonalds даги мусиқани солиштиринг. Фарқ бутунлай тескари. Супермаркет сизнинг дўконда узоқроқ вақт бўлишингизни максимал даражага кўтариш учун мўлжалланган, чунки релакс-мусиқа эшитиб, дам олсангиз ва хотиржам бўлсангиз, заллар бўйлаб юриб, режалаштирилмаган маҳсулотларни ҳам харид қиласиз. McDonalds эса сиз тезроқ ҳаракат қилиб, чиқиб кетишингиз учун шўх қувват берувчи мусиқа янграйди. Нима учун бундай шошилинч? Сабаби кўпроқ мижозлар буюртма бериши учун.\nMcDonalds даги кассирларнинг қоидаси – биз бир мижозга бир дақиқадан кўп вақт сарфламаймиз.\nБиз бунга амал қилмаймиз, аммо Америкада бу абсурдга айланади: агар сиз 30 дақиқадан кўпроқ ўтирсангиз, сиздан кетишни сўралади.\nMcDonalds кўпчилик келувчилар Интернетдан бепул фойдаланиш учун келишади. Ноутбуклар ва планшетлар бундай залда узоқ вақт ишламайди, ахир бу ўйлаб топилган макрку. Fast food га мўлжалланган ресторанларнинг залида барча қувват олувчи розеткалар ўчириб қўйилади.\nСотувчи-кассирлар «йўқ» сўзини айтиш ҳуқуқига эга эмаслар. Ходимнинг барча сўзлари хотирада сақланиб қолинади, худди шунингдек маркетинг ҳаракатлари ҳам.\nШу сабабли бундай шошилинчда мижоз кўпинча ўзини йўқотиб қўяди ва ўзига етарли бўлган порцияни айтишни унутади. Бундай ҳолларда фақат яхшироқ буюртма тушади. Мижозга максимал кўпроқ порция ҳисобланади.\nОшхонага жалб қилинган ходимлар доимий равишда мижозларга хизмат кўрсатишнинг юқори тезликдаги хатолар сонини камайтириш учун ўзгариб туради.\nЁзилмаган қоида бор: қадди-қомати келишган, чиройли қизларни ишга олишмайди. Сабаби McDonalds оилавий ресторан сифатида ўзини намоён қилади, унга мижозлар дам олиш кунлари оила аъзолари билан келишади. Шунинг учун персонални танлашда ташки кўришини билан ўзгаларни жалб қилмайдиган оддий ишчиларни олишади. Ҳатто McDonalds махсус кийими ҳар қандай кишини «оддий» кўрсатиб, эр-хотинлар учун мутлақо хавфли бўлмайди. Шунингдек, ҳар доим швабра ушлаган ходимни учратишингиз мумкин, маркетологларнинг фикрича, бу фақат ходимларнинг кўринишини бекор қилмайди, балки поклик муҳитини яратади.\nДунё заряд олмоқда. Кимё бўйича Нобель мукофоти кимларга, нима учун берилди\nЯнги қонун лойиҳаси ҳақидаги хабар Яндексга 1,5 миллиард доллар зарар келтирди\nЖаҳон автомобиль экспорти: Германия – сўзсиз биринчи


ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ СУДИСОХТАЛАШТИРИЛГАН ИМЗО ЖИНОИЙ ЖАВОБГАРЛИКНИ КЕЛТИРИБ ЧИҚАРДИ from\nМасалан, пойтахтимизнинг Учтепа туманида яшовчи, «Пўлат Равон бизнес» масъулияти чекланган жамияти раҳбари Абдурасул Пирматов (исм-шарифлар ўзгартирилган) қинғир ишга қўл урадиган кимса эканлигини яна бир карра исботлади.\nЯна бир карра, дейишимизнинг боиси бор, албатта. Негаки, А. Пирматов дастлаб жиноят ишлари бўйича Тошкент шаҳар судининг 2006 йил 5 декабрдаги ҳукмига мувофиқ, Жиноят кодексининг 168-моддаси 3-қисми «а»-банди билан айбдор деб топилиб, 9 йил муддатга озодликдан маҳрум этилган. Сўнгра унга тайинланган жазо амнистия актларига биноан тегишли тартибда қисқартирилиб, жиноят ишлари бўйича Навоий шаҳар судининг 2007 йил 16 июлдаги ажрими билан ўталмай қолган 1 йил 9 ой 10 кунлик жазоси шу муддатга ахлоқ тузатиш иши жазосига алмаштирилган. 7 йиллик «танаффус»дан кейин эса, у яна нафс гирдобига тушиб, фирибгарликка — Жиноят кодексининг 168-моддаси 2-қисми «б»-бандида назарда тутилган жиноятга қўл урди. Оқибатда жиноят ишлари бўйича Чилонзор туман судининг 2014 йил 22 августдаги ҳукмига биноан 3 йил муддатга озодликдан маҳрум қилиш жазосига маҳкум этилди. Шунга қарамай, давлатимиз томонидан «қаҳрамон»имизга иккинчи марта бағрикенглик кўрсатилиб, жиноят ишлари бўйича Косон шаҳар судининг 2015 йил 6 июлдаги ажрими билан ўталмаган 6 ой 3 кун озодликдан маҳрум қилиш жазосидан муддатидан илгари шартли озод этилди. Судланганлик ҳолати ҳам тугалланган. Аммо…\nАммо ўтган 2018 йилда Абдурасул Пирматов янада жиддийроқ жиноятни содир этди. Гап шундаки, А. Пирматов муқаддам Сирғали тумани Янги Сирғали кўчасида жойлашган, таниши Ф. Тожибоев раҳбарлигидаги «Chicken grill» масъулияти чекланган жамияти ҳудудига умумий майдони 95 квадрат метрдан иборат бўлган дўкон, мослаштирилган маиший хизмат кўрсатиш шохобчаси ва омборхона биносини ноқонуний равишда қуради. Шу боис 2017 йилда туман ҳокимлиги томонидан ушбу бино-иншоотларни бузиш юзасидан Тошкент туманлараро иқтисодий судига даъво ариза киритилади.\nНатижада суднинг 2017 йил 15 ноябрдаги ҳал қилув қарорига асосан даъво тўлиқ қаноатлантирилади. Жавобгар эса, бундан норози бўлиб, Тошкент шаҳар иқтисодий судига кассация шикоятини беради.\nБироқ суднинг 2018 йил 28 майдаги ажрими билан ҳал қилув қарори ўзгаришсиз, кассация шикояти қаноатлантирмасдан қолдирилади.\nШундан сўнг 2018 йил 17 сентябрда Сирғали туман ҳокимлиги томонидан кассация ажрими илова қилинган ҳолда ижро ҳаракатларини давом эттириш юзасидан Бош прокуратура ҳузуридаги Мажбурий ижро бюросининг Сирғали туман бўлимига мурожаат қилинади. Пировардида бўлим давлат ижрочиси О. Шотемиров томонидан ижро ҳаракатлари бошланади. Бошқача айтганда давлат ижрочиси дастлаб воқеа жойига чиқиб, жавобгарнинг мажбуриятларини тушунтиради. Шунингдек, жавобгарга суд қарорини ижро қилиш учун қонунда белгиланган ихтиёрий муддатни белгилайди. Лекин А. Пирматов ихтиёрий муддат тугул давлат ижрочиси томонидан огоҳлантирилгандан сўнг ҳам ноқонуний қурилган биноларни бузишни хаёлига келтирмайди.\nАксинча, ижро ҳаракатларини тўхтатиш мақсадида бир «янгилик»ка қўл уради. Аниқроқ айтганда, МИБ туман бўлимига 2018 йил 17 декабрь санаси ва 1001/2143-сонли чиқиш рақами билан Тошкент туманлараро суди раиси номидан ижрони вақтинча тўхтатиб туриш ҳақида хат ёзиб, унга суд раисининг имзосини қалбакилаштириб қўяди. Сўнг шу куниёқ О. Шотемировга судга назорат тартибида шикоят берганини маълум қилиб, қалбаки хатни тақдим этади. Бу эса, ижро ҳаракатларини маълум муддат тўхтатиб туришга сабаб бўлади. Бироқ орадан кўп ўтмай туман прокуратураси ходимлари томонидан мазкур қинғирлик фош этилди. Оқибатда А. Пирматовга нисбатан Жиноят кодексининг 228-моддаси 1-қисми ва 3-қисми билан жиноят иши қўзғатилди.\nАлбатта, тергов жараёнида суд-хатшунослик эспертизаси ўтказилди.\nЭспертизанинг 2019 йил 4 апрель ва 2019 йил 10 майдаги хулосаларига кўра, чиндан ҳам, А. Пирматовнинг суд раиси имзосини қалбакилаштиргани аён бўлди.\nУшбу иш жиноят ишлари бўйича Сирғали туман судининг тумандаги «Олтин водий» маҳалла фуқаролар йиғинида бўлиб ўтган сайёр суд мажлисида кўриб чиқилди. Суд айбдорга жазо тайинлашда, Жиноят кодексининг 55-моддасига мувофиқ, унинг қилмишидан пушаймонлиги, етказилган зарар мавжуд эмаслигини жазони енгиллаштирувчи ҳолатлар сифатида баҳолаб, жиноят ишида жазони оғирлаштирувчи ҳолатлар мавжуд эмаслиги боис судланувчининг шахсини, оилавий аҳволини, тадбиркор эканлигини ҳамда содир этган қилмишнинг хусусияти ва ижтимоий хавфлилик даражасини инобатга олди. А. Пирматовга Жиноят кодексининг юқоридаги моддасига биноан, энг кам ойлик иш ҳақининг 55 баравари миқдорида жарима жазоси тайинлади.\nШуни алоҳида таъкидлаш лозимки, қинғир иш инсонга фақат ва фақат ташвиш келтиради. Бунинг ҳаётий мисоллари кўз ўнгимизда ҳар қанча намоён бўлмасин, А. Пирматов сингари кимсаларнинг боши деворга урилмагунча кўзи очилмайди. Бу гал А. Пирматов қилмишларидан тўғри хулоса чиқариб, келгуси қадамларини ўнглаб босса, ўзи учун фойдадан холи бўлмайди. Сайёр суд мажлисида иштирокчиларга ана шулар билан бирга қонунчиликдаги янгилик ва ўзгаришлар хусусида ҳам батафсил тушунчалар берилди, уларнинг саволларига жавоб қайтарилди.\nСирғали тумани судининг судьяси,\n2019 йил 21 сентябрь)\nмехмонлар – 50


- 14 ёшли Мадина Ироқда судланган онасининг тақдири ҳақида қайғурмоқда. (Тожикистондан видео)\n- Ҳиссадорлар пулларини қайтаришни талаб қилмоқда. (ҚРдан видео)\n- Ҳалокатга учраган "Союз" кемаси ичидаги фазогирлар омон қолди. 11 октябрь куни ҳалокатга учраган "Союз" космик кемасининг Алексей Овчинин ва Ник Хейгдан иборат экипажи омон қолди. Хабарларга кўра, аварияга иккинчи босқич двигателларининг ишдан чиққани сабаб бўлган.(ўзбек тилида видео)\n- "Биз тез учиб келдик": "Союз" космонавтларининг ракета ҳалокатга учрагани видеоси. (видео Настоящее время)\n- МДҲ мамлакатларида президентлар назорати остида конституцияларни қандай қилиб қайтадан ёзишган. (видео Настоящее время)\n- Қозоғистонлик инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси уйини ёқишга уринишган. (видео Настоящее время)\n- Ибраимов: Акаев қочиш орқали кўпларни мушкул аҳволда қолдирди. Бермет Букашеванинг “Ҳокимият сирлари” муаллифлик кўрсатувининг навбатдаги сонида собиқ давлат котиби Осмонакун Ибраимовнинг интервьюсини кўринг. У шунингдек, унинг ихтиёрий равишда истеъфосига сабаб бўлган ҳодисалар, Ёзувчилар иттифоқи пуллари, Чингиз Айтматовнинг ижоди сирлари ва бошдан кечирганлари тўғрисида сўзлаб беради. (ҚРдан видео)\n- "Рустам Эмомали исмини суиистеъмол қилиб менинг уйимни бир исмини бузиб ташлади". Душанбе яшовчиси қўшниси устидан прокуратурага жикоят қилди: у, пайтахт ҳокими Рустам Эмомалининг номини сотиб, унинг уйини яримини бузиб ташлаган ва ўз уйига йўл ўтказган. (Тожикистондан видео)\n- АҚШда йўлларда уриб юборилган ҳайвонлардан тайёрланган таомлар фестивали бўлиб ўтмоқда. (видео Настоящее время)\n- «Атаке» оилавий зўравонликка қарши ҳимояда. «Тенг ҳуқуқ ва имкониятлар» ОФ раҳбари Асилбек Эшиев ва рассом Татьяна Зеленская оилавий зўравонликка қарши қаратилган «Атаке» лойиҳасини амалга оширмоқда. (фотогалерея)\n- Британиялик сиёсатшунос Россиянинг "шарқий бурилиши" ҳақида. (видео Настоящее время)\n- Кавендиш, Вермонт штати: бу ерда 18 йил давомида Александр Солженицин истиқомат қилган. (видео Настоящее время)\n- Украина делегацияси Россия телеканали бошловчисига интервью ўрнига давлат мадҳиясини куйлаб берди. Россия телеканалида "60 дақиқа" сиёсий ток-шоу бошловчиси Ольга Скабеева ПАСЕда украиналик делегациядан интервью олишга ҳаракат қилган, аммоа жавоб тариқасида Украин давлат мадҳиясини эшитди. (Директ видеоси)\n- «Союз» билан рўй берган ҳодиса. 11 октябрь куни ҳалокатга учраган "Союз" космик кемасининг Алексей Овчинин ва Ник Хейгдан иборат экипажи омон қолди. Хабарларга кўра, аварияга иккинчи босқич двигателларининг ишдан чиққани сабаб бўлган. (фотогалерея)


Президентликка номзодлар мактабларда бепул овқатланишни таклиф қилишди – Газета.uz\n22 сентябрь 2021, 17:16 Сайлов-2021 Жамият\nШавкат Мирзиёев Хоразмда сайловчилар билан учрашувда Хоразмда ҳам 1−4 cинф ўқувчиларига бепул тушлик бериш жорий этилишини маълум қилди. Бу ҳақда «Микрофон кўтарган аёл» Telegram-канали хабар берди.\nХалқ демократик партиясидан президентликка номзод Мақсуда Ворисова 22 сентябрь куни сирдарёлик сайловчилар билан учрашувда бошланғич синф ўқувчилари учун бепул нонушталар ташкил этилиши ҳақида таъкидлади.\nУ мактаб ўқувчилари учун жамоат транспортларидан фойдаланиш бепул асосда йўлга қўйилишини ҳам қўшимча қилган. ХДПнинг президентликка номзодининг ваъдалари унинг сайловолди дастурида мавжуд.\nЭслатиб ўтамиз, кеча президент Қорақалпоғистонда 1−4 синф ўқувчилари учун бепул тушлик берилишини айтган эди.\n22 сентябрь, 19:16\nШавкат Мирзиёевнинг сайловолди дастури мукаммал ишлаб чиқилибди. Жуда зўр фикр, қўллаб-қувватлайман. Болаларимизга мактабда тўғри таълим бериш билан бирга, уларни соғлом овқатлантириш масаласига эътибор қаратилиши яхши ташаббус. Шавкат Мирзиёевга овоз бераман.


Бранко Иванкович: Биз эртага Ўзбекистоннинг энг кучли жамоалардан бири билан ўйнаймиз\n12 февраль, 2018, 18:23\n“Персеполис” – “Насаф” учрашуви олдидан бўлиб ўтган матбуот анжуманининг навбатдаги қисмида мезбон жамоа устози Бранко Иванкович ва жамоа ўйинчиси Али Алипурлар иштирок этишди.\n- Мана ниҳоят Осиё чемпионлар лигаси баҳсларига ҳам етиб келдик. Бу йилги ОЧЛ баҳслари одатдагидан эртароқ бошланмоқда. Бу мусобақани бошланиши билан барчаларингизни табриклайман. Умид қиламизки, футбол ишқибозлари бизни эртага “Озодий”да яқиндан қўллаб-қувватлашади ва жамоамизнинг 12-ўйинчиси сифатида бизга ёрдам беришади. Ўзингиз биласиз, биринчи ўйин доимо қийин бўлади. Кўп нарса шу биринчи ўйинга кўпроқ боғлик, дастлабки ўйинда ғалабага эришиш, кейинги ўйинларни анча осонлаштиради. Такрор айтаман, биринчи ўйин ҳамиша оғир бўлади. Ўйинда ҳар қандай натижа бўлиши мумкин. Биз эртага кучли рақибларимиздан бири билан ўйнаймиз. Футболчиларимиз ўйинда диққатларини йўқотмаслиги талаб этилади. Биз “Насаф”нинг ўйинларини кўриб, таҳлил қилдик. Жамоа жуда яхши шакллланган. Кейинги ўтказган беш ўйинининг тўртасида ғалаба қозонган.\nАйниқса, кейинги бўлиб ўтган “Пахтакор” ва “Ал-Файсали” билан бўлиб ўтган ўйинидан, бу жамоа нималарга қодирлиги бизга аён бўлди. “Насаф”, Ўзбекистоннинг энг кучли тўртта клубидан бири саналади. Жамоа сафида кўплаб мамлакат терма жамоасида ўйнайдиган футболчилар бор. Бундан ташқари легионер футболчилари ҳам жуда маҳоратли саналади. Масалан, ҳамюртим Драган Черан жуда кучли ҳужумчи, шунингдек Славко Лукич ҳам Сербиянинг энг кучли клубида тўп тепган ўйинчидир. Бу футболчилар биз учун жуда хавфли ҳисобланишади. Бир сўз билан айтганда, биз эртага кучли рақибга қарши майдонга тушамиз.\n“Персеполис” футболчилари эртага бўладиган ўйинга тайёр, ҳамма соғ саломат. Эртага ўйин пайти ёмғир ёғиши кутилмоқда, биз бундай об-ҳавога ҳам тайёрмиз.\nАли Алипур: - Биз ўйинга яхши тайёрландик, эртага ғалаба учун ўйнаймиз.


Kutubxona - Ibrohim Rahim. Ishbilarmon qismati (qissa) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Ibrohim Rahim. Ishbilarmon qismati (qissa) / Kiril\nМуаллифИброҳим Раҳим Асар номиИшбилармон қисмати (қисса)\nТуркумларКутубхона  Xалқлар - Ўзбек/совет адабиёти Бўлимлар - Социалист реализм  Муаллифлар - Иброҳим Раҳим  Услуб - Наср Шакл - Ҳикоялар Ёзув - Кирил\nТилЎзб Ҳажм20KBБезатишUzgen (admin@kutubxona.com) Қўшилган2012/05/31 Манбаhttp://www.ziyouz.com/index...\nИшбилармон қисмати (қисса)\nLotin yozuvda Иброҳим Раҳим\nҚувада бир ажойиб одам бор. Унинг хусусида турли афсоналар юради. Сиртдан қараганда ҳамма қатори бир одам, андак оқсоқланиб, ҳассага суяниб юришини айтмаса ҳеч кимсадан аъло жойи йўқ: паст бўйли, ихчам жуссали, ўртамиёна одам. Бошқалардан фарқ қиладиган хусусияти ҳам сезилмайди: йиғинларда, тўй-маъракаларда эл қатори одобу иффат ила ўтириб-турадиган, ҳеч кимдан салом-алигини узмайдиган, ёқасига чанг юқтирмай оппоқ кийиниб юрадиган ҳокисор бир инсон. Чекиб, ичиб юрганини ҳам биров кўрган эмас. Аммо уни танимаганлар Қувада топилмас, музофотда эса, камдан кам бўлса керак, деб таърифлайдилар.\nБу сипо киши ҳақида орқаворотдан турли-туман гаплар юради. Биров уни «қўйнинг оғзидан чўп олмаган киши» деса, бошқаси «Юлдузни нарвонсиз урадиган» олғирлар қаторида санайди.\nБаъзилар: «Ўтирган жойида иш юритиб, кесакдан олов, сувдан аланга чиқаради. Бир қўлида товуққа дон бериб, иккинчи қўлида тухумини олади, деб мақтайди. «Бирни икки қилмаган куни ухламай бедор чиқади...»\nБу гапларга гоҳ ишониб, гоҳ ишонмай юрардим. Онда-сонда кўришиб қолсам ҳам унга гўё бир жумбоқ деб қарар, шунчаки бир салом-алик, хайр-хўш билан кифояланардим.\nЗамона чархпалак бўлиб, «бозор иқтисодиёти» барчани баббаравар ўз гирдобига тортаётган кунларда, жамиятда «Ишбилармонлар қайдасан?» деган савол берилаётган пайтда ўша «Юлдузни нарвонсиз урадиган», «Ўтирган жойида иш юритиб, кесакдан олов, сувдан аланга чиқарадиган», «Бирни икки қилмаса бедор тун ўтказадиган қувалик»ни эсладим.\nЭсладим-у, албатта у билан учрашиб, ўша афсонавий жасорат бўлиб кўринган «ишбилармонлик сирлари»ни билишга ошиқдим.\nМанзилга етгунча йўл-йўлакай қувалик бир гуруҳ донолар билан учрашдим. Уларнинг фикри мен учун бебаҳо топилдиқ бўлди.\nЙўлимдаги биринчи бекат — Бекат қишлоғи эди. Бу ерда замонавий деҳқончиликнинг отахони Мусажон Шербўтаев яшарди ва Катта жамоа рўзғорини моҳирона тебратиб, мингқулоқлик қозонни усталик билан қайнатарди. Бу соҳада Мусажон эл оғзига тушган маслаҳатгўй одам эди.\nМусажон Шербўтаевни одам таниган ва одам танийдиган доно оқсоқол деб таърифлайдилар: «Кўчадан ўтиб бораётган кимсанинг кадам ташлашига қараб туриб, унинг белида қанча пули борлигини билади. Нотаниш кишининг ишига қараб туриб, ўзи қандай инсон эканлигини ғойибдан бехато тасвирлаб беради», дейдилар. Мен сўраб билмоқчи бўлган одам тўғрисида эса, Мусажон Шербўта ўғли минг йиллик таниш ва синашта кишидай ҳикоя қилди.\n— Жамият тегирмонини ана шундай кишилар юрғиза олади. Уларнинг даври энди кетди, — деди Шербўтаев.\n— Эй, аввал сиз унинг қўйнига қўл солиб кўринг,— деди ёш бўлса ҳам туманда бир юз қирқ минг кишнга бош бўлиб турган Муҳаммаджон Носиров. — Ичи тўла дард, тарихни тилга киритади.\nЁшлар нима дер эканлар? Уларнинг ҳам фикрини билгим келдн. Фарғона вилоят комсомолларининг собиқ раҳбзрларидан бири Абдуҳалил учраб қолди. Сўрасам, «Ҳозирги пшбилармонларнииг отаси ўша киши бўладилар, — деди у. — Кўрган кўргуликларию тортган азоб-уқубатлари ҳам бир дунё! Тўғрисини айтсам, ҳозирги кун адабиётига қаҳрамон керак бўлса, бундан бошқасини қидирманг! Шўро замонига хос жами керакли хислату зиддиятли қисматни бошидан ўтказган шахс шу киши бўладилар. У кишининг жумбоқларини ҳали биров ечгани ва сир дафтарини ҳоч ким очгани йўқ. Сизга очилармикин-а?...\nНиҳоят, у киши билан учрашдим. Исми Иброҳимжон. Отасининг исми Мирза Карим. Ҳамма уни Каримов дейди.\nКаримовнинг дафтари менга очилармикин?\nТерговчилару прокурорлар уни тилга киритолмаганлар, сенга чикора. Ўйчи ўйга етгунча таваккалчи манзилга етибди. Бахташ таваккал.\nКаримовнинг идораси Қува шаҳар маркази билан темирйўл бекати ўртасида Тош йўл бўйидаги кенг майдонга кошона қилиб қурилганди. Узоқдан худди денгиздаги ёлғиз кемадай гердайиб кўринади. Олди гулзор.\nДарвоза ёнида беқасам тўнли, бошида марғилон дўппили, ҳром этик кийган, аммо, яхшида яроқ йўқ, дегандай қуролсиз соқчи, қўллари кўксида, табассум билан келди-кеттига парвона эди. У мени ҳам таъзим билан бошлиғи ҳузурига бошлаб кирди.\nКаримовнинг кабинети юмуш билан келган одамга тўла эди. Аммо ҳеч қандай гап-сўзсиз иш битарди. Коғоз узатилади. Қўл қўйилади. Баъзи ишлар кўз уриштириш билан ҳал бўляпти.\nКабинетга ёшгина, келишган, башанг йигит кирдию қўл қовуштирди, Каримов «бўпти» деб қўйди — унинг ҳам иши битди. Нима иш, қандай ҳал бўлди — ўзларига маълум. Телефонда ҳам гапи қисқа: Ҳа... йўқ... Кирди-чиқдининг кети узилмасди. Ҳа деганда менга навбат келавермади. Шу пайт Абдухалилнинг гапи ёдимга тушди: «У кишининг жумбоқларини ҳали биров ечгани ва сир дафтарини ҳеч ким очгани йўқ. Сизга очармикин?» «Наҳот шундай бўлса?» У мен билан ҳам имо-ишорада иш битирса муродга етолмаслигимдан хавфсираб ўтирдим.\nНиҳоят, Каримов менга юзланди-да, гап қотди:\n— Ичкарига кира қолайлик.\nДам олиш хонасини босиб ўтиб, мажлислар залига кирганимизда Каримов котибасига «мен йўқман, кабинетда ҳам, телефонда ҳам», деди-да, шоферини ўз уйида кутишнн буюрди. Ичидан қулфлаб қўйилган хонада иккимиз қолдик.\n— Шу ерда хотиржам гаплашайлик...\nКаримов хона деворига қатор териб қўйилган стулларнинг бирданига иккитасини банд қилиб оқсоқ оёғини синоқта ҳассасига тираб олди. (У дардманд оёғига дам бериш учун шундай қиларди.) Бир қўлида дўпписини бошига қулайроқ ўрнаштириб босиб қўйди-да, майин гап бошлади:\n— Ақлимни танибманки, тиним йўқ, тинчлик йўқ. Ҳозирда эса, айниқса, қийинлашиб кетди.\nКаримов қошини чимириб қўйди.\n— Э, сиз сўраманг, мен айтмайин. Айтсам адо бўлмайди, дафтарингизга сиғмайди бу дунёнинг ишлари...\nКаримов ихчам ўтириб олди.\n— Одам боши тошдап қаттиқ деганларича бор экан. Буни ўз қисматимда синадим. Не-неларни кўрмади бу сўққа бошим. Ўтда ёнди, куйди, аммо кул бўлмади. Сувда ғарқ бўлди, аммо чўкмади, иўқс.а наҳангларга ем бўлиш ҳеч гап эмасди. Кайғудан, аламдан эзилди юрак. Лекин қон бўлиб кетмади. Бўйним эгилди, букилди, бироқ синмади. Қанча-қанча фисқу фасот, иғво, маломатларга қолдим, лекин тушкун бўлмадим.\nҲаёт қарама-қаршиликлардан, курашлардан иборат деганлари ҳақиқат экан.\nНиҳоят Каримовнинг сир дафтари варақма-варақ очилди. Мен уни оққа кўчирдим, холос.\nБу ажиб воқеалар баёнини қисқа бошласам бўлардию, лекин мен уни бир бошдан, воқеаю воқеликларга тўла бўлган ҳаётим қай ҳолатда кечганини айтиб ўтгим келяпти. Майлими?\n— Шуниси маъқул...\n— Аввало, ота-онам ҳақида. — гап бошлади Каримов. — Дадам камбағал бўлса ҳам уч хотин олган, шўхлигидан эмас, заруратдан уйланган. Аввалги икки хотини бевақт оламдан ўтгач, Тожибиби исмли бўлажак менинг онампи никоҳига олган. Отам эллик уч ёшга тўлиб, онам қирққа кирганларида қаттиқ қишда мен дунёга келибман. Бечораликданми, ночорликданми, черлама дардига мубтало бўлибман. У вақтдаги тиббиёт аҳволини яхши биласиз, уч қишлоққа битта табиб. Мени эзиб ички билан даволадилар. Шифо топмадим. Чап оёғим ишдан чиқди. Тўсатдан пайдо бўлган қаттиқ оғриқдан ўзимни қўярга жой тополмай қолдим. Ота-онам бошимда парвона. Онам бечора қариганда кўрган ёлғиз фарзандининг азобига шерик, дардига малҳам бўлгиси келиб, жонини жабборга берар, аммо ноилож эди. Олти яшар болани кеча-кундуз қўлидан туширмас, менга қўшилиб йиғларди. Челак-челак кўз ёши тўкилди, шукурки, кўзимнинг гавҳари оқиб тушмади.\n— Оёғини синиқчига кўрсат, — дедилар онамга. Синиқчи тажрибасиз экан, синган суякни қидириб, эзғилаб оёғимнинг гўштларини оқ ем қилиб юборди. Синиқ суяк топилмагач, «чиққанмикин?» деган фикрга келиб, оёғимни тортқилашга тушдилар. Хуллас, бир, оёғим бутунлай ишдан чиқди. Онаизорим уйда ётқизиб, тилининг учида бол бергандай авайлаб парваришлади. Оёғим бутунлай тузалмаса-да оғриғи тўхтади, аммо юришим қийинлашди, сира ерга босолмайман. Мактаб ёшига тўлдим. Тенгқурларим китоб қўлтиқлаб, дафтар-қалам ушлаб, мактабга қатнаяптилар. Уларга ҳавасим келади, орқаларидан эргашаман, аммо юролмайман. Аламимга чидолмай юмма йиғлайман.\nДадам бечора кап-катта болани опичлаб мактабга олиб боради, дарсдан кейин опичлаб уйга кўтариб келади.\nОта-онам, қариндош-уруғлар бирлашиб, бозор куни бир эшак сотиб олдилар.\n— Мактабга эшакда қатнаб ўқийсан энди, — дедилар. Эшак қишдан зўрға чиққан, озғин, шу сабабданми, ҳанграгани ҳанграган эди.\nШум болалар ҳам йўқ эмасди, шумлик қилиб, эшагимни ечиб юборардилар. Мактаб мудири неча бор уни мактаб ошхонасидан тутиб келиб, мени изза қилди. Бир куни муаллимим мени доскага чиқариб, синов ўтказаётган вақтида эшагимга қараёлмай қолибман, қўлим бўшагач, деразадан қарасам, эшагим йўқ. Дод-фарёд кўтардим. Болалар қий-чувлашиб ҳар томонга югурдилар.\n— Эшагинг бозорда юрибди... Ўша жойдан топиб келдик, — деди синфдошим Турсунчахон эгардан тушмай туриб.\nТурсунчахон бийрон ва шўх қизча эди. Эшагингга мингаштир, деб ҳоли жонимга қўймасди. Қиш совуғида ёки ёмғир, қор ёққан кунлари, «ешагингда уйимга элтиб қўй» деб ялинса ҳам кўнмасдим, аммо уни улоқ қилиб эгарга ўнгараман деб жиғига тегардим. Эшагимни топиб келганидан кейин уни «дулдурим»га мингаштириб юрадиган бўлдим. Иккимизнинг ўртамизда пайдо бўлган илк муҳаббатга ҳам ана шу эшагим сабабчи эди...\n— Ўқиш, ёзишни билиб олдинг, энди ҳунар ўрган,— деди дадам. — Ўз нонингни ўзинг топиб ейсан, уйимизга яримта нон кўтариб келсанг ҳам рўзғорга ёрдам. Ҳунардан унар!\nДадамнинг бундай хулосага келишига ҳам зорманда эшагим сабабчи бўлди. У аввало худди биров ўргатиб қўйгандай ёки атайлаб кимдир қитиқлаб тургандай ҳар ўн-ўн беш дақиқада дарчадан ўқув синфига қараб варанглатиб ҳанграрди. Зорманданинг овози шу қадар жарангдор эдики, унинг ҳайқириғи синфхонани ларзага солиб юборарди, муаллимимиз қулоқларини беркитиб олишга мажбур бўлар, болаларга эса бепул томоша эди! Синфимиздаги айрим шум болалар эшакни авжига чиқариб киши билмас «Хар! хар!» деб уни қитиқлаб турардилар.\nЭшагимнинг устидан арз тушавергач, мактаб мудири уни йўқотиш пайига тушди. Дадам уни сотиб юборишга мажбур бўлгач, менинг мактабга боришим ҳам барҳам еди. Эшагим менинг оёғим эди. Мактабни тарк этишимнинг яна бир боиси — ночорлик эди. Дадам бечорага рўзғор тебратиш қийин бўлиб қолганди.\nШундай қилиб 1943 йили отам мени Хўжамберди этикдўзга шогирдликка бердилар. Хўжамберди этикдўз яхши уста бўлгани билан шогирдларига бепарво экан. Орадан бирмунча вақт ўтгач, дадам, қани нима тикишни ўргандинг, деб суриштириб қолдилар. Аҳволни билгач, умринг бекорга ўтаётган экан-ку, дедилар-да, мени бошқа устага —Ҳожи Муҳаммад махсидўзга топширдилар.\n— Гўшти сизники, суяги меники, — дедилар дадам устозга.\nУстозларга шогирд устидан ҳокимлик қилиш учун шундай ҳуқуқ бериларди. Устоз шогирдни уриб-сўкиб, истаганича ишлатишга ҳақли эди, шогирд боланинг жони омон қолсаю ҳунар ўрганса бас. Шогирд — устознинг қули.\nҲожимуҳаммад қаттиққўлли, талабчан устоз эди. Бигизидан қон томарди. У мени биринчи кунданоқ, этиқдўзлар тили билан айтганда, «қолипга солиб қўйди». Ўтир, деса ўтираман, тур, деса тураман. Айтганини сўзсиз бажарсам ҳам, ўтирсам «Тур!» дейди. Турсам — «ўтир!» дейди. Инжиқлигини айтмайсизми?! Тиккан чокларимни битталаб, синчиклаб, гўё ренген нурига солгандай кўриб чиқади. Чокингиз чакки бўлса — тамом, балога қоласиз. Ҳаммамиз зириллаб турардик. Тили ниҳоятда заҳар эди. Ҳар бир сўзи чаёндай чақарди, чўғдай жазиллатарди.\nУстознинг ҳамма зуғумига чидадим. У киши сўкиш, қарғишдан қўл югуртириш, калтаклашга ҳам ўтдилар.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Ibrohim_Rahim._Ishbilarmon_qismati_(qissa)_/_Kiril&oldid=3325" dan olindi\nTurkumlarAsarlarOʻzbek sovet adabiyotiSotsialist realizmIbrohim RahimNasrHikoyalar\tAdabiy Shakllar


Американинг электромобиллар ишлаб чиқарувчи Tesla компанияси ўзининг Шанхайдаги заводида йиғилган Model 3 электромобилларини Европага экспорт қилишга тайёрланмоқда. Бу ҳақда Xinhua агентлигига таяниб, ТАСС хабар берди.\nЭкспорт учун тайёрланган электромобилларнинг биринчи партияси келаси сешанба куни Шанхайдан Бельгиянинг Зебрюге портига жўнатилади. Ушбу электромобиллар Германия, Франция, Италия, Испания, Португалия ва Швецарияда сотувга чиқарилади.\n«Шанхайдаги заводнинг ривожланган ишлаб чиқариш даражаси ҳамда ишлаб чиқариш занжирининг кучли устунлигига таянган ҳолда, [Хитойда йиғилаётган] Model 3 жаҳон бозорида ўзининг рақобатбардошлигини намойиш қилмоқда», – дейди Tesla’нинг Шанхайдаги заводи техник директори Сун Гана.\n2019 йил декабрь ойида Хитой саноат ва ахборотлаштириш вазирлиги Tesla Model 3 электромобилини давлат дотациясига таяниши мумкин бўлган энергиянинг янги манбаларида юрувчи автомобиллар рўйхатига киритган эди.\nTesla Model 3 бу – электр энергиясида ҳаракатланувчи 5 ўринли седан ҳисобланиб, ундаги захира қуввати 468 км масофани босиб ўтишга етади. Электромобилнинг энг юқори тезлиги 225 км/соат бўлиб, 100 км/соат тезликка чиқиши учун 5,6 сония кифоя қилади.\nАҚШда ушбу моделнинг бошланғич нархи – 31,7 минг доллар бўлса, Германияда – 50 минг доллар ортиқроқ, Францияда – 58 минг доллардан ортиқ, Хитойда эса 36,8 минг доллардан бошланади.\nҲозирча Шанхайдаги завод Tesla компаниясининг АҚШ ташқарисидаги ягона электромобиллар йиғувчи заводи ҳисобланади. Уни қуриш ҳақидаги келишув 2018 йилда имзоланган. Tesla ушбу заводда йиллик электромобиль ишлаб чиқариш ҳажмини 500 мингтага чиқармоқчи.\nУшбу лойиҳа учун киритилган умумий инвестиция миқдори 7,2 миллиард АҚШ долларини ташкил қилади.\n23:58 / 19.03.2021\nХитойда Tesla автомобилларида ҳарбий объектлар ҳудудига кириш тақиқланди


“Ипак йўли дурдонаси” Тошкент халқаро кинофестивали меҳмонларни кутмоқда - Ўзбекистон Янгиликлари\nАфсонавий воқеалар қайтмоқда!Бир пайтларОсиё, Африка ва Лотин Америкаси мамлакатларининг Тошкент кинофестивали номи билан аталган Кинофестиваль 28 сентябрдан 3 октябрга қадар Ўзбекистоннинг бир қатор шаҳарларида асосан, ёшларнинг истеъдодини намоён этишга қаратилган, янги, ёрқин ва инновацион форматда ўтказилиши кутилмоқда.\n«Ипак йўли дурдонаси» — бу халқаро ҳамкасблар билан тажриба алмашиш учун инновацион майдон, йилнинг энг муҳим маданий ҳодисаси бўлиши кутилаётган муҳташам кино марафонидир. «Ипак йўли дурдонаси» Тошкент халқаро кинофестивали “Тинчлик, маърифат ва тараққиёт учун” шиори остида ўтади.\nУзоқ орзиқиб кутилган тадбир – “Ипак йўли дурдонаси” Тошкент халқаро кинофестивали тантанали очилиш маросимихалқ орасида “Панорама” номи билан машҳур бўлган Кино саройида ўтказилади. Очилиш маросимида миллий ва жаҳон киноси ҳамда эстрадаси ёрқин юлдузлари иштирок этишади.\nАйни пайтда кинотеатрда кенг кўламли реконструкция ишлари давом этмоқда. Бино энг замонавий, юқори технологияли қурилмалар билан жиҳозланади. Бу ерда йирик кинозал, конференция ва тадбирлар зали очилади. Кинотеатрдан Кино тарихи музейи ҳам ўрин олади. Унинг деворларида ўзбек киноси ўтмишини ўзида акс эттирган нодир экспонатлар жой олади. Музей экспозициясидан миллий кинематография тарихига оид энг нодир артефактлар билан танишиш мумкин.\n«5 кунлик кино»: Тошкенрт халқаро кинофестивалида ёш киноижодкорлар учун ўзига хос дастур режалаштирилган.\nШунингдек, кинофестиваль дастуридан “5 кунлик кино” танлови ҳам ўрин олган. Ушбу танловда дунёнинг 22 мамлакатидан келган, халқаро кинофестивалларда совринларни қўлга киритган ёш режиссерлар иштирок этадилар. Улар “Буюк ипак йўли” мавзусида қисқа метражли фильмларни суратга олишлари мумкин. Ёш режиссерлар 13 та йирик шаҳардаги 30 та локациядан фойдаланишади. Бундан ташқари дастур иштирокчилари ўз кино тасмаларини “Янги авлод киноси” фестивали доирасида намойиш қиладилар.\nТанловда Озарбойжон, Арманистон, Беларусь, Болгария, Германия, Ҳиндистон, Эрон, Испания, Қозоғистон, Кения, Қирғизистон, Марокаш, Мексика, Россия, Тожикистон, Украина, Филиппин, Франция, Швейцария, Эстония, Жанубий Корея ва Япониядан келган режиссерлар иштирок этадилар.\n“5 кунлик кино” дастурида I ўрин ғолибларига $15 000, II ўринга — $10 000, III ўринга — $7 000 сўм топширилади.\nМазкур мамлакатлардан кинофестивалга 150 дан ортиқ машҳур киноижокорлар келиши кутилмоқда. Улар орасида режиссерлар, актерлар, продюсерлар, халқаро кинофестиваллар, ташкилотлар, дистрибьютор компанияларининг вакиллари ташриф буюришади. Уларнинг номлари 22 сентябрь куни ўтказиладиган матбуот анжуманида маълум қилинади. Қолган қисми кинофестиваль ташкилотчилари томонидан сир сақланмоқда.\nТаниқли режиссерлар ва актёрлар иштирокида ижодий учрашувлар ташкил этилади.\nТошкент Халқаро киенофестивали доирасида, 1 октябрь – ўқитувчилар ва мураббийлар куни Бутунроссия Далвлат кинематография институтининг Тошкентдаги филиали очилади.\nТаъкидлаш лозимки, бу ерда талабалар иккита мутахассислик – «драматургия» ва «продюсерлик» йўналиши бўйича таҳсил олади. Уларнинг 50%и давлат бюджети ҳисобидан ўқийди.\nТошкент Халқаро кинофестивали доирасида жаҳонга машҳур кино арбоблари томонидан ўзбекистонлик ёш киноижодкорлар учун маърузалар ўқилади, мастер-класслар, семинар-тренинглар ўтказилади.\nЁшларга алоҳида эътибор қаратилаётган 2021 йил мамлакатимизда “Ёшларни қўллаб-қувватлаш ва аҳоли саломатлиги мустаҳкамлаш йили” деб эълон қилиниши билан боғлиқ.\nЖумладан, Тошкентда қайта реконструкцияланган 4 та зал, 3300 ўринга эга бўлган Алишер Навоий номидаги Кино саройи, салкам 2000 ўринли Renaissance Hall кино-концерт зали, Самарқандда 3 та зал ва 450 ўринли «Family Park» кинотеатри фойдаланишга топширилади.\nБухорода капитал реконструкциядан кейин иккита зал ва 434 иа ўринга эга бўлган “Бухоро”, иккита зал 225 ўринли Chinor Cinema, учта зал ва 340 ўринли “Бухоро” ТРЦ кинотеатрлари фойдаланишга топширилади.\nХивада эса, Худойберган Девонов номидаги 320 ўринли кинотеатр янгиланган қиёфада томошабинларга эшик очади.\nКинофестивалда мультимедиа стриминг платформасининг дастлабки талқини – машҳур Netflix платформасининг миллий аналоги тақдим этилади. Платформа турли даврларда Ўзбекистон ҳудудида, шунингдек хорижий режиссерлар ва актёрлар иштирокида яратилган исталган фильмни кўриш имконини беради.\nСентябрь ойининг бошидан Тошкентдаги Адиблар хиёбонида Ўзбекистон адабиётининг етук намояндаалари ҳаёти ва ижоди ҳақида ҳикоя қилувчи “Халқ юраги” ҳужжатли сериалининг 24 та қисми томошабинлар ҳукмига ҳавола қилинмоқда. Намойишлар Кинематография агентлиги ташаббуси билан мамлакатимиз олий ўқув юртлари ҳамкорлигида ўтказилмоқда.\nБу акция Тошкент халқаро кинофестивалидаги ҳужжатли фильмлар намойишин бошлаб беради.\n“Буюк ипак йўли дурдонаси” Тошкент халқаро кинофестиивалининг ёпилиш маросими 2000 кишига мўлжалланган, машҳур Renaissance Hall кино-концерт залининг тантанали очилиш маросимига уланиб кетади.\nЁпилиш маросида “5 кунлик кино” дастури ғолибларин тақдирлаш маросими ҳам ўтказилади. Ғолибларга мукофотлар жаҳон киносининг машҳур намояндалари томонидан топширилади.\n“Ипак йўли дурдонаси” Тошкент халқаро кинофестивали Матбуот маркази материалларидан


Бухородаги тарихий обида XVII аср ҳолатига қайтарилди - Hidoyat.uz\nБухородаги тарихий обида XVII аср ҳолатига қайтарилди\nАсосий саҳифа Янгиликлар Ўзбекистон янгиликлари Бухородаги тарихий обида XVII аср ҳолатига қайтарилди\nЧоп этилди Mart 5, 2019 Бухородаги тарихий обида XVII аср ҳолатига қайтарилдиda fikr bildirishni o'chirish\nБугунги кунда пойтахтимиз, барча вилоятлар, шаҳарлар, қишлоқларимизда катта ўзгаришлар рўй бераётир. Юртимиздаги тарихий обидаларимиз, масжидлар ва мадрасалар қайта таъмирланмоқда. Жумладан, Бухоро вилоятининг “Жўйбори Калон” ўрта махсус ислом билим юрти кириш қисми, дарвозахонаси ва пештоқи XVII аср ҳолатига қайтарилди.\nБилим юрти дарвозахонаси безаксиз ҳолатда эди. Ҳозирда кириш қисми пештоқининг безаклари баҳор гуллари рангидай кошин билан парчинкорий қилинди.\nМашҳур ганчкор уста Бахтиёр Ҳамроев шогирди уста Амин билан биргаликда ислимий ва геометрик нақшлар асосида гулдасталар, оқ, кўк, зангори рангли сиркор безаклар билан моҳирона ижод қилишди.\nБилим юрти жамоаси XVI – XVII асрларда мадрасанинг меъморий безаклари, рангтасвири, жозибали меъморчилик санъати қандай юксак эътиборга эга эканлиги ҳақида умумий тасаввур ва тушунча ҳосил қилдилар.\nОта-боболаримиз бизга мерос қолдирган обидаларни таъмирлаб асраш барчамизнинг бурчимиздир.\n“Жўйбори Калон” ўрта махсус Ислом билим юрти мудири ўринбосари\nҚайсини танласангиз, ўша ғолиб бўлади\nИбн Сино оила ҳақида


Ростдан Соғлиқни сақлаш вазирлиги Хитойга 5 минг боғ исириқ жўнатдими? — Фарғона шифокори\nЙил охирида парламентдан ва бош прократурадан қаттиқ дакки олган Соғлиқни сақлаш вазирлигида аҳвол аслида қандай? Юзлаб шифокорлар ва тиббий ходимлар калтакланиши, улар қадр қиммати ер билан битта бўлишида кимларнинг ҳиссаси катта? Бутун дунёга хавф солиб турган коронавирус Ўзбекистон соғлиқни сақлаши учун исириқ билан қайтариладиган оддий ҳодисами ёхуд ростдан Соғлиқни сақлаш вазирлиги Хитойга 5 минг боғ исириқ жўнатдими?\n«Дарё»нинг янги лоҳияси – «Резонанс» кўрсатувининг 4-сонида шу мавзулар кўтарилди. Бу сонда соғлиқни сақлаш ичида ишлаб, фаолият кўрсатган иштирокчилар ёрдамида жараённи шарҳлади.\nШифокорлар шу кетишда Ўзбекистонни тарк эта бошлайдими? Ўзбекистон тиббиёти нималарни йўқотмоқда ва бунинг оқибатлари қандай? Кўрсатувда шу ва бошқа тиббиётнинг муаммоли соҳаларига жавоб излаймиз.\n← Қин озодалиги зарурми?\nАгентлик огоҳлантирди: Тиббий буюмлар нархини асоссиз ошириш фармацевтика фаолиятини тўхтатиб қўйишга асос бўлади! →\n08.12.2018 fsh.uz 421\n23.09.2018 fsh.uz 406\n25.03.2019 fsh.uz 266\n23.11.2019 fsh.uz 217\n09.11.2019 fsh.uz 229\n09.11.2019 fsh.uz 282\n01.02.2020 fsh.uz 221


Лепосавич келгани йўқ | "NAVBAHOR" FUTBOL JAMOASINING RASMIY WEB SAHIFASI\nЛепосавич келгани йўқ\nБугун айрим интернет сайтларда сербиялик ҳужумчи Александар Лепосавични "Навбаҳор" таркибига қўшилганлиги ҳақидаги хабарлар тарқатилди. Аслини олганда хорижлик футболчи юртимизга келганича йўқ. Айни пайтда келиб, футболчини Ўзбекистонга кириш визасини олиш боғлиқ барча ҳужжатлар тайёр ҳолатга келтирилганлигини айтиб ўтиш жоиз. Лепосавич ўзи эса ушбу ҳафта охирида Тошкентга етиб келади. Шундан сўнг футболчи жамоамиз машғулотларига қўшилади. Бевосита тайёргарлик жараёни хусусида сўз юритадиган бўлсак, ҳозирда жамоамиз кунига икки маҳалдан ташкил этилаётган машғулотларда қатнашмоқда. Кунинг биринчи ярмидаги машқларда асосий эътибор жисмоний ҳолатни тиклашга қаратилаётган бўлса, иккинчи машғулотда футболчиларимиз кўпроқ тўп билан шуғулланишмоқда. Режага кўра жамоамиз эртага “Олмалиқ” жамоаси билан пойтахтдаги дастлабки назорат учрашувида майдонга тушади. Олмалиқликларга қарши ўтадиган ўйин соат 15.00да “Чилонзор” ўйингоҳида бошланади. Миллий терма жамоамиз Осиё кубогидаги иштирокини якунлаганлиги сабабли, янги ҳафтадан бош мураббий Бахтиёр Ашурматовнинг ўзи машғулотларга бошчилик қилади. Бу жиҳат эса мухлисларимизни хурсанд қилиши табиий ҳол.


«Энди сир сақлашга ҳожат йўқ» — Ishonch Gazetasi\nРеспубликамизда истиқомат қилаётган аҳолини иссиқлик манбаи билан таъминлаш борасида кенг кўламли ишлар йўлга қўйилган. Айни пайтда 6 миллион 143 минг истеъмолчи — шундан 3 млн. 300 мингдан ортиқ уй-жой ҳамда 83 мингга яқин улгуржи истеъмолчи табиий газ, 2 млн. 750 минг аҳоли хонадони суюлтирилган газ билан таъминланмоқда.\nМиллий матбуот марказида «O`ztransgaz» акциядорлик жамияти томонидан ташкил этилган «Аҳолига мунтазам ва узлуксиз газ маҳсулотларини етказиб бериш борасида белгиланган чора-тадбирлар ижроси» мавзусидаги анжуманда шу ҳақда сўз борди.\n— Ҳозирда асосий эътибор газ етиб бориши қийин бўлган ҳудудлардаги хонадонларни суюлтирилган газ билан таъминлашга қаратилган, — дейди «O`ztransgaz» АЖ бошқарма бошлиғи Акмал Эшонқулов. — Тўғри, биз йиллар давомида табиий газ етишмаслигини одамлардан яшириб келдик, энди сир сақлашга ҳожат йўқ. Жорий йилнинг 1 августидан бошлаб республикамизнинг барча ҳудудларига суюлтирилган газ етказиб бериш йўлга қўйилади.\nҲозирда 1 килограмм суюлтирилган газ нархи Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида 720 сўм, водий вилоятларида 644,7 сўм, Тошкент вилоятида 606 сўм, Бухоро ва Навоий вилоятларида 450 сўм, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятларида 320 сўм, Қашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида эса 327,6 сўм этиб белгиланган.\nМаълум қилинишича, шу йилнинг 1 апрелидан бошлаб аҳолига сотиладиган 1 килограмм суюлтирилган газнинг нархи Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида 720 сўм, водий вилоятлари ва Тошкент вилоятида 700 сўм, қолган ҳудудларда эса 500 сўм даражасида бўлиши кўзда тутилган.\nТадбир сўнггида журналистлар ўзларини қизиқтирган саволларга жавоб олдилар.\nБИР БОР ЭКАН: ЧЕККА ҚИШЛОҚДА ҲАМ ИШЛАБ ЧИҚАРСА БЎЛАРКАН\nМиннатдорлигимизнинг чеки йўқ\nҲаётнинг қувончга бой янги саҳифалари\nБАХТИНГДАН ОЧАЙМИ, ТАХТИНГДАН?


Ўтган асрнинг сўнгги ўн йиллиги ва янги асрнинг дастлабки ўн йиллиги том маънода мўъжизаларга бой давр бўлди. Интернет кашф этилиши, мобил алоқанинг кескин тараққий этиши, ундан сўнг смартфонлар эволюцияси дунёни кескин ўзгартириб юборди. Айниқса, смартфонлар пайдо бўлиши ва оммалашиши фан-техника соҳасида жиддий инқилобларни амалга оширди. Энди, одамлар уйдан чиқмаган ҳолда смартфон ёрдамида аксарият юмушларини бажара олади. Тўғри, интернет ёрдамида уйда ўтириб смартфон ёрдамида бажариладиган ишларни компьютер ёки ноутбукда ҳам бажарса бўлади. Лекин бунда смартфонлар ўз қулайлиги билан компьютерлар ва ноутбуклардан анча афзал ҳисобланади. Ахир уни чўнтакка ҳам солиб кетаверса бўладида!\n2020 йилнинг биринчи чорагида коронавирус тарқалиши ортидан эълон қилинган карантин туфайли дунё бўйлаб бошқа соҳаларда бўлгани каби смартфонлар савдосида ҳам кескин пасайиш кузатилди. 2019 йилнинг биринчи чорагида дунё бўйлаб 330,4 миллион дона смартфон сотилган бўлса, жорий йилда 299,1 миллион дона смартфон сотилган. Хитойлик смартфон ишлаб чиқарувчи компаниялар бу йил ҳам Samsung ва Apple компаниялари билан жиддий рақобат қилмоқда. Жорий йилнинг биринчи чорагида Samsung дунё бўйлаб жами 58,3 миллион дона смартфон сотган ва умумий бозорнинг 21 фоиз улушига эга бўлган. Иккинчи ўринни Huawei эгаллаган. Ушбу компания 2020 йилнинг биринчи чорагида дунё бўйлаб жами 48,5 миллион дона смартфон сотган (18 фоизлик улуш). Учинчи ўринда Apple жойлашган. Компания 39,2 миллон дона смартфон сотишга муваффақ бўлган (14 фоизлик улуш). Кейинги ўринни Xiaomi эгаллаган - компания дунё бўйлаб 27,5 миллион дона смартфон сотишга эришган. Қизиғи, ушбу компания 2019 йилнинг биринчи чорагида ҳам 27,5 миллион дона смартфон сотган ва умумий бозорда 8,3 фоиз улушга эга бўлганди. Бу йил бошқаларнинг натижаси пасайиши ҳисобига бозордаги улуш 10 фоизга чиққан. Рўйхатда бешинчи ўринни Хитойнинг яна бир компанияси OPPO эгаллаган. Бу компания 2020 йилнинг биринчи чорагида дунё бўйлаб 22,6 миллион дона смартфон сотишга эришган ва умумий бозорнинг 8,2 фоизига эгалик қилган.\nСоҳа мутахассисларининг тахминларига кўра, яқин келажакда Хитой компаниялари смартфон бозорининг 80 фоиз улушини эгаллаши мумкин. Қолган 20 фоизлик улуш Samsung ва Apple компаниялари ўртасида тақсимланади. Бундай тахмин билдирилишига сабаб шуки, Хитойда ишчи кучи арзонлиги туфайли бу мамлакатда ишлаб чиқарилаётган маҳсулотларнинг таннархи дунёнинг ривожланган мамлакатларида ишлаб чиқарилаётган маҳсулотлар таннархига нисбатан 2-3 баробар арзон бўлади. Бунинг устига Хитойнинг ўзи ҳам қарийб 1,4 миллиард аҳолиси билан улкан бозор ҳисобланади. Қолаверса, Хитой компаниялари томонидан ишлаб чиқарилаётган смартфонларнинг сифати йилдан йилга яхшиланиб боряпти. Шу омиллар ҳисобига бундан буёғига ҳам Хитой компанияларининг смартфон ишлаб чиқариш ва сотиш кўрсаткилари янада ошиб боравериши, Samsung ва Apple компанияларида эса, аксинча ишлаб чиқариш кўрсаткичлари пасайиб кетавериши тахмин қилинмоқда. Тўғри, Samsung ва Apple компаниялари ҳам ўз ишлаб чиқариш корхоналарини ишчи кучи арзон бўлган мамлакатларга кўчириши мумкин. Аммо, барибир нарх масаласида улар Хитой компаниялари билан рақобатлаша олмайди.


Iyul 2016 – Самарқанд – Ер юзининг сайқалидир…\nOy: Iyul 2016\n30/07/2016 16/12/2019 admin\nДунёда ошиқ номига қурилган энг буюк ва энг чиройли ёдгорлик: Тож Маҳал. Бугун Ҳиндистон деб аталадиган тупроқ(ҳудуд)ларда вужудга келган ва 332 йил (1526–1858 йиллар) ҳукм сурган тимурийлар сулоласига мансуб Бобурийлар (баъзи тарихларда Бобур императорлиги деб келади) давлати у тупроқларда адабиётдан маданиятга, ҳунару санъатдан меъморчиликка қадар жуда кўп жаҳонда тенгги топилмас асарлар қолдирган. Ўша тенгсиз асарлардан ва дунёнинг 7 мўъжизасидан бири ҳисобига киритилган Тож Маҳал масжиди Ҳиндистоннинг энг қимматли символи сифатида 17 асрдан буён мавжуддир ва кўпгина ҳикояларнинг гувоҳи бўлган бир шоҳасардир. Қуйида бу асарнинг дунёга келишига(қурилишига) сабаб бўлган у буюк…\nТуркияда нималар бўлди…?\n15-дан 16-июлга ўтар кечаси Туркияда нималар бўлиб кечди …? Туркияда 15-июль Жума куни кечқурун бошланган ҳодиса – воқеаларнинг, айни ўз номи билан атасак, Туркиянинг халқи тарафидан сайланган қонуний ҳукуматига қарши ҳарбий исён ғала – ғовурининг акс садолари Туркиянинг ҳар тарафидан ҳали-ҳамон эшитилиб турибди. Алҳамдуллоҳ , асосий хавф-хатар бугунларга келиб тамоман жарга итарилди, мутлақо ноқонуний ва фақат Туркия ҳукуматига қарши эмас, балки туркия халқига (айниқса мусулмонларга) қарши исён уриниши тўла бостирилди. Исён олови сўндирилди. Ўша кеча Туркияда бошланган ҳаракат, мамлакатнинг умум халқ сайловлари оқибатида ташкил этилган ҳукуматини ҳарбий куч воситасида алмаштиришга…\nЕтти оятдан иборат бу сура Маккада нозил бўлган. У «Фотиҳа», яъни «Очувчи сура» деб аталади. Қуръондаги сураларнинг жойлашиш тартибида аввалги ўринда тургани ва қисқа бўлишига қарамасдан Қуръоннинг асосий маъно-моҳиятини ўзида мужассам этгани учун ҳам у Қуръон мазмунини «Очувчи» деб номланган. Бу сурада ягона Аллоҳга бўлган эътиқод, Унинг ўзигагина ибодат қилиш, охират куни борлигига ишониш, ёлгиз Аллоҳнииг ўзидан мадад-ёрдам сўраш, ҳақ дин ва тўғри йўлни Унинг ўзигина кўрсата олишига иймон келтириш каби Ислом динининг асосий талаблари ўз аксини топган. Шунинг учун бу сурани «Уммул-Қуръон» — «Қуръоннинг онаси — асли» деб ҳам…\nБу сура Мадинада нозил қилинган бўлиб, икки юз саксон олти оятдан иборат. У Қуръондаги энг узун сурадир. Бу сурада эътиқод, ибодат, муомала, ахлоқ, никоҳ, талоқ, идда ва бошқа шариат ҳукмлари борасида сўз кетади. Бу суранинг аввалида мўминлар, кофирлар, мунофиқлар ва иймоннинг ҳақиқати, куфр ва нифоқнинг моҳияти баён қилинади. Сўнгра башарият отаси Одам алайҳиссалом қиссаси зикр қилиниб, у зот яратилган вақтда бўлиб ўтган ибратли воқеа-ҳодисалардан хабар берилади. «Бақара» оятларининг қарийб учдан бир қисмини «аҳли китоблар» (Таврот ва Инжилга иймон келтирганлар), хусусан яҳудийлар ҳақидаги маълумотлар ташкил қилади. Кейин судхўрлик жинояти тўғрисида маълумот…\nМадинада нозил бўлган бу сура икки юз оятдан иборат бўлиб, Қуръондаги узун суралардандир. Унда Мадина шаҳридаги мусулмон жамоатнинг ҳижратнинг иккинчи йилида бўлиб ўтган Бадр жанги билан учинчи йилидаги Ухуд жанги мобайнидаги ва ундан кейинги даврдаги ҳаётидан жонли лавҳалар тасвирланади ҳамда бу воқеаларга муносабат билдирилиб, ҳукмлар баён қилинади. «Оли Имрон»да диннинг асосларидан бўлган икки нарса батафсил ёритилади: биринчиси — ақида ва Аллоҳнинг бирлигига алоқадор далилу ҳужжатлар; иккинчиси — шариат қонунлари ва хусусан, Аллоҳ йўлидаги кураш — жиҳодга тааллуқли амру фармонлар. Агар «Бақара» сурасида аҳли китобларнинг яҳудий қавми ва уларнинг кирдикорлари ҳақида…\nБу сура ҳам Мадинада нозил бўлган узун суралардан бўлиб, бир юз етмиш олти оятдан ташкил топган. У мусулмонларнинг ички ва ташқи иш фаолиятларига доир шариат аҳкомлари билан тўла бир сурадир. Унда аёл, уй, оила, давлат, жамиятга алоқадор бўлган муҳим масалаларга жавоб берилади ҳамда бировларнинг қарамоғидаги етим-есирлар ва уларнинг ҳақ-ҳуқуқлари тўғрисида сўз боради. Бу сурада шунингдек, мерос ҳукмлари ҳам батафсил баён қилинди. Булардан ташқари, эр-хотин ўртасидаги алоқалар — уларнинг бир-бирлари олдидаги ҳуқуқ ва бурчлари ҳамда эр оилада бошлиқ экани ва бу ҳуқуқдан у қандай фойдаланиши лозимлиги ҳақида йўл-йўриқлар берилади. Сўнгра оила…\nҚуръоннинг энг сўнгги сураларидан саналувчи бу сура Мадинада нозил қилинган бўлиб, бир юз йигирма оятдан иборатдир. Унда шариат аҳкомлари батафсил баён этилиши билан биргаликда, эътиқод мавзуи ва аҳли китоб ҳақида ҳам сўз юритилади. Ушбу сурада кишилар ўртасидаги ақд (битим, келишув) муомалалари; гўшти ҳалол бўлган ҳайвонларни сўйиш масалалари; ов ҳақидаги ҳукмлар: ҳаж ва умра каби ибодатлар учун шарт бўлган иҳром баёни; аҳли китоблардан бўлган аёлларга уйланиш жоизлиги хусусидаги хукмлар; таҳорат қоидалари; ўғрилик, зўравонлик ва бузғунчилик жиноятларининг жазолари; ичкилик ва қимор тўғрисидаги сўнгги-қатъий хукм ва шариати исломийянинг яна бошқа кўпдан-кўп ҳукм ва…\nМаккада нозил қилинган ва бир юз олтмиш беш оятдан иборат бу сурада сўз эътиқод ва иймон моҳияти устида боради. У мавзу эътибори билан Мадинада нозил бўлган Бақара, Ол-и Имрон, Нисо ва Моида сураларидан кескин фарқ қилади. Бу сурада исломий жамиятнинг ўзига хос белгилари — рўза, ҳаж, оилавий масалалар ёки жиҳод ҳукмлари, ёхуд аҳли китоблар ва бошқалар хусусида сўзланмайди. Балки унда эътиқод ва иймонга алоқадор марказий масалалар — Аллоҳнинг зоти ва сифатлари, ваҳий ва пайғамбарлик моҳияти ҳамда қайта тирилиш ва қиёмат кунида бўладиган ҳисоб-китоб борасида сўз юритилади. «Анъом»даги оятлар Аллоҳ яратувчиликда…\nМаккада нозил бўлган бу сура икки юз олти оятдан ташкил топган, У пайғамбарлар ҳақида батафсил ҳикоя қилган биринчи сурадир, Унда Нуҳ, Ҳуд, Солиҳ, Лут, Шуайб ва Мусо пайғамбарларнинг қиссалари сўзланади. Аввало шайх ул-анбиё – пайғамбарлар оқсоқоли Нуҳ қиссаси ҳикоя қилиниб, у зотга ўз қавмлари тарафидан бўлган қайсарлик ва исёнлар натижасида уларнинг тўфон балосига гирифтор этилганликлари эслатиб ўтилади. Бу сурада пайғамбарлардан, хусусан, Мусо алайҳис-саломнинг қиссалари батафсил зикр қилиниб, у зот билан золим Фиръавн ўртасида бўлиб ўтган можароларга тўхтаб ўтилади ва бани Исроилга берилган ноз-неъматлар, Аллоҳнинг амр-фармонларидан бош тортганларидан кейин эса бошларига…\nБу сура Мадинада нозил қилинган бўлиб, етмиш беш оятдан иборатдир. Унда сўз, асосан, ғазот — жанг ҳақида бориб, ҳарбий қонун-қоидалар, уруш ва тинчлик холатлари ҳамда асир ва ўлжа олиш хусусидаги Шариати исломийяда бўлган ҳукмлар баён қилинади. Бу суранинг «Анфол» — «Ўлжалар» деб номланишининг сабаби ҳам шудир. У ислом тарихидаги илк жанг — Бадр жангидаги воқеаларни батафсил ҳикоя қилгани учун айрим саҳобалар уни «Бадр» сураси, деб ҳам атаганлар. Исломий ғазотлар солномасидан Бадр жанги ҳижрий иккинчи йилнинг Рамазон ойида Мадинанинг жануби-ғарбида жойлашган Бадр қишлоғида бўлиб ўтгани маълум. Бу жангда мусулмонлар ададлари оз…


“Аллоҳ кимга яхшиликни ирода қилса уни динда фақиҳ қилиб қўяди”. Ҳадисдан\nУлуғ имом, мужтаҳидлар султони, зоҳид, ориф зот бўлмиш Имом Аъзам Абу Ханифа Нўъмон ибн Собит ҳазратларининг фазлу-фазоиллари тўғрисида ҳар қанча гапирилса шунча оз. Барча мужтаҳидлар, фақиҳлар у зотнинг исмини ҳурмат ва эҳтиром билан тилга оладилар. Шофеъий мазҳаби асосчиси Имом аш-Шофеъий раҳматуллоҳи алайҳ у зот ҳақида айтган гапларининг ўзиёқ улуғ имомнинг нафадар юксак илм ва тақво соҳиби эканликларига яққол далилдир.\nШофеъий ҳазратлари айтадилар: “Фиқҳ илмида барча одамлар Абу Ханифанинг боқимандаларидир”. Бу тавсиф улуғ имомнинг фиқҳий салоҳиятларига берилган юксак баҳодир.\nИмом Аъзам Абу Ханифа ўрта бўйли, келишган қоматли, катта бошли, пешоналари кенг, буғдой ранг, очиқ чеҳрали, мулойим бир зот эдилар. Хушхулқли, одамларга меҳр-муҳаббат, матонат бахш этувчи оҳангдор сўзли эдилар.\nМўътабар манбаларда у зотнинг шаклу-шамоиллари, фазилатлари, ҳаёт ва илм йўллари зиёда таъриф этилган. Бу таъриф ва тавсифларни бир неча саҳифаларни қоралаб ҳам адо қилиб бўлмайди.\nШарик ан-Нахаий: “Абу Ханифа узоқ сукунатли, доимий тафаккурда бўлган ва одамлар билан кам сўзлашувчи киши эди”, деганлар. Ушбу сифатлар у кишининг ботиний илмга ва дин ҳикматлари билан машғул бўлганларига равшан аломатдир.\nИмом Аъзамни уламоларимиз ана шундай фахр билан тилга олишган. Қолган уч мазҳаб соҳиблари раҳматуллоҳи алайҳимлар ҳам у зотни ўзларига устоз билиб, ҳурмат билан ёдга олишар эди.\nҲозирда айрим дин номидан гапириб, ўзларини Қуръон ва Суннат аҳлиданмиз деб бонг ураётган тоифалар томонидан муҳтарам зот, улуғ имом таърифларида ислом аҳлига тўғри келмайдиган, ниҳоятда хақоратли сўзларнинг айтилаётганлиги мулоҳаза қилинмоқда.\nМўътабар китобларда келтирилган улуғ имомнинг ҳаёт йўллари, фазилатлари, айтган панд-насиҳатлари ҳақидаги ривоятларни ўрганиш билан оз бўлсада у зотнинг нақадар юксак фазилат соҳиби эканликларини билиб олсак бўлади. У зотга нисбатан айтилган таҳқиромуз сўзларнинг нафратга сазовор даражада катта туҳмат эканлиги барчага маълум бўлмоғи лозим. Ислом душманларининг бу каби фитна қўзғовчи бўҳтонлари, улуғ мазҳаббоши имомга таҳқир назари билан айтган хақоратлари уларнинг нақадар улкан ва халок қилувчи хатар остида эканликларидан нишонадир.\nБиз тубанда улуғ мужтаҳид, фазилатли имом ҳақларидаги ибратли ҳикояларни келтиришни лозим топганлигимизнинг сабаби ҳам у зотнинг шахсиятларига яна бир бор разм солиш, ҳаётлари билан яқиндан танишиш, ҳамда ўрни келса у зот ҳақларида бўҳтон сўзларни айтишга жазм этганларга ўз раддиямизни билдиришдир.\nУлуғ имом Абу Ханифа ҳазратларининг фазилатлари, ҳаёт йўллари ва айтган панд-насиҳатлари ҳақида кўплаб ривоятлар ворид бўлган. Қуйида келтириладиган ривоятларни ўқиш асносида у зотнинг улуғ шахсияти оламига саёҳат қиламиз.\nИмом Аъзамнинг Куфадаги уйлари баланд қилиб қурилган эди. Бу билан у муҳташам саройларни эсга соларди. Кунлардан бир кун бир киши у зотнинг ҳузурларига келиб:\n- Биномнинг кўркам ва муҳташам бўлишининг сабаби Куфага ташриф буюрган фақир кишилар энг аввал менинг уйимга кўзлари тушиб, шаҳарнинг бой одами экан деб ўйлашлари ва тўғри менинг уйимга меҳмон бўлишлари учундир, - дедилар улуғ имом.\nБу ривоятдан кўриниб турибдики, Абу Ханифа ҳазратлари ғоятда очиқ кўнгил, меҳмондўст ва камбағалпарвар зот бўлганлар. Бу шундан далолатки, у зот умрлари давомида пайғамбаримиз (с.а.в)нинг “Ким Аллоҳга ва охират кунига имой келтирган бўлса меҳмонини икром қилсин” деган муборак ҳадисларига оғишмай амал қилганлар.\nИмом ўша кунгача кечанинг маълум бир қисминигина ибодат қилиб ўтказардилар, болаларнинг бу сўзларини эшитгач, гўёки юракларига ўт тушди, кўзлари беихтиёр намланди, сўнг шундай дедилар:\n- Эй Аллоҳим! Болаларнинг кўнглига бу илҳомни солган ўзингсан! Сенга аҳд бераманки, умрим сўнгигача ухламасман ва Ўзингга ибодат қиламан!\nИмом Аъзам бу ҳодисадан сўнг тунлари ухламадилар. Баъзи ривоятларда қирқ йил хуфтон намози учун қилинган таҳорат билан бомдод намозини ўқидилар.\nДарҳақиқат тунлари бедор бўлиб ибодат қилиш солиҳлар одати, Расулуллох (с.а.в)нинг муборак суннатларидир. Аллоҳ таоло Қуръони Карим “Сажда” сурасининг 16-оятида: “Уларнинг ёнбошлари ётар жойларидан йироқ бўлур”-деган. Ҳазрат Абу Ханифа Аллоҳнинг бу оятига ва Расулининг суннатларига лаббай деб жавоб берганлар.\nИмом Аъзам ҳадя берган кишига ҳадя беришни жуда хуш кўрардилар. Қандай ҳам хуш кўрмасинлар, ахир бу суюкли пайғамбаримизнинг одати шарифлари эди.\nБир кун бир киши гўзал ҳадя билан у зотнинг ҳузурларига келди. Имом ҳам унга ҳадя бериб, уни иззат-икромини ўрнига қўйдилар. Ҳадя билан келган киши бундан хижолат бўлди. Таъсирланиб шундай деди:\n- Эй биродар, сиз мендан олдин хадя бериб, менга фазилатингизни намоён этдингиз. Пайғамбар (с.а.в): “Сизга яхшилик қилганни мукофотланг!” деб марҳамат қилганлар. Мен ҳам бу амрга амал қилароқ сизга ҳадя тортиқ қилдим, буни қабул қилгайсиз, - дедилар.\nИмом Аъзам бир куни от устида султонлардек дабдаба билан кетиб борардилар. Ўзлари ҳам чиройли зийнатланиб олган эдилар. У кишининг зийнатланишлари фахр ва кибр учун эмасди. У зот уламоларга қарата: “Саллаларингизни каттароқ қилинглар, токи кўрганлар сизларнинг олим эканлигингизни билишсин”- деб айтардилар. Бу билан у зот илм ва илм аҳлини улуғлардилар.\nЙўл четида бир насроний чуқурда ахлат тозалар экан, кўзи имомга тушиши билан тезда чуқурдан чиқиб, отнинг жиловидан ушлаганча имомни саволга тутди:\n- Энди инсоф билан айтинг, бир менга ва бир ўзингизнинг аҳволингизга боқинг, қайсимиз жаннатда-ю, қайсимиз зиндонда? – деди насроний.\n- Эй кофир! Агарда сен жаҳаннамни кўрганингда эди, бу ҳолингга кўп шукр этардинг, агар мўминлар ҳам жаннатни кўрсалар эди, бу безаклар, зебу-зийнатлар уларга ортиқча юк, дунё уларга зиндондай бўларди – дедилар улуғ имом.\n- Мен аёлим гапирмагунича унга гапирмайман, деб қасам ичдим. Аёлим ҳам токи ўзингиз сўзламагунингизча сўзлашмайман, деб қасам ичди. Бу масалага чора излаб сизнинг ҳузурингизга келдим. Нима қилишни буюрасиз?\n- Аввал эр қасам ичган, унинг қасамидан сўнг аёли сўз бошлаб қасам ичган. Бу ҳолатда эрнинг қасами ўрнига тушган, яъни аёл эрининг ичган қасамидан кейин гапириб қўйган. Шундай қилиб каффоротни лозим қиладиган ҳолат содир бўлмаган.\nНабий (с.а.в) ўз ҳадисларида: “Аллоҳ кимга яхшиликни ирода қилса, уни динни теран тушунадиган қилиб қўяди” – деб марҳамат қилганлар.\n- Ҳаммадан олдин Иблис қиёс қилган эди. Аллоҳ таоло малоикаларга Одамга сажда қилинглар, деб буюрганда Иблис ўзнинг оловдан яратилганини, тупроқдан яратилган махлуқдан афзал эканлигини қиёс қилиб Аллоҳнинг амрига қарши чиқди.\n- Эй Аллоҳнинг бандаси, ўринсиз сўзни сўзладингиз. Иблис Роббисининг амрига қарши чиқди. Биз эса Китоб ва Суннатга бир масалани мувофиқ келтириш учун қиёслаймиз. Худонинг амрига буйсуниш учун! – дедилар.\nУлкан илм соҳиби бўлмиш имом Абу Ханифа диний масалаларда ҳукм чиқаришда Қуръони карим, Расулуллоҳнинг суннатлари, ижмоъ, қиёс ва саҳобаларнинг қавлларига таянар эдилар.\n“Аллоҳга қасам ичиб айтаманки, ким бизни қиёсни ҳадисдан устун қўяди, деса, ёлғон гапирибди ва бизга туҳмат қилибди. Ҳадис бўла туриб, қиёсга ўрин қолармиди?!”\nРивоятларда келишича, бир кеча имом тушларида ҳазрати Пайғамбар (с.а.в) суннатларидан яхши кўрганларини тўплаб, бир-бир саралаб, танлар эдилар. Бу тушларининг таъбирини Ибн Сийрин шогирдларидан сўрадилар. Айтилдики, “Илм ва амал бобида Пайғамбар суннатларини сақлаб, мухофаза этишда юксак мартабаларга эришгайсиз”.\nДарҳақиқат Абу Ханифа ҳазратларини барча аҳли илмлар, бутун ислом уммати “Имом Аъзам” – “Улуғ имом” деб аташганлиги бежизга эмас.\nДовуд Тойи ҳазратлари ҳикоя қилишларича у зот йигирма йил Абу Ханифа ҳазратларига шогирд бўлдилар. Шу вақт давомида бирор марта имомнинг оёқларини узатиб ўтирганларини кўрмаган эканлар. Бир куни хилватда у киши устозларига шундай дедилар:\nҲазрати Абу Ханифа нафақат илмда балки тақво ва ҳусни хулқда ҳам беназир зот бўлганлар. “Ҳаё иймондандир” ҳадисига эҳтимом билан амал қилганликлари яққол кўриниб турибди.\nБу муҳтарам зот шундай азимат билан амал қилар эдилар. У зотнинг чиқарган фатво ва ҳукмларида ҳам эҳтиётли жиҳатлари кўзга ташланади.\nИмом Аъзам ҳазратлари марҳамат қиладиларки: “Роббул иззатни тушимда тўқсон тўққиз марта кўрдим. Яна бир бор кўришим билан юз мартага етди”.\nАбу Ханифа ҳазратлари авлиёуллоҳлардан эдилар. Уламоларимиз таъкидлайдиларки, мужтаҳид бўлиш учун аввало Аллоҳнинг дўсти бўлиш керак. Олимда бу сифат мавжуд бўлса, ижтиҳод қуввати унга Аллоҳ таоло томонидан ато этилади.\n“Эртага Исо алайҳиссалом ҳазратлари нозил бўлурлар. Абу Ҳанифа мазҳабига амал қилсалар керак. Чунончи, Хожа Муҳаммад Порсо қуддиса сирруҳу “Фусули ситта” асарида шундай деганлар. У зотнинг (Имоми Аъзамнинг) улуғлигига мана шу кифоя қилурки, улул азм бўлган бу Пайғамбар унинг мазҳабига амал қиладилар. Бошқа юзлаб улуғлик ушбу улуғликка тенг ва баробар келмагай.”\nАлбатта бу нақл муболаға билан айтилган бўлсада, Абу Ханифа ҳазратларининг мазҳаблари тўғри ва мўътадил мазҳаб эканлиги таъкидланади. Бу ҳам бўлса ислом умматининг у зотга бўлган ишончлари, чексиз эҳтиромлари натижасидир.\nҲар бир у зотга эргашувчи олим бўлсин, талаба бўлсин ёҳуд оддий мусулмон бўлсин ўзида фиқҳ илмини мужассам қилиш билан бир қаторда тақво ва парҳезкорликда ҳамда хулқу-одобда улуғ мазҳаббоши имомга иқтидо қилишлари лозимдир.\nРивоятлардан чиқарадиган хулосамиз шуки, улуғ имомнинг сийрати – Қуръон ва Суннатни маҳкам ушлаган, мусулмонларга исломга қандай амал қилиш йўлларини таълим берган, ҳаёти давомида барчага ўрнак кўрсата олган, тақво ва ҳусни хулқ соҳиби бўлган, ўзидан кейин ислом умматига улкан маънавий мерос қолдирган муҳтарам зот сифатида кўз ўнгимизда гавдаланади.\nҲазрат Абу Ханифа айтардилар: “Дунё учун илм ўрганувчи кишининг қалбига илм ўрнашмайди ва ундан фойда олмайди, у илмнинг барокатини ҳам кўрмайди. Ислом муҳофазаси ва уни ёйиш учун илм ўрганувчиларнинг илмларидан ўзлари ҳам ўзгалар ҳам фойда топадилар”\nАллоҳ таоло фақиҳлар қуёши, олими раббоний Абу Ханифа Нўъмон ибн Собит ҳазратларини Ўз раҳмати соясида қилсин! Аллоҳ бизларга ҳам улуғ мазҳаббоши имомимизга эргашган ҳолда Китоб ва Суннатга оғишмай амал қилиш неъматини зиёда айласин!


Илм излаб, ўлим топган Шерали\nЎзбекистоннинг Навоий шаҳри қамоқхонасида жон таслим қилган Шерали Азизов эндигина 36 ёшга тўлганди.\nБеш йил муқаддам Ўзбекистонда ҳибсга олинган тожикистонлик Шерали Азизов Навоий қамоқхонасида жон таслим қилди.\n36 ёшли Шерали Азизов 2006 йили Термиздаги Германия ҳарбий базасида террорчилик амалини содир этишга уринганликда айбланиб қамалганди\nСобиқ маҳбуснинг ўлими гувоҳномасида “мияга қон қуйилиши” ва “юраги тўхтаб қолган”и ёзилган. Бироқ марҳумнинг яқинлари қамоқхона тиббий экспертизаси хулосасидан норозилар.\n“Ўғлимнинг ўлганига ишонмайман”\nМаълум бўлишича, тожикистонлик Шерали Азизов ўтган йилнинг 4 ноябрида вафот этган. Унинг яқинлари эса бу шум хабарни шу йил апрел ойи бошларида эшитган.\nШу йил 7 апрелида ўғли билан навбатдаги учрашувга борган Ҳайтали Азизовга ўғлининг қабри кўрсатилган.\nШералининг отаси Ҳайтали ота ва онаси Рўзигул ая ҳали-ҳамон ўғлининг ўлганига ишонолмаяптилар\n- Кунботарда турма бошлиғи келди. “Бобой ўзингизни маҳкам тутинг. Ўғлингиз Бухоронинг турмасидан бизнинг турмамизга соғ-саломат келди, яхши эди. Бизда 28 кун турди. 29 куни эса юраги тўхтаб, бирдан оламдан ўтди”, деди. “Вой” дедим, “дод” дедим. Лекин ҳечам юрагим ишонмайди-да ўғлимнинг ўлганига. Юрагим ҳеч ишонмайди унинг ўлганига. Шу мозорда менинг болам борми-йўқми - номаълум, - дейди Ёвон туманида яшовчи нафақахўр Ҳайтали Азизов.\nШуни ҳам айтиш лозимки, Навоий қамоқхонаси масъуллари Шерали Азизовнинг ўлими ҳақида унинг яқинларига телеграмма ҳам юбормаган.\n1975 йилнинг 24 ноябрида Ёвон туманининг Бешкапа қишлоғида туғилган Шерали Азизов 2004 йили диний таълим олиш мақсадида Эроннинг Зоҳидонига борган.\nҲайтали ота ўғли Шерали билан сўнгги марта 2006 йил ўрталарида телефонда гаплашган. Ўшанда Шерали паспортини йўқотиб қўйганини айтган. Ўртада алоқа узилиб қолгани сабабли уларнинг суҳбати узоққа чўзилмаган. Шундан кейин, Ҳайтали отанинг айтишича, Шерали бедарак кетган.\nАзизовлар оиласи Шералини қидирмаган бирор мадраса қолмаган, лекин бундан бир натижа чиқмаган.\nТожикистонлик фуқаро Германия ҳарбий базасини портлатмоқчи бўлгани ва унинг айни пайтда ҳибсда экани ҳақида хорижий оммавий ахборот воситалари гапира бошлаганидан кейин ниҳоят 2009 йилнинг 23 февралида Азизовлар оиласи Шералидан Бухоронинг Қоровул бозоридаги қамоқхонада экани ҳақида хат олади.\nҚуръон оятлари билан бошланган мазкур хатда Шерали Азизов ўзининг айбсиз эканини ёзган.\nШерали Азизовдан келган мактублар\nГуноҳсизлигини бир неча марта такрорлаган Шерали Азизов яқинларини “етимларга мурувват қилиш, Оллоҳ махлуқотларига яхши муомалада бўлиш, қашшоқ оилаларга моддий ёрдам қилиш”га ундаган.\nАйни пайтда Ҳайитали Азизов ҳам 30 йил колхозда ҳайдовчилик қилиб, ҳалол меҳнати эвазига бола катта қилганини ва Шералидан террорист чиқишига ишонмаслигини қайта-қайта такрорлайди.\nЎғлидан хат олган Ҳайтали Азизов Бухорога отланади. Ўнлаб километр йўл босиб, Қоровул бозордаги қамоқхонани топиб боради.\nАммо Ҳайтали ота қанча ялиниб ёлвормасин, қамоқхона ходимлари уни ўғли билан учраштирмай ортга қайтаради.\nОрадан тўрт ой ўтиб, кампирининг қистови билан Ҳайтали Азизов яна Бухорога йўл олади. Бу гал у Шерали билан учрашади ва роса икки соат суҳбатлашади. Ўша суҳбатда ота ўғлининг қайси йўл билан толибликдан маҳбусга айланиб қолгани ҳақида сўрайди.\n- Шерали Эронда паспортини йўқотиб қўйганидан кейин уйга қайтишга ҳаракат қилган. Йўлда бир туркман бола билан танишиб қолган. У Шералини бир кеча уйида меҳмон қилиб, кейин Термиз орқали Тожикистонга кузатиб қўйишини айтган. Туркман бола қайси йиллардир Ўзбекистоннинг қамоқхонасидан қочган экан. Ўша кеча уни уйида кўрган қўшниси милицияга хабар берган. Кейин Термиз милисалари туркманнинг уйини ўраб олган. Туркман бола қочмоқчи бўлганида, уни отиб ўлдирган, менинг Шералимни эса ушлаб кетишган “Сен ҳам ўшанинг шеригисан”, деб. Туркман бола ирландиялик иккита зўр жосусдан Термиздаги базани портлатиш ҳақида топшириқ олганини ўғлим кейинчалик турмада билган, - дейди Ҳайтали Азизов.\nШу ўринда айтиш лозимки, Шерали Азизов Эрондан Покистонга ўтиб, ўша ердаги махсус лагерларда ҳарбий машқлар ҳам олгани ҳақида германиялик ва даниялик журналистлар ёзганди.\nГерманиянинг бош прокурори айнан ўша далиллар бўйича Шерали Азизовни Термиз ҳибсхонасида сўроқ қилган.\nГермания мулозими Шералидан 2007 йили Германияда террорчилик амалиётини уюштирган тўрт нафар террорист ҳақида маълумот олишга уринган. Лекин Шерали бу ҳақида мутлақо хабарсизлигини айтган.\nАйни пайтда Германиянинг Зауэрландидаги қамоқхонада жазо муддатини ўтаётган тўртала маҳбус ҳам Шерали Азизов деган шахс Покистондаги лагерларда ҳеч қачон бўлмаганини айтган.\n“Ўғлимни роса қийнашган”\n2006 йили Термиздаги Германия ҳарбий базасида террорчилик амалиётини содир этишга уринганликда айбланиб, 19 йилга озодликдан маҳрум қилинган Шерали Азизов, ўзбек мулозимларига кўра, ал-Қоида гуруҳига аъзолик айбига ҳам иқрор бўлган.\nБироқ Ҳайтали ота ўғли бу айбларга қийноқлар остида иқрор бўлганига шубҳа қилмаслигини айтади.\n- Ойнадан икковимиз телефон билан гаплашдик. “Отажон, мени Термиз қамоқхонасида етти ой қийнашди, қўл-оёғимга кишан солиб ташлашди. Етти ой бир жойда ётдим, қийнадилар, роса қийнадилар”, деди ўғлим ўшанда. Энди мажбур қилганда бўйнингга оласан деб, - дейди Ҳайтали Азизов.\nЎзбекистонда қийноқ мунтазам равишда қўлланишини бир қатор халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилотлари тинимсиз айтиб келади.\nАммо Ўзбекистон расмийлари мамлакатда қийноқлар қўлланиши ҳақидаги айбловларни рад этишдан чарчамайди.\n2006 йилдан 2009 йил бошларигача Термиз қамоқхонаси ва Тоштурмада жазо муҳлатини ўтаган, кейинчалик Бухоро ва Навоий қамоқхоналарига кўчирилган Шерали Азизовнинг ўлими тафсилотлари ҳозиргача ошкор қилгани йўқ.\nШерали Азизовнинг ўлими ҳақидаги гувоҳнома\nСобиқ маҳбуснинг ўлими гувоҳномасида “мияга қон қуйилиши” ва “юраги тўхтаб қолган”и ёзилган. Ҳайтали Азизов эса ўғли Шерали қамоқдалиги вақтида ҳеч қачон саломатлигидан шикоят қилмаганини айтади.\n- Шунча вақтгача ўғлим бирор марта “саломатлигим ёмон, у ер-бу ерим оғрийди”, деб айтмаган эди, - дейди Ҳайтали ота.\n“Ўғлимни қайтаринглар, азизлар”\nАйни пайтда Шерали Азизовнинг онаси 71 ёшли Рўзигул Азизова ҳам ўғлининг ўлганига ишонмаслигини айтади.\nШундай бўлса-да, урф-одат юзасидан Шералининг қирқ оши берилган.\nБиз Ҳайтали отанинг ҳовлисига кириб борганимизда бу хонадонга ҳамдардлик билдириш учун келаётганларни учратдик.\nЯрим синиқ дарвозадан кириб келаётган кишилар юзида иккиланиш аломатини сезиш қийин эмас эди. Чунки улар ҳам Азизовлар оиласи сингари Шералининг жасадини кўзлари билан кўрмагани учун унинг ўлимига ишонмасди.\nҲовли четидаги ёнғоқ дарахти соясида ўтирган Рўзигул момо дуо- фотиҳадан сўнг ўғлидан қолган биргина суратни бағрига босиб юм-юм йиғларкан, “Менга ўғлимни қайтаринглар, азизлар. Ичим ёниб кетаяпти. Кимки ўғлимни уйимга олиб келса, бир қоп ёнғоқ совға қиламан, аччиғим тутса, чолимдан ҳам сўраб ўтирмайман”, дейди қишлоқ аёлларидаги соддалик билан.\nТолиблик даъвоси билан ўзга юртга сафар қилиб узоқ йилларга қамалган Шерали Азизовдан бугун биргина сурат, Бухоро қамоқхонасидан битилган икки дона хат ва 8 ёшли қизи Мадина ёдгор бўлиб қолди.\n“Мен отамни қутқараман”\nШерали Азизов илм истаб уйидан чиқиб кетганида Мадина уч ойлик чақалоқ бўлган. Ҳозирда у отаси битирган 39-мактабда ўқияпти. Мадина ягона орзуси журналист бўлиш ва отасини Ўзбекистон қамоқхонасидан қайтариш эканини айтади.\n- Мен “аъло” баҳога ўқияпман. Катта бўлсам, албатта журналист бўламан ва отажонимни қамоқхонадан олиб чиқараман, - дейди жажжигина Мадина.\nҚизалоқ отажонини роса-роса соғинганини ва кўргиси келаётганини, бўйнига осилиб эркалик қилгиси келаётганини, бироқ уни кўриш учун боргани онажонисининг пули етмаслигини айтади.\nАзизовнинг иши ўрганилаяпти\nАйни пайтда Ҳайтали Азизов Тожикистон ташқи ишлар вазири Ҳамрохон Зарифийга хат билан мурожаат қилиб, ўғлининг ўлими билан боғлиқ ҳолатларни аниқлаш ва бордию унинг ўлими рост бўлса, жасадини яқинларига қайтаришга кўмаклашишни сўраган.\n18 апрел куни кўп сонли журналистларга матбуот анжумани берган вазир муовини Низомиддин Зоҳидов Шерали Азизовнинг иши билан боғлиқ масала Тожикистоннинг Тошкентдаги элчихонаси томонидан ўрганилаётганини билдирди.\n- Шерали Азизов масаласи ҳар томонлама ўрганилмоқда. Лекин уни бу томонга экстрадиция қилиш ёки вафот этган бўлса жасадини яқинларига қайтариш фақат Тожикистонгагина боғлиқ эмас. Бу у томоннинг сиёсий иродасига ҳам боғлиқдир, - деди Низомиддин Зоҳидов.\nТожик расмийси ўз ҳукумати Ўзбекистон билан маҳбусларни экстрадиция қилиш борасида шартнома имзолаганми-йўқми - бундан хабарсизлигини қўшимча қилди.


Австралия Ўзбекистонга янги элчисини жўнатди\n19:23 / 02.03.2017\n2 март куни Ўзбекистон ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов Австралиянинг янги тайинланган фавқулодда ва мухтор элчиси (қароргоҳи Москва шаҳрида) Питер Мартин Тешни қабул қилди. Бу ҳақда ТИВ матбуот хизмати хабар берган.\nЭлчи Ўзбекистон президенти номига йўлланган ишонч ёрлиқларини топширди.\nСуҳбат давомида Ўзбекистон-Австралия муносабатларини ривожлантиришнинг ҳозирги ҳолати ва устувор йўналишлари, шунингдек, БМТ ва бошқа халқаро тузилмалар доирасидаги ҳамкорлик масалалари муҳокама қилинди.\nУчрашувда мавжуд имкониятлардан тўлиқ фойдаланиш мақсадида турли соҳалардаги ҳамкорликни янада ривожлантириш учун янги марраларни биргаликда белгилаш имконини берувчи вазирликлараро сиёсий маслаҳатлашувларни ўтказиш амалиётини давом эттиришдан томонлар манфаатдор эканлиги тасдиқланди.\nМузокаралар чоғида савдо-иқтисодий ва инвестицион алоқаларни кенгайтириш, ўзаро манфаатли лойиҳаларни биргаликда амалга ошириш истиқболларига алоҳида эътибор қаратилди.


Марказий банк хорижий валюталарнинг сўмга нисбатан янги қийматини белгилади. Доллар курси ўтган ҳафтага нисбатан 10,65 сўмга кўтарилди.\nТОШКЕНТ, 21 дек — Sputnik. Марказий банк хорижий валюталарнинг сўмга нисбатан 22 декабрдан бошлаб янги қийматини белгилади.\nДоллар курси ўтган ҳафтага нисбатан 10,65 сўмга кўтарилиб, 10 473,77 сўм ташкил қилди.\nЕвро ҳам 163,73 сўмга юқорилади ва 12 835,61 сўмни ташкил қилди.\nРоссия рубли эса 0,63 сўмга пасайди ва 142,82 cўмни ташкил қилди.


Истинжода фойдаланиш макруҳ бўлган нарсалар\nАбдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинди: деди: Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Тезак ва суяк билан истинжо қилмангизлар. Чунки булар жинлардан бўлган биродарларингизнинг озуқасидир.\nБу ҳадис, тезак ва суяк билан истинжо қилиш жоиз эмаслигига далилдир. Чунки бу икки нарса — жинларнинг таоми: суяк — ўзларининг, ҳайвон чиқити эса — ҳайвонларининг таомидир. Ҳофиз Ибн Ҳажар «Ҳайвон чиқити жинларнинг ҳайвонларининг чиқити экани муқаррардир», дейди.\nБу бобда Абу Ҳурайра, Салмон, Жобир ва Ибн Умар (розияллоҳу анҳум)дан ҳам ҳадис ривоят қилинган. Бу ҳадисни Исмоил ибн Иброҳим ва бошқалар Довуд ибн Абу Ҳинддан, Аш-Шаъбийдан, Алқамадан, Абдуллоҳдан ривоят қилдилар. «Абдуллоҳ жин кечаси (воқеаси)да Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам билан бирга эди...» деган ҳадис тўлиқ зикр этилади. Аш-Шаъбий айтадики, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай дедилар: «Тезак ва суяк билан истинжо қилмангизлар. Чунки, у жинлардан бўлган биродарларингизнинг озуқасидир». Исмоилнинг ривояти Ҳафс ибн Ғиёснинг ривоятидан кўра саҳиҳроқ кўринади». Икки ривоят орасидаги фарқ шуки, Исмоилнинг ривояти-мақтуъ (санади узилган), Ҳафснинг ривоят эса - муснад (санади тўлиқ)дир. (Муборакфурий).\nИлм аҳлининг наздида амал шу ҳадис асосидадир. Бу бобда Жобир ва Ибн Умар (розияллоҳу анҳум)дан ҳадис ривоят қилинган.


Ситора Фармонова янги машина сотиб олди — видео - ShouBiz.uz\nЯнгиликлар 11:50 | 31.5.22\nСитора Фармонова янги машина сотиб олди — видео\nАктриса янги машина сотиб олиш учун 1 соат вақти кетганини айтди\nХонанда, актриса Ситора Фармонова Instagram саҳифасида янги машина сотиб олганини маълум қилди.\nУ «Malibu Premier» автомобилини сотиб олган. Хонанда 1 кун ичида олдинги машинасни сотиб, банкдан пулини олиб, автосалондан янгисини олган. «Malibu»ни расмийлаштириш учун эса 1 соат вақти кетган. Ситора Фармонова автомобилининг ички кўринишини ҳам кўрсатган.\nЭслатиб ўтамиз, Феруза Норматова 25 апрель куни ота-онасига машина совға қилганди. Феруза Норматова буни опа-сингиллари ва укаси билан биргаликда қилган. Уларнинг шундай орзуси бўлган. Актриса 9 март куни автомобиль учун тўловни амалга оширган. Улар ота-онасига «Chevrolet Cobalt» машинасини совға қилган.\nЯрим миллиард сўмга машина олган Дилими синглисига ҳам автомобиль совға қилганди. У «Миллион» жамоасининг концертидан чиқиб, синглисини табриклагани борган. Актёр унга «Nexia 3» автомобилини совға қилган. Дилшод Назаров бу видео орқали мақтаниш нияти йўқлигини таъкидлаган. У яқинларга бўлган эътиборни йўқотмаслик кераклигини айтган.\nХонанда Канизанинг турмуш ўртоғи унга янги машина олиб беришини маълум қилганди. Канизага эри кўнглига ёққан машинасини совға қилишини айтган. Улар автомобиль олиш учун борган. Хонанда у ерда бир нечта машина ҳайдаб кўришини таъкидлаган. Актриса «Jetour x90 plus»ни ҳайдаб кўргач, унга шу ёққанини айтган.