Добавлено: 04.04.2016, 15:01\nТабиат эркак ва аёлни бир-бирига ўхшамаган, ўзига хос тарзда яратган. Шунинг учун уларнинг орасида тез-тез тушунмовчиликлар юзага келади. Улар қанчалик бир-бирларини англашга ҳаракат қилсалар, ораларидаги тушунмовчилик барҳам топади. Келинг, берилаётган маслаҳатлар билан танишишга, ҳаётимизда рўй бериши мумкин бўлган кўнгилсизликларнинг олдини олишга ҳаракат қилайлик.\nЭркаклар айниқса, аёлларни тушунишга қийналишади. Илмий маълумотларга кўра, эркаклар ўзининг жинсидагиларни аёллардан кўра, икки баробар аниқроқ ва яхшироқ тушунади. Қадимда эркаклардан бошқа эркакларнинг ҳис-туйғуларини кўзларидан билиб олиш талаб этилган, аёлларга нисбатан уларга бундай талаб қўйилмаган. Шу инстинктга таянган ҳолда, аёллик ҳис-туйғуларини англашга келганда уларнинг мияси “ўчиб қолади”.\n2. Биз мутлақо бир-биримизга ўхшамаймиз\nАслида, аёл киши баъзан эркак кишининг ёлғиз қолишига, осойишта ҳордиқ чиқаришига имкон яратиши лозим. Ўз навбатида эркак ҳам аёл киши дардларини, муаммоларини айтаётганда уни тинглашга, тинчлантиришга ҳаракат қилиши, унинг ҳис-туйғуларини, фикрларини қўллаб-қувватлаши лозим.\n4. Аёллар эркаклардан кўра кўп гапиради\nҚадимги овчи ва жангчиларга ўхшаб, эркаклар учун нишонга олинган нарсагина эътиборли бўлиб, бошқа нарсаларга умуман назар ташламайди. Аёл эса дўкондан харид қилган буюмлардан эмас, балки шу харид жараёнининг ўзидан завқ олади. Агар эркак кишига енгиллик бўлишини истасангиз, яхшиси харид учун ёлғиз ўзингиз дўконга йўл олганингиз маъқул.\n6. Эркаклар кийим танлай олмайдилар\nЭркаклар ҳеч қачон адашиб қолмайди, жуда йўлдан адашадиган бўлса, “йўналишни ўзгартиради”. Ҳатто бир жойдан беш марта ўтсангизда, ундан ҳеч қачон орқага қайтишни илтимос қилманг. Эркаклар минг йиллардан бери ов ва жанг қилишда фақат макон ва замон орқалигина фикр юритишади. Улар маконда йўналишни аниқлашни эркакларга хос хусусият деб ҳисоблайдилар. Шунинг учун адашиб қолганини тан олиш улар учун мағлубият билан тенгдир.\n8. Аёллар ўзларига кўпроқ танқидий кўз билан қарашади\nЭркак юрагига йўл ошқозон орқали ўтади дейишади. Аммо бу фақат эркакларга тегишли бўлибгина қолмай, бу борада аёллар ҳам улардан қолишмас экан. Аёл кишининг қорни тўқ бўлсагина, романтикага мойиллик билдиради. Тадқиқотлар натижасида, аёллар тушликда бақувват овқат истеъмол қилсалар, уларда романтик кайфият юзага келиши аниқланган. Шунинг учун ресторанда романтик учрашув ўтказилиши илмий томондан асосланган анъанадир.\n12. Аёл шифокорлар эркак шифокорларга нисбатан меҳрибонроқ бўлади


15:55 / 28.10.2019 2502 pdf Ўқиш режими + -\nМинг афсуслар бўлсинким, аҳли илмнинг ичида ҳам ноқобиллари учраб туради. Одам боласи турли-туман бўлиши ҳақиқатдир. Табиати бузуқ инсонлар ичида ҳам баъзи бир сабабларга кўра илм йўлига кириб қолганлари бўлади. Бундай бўлишининг ҳақиқий ҳикмати ёлғиз Аллоҳ таолонинг Ўзига аён. Аммо ноқобил аҳли илмнинг чиқиб туриши бандалар учун синов ва охират уламоларининг қадрини ошириш учун бўлса, ажаб эмас.\n«Ноқобил уламолар» деганда илм ила дунё неъматларидан фойдаланишнигина қасд қилган ва уни одамлар орасида обрў орттириш учун ишлатадиган шахслар тушунилади.\nعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: «مَنْ تَعَلَّمَ عِلْمًا مِمَّا يُبْتَغَى بِهِ وَجْهُ اللهِ لَا يَتَعَلَّمُهُ إِلَّا لِيُصِيبَ بِهِ عَرَضًا مِنَ الدُّنْيَا لَمْ يَجِدْ عَرْفَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ». رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким Аллоҳнинг розилиги талаб қилинадиган илмни фақат дунёнинг ўткинчи матоҳига эришиш учун ўрганса, қиёмат куни жаннатнинг ҳидини ҳам топа олмайди», дедилар».\nИсломда илм талаб қилиш, хусусан, динда фақиҳ бўлиш учун илм ўрганиш фақат Аллоҳ таолонинг розилиги учун бўлади. Шундай қилган одам икки дунёнинг бахт-саодатига эришади. Бу дунёда ҳурмат-эҳтиром ила ҳаёт кечириб, охиратда жаннати маъводан жой олади.\nАммо кимки диний илмларни, яъни ҳадисда айтилганидек, Аллоҳнинг розилиги талаб қилинадиган илмни дунёнинг ўткинчи матоҳига эришиш учун (мансаб, мол ёки риё учун) ўрганса, жаннатнинг ҳидини ҳам топа олмайди.\nШунинг учун диний илмларни талаб қилишда ўта ҳушёр бўлиш, ниятни соф қилиш, фақат Аллоҳ таолонинг розилигини ўйлаб иш тутиш керак бўлади.\nعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: «مَنْ تَعَلَّمَ عِلْمًا لِغَيْرِ اللهِ أَوْ أَرَادَ بِهِ غَيْرَ اللهِ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ».\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким илмни Аллоҳдан бошқа учун ёки Аллоҳдан бошқани (рози қилишни) ирода қилиб ўрганса, дўзахдаги ўриндиғини олаверсин», дедилар».\nУшбу ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам илм талаб қилиш фақат Аллоҳ учун, Аллоҳнинг розилиги учун бўлиши зарурлигини қаттиқ таъкидламоқдалар. Агар кимнинг нияти бузилса, яъни илмни Аллоҳдан бошқа учун, Аллоҳнинг розилигидан бошқа мақсад учун ўрганса, дўзахга тушиши муқаррар эканини айтмоқдалар.\nعَنْ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: «مَنْ طَلَبَ الْعِلْمَ لِيُجَارِيَ بِهِ الْعُلَمَاءَ، أَوْ لِيُمَارِيَ بِهِ السُّفَهَاءَ، أَوْ يَصْرِفَ بِهِ وُجُوهَ النَّاسِ إِلَيْهِ أَدْخَلَهُ اللهُ النَّارَ». رَوَاهُمَا التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким илмни уламолар билан можаро қилиш, эсипастларга ғолиб келиб, ўзини кўрсатиш ёки у билан одамларни ўзига қаратиш учун ўрганса, Аллоҳ уни дўзахга киритади», дедилар».\nИккисини Термизий ва Ибн Можа ривоят қилишган.\n1. Илмни уламолар билан можаро қилиш учун ўрганмаслик керак. Бир илмни яхшилаб ўрганиш «Уламолар билан талашиб-тортишиб, можаро қилиб, ҳаммасини енгиб, жим қилиб қўяй», деган ниятда бўлмаслиги керак.\n2. Эсипастларга ғолиб келиб, ўзини кўрсатиш учун ҳам илм талаб қилмаслик керак. Толиби илм ҳеч қачон «Илмни ўрганиб олиб, тушунмаган одамларни мағлуб қилиб, ҳаммасини лол қилиб қўяй», деган ниятни қилмаслиги лозим.\n3. Ёки одамларни ўзига қаратиш учун илм талаб қилмаслик керак. Одамларнинг «Фалончи қори бўлибди, мулла бўлибди, қойил», дейишлари учун ва шунга ўхшаган ниятлар билан илм ўрганилса, бундай одамнинг ҳам оқибати яхши бўлмас экан. Аллоҳ таоло уни дўзахга киритар экан. Шунинг учун илмни фақатгина Аллоҳ таолонинг розилиги учун талаб қилиш керак.\nСалафлардан баъзилари: «Ўлим пайтида энг кўп надомат қиладиган одам ноқобил олимдир», дейишган экан.\n13:30 / 28.10.2019 909\n08:10 / 29.10.2019 765\n2262 12:30 / 24.03.2019\n333 16:02 / 17.09.2020\n1537 15:37 / 14.12.2020\n1600 19:10 / 23.05.2019\n1221 21:00 / 07.08.2019\n1483 16:28 / 15.07.2019\n1389 14:48 / 30 март


Бош саҳифа СуҳбатларҲамма гап – устозда! (Академик Азиз Қаюмов билан суҳбат) (2015)\nУстозлар сўзи ва ибрати биз учун ғоят қадрлидир. Академик Азиз Қаюмов билан устоз-шогирд ибрати хусусидаги суҳбатимиз ўз ҳаётий тажрибалари ва ҳазрат Алишер Навоийни шу даражага етказган устозлари ҳақида борди.\n— Устоз, тарбия ва таълим, шубҳасиз, келажак пойдевори. Халқимиз қадим-қадимдан устозга ҳурмат-эҳтиром кўрсатган. Бу эса фарзандлар камолида ўз ифодасини топган. Сизнинг илмий-ижодий фаолиятингиз билан танишув биз учун қизиқарли, айни вақтда ибратлидир. Илк мактаб даврингиз, адабиётга меҳр уйғотган устозларингиз ҳақида сўзлаб берсангиз?\n— Албатта, устоз-мураббий, айниқса, бошланғич таълим берган ўқитувчи фаолияти муҳим аҳамият касб этади. Бизнинг ёшлигимизда ҳам бошланғич синфда битта ўқитувчи таҳсил берган. Биринчи синфдаги ўқитувчимиз Ҳамзахон Аббосов домла, кейинчалик она тили ва адабиёти фанидан ўнинчи синфгача сабоқ берган, жуда билимдон ва фазилатли инсон эди. Қолган ўқитувчиларим ҳам ёдимда.\nҲамзахон Аббосов домла тинимсиз изланиб, фан бўйича янгиликларни ўз вақтида ўзлаштириб, бизга етказардилар. Аммо биз, ёш авлод Алишер Навоий ижодини билмасдик. Бир воқеа ҳамон ёдимда. Аксарият жойларда, Қўқонда ҳам маҳаллалар ўша ерда яшайдиган ҳунармандлар номи билан аталарди. Масалан, Тақачилик, Косиблар, Пахтачи, шунга ўхшаш… Биз Навоий маҳалласида турардик. Ўқувчилик вақтимиз бир тенгдошим: “Сизнинг маҳаллангизда новвойлар яшашадими?”, деб сўраганди. Навоий ҳақидаги билимимиз шу даражада эди. Ҳозиргидай китоблар бўлмаган. Навоийшунослик бугунги даражага етиб келгунга қадар катта йўл босиб ўтди.\nЎзбекистон халқ шоири Чархий мени адабиётга, шеъриятга ошно этган. Илк шеърий машқимни кўриб, таҳлил қилиб, маслаҳат берган. Ўзлари жуссаси кичик, камтар, лекин дунёни елкасида кўтарадиган мард киши эдилар. Одамийлик фанини муҳтарама онамиз ўргатганлар.\nАдабиётни Сотти Ҳусайн ёзган дарсликдан ўқиганмиз. Олим Шарафиддинов улуғ аллома шоиримизнинг таржимаи ҳолини биринчи бўлиб ёзган. Бу китобни мен қайта-қайта ўқиганман. Ойбек домланинг кириш мақоласи билан босилиб чиққан “Ўзбек шеърияти антологияси” асосий ўқув китоби, дастурдай қабул қилинган… Бугунги замонавий мактаб, жилд-жилд дарслик, адабиётларнинг қадрига етиш керак.\nОлий ўқув юртида ва ундан кейинги даврда менга Воҳид Зоҳидов устозлик қилди. У кишининг хайрихоҳлигида мумтоз адабиётимизни ўрганиш борасида бир қатор ишларни амалга оширдик, мумтоз адабиётимизни ўрганиш, жумладан, навоийшунослик жараёнида ҳар бир янгиликни мунтазам кузатиб бордим. Фаолиятим давомида билимли устозлар суҳбатида бўлдим.\n— Устоз-шогирдлик анъанаси борасида ҳазрат Алишер Навоий ибрати беқиёсдир. Бўлажак мутафаккирнинг камол топишида отаси Ғиёсиддин кичкинанинг меҳнатлари катта бўлган. Бу ҳақда илмий рисолаларингизда атрофлича тўхталгансиз. Содда баён, воқеалар тасвири ўқувчи кўз олдида яққол гавдаланади. Демак, устоз-шогирдлик анъанаси ота-фарзандлик даражасига кўтарилганки, халқимизнинг: “Устоз отангдек улуғ”, деган ибораси ўша даврларда илдиз ёйган бўлса керак?\n— Алишер Навоийнинг буюк аллома сифатида шаклланишида, аввало, отаси Ғиёсиддин кичкинанинг меҳнатлари катта. Шунингдек, Султон Абулқосим Бобур, Саид Ҳасан Ардашер, Султон Ҳусайн Бойқаро, Абдураҳмон Жомий билан устоз-шогирдлик, ота-болалик, дўстлик алоқаларини таъкидлаш жоиз. Айниқса, Жомий ва Навоий муносабатлари таҳсинга сазовор. Навоий яшаган муҳит, унинг атрофидаги ҳомийлар, устозлар ва дўстлар улуғ шоирни яратдилар. Бу юксак намунадир.\nМустақиллик йилларида Навоий ва унинг устозлари ўртасидаги муносабатлар атрофлича ўрганилди. Шу ўринда устоз ва шогирд анъанаси мавзусига бироз тўхталмоқчиман.\nАлишерни тўрт ёшидан бошлаб мактабга берганларидан ота-онасининг фарзандга нечоғли эътибор қаратишганини англаб олиш мумкин. У олти ёшида Қуръонни ўрганган, болалик йилларидаёқ машҳур “Қушлар мантиқи” достонини ёд олган. Қаранг, Қуръон араб тилида, “Мантиқ ут-тайр” достони форс тилида битилган. Демак, унга болаликдан, балки оиладаёқ она тилидан ташқари араб ва форс тилини чуқур ўргата бошлаганлар. Айниқса, Ғиёсиддин кичкина оиласидаги ижодий муҳит, бу хонадонга шоир, санъаткор, маърифатли кишиларнинг ташрифлари, нафислар мажлиси ёш Алишерда назмга муҳаббат уйғотган. Бу суҳбатлар худди дарс кабидир. Мактаб сабоғининг илк йилларида тасаввуф илмида ғоят билимдонлиги билан машҳур бўлган, Ғиёсиддин кичкина хонадонига тез-тез келиб турадиган Ҳофиз Али Жомийдан қироат дарсини оладики, шу жараёнда ғазал ўқиш санъатини эгаллайди. Шунингдек, Сабзаворда яшаганларида отасининг доимий суҳбатдошлари – Хожа Юсуф Бурхондан мусиқий илмни, Дарвеш Мансур Сабзаворийдан эса Чинорли мадрасасида аруз илмини ўрганади. Тўрт ёшидан таҳсил олишни бошлаган Алишер бутун умри давомида ўқиш, изланиш билан яшади. Айни вақтда ўзи ҳам кўплаб шогирдлар етиштирди.\n— Алишер Навоийнинг олган билимлари, ижодий салоҳияти боис султоннинг, қолаверса, юртнинг донишмандлари эътиборига тушгани маълум. Айниқса, буюк мутафаккир асарларидаги Саййид Ҳасан Ардашер билан муносабатлари баёни шундан далолатдир…\n— Абулқосим Бобур ва отасининг вафотидан сўнг 15-16 ёшда ғазаллари билан элга машҳур бўлган Алишер Навоий Саййид Ҳасан Ардашер билан танишди. Қирқ ёшлардаги бу инсоннинг отаси Бойсунғур султон давридан бошлаб сарой хизматида юрган, ҳам шоир, ҳам олим, ҳам давлат арбоби бўлиб танилган эди. Саййид Ҳасан Ардашер одоб, илм бобида комил бўлса-да, йиғинларда кам сўзлар, андишали зот бўлган экан. Бу ҳақида Алишер Навоий “Ҳолоти Саййид Ҳасан Ардашер” насрий асарида шундай ёзади: “Аммо адаб ва ҳилм ва тавозуъ ва ҳаё зотлариға анингдек — ғолиб эрмишким, бу мужмал мазкур бўлғон фазойилдинки, тафсили: сарф ва наҳв ва луғат ва арабият ва мантиқ ва калом ва фиқҳ ва ҳадис ва тафсирдур ва сойир таснифот, мисли: шеър ва муаммо ва таърих ва нужум ва адвор ва мусиқий бўлғай агар баъзи мажолисда сўз ўтса эркандур, бовужуд улки, мажлис аҳлининг кўпидин яхшироқ билур эркандурлар ҳам ҳаё ва адаб жиҳатидин, ҳам бировга, илзому хижолат етмасун деб, кўп сўз айтмас эрмишлар, балки кўп мажолисда такаллум ҳам қилмас эрмишлар”.\nСаййид Ҳасан билан Алишер Навоий дунёқараши, шеъриятга муносабатига кўра бир-бирига ҳамоҳанг кишилар бўлиб чиқдилар. Гарчи уларнинг ёшларида анча фарқ бўлса-да, мушоҳадалари муштарак эди. Уларни чин дўстлик, маълум даражада устоз-шогирдлик, ота-болалик туйғулари боғлаб турар ва буни Навоий қалбдан ҳис этади: “Ва бу фақирни фақр тариқиға далолат ва иршод қилурлар эрди ва назм айтурға тарғиб кўргузурлар эрди”.\nНавоий Самарқандда яшаб турганида Саййид Ҳасанга, Ҳиротга йўлланган “Ҳасби ҳол” шеърий мактубида “Жанобингга шогирду фарзанд мен”, деб устозини улуғлаган эди.\nСамарқандда машҳур мударрис Хўжа Жалолиддин Фазлуллоҳ Абу Лайс қўлида таълим олди. Бу муборак зотнинг ота-боболари ҳам Самарқандда машҳур олим ва фозил кишилар бўлган. Хўжа Жалолиддинга мударрислик фатвосини ёзиб берган Саид Шариф раҳбарлигида ҳам таҳсили улум қилди.\nНавоий 1469 йилда Самарқанддан Ҳиротга қайтгач, Абдураҳмон Жомий билан яқиндан танишади. Бу вақтда Жомий кўп билимларни ўрганиб, илм ва бадиий ижодда улкан ютуқларга эришган, устози Саъдиддин Кошғарий мақбарасида яшар, Ҳиротнинг кўп фозиллари бу ерга Жомийни зиёрат қилгани келишарди. Ажабки, улар орасидаги ёш фарқи катта. Алишер туғилган йили Абдураҳмон Жомий 27 ёшли йигит бўлса, Навоий шоир сифатида танилганида Жомий ўз даврининг машҳур мутафаккири сифатида донг таратган мўйсафид эди. Навоий Жомийни таърифлаб кўп шеърлар битган, уни ўзининг энг яқин дўсти, устози, маслаҳатгўйи сифатида Маҳдуми Нуран (Нурли маҳдум) деб улуғлаган. Абдураҳмон Жомийнинг дўстлиги, меҳр-оқибати, ўзига ниҳоятда ғамхўр эканини таърифлаб ёзади: “Бу навъ соҳиб давлати бузургвор ва бу янглиғ соҳиб камоли нубувват кирдор бу хоксори паришон рўзгорни азим илтифотлари била сарбаланд ва ғариб навозишлари била аржуманд қилиб, абнойи жинсим аро сарфароз, балки жинси башардин мумтоз қилур эрдилар”.\nЖомий билан Навоийни дўстлаштирган нарса фақат уларнинг катта фалсафий масалалардаги ҳамфикрлиги, жамият ва табиат ҳодисаларини бир хил талқин этишларидагина эмас, балки кишиларга муносабатлари, дунёқарашлари, хуллас, инсоний фазилатлари ҳам деярли бир хиллигида эди.\nЖомийнинг вафотидан сўнг Навоий устоз шоир ва мутафаккир хотирасига бағишлаб “Хамсат ул-мутаҳаййирин” асарини ёзди. Жомийнинг ижоди ва ҳаёт йўлини изоҳлаб, ота-боболарининг кимлигини, Жом вилоятида туғилгани, билимини бойитиш учун Ҳиротга келгани, битар экан, у кишининг суҳбатига ҳамма интиқ бўлиб, шоир, олим, фозиллар қатори оддий одамлар ҳам у кишининг зиёратига ошиқарди, мен ҳам ўшаларнинг орасида бўлардим, дейди Алишер Навоий.\nСултон Ҳусайн даврида Ҳиротга қайтгандан кейин икки аллома ўртасида бошланган мулоқотлар бир умр давом этди. Агар Жомий бўлмаганда Навоий, Навоий бўлмаганда Жомий бу қадар юксак даражага эришмас эди. Бир-бирига суянган, бир-биридан ҳамиша руҳланганликлари, дўстлик-ҳамкорликлари “Хамсат ул-мутаҳаййирин”да жуда кўп мисоллар билан изоҳланган.\nКитоб уч бўлимдан иборат бўлиб, аввалида икки ўртада бўлиб ўтган суҳбат ва воқеалар ҳақида сўз боради. Иккинчи бўлимида улар ўртасидаги ёзишмалар бор. Учинчи қисмида Жомий асарлари кўрсатилган. Ҳар икковлари буюк Ҳирот маданиятини яратишди.\n— Навоий ижоди — биз учун катта хазина. Бу хазинадан барча бирдек баҳраманд бўлиши учун нима қилиш керак, деб ўйлайсиз? Албатта, бу масала ҳам том маънода устоз-шогирдлик масаласига бориб тақалади.\n— Бу борада иккита мисол келтирмоқчиман. Биринчидан, Алишер Навоийнинг ижодини, аввало, оддий мактаб ўқитувчиси яхши билиши ва ёш авлодда бу улуғ меросга муҳаббат уйғотиши керак.\nИккинчидан, Навоий асарлари мағзини ўқувчиларнинг ёшини эътиборда тутган ҳолда соддалаштириб баён қилиш натижа бериши аниқ. 1985 йилда А. Серикова деган бир рус турколог олима “Хамса” достонларини содда қилиб, рус тилида қайта ёзиб чиққан эди. Бу китобча ҳаммага маъқул бўлди. Айниқса, рус тилида ўқитиладиган мактабларда бу китобчани қидириб юришарди. Ўқитувчилар бундан самарали фойдаланганлар. Мана, сизга иккита мисол.\nКатталар учун эса Навоий асарларининг насрий баёнларини тайёрлаш лозим бўлади. Улуғ шоир асарларини бевосита ўқиб-ўрганиш учун эса, китобхондан алоҳида тайёргарлик талаб қилинади.\nЗаҳириддин Муҳаммад Бобур ижодини ўрганиш борасида амалга оширилаётган ишларни қўллаб-қувватлайман. “Бобурнома”нинг табдил этилиши, буюк мутафаккирга бағишланган энциклопедия нашри диққатга сазовор.\nАлишер Навоий ижодини ўрганиш борасида ҳам олдимизда катта ишлар турибди. Ҳамма гап маорифда, миллатнинг келажаги — устозлар қўлида.\nҲумоюн Акбаров суҳбатлашди.\n“Ўзбекистон адабиёти ва санъати” газетаси, 2015 йил 13-сон\n← Аввалги Аввалги Озарбойжон: “Ўт очишни тўхтатиш ҳақидаги келишув 1 суткада 33 бора бузилди”\nКейинги → Кейинги: Котиб Ёсин (1929-1989)


‘Cеконд-ҳэнд’ни таржима қиласиз, бўлмаса жаримага тортиласиз’ - BBC O'zbek\n‘Cеконд-ҳэнд’ни таржима қиласиз, бўлмаса жаримага тортиласиз’\nImage caption Масъулларга кўра, барча номлар давлат тили ва халқнинг миллий ўзига хосликларига мувофиқ бўлиши шарт\nТожикистонда шу йил бошидан буён давлат тили ва халқнинг миллий ўзига хосликларини назарда тутмаган номдаги турли кўнгилочар иншоотлар, дўконлар ва дорихона эгаларига қарши ўнлаб ишлар маҳкамага оширилган.\nМаълум бўлишича, уларнинг ишлари Тожикистон Маъмурий Кодекси асосида кўриб чиқилади ва қонунбузарлар жаримага тортилишади.\nДушанбедан мухбиримиз Анора Саркорованинг хабар беришича, биргина Ёвон шаҳрининг ўзида 15 га яқин маъмурий иш маҳкамага оширилган. Давлат тилига оид қонунни бузганларга жарима солинган.\nАммо, тожикистонлик масъулларнинг сўзларидан аён бўлишича, агар шундан кейин ҳам дўконлари ёки ресторанлари номини ўзгартиришмаса, тўлайдиган жарималари миқдори ҳам ортади. Қонунни такроран бузганларининг эса, бизнеслари буткул ёпиб қўйилади.\nБуларнинг барчаси Тожикистонда бир неча ойдан буён давом этаётган ва “Тилдаги нуқсонлар”га барҳам беришга қаратилган миллий кампания доирасида амалга оширилмоқда.\nУнга мувофиқ, тожикистонлик масъуллар мамлакат шаҳару туманларида хорижий тилларда ёзилган реклама тахталарини олиб ташлашмоқда.\nДўконлар, гўзаллик салонлари ва ҳашаматли ресторанлар номларини зудлик билан тожикчасига ўгиришни талаб этишаётир.\nМасъулларга кўра, барча номлар давлат тили ва халқнинг миллий ўзига хосликларига мувофиқ бўлиши шарт.\nТожикистонда бундан бир неча йил бурун қабул қилинган қонунга мувофиқ, тожик тили ягона давлат тили саналади ва барча ишу ёзишмаларнинг давлат тилида олиб борилиши тақозо этилади.\nБиз сўнгги ўзгаришларга тожикистонлик зиёлийларнинг муносабатларини билиш учун Абдурасул Мамадалиевни суҳбатга тортдик:\nСоф тожикчасига, аммо...\nImage caption "Секонд ҳенд"....Тожикчага тўғридан-тўғри таржима қилсангиз, "Дасти дуюм", яъни "Иккинчи қўл" бўлади\nТожикистонлик масъуллар бундай талаб билан ўтган йил охирида чиқишганди.\nЯнгилик дунёга донғи кетган брендларга тааллуқли бўлмайди.\nАммо, Тожикистондаги мухбиримиз Анора Саркорованинг хабар беришича, улар рекламаларининг ҳам давлат тилида бўлиши тақозо этилади.\nМасъулларга кўра, хорижий атамалардан буткул воз кечиш талаб этилаётгани йўқ.\nУларнинг айтишларича, фақат катта ҳарфлар билан ёзилаётган ном тожикча бўлса бас. Остида майда ҳарфлар билан чет тилдагисини ҳам ёзиб қўйиш мумкин.\nБироқ русча ва бошқа хорижий тиллардаги атамаларнинг таржимаси билан шуғулланаётган махсус ҳайъатларнинг ўзлари ҳам озмунча бошоғриқ билан тўқнаш келишмаётган экан.\nДейлик, биргина "мебель" сўзини олинг. Унинг тожикчада муқобили йўқ. "Жиҳоз барои хона", яъни "Уй жиҳозлари", деб таржима этишингизга тўғри келади.\nЁки "Секонд ҳенд"....Тожикчага тўғридан-тўғри таржима қилсангиз, "Дасти дуюм", яъни "Иккинчи қўл" бўлади.\n"Бистро"-чи? Уни ҳозир "Тезпаз", деб таржима қилишга ўтишган. Аммо тўқима сўз эмасми, унча-мунча одам маънисини бирдан илғай олмаслиги тайин.\nImage caption Маҳаллий таҳлилчиларнинг айтишларича, хусусий иншоотлар соҳибларини давлат тилининг мақомидан кўра, бозордаги вазият кўпроқ қизиқтиради\nМасъуллар фармойишлари аввалига тавсиявий тусда эканини айтишганди.\nАммо, мухбиримиз Анора Саркорованинг айтишича, кўрилаётган маъмурий ишлар, маҳкама қарорлари ва жарималар амалдорларнинг тил софлиги учун курашга жиддий бел боғлаганликларини кўрсатади.\nДейлик, қаҳвахонасини ўз исми билан атагани учун қонунни бузгани айтилган душанбелик йигит онасининг сўзларига қаралса, ўғли маҳкама орқали 124 АҚШ долларига тенг миқдорда жарима тўлаган.\nМаҳаллий таҳлилчиларнинг айтишларича, хусусий иншоотлар соҳибларини давлат тилининг мақомидан кўра, бозордаги вазият кўпроқ қизиқтиради.\nЧунки уларга тегишли ширкату дўконларнинг айримлари бир неча ўн йилдан буён фаолиятда ва Тожикистондан ташқарида ҳам ҳозирги номларида танилиб улгуришган.\nЛекин, шунда ҳам, уларнинг шаҳар ҳокимияти қарори юзасидан маҳкамага мурожаат этиш эҳтимоллари ҳақиқатдан анча йироқ.\nАммо ишбилармонлар орасида масъуллар томонидан қонунбузарларга қарши бирдек муносабатда бўлинмаётганига оид шикоятлар ҳам йўқ эмас.\nСўнгги йилларда Тожикистонда кўча, майдон ва туманларнинг номларини ўзгартириш кенг тус олган.\nШўро давридаги партия раҳбарлари, таниқли инқилобчилар, ёзувчи ва шоирларнинг номлари олиб ташланиб, уларга Тожикистонда машҳур тарихий шахслар ва жамоат арбобларининг исмлари берилмоқда.\nМасъуллар эса, барчанинг аста-секинлик билан сўнгги ўзгаришларга кўникиб кетишларига умид қилишмоқда.


Россияда коронавирусга қарши кураш учун 3 турдаги дори ишлаб чиқилгани маълум қилинди - Daryo\n22:54, 30.03.2020 69093\nРоссия Фанлар академияси (РФА) мутахассислари томонидан янги турдаги коронавирус келтириб чиқарган COVID-19 касаллигини даволаш учун ишлатилиши мумкин бўлган учта дори воситаси ишлаб чиқилган. Бу ҳақда РФА вице-президенти, академик Владимир Чехонинга таяниб, «РИА Новости» хабар берди.\nЧехонин томонидан маълум қилинишича, бир неча йил олдин Россия Фанлар академияси Ураль филиалининг Органик синтез институтида вирусга қарши триазавирин дори воситаси ишлаб чиқилган. Мазкур дори уни коронавирус инфекциясини даволашда ишлатиш мумкинлиги жиҳатдан хитойлик мутахассисларни қизиқтирмоқда.\nУнинг сўзларига кўра, бугунги кунда ушбу дорининг фақат нафас олиш йўлларининг вирусли инфекциясини даволаш учун ишлатилиши мумкин бўлган ингаляцион шакли тайёр. Айнан мазкур дори COVID-19 инфекциясини даволаш учун янада мақбул бўлиши мумкин. Ушбу дори воситасини ихтисослаштирилган муассасаларга синовлар учун юборишга тайёр.\nБундан ташқари, унинг сўзларига кўра, Органик синтез институти ва Москвадаги Зелиньский номидаги Органик кимё институти билан биргаликда РНК вируслари деб аталадиган инфекцияларни даволаш учун Японияда ишлаб чиқарилган вирусга қарши фавипиравирнинг Россия фармацевтика саноати синтез схемаси талабларига жавоб берадиган «жуда самарали» шакли яратилган. РНК вируслари қаторига ҳозирги конавирус ҳам киради. Россия Фанлар академияси вице-президентининг сўзларига кўра, у ҳам синовлардан ўтишга тайёр.\nБошқа бир дори, фортепрен, илгари Гамалей номидаги миллий эпидемиология ва микробиология марказида Органик кимё институти билан ҳамкорликда ҳайвонларда коронавирус инфекциясини даволашда ишлатиладиган фоспренил препаратига асосланган ҳолда яратилган.\n«У клиник синовларнинг барча босқичларини босиб ўтди, яъни ҳатто одамларда ҳам синовдан ўтган. Фортепрен рўйхатдан ўтиш босқичида турибди, шундан кейингина COVID-19 га қарши унинг фаоллигини текшириш учун синовга топширилиши мумкин», — деди академик.\nЧехониннинг сўзларига кўра, ушбу учта дори Россия Соғлиқни сақлаш вазирлигида қизиқиш уйғотди ва бугунги кунда Фанлар академияси ҳамда Таълим ва фан вазирлигининг кимёвий бўлимлари фаолиятида устувор йўналишга айланди.\nУнинг таъкидлашича, Россияда Фанлар академияси мутахассислари иштирокида янги инфекцияга қарши учта вакцина ишлаб чиқилмоқда. Новосибирскдаги «Вектор» илмий марказидан ташқари, МДУнинг биология факультетида, Шемякин ва Овчинников биоорганик кимё институтида, шунингдек, Вавилов номидаги Умумий генетика институтида ишлар олиб борилмоқда.\nРоссияда COVID-19 билан оғриган беморларнинг умумий сони 1534 кишига етди, уларнинг 1014 нафари Москвада қайд этилган. 64 киши тузалган, саккиз нафари вафот этган. Москванинг барча аҳолиси учун уй шароитида изоляцияланиш режими жорий этилди. Москва мэрияси коронавирус сабаб ишсиз қолган шаҳар аҳолисига 19,5 минг рублдан компенсация тўлайди.\nАввалроқ Россияда коронавирусни аниқлаш бўйича 2 та янги тест тизими яратилгани ҳақида хабар берилган эди. Шунингдек, Россия COVID-19 ни даволашда фойдаланиш мумкин бўлган препарат номини эълон қилган эди.\nАҚШда COVID-19 коронавирусига қарши вакцина ишлаб чиқиш бўйича клиник синовлар бошланган, вакцина Вашингтондаги Саломатлик миллий институти томонидан ишлаб чиқилмоқда. Шунингдек, аввалроқ Британиядаги hVIVO тадқиқот гуруҳининг коронавирусга қарши вакцина ишлаб чиқиш ва шунга ўхшаш вирусни юқтириш дастурида иштирок этишга 20 мингдан ортиқ одам рози бўлгани ҳақида маълум қилинганди.\n23:58, 23.04.2022 56012\n23:40 Бугун 6824\n23:08 Бугун 10110\n23:05 Бугун 15367\n22:44 Бугун 11269\n23:17, 21.05.2022 75901\n07:30 Бугун 68236


Эркин Воҳидов. Дил тубига чўккан лаҳзалар - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанАдабиётЭркин Воҳидов. Дил тубига чўккан лаҳзалар\nСОФ ЎЗБЕКЧА СЎЗ\nБиз университетнинг биринчи босқичида таҳсил олаётганимизда Озод Шарафиддинов аспирантурани эндигина тугатиб, дарс бера бошлаган ёш домла эди. Қардош халқлар адабиётидан бир туркум маъруза ўқиган Озод ака Низомий Ганжавийнинг “Хусрав ва Ширин” достонидаги лавҳани шундай баён қилган эди:\n— Фарҳод сеҳрли тешаси билан тоғни кесиб, водийга сув очди. Ширин эрта тонгда қараса тоғдан шарқираб сув оқиб ётибди. Малика ҳайрат ва ҳаяжон ичида: “Ничего себе!”, деди.\nТалабалик йиллари пахта теримида қишгача қолиб кетардик. Ётар жойимиз молхона, тўшагимиз похол, ташнобимиз очиқ дала. Ҳаммомни тушда кўрардик. Арқон билан қор тўкиб пахта териш ҳам, ҳўл тўнкаларни ёриб овқат тайёрлаш ҳам азоб эди.\nШундай вақтларда Озод ака ёнимизда бўлиб маъноли суҳбатлари билан руҳий мадад берарди.\nБир кун домламиз тўнка ёришни бизга ўргатиб қўймоқчи бўлиб қўлимиздан болтани олдилар. Ҳўл ўрик ғўласи чайир экан, устозимизни қийнаб қўйди. Ўн карра болта уриб, ўн карра “чёрт побери” десалар ҳам тўнка ёрилмади. Шунда қишлоқда ўсган бир курсдошимиз Озод акадан болтани олиб шундай деган эди:\n— Тўнка — тўнка-да, домла! Ақли йўқ. Бўлмаса ҳурматингиз учун ҳам ёрилиши керак эди. Бу ишни бизга қўйинг, сиз “чёрт побери” деб туринг, биз болта урайлик. Русчага тилимиз келишмайди.\nБу икки воқеани дўстлар даврасида айтиб берсам, Озод ака сира бўйнига олмас, мен бундай демаганман, ҳеч қачон ўзбек тилига ўрусчани аралаштирган эмасман, аралаштирмайман! “Ни в коем случае!”, дердилар.\nДомланинг ўша биринчи дарсию тўнка ёриш воқеаси билан сўнгги суҳбатимиз орасида роппа-роса эллик йил вақт ўтибди. Ярим аср! Бутун бошли умр! Бунча замон ичида орадаги ёш фарқи ҳам унут бўлар, устозу шогирд ака-укага, ҳазилкаш дўстларга айланиб қолар экан. Озод аканинг одамохунлиги, ўз номига муносиб озод муҳит ярата олганлиги учун биз ҳам ўзимизни устоз олдида ўз номимизга яраша эркин тутардик, очиқ-сочиқ латифалар айтиб, қалтис аскиялар қилишга журъат этардик.\nЛекин ҳар қанча ҳазил-ҳузул қилмайлик, устоз — устоз мақомида бўлган. Мен ҳам домланинг русча сўзларини ҳикоя қилганда бир гапни қўшардим:\n— Мана, эллик йилки, шеър ёзсак Озод Шарафиддиновга ёқармикан, дея ҳаяжонда юрамиз. Домланинг сўзлари ўша-ўша: ёқса “ничего себе”, дейдилар, ёқмаса — “чёрт побери”! Лекин ёзганимизни эътиборсиз қолдириш йўқ. “Ни в коем случае!”\nШеър ёзганда юрак сўзидан\nБошқа сўзни уққан эмасмиз.\nНозирларнинг қаттол кўзидан,\nҒазабидан қўрққан эмасмиз.\nФақат шеър росмона тиниб\nЕтилмаса, хом чиқса бехос,\nУстоз Озод Шарафиддинов\nҚовоғидан қўрққанмиз, холос.\nШундай улкан истеъдод соҳиби, ҳақгўй инсон, одил мунаққид билан замондош бўлганимдан фахрланаман.\nЕтмишинчи йилларда шеърият ҳам, отахон шоиримиз Ғафур Ғулом номи билан аталган нашриёт ҳам гуркираган, лекин ана шу нашриётнинг айни шеърият бўлимида ишлар пачава эди. Бўлимда Миртемир домла, Абдулла Ориф ва камина ишлар эдик. Домла шогирдлардан, Абдуллажон мухлислардан, мен шахматдан ортмас эдик. Қўлёзмалар вақтида топширилмаган, корректуралар ўқилмаган, план бажарилмаган, ҳамма иш ўлда-жўлда. Нашриёт директори бир мажлисда зарда билан, шеърият бўлимини ёпиш, тарқатиш керак, деган. Ўшанда эўр жавоб айтилган эди:\n– Биз ёшлар давлат хизматини қилишга мажбурмиз. Сиз улуғ шоирсиз. Шу арзимас ойликнинг баҳридан ўтиб, ҳар йил бир китоб чиқарсангиз, кўнглингиз хотиржам, қулоғингиз тинч, чўнтагингиз ўн карра бақувват бўлади-ку.\nИНДАМАС ДИРЕКТОРНИНГ БАШОРАТЛИ ҲАЗИЛИ\nМен университетни тугатган йилим Тошкентда янги нашриёт таъсис этилиб, ходимлар танлаш бошланган эди. Табиийки, мен ҳам ҳужжат топширдим. Ишга илиниб олсам шаҳарда қолганим, бўлмаса тақсимот бўйича Сурхондарёга мактаб ўқитувчиси бўлиб кетишим керак. Тошкентдаги адабий муҳит, ёзувчилар уюшмасидаги учрашув ва суҳбатлар, Миртемир домла семинаридан бенасиб қолишим тайин бўлади.\nБелгиланган кун директор ҳузурига кирдим. Бўйи икки метрдан кам бўлмаган дароз бошлиқ менга қайрилиб ҳам қарамади. Саломга алик ҳам, ўтиришга таклиф ҳам, нега келдинг, деб сўраш ҳам йўқ. Тик турганча турибман. Агар тақдирим шу индамас, ғўдайган раҳбарга боғлиқ бўлмаганда, Сурхондарё ваҳимаси турмаганда, бор-ей, деб шартта бурилиб чиқиб кетардим.\nИложсизликдан тишни тишга қўйиб туравердим. Ниҳоят бошлиқ қоғоздан бош кўтариб менга қаради ва кўзи билан стулга ишора қилди. Ўтирдим. Яна жимлик. Директор бир даста қаламни муштида тутганча менга тикилиб ўтирибди. Ўша дамда кўнглимга, бу одам соқов эмасмикин, деган хаёл ҳам келди. Йўғ-ей, дедим яна ичимда, шундай катта лавозимга соқовни ўтқазиб қўйишмас.\nЖим ўтирсам ўтираверадиганман. Ноилож ўзим гап бошладим. Университетни битирганим, ишга кириш ниятим борлигини қисқа қилиб айтдим. Яна жимлик. Шеърлар ёзиб туришимни, матбуотда, радиода қатнашиб туришимни билдирдим. Садо йўқ. Яқинда “Шарқ юлдузи” журналида достоним босилганини, шоир Тўроб Тўла газетада катта мақола ёзиб мени мақтаганини ҳам айтдим. Ноқулай бўлса ҳам айтишга мажбур бўлдим. Хаёлимда, жим турсам, паттам қўлимга тегадиган. Нашриётга китоб топширганим, қизил дипломим, пахта теримида олган фахрий ёрлиғим ҳам қолмади, боримни дастурхонга тўкдим. Гапим тугади. Ҳамон сукунат. Узоқ жимликдан сўнг раҳбар шундай деди:\n— Нашриётга директор тайинланган. Бош муҳаррир ҳам олганмиз. Сизга лойиқ лавозимни қандай топамиз?\nШунда ўзимга ортиқча баҳо бериб юборганимни сездим. Менда айб йўқ эди. Бошлиқнинг индамай ўтирганини кароматингни кўрсат, нимага қодирсан, деган маънода тушундим-да!\n— Менга энг кичик лавозимни берсангиз ҳам майли. Иш ўрганишим керак, — дедим энди бироз ўзимни босиб. Бу гап бошлиққа ёқди шекилли, кичик муҳаррир вазифасига тайинландим.\n“Ёш гвардия” деб номланган нашриётнинг биринчи директори Сотиболди Йўлдошев билан бирга ишлаб бу камгап, етти ўлчаб, бир кесадиган, ўз ишига пухта раҳбарнинг кўп фазилатларини билдим. Давраларнинг гули бўлиб ўтирганини ҳам кўрдим. Нашриёт муҳити менга катта мактаб бўлди. Ёшлар нашриёти, сўнг бадиий адабиёт нашриётида ўттиз йилга яқин ишладим. Бош муҳаррир бўлдим, директор ҳам бўлдим. Сотиболди Йўлдошевнинг ҳазил билан айтган сўзлари башорат бўлиб чиқди.\nЎшанда мен икки йўл ўртасида турган эдим. Бундай лаҳзаларни унутиб бўладими?\nБЕРЛИНГА ҚАНЧА ЙЎЛ\n1975 йилнинг ёз ойлари эди. “Фауст” таржимони сифатида Германияга борадиган бўлдим. У замонда чет элга фақат Москва орқали чиқиларди. Ҳозирги Тошкент – Франкфурт, Тошкент – Париж рейслари тушимизга ҳам кирмаган эди.\n“Украина” меҳмонхонаси йўлакларида кунни қандай ўтказишни билмай у ёқдан бу ёққа юрар эдим. Эртага Москва – Берлин поeзди билан йўлга чиқишимиз керак. Гёте ватанини кўриш иштиёқи кўнглимга тинчлик бермайди. Бундай пайтда кимгадир ҳаяжонларингни айтгинг келади. Ёлғизлик азоб беради, вақт ўтиши қийин бўлади.\nШундай ҳолатда меҳмонхонада муҳтарам адиб Иброҳим Раҳимни учратиб қолдим. Иброҳим ака ҳажвий журналларнинг бош муҳаррирлари йиғинига келган эканлар. Ўша куни кечгача сайр этиб, суҳбатлашдик.\nКўпни кўрган адиб, қарийб ярим асрлик адабий жараён ичида яшаб ижод қилган, жаҳон урушининг бошдан охиригача зобит аскар бўлиб, жанговар мухбир бўлиб хизмат қилган, неча бор ажал домидан омон чиққан ёзувчининг ҳикоялари нақадар мароқли эди.\nГап айланиб 60-йилларнинг ўртаси, Иброҳим Раҳим раҳбарлик қилган “Гулистон” журналининг энг гуллаган вақтларига бориб тақалди.\n— “Темур тузуклари”ни нашр этиб дашномлар эшитганим учун заррача ҳам ўкинмайман. Агар бу табаррук асарни босиб чиқара олмасам, ўзимни кечирмасдим, умр бўйи виждоним азоб чекарди, — деди ўшанда Иброҳим Раҳим.\nДарҳақиқат, “Гулистон” журнали у йилларда онг ва шууримизни тарбиялаган, халқимиз кўксини кўтарган нашр эди. Унинг таҳририяти ижодкор ёшлар учун табаррук даргоҳ ҳисобланарди. Менинг ҳам бир туркум ғазалларим, “Ўзбегим” қасидаси шу журналда босилган. Айниқса Расул Ҳамзатовнинг “Доғистоним” асари анча шов-шувларга сабаб бўлганди. Журналнинг уч-тўрт сонида босилгач, “юқори”нинг буйруғи билан тўхтатиб қўйилди. Миллий ҳис уйғотувчи асарларнинг турли элатларга ёйилиши у замон мафкурасига зид эди.\n— Фашистнинг ўқидан қўрқмаган, майда амалдорнинг дўқидан қўрқаманми? — жасоратли муҳаррирнинг бу сўзлари қулоғимдан кетмайди\nҲамма газета-журнал раҳбарияти “редактор”, “редколлегия” деб аталганда биргина “Гулистон”да “муҳаррир”, “таҳрир ҳайъати” дея ёзиларди. Бу ҳам бошқаларнинг ғашини келтирар, очиқ айтолмасалар-да пана-панадан, “бу нима олифтагарчилик” деб юрардилар.\nМосквадаги тасодифий учрашув мен учун қисматнинг совғасидай бўлган. Ўшанда кўнглимга тугиб юрган кўп саволларимга жавоб олгандим. Охирги саволим шундай бўлди:\n— Эртага поезд билан Германияга жўнашимиз керак, билмайсизми, Берлинга неча кунлик йўл?\nЖангчи адиб жавоб берди:\n— Поезд қанча юришини билмайман, лекин биз борганда Берлин тўрт йиллик йўл эди…\nБу воқеага ҳам, қарангки, қирқ йилдан ошибди. Ёзувчилар анжуманида содир бўлгани учун у тезда тилдан тилга, китобдан китобга кўчиб шуҳрат топди ва эшитмаган одам деярли қолмади. Биласизларки, адиблар тўқимага уста бўладилар. Битта рост гапга ўнта ёлғонни қўшиб, оддий воқеани латифага айлантириб ҳикоя қиладилар. Қизиқ бўлсин деб туппа-тузук инсонларни гўл, далли-девона қилиб тасвирлайдилар.\nАслида воқеа бундай бўлган:\nЁзувчилар уюшмасининг йиллик ижодий ҳисобот йиғинида ўша вақтда ёш мунаққид бўлган Салоҳиддин Мамажонов ёш ёзувчи Юсуф Шомансурнинг “Қора марварид” романини таҳлил қилиб, роса пўстагини қоқди. Яроқсиз асарга чиқарди. Унга жавобан Юсуф Шомансур сўз олиб, танқидчини нохолисликда айблади:\n— Мамажоновнинг менда қасди бор, — деди у. — Уюшма боғида биллиард ўйнаб, унинг мазасини қочирган эдим. Аламини оляпти.\nЗалда қаҳқаҳа кўтарилди.\nМажлисда ўтирган Миртемир домланинг қулоғи оғир эмасми, танқидни ҳам, жавобни ҳам эшитмади. У то ён атрофдагилардан кулгининг сабабини сўраб билгунча Юсуф аллақачон гапини тугатиб бўлган, минбарда академик Воҳид Зоҳидов ижодкорнинг замон олдидаги, инсоният олдидаги бурчи тўғрисида чуқур фалсафий фикрларни баён қилиб турар эди. Анжуман аҳли улкан файласуфнинг сеҳрли овозига маҳлиё бўлиб жим эшитарди.\nШу вақт залда бирданига Миртемир домланинг кучли қаҳқаҳаси янграб кетди:\n— Оббо тентагей, оббо жиннивоей! Топган гапини кўринг!\nДомла завқдан ўзини тўхтатолмас, минбарга қарамай кулишда давом этарди. Ҳамма ҳайрон. Академик олим минбарда қотиб қолган. Унинг кўнглидан ўша лаҳзада нималар кечди экан?\nВазиятни Носир Фозилов енгиллаштирди.\n— Домла ўтиб кетган гапга куляпти. Юсуф Шомансурнинг жавоби нашъа қилди.\nЗалда яна кулгу кўтарилди. Бу галги қаҳқаҳа аввалгисидан ҳам қаттиқ ва узоқ бўлди.\nУЧ СОҚОВНИНГ САРГУЗАШТИ\nБугун ёшларимизнинг чет тилларда булбулдай сайрашларини кўриб, ҳам ҳавас қиламиз, ҳам ўзимизнинг “тилсизлик” туфайли бошимизга тушган кунларни эслаб ўкинамиз.\n1989 йили икки биродарлашган шаҳар Тошкент ва Сиэтл ҳақида ҳужжатли фильм тайёрлаш топшириғи билан уч муаллиф — режиссёр, сувратга олувчи ва камина – филм матнини ёзувчи АҚШга жўнаб кетдик.\nНью Йоркда бизни, келишилганидек, қўлида номларимиз ёзиғлиқ тахтача ушлаган аёл кутиб олди. Сиэтлга учадиган тайёрагача кузатиб хайрлашди. Уч соатга яқин парвоз тугаб тайёрамиз ерга қўнганда, манзилга етиб келдик, деб юкхонага шошилдик. Лекин юклар оқими ичида бизнинг чамадонлар ҳам, ташқарида бирор кутиб олувчи ҳам кўринмас эди. Анчагина турдик. Ҳеч ким ёнимизга келмади, кимсан, нима қилиб турибсан, демади. Вақт ўтган сари хотиржамлик безовталикка, безовталик ваҳимага айланди. Бегона қитъа, бегона шаҳар. Оғизда забон, чўнтакда пул йўқ. Ўз юртида тили бир қарич бўлган биз уч олифтанинг нотавон аҳволини кўринг!\nЖон кўзга кўринганда нималар ҳам қилмайсан киши. Учовлон тайёра билетларимизни қўлга олиб, биринчи учраган аэропорт хизматчисининг йўлини тўсдик. “Кечирасиз, бизга ёрдам беринг”, дейдиган тил қани? Хизматчи аёл аввалига чўчиди, сўнг ночор ҳолатимизга қараб вазиятни тушунди. Ҳолатимиз эса бундоқ эди: учов қўлда чипта ушлаганча елка қисган, ҳайронлик аломатида қотиб турган бамисоли уч ҳайкал эдик.\nХизматчи чипталаримизни кўриб қўл соатига қаради ва юзида ҳаяжон аломати пайдо бўлди. Тезда чўнтагидан қалам олиб, чипта устига катта қилиб 14 рақамини ёзди ва йўлаклардан бирини кўрсатиб, югуриш ишорасини қилди. Биз ўша томонга қараб югурдик. Англадикки, ҳали манзилга келмабмиз. Аэропорт дарвозалари кўрсаткиларига қараб чопганча охири 14 рақами олдида тўхтадик ва хизматчига чипталарни узатдик. Хизматчи бошини сарак-сарак қилиб тепамизда турган соатни кўрсатди ва чипталарга тамға уриб, бизни ичкари киритди. Тайёра салони тўла одам, фақат ўрталарида уч ўрин бўш эди. Ўтирдигу тайёра худди бизни кутиб тургандай қўзғалиб, учиш майдонига йўл олди.\nЎша куни Оллоҳ бизни шармандали хор-зорликдан омон сақлаб қолди. Биз йўлини тўсиб чиққан аёл — аэропорт хизматчиси бизга ғойибдан келган нажот фариштаси бўлди. Унинг меҳрибон ва ташвишли нигоҳи кўз олдимдан кетмайди.\nКим билсин, у бизни кар-соқовлар деб ўйлагандир. ҳар қалай, унинг астойдил ҳаракатисиз ҳолимиз ёмон эди.\nСафардан олганим ўша аччиқ сабоқ бўлди. Инглиз тилини ўрганишга қатъий аҳд қилдим ва аҳдимни андаккина бўлса-да бажардим. Ўша “андак” олис йўлларда кунимга яради. Дудуқ бўлсам-да, соқов бўлмадим. Бугунги ёшларга энди тил ўрганинг десам, худди сув ичинг, нафас олиб туринг, дегандек бўламан. Тил билиш ҳаётий заруратга айланди.\nЁРДОНГА КЕЛГАН ИОРДАН\nБир вақтлар булғор ёзувчиси Иордан Милев Ўзбекистонга келганда уни Фарғонага олиб бордик, Шоҳимардонни кўрсатдик. Гўзал тоғ қишлоғи Ёрдонга келганимизда таниқли адиб Ўлмас Умарбеков дўстига ҳазиллашиб деди:\n— Сен бу қишлоққа келган биринчи чет эллик ёзувчисан. Кеча оқсоқоллар кенгаши қарор чиқарди. Қишлоқ сенинг номинг билан аталадиган бўлди.\nБиз ҳаммамиз буни тасдиқладик. Атрофда юрганларни чақириб бир-бир қишлоқнинг номини сўрадик. “Ёрдон” сўзини эшитиб, меҳмонимиз яйраб кетди. Уни боплаб алдадик, деб биз ҳам хурсанд. Кечки зиёфат вақтида Иордан сўз олиб шундай деди:\n— Бу ажойиб сўлим масканга менинг номим берилгани учун бошим осмонга етди. Араблар бир замон катта дарёсини Иордан деб, бир мамлакатни Иордания деб атаган эдилар. Мана, улар ёнига қишлоқ ҳам қўшилди. Булғорияда биров таниб, биров танимаган бир ёзувчига дунёда шунча иззат, эътибор! Араб дўстларимга раҳмат, лекин уларнинг дарёси ҳам, мамлакати ҳам менга керак эмас. Булбуллар сайраган, сойлари шарқираган, жаннат шамоли эсиб турган бу қишлоққа оламни алишмайман!\nИордан Милев Ўзбекистонга кўп бор келди. Ҳар келганда биринчи саволи шундай бўларди:\n— Қишлоғимга қачон борамиз?\nНью-Йоркнинг марказий мавзеси Манхеттенда сайр қилиб юрганимизда шунчаки томоша учун гилам дўконига кирдик. Дўкон эгаси ўрта ёшли туркман экан. Бизни кўриб, худди қариндошини учратгандай суюниб кетди. Ичкарига, чоғроқ хонага таклиф қилди, чой, қаҳва буюрди. Юртини соғинган экан, биз билан яйраб гаплашди. Махтумқули шеърларидан ўқиб, Комилжон Отаниёзовни эслаб гурунглашдик.\nЧамаси ўн беш-ўн олти ёшли қоп-қора негр бола дастёр бўлиб бизга хизмат қилди. Мезбон менга имо билан, бу болага бир қараб қўйинг, гаплашинг, деган ишорани қилди. Мен боладан исмини, қаерда ўқишини сўрадим. У коллежни тугатиб, университетга кирмоқчи эканини айтди. Бола чиқиб кетгач, мезбонимиз бу йигитчанинг отаси Американинг олдинги қатордаги миллиардери эканини, мол-мулки етти пушти эмас, етмиш пуштига етишини, лекин бу юрт одати бўйича ўғил бола ўқиш учун, уйланиш учун ўзи пул топиши кераклигини айтиб берди. Шунинг учун катта бойларнинг болалари ҳам газета сотиб, машина ювиб пул топишга мажбур бўлар эканлар.\nГиламфуруш мезбонимиз бу бола тўғрисида қизиқ бир ҳикоя айтиб берди.\n— Қачонки ёмғир ёға бошласа, мендан ярим соатга рухсат сўраб, кўчага югурадиган одати бор. Бир куни бола қаёққа бораркин деб орқасидан чиқдим. Ёнимиздаги дўкондан бир даста ёмғирпўш олиб, метро бекатига югурди, бир зумда пуллаб қайтди ва яна дўконга кириб кетди. Мен боланинг тадбиркорлигига тан бердим. Ҳисоб қилсам, ҳар ёмғир ёққанда кундалик маошидан икки баробари чўнтагига тушар экан. Нью-Йоркда нима кўп ёмғир кўп… Отасининг боласи, — деб шуни айтадилар.\nОрадан ўн йилча ўтиб йўлимиз яна ўша кўчага тушди ва гилам дўконига кириб, эски танишимизни яна бир кўриб кетгимиз келди. Туркман оғайнимиз аввалгидан ҳам хурсанд бўлиб кетди. Суҳбат орасида мен миллиардернинг ўғлини сўрадим. У университетни битириб компютер ишлаб чиқариш соҳасининг корчалонларидан бўлиб етишибди. Ҳиндистон, Малайзияда концерн ва компаниялари бор экан.\n— Ҳадемай отасини йўлда қолдириб кетади, — деди мезбонимиз ва ҳазиллашиб қўйди, — дуомизни олган-да!\n“Ўзбекистон адабиёти ва санъати” газетаси, 2012 йил, 52-сон\n← Аввалги Аввалги Уйғун Рўзиев. Райҳонли уй (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Пу Сунглинг. Беғубор қиз – Йинг Нинг (новелла)


30 ноябр 2020, Тошкент вақти: 07:14\nСайрамлик Йўлдош ака фарзандлари сабабли уммонлар оша сайру саёҳат қилиб юрганидан мамнун.\nҚозоғистоннинг Сайрамидан бўлган Йўлдош ака етмишни қоралаганда ўз Америкасини кашф қилди. Унинг айтишича, ўзи кўрган Америка ёшлигида бу мамлакат ҳақида сингдирилган тасаввурларни мутлақо ўзгартириб юборган.\n“Банданинг боши Оллоҳнинг тоши” деган гап бор.\nТарихан турғун яшаб келаëтган ўзбекларнинг бугун дунëнинг тўрт тарафига тариқдай сочилгани кузатилади.\nБировлар иш излаб¸ яна бировлар таъқиблардан қочиб юртни тарк қилмоқда.\nЙўлдош ака ўғли Бахтиёр ва невараси Эдуард билан\nСайрамлик ўзбек¸ 70 ни қоралаган Йўлдош аканинг Америкада ерлашишига сабаб бошқа.\nЙўлдош аканинг ўғли Бахтиëр лотореядан АҚШда яшаш ҳуқуқини берувчи ҳужжат ютиб олди.\nЎғли ва келинининг ортидан Йўлдош ака ҳам Америкага келди.\nЙўлдош ака ўғли Америкада узоқ муддатли кредит эвазига сотиб олган уйни кам-кўстини тузатмоқда.\nЙўлдош ака: Мен нафақадаман¸ вақтим кўп¸ қўлдан келганча ғимир-ғимир қилаяпман. Ўғлим олган уйнинг пастки хоналарига ерости суви яқин бўлгани учун нам тортиб¸ айрим ерларининг сувоқлари тушиб қолган. Ана шуни йўқотиш учун иморатнинг ëнларида дренаж ариқчалар қурдик.\nОзодлик: Ëшингиз нечада?\n- Бир ойдан кейин 69 ни тўлдириб¸ 70 га эмаклай бошлаймиз¸ дейди Йўлдош ака.\nБугун етмишни қоралаган Йўлдош ака ëшлигида Америка ҳақида ўзига сингдирилган салбий тарғиботни яхши эслайди.\n- 10-синфда ўқиëтганимизда ҳам¸ ҳатто институтда ўқиëтганимизда ҳам “Америкадаги ҳаëт тарзи умуман бошқача, бизнинг одамларга¸ бизнинг давлатнинг шон-шарафларига сал мос келмайдигандай”, деб тушунардик. Бу ерга келиб кўрсак¸ кўп нарсаларни бизга нотўғри айтишган экан. Нотўғри агитациялар бўлган¸ дейди ëшлигини эслаган Йўлдош ака.\n“Менга ёққан Америка”\nШундан суҳбатдошимиз Американинг ўзига ëқадиган томонларини санай бошлади.\nЙўлдош ака: Менга бу ерда жуда ëққани - ичиб олиб¸ сандирақлаб ëки бировларга сўкиниб¸ бировларни хафа қилиб юрган инсонларнинг бирортасини кўрганим йўқ. Бизда эса чорраҳаларда ëки уйнинг ëнида думалаб ëтган¸ ифлос бўлиб ëтган¸ бировларни ҳақорат қилган инсонлар жуда ҳам кўп. Яна бир ëққан нарсаси - юрган еримда кўрган кишиларнинг қайси бири бой ëки камбағал эканини билмадим. Сабаби¸ ҳаммасининг тагида машина¸ кийиниши бирдай¸ еяëтганини кўрсанг ҳам бари бирдай ейишади. Буларнинг бойи билан камбағалининг фарқи кўринмагандай.\nОзодлик: Биз томонда бой билан камбағалнинг фарқи қанақа?\nЙўлдош ака: Биз томонда бой жуда гердайиб кетади. Камбағалга қандайдир паст назар билан қарайди¸ уни иложи борича тепкилагандай бўлади¸ руҳини туширишга ҳаракат қилади¸ айниқса кийим кийиш¸ катта тўйлар қилиб ëки баланд иморатлар қуриб ўзини элга танитмоқчи бўлади. Бу ерда уларни мен кўрмадим¸ сезмадим. Бу томондан яхшиликлари жуда кўп.\n“Менга ёқмаган Америка”\nОзодлик: Американинг сизга ëқмайдиган томонлари ҳам борми?\n- Ëқмайдиган томони шуки¸ бу ерда одамлар асосан фақат ўзинигина ўйлашади. Ëнидаги одамнинг асосий ташвиши¸ унинг нимага қизиқиши Ўзбекистондаги каби синчиклаб сўралмайди. Сенинг бошингдан нима ўтаëтгани¸ қандай ташвишинг борлиги уларни қизиқтирмайди. Ана шу томони менга унча ëқмайди¸ дейди Йўлдош ака.\n“Алла” ўрнига “Галдир”ни айтаяпман\nЙўлдош ака ҳам кўпчилик ўзбек боболари каби ўз вақтини неваралари билан бирга ўтказишни хуш кўради.\nЙўлдош аканинг ўғли почтада хат ташувчилик қилади. Уйда қолган икки неварани қараш ҳам баъзан Йўлдош акага қолади.\n- Невараларимни ўзбекча қўшиқлардан қулоқ қонди бўлишини истайман¸ дейди Йўлдош ака айвон раҳида турган магнитофон тугмасини босаркан.\nМагнитофондан “Янги чиққан майсадек киприкларингдан ўргилай” деган қўшиқ янграй бошлади. Йўлдош аканинг ўзи ҳам қўшиқчи билан жўр бўлиб куйлай бошлади.\nҚоши қаро барно йигит,\n“Нимага бу қўшиқ ëқади сизга?” деб сўраймиз Йўлдош акадан.\n- Қандайдир дилдан айтилган сўзлар-да. Невараларни ухлатиш олдидан мана шу ашулани кўпинча ўзим айтиб бераман. Мен неварам Эдик бир ëшга тўлганда келганман. Анжелина тўрт ëшда¸ Эдик бир ëшда. Бахтиëр билан Лена ишга кетишади ва мен биз ўзим иккаласи билан қоламан. Уларни айлантириб келишим керак. Кўчаларда икки-уч соат айлантириб¸ кўрмаган ерларни кўриб¸ томоша қилиб қайтиб келаëтганда Эдикнинг уйқуси кела бошлайди. Шунда аравани тўхтатиб¸ сояга тушиб¸ Эдикнинг ëнига ўтираман ва ашулани айта бошлайман. Сўзларнинг кўпини ўзим тўқийман. Чунки кўп сўзлари эсимдан чиқиб кетаверади¸ дейди Йўлдош ака.\n“Болалар баҳона дунё кезаяпман”\nАмерикадаги ўғли билан яшаëтган Йўлдош аканинг яна бир ўғли Россиянинг Санкт- Петербург шаҳрида ўзидан тинчиди¸ қизи эса Испанияга турмушга чиқди.\nЙўлдош ака умр адоғида фарзандларидан хабар олиш учун уммон оша минглаб чақиримлар босмоқда.\nХалқда “Сайр ҳам сайр, саргардонлик ҳам сайр” деган гап бор. Аммо Йўлдош аканинг сайрини зинҳор саргардонлик деб бўлмайди. Суҳбатдошмизнинг айтишича, қариган чоғида бўлса-да, болалари баҳона дунё кўриш бахтига муяссар бўлган


Самарқандда 13 минг тонна майиз экспорт қилинди » Bulung‘ur hayoti газетаси\nGazeta: admin Қўйилган сана: 19-06-2020, 15:15 Рукун: ИҚТИСОДИЁТ / ЖАМИЯТ Кўрилди 0\nЖаҳон бозорида ўз харидорларини топиб улгурган Ўзбекистоннинг қурилтилган мевалари ичида, айнан майиз маҳсулотларига талаб кундан-кунга ўсиб бормоқда.\nЧунки Ўзбекистоннинг иқлим шароитида етиштирилган майиз сифати, фойдали хусусиятлари ва маззаси кўпчилик истеъмолчиларда ижобий таасурот қолдирган.\nМаълумки, иқлимимиз узум қуритиш учун ниҳоятда қулай. Иссиқ ёзнинг давомийлиги, нисбий намликнинг паст бўлиши, аъло сифатли майиз навларини етиштиришга, қуёшли очиқ ҳавода ва сояда мева қуритиш усулларидан кенг фойдаланишга, кам маблағ сарфлаб, юқори сифатли маҳсулот олишга имкон беради.\nБугун республикамизнинг деярли барча вилоят ташқи иқтисодий фаолият иштирокчилари томонидан майиз маҳсулотлари экспорт қилинмоқда. Самарқанд вилояти экспортёрлари ҳам бу борада ўз майиз маҳсулотлари экспорти билан жаҳон бозорида ўз ўрнига эга.\nРақамларга эътибор қаратадиган бўлсак, 2020 йилнинг январь-май ойлари давомида Самарқанддан 13 минг тоннадан зиёд бўлган умумий 16 миллион АҚШ доллари қийматига эга майиз маҳсулотлари экспорти амалга оширилди. Майиз маҳсулотларининг асосий бозори БАА, Туркия, Эрон ва Афғонистон каби давлатларга экспорт қилинган.\nАйни дамда Самарқанд вилоятида рўйхатдан ўтган эскпортёрлар томонидан майиз экспорти операциялари давом этмоқда. Бу операцияларда вилоят божхона бошқармаси ходимлари томонидан товарларни экспортга расмийлаштириш жараёнини янада соддалаштирилган тартибда тез фурсатларда амалга оширилишида яқиндан ёрдам берилмоқда.


"-10 МИНГ СЎM, +40 МИНГ СЎМ" ФОРМУЛАСИ ҚАНДАЙ ИШЛАЙДИ?\nЖамият 22.01.2019 71\n"Qashqadaryo"га жавоб берадилар\n"-10 МИНГ СЎМ, +40 МИНГ СЎМ" ФОРМУЛАСИ ҚАНДАЙ ИШЛАЙДИ?\nЁхуд ўзича нарх белгиловчи киракашлар ҳамда бунга индамай\nжим қаровчи масъуллар хусусида"\nХабарингиз бор, газетамизнинг 2018 йил 22 ноябрь сонида ана шу сарлавҳа билан таҳлилий-танқидий мақола чоп этилганди. Унда вилоятимиздаги аксарият такси йўналишлари ҳайдовчилари йўлкирани асоссиз кўтариб олгани, газ нархи ошгани эса бунга баҳона қилиб кўрсатилгани, бу эса аслида ҳуқуқбузарлик саналиб, амалдаги тарифларга зид экани, натижада йўловчилар манфаатига зарар етаётгани, масъул ташкилотлар мутасаддилари ушбу ҳолатга индамай жим қараб тургани ҳақида айтилган.\nАйни мақола юзасидан вилоят давлат солиқ бошқармаси бошлиғининг биринчи ўринбосари Сирожиддин Эшматов ҳамда Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитаси вилоят ҳудудий бошқармаси бошлиғи ўринбосари Адҳам Орипов имзоси билан таҳририятимизга хатлар келди.\nЖумладан, биринчи хатда шундай фикрлар билдирилган:\n"Qashqadaryo" газетасининг 2018 йил 22 ноябрь сонида чоп этилган "-10 минг сўм, +40 минг сўм" формуласи қандай ишлайди?" сарлавҳали мақола вилоят ДСБ томонидан ўрганиб чиқилди.\nДавлат солиқ хизмати органи ходимлари томонидан транспорт воситаларида ноқонуний равишда йўловчи ташиш фаолияти билан шуғулланувчи шахслар фаолияти олдини олиш юзасидан вилоят йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармаси ва Автомобиль транспорти агентлиги вилоят бошқармаси ҳамкорлигида ўтган йилнинг 1 декабрь ҳолатида 384 марта назорат рейд тадбирлари ўтказилиб, 236 та ҳолатда тегишли ҳужжатларсиз аҳолига пуллик транспорт хизмати кўрсатиш ҳолатлари аниқланди.\nУшбу ҳолатлар юзасидан айбдорларга чора кўриш учун Автомобиль транспорти агентлиги вилоят бошқармаси масъул ходимлари томонидан тегишли ҳужжатлар расмийлаштирилган.\nШунингдек, аҳолига транспорт хизмати кўрсатувчи уюшмаларга нақд пул маблағларини банк кассаларига тўлиқ кирим қилиниши юзасидан 75 маротаба хронометраж тадбирлари ўтказилди. Тадбир натижасида банк кассаларига 182,7 миллион сўм нақд пул қўшимча топширилди.\nЙўлкира ҳақининг асоссиз оширилиши юзасидан ваколатли мутасадди ташкилот вилоят рақобат бошқармасига мурожаат қилишингиз мақсадга мувофиқ бўларди".\nТаҳририятдан. Муаммо юзасидан солиқ органи муносабати нега керак, ахир бу ташкилот йўловчи ташиш фаолиятини тартибга солмайди-ку, дерсиз. Мақолада ҳам алоҳида таъкидлаганмиз, йўлкиранинг асоссиз оширилиши ҳайдовчи чўнтагига қонунга хилоф равишда ортиқча пул киришига шароит яратиб берган, яъни ҳар бир йўловчидан ортиқча ҳақ ундирилиши натижасида салмоқли маблағ ноқонуний айланишига йўл қўйилган. Ҳар ҳолда бу пуллар тегишли тартибда кирим қилинмагани аниқ. Мана, нима учун керак солиқ идораси муносабати. Зеро, кимга, қандай масалада мурожаат қилишга уқувимиз етади, бу борада тавсияга муҳтож эмасмиз.\nХусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитаси вилоят ҳудудий бошқармаси хатида эса мақолага қуйидаги муносабатни кўриш мумкин:\n"Тегишли меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар асосида вилоят ҳудудида йўл кира ҳақи 1 йўловчи/километрга шаҳар атрофи ва шаҳарлараро вилоят ички йўналишларда қатнайдиган автобуслар учун 70 сўм, ташишга рухсат берилган ҳар бир юк ўрни (багаж) учун 800 сўм, йўналишли таксилар учун 80 сўм этиб белгиланган.\nШунингдек, вилоят ҳокимининг 2018 йил 21 майдаги "Қарши шаҳрида йўловчи ташиш транспортида йўловчилар ташиш тарифларини белгилаш тўғрисида"ги Х-494/05-сонли қарорига асосан, Қарши шаҳри ҳудудида йўловчи ташиш транспортида 1 йўловчига хизмат кўрсатишнинг чекланган тарифи таксилар учун 1500 сўм, автобуслар учун 1000 сўм этиб белгиланган.\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 9 июндаги "Ўзбекистон Республикасида автомобиль транспортини бошқариш тизимини такомиллаштиришга доир ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида"ги 434-сонли қарори билан тасдиқланган "Ўзбекистон автомобиль транспорти агентлиги тўғрисида"ги низомга асосан "Ўзавтотранс" агентлиги таркибий ва институционал ўзгартиришлар, хизматлар бозорини шакллантириш ва ривожлантириш ҳамда автомобилда ташишлар соҳасидаги хавфсизлик масалаларини ҳал этишга кўмаклашиш учун махсус ваколатли давлат бошқаруви органи ҳисобланади".\nТаҳририятдан. Қизиқ, бу хатда ҳам бизни мурожаат манзилини танлаш бобида нўноққа чиқариб қўяёзишибди.\nХўш, аслида-чи? Ростдан ҳам, мақолада кўтарилган масаланинг бу ташкилотга дахли йўқми? Уларча бориб, биз ҳам мавжуд қонунчиликка юзландик. Президентимизнинг 2017 йил 18 апрелдаги "Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасини ташкил этиш тўғрисида"ги фармони (жавоб хати келган пайтда ушбу ҳужжат ўз кучида бўлган - таҳр). да ушбу идоранинг асосий функция ва вазифалари санаб ўтилган. Истеъмолчилар ҳуқуқини муҳофаза қилиш шулардан биридир.\nЎз навбатида йўловчи ҳам истеъмолчидир. У транспорт хизматидан фойдаланаяпти. Агар ундан ҳеч бир асоссиз ортиқча ҳақ талаб қилинса, демак, шу жойда унинг манфаатига путур етади. Қани бу ерда вилоят рақобат бошқармасининг ўрни? Бу менинг вазифамга кирмайди, дегувчи ташкилотдан йўловчи ҳуқуқини тиклашни сўраш бефойда, албатта. Кўпроқ ўз мажбуриятини эплашдан кўра бошқаларнинг функцияларини пеш қилишгани, шу йўсинда муаммо (уни ечиш ўрнига) ўзидан осонгина соқит бўлишни маъқул топишгани афсусланарли ҳол.\nМайли, истеъмолчи ҳуқуқи муҳофазаси улар учун арзимас нарса туюларкан, хўп, унда йўловчи ташиш соҳаси иштирокчилари учун ҳалол рақобатни (номига мос) таъминлаб беролаяптими бу бошқарма? Бошқарма бу жараёнда қандай иштирок этади, дейсизми? Мана бундай.\nВазирлар Маҳкамасининг 1999 йил 29 июлдаги тегишли қарорида ҳам белгилаб қўйилган, рақобат қўмитаси, унинг ҳудудий бошқармаси "Шаҳар атрофи ва шаҳарлараро-вилоят ички йўналишларида йўловчилар ташишни ташкил этиш комиссияси" доимий аъзоси саналади. Ташкилотнинг ушбу тузилмага киритилгани бекорга эмас. Мазкур қарорнинг шундай жойи бор, ташувчилар (яъни муайян йўналишда йўловчи ташишга даъвогар уюшмалар) тендер ҳужжатларида қайд этилган ягона талаблар ва йўловчилар ташиш қоидалари асосида рақобатлашиши керак. Рақобат ҳаққоний бўлишини эса вилоят рақобат бошқармаси баҳолаши керак.\nАйтайлик, йўналиш эгаси бўлган автокорхона ҳайдовчилари йўловчилардан белгиланганидан ортиқча йўлкира олаяпти. У тендерда қатнашган чоғда, шу тарифга амал қиламан, йўл ҳақини оширмайман, деб ваъдалашган ва шунинг учун унга ғолиблик берилган. Бугун эса мавжуд талабга риоя қилмаяпти. Шартнома шартини бузаяпти. Аҳамиятлиси, ушбу қоидалардан оғишмай ишлашга рози бошқа ташувчи ҳам бор. Ўз-ўзидан рақобат юзага келяпти. Бироқ барчага тенг шароит тақдим этилмаяпти. Қоидабузар ўз билганича иш тутмоқда, бунга масъул, етарлича ваколатга эга вилоят рақобат бошқармаси эса жараёнда қўл қовуштириб ўтиришдан бошқасига ярамаяпти.\nНазорат учун масъул идоралар шу тарзда "онангга бор, отангга бор", қабилида муносабат билдириб, масала меники эмас деб турса, унда муаммолар янада илдиз отиб кетмайдими?\nБалки шунинг учун ҳам мақола чоп этилгач, 1500 сўмга туширилган йўл ҳақи яна 2 минг сўмга кўтариб олинаётгандир? Назорат бўлмагач, ҳар ким ўз билганича хўжасизлик қилаверади-да.


ҚУPБОНЛИК ФАЗИЛАТИ - AmuNews.uz - энг сўнгги янгиликлар\nМусулмонларнинг энг мўътабар байрамларидан бири Қурбон ҳайити Зулҳижжа ойининг 10-куни нишонланади. Ийди Қурбон Ҳаж ибодатлари тамом бўлгани муносабати ила ва Аллоҳнинг йўлида қурбонлик қилишга тайёрликни изҳор қилишлик учун шариатга киритилган байрам ҳисобланади.\nҲайит байрамлари қадимдан юртимизда ўзгача, халқимизга хос меҳр-мурувват, бағрикенглик ва саҳоват ифодаси бўлиб келган. Шу йил 8 октябрь куни Президентимизнинг Қурбон ҳайитини нишонлаш тўғрисидаги қарори эълон қилинди. Унда ҳайит байрамининг жойларда тартибли ва юқори даражада, халқимизнинг миллий ва диний қадриятларига мос равишда ўтиши учун тегишли тадбирларни амалга оширишга қатор мутасадди ташкилотлар жалб қилинди. Буларнинг барчаси давлатимиз томонидан юртимиз мусулмонларига кўрсатилаётган эътибор намунасидир.\nҚурбонлик қилиш закот, фитр садақаси каби молиявий ибодат бўлиб, у Қуръони карим, ҳадиси шариф билан собитдир. Қурбонлик қилиш бошқа ибодатлар каби Аллоҳ учун дейилса-да, аслида фойдани инсон кўради. Қурбонлик қилинган ҳайвоннинг гўштидан сўйган одамнинг ўзи ва фақир-фуқаролар манфаатдор бўлади. Аллоҳ таоло эса инсоннинг қалбидаги ниятига кўра муомала қилади. Ҳақиқатан, қурбонликка сўйилган ҳайвонларнинг гўштларига ҳам, қонларига ҳам Аллоҳ муҳтож эмас. Қурбонлик қилишдан мақсад - банданинг Яратувчи амрига итоатини ва тақвосини намоён этишдир. Банда ихлос билан қурбонлик қилиб, Аллоҳ йўлида жонлик сўймоқдами, демак ўша банданинг Аллоҳ таолога тақвоси бор экан. Аллоҳнинг ризолиги учун борини қурбон қилишга тайёр экан.\nҚурбонлик қилиш қонун-қоидалари ва одоблари ҳақида кўплаб фиқх китобларида батафсил маълумотлар берилган. Қурбонлик сўйиш ҳайит намозини ўқиб бўлгач бошланади. Шариатимиз кўрсатмасига биноан қурбонлик қилиш закот нисобига қодир кишиларгагина вожиб, деб баён қилинган (бу йилги закот нисоби 8 000 000 (саккиз миллион) сўм деб белгиланган. Агар бирор кимса қурбонлик сўйиш вақтигача мазкур пул маблағига эга бўлса, унга қурбонлик сўйиш вожиб бўлади. Қурбонликнинг аввали ҳайит намози адо этилганидан сўнг сўйилади. Унинг охирги вақти эса ҳайитнинг учинчи куни аср вақтигача.\nҚурбонликка қўй, эчки, туя, қора мол каби ҳайвонларнинг эркаги ҳам урғочиси ҳам сўйилиши мумкин. Булардан туя 5 ёш, қора мол 2 ёш, қўй ва эчки эса 1 ёшга тўлган бўлиши керак. Мол ва туяни 7 киши номидан сўйилишига шариатимизда кўрсатмалар бор. Қурбонлик сўйиши вожиб бўлган киши қурбонликни вақтида сўймаса, кейин унинг қийматини садақа қилиши вожиб. Сўйилган қурбонликнинг учдан бирини садақа қилиш, учдан бирини едириш, учдан бирини кейин ейиш учун олиб қўйиш мустахабдир. Серфарзанд бўлса, ҳаммасини оилада ўз фарзандлари учун олиб қўйиш афзал.\nМана Қурбон ҳайити ҳам кириб келди. Одатда ҳайит кунида ҳамма бир-бирини улуғ кун билан самимий муборакбод этади. Ҳайит намозини адо этгандан сўнг биринчи ўринда бизларнинг дунёга келишимизга сабабчи бўлган ота-оналаримизни, улардан кейин қариндош-уруғларимизни, ёру-биродарларимизни, беморларни бориб зиёрат этамиз. Уларнинг кўнглини сўраш ва кўтаришга ҳаракат қиламиз. Айрим сабаблар билан ўзаро аразлашган гина-кудуратли кишилар ҳам бир-бирларини муборак байрам кунида кечириб, ўзаро узрлар айтиб, бир-бирларига қучоқ очадилар. Бу кун барчага қувонч улашадиган кундир.\nАллоҳ таоло барчаларимизни ўзининг ризолиги йўлида холис ниятлар билан қилаётган қурбонликларимизни, ибодатларимизни даргоҳида ҳусни мақбул айлаб, муборак ҳаж сафарига юртимиздан борган барча ҳожиларимизнинг ҳаж ибодатларини мукаммал адо этиб, Ватанимизга соғ-саломат келишларини муваффақ айласин.\n"Юсуф эшон бобо” жомеъ масжиди имом хатиби.\n(Фото - http://religions.uz)


Ўзбекистондан Беларусгача. Қозоғистондаги намойишлар - қўшни автократияларга "мужда"\n29 май 2022, Тошкент вақти: 13:52\nҚозоғистондаги намойишлар дастлаб 2 январь куни ёқилғи нархи кўтарилишига қарши норозиликдан бошланиб, тез орада бутун мамлакатга ёйилди.\nҚозоғистондаги аксилҳукумат намойишлари ва уларни бостириш учун КХШТ кучларининг киритилиши Ўзбекистондан Беларусь ва Россиягача – постсовет ҳудудидаги автократияларда Марказий Осиёнинг энг бой мамлакати қандай қилиб жар ёқасига келиб қолгани ҳақидаги хавотирли саволларни пайдо қилди.\nДастлабки тинч норозилик 2 январь куни ёқилғи нархи кескин кўтарилиши ортидан бошланиб, тез орада бутун мамлакатга ёйилди ва катталашгани сайин сиёсийлашиб, президент Тоқаев ҳамда унинг салафи – давлатни 30 йил идора қилган ва 2019 йилда истеъфога чиққанидан кейин ҳам катта ҳокимиятни қўлида сақлаб қолган Нурсултон Назарбоев норозиликнинг асосий нишонига айланди.\nҚимматчилик, иқтисодиётдаги мавҳум истиқбол, ялпи коррупция ва автократ режимдан норозилик оммавий тартибсизликларга олиб келдики, натижада минглаб номаълум одамлар ҳукумат биноларини, телестудиялар ва аэропортларни босиб олишди.\nҚозоқ ҳукуматининг КХШТдан мадад сўрагани ва “аксилтеррор амалиёти” баҳонасида намойишчилар устига ўз армиясини ташлагани постсовет макондаги кўплаб давлатлар учун муждадир, зеро улар бу каби воқеаларни режимнинг мустаҳкамлигини текширувчи синов – имтиҳон ўлароқ қабул қиладилар.\nБу биринчи галда Россияга тааллуқли: президент Путин 2014 йилда Украинада ва 2020 йилда Беларусда юз берган кремлпараст ҳукуматларга қарши оммавий намойишларни эслаб, иккиланмасдан қозоқ ҳукуматига мислсиз ҳарбий ёрдам беришга рози бўлди.\n“Москва Тоқаевнинг кетишига йўл қўяди, деб ўйламайман. Аксинча, Кремль Қозоғистондаги режимни сақлаб қолиш учун ҳар нарсага тайёрлигини кўрсатмоқда”, дейди Габуев.\nҚозоғистондаги инқироз ташқи кучларнинг аралашуви билан юзага келганига ҳеч қанақа далил йўқ, аммо қозоқ ҳукумати воқеаларни айнан террорчилар тажовузи дея талқин қилдики, бу КХШТ кучлари киритилиши учун етарли асос бўлди.\nКХШТ қўшинлари киритилиши эълон қилинишидан сал олдин Путиннинг матбуот котиби Дмитрий Песков хорижий мамлакат Қозоғистоннинг ички ишларига аралашмаслиги лозимлиги ҳақида баёнот берган эди.\nТоқаев 2020 йилда ўз халқининг демократик ҳаракатини шафқатсизларча бостирган ва ўшандан бери Россияга сиёсий ва иқтисодий жиҳатдан ўта қарам аҳволда қолаётган Беларусь раҳбари Александр Лукашенко билан ҳам гаплашди.\nЎзбекистон ТИВ Қозоғистон ҳукуматини қўллаб-қувватлаши ҳақида баёнот берди ва қозоғистонликлар “вужудга келган муаммоларни ўзлари мустақил енгиб ўта олади”, дея ишонч билдирди.\nХитой ҳам Қозоғистондаги вазиятдан ташвишдалигини билдирди, зеро Қозоғистон унинг “Бир макон, бир йўл” лойиҳасида муҳим ўрин тутади ва ушбу мамлакатга миллиардлаб хитой сармояси жалб қилинган. 6 январда ХХР ИИВ расмий вакили Ван Вэньбин Қозоғистондаги воқеалар мамлакатнинг ички иши эканини ва Пекин вазият тез орада ўнгланишидан умидворлигини айтди.\nХитойдаги давлатга қарашли “Global Times” нашрининг собиқ бош муҳаррири Ху Сидзинь “Твиттер”да Қозоғистондаги тартибсизликларни 2003 йилда Грузияда ва 2005 йилда Украинада кремлпараст ҳукуматларнинг қулашига олиб келган намойишлар билан қиёслаб, улар “рангли инқилоб”га ўхшашлиги ҳақида ёзди. Унинг фикрича, “Россия ва Хитой Ғарбнинг Қозоғистонни давомли тартибсизликлар домига ташлашига йўл қўймайди”.\nҚозоғистонда хаос жадал ёйилиши бутун минтақанинг кейинги тараққиётига таъсир этмай қолмайди. Тоқаев аввалига ёқилғи нархи устидан давлат назоратини тиклаб ва норозиликнинг асосий мақсади – Хавфсизлик кенгаши раҳбари Назарбоевни “истеъфога чиқариб”, намойишчиларга ён беришга уринди. Шунингдек, президент ҳукуматни ҳам тарқатиб, юқори лавозимларга янги одамларни қўйди.\nБироқ бу қадамлар Қозоғистон раҳбарияти бир неча ўн йилдан бери давом этаётган сиёсий ва иқтисодий тутумидан норози халқнинг ҳовурини боса олмади.\nEurasianet: Ўзбекистон нега “Қозоқ қиши”дан қўрқмайди?\nНазарбоевнинг 30 йиллик бошқарув даврида унинг дўстлари, қариндошлари ва иқтидордаги “Нур Отан” партияси сиёсий саҳна ва медиаоламни буткул забт этди. Мамлакатда ҳокимият илгари ҳам халқ норозилигини чекли ислоҳотлар ўтказиш ва ҳукуматда айрим кадрларни алмаштириш орқали бир қадар юмшатиб турган. Назарбоев 2019 йилда президент лавозимидан кетган бўлса-да, “элбоши” сифатида улкан расмий ва норасмий ҳокимиятни қўлида тутиб қолганди. Назарбоев ўзига ворис қилиб танлаган Тоқаев биринчи навбатда мамлакат пойтахти Астанани салафи исми билан “Нур-Султон” деб номлади.\n“Қозоғистон режимни ўзгартирмаган ҳолда раҳбарни алмаштириш мумкинлигини кўрсатди”, дейди Британиядаги Глазго университети профессори Лука Анчески.\nҚозоғистон сиёсий саҳнаси ҳар қандай кўзга кўринарли мухолифат етакчиларидан тозаланганки, бу намойишларнинг тўғри йўналишини ва кейинги ислоҳотлар учун бирлашиш имкониятини сўроқ остига қўйди.\n“Намойишларнинг аниқ бир етакчиси йўқ, бирлашган мухолифат йўқ, бинобарин режим қайтадан оёққа тура олади”, деб ҳисоблайди АҚШ мудофаа университети ўқитувчиси Эрика Марат.\nҚўшни мамлакатлар ушбу жараённи синчковлик билан кузатади.\n“КХШТ мамлакатдаги бирон бир ички муаммони ҳал қилиб беролмайди, унинг иқтисодий ёки сиёсий аҳволини яхшиламайди. Балки авторитаризмни кучлантиради, бу эса келгусида норозилик ҳаракати қайтадан бошланишига замин яратади”, дея мулоҳаза қилади Марат.


Президент Ислом Каримовнинг Термиз шаҳрига Амир Темур орденини топширишга бағишланган тантанали маросимдаги нутқи - Darakchi\nЖАМИЯТ 29.11.2014, 15:41\nАфсуски, дунёга қандай тенгсиз маданият дурдоналарини, не-не мумтоз зотларни берган бу замин мустабид тузум даврида собиқ Марказнинг беписанд сиёсати, “Сизларга бўлаверади” деган қараши туфайли узоқ йиллар давомида ривожланишдан ортда қолиб келгани ҳеч кимга сир эмас.\nБу борада Ўрта Осиё минтақасида ягона бўлган Термиз давлат археология музейини бунёд этганимиз, “Алпомиш” достонининг 1000 йиллик тўйини, Термиз шаҳрининг 2500 йиллик юбилейини қандай баланд руҳ ва кўтаринки кайфиятда ўтказганимиз барчамизга мамнуният етказади.\nТермиз шаҳрида 2011 йили энг замонавий архитектура талабларига жавоб берадиган муҳташам “Сурхон” спорт мажмуасини воҳанинг ўзига хос табиий ва иқлим шароитини ҳисобга олиб барпо этганимиз шу юртда улғайиб, уни жонидан азиз кўрадиган, жисмоний ва маънавий камолотга интилиб яшаётган минг-минглаб ёшларимиз учун аҳамияти ва моҳиятини ҳеч нарса билан ўлчаб бўлмайдиган катта воқеа бўлганини ҳеч ким инкор этолмайди.\nБугунги кунда бу ерда “Баркамол авлод” спорт ўйинлари, кураш бўйича жаҳон чемпионати каби йирик ва нуфузли беллашувлар мунтазам ўтказилмоқда, бу ноёб мажмуа қанчадан-қанча ёш спортчиларимиз учун парвоз майдони бўлиб хизмат қилмоқда.\nМен илгари ҳам айтган бир фикрни яна такрорлашни жоиз деб биламан: нафақат юртимизда, балки бутун минтақамизда маълуму машҳур бўлган “Алпомиш”дек қаҳрамонлик достонининг айнан Сурхон заминида яратилгани асло тасодиф эмас.\nЎзбек курашининг ватани, макони ҳам аслида Сурхон воҳасидир. Ҳаммамиз яхши биламизки, мана шу кураш беллашувларида “ҳалол” деган сўз энг олий баҳо сифатида янграйди. Шахсан менга бу ибора бамисоли бутун халқимизга, жумладан, Сурхон элига мансуб энг улуғ фазилатни ифода этаётгандек бўлиб туюлади.\n“Алпомиш” достонининг қутлуғ тўйида мен Сурхон воҳасининг кураги ерга тегмаган паҳлавонларига чин қалбдан ҳурматимни билдириб, машҳур Тоштемир полвонни бағримга босиб, даст кўтарганимни ҳозир ҳам катта завқ билан эслаб юраман.\nБиз Афғонистон халқи билан неча-неча асрлардан буён ёнма-ён қўшни бўлиб, аҳил ва иноқ яшаганмиз. Қиз бериб, қиз олиб, қуда-андачилик қилиб келганмиз. Амударёнинг икки томонида туриб бир-биримизнинг ҳолимиздан доимо хабардор бўлиб турганмиз. Шунинг учун ҳам, афғон фожиасини бошқалардан ҳам кўра унга яқин бўлган бизнинг халқимиз хаёлидан, юрагидан мутлақо бошқача ўтказади. “Қўшнинг тинч – сен тинч” деган нақл албатта бежиз айтилмаган.\nАфғон заминида урушни давом эттириш тарафдори бўлган кучлар “Йиқилган курашга тўймас” деган мақолни ҳеч қачон эсидан чиқармаслигини истардим. Жафокаш афғон юртига турли кучлар келади-кетади, афғон халқи эса абадий қолади. Бу халқни зўравонлик билан бўйсундириб бўлмаслигини XIX асрдан бошлаб бугунги кунгача баъзи йирик давлатларнинг бу ерга қурол билан келиб, охир-оқибатда енгилиб кетгани ҳам яққол кўрсатиб турибди.\nЎз-ўзидан аёнки, “АЙСАФ” деб ном олган халқаро тинчликпарвар кучларнинг бу жафокаш заминда давом этаётган тўқнашувларни бартараф этишни охирига етказмасдан туриб ва қарама-қарши кучларни муросага келтирмасдан туриб, Афғонистондан олиб чиқиб кетилиши бу минтақада тинчлик ва осойишталик ўрнатишга олиб келиши гумон, деб ўйлайман.


Президент Тошкент шаҳрида алоҳида кичик туман ташкил этишни таклиф қилди\n22:12 / 29.05.2020\nШавкат Мирзиёев 2016 йил сентябрда беш йил давомида Сергели туманида 500 та кўп қаватли уй қурилишини айтганди. Президент 2018 йил декабрда бу борадаги бунёдкорлик ишларини кўздан кечирганди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев шунча одамнинг фаровонлигини таъминлаш, бошқарувни самарали ташкил этиш мақсадида ушбу ҳудудда Тошкент шаҳар ҳокимлигига тўғридан-тўғри бўйсунадиган алоҳида Янгиҳаёт кичик туманини ташкил этиш таклифини билдирди.\nПрезидент «Ташаббус» маҳалласи ҳудудидаги ана шундай савдо шохобчасини кўздан кечирди.\n- Фермерларнинг маҳсулот олиб келишига ёрдам бериб, эмин-эркин сотишига шароит яратилса, Тошкентда озиқ-овқат маҳсулотлари нархини 15-20 фоиз тушириш мумкин. Маҳсулотлар арзон ва сифатлилиги халқимизга, доимий мижозлар борлиги деҳқонларга ҳам қулай бўлади. Энди бошқа туманларга ҳам муайян вилоятларни бириктириб, маҳаллаларда шундай ихчам, совутгичли шохобчаларни ташкил этиш зарур, - деди Шавкат Мирзиёев.\nПрезидент Сергели-5А мавзесидаги “MADENA СOLLECTION” масъулияти чекланган жамият фаолияти билан ҳам танишди. Ушбу тикувчилик корхонасида тиббиёт ходимлари учун йилига 150 минг дона махсус кийимлар ишлаб чиқарилмоқда. Корхонада шу атрофда яшовчи 100 нафар хотин-қиз ишли бўлди.\nШавкат Мирзиёев ишчи аёллар билан суҳбатлашди. Уларнинг оилавий ва меҳнат шароитлари билан қизиқди.


«Халқ овози» … ва шоирларнинг мирзоси - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nЧоп этилган 28 Июн 2019\tКӯришлар: 581\nбирор нарса ёзишдан илгари бу маърифат даргоҳида бир вақтлар халқимизнинг севимли фарзанди, Тожикистон Қаҳрамони, аллома Бобожон Ғафуров фаолият юритганлиги, бир неча йил газета бош муҳаррири бўлганлиги кўнгилларда ифтихор ҳиссини уйғотади. Шу билан бирга қалам ва оқ қоғоз олдида масъулият ҳиссини кучайтиради.\nУмри азизини бевосита «Халқ овози»га бағишлаган ижодкорлардан бири, халқимизнинг севимли адиби, зуллиносайн шоир, дўстлик куйчиси Ўлмас Жамол ҳисобланади. «Халқ овози» газетаси ҳақида Ўлмас Жамолсиз сўзлашнинг ўзи бўлмаганидек, Ўлмас Жамолнинг ҳаётини тасвирлашда «Халқ овози»сиз битикларингиз кемтик бўлиб қоладигандек…\nЎлмас ака ҳақида бирор-бир нарса ёзишга жуда ҳам кўп уринганман. Аммо ҳар сафар ҳам бунга журъатим етмаган.\nЎлмас Жамолдек буюк шоир ҳақида мен нима ҳам дея олишим мумкин?\nТақдир тақозоси билан «Халқ овози» газетасига ишга келдиму Душанбе шаҳрига кўчиб келишимга тўғри келди. Янги қўшниларимиздан бири – Муҳаббат опа – ўқимишлигина ўзбек аёли уйимизга тез-тез келиб турарди. Муҳаббат опа аслида болалар врачи эди-ю, менинг болаларим ёшлиги учун у киши тез-тез хабарлашиб турарди.\nБирида Муҳаббат опа газетада фаолият кўрсатаётганлигимни эшитиб, оиламдан бирор-бир шеърий китоб беришимни илтимос қилган экан. Мен у кишига студентлик пайтимдаёқ ўзим севиб ўқийдиган Ўлмас Жамолнинг «Ораста гул» тўпламини бериб юбордим.\nАнча вақт ўтгандан кейин оилам мендан иккиланиб сўради:\n-Дадаси, сиз шоир Ўлмас Жамол билан бирга ишлайсиз-а?\n-Ҳа, нима бўлди? – дедим ажабланиб.\n-Йўқ, мен хато қилдимми, деб хавотирландим…\n-Очиқроқ гапирсанг-чи, ўзи нима гап?\n-Муҳаббат опага эрим Ўлмас Жамол билан бирга ишлайди, десам унчалик ишонқирамадилар. У киши: «Эринг Ўлмас Жамолдек киши билан ишлашига…», - дедилару у ёғини очиқ айтмадилар.\nМен бу гапни эшитиб чин кўнглимдан ифтихор ҳиссини туйдим. Ўзим учун эмас, халқимиз севиб эъзозлайдиган Ўлмас акам учун.\nМен «Халқ овози»га ишга келдиму тез орада Ўлмас акам билан жуда иноқлашиб кетдим. У кишининг бу қадар бағрикенг инсон эканликларини билганимда, Душанбе шаҳрида кечган студентлик давримдаёқ ҳузурларига келган бўлардим. Аслида қишлоқ болалари анчайин тортинчоқ бўладилар. Адабиётга қизиққанлигимдан кўплаб марта ўша пайтдаги «Совет Тожикистони» редакциясига боришга азм қилардим-у, аммо ўша қишлоқи журъатсизлигим бунга йўл бермасди.\nЎлмас ака мени қанчалик шогирд, деб қабул қилганлигини билмадиму мен тезда у кишини ўзимнинг устозим, дея эътироф этдим. Ва у кишининг беминнат маслаҳатлари менга жуда кўп қўл келганлигини айтишга ҳожат йўқ.\nКейинроқ газетамиз жамоасини қайсидир байрамда уйимга таклиф этдиму беш қаватли биномиз ҳовлисида ўзимиз қурган ошхонада туриб, Муҳаббат опа бошлиқ қўшни аёллар Ўлмас акамнинг чиқиб кетишини ҳавас билан кузатаётганликларини сезиб қолдим. Ахир, бир шоир учун халқнинг бунчалик муҳаббат қўйганлиги – унинг бахти-ку!\n«Халқ овози» газетасида бирор йилча ишлагач, бир гал қишлоққа борганимда, ўта оддий, қишлоқчасига ҳаёт кечирадиган Меҳмондўст акам билан суҳбатлашиб қолдик. Гапдан-гап чиқиб, қайсидир бир гапда «Ўлмас акам шундай пайтда мана бундай, деб жавоб берган бўларди», дедим. Ўтирганлардан кўпчилиги менга шубҳа билан қараганлигини сезмаган эканман.\n-Энди, лоф ҳам эви билан-да, ука, - деди акам менга норози оҳангда тикилиб. – Худди Ўлмас Жамолни кўриб гаплашгандек сўзлайсан-а? Пойтахтдан келдим, деб ҳар нарсани гапираверар экансан-да?\nМен анчайин ҳушёр тортдим. Шундагина даврада ўтирганлар менинг гапларимга унчалик ишонқирамаётганларига эътибор бердим.\nДемак, Ўлмас Жамол оддий халқимиз учун шунчалик буюкки…\nҲа, мени яна ифтихор ҳисси қамраб олди.\nШундан сўнг, менинг иш кабинетим Ўлмас Жамол кабинети билан ёнма-ён эканлиги, ҳар кун эрталаб Ўлмас акам билан ишни бошлашдан олдин кўришиб туришимизни ҳар қанча айтмайин, ҳамқишлоқларим кўзларида ишонч учқунларини сезмадим. Қаранг, оддий халқ ўзининг шоирини қанчалик севади, қанчалик улуғлайди…\nИттифоқо, ўзим туғилиб-ўсган қишлоққа Ўлмас акам билан бирга ташриф буюрганимда, менинг гапларимга ишонмаган акам ҳам, шубҳа назари билан қараган қишлоқдошларим ҳам Ўлмас аканинг бунчалик камтар инсон эканликларидан у кишини қуршаб олгандилар…\nЎлмас ака билан «Халқ овози» газетаси редакциясида ўн икки йил бирга ишладик. Орамизда ёши энг улуғи у киши эдилар. Барчамиз бирдек отахон шоиримизни устозимиз, деб билардик. У киши ҳам устозларча, ҳам оталарча ўгитлари билан барчамизнинг кўнглимизга йўл топганди.\nМен Ўлмас Жамол мактабидан ҳаётим учун жуда кўп нарсалар олдим, десам муболаға бўлмайди. Шоир акамиз, энг аввало, юксак инсоний фазилатлар соҳиби эканлиги билан барчамизга намуна эдилар. Катта-кичикка бирдек меҳрибон, ғамхўрона муносабатда бўларди. Мен кўплаб жойларда Ўлмас акамнинг кичкина болакайларни ҳам ўзи тенги тутиб муомала қилиши билан ўзига мафтун айлаганлигининг гувоҳи бўлганман.\nЛатиф жинс вакилларига «Она-қизим», деб мурожаат қилсалар, барча эркак зоти Ўлмас акам учун «Мирзо» эди. Шоир акамиз бу атамаларни шу даражада майин, меҳр-муҳаббатга қоришиқ тарзда талаффуз этардики, суҳбатдоши беихтиёр у кишига маҳлиё бўлиб қоларди. Эсимда, қишлоқдан соддагина Мирзо исмли ҳайдовчи бўлиб ишлайдиган танишим сўроқлаб келди. Иш кабинетимда меҳмон билан суҳбатлашиб турган пайтим Ўлмас ака кириб келди. Отахон шоиримиз ўша ўзига ярашган табассум чеҳрасида балқиб, меҳмонга юзланди:\n- Ҳа, Мирзо, - «Мирзо» атамаси шу қадар майин чиқдики, ўзим ҳам ҳайратланиб, Ўлмас акага тикилиб қолдим. Сўнгра устозимиз меҳмон билан қуюқ сўрашиб, ҳазил-мутойиба гаплар қилди-да, ўз кабинетига чиқиб кетди.\nМен меҳмоним Мирзо акага юзландим. Ҳайратдан танишим лол қолганди.\n- Ўша машҳур шоиримиз Ўлмас Жамол шу кишими? – деди меҳмоним Мирзо. – Бу қадар самимий, бу қадар беғубор муомала. Халқимизнинг севимли шоирининг нигоҳи худди гўдакларникидек мусаффо экан-ку. Мен ҳеч қачон Ўлмас Жамол мен билан бунчалик қуюқ сўрашади, деб ўйламаганман. Устига-устак менинг исмимни билишини қара-я…\nМен меҳмонимнинг кўнглини ўкситмадим. Сир бой бермадим. Ўлмас акам ҳамма нотаниш йигитларга «Мирзо», деб мурожаат қилишини айтиб ўтирмадим. Майли, шоир акахонимизнинг бир мухлиси шунга хурсанд бўлса, бунинг нимаси ёмон. Ахир, ҳали у исмимни Ўлмас Жамол билди, мени таниди, деб не кишиларга айтиб мақтанади…\nУмрларининг сўнгги йилларида устоз Ўлмас Жамол тўшакда ётиб қолдилар. Руҳан тетик эди-ю, лекин: - «Оёқда мадор қолмаган», - дерди кулиб отахон шоиримиз биз аёдатига борган пайтларимиз. Ўзлари бемор бўлсалар-да, у кишини кўргани борган кишининг кўнглини олишга интиларди. Ҳаётидан қизиқ-қизиқ воқеаларни сўзлаб берарди. Ўлмас акамнинг ҳар бир суҳбатида олам-олам ҳикмат мужассам бўларди.\n- Бугун «Халқ овози»дек муқаддас минбарнинг юкини кўтариш сизларнинг зиммаларингизга тушибди, - дерди ҳар гал севимли газетасига ўзидан кўпроқ қайғурадиган шоир акамиз. – Ана шу ўта нозик, шу билан бирга ёқимли юк масъулиятини ҳис қилиб, вазифаларингизни шараф билан уддалашларингиз сизларнинг обрўйингизни оширади. Бугун сизлар фаолият юритаётган маърифат масканида элимизнинг атоқли фарзандлари ишлаганликларининг ўзи сизларга куч-қувват бағишлаши турган гап. Қолаверса, газетамиз ҳамиша эзгуликка ва халқлар дўстлигига хизмат қилиб келган. Илоҳо, халқларимиз дўстлиги бундан-да мустаҳкам бўлсин. Элимизнинг иноқлигига кўз тегмасин, мамлакат раҳбарларининг иқболи баланд бўлсин. Парвардигор тўрт кўзлар тугал бўлган мана шу лаҳзаларни паришон қилмасин…\nҲар гал устоздан дуо олиб қайтарканмиз, руҳиятимизда тиниқ кайфият ҳукмрон бўларди. Ўзимизга ишончимиз ортиб, янги куч-ғайрат вужудимизни қамраб олгандек бўларди.\nЯна бир нарса менга қаттиқ таъсир қиларди. Ўлмас акам умр йўлдошлари ҳақида сўз очганда, ҳамиша у кишини «Ҳамзанинг бийиси», деб меҳр-муҳаббат билан тилга олардилар. Устознинг «Ҳамзанинг бийиси» деганларида меҳр, муҳаббат, ишонч, садоқат, соғинч туйғулари мужассам эди. Ва биз шогирдлар Ўлмас Жамолнинг муҳаббатига ҳам ҳавас билан қарардик. У киши сева олардилар, севгиларини соҳир сатрларида маҳорат билан баён эта олганликлари эса, кўп минг сонли шеърият мухлисларининг шоирга ихлосини оширарди…\nУстоз билан кечган ўн икки йилда бир-биридан мароқли воқеалар хотирамда нақш қўйган. Энг асосийси, устоз Ўлмас Жамолнинг «Чордевон»ини ташкил этган тўрттала китобни ҳам компютерда тайёрлаш, саҳифалаш, безаш ўзимнинг меҳнат маҳсулим эканлигидан ифтихор ҳиссини туяман. Бу китоблар ўқувчига етгунга қадар чекилган заҳматлар, отахон шоиримизнинг дуога очилган қўллари, беғубор, самимий, ўзларига ярашган табассумлари ҳам омонат эканлигидан баъзан юракка қайғу чўкади. Бугун орамизда севимли устозимиз йўқ. Лекин у киши ўзидан қолган ўлмас асарларида барҳаётлар, деган ўй кишига тасалли бағишлайди.\nҲа, Ўлмас акам камтарликнинг буюк тимсолини ярата олган ажойиб инсон эди. У кишининг ижоди ҳақида эса, жуда кўп ёзилган ва ҳали ёзилаверади. Мен – оддий бир қаламкаш, тақдир мени шундай ажойиб инсон билан бирга ишлашга лойиқ деб топганига шукроналар келтираман…\nБугун: 13-08-2020 11:39:36


Пан Ги Мун ўзини Золушкага ўхшатди\n10:11 / 31.12.2016 4361\nБМТ бош котиби Пан Ги Мун ўзини Золушкага ўхшатди. Унинг учун ҳам бугунги ярим кеча “ҳаммасини ўзгартиради”, деб ёзади Ассошиэйтед Пресс агентлиги.\nАгентлик маълумотларига кўра, ташкилот дипломатлари олдида чиқиш қилган бош котиб ўзини “Золушка каби ҳис этаётгани, бунга эса ярим тунда унинг ҳолати ҳам ўзгариши” сабаблигини айтиб ўтди.\n“Янги йил арафасида мен Таймс-Сквердаги шарни чиқариш маросимида бўламан (Нью-Йорк марказидаги анъанавий янги йил тадбири - таҳ). Миллионлаб кишилар менинг ишимни йўқотишимга гувоҳ бўлишади”, - дея ҳазил қилган БМТ раҳбари.\nХабар қилинишича, у ўз ҳамкасбларини “инсон ҳуқуқлари ва қадр-қимматига бор эътиборларини қаратишга” чақирди.\nБирлашган миллатлар ташкилоти раҳбари Пан Ги Мун ўз лавозимини бугун, 31 декабрь куни тарк этади. У ташкилотни умумий ҳисобда ўн йил бошқарди. Португалиялик Антониу Гутерреш эса 1 январь кунидан БМТнинг янги бош котиби бўлади.


Нотўғри ахборот тарқатиш – оғир гуноҳ - Darakchi\nНотўғри ахборот тарқатиш – оғир гуноҳ\nҲИДОЯТ САРИ 25.01.2018, 11:13\n“Оёғингизга ботаётган тикон сиз излаб бораётган гулнинг хабарчисидир”.\nЎзбекистон мусулмонлари идораси нотўғри ахборот тарқатувчи ОАВларга ўз муносабатини билдирди.\nБугун Ўзбекистонда рўй бераётган ўзгаришлар, янгиланишлар нафақат юртимиз одамларини, балки ён-атрофимиздаги ҳамда узоқлардаги барча дўсту ёрларимизни ҳайратга солмоқда. Бу ҳайрат ичида олиб борилаётган ислоҳотларга хайрихоҳлик, қўллаб-қувватлаш, ҳар доим бирга бўлиш каби эзгу ниятларнинг мужассамлиги шундоқ билиниб турибди. Давлатимиз раҳбарининг сўнгги бир йил ичида Республикамиз тараққиёти, халқимиз фаровонлиги, ички ва ташқи сиёсатимиз йўлида бошлаган саъй-ҳаракатлари Марказий Осиё геосиёсий ҳолатини ҳам ўзгартириб юборди. Айниқса, қўшнилар билан иқтисодий, савдо-сотиқ, илмий-маърифий каби барча соҳаларга қаратилган тенг ва очиқ ҳамкорликни йўлга қўйилиши кутилмаган ҳодиса бўлди.\nБу ўзгаришлар орасида диний соҳасида олиб борилаётган ислоҳотларни алоҳида таъкидлаш керак. Бу бир йил бир асрга татигулик йил бўлди десак муболаға бўлмайди. Шу бир йил ичида қаранг қанча ўзгаришлар содир бўлди.\n– Ислом цивилизацияси маркази ва 2 та халқаро илмий-тадқиқот маркази ташкил этилди. Вилоятларда калом, ҳадис, фиқҳ, ақида, тасаввуф илмларини ўрганишга ихтисослашган 5 та илмий мактаб иш бошлади.\n– Исломий таълим муассасалари сони 11 тага етказилди. Бухорода Олий мадраса ташкил этилди. Тошкент ислом институтида 3 йиллик махсус сиртқи бўлим очилди, диний ўқув юртлари қошида ўқув курслари юритилди, Қуръони карим қироати бўйича «Таҳфизул Қуръон» гуруҳлари фаолият бошлади, қабул квоталари 150 фоизга оширилди.\n– Мамлакатимиз бўйича 15 та масжид қайтадан барпо этилди, 55 та масжид капитал таъмирланди.\n– Интернет сайтларида диний фанлардан онлайн дарслар ташкил этилди, тўғридан-тўғри саволлар-жавоблар рукни мунтазам ишлаб турибди, сайтлар ва ижтимоий тармоқларда диний-маърифий тарғибот жадал олиб борилмоқда.\n– Ўтган йил охирида Президентимиз «Ўзбекистон Ислом академиясини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорга имзо чекдилар. Унга кўра, академияда «Қуръоншунослик», «Фиқҳ илми», «Ҳадисшунослик» ва «Калом илми» мутахассисликлари бўйича магистрлар, шунингдек, ушбу соҳада чуқур тадқиқотлар олиб борувчи илмий-педагог кадрлар тайёрланади.\n– Яна шуни қайд этиш керакки, оммавий ахборот воситаларида диний ходимлар чиқишлари кескин кўпайтирилди. «Ҳидоят сари» ва «Зиё» кўрсатувлари эфир сони икки бараварга оширилди. «Ўзбекистон-24» телеканалида имом-хатиблар иштирокида давра суҳбати қилинмоқда. «Маданият ва маърифат» телеканалида уламолар иштирокида кўрсатувлар эфирга узатилмоқда. Шунингдек, «Зиё чашмаси» номли радио эшиттириш ва 50 га яқин диний маърифий веб-сайтлар иш олиб бормоқда.\n– Яна бир муҳим масалага эътибор қаратиш зарур. Давлатимиз Раҳбари ташаббуси билан турли диний оқимларга аъзолар рўйхатида бўлган 16 минг нафардан зиёд киши рўйхатдан чиқарилди.\n– Яна фахр билан айтиш керакки, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раҳбарлиги остида Мисрдаги «Дорус-салом» нашриёти ва Азҳари шариф ҳузуридаги илмий академия билан Қуръони каримни чоп этиш бўйича келишувга эришилиб, ўзимизда Қуръони карим чоп этилмоқда. Шу ўринда қайд этиш керакки, кўзи ожиз мўмин-мусулмонлар учун брайл ёзувидаги Қуръони карим нусхасини чоп этиш бўйича Ўзбекистон дунёдаги учинчи давлат ҳисобланади.\n– Ҳаж квотаси икки мингтага, умра квотаси 4 мингтага ошди, биринчи марта Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиларидан бир гуруҳи бепул ҳажга юборилди. Шу кунга қадар жами 120 мингдан зиёд фуқаро ҳаж ибодатини, 92 мингдан ортиғи умра амалини адо этди.\nБу расмий кўзга ташланган рақамлар ва сонлардир. Энди одамларнинг шоду хуррамлигини, қувончини айтмайсизми. Уларнинг руҳониятида рўй бераётган ўзгаришларни, ҳаяжонларини ифодалашга тил ожиз. Бутун республикамиз бўйлаб давом этаётган қорилар мусобақаси ҳаммасидан ошиб тушмоқда, десак ҳеч қандайига мубоғала қилмаган бўламиз. Чунки бу бир мусобақа дегани билан унинг таровати, файзу баракаси ҳеч бир кишини четлаб ўтмаяпти. Мусобақа ўтаётган ҳар бир вилоят ўзгача қиёфа касб этаётгандек гўё. Ҳақиқатдан ҳам шундай. Қуръони карим ўқилган, тиловат қилинган жойга раҳмат фаришталари тушади, балою қазолар даф бўлади, одамлар орасида меҳр-муҳаббат зиёда бўлади, ёшу қарининг қалбларидаги иймон янада мустаҳкамлашади. Қуръони каримнинг фазилатини ёзиб тугатиб бўлмайди. Буларни кўриб қувониш ҳам, Аллоҳга ҳамду сано айтишлик ҳам чин мўминлик сифатидир.\nЛекин ҳамма нарса ҳам биз ўйлагандек силлиқ бўлмас экан. Демоқчимизки Ўзбекистондаги бу ўзгаришларни кўролмайдиган, қалблари ҳасад ва нифоқ билан заҳарланган кишилар ҳали ҳам топилиб тургани ҳам ҳақиқат. Афсус билан айтиш керакки, динимизнинг шиддат билан тараққий этиб бораётганини кўролмайдиганлар ғаразли ниятларини ҳар хил тусда намоён этмоқдалар. Хабарингиз бор, бир неча ҳафта илгари АҚШ Давлат департаментининг Ўзбекистонни «Виждон эркинлиги ва диний эркинлик соҳасида бузилишлар туфайли алоҳида ташвишга сабаб бўлаётган» мамлакатлар рўйхатига киритгани мўмин-мусулмонларнинг ҳақли эътирозига сабаб бўлди. Мусулмонлар идорасининг бунга жавобан тарқатган раддияси нафақат мусулмонлар балки бошқа дин вакиллари томонидан ҳам қўллаб-қувватланди. Сабаб бундай бирёқлама, ассосиз ёндашувларни тарқатишдан кўзланган асосий мақсад одамларни ҳақиқий ҳолатдан чалғитиш, улар орасига нифоқ солишдан бошқа нарса эмас.\nЮртимиздаги мўмин-мусулмонларга берилаётган имкониятлар, барпо этилаётган масжидлар, йўл ёқасидаги намозхоналар, ташкил этилаётган илмий мактаблар, халқаро марказлар, дунёни ўзига ром этаётган қорилар мусобақаси, шунингдек, масжидларда баралла айтилаётган азонлар, намозхонларнинг тўп-тўп бўлиб ибодат қилаётгани кимларгадир ёқмаяпти. Оқибатда улар ҳар қандай кишининг нафратини қўзғайдиган гап-сўзларни ёйишмоқда.\nБошқа қатор ишларда бўлгани каби дин соҳасидаги ишларнинг бош ташаббускори муҳтарам Президентимиз экани бундай кимсаларни қаттиқ саросимага солмоқда. Айниқса, долзарб муаммоларни Давлатимиз раҳбари томонидан ҳал этилиши, кутилмаган ташаббуслар қилиниши, ислоҳотлар амалда ўз ифодасини топаётгани бундай кимсаларни эсанкиратиб қўйди. Натижада тирноқ ичидан кир қидиришга ўрганиб қолган нохолис нашрлар нима қиларини билмай қолди. Шундай бўлсада, «букрини гўр тўғрилайди деганларидек» улар қабиҳ ишида давом этмоқда.\nНима эмиш, «Эллик фоиздан кўп ўзбекистонликлар ўзини диндор, деб ҳисоблар экан», деган мутлақо асоссиз хабарлар тарқатилди. The Telegraph (Буюк Британия) нашри эълон қилган бундай мантиқсиз мақолани ўқиб кўпчилик таажжубга тушди. Қандай қилиб, аҳолининг 94 фоизи Ислом динига амал қиладиган мусулмонларга бундай нисбат бериш мумкин? Асл вазиятдан хабардор бўлмай туриб, бундай ёзишга ким уларга ҳуқуқ берди?\nБу ўлканинг қандай эканини бугун дунё аҳли жуда яхши билиб турибди. Ҳозир бу заминга бир келган киши Ўзбекистонни севиб қолмасдан иложи йўқ.\nЯна бир хорижий нашр хабарида: «Ўзбекистонда имомлар одамларни давлат газеталарига обуна бўлишга мажбур этмоқда», деган маълумотларни тарқатди. Шу кеча кундузда бундай хабарни тарқатишдан «Озодлик»ка не наф? Бу нима дегани? Аслида, бу каби асоссиз уйдирма хабарларни тарқатишдан мақсад Ўзбекистондаги диний соҳада олиб борилаётган ижобий ўзгаришларни ёмонлаб кўрсатиш, мўмин-мусулмонлар орасига фитна уруғини сочишдан ўзга нарса эмас. Турли кучлар таъсири остидаги бу каби нашрлар асл воқеликни бузиб, одамларимизни тўғри йўлдан чалғитишга интилаётгани яққол сезилиб турибди.\nМазкур хабарда имом-хатиб намозхонларни давлат газета-журналларига мажбурий обуна қилдираётгани ҳақида сўз кетади. Мақола эълон қилингандан кейин унда тилга олинган Тошкент вилояти Янгийўл тумани «Эски Қовунчи» жоме масжиди имом-хатиби Баҳодир Мадумаров билан суҳбатлашдик. Имом-хатиб «Озодлик» радиоси мухбири билан бўлган телефон орқали мулоқотни эътироф этди. Бироқ эълон қилинган материалда мутлақо бошқа нарсалар, қўшиб ёзишлар, бўҳтонлар борлигини таъкидлади. Айниқса, имом-хатиб обуна ёки китоб сотиб олиш бўйича одамларни мажбурламагани, балки тавсия этганини маълум қилди. Қолаверса, хабарда иддао қилинганидек ҳеч ким ўқимайдиган нашрлар эмас, балки одамлар керак бўлса олиб мутолаа қиладиган диний нашрлар, Қуръони карим тафсири, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳадиси шарифларига оид адабиётлар эканини қайд этди. Мазкур нашрлар нархи ҳақида ҳам гап бўлмагани ва хабарда сўзлари келтирилган «Шарифжон» исмли шахс топилмаганини имом-хатиб қайғуриб таъкидлади. Имом-домла куйиниш билан сўзида давом этиб, мухбир мавзуни бошқа томонга буришга ҳаракат қилгани, ҳақиқатга зид, ғирт ёлғон гапларни тарқатишга уринганини айтиб, ёлғон гувоҳлик бериш динимизда қаттиқ қораланганини келтирди. Жумладан, Ибн Умар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): «Ёлғон гувоҳлик берувчининг икки оёғи қўзғалмай туриб, Аллоҳ унга дўзахни вожиб қилади», деганларини баён этди. Имом-хатиб сўзининг якунида ушбу айтганлари ҳақида ҳар қандай баҳсга тайёр эканини ҳамда Озодликнинг бу хатти-ҳаракатидан мутлақо норози эканини қатъий баён этди.\nНима бўлган тақдирда ҳам имом-хатибнинг маърифатга, китобхонликка даъват этишининг қандай ёмон жойи бор? У ҳолда имом ёшларни бутунлай бузиб ташлашгача олиб келаётган тутуруқсиз, таг-туги йўқ «маданият»ларга, жоҳиллик ва бекорчиликка чақирсинми?..\nҲар бир иш ниятга боғлиқ азиз дўстлар. Динимизда яхши биласиз ниятга жуда ҳам катта эътибор берилади. Ҳадиси шарифларда «Мўминнинг нияти амалидан яхшидир» дейилган. Шу кунларда бўлиб ўтган бир воқеа эса юқоридаги ҳолатнинг бутунлай тескарисидир. Айнан ниятга боғлиқ жуда ҳам ажойиб ҳолатдир. Бир куни бўлимга қўнғироқ бўлиб қолди. Телефон гўшагини кўтарсам, мен Podrobno.uz сайтидан бўламан, сизларга бир нечта саволим бор эди қандай гаплашсак бўлади, деди. Мен қўл телефонимни бериб, саволларини Telegram орқали жўнатиш мумкинлигини маълум қилдим. Маълум вақт ўтиб саволларни олдим ва ички тартибга кўра идоранинг фатво бўлими билан уларни ўрганиб, суҳбатлашиб олдик. Кейин мухбирга «Саволларингиз учун раҳмат. Бироқ бир жиҳатини маълум қилмоқчи эдим. Биз ҳамма саволингизга жавоб берамиз, фақат уларнинг аксариятига алоҳида шахсларга, алоҳида ҳолатлардан келиб чиқиб ҳукм чиқаришга тўғри келмоқда. Чунки динимизда айрим масалаларга маълум шарт-шароитдан келиб чиқиб, алоҳида ҳукмлар чиқарилади. Мумкин бўлса, шуни бир ўйлаб кўрсангиз. Иложи бўлса бундай тартибда берилмагани ҳаммамиз учун яхши бўларди», деб ёзув қолдирдим. Шунда мухбирдан тушунарли деган жавоб келди. Шу орада Президентимизнинг «Ислом академиясини ташки этиш ҳақида»ги Фармонлари чиқиб қолди. Бошқа томондан республикамизда Қуръон мусобақаси ҳам бошланиб кетган эди. Мен сайтимизга жойлаштирилган ҳар икки хабарни олиб мухбир Telegram’ига ташлаб, «маълумот учун» деб ёзиб ҳам қўйдим. Бир неча дақиқадан сўнг мухбир қайтадан алоқага чиқиб, ҳар икки мақола ҳақида янада тўлиқроқ маълумотлар сўради. Мен ҳамма сўраган маълумотларини бердим. Шу билан кечга яқин сайтларни кузатиб туриб, шу сайтга ҳам бир назар ташлай дедим, қарасам сайтнинг бош янгиликларида Ислом академияси ҳақидаги хабарга кўзим тушди. Тезда Telegram’га кириб мухбирга хабар учун «ташаккур» қолдирдим. Шунда бир зумда «бошқа яна битта янгилик ҳам берилган», деб қорилар мусобақаси ҳақидаги хабарнинг электрон манзилини бериб юборди.\nМана сизга икки хил ҳолат, икки хил манзара. Бундай ҳолат ҳозирги кунда идорамизда тез-тез рўй бериб турса-да айнан шу воқеа менга жуда ҳам қаттиқ таъсир қилди. Чунки мухбирнинг нияти холис эди. У идорага, унинг фаолиятига объектив баҳо беришни ният қилган эди. Мана шу холислик унинг қаламини ножўя ҳаракатдан тўхтатиб турган эди. Агар ният нохолис бўлса эди берилган жавобимиздан ҳам бир нималар яратиб тарқатиши мумкин эди. Гарчи бу нашр русийзабон аудиторияга мос бўлса-да, мавжуд ҳолатга объектив ёндашувни ўзларига мақсад қилиб олган эди. Ва у мавжуд ҳолатга холис баҳо бериб, тўғри ахборотни тарқатди. Мен бундан жуда ҳам таъсирландим ва ҳам хурсанд бўлдим.\nКези келганда айтиш керакки, нохолис хабарларни эълон қилишда хориждаги қўштирноқ ичидаги «дўстларимиз» нашрлари аҳволини тушунса бўлади. Ўзимиздаги «уз» доменидаги айрим сайтлар амалдаги қонунчилик талабларидан келиб чиқиб холисликни асосий принцип қилиб оладиган бўлсалар ҳеч қачон ташқи хабарлар бизнинг ахборот маконимизга таҳдид сола олмайди. Ахир ҳақиқий ҳолатни билатуриб, бузиб талқин қилиш очиқ-ойдин адолатсизликдир.\nАзиз юртдошлар, ҳар бир мўмин-мусулмон киши бундай ёлғон-яшиқларга, миш-миш гапларга учмаслиги, фитналардан огоҳ бўлиши даркор. Шунингдек, инсон ҳар қандай фитналарга алданмаслик, ниҳоятда ҳушёр бўлиши кераклиги ҳақида Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Мўмин киши зийрак, ҳушёр ва оқил бўлади», деган ҳадислари моҳиятини чуқур тушуниш лозим. Ана шунда ҳар қандай салбий кучлар содир этмоқчи бўлган фитналарнинг олди олинади.\nЮртимиздаги бугунги ўзгариш ва янгиланишларни кўролмайдиган ҳасадгўй кимсалар халқимиз орасида норозилик кайфиятини уйғотиш мақсадида, турли уйдирмаларни фитна чиқариш илинжида оммавий ахборот воситалари орқали тарқатишга уринишади. Бунга алданиб қолмаслигимиз керак. Давлатимиз раҳбарининг халқимиз фаровонлиги, юртимиз тинчлиги, дину диёнатимиз йўлида олиб бораётган хайрли саъй-ҳаракатлари Аллоҳ таолонинг буюк мараҳати эканини ҳар доим ёдимизда тутишимиз лозим. Шу билан бирга бу неъматларнинг шукрини ҳар лаҳзада адо этишга, олдимизга қуйилаётган вазифаларни чин юракдан ихлос билан бажариб, Президентимизга камарбаста бўлишга ғайрат кўрсатишимиз даркор. Бизнинг бугунги танлаган йўлимиз кимларгадир ёқмаслиги аниқ. Уларнинг кўрсатаётган қаршилиги Мавлон Румий ҳазрат айтганларидек, биз қидириб кетаётган гулнинг хабарчиларидир. Иншоаллоҳ, биз қидириб бораётган гул эса бу Аллоҳнинг розилигини топиш билан икки дунё саодатига эришишдан иборатдир.\nНохолис ахборот тарқатишда давом этаётган қўштирноқ ичидаги «дўстларимиз»га эса ҳар бир хабарни тарқатишда унинг фақат бир томонини кўрмасадан, эртага олиб келадиган оқибатини ҳам яхшилаб ўйлаб кўришни маслаҳат берамиз. Чунки инсонлар орасида таги пуч, уйдирма гаплар тарқатиб, иккиланишлар пайдо қилиб, низо чиқишига сабабчи бўлиш динимиз ҳукми бўйича оғир гуноҳ саналади. Чунки Аллоҳ таоло Қуръони каримда: «...Фитна қотилликдан ҳам ашаддийроқдир...», деб очиқ-ойдин айтилган.\nҲар қандай фитнанинг тагида маълум кучларнинг манфаатлари ётишини ҳамма яхши билади. Унинг иштирокчилари эса фақатгина моддий манфаат учун бу ишга қўл ўрадилар. Ахир, бу каби фисқу фасод ишлар эвазига топилган маблағ билан қорин тўйғазиш ёки оиласи, фарзандларини боқиш ўта жоҳиллик, пасткашлик эмасми?\nШуларни инобатга олиб, бундай фаолият билан шуғулланаётган оммавий ахборот воситаларига Мусулмонлар идораси ҳақида тарқатган асоссиз хабарлари учун узр сўрашларини талаб этамиз. Шунингдек, ҳар қандай ахборотни тарқатишдан олдин аввалу охирини яхшилаб ўйлаб кўришни, ҳаққонийлигини аниқлаб олишга чақирамиз.\nСўзимизни таниқли шоир Садриддин Салим Бухорийнинг қуйидаги тўртлиги билан якунлаймиз:\nЎзбекистон мусулмонлари идораси,\nКотибият бўлими мудири


Архивы айбланди | KITAB.UZ\n«Қасоскорлар» фильми орқали кўпчиликка яхши танилган америкалик актёр Энтон Маки Marvel фильмларини ирқий хилма хиллик йўқлигида айблади. Хусусан, актёр «Қора пантера» фильмида аксарият ролларни қора танли актёрлар ижро этганини айтиб, фильм яратувчиларнинг барини ирқчиликда танқид қилган. «Мени Marvel’нинг еттита фильмида иштирок этганим жуда безовта қилади. Чунки бу фильмларда продюсер, режиссёр,Батафсил ўқинг\nDisney ирқчиликда айбланди: Баъзи аттракционлар кўриниши ўзгартирилади\nDisney ирқчиликда айблангандан сўнг иккала кўнгилочар истироҳат боғидаги аттракционлар кўринишини ўзгартиради. Гап Орландо шаҳрида жойлашган Disney World Resort марказидаги Splash Mountain ва Анахайме шаҳридаги Disneyland истироҳат боғидаги сувли аттракционлар ҳақида кетмоқда. «Аттракционлар «Малика ва қурбақа» мультипликацион фильмининг бош қаҳрамони қора танли малика Тианага бағишланади. Шу орқали биз истироҳат боғимизга ташрифБатафсил ўқинг


25 октябрь куни Ўзбекистонда содир бўлган энг муҳим хабарлар дайжести – Газета.uz\nФото: Президент матбуот котиби.\nШавкат Мирзиёев 80,1 фоиз овоз билан президентликка қайта сайланиши, ЕХҲТ ва Европа парламентининг ҳамкорликдаги миссияси «кўплаб жиддий қонунбузарликлар» кузатилганини қайд этиши, дунё давлатлари раҳбарларининг Шавкат Мирзиёевга йўллаган табриги — «Газета.uz»нинг 25 октябрдаги энг муҳим хабарлари дайжестида.\n25 октябр 2021, 22:01 Сиёсат Жамият\nПрезидент Шавкат Мирзиёев фармонига асосан Ички ишлар вазирлигининг ўттиз йиллиги муносабати билан бир қатор ИИО ходимлари орден ва медаллар билан мукофотланди.\n«Толибон» Афғонистоннинг Ўзбекистондан электр энергияси импорти бўйича барча қарзларини тўлиқ тўлаб бериш мажбуриятини ўз зиммасига олди. Инвестициялар ва ташқи савдо вазири Сардор Умурзоқов Ўзбекистон Кобулга электр энергияси етказиб беришни «бир соатга ҳам» тўхтатмаганини қайд этган.\nЎзбекистон қамоқхоналардаги маҳкумларнинг умумий сони бўйича рейтингда 62-ўринни эгаллади, ҳозир муассасаларда 22 867 нафар шахс жазо ўтамоқда. Мамлакатда ҳар 100 минг кишига 68 нафар маҳкум тўғри келади ва бу борадаги рейтингда эса Ўзбекистон 179-ўринга лойиқ кўрилди.


5 январь, 2021, 10:24\nҲамюртимиз мағлубиятсиз одимини давом эттирмоқда.\nПрофессионал боксчимиз Қудратилло Абдуқаҳҳоров Боб Арумга тегишли “Top Rank” промоутерлик компанияси билан шартномани бекор қилганлиги ва тез орада янгиси билан ҳамкорлик қилиши кутилаётганлигини маълум қилган эдик.\nКутилаётган воқелик амалга ошди. Яъни, боксимиз АҚШда фаолият юритаётган, профессионал бокс оламида ўз номига эга уругвайлик промоутер Сампсон Левкович билан ҳамкорликни бошлади. Янада аниқроқ қилиб айтсак, энди у “Sampson boxing” промоутерлик компанияси билан шартнома имзолади.\nҲамюртимиз эндиликда Левкович билан жиддий жангларда муваффақиятлар қозонишига тилакдошмиз!


Байрам олдидан 634 нафар қидирувда бўлган шахслар ушланди\n12:01 18.03.2017 (Янгиланган 12:04 18.03.2017) Ҳавола олиш\nКириб келаётган Наврўз байрами ва халқ сайллари олдидан ҳуқуқни сақлаш органлари мамлакатда хавфсизликни кучайтиришди. Республиканинг барча ҳудудларида "Тозалаш-аксилтеррор" операцияси бўлиб ўтди.\nТОШКЕНТ, 18 мар — Sputnik. Ўзбекистон ҳуқуқни сақлаш органлари ўтказилган "Тозалаш-аксилтеррор" операцияси давомида қидирувда бўлган 634 кишини қўлга олди. Бу ҳақида Ўзбекистон ички ишлар вазири ўринбосари Даврон Назармуҳаммедов РИА новостига хабар қилди.\n"Ҳуқуқни сақлаш органларининг барча хизматларини жалб қилган ҳолда кенг кўламли "Тозалаш" операцияси бўлилб ўтмоқда. Жамоат тартибини бузувчилар ва шубҳали шахслар ИИБга олиб келиб рўйхатдан ўтказилмоқда. Қидирувда бўлган 634 киши қўлга олинди", — деди Назармуҳамедов.\nУнинг сўзларига қараганда халқ сайллар бўлиб ўтиши керак бўлган 262 ҳудудда жамоат тартибини сақлаш, фавқулодда вазиятларни олдини олиш йўл ҳаракати ва ёнғин хавфсизлиги чоралари кучайтирилган.\nТошкентда 13 та фоҳишахона аниқланди\n"Наврўз олдидан барча қишлоқ ва маҳаллаларда, айниқса чегарага яқин бўлган ҳудудларда аҳоли орасида, огоҳлик ва эҳтиёткорликни ошириш мақсадида, тушунтириш ишлари олиб борилмоқда", — деди вазир ўринбосари.\n"Тозалаш-Аксилтеррор" операцияси Ўзбекистоннинг барча ҳудудларида 20 февралдан бери бўлиб ўтмоқда. Ушбу тадбир келаётган Наврўз байрамида хавфсизликни таъминлашга қаратилган.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев бу йилги Наврўз байрами катта тантана ва халқ сайллари билан ўтказилиши кераклигини таъкидлаган эди.