Периндоприл-МИК – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Периндоприл-МИК\nПрепаратнинг савдо номи: Периндоприл-МИК\nХПН: периндоприл, Perindopril\nКимёвий номи: 2-мтилпропан-2-амино(2S, 2aS, 7aS)-1-[(2S)-2-[[(1S)-1-(этоксикарбонил)бутил]амино]пропаноил]октагидро-1Н-индол-2-карбоксилат.\nДори шакли: капсулалар 8 мг.\nТаркиби: бир капсула қуйидагиларни сақлайди: 8 мг периндоприлнинг третбутиламинли тузи (бу 6,676 мг периндоприлга тўғри келади).\nЁрдамчи моддалар: магний стеарати, картошка крахмали, лактоза моногидрати.\nКапсула қобиғининг таркиби: желатин, глицерин, натрий лаурилсульфати, тозаланган сув, титан диоксиди.\nТаърифи: Цилиндрик шаклли, оқ рангли яримсферик охирлари билан, қаттиқ желатин капсулалар №0.\nФармакотерапевтик гуруҳи: ААФ ингибиторлари.\nАТХ коди С09АА04.\nПериндоприл-МИК нинг фармакологик таъсирини таъминловчи фаол модда периндоприлдир.\nПериндоприл ангиотензинга айлантирувчи фермент (ААФ) ингибиторилари гуруҳига мансуб бўлиб, гипотензив, қон томирларни кенгайтирувчи, кардиопротектив, натрийуретик таъсир кўрсатади.\nОрганизмда фаол метаболити – периндоприлатга (карбоксил гуруҳини сақлайди) айланади, у ААФ таркибидаги рух атоми билан ўзаро таъсир қилади. Плазмада, томирлар деворини эндотелийсида, эҳтимол буйрак калавалари ва найчаларининг хужайраларида, ўпкалар, юрак, буйрак усти безлари ва бош миянинг тўқималаридаги ААФни фаолсизлантиради. Қонда ва тўқималарда ангиотензин II нинг даражасини пасайтиради, буйрак усти безлари томонидан альдостеронни ишлаб чиқарилиши ва ажралиб чиқишини камайтиради, симпатик нерв толаларининг охирларидан норадреналиннинг либерациясини ва қон томирлар деворида эндотелинни ҳосил бўлишини бостиради, брадикинин, вазодилататор простагландинларнинг концентрациясини оширади (ААФ фаол бўлмаган ангиотензин I ни қон томирларни торайтирувчи таъсир кўрсатувчи ангиотензин II га айлантиради, шунингдек қон томирларни кенгайтирувчи фаолликка эга бўлган брадикинин ва простагландинларнинг деградациясини чақиради). Калликреин-кинин тизимининг фаоллигини оширади, юрак бўлмачаларидаги эндотелинга боғлиқ релаксация қилувчи омил – натрийуретик пептиднинг даражасини барқарорлаштиради.\nАнгиотензин II ни ҳосил бўлишини пасайиши қон плазмасида рениннинг фаоллигини ошиши билан кечади (манфий тескари алоқани сусайиши оқибатида).\nУПТҚ, АБ ни (тахикардияни ривожланишисиз), чап қоринчанинг тўлиш босимини пасайтиради (унинг диастолик бўшашишини яхшилайди). Артериал ва вена қон томирларининг кенгайиши миокардга кейинги ва олд юкламани сусайиши, юракнинг қоринчаларида якуний диастолик босимни камайиши, юракдан отилиб чиқаётган қон ҳажмини ошиши билан кечади. Регионар (коронар, церебрал, буйрак, мушак) қон айланишини яхшилайди, ЮИКда миокарднинг кислородга бўлган эҳтиёжини камайтиради. Тўқималарнинг ренин-ангиотензин тизимларини ингибиция қилиб, кардиопротектив (чап қоринчанинг гипертрофиясини камайтиради) ва ангиопротектив таъсир кўрсатади (қон томирларнинг силлиқ мушак хужайраларининг гиперплазияси ва пролиферациясини олдини олади, қон томирлар деворининг гипертрофиясини ортга ривожланишини индукция қилади, йирик қон томирларнинг эластиклигини ва эндотелийнинг фаолиятини, шу жумладан азот оксидини, эндотелиал релаксация қилувчи омилни ажратиб чиқариш қобилиятини тиклайди).\nПериндоприл миокарнинг субэндокардиал қаватларида коллагеннинг ортиқча тўпланишини камайтиради, миозиннинг изофермент профилини нормаллаштиради, қоринчалар ва реперфузион аритмияларнинг пайдо бўлиш тез-тезлигини камайтиради. Қон томирларга прессор, шу жумладан адренергик таъсирларни минималлаштиради, организмда натрийни тутилишини олдини олади, натрийурез ва диурезни кучайтиради.\nАцетилсалицил кислотасини ҳар кунги қабул қилиш фонида гемостаз кўрсаткичларига таъсир кўрсатади (фибриноген даражасини ва VII ва X омилларининг фаоллигини ошиши АТ III истеъмол қилиниши фонида фибринолизнинг кучайиши билан компенсация қилинади).\nПериферик тўқималарни инсулиннинг таъсирига сезувчанлигини оширади ва глюкозанинг метаболизмини яхшилайди.\nНитратларга толерантликнинг ривожланишини тормозлайди ва уларнинг вазидилататор таъсирини кучайтиради.\nБир марталик 4-8 мг доза бир марта қабул қилинганидан кейин АБ 4-6 соат ўтгач пасаяди. Препарат ҳар кунги такрорий қабул қилинганида 24 соат давомида давом этадиган узайган гипотензив таъсир кўрсатади.\nАнтигипертензив самара дозага (2-8 мг диапазонда) боғлиқ. 2 мг дозада таъсир чўққисида ААФ ни 80% га ингибиция қилади ва 24 соат ўтгач 60% га ингибиция қилади, доза 8 мг гача оширилганида ингибиция қилувчи фаоллиги мувофиқ 95% ва 75% га ошади. Даволашга ижобий жавоби бўлган беморларда АБ 1 ой давомида нормаллашади ва даволаш вақтида норма чегарасида сақланади.\nДаволаш вақтида юрак етишмовчилигининг клиник белгиларини ишончли яхшиланиши, жисмоний юкламага (валоэргометрик синаманинг маълумотлари бўйича) толерантликни ошиши кузатилади.\nСурункали юрак етишмовчилиги бўлган беморларда клиник симптомларнинг яққоллигини статистик ишончли камайтиради ва жисмоний юкламага толерантликни оширади. Биринчи қабулдан кейин ва давомли даволаш давомида АБ ни ўзгаришларини чақирмайди.\nСурункали юрак етишмовчилиги бўлган беморларда олти ой давомида қабул қилинганида периндоприл йирик, ўрта ва майда бронхларнинг ўтказувчанлигини яхшилайди (майда бронхларда ўтказувчанликни ошиши чекувчи пациентларда яққолроқ намоён бўлади).\nПортал гастропатия фонида меъда шиллиқ қаватининг эрозиялари ва яраларини йўқотиш билан яраланиши ва қонашини камайтиради.\nЮЗЛП даражасини оширади; гиперурикемияси бўлган беморларда сийдик кислотасининг концентрациясини камайтиради.\nАнтиоксидант хусусиятларни намоён этади.\nПериндоприл билан узоқ муддат даволаш буйрак фаолиятининг бузилишига олиб келмайди ва қондаги калийнинг даражасига таъсир қилмайди. Буйрак босими, одатда ошади, айни пайтда гломеруляр фильтрация эса ўзгаришсиз қолади.\nДаволашни тўхтатишни бекор қилиш синдромининг ривожланиши билан кечмайди.\nIn vitro ва in vivo шароитдаги текширишларда мутагенлик белгилари, каламуш ва сичқонларда узоқ вақт қўлланганида – канцероген хусусиятлари, шунингдек каламушлар, сичқонлар, қуёнлар ва маймунларда эмбриотоксиклик белгилари ва тератоген таъсири аниқланмаган. Юқори дозаларда кемирувчилар ва қуёнларнинг она организми ва ҳомила организмига токсик таъсир қилади, каламушларнинг кўкрак сутига ўтади.\nФармакокинетикаси. Периндоприл ичга қабул қилинганида меъда-ичак йўлларида (МИЙ) дан тез сўрилади. Метаболизми жараёнида периндоприлнинг фаол метаболити – периндоприлат (тахминан 20%) ва 5 фаол бўлмаган бирикмаларни ҳосил бўлиши билан биотранформацияга учрайди. Биокираолишлиги 65-95% ни ташкил қилади, бир вақтда овқат билан қабул қилинганида 35% га камаяди. Сmax га 1 соатдан кейин (периндоприлат – 3-4 соатдан кейин) эришилади ва сутканинг охирида 33-44% гача пасаяди. Плазма оқсиллари билан боғланиши аҳамиятсиз, 30% дан камни ташкил қилади ва препаратнинг концентрациясига боғлиқ бўлади. Эркин периндоприлатнинг тақсимланиш ҳажми – 0,2 л/кг.\nПериндоприлат буйраклар орқали чиқарилади. Метаболитининг эркин фракциясини Т1/2 3-5 соатни ташкил қилади. ААФ билан боғдан аста-секин диссоцияцияга учрайди, бунинг оқибатида “самара”ли Т1/2 25-30 соатни ташкил қилади.\nПериндоприлни такрорий буюриш унинг тўпланишга олиб келмайди ва такрорий қабул қилиш периндоприлнинг Т1/2 унинг фаоллик даврига мувофиқ келади. Такрорий қўлланганида периндоприлнинг мувозанатли концентрацияларига 4 кундан кейин эришилади.\nКекса пациентларда, шунингдек буйрак ва юрак етишмовчилиги бўлган беморларда периндоприлнинг чиқарилиши секинлашади (дозалаш тартибига тузатиш киритиш керак). Периндоприлнинг диализ клиренси минутига 70 мл ни ташкил қилади.\nЖигар циррози бўлган беморларда периндоприлнинг жигар клиренси 2 марта камаяди, бунда ҳосил бўладиган периндоприлатнинг умумий миқдори ўзгармайди ва дозалаш тартибига тузатиш киритиш талаб этилмайди.\nПериндоприл-МИК қуйидагиларда қўллаш учун кўрсатилган:\nАртериал гипертензияни даволаш\nСимптоматик юрак етишмовчилигини даволаш\nЮракнинг стабил ишемик касаллиги:\nАнамнезида миокард инфаркти ва/ёки реваскуляризацияси бўлган пациентларда юрак-қон томир ходисаларининг хавфини камайтиришда қўлланади.\nПериндоприл трет-бутиламиннинг тавсия этилган дозаси кунина бир марта, эрталаб етарли миқдордаги суюқлик (масалан сув) билан қабул қилинади.\nДоза пациентнинг профили ва қон босимининг даражасини ўзгаришига қараб шахсий равишда танланиши керак.\nПериндоприл трет-бутиламин монотерапия сифатида ёки антигипертензив воситаларнинг бошқа синфлари билан мажмуада қўлланиши мумкин.\nТавсия этилган бонланғич дозаси кунига бир марта эрталаб 4 мг ни ташкил қилади.\nРенин-ангиотензин-альдостерон тизимининг яққол фаоллашуви (айниқса реноваскуляр гипертензия, айланиб юрувчи қон хажмини камайиши, юрак фаолиятини декомпенсацияси ёки оғир гипертензияси) бўлган пациентларда препаратнинг бошланғич дозаси юборилгандан кейин артериал босимни ортиқча пасайиши кузатилиши мумкин.\nБундай пациентларга 2 мг бошланғич доза тавсия этилади, даволашни шифокор назорати остида бошлаш керак.\nБир ой даволангандан кейин доза кунига бир марта 8 мг гача оширилиши мумкин.\nПериндоприл билан даволаш бошланганидан кейин клиник жаҳатдан яққол намоён бўлган гипотензия ривожланиши мумкин, диуретиклар билан ёндош даволанаётган пациентларда унинг эҳтимоли юқори. Бундай пациентларга айланиб юраётган қон хажмини камайиши ва/ёки электролитлар танқислиги эҳтимоли туфайли препаратни эҳтиёткорлик билан қабул қилишлари керак.\nИмконияти бўлганида периндоприл билан даволашни бошлашдан 2-3 кун олдин диуретикларни бекор қилиш керак.\nДиуретикларни бекор қилиш мумкин бўлмаган АГ ли пациентларда периндоприл билан даволашни 2 мг дозадан бошлаш керак. Буйрак фаолияти ва қонда калий даражасини назорат қилиш керак. Периндоприлнинг кейинги дозаларини артериал босим томонидан жавобга қараб мувофиқлаштириш керак. Зарурати бўлганида диуретиклар билан даволаш тиклаш мумкин.\nКекса ёшдаги пациентларда даволашни 2 мг дозадан бошлаш керак, бир ойдан кейин 4 мг гача, сўнгра зарурати бўлса буйрак фаолиятига қараб 8 мг гача ошириш мумкин (қуйидаги жадвалга қаранг).\nСимптоматик юрак етишмовчилиги:\nПериндоприл кўпинча калийни сақлаб қолмайдиган диуретиклар ва/ёки дигоксин ва/ёки бета-блокаторлар билан бирга қўлланади; бундай ҳолларда препаратни 2 мг тавсия этилган бошланғич дозадан бошлаб, синчковлик билан шифокор назорати остида қабул қилиш керак. Нормал ўзлаштирилганида камида 2 хафтадан кейин бу дозани суткада бир марта 4 мг гача 2 мг га ошириш мумкин. Дозани танлаш пациентнинг клиник жавобига асосланиши керак.\nКлиник жиҳатдан яққол намоён бўлган гипотензияси бўлган пациентларда (яъни гипонатриемия билан/ёки усиз, гиповолемия билан кечувчи электролитларни йўқотилиши бўлган пациентларда ёки ёндош диуретиклар билан фаол даволашда бўлган пациентларда) периндоприл билан даволашни бошлашдан олдин иложи борича бу холатларни мувофиқлаштириш керак. Периндоприл билан даволашдан олдин ва даволаш вақтида артериал босим, буйрак фаолияти ва зардобдаги калийнинг даражасини назорат қилиш керак.\nПрепаратни икки хафта давомида суткада бир марта 4 мг дозада буюриш керак, кейинчалик дозани суткада бир марта 8 мг гача (буйрак фаолиятига қараб ва 4 мг доза яхши ўзлаштирилганда) ошириш керак.\nДозани суткада бир марта 8 мг гача оширишдан олдин кекса ёшдаги пациентларда буйрак фаолиятига қараб препаратни бир хафта давомида суткада бир марта 2 мг буюриш, кейинчалик кейинги хафта давомида суткада бир марта 4 мг га ошириш керак (Буйрак фаолиятини бузилишида дозага тузатиш киритиш жадвалига қаранг). Дозани фақат агар аввалги пастроқ доза яхши ўзлаштирилган бўлсагина ошириш мумкин.\nБуйрак етишмовчилигида дозага тузатиш киритиш:\nБуйрак етишмовчилиги бўлган пациентларда дозалаш қуйидаги 1 жадвалда кўрсатилган креатинин клиренсига асосланиши керак:\n1 жадвал: буйрак етишмовчилигида доза тузатиш киритиш\nКреатинин клиренси (мл/мин) (Clcr) Рекомендуемая доза\nCl cr ≥ 60 Кунига 4 мг\n30<Cl cr < 60 Кунига 2 мг\n15<Cl cr < 30 Кунора 2 мг\nCl cr < 15 гемодиализдаги пациентлар Гемодиализ куни 2 мг\n* диализда периндоприлатнинг клиренси минутига 70 мл ни ташкил қилади. Гемодиализда бўлган пациентлар юу дозани гемодиализ сеансидан кейин қабул қилишлари керак.\nЖигар етишмовчилигида дозага тузатиш киритиш:\nЖигар етишмовчилиги бўлган пациентларда доза тузатиш киритиш талаб этилмайди.\nХавфсизлик ва самарадорлик бўйича маълумотлар етарли бўлмаганлиги туфайли, Периндоприл трет-бутиламинни болалар ва ўсмирларда қўллаш тавсия этилмайди.\nЮракнинг стабил ишемик касаллиги\nАгар ностабил стенокардия (яққол ёки яққол бўлмаган) эпизоди периндоприл билан даволашнинг биринчи ойи давомида ривожланса, даволашни давом эттиришдан олдин фойда ва хавф орасидаги нисбатни синчковлик билан баҳолаш керак.\nААФ ингибиторлари артериал босимни пасайишини чақириши мумкин. Асоратланмаган АГ бўлган пациентларда яққол гипотензия кам ҳолларда учрайди; у кўпинча гиповолемияси бўлган пациентларда, яъни диуретикларни қабул қилаётган, овқат билан тузни истеъмол қилишни чеклаган, гемодиализда бўлган, шунингдек диарея ёки қусиш кузатилган пациентларда ва оғир даражадаги ренинга боғлиқ гипертензияси бўлган пациентларда учрайди. Ёндош буйрак етишмовчилиги билан кечувчи/кечмайдиган клиник жаҳатдан яққол бўлган юрак етишмовчилиги бўлган пациентларда клиник жиҳатдан яққол бўлган гипотензия қайд этилган. У яққолроқ юрак етишмовчилиги бўлган пациентларда эҳтимоли юқори, ҳалқали диуретикларни юқори дозаларини қўллаш, гипонатриемия ёки буйракни функционал шикастланиши билан намоён бўлади. Клиник жиҳатдан яққол бўлган артериал пипотензия ривожланиши хавфи юқори бўлган пациентлар даволашни бошида ва дозага тузатиш киритишда синчковлик билан кузатувга муҳтожлар. Шундай талаблар АБ ни пасайиши миокард инфаркти ёки бош мияда қон айланишини ўткир бузилишига олиб келиши мумкин бўлган ЮИК ёки цереброваскуляр касалликлари бўлган пациентларга ҳам тааллуқли.\nАртериал гипотензия ривожланганда пациентни горизонтал ҳолатга ётқизиш керак ва зарурати бўлганида вена ичига физиологик эритма буюрилиши керак. Тез кечувчи гипотензив жавоб даволашни давом эттиришга қарши кўрсатма ҳисобланмайди, уни айланиб юрувчи қон хажми ошиши билан боғлиқ артериал босим ошганидан кейин асоратсиз такроран бошлаш мумкин. Димланган юрак етишмовчилиги ва артериал босими нормал ёки пасайган айрим пациентларда периндоприл билан даволаш тизимли артериал босимни қўшимча пасайишига олиб келиши мумкин. Бу самара кутилган ҳисобланади ва даволашни тўхтатиш учун сабаб бўлмайди. Клиник жиҳатдан яққол артериал гипотензия ҳолатларида периндоприлнинг дозасини камайтириш ёки даволашни тўхтатиш талаб этилиши мумкин.\nАортал ва митрал клапан стенози/гипертрофик кардиомиопатия\nБошқа ААФ ингибиторлари каби периндоприлни митрал клапан стенози ва чап қоринчадан чиқиш йўлининг стенози, хусусан аортал стеноз ёки гипертрофик кардиомиопатияси бўлган пациентларда эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nБуйрак фаолиятини бузилиши (креатинин клиренси <60 мл/мин) бўлган ҳолларда периндоприлнинг дозасига пациентнинг креатинин клиренси ва даволашша пациентнинг жавобига қараб тузатиш киритиш керак. Одатда бундай пациентларда режали равишда калий ва креатинин даражасини назорати ўтказилади.\nКлиник жиҳатдан яққол намоён бўлган юрак етишмовчилиги бўлган пациентларда ААФ ингибиторлари билан даволаш бошланганидан кейин гипотензияни ривожланиши буйрак фаолиятини бироз бузилишига олиб келиши мумкин. Бундай ҳолларда одатда қайтмас характерга эга ЎБЕ таърифланган.\nААФ ингибитори билан даволанган буйрак артериясининг икки томонлама стенози ёки ягона буйрак артериясининг стенози бўлган айрим пациентларда, одатда даволаш тўхтатилгандан кейин қайтувчан характерга эга бўлган зардобда мочевина ва креатинин даражасини ошиши аниқланган. Бу айниқса буйрак фаолиятини бузилиши бўлган пациентларда эҳтимоли юқори. Реноваскуляр гипертензия ҳолатларида оғир гипотензия ва буйрак етишмовчилигининг юқори хавфи мавжуд. Бундай пациентларда даволашни шифокорнинг синчков назорати остида кейинчалик дозани эҳтиёткорлик билан танлаш билан паст дозалардан бошлаш керак.\nДиуретиклар билан даволаш юқорида кўрсатилган кўринишларни ривожланишига олиб келувчи омил бўлиши мумкин, периндоприл билан даволашнинг биринчи хафтасида диуретикларни бекор қилиш керак, бунда буйрак фаолиятини назорат қилиш керак.\nАГ ва буйракнинг аввалги қон томирли шикастланишининг яққол белгилари бўлмаган айрим пациентларда зардобда мочевина ва креатинин даражасини ошиши кузатилган, улар одатда енгил ва тез кечувчан характерга эга бўлган, айниқса периндоприлни диуретиклар билан бир вақтда қўллаганда. Бу кўринишлар кўпроқ аввал буйрак шикастланиши бўлган пациентларда эҳтимоли юқори. Диуретик ва/ёки периндоприлнинг дозасини камайтириш ва/ёки даволашни тўхтатиш талаб этилиши мумкин.\nЮқори ўтказувчан мембранали диализ олаётган ва ААФ ингибиторлари билан ёндош даволанаётган пациентларда анафилактик реакциялар ривожланиши аниқланган. Пациентлар учун бошқа типдаги диализ мембраналари ёки гипотензив препаратнинг бошқа синфини қўллаш масаласини кўриб чиқиш керак.\nЯқинда буйрак трансплантацияси ўтказилган пациентларда периндоприлни қўллаш тажрибаси йўқ.\nЎта юқори сезувчанлик/ангионевротик шиш\nААФ ингибиторлари, шу жумладан периндоприл билан даволанаётган пациентларда юз, қўл-оёқ, лаблар, шиллиқ қаватлар, овоз бойламлари ва/ёки ҳиқилдоқни ангионевротик шиши ривожланиши мумкин. Бу кўриниш даволашнинг ҳар қандай вақтида ривожланиши мумкин. Бундай ҳолларда периндоприл билан даволашни дарҳол тўхтатиш ва симптомлар тўлиқ ўтиб кетмагунча давом этувчи ҳолатни тегишли мониторингини бошлаш керак. Фақат юз ёки лаблар шишган ҳолатларда, улар одатда даволашсиз ўтиб кетган, гарчи симптомларни енгиллаштириш учун антигистамин воситалари қўлланилган.\nҲиқилдоқ шиши билан кечувчи ангионевротик шиш ўлимга олиб келиши мумкин. Тил, овоз бойламлари ва нафас йўлларининг обструкцияси билан кечувчи ҳиқилдоқ шиши ҳолатларида дарҳол шошилинч даволашни бошлаш керак. Пациент симптомларни тўлиқ ва барқарор бартараф этилгунигача синчковлик шифокор назоратида бўлиши керак.\nААФ ингибиторлари билан боғлиқ бўлмаган ангионевротик шиш ҳақидаги анамнезига эга пациентлар ААФ ингибиторлари билан даволаганда бундай шишнинг юқори хавфига эгалар.\nПаст зичликдаги липопротеидлар (ПЗЛП) аферези вақтидаги анафилактоид реакциялар\nААФ ингибиторларини қабул қилаётган пациентларда дестран-сульфат билан паст зичликдаги липопротеидлар аферези вақтида кам ҳолларда ҳаёт учун хавф солувчи анафилактоид реакциялар ривожланган. Ҳар бир аферездан олдин ААФ ингибиторлари билан даволашни вақтинча тўхтатиш йўли орқали бундай реакциялардан сақланиш керак.\nДесенсибилизация вақтидаги анафилактик реакциялар\nДесенсибилизация вақтида (масалан пардақанотлилар: ари, асалари ва бошқа ҳашаротларга) ААФ ингибиторларини қабул қилган пациентларда анафилактоид реакциялар ривожланган. ААФ ингибиторларини вақтинча бекор қилиш йўли орқали бу пациентларда бундай реакциялардан сақланиш мумкин, лекин такроран тўсатдан юборилганда юу реакциялар такроран пайдо бўлади.\nААФ ингибиторлари билан даволаш кам ҳолларда холестатик сариқлик билан бошланадиган ва жигарнинг фульминант некрози ривожланишигача авж оладиган, баъзида ўлимга олиб келадиган синдром билан кечади. Бу синдромни ривожланиш механизми номаълум. Агар ААФ ингибиторлари билан даволаш вақтида сариқлик ривожланса ёки жигар ферментлари даражаси аҳамиятли ошса, ААФ ингибиторларини бекор қилиш ва кейинчалик тегишли шифокор кузатувини буюриш керак.\nААФ ингибиторларини қабул қилаётган пациентларда нейтропения/агранулоцитоз, тромбоцитопения ва анемия ривожланиши кузатилади. Буйрак фаолияти нормал бўлган ва бошқа асоратланган омиллари бўлмаган пациентларда нейтропения кам ҳолларда ривожланади. Коллагенозлар, иммунодепрессант даволашда, аллопуринол ёки прокаинамид ёки бу асоратланган омилларнинг мажмуаси бўлган пациентларда, айниқса аввал буйрак фаолиятини бузилиши бўлган пациентларда периндоприлни жуда эҳтиёткорлик билан қўллаш керак. Бу пациентларнинг айримларида кўп ҳолатларда фаол антибактериал даволашга жавоб бермайдиган жиддий инфекциялар ривожланади. Бундай пациентларга периндоприл буюрилганда лейкоцитларнинг сонини мунтазам мониторинги тавсия этилади. Пациентларни инфекциянинг ҳар қандай белгиларида шифокорга хабар бериш кераклиги ҳақида огоҳлантириш керак.\nААФ ингибиторлари бошқа ирққа мансуб пациентларга нисбатан кўпинча негроид ирқ вакилларида шиш чақиради.\nБошқа ААФ ингибиторлари каби периндоприл бошқа ирққа мансуб пациентларга нисбатан негроид ирқ вакилларида артериал босимни пастроқ даражада камайтиради; буни негроид ирқ вакилларида рениннинг даражаси пастлиги билан тушунтириш мумкин.\nААФ ингибиторлари билан даволаганда йўтал ривожланиши мумкин. Даволаш бекор қилингандан кейин тўхтайдиган балғамсиз турғун йўтал характерли. Йўталнинг дифференциал ташҳисида ААФ ингибиторлари чақирган йўтални эътиборга олиш керак.\nКатта жаррохлик операцияси вақтида ёки гипотензия ривожланишига олиб келувчи препаратларни қўллаш билан кечувчи анестезия вақтида периндоприл ренинни компенсатор ажралиб чиқиши оқибатида ангиотензин II ҳосил бўлишини блоклаши мумкин. Операциядан бир кун олдин даволашни тўхтатиш керак. Бу механизм билан боғлиқ бўлган гипотензия ривожланганда инфузион даволаш орқали уни мувофиқлаштириш мумкин.\nААФ ингибиторлари, шу жумладан периндоприл билан даволаш вақтида айрим пациентларда калийнинг даражасини ошиши кузатилган. Гиперкалиемия ривожланиши хавфи бўлган пациентларга буйрак етишмовчилиги, назорат қилиб бўлмайдиган қандли диабети бўлган пациентлар, калий тежовчи диуретикларни, калий препаратлари ёки калий сақловчи туз ўрнини босувчи воситаларни, шунингдек калийнинг даражасини ошишига олиб келувчи бошқа препаратларни (масалан гепарин) қабул қилаётган пациентлар киради. Бу препаратларни ёндош қабул қилиш зарурати бўлганида калийнинг даражасини мунтазам мониторинг қилиш тавсия этилади.\nҚандли диабети бўлган пациентлар\nПерорал антидиабетик препаратлар ёки инсулин қабул қилаётган қандли диабети бўлган пациентларда ААФ ингибиторлари билан даволашнинг биринчи ойи давомида гликемия даражасини синчковлик билан назорат қилиш керак.\nОдатда литий ва периндоприл мажмуаси тавсия этилмайди.\nКалий тежовчи диуретикларни, калий препаратлари ёки калий сақловчи туз ўрнини босувчи воситалар\nОдатда периндоприл ва калий тежовчи диуретикларни, калий препаратлари ёки калий сақловчи туз ўрнини босувчи воситалар мажмуаси тавсия этилмайди.\nААФ ингибиторлари, АТII (БРА II) рецепторлари блокаторлари, рениннинг бевосита ингибиторларини бир вақтда қўллаганда гиперкалиемия, буйракни шикастланиши, гипотония ривожланиши хавфи ошади.\nРенин-ангиотензин-альдостерон тизимининг икки томонлама блокадаси\nМонотерапияга нисбатан ренин-ангиотензин-альдостерон тизимининг икки томонлама блокадаси гипотония, гиперкалиемия ва буйрак фаолиятини бузилиши (шу жумладан ўткир буйрак етишмовчилиги) билан ассоциацияланади. РААТ ни ААФ, БРА II ингибитори ёки Алискирен томонидан икки томонлама блокадаси ҳар қандай пациентга, айниқса диабетик нефропатияси бўлган пациентларга тавсия этиш мумкин.\nААФ ва БРА II ингибиторларини бирга қўллаш кўрсатилган айрим ҳолатларда мутахассиснинг синчковлик билан кузатуви ва буйрак фаолияти, сув-электролит мувозанати, артериал босимни мониторинги зарур. Бу сурункали юрак етишмовчилиги бўлган пациентларда ААФ ингибиторлари билан даволашга қўшимча сифатида кандесартан ёки валсартанни буюришга тааллуқли. РААТ икки томонлама блокадасини бошқа адекват даволашни ўтказишга қарамасдан сурункали юрак етишмовчилиги симптомларини доимий давом этиши кузатилаётган сурункали юрак етишмовчилиги бўлган пациентларда альдостерон антагонистларини (спиронолактон) ўзлаштираолмасликда мутахассиснинг синчков назорати ва буйрак фаолияти, сув-электролит мувозанати ва артериал босимни мониторинги остида амалга ошириш керак.\nҲомиладорлик вақтида ААФ ингибиторлари билан даволашни бошлаш мумкин эмас. Агар гипертоник касалликни даволашни давом эттириш зарур деб ҳисобланса, ҳомиладорликни режалаштирган пациентларга ҳомиладорлик вақтида қўллаш учун хавфсизлик профили аниқланган препаратлар билан муқобил гипертензив даволашни буюриш керак. Агар ҳомиладорлик аниқланган бўлса, ААФ ингибиторлари билан даволаш дарҳол тўхтатилиши ва зарурати бўлганида муқобил даволаш буюрилиши керак.\nДиуретиклар билан даволаш вақтида, айниқса электролитларни йўқотилиши ва/ёки гиповолемияси бўлган пациентларда ААФ ингибиторлари билан даволаш бошланганидан кейин артериал босимни ҳаддан ташқари пасайиши ривожланиши мумкин. Кейинчалик дозасини аста-секин ошириш билан периндоприлнинг паст дозалари билан даволашни бошлашдан олдин диуректиклар билан даволашни тўхтатиш, АЮҚХ ёки тузни истеъмол қилишни ошириш йўли орқали гипотензив самараларнинг эҳтимолини камайтириш мумкин.\nКалий тежовчи диуретиклар, калий препаратлари ва калий сақловчи туз ўрнини босувчи воситалар\nГарчи зардобдаги калийнинг даражаси норма чегарасида сақланиб қолсада, периндоприл билан даволаш вақтида айрим пациентларда гиперкалиемия ривожланиши мумкин.\nКалий тежовчи диуретиклар (масалан спиронолактон, триамтерен ёки амилорид), калий препаратлари ёки калий сақловчи туз ўрнини босувчи воситалар калийнинг даражасини аҳамиятли ошишига олиб келиши мумкин. Шунинг учун периндоприлни юқорида кўрсатилган препаратлар билан бирга қўллаш тавсия этилмайди. Агар бу препаратларни бирга қўллаш гипокалиемия билан боғлиқ бўлса, уларни калийнинг даражасини мунтазам назорат қилиб эҳтиёткорлик билан қабул қилиш керак.\nЛитий препаратларини ААФ ингибиторлари билан бир вақтда қўллаганда литийнинг зардобдаги концентрациясини ва токсиклигини қайтувчан ошиши аниқланган. Тиазид диуретикларини бир вақтда қўллаш литий препаратларининг токсилиги хавфини ошириши ва ААФ ингибиторларини ёндош қабул қилиш вақтида литийнинг токсиклигини юқори хавфини ошириши мумкин. Периндприлни литий препаратлари билан бирга қўллаш тавсия этилмайди, лекин бундай мажмуани қўллаш зарурати бўлганида литийнинг зардобдаги даражасини синчковлик билан мониторингини олиб бориш керак.\nНостероид яллиғланишга қарши препаратлар (НЯҚП), шу жумладан суткада ˃3 г дозадаги ацетилсалицил кислотаси\nНостероид яллиғланишга қарши препаратларни буюриш ААФ ингибиторларининг гипотензив самарасини камайтириши мумкин. Бундан ташқари, НЯҚП ва ААФ ингибиторлари калийнинг даражасини ошиши юзасидан аддитив самарага эга ва буйрак фаолиятини ёмонлашишига олиб келиши мумкин. Одатда бу самаралар қайтувчан характерга эга. Кам ҳолларда, айниқса буйрак фаолиятини сусайиши бўлган пациентларда (кекса ёшдаги ёки дегидратацияси бўлган шахсларда) ўткир буйрак етишмовчилиги ривожланиши мумкин.\nГипотензив препаратлар ва вазодилататорлар\nБу препаратларни бир вақтда қўллаш периндоприлнинг гипотензив таъсирини кучайтириши мумкин. Нитроглицерин ва бошқа нитратларни ёки бошқа вазодилататорларни бир вақтда қабул қилиш артериал босимни қўшимча пасайишига олиб келиши мумкин.\nЭпидемиологик тадқиқотлар ААФ ингибиторлари ва диабетга қарши препаратларни (инсулинлар, перорал гипогликемик воситалар) мажмуавий қўлаш гипогликемия хавфи билан кечувчи гипогликемик самарани кучайишини чақириши мумкинлигини кўрсатди. Буйрак фаолиятини бузилиш бўлган пациентларда мажмуавий даволашнинг биринчи хафтасида давомида ривожланиш эҳтимоли юқорилиги аниқланган.\nАцетилсалицил кислотаси, тромболитиклар, бета-блокаторлар, нитратлар\nПериндоприлни ацетилсалицил кислатаси (тромболитик сифатида қўлланилганда), тромболитик воситалар, бета-блокаторлар ва/ёки нитратлар билан бир вақтда буюриш мумкин.\nТрициклик антидепрессантлар/антипсихотик воситалар/анестетиклар\nАйрим анестетиклар, трициклик антидепрессантлар ва антипсихотик воситаларни ААФ ингибиторлари билан бир вақтда қўллаш АБ ни қўшимча пасайишига олиб келиши мумкин.\nСимпатомиметиклар ААФ ингибиторларининг гипотензив самарасини камайтириши мумкин.\nИнъекцион олтин препаратлари (натрий ауротиомалати) ва ААФ ингибиторлари, шу жумладан периндоприл билан ёндош даволаш буюрилган пациентларда нитроид реакциялар (юзни қизариши, кўнгил айниши, қусиш ва гипотензияни ўз ичига олувчи симптомлар) қайд этилган.\nАнтацидлар периндприлнинг биокираолишлигини камайтириши мумкин.\nААФ ингибиторлари, ATII (БРАII) рецепторлари блокаторлари, рениннинг бевосита ингибиторларини бир вақтда қўллаганда гиперкалиемия, буйракни шикастланиши, гипотония ривожланиши хавфи ошади.\nРенин-ангиотензин-альдостерон тизимини икки томонлама блокадаси\nРААТ ни ААФ, БРА II ингибитори ёки Алискирен томонидан икки томонлама блокадаси ҳар қандай пациентга, айниқса диабетик нефропатияси бўлган пациентларга тавсия этиш мумкин.\nҚандли диабети ёки ўртача/оғир буйрак етишмовчилиги (КФТ˂60 мл/мин/1,73 м2) бўлган пациентларда Алискиренни ААФ ёки БРА II ингибиторлари билан бир вақтда қўллаш мумкин эмас.\nААФ ва БРА II ингибиторларини бирга қўллаш кўрсатилган айрим ҳолатларда мутахассиснинг синчковлик билан кузатуви ва буйрак фаолияти, сув-электролит мувозанати, артериал босимни мониторинги зарур.\nҲомиладорликнинг биринчи уч ойлиги вақтида ААФ ингибиторларини қўллаш тавсия этилмайди. Ҳомиладорликнинг иккинчи ва учинчи уч ойликларида ААФ ингибиторларини қўллаш мумкин эмас.\nҲомиладорликнинг биринчи уч ойлигида ААФ ингибиторларининг тератоген таъсири хавфидан далолат берувчи эпидемиологик маълумотлар ишончли бўлмаган, лекин хавфи бироз ошишини инкор этиб бўлмайди. Агар артериал гипертензияни даволашни давом эттириш зарур деб ҳисобланса, ҳомиладорликни режалаштирган пациентларни ҳомиладорлик вақтида хавфсизлик профили аниқланган муқобил антигипертензив воситаларга ўтказиш керак. Агар ҳомиладорлик аниқланса, ААФ ингибиторлари билан даволаш дарҳол тўхтатилиши ва зарури бўлса муқобил даволашни бошлаш керак.\nҲомиладорликнинг иккинчи ва учинчи уч ойликларида ААФ ингибиторлари билан даволаш ҳомиладор аёл учун фетотоксиклик (буйрак фаолиятини сусайиши, кам сувлик, бош суяга оссификациясини кечикиши), шунингдек янги туғилган чақалоқ учун токсиклик (буйрак етишмовчилиги, артериал гипотензия, гиперкалиемия) билан кечиши маълум. Агар ААФ ингибиторларининг таъсири ҳомиладорликнинг иккинчи уч ойлигидан бошланган бўлса, буйрак фаолияти ва бош суягини ультратовуш текшируви тавсия этилади. Оналари ААФ ингибиторларини қабул қилган чақалоқлар гипотония юзасидан синчковлик билан текширилишлари керак.\nПериндоприлни эмизиш даврида қўллаш юзасидан ҳеч қандай маълумотлар йўқ, лактация вақтида периндоприлни қабул қилиш тавсия этилмайди ва эмизиш, айниқса янги туғилган ёки чала туғилган чақалоқни эмизиш даврида хавфсизлик профили яхши бўлган муқобил даволаш усуллари тавсия этилади.\nПериндоприл билан даволаш вақтида қуйидаги ножўя самаралар кузатилган, улар тез-тезлиги бўйича қуйидагича тақсимланган:\nЖуда тез-тез (˃1/10); тез-тез (˃1/100, ˂1/10); тез-тез эмас (˃1/1000, ˂1/100); кам ҳолларда (˃1/10000, ˂1/1000); жуда кам ҳолларда (˂1/10000); номаълум (мавжуд маълумотлар асосида тез-тезлигини баҳолаш мумкин эмас).\nТез-тез Тез-тез эмас Жуда кам ҳолларда Номаълум\nҚон ва лимфатик тизим Г-6ФДГ танқислиги бўлган пациентларда гемоглобин ва гематокритни пасайиши, тромбоцитопения, лейкопения/нейтро-пения, агранулоцитоз ёки панцитопения, гемолитик анемия ҳақида хабар берилган\nМетаболизм ва озиқланишни бузилиши гипогликемия\nРуҳий бузилишлар Уйқу ёки кайфиятни бузилиши\nНерв тизими томонидан бузилишлар Бош оғриғи, бош айланиши, парестезия\nКўз касалликлари Кўришни бузилиши\nЭшитиш аъзолари томонидан Қулоқларда шанғиллаш\nЮрак томонидан бузилишлар Аритмия, стенокардия, миокард инфаркти, эҳтимол, юқори хавф гуруҳида ҳаддан ташқари гипотензияга нисбатан\nҚон томир бузилишлари Гипотония ва гипотония билан боғлиқ самаралар Инсульт, эҳтимол, юқори хавф гуруҳида ҳаддан ташқари гипотензияга нисбатан васкулит\nНафас, кўкрак қафаси ва кўкс оралиғи аъзолари Йўтал, ҳансираш Бронхоспазм Эозинофил пневмония, ринит\nМеъда-ичак йўллари томонидан бузилишлар Кўнгил айниши, қусиш, қоринда оғриқ, таъмни бузилиши, диспепсия, диарея, қабзият Оғизни қуриши Панкреатит\nЖигар ва ўт чиқариш йўллари Цитологик ёки холестатик гепатитлар\nТери ва тери ости клетчаткачи касалликлари Тошма, қичишиш Юз, қўл-оёқ, лаблар, шиллиқ қаватлар, тил, овоз ёриғи ва /ёки ҳиқилдоқни ангионевротик шиши, эшакеми Эритема\nСуяк-мушак, бириктирувчи тўқима ва суяк томонидан бузилишлар Мушак спазмлари\nБуйрак ва сийдик чиқариш йўллари касалликлари Буйрак етишмовчилиги Ўткир буйрак етишмовчилиги\nРепродуктив тизим томонидан бузилишлар Импотенция\nУмумий бузилишлар Астения Терлаш\nПлазмада мочевина ва креатинин даражаси ошиши, гиперкалиемия кузатилиши мумкин, у даволаш тўхтатилгандан кейин ўтиб кетган, айниқса буйрак етишмовчилиги, оғир юрак етишмовчилиги ва реноваскуляр гипертензияси бўлган пациентларда.\nҚон зардобида жигар ферментлари ва билирубин даражасини ошиши кам ҳолатлари кузатилган.\nEUROPA рандомизацияланган тадқиқот даврида фақат жиддий нохуш кўринишлар тўпланган. Кам сондаги пациентларда жиддий ножўя самаралар кузатилган: периндоприл қабул қилган 6122 нафар пациентдан 16 (0,3%) ва плацебо қабул қилган 6107 нафар пациентдан 12 (0,2%). Периндоприл қабул қилган пациентларда артериал гипотензия 6 нафар беморда, Квинке шиши 3 нафар беморда ва юракни тўсатдан тўхташи 1 нафар пациентда кузатилган. Кўпчилик пациентларда йўтал, гипотензия ёки периндоприлни бошқа ўзлаштираолмаслик мувофиқ равишда плацебо гуруҳида 2,1% (n=129) га нисбатан 6,0 % (n=129).\nОдамларда дозани ошириб юборилиши ҳақидаги маълумотлар чекланган.\nААФ ингибиторлари дозасини ошириб юборилиши билан боғлиқ симптомлар циркулятор шок, электролит бузилишлари, буйрак етишмовчилиги, гипервентиляция, тахикардия, юрак уриб кетиши, брадикардия, бош айланиши, безовталик ва йўтални ўз ичига олади.\nДозани ошириб юборилишида тавсия этилган даволаш вена ичига физиологик эритмани юборишни ўз ичига олади. Агар артериал гипотензия ривожланса, пациентни горизонтал ҳолатга ўтказиш, оёқларни юқорига кўтариш керак. Имконияти бўлганида ангиотензин II инфузияси ва/ёки катехоламинларни юбориш кўринишида даволашни ўтказиш масаласини ҳал қилиш керак. Агар консерватив даволашга чидамли брадикардия ривожланса, ритмни юргазувчини ўтказиш кўрсатилган. Ҳаёт учун зарур фаолият кўрсаткичларини, зардобдаги электролитлар ва креатинин даражасини узлуксиз назорат қилиш керак.\nпериндоприлга, ёрдамчи моддалардан биронтасига ёки бошқа ҳар қандай ААФ ингибиторларига юқори сезувчанлик;\nаввалги ААФ ингибиторлари билан даволаш билан боғлиқ анамнезидаги ангионевротик шиш;\nнаслий ёки идиопатик ангионевротик шиш;\nқандли диабет ёки ўртача/оғир буйрак етишмовчилиги (КФТ<60 мл/мин/1,73 м2) бўлган пациентларда ААФ ёки БРА II ингибиторларини бир вақтда қўллаш;\nҳомиладорликнинг иккинчи ва учинчи уч ойлиги;\nАвтомобилни бошқариш, техника билан ишлаш қобилиятига таъсири\nАвтомобилни бошқариш ва механизмлар билан ишлаш қобилиятига таъсири юзасидан ҳеч қандай тадқиқотлар ўтказилмаган.\nШунга қарамасдан, транспорт воситаларини бошқарганда ёки машиналар билан ишлаганда айрим ҳолларда бош айланиши ёки толиқиш юзага келиши мумкинлигини эътиборга олиш керак.\nОқ рангли қаттиқ желатин капсулалар №0, 10 капсуладан контур уяли ўрамда, 3 контур уялши ўрамдан қутида.\nНамликдан ва ёруғликдан ҳимояланган жойда, 15°С дан 25°С гача ҳароратда сақланади.\nБолалар ололмайдиган жойда сақланади.


Зулҳижжа ойи ўн кунлигининг фазилати Савол\nжүктеу/скачать 35.1 Kb.\nөлшемі 35.1 Kb.\n«Бирор-бир кун йўқки, ундаги солиҳ амал бу ўн кунликдагидан кўра Аллоҳга суюклироқ бўлса»\n«Аллоҳ йўлидаги жиҳод ҳам суюкли бўлолмайди. Аммо бир инсон жони ва моли билан чиқиб, ундан бирон нарса қайтиб келмаса, шугина мустасно»\n«Ташриқ кунлари еб-ичиш ва Аллоҳ азза ва жаллани зикр қилиш кунларидир»\n«Албатта, Арафа куни ўзидан олдинги ва кейинги йилларга каффорот бўлади деб умид қиламан»\nФ атволар тўплами www.tavhid.com\nЗулҳижжа ойи ўн кунлигининг фазилати\nСавол: Мактабимдаги дин муаллимасидан, Зулҳижжа ойининг аввалги ўн кунлигида рўза тутиш мустаҳаб ва ушбу кунлардаги солиҳ амал Аллоҳ азза ва жаллага энг маҳбуб амаллар эканини эшитдим. Агар шу тўғри бўлса, Зулҳижжанинг ўнинчи ҳамда Арафа кунидан кейинги келадиган кун ташриқ кунларининг аввалгиси экани табиийдир. Ва у ҳожи ва улардан бошқа мусулмонлар учун байрам кунларидир. Мен билишим бўйича ҳайит кунлари рўза тутишлик жоиз эмас. Шу куни рўза тутишлик ҳаром бўлса бунга нима деб изоҳ берасиз? Ҳолбуки у аввалги ўн кунлик жумласидандир. Агар рўза тутилмаса ўнинчи кун ўрнига қайси кун бўлади? Агар ушбу кунларнинг барида рўза тутсам, менга уларнинг барида рўза тутишим вожиб бўладими? Шуни билмоқ лозимки, мен олтинчи, еттинчи, саккизинчи ва тўққизинчи кунлари рўза тутдим ва ўнинчи куни тутмадим. Фитр ва Адҳо бўлмиш икки ҳайит кунлари адади борасида аниқлик киритсангиз. Унда ихтилоф борми?\nЖавоб: Ўн деб тўққиз (кунга) қўлланади. Ҳайит куни Зулҳижжанинг ўн кунлигидан деб ҳисобланмайди. Зулҳижжанинг ўн кунлиги дейилади. Ирода қилингани эса, рўзага боғлиқлик борасида тўққиз кундир. Ҳайит куни мусулмонларнинг ижмоси билан рўза тутилмайди. Илм аҳлининг ижмосига биноан. Агар ўнинчи кун рўзаси дейилса, бундан охиргиси Арафа куни бўлмиш тўққизинчи кун назарда тутилади. У куни рўза тутиш мустаҳаб ва қурбатдир. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламдан шу куни рўза тутганликлари ривоят қилинган. Ва бу ҳақда: У кундаги амал Аллоҳга бошқа кунлардагидан севимлироқдир, дедилар. У киши алайҳиссалоту вассалам: «Бирор-бир кун йўқки, ундаги солиҳ амал бу ўн кунликдагидан кўра Аллоҳга суюклироқ бўлса». (Одамлар): «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ йўлидаги жиҳод ҳам суюкли бўлолмайдими?» - дейишди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: «Аллоҳ йўлидаги жиҳод ҳам суюкли бўлолмайди. Аммо бир инсон жони ва моли билан чиқиб, ундан бирон нарса қайтиб келмаса, шугина мустасно». Ушбу ўн кунликда зикр, такбир, қироат қилиш ва садақа мустаҳаб бўлади. Ўнинчи кун ҳам шунинг жумласидан. (У куни) рўза тутишга келсак, йўқ. Ўнинчи кун ундан (рўза тутиш кунларидан) эмас. Рўза, Арафа ва ундан олдинги кунларга хос. Жамийки илм аҳли наздида ҳайит куни рўза тутилмайди. Бироқ зикр, дуо ва садақаларга боғлиқ бўлган амаллар, у ҳайит куни бўлмиш ўнинчи кун остига дохил бўлади. Ҳайит кунлари ҳайит кунидан ташқари уч кундир. Ўн биринчи, ўн иккинчи ва ўн учинчи. Жами тўрт кун. Ҳайит куни ва уч ташриқ кунлари. Ана шу илм аҳли наздидаги тўғрисидир. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай дедилар: «Ташриқ кунлари еб-ичиш ва Аллоҳ азза ва жаллани зикр қилиш кунларидир». У, Зулҳижжага нисбатан тўрт кун. Қурбонлик куни ва уч ташриқ кунлари. Рамазонда эса ҳайит фақат бир кундир. У Шаввол ойининг биринчи куни. Ана шу ҳайит. Ундан бошқаси ҳайит эмас. Унга Шаввол ойининг иккинчи куни рўза тутиши жоиз бўлади. Ҳайит Шавволда фақат биринчи кунга хос.\nСуҳандон: (Ийдул) Адҳо ҳақида (ҳам бир оғиз тўхталсангиз), Аллоҳ сизга яхшилик билан мукофот ато этсин!:\nШайх: Юқорида ўтганидек тўрт кун. Ийдул Адҳо тўрт кун. Ўнинчи, ўн биринчи, ўн иккинчи ва ўн учинчи кунлар. Шуларнинг бари ҳайит кунлари бўлиб, рўза тутилмайди. (Ҳажда) ҳадй-(жонлиқ сўйиш)дан ожиз қолган киши учун ташриқ кунлари рўза тутишлиги мустасно. Таматтуъ ва қирон ҳадйига хос рухсат бор. Жонлиқ сўйишдан ожиз қолган киши учун. Таматтуъ ва қирон ҳадйи ташриқ кунлари бўлмиш ўн биринчи, ўн иккинчи ва ўн учинчи кунлари рўза тутилади. Сўнг етти кун ўз аҳли оиласида рўза тутади. Ҳайит кунига келсак, рўза тутилмайди. Мусулмонларнинг ижмоси билан на ҳадй ва на бошқаси сабаб.\nСуҳандон: Фитр ҳайитига келсак, у фақат бир кунми?\nШайх: Ҳа, фақат бир кун.\nСуҳандон: Шайх ҳазратлари, (савол йўлловчи) қиз Зулҳижжа ўн кунлигининг айримларида рўза тутганини ёдга олди. У мисол учун еттинчи, саккизинчи ва тўққизинчи кунлари рўза тутганини эслаб ўтди. Бу борада қандай кўрсатма берасиз?\nШайх: (Саволни) қайтар, қайтарчи.\nСуҳандон: (Савол берувчи) қиз: Зулҳижжанинг аввалги ўн кунлигини айримларида рўза тутганини айтяпти?\nШайх: Монеълик йўқ. Агар еттинчи, саккизинчи ва тўққизинчи кунлари рўза тутса ҳараж-(танглик) йўқ. Ёки бундан кўпроқ рўза тутса ҳам. Қасд қилингани шуки, у зикр ва рўза кунларидир. Агар тўққиз куннинг барида рўза тутса, бу ажойиб ва гўзалдир. Агар айрим (кун)ларини тутса, бари яхши. Агар фақат Арафа куни рўзасига чекланса, бас, у Арафа куни энг афзалидир. Дарҳақиқат, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Албатта, Арафа куни ўзидан олдинги ва кейинги йилларга каффорот бўлади деб умид қиламан» - дедилар. Улуғ кун. У куни рўза тутиш ҳожилардан ташқари шаҳар ва чекка биёбон аҳлининг бари учун мустаҳаб. Улар (ҳожилар) Арафа куни рўза тутмайдилар. Зулҳижжанинг бошидан Арафа кунигача қолган кунлар ҳам шундай. Унинг тўққиз кунида рўза тутиш мустаҳаб бўлади. Бироқ уларнинг афзали Арафа куни. Муқимлик ва чекка саҳроларда рўза тутилиши суннатдир. Ҳайит куни мустасно. (У куни) на ҳаж ва на бошқа ердагилар рўза тутади. Ҳожилар Арафа куни рўза тутмайди. Ҳожига Арафа куни рўза тутмаслик суннатдир. Балки Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам оғизлари очиқ бўлгани каби оғзи очиқ бўлади.\nШайх Абдулазиз ибн Абдуллоҳ ибн Боз\n«Йўлдаги ёғду» радио дастури фатволари\nКаталог: downloads -> fatvolar -> ibodat mavsumi\nibodat mavsumi -> Арафа кунида вақтдан унумли фойдаланмаслик Савол\nfatvolar -> Ақида ва манҳаж ўртасида фарқ борми? Савол\nfatvolar -> Ақида борасида билимсизлик сабаб маъзур (деб қаралиш)лик ҳукми Савол


17-тур, 30 декабрь, соат 20:00\nКриштиану Роналду (42-пенальти, 67)\nЛукас Васкес (86)\n' АНОНС! Бугун тунда 00:30да "Барселона" - "Бетис" ўйини сайтимиз орқали матнли онлайн трансляция қилинади. Ўтказиб юборманг\n90+3' Ўйин якунланди. "Реал Мадрид" - "Реал Сосьедад" - 3:1. "Реал" ўз очколарини 36тага етказди ва бир неча соатга бўлса-да 1-ўринга кўтарилиб олди.\n89' "Реал"да ўзгариш: Модрич ўрнига Каземиро тушди.\n86' ГОООЛ! Лукас Васкес, 3:1! Қарши ҳужумда Бэйл чап қанотдан аниқ узатма билан Лукасни дарвозабон қаршисида ёлғиз қолдирди! Ярим ҳимоячи имкониятни кўкка совурмади!\n81' Вууҳ! Чап қанотдан ерлатиб берилган узатмани Рубен Пардо "Реал" жарима майдончаси ичида қабул қилди ва зарба берди. Тўп Пепенинг оёғига тегиб, олис устун ёнидан ўтиб кетди\n80' Чап қанотдан етказилган узатмани Навас эгаллаб олди\n76' "Реал"да ўзгариш: Ҳужумчи Карим Бензема майдондан олинди ва унинг ўрнига ярим ҳимоячи Лукас Васкес тушди\n75' Брума жарима майдончаси ичида тўпни қабул қилди ва 3 ҳимоячи орасида зарба беришга улгурмади\n72' "Сосьедад" жарима тўпини ўйинга киритди. Ҳимоячилар тўпни қайтаришди. Олис масофадан берилган зарба аниқ бўлмади\n70' Вуууҳ! Роналду чап қанотдан тўпни қабул қилди ва ўнг қанотдан ёрдамга келган Данило томон узатма берди. Ҳимоячи тўпни Бенземага етказди. Каримнинг зарбасини дарвозабон қайтарди\n67' ГОООООЛ! Криштиану Роналду, 2:1! Чиройли гол! Бурчакдан етказилган узатмани Роналду жарима майдончаси чизиғи устида ерга туширмасдан дарворзага жойлади! Ҳимоячилар орасида ўтиб келган тўпни Рульи кўрмай қолди\n66' Басклар тўпни назорат қилиб, мадридликларни тўпсиз югуришга мажбур қилишмоқда\n64' Вуууҳ! Брума нозик билан пас билан Ильярамендини бирга бир вазиятга чиқаришга ҳаракат қилди. "Реал"нинг собиқ футболчиси тўпга бироз ета олмади.\n62' Асьер Ильяраменди огоҳлантириш олди\n61' Ковачич чап қанотдан узатма берди ва Карим бош билан зарба берди. Рульи тўпни эгаллаб олди\n59' "Реал"да дастлабки ўзгариш: Хамес Родригес ўрнига Матео Ковачич туширилди\n58' Вуҳ! Хамеснинг узатмасидан кейин Бэйл жарима майдончаси чизиғи устидан зарба йўллади. Тўп дарвозабонинг қўлидан майдонни тарк этди\n57' Вуҳ! Брума жамоадоши билан "девор" ўйнаб жарима майдончаси ичида, деярли бирга бир вазиятда тўпни қабул қилди, Пепе хавфни бартараф этишга муваффақ бўлди!\n56' Начо Фернандес огоҳлантириш олди. Рақиб футболчиси оёғига хавфли ташланди\n53' Вууууҳ! Брума дарвозабон билан бирга бир вазиятга қочиб кетди. Тўпни ўзидан бироз узқолаштириб юборгани учун у Навасни алдаб ўта олмади. Қойил, Кейлор!\n50' Марсело чап қанотдан олис устун томон узатма берди. Роналду тўпни тўхтатмасдан дарвоза томон тепди. Тўп тўрга ён томондан келиб тегди\n49' ГООЛ! Брума, 1:1! Захирадан тушган ҳужумчи жарима майдончасининг чап томонида тўпни қабул қилди ва айланма зарба билан олис "тўққизлик"ка тўпни "михлади"! Жуда чиройли гол!\n47' "Реал" дарвозаси томон жарима зарбаси белгиланди. Жаримадан йўлланган зарба тўсин устидан ўтиб кетди\n46' Икинчи бўлим бошланди\n45+2' Биринчи бўлим якунланди. Роналду томонидан урилган пенальти "Мадрид"га устунликни тақдим этмоқда\n45' "Сосьедад"нинг яна бир муҳим футболчиси Каналес жароҳат олиб майдонни тарк этди. Рубен Пардо майдонга тушди\n42' ГООЛ! Криштиану Роналду, 1:0! Дарвозабон зарба йўналишини топди, аммо қайтара олмади\n41' Ҳакам билан тортишган Карлос Мартинес огоҳлантириш олди\n40' Яна пенальти! Шубҳали пенальти! Қанотдан Бэйл етказаган узатма йўли ҳимоячи ташланди ва тўп унинг оёғига тегиб, сўнгра қўлига тегди. Футболчи атайлаб ўйнамади. Шунчаки тасодиф\n38' Бензема жарима майдончаси чизиғи устидан зарба берди. Посбон тўпни ушлаб олди\n36' Вуууҳ! Модрич жарима майдончаси ташқарисидан кучли зарба йўллади. Рульи тўпни қўлидан чиқариб юборди. Бэйл уни эгаллаганди, бироқ ҳимоячи ундан тўпни олиб қўйди\n35' Вуҳ! Берчиче чап қанотдан берган узатмага Жонатас бош билан хавфли зарба берди. Тўп устун ёнидан ўтиб кетди\n34' Басклар сон жиҳатдан кўпчилик бўлиб қарши ҳужумга ўтишди, аммо имкониятдан фойдалана олишмади. Сўнгги узатма ноаниқ бўлди\n32' Юрий Берчиче огоҳлантириш олди. У Бэйлни йиқитди\n31' Бензема Марсело билан "девор" ўйнаб, жарима майдончасига кирди. Ҳимоячи тўпни майдон ташқарисига тепиб юборди\n29' "Сосьедад"нинг иккита ҳужумини мезбонлар қайтаришди. Учинчи ҳужум пайтида бош билан берилган зарба ноаниқ бўлди\n27' Роналду чап қанотдан тўпни қабул қилди ва жарима майдончаси чизиғи олдида турган Бенземага узатма бериб, ўзи ичкарига кирди. Каримнинг узатмани бироз ноаниқ бўлди\n26' Вуҳ! Бензема жарима майдончаси ташқарисидан кучли зарба берди. Рульи тўпни қайтарди\n25' Бэйл чиройли тарзда товони билан узатма орқали Данилони ўнг томондан олдинга бошлади. Ҳимоячининг узатмасини ҳимоячи майдон ташқарисига чиқариб юборди\n24' Вууууҳ! Роналдунинг пенальтидан зарбасидан сўнг тўп тўсин устидан ўтиб кетди!!! Қизиқ, мухлислар уни олқишлашди...\n23' Ҳакам "Реал Сосьедад" дарвозаси томон пенальти белгилади! Чап қанотдан етказилган тўп учун курашда Карим Бензема ҳимоячига ютқазди ва йиқилди. Пенальти!\n21' Жонатас жарима майдончаси ташқарисидан ерлатиб зарба берди. Навас осонлик билан тўпни эгаллади\n20' Криштиану офсайдда\n19' Данило ўнг қанотан жарима майдончасига кирди ва олис устун томонда очилаётган Роналду томон узатма берди. Ҳимоячи тўпни майдон ташқарисига тепиб юборди\n18' Агиррече майдонга қайта олмади. Унинг ўрнига Брума тушди\n18' Хамес етказган узатмага Бензема ета олмади\n16' Роналду 25 метрлардан зарба йўллади. Ноаниқ\n15' Агиррече Навас билан тўқнашувда жароҳат олган кўринади\n14' Вуууууҳ! Чап қанотдан етказилган узатмани Агиррече "Реал" жарима майдончаси чизиғи устида қабул қилди ва Начодан ўтиб кетиб, Навас билан яккама-якка вазиятда қолди. Кейлор ўз вақтида олдинги чиқди ва ҳужумчининг зарбасини қайтарди!\n12' Бурчак тўпига Иньиго Мартинес бош билан зарба берди. Тўп устун ёнидан ўтиб кетди\n11' Юрий Берчичи жарима майдончаси ташқарисидан зарба йўллади. Тўп Пепега тегиб, майдонни тарк этди\n9' Навбатдаги ҳужум пайтида Бензема узатмани кўкраги билан ўзига бўйсундирди ва 11 метрли нуқта устида чап оёқда зарба берди. Посбон зарбани бартараф этди!\n8' Эҳҳҳ, Роналду! Қарши ҳужумда Модричнинг узатмасидан кейин Бэйл ўнг қанотдан олдинга ўтди ва жарима майдончасига кирган Роналдуни бирга бир вазиятга чиқарди. Португалиялик футболчининг зарбасини Рульи оёқ билан қайтарди!\n7' Жонатас "Реал" жарима майдончаси ичида Начодан ўтиб кетди, аммо йиқилди. Ҳакам эса пенальти учун асос етарли эмас деб ҳисоблади\n5' Вуууҳ! "Реал" бурчак тўпини ўйинга киритди. Пепе томонидан бош билан йўлланган зарба хавфли бўлди. Дарвозабон тўпни юқорига кўтариб юборди. Кейинги бурчак тўпи пайтида ҳам бош билан зарба берилди. Тўп устун ёнидан ўтиб кетди.\n3' Агиррече офсайдда қолди\n2' Дастлабки ҳужумни басклар ташкил қилишди. Олис масофадан етказилган узатмани ҳимоячилар қайтаришди. Бироқ тўпни меҳмонлар эгаллашди ва Каналес 18 метрдан зарба йўллади. Ноаниқ\n' "Реал Мадрид" ўз майдонида "Реал Сосьедад"ни қабул қилмоқда.\n' Ассалому алайкум, қадрли футбол мухлислари! Испания чемпионатининг 17-турига старт берилмоқда.


Суперлига. Қосимов - Бабаян "тўқнашуви"да дуранг қайд этилди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nСуперлига. Қосимов - Бабаян "тўқнашуви"да дуранг қайд этилди\n31 октябрь 2019, 21:23\nОлмалиқнинг АГМК жамоаси бу тур ўз майдонида Тошкентнинг "Локомотив" клубини қабул қилди. "ОКМК" спорт мажмуасида кечган учрашувда томонлар 1:1 ҳисобидаги дурангга имзо чекишди.\n36-дақиқада Жамшид Искандеров Суҳроб Султонов қўриқлаётган дарвозага аниқ зарба йўллаб ҳисобни очди. Иккинчи бўлим сўнггида эса Элгужа Григалашвили олмалиқликларни мағлубиятдан сақлаб қолган голни киритишга эришди.\nАГМК – ЛОКОМОТИВ - 1:1\nГоллар: Жамшид Искандеров 36, - 0:1. Элгужа Григалашвили 81, - 1:1.\nАГМК: Суҳроб Султонов, Акмал Шораҳмедов, Игорь Зонич, Сардор Раҳмонов, Сайдулло Раҳматов, Эркин Байдуллаев, Миржамол Қосимов (Жасур Умаров, 76), Дилшод Жўраев, Жасур Яхшибоев (Зоҳир Пиримов, 80), Шаҳзод Нурматов (Жасурбек Ҳакимов, 69), Элгужа Григалашвили.\nЗахира: Акбар Тўраев, Санъат Шихов, Муроджон Тошматов, Мирғиёс Сулаймонов, Бобурбек Йўлдошев, Владислав Касминин.\n"Локомотив": Игнатий Нестеров, Анзур Исмоилов, Остон Ўрунов, Жамшид Искандеров, Сардор Мирзаев, Иброҳим Ғанихонов (Диёржон Туропов, 72), Ислом Тўхтахўжаев, Йован Жокич, Даврон Ҳошимов, Олег Зотеев, Арсланмират Аманов (Медина Смит, 84).\nЗахира: Маъмур Икромов, Жавоҳир Илёсов, Азизбек Амонов, Жавоҳир Соҳибов, Авазбек Ўлмасалиев, Жавоҳир Эсонқулов, Игорь Йелич.\nОгоҳлантириш: Игорь Зонич 77.\nТеглар: АГМК Локомотив Суперлига\nЯнгиликлар » Спорт » Суперлига. Қосимов - Бабаян "тўқнашуви"да дуранг қайд этилди\n20:38 АГМК сўнгги сонияларда гол уриб, "Насаф"ни мағлуб этди


Эдин Жеко «Ювентус»га ўтишга яқин турибди » Футбол янгиликлари 2021\nGoal24.uz » Европа жамоалари » Италия » Эдин Жеко «Ювентус»га ўтишга яқин турибди\nЭдин Жеко «Ювентус»га ўтишга яқин турибди\n"Рома" ҳужумчиси Эдин Жеко "Ювентус"га ўтишга яқин турибди. Бу ҳақда журналист Фабрисио Романо Тwиттер орқали хабар тарқатди.\nМанбага кўра, "Наполи" форварди Аркадиуш Милик "Рома"га ўтсагина, Жеконинг трансфери амалга ошади. Римликлар полшалик футболчини 25 миллион еврога сотиб олиш бўйича келишувга эришишди, аммо "бўрилар" ҳали футболчининг розилигига эришиши керак. Маълумотларга қараганда, "Ювентус" бош мураббийи Андреа Пирло учун Жекони қўлга киритиш асосий мақсад бўлиб турибди.\n34 ёшли футболчи 2016 йилдан буён "Рома" шарафини ҳимоя қилиб келмоқда. Шу пайтгача у барча мусобақалар доирасида 222та учрашувда майдонга тушиб, 106та гол урди ва 50та голга узатма берди. Унинг римликлар билан шартномаси 2022 йилнинг ёзига қадар тузилган.


- Январь. 28, 2022\nТурмушнинг барча жабҳаларида инсонларни ўзаро тинч ва ахилликда ҳаёт кечиришларини таъминловчи таълимот ва қонунларини Аллоҳ таоло энг сўнги юборган самовий дини бўлмиш покиза ислом орқали инсониятга тақдим этди. Бу таълимотлар ўзлаштирилса ва бу қонунлар ҳаётга татбиқ этилса ҳар бир инсоннинг шахсий ҳаётида бўлсин ёки жамият ҳаётида бўлсин ҳеч қанақа муаммога ўрин қолдирмаслигини, бунинг акси бўлган тақдирда эса боши берк кўчага кириб қолиш ҳолларини кундалик ҳаётда кўп бор гувоҳи бўлмоқдамиз.\nҲар бир инсон кишилар жамиятидан айрилиб, ўзи якка яшай олмайди. Демак инсон бошқа одамлар билан тўғри муносабат ўрнатиш, улар билан хисоблашиш билангина ўзаро ахил ва тотув яшашга эришади. Ислом дини бу муносабатларни ҳар бирини ҳикмат билан ўз ўрнига қўйган. Жумладан жамият саодати, қонуний тартиб ва низом мустаҳкамланишида асосий омил бўлган қариндошлик алоқаларини, ришталарини маҳкам боғлашни яъни силаи раҳмни ибодат даражасига кўтаради ва ота онага яхшилик қилиш билан тенг қўяди.\nБу мақолани ёзишга мени ундаган воқеа ҳам айни шу таълимотлардан бехабарлик сабаблими ёки билса ҳам бепарволикданми силаи раҳмни узган оила қисмати бўлди.\nЁшлари олтмиш атрофида бўлган опа ука юз кўрмас бўлиб кетди. Аслида опа ука бир-бири билан сан-манга борган эмас. Уларни шу балога гирифтор қилган уларнинг фарзандлари орасидаги жанжал. Одатда кичиклар орасидаги низони катталар бартараф қиларди. Бу оилада эса акси бўлди. Кичиклар катталарни ўз томонларига оғдирдилар. Натижада бу жанжалга ҳеч қанақа алоқаси йўқ опани ўз туғишган жигари, жондай азиз укаси билан барча алоқаларни узишга, кечирим сўраб келса ҳам укаси билан ярашмасликка кўндирдилар. Бу воқеага қавми қариндошлари томашабин бўлгани йўқ. Улар опа укани яраштириш, ўрталаридаги муқаддас риштани яна боғлаш учун ҳамма чораларни қўлладилар. Лекин ижобий натижага эришмадилар. Уларга насиҳат қилганларнинг ҳафсаласи пир бўлди. Бу каби воқеалар минг афсуски жамиятимизда тез -тез кузатилмоқда. Ака-ука, опа-сингил, қавму- қариндош ўртасида келишмовчилик бўлиб туриши табиъий. Муқаддас Ислом динида аразлашиш уч кундан ўтиб кетмаслиги бекорга таъкидланмаган. Агар зудлик билан уларнинг ораси ислоҳ қилинса ортиқча гап-сўз кўпаймайди. Эшитганлар ҳам буни тўғри қабул қилади. Аммо бир неча йиллаб улар ўртасини яраштириб бўлмаса, ошиқча деди-дедилар кўпаяди. Шу орада баъзи шайтоннусха одамлар оловга ёғ сепиб “кечирим сўраб паст кетасизми” ёки “улар сизнинг кечиришингизга лойиқ эмас” каби “маслаҳат”лар беради. Муддат чўзилган сари ўрталаридаги жарлик ҳам табора катталашиб, меҳр нафратга айланиб бораверади. Ҳатто шу даражага келиб қоладики бир-бирларини бошига тушган мусибатдан хурсанд, акси бўлса хафа бўладилар. Бу ҳолатни ўзи энг катта мусибат эмасми?\nПайғамбаримиз Жаноб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Силаи раҳм қилган деганда ўз қариндошлари кўрсатган меҳр оқибатини қабул қилган кишини тушунмаймиз. Силаи раҳм қилган деб қарши тараф қариндошлик алоқаларини узганда бунга жавобан эски алоқаларни давом эттирган кишини айтамиз.”дедилар (Имом Бухорий ривояти)\nСилаи раҳм қилиш қай даражасидаги амал эканлигини унга берилажак мукофотнинг салмоғидан ҳам билса бўлади.\nАбу Аюб Ал ансорий айтдилар: Сафарларининг бирида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга бир аъробий йўлиқиб: “Эй Аллоҳнинг элчиси! Мени жаннатга яқинлаштирадиган ва дўзахдан узоқлаштирадиган нарса тўғрисида хабар беринг” деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам унга: “Аллоҳгагина ибодат қиласан ва Унга ибодатда ҳеч нарсани шерик қилмайсан, намоз ўқийсан, закот берасан, силаи раҳм қиласан.” дедилар. Яъни мана шулар сени жаннатга киришинга ва дўзахдан омон қолишинга сабаб бўладиган амаллардир.\nАнас ибн Молик розияллоҳу анҳу айтдилар: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким ризқи кенг ва умри узун бўлишини истаса силаи раҳм қилсин.” дедилар (Имом Бухорий ривояти)\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳу дедилар: “ Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Кимда уч хислат бўлса, Аллоҳ қиёматда унинг савол жавобини осонлаштиради ва уни Ўз раҳмати билан жаннатга киритади ” дедилар. Саҳобалар: “Эй Аллоҳнинг расули! Бу уч нарса нима? деб сўрадилар ”. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Сени маҳрум қилганга сен илтифот кўрсатасан. Сен билан қариндошлик риштасини ўзганларга силаи раҳм қиласан. Сенга зулм қилганларни кечирасан. Агар мана шуларни қилсанг, Аллоҳ сени жаннатга киритар”дедилар. (Баззор, Табароний ва Ҳокимлар ривоят қилганлар)\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Яхшилик ва силаи раҳмни мустаҳкамлаш қиёмат кунида ҳисоб китобни енгиллатадиган амаллардир” дедиларда ушбу оятни тиловат қилдилар: “Улар Аллоҳ боғланишга буюрган нарсаларни (яъни қариндошлар билан алоқани) боғлайдилар, Парвардигорларидан қўрқадилар ва (охиратда) ҳисоб-китобнинг нохуш кечишидан чўчийдилар”.(Раъд сураси 21 оят)\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Мискинга берилган садақага битта савоб. Агар садақа қариндошга берилса иккита савоб. Ҳам силаи раҳмнинг ҳам садақанинг савоби бўлади»- дедилар\nАксинча қариндошлик ришталарини узиш энг катта гуноҳлардан ва ёмон ишлардан бўлиб, бемеҳрлик, тошбағрлик ва хиссиётсизлик деб баҳоланади. Ўз яқинларига яхшилик қилмайдиган, қалби ўз туғишганларига нисбатан тошбағир бўлган кимсалар бегоналарга қандай муносабатда бўлишини тасаввур қилаверинг. Бундай кимсалардан яхшилик, раҳм-шафқат кутмаса ҳам бўлади. Силаи раҳмни узиш энг оғир жиноятлардан эканини унга берилажак жазонинг оғирлигидан ҳам билса бўлади.\nАллоҳ таоло шундай дейди: Агар (имондан) бош тортсангиз, аниқки, сизлар ерда бузғунчилик қиларсизлар ва қариндошларингиз (билан ҳам алоқаларингиз)ни узасиз, албатта. Ундай кимсаларни Аллоҳ лаънатлагандир, бас, уларнинг (қулоқларини) «кар», кўзларини «кўр» қилиб қўйгандир (Муҳаммад сураси 21-22- оятлари)\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Силаи раҳм қилмаган, яъни қариндошларидан алоқани узган одам жаннатга кирмайди. Силаи раҳм доимий борди-келди эмас, балки узоқлашиб кетган қариндош ҳолидан хабар олишдир”-дедилар. (Бухорий ва Муслим ривояти)\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким қариндошлик алоқаларини узган бўлса ёки гуноҳ ишни қилишга қасам ичган бўлса, бу ишларининг балосини шу дунёда кўрмасдан ўлмайди.(яъни албатта шу дунёнинг ўзидаёқ жазосини олади)”- дедилар (Имом Байҳақий ўзининг “Саҳиҳ”ларида келтирганлар)\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳу айтдилар: “Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг: “Ҳар Пайшанба Жумъа кечасида одамларнинг қилган амаллари тўғрисида Аллоҳга хабар берилади. Шунда силаи раҳмни узганларнинг яхши амаллари Аллоҳ тамонидан қабул этилмайди” деганларини эшитдим.( Имом Аҳмад ривояти)\nЮқоридаги воқеани бежиз келтирмадик. Чунки бугунги кунда силаи раҳмни узиб, бундан заррача афсусланмай бемалол ичимизда юрган одамларни кўраяпмиз. Бу ҳол ҳаммани хушёрликка чақирмоғи лозим. Зеро Абдуллоҳ ибн Абу Авф розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “ Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам “-Ораларида қариндошлик алоқасини узувчиси бор қавмга Аллоҳнинг раҳмати тушмайди!” деганлар”.\nТабароний қайд этади:\n-Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳу бомдод намозидан кейин бир жамоат ичида ўтирарди. Дедики: “Ҳудо ҳаққи, қон-қариндошлик алоқаларини узганлар бор бўлса, орамиздан туриб кетсин! Биз Роббимизга дуо ўқимоқчимиз. Қон-қариндошлик алоқаларини узганлар бор бўлган жойда осмон эшиклари ёпиқ бўлади, дуолар қабул бўлмайди”. Демак бу гуноҳни содир этганларнинг касри бошқаларга ҳам урар экан.\nБу каби инсонларга чин дилдан ачинганимиздан, уларни оят ва ҳадисларда огоҳлантирилган кулфатларга мубтало бўлмасликларини ҳамда бир-бирларини авф этиб, қариндошлик ришталарини қайта боғлашларини хоҳлаганимиздан шу масалани кўтардик. Чунки жамиятни бир бинога, ундаги оилаларни уни ташкил этиб турган ғиштларга ўхшатишади. Жамиятимиз биноси мустаҳкам бўлиши ҳар бир оилани мустаҳкам бўлишидан ташқари бошқа оилалар билан ўзаро тотув, ахил ва иноқ бўлишини талаб қилади. Бу талаб қўни-қўшнилик, қавму- қариндошлик ришталарини маҳкам тутиш билангина бажарилади.\nТошкент вилояти Бекобод тумани\nбош имом-хатиби Рисбоев Анвар\nMore in this category: « Аллоҳнинг Раҳматидан ноумид бўлманг!\tБемор яқинларимизни карантин даврида масофадан туриб йўқлайлик! »