ГЎЗАЛЛИК, ИШҚ ВА ИЗТИРОБ ШАРҲИ – Jahon adabiyoti\n(Суҳравардийнинг “Мунис ул-ушшоқ”\nрисоласининг қисқача таҳлили)\nШиҳобуддин Абу Ҳафс Абдулфутуҳ Яҳё ибн Ҳабаш Умар Суҳравардий (1152 – 1191) ишроқия фалсафий таълимотининг асосчиси, мутасаввиф (сўфийлик билан шуғулланувчи) ижодкор сифатида илм ва ижод аҳлини узоқ даврлардан буён таъсирлантириб келмоқда. Унинг “Ҳикмат ал-ишроқ” (Нур фалсафаси), “Кашфу-л-фазойиҳи-л-йўнонийа ва рашфу-н-насойиҳи-л-иймониййа” (Юнонлар кирдикорларини фош этиш ва иймон насиҳатларидан узоқ ҳузурланиш), “Калимоту-т-тасаввуф” (Тасаввуф сўзлиги), “Китоб ат-талвиҳот” (Ишоралар китоби), “Ҳайокил ан-нур” (Нур ҳайкаллари, шакллари), “Ал-Ламаҳот” (Лаҳзалар; Нуқтаи назарлар), “Ал-Алвоҳ ал-Имодиййа” (Таянч тушунчалар лавҳи. Шоҳ Имодуддинга бахшида), шунингдек, форс тилида яратилган “Партавномаи шоҳий” (Шоҳона нурнома) каби машҳур асарлари билан бирга “Мунис-ул-ушшоқ” (Ошиқлар дўсти) рисоласи ҳам муаллифнинг ўзига хос назарий-фалсафий фикрлари талқинига бағишланган бўлиб, мутасаввифларнинг мўътабар китоби ҳисобланган. Мумтоз адабиёт намояндалари унинг ғоя ва услубларидан кенг кўламда фойдаланганлар. Буни биргина XVIII аср охири ва XIX аср бошларида яшаб ижод қилган хоразмлик шоир Шермуҳаммад Муниснинг ўз девонига айнан Суҳравардийнинг ана шу рисоласи номини қўйгани мисолида ҳам кўриш мумкин. Зеро, “Мунис-ул-ушшоқ” номи ХII асрдаёқ мусулмон оламида машҳур эди.\nСуҳравардийнинг йигирмадан зиёд асарлари орасида “Мунис ул-ушшоқ” (“Фи ҳақиқат ал-ишқ” деб ҳам юритилади) нисбатан қисқа, ўн икки бобдан иборат рисоладир. Бу асар дунёнинг бир қатор олимлари томонидан ўрганилган. Жумладан, француз олими Ҳ.Корбин, эрон олими Насруллоҳ Пуржаводий, мисрлик олим Абул-Ҳасан ад-Дайламийлар уни турли нуқтаи назарлардан тадқиқ этганлар ва унга жуда юқори баҳо берганлар. Асар матнини Европада айнан Ҳ.Корбин эълон қилган.\nАсар тўла маънода рамзийдир. У тасаввуфдаги зот, тажаллий ва ҳол тушунчаларини бадиий талқин қилишга бағишланган. Унда оламдаги биринчи яратиқ сифатида Ақл эътироф қилинади. Лекин унинг рамзий маъноси Холиқ – Яратувчининг зотига мансублигини тушуниш қийин эмас. Асарнинг дастлабки саккиз бобида муаллиф Ақлнинг Ишқ, Гўзаллик ва Изтироб (форс тилида улар Меҳр, Некуий ва Андуҳ деб аталади) исмли уч фарзанд кўрганини айтиб, уларнинг қисматлари ва инсонга муносабатлари ҳақида қисқа баён қилади. Ҳар бири “ҳол тили” билан ўзи ҳақида сўзлаган бу уч оға-ини ва сўзлар тўғрисидаги ҳикоя “Мунис ул-ушшоқ”нинг кульминацион қисми ҳисобланади. Қолган бобларда Суҳравардий асосий қиссагўйлик чегарасидан чиқиб, гўзаллик табиати, ишқ ва руҳ ҳақидаги баъзи фикрларини ҳам қайд этади.\nКўпинча, тасаввуфий асарларда ишқ бирламчи ўрин эгаллайди. Суҳравардий бундай йўл тутмайди. Ҳикоянинг асосий қисмида Ишқ ўзининг икки биродари Гўзаллик ва Изтироб билан бир хил мақомга эга. Суҳравардий ўз ғояларини бадиий, поэтик тилда ифодаласа-да, унинг фикрлари кўпроқ фалсафага мойил. Бинобарин, унинг фикрича, Ишқ биринчи эмас. У Ақл исмли, уч оға-инининг отаси бўлган ёрқин моҳиятнинг бир нишонасидир. Ишқ, Гўзаллик ва Изтиробларнинг ўзаро муносабатларини тушунтирар экан, Суҳравардий фалсафий тушунчалар ва иборалардан фойдаланади. Ишқ, Гўзаллик ва Изтироблар Ақл моҳиятининг уч хусусиятини ёки жузъини намоён қилади. У бу моҳиятни Ҳақни ва ўз-ўзини англашга, аввал йўқ бўлиб, кейин бор бўлган мавжудотларни англашга қодир уч хоссаси билан изоҳлайди: Ҳақ таолони англашга тегишли бўлган хусусиятдан Гўзаллик, ўзини англашга тегишли хусусиятдан Ишқ ва аввал йўқ бўлиб, кейин бор бўлган мавжудотларни англашга тегишли хусусиятдан Изтироб пайдо бўлади.\nБу ерда Суҳравардий баён қилаётган Ишқ, Гўзаллик ва Изтиробнинг намоён бўлиши ҳақидаги назария неоплатончилик қарашларидан келиб чиққан, яъни улар мажозни Ақлнинг тажаллиси сифатида талқин этадилар. Неоплатончилик назариясига кўра, Ақл аввало ўз манбасини (ҳақиқатини) танийди, сўнг эса ўзи ва бошқа нарсаларни таний боради. Бу таний бориш жараёнида яна бошқа нарсалар пайдо бўла боради. Суҳравардийнинг Ақл (Руҳ)нинг пайдо бўлиши ҳақидаги фикрлари Платоннинг қарашларига мос. Бироқ Ишқ, Гўзаллик ва Изтиробларнинг Ақлни англаш натижалари ҳақидаги фикрлари барча тафсилотлари билан унинг ўзига тегишли. Қолаверса, дастлабки ислом манбаларида Ишқ ва нафрат ёки Ишқ ва адоват пайдо бўлиши ҳақидаги фикрлар Гераклит Эфессийга мансуб фикрларга ўхшаб кетар эди.\nАбул-Ҳасан ад-Дайламий ўзининг “Китаб атф ал-алиф ал-маълуф ала ал-лам ал-маътуф” асарида шундай ёзади: “Аввалгилардан аввалги моҳият ёки бошланғичларнинг боши Онг олами эди. Бизнинг инсоний ақлимиз, гарчи ўша Онг оламидан пайдо бўлган эса-да, уни идрок қилишга қодир эмас. Ўша Онг олами ҳақиқатан Ҳақнинг ўзи эди. Бу олам томонидан яратилган дастлабки яратиқ Ишқ ва Адоват эди. Ишқдан юксак осмон олами яралди. Уларнинг сўнггиси Ой доираси деб номланган осмон бўлди. Ой доирасидан тубандаги барча нарсалар, жумладан, бизнинг еримиз қарама-қаршиликдан пайдо бўлди”.\nКўриниб турганидек, Суҳравардийнинг ғоялари маълум маънода Гераклитга мансуб назарияларга ўхшайди. Албатта, Суҳравардийга кўра, Онг Олами Оллоҳ эмас, балки шунчаки тажаллий ёки биринчи яратиқ. Лекин, Гераклитга мос равишда, Суҳравардий Ишқни Ақл жузъи ёхуд унинг фарзанди сифатида тасвирлайди. Изтироб Суҳравардий фалсафасида маълум маънода Гераклит фалсафасидаги қарама-қаршилик каби роль ўйнайди. Бундан ташқари, Суҳравардий осмон ва ернинг пайдо бўлишини Ишқ ва Изтироб курашининг натижаси деб ҳисоблайди. Ҳ.Корбиннинг таъкидлашича, Суҳравардий мазкур рисоласининг бошқа ўрнида Гераклитнинг фикрларини эслатувчи, бундан фарқ қилувчи бир неча фикр билдиради. У Англаш Муҳаббат ва Ғазаб каби икки зид нарсани келтириб чиқаришини айтади. Шунингдек, бу ерда Англаш худди Гераклит фалсафасидаги Ақл Олами каби роль ўйнайди. Гераклитда Гўзаллик ҳақидаги фикрлар учрамайди, лекин бу тушунча неоплатончиликда жуда муҳим аҳамиятга эга бўлгани маълум. Суҳравардий ҳам Гўзалликка катта маъно юклайди.\nГарчи Суҳравардийнинг бу назарияси фалсафий бўлса-да, у ўзининг бу фикрини исломий қарашларга мос равишда тақдим этишга уринади. Бошқача айтганда, Суҳравардий ўзининг Ишқ, Гўзаллик ва Изтироб ҳақидаги фалсафий қарашларини Қуръон тушунчаларига мувофиқлаштиришни хоҳлар эди ёки айтиш мумкинки, Қуръон таълимотидан фойдаланиб, ўзининг бу яратилмиш оламни тавсифлашга хизмат қилувчи Ишқ, Гўзаллик ва Изтироб ҳақидаги назарияларини баён қилишни хоҳларди. Суҳравардийнинг бу уч тушунчаси Қуръони Каримдаги Юсуф, Зулайҳо ва Яъқуб тимсоллари билан боғлиқлигини тушуниш қийин эмас. Суҳравардий ўқувчига ҳикоясининг бошидаёқ бу фикрини уқтириб, “Юсуф” сурасининг учинчи оятини зикр этади: “Биз сенга аҳсанул-қисасни ҳавола қилурмиз…”\nЮсуф, Зулайҳо ва Яъқубни излаб йўлга тушишдан олдин Ишқ, Гўзаллик ва Изтироб инсоният отаси Одам (а.с.) билан алоқага киришадилар. Тангри Таоло Одам (а.с.)ни яратиб бўлиши хабари бутун борлиққа тарқалади ва барча фаришталарни уни кўриш иштиёқи чулғаб олади. Гўзаллик худди бир фариштадек бўлиб, Одам (а.с.)ни ҳаммадан аввал кўришга шошилди. У маркаби кибриёга миниб, Одам (а.с.)нинг ҳайъати ҳузурига интилди ва унга етиб, унинг ҳайъати ҳузурини бутунлай эгаллаб олди. Ишқ булар ҳақида билгач, Изтироб билан бирга Гўзаллик томон йўл олди. Улар изидан аҳли малакут ҳам йўл олади. Ишқ Гўзалликни кўргач, таъзим қилиб ўзини йўқотади, изтироб уни қўлларида кўтариб олади. Фаришталар эса Гўзалликка кўзлари тушиши билан таъзим билан ер ўпадилар. Шундай қилиб, фаришталарнинг Одам (а.с.)га таъзимлари Гўзаллик шарофати билан содир бўлади. Агар Гўзаллик Одам (а.с.) ҳайъати ҳузурида ҳижобини ечмаса, Одам (а.с.) ҳузурига Ишқ ҳам, Изтироб ҳам, фаришталар ҳам келмас эдилар, деб таъкидлайди Суҳравардий.\nОдам (а.с.) ҳақидаги ҳикоядан сўнг Юсуф ҳақидаги ҳикоя келади. Навбат Юсуф (а.с.)нинг яратилишига етганда бир неча вақт муқаддам Одам (а.с.) ҳузурини тарк этган Гўзалликка бу ҳақда хабар берадилар. У Юсуф (а.с.) томон йўл олади ва у билан бирлашади. Ишқ ва Изтироб яна Гўзаллик томон шошадилар ва уни Юсуф (а.с.) ҳузурида топадилар. Изтироб бориб эшик қоқади, Гўзаллик ким келганини сўрайди. Ишқ ўзини танитади, Гўзаллик эса киборона уни ҳайдаб солади. Ишқ ва Изтироб Ҳайрат саҳросига чиқиб кетадилар. Саҳрода Изтироб Ишққа бир-биридан ажралиб, турли томонларга кетишни, бир неча муддатдан сўнг яна биродарига ўз хизматини таклиф этишни маслаҳат солади. Шу вақтдан бошлаб, уларнинг йўллари айро тушади: бири Канъонга, бири Мисрга равона бўлади.\nКўриб ўтилганидек, бунгача Суҳравардий Зулайҳо ва Яъқубни саҳнага олиб чиқмайди. Яъқуб Канъонда эди, Зулайҳо эса Мисрда. Изтироб ва Ишқ улар билан сафарда эканида учрашади. Шунинг учун Суҳравардий Ишқ, Гўзаллик ва Изтиробнинг дунёйи дундаги Юсуф, Зулайҳо ва Яъқуб ҳузурларидаги ўзаро муносабатларини баён қилишдан аввал уларнинг кейинчалик фоний дунёда содир бўлиши муқаррар воқеаларнинг фаришталар оламида башорат тасвири кўрсатилиши ҳақида сўз юритади. Бунга ўхшаш тарихни биз Қуръони Каримнинг ўзида, акаларининг Юсуфга муносабати ҳақидаги ўринда кўрамиз. Юсуф ҳузурида акаларининг таъзим билан ер ўпишлари бир неча йиллар олдин унинг тушида ўн бир юлдуз, Қуёш ва Ойнинг сажда қилгани билан кўрсатиб башорат қилинган эди.\nИзтиробнинг йўли Канъонга яқин эди. Изтироб мақсадига эришиши биланоқ, унга боғланиб қолган Яъқубга рўбарў бўлди. Ишқнинг Мисрга етказувчи йўли узоқ эди. Мисрга етиши биланоқ, Зулайҳо ёнига борди. Зулайҳо унинг шаҳарга етиб келгани ҳақидаги хабарни билиши билан ўрнидан туриб, унинг ёнига йўл олди ва унга шундай савол берди: “Сен қаердан келдинг, қаёққа бораётирсан, исминг нима?”\nИшқ ўзини танитиб, шундай жавоб берди: “Мен муқаддас юрт Руҳ макони Гўзаллик саройидаман. Мен Изтироб билан қўшниман. Менинг машғулотим жаҳонгашталик ва мен ҳар лаҳзада бошқа-бошқа томонга юзланаман. Ҳар куни янги-янги манзилларда бўламан, ҳар тун қаерлардадир тўхтаб ўтаман. Араблар орасида бўлганимда мени Ишқ деб атайдилар, форслар орасида бўлганимда эса Меҳр деб номлайдилар. Осмонларда мени ҳаракатлантирувчи деб шарафлайдилар, ерда эса тинчлантирувчиман. Гарчи мен қадимий бўлсам-да, ҳамон навқиронман. Гарчи ҳеч нарсага эга бўлмасам-да, улуғ насабданман”.\nШундан сўнг Ишқ Зулайҳони руҳан ўзи Мисрга етиб келгунича босиб ўтган йўли ва унга мансуб малакут (фаришталар) оламига олиб чиқади. У дейдики, ўша оламнинг энг пастида, у бу ерга келгунича босиб ўтган йўлда Қалб мамлакати мавжуд, у тўққиз қаватли осмон устидадир. “Бу мамлакат дарвозасини Муассар Ақл деб номланувчи ёш мўйсафид қўриқлайди”. Ҳақиқатда эса бу мўйсафид Муассар Ақлдан бошқа ҳеч ким эмас. У соликка малакут олами йўлини кўрсатади. Шундан сўнг Суҳравардий Ишқ сиймоси орқали солик йўлидаги мақомларни таърифлайди ва унинг йўли беш ташқи ва беш ички сезгилар орқали ўтади. Шунингдек, озиқланиш, сабрга солувчи ва камолга етказувчи кучлар орқали йўлда ғазаб ва шаҳватнинг жиловини тортиш ва бу йўл осмон қаватларидан ўтиб олмагунча Қалб мамлакати дарвозасига ета олмайди. Шундан кейингина солик мўйсафидга юзланади ва у билан саломлашади. Мўйсафид уни оби ҳаёт булоғида чўмилтиради. Шу тарзда солик абадий ҳаётга эришади. Бу вақтга қадар у Қалб мамлакатига кирган эди. Ундан кейин бошқа мамлакатлар ҳам борки, Ишқнинг сўзларига кўра, уни таърифлаб бўлмайди, чунки “Сизнинг онгингиз уни идрок қила олмайди, сиз менга ишонмайсиз ва ҳайрат денгизига ғарқ бўласиз”.\nБу илоҳий руҳий сайрдаги танишувлардан сўнг Ишқ ва Зулайҳо ўртасида иккинчи суҳбат бўлиб ўтади. Унда Ишқ яна бир бор қандай қилиб бу ерга келиб қолгани, икки биродари: Гўзаллик ва Изтироб ҳақида изоҳ беради. Бу ҳикояни эшитган Зулайҳо Ишқни ўзига қабул қилади ва уни ўз ҳаётидан кўра кўпроқ қадрлайди. Шу даврда вақти-вақти билан Юсуф Мисрга келиб туради ва Зулайҳо унинг ташрифи ҳақида хабар топади.\nЗулайҳо бу Ишқ воқеаси ҳақида ҳикоя қилади. Ишқ Зулайҳони дарвозадан олиб чиқади ва улар биргаликда Юсуф томонга йўл олишади. Зулайҳо Юсуфни кўргач, унга томон боришни истайди. Бироқ унинг юрак оёқлари ҳайрат тошига қоқилади. У сабр чегарасидан чиқиб кетади. Таъна қўлини узатади, ҳаё пардасини йиртиб, шу ондаёқ ғамга ботади.\nБу ўринда Суҳравардий улар орасида нималар бўлиб ўтгани, Юсуфнинг зиндонбанд этилиши ҳақида ҳеч нарса демасдан, Зулайҳо ва Юсуф қиссасини тўхтатади. Бунинг ўрнида у Изтироб саргузаштларини ҳикоя қилиш мақсадида қиссанинг хотимаси, яъни Яъқуб ва Юсуфнинг учрашуви воқеаларини тасвирлашга ўтади. Юсуф Мисрнинг катта амалдори бўлади ва бу хабар Канъондаги Яъқуб қулоғига бориб етади. Яъқуб ва унинг ўн бир ўғли Изтироб йўлбошчилигида Мисрга қараб йўл олади. Юсуф ва Зулайҳонинг тахтда бирга ўтиришганини кўрганда дастлаб Ишқ ва Гўзалликни бирга кўриб, Изтироб ерга йиқилади, кейин Яъқуб ва унинг ўн бир ўғли ҳам шундай қилади. Юсуф ўз отасига бу қачонлардир кўрган тушининг рўёбга чиқиши эканини айтади. Шу билан уч биродарнинг Юсуф, Зулайҳо ва Яъқуб билан дўстлашгани ҳақидаги ҳикоя ниҳоясига етади. Гўзаллик тахтга чиқади. Ишқ эса хизматкор каби унинг қаршисида тиззалаганча ўтиради. Изтироб эса шоҳ олдида мукка тушиб қолади.\n“Мунис ул-ушшоқ” рисоласининг асосий қисми шу ўринда ниҳоясига етган бўлса-да, Суҳравардийнинг бош масаласи бўлган Гўзаллик ва Ишқ моҳияти ҳақидаги фикрлари айнан мана шу ердан бошланади. Рисоланинг бир бобида Гўзалликка қайси йўллар билан борилиши, Ишқ эса унга олиб борувчи йўл эканлиги ҳақида маълумот берилади. Навбатдаги бобда у ишқ ва эҳтиросни англаш билан ўзаро фарқлари хусусида тўхталади, кейинги бобида у “ишқ” сўзининг этимологияси ҳақида сўз юритиб, унинг ўзаги барча дарахтларнинг ҳаммаёғидан чирмашиб, уларни хароб қилувчи ўсимлик маъносини англатувчи “ашиқа” сўзи эканлигини таъкидлайди. Ниҳоят, сўнгги бобда азал ва абаднинг ҳукми билан Гўзаллик томонидан икки олам қўриқчиси қилиб тайинланган Ишқни у абадий ҳақиқат сифатида тақдим қилади. Гўзаллик қайси бир шаҳарга кирмасин, унга сигирни қурбонликка келтиришади. Бу ерда шаҳар орқали инсон танаси, сигир орқали инсоннинг (тубан) қалби англашилади.\nСуҳравардий томонидан рисолага қўшилган тўрт боб, гарчи асар мавзусидан мутлақо ажралиб қолмаган бўлса-да, унинг яхлитлигига қайсидир маънода салбий таъсир кўрсатиб, уни композицион жиҳатдан бўшаштириб қўйган. Лекин, таъкидлаш лозимки, Суҳравардий бу асари билан форс мистик адабиётида ўзининг новатор ёзувчи эканини намойиш эта олган. Бу асарда Ишқ ва Гўзаллик ҳақидаги оригинал ғоя ва фикрлар, уларнинг моҳияти ифода этилган, шунингдек, махсус композициядан фойдаланилган, ғоя ифодасининг янги адабий усули қўлланган.\nБиринчи диққат қаратилиши лозим муҳим жиҳат, бу Суҳравардий фикрларининг асоси ёхуд манбалари – Ишқ ва унинг Гўзаллик ҳамда Изтиробга муносабати ҳақидадир. Кўриб ўтганимиздек, Суҳравардий Ишққа психологик нуқтаи назардангина ва фақат руҳнинг ҳолати сифатида қарамайди, аксинча, уни, аввало, метафизика нуқтаи назаридан ва унинг ёнида яна икки метафизик ғоя, Гўзаллик ҳамда Изтироб билан бирга Ақлнинг уч жузъи сифатида тақдим қилади. “Ақл” сўзи бу ерда унинг дастлабки оддий маъносидан фарқли равишда махсус неоплатончилик ғояларига мос мазмунида қўлланган. Форс адабиётида “ақл” сўзи одатда дедукция (хусусий хулосалар чиқариш, истидлол), инсондаги фарқлаш хоссаси маъносида қўлланади ҳамда Ақл тасаввуфий ва мистик шеъриятда Ишқдан қуйи мақом тутади. Лекин бу асарда Ақл неоплатончилик таъбирида “Биринчи Эманация” (“садири аввал”) деб номланган Ҳақдан мажоз энг биринчи манба, порлоқ моҳият ёки бебаҳо пурнур дур сифатида талқин қилинади.\nБу фикрни ифодлаш учун форс мистик адабиётида кўпинча “руҳ” сўзи ёки “руҳи аъзам” бирикмаси қўлланади. Мисол учун Аҳмад Ғаззолийнинг “Савониҳ” асари биринчи бобида “Руҳ йўқликдан борлиқ майдонига келганида Ишқ борлиқ чегарасида Руҳ маркаби (от)ни кутиб турди”, дейилганини айтиш мумкин. Руҳ дейиш билан у Суҳравардий Ақл деб атаган ўша манбани назарда тутган эди. Аҳмад Ғаззолийдан келтирилган парчада Руҳ маркабига Ишқ минади. Бошқача изоҳга кўра, Руҳ моҳият, Ишқ тажаллийдир. Суҳравардий эса Ишқни Ақлнинг тажаллийси деб ҳисоблайди. Лекин Ғаззолий ва Суҳравардий мулоҳазаларида фарқ бор. Суҳравардийга кўра, Ишқ Гўзаллик ва Изтироб каби Ақлнинг фарзанди. Ғаззолийга кўра эса, Ишқ Руҳдан туғилмаган, ундан мустақил. Ҳақиқатда Ишқнинг мавжудлиги Ҳаққи мутлаққа боғлиқ. Бу фикр Платон, Форобий ва Ибн Синолар қарашларига мос келади. Бу олимлар дейдиларки, Ҳақ ўз зотида севувчи ва севилувчидир. Ҳақ зотига Ишқ ва Гўзаллик сифатлари мансубдир. Севгининг бундай талқини “ишқи зотий” номи билан форс шеъриятида ниҳоятда кўп учрайди.\nАсардаги яна бир ўзига хос хусусият Суҳравардийнинг Ишқ ва Гўзаллик метафизик концепти қаторида Изтиробнинг бирга намоён бўлишидир. Изтироб Муҳаммад ибн Али ибн Ҳусайн Ҳаким Термизийнинг (вафоти 937) “Китоб ар-риёза” ва Аб-ул-Қосим Абд-ул-Карим ибн Ҳавозан ал-Қушайрийнинг (986 – 1074) “Рисола” каби тасаввуфий китобларидаги каби сўфийлар ҳоли сифатида талқин қилинади, фақат у ҳеч қачон биринчи даражали ҳол саналмайди. Изтиробга диққат қаратган муаллифлар одатда уни кўнгил ҳоли сифатида талқин этадилар. “Ал-ҳузн ва асбобуҳу” деб номланган кичик рисолада Ибн Сино изтиробни руҳий дард ва қийналиш сифатида тушунтиради.\nЛекин Суҳравардий уни метафизик омил сифатида илк яратиқ Ақлнинг тажаллийси сифатида ниҳоятда юқори ўринда ҳисоблайди. Бунинг сабаби, эҳтимол, шу билан белгиланадики, у ўзининг Ишқ ва Гўзаллик ҳақидаги қиссасини Юсуф ва Зулайҳо ҳақидаги Қуръони Карим қиссаси билан мувофиқ бўлишини хоҳлаганидир. Қуръон қиссасида Юсуф ва Зулайҳолардан кейинги ўринда Яъқуб образи муҳим саналади, у Юсуф айрилиғидан узоқ андуҳ чекади. Суҳравардий ўз қиссасида Ақлни уч фарзанднинг отаси қилиб олади ва илоҳий қиссадаги мазкур уч образ замиридаги хусусиятни Гўзаллик, Ишқ ва Изтироб образларида акс эттиради. Бинобарин, бунда Изтироб муҳимлиги нуқтаи назаридан Гўзаллик ва Ишқ даражасига кўтарилади. Суҳравардийнинг Изтиробни бундай даражага кўтариши форс адабиётида ундан олдин ҳам, кейин ҳам кузатилмаган бир ҳолатдир.\nҚарши давлат университети профессори,


Бойчечак (ҳикоя) | Saodat журнали\nДомой » Гулчеҳралар » Бойчечак (ҳикоя)\nМурза ГАПАРОВ Қирғизистон Республикаси халқ ёзувчиси (1936-2002). Унинг “Қоракўлнинг ғозлари”, “Қора тўрғай”, “Бойчечак”, “Ойгул тоғ”, “Қишлоқча” сингари ҳикоя ва қиссалари нашр қилинган.\nТелефон узоқ жиринглади.\nКияз унинг овозини анчагача эшитиб ётиб, аранг кўзини очди.\n– Бу Исоқовнинг уйими?\n– Новқот билан гаплашинг.\nНовқот – туғилиб-ўсган тумани. У ёқда кўп қариндош-уруғлари яшайди: отаси, онаси, оға-инилари, амма-холалари, янгалари… энаси. Нима бўлди экан?\n– Алло, – деган эркак кишининг овози эшитилди.\nКияз овоз эгасини танимади.\n– Менман, Кияз, – деди новқотлик. – Йўлдошман.\n– Қайси Йўлдош?\nКиязнинг Новқотдан кетганига ўн саккиз йил бўлди. Ҳозир у ерга йилда бир бориб, икки-уч кун туриб, қайтиб келади. Бора-бора элдан, туғилган еридан узоқлашиб, баъзи юртдошларини унутиб ҳам қўйяпти.\nҲалиги одам унинг ҳаяллаб қолганининг сабабини тушунди, шекилли:\n– Йўлдош почтачиман, – деб қўшиб қўйди.\n– А-а-а, Йўлдош ака… – деди Кияз буни эшитиб. – Хў-ўш, нечун телефон қиляпсиз?\n– Кияз, овулга бир келиб кетгин, ука. Энанг бетоб бўлиб қолди.\nЭнасининг авваллари ҳам тоби қочиб турарди, кексайиб қолган-да. Бироқ бу ҳақда бундай тарзда хабар бериб, унинг тинчини бузишмаганди. Демак, бир гап бўлганга ўхшайди…\n– Нима бўлди, аҳволи оғирми? – деб сўради Кияз тўлиқроқ маълумот олмоқчи бўлиб.\n– Анча оғир, – деди Йўлдош почтачи. – Келишинг керак.\nДемак, бир ҳодиса бўлган деб ўйлади Кияз. Бироқ аниғини билиб олиши зарур: шунчаки тоби қочиб қолган бўлса, боролмайди – келгуси жумагача авторефератини топшириши керак, ойнинг охирида диссертациясини ҳимоя қилади.\n– Нима қилсам экан? – Кияз ўйланиб қолди, лекин хаёлидан ўтгани оғзидан чиқиб кетди. – Ишларимни нима қиламан?\n– Ишларингни икки-уч кунга қўя турасан-да, – деди почтачи. – Келмасанг, бўлмайди. Кампирнинг кўнгли оғрийди.\nКиязнинг хаёли бўлинди. Йўқ, энаси анча ўсалга ўхшайди ёки унга нимадир бўлган. Очиғини айтиб қўявермайдими, гапни айлантирмай.\n– Шундай қиламан, бошқа иложим йўқ.\nАэропортга етиб келса, тушгача бўладиган рейсларга чипта йўқ экан. Ёлғон гапиришига тўғри келди.\n– Ўлик кўмгани боряпман, – деди мунғайиб.\n– Гапингизни тасдиқлайдиган бирор нимангиз борми? – деб сўради кассир аёл.\nКияз бу қайғули хабарни телефон орқали эшитганини айтди. Кассир унга ишониб-ишонмай қараб турди-да, яқинда учадиган самолётга чипта ёзиб берди.\nКияз самолётдан тушиб, таксига ўтирди. Машина уни тўғри қишлоғига етказиб қўйди. Энаси ўлибди. Отасининг эшигида тўпланган одамларни кўриб, буни тушунди. Кимдир издиҳом орасидан ажралиб, Киязга пешвоз чиқди. Йўлдош почтачи экан.\n– Келдингми, ука? – деди почтачи унга нари-бери қўл узатиб.\n– Энди нима қилай? – Киязнинг тилига бошқа калима келмади.\nУ бирданига гангиб қолди. Бироқ куйганидан эмас, ҳали куймоқ нималигини билмасди, ёши ўттиз бешга чиқиб, ўлим-йитимни кўрмаганлиги учун эсанкираб қолди.\n– Йиғлаб, ортимдан эргаш, – деди почтачи.\nКияз унга эргашди, лекин йиғлашга ҳали тайёр эмас эди. Умрида ўлган одам учун йиғламаганди. Ўзига қараб турган одамларни чамалаб, шипиллаб бораётган почтачининг ортидан қадам ташлаб кетаверди.\n– Йиғла, йиғламайсанми? – дея пичирлади почтачи ярим ўгирилиб. Унинг сўзлари таънага ўхшаб эшитилди.\nКияз таваккал қилиб:\n– Энам-ей, энам-ей, – деб юборди.\nБу сўзларни шунчаки эмас, балки бироз оҳангга солиб, чўзиб, мунгли қилиб айтди. Лекин дийдасига ёш келмади.\nПочтачига эргашиб йиғи эшитилаётган уйга кирди. Юз-кўзидан дастрўмолини олиб, йиғлаётганларни ғира-шира кўриб қолди. Уларнинг ҳаммаси ўзининг қариндошлари: отаси, онаси, оға-инилари, амма-холалари, янгалари… Сўрида энаси ётибди. Соғлигида букчайиб юрадиган жуссаси кичик кампир оёқларини узатиб, бўйи узайиб қолгандек… Устига қора бахмал ёпилгани учун унинг ҳеч қаери кўринмайди. Кияз энасининг юзини очиб кўриши керакми, йўқми, билолмай қолди. Урф-одат қандайлигини билмасди. Шунинг учун энасидан икки қадам берида тўхтаб, бошқаларнинг сафига қўшилиб:\n– Энам-ей, энам-ей, – деб овоз солди.\nКўзига тағин ёш келмади. Уйнинг ичида уввос солиб турганлар ҳам, энасининг жонсиз ётиши ҳам унинг юрагини эритолмади. Бунга ўзи ҳам ажабланди.\nБир пайт кимдир келиб кўксига бошини қўйди. Онаси экан.\nОнасидан кейин бошқа қариндошлари ҳам бир-бир келиб, унинг бўйнига осилиб йиғлаб, ғам-аламларини у билан баҳам кўрмоқ бўлишди. Лекин уларнинг ҳаммаси бир бўлиб ҳам ғусса ва кўз ёшларини Киязга юқтира олишмади. Унинг ботини сувсиз қоронғи қудуққа ўхшаб қолгандай эди.\n– Энам-ей, энам-ей…\nКияз бошқаларнинг назарида ўзини бўзлаётгандай кўрсатиб, қуриб қолган қудуғидан сув чиқаришга уринди. Атайлаб бўлса ҳам, қалбини юмшатгиси келиб, энасини, унинг феъл-атворини эслади. Энаси умрида бировга қаттиқ гапирмаган, ўзи ҳам бошқалардан ёмон гап эшитмаган, жуда ақлли ва меҳрибон аёл эди. Болаларим, болаларимнинг болалари деб юриб, умри адоғига етди. Киязни яхши кўрарди. Ҳар гал набираси қишлоққа келганида, уни кўзида ёш билан кутиб олиб, атрофидан айланиб-ўргиларди.\n“Болаларингнинг бешигини тебратиб, кейин ўлсам армоним қолмасди”, – дерди доимо…\nХотиралар ҳам Киязнинг юрагини илитмади. У аввалгидай кўз ёш тўкмай, овоз солиб тураверди.\nКампирни ташқарига олиб чиқиб, ўртага қўйишди. Салла ўраган мулла жаноза ўқиди. Кейин кампирни қабристонга олиб жўнашди.\nКампирни қабрга туширишаётган пайтда бир ўспирин қаттиқ бўзлаб йиғлади. Қараса, акасининг кенжа ўғли. Бола шу қадар тўлиқиб, шу қадар куйиниб йиғладики, Кияз унга ҳайрат ва ҳавас билан тикилди.\nТуйқусдан осмонда тўрғай сайраб юборди.\nКияз анчадан буён тўрғайнинг овозини эшитмаганди. Ялт этиб осмонга қаради. Ўзининг қаерда эканлиги ёдига тушгач, хижолат бўлди. Дарҳол бировнинг кетмонини олиб, энасининг қабрига тупроқ торта бошлади…\nБир пайт Киязнинг кетмони бир бойчечакни узиб кетди. Бойчечак тупроққа аралашди. Кияз ўйланиб ўтирмай, уни қўлига олди-ю, бирор киши кўриб қолмадимикин деган хаёлда шошиб чўнтагига солди.\n… Кечқурун уйда олис-яқин қариндошларгина қолишди.\nЎт ёқилган иссиқ ўчоқ ёнида момо ҳақида гаплашиб ўтиришди.\n– Бечора энам Киязни чақиринглар, уни бир кўриб ўлсам, армоним қолмасди деб жон берди, – деди отаси.\nОнаси бир халтача ўрик мағзини олиб келиб, Киязнинг олдига тўкди.\n– Ўзи йиғиб-териб, ўзи чақиб, келса бераман деб, сенга илиниб юрганди, – деди кўзига ёш олиб.\nКияз ҳамма гапларни жимгина эшитиб ўтирди.\nЭртаси куни эҳсон дастурхони ёзилиб, ош тортилди.\nОшдан кейин Кияз ўзининг автореферати, диссертациясини тезроқ битказиши лозимлигини айтиб, ота-онасидан кетишга рухсат сўради.\n– Ўзинг биласан, – деди онаси чуқур хўрсиниб.\n– Зарур бўлса, қайтавер, – деди отаси. – Барибир энанг энди тирилиб келмайди…\nУ шаҳарга учиб кетди.\nУйга келгач, кўнгли чўкди. Тамаки чеккиси келиб, чўнтагига қўлини суқди, лекин тамаки ўрнига юмшоқ, муздеккина бир нарса қўлига илинди. Олиб қараса, сўлиб қолган бойчечак экан.\nКияз уни истаб-истамай ушлаб туриб, ҳолсизланиб ўтирди. Қабристонни эслади. Бирзумда икки юзи қизариб, нафаси тиқилди. У бошини чайқади.\n– Қандай ёввойилик… – деб шивирлади ўзига-ўзи. – Қандай ёввойилик… Қандай ёввойилик…\nЎзининг шундай ҳолга тушиб қолганига ачинди. Ўзига-ўзи аянчли кўриниб, ўзига раҳми келди. Бирданига кўзига ёш қалқди. Кўз ёши оқиб, юзларини ювиб туша бошлади.\nКияз анчагача юм-юм йиғлади. Йиғлаган сайин қалби мулойимлашиб, кўксидаги туман тарқаб, ўзини енгил ҳис қила бошлади. Қуриб қолган қудуғи очилиб, унда яна сув пайдо бўлаётгандай эди. Тўкилиб-тўкилиб йиғлади…\nАвлиёхон ЭШОН таржимаси\nЎқиганлар сони: 416


Қўшни давлатдан ўқишларни кўчириш ёзда давом этади - вазирлик\n00:48 07 Июн 2020\n18:59 31.03.2020 (Янгиланган 19:00 31.03.2020) Ҳавола олиш\nКоронавирус билан боғлиқ вазият туфайли талабаларнинг ўқишни Ўзбекистонга кўчириш бўйича мурожаатлари қандай ҳал этилмоқда?\nТОШКЕНТ, 31 мар - Sputnik. Айни дамда Россия Федерациясида тиббиёт йўналишида ўқиётган талабалар тўпланиб, ўқишни Ўзбекистонга кўчирмоқчи эканликларини юзасидан ҳукуматга мурожаат қилишмоқда.\n“Мен Россия Федерациясида тиббиёт таълим йўналишида ўқийман. Хабаримиз бор, 16 мартдан Ўзбекистонда карантин эълон қилинди. Бу ердаги ўзбекистонлик талабалар билан мурожаат қилишга қарор қилдик. Ҳозир бу ерда ҳам касаллар бор. Биз ўқишимизни Ўзбекистонга кўчирмоқчимиз. Шунга ёрдам беришингизни сўраймиз!” – дейилади талабалар мурожаатида.\nШунингдек, ушбу масалада Қозоғистондаги Мухтор Авезов номидаги университет талабаси ҳам мурожаат қилиб, ўқишни кўчиришда ҳукуматдан амалий ёрдам сўраган.\nМурожаат юзасидан Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги бош бошқарма бошлиғи Абдували Холиқовнинг маълум қилишича, қўшни давлатлардан ўқишларни кўчириш учун 7-февралдан 15 мартгача ҳужжатлар қабул қилинган.\nШунингдек, ўқишларни кўчириш бўйича комиссия июл ойининг 15 санасидан яна ўз фаолиятини бошлайди. Ўша вақтда фуқаролар яна ушбу масалада аризалар топшириши мумкин.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон ичида ўқишларни кўчириш ҳақидаги саволга вазирлик "карантин тугаганидан кейин ушбу жараёнлар давом эттирилишини хабар қилган эди.


Нуриймон Абулҳасан Масжид ул-Ҳаромнинг имоми, асли Ўзбекистонлик Шайх Ҳасан ал-Бухорий билан учрашди\n12 Сентябрь 2018 | Янгиликлар\nБу йилги ҳаж мавсуми ҳушхабарларга бой бўлди. Аждодларимиз томонидан қолдирилган қатор қўлёзмаларнинг юртга қайтарилиш жараёнининг бошланиши, Шайх Саид Бекдошнинг Ўзбекистонга таклиф этилиши ва улар томонидан нашрга тайёрланган Имом Марғиноний қаламига мансуб “Ҳидоя” асарининг юртимизда чоп этилиши юзасидан келишувга эришилиши, Мавароуннаҳр вақфлари қўмитаси раиси билан олиб борилган музокаралар ва бошқа кўплаб хайрли ишлар халқимиз қалбига улкан қувонч олиб кирди, десак муболаға бўлмайди.\nҚувончли хабарлар бу билан якунгани йўқ. Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита раиси ўринбосари, “Ҳаж-2018“ мавсумининг ишчи гуруҳ раҳбари Нуриймон Абулҳасан Масжид ул-Ҳаром имомларидан бири асли андижонлик, шайх Ҳасан ал-Бухорий билан учрашди.\nШайх меҳмонларни юксак эҳтиром билан кутиб олиб, “Аждодларим Ватани Ўзбекистонни ҳали зиёрат қилолмаган бўлса-да, ундаги ўзгаришлардан хабардорман”, деб таъкидлаб ўтди. Хусусан, юртда президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан ўтказилган Қуръон мусобақаси тадбиридан мамнун эканлигини, мусобақа ташкилотчилари ва иштирокчиларининг ишларини юқори баҳоланиши, албатта уларнинг ҳақларига дуолар қилишини айтди.\nБундан ташқари Масжид ул-Ҳаром имом-хатиби шайх Файсал Ғаззавий ҳам уламолар юрти дея танилган Ўзбекистонлик меҳмонларни юксак эҳтиром билан ўз хонадонига таклиф этди. Шайх хонадонидаги суҳбат аждодларимизнинг ҳаёт ва ижодлари, тарихимизнинг ислом ва араб дунёсига таъсири ҳамда Ўзбекистонда сўнгги йилларда бўлаётган ислоҳотлар ҳақида кечди. Айниқса, Ўзбекстонда ҳадис марказига асос солинаётгани шайх Файсални жудаям қувонтирди.\n“Буюк аждодлар юрти ислом оламида ўзининг олдинги юксак мавқейига қайтиши учун икки нуқтага эътибор қаратмоғи лозим: таълим ва тарбияга. Бу иккиси икки қанотдек бўлиб, бирисиз бошқаси фойдасиз бўлади” – деди шайх Файсал ал-Ғаззавий.\nИкки учрашув якунида Нуриймон Абулҳасан Масжид ул-Ҳаром имом хатиби Шайх Файсал-Газзавий ва шайх Ҳасан ал-Бухорийни Ўзбекистонга таклиф қилди. Икки шайх келгуси Қуръон мусобақалари пайтида юртимизни зиёрат қилиш истагида эканликларини билдирди. Улар Юртимиз мутасаддилари ва халқимизни Масжид ул-Ҳаромда дуолар қилишини айтди.\nМухтасар қилиб айтганда, бу йилги кўтаринки руҳ, ислоҳотларга бой шакл ва мазмунда якунланган “Ҳаж-2018“ мавсуми, Ватанимиз ва халқимиз келажаги учун ниҳоятда фойдали келишувларнинг бошланиши билан ҳам аҳамиятли бўлди.


Россиялик сиёсатшунос: “Тоғли Қорабоғда хорижлик ёлланма ҳарбийлар жанг қилмоқда” | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ЯнгиликларРоссиялик сиёсатшунос: “Тоғли Қорабоғда хорижлик ёлланма ҳарбийлар жанг қилмоқда”\nТоғли Қорабоғ Қуролли кучлари асосан хорижлик ёлланма аскарлардан иборат. Бу ҳақда россиялик таниқли сиёсатшунос ва тарихчи олим, Жанубий Кавказ минтақасига оид талай китоблар муаллифи Олег Кузнецов Россиянинг “МИРАЖ” ахборот агентлигига берган интервьюсида маълум қилган. Олим тан олинмаган Тоғли Қорабоғ республикаси Қуролли кучларини “ноқонуний қуролли гуруҳ” деб атаган.\n“Расмий рақамларга кўра, тан олинмаган Тоғли Қорабоғ республикаси армияси 18 минг кишидан иборат. Лекин сўнгги – 2012 йилги президентлик сайловида 40 минг нафардан кам бўлмаган одам қатнашди ва буни халқаро, жумладан, Россиядан борган кузатувчилар тасдиқлади. Демак, тан олинмаган Тоғли Қорабоғ республикасида бир ҳарбий хизматчига бор-йўғи бир ярим минг киши тўғри келади. Бундай бўлиши амримаҳол. Бундан шундай қатъий хулоса қилиш мумкинки, тан олинмаган Тоғли Қорабоғ республикаси қуролли кучлари сафида хорижий ёлланма ҳарбийлар, хусусан, Арманистондаги ва бошқа давлатлардаги армани миллатига мансуб кишилар мавжуд”, – дейди тарих фанлари номзоди О.Кузнецов.\nҚайд этилишича, Арманистонда ёлланма ҳарбийлар “еркрап”, яъни кўнгилли деб аталади. Тоғли Қорабоғда жанг қилган ҳарбийларни бирлаштиручи Еркрап кўнгиллилар иттифоқи ҳам мавжуд. Олимга кўра, Тоғли Қорабоғдаги ҳарбий амалиётларда айнан ушбу кўнгиллиларнинг хизмати катта.\n“Жорий йил 2-5 апрель куни зиддият кучайганидан кейин Арманистон мудофаа вазирлиги ўз сайтида ҳалок бўлганлар рўйхати ва уларнинг дафн этилган жойи ҳақида маълумот эълон қилди. Ушбу рўйхатда Тоғли Қорабоғда яшовчи бирорта одам йўқ. Арманистон мудофаа вазирлиги ҳалок бўлган дея расман тан олган 57 кишининг барчаси арманистонлик. Арманистон Тоғли Қорабоғни тан олмас экан, у ҳолда ҳақли савол туғилади: Арманистон фуқаролари тан олинмаган ҳудуддаги ноқонуний қуролли тузилма таркибида нима қилиб юрибди?” – дея савол қўяди сиёсатшунос олим.\nТарихчи олим Арманистоннинг минтақадаги “босқинчилик сиёсати” нафақат Озарбайжон, балки Россия ҳамда Коллектив хавфсизлик шартномасига ҳам қарши қаратилган деб ҳисоблайди.\n“Арман-озарбайжон фронтида ҳар куни отишмалар юз беради, ҳар икки томон мерганлари туну кун сергак… Ушбу ҳолатда расман арман ҳарбий хизматчиси саналмаган еркрап – кўнгиллилар ҳалок бўлади ва шу боис ҳам расмий Боку Ереванга улар юзасидан расман эътироз билдира олмайди”, – дейди олим О.Кузнецов.\n1988 йили Тоғли Қорабоғ Озарбайжон таркибидан чиқиш ҳақида баёнот бергач, бир неча йил давомида ҳарбий тўқнашувлар давом этган. 1994 йил май ойида томонлар ўт очишни тўхташ борасида келишувга эришган.\nГарчи 1994 йилда келишув имзоланган бўлса-да, тўқнашувлар рўй бериб туради ва ҳар икки томон бир-бирини битим шартларини бузишда айблаб келади.\nТаҳлилчилар тинчлик битими жуда мўрт экани ва исталган пайт тўқнашув рўй бериши мумкинлигидан хавотир билдиради.\n← Аввалги Аввалги Таржима назарияси ва танқиди муаммолари (давра суҳбати) (2014)\nКейинги → Кейинги: Эркин Аъзам (1950)


"Одноклассники" гиф-расмлар учун тўлов жорий этмайди\n19:48 / 20.01.2017\nОдноклассники ижтимоий тармоғи гиф кўринишидаги расмлардан фойдаланиш учун тўлов жорий қилмайдиган бўлди. Фойдаланувчилар ўзаро ёзишувлар пайтида бу расмларни бепул жўната оладилар, тажриба тариқасида фойдаланиш даврида гифларни ишлатиш учун пул тўлаганларга эса улар сарф этган ОК пул бирликлари қайтариб берилади. Синов пайтида олинган маълумотлар асосида ижтимоий тармоқ кўнгилочар ҳизматларни бепул ва пуллик кўринишда ривожлантиради. Бу ҳақда Kun.uz’га ижтимоий тармоқ маълум қилди.\n«Гиф-расмлар тасмада жуда оммабоп, шу сабабли биз уларнинг ўзаро ёзишувларда фойдаланувчилар учун нақадар муҳимлигини билиш учун тажриба ўтказдик. Олинган маълумотлар асосида биз ОКда бепул ва ноёб пуллик кўнгилочар ҳизматларни ривожлантириш ҳақида қарор қабул қилдик. OK Messages иловасининг асосий ҳизмати бу гиф расмларга ўхшатиб қурилган UGC-контент — «Жонли стикерлар»дир. Биз ушбу истиқболли йўналишни ривожлантирмоқчимиз», - деди лойиҳа раҳбари Антон Федчин:\nОКда гиф расмлар алмашинуви хизмати 2015 йилнинг май ойида пайдо бўлган. Ҳозирги кунга келиб фойдаланувчилар суткасига 1 млрд гиф жўнатмоқдалар. Ушбу кўрсаткич ўтган йилдагига нисбатан 133 маротаба ўсди. ОК фойдаланувчилари гиф расмларни нафақат ўз қайдларида, балки шахсий ёзишувларда ҳам жўнатиш ва профил сурати сифатида юклаш имкониятларига эга.


20:18 / 12.09.2020 | Бобир | 345\nАссалому алайкум! Яқинда онам бутун дунёга келган касаллик туфайли оламдан ўтдилар. Бу касалликка чалинишлари ва ўлимларига ўзимни бепарволигим ва бемеҳрлигим сабаб бўлди деган ўйдаман. Саволим шуки бундай ўйлашимдан онамларга азоб берилмайдими? Ва иккинчи саволим. Онамни қазо намозлари бор эди. Шу қазо намозларини ўрнига ўтадиган қандайдир иш-амал қила оламанми? Бўлса нима амал? Ва оҳирги саволим. Вафот этганлар учун ўқиладиган энг афзал сўра борми? Ҳозирда Таборак сурасини ўқиб турибман. Илмсизлик туфайли ноўрин саволлар берган бўлсам узр. Аллоҳ илмингизни зиёда қилсин.\n– Ва алайкум ассалом! Сиз бир нарсани унутманг инсоннинг ажали етмагунича ҳеч ҳам вафот топмайди. Ажали етса нимадир сабаб бўлади. қазои қадарга иймон келтириш иймоннинг шартларидан. Агар Аллоҳ онангизни вафот топишини хоҳламаганида сизни кўнглингизга нимадир қилишни солиб қўйган бўларди. Қўлингиздан келганича топганингизни фақир-мискинларга бериб савобини онангизга бағишланг. Оз деманг, каатта қилиб риё ҳам қилманг. Бардавом бўлсин. Валлоҳу аълам!\nДўст бўлса бўладими\nҚадаи охир ҳақида\nЭшикдан келган одамга бирор нарса бериш\nПул олиб устига қўшиб бериш\nШу исмлар шариатимизга тўғри келадими?


Туркманистонга келган Толибон вакиллари ТАПҲ лойиҳасини қўллашини билдирди\n20 май 2022, Тошкент вақти: 16:57\nТолибон вакиллари Туркманистон ташқи ишлар вазири билан учрашув пайтида.\nТолибон делегацияси Туркманистон Ташқи ишлар вазирлиги ходимлари билан учрашди. Учрашув давомида тарафлар Туркманистон – Афғонистон – Покистон – Ҳиндистон (ТАПҲ) газ қувури лойиҳаси билан боғлиқ хавфсизлик масалаларини муҳокама қилган.\nТолибоннинг Қатардаги ваколатхонаси раҳбари Наим Бардакнинг сўзларига кўра, музокараларда Туркманистон бош вазирининг ўринбосари ва ташқи ишлар вазири иштирок этган.\nТуркманистон ҳукумати эълон қилган баёнотда ёзилишича, учрашув давомида Афғонистонда тинчлик ва барқарорлик ўрнатиш масаласи муҳокама қилинган.\nБаёнотда айтилишича, Толибон вакиллари Туркманистоннинг инфратузилма лойиҳаларини тўлиқ қўллаб-қувватлашларини изҳор қилишган.\nТуркманистондаги давлат оммавий ахборот воситалари учрашув ҳақида хабар бермади. Афғонистон ҳукумати эса Ашхободда бўлиб ўтган музокараларга ҳали изоҳ бергани йўқ.\nҚирғизистон Бош прокуратураси 2010 йилнин июнида содир этилган “Ўш воқеаси” бўйича очилган жиноят иши доирасида ўша вақтдаги Муваққат хукумат аъзолари бўлган Кенешбек Дуйшўбаев, Исмаил Исақов ва Бектур Асановга айблов билдирди. Бу хақида Озодликнинг қирғиз хизматига айбланувчилардан бири Кенешбек Дуйшўбаев хабар берди.\nМиллий хавфсизлик давлат қўмитаси бир йил аввал июнь воқеаси юасидан 2010 йилдаги Муваққат ҳукумат аъзоларига нисбатан очилган жиноят иши қайта тергов қилина бошлаганини билдирган.


MWC 2016 кўргазмаси: ишлаб чиқарувчилар қандай гаджетлар билан ҳайратлантирар экан?\n09:44 / 21.02.2016\n26 февраль куни Барселонада электроника оламининг сўнгги ютуқларига бағишланган энг йирик халқаро кўргазма - Mobile World Congress (MWC) бўлиб ўтади. Бутундунё мобиль конгрессида электрон бозорнинг асосий иштирокчиларидан ташқари тез орада дўконларда пайдо бўлувчи янгиликларни намойиш этишади.\nКомпания кўргазма очилиши арафасида 21 февраль куни ўз матбуот-анжуманини ўтказади. Унда кореялик гигант компания 3та янги маҳсулот: Galaxy S7 флагман-смартфони, унинг қайрилган кўриниши S7 edge ва панорамали VR Gear 360 камерасини тақдим этади. ОАВда Galaxy S7 хусусияти тўғрисидаги хабарлар йил бошида “болалаган” эди. Аndroid-қурилманинг биринчи “жонли” сурати эса февраль бошида чоп этилди.\nSamsung Galaxy S7 ва S7 Edge смартфонлари мос равишда 5,1 ва 5,5 дюймли QHD кўрсатиш қобилиятига эга (2560×1440 нуқтали) Super AMOLED дисплейлари, Qualcomm Snapdragon 820 ёки Samsung Exynos 8890 процессорлари, 4 Гбайт тезкор хотира, 32 ёки 64 Гбайтли флеш-хотира, microSD хотира карталари учун слот, бармоқ излари сканери, 12 Мп ли BRITECELL орқа камера ва селфи учун 5 Мп ли олд камера билан жиҳозланади.\nGalaxy S7 ва Galaxy S7 Edge’нинг тез қувватланиш функциясига эга аккумуляторлари ҳажми мос равишда 3000 ва 3600 мА•соатни ташкил қилади.\nИккала модель ҳам Европа ва АҚШга 11 мартдан сотувга чиқарилади.\nЯнги Gear 360 VR-камераси эса “балиқ кўзи”дек (180 градус) икки объективдан иборат бўлади. Фойдаланувчиларни ташқи қувват манбаига уланиш заруриятидан халос этиш мақсадида ўз аккумуляторига эга. Видеонинг максимал даражаси 3840х1920 (икки линза орқали тасвирга туширилса) ёки 1920х1920 (бир линза билан) пикселни ташкил этади.\nSamsung Galaxy S7 билан бир вақтнинг ўзида G5 флагман-смартфони ҳам намойиш этилади. Унинг ташқи кўриниши ва хусусиятлари ҳозирча сир бўлиб қолмоқда. Бироқ аппарат доимий ёниқ экран функциясига эга.\nЎтган ҳафтада янги смартфон учун ҳали яратилмаган махсус ғилоф тўғрисида хабар берилган эди. Унга кўра, Quick Cover шаффоф корпуси қўл тегиши билан ишга тушувчи махсус материалдан ишланган. Фойдаланувчилар смартфонни ғилофини олмасдан туриб, қўнғироқларга жавоб беришлари мумкин.\nHTC юқоридаги рақобатдошларидан фарқли ўлароқ, смартфонлар тақдимотини ўтказмайди. У асосий эътиборни Vive виртуал реаллик кўзойнакларига қаратмоқда. Шунингдек, кўргазмада мазкур янгиликнинг нархи ҳам эълон қилиниши мумкин.\nHTC бош директори Шер Воннинг сўзларига кўра, ҳозир компания учун телефон бизнесидан кўра, виртуал реаллик қурилмалари муҳимроқдир. НТС компаниясининг бу борадаги илк гаджети Valve билан ҳамкорликда яратилган Vive кўзойнаклари бўлади. Қурилма апрель ойида сотувга чиқади.\nMWC 2016 кўргазмасида компания Under Armour спорт кийими билан ҳамкорликда яратилган HealthBox – жисмоний фаоллик назорат тизимини ҳам намойиш этиши мумкин.\nКомпания 21 февраль куни уюштирадиган тадбирида мутлақо янги қурилмани намойиш этишни ваъда берган. Тахминларга кўра, у жорий йилда 4та янги смартфонни намойиш этади.\nКўргазмада компаниядан йирик намойишлар кутилмаяпти. Ўтган йилнинг сентябрида японлар Z савдо маркасини янгилаганликлари сабаб, Xperia-смартфонларининг намойиш этилиши даргумон. Биргина, Sony ўзининг Xperia Z Tablet Compact планшетини ихчам кўринишини тақдим этиши мумкин.\nЎтган йили мобил телефонлар бозорида ишлаб чиқарувчилар орасида катта “ўйинчи”лардан бири Nokia, 2016 йилда яна ишлаб чиқаришни тиклаш ва қурилмаларга лицензия беришга қайтишини эълон қилди. Буни амалга оширишдан уни Microsoft билан тузилган шартнома тўхтатаётган эди.\nЛекин MWC 2016 кўргазмасида Nokia`ни янги қурилма тақдим этишдан ҳеч нарса тўхтатмайди, бундан ташқари улар янги тармоқли ускуналар ва 5G станцияларини намойиш қилишлари мумкин.\nХитойнинг Xiaomi компанияси бундан олдин MWC кўргазмасида ҳеч қачон қатнашмаган, лекин бу йил вазият ўзгариши мумкин. Компания Mi 5 флагман смартфонининг тақдимотига ишора қилиб, 24 февраль кунга мухбирларни кўргазма доирасида бўлиб ўтадиган “медианамойиш”га таклиф қилди.\nXiaomi вице-президенти Уго Барра твиттерида жойлаштирган суратига кўра, смартфон энг замонавий Qualcomm Snapdragon 820 процессори, икки SIM-карта учун жой ва NFC-чипига эга бўлади.\nБошқа манбаларга кўра, Mi 5 5,2-дюймли экран ва 3600 мА*с ли батарея билан жихозланади. Қурилма икки хил турдаги хотира билан: 32 Гб доимий ва 3 Гб оператив ва 64/4 Гб ли хотира билан сотувга чиқади.\nЎтган йилнинг охирида BlackBerry компанияси ўзининг биринчи слайдер кўринишидаги Android смартфони Priv ни тақдим этган эди. Миш-мишларга қараганда, компания шу смартфоннинг QWERTY-клавиатурасисиз каби ҳар хил турларини тайёрламоқда ва MWC 2016 кўргазмаси уларни тақдим қилишнинг энг қулай вақти деб хисоблашади. Лекин бу амалга ошмаслиги ҳам мумкин, чунки компания MWC да ҳеч қандай матбуот конферециясини ўтказишни режалаштирмаган.\nHP узоқ пайтлардан бери муҳокама қилиниб келаётган Elite X3 Windows-смартфонини MWC кўргазмасида тақдим этиши мумкин.\nЯнгиликнининг хомаки номи Falcon бўлиб, у 5,8-дюймли экран (2560х1440 пикселлар), замонавий Qualcomm Snapdragon 820 процессори ва 64 гигабайтлик флеш-хотира билан қуролланади. Бундан ташқари, Elite X3 нинг асосий “кўзи” 20 мегапиксель ва олд томондагиси эса 12 мп бўлиши режалаштирилган.\nЯнварь ойининг охирида, Oppo компанияси хинд бозорида ўзининг биринчи F1 “селфифон”нини намойиш этган эди. Янгиликда селфи ва видеочат учун 8-мегапикселлик камера, суратларга ишлов бериш учун Beautify 3.0 ва PureImage 2.0 программалари ўрнатилган.\nКомпания MWC 2016 да “мобил камера билан боғлиқ бўлган, мисли кўрилмаган янгилик”ни намойиш қилишга ваъда берди. Эҳтимол, Oppo тақдим этилган моделнинг АҚШ ва Европа учун такомиллаштирилган F1 plus (5,5-дюймли экран ва 4 ГБ "оператив хотира”) смартфонини тақдим этади.


Қаззофийнинг маҳв этилиши: Африка қироллари қиролининг ўлдирилганига 10 йил тўлди | Qalampir.uz\nБу қизиқ\t20 Октябрь 2021 19:06 24249\n“Демократия билан бошбошдоқликнинг ораси бир қадам”\n2010-2011 йилларда араб мамлакатларида ҳокимият бошқарувига қарши “Араб баҳори” деб номланган норозилик намойишлари бошланиб кетди. Бу тартибсизликлар сиёсатчилар ва давлат раҳбарлари учун кутилмаган воқеа бўлди. Араб дунёсига ёйилган бу инқилобий ҳаракатлар Тунисда Бен Али, Мисрда Ҳусни Муборак ҳокимиятини бир кечада қулатди. Галдаги нишон Ливия эди. Бироқ, мамлакат раҳбари полковник Муаммар ал-Қаззофий таслим бўлишни истамади. Бу эса биринчи навбатда АҚШ ҳамда унинг иттифоқчилари Буюк Британия ва Францияга ёқмади.\n2011 йил 19 март туш вақти АҚШ ва НАТО ҳарбий самолётлари ҳавога кўтарилди. Уларнинг нишони Бенғози шаҳри бўлиб, у ерда Ливия раҳбари Муаммар ал-Қаззофийнинг асосий қўшинлари жойлашган эди. Ҳужум натижасида, Қаззофий кучлари таг-туги билан йўқ қилиб ташланди. 20 октябрь куни икки оёғидан яраланган давлат раҳбари қўлга олиниб, халққа топширилди. Йиғилган онгсиз оломон ўз давлат раҳбарини шафқатсизларча уриб ўлдирди. Бугунги мақоламизда, бундан роппа-роса ўн йил аввал, ташқи кучлар аралашуви билан ҳокимиятдан ағдарилган Ливия диктатори Муаммар ал-Қаззофийнинг аянчли қисмати ҳақида сўз юритамиз.\nҚаззофийнинг ҳокимиятга келиши\nЛивиядаги фуқаролар урушининг сабабларини яхшироқ тушуниш учун Қаззофийнинг ҳокимият тепасига келган вақтдан бошлаб, 2011 йилгача бўлган мамлакат ташқи ва ички сиёсатини таҳлил қилиш лозим.\n1969 йилгача Ливияда конституцион монархия тузуми ҳукмрон эди. Қирол Идрис Ғарб мамлакатлари қўлидаги бир қўғирчоқ ҳисобланган. Чунки, Ливия Иккинчи жаҳон урушидан олдин Италия мустамлакаси бўлган. Урушда Италия мағлубиятга учради. Шундан сўнг, Ливия ерлари Франция ва Буюк Британия назоратига ўтди. 60-йилларнинг охирига келиб, айрим араб давлатларида социалистик тузум ўрнатилди. Хусусан, 1952 йилда Мисрда, 1963 йилда Сурияда СССР намунасидаги давлат тузилди. Бу ҳаракатлар Ливияга ҳам ўз таъсирини ўтказди. Мамлакатдаги бир гуруҳ ҳарбийлар Ливияда социалистик тузум ўрнатишга ҳаракат бошлашди. Полковник Муаммар Қаззофий бу ҳаракатга бошчилик қилди.\n1969 йил 1 сентябрь куни, қирол Идрис Туркияда даволанаётган бир вақтда, 28 ёшли полковник Муаммар Қаззофий бошчилигидаги “Озод офицерлар” гуруҳи Ливияда давлат тўнтариши уюштирди. Бу инқилобни махфий тарзда СССР ва Миср кучлари қўллаб турди. Шундай қилиб, қўғирчоқ қирол тахтдан ағдарилди.\nҚаззофийнинг ички сиёсати\nЛивияда ҳокимият, инқилобий қўмондонлик кенгаши қўлига ўтгач, мамлакат номи Ливия Араб Республикаси деб эълон қилинди. Кенгаш бошқаруви Қаззофий қўлига ўтди. 1970 йилда Муаммар Қаззофий Ливия Бош вазири ва Мудофаа вазири лавозимини эгаллади. Давлат бошқарувини ўз қўлига олган полковник Ливия ҳудудидаги Буюк Британия ва АҚШ ҳарбий базаларини чиқариб юборди. 1970 йилдан бошлаб мамлакатдаги барча хорижий банклар ва нефть заводлари миллийлаштирилди.\n1977 йил 2 март куни Ливиянинг Себха шаҳрида бўлиб ўтган Ливия умумхалқ конгрессининг навбатдан ташқари сессиясида “Себҳа декларацияси” қабул қилинди. Унга кўра, мамлакатда “Жамахирия”, деб номланган янги давлат бошқарув шакли жорий этилди. Давлат номи Социалистик Халқ Ливия Араб Жамаҳирияси, деб эълон қилинди.\nЛивияда монархия ағдарилишидан олдин, мамлакат аҳолисининг 27 фоизи саводли эди. Инқилобдан ўн йил ўтиб, мамлакатда 220 та кутубхона, 20 та олий ўқув юрти очилди. 1977 йилга келиб аҳолининг саводхонлик даражаси 51 фоизга кўтарилди. 1980 йилда 180 мингдан ортиқ уй-жой қурилди. Бу бошпанасиз яшаб келаётган муҳтожларнинг қарийб 80 фоизини замонавий уй-жой билан таъминлаш имконини берди.\nЛивия асосан нефтга бой ҳудуд ҳисобланган. Бундан ташқари Қаззофий мамлакатнинг чўл ҳудудларига сув етказиб бериш учун “Буюк сунъий дарё”, деб номланган йирик суғориш лойиҳасини ишлаб чиқди. Лойиҳага кўра, ичимлик суви 500 метр чуқурликдаги 1300 та қудуқдан қазиб чиқарилиши керак эди. Муаммар Қаззофий бу дарёни дунёнинг “саккизинчи мўжизаси” деб атади.\nҚаззофий юритган ташқи сиёсат\nМуаммар Қаззофий даврида Ливия Яқин Шарқ ва Африка давлатларидаги муаммоларига фаол аралашди. Хусусан, Фаластиндаги террористик гуруҳларга ёрдам берди. Бундан ташқари, Ливия ҳукумати қўшни давлат Чадга ҳудудий даъволарни эълон қилди. Қаззофий даъво ортидан Чадга қўшин киритди. Бу ўз навбатида Халқаро кучларнинг норозилигига сабаб бўлди.\nТашқи сиёсатда Ливия ҳукумати инқилобий ва террористик ташкилотларга, айниқса панисломизм ғояларига риоя қилувчи гуруҳларга ёрдам кўрсатди. Қаззофий шунингдек, Ирландия Республикачилар армиясини, Филиппиндаги мусулмон қўзғолончиларни ва Африка миллий конгрессини қўллаб-қувватлади. 80-йилларнинг бошида Қаззофий номи терроризмга ҳомийлик қилувчи шахс сифатида ёйилди. АҚШ Президенти Рональд Рейган Ливия раҳбарини “Яқин Шарқнинг қутурган ити” деб атаб, уни халқаро терроризмга шерикликда айблади.\n1988 йил 21 декабрь куни Франкфурт-Лондон-Нью Йорк-Детроит йўналишида парвоз қилаётган “Boeing 747” самолёти Локерби шаҳри устида портлади. 1991 йилги тергов жараёнида бу портлашга Ливия разведкасининг дахлдор эканлигини аниқланди. АҚШ ва Буюк Британия ҳукумати Қаззофийдан айбдорларни беришни талаб қилди. Бироқ, мамлакат раҳбари бунга рад жавобини берди. Шундан сўнг, АҚШ ва Европа давлатлари Ливияга қарши иқтисодий санкциялар жорий қилди. Ғарб дунёсида Қаззофий номи янада қораланди.\nАфрика қироллари қироли\n1998 йилда Ливия раҳбарининг ташаббуси билан тинчлик, хавфсизлик ва барқарорликни мустаҳкамлаш, шунингдек минтақада глобал иқтисодий ривожланишга эришиш мақсадида саҳро давлатлари ҳамжамияти (CENSAD) тузилди. 2001 йилда Қаззофийнинг ташаббуси билан 54 та Африка давлатларини бирлаштирган Африка Иттифоқи тузилди. Бундан ташқари, У Африка Қўшма Штатларини яратиш ташаббусини кўтара бошлади. Қаззофий бутун Африка мамлакатларини бир мақсад йўлида, бир мушт қилишга ҳаракат қилди. Бу эса ўз навбатида АҚШ ва Ғарб дунёсига ёқмади. Чунки, Африкадаги катта нефть, олтин, олмос конлари айнан ғарб мамлакатларига қарашли эди.\n2008 йилнинг август ойида Африканинг 200 дан ортиқ қироллари, султонлари, амирлари, шайхлари ва қабила бошлиқларининг йиғилишида Муаммар Қаззофий “Африка қироллари қироли”, деб эълон қилинди.\nҒарб билан яқинлашув\n2000 йилларга келиб Қаззофий Европа мамлакатлари билан яқинлаша бошлади. Европа магнатларига Ливияга кириши учун рухсат берилди. Бу ҳаракатлар мамлакатнинг иқтисодий сиёсий ҳаётини бироз либераллаштиришга олиб келди.\n2003 йилнинг июнь ойида, Миллий конгрессда Муаммар Қаззофий мамлакатнинг “халқ капитализми” деб номланган янги сиёсий йўналишини эълон қилди. Ливия раҳбари нефть ва газ конларини хусусийлаштиришга рухсат берди. 2003 йилнинг декабрь ойида Ливия оммавий қирғин қуролларининг барча турларидан воз кечганини эълон қилди. 2004 йилнинг 23 апрелида АҚШ Ливияга қарши иқтисодий санкцияларни қисман бекор қилди. Тез орада, Ливия йиллик инфляция даражаси энг паст бўлган мамлакат сифатида Гиннес рекордлар китобига кирди.\nҚаззофийга қилинган суиқасдлар\nМуаммар Қаззофийнинг ҳукмронлик даврида унга нисбатан кўп марта суиқасд амалга оширилган. Хусусан, 1975 йилнинг июль ойида ҳарбий парад вақтида Ливия раҳбари турган шоҳсупага ўт очишга уриниш муваффақиятсизликка учради. 1981 йилда Ливия ҳарбий ҳаво кучларидаги фитначилар Қаззофий СССРдан Триполига қайтаётган самолётни уриб туширишга уринишди. 1981 йилнинг декабрь ойида Халифа Қодир Муаммар Қаззофийга ўқ узди. Ливия етакчиси елкасидан яраланди. 1989 йилда Сурия Президенти Ҳафиз Асаднинг Ливияга ташрифи чоғида Қаззофийга қилич билан қуролланган ҳарбий ҳужум қилди. У дарҳол соқчилар томонидан отиб ташланди. 1996 йилда Сирт шаҳри кўчасида Қаддафий кортежи ўтаётганда машина портилатилди. Ливия етакчиси жароҳат олмаган, лекин суиқасд оқибатида олти киши ҳалок бўлган. Текширувлар натижасида, бу суиқасдлар ортида АҚШ ва унинг шотирлари тургани эълон қилинган.\nҚаззофийнинг йўқ қилиниши\n2010-2011 йилларда араб мамлакатларида мавжуд тузумга қарши “Араб баҳори”, деб номланган норозилик намойишлари бошланди. Араб дунёсига ёйилган бу инқилобий ҳаракатлар Тунисда Бен Али, Мисрдаги Ҳусни Муборак ҳокимиятини бир кечада қулатди. Галдаги нишон Ливия эди. 2011 йил 15 февраль куни Ливияда ҳам Қаззофий бошқарувига қарши бўлган мухолиф кучлар бош кўтарди. Улар, Қаззофийдан истеъфога чиқишини талаб қилди. Мамлакатда фуқаролик уруши бошланди. 20 февраль куни Ливия пойтахти Триполида мухолифлар томонидан митинг ўтказилди. 22 февраль кечқурун, Муаммар Қаззофий давлат телевидениеси орқали чиқиш қилиб шундай деди:\n“Муаммар Қаззофийнинг кетиш нияти йўқ. У президент эмас, у инқилобнинг етакчиси ва у бу ерда қолади. Гиёҳвандлик таъсири остида бўлган бир гуруҳ ёшлар полиция бўлимларига ҳужум қилиб, қурол ўғирлашди. Хорижий каламушлар Миср ва Тунисда бўлиб ўтган воқеаларни Ливияга кўчириб, уни Афғонистонга айлантирмоқчи! Биз уларга қарши ҳали куч ишлатмадик, Агар норозилик намойишлари давом этаверса, ҳар бир уй тозаланади. Қуролини ташламаганлар қатл қилинади”.\nЭртаси куни Бенғози шаҳрида маҳаллий халқ кенгаши аъзоларининг қўшма фавқулодда йиғилиши бўлиб ўтди. Йиғилишда Қаззофийга қарши Миллий Кенгаш тузилиб, унга мамлакатнинг собиқ адлия вазири Мустафо Муҳаммад бош бўлди. Тез орада, фуқаролар уруши мамлакатнинг катта қисмини қамраб олди. 26 февраль куни БМТ Хавфсизлик Кенгаши Ливияга қурол ва ҳар қандай ҳарбий материал етказиб беришни тақиқловчи санкция эълон қилди. Шунингдек, Қаззофийнинг хорижий активларини музлатиб қўйди.\n2011 йил 27 июнь куни Ливиядаги фуқаролар уруши вақтида Халқаро жиноят суди Муаммар Қаззофийни қотиллик ва турли жиноятларда айблаб қўлга олиш учун рухсат берди. Шундан сўнг, АҚШ ва НАТО бошчилигидаги халқаро коалиция кучлари Ливияга кирди.\nБир неча ойлик жанглардан сўнг, 20 август куни исёнчилар пойтахт Триполига ҳужум қилишди. НАТОнинг ҳаво ҳужуми натижасида Триполи ер билан яксон қилинди. Инқилобчилар Қаззофийнинг тиригини ёки жасадини янги ҳокимиятга топширганларга 1,6 миллион доллар мукофот эълон қилди. 9 сентябрь куни Халқаро жиноят суди талабига биноан Муаммар Қаззофий Интерпол томонидан халқаро қидирувга берилди. Пойтахт қулагач, фақат Бани Валид ва Сирт шаҳарлари Қаззофийнинг назорати остида қолди. Бу шаҳарлар атрофида ҳам шиддатли жанглар давом этди.\nЎша вақтда, Ливий раҳбарининг ёнидан бўлган Ички хавфсизлик хизмати бошлиғи генерал Мансур Дао Қаззофийнинг Триполи олингандан кейинги аҳволи ҳақида шундай дейди:\n“У хафа бўлди, ғазабланди, баъзида биз уни ақлдан озган деб ўйладик. Кўпинча, у ғамгин эди. Унга пойтахт қулаганини айтганимиздан кейин ҳам Ливия халқи уни ҳали ҳам яхши кўришига ишонди”.\nМаълумотларга кўра, Ливия раҳбари сўнгги кунларда бир хонадан чиқмасдан, дафтарга нималарнидир ёзиб ўтирган. Муаммар Қаззофий барчасини тугагани сезди. Ҳатто, қўриқчилари қочишни таклиф қилганда у “ мени ҳеч бир мамлакат қабул қилмайди. Мен қочишдан кўра, ўз она халқимнинг қўлида ўлишни афзал кўраман”, деб жавоб берган.\n2011 йил 20 октябрь куни АҚШ ва НАТО ҳарбийлари Сирт шаҳрига ҳужум қилди. Иккала оёғидан яраланган Қаззофий қўлга олиниб, халққа топширилди. Шунда сўнг, йиғилган онгсиз оломон Муаммар Қаззофийни уришни, ҳақоратлашни бошлади. Ғазабланган халқ Қаззофийни уриб ўлдирди. Кейинчалик, Инқилоб етакчисининг мурдаси Мисрат шаҳрида музлатгичга солиниб халққа намойиш этилди. Фитначилар Қаззофийнинг мурдасини суратларга олиб, ўша вақтдаги АҚШ давлат котиби Хиллари Клинтонга юборишади. Муаммар Қаззофийнинг мурдасини кўрган давлат котиби хурсанд бўлиб кетади.\nМуаммар Қаззофийнинг 42 йиллик ҳукумронлик даврида Ливия нефть сотишда кўп даромад олди. Халқ диктатор даврида тинч яшади. Бироқ онгсиз халқ охир-оқибат ташқи кучларнинг демократия қуриш ваъдаларига учиб, ўз давлатини парокандаликка олиб келди. Ливия Муаамар Қаззофийдан кейин ўзини ўнглай олмади. Ливия Ғарбнинг таъсир доирасига тушиб қолди. Охир-оқибат, уларнинг қўғирчоғига айланди.\nМуаммар Қаззофий режими ағдарилганидан сўнг, Ливия икки қисимга бўлиниб кетди. Мамлакатнинг Ғарбий қисмини Файез Сарраж бошчилигидаги Миллий кенгаш ҳукумати бошқармоқда. Шарқни эса фельдмаршал Халифа Хафтал қўмондонлиги остидаги Ливия миллий армияси назорат қилмоқда. Ҳозирда Ливия аҳолисининг катта қисми қашшоқликда кун кечиради.\n15 Май 16:43 44294\n14 Май 09:13 38700\n14 Май 22:33 36397\n14 Май 21:00 27717


Asia Alliance Bank Бошқарув раисининг виртуал қабулхонаси иш бошлади – Газета.uz\nAsia Alliance Bank Бошқарув раисининг виртуал қабулхонаси иш бошлади\nAsia Alliance Bank акциядорлик-тижорат банки веб-сайтида банк Бошқарув раисининг виртуал қабулхонаси иш бошлади.\nLotinchada 30 ноябр 2016, 10:32 Иқтисодиёт Реклама\nВазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикасининг 2016 йил 27 октябрдаги «Жисмоний ва юридик шахслар мурожаатлари тўғрисида"ги Қонуни талабларини қатъий бажариш бўйича вазирликлар ва бошқармалар, хўжалик бирлашмалари раҳбарлари, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар, шаҳарлар ва туманлар ҳокимлари жавобгарликлари тўғрисида"ги Қарорини таъминлаш доирасида Asia Alliance Bank Акциядорлик-тижорат банки веб-сайтида банк Бошқарув раисининг виртуал қабулхонаси иш бошлади.\nЭнди барча хоҳловчилар тун-кун режимида бевосита Бошқарув раисига банк хизматлари бўйича аризалар, шикоятлар ва таклифлар юбориш имкониятига эга бўладилар.\nШундай қилиб, банк томонидан янги мулоқот шакли тақдим қилиниб, у анъанавий шакллар — ёзма мурожаатлар ва шахсан қабул билан бир қаторда қизиқтираётган саволларга тўлиқ жавоблар олиш, таклиф билан чиқиш, ўз фикрини очиқ ифодалаш қўшимча имкониятларини беради.\nВиртуал қабулхона мурожаатномалар бериш ҳамда уларнинг кўриб чиқилиши ва ижроси жараёнини кузатиб бориш имконини яратади. Юборилган хабарлар рўйхатдан ўтказилади ва расмий қоғоз кўринишидаги хат-хабарлар билан тенг равишда кўриб чиқилади. Ушбу коммуникация воситаси муайян устунликларга эга бўлиб, жумладан, масалаларни ҳал қилишда бюрократик амалиётга барҳам бериш имкониятини назарда тутадиган тезкорлик ва шаффофликни ўз ичига олади.\nAsia Alliance Bank АТБ Бошқарув раисининг расмий виртуал қабулхонасига Банкнинг қуйидаги сайти орқали мурожаат қилиш мумкин: www.aab.uz.\nБундан ташқари, банк Бошқарув раисига head@aab.uz электрон манзили ва (0371) 231−60−04 телефон рақамлари бўйича мурожаат қилиниши мумкин.\nAsia Alliance Bank АТБ мурожаатларнинг қисқа муддатларда сифатли кўриб чиқилишини кафолатлайди.


16:41 / 28.10.2018 1404 pdf Ўқиш режими + -\n«Айтинг (Эй Муҳаммад): «Агар Аллоҳни севсангиз, менга эргашинглар. Шунда Аллоҳ сизларни севади ва гуноҳларингизни мағфират қилади. Аллоҳ (гуноҳларни) мағфират қилгувчи, меҳрибондир!»\nАйтинг: «Аллоҳга ва пайғамбарга итоат қилингиз!» Агар юз ўгирсалар, бас, албатта Аллоҳ ҳам (бундай) динсизларни севмас (Оли Имрон сураси, 31-32-оятлар).\nКишининг Аллоҳни ва унинг Пайғамбарини севиши уларга итоат этиши, амрларига эргашиши демакдир. Аллоҳнинг бандасини севиши эса, унга ноз-неъматлар ато этиши, сийлаши, уни афв этиши демакдир.\n– Банда, ҳақиқий комиллик ёлғиз Аллоҳга оид эканлигини, ўз нафсида ёки бошқаларда кўринадиган комиллик эса ёлғиз Аллоҳдан келишини идрок этаётганда Аллоҳни севган бўлади. Бандасининг бу идроки уни Аллоҳга яқинлаштирувчи ишлар қилишга етаклайди.\nБишр Ҳофий ҳикоя қилади:\nБир кун тушимда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни кўрдим. Менга: «Аллоҳ сени қайси хислатларинг туфайли дўстларинг орасида баландроққа қўяди, биласанми?» – деб сўради. Мен «йўқ» деб жавоб берганимда, у шуларни айтди:\n– Солиҳ кишиларга хизмат қилишинг, мусулмон биродарларингга ўгит беришинг, мўминларни ва менинг суннатимга эргашганларни севганинг ва менинг гўзал ахлоқимга эга бўлганинг туфайли!..\nШунинг учун ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бир ҳадисларида шундай марҳамат қиладилар:\n– Ким менинг ахлоқимни иҳё этса (такрорласа, тикласа), мени севганидир. Ким мени севса, қиёмат куни жаннатда мен билан биргадир.\nЯна Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан бизгача етиб келган хабарларда шундай буюрилган:\n– Инсонларнинг ахлоқи бузилганда ва мазҳаб ихтилофлари авжига чиққанда, Аллоҳ Расулининг гўзал ахлоқини намоён қилган одамга юз шаҳиднинг савоби берилади.\nБир кун Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай билдирадилар:\n– Умматимнинг ҳаммаси жаннатга киради, фақат қочоқлар кирмайди!\n– Кимдир қочоқлар?\n– Менга итоат этганлар жаннатга киради, исён қилганлар эса қочоқдир. Менинг суннатимга, менинг ахлоқимга мос тушмайдиган ҳар бир ҳаракат гуноҳдир.\n– Сиз бир одамни кўрсангиз, у одам кўкда учса, ё сув устида юрса ёхуд олов еса ва ё шунга ўхшаш баъзи нарсалар қилса, лекин Аллоҳнинг фарз қилган низомларини адо этмаса ва Пайғамбарнинг гўзал ахлоқига эргашмаса, билингизки, у кимса ёлғончи ва найрангбоздир.\nБаъзи улуғларимизнинг гўзал сўзлари. Жунайд Бағдодий:\n– Аллоҳнинг лутфи бўлмасдан бир кимса унга етишолмас. Аллоҳга етишишнинг йўли унинг Расули Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга тобе бўлишдир.\n– Пайғамбарнинг суннатига номувофиқ ҳар бир ҳаракат ботилдир.\nШунинг учун Расулуллоҳнинг бир ҳадиси ҳам шундайдир:\n– Ким менинг гўзал ахлоқимга тобе бўлмаса, унга шафоатим ҳаромдир.\nФузайл ибн Иъёзнинг тавба қилиш тарихи эса мана бундай: Фузайл бир хотинга ошиқ бўлиб, уларнинг деворига тирмашаётганда, ичкаридан қулоғига «Мўминларнинг қалблари Аллоҳнинг зикрига ва Қуръонга мойил бўлиш пайти келмадими?» (Ҳадид сураси, 16-оят) деган сас эшитилади. «Кедди у пайт, ё Раб!», дея ортига қайтади. Тунни бир харобада ўтказади. Шу чоғ ён тарафдан бир гуруҳ одамнинг шундай деб гаплашганларини эшитади: – Туринглар, кетамиз ! – Йўқ, йўқ, бундай соатда Фузайл йўл тўсади. Шунда Фузайл такроран тавба қилади ва аҳволини одамларга айтади. Фузайл тавба қилганлар орасида энг илғори, карам ва эҳсон офтоби, жўмардлик ва ирфон дарёси, шайхларнинг улуғларидан эди).\nФузайл ибн Иъёз:\n– Агар сенга: «Аллоҳни севасанми?» – десалар сукут қил. Чунки «Севмайман!» – десанг, иймондан чиқасан. «Севаман!» – десанг, балки керагича севганлар каби севолмассан! Керагича севолмаганинг ҳолда «Севаман!» – деб Аллоҳнинг ғазабига дучор бўлишдан сақлан!\n– Аллоҳ севгисининг аломати Қуръон севгисидир. Қуръон севгисининг аломати Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам севгисидир. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам севгисининг аломати унинг суннатига ва гўзал ахлоқига тобе бўлмоқдир. Суннатга тобе бўлишликнинг аломати охират ҳаётини унутмасликдир. Охират ҳаётини унутмасликнинг аломати дунёга ҳирс қўйишдан, ҳаром ва ғайримашруъ даромад йиғишдан қочишлиқдир. Абулҳасан Занжоний:\n– Ибодатнинг асоси уч устунга эгадир:\nКўз коинотдан ибрат олиш учундир.\nҚалб тафаккур учундир.\nТил тўғри сўз айтиш ва Аллоҳни зикр этиш учундир.\nШунинг учун Аллоҳ буюради:\n“Эй, мўминлар, Аллоҳни кўп зикр қилинглар!”\n“Эртаю кеч у Зотни поклаб, тасбеҳ ва танзиҳ қилинглар!”\nМўмин доимо пок ва таҳоратли бўлиши керак, ҳар таҳорат бузилганда янгидан таҳорат олиши ва икки ракаат намоз ўқиши керак. Ҳар мажлисда имкон даражасида қиблага қараб ўтиришга ҳаракат қилиши керак. Ҳар он Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузуридаман деб ўйлаши керакки, ҳаракатларида унинг суннатига зид ҳолат чиқиб қолмасин. Мусибатларга дучор бўлганда, чидаши ва сабр қилиши лозим. Гуноҳкорларга ва Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг йўлидан чиққанларга мағфират тилаб, дуолар қилиши даркор, ўзи ғурурланмаслиги ва ҳеч қачон кибрланмаслиги лозим. Чунки кибр шайтоний феълдир. Камтарин бўлиши ва нафсини ҳар вақт паст қўйиши керак. Аллоҳ йўлида бўлганларга таъзим ва эҳтиром кўзи ила боқмоғи лозим. Ким Аллоҳ йўлидагиларга эҳтиром кўзи билан боқмаса, Аллоҳ уларнинг суҳбатини у кишига ҳаром қилади. Кимки ибодатнинг муҳтарамлигини билмаса, Аллоҳ унинг қалбидан ибодат завқини олади.\nФузайл ибн Иъёзга: «Киши қачон солиҳ бўлади?» – деб савол беришганда, у шундай жавоб қайтарганди: – Қалбида қўрқув, тилида тўғрилик, аъзосида яхши амал ва ниятида насиҳат бўлганда.\nСолиҳлардан бири бир жамоага учрайди. Қараса, замоннинг машҳур табибларидан бири хасталиклардан ва дорилардан баҳс юритаётган экан. Табибдан сўрайди:\n– Эй танларга шифо берувчи табиб, қалбларга ҳам шифо бера оласизми? Табиб: Ҳа, дардингни айт, давосини айтиб берай! Одам:\n– Гуноҳлардан қалбим қорайди, қалбни қайғу босди. Табиб:\n– Унинг дориси Аллоҳга ибодат ва итоатдир, кеча-кундуз Аллоҳ йўлида бўлиш ва гуноҳлардан тавба қилишдир. Шифо Аллоҳдандир.\nТабибнинг бу сўзларини эшитган солиҳ одам бир «оҳ» тортди ва йиғлаб чиқиб кетаркан, шундай деди:\n– Тўғри айтдингиз, эй табиб, сиз қалбимнинг дорисини топдингиз...\n12:04 / 28.10.2018 1419\n11:03 / 28.10.2018 1311\n2311 05:00 / 01.03.2017\n2997 05:00 / 28.02.2017\n3125 10:36 / 30.03.2017\n43134 11:58 / 10.10.2018\n55411 11:56 / 10.10.2018\n6036 16:57 / 17.05.2019\n8549 15:03 / 10 март


Тошкент вилоятида ички ишлар ходимига пичоқ билан ҳужум қилинди - 17.11.2018, Sputnik Ўзбекистон\nТошкент вилоятида ички ишлар ходимига пичоқ билан ҳужум қилинди\nКелес шаҳридаги дўконлардан бирида жанжалашаётган фуқароларни ажратмоқчи бўлган ички ишлар ходимига пичоқ билан билан ҳужум қилинди. 17.11.2018, Sputnik Ўзбекистон\n© Sputnik / СтрингерОказание первой помощи\nКелес шаҳридаги дўконлардан бирида жанжалашаётган фуқароларни ажратмоқчи бўлган ички ишлар ходимига пичоқ билан билан ҳужум қилинди.\nТОШКЕНТ, 17 ноя — Sputnik. Тошкент вилоятида ички ишлар ходимига пичоқ билан ҳужум қилинди. Бу ҳақда ИИВ матбуот хизмати хабар қилди.\nХабарда айтилишича, шу йил 16 ноябрь куни Тошкент тумани Келес шаҳрида яшовчи Н.Д. (аёл) ўзи ишлаётган “Maximal-Market” дўконида фуқаро Б.А. билан ўзаро жанжаллашаётган вақтида дўконга харид учун кирган Тошкент тумани ИИБ ходими лейтенант С.М. уларни ажратмоқчи бўлганида фуқаро Б.А. пичоқ билан ходимга жароҳат етказган.\nНатижада лейтенант С.М.га касалхонада тиббий ёрдам кўрсатилган. Б.А. қўлга олинган. Суриштирув ишлари олиб борилмоқда.\nҚашқадарёда ЙПХ ходимлари йўловчилар ҳужумидан кейин касалхонага тушди\n5 Ноябр 2018, 13:50\nЭслатиб ўтамиз, ноябр ойи бошида ҳам Қашқадарёда йўл-патрул хизмати ходимларига ҳужум қилинганди. Хусусан, "Кобальт" русумли автомобил ҳайдовчининг ўғли қўлига пичоқ олиб Косон тумани ички ишлар бошқармасига тегишли "Дамас" русумли автомашина ойнасини синдириб, баллонларига шикаст етказган ва воқеа жойидан қочиб кетилган.\nТезкор чоралар натижасида ҳужум қилган шахс ва автомашинада бўлганларнинг барчаси ушланиб, туман прокуратурасига топширилганди.


15.01.2018 14:28 0 729\n«Антальяспор» клубининг франциялик яримҳимоячиси Самир Насри антидопинг қонунчилигини бузгани туфайли 4 йилга футболдан четлаштирилиши мумкин.\nГап шундаки, 30 ёшли футболчи 2016/17 йилги мавсумда, «Севилья» таркибида ўйнаб юрган кезларида қонидан антидопинг қоидаларига тўғри келмайдиган модда топилган. Испан антидопинг лабораторияси УЕФАга француз йигитини 4 йилга футболдан четлатиш таклифи билан чиқди.\nАйтишларича, Насрининг жазодан қутулиб қолиш учун берган апеллациясига УЕФА «йўқ», дея жавоб берган.\nдопинг футбол УЕФА Насри\nСпорт 07/04, 13:42\nСпорт 19/05, 09:07\nУч йил олдин 4-дивизионга тушиб кетган «Парма» А серияга қайтди


2016 йилда автомобиль савдоси ҳажми 2 фоизга ортади » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\n2016 йилда автомобиль савдоси ҳажми 2 фоизга ортади\nКомментариев: 0 Просмотров: 633 Дата: 7-03-2016, 08:03 Автомобиль ишлаб чиқарувчиларнинг халқаро ташкилоти OICA мутахассислари сарлавҳада келтирилган тахминни илгари суришди. Таҳлилчилар жорий йилда енгил автомобиль ва LCV, автобус ва бошқа турдаги автомобилларни қўшиб ҳисоблаганда 91 миллион транспорт воситаси сотилишини башорат қилишди. Бу 2015 йилги кўрсаткичдан 2 фоизга ортиқдир. Жаҳон автомобиль савдосининг ортиши Хитой билан боғлиқ. Хитойда бу йил ўтган йилгидан 6 фоиз кўп автомобиль сотилиши кутиляпти. Европада савдонинг ўсиши 2 фоиздан кўп эмас. Индонезияда 4 фоизни ташкил этади. Бу йили Россияда автомобиль савдоси 5 фоизга, Жанубий Кореяда 9 фоизга пастлайди. АҚШда бу кўрсаткич ўзгармайди. 2015 йилда дунё бўйлаб сотилган автомобиллар сони 89,1 миллионга етганди. - деб хабар бермоқда Carzone.uz нашри.


Пешонага қўйилган «2»лар: мактабдаги бир қатор мансабдорлар ишдан олинди\nПешонага қўйилган «2»лар: мактабдаги бир қатор...\n15.05.2018 20:49 1 10359\nСўнгги кунларда интернет нашрлари ва ижтимоий тармоқларда пешонасига «2» баҳо қўйилган ўқувчилар сурати тарқалиб, кўплаб муҳокамаларга сабаб бўлди ва ҳамюртларимизнинг ҳақли эътирозини келтириб чиқарди.\nХалқ таълими вазирлиги томонидан мазкур ҳолат ўрганиб чиқилди. Маълум бўлишича, воқеа шу йилнинг май ойи бошида Бекобод шаҳридаги 5-сонли умумтаълим мактабининг 1-«Ж» синфида содир бўлган. Тошкент вилояти халқ таълими бошқармаси томонидан муассасада хизмат текшируви ўтказилиб, ўқувчиларнинг камситилишига йўл қўйгани учун барча масъул ходимларга тегишлича чора кўрилди. Бу ҳақда «Xabar.uz» сайтига Халқ таълими вазирлиги ахборот хизмати маълум қилди.\nЎз хизмат вазифасига совуққонлик билан қарагани, тасарруфидаги таълим муассасаларида ўқув жараёнларини назорат қилмагани учун Бекобод шаҳар халқ таълими бўлими мудири М.Қўзибаевга «Ҳайфсан» берилди. Бекобод шаҳар халқ таълими бўлими маънавий-маърифий тарбия ва болаларнинг ижтимоий ҳимояси бўйича шўъба мудири Н.Мусакова эгаллаб турган лавозимидан озод этилди.\nХалқ таълими вазирлиги ҳар бир ўқувчининг бепул ва сифатли умумий ўрта таълим олишга бўлган конституциявий ҳуқуқлари сўзсиз таъминланишига кўмаклашади ва ўқувчи ҳуқуқлари бузилишининг ҳар қандай кўринишига нисбатан қатъий чора кўради. Шу ўринда, вазирлик ота-оналар ва жамоатчиликдан таълим-тарбия жараёнларида фаол бўлишни сўраган ҳолда ҳамкорликка доим тайёрлигини маълум қилади.\nХалқ таълими вазирлиги пешона 2 баҳо\nТаълим 19/04, 19:36\nЎқувчини ургани даъво қилинган ўқитувчи ишдан олинмади, ота-она жаримага тортилди\nТаълим 23/03, 22:43\nТаълим 14/03, 21:00


Пойтахт мактаблари модернизация қилинади | NORMA.UZ\nПойтахт мактаблари модернизация қилинади\nВазирлар Маҳкамасининг 17.08.2019 йилдаги 679-сон қарори билан Тошкент шаҳри умумтаълим мактаблари фаолиятини замонавий талаблар асосида такомиллаштириш чора-тадбирлари тасдиқланди.\n2019 йилда Тошкентда 10 та мактаб реконструкция қилинади, 40 таси капитал таъмирланади. Уларнинг рўйхати билан ҳужжатнинг иловасида танишиш мумкин.\nЎқувчилари сони белгиланган меъёрлардан ортиқ бўлган мактабларга ўқув жараёнида фойдаланиш учун қуйидаги ўрта махсус ўқув муассасалари бинолари берилади:\nмолия ва иқтисод (Сергели тумани), компьютер технологиялари (Миробод ва Юнусобод туманлари), саноат (Миробод тумани) коллежлари;\nТошкент молия институти қошидаги молия лицейи (ётоқхона биносидан ташқари).\nБинолар Халқ таълими вазирлигига оператив бошқарув ҳуқуқи асосида бепул берилади. Ўқувчилар ўқишни битиргунларига қадар ўқув жараёнини давом эттирадилар.\nШунингдек ДХШ шартларида нодавлат таълим муассасалари тармоғини янада кенгайтириш назарда тутилган. 2020 йилдан бошлаб умумий ўрта таълим мактаблари қуриш, реконструкция қилиш, капитал таъмирлаш, жиҳозлаш, бошқариш, фойдаланиш ва сақлаш учун хусусий сектор вакилларига берилади.\n2019 йил 1 декабрга қадар қуйидагилар бўйича дастурлар ишлаб чиқилади:\nпойтахтдаги мактабларни олий маълумотли кадрлар билан тўлдириш;\nолий тоифали ўқитувчилар сонини ошириш;\nбир нафар ўқитувчига тўғри келадиган ўртача ўқувчилар улушини босқичма-босқич халқаро стандартларга мослаштириш.\n2019/2020 ўқув йилидан бошлаб педагогика соҳасига мойиллиги, қизиқиши бўлган юқори синф ўқувчилари учун «Ёш педагог синфлари» ташкил этилади.\nҲужжат Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 17.08.2019 йилдан кучга киради.


МУСУЛМОНЛАРНИ КИЙНОККА СОЛИШ ДАВОМ ЭТМОКДА – Huquqbon\nМУСУЛМОНЛАРНИ КИЙНОККА СОЛИШ ДАВОМ ЭТМОКДА\nЎИХЖ Кашкадарё вилоят бўлими хабари\nЎИХЖ Кашкадарё вилоят бўлимига вилоятдаги Касби туманида жойлашган «Пандирон» кишлогилик Нормат Ражапов мурожаат килди. Н. Ражаповнинг икки ўгли Рафик ва Рахим Ражаповлар жиноий ишлар бўйича Кашкадарё вилоят махкамаси томонидан ўзларига белгиланган жазо муддатларини ўташмокда. Рафик 2001 йилнинг 3 июн куни каттик тартибли колонияларда жазо ўташ шарти билан 12 йилга, Рахим эса ўша йилнинг 20 июл куни 11 йилга хукм килинган. Ака-укалар Тошкент вилоятининг Чирчик шахридаги УЯ-64/6 камокхонасида жазо ўташаяпти. Ўзбек судлов тизими уларни Ўзбекистон республикаси жиноят кодексининг 159 (1, «б»), 244-1 (3, «а»), 216 ва 244-2 (1) моддалари билан айблаган.\nЖазо муддатларини ўтаётган «Хизбут-тахрир» аъзоларининг отаси ўгилларига кўлланиладиган кийноклар хакида сўзлаб берди. 2003 йилнинг 18 декабр куни хар икки ака-уканинг турмуш ўртоклари эрлари билан суткали учрашув учун УЯ-64/6 камокхонасига боришган. Уларга оиланинг тўнгич фарзанди Норбўта Ражапов хамрохлик килган. Учрашув вактида улар кўришиш хонасига Рафик Ражаповнинг кай холатда олиб келинганини кўриб колишади. Махбус Рафик Ражаповнинг аёли Сарвигул Эшкулова ўзининг Жазони ижро этиш бош бошкармаси (ЖИЭББ) га ёзган аризасида шундай дейди: «Турмуш ўртогимни суткали учрашувга олиб чикишаётганида унинг зўрга юраётганини ва оксаётганини кўриб колдик. Мен унинг оёкларида калтаклашдан кейин коладиган изларни, шилинган жойларни кўрдим. Буни унинг акаси Норбўта Ражапов хам кўрди». Маълум бўлишича, 16 дан 17 декабрга ўтар кечаси у ухлаётганида уч киши Рафик Ражаповни адёл билан ўраб, арматура билан калтаклашган. Улар унинг елкалари ва оёкларига урганлар. Бунда улар бошкалар бакиригини эшитмасин учун унинг огзига нарса тикиб кўйишган. Эртаси куни эрталаб огир жарохатлар билан у айни муассасанинг тиббий бўлимига ёткизилган.\nБу калтакланишга унинг махбусларни саклаш шароитларини 11-12 декабр кунлари текширган ЖИЭББ комиссиясига килган шикояти сабаб бўлди. ЖИЭББ вакиллари билан учрашув вактида Рафик Ражапов диний эътикоди туфайли камокда ўтирганларнинг аксарияти давлат олдида айбдор эмаслигини ва улар зудлик билан озод этилиши лозимлигини айтган.\nМаълумки, ўзбек пенитенциар муассасаларида жазо ўтаётган махбусларга кўлланилувчи кийноклар прокуратура томонидан таъкиб килинмайди, хаттоки кийноклар сабабли инсон вафот этса хам. Махбуслар жуда хам кам холларда халкаро инсон хукуклари ташкилотларига мурожаат килишади ва ёрдам сўрашади. Бошлиги подполковник Е. Г. Равинский бўлган УЯ-64/6 камокхонасида мусулмонларнинг мукаддас китоби бўлган Куръонни ўкиган махбуслар тез-тез калтакланади.\n2003 йилнинг 25 август куни бу камокхона хибсхонасида Абдуллаев Аброр ва Ёкуббоев Жавлон исмли махбуслар вахшийларча калтакланган. Капитан Баратов Фаррух ва колония ички тартиб бошлиги Тактибаев Эркин Улугбеков Шохрух исмли махбусни бесабаб ва хеч кандай тушунтиришсиз калтаклашган. Мактубда кийноклардан сўнг кандай жарохатлар олингани маълум килинмайди.\n2003 йилнинг 2 октябр куни махбус Нуриддинов Гайбулланинг олдига унинг оила аъзолари киска муддатли учрашув учун келишди. У икки соат давом этиши керак. Бирок, колония ходимлари унинг якинлари билан бор-йўги ярим соат учрашишига йўл кўйишган. Мактубда ёзилишича, колонияда «Хизбут-тахрир» аъзоларига нисбатан кийнок ва зўравонликлар амалга оширилганидан сўнг улар жазо изолятори (ШИЗО) га камаб кўйилади. Кейин у ерда кийноклар давом этади.\n«ШИЗО да махсус совук хоналар бор, – деб ёзади ўз хатида Рафик Ражапов. – У ерга киш кунлари махбусларнинг иссик кийимларини ечиб камаб кўйишади. Калтаклар билан шафкатсизларча уришади. Хона эса совук ва сассик хидли. Махбус у ерда ўзига белгиланган муддатни ўташи керак, шундан кейин уни колония бошлиги Е. Г. Равинскийнинг олдига олиб боришади. У сухбат давомида махбусдан унинг эътикодида «ижобий» ўзгаришлар бор-йўклигини сўрайди. Агар махбуснинг жавоблари уни каноатлантирмаса, уни яна ШИЗО га юборишади».\n2003 йил ноябрида бошка бир махбус Махкамов Абдуназар калтаклашлардан сўнг касал бўлиб, колония тиббий бўлимига ёткизилди. Хабарда айтилишича, касал махбусга муддати ўтган дориларни беришган ва укол килишган. У тузалмасидан туриб, махбусни тиббий бўлимдан чикариб юборганлар ва у ишга чикишга мажбур бўлган. «»Промка» да ишлаймиз, – деб ёзади Рафик Ражапов. – ишимиз тўр тўкиш. «Промка» да хам совук. Кўп махбуслар бу ерда сил касалига чалинди. Ишлашдан бош тортса, махбусни яна жазо ва калтаклашлар кутади».\nЎзбек жазони ижро этиш муассасаларида диндор махбусларга нисбатан кийноклар ва зўравонликлар давом этмокда.\nЎИХЖ Кашкадарё вилоят бўлими\n29 декабр, 2003 йил


Фото: Конте ўйин охирида Моуриньога қўл бермадиHaqida.net\nHome Dunyo Фото: Конте ўйин охирида Моуриньога қўл бермади\n5 ноябрь оқшомида Лондонда Англия чемпионати 11-тури доирасида «Челси» ва «Манчестер Юнайтед» ўртасида турнинг муҳим учрашувларидан бири бўлиб ўтди. Учрашув мезбонларнинг 1:0 ҳисобидаги ғалабаси билан якунланди.\nЎйин тугагани ҳақида ҳакам ҳуштаги янграгач, мезбон жамоа бош мураббийи Антонио Конте одатга кўра рақиб жамоа бош мураббийи билан қўл ташлашиш ўрнига майдон томон чопди, Жозе Моуриньо эса уни бир муддат кутиб турди ва у келавермагач, ичкарига йўналди.\nАнтонио Конте бу вазиятга изоҳ бериб ўтди.\n«Муҳими ғалаба. «Манчестер Юнайтед» билан ўйнар экансан, бу ҳамиша катта ўйин бўлади. Биз бу жуда жиддий рақиб эканини билардик. Бу жамоа устидан қозонилган ғалаба эса бизга ишонч беради. «Челси» ютқазиши ёки ютиши мумкин, аммо жамоада шундай руҳ бўлиши керак. Ўтган мавсумда ҳар бир ўйинда шундай характер кўрсатиларди. Бу мавсум эса кўплаб муаммолар билан бошланди. Бугунги ўйин эса биз нимани истасак, эриша олишимиз мумкинлигини кўрсатди.\nМората ўзининг кучли экани, бу лигада ўйнаш учун етарли даражада кучли эканини намойиш этди. Альваро яна гол уриши мумкин эди, аммо у урган бир гол жамоага ғалаба келтирди.\nМората – ҳали ёш футболчи. Бундай ўйинлар эса унда ўзига бўлган ишончни орттиради.\nЖозе Моуриньога қўл бермаганим эса муҳим вазият эмас. Муҳими бизнинг ғалабамиз. Ҳурматни майдонда кўрсатиш кифоя, майдон ташқарисида эмас», – дея Контенинг сўзларини келтирган Sky Sports.\nАҚШ ва Япония КХДРга максимал босим ўтказишга келишиб олди


Ғассон Канафаний. Абу Усмон амаки (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиҒассон Канафаний (1936-1972; Фаластин)Ғассон Канафаний. Абу Усмон амаки (ҳикоя)\nҒассон Канафаний. Абу Усмон амаки (ҳикоя)\nИсроил солдатлари бизни Рамле-Қундуз йўлининг икки тарафи бўйлаб сафга тизиб, «Қўллар кўтарилсин!» дея буюрдилар. Кун ниҳоятда иссиқ, гўё қуёш осмондан кўзга кўринмас олов сели ёғдириб, бутун ер юзидаги мавжудотнинг кулини кўкка совуришга чоғлангандек эди. Онам гавдаси билан мени офтобнинг жазирама тиғидан пана қилмоқчи бўлаётганини пайқаб қолган солдатлардан бири тепамизга келиб роса ваҳшат солди-да, мени саф олдига чиқишимни, сўнг эса тупроқ тиззага урадиган кўчанинг қоқ ўртасида иккала қўлимни кўтарганча бир оёқлаб туришимни буюрди.\nЎшанда тўққиз яшар пайтим эди. Бундан тўрт соатгина илгари исроилликлар Рамлени ишғол қилишган, мен бу воқеанинг гувоҳи бўлган эдим. Солдатлар шу заҳоти талончиликни бошлаб юборганларини ҳам ўз кўзим билан кўрдим. Улар ҳатто кампирлар ва ёш-ёш қизчаларнинг арзимас тақинчоқларини ҳам тортиб ола бошладилар. Талончилар орасида баданлари офтобда қорайиб кетган солдат аёллар ҳам бор эди. Улар очкўзликда бошқа шерикларига дарс берадиган даражада бешафқат эдилар. Онам мендан кўз узмай унсиз йиғлар, мен эса ҳозироқ бориб онамни юпатгим, «Йиғламанг, ойи, ҳаммаси жойида, иссиқдан ҳам хавотирланманг — дош бера оламан!», дея тасалли бергим келар эди.\nАхир мен энди онамнинг кўзининг оқу қораси, яккаю ёлғиз фарзандиман. Отам ўлган, катта акамни босқинчилар Рамлега кириб келган заҳоти қўлга олган эдилар. Онамнинг ягона суянчиғи бўлиб қолганимни у пайтда тўла англаб етмас эдим. Ҳозир ҳатто тасаввур ҳам қилолмайман: Дамашққа кўчганимиздан кейин онам менсиз қандай кун кечирарди? Мен бўлмаганимда, ким тонгги газеталарни сотиб чойчақа ишларди, ким автобус бекатларида томоғини йиртиб бир бурда нон топарди?!\nШафқатсиз қуёш оташи аёллару қари-қартангларнинг чидам-бардошининг сўнгги зарраларини эритиб юборди. Ҳар томондан жон аччиғидаги норози товушлар эшитила бошлади. Ҳозир мен бир пайтлар Рамленинг тангу тор кўчаларини тўлдириб юрган, энди эса ночор аҳволи билан кўнглимда ҳадсиз раҳм-шафқат уйғотаётган одамларга унсиз термилиб турардим. Лекин… ҳарбий кийимдаги бир аёл бориб Абу Усмон амакининг соқолидан тортқилаб-тортқилаб калака қила бошлаганда қай ҳолатга тушганим… йўқ, буни ҳеч қандай сўз билан ифодалай олмайман.\nАсли Абу Усмон амаки менинг туғишган амаким ҳам эмас. У бир фақир одам, касби сартарош, Рамледа табиблик ҳам қилади. Болалар уни жуда яхши кўришганидан «Амаки», деб чақиришади.\nУ кичик қизи — жажжи Фотимани маҳкам бағрига босганча тек қотган, қизча эса қўрқувдан катта-катта очилган кўзларини жавдиратганча бегона аёлга қараб турар эди.\n— Сенинг қизингми?! — деб ўшқирди солдат аёл.\nАбу Усмон амаки қўрқа-писа бош ирғади — кўзларида хавотир аломати акс этган эди. Шу пайт одамлар аро изғиб юрган девқомат бир солдат Абу Усмон амакини мендан тўсиб қўйдию кейин нима бўлганини кўрмай қолдим. Уч марта қисқа-қисқа отилган ўқ товушини эшитдим, холос. Сўнг… Абу Усмон амакининг даҳшатдан буришиб кетган қиёфасига кўзим тушди. Фотиманинг боши унинг қўлида осилиб қолган, қизчанинг тимқора сочлари орасидан сизиб чиққан қон қайноқ тупроққа томчилар эди.\nАбу Усмон амаки, нигоҳлари шуурсиз, қалт-қалт титраётган қўлларида Фотиманинг офтобда куйган танасини кўтарганча ёнимдан жимгина ўтиб кетди. Одамлар қатори оралаб, то қадрдон торгина кўчасига бурилиб кетмагунча унинг дол букилган қоматидан кўз узмай туравердим. Абу Усмон амакининг хотини эса ерда, тупроқ билан бир бўлиб, бошини чангаллаганча ўқтин-ўқтин бўзлаб ўтирарди. Исроил солдати унинг олдига яқинлашиб, қўли билан аёлга ўрнидан туришни буюрди. Аёл қимир этмади. Солдат қутуриб, шахд билан уни тепиб юборди. Аёл, бир зумда оғзи-бурни қора қонга тўлиб, чалқанчасига ағдарилиб тушди. Ҳаммаси худди ҳозиргидек кўз ўнгимда: солдат аёлнинг кўкрагига автоматнинг учини тиради-да… шартта отиб ташлади. Кейин бирдан мен томонга ўгирилдию ваҳшиёна қичқирганча бир оёғимни кўтаришимни буюрди: азбаройи қўрққанимдан мен беихтиёр иккинчи оёғимни ҳам ерга қўйган эканман… Дарҳол буйруқни бажардим, шундай бўлса ҳам солдат башарамга икки шапалоқ тортиб юборди ва қон бўлган кафтини кўйлагимга артди.\nҲушимдан айрилиб, умбалоқ ошиб тушишимга сал қолди. Кўз қирим билан онамни излаб топдим — онам, қўллари тепага кўтарилган, сон-саноқсиз аёллар орасида турар эди. Юз-кўзидан тирқираб ёш оқаётганига қарамай, у менга жилмайиб қарашга уринарди. Оёғим увишиб, бутун аъзойи баданимга титроқ кирган бўлса-да, мен ҳам онамга кулимсираб боқишга тиришдим. Ҳозир шартта онажонимнинг қучоғига отилгим, ҳеч қаерим оғримаётганини, кўз ёшидан фойда йўқ эканини, аксинча, Абу Усмон амаки сингари матонатли бўлиш лозимлигини айтгим келарди.\nБирпасдан кейин Абу Усмон амаки қайтиб келдию хаёлларим бўлинди. Чамаси, у аллақачон Фотимани кўмиб бўлган эди. У ҳеч кимга эътибор бермай келар, менинг ич-этимни эса бошқа бир нарса тирнар эди: ахир, бечоранинг бошига яна бир кўргилик тушди-ку; ахир, хотинини ҳам отиб ташлашди-ку! Абу Усмон амаки боя ўзи турган жойга бориб тўхтади. Менга унинг фақат букчайган, тердан жиққа ҳўл бўлиб кетган елкасигина кўриниб турарди. У аста эгилди, хотинининг жасадини ердан кўтарди.\nИероилликлар бостириб келмасдан бурун мен бу аёлни неча марта сартарошхона олдидаги супачада ўтирганини кўрганман! У доим дўкон ичкарисидаги эрининг овқатланиб бўлишини ҳамда идиш-товоқнинг бўшашини жимгина кутиб ўтирарди.\nМана, Абу Усмон амаки шу билан учинчи марта ёнимдан ўтди: энтикиб нафас олади, ажин босган юзларида реза-реза тер томчилари…\nОломон ўкириб юборишдан ўзини зўрға тийиб турарди. Аёллар ва қариялар оғир сукутга чўмишган. Рамлеликлар Абу Усмон амакини яхши кўришар, ҳурмат қилишар эди. Ўзиям оғиркарвон, меҳнаткаш инсон-да! Фаластин уруши бошланганида у бор-шудини сотиб, пулига қурол-яроғ сотиб олган ва юртдошларим бу муқаддас курашда ўз бурчларини адо эта олсинлар, деб уларга тарқатган эди. Сартарошхона ҳам ўшанда ўқ-дори омборига айланди-қолди. Лекин бунинг эвазига у ҳеч кимдан бирон нима кутмаган, таъма қилмаган эди. Унинг ягона тилаги шу эди: куни битиб ўлса, жасади Рамленинг салқин қабристонига қўйилса… Бутун Рамле аҳолиси унинг бу ниятидан бохабар эди.\nАста онамга тикилдим: у ҳамон қўлларини кўтарганча бутун вужуди кўзга айланиб Абу Усмон амакини кузатиб турарди. Амаки бир исроил солдатининг қаршисига келди-да, сартарошхона томонни кўрсатиб нимадир деди. Сўнг дўкончасига кириб кетди, сал ўтмай қўлида оқ чойшаб билан қайтиб чиқди. Хотинининг жасадини чойшабга ўраб, қабристон тарафга йўл олди.\nКейин у яна саф олдида пайдо бўлди: қадамлари оғир, қўллари икки ёнида шалвираган… У гўё бирданига кичрайиб кетгандек эди, кийимида қон доғлари; секин-секин одим ташлаб менга яқинлашди ва шундай назар ташладики, гўё мени кўчанинг қоқ ўртасида, қуёшнинг жазирама тиғи остида чангга, терга ботган, оғзи-бурним қонга беланган ҳолда турганимни эндигина кўраётгандек эди. Унинг бу қарашида ўша пайтда мен англаб етмаган аллақандай ғалати ифода бор эди… У яна аввалги жойига қайтди-да, бошқаларга ўхшаб қўлларини юқори кўтарди.\nЛекин қишлоғимиз одамларига Абу Усмон амакининг истагини амалга ошириш насиб этмади: уни сўроқ қилиш учун исроил комендатурасига олиб кетдилар, орадан кўп ўтмай оломон у ёқдан кучли портлаш овозини эшитди, бинонинг ер билан яксон бўлганини кўрди. Абу Усмон амакининг жасади ўша бинонинг харобалари остидан ўзига абадий макон топди.\nБиз онам иккимиз Рамледан бош олиб кетдик. Иорданияга ўтаётганимизда, тоғда бир янги хабарни эшитдик: Абу Усмон амаки ўшанда дўконига кирганида у ердан фақат чойшабнигина олиб чиқмаган экан…\nРусчадан Нормурод Норқобилов таржимаси\n“Ёшлик” журнали, 1983 йил, 10-сон.\nРукнларҒассон Канафаний (1936-1972; Фаластин)\n← Аввалги Аввалги www.ziyouz.com портали Алишер Навоий ғазаллари аудиомажмуасини тақдим этди\nКейинги → Кейинги: Дадзай Осаму. Олча барги ва най (ҳикоя)


Агар шошмаса... | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n3612 08:00 16.01.2021\nАллоҳ таоло саботли бандасини яхши кўради. Оиша онамиз розиёллоҳу анҳу айтадилар: “Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам дуо қилдилар, яна дуо қилдилар, яна дуо қилдилар”.\nНабий саллоллоҳу алайҳи ва саллам дуо ҳақида шундай деганлар:\n“Сиздан бировингиз модомики, “Мен дуо қилдим, ижобат бўлмади-ку!” дея шошилмаса, дуоси ижобат қилинади”.\nБу ҳадиснинг шарҳида имом Қасталоний айтади: “Ким дуодан чарчаса, унинг дуоси қабул бўлмайди. Чунки дуонинг ўзи қабул бўлса ҳам, қабул бўлмаса ҳам, алоҳида ибодатдир”.\nМўмин киши ибодатдан чарчамаслиги лозим. Вақти келса, Аллоҳ дуони албатта ижобат қилади. Ҳали вақти келмагандир, эҳтимол. Ҳамма нарсанинг вақти бор. Эҳтимол қилинган дуонинг эвазини охиратда бериш учун бу дунёда ижобат қилишни тақдир қилмагандир. Эҳтимол янада сабот билан сўраши ва ёлвориши учун ижобатни кечиктираётгандир. Чунки Аллоҳ таоло бандаларининг ёлворишини яхши кўради. Эшикни кўп тақиллатадиган киши албатта бир куни киради.\nГоҳида эса дуо ҳали тавба қилиб улгурмаган гуноҳинг борлиги учун ижобат бўлмай туради. Бундай ҳолатда дарҳол ўзимизга қайтишимиз лозим. Дуонинг ижобатига ҳеч нарса гуноҳчалик халақит қилмайди.\nМусо алайҳиссалом бир куни саҳрога ёмғир сўрагани чиқдилар. Ёмғир ёғмади. Аллоҳ таоло: “Ичингизда тавба қилмаган бир осий бор. Уни орангиздан чиқаринг”, деб Мусо алайҳиссаломга ваҳий қилди. Мусо алайҳиссалом Аллоҳнинг ваҳийсини кишиларга айтиб, осий кишинининг ораларидан чиқиб кетишини сўрадилар. Бир неча лаҳзадан кейин ёмғир ёға бошлади. Мусо алайҳиссалом ҳалиги гуноҳкор чиқмаса-да, ёмғир ёққанидан таажжубланиб, Аллоҳдан бунинг сабабини сўрадилар. Аллоҳ таоло у осийнинг тавба қилганини айтди. Мусо алайҳиссалом унинг кимлигини сўрадилар. Аллоҳ таоло: “Эй Мусо! Гуноҳ қилганида яшириб, тавба қилганида шарманда қиламанми?!” дея ваҳий қилди.\nБиргина маъсият билан бутун бир халқ ёмғирдан маҳрум бўлди.\nГоҳида ижобат сен ўзингга зарарли нарсани сўраганинг учун кечикади. Сен сўраган нарсанг ортида қандай зарарлар ётганини билмайсан. Гўдак чиройли рангларга бўялган таблеткаларни қанд деб ўйлаб онасидан уни йиғлаб сўраса ҳам, онаси таблеткани унга бермайди. Аллоҳ мисоллардан олийдир. Эҳтимол ана шу бола каби биз ўзимизга зарарли бўлган нарсани сўраб қўямиз. Унинг бизга зарарини билган Аллоҳ уни бизга бермайди. Бизни унинг зараридан ҳимоя қилади.\nКичкина қизча онасидан сўраяпти:\n– Онажон! Аллоҳ менинг дуойимни эшитадими?\n– Ҳа қизим, эшитади.\n– Унда нега менга сўраган нарсамни бермайди?\n– Чунки табиб бизга сўраган доримизни эмас, биз муҳтож бўлган доримизни беради!\nТобеинлардан бири Аллоҳдан доимо узоқ вақт ғазотда юришини дуо қилиб сўрар экан. Аммо Аллоҳ унинг дуосини қабул қилмабди. У дуосининг ижобат бўлмаганидан таажжубланибди. Кечаси тушида бир киши кириб унга деди: “Агар сен ғазотга чиққанингда асирга тушар эдинг. Асирга тушсанг, насроний бўлиб кетар эдинг!”\nДоимо Аллоҳнинг ман қилиши ато эканлигига ишон!\nГоҳида дуолар вақти келмагани учун ижобат бўлмайди. Агар сен сўраган нарсангни вақтидан илгари олсанг, у сенинг ҳалокатингга сабаб бўлиши мумкин. Борлиқни аниқ низом асосида яратган Аллоҳ қуёшни ҳам ўз вақтида жўнатади. Фасллар алмашишини инсонни даҳшатга соладиган аниқлик билан жорий қилади. У зот ижобат вақтини ва навини сендан яхши билади.\nСаҳобалар Маккада жиҳодга рухсат сўраб кўп дуолар қилишар эди. Рухсат эса Аллоҳ ирода қилган вақтгача кечикиб турди. Аллоҳ аввал бу умматни тарбиялади. Чунки ортида ақида бўлмаган қилич гоҳида интиқом қиличи ҳам бўлиши мумкин. Аллоҳ эса у қилични динига хизмат қилишини истади, мусулмонларнинг ҳавойи нафсига эмас!\nМахсус Ислом Тарих дуолар дуо ҳадис\nКатта фиқҳ энциклопедияси: Икки маънодан бирининг устун келиши ёки уларнинг баробарлиги\n59 22:05 30.11.2021\n257 21:40 30.11.2021\n“Ҳалол” сертификати бўлмаганлар ҳам маҳсулотини “ҳалол” белгиси билан сотяпти...\n296 21:05 30.11.2021\nДинимни ўрганаман: намоз ракатлари орасида гапирмаслик ҳақида\n537 20:05 30.11.2021\nКобулдан Тошкентга авиарейслар очилмоқда\n335 19:06 30.11.2021\n179 19:00 30.11.2021


Хонанда Дилсўз унинг туғуруқ вақтидаги суратларини «рус бўлмаган шифокор аёл» тарқатганлигини гумон қилмоқда » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n09-11-2015 | 14:45\nZAMIN.UZ / Маданият / 09 Ноябр 2015 года3 904\nДилсўз тахаллуси остида ижод қилувчи хонанда Гўзал Жуманиёзова-Раимова унинг туғуруқ вақтидаги суратларини тарқатилиши юзасидан гумони кимдан эканлигини маълум қилди. Бу ҳақда у «Даракчи» газетасига берган интервьюсида айтиб ўтди, деб ёзмоқда «Дарё» нашри.Хонанданинг қайд этишича, у Telegram мессенжерида тарқалиб кетган суратларини кўрганидан сўнг, туғуруқхона бош шифокорига мурожаат қилган. «У ҳам ҳайрон бўлиб, ўша куни навбатчилик қилган барча ходимларни чақиртириб, сўроқ қилди. Албатта, ҳеч ким айбни тан олмади», — дейди хонанда.«Ўзимнинг гумоним бир шифокор аёлдан. Қолган шифокорлар рус эди. Улар ҳатто мени хонанда эканимни билишмади ҳам. Лекин у аёл дарров таниб, ‘салкам ҳамшаҳар эканмиз’, дея ўзини менга яқин тутганди», — деди Дилсўз.«Аёл киши бўла туриб, дард тутиб ётган аёлни расмга олиб, тарқатганига ҳайрон қолдим. Ўша куни унинг телефонда гаплашганини кўргандим, бошқа шифокорларнинг қўлида телефон йўқ эди», — дея қўшимча қилди Дилсўз.Эслатиб ўтамиз, хонанда Дилсўз 18 октябрь куни Тошкентдаги 6-сон туғуруқхонада қиз фарзандлик бўлгани ҳақида хабар берилган эди. Аввалроқ, хонанда «тўйидан кейин беш ярим ойда туғиши» сабабларини маълум қилганди.


12:30 / 15.11.2018 1358 pdf Ўқиш режими + -\nТовус раҳимаҳуллоҳдан ривоят қилинади: “Бир замонлар ақлли, фаросатли одам бўлган экан. У кексайгач, уйда ўтириб қолибди. Бир куни ўғлига: “Мен уйда ғамга ботиб қолдим, олдимга одамларни олиб келсанг, бир суҳбатлашиб, ёзилсам”, дебди. Ўғли бориб, бир неча кишини тўплаб, шундай дебди: “Отамнинг олдига кириб, у билан суҳбатлашинглар. Агар ундан ёмон нарса эшитсангиз, айбга буюрманглар, чунки у кексайиб қолган. Яхши нарса эшитсангиз, қабул қилинглар”.\nОдамлар отахоннинг ҳузурига кирганларида, унинг биринчи айтган сўзи шу бўлибди: “Энг гўзал ва зийрак киши тақводор кишидир. Ўта кетган ожиз киши эса фисқу фужур қилувчи кишидир. Уйланадиган бўлсангиз, тоза маъданга уйланинг. Фожирлик қилаётган кишини кўрсангиз, ундан эҳтиёт бўлинг, чунки унинг бошқа бир нечта шериклар (фисқу фужур гуноҳлари) бўлади”.\n11:30 / 15.11.2018 2662\n15:04 / 15.11.2018 1497\n1558 15:41 / 20.10.2018\n1506 19:20 / 27.10.2018\nЮсуф ибн Асбот айтади .Масжидда эдим. Суфён Саврий менга .Эй Юсуф, таҳорат қилишга тоза сув олиб келгин,, дедилар. Сувни мендан ўнг қўл билан олиб, чап қўлларини давоми...\n1332 08:00 / 16 март\n1527 21:03 / 06.11.2018


Иссиқхонадан йилига 5 мартагача ҳосил олаётган тадбиркор\nЎрта Чирчиқ тумани "Роватак" маҳалласида истиқомат қилувчи 22 ёшли Жамшид Эргашев бундан тўрт йил аввал 5 сотихли ерда иссиқхона ташкил этиб, яхшигина даромад топишни йўлга қўйган.\nБугунги кунда у иссиқхонадан йилига 4-5 маротаба ҳосил йиғиштириб олишга эришмоқда. Иссиқхонада ўтган йили кўкатлар, турп, карам, лавлаги, саримсоқ пиёз етиштирди.\n– Маҳсулотларим витаминларга бой бўлганлиги сабабли уларнинг бозори пандемия даврида чаққон бўлиб, ҳар бир ҳосилдан ўртача 6 миллиондан соф даромад олдим, – дейди Ж.Эргашев.\nЖамшиднинг йилдан-йилга тажрибаси ошиб, 2 йилдан буён томчилаб суғориш усулини жорий қилди. Жамшид тадбиркорликда фақатгина иссиқхона билан чекланиб қолмасдан, уйида 2000 дона бедана ҳам боқади. Ҳар ойда бедана тухумларидан ҳам 5 миллион сўм соф фойда олмоқда.


Покистонда яна портлаш содир этилди\n20 май 2022, Тошкент вақти: 21:40\nПокистонда содир этилган иккита портлашда етти киши нобуд бўлди, камида саккиз фуқаро тан жароҳати олди.\nРасмийларнинг билдиришича, худкуш шахс ўзини Исломободдан 75 км узоқликда жойлашган Карма шаҳридаги Покистон ҳарбий ҳаво кучлари базаси олдида портлатиб юборган.\nKўп ўтмай Пешовар шаҳрида машинага ўрнатилган бомба мосламаси портлатиб юборилган. Бу портлаш оқибатида камида етти киши тан жароҳати олган. Октябр ойи давомида жанггарилар Покистон бўйлаб бир нечта қўпорувчилик амалиётлари содир этди.\nАйни пайтда Покистон хавфсизлик кучлари Афғонистон чегарасига яқин Жанубий Вазиристон минтақасига ўрнашиб олган жанггариларга қарши кенг кўламли ҳарбий амалиётлар олиб бормоқда.


15:50 / 11.11.2017\n2017 йилнинг май ойида, муқаддам судланган Ф.Т. ўзганинг мулкини алдов ва ишончини суиистеъмол қилиш йўли билан қўлга киритиш мақсадида, Учтепа тумани ҳудудида, фуқаро Р.Ш.нинг ишончига кириб, унга “Нурафшон” кўчасидаги кўп қаватли уйлардан хонадон олишда ёрдам беришини ваъда қилиб, бунинг учун бирламчи бадал пулларини тўлаш лозимлигини тушунтирган ҳолда алдов йўли билан ундан 3.500 АҚШ доллари миқдоридаги пулларини қўлга киритиб, шахсий эҳтиёжлари учун сарфлаб юборган. Бу ҳақда пойтахт ИИББ хабар бермоқда.\nМазкур ҳолат юзасидан, Учтепа тумани ИИБ ҳузуридаги Тергов бўлими томонидан Ўзбекистон Республикаси ЖКнинг 168-моддаси 1-қисми (фирибгарлик, яъни ўзганинг мулкини алдаш ва ишончни суиистеъмол қилиш йўли билан қўлга киритиш) аломатлари билан жиноят иши қўзғатилган.\nОлиб борилган дастлабки тергов даврида Ф.Т. яна бир нечта фуқароларга нисбатан ҳам ҳудди шундай жиноятларни содир этганлиги, яъни у, фуқаролар С.С., Н.Д., Х.К. ва Д.Н.нинг ишончига кириб, алдов йўли билан улардан жами 5.000 АҚШ доллари миқдоридаги пулларни қўлга киритганлиги аниқланган.\nТошкент вилоятида 501 млн сўмлик товарларнинг ўзлаштирилгани бўйича жиноят иши қўзғатилди


ФЖИЭХ раҳбари Навальнийнинг соғлиғи бироз тикланганини билдирди\n25 май 2022, Тошкент вақти: 17:24\nФедерал жазони ижро этиш хизмати (ФЖИЭХ) директори Александр Калашников қамоқхонада очлик акциясини ўтказган Алексей Навальнийнинг соғлиғи тиклангани ҳақида баёнот берди. Мулозимга кўра, мухолифатчининг вазни айни пайтда 82 килограммни ташкил этмоқда, у одатдагидек овқатланяпти ва оиласи билан мулоқот қилиш имкониятига эга.\nКалашниковнинг айтишича, ҳозирда мухолифатчига бирор қонунбузарлик бўйича айблов эълон қилинаётгани йўқ.\n“Бунда уни қай бир маънода камситиш, унинг турмушини оғирлаштириш мақсади йўқ, у ҳамма қатори юрибди”, дея иқтибос келтирган ФЖИЭХ раҳбари сўзларидан ТАСС агентлиги.\nАввалроқ мухолифатчининг адвокати Вадим Кобзев 18 май куни Владимир вилоятининг Покров шаҳрида жойлашган колонияга Навальнийни кўргани боргани ҳақида маълум қилган. Унга кўра, Навальний ўзини яхши ҳис қиляпти.\n2 февраль куни Москвадаги Симонов туман суди Алексей Навальнийга 2013 йилги “Ив Роше” иши бўйича қамоқ жазоси тайинлаган. Мазкур ҳукмга кўра, сиёсатчи қамоқхонада 2,5 йил ўтириши лозим.\n31 март куни мухолифатчи очлик эълон қилиб, бу акцияни уч ҳафтадан кўпроқ давом эттирган. Ўша пайтда бели ва оёғида оғриқ борлигидан шикоят қилган Навальний ёнига мустақил шифокорлар қўйилишини талаб қилган. Очлик чоғида мухолифатчининг вазни 72 килограммга тушиб кетган.\nНавальнийга тиббий ёрдам кўрсатиш чақириғига ўша пайтда ҳуқуқ фаоллари, қатор мамлакатлар расмийлари, Нобель мукофоти лауреатлари ва жаҳонда машҳур бўлган шахслар қўшилганди. Айни пайтда уни дастаклаш учун Россия ва дунёнинг ўнлаб шаҳрида норозилик акциялари ўтказилган. Россиядаги норозилик чиқишлари минглаб одамнинг қўлга олиниши билан якунланган.


Хитойда дунёдаги энг мураккаб ва йирик мегайўл қурилди\n19:17 / 02.06.2017\nХитойнинг Сичуань вилоятидаги Чунцин шаҳрида дунёдаги энг мураккаб ва йирик йўл ўтказгич очилди. People's Daily Online нашрининг ёзишича, у беш даража ва 20 та эстакададан иборат, улар саккизта йўналишга бўлиниб кетган.\nЙўл ўтказгични қуриш 2009 йилда бошланган бўлиб, фақатгина энди якунланди. Маҳаллий ҳукумат вакиллари сўзларига кўра, автомобилчиларда тўғри йўналишни танлаш билан муаммолар юзага келмайди.\nҲаттоки ҳайдовчи керакли бурилишни ўтказиб юборса ҳам, у тўғри йўналишга қайрилиш учун яна “500 метрдан бир километрга” қадар юриши лозим бўлади. Бундан ташқари, ҳукуматнинг маълум қилишича, йўл ўтказгичда навигация тизимлари синовдан ўтказилди. улар барча йўналишларни тўғри кўрсатган.\nЙўл ўтказгични қуриш деярли якунланган бўлса ҳам, у келаси йилга қадар очилмаслиги мумкин. Бу ҳолат маҳаллий аэропортдан тез юрар автомагистраль қурилгунига қадар рўй беради.


АҚШда эпидемия бошидан бери суткалик антирекорд янгиланди — Sof.uz\nЖАҲОН 13,495,260 7,881,023 582,125\nАҚШда эпидемия бошидан бери суткалик антирекорд янгиланди\n27.06 18:48 1189 Жаҳон\nЎтган сутка АҚШда 40.8 минг киши коронавирус билан касалланди. Бу эпидемия бошлангандан бери мамлакатдаги энг юқори суткалик ўсиш кўрсаткичи саналади. Бир сутка олдин янги касалланиш ҳолатлари сони 35 мингни ташкил қилган эди. Ҳозир мамлакатда коронавирус инфекциясини юқтириб олганлар сони 2.4 млн.га, вирус туфайли вафот этганлар сони эса 125 минг кишига етди.\nЎтиб бораётган ҳафта АҚШда кунлик коронавирусга чалиниш ҳолатлари бирдан ўсиб кетди. Мутахассислар буни коронавируснинг иккинчи тўлқини деб баҳолашмоқда. Бир нечта штатлар карантин қоидаларини қайтадан жорий этишди.\nАҚШ бир неча ойдан бери коронавирус юқтириш ҳолатлари сони бўйича биринчи ўринда турибди. Ундан кейинги ўринларни Бразилия (1.2 млн. касалланиш, 55 минг ўлим), Россия (617 минг касалланиш, 8.7 минг ўлим) банд қилган.\nАҚШ коронавирус иккинчи тўлқин\n13.07 16:17 4042\n14.07 12:26 2813\n13.07 15:52 2265\n14.07 13:17 1364\nБугун, 13:51 203 Жаҳон\nБугун, 13:50 294\nБугун, 10:29 932 Ўзбекистон


Президент қарори ижроси амалдами? - Халқ сўзи\n09:50 25 Февраль 2019 Сиёсат\nДавлат хизматлари агентлиги Жамоатчилик ва ОАВ билан алоқалар бўлими бошлиғи Севара Закированинг маълум қилишича, давлат хизматлари билан аҳолини янада кенгроқ таништириш, уларда хизматлар олиш маданиятини шакллантириш лозим. Электрон хизматларни оммалаштириш ҳам муҳим аҳамиятга эга. Умумтаълим муассасалари битирувчи синф ўқувчилари бу масалада алоҳида эътибор қаратиш лозим бўлган муҳим категория ҳисобланади. Чунки айнан улар келгусида давлат хизматлари фойдаланувчилари бўлади.\nМазкур масалани бартараф этиш мақсадида мамлакатимиз раҳбари томонидан имзоланган тегишли қарорда юқори синфлар учун “Информатика ва ахборот технологиялари” фанининг ўқув дастурига “Электрон ҳукумат” тизими хизматларидан фойдаланиш, талаб энг юқори бўлган давлат хизматларини замонавий ахборот-коммуникация технологияларидан, шу жумладан, Ягона порталдан фойдаланган ҳолда олиш кўникмаларига ўргатишга бағишланган махсус бўлим киритилиши белгиланган.\nДавлат хизматлари марказлари ходимлари мактаб ўқувчилари ўртасида синов тариқасида тегишли тадбирларни ташкил этишни бошладилар.\nМисол учун, Фарғона шаҳар мактаблари юқори синф ўқувчилари ўртасида “Давлат хизматларидан фойдаланиш” мавзусида ўқув амалий машғулоти ўтказилди. Уларда ўқувчиларга my.gov.uz порталида рўйхатдан ўтиш, электрон рақамли имзо нима учун кераклиги тўғрисида тушунчалар берилди.\nОнлайн хизматларни кўрсатиш соҳасида ёшларни тарбиялаш бўйича ўқув-амалий машғулотлар барча ҳудудларда ўтказилмоқда.


Коронавирусга қарши кураш штаби аъзоси Ҳабибулло Оқилов коронавирус туфайли вафот этаётган беморларнинг ҳаммаси ҳам расмий статистикага киритилмаётгани юзасидан изоҳ берди.\n«Бизда ҳақиқатан ҳам статистикада ва реал ҳаётда коронавирусдан вафот этаётганлар сони ўртасида тафовут бор.\nСабаби – бирмунча вақт олдин коронавирус тасдиқлангани тўғрисида тест таҳлили йўқ беморларни коронавирус учун мўлжалланган стационар шароитда эмас, оддий стационарда даволар эдик. Ҳозир эса агар клиник ташхис қўйилса, таҳлил натижасини кутмасдан коронавирус аломати мавжуд беморни стационар ёки уй шароитида даволашни бошлашга буйруғимиз бор ва улар учун ҳам коронавирусга мўлжалланган муолажалардан фойдаланилади.\nБироқ, афсуски, уйида даволанишга ҳаракат қилиб, тест таҳлилисиз оғир аҳволда олиб келинган беморлар 1-2 кун ичида вафот этадиган, улардан клиникада таҳлил олиниб, тасдиқланмайдиган бўлса, улар коронавирус статистикасига киритилмайди, пневмония туфайли вафот этган ҳисобланади. Шунинг учун тафовут кузатилмоқда», – деди Ҳабибулло Оқилов 3 август куни АОКАда ўтказилган матбуот анжуманида.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ штаб аъзолари томонидан Махсус комиссияга таклиф киритилгани, унда коронавирус тасдиқланмаган, аммо ўхшаш аломатлардан вафот этганларни ҳам расмий статистикага киритиш мақсадга мувофиқлиги айтилгани ҳақида хабар берилганди.