28 феврал 2021, Тошкент вақти: 10:46\nПекин аэропортида ўзбекистонлик талабалар, 26 январь, 2020 йил\nЎзбекистон ҳукумати Хитойда қолаётган ўзбекистонликлар учун 2 та чартер рейс уюштиришга қарор қилди.\nПекиндаги элчихона консули Бобур Яҳёев бу хабарни имкон қадар кўпчилик - Хитойда юрган ўзбеклар ва уларнинг Ўзбекистондаги яқинларга етказиш истагида Озодликка мурожаат қилди.\nКонсулга кўра, Ухандаги ўзбекистонликларни олиб чиқишга ҳам Хитой томони рухсат берган. Бу талабалар учун яна битта самолёт жўнатилади.\nЎзбекистоннинг Пекиндаги элчихонаси консули Бобур Яҳёевнинг 2 февраль куни Озодликка маълум қилишича, Ухандаги талабаларни 4 - 5 февраль кунлари олиб чиқишга ҳозирлик кўрилмоқда.\n- Ҳозир Ухандаги талабаларни тўсиқсиз олиб чиқиш учун техник чора-тадбирлар масаласини Хитой томони билан бирга ҳал қиляпмиз. Бундан ташқари, Хубэй провинциясининг бошқа ҳудудларида қолаётган ўзбекларни ҳам рўйхатини Хитой томони билан бирга шакллантириб, Уханга олиб келиб, махсус чартер рейс билан олиб чиқишнинг охирги босқичларида ишлаяпмиз. Ухандаги ўзбекларнинг эвакуацияси харажатлари давлатимиз томонидан тўлиқ қопланади. Бу ҳудудда бўлиб турган ва элчихонага мурожаат қилмаган ўзбекистонликлар бўлса, марҳамат, консуллигимизга тезроқ боғлансин! - деди Бобур Яҳёев.\nКонсулга кўра, яна иккита чартер рейс айни кунда - 4 - 5 февраль кунлари Пекин аэропортидан учади.\n- Хитойнинг бошқа ҳудудларида юрган ўзбекистонликларга ҳам Озодлик орқали мурожаат қилмоқчиман, чунки сизларда аудитория катта - 4 - 5 февраль ташкил қилинаётган рейсларга чипта олинг! Бу иккита рейс учун чипта харажатлари фуқароларимизнинг ўзларида. Ҳужжат ёки бошқа масалада муаммо бўлса, элчихонага боғланинг! - деди Пекиндаги Ўзбекистон элчихонаси консули.\nКонсулга кўра, шу кунга қадар Ухань шаҳрида 81 нафар ва бу шаҳар жойлашган Хубей провинциясида эса умумий ҳисобда 90 нафардан ортиқ ўзбекистонлик аниқланган, рўйхат ҳануз шакллантирилмоқда.\nХитой бўлаб эса, жами 200дан ортиқ ўзбекистонлик режаланаётган чартер рейслар билан Ўзбекистонга қайтиш ниятини билдирган.\nТашқи ишлар вазирлиги Хитойдаги Ўзбекистон фуқароларидан 3 февраль куни Пекин шаҳридаги элчихонага келишини сўради.\nАйни пайтда, вазирлик зарурат туғилса, яна қўшимча рейс қўйилиши ва бунинг санаси ҳақида қўшимча хабар берилишини маълум қилди.\n30 январь куни Озодлик билан мулоқотда консул Хитой ҳудудида қолаётган ўзбекистонликлар сони 1500 нафарга яқинлигини айтган эди. 2 февралга келиб, буларнинг катта қисми Ўзбекистон, Туркия, Россия йўналишлари орқали Хитойни тарк этишга улгургани айтилди.\nАйни пайтда, Хитойда коронавирус эпидемиясидан ўлганлар сони 300дан ошди.\nВирус бошқа давлатларга ҳам тарқалишда давом этмоқда.\n2 февраль куни Хитой соғлиқни сақлаш вазирлиги вирус Хитойнинг ўзида 14 минг 380 кишига юққанини билдирди.\nБу орада Хитойдан ташқари Филиппинда илк маротаба вирусни юқтирган шахс вафот этди. Россия, Британия ва Швеция ҳам вирус тарқалган ўнлаб давлат сафига қўшилди.\nАҚШ ва Австралия каби давлатлар кейинги икки ҳафта ичида Хитойда бўлган шахсларни вақтинча киритмаяпти.\nАҚШ Соғлиқни сақлаш вазири Алекс Азар АҚШ фуқаролари ҳамда доимий яшовчиларидан ташқари шахслар яқинда Хитойга борган бўлса, АҚШга вақтинча киритилмаслигини айтди.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти пайшанба куни халқаро миқёсда фавқулодда ҳолат эълон қилди.\nКоронавирус ёки тожли вирус - 2019 n-CoV ўткир респиратор вирусининг келиб чиқиши ҳақида турли тахминлар ўртага ташланди.\nАввалига вирус Ухандаги ҳайвонот бозорида илонлардан тарқалгани айтилганди.\nЭндиликда вирус манбаси кўршапалаклар, дейилмоқда. Бундай хулосага вируснинг генетик таҳлили ортидан келинган.\nВируснинг хавфли жиҳати одамдан одамга юқишидир. Хитойдан ташқари одамдан одамга юқиши ҳозирча фақат тўрт мамлакатда — Вьетнам, Германия, АҚШ ва Японияда содир бўлди.\nКоронавирус, одатда, сут эмизувчилар ҳамда қушларда учрайди. Вируснинг айрим турлари енгил, айримлари оғир касалликларга олиб келади.\nВируснинг аксар тури хавфсиз бўлиб, шамоллашда кузатиладиган аломатларни келтириб чиқаради.\nАммо вируснинг 2003 йилда тарқалган оғир ўткир респиратор синдроми (SARS) деб номланувчи тури анча хавфли. 2002–2003 йилларда мазкур вирус 37 давлатда 8 мингдан ошиқ кишига юққан, 774 нафар кишининг ёстиғини қуритган эди.\nКоронавирусга қарши самарали вакцина ишлаб чиқилмаган. Шу сабаб Хитой расмийлари мамлакат бўйлаб саёҳатларни чеклаш учун кескин чораларни кўрмоқда.\nХусусан, Ухан ҳамда у жойлашган Хубэй вилоятида 50 миллион одам саёҳати чекланиб, ҳудуд изоляция қилинди. Бошқа давлатлар эса аэропортларда ва денгиз портларида назоратни кучайтирмоқда.\nЎзбекистон ҳам 1 февралдан Хитой билан авиақатновни вақтинча тўхтатганини билдирганди.


Сиз уйда қолинг: Наврўз хонадонларга ўзи боради\nБутун дунё халқи бошига тушган синовли пайтда ҳам ҳамюртларига қувончли онларни тақдим этаётганларнинг борлиги дилларга ҳузур бағишлайди. Қозоғистон ўзбекларининг “Дўстлик” ҳамжамияти Наврўз байрами шарафига кам таъминланган оилалар, кексалар ва ногиронларга атаб пиширган палов, ҳадяларини 2000га яқин хонадонга уйма-уй тарқатди. 21 март куни Шимкентнинг “Шаҳристон” тамаддихонасида 4та қозонда ош дамланди.\n– Катта тантаналарни ўтказиш ҳозирги кунда тақиқланади. Ҳамюртларимизнинг уйларига бориб, оилаларга байрам кайфиятини улашишга жазм қилдик. Фаол ҳомийларимиз билан биргаликда 7та қозонда ош дамладик. “Шаҳристон” тамаддихонасида тадбиркорларимиз 4та қозонда палов тайёрлашди. Қозоғистон халқи Ассамблеяси ва Nur Оtan партияси билан ҳамкорликда “Биз биргамиз” акцияси доирасида шу савоб ишни амалга оширяпмиз. Бу тадбир республика миқёсида амалга ошириляпти, вилоятлардаги ўзбек этномаданият бирлашмалари ҳам ушбу ташаббусни қўллаб-қувватлаб, ўтказишяпти. Бундан бошқа савоб ишларни ҳам давом эттирамиз. Ишбилармонлар ҳамюртларимизга карантин пайтида зарур бўлган тиббий ниқоблар, антисептик воситаларни бепул улашиш акцияларини ҳам бошлаб юборишди. Ёш волонтёрларимиз уларни аҳолига тарқатишмоқда, – дейди ҳамжамият раиси Икромжон Ҳошимжонов.\nТамаддихонада таниқли тадбиркор, меценат Фароғат Ҳожиматова, Шимкент шаҳар Ал-Форобий туман ўзбек этномаданият бирлашмаси раисаси Нурхон Дўсматова, Шимкент шаҳар ўзбек этномаданият бирлашмаси хотин-қизлар қўмитаси раисаси Зуҳра Илёсова ва бошқа фаоллар тадбирга бош-қош бўлиб, тиббий ниқоблар тутган ҳолда ошхонада бўғирсоқлар пиширишди, 2000га яқин махсус елим идишларга ошни жойлашди. Кўнгиллилар ошни тарқатишга киришаётганда Шимкентнинг “Нарханум” тамаддихонасида яна икки қозон ош тайёр бўлди.\n– Ўғлим Аброр Ҳакимбековнинг янги тамаддихонасида ҳам ош тайёрлаб, “Биз биргамиз” акциясида иштирок этяпмиз. Ошпазларимиз Азимжон Турсуналиев, Камолжон Эрназаровлар дамлаган мазали палов кексалари, ногиронлари бор, кам таъминланган хонадонларга Наврўз шукуҳини олиб боради, деган умиддамиз, – дейди Шимкент шаҳар ўзбек этномаданият бирлашмаси раиси Тоҳир Ҳакимбеков.\n– Бугунги ташаббусимиз раҳбарият томонидан қўллаб-қувватланди. Бундай вазиятда кўп одамларни жамлаб ўтказиладиган тадбирларга чек қўйилганини шифокор сифатида қўллаб-қувватлайман. “Биз сиз учун ишлаймиз, сиз биз учун уйда қолинг” акцияси ҳам жуда ўринли уюштирилган. Бу қоидаларга риоя этаётган хонадонларга Наврўзнинг ўзи кириб боришига ҳаракат қилдик, – дейди “Дўстлик” ҳамжамияти раисининг ўринбосари Тоҳир Нишонбоев.\nШимкент шаҳар Абай туман ўзбек этномаданият бирлашмаси раиси, “Шаҳристон” тамаддихонаси раҳбари, тадбиркор Илҳом Алимқулов бундай савобли тадбирларнинг доимий бўлишига ишонч билдирди. Ҳақиқатан ҳам бундай эзгу ишлар ҳар қандай вазиятда биз бирга эканлигимизга, турли синовларни биргалашиб енгишимизга умидимизни орттираверади.\nМ. САЪДУЛЛАЕВА, 2020-03-28, 01:12 489\nТуризм гавҳарига айланади 130\nБолалар билан бирга 229\nОвулим – олтин бешигим! 132\nСаёҳатлар тўхтатилди 105\nСиз уйда қолинг: Наврўз хонадонларга ўзи боради 489\nСабр, матонат ва жасорат тимсоли 125\nБетакрор “этноовул” қад кўтаради 127\nЭъзоз, эҳтиром, эътироф 119


ТИНЧЛИК НЕЪМАТЛАРНИНГ ЭНГ УЛУҒИДИР — Zamaxshariy.uz\nТИНЧЛИК НЕЪМАТЛАРНИНГ ЭНГ УЛУҒИДИР\n2 августа, 2018 admin Без рубрики\nТинчлик ва хотиржамлик Аллоҳ таолонинг буюк илоҳий неъматларидан биридир. Барча эзгу ишлар рўёбга чиқишининг боиси ҳам осойишталикдир. Тинчлик-барча халқларнинг азалий орзуси бўлиб келган. У инсонпарвар ва бағрикенг халқимизнинг тили ва дилидан мустаҳкам жой олган энг олий қадрият ҳисобланади. Бу неъмат бебаҳо экани ислом дини манбаларида ҳам такрор – такрор айтилган. Хусусан, Қуръони каримнинг 50 дан зиёд суралардаги юздан ортиқ оятларида мусулмонлар тинчлик, эзгулик ва бағрикенгликка чақирилган. Қуръони каримда Аллоҳ таоло марҳамат қилади:\n“…Аллоҳнинг ризқидан еб-ичингиз, Ер юзида бузғунчилик қилмангиз!”. (Бақара, 60), деб таъкидланган.\nҲадиси шарифларда ҳам Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дейди: “Тинчлик ва хотиржамлик икки улуғ неъматдирки, бундан кўп одамлар маҳрумдирлар” – дея инсонларни тинчликнинг қадрига етишга, ўзаро аҳил-иноқ яшашга даъват этади. Ислом дини тинчлик тушунчасини ўзининг бош ғояси ва муҳим шиорига айлантиригани бежиз эмас, албатта. Шунингдек, доно халқимизнинг “Қўшнинг тинч — сен тинч”, “Тинчлигинг — ҳурлигинг” каби мақолларида ҳам тинчлик қанчалик бебаҳо неъмат экани айтилади. Дунёда ҳаётнинг бир маромда давом этиши, халқнинг Ҳақ таоло буюрган ишларини мукаммал ва хотиржам адо этишлари учун тинчлик ва осойишталик лозим. Яратган Парвардигор Қуръони каримда ана шу тинчликни сақлаш ва қадрлаш вазифасини инсон зиммасига юклаб, Ислом дини тинчликка тарғиб қилишини, шайтоний йўлларга эргашмаслик лозимлигини таъкидлайди,\nҲар куни уч маҳал дастурхон атрофида жам бўламиз. Юзимизга фотиҳа тортишдан аввал “тинчлик ҳотиржамлик бер!” деб яратгандан умид қиламиз. Кимдир бу калимани астойдил юракдан айтади. Кимдир бепарво пичирлайди. Ҳудо эса “мажҳул қалбнинг дуосини қабул қилмаслиги” тўғрисида ҳадиси шариф ворид бўлган. Шунинг учун биринчи айтар сўзим шу: Азизлар дуони чин дилдан қилайлик, тинчлик-омонликнинг бардавом бўлишини залил бўлиб, хор бўлиб сўрайлик. Шояд дуоларимиз ижобат бўлса…\nИккинчи истагим қуйидагича: энди фақатгина яратгандан сўраб, амалий ҳаракатдан тўҳтаб қолмайлик. Айтайлик оиламиз, қўни-қўшнимиз, маҳалламизда нотинч оила бордир. Уларнинг масаласига бепарво бўлмайлик. Икки-уч мўйсафид шу хонадонга чиқиб астойдил, чин юракдан маслахат берайлик. Оила бузулмасин ахир бир эр-хотиннинг ажралишидан икки қондош душманга айланиб қолиши ҳеч гап эмас.\nЯна бир тилагим шуки, ҳар бир ақли расо инсон ўзини мактаб, лицей, маҳаллага астойдил хизматкор деб билсин. Ёшлар тарбияси, улар комиллигига оз бўлсада ҳисса қўшсин. Маҳалла йиғини, ота-оналар мажлислари ҳамонки кўнгилдагидай ўтмаяпти, келганлар келяпти, келмаганлар эса ундан кўп.\nМаҳаллада янги оила қурилар экан,ҳар бир инсон унинг равнақи учун ўзини даҳлдор сезсин.кимдир “олтин тоғ”ни ваъда қилаётганлар сўзига мойил бўлаётган экан, уни бу йўлдан қайтарайлик. Ҳар бир йигит-қиз ўзининг ўсмирлик, яратувчилик қуч-қувватини фақат Ўзбекистонимиз учун сарфласин. Шундайлар ҳам борки, улар умр бўйи Россияда, Қозоғистонда… ҳуддики олий юртларда пул топиш осондай аммо вақти соати ўтиб саломатлигини йўқотиб, ўғил-қизларига юк бўлиб қолаётганлар қанча… бахтсиз тасодифми, ёки касалиданми вафот этиб келаётганлар қанчадан қанча…\nХонқа туман “Сайид ота”масжиди имом-хатиби.\nPrevious Post:ТИНЧЛИКНИ АСРАШ- ДАВР ТАЛАБИ\nNext Post:ДИНИЙ ЭКСТРЕМИСТИК ОҚИМЛАР ЗАЛОЛАТ БОТҚОҒИДИР


Бахшичилик санъати эътирофи – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Маданият / Бахшичилик санъати эътирофи\nДекабр 1, 2018\tМаданият Изоҳ қолдириш 1,405 Кўрилди\nПрезидентимизнинг жорий йил 1 ноябрдаги “Халқаро бахшичилик санъати фестивалини ўтказиш тўғрисида” ги қарорига мувофиқ, 2019 йил 5-10 апрель кунлари Термиз шаҳрида ўтказиладиган Халқаро бахшичилик санъати фестивалига қизғин тайёргарлик бошланди.\nҲар бир халқнинг бадиий ўзига хослиги, тили, тарихи, миллий ва маънавий қадриятлари, орзу-ўйлари, унинг оғзаки ижодий мероси, достон ва эпосларида акс этади. Қадимги замонларда “бахши” халқона усуллар билан беморни даволовчи табиб, айрим ҳудудларда устоз маъноларини англатган. Бугунги кунда бу сўз, асосан, халқ достонларини куйлайдиган санъаткорни билдиради. Бахши соз чертганда созанда, шеърий парчаларни куйга солиб айтганда хонандадир. Шунингдек, назм парчаларини бир зумда тўқиб кетадиган бадиҳагўй шоир, достондаги насрий парчаларни ёддан ўқиётганда бадиий сўз устаси ҳамдир. Шоиртабиат бахши ҳеч қачон достонни бир хил, яъни ўзгаришсиз ижро этмайди. Профессор Ҳоди Зариповнинг таъкидлашларича, булунғурлик Амин бахши “Алпомиш” достонини уч ой давомида тинг- ловчиларни сира зериктирмай куйлаган экан. Энди қишда бошланган достон кечалари баҳорда ниҳоясига етишини тасаввур қилайлик. Бир фасл муддатда достон ижро этган бахши бирон китобга қарамасдан шунча шеърий ва насрий парчаларни қаердан топган? Уч ой зериктирмай достон ижро этиш учун нақадар юксак маҳорат эгаси бўлиши керак бахши! Бу саволларга бериладиган ҳар бир жавоб ўзбек бахшичилигининг беқиёс имкониятларини қайта-қайта такрорлайди, холос. Бахши достон айтар экан, ”Алпомиш” достонида Ҳакимбек таърифида Алпомишнинг мардлигини, Барчин сўзлаганида гўзал қизнинг суратини кўз олдимизда гавдалантириб, тингловчилар қалбининг нозик торларини чертади. Шунинг учун достон кечалари ҳар бир тингловчи учун катта байрам бўлган. Бу кечаларда одамлар ўртасидаги ҳамма гинахонликлар унутилган, турмуш ташвишлари чекинган. Ҳамид Олимжоннинг эслашича, узоқ қиш кечаларида бахшилар томонидан халқ китоблари, турли достонлар куйланар, катталарга эргашиб бир уй болалар ҳам бу маърифат нуридан баҳраманд бўлганлигини айтади.\nИстиқлол йилларида моддий ва маданий меросимизни тарғиб қилиш бўйича катта ишлар амалга оширилди. 1999 йилда мамлакатимизда “Алпомиш” достонининг минг йиллиги кенг нишонланди. 2000 йил 14 мартда “Ўзбекис- тон Республикаси халқ бахшиси” фахрий унвони таъсис этилди. “Маданий мерос объектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш тўғрисида”ги қонун қабул қилинди. Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 7 октябрдаги “2010-2020 йилларда номоддий маданий мерос объектларини муҳофаза қилиш, асраш, тар- ғиб қилиш ва улардан фойдаланиш давлат дас турини тасдиқлаш тўғрисида”ги қарори мамлакатимизда бахшичилик анъаналарини кенг тарғиб қилиш, достончилик мактабларини ривожлантиришда муҳим дастуриламал бўлаётир.\nЖорий йил 28-29 июль кунлари Олтинсой туманидаги Катта Вахшивор қишлоғида бахши шоирлар, оқин ва жировларнинг республика фестивали бўлиб ўтди. Мамлакатда бахшичилик ва достончилик санъатини янада ривожлантириш ҳамда такомиллаштириш бўйича 2018-2022 йилларга мўлжалланган “йўл харитаси” ишлаб чиқилди. Жорий йилда давлатимиз раҳбари ташаббуси билан “Амударё” болалар соғломлаштириш оромгоҳида бахшилар мактаби ўз фаолиятини бошлади. Мамлакатимизда Сурхондарё, Қашқадарё, Самарқанд, Хоразм вилоятлари, Қорақалпоғистон республикасида бахшичилик анъаналари ривожланмоқда. Ҳозирги кунда бу ҳудудларда бир неча достончилик мактаблари мавжуд. Шеробод достончилик мактабидан Қосимкўр, Шерна Бекназар ўғли, Мардонақул Авлиёқул ўғли, Умир Сафар ўғли, Нормурод бахши, Аҳмад бахши, Нурали Боймат ўғли, Маматрайим бахши, Юсуф Ўтаган ўғли, Эшқобил бахши, Бўрибой Аҳмедов каби ўнлаб достончилар етишиб чиқди. Бугунги кунда Хушбоқ Мардонақулов, Шоберди Болтаев, Қора ва Чори Умировлар, Қаҳҳор Қодир ўғли, Абдуназар Поёнов каби бир қанча бахшилар достончилик анъаналарини давом эттирмоқдалар. Бу мактаб вакилларидан ёзиб олинган “Олтин қовоқ”, “Малла савдогар”, “Зайидқул”, “Оллоназар Олчинбек”, “Ойчинор”, “Шерали”, “Келиной” каби қатор достонлар Ўзбекистоннинг бошқа жойларида яшаб ўтган бахшилар репертуарида учрамайди.\nХалқ бахшиси Шодмон Хўжамбердиев шундай хотирлайди:\n— Юртимизда бахшиларга кўрсатилаётган эътибор ва рағбатдан дилим тошган вақтларда бобом Шотўра бахшининг “Эркли элдагина бахшилар булбул бўлади”, деган сўзларини эслайман. Бобом бахшиларни ўтмишнинг акс-садоси дер эди. Улар бугуннинг янгроқ овози ҳамдир. Ахир осудаликда ўтаётган ҳар бир кунимиз, фаровон ва бахтли ҳаётимиз, ҳар соҳада қўлга киритилаётган улкан ютуқларнинг ҳар бири достон-ку?! Уларни биз куйламай, ким куйласин?!\nПрезидентимизнинг бу қарорлари шубҳасиз, ўзбек миллий бахшичилик ва достончилик санъатининг ноёб намуналарини асраб-авайлаш ва ривожлантириш, уни кенг тарғиб қилиш, ёш авлод қалбида ушбу санъат турига ҳурмат ва эътибор туйғуларини кучайтириш, халқлар ўртасидаги дўстлик ва биродарлик ришталарини мустаҳкамлаш, ижодий ҳамкорлик, маданий-маърифий муносабатларни халқаро миқёсда янада кенгайтиришда зарур дастуриламалдир.\nдиректори, педагогика фанлари номзоди\nОлдинги Фаол аёлларга тасанно\nКейинги Зиёга интилган одам


Тошкент ер усти метроси йўлида пайдо...\n24.02.2021 18:48 0 3578\nИжтимоий тармоқларда Тошкент ер усти халқа метросининг «Дўстлик-2» бекатидан «Қўйлиқ» бекатигача бўлган йўналишининг 4-бекатида «ўпирилиш» ҳосил бўлгани ҳақда видео тарқалганди.\n«Ўзбекистон темир йўллари» АЖ Ахборот хизмати хабарига кўра, ижтимоий тармоқларда тарқаган «ўпирилиш» метронинг 4-бекатида қурувчилар томонидан 24 февраль куни тунги соат 00:00дан кейин, яъни метро поездлари ҳаракати тўхтатилгандан сўнг, кабель ўтказиш кўпригини қуриш учун махсус ускуна ёрдамида лойиҳа ҳужжатларига асосан бетоннинг бир қисми очилган.\n«Метро эстакадаси остидан ҳаракатланувчи пиёдалар ва автомобиллар хавфсизлигини таъминлаш мақсадида тунги пайтда ишлар ташкил қилиниб, қурилиш меъёр ва қоидалари асосида амалга оширилмоқда ва мутахассислар томонидан назоратга олинган. Хавфсизлик қоидаларига риоя этилган. Кабель ўтказиш кўприги қурилиши эстакада мустаҳкамлигига зарар етказмайди. Махсус дарча очиш ишлари якунлангандан сўнг, йўлдаги чиқиндилар тозаланган», дейилади расмий хабарда.\nЎзбекистон темир йўллари ер усти метро\nЖамият 24/02, 23:12


Афғонистонда норозилик намойиши ўтмоқда\nБугун Афғонистон пойтахти Кобулда талабалар Афғонистондаги ҳаво ҳужумларида юз берган ўлим ҳолларига норозилик билдириб намойиш ўтказди.\nАфғонистонда АҚШ ҳарбийлари амалга оширган сўнгги ҳаво ҳужумларида юздан ортиқ тинч аҳоли вакиллари ҳаётдан кўз юмган.\nКобул кўчаларида аксиламерика кайфиятидаги шиорларини кўтариб олган талабалар халқаро кучларнинг ҳаво ҳужумлари юзасидан тергов ўтказилишини талаб этишди.\nҚўшма Штатлар ҳам Афғонистондаги сўнгги ўлим ҳоллари юзасидан қўшма текширув ишлари олиб боришини ваъда қилган.\nШунингдек, бугун Афғонистонда рўй берган икки портлашдан камида 11 одам ҳалок бўлган.\nМамлакат шарқидаги Покистонга яқин Нангаҳор вилоятида ишчиларни олиб кетаётган юк машинаси минага дуч келиб портлаши натижасида 8 одам, Афғонистон жанубидаги Зобул вилоятидаги портлаш оқибатида эса камида уч одам ҳаётдан кўз юмган.


УЗДЕМФУНД. UZDEMFUNDSUISSE: марта 2017\n1900 йиллар бошларигача Усмoнли халифалиги боглик худудларда Туркчилик гояси оммавий тушунча эмасди.\nУмуман олганда Yсмонли давлат сиёсатида халк оммасига Турклар атамаси расмий берилмаганди. Улар Усмoнлилар, гайридинлар, маcxабларга кура (кизилбошлар, жофарийлар, алавийлар...) дейилган.\n1890 йиллардан бошлаб Россиянинг Туркистонни босиб олиши натижасида куплаб зиёлий инсонлар Yсмонли худудларига кириб келишди.\nБалконлардаги зиёлий мусилмон ахоли хам Истамбул, Измир, Адана... куча бошлади.\nУз ватанларини бошка милллатларга бой берган Туркистонлик ва Балконликлар Туркчилик харакатини Усмонлига олиб келишди.\nТуркча гапирадиган ахолининг дини, масхабидан катъий назар "Тилда, дилда бирлик" харкатига бирлаштира бошладилар. Туркчилик гоясини бугунги Туркияга олиб кирганлар;\nЗиё Кук-Алп (асли Туркистонлик. Бухоро)\nИсмол Гаспирали (асли Кирим)\nЗеки вали Тугон (асли Туркистонлик, Бошкирт)\nМахмат Акиф Арсуй ( асли Туркистонлик, Бухаро)\nМунир Артагин (асли Туркистонлик, Фаргона)\nЖадидчилар харакатинг куплаб фаоллари Мустафа Камол Отатурк тарафидан таклиф килинди. Улар бугунги Туркия Жумхурятинг давлатчилик тамалларига Туркчилик гояларини киритишда катта хизматлар килдилар.\nБугунларда Ражап Эрдоган бошчилигида бир хавуч дин тужжорлари, Туркиядаги Туркчилик гояларини аёклари остига олишмокда.\nТурк деган миллат йук дейдиган бу кучлар, Хокимият кучидан фойдаланиб Туркия деган давлат номини хам йук килиш учун, касам ичишган.\nТуркиядан ташкаридаги туркий халкларга Эрдуган мусилмон, мумин, халол одам деб таргибот килишмокда. Узбеклардан чиккан бир неча зиёлийнома нуcxалар хам битта тил, битта дин булишига карамай бирлаша олмаган Араб умматчилигини ислом номи остида сиёсатга курбон килмокдалар.\nУзбекистон яккахокимлик, диктатура остида эзилгани этмагандан, Туркияда хам, хокимиятнинг барча пагоналари битта кишига (Эрдуган) берилиши тарафдори булишмокда. (уларнинг шахсини танкид килиш Исломга карши булиш деб жавоб кайтаришади, динсиз, мурдат...)\nМингларча Туркистонлик бугунги Туркия мустакиллиги учун шахид булишган.\nЮзларча Туркистонлик Туркияга туркчилик гояларини урнатиш учун хаётини багишлашган.\nШу кунларда бу нарсалар йyк килиниши учун реферандум килинмокда.\nМенинг Туркия туркчасида ёзаётган макола, илмий-тарихий изланишлар, шеълар.... барчаси, хоклари Онадулига куйилган аждодларим олдидаги манавий карзимдан келиб чикмокда.\nЎзбек Турки Аҳмаджон Одилов!\nҚаерда у кунлар, на Султон қолди, на-да, Сулаймон.\nБалки -да, қоралар учун 27 йил кутилган оқ отли қора Султон бор eди у да бугун ўлganмиш.\nБиз мусулмонлар ўлган одамнинг орқасидан ёмон гап гапирмаймиз.\n-Ҳар кимнинг азроили ва ажали бошқа -бошқа деганди .\nБирларининг ранги қора бошқаларининг бахти қорадир.\nБаҳти қора бўлган халқлардан Туркистонлиkлар 130 йил олдин Оқлар кейиn Қизил болшевиклар қатлиомига учрадилар .\n10 миллионга яқин Туркистон Турклари қатлиомларда ўлдирилди..\nАммо ўзининг Нелсон Манделласи чиқмадими? ...\nЧиқди-дa бизми кўрмадик?...\nКелинг мен sizlarga таништириyin.\nUzi Namanganlik 88 ёшинда.\n28 йил қамоқда utirган шу йиллар мабойнида давомли бир одамлик камерада сақланган Ўзбек Турки Аҳмаджон Одиловдир .\nUтган йил бир вақтлар чой келтириб хизматини қилган қотил Каримов минг бир дона тақиқлар билан қамоқхонадан чиқарганмиш.\n1984 йилинда сирадан бир жиноятчи каби қамоқга олinган Советlar tuzumining Юқори Суди маҳкамага чиқаrsa Ўзбек Туркларига қарши кўрсатмалар беришига вада беради.\nМаҳкамаni sоветларнинг асосий кўрсатуви бўлган “Времия” праграммасидан жонли кўрсатув қилаётган eди .\nАҳмаджон Одилов ўзбекча гапиришга бошлайди.\n- Мен Ҳазрати Соҳибқирон Амур Темур авлодиданман.\nОтам ҳам “Босмачилар” орасида эди.\nМен узун йиллардир Полит Бюро аъзоларига ва шахсан Лионид Илич Брежневга ҳам пора берганман..\nСовет режимини “пора ботқоқига” ботирганман.\nДаф бўлинг бизнинг Туркистондан... деб бақиради Аҳмаджон Одилов.\nТаржимон то таржима қилиб улгурганга қадар жонли кўрсатув Москва ТВsida давом etади.\nБир неча минут маҳкама салонидагилар ўзбекчада айтилган бу сўзларни тушунмайдилар.\nКейин эса оғзини боғлаб билинмаган бошқа бир манзилга олиб кетадиlar 1991 йилgacha qamoqda qoladi.\nЎзбекистон Давлати мустақил бўлганiдаn keyin Ўзбекистонга қайтарилади.\nЎзбекистонга kelганидан кейин И.А. Каримовни тан олмаслигини билдиради... Порахўрликга ботган коммунистларга қарши курашажагини эълон қилади. Бир неча ой давом қилган озодлигидан И.А. Каримовнинг буйrуқи билан қамоқга олинади.\nМен бир муддат Аҳмаджон Одилов билан айни қамоқхонада қолгандим. Аҳмаджон Одиловга қарши Советлар даврида ва диктатор И.А. Каримов замонида бир қанча филм ва китоблар нашр қилинди.\nМен унга сиз Нелсон Манделла каби инсонсиз деганимда жаҳли чиқди.\n-Сиз қаердан биласиз?\n-Маъtбуотдан ўша одам ҳақида ўқигандим.\n-Мен у қора одамни тан олмайман - деди.\n-Бошида уч -тўрт йил якка одамлик камарада қолганмиш. Сўнгра қамоқхонанинг ўртасига вилла қурдирганлар. Келган делегацияларни қабул қилар экан ўша ерда. Ташкилотини ҳам ўша ердан туриб бошқарган .\nКоммунистларнинг ashaddiy муҳлиси ....\nАҳмаджон Одилов Совет қамоқхоналарини қассоблар бошқарганини, И.А. Каримовнинг қамоқхоналарини эса ҳам жинни ҳамда қонҳўр қассoбларнинг қўлидаги ёпиқ дунё деганди..\nБизнинг ўз Манделламизни ўзимиз танимагандан сўнгра бошқалар учун йиғлашимизни керакки йўқ.\n28 йиллик қамоқдан кейин яшаши қандай деб сўраганларга?...\n88 ёшида соғлиги жойида ва уй қамоқи тамом бўлгандан кейин майдонга чиқажагини билдирганмиш .\nЎзига узоқ умр мустаҳкам соғлик тилаймиз.\nБир куни учрашамиз иншоллоҳ !\nУтмиш унитилади, аммо йук булмайди.\nЭски гапларни янги лидер такрорласа.\nИнсонлар хотирасига исталган нарсани вактинча жойлаш мумкин. Инсонлар узлари курмокчи булган нарсаларни куришга, узлари эшитмокчи булган нарсаларни эшитишга куникиши мумкин.\nАммо инсон акли уз узини алдамайди. Узига тугриларни эслатади. Аммо инсон бу тугриларни "овоз чикариб айта оладиган холат" да булмаслиги мумкин.\nБу масалада Юнон файласуфлари ва бизнинг Фаробий бобомиз китоблар ёзишган.\nЯкка хокимлик, диктатура урнатишнинг асос мохияти ана уша "овоз чикариб айта оладиган холатни" йук килишга каратилган булади.\nDiktator мутлок хокимиятнинг тамалида барча сиёсий, ижтимоий.... вокеалар унинг назоратида эканлигини халк миясига сингдиришдан бошланади.\nБутун ижобий холатлар бурттирилиб, кахрамонлик савиясидаги ишлар эканлиги тинмасдан такрорланади.\nДиктаторнинг узига карши булган вoкеалар тасодифий эмас, унинг назорати остида содир булаётганини миш-мишлар оркали тинмасдан таркатишга эришлади.\nМасалан Россияда булаётган исёнлар Путин назоратида эрканлиги ва провард натижада унга хизмат килаётгани миш-миш юритувчи воситалар оркали таргибот килинмокда.\nИнсонларга "-нима килсаларинг хам система узгармайди, бефойда уринишлар"- дейиш оркали саросига келтириб чикаришга эришимокда. Исёнчиалар хам, бойлик, порахурлик килиш учун хокимиятга келмокчи деган гумонини таргиб килиш замонавий миш-миш воситаларида олиб борилмокда.\n"Демократя" -мустакиллик душманларинг ёлгон вадалари дейди барча диктатор малайлари. Биз утмишда тоталитар тузумда яшагандик дерди Ислом Каримов. "Янги уйни курмок учун эскини бузмаймиз" деганида, биз тоталитар тузумдан вос кечмадик деганини тушунуб этадиганлар камокларга жунатилди. Ислом Каримов Узбекистон твларидан туриб "мустакиллик-мустакиллик деб куча чангитиб юрганлар Сибирга жунатилган хаинларни урганишсин" деганини халк хотираси унитиши мумкин. Аммо хужжатлар (видео, фото, матнлар)ни архив унитмайди.\nИслом дунёсидаги сиёсий бухронлар диктаторликлар чукиши билан бошланган жараёнлардир. Диктаторларнинг "ватангадолар, ватанфурушлар, мухолиф хоинлар"...га карши ашаддий курашчиларi диктаторлик кулаган куниёк Гарбга кочишди.\nУзбекистон Хокимияти ва бойларинг Гарбдаги болалари номида турган ватанлари ва пуллари бор.\nМенга биронта рахбаринг чет элда "запасний аэдром" йуклигини айта оладими?\nБугун уларнинг лаганбардорлари сукаётган Гарбнинг "гуллаб яшнаётган жаножон Узбекистонга карши гиж-гижлаётгани эсдан чикади. Энг адолатли Узбекистони ва Каримов кабрини ташлаб жуфтакни ростлашади. Аммо хозир содда узбек Гарбдаги ватангадо, ватанфуруш, душман, куролмаслар .... деб тарифланаётган "душман мухолифатга" карши курашга давом этишмокда.\nМен халк якин тарихда кимнинг-ким булганлигини "овоз чикариб айта оладиган" кунларни кутмокдаман.\nЯкин тарихда булган вокеаларни эсламаслик мумкин, аммо йук килиш имкони колмади. Интернет, фото, видео воситалари оддий инсонлар кулида чексиз-чегарасиз имконият яратди.\n1990 йилда Узбекистон Хокимиятинг 90% мустакиллик душмани эдилар.\nУша йили булган "-Мустакил булайлик ёки совет иттифокиними саклаб колайлик" деган рафарандумда Ислом Каримов бошчилигида шахарма-шахар, кишлокма кишлок юриб "мустакиллик булса, йук булиб кетмиз"- деб таргибот килишган. ТВ, радио мустакилликга карши нутуклар билан тулиб кетган. Худди уша мустакиллик душманлари тарихий хужжатларни кандай килиб йук кила олади.\nМен мустакиллик тарафдорлари тайёрлаган муражатномани Олий совет биносига, депутатларга.... таркатиб юрганимда "-хоинлик килиб совет давлатимизга карши курашасанми"?- деб унларча депутат кузи унгида милиселар дуппослашган.\n"Мустакилликни кузингга курсатиб куямиз" деб камаб куйишган. Бу топширикни берган Алматов мустакилллик кахрамони булди.\nМен Шавкат Мирзиёевни адолатли тузум хакидаги гапларини мия ювиш воситаси деб карайман. У одаm узи рахбарлик килаётган одамларга "-биз биргаликда мустакиллик учун куршган кишиларга тухмат килмокдамиз"- дея оладими?\nБирлик Халк Харакати таъсисчиларидан. Хайъат аъзоси.\nЭрк демократик партияси таъсисчиларидан. МК аъзоси.\nPEN international аъзоси.\nUzdemfundsuisse ташкилоти раиси.\nМазлумдир Шавкати, Мирамони,\nУртада сарсон халкчил фармони.\nБечора эзилди кунба-кун сўлди,\nКийматли куринда пахта хирмони.\nАслида Призидент бўлгуси йўкди,\nБилмадик бу касал каердан йукди.\nЧекислар денгизида сузмас кемаси,\nЭзилган кайикда мазлумдек чўкди.\nХалойик шафкатли, бечора тараф,\nМазлумлар мазлумга сабр тилайди\nШавкатни шонли ўтмишин унитиб,\nЖабридийда Шавкат, ку-н ялайди.\nИноят килмас чекистлар тулкиси,\nМазлумшунос мухолиф фолбини.\nКахрамон яратар Шавкату шонли,\nХалолдан дам урса, ўгри иймонли.\nМазлумдир Шавкати, фармони!\nЭнди колмас халкнинг армони!\nАраб деганда исломиятни, мусилмонлик деганда арабларни тушунадиган бизнинг узбекларга!\nХаж зиёратчиларини турист ва даромад маънбаи деб караётган Саудия арабларини таниб олинг. Шайхлар, Курьон сотиб бойиган араблар Гарб давлатларида йилига бир неча кун келиб кетишлари учун саройлар курмокдалар. Бу исроф ва маъишат харажатлари мусилмонлар мехнати хисобига эмасми? Исломда маьишат ва исроф энг катта гунох эмасми?\nИсломият арабистонда бошланди, аммо Муавия тарафидан бошка тарафга буриб юборилди. Исломни Туркий халклар яшатмокда. Буни бузишга, Муавийлаштиришга харакат килинмокда. Туркий хаконлар (Хоразмшох, Амир Темур, Усмонли) Арабистонни одам киламиз деб босиб олдилар. Аммо Туркийлар кетгандан кейин араблар кайтадан Муавий исломини тикладилар. Оламшумул исломшуносликдан, умматчиликдан ваъзлар килаётган узбекларга айтиб куяйлик. Туну кун Паластин дейилади, аммо араб маcжитларида Шаркий Туркистондаги 30 миллион мусилмон хакида ваъз килинганини эшитганмисиз?\nБиронта араб шайхи уйгур мусилмонлар химоясига китоб ёзганми?\nУзбекистонда 10 мингларча мусилмон камокдаларда кийнокларга солинмокда.\nБу хакда ваъз беридагиган араб уломосини топиб келингчи?\nСНБнинг исломшунослик килаётган атеист ходимларига! Каримовни куркитиш оркали кулга киритилган хокимият имконлари эрта индин тугайди. Чунки сизлар 24 йилдан бери уйдирган тероризм тахликаси хакикатга айланиш эхтимоли пайдо булди. Буни на гарб ва нада шарк кабул килмайди.\nЗулум бир натижадир, бошлангич эмас.\nҲамма ўғри, мен тўғри бошқа фикр нотўғри деганлар.\nПайғамбаримизнинг невараларини қатл қилган, куёвини жомийда шaҳид қилган арабларнинг соҳта умматчилигини исломдан устун қўйган лаганбардор муллалар...\nМасжитда тобутда ётган ўғрининг ҳамёни қанча катта булса шунчалик баланд овозда хаққини ҳалол қилган аҳли жамоат...\nТонг саҳарлаб ош егани борган , азадан қорни тўйган нафсининг қуллари...\nДиктаторнинг адолатсизлигидан қанчалик жабр тортаётган бўлсаларинг ўшанчалик иймонсизлик бор мамлакатда!\nЗулум бир натижадир, бошлангич эмас. Бошида бизнинг гунохларимиз бўлган-ки, натижани канчалик каргамайлик жазо нихоя топмаяпди.\nДемак: бизнинг гуноҳимиз бўлган-ки , бу диктатор бошимизга бало бўлди.\nҲар диндан, ҳар мазҳабдан кимда-ким, Ўзбекистонда туриб Тангрига ибодат киларкан:\n-"Мен гуноҳкорман, шу диктаторни менга жазо сифатида берганингни англадим,\nэнди мени авф етиб, oзод эт эй раббим "- десин.\nYangi Kun bayrami\nShu orinda Ibin Sino hazratlari ham Islom olamiga katta hizmat kilgan shahsiyatlardan . Bu kishi ham "Navroznoma" risolasini yozganlar. Bu asarda Navroz bahor bayrami va barscha dinlardan tashkaridagi halk bayrami ekanligi tarihiy faktlar asosida isbotlab berganlar.\nHullas bugungi arab deganda Islomni, Islom deganda arabni tushunuvchi kishilar,\nNavrozga karshi kurashishni bas kilinglar.\nHar kimning iymonini belgilovchi Yaratganning "kun va tunnig tengligi" kuni Navrozdir- Yangi kundir.\nBarchagizni Yangi Kun bayrami bilan tabriklayman.\nҚуёши кулмаган баҳор. 100 қисм.\nУйга қайтдим ёруғ дунём зимистон бўлиб.\nАламимни кимдан олишни билмасдим, қандай кунларга қолдим?...\nСафар ака қамалмасидан олдин кунда-шунда, ҳар кун келиб ярим тунгача уйнинг тўрида гап сотиб ўтирадиган одам бугунга, келиб "акасининг бошига тушган кўргулик"лар, учун Сафар акани айблаяпти...\n”Йиқилган-ни, дўсти “ бўлмас эканда...\nЯхшиям акам “хотини билан ажрашди унга ҳам Сафар айбдор” демади...\nТунда кўзимга уйқу кирмади, қулоқларимнинг тагида: ”ҳаммасига Сафар айбдор” деган хирилдоқ оваз эшитилиб турди.\nДарсда ҳам паришонхотир ўтирдим ҳеч нимага аралашмай Васила бир икки агп айтиб кўнглимни олай деди рўйҳуш бермадим...\nДарсим тамом бўлганидан кейин Жалолиддинни боқчадан олиб тўғри маҳалла комитетига бордим,ўзи юборганди Сарсенбой оғани ўзи имзо чексин ланати хужжатга деб.\nБорсам Гулсара ниманидир машинкада ёзиб ўтирган экан.\nМени кўриб икки юзи қип-қизил, бўлиб қизариб ғалати бўлди.\nГулсара кейинги вақтларда мени кўрса ғалати бўлиб типирчалаб қоладиган бўлганди ўз ташвишим билан бўлиб сабабини сўрамагандим, ҳозир ҳам унинг нотинч холатига ҳайрон бўлдим... яъна сабабини сўрамадим чунки ўзимнинг ташвишим ўзимга етиб ортгани учун.\n-Убайдулло оға борми?\n-Унга кириб мени келганимни айтинг гапим бор эди.\n-Ўзига айтаман дедим ғижиниб\n-Гулсара менинг асабий эканимнинг энди фарқига борди шекилли, бошқа гап айтмай ичкарига кириб кетди.\n-Беш минут ҳам ўтмай қайтиб чиқди.\n-Эшикни очиб кирсам Убайдулло оға қандайдир қоғазларни титкилаб ўтирган экан.\n-Хўжайинингиз яхшими, ҳабар ололдингизми?\n- Изидан борай десам йўл кирага пулим йўқ.\n-Ҳа сизга қийин...деб таралкада турган шоколаддан бир ҳавуч олиб Жалолиддиннинг қўлига тутқазди.\n-Раҳмат шоколад учун.\nУбайдулло оға менга сизнинг ёрдамингиз керак?\n-Мени бундан сал кам учой олдин ҳисобчилик (бугалтерия) курсига юборагн эдингиз, эсингиздами?\n-Ўқишимиз кейинги ҳафтада тамом бўлади, ўқиш еримдаги ўқитувчилар менга ҳужжат берган ўшани имзолаши керак биронта иш ери, ўқишини битказганидан кейин иш берамиз деган мазмунида, имзо ва муҳр қўядиган иш жойи тополмадим.\n(Тохир Жуманов билан бўлиб ўтган кўнгилсиз воқеани айтиб ўтирмадим,улар бир бирига яқин бўлган Қозоқ уруғларидан эди.)\n-Шунга сизни олдингизга келгандим, сиз юборган эдингиз, энди имзони ҳам ўзингиз чекинг.\n-Қани ўша ҳужжат?\n-Мана деб сумкамдан олиб қўлига тутқаздим.\n-Убайдулло оға ҳужжатни ўқиб кўриб столининг тортмасидан муҳр (печет)ни олиб муҳрни босиб, имзосини чекди.\n-Катта рахмат мушкулимни осан қилдингиз.\nМаҳалла комтитетидан чиқарканман Гулсара билан хайрлашдим.\nЭртаси куни ҳужжатни олиб бориб ўқиш жойидаги қайси лавозимда ишлашини билмайдиганим кўзи қисиқ Қарақалпоқ қизга бердим.\nУнинг Қарқалпағистондан эканликинин тасодиф билиб қолгандим.\nМен хужжатларимни унга топширгандим у ўқиркан ўзи сўраганди қаерликсиз деб,\nҚарқалпағистонинг Беруний туманидан бўламан дегандим.\nУ ҳам ўзининг Қорқалпағистондан эканликини айтганди.\nГапнинг очиқи қаеридансиз деб қизиқиб сўрамагандим.\n-Сизни ишга олмоқчими маҳалла комитетига?\nСаволига жаҳлим чиқиб унинг кабинетидан чиқиб кетдим.\nҲужжатларимни топширганимдан кейин имтихон топширдик.\nҲаётимда биринчи марта математик ҳисоб-китобни, уч ой ўқиб яхшни кўриб қолгандим аслида эса ўрта мактабда ўн йил ўқиб математикага қизиқмагандим ва энг нафрат қилган фаним математика эди ўн йил мактабда ўқиб математика фанидан бирон марта беш баҳо олмагандим, энди жуда қизиқарди фан эканликини энди билдим.\nҲозирга ақлим бўлганда Университетнинг Филология факултетида эмас Математика факултетида ўқирдим афсус энди кеч...\nЭртаси куни танафус вақтида Васила гап топиб келди, агар ҳар биримиз 50 сўмдан берсак бизларга берадиган “дипломни инглиз” тилида ёздириб берармиш.\nҲайрон бўлдим бор йўғи уч ой ўқисак ва инглиз тилида ёзилган бир парча қоғаз ва тўлашимиз керак бўлган "отнинг калласидек” 50 сўм.\n-Дипломи қанақа экан кўрдингизми Васила?\n-Мана бундай экан: қўлидаги икки варақ қоғазни юқорига кўтариб ҳамма кўрсин деб.\nЮмушоқ қоғаз юзига ёзилган ингизча исм фамиля ва ўқишимизни қачон бошланиб қачон тугани ҳақида ёзилган тўрт сатр ёзув.\n-Шуми 50 сўм?\n-Васила агар бу ўқиш ери Университет бўлмай ҳеч бўлмаса теҳникум бўлиб бизлар уч ой эмас уч йил ўқисак эди 50 сўм тулаб ингилизча ёзилган диплом олсак ярашарди.\nБизлар бори йўғи уч ой ўқидик унинг нимасига 50 сўм берамиз?...\nКейин ким бизаларни ишга оларди, бир варақ ёзилган оддий қоғаз билан?\nХуллоси калом истаган одам 50 сўм бериб ёздириб олаверсин диплом менинг берадиган бир тийин пулим йўқ берадиган.бериб\n-Васила қолган қизларга қаради сизлар нима дейсизлар?\nБошқа қизлар ҳам менинг фикримга қўшилди ва пул тўламайдиган бўлдик.\nХайрлашадиган кунимиз Чорсу бозарига бориб столга қўйиш учун майда-чуйда оладиган бўлдик ва орамизда пул йиғдик бозорга Васила биланм ен борадиган бўлдим..\nВасила йўлда кетарканмиз куйиниб гап бошлади.\n-Сизга яхши хўжайинигиз қамалган бўлса ҳам битта ўзингиз ўғилингиз билан яшайсиз, менга жуда қийин қайинонам билан яшайман.\nҚайинонам мендан давомли шубҳаланади, ишонмайди.\n-Ишонмаса ишонмасин сиз ўзингиз учун яшайсиз-ку, қайинонангизнинг нима алоқаси бор сизнинг шаҳсий ҳаётингизни?.\n-Билмасам ишга борганим учунми...тушунмайман.\n-Хафа бўлманг ўзига ишонмаган одам бошқалардан шубҳаланади, ҳаммани ўзидай билгани учун.\n-Биласимзми, қайинонамнинг қилаётган туҳматларидан безганимдан унга жахл қилиб баъзан биров менга юр деса машинасига ўтириб истаган тарафимга кетмоқчи бўламан.\nКетаётган йўлимда беҳосдан бошимга тош билан биров ургандек тўхтаб қолдим.\n-Васила нима деяпсиз?\n-Жонимга тегди қайинонам.\n-Анаву галларни кўраяпсизми, дедим ЦУМнинг олдидаги анвойи бўлиб очилиб ётган гулларни кўрсатиб.\n-Ўша гуллар ўз шохида турганида гўзал сиз агар уни узиб олсангиз кейин сўлиб қолади кейин уни сиз чўп(мусор)га, отасиз.\n-Ҳа...ана энди ўзингизга келдингиз. Сиз ҳам ҳизир шу гул каби нозик ва гўзалсиз кўрган эркакларнинг кўзини қиздирадиган. Сиз улра билан истаган тарафга кетсангиз ва эркаклар ўзларининг ҳайвоний хирсини қондирганидан кейин ҳудди шохидан узиб олганингизданк ейин қуриган гул каби сизни чўпга отадилар, устингиздан мағзава тўкадилар “фалон экан” деб, сиз эса бир умр устингизга тўкилган мағзаванинг доғини бир умр ювсангиз ҳам чиқмайди, қирсангиз ҳам. Сиз на қайинонагиз учун на-да, Мавлон акангиз учун эмас ўзингиз учун яшанг. Бу оғир кунлар ўтади Мавлон акангиз қамоқдан чиқади ҳаётингизда яхши, ёруғ кунлар бошланади бугун қайинонангизга аччиқ қилиб эгри йўлга кирсангиз эртага асл Василанинг юзига қандай қарайсиз?\nСизни умид билан катта қилган ота-онагизнинг, қулоқига етиб борса бу гаплар кейин нима қиласиз?\n-Васила менга қараб ишонасизми ҳеч ким менга бундай маслаҳат бермаганди раҳмат сизга.\nБозорга бориб сомса олиб қайтиб келдик ҳаминқадар ҳайрлашув дастурхони тузаб уч ой бирга ўқиган "курсдош”ларим, билан хайрлашдим.\n(Шундан кейин Василани қайтиб кўрмадим)\nЎқишим тамом бўлганидан кейин уйда кунларим ғимирилаб ўтарди бир бозор куни кун ўртаси ўтганидан кейин кўча дарвозанинг тақиллаган овазини эшитдим бориб эшикни очсам катта чарчавали кўзойнак таққан узун бўйли сап-сариқ. КГБда ишлайдиганлар каби ранги савуқ, кўк кўзли бир эркак билан тўладан келган кенг пешонали қора сочли, кўзларидан мехр нури ёғилган битта аёл турган экан.\nҲайрон бўлдим булар ким деб?\nЧунки сайловдан олдин қилган “очлик” аксиямдан кейин КГБ тарафимдан мени кузатиш учун қўйилган Гулсара ва маҳалладаги қозоқ ўқитувчимен деб танитган аёлдан бошқа ҳеч бир тирик жон эшик қоқиб ичкарига кирмасди.\nЁн қўшниларим ҳам мени келаяпганимни узоқдан кўрса шошиб-пишиб, терс бурилиб уйларига кириб кетишарди худди маховни кўргандек.\n(Балким адашиб йўл сўраб келгандир деб ҳаёлимдан яшин тезликида ўтди)\n-Сафар Бекжонинг уйими?\n( Сафар ака қамалагнидан кейин биринчи марта мендан Сафар аканинг уйими бу ер деб самимият билан сўраяпганди)\n-Ҳа унинг уйи.\n-Бизлар унинг оиласи Қурбоной билан кўришиш учун келгандик.\nАёл жуда хурсанд бўлиб ўзини ва ёнида келган ҳамрохини менга таништира бошлади. Бу киши Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқларини Ҳимоя қилиш жамиятининг раис Миҳаил Арзенов ва мен Маҳбуба Қосимоваман бизларнинг ташкилотимиз ҳақда эшитганмисиз?\n-Эшитгандим, сизларнинг ташкилотдан бундан бир-икки, кун олдин “Озодлик” радиоси орқали қандайдир Толиб Ёқубов деган одамнинг суҳбатини ҳам эшитганман.\n-Эшитган бўлсангиз ёрдам сўраб мурожат қилдингизми?\n-Ёрдам... сўрасаганимда, берармидилар?\n-Маҳбуба опа ҳамма мени кўрса “маҳовни” кўргандек ўзини олиб қочади шунинг учун ҳеч кимга ишонмай қўйганман.\n-Бизлар қочмаймиз мана бугун сизни излаб келдик.\n-Раҳмат кўзимга қайноқ ёш тўлди.\n-Мени ҳам одам ўринида кўрадиганлар бор экан.\n-Нега унақа дейсиз бизлар исзни ҳурмат қиламиз.\n-Раҳмат газеталарда Сафар акани “ўғри” деб ёзганидан кейин ...\n-Сафарга туҳмат қилиб ёзганларнинг ўзлари “ўғри” этибор берманг, сиз ЭРК Партиясининг Қурултойига қатнашганмисиз?\n- »Темирйўлчилар”нинг, саройида бўлганига?\n-Бизлар сизни излагн эдик ўшанда.\n-Мен эса бировга ўзимни танитишдан чекингандим.\n-Шу вақтда танишганимизда қанча ёрдамимиз тегарди сизга.\n-Майли энди кеч бўлсада танишдик.\n-Қурбоной сиз Васила Иноятовани танийсизми?\n-Танийман уйига ҳам борган эдим бир-икки, марта.\n-Муҳаммад Солиҳ унга ЭРК газетасини юборган экан Аҳтам Розиқов деган М,Солиҳнинг дўсти Васила опага пул олиб бориб бердиган бўлди менга сиз билан юринг болангиз бор ҳеч кимдан сиздан шубаҳаланмайди Василани чақириб чиқинг деди.\nМен бориб Васила опани чақириб чиққанмана уйиндан.\n-Сиз шу Васила Иноятовадан 100 $ олдингизми?\n-Доллар бердими сизга ёрдам учун.\n-Кўзим қайноқ ёшга тўлди умримда долларнинг қандайликини кўрмаганман бўлсам бу хотин менга 100 $ гапираяпти. Зўрға ўзимни қўлган олиб Васила опанинг яъна қандай туҳмат тошлари, бор экан отилмай қолгандеб сўрадим....\n-Маҳбуба опага менинг йиғлаганимни кўриб безовталанган Миҳаил Арзенов нимадир сўраганди Маҳбуба опа унга қараб ўрис тилида гаплаша бошладилар.\nУларнинг гапи қулоқимга ўнг атрафимдан кириб на чап тарафидан чиқиб кетди.\nВасила Иноятованинг Қурбонойга 100 $. бердим дегани гапи мени адойи тамом қилганди...\n-Қурбоной сиз йиғламанг ҳақиқатдан ҳам сизга шунча пул бердими, йўқми?\n-Йўқ, мен ҳатто долларнинг қандайликини ҳам билмайман нимага ишонмайсиз?\n-Сиз Васила Иноятовадан 100 $ олдим дебёзилган ҳужжатга имзо чексансиз-ку.\n-Мана қаранг Маҳбуба Қосимовқа қўлимга бир варақ қоғаз тутқазди.\nОлиб ўқисам: “Васила Иноятоваменга ёрдам беринг деб ёзган аризам ва аризанинг сўнгида эса 100 $ олдим деган пала партиш чекилагн имзо”\n-Бу аризани ҳам имзони ҳам мен чекканим йўқ.\n-Ким ёзган аризани?\n-Васила Иноятовадан ёрдам сўраган эдингизми?\n-Қачон кўргансиз Васила Иноятовани?\n-Янги йилдан олдин “очлик аксияси” қилган вақтимда бир хотин билан келиб кетганди, шундай кейин кўрмадим.\nУлар эшикнинг олдиdаги узум ишкомининг тагига қўйилган сўрида ўтиришганди.Уйга кириб бир варақ қоғаз билан қалам кўтариб чиқиб qogazga ҳам ёзиб, ҳам имзо чекиб қўлларига tutqazдим; қўлёзмамни текшириб кўринглар деб.\nМиҳаил Арзенов мен ёзган қоғазни қўлидаги “соҳта “ ёзув билан солиштирди ва ранги ўзгариб Маҳбуба опага қараб яъна бiр нималар деди.\n-Миҳаил Арзеновни жаҳли чиқаяпти Васила Иноятованинг қилган соҳтакорликига.\n-Оллохнинг лаъанти устига ёғилsin ўша писликни, ифлос нима қиларди мени номимни сотиб иблис, харомҳўр...\nУлар bir piola choy ichinglar deganimga ham qarmay кетишди, boshqa gal bemalol utirgani kelamiz deb.\nМен эса қоранғулик босган дунёмда яъна ёлғиз қолгандим.\nОлдимда kutib turgan ўтиб бўлмас жаҳаннам олови ёнayotган жарлик,\nОрқамдан эса изма-из, қувиб калаётган етти бошли аждархо.\nТўҳтасанг ямламай ютаман деган...\n18.03. 2017 yil. Lausanne.\nOZBEKISTONDAGI real iktisod va MAFYA IKTISODI.\nDavlat iktisodi kora bozor, rasmiy bozorga ajratilgan bolsa u erda MAFYA HOKIMIYATIi mavjud!\nЛола Каримова –Тиллаева Мирзо Улуғбек тўғрисидаги ҳужжатли фильмга продюсерлик қилди. (матбуотдан)\nУзбек халки номидан давлатни бошкарган оила узбекча урганмади. Амир Темур ва авлодлари тамонидан йигилган хазинага оид миллий бойликларни Гарб банкларига ташимокдалар. Турк дунёсинг энг адолатли ва одил подишохи Мирзо Улугбек хакида фильмга шерик булган бу оила адолатсизликда шайтонга дарс беради.\nМингларча муминнинг улимига, 18-минг мусилмоннинг камокларда тикилишига хукум берган оила энг наёб Куръону каримни музейдан "тортиб" олди ва каердалиги номалум колмокда.\nХудди шу оиладан биронтаси калимаи-шаходат келтиришни билмайди аммо котил номига Жоме масжид курдиради\nДунёнинг иши-да, Шайто-ну лайин иш бошкарувчи булгандан кейин,\nИншаллох идоралари жаханнам булажак!\nҚуёши кулмаган баҳор 99 -қисм.\n"Бир ерда бир вақтлар катта эски қабристон бўлган экан.\nЎрислар босиб олганидан кейин қабристонни йиқиб ўринига ҳар ҳил иш жойлари қурдирган.Ҳозирги хароба ҳолидаги йиқилган деворлар ўша қабристоннинг ташқи девори бўлган. Ҳуллоси калом озгина бўлса ўз шаҳарининг тарихидан ҳабардор бўлган "ўрис босқинчи”ларга, ўз нафратини яширмай очиқ ойдин ифода қиладиган домламиз дарсимизга келмай қўйди, ҳеч биримиз нима сабабдан ишдан\nкетганликини ҳеч биримиз билмас эдик.\nУнинг ўринига Хоразмлик бошқа бир ўқитувчи келиб бизларни ўқита бошлади.\nСаноқли куни тез ўтади деганларидай, ҳаш-паш дегунча бугалтерия (ҳисобчилик) курсимизнинг яримини ҳам ўтиб бўлдик шундан кейин бизларнинг ҳар биримизни ўзимиз яшаяпган туманда амалий иш (прахтика) қилиш учун тарқатиб юборди.\nҚўлимизга эса шу ерда курсда ўқияпти деган хужжат берди. Амалий ишимиз тамом бўлганидан кейин ўша хужжатга имзо чектириш шарти билан.\nМен ҳам ўзим яшаяпган Бектемир туман хокимиятининг ҳисобчилик бўлимига қўлимда "ҳужжат” билан бордим. Аслида ўша ишхонага мендан олдин мен ҳақимдаги бутун маълумот етиб келган экан.\n-Мен ўз ҳаққимда оғизимни очмасимданоқ,”мен сизни кимликингизни” биламан деб гап бошлади ўша ишхонанинг катта бугалтери (ҳисобчиси).\n-Билсангиз яхши экан ортқча гап иблан ўзимни таништиршўимнинг ҳожати йўқ деб унга ўқишимиздан берилган хужжатни қўлига тутқазиб бу ерда ўн беш кун амалий иш қилишим кераклики, ҳақида айтгандим.\n-Исмини унитмганим бу шахснинг кўзи қинидан чиқиб кетай деди.\n-Сиз ҳақингизда олдин эшитгандим ”ўзимга ўт қўяман" деб бутун маҳаллани бошингизга кўтарган эдингиз, хўжайингизни ҳам танийман.\n-Бир-икки, марта маҳалламиздаги йигитларга қўшилиб суҳбатлашиш учун уйларингизга боргандим. Жуда "ақлли гап"ларни, айтганди хукуматимиз ҳақида.\nАгар сиз мени хўжайинингизни “танишим”ни, билиб бу ерга амалий иш қилиш учун келган бўлсангиз янгилишасиз, сизга бир тийин ҳам иш ҳаққи бердирмайман. Яхшиси сиз бошқа ерга боринг ўзингизни амалий иш қилишингиз учун ишхона изланг.\n-Юзидан қаҳр, тилидан заҳар, томган бу инсон қиёфасидаги "эчкемар”нинг, нима учун бирданига жаҳл отиига миниб мени ер билан тенг қилганига тушунмадим.\nБу "иблис"нинг, гапига жаҳл қилиб ташлаб кетай десам эрта бир кун ўқишга қайтсам бугалтерия курсининг арҳбариятига (хўжайиним қамалгани учун амалий иш қилдирмади) сизлар юборган адрес деб қайси юзим билан айтаман?...\nБитта "харом"ини, деб ўқиш жойимга разил бўлишни истмасдим.\nШунинг учун қанчалик жаҳлим чиқса ҳам ўзимни босиб унга қараб:\n-Биласизми маҳалламизда менинг хўжайиним менга уйланмасидан олдин уйланганидан кейин кимлар билан борди-келди, қилди нималарни гаплашди мени қизиқтирмайди,\nунинг гапирган гаплари учун мен жавобгор эмасман.\nҲатто тўйимиз бўлиб ўтганидан кейин ҳам уйга келган йигитларни биронтасини яхши танимайман, танишни ҳам истамайман. Улар билан нималарни гаплашганини ҳам билмайман, билишни ҳам истамайман. Менинг ҳўжайиним мустақил инсон менга ҳисобот беришга мажбурияти йўқ. Агар сизни бир вақтлар "дилингизни ранжитган" бўлса сизнинг у кишига шаҳсий ғаразингиз бўлса қамоқдан чиққанидан кейин ўзи билан ҳисоб-китоб, қилинг мен билан эмас. Мен “ўзимни ўлдирманми, ўлдирмайманми” бу ҳам менинг шахсий ишим, сизни ишингиз эмас. С ва сизга ўҳшаган иноснлар ҳеч вақт мени тушунмайди, тушунмаганингиз учун сизга ҳисобот бериш мажбуриятим йўқ.\nСизсиз ҳам хўжайиним қамалганидан то шу кунгача КГБ деган шайтон идорасининг терговчиларига хўжайиним ҳақида ҳам ўзим ҳақида етарлича ҳисобот бериб келаяпман.\nСизни идорага ҳам на пул учун на сизни “хўжайиним таниркан” маҳалладошим энди менга ёрдамчи бўлади деб келмадим.\nҲатто сиз каби одамни бизларни маҳалламизда яшашини ҳам билмасдим.\nБу ерга ўз иҳтитёрим билан келмаганман.\nЎқиш жойимдан қўлимга адрес бердилар шу ерга бориб ўн беш кун амалий иш қил деб шунинг учун келдим. Агар амалий иш қилишимни истамасангиз қўлимга ёзиб беринг “эри халқ душмани бўлган хотин мен ишлайдиган ерда амалий иш қилишга ҳаққи йўқ" деб мен кетаман. Шуни яхши билинг-ки, мен на гадойман, на тиламчиман, пул учун келмадим...\n-Майли ишланг...деди тўнғиллаб.\n-Ҳар куни кун ўртаси ўтгандан кейин келасиз соат иккидан бешгача.\n-Мен тўрт яримда чиқиб кетсам бўладими?\n-Ўғлим Водник (Чашма)даги, болалар боқчасида бориб олишим керак.\n-Сиздан бошқа одам йўқми болангизни оладиган?\n-Ким билан яшайсиз?\nУнинг айтган гапларидан жахлим чиққани учун қарамаган эканман, кейин кўриб қолдим бу "гўрдан чиққан гўрсўҳта”нинг, ўнг қўлининг тирсакидан пасти йўқ эди.\nҲамма ёзувларни чап қўлида ёзарди.\nБир куни олдига келган битта аёлга шикоят қилиб айтаётганини эшитиб қолгандим.\n-Ўнг қўлимнинг бўлмаганликибаъзан жуда панд беради.\n-Нима бўлган қўлингизга?\n-Армияда қурилиш батолёнида бўлган вақтимда электирик ёрғи кесиб кетганди.\n-Сизга жуда оғир бўлгандир ўнг қўлини йўқотиш ?\n-Сўраманг олидинга жуда қийналдим кейин ўрганиб кетдим.\n-Ёзувни қандай ўргандингиз?\n-Қийнчилик билан ўргандим.\nАмалий иш кунларимнинг иккинчи хафтасида мен билан бир оз илиқ гаплаша бошлади.\n-Қаерни битказгансиз дедим бир куни қизиқиб?...\n-Ҳеч қаерда ўқимадингизми?\n-Қандай қилиб ҳисобчи бўлдингиз?\n-Олдин сиз каб уч ойлик курсга бордим, кейин ишлаб тажрибам ошди.\n-Яхши “уч ой” ўқиб битта идорада бош ҳисобчи бўлибсиз, омадингиз бор экан.\nСаноқли кун тез ўтаркан ўн беш кун ҳам ўтди кетди.\n-Энг ёмони шу бўлди-ки,”шу ерда амалий иш қилган” деган ҳужжатга имзо чекмади.\nҲаммамиз, бир биримизни кўрганимиздан хурсанд эдик.\nАйниқса Васила мени кўриб жуда хурсанд бўлди.\n-Сиз жуда гаплашгим келди.\n-Мени ҳам , қандай ўтди амалий ишингиз?\n-Хўжайинингиз билан учрашгани бормадингизми?\n-Яъна икки кундан кейин кетамиз "длиний свиндания”га деди.\n(Қамалаган маҳбусларнингяқинлари билан учрашиши учун ҳар олти ойда бериладиган уч кунлик учрашув ва қисқа учрашув ҳам бор, бунда ҳар бир маҳбус ҳар уч ойда икки соатга учрашиадилар).\n-Қаердаги қамоқхонада хўжайинигиз ?\n-Яхшиям Навоийда эмас экан деб Василага Гулсарадан эшитган мудҳиш ҳабаримни айтиб бергандим Василанинг катта-катта, кулган кўзларига ёш тўлди.\nБир куни агплашарканмиз Васила гап орасида мендан сўраб қолди.\n-Сизни хўжайингиз ҳам чекадими?\n-Нимани сўрадим ҳайрон бўлиб.\n- « Наша” “Қора дори”.\n-Кўкнордан олинаркан-у, Мавлон акам шуни чекади унга олиб боришимиз керак ҳозир қайин акам излаяпти...\n-Соғлики учун зарар эмасми?\n-Нима учун айтмайсиз, уни чеккан одам касал бўлса ҳатто “антибиотик “ таъсир қилмайдайдиган бўлиб қолишини билмайсизми?\n-Қандай зарари борлики ҳақида ёзилган мақолаларни топиб ўқидим, бир-икки, марта борганимда айтгандим: “чекманг деб” Мавлон акам қамоқдан чиқсам ташлайман бу ерда чекмасам бўлмайди деб айтаяпди, қамоқда “сани соғинганим учун чекаман” дейди.\n-Васила ана ўзингиз ҳам ўқиб ўрганибсиз, бугун бўлмаса эртага қамоқдан чиқади бутун соғликини йўқотади-ку, унга тушунтиринг “агар мани яхши кўрсангиз” чекишни ташланг деб.\n-Яхши бу борганимда ҳам айтаман.\n-Менинг хўжайиним сигарет чекади шунга қанча аччиқим келади.\n-Сигарет чекса хурсанд бўлардим.\n-Қандай қилиб киритасиз ҳайрон бўлиб сўрадим, темир дарвозанинг ҳам ичкарисида ҳам ташқарисида турган “искаб топар” итлар минг марта текшарадику, киришдан олдин?\n-Бир йўли бор...\n-Шунчами қийинми дедим ?\n-Сира сўраманг, жоним чиқади киргунча, билиб қолмасин деб.\n-Сиза жуда қийин экан таҳминан билдим дедим “сирли қилиб”\n-Ман хўжайиним билан унақа гапларни гаплашмайман, қўрқманг ўзимдан бошқа ҳеч кимга айтмайман.\nШу гаплашганимиздан кейин икки-уч, кун ўтиб Васила Наманганга кетди.\nҚайтиб келганида жуда хурсанд эди Мавлон акамни кўрдим деб.\nЎқишимиз ҳам тамом бўлишига яқин мени сиз билан гаплашмоқчимиз деб мен6и арҳбариятга чақиришди борсам кабинетда бир аёл ўтирган экан салом бериб кирдим.\n-Бу аёл олдин ҳам мен гаплашганди, ўшанда у менга қараб сизга ҳамма ўқиб юрган қизлар каби палон сўм эмас унинг яримини берамиз деб айтганди.\nМен сабабини сўрамадим у ҳам айтмаганди.\nСабабини таҳминан билардим,ҳокимият мени уйда ўтқазиш нияти йўқ эди.”яъна тўполон” кўтариб бошимизга бало бўлмасин деб. Бўлмаса менинг бир эмас иккита дипломим бўлса яъна нима зарил мени уч ойлик курсда ўқишим, ким мени ҳисобчи қилиб ишга олади?\n-Ўқиш битганидан кейин қаерда ишлайсиз?\n-Агар сиз бу ерда уч ой ўқидим деган диплом олишни истасангиз бирон ташкилотдан ўқишни битказганидан кейин бизларда ишлайди деб ёзилган ҳужжатга имзо чектириб келингиз керак.\n-Ҳайрон бўлдим мажбурманми, шундай деб тимзо чектиришга.\n-Ўқишимизнинг қонуни шу фақат сизга айтаяпганимиз йўқ бу гапни сиз билан ўқиган қизларнинг ҳаммасига айтаяпмиз.\n-Майли беринг-чи, ўша ҳужжатни.\nУйга қайтганимдан кейин Жалолиддинни олиб келарканман болалар боқчасидан йўлда Сафар аканинг маҳалладаги ўртоқларидан бири бўлган Тоҳир Жумановни ёнида битта ўротоқи билан тасодифан кўриб қолдим.\nТоҳирнинг қандайдир идорада бошлиқ бўлиб ишлаши ҳақида Сафар акадан қамалмасидан олдин эштитгандим.\nТоҳир мен билан саломлашиб хол ҳотир сўради .\n-Сафардан ҳабар борми?\n-Сўнги марта Сангородокга келагнида кўргандим.\n-Тоҳир сиз ибр нарса сўрамоқчи эдим.\n-Сизнинг имзо чекиб печат(тамға) босишга еткингиз борми?\n-Бор нима эди?\nҚисқача қилиб ўқиганимни ва шундай ҳужжатга имзо чектирмасам бўлмасликини айтдим.\nТоҳирнинг оқ сариқдан кеган юзида норозилик акси пайдо бўлди.\n-Биласизми, келинойи Сафар акамнинг ҳаётини расво қилди.\n(Тоҳирнинг туғишган акаси Иброҳим Ал Ҳошимий деб танилган Иброҳим Жуманов эди. Иброҳим Амариканинг Айдоҳо шататида ўғли билан сиёсий бошпана олиб яшаяпти)\n-Ие, қизиқ экансиз ку, Тоҳир Сафар ака қанақасига акангизни ҳаётини расво қилди?\n-Акам Сафарга қўшилиб сиёсатга аралашди оқибат ҳамма ердан ишдан ҳайдалди.\n-Ишдан ҳайдалишига Сафар ака айбдорми?\n-Сафар айбдор ўзининг сиёсий ишларига аралаштирди.\n-Билмас эдим мен.\n-Мана энди билдингиз.\n-Сизга имзо керак бўлса эллик сўм олиб келинг.\n-Битта имзонинг баҳоси эллик сўм-ми?.\n-Ҳа эллик сўм.\nТоҳир ёнидаги ўртоқи билан ўзининг йўлига кетди.\n-Бир вақт Тоҳирнинг ёнидаги ўртоқи изига қайрилиб менга қараб “хужжатингизни олиб келинг” мен имзо чекиб тамға босман.\nКўзимни олдинни аччиқ туман қоплади, юрагим сиқиб беҳол бўлдим қўрқанимдан қучолқимдаги Жалолиддинни ерга тушуриб ўзим йўлнинг канорига ўтирдим.\nГапнинг очиқи Тоҳирдан ҳақоратамуз гапларни кутмагандим.\nТоҳир ва маҳалалнинг бошқа йигитлари каби Сафар ака қамалмасидан, биз ҳали шаҳардаги уйимизга кўчишимиздан олдин ҳар икки кунинг бири уйга маҳалладаги ўртоқларига қўшилиб бизга келарди ва ярим тунгача гаплашиб ўтирардилар.\nТоҳирга қўшилиб маҳалламиздан\n(Тоҳир Жумоновнинг акаси Иброҳим намозхон бўлиб иякига соқол қўйиб юрарди ўзини “мужлоҳид” деб таништиришни яхши кўрарди)\nИккинчи Иброҳим эса ғирт кўса эди, Жўрка, Комил акалар билан биргаликдакелар эдилар.\nУларнинг нима гаплашганидан ҳабарим йўқ эди.\nБир куни Сафар ака Тоҳир, Иброҳим, Жорка ва Комил акаларга ёрдам учун пул берганидан ҳам ҳабарим бор эди.\nТоҳирнинг акаси Иброҳим пул олмаганди у кам келарди уйга.\nСафар акани маҳаллага кўчиб келган кунидан бери таниган ҳатто тўйимизга борган уйга келиб дастурхонимиздан туз еган инсон мендан битта имзо учун эллик сўм сўраб турганди.\nМенда эллик сўм ортиқча пулим бўлса Сафар аканинг изидан бормасмидим ёки Жалолиддинга ширинлик олиб едирмасмидим.\nҲеч бўлмасам 250 гр.бўлса ҳам гўшт олиб Жалолиддинга едирмамидим.\nСўнги марта қачон гўшт солиб овқат пиширганимни унитдим.\nВиждонини эрталабки, нонуштасига қўшиб еган виждонсиз.\nЕган тузинг тешиб чиқсин қонибузуқ.\nҚандай одамларга хизмат қилибман-а, Сафар аканинг “дўсти”лари, келди уйга деб ярим тунга қадар ухламай?...\nБундай “дўст”нинг боридан йўғи яхши.\nCирлар гоявий улчовдан холисmи?\nГарб дунёсининг кун тартиби WikiLeaks фош килган сирли хужжатларни мухокама килиш билан банд булмокда.\nМени ёзувчи сифатида мехмонга таклиф килинган Швейцаря анча вактлар пушаймон булганлигини билдириб келган.\nМатбуотда менга карши макола чоп килишган. (Сохта хужжатлар оркали макола ёзган жуналист кечирим сураб кайта макола ёзган). Ёзувчи ва сиёсий фаол сифатида Швейцаряда нима киласиз деб сурашганида "коррупияга" карши курашаман дегандим, балога колдим.\nJulian Assange ва WikiLeaks чикканидан кейингина мен ва менга ухшаган анти коррупциячи кишилар ва ташкилотлар енгил нафас олишди. Женевада фаолият курсатаяпган антикоррупция ташкилотларга тухматчи дейдиган Банкларнинг огзи ёпилди. 2000 йил бошида Швецаряни тарк етишим кераклиги хакида мактуб ёзган Lausanne мерияси рахбари Fransua Poshe жаноблари бугун шарманда булган, нафакахур каряга айланган.\nХуллас 2003 йилдан бошлаб Uzdemfund ташкилоти тузишни Женевадаги антикоррупция мутахасислари булган адвокат дустлар тавсия килишган.\nАммо Julian Paul Assange ва WikiLeaks на Шейцаряни ва нада Узбекистонни етарлича фош кила олмадилар. Банкалар, ер остидаги хазиналари ва уларнинг собик коммунист эгаларини фош килиш навбати келмаяпди.\n"-Бунга сабаб собик совет давлатларининг хамма сохаларига интернет кириб бормаган"- деган Julian Paul Assange жаноблари.\nШу кунларда фош килинган жуда куплаб хужжатлар баъзи бир жихозларdan интернетга богланмаса хам маьлумот олиниши мумкин булганлигини курсатиб бермокда.\nЗамонавий собит телефонлар, кул телефонлар, фотоаппаратлар, .... хуллас дижитал жихозларнинг барчасига Bluetooth имконини берувчи микрочип куйилганлиги аникланган. Бу эса интернет булган холатда хам кишиларнинг, ташкилотларнинг ички фаолиятларини кузатиш имконини бермокда.\nШахсан бизнинг фаолиятимиз жараёнида бунака вокеалар булиб туради. Узбекистондаги коррупцияни фош киливчи биронта гувох билан утказилган сухбат интернет булмаган аппаратимиздан хам учириб юборилган. Баъзи хужжатлар фотокопясини оламиз. Учрашув тугай-тугамас бир неча видео, фото жихозларимиздан бирданига учирилганини курганмиз. Огзи куйган катигни пуфлаб ичаркан. Бугунларда бунака хакерларга карши Anti-хакер дустларимиз хам бор. ...\nЖаноб Julian Assange озрок коммунист ва озгина диктаторсеварлик килмокда. Собик совет диктаторларини хакида АКШнинг Марказий Хавфсизлик ташкилоти (ЦРУ) хеч вакоси йукми, йигиб-териб куйган.\nНега уша маьлумотларни ошкор килмайди?\nЕвропадаги барча давлатлар хакида сирлар фош килинмокда. Аммо Швейцарядаги халкаро мафянинг кулидаги банклар хакида лом-лим дейилмайди. Капитализмда барча нарсанинг боши, ПУЛ эмасми?\nУмид киламиз-ки жаноб Julian Assange сирларни гоявий улчовдан холис килади.\nTurkiston halkin talagan shu bit!\nYurt otalari ketdi, ketma-ket.\nIkkisidan koldi, bir ot-u, bir it!\nTurkiston bozkirti, uvlar samoga,\nКуркганга куша куринар\nРоссия ташқи разведка хизмати директори Сергей Наришкин жанобларининг Узбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев билан учрашуви\nТошкентнинг геополитикасида баъзи бир узгаришлар килишгига олиб келди.\nОлдин хабар килинганидек жаноб Мирзиёев илк сиёсий ташрифини Казокистонга килиши керак эди.\nБошка тамондан Россияга бориши керак булган Мирзиёев биринчи сиёсий ташрифи оркали кимнинг соясида колмокчи эканлиги тахмин килинмокда.\nАммо Россия айгокчиларининг бошлиги Наришкин хамма нарсани чаппа килди.\nГеополитика четга суриб куйилди.\n2014 йилнинг декабридан бошлаб Туркманистон-Афганистон чегарасининг Узбекистонга якин кисмида Толибон хокимияти урнатилган.\nАбдурашид Дустим кучлари факат Узбекистон билан чегаралардаги вазиятни назорат остида тутаяпди.\nТолибоннинг Узбекистон Исломий харакати рахбарятини бу чегара минтакага чакирганлиги айгокчи Наришкиннинг харакат ичкаридан олган\nсирли маьлумотлар билан тасдикланган куринаяпди.\n2015 йилнинг бошларида Толибон жангарилардан бир нечтаси адашиб ёки келишув асосида Туркманистон ичкарисига киритилганди.\nТуркманистон чегарасидаги келишувни бузиб уларни отиб ташлаган.\nКуп утмай Толибон махсус гурухи Турманистонлик чегара кушинларининг казармасига бостириб кирган.\nБунинг окибатида Туркманистон 75 та аскаридан айрилганди.\nБу вокеа Россия Президенти валадимир Путин ва Казокистон Президенти Нурсултон Назарбаев учрашувида мухокама килинганди.\nРоссия тамони Туркманистонга чагарагасини Россия тамонига топширилиши кераклигини айтганди.\nРоссия ташқи разведка хизмати директори Сергей Наришкиннинг Тошкенга сафари 2015 йил вокеаларининг жуда катта сенариясининг якин кунларда такрорланиши хакидадир.\nЛекин Туркманистон тамони Узбекистон худудларига кетаётган жангариларни тухтатиб колиш кучига эга эмаслиги айтилмокда.\nБалким Туркманистонга тегилмаслик шарти билан жангарилар Узбекистонга хужум килмокчи деган шантаж жаноб Мирзиёевни куркитган булиши эхтимоли кучлирок.\nРоссия тамони тарафсиз Турманистон чагара кушинларини уз ихтиёрига утказиш учун олиб бораётган провокатцион харакатлари эса хали хам давом этмокда.\nЖаноб Мирзиёев Узбекистон МХХ тула назорат кила олгани йук.\nБу ташкилот геополитик масалаларда сенариялар кила оладиган салохиятга хам эга эмас.\nРоссия заифликдан фойдаланиб Мирзиёевни уз геополитик хамласида уйинчи сифатида фойдаланмокда.\nЖаноб Мирзиёевнинг бирданига Туркманистонга сиёсий ташрифи тарафсиз сиёсат олиб бораётган диктаторлик режими остида езилаётган\nна туркман нада у ердаги махаллий узбек миллатига фойдаси булмайди.\nкатта ташвиш уйготадиган ва сиёсий ташрифлар келишувини узгартзирадиган вокеликдир.\nБу билан Узбкистон сиёсий элитаси, беш олтита жангари билан куркитиладиган даражада заиф эканлиги маьлум булмакда.\nҚуёши кулмаган баҳор. 98-қисм.\n-Гулсара дедим сизни менга “дўст” ёки “душмон” эканлкингизни ҳам билмайман.\nБир қарасам сиздан меҳрибон одам йўқ бир қарасам номи ўчкур идоранинг “турқи савуқ тўнғиз”ларидан фарқинингиз йўқ.\n-Сўраб нима қиласиз?\n-Бўпти бундан кейин сўрамайман.\n-Жалолиддиннинг тўйи қандай ўтди?\n- »Шохона ўтди” дедим кесатиб, сиз ҳам орзу қиласизми, болалар уйининг болалари билан бирга қўшиб тўй қилишларини ўғилларингизни?\n(Гулсаранинг бешта фарзанди бор улардан унитмаган бўлсам учтаси ўғил, иккитаси қиз эди)\n-Ана ҳатто сизга ёқмаяпди, дадаси тирик болага бундай разилликни раво кўрганлар илоҳим мендан ҳам беш баттар хор бўлсинлар.\n-Ҳаф бўлманг эртага сизга Жалолиддин борадиган боқчани ва шаҳардаги Бугалтерия курсининг адресларини олиб келиб бераман.\n-Гулсара билан хайрлашдим.\nУ кетди менинг миямда минглаган жавобсиз, саволлар чақир тиканакдек миямга қадалди\nнедан мен нега мени ўз ҳолимга қўймайдилар?\nГадойдан баттарман егани ноним кийгани, кийим қолмади, йиртиқ-ямоқ ,кийимларда юрибман,буни учун ҳеч кимга шикоят қилганим йўқ. Яхшиям Онам бор улар бўлмаса аллақачон Жалолиддин билан очликдан ўлиб кетардик.\nУй тўла меьбл ҳеч биронтасини нон пули бўлсин деб на бозорга на қўни қўшнимга чиқариб сотмадим. Менда орият кучли эди.қўни қўшниларимни: “бечора Қурбоной Сафар қамалагнидан кейин хор бўлиб уйидаги меьбларини чиқариб сотаяпти” деб орқамдан ғийбат қилишларини ҳам истамасдим.\nБор бўлса ейман, йўқ бўлса ўтираман.\nЯлғон эмас бир марта уйда ейишга бир бурда ҳам нон қолмаганида Сафар ака қамалган уч йил мабойнида фақат бир марта Сергейли туманида яшайдиган Аҳтам Розиқовнинг олдига бориб:\n-Уйда нон йўқликини айтиб ёрдамга пул сўрадим.\n-Аҳтам оға менда ҳам йўқ машинанинг “бордочокида “ бор бўлса олиб берман деб ташқарига чиқиб кетди ва қайтиб келиб мана бори шу экан деб қўлимга 10 сўм пул берганди, ҳаётимдаги энг аччиқ унитилмас хотира ўша.\nМен тиламчи каби пул тиланиб олгандим Самарқандлик Муҳаммад Солиҳнинг дўсти кейинчалик билсам КГБнинг агенти Аҳтам Розиқовдан.\nНеден ҳаёт мени бунча синовга тобе қилди уни фақат мени яратган Оллох биларди менинг ҳаёлимни минг ҳил жавобсиз саволлиар зааҳрли чирмочовуқдек ўраб олганди, бу саволларга жавоб на кўкда , на ерда эди.\nИлк баҳорда хидини тўрт тарафга тарқатиб чаман бўлиб гуллаган настарин ҳам кўнгилимдаги чигални ёза олмади.Кеч кирди оқшом ой чарақлаб қоранғу тунни ёритарди.\nЖалодиддин ташқарига чиқайлик деб жанжал қилди.Қоранғулик босган дунёмда менинг кўнгилимни ёритган нур Жалолиддиннинг аста-секин гапириб бошлагани эди.\nЭнди баргини ёзиб бошлаган тузумнинг тагига қўйилган сўрининг устига чиқиб ўтирдик. Ҳали барг қалин бўлиб қопламаган узумнинг шоҳаларининг орасидан ўн беш кунлик тўлишган ойнинг заррин нурлари қоп-қоранғу, тунни ёритиб тушиб турарди.\nОйнинг нурига тикилган кичкина Жалолиддининг кўзларида қувонч порлади.\n-Дадам бизларни кўра оладими?\nҲозир даданг ҳам ойга қараб сани кўраяпти.\n-Жалолиддиннингкўзларидаги қувончни кўриб ўзим ҳам хурсанд бўлдим.\n-Жоним уйга кирайлик савуққотгандирсан.\n-Йўқ яъна ўтирайлик кетсам дадам ўпкалайди .\n-Ўпкаламайди, ана қарагин ойнинг ўртасида қараб турган дадангга, у айтаяптики, “ўғлим уйга кириб ухла савуққотдинг” деб.\n-Жалоиддин бўйнимдан маҳкам қучоқлади.\nОй осмонда сан эса менинг қоранғу дунёмни ёритган ердаги “ой”имсан, деб икки юзидан ўпдим. Шу шу Жалолиддин ой тўлишган оқшомлар ҳар тун ташқарида ойнинг нурига тикилиб ўтиришни одат қилди. Шу вақтдан то хозирги кунгача Жалолиддин демасдин унга янги исм қўйгандим “ой” .\nЭрталаб энди уйқудан туриб уёқ буёқни тозалаяпгандим дарвоза эшикининг урилган овазини эшитдим бориб очсам “пишган калладек иршайиб” Гулсара турибди.\n-Яхши дам олдингизми?\n-Мана сизга айтган адресларим.\nЖалолиддин уйқудан утрганидан кейин уни овқатлантириб Водникга қараб йўлга чиқдим. Автобусга билет олишга ортиқча пулим йўқ бўлгани учун Жалодиддинни кўтариб бордим таҳминан тўрт-беш км масофага.\n(Ўзбекистон КГБнинг, инсонлик қиёфасини йўқотган “шайтон”ларининг қилган “шантаж”ларидан қўрқанимдан уларнинг қўйган тузоқларига тушиб Жалолиддинни болалар боқчасига берганим бу менинг ҳаётимдаги энг катта ўз-ўзимни, кечира олмайдиган хатом. Улар мендан ололмаган қасдларини яъна Жалолиддиндан олдилар болалар боқчасидаги тарбиячи ниқобини кийган “иблис”лар, орқали )\nБерган адресидаги болалар боқчаси ўрис тилида экан.\n-Кейин болам қийналиб қолса ўзгартиришим мумкинми?\nБолалар боқчасининг эшик олодида мен билан гаплашган лекин кимликини танитмаган аёлдан сўрадим.\n-Эртадан соат сакиздага олиб келинг.\nЖудаям чарчаб уйга қайтдим.\nЭртасига болалар боқчасигаЖалолиддини бериб ўзим Тошкент шаҳаридаги бугалтерия курси бериладиган маконга бориб ҳужжатларимни расмийлаштирдим. У ер жуда ЦУМ га, яқин бўлиб Кўкалдоша мадрасининг орқа тарафида жойлашган эди.\nЎқув биносининг ён атрофида эски деворларнинг йиқилган қолдиқлари яъна қандайдир тошлари уюми бор эди.\nУларнинг сирини билмасдим.�Кейинчалик ўқиш бошлангнида бизларга дарс берган асли келиб чиқиши Тошкетлик бўлган Баҳордир деган домламиз айтиб берганди.\nБу ерда олдинлари катта қабристон бўлган экан кейинчалик совет даврида қабристон йиқилиб ўринига мана шу бинолар қурилганмиш.\nТашқаридаги катта тувалетнинг ўринида ҳам қабр бор эди деди ўкинч билан бугун эса...\n1995 йил. 22-майда бугалтерия курсида ўқишга бошладим.\nУ ердан менга ҳар ой учун чипта (проездной) беришарди ва степендия.\nҲаммага тўлиқ бериладиган степендияни менга ярим пулини берадиган бўлишди минг хил баҳона билан,Эрталаб Жалолиддинни боқчага олиб бориб кейин ўзим шаҳарга ўқишган кетардим, ўқиш тўрт яримда тугарди ўқишдан чиқиб Водникга автобусда бориб Жалолиддинни боқчадан олардим.\nБугалтерия курсидан кўрган фойдам уч ой давомида автобус учун берилган чипта эди.\nБошимни, қашлашга вақтим йўқ,эрталаб Жалолиддинни боқчага олиб бориб ўқиш туганиданкейин бориб олиб келардим.\nБугалтерия курсида мендан ташқари олти қиз бор эди.\nВасила, Барно, Шаҳноза, Муножат, Саида, Фотима.\nШулардан учтамизнинг қадаримиз бир ҳил эди, яъни турмуш ўртоқларимиз қамалганди.\nУчтаси эса ҳали турмушга чиқишмаган қизлар эди.\nИчимиздаги аччиқ тақдирнинг эгаси кулса кўзларидан меҳр ёғилган Васила исмли чиройлигина қиз эди. У ўзининг ҳаёт хикоясини айитиб берганида унга жуда ачиндим. Васила эндигина йигирма ёшга тўлган ёшгина қиз эди.\nАсли келиб чиқиши Тошкентлик .\nТурмушга чиққанида ўн саккиз ёшида экан\nУнинг ҳаёт хикояси жудаям хазин.\nТўйлари бўлиб ўтганидан кейин қирқ кундан кейин турмуш ўртоқи қамалган.\n"тўйларимиздан олдин Мавлон окамла акасидан машинасини сўраган бермаганмиш, акасига кейин аччиқ қилибМавлон окам бировнинг машинасини ўртоқи билан бориб ўғирлашган.Ўғирликларини тўйдан кейин уни уйга милиция келиб қамашга олиб кетаётагнида билдим. Мавлон окам қамалагнидан кейин қайинонам келин уйингизга кетаверинг ўғлимни саккиз йил кутишаигиз керак деганди.Ўзимнинг дадам ҳам ўзинг биласан келасанг ўзингни уйин деб айтди мен кетмадим. қайинонам билан бирга яшайман” . Василанинг қўлида гулдек ҳунари бор эди у фабрикада тикувчи бўлиб ишларди.\n-Қани эди битта қизим бўлса менга ҳамроҳ бўларди деди орзу қилиб.\nҲатто исмини ҳам топиб қўйибман.\n-Нима қўймоқчисиз дедим қизиқиб.\nИккинчиси эса қора қисматининг қули бўлган аёл Фотима эди.\nУнинг қайин онаси енгил табиат аёл бўлган экан.\nФотиманинг айтишича :\n“Хўжайиним онасининг ётоқхонасида ўйнашини шкафнинг ичига яширинган еридан топиб пичоқлаб ўлдирган”\n-Битта ўғлим битта қизим бор.\n-Бор кўра оласизми хўжайинингизни?\n-Бориб тураман кўргани.\n-Неча йил беришди?\n-Айтиб ўтирмайман ҳозир қайин онам прокурор билан гаплашиб хўжайинимни чиқартириб олмоқчи бўлаяпти.\n-Қанақасига ҳайрон бўлиб сўрадим.\n-Уни қайин онам билади.\nУни гўзаликини кўрган ҳар қандай эркак унинг сўзидан чиқолмайдиган муте холга келиб қолади деди кўзларидан ғалати учқун сачраб.\nДемак “сиёсий айб” билан қамалгандан кўра “одам ўлдириб” қамалиш жуда яхши эканда, ҳаёлимдан яшин тезликида шу фикр ўтди.\n-Қайин онам ўн саккиз ёшар қизлардек кийнинади деди Фотима гапига қўшимча қилиб биласизми хозир “оқ қуш” деган кийим мода бўлган ўшани кийяпти.\nМен бечора на “оқ қушни” на “на қора қуш”ни, биламан?!\nУнинг гапидан кейин эгни бошига разм солдим.\nФотима одмигина кийинган эди.\nФотима ҳам Васила каби тикувчи эди, у пальто тикадиган фабрикада ишларди.\n-Бир ой ўқиб-ўқимай, “Фотима “нинг, сохта хужжатяъни исм фамилясини ўзгартириб уч ойлик бугалтерия курсига кирганилики маълум бўлган ҳатто асл исми ҳам “Фотима” эмаслики ўртага чиқиб ва ўқишдан хайдалди.\nБизлар билан хайрлашмай кетди.\nСаида эса Хоразмнинг кейинчалик хокими бўлган Искандар Юсуфовнинг қизи эди.\nУ ўзининг асл кели чиқиши Хоразмдан эканликини ҳамиша яширарди.Бир куни дарсга эртароқ келдим, келсам Саида ҳам бор экан ундан сўрадим сизнинг шевангиз Хоразмчага ўҳшаб кетади Хоразмданмисиз?\n-Хоразмданман, лекин ҳеч кимга айтманг.\n-Айтиб мени нима ишим бор.\nУларга мен кимликимни айтмасдим бир куни дарсда бизларга дарс берадиган ўқитувчи Баҳодир (фамилясини унитдим) билан хозирги қаттол режим ва ундаги бўлаяпган ноҳақликлар ҳақида тортишиб қолдим.\n-Дарсимдан чиқиб кетинг деди менга, жахл билан\n-Ҳозирми,деб ўрнимдан турдим.\n-Сизни хўжайинингиз ким ?\n-Ислом Каримов тарафидан ташкил қилинган Қаршидаги маҳсус “дам олиш” уйида.\nБу воқаедан кейин у мендан бир оғиз ҳам бошқа гап сўрамади ва мен билан “шўр босган тузумнинг қора қилмишлари” ҳақида қайтиб тортишмади.\nШ увоқеадан кейин бир икки марта дарс берди юкейин бизга дарс бергани келмади. Унинг ўринига Хоразмлик битта ҳисобчи йигит келиб дарс бера бошлади.\nЎқишимиз атрофидаги йиқилган “эски девор”ларнинг. Сирини бир марта дарс вақтида Баҳодир домламиз айтиб берди.\nУнинг айтганига қараганда...\nҚуёши кулмаган баҳор. 97 -қисм.\nАйгокчилар бошлиги сиёсий мартабами?


Ўзбекистон бош вазири ўринбосари Беҳзод Мусаев «Ўзбекистон 24» телеканалига берган интервьюсида ҳозирги кунда коронавирус белгиларини сезган заҳоти шифоркорга мурожаат этиш кераклиги, айнан шу йўл билан соғлиқни сақлаш тизимига ёрдам бериш мумкинлиги ҳақида гапирди.\n«Коронавирусни даволашга мослаштирилган 11та тиббиёт муассасаси энди коронавирус бўйича эмас, ўз ихтисослиги бўйича фаолиятини давом эттиради — улар сурункали касаллиги бор беморларни даволаш жараёнига қайтарилмоқда.\nШайлик - тўлиқ, бизга, соғлиқни сақлаш тизимининг ходимларига қийинчилик туғдираётган масала – халқимизнинг ўз вақтида мурожаат этмаётгани бўляпти. Сал ўзини ёмон ҳис қилдими, биринчиси, оилавий поликлиника, иккинчиси марказларга зудлик билан етиб келиш керак. Ҳарорат, бош оғриғи, кўнгил айниши, ҳолсизлик ҳолатларида мурожаат қилиш керак.\n3 август куни Соғлиқни сақлаш вазирлиги янги даволаш протоколини тасдиқлади. Бу протоколга асосан аҳволи енгил бўлган беморларга тиббиёт муассасасида ҳам осма укол қилиш умуман мумкин эмас. Мутахассисларнинг сўзлари бўйича, бу пневмония эмас, пневмонит. Ўпкани тромбози билан блоклаб қўйяпти. Осма укол коронавирусни даволамайди. Ҳозирги кунда осма уколдан тўлиқ воз кечишимиз керак», деган Беҳзод Мусаев.


Сан-Паулудаги автомобиль тирбандлиги рекорд 309 км га етди - www.Voydod.net\nСан-Паулудаги автомобиль тирбандлиги рекорд 309 км га етди\nБразилиянинг Сан-Паулу шаҳрида йўл ҳаракати соҳасида янги рекордўрнатилди. Тарихда илк бор автомобиль тирбандлигининг умумий узунлиги тиғиз пайтда 309 км дан ошди.\nКечга яқин шаҳарликлар Республика эълон қилинган кунни нишонлаш учун шаҳар ташқарисига отланган. Энгкатта тирбандликлар океан соҳилига олиб борувчи трассаларда юзага келган.\nШуўринда, шаҳар маъмурияти кўчаларни транспортдан сал бўшатиш учун анчагина ишларни амалга оширганини айтишжоиз. Буларга кундуз пайтида юк машиналарининг ҳаракатини чеклаш ҳам, автомашина номерининг охирги рақамигақараб тиғиз пайтда ҳафта кунлари бўйича ҳаракатни тақиқлаш жадвали ҳам кирган.\nШутариқа, Сан-Паулу Бразилиянинг энг тирбанд шаҳри номини Рио-де-Жанейрога берди. Голландиянинг “Том Том”компанияси экспертлари томонидан ўтказилган махсус халқаро тадқиқотга кўра, Рио-де-Жанейро энг оғиртранспорт тирбандликлари юзага келадиган дунё шаҳарлари учталигидан ўрин олган. Бу борада у олдингипозицияларни Москва ва Истанбулга берган, холос. Сан-Паулу шаҳри эса бу борада бор-йўғи еттинчи ўринниэгаллади.


Абдулла Қаҳҳор. Талант — халқ мулки (1965) — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотСовет даври матбуотиАбдулла Қаҳҳор. Талант — халқ мулки (1965)\nЧоп этилган 07.02.2016 МуаллифZiyouz.uz\nБир куни таниш бир режиссёрга эргашиб қотма ва қорача бир йигит келди. Режиссёр билан суҳбатимиз давомида бу йигит чурқ этмади, қадимги муллаваччалар сингари қўлини қовуштириб ўтирди ва режиссёр кетмоқчи бўлиб ўрнидан қўзғалганда менга тортиниброқ бир даста қоғоз узатиб:\n— Фурсатингиз бўлганда кўриб берарсиз, — деди.\nЭллик саҳифадан ортиқроқ қўлёзмани кўз узмай ўқидим, яна ўқиб чиқдим. Авторни қидириб топдим, узоқ гаплашиб ўтирдик. Йигит хийлагина мулла экан. Ҳикоя бир оз таҳрир билан «Шарқ юлдузи» журналида, кейин русчага таржима қилиниб, «Дружба народов»да босилиб чиқди.\nКўпгина ёш ёзувчиларимнз шу ҳикоянинг автори Учқун Назаров сингари талантининг ёлқини, катта маданияти билан оиламизга кириб, дилларии қувонч ва ифтихор туйғусига тўлдираётибди.\nБеихтиёр кечаги кун эсга тушади.\n20—30-йилларда жуда кўп киши адабиётга қадам кўйган эди, улардан чинакам истеъдод эгалари адабиётда мустаҳкам ўрин ишғол қилди. Булар адабиётимизнинг донғини чиқарди, бизда йўқ жанрларни эгаллади, тилимизни бойитди. Пушкин, Толстой, Шекспир, Лопе де Вега сингари жаҳон гигантларининг асарларини таржима қилишга қодир ва қобил қилди. Ҳозирги оқсоқолларимиз бунёд этган янги адабиётимиз иттифоқ халқларининг бойлиги бўлиб қолди.\nБироқ ўша вақтларда қўлига қалам олган кўпгина одамларнинг умумий савияси паст эди. Булар рус тилини билмаганлари сабабли рус ва жаҳон классикларидан баҳра олиш имкониятидан маҳрум эди. Лекин ўқиш-ўрганиш машаққатларига тоб берган, қунт билан маданиятини оширган кишилар муродига етди.\nКечаги кунни эслашдан мақсадим — ёшларнинг ўсиши, камолоти, халқ маданиятини тараққий қилдириши учун нималар ва қандай имкониятлар муҳайё эканини писанда қилишдир.\nКиши шунга суюнадики, адабий ёшларимиз замонамизнинг талабини сезади, адабиётга унинг юксак ижтимоий-эстетик вазифасини идрок қилиб, олий мақсад учун курашда қўлидаги қурол эканини англаб киратётипти.\nЁшларнинг сараси ёшлигига риоя талаб қилмайди, ҳолбуки, илгарилари ёшликда ёшлигига, қариганида қариб қолганига риоя талаб қилиб ўтган кишилар оз эмас эди.\nЁшларимизнинг кўпчилиги дастлабки асарларидаёқ замонавий фикр-тафаккур, олижаноб ҳақгўйлик, мавқеининг масъулиятини чуқур ҳис қилганини, сўз композициясининг заргари бўлишга интилаётганини кўрсатмоқда, ҳаммадан муҳими, ғоявий ва бадиий маҳоратга жило бериб, ҳаётнинг мағзига киришга, замонанинг муҳим масалаларига қўл урушга тиришаётипти.\nЭркин Воҳидовнинг «Нидо» поэмасини олайлик. Поэманинг лирик қаҳрамони — уруш жафосини тортган, фашизмга қарши буюк жангда ҳалок бўлган одам. Унинг қалб садоси миллион-миллион кишиларнинг нидоси — урушга нафрати, ҳаққоний урушда ҳалок бўлганларнинг хотирасидир.\nАбдулла Орипов «Темир одам» деган шеърида мураккаб техника сиридан воқиф бўлган, лекин инсоннинг қувончи, ғам-ғуссасига келганда қулоғи кар, тили лол бўлган, йиғлаган гўдакнинг бошини силолмайдиган, онага таскин-тасалли беролмайдиган одамларга таъна тошини отади.\nҲусниддин Шарипов шеърларида инсонни, унинг ақлини, меҳнатини, эзгулик ва адолатни куйлайди, улуғлайди.\nЎлмас Умарбеков «Севгим, севгилим…» повестида одам боласига ишонч, одамлар қалбининг софлиги тўғрисида завқ-шавқ билан гапиради.\nТалантли ёшларимизнинг муваффақиятларига суянганимиз ҳолда, ҳар нечук буларнинг олдига каттароқ талаблар қўйишимиз керак, деб ўйлайман.\nЁшларимизнинг ўсишида катта хавф бўлмаган тақдирда ҳам хавотирлик туғдираётган нарса нима? Юқорида зикр қилинган ёшларни кўпроқ тилга олсам ҳам, мен айтмоқчи бўлган нарса кўп жиҳатдан ҳамма ёш ёзувчиларга тааллуқлидир.\nБаъзи ёш ёзувчиларимиз биринчи муваффақиятдан кейин имиллаб қолишаётипти.\nЁзувчи биринчи қадамини илҳом билан қўяди, иккинчи қадамини қўйгани эса ҳали илҳом келгани йўқ, илҳомсиз қадам қўйилганда тизза қалтирайди.\nКўнгилга тугиб, бойитиб юрилган ҳаётий тажриба сарф қилиниб, ёзилган китобга яхши тақриз чиқади, автор Ёзувчилар союзига қабул қилинади. Шу хилдаги ёзувчилар матбуотда кўриниб туришга уриниб баъзан кўп ёзишади, биринчи муваффақиятнинг кайфи билан масъулиятини унутиб қўйишади. Ҳолбуки, «кўриниб туриш» мақсадида ёзилган китоб авторни кўрсатмайди, балки кўрмайди. Хайриятки, бундай ёзувчилар бизда камдан-кам учрайди. Иккинчи китоб ҳамма ёшлар учун жиддий синовдир.\nҲозир омади гапни айтганда, Эркин Воҳидов билан Ҳусниддин Шарипов ўзларидаги бор куч-қувватни тўла ишга солишаётгани йўқ. Юқорида шеъри мақтов билан тилга олинган Абдулла Ориповда ўз талантига масъулиятсиз қараш ҳоллари сезилаётибди. Ўлмас Умарбековнинг биринчи йирик асари қўшиқдай қалбидан отилиб чиққан эди, ўзи яхши билмаган геологлар ҳаётидан олиб ёзган асари эса зўрма-зўраки, тасодифий чиқиб қолди. Шукур Холмирзаев биринчи асарида ҳаётнинг бир парчасини ғоят чиройли бир табассум билан чизиб берган эди, кейинги бир асарида воқеа қидириб қолгани сезилиб турибди. Учқун Назаров кейинги ҳикояларида биринчи ҳикояси даражасига яқин ҳам боролмаётибди.\nЗўрма-зўраки ёзиш, сувдан ҳолва ясаш, ҳаётий воқеаларни тополмай сохтагарчиликка берилиш сингари нуқсонлар хусусан ҳикоянависларда кўпроқ кўриняпти.\nАҳвол шу хилда кетаверса, қулф уриб ўсаётган бу ёшлар катта дарахтнинг тўнкасида битган новдага ўхшаб қолиши хавфи туғилмаса гўрга эди. Бу хавфни танқидчиларимиз аллақачонлар сезиб бонг уряпти. Шу ёшларнинг тенгқурлари бўлган танқидчилардан Умарали Норматов билан Норбой Худойбергановлар ҳам шу хавфни сезиб, бунинг сабабини қидиради ва ёшларимизнинг бир зайлда қадам-бақадам олға силжишларига монелик қилаётган иллат, уларнинг жўшқин ҳаётдан чеккароқда эканликлари деган хулосага келади. Бу хулосага қўшилмай илож йўқ. Ҳақиқатан, назарий билим ёзувчининг энг яхши фазилатидир, лекин назарий билимни кундалик ҳаёт бағрида, халқ ҳаётининг қаърида бевосита ақл-идрок ва меҳнат билан орттириш керак. Ҳақгўй ёзувчи шунда ўсади, баркамол бўлади.\nТалант учун энг хавфли шира «офарин»чиликдир.\nХайриятки, матбуотимиз, адабий жамоатчилик буни яхши тушунади. Лекин баъзан шундай ҳоллар ҳам бўлади: битта-иккита яхши шеъри билан диққатни жалб қилган ёш шоира Ойдин Ҳожиевага уч ой мобайнида бир неча газета ва журнал «Оқ йўл» тилади. Бу «офарин»лардан Ойдиннинг ўзи хижолат.\nАлбатта, шира нимжон ўсимликни енгади, бизнинг ёш талантларимиз нимжон эмас, лекин «офарин» айрим ёшларга винодай таъсир қилиши, кўпини маст-карахт килиб қўйиши мумкин. Хусусан, ўртамиёна асарларга ўқилган «офарин» бахил кўрнинг тилагига ўхшаб кетади: ҳасти Хизр саҳрода бир кўрни кўриб раҳми келибди-ю: «Эй бандаи худо, тила тилагингни», депти. Кўр худодан кўзига нур тилаш ўрнига: «Эй ҳасти Хизр, худодан тилаб бергин, оламдаги ҳамма одамларнинг ҳам кўзи кўр бўлсину, менинг аламим босилсин», деган экан.\nҚарияларга чексиз ҳурмат Шарқда ғоят кучли таомилдир. Бу ҳамма ҳавас қилса арзийдиган аломат таомил. Лекин бу таомил суяк-суякига сингиб кетган бир доктор ошнам бир куни шу таомилдан шикоят қилиб қолди. Унинг ҳовлиси узун тор кўчанинг охирида бўлиб, доктор ҳар куни ишга кетишида тор кўчада имиллаб кетаётган бирон мўйсафиднинг орқасидан тушиб қолар ва катта кўчагача шунинг қадамига қараб юрар экан.\nМенимча, бунда шикоятга ўрин йўқ, айб таомилда эмас, таомилни эътиқодга айлантириб олган докторнинг ўзида: мўйсафидга салом бериб, ҳол-аҳвол сўраб ўтиб кетаверса ҳеч бокиси йўқ!\nБизнинг ёшларимиз таомилни эътиқодга айлантирмасликлари керак. Ҳурмат ўз ўрнида, мусобақа ўз ўрнида. Бу борада ёшларимиздан ўпкалашим керак. Кўп ёшларимиз илмли, доно бўлгани, масъулиятли ҳунарнинг миридан-сиригача яхши билгани ҳолда адабий мунозараларда, муҳокамаларда кам иштирок қилишади, фикр-мулоҳазаларини ёнларига тугиб юришади, қатнашганда ҳам қимтиниб, тортиниб, беодобчилик бўлмасин дегандай оқсоқолларнинг оғзига қарашади. Ҳолбуки, оқсоқоллар сизларнинг фикр-мулоҳазаларингизни, нимадан хафа, нимадан хурсанд эканликларингизни, қандай қийинчиликлар тортаётганликларингизни, бизнинг китобларимиз, суйган касбимиз ҳақидаги ўйларингизни билгиси, жуда-жуда билгиси келади. Оқсоқоллар ниҳолларимизнинг ҳол-аҳволидан хабардор бўлишни, сизларга таълим беришнигина эмас, сизлардан таълим олишни истайди. Келинглар, касб-коримиз тўғрисида гурунглашайлик, тенг туриб мусобақалашайлик, талант халқ бойлиги, халқ мулки эканини назарда тутиб, бир-биримизга ёрдам қилайлик.\n← Аввалги Аввалги Муроджон Мансуров. ХХ асрнинг энг яхши асарлари\nКейинги → Кейинги: Қарға, буғу, бўри


Бухоро: Авария ҳолатидаги боғча ўрнига янгиси...\n01.02.2019 12:28 0 1531\nБухоро вилояти, Жондор туманидаги 25-МТМ биноси авария ҳолатига келиб қолгани ва шу аҳволда ҳам болаларни қабул қилаётгани ҳақида хабар берилган эди.\n«Xabar.uz»нинг Бухородаги махсус мухбири Лайло Ҳайитова вазиятни ўрганди.\nЖондор туманидаги 25-мактабгача таълим муассасаси жорий йилга мўлжалланган Инвестиция дастурини амалга ошириш чора-тадбирларига асосан, 3 млрд. 375 млн. сўм маблағ эвазига 125 ўринга мўлжалланган замонавий кўринишда фаолият бошлайди. Бу ҳақда Бухоро вилоят мактабгача таълим бошқармаси бошлиғи Фарҳод Латипов маълум қилди.\nБухоро вилоят мактабгача таълим бошқармаси тасарруфидаги Жондор тумани 25-мактабгача таълим муассасаси аҳволи хусусида ижтимоий тармоқларда тарқалган турли хабарлар кўпчилик эътиборини ўзига қаратди.\nЖондор туманидаги «Ушод» маҳалла фуқаролар йиғини биноси 1952 йилда ҳашар йўли билан мактаб сифатида қурилган. 1998 йилдан бошлаб эса аҳолининг талаб ва эҳтиёжидан келиб чиқиб, ушбу бино 70 ўринга мўлжаллаб, мактабгача таълим муассасасига мослаштирилган. Муассаса биноси хабарларда кўрсатиб ўтилганидек, ҳақиқатан таъмирга муҳтож, деворларининг сувоқлари тўкилган. Иссиқ ва совуқ кунларда ҳам ташқи ҳожатхонадан фойдаланиб келишган. Шунингдек, электр энергияси ҳамда иссиқлик таъминотидан ҳам муаммоларга дуч келишган.\nИжтимоий тармоқлардаги чиқишлардан сўнггина мазкур мактабгача таълим муассасасида қисман таъмирлаш ишлари олиб борилган.\n«Айни пайтда Жондор туман ҳокимлиги кўмагида ҳашар йўли билан таъмирлаш ишлари амалга оширилди. Муассасада қиш мавсумини беталофат ўтказиш мақсадида электр энергияси узлуксизлиги таъминланиб, қўшимча юқори босимли табиий газ қувури тармоғи тортилди», — деди вилоят мактабгача таълим бошқармаси қурилиш бўлими бош мутахассиси Раҳмат Акобиров.\nБилдирилишича, муассаса биноси узоқ йиллардан буён шундай аҳволда. Ҳолатни ўрганиб, бажарилган ишларни кузатар эканмиз, туман ҳокимлиги шу ҳомийлик кўмагини илгарироқ амалга ошириши ҳам мумкин эди-ку, деган савол туғилади.\n«Тўғри, муассаса биноси ҳолати қониқарсиз, аммо унга маблағ ажратиб, мукаммал таъмирлаш фойдасиз бўлгани сабабли таъмирлаш учун йирик маблағ ажратилмаган. Яқинда тумандаги корхона-ташкилотларнинг беминнат кўмаги билан иситиш печлари белгиланган меъёрлар асосида қайта жиҳозланди. Муассаса ошхонаси қўшимча суюлтирилган газ баллони билан таъминланди. Болалар краватлари санитар – гигиена меъёрлари асосида жойлаштирилиб, яроқсиз ҳолга келган хоналардаги пол қопламаси жорий таъмирланди. Бинонинг том қисми эса шифер қопламаси билан қопланган. Қиш мавсумида муаммолар юзага келмайди», — фикрини баён этди Жондор туман мактабгача таълим бўлими мудири Ибодулла Саъдуллаев.\nМуассаса мудираси Венера Саидованинг билдиришича, қишлоқ ҳудудида 3-7 ёшли болалар сони 188 нафар, ота-оналар талаби ва эҳтиёжидан келиб чиқиб, 80 нафарга яқин бола тарбияланиб келинмоқда.\n«Аксарият хоналар таъмирга муҳтож. Болалар ташқи ҳожатхонадан фойдаланиб келишади. Хоналарда краватларнинг етишмовчилиги ҳам бор гап. Бир неча бор маънан эскирган ҳолатдаги бинони йиқитиш мақсади кўзланган. Лекин арқоннинг иккинчи учи бор: қишлоқ ҳудудида бошқа боғча йўқ. Жорий йилнинг сентябрь ойига қадар аҳолининг, ота-оналарнинг эҳтиёжи, талабидан келиб чиқиб, бинодан фойдаланиб туришга тўғри келмоқда», — деди Венера Саидова.\nУшбу масалага ойдинлик киритиш мақсадида ота-оналар билан суҳбатлашдик.\n«Мен боламни шароит ва имконияти етарли бўлмаса-да, шу боғчага қўйишга мажбурман. Иккинчи фарзандим ҳам эрта-индин боғча ёшига етиб қолади. Уни ҳам навбатга ёздириб қўйганман. Ахир ҳар кун туман марказига қатнаш биз учун қийинчилик туғдиради», — деди боғча тарбияланувчиси Шаҳинбек Тўймуродовнинг онаси Ситора Шарипова.\n«Фарзандим Жавлонбек Жумаев шу боғчада тарбияланади. Мен авария ҳолатида бўлса-да, боламни шу боғчага беришга мажбурман. Икки йилдан буён маҳаллада янги боғча тикланади, деган ваъдани эшитиб келаяпмиз. Лекин то янги муассаса биносини топширишмагунча, биз ота-оналар бинонинг йиқитилиши ёки боғча фаолиятининг тўхталишига қаршимиз», — дея фикрини билдирилади Маржона Раҳматова.\n«Қизим Моҳинисо Баҳодирова икки йилдан буён мазкур 25-мактабгача таълим муассасасига қатнайди. Янги боғча шу йилнинг сентябрь ойида қуриб, фойдаланишга топширилади, дейишяпти. Шунга умид қилиб турибмиз. Аммо, янги боғча тиклангунча, ушбу муассаса фаолияти тўхтатиладиган бўлса, айтинг-чи, биз боламизни қаерга қўямиз. Шундай-да ҳам маҳалламизда боласини боғчага жойлаштира олмай, навбат кутиб турган ота-оналар бир қанча», — дейди тумандаги 5-умумий ўрта таълим мактаби ўқитувчиси Шаҳноза Болтаева.\nБухоро вилоят мактабгача таълим бошқармаси қурилиш бўлими бош мутахассисининг билдиришича, вилоятда мавжуд 430 та мактабгача таълим муассасалари биноларининг 282 тасини жорий йилдан бошлаб, тегишли Давлат инвестиция, «Обод қишлоқ» ва «Обод маҳалла» дастурлари асосида реконструкция қилиниши тўғрисида манзилли рўйхатлар шакллантирилган. 2018 йил давомида вилоят бўйича жами 388 та мактабгача таълим муассасаларининг 48 таси 126 млрд. 700 млн сўмлик реконструкция ишлари амалга оширилган. Шундан Жондор туманидаги жами 26 та МТМдан 5 тасида капитал таъмир ва реконструкция ишлари бажарилган.\nЭнди шу майдонда янги боғча қурилади. Фото: «Xabar.uz»\nБухоро вилоят мактабгача таълим бошқармаси бошлиғи Фарҳод Латипов мақолада кўрсатилган айрим ҳолатларга аниқлик киритар экан: «Ушбу бинода ҳар қанча таъмирлаш, созлаш ишлари олиб борилишига қарамай, муаммоларини тўлиқ бартараф этиш жуда қийин. Устига-устак, катта маблағ талаб этади. Ваҳоланки, бино маънан эскирган. Бироқ, бу болалар хавфсизлигини таъминлашда салбий оқибат келтириб чиқаради, дегани эмас. 2019 йилда фақатгина Инвестиция дастури асосида вилоят бўйича жами 44 та муассаса биносида 141 млрд. 750 млн. сўмлик реконструкция ишлари бажарилиши белгиланган. 4 таси Жондордаги мактабгача таълим муассасаларига тегишли. Айнан 25-мактабгача таълим муассасаси ҳам 2018 йил 19 декабрдаги «Ўзбекистон Республикасининг 2019 йилга мўлжалланган Инвестиция дастурини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисидаги» ПҚ 4067-сонли қарорига кўра, 3 млрд. 375 млн. сўм маблағ эвазига 125 ўринга мўлжалланган замонавий кўринишда 0,50 гектар ер майдонидаги янги бинода фаолиятни давом эттиради. Юқорида таъкидлаб ўтганимиздек, жорий йилнинг 1 сентябрида ушбу муассасанинг фойдаланишга топширилиши режалаштирилган», — деди.\nБухоро МТМ Жондор\nТаълим 16/04, 22:24\nСпорт 12/04, 18:18\nБухородаги спорт мактабларига 3,6 миллиард сўмлик жиҳозлар топширилди\nҲодиса 10/04, 10:02


Халқаро молиявий институтлар - Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг молиявий саводхонлик бўйича ахборот-таълим веб-сайти\nОхирги янгиланиш: 31.Июл.2020 11:29 PM\nХалқаро молия ташкилотлари нима ва уларнинг жаҳон иқтисодиёти ривожланишидаги ўрни қандай?\nХалқаро молия ташкилотлари жаҳон иқтисодиётида катта роль ўйнайди. Улар турли мамлакатларга маблағ ажратиш ва кредит бериш билан шуғулланадилар, жаҳон савдосини ривожлантириш ва молия тизимини барқарорлаштиришга ёрдам берадилар.\nХалқаро молия ташкилотлари (ХМТ) - халқаро молия соҳасида давлатлараро (халқаро) битимлар асосида ташкил этилган институтлардир.\nҚуйидагилар халқаро молия ташкилотлари иштирокчилари ҳисобланади:\nЖаҳон иқтисодий ривожи учун халқаро молия институтлари қайси функцияларни бажаради?\nжаҳон иқтисодиётининг ҳолати, тенденциялари ва ривожланиш омиллари таҳлили;\nжаҳон иқтисодиётини тартибга солиш, халқаро савдони қўллаб-қувватлаш ва рағбатлантириш мақсадида глобал валюта ва фонд бозоридаги операциялар;\nинвестицион фаолият (халқаро ва ички миллий лойиҳаларга йўналтирилган кредитлар);\nдавлат лойиҳаларини кредитлаш;\nхалқаро кўмак дастурларини молиялаштириш;\nилмий тадқиқотларни молиялаштириш;\nБугунги кунда қандай ХМТлар фаолият кўрсатмоқда?\nХалқаро валюта жамғармаси 1945 йилда ташкил топган бўлиб, халқаро валюта тизимининг ривожланишини ҳамда 189 та аъзо мамлакатнинг иқтисодий ва молиявий сиёсатини қўллаб-қувватлайди. Халқаро валюта фонди тўлов балансининг жорий ёки потенциал қийинчиликларига дуч келаётган аъзо давлатлар халқаро захираларини тиклашга, миллий валюталарини барқарорлаштиришга, импортнинг учун тўловларни давом эттиришга ва кучли иқтисодий ўсиш учун шароитларни тиклашга кредитлар ажратиш билан асосий муаммоларни бартараф этади.\nЖаҳон банки гуруҳи вазифалари кенгайиши билан турли вақтда ташкил этилган ва функционал, ташкилий ва ҳудудий жиҳатдан бирлашган беш ташкилотни ўз ичига олади, жумладан:\nХалқаро тикланиш ва тараққиёт банки (ХТТБ);\nХалқаро ривожланиш ассоциацияси (ХРА);\nХалқаро молия корпорацияси (ХМК);\nИнвестицияларни кафолатлаш бўйича кўп тармоқли агентлик (ИККА);\nИнвестициявий низоларни ҳал қилиш халқаро маркази (ИНҲХМ).\nЖаҳон банки гуруҳининг асосий мақсади ривожланаётган ва иқтисодиётига ўтиш даврида бўлган давлатларга молиявий ёрдам кўрсатиш ҳисобланади. Ушбу гуруҳ таркибига кирувчи ҳар бир институт ўз ресурсларидан мустақил равишда ва ўзлади белгиланган шароитда мамлакатларнинг иқтисодий ривожланиш дастурларини амалга оширишга ҳисса қўшадиган инвестиция лойиҳаларини молиялаштириш бўйича фаолият олиб боради.\nХалқаро тикланиш ва тараққиёт банки (ХТТБ) Бреттон-Вуд конференцияси қарорига асосан 1944 йилда ташкил этилган банк. Глобал ривожланиш ташкилоти бўлиб, Жаҳон банки гуруҳининг миссиясини қўллаб-қувватлайдиган, ўртача даромадли ва энг паст даражадаги даромадли мамлакатларга кредитлар, кафолатлар, хатарларни бошқариш бўйича маҳсулотлар ва маслаҳат хизматларини тақдим этувчи энг йирик банк ҳисобланади.\nХалқаро ривожланиш ассоциацияси (ХРА)га 1956 йил асос солинган бўлиб, дунёдаги энг қашшоқ мамлакатларга фоизсиз кредитлар ва грантлар тақдим этади. ЯИМнинг қиймати аҳоли жон бошига 835 АҚШ доллардан ошмайдиган мамлакатларгина ХРА дан қарз олиш ҳуқуққа эга. ХРА 30-40 йиллик муддатга ва дастлабки ўн йиллик имтиёзли давр (белгиланган муддатнинг асосий қарзини тўламаслик имтиёзи) билан фоизсиз кредитлар тақдим этади.\nИнвестицияларни кафолатлаш бўйича кўп тармоқли агентлик (ИККА) ўз фаолиятини 1988 йилда бошлаган ва ривожланаётган мамлакатлар тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларни жалб қилиш, сиёсий хатарлардан суғурталаш ва хусусий инвесторларга кафолатлар бериш, шунингдек маслаҳат ва ахборот хизматларини кўрсатиш учун ташкил этилган. ИККА кафолати инвесторларни маблағлар ҳаракатини чеклашдан, мусодара қилинишидан, ҳарбий ва фуқаровий тартибсизликлардан ва шартнома шартларини бузиш хавфларидан ҳимоя қилади.\nИнвестициявий низоларни ҳал қилиш халқаро маркази (ИНҲХМ)га 1966 йилда асос солинган бўлиб, давлатлар ва хусусий инвесторлар ўртасидаги низоларни ҳал қилиш бўйича халқаро арбитраж ташкилоти (халқаро инвестициявий арбитраж) ҳисобланади.\nЕвропа тикланиш ва тараққиёт банки (ЕТТБ) 1991 йилдан буён фаолият юритиб, очиқ бозорга йўналтирилган иқтисодиётга ўтишни, шунингдек, Марказий ва Шарқий Европа давлатларида хусусий ва тадбиркорлик ташаббусларини ривожлантиришни қўллаб-қувватловчи институтдир. Хусусий банк сектор билан ҳамкорликка эътибор қаратган ҳолда, лойиҳаларга сармоялар киритади, давлат сиёсати масалалари бўйича мулоқот олиб боради ва инновацияларни ривожлантириш, барқарор ва очиқ бозор иқтисодиётини барпо этиш учун техник ёрдам кўрсатади.\nОсиё Тараққиёт Банки (ОТБ) 1966 йилда ташкил этилган бўлиб, у минтақаларга тўғридан-тўғри кредитлар ва техник ёрдамлар кўрсатиш орқали Осиёнинг иқтисодий ўсишини рағбатлантириш мақсадида ташкил этилган. ОТБ ривожланаётган аъзо мамлакатлардаги хусусий корхоналарга капитал қўйилмалар ва кредитлар ажратиш орқали тўғридан-тўғри ёрдам беради. ОТБ тегишли мамлакатнинг иқтисодий ва ижтимоий ривожланишига самарали ҳисса қўшадиган ва мамлакат стратегиясига мувофиқ қашшоқликни камайтиришга энг катта таъсир кўрсатадиган лойиҳаларни молиялаштиради.\nОсиё инфратузилма инвестиция банки (ОИИБ) Осиёдаги мураккаб инфратузилма эҳтиёжларини қондириш мақсадида давлатларни бирлаштириш учун ташкил этилган кўп томонли молиявий институтдир. У ўз фаолиятини 2014 йил январь ойида бошлаган ва хозирги пайтда унга 57та мамлакат аъзо. ОИИБ электр ва энергетика, транспорт ва телекоммуникация, қишлоқ инфратузилмаси ва қишлоқ хўжалигини ривожлантириш, сув таъминоти ва канализация, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ҳамда шаҳарлар ва логистикани ривожлантириш соҳаларида ишончли ва барқарор лойиҳаларни молиялаштиришни таклиф этади.\n2008 йилда ташкил топган Молиявий оммабоплик альянсининг (МОА) мақсади молиявий оммабоплик бўйича самарали сиёсатни амалга ошириш орқали молиявий ресурслардан фойдалана олмайдиганлар учун тегишли молиявий хизматлар сифатини ва улардан фойдаланиш имкониятини оширишдан иборат. Дунёнинг 95 ривожланаётган мамлакатларининг тартибга солувчи молиявий ташкилотларини бирлаштиради. Альянс давлат молиявий тизимининг иқтисодий ривожланишига ҳисса қўшадиган муҳим сиёсий соҳаларда аъзо мамлакатларга грантлар ва техник ёрдам кўрсатади.\nИслом тараққиёт банки (ИТБ) - исломий молиялаштиришга йўналтирилган кўп томонлама ривожланиш банки 1975 йилда ташкил топган. У аъзо мамлакатларнинг иқтисодий ва ижтимоий ривожланиш лойиҳаларини молиялаштиради. Банк шариат қонунлари ва тамойилларига асосланиб, аъзо давлатлар ва бутун дунё мусулмон жамоаларида ижтимоий ва иқтисодий ривожланишни қўллаб-қувватлаш орқали ўз фаолиятини амалга оширади\nИслом тараққиёт банки гуруҳига қуйидаги ташкилотлар киради:\nХусусий секторни ривожлантириш бўйича Ислом корпорацияси (ХСРИК), 1999 йилда ташкил этилган бўлиб, хусусий секторга молиявий хизматларни тақдим қилади. У глобал ҳамкорлик платформасида кредит линиялари, маслаҳатлар, активларни бошқариш, инвестициявий битимлар ва бошқа операцияларни амалга ошириш учун стратегик ҳамкорликни таъминлайди.\nМолиялаштириш усуллари қуйидагиларни ўз ичига олади, жумладан: капитал ва фойда олишда иштирок этиш, лизинг, қисман қайта сотиш ва бошқалар.\n1999 йилда асос солинган Халқаро Ислом савдо ва молия корпорацияси (ХИСМК) Ислом тараққиёт банкининг автоном бўлинмаси ҳисобланади. Унинг асосий вазифаси бутун Ислом дунёсидаги одамларнинг иқтисодий аҳволи ва турмуш тарзини яхшилаш мақсадида савдони ривожлантириш дан иборат.\n1977 йилда ташкил этилган Халқаро қишлоқ хўжалигини ривожлантириш жамғармасининг (ХҚХРЖ) асосий мақсади ривожланаётган мамлакатларда озиқ-овқат ишлаб чиқаришни кўпайтириш ва кам таъминланганларнинг овқатланиш ҳолатини яхшилаш учун молиявий ресурсларни жалб қилишдан иборатдир. Жамғарма кам таъминланган қишлоқ уй хўжаликларининг овқатланишини яхшилаш, қишлоқ хўжалигида ишлаб чиқариш ва даромадларни кўпайтиришга шароит яратиш мақсадида маблағларни сафарбар қилади.\nЎзбекистон Республикаси Марказий банкининг пул-кредит сиёсати, солиқ-бюджет сиёсатини такомиллаштириш ва молиявий кўрсаткичлар статистикаси тизимини такомиллаштириш доирасида халқаро молия институтлари билан ҳамкорлиги тўғрисидаги маълумотлар Марказий банкнинг расмий веб-сайтида келтирилган.


30 Октябрь, 2020\nБугунги кунда 11 та хусусий бандлик агентлигининг 51 нафар раҳбар ва масъул ходимига нисбатан жиноий ишлар қўзғатилган. Бу ҳақда Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги маълум қилди.\nОзодлик радиоси хусусий бандлик агентлиги фаолиятидан жабрланган юзлаб ўзбекистонликлар ҳақида қатор мақолаларни эълон қилган эди. Агентликлардан жабрланган ўзбекистонликларнинг айрималари пойтахт Тошкентда норозилик акциясини ҳам ўтказган.\nЮқоридаги ҳолатлардан келиб чиқиб, 2020 йил 13 августда “Хусусий бандлик агентликлари тўғрисида”ги қонунга ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди. Мазкур қонун келаси ойдан кучга киради.Янги қонунчиликка биноан, бундан буён Ўзбекистонда ҳусусий бандлик агентликлари хизматлар учун тўловларни иш қидираётган шахслардан эмас, балки иш берувчидан ундиради.