Дори-дармонлар нархи оширилишининг бекор қилиниши ёлғон ва адаштиришдир! - | Hizb-Uzbekiston.info\nHome›МАТБУОТ БАЁНОТИ›Дори-дармонлар нархи оширилишининг бекор қилиниши ёлғон ва адаштиришдир!\nБиз осонгина адаштирса бўладиган гўл Уммат эмасмиз, ҳукумат ақлларимиз билан ўйнашаверадиган гўдаклар эмасмиз, ла илаҳа иллаллоҳ Муҳаммадур Росулуллоҳ, дея гувоҳлик берган бир Умматни қўйнини пуч ёнғоққа тўлдириш билан алдаб бўлмайди асло!\n2016 йил 26 ноябр шанба куни чиққан Хартум матбуотининг аксарида «дори-дармонлар нархининг навбатдаги оширилиши ҳукумат томонидан бекор қилингани ҳамда миллий кенгашнинг дори-дармонлар ва тиббий материаллар бўйича раисини ишдан бўшатгани» тўғрисидаги мақолалар нашр қилинди. Хўш, дори-дармонлар нархининг сунъий ошириш ҳақиқатдан ҳам тўхтатилгани ростми?! Бир мулозимни ишдан олиб, иккинчисини тайинлаш билан муаммо ечиладими?! Ёки бундан ҳукумат дори-дармонлар нархи оширилишини бекор қилди, деган нарсани кўрсатиш мақсад қилинганми?!\nАйни саволлар жавоби ҳукуматнинг одамларни бундай адаштириш билан нимани кўзлаётганини фош этса, ажаб эмас. Гап шундаки, ҳукумат дори-дармонлар нархини оширишдан воз кечгани йўқ, аксинча, ошириш ҳануз давом этмоқда. Буни соғлиқни сақлаш вазири Абу Қирданинг 2016 йил 25 ноябрда вазирлик идорасида ўтказган фавқулодда матбуот конференциясидаги сўзлари тасдиқлаб турибди. У жумладан, бундай деди: «Дори-дармонлар нархининг оширилиши бекор қилинди ва миллий кенгаш раиси нарх-наволарга оид хатолари сабабли лавозимдан бўшатилди, келаси уч кун ичида дори-дармонлар нархи қайта кўриб чиқиб, янги рўйхат белгилаш бўйича комиссия тузилди, чунки дори-дармонлар нархи оширилиши лозим, бироқ бу рўйхатдагидек қайта кўриб чиқилиши лозим бўладиган даражада бўлмаслиги керак». (Ахборул Явм газетаси 2016 йил 26 ноябр). Демак, масала аён: дори-дармонлар нархи долларга қараб қолган, доллар эса 6.5дан 15.8га чиқди, яъни 150 %га кўтарилиб кетди. Айни фикримизни давлат соғлиқни сақлаш вазирининг «Суданий» газетасининг жорий йил 5 ноябр кунги сонида айтган «Агар валюта айрбошлаш эркинлаштирилмаганда эди, даволаниш сектори бутунлай вайрон бўларди», деган заҳриқотил баёноти ҳам яна бир бор тасдиқлаб турибди. Агар ҳукумат содда одамларни лақиллатувчи баёнотлар ўрнига, ҳақиқатдан масалани қайта кўриб чиққанда эди, доллар 6.5 жунайҳга қайта тушган бўларди.\nҲақиқий муаммо давлатнинг судхўрлик банклари билан муомала қилишидир. Судан мана шу муаммодан азият чекиб келади ҳамда бу муаммо одамларнинг турмуши ва даволанишларини оғирлаштириш орқали муолажа қилинади. Бу банклар ҳукуматга ўз рецептларини зўрлаб ўтказиб, юртимиз бойликларини талон-тарож қилишмоқда, бевалар, етимлар ва мискинларнинг қолган-қутган қонларини ҳам сўриб олишмоқда. Бас, ечим мана шу судхўр банклар билан алоқани узиш ва Ислом билан унинг шариатини татбиқ қилиш орқали Умматни реал тарзда озод этишдадир. Аллоҳ Таоло бундай деди:\nثُمَّ جَعَلْنَاكَ عَلَىٰ شَرِيعَةٍ مِّنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْهَا وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ * إِنَّهُمْ لَن يُغْنُوا عَنكَ مِنَ اللَّـهِ شَيْئًا ۚ وَإِنَّ الظَّالِمِينَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ ۖ وَاللَّـهُ وَلِيُّ الْمُتَّقِينَ * هَـٰذَا بَصَائِرُ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ\n«Сўнгра (Эй Муҳаммад), Биз сизни (дин) ишидан бир шариат устида (барқарор) қилдик бас, сиз (фақат мана шу йўлга) эргашинг ва билмайдиган кимсаларнинг ҳавойи нафсларига эргашманг, чунки, улар сиздан Аллоҳ томонидан бўлган бирон нарсани (азобни) қайтара олмаслар, албатта золимлар бир-бирларига дўстдирлар, Аллоҳ эса тақводор зотларнинг дўстидир. Ушбу (Қуръон барча) одамлар учун (равшан) кўрсатмалардир ва аниқ ишонадиган қавм учун ҳидоят ва раҳматдир» [Жосия 18-20]


Posted on augusti 11, 2013 by admin under Дин ва жамият\nЯГОНА ЧОРА – АСЛГА ҚАЙТИШ\nНиҳоятда олижаноб, баландпарвоз далил ва даъволаp билан даъват қилинишига қарамай, бу ҳаракатларнинг Пайғамбаримиз с.а.в.нинг ҳаракатлари каби ижобий самара бермаётганининг сабабларини ушбу ташбиҳ орқали ифода қилиш мумкин:\nМавжуд исломнинг бугунги ҳолати яхши пишган катта карамга ўхшашдир. Пайғамбаримиз с.а.в. олиб келган Ислом унинг ўзагидир. Ўзакни ўраб олган сон-саноқсиз баргларни эса Пайғамбаримиздан 150-200 йилдан кейин одамлар ижтиҳод ва маҳорат билан ўрай бошлашган ва ҳозиргача ўрамоқдалар.\nТўғри, ҳар бир барг ўзакка боғланган…\nМусулмонларнинг ўз динларига нисбатан қилаётган ишлари ҳам, одамларнинг карамни ишлатишларига ўхшайди. Карамнинг баргларини тўғраб, майдалаб, жуда эътибор билан ишлатишади, ўзакни эса эътиборсиз ташлаб юборишади. Мусулмонларнинг бутун эътиборлари шу баргларга бурилиб қолгани, ислом деганда аслни, ўзакни эмас, балки ўша ўзлари қўшган ва қўшиб олаётган қўшимчаларни тушуниб, ўзакни эътиборсиз ташлаб қўйганлари – ҳамма балонинг бошидир.\nИнсоният тарихида кўп ҳолатлар спиралсимон тарзда такрорланар экан. Насроний дини тарихида ҳам шунга ўхшаш ҳолат бўлиб ўтган. Ўз даврида черков одамларнинг ҳар бир қадамини, ҳаракатини назорат қилган, ҳатто, илмий саволларга ҳам дин номидан жавоблар бераверган.\nҚачонки илм-фан ривожланиб, черковнинг кўп фатво ва жавоблари хато экани юзага чиқиб қолгач, черков ва олимлар ўртасида қонли жанг бошланган.\nИнквизиция бир қанча кашфиётчи олимларнинг бошини еган. Бора – бора ҳақиқат ғолиб келиб, черков ўз обрўсини мутлақо йўқотган. Кишанлардан озод бўлгач, илм-фан жуда юқори тезликда ривожланган…\nКейинчалик, Аллоҳ таоло одам руҳиятига қўшиб қўйган руҳонийлик туйғуси талабига мувофиқ, одамлар яна қайтариб черковни ўз ҳаётларига киргиздилар. Фақат, энди тараққиётга тўсқинлик қилмайдиган, инсоннинг Аллоҳга мақбул ҳолатда яшаши асосларини лўнда, аниқ дастур асосида тушунтириш билан шуғулланадиган дин ҳолатида қабул қилдилар.\nЯъни, ўз динларидаги қўшимчаларни, ўралган баргларини ташлаб юбориб, соф ўзакни – асл моҳиятни маҳкам ушладилар. Уларнинг бу ишларининг тўғрилигини воқеълик ўзи кўрсатиб турибди…\nМавжуд исломий мафкурада ҳам, ислом мусулмонлар ҳаётининг ҳар бир лаҳзасини, ҳар бир соҳасини назорат қилиши лозим, акс ҳолда комил мусулмон бўлиш ва исломнинг ғалабаси, муваффақияти амалга ошмайди деган хато тушунча ғолиб.\nРамазон ойида, халқаро радиода ишловчи бир яхши танишим телефон қилиб, – бир диний суҳбат уюштирмоқдамиз, бир-икки “диний саволларга” жавоб берсангиз. Гени ўзгартирилган маҳсулотлар (ГМП) ҳақида қандай диний фатволар, фикрлар бор, айтиб берсангиз – деб сўради.\nМен -“Бу саволга диний одам эмас, балки, медицина ва селекция олимлари, химик, биолог, хуллас моддаларнинг инсон организмига таъсирини ўрганувчи илм вакиллари жавоб беришлари керак”- деб радиога чиқишдан бош тортдим.\nБироқ, аксар, ислом ҳаётнинг ҳамма соҳаларида, ҳар қандай саволга жавоб бера олади деб диннинг ҳаётдаги Аллоҳ юклаган ролини, ўрнини тушунмаган гапдон уламолар ҳар қандай саволга дин номидан жавоблар, фатволар беришаверади.\nБу майдонда ўзини шер билган баъзи “мужтаҳидлар” эса ҳалолни-ҳаром, ҳаромни-ҳалол дейишдан ҳам қўрқмайдилар. Натижада диннинг, исломнинг ва исломий фатволарнинг обрўсини кеткизадилар.\nҲозирги мавжуд исломнинг дунёвий илмларга қаршилиги очиқ-ойдин бўлмасада, бутун ислом оламини қолоқликда ушлаб келишда давом этмоқда. Ислом уламолари -“Ислом тараққиётга қарши эмас”- деб даъво қилишади ва бунга 4 аср илгари Андалус давлатида, ислом ҳокимияти даврида илм-фан ниҳоятда ривожланган деб сийқаси чиққан далилларни келтиришади ҳам.\nАммо, амалда, воқеъ ҳаётда аксар ислом уламолари илм-фанга кескин, қўпол тарзда қаршилик қилмасаларда, илм-фанга берилган, илм-фаннинг инсон ҳаётидаги ўрнини муҳимлаштиришга уринган одамларни “илмонийлар”, яъни илмпарастлар, илм-фанга ружу қўйганлар, деб таҳқирона, камситувчи атамалар қўйишади. Натижада, ислом ўқув юртларида уларга ўхшашдан чўчиш, ҳазар қилиш туйғуси, фикрати ғолиб.\nРасулуллоҳ с.а.в олиб келган, омонат қўйган ихчам, лўнда асл-ўзак устига беҳисоб қўшимчалар қўшиб, ўраб, миллионлаб исломий китоблар ёзилиб, -“исломий илмлар инсонни бошқа ҳар қандай илмлардан беҳожат қилади”- деб, илм изловчиларни ўзларидан узоқлаштирмай тутиб туришга ҳаракат қилингани сабаб, исломий юртларда илм-фан ҳурмати пасайиб, ривожланиш тўхтаб қолган…\nИслом юртларида ҳам илм-фанни бундай кишанлардан озод қилинмас экан, мусулмонлар таназзул ва қолоқлик ботқоғидан чиқа олмайдилар…\nНеча асрлардан бери баландпарвоз ваъдалари-ю даъволари воқеъликка тўғри келмай, умматни жар ёқасига олиб келиб қўйган, охир-оқибат таназзул ва қолоқликни фазл қилиб тушунтиришга уринишга ўтган, -“Бу дунёни бой берганимиз етар, охиратни ҳам бой бермайлик”- деган андишада уламоларнинг уммат устидан ўтказаётган тажрибаларига чидаб келаётган холис, содда халқнинг иймонини, ишончини суистеъмол қилаётган, исломий мафкура ва унга эгаликни, гўё ўзларининг монополиясидай тушуниб олиб, бу соҳадаги ҳар қандай янги фикрни, ислоҳотга уринишни исломга душманлик деб салбий муносабат билдираётган “уламолар” агар ўз вақтида кўзларини очмасалар, қолоқлик ва таназзулдан тоқати тоқ бўлган тараққийпарвар кучлар тарафидан қаттиқ қувғинга учрашлари эҳтимолдан узоқ эмас…\nЎрмонга ўт кетганда эса хўлу-қуруқ баробар ёнади…\nАқлию фикри тош қотган, ҳар қандай янги, илғор қарашларга қаршилик қилаётган “уламо ва уламопарастлар” агар ўзларининг тааcсубларини, қалбларини тўлдириб турган кибру ҳаволарини, нафрат-адоватларини ташлаб, кўзларини каттароқ очиб, ўз мафкураларида инқилоб ясаб, илғорлик, тараққиёт томон юзлансалар ва умматни бирлик, тараққиёт, юксалиш сари етаклашда раҳнамолик қилсалар, ўзларининг умматни бугунги аянчли аҳволга солиб қўйишдаги айбларини бир қадар ювган бўлардилар…\nЗора, Аллоҳ олдида, уммат, эл-юрт олдида сал юзлари ёришса…\nИсломни асл ҳолига, одамлар қўшган қўшимчалардан тозалаб, тараққиётга тўсқинлик қилмайдиган, инсоннинг Аллоҳга мақбул тарзда яшаши асосларини лўнда, аниқ дастур ҳолида тушунтириш билан шуғулланадиган дин ҳолатига қайтариш лозим.\nМусулмонлар ҳам ўз динларини, ҳар қанча мазали, гўзал туюлмасин, ўша барглардан, қўшимчалардан тозалаб, ўзакни маҳкам тутсалар, барча ихтилофлар, бўлинишлар йўқолади. Пайғамбаримиз с.а.в баён қилган лўнда, конкрет дин атрофига бирлашадилар. Ўз-ўзидан бир, ёки бир нечта баргни маҳкам ушлаб олиб, уларнинг ўзакка боғлиқлигини рўкач қилиб, ўз баргининг мазасидан маст оқимвозликлар ҳам йўқолади.\nМусулмонларни тараққиётдан тўхтатиб турган кишанлар ҳам ўша қўшимчалар – барглар билан бирга даф бўлади. Фақат шундагина мусулмонлар ҳам дунёдаги ўз қадри, шавкати, куч-қудратига эга халққа айланадилар.\nТоки, қанчалар сингишиб кетган бўлмасин, ўзакни шу чирик барглар-қўшимчалардан тозалаб, аслни, ўзакни маҳкам тутмас эканлар, бу дунёни ҳам, охиратни ҳам бой берадилар!\nАллоҳ таоло ислом динини бутун оламга раҳмат, умматнинг ҳаёт кураши, мусобақаси майдонида энг илғор, намунали, яхши уммат бўлиб яшашлари асосларини баён қилувчи кўрсатма, хуллас умматнинг тўғри, ҳидоятда яшаши асосларини ўргатувчи бир восита қилиб юборган.\nҲозир эса инсоннинг дунё-ю охиратдаги саодати йўлларини баён этувчи восита бўлган бу диннинг ўзини асл мақсад қилиб ушлаб олинган. Бутун ҳиммату эътибор шу восита асосида асл мақсадга, яъни “одамлар учун чиқарилган энг яхши уммат” даражасига етишга эмас, балки шу воситанинг ўзини “чуқур ўрганишга” бурилиб қолган. . Мақсад бир четда қолиб воситани ушлаб олингани мусулмонлар ҳаётидаги барча қадриятлар ва мезонларни бузиб юборган.\nУмматни мақсадга етиши, юксалиши учун зарур соҳа вакиллари ҳар қанча муҳим ва керакли хизматлар қилишаётган бўлмасин, халқ эътиборидан четдалар. Воситани “чуқур ўрганишни” тарғиб этиб, шу воситани мақсад даражасига кўтариб ҳаммани чалғитаётган одамлар ҳурмат-эҳтиромдадирлар.\nБу ҳолат кундалик ҳаётда, айниқса маҳалла-кўйдаги ҳар хил йиғинларда яққол кўзга ташланади. Чаласавод маҳалла масжиди имомига нисбатан кўрсатилаётган ҳурмат эътибор олдида мактаб, институт ўқитувчиларига, олий маълумотли, халқ хизматидаги соҳалар вакилларига кўрсатилаётган ҳурмат эътибор анчагина паст даражададир. Чунки омма онгида ҳақиқий мақсад ва унга етишиш йўлидаги хизматчилар эмас, восита ва унинг хизматчилари эътиборлироқдирлар.\nШундай бузуқ мезонлар, бузуқ қадриятлар таъсирида ўсиб улғаяётган авлод ҳам жаҳонда ибрат бўларлик энг яхши уммат, энг яхши жамият қуриш мақсадини унутиб, энг ҳурматли касбга айланиб қолган “восита билимдонлигига” интилиб яшамоқда.\nОмма фикрати, тушунчаси ҳақидаги ўзининг масъуллигини унутган, “анбиёлар меросхўрлари” бўлган уламолар эса халқнинг эътиборини, интилишини керакли тарафга йўналтириш ўрнига ўзларини ва ўзларининг илмларини баҳосини ошириш, нақадар инсониятга керакли, аҳамиятли ва зарур эканликларини уммат онгига сингдириш билан оворалар.\nҚолаверса шу восита ҳақида ҳам фикрлари бир жойдан чиқмай, якдилликка, иттифоққа кела олмайдилар.\nНатижада асл мақсад у ёқда қолиб, восита устида бир-бирлари билан тинимсиз талашиб-тортишаётган, баҳслашаётган уммат, боши қотиб ҳозирги аянчли аҳволга тушиб ўтирибди.\nҚуръони каримда тушуниш бир қадар қийинроқ баъзи оятлар бор. Пайғамбаримиз с.а.в ҳам бу оятларни Аллоҳ таоло тарафидан қандай нозил бўлган бўлса, шундайлигича еткизганлар, саҳобалар ҳам ортиқча саволларга берилмай шундайича қабул қилишган, яъни, ҳозирги олимлардай Қуръони каримнинг ҳар бир ҳаракати, ҳарфи ва калимаси устида баҳс юритиб умрларини, ҳаракатларини зое кеткизишмаган.\nЛекин, улар Қуръон, Дин талабига мувофиқ қандай одам бўлиш, нима амаллар қилиш зарурлигини жуда яхши тушунишган ва шу тушунчалари асосида ҳаракат қилиб, мақсадга етишишган.\nШу ўринда умматнинг ҳозирги ҳолатини бир ташбеҳ орқали ифодалаш мумкин.\nЭнг охирги моделдаги, барча қулайликларга эга автобусга бир гуруҳ йўловчилар чиқишди. Ҳайдовчи уларга кўзланган манзилга етиш учун автобусда одамлар ўзларини қандай тутишлари ва бир-бирлари билан қандай муносабатда бўлишлари кераклиги, қулайликлардан қандай фойдаланиш йўлларини қисқача, лўнда услубда тушунтирди, кўрсатмалар берди. Шу кўрсатмаларга риоя қилингани сабаб ҳеч қандай ҳодисаларсиз ўз вақтида, эсон-омон кўзланган манзилга, мақсадга етиб боришди…\nЭнди шу автобусга бошқа ҳайдовчи тайинланди. Бу инжиқ ҳайдовчи чиққан йўловчиларнинг ҳар бирига юқоридаги кўрсатмалардан ташқари автобуснинг ҳар бир қисмини нақадар керакли ва зарур қисм эканини, ҳар бир деталнинг бажарадиган ишини, уни қандай эҳтиёт қилиб ишлатиш лозимлигини, бузилиб қолса қандай тузатиш кераклигини тушунтиришда давом этди. Буларни билмаслик қандай ёмон оқибатларга олиб келиши мумкинлигидан қаттиқ огоҳлантириб, ҳаммани ваҳимага солиб қўрқитди.\nЙўловчилар ҳам ҳайдовчининг гапларига ишониб асосий мақсад, манзил эсларидан чиқиб уриниб-суриниб, талашиб-тортишиб, бир-бирлари билан баҳслашиб автобусни ипидан-игнасигача, ҳар бир винтигача ўрганиш мақсадида уни бузиб-сочиб юборишди.\nЭнди автобусни асл ҳолига келтиришолмай ҳаммалари йўл четида лолу-ҳайрон, бир-бирларини айблаш билан машғул, бошқа ўткинчиларга баъзилари ҳавас, баъзилари ҳасад билан қараб туришибди…\nБу ҳолатга тушишнинг асл сабабчиси бўлган калтабин ҳайдовчи ва унинг тарафдорлари эса ҳали ҳам ўзларининг қилган ва қилаётган ишлари тўғри, пухта эканини зўр бериб даъво қилиш билан овора…\n-“Кўзланган мақсадга ўз вақтида етиш учун бу ортиқча маълумотларнинг кераги йўқ, улардан воз кечиб тезроқ йўлга чиқиш зарур”,-\n-“Одамларни ўз вақтида манзилга етказиш учун ўша ақли расо биринчи ҳайдовчи услубига, аслга қайтиб ҳаракат қилиш лозим”- деган одамни “иш бузуқи”, “дин бузуқи” деб одамларга ёмон кўрсатиб фитна, фасод қўзғамоқдалар…\nДиний илмларни айнан шундай ўта мураккаб ҳолатга келтирилгани баъзи нопок, нохолис “дин пешволари”нинг халқни ўзларининг ҳоҳлаган кўйларига солиб ўйнатишларида жуда қўл келмоқда.\nЎзларининг шахсий ғаразларини, мақсадларини ҳам диний баҳоналар билан “ибодат” даражасига кўтарадалар. Бундай нопок мақсадларига етиш йўлида ўз эргашувчиларининг ихлосларидан ҳам унумли фойдаланадилар.\nУларнинг бу ишларининг тўғри эмаслигини айтган одамни эса “куфр айтдинг” деб дин душманига чиқаришдан ҳам тоймайдилар.\nШу ўринда Машрабнинг;\nНеча мулло илм ўқиб роҳи шаётинни топиб,\nЧун рибойу ришвани ерлар ҳушторлиқ билан ,\nРост сўз айтсанг аларға зарра қилмаслар қабул\n“Куфр айтдинг” деб урарлар неча озорлиқ билан.\nдеган сўзлари нақадар ҳақ экани, бугунги кунга ҳам мувофиқ экани кишида афсус ҳиссини пайдо қилади…\nЕтмиш йиллик худосизлик тузуми инқирозга учраб йиқилгач, Ўрта Осиёда дин ва диний даъватлар гуркираб ривожлана бошлади. Биз ҳам даврнинг бу кенглигидан руҳланиб диний илмларни ўқиш, ўқитиш ишлари билан қўлдан келганча шуғулландик.\nШу ўринда диний дарсларнинг одамнинг руҳияти ва хулқ-атворига бўлган таъсири босқичлари ҳақидаги кузатувларимни баён қилсам…\nАслида бу ҳолатлар жуда кўпчиликка маълум ва равшандир.\nИсломнинг номидан бошқа ҳеч нарсасидан бехабар одамларга биринчи исломий дарсларни ўтганингизда, аксар одамларда жуда катта ўзгариш ва ўнгланиш бўлади. Чунки биринчи дарсларда ҳудди Пайғамбаримиз с.а.в баён қилган алфозда фақат рукнлар, фарзлар, ҳалол-ҳаромлар ўргатилади.\nНатижада ҳудди саҳобалар сингари тўғри, содда, бошқа мусулмонларга кўнглида ҳеч қандай ғиллу-ғаши йўқ, ҳамма мусулмонлар бир хил ака-ука биродар эканмиз деб тушунадиган бир мусулмон юзага келади…\nБироқ шу саҳобалардай тоза кўнгилли мусулмон бир-икки йил “илмли” мусулмонлар орасида юриб, гўё ўзининг диний илмини, маълумотини оширгани сайин, “иймонини мустаҳкамлагани” сайин, диндош биродарларини тафтиш қиладиган, ҳар хил гуруҳларга ажратадиган, сал фитнароқ мусулмонга айланиб боради…\n“Диний илми” ривожлангани сари ўзининг гуруҳидан, ҳамфикрларидан бошқа барча мусулмонларнинг айбларини санаб, хатоларини анализ қилиб, фақат ўзининг гуруҳи ҳақ йўлда эканини исбот қилишга ўтади….\nБора-бора йўлнинг бошида ҳамма мусулмонларга ўз ака-укасидай муҳаббат билан қараган бу шўрлик “диний дарсларни мукаммал ўрганиш, иймонини мустаҳкамлаш” жараёнида, натижасида ўз гуруҳидан бошқа мусулмонлар билан ҳатто бир дастурхонда ҳам ўтиролмайдиган катта бир “фитначига” айланади…\nПайғамбаримиз с.а.в.дан 150-200 йил кейин ёзилган китоблар асосида таълиф этилган бидъат илмвозлик ва масалавозлик дарсларининг мусулмонларни қанчалар аслдан узоқлаштириб, исломнинг энг асосий, олижаноб хулқларидан маҳрум этиб, жоҳил, мутаассиб зомбиларга айлантириб қўяётганини кўрмаслик, инкор этишлик учун одам фақат кўр, кар, соқов бўлиши керак холос!!!\nМавжуд “диний дарслар, диний илмлар” ҳақида танқидий фикр эшитмаган, чуқурроқ мулоҳаза юргизмаган одам учун бу гаплар оғирроқ, албатта.\n14 аср илгариги содда, оми, бадавий араблар Росулуллоҳ с.а.в.нинг асл ўзакдан иборат диний таълимотлари туфайли ҳар бири биттадан юлдузларга айланган, саҳобаи киром деган олий мавқеъга эга бўлган эдилар.\nАллоҳ таоло ўзининг охирги дини, охирги Пайғамбарини ер юзига жўнатиш арафасида алоҳида, ғайри оддий, ўта заковатли супер инсонларни яратган эмас. Саҳобалар ҳам ҳар бири ўзига яраша фазлу камчиликка эга, ўша даврнинг оддий одамлари эдилар. Фақат уларга диний таълимот тўғри берилгани туфайли шу улуғ мавқеъга эришдилар.\nХўш, нима учун 14 асрлик ҳаётий тажриба, табиий ривожланиш туфайли онги бир қадар ошган ҳозирги давр инсонларини мавжуд диний илмлар холис, умматпарвар, фидойи инсонларга, ҳавас қилгудай жамиятга айлантира олмаяпти?\nЧунки ҳозирги даврда ислом деб ўргатилаётган диний таълимот ўша Пайғамбаримиз с.а.в. ўргатган асл-ўзакдан иборат диний таълимот эмас. Ҳозирги ўргатилаётган ислом-Пайғамбаримиз с.а.в.дан 150-200 йил кейин ёзила бошлаган ва ҳалигача ёзилаётган бир-бирига зид, керакли – кераксиз ҳаддан зиёд кўп маълумотларнинг аралашмаси- қоришмасидирки, бу маълумотларни ўқиб, одам бир муайян фикрга тўхталиши, конкрет тушунчага эга бўлиши амри маҳол.\nШунинг учун содда, оми саҳобалар бемалол англай олган динни ҳозирги энг зукко алломалар ҳам 20-30 йиллаб ўқиб-ўрганиб ҳам мукаммал тушунчага эга бўла олмаяптилар.\nСон-саноқсиз мавжуд исломий китобларда шу қадар турфа маълумотлар кўпки, улар ичидан ҳозирги мавжуд бир-бирини адашгандан тортиб дин бузувчи дейишгача айблаётган ҳар ҳил оқимлар ўзларига керакли далилларни топа олади ва топишмоқда ҳам.\nБу китоблардан уммат равнақи йўлида изланаётган, ҳаракатдаги, энг фидойи инсонни дин бузувчи деб исбот қилувчилар ҳам ўзларига далил топиши, умматни қолоқликда ушлаб туришни, изланишдан, ҳаракатдан тўсишни дин йўлидаги энг олий хизмат деб исбот қилувчилар ҳам ўзларига керакли далилларни топиши мумкин ва топмоқдалар ҳам.\nЎрта даражадаги олимларини қўйинг, энг олий тоифадаги алломаи замонларнинг гаплари бир-бирига тўғри келмай, бир-бирини бетақволикда, адашишда айблаётгани сир эмас. Саудиянинг энг мўътабар олимлари Араб амирликлари ва Миср олимларини, ўз навбатида улар ҳам буларни, фатволари ва ҳукмларини тан олмай, масхара қилиб юришлари ҳаммага маълум.\nИбн Синодай инсоният тарихида ёрқин юлдуз бўлган, хатто ғайридинлар ҳам ўта ҳурмат билан тилга оладиган аждодимизни ислом оламидаги “энг эътиборли мужтаҳидлар” кофир деб исбот қилганини ҳам оқлайверадиган калтафаҳм “дин куюнчакларининг” қачон кўзлари очиларкин?\nУмматни ҳозирги тафриқа, қолоқлик ва адоват ботқоғига ботираётган диний таълимотларни қайта кўриб чиқиб, сарасини – саракка, пучагини – пучакка ажратиб, асрлардан бери ўз зарарини қайта-қайта исбот қилган қўшимчалардан тозалаш, Пайғамбаримиз с.а.в давридаги ихчам, умматни бирлаштирувчи ҳолатига қайтариш энг долзарб масала.\nКонсерватив қарашдаги, ҳар қандай ислоҳотларга фақат қора кўзойнак билан қаровчи диндошларимиз бу таклифларга ўта қаршилик қилишмоқда. Лекин бу масалавозликлар ва илмвозликларнинг умматни орқага тортишидаги ролини бир қадар ўйланиб кўрсалар фойдадан холи бўлмас эди.\nШу кунларда, Саудия Арабистони ва умуман Араб оламида олий тоифа ислом уламолари орасида бўлаётган талашиш-тортишиш, ўзаро айблов ва даҳанаки жангларга сабаб бўлаётган бир масалани эътиборингизга ҳавола қилсак.\nАсл моҳияти умматни икки дунё саодатига эриштириш бўлган мукаммал динимизнинг вазифасини тушунмаган консерватив фикратдаги уламоларнинг тош қотгани, ҳар қандай ўзгариш ва ислоҳотларга душманлик кайфияти ва таъсири туфайли халқ орасида жуда кўп муаммолар йиғилиб қолган.\nШулардан бири эркакларнинг гарданига юкланган вазифаларнинг ўта оғирлаштириб юборилганлиги, шароитга қараб, юзага келган муаммоларни ўз вақтида ечишга ҳаракат қилинмаганлиги сабаб эркаклар уйланишдан, 2-3 чи аёлга уйланишдан қочиб қолишганидир. Натижада оиласиз ёлғиз аёлларнинг сони жуда кўпайиб кетган.\nҲаёт лаззати, оналик бахтини талаб қилган аёллар ҳокимиятга “Мисёр”га рухсат беришларини сўраб қаттиқ мурожаат қилишган. Уларнинг сўровлари ҳақли эканини тушунган ҳокимлар баъзи кенг фикрли уламоларнинг маслаҳати билан “Мисёр”га рухсат беришган.\n“Мисёр” – аёл кишининг ўз ихтиёри билан ўзининг шаръий ҳуқуқларидан воз кечиб оила тузишидир. Яъни, эркакдан нафақа ва адолат талаб қилмаслиги. Ўзининг тирикчилиги ўзига етарли бўлгани учун эрдан нафақа талаб қилмайди. Эрининг биринчи хотини тарафидан қаршилик бўлмаслиги учун адолат талаб қилмайди, яъни кечаси ётиб қолиши ва ўз вақтида келишини талаб қилмайди ва шу ҳолатга рози эканлигини никоҳда эълон қилади.\nЖамият ҳаётида юзага келган бу муаммонинг ечимига, яъни “Мисёр”га рухсат берилишига аксар консерватив қарашдаги, олий тоифа уламолар қаттиқ қаршилик қилиб, рухсат берган уламоларни ҳаромга рухсат беришмоқда деб айбламоқдалар.\nВаҳоланки ислом дини, одамларнинг муаммоларини ечиш, хараждан чиқариш, ҳаётини енгиллатиш, ўзаро муҳаббат, ҳурматни кучайтириш, ҳар бир инсонни, ҳоҳ аёл, ҳоҳ эркак бўлсин, ҳалол йўл билан бу дунёдаги насибасидан баҳраманд бўлиши йўлларини очиб бериш учун келган…\nПайғамбаримиз с.а.в. олдиларига бир саҳоба аёли билан келди.\n-“Ё Росулуллоҳ мен шамол бўлиб, аёлимнинг этаги кўтарилиб кетиб, аёлим билан рамазон рўзаси кунида яқинлик қилиб қўйдим. Энди нима қиламиз?”- деб сўради.\nРосулуллоҳ с.а.в; –“Икки ой узлуксиз рўза тутасизлар”-деб жавоб бердилар.\nСаҳоба; – “Ё Росулуллоҳ, биз бир ойлик фарз рўзани аранг тутамиз. Бизга бошқа чорани айтинг”- деди.\n-“Унда 60 та мискинга таом берасизлар”.\n-“Ўзимиз зўрға тирикчилик қиламиз. Бизга яна бошқа чорани айтинг”-.\n-“ Унда байтулмолга бирон нарса келса бераман, мискинларга садақа қилиб юборасизлар” -деди Росулуллоҳ с.а.в.\nСаҳоба – “Ё Росулуллоҳ! Мадинанинг шарқидан ғарбига, шимолидан жанубига қадар қидирсангиз биздан мискинроқ одам йўқ. Шунинг учун ўша молни ўзимиз ишлатсак-чи ?”- деб сўради.\nРосулуллоҳ с.а.в. озиқ тишлари кўринган ҳолда завқланиб қаттиқ кулиб юбордилар ва унинг сўзига розилигини ифодаладилар.\nБу ҳолат, бизнинг динимизнинг моҳиятини, одамларни қийнаш, боши берк кўчага киритиб, ҳайрон ташлаб қўйиш учун эмас, одамларнинг ҳар қандай муаммоларини ақл ишлатиб, кенглик билан, одамларга меҳрибонлик билан ечиб, тўлақонли ҳаёт кечиришларини таъминловчи, инсонпарвар дин эканини кўрсатувчи ёрқин далилдир.\nАйниқса, ислом динидаги иймон ва намоздан кейинги энг муҳим ўриндаги, ҳар қанча қаттиқ турилса ярашадиган фарз ибодатни бузган одамларга шу қадар кечиримли бўлиш, чекинишлар (уступкалар) қилингани ҳозирги ўта тор, зиқна, консерватив, реакцион олимларнинг ниҳоятда қолоқ, жоҳил инсонлар эканини, ислом шариатига “дўстлар” кўринишидаги душман бўлиб “айиқнамо” хизмат қилаётганларини кўрсатиб турибди.\nБир қўлига Қуръони карим оятларидан ясалган қўлқоп, иккинчи қўлига Пайғамбаримиз ҳадисларидан ясалган қўлқоп кийиб бир-бири билан “бокс” ўйнаётган, бир-бирининг бурнини қонатиш, нокаут қилишдан завқ олаётган бу “айиқполвонларнинг” динимизга кўрсатаётган “хизмат”ларини нима деб тушуниш мумкин?\nРақибининг бурнидан оққан қонга бўялган қўлқоплари, бу ҳолатларга гувоҳ бўлиб турган бошқа “бокс ишқибозларининг” кўзларини очмаётганига, ўзлари ҳам шундай боксчи бўлишга бўлган ҳавасларини синдирмаётганига ҳайронсан. Ахир, Аллоҳ таоло Қуръон ва шариатни мусулмонларга бир-бирларини калтаклаш воситаси қилиб, мусулмонлар қонига бўялиши учун жўнатган эмас-ку!\nҲар қандай баҳоналар, баландпарвоз шиорлар билан қаршилик қилинмасин, динимизни, шариатимизни Пайғамбаримиз с.а.в давридаги асл ҳолига – ихчам, лўнда ҳолига қайтармас эканмиз, кейинги қўшилган, “боксчилар” қўлида залворли қўлқопга айланаётган қўшимчалардан воз кечмас эканмиз, бу дунёмизни ҳам, охиратни ҳам бой бериб, хор, жоҳил ҳолатда ўтираверамиз…\n“Боксчи” уламоларимиз эса ўз маҳоратларини ошириш билан машғул, келгуси босқич мусобақаларида навбатдаги рақибининг бурнини қонатиш, иложи бўлса нокаут қилиш умидида…\nФақат буларнинг олажак “мукофотлари” нима бўларкин?\nБу “боксчилар”нинг “курашларига” маҳлиё, -“шариат шундай мураккаб нарса бўлар экан-да”-деб алданиб юрган, “бокс ишқибозларига” айланиб, тарафкашликни касб қилиб олган халқнинг тушунчасига ким жавобгар?…\nОддийгина, эрсиз аёлларнинг ҳалол оила қилишига йўл очувчи масалада ҳам кенглик, инсонпарварлик қилиша олмай, бир-бирини айблаш билан шуғулланишдан қайтара олмаган, энг олий тоифа уламоларнинг ҳам бошини бирлаштира олмаган мавжуд диний таълимот умматнинг бошини бирлаштириши, юксалтириши амри маҳол.\nМаҳаллий босқичдаги қуйи тоифа “боксчиларнинг” шиддатли ва шармандали “жангларини” айтмай қўяқолай.\nАйниқса оминни жаҳрий ёки махфий айтиш каби арзимас масалалар борасидаги шиддатли қарама- қаршиликлар, дўпписиз намозхонни масжиддан ҳайдаб чиқариш каби шармандали ҳолатлар ислом мафкурасини нақадар тубанлаштириб, олижаноб инсоний ҳислатлардан узоқлаштириб юборилганининг ёрқин ифодасидир.\nБуни кўрмаслик, англамаслик, бу йўлдаги янги фикрларга қаршилик қилиш – ҳақиқий калтабинлик, қолоқлик ва ноинсофликдир.\nҲижратнинг 9 йили Росулуллоҳ с.а.в. Табук жангидан қайтиб келаётганларида, Мадинада янги масжид “Масжиди Зирор” қурилганининг хабари етди. Уни бир жамоа мунофиқлар мусулмонларнинг жамоасини бўлиш, бирлигини йўқотиш учун қурган эдилар. Улардан бир гуруҳи Росулуллоҳ с.а.в. олдиларига келиб, шу масжидларида намоз ўқиб беришларини сўрандилар.\nРосулуллоҳ с.а.в. бу масжиднинг қурилиши сабабини сўраганларида, улар фақат яхшиликни ирода қилганларига қасам ичдилар. Лекин Росулуллоҳ с.а.в саҳобалардан бир гуруҳини жўнатиб у масжидни буздириб ташладилар…\nРосулуллоҳнинг бу ишларида уммат учун жуда ибратли ҳолатлар бордир. Демак қайси-бир иш бўлмасин, унга баҳо беришда унинг ташқи кўринишигагина қараб баҳо беравермай, унинг натижасига, жамият учун, жамият бирлиги учун фойдали ёки зарарли эканига яхши эътибор қилиш зарур.\nМодомики, мусулмонлар бирлигига путур етказар экан, ўзаро яхши муносабатларни йўқотиб, душманлик, тафриқа ва адоватни юзага келтирар экан, бу амалларни шайтон қанчалик фойдали, гўзал қилиб кўрсатмасин, булар барчаси “масжиди зирор” қабилидандир.\nБундай, зарарлари асрлар давомида исбот бўлиб келган бидъат “амал ва ибодатларни” баҳридан ўтиш ҳақиқий жиҳоддир. Ваҳоланки Росулуллоҳ с.а.в. катта бир жиҳоддан ғалаба билан қайтаётганларида –“Энди олдимизда энг қийин, энг муҳим жиҳод турибди. У нафс билан жиҳоддир”- деб бежиз айтмаганлар.\nНафсимиз қанчалик маъқул, фойдали, гўзал топмасин уммат бирлиги, иттифоқи учун зарарли барча амаллардан воз кечиб, Пайғамбаримиздан ўрнак олган ҳолда дадил ҳаракатлар қилиш лозим.\nНафсни кўйига кирмай барча нарсани ақл, тафаккур билан ўлчаб, оқилона тадбир қилмас эканмиз, нарсаларни, амалларни зоҳирига алданиб юришни бас қилмас эканмиз, нафақат бу дунёни, балки охиратни ҳам бой беришимиз шубҳасиз.\nНарсаларнинг, амалларнинг моҳиятини англаёлмайдиган, шаклига маҳлиё, алданиб юрган содда, шаклпараст, калтабин мусулмонларнинг талвасаларидан, қаршиликларидан чўчимаслик керак.\nТўғри, Ислом дини, Қуръони карим араб тилида нозил бўлган. Аксар толиби-илм юртдошларимиз диний мавзуда фақат араб уламолари гапиришга, фикр билдиришга ҳақли деб ҳисоблайдилар ва фақат ўша тарафдан келган китобларни, фикрларни тан оладилар.\nҲолбуки, ислом умматининг бугунги аянчли аҳволга тушишида, исломий таълимотга эгаликни монополия қилиб олган араб уламоларининг “хизматлари” катта эканини ҳам унутмаслик керак.\nАслида бу ДИН бутун оламга РАҲМАТ бўлиб келган ва шу РАҲМАТ номига муносиб ҳолатда бўлишига ўз ҳиссасини қўшишда, миллати ва ирқидан қатъий назар, ҳар бир соф ниятли, соғлом ақл эгаси ҲАҚЛИДИР.\nҚуръони каримнинг жуда кўп жойида ақлни ишлатиш ва фикрлашга чақириқлар бўлишига қарамай, ўқиган ёки эшитган фикрини ўз ақл тарозисига солиб кўрмай, фақат тўтидай ўша минг йиллик китоблардан иқтибослар (цитаталар) келтиришдан бошқага ярамайдиган, ўз иймонига, ақлига, фикрига ишонмайдиган “шаллақи тақводорлар”дан бирор жўяли нарсани кутиш қийин.\nЎзлари мусулмонларнинг аҳволини ўнглаш ҳақида бирор муайян дастур таклиф қила олмай, умумий тарздаги тушунарсиз, ноаниқ тавсиялар келтиришдан бошқага ярамасаларда, ҳар қандай янги, илғор фикрга ашаддий қаршилик кўрсатишда ҳар қандай ғирромлик ва юзсизликдан, туҳмат-бўҳтондан қайтмайдилар.\nПайғамбаримиз с.а.в. олиб келган ихчам, лўнда динни бундай, англаб етиш, қамраб олиш имкони йўқ даражадаги “гигант”, беўхшов ҳолатга олиб келингани, ислом динини оммавий динликдан чиқариб, хос тоифанинг динига айлантириб қўйган.\nБирор китобсиз оми, содда, бадавий саҳобалар англаб етган, тушуна олган динни ҳозир 10-20 йиллаб ўқиб ҳам ўрта босқич тушунчасидаги, сал жиддийроқ саволга жавоб беришга журъат этолмайдиган уламочалар зўрға тушунмоқдалар. 30-40 йил таълим олиб олий тоифа шайхулислом бўлганларнинг аҳволини эса юқорида баён қилдик.\nҲар қандай одам бемалол фаҳмлаб, тушуна оладиган, содда, оммавий бўлган динни беқиёс даражада мураккаблаштириб, фақат бир ҳовуч одамларнинг хос динига, уларнинг монополиясига айлантирилгани тўғри эмас.\nАллоҳнинг омонати бўлган бу динни, хосликдан чиқариб яна оммавийликка, барча мусулмонлар бемалол тушуна оладиган содда, ихчам ҳолатига қайтариш лозим. Бу йўлдаги уринишларни исломни бузиш эмас, балки исломни ўз аслига қайтариш, омонатни ўз ўрнига қўйиш, ўнглаш деб тушуниш лозим.\nАллоҳ таолонинг Қуръони карим “Моида” сураси 3 оятида\n-“Бугун сизларга динингизни мукаммал қилдим ва неъматимни бутун қилдим ва сизларга (шу мукаммал, бутун) исломни дин бўлишига рози бўлдим”- деган қатъий ҳукмига иймонимизни, тушунчамизни маҳкам қилиб, кейин қўшилган барча ёт нарсалардан воз кечмас эканмиз, аслга, Аллоҳ ишониб топширган бутун, мукаммал динга қайтмас эканмиз, ихтилофлар ва адоватлар ботқоғидан чиқа олмаймиз.\nАзал ва абаднинг ҳақиқий, танҳо эгаси, бу икки чексизлик орасидаги ҳудудсиз маконнинг ҳар бир қаричи, замоннинг ҳар бир сониясини муттасил ўз назоратида тутиб турувчи, ҳеч бир иши беҳикмат бўлмаган Оламлар Тарбиячиси ўзининг охирги ва мукаммал динини ҳозиргидай ахборот ва алоқа замонида эмас, ўқиш ва ёзишдан бехабар макон ва замонда, оми пайғамбари орқали юборганининг ўзи бу диннинг илмвозлик ва масалавозлик дини эмас, балки амал ва ҳаракат дини эканига далолат қилмайдими?!\nДинимизни воқеъ ҳаётда тўла даражада амалга ошириб бўлмайдиган, фақат китоблардагина мукаммал ва гўзал ифодаланадаган ҳолга келишига сабаб бўлган барча қўшимчалардан тозалаб пайғамбаримиз давридаги содда, ҳаётий ҳолатига қайтариш ҳақидаги таклифларга ашаддий қаршилик билдираётган, ислоҳот сўзидан талвасага тушиб қолаётганлар афсуски жуда кўп. Улар ортиқча қўшимчалардан воз кечиб, рукну-фарзлар атрофига умматни жамлаш ҳақидаги гапларни динга душманлик, динни бузишлик деб тескари ташвиқот юргизмоқдалар.\nШу ўринда тарихий бир лавҳани мулоҳаза қилиб кўрсак;\nСоҳиби шариат Пайғамбаримиз с.а.в саҳобалар билан ўтирганлари ҳолда ҳузурларига бир одам кириб келди ва исломни қабул қилмоқчи эканини, исломни қабул қилгач унга нималар вожиб бўлишини баён қилиб беришларини сўранди.\nРосулуллоҳ с.а.в унга барча вожибларни баён қилиб бергач, агар ҳоҳласа шу фарз ибодатлар устига ихтиёрий-нафл ибодатларни зиёда қилиши мумкинлигини айтиб ўтдилар. Лекин бу одам Росулуллоҳ с.а.в дан барча фарз ибодатларнинг баёнини эшитиб бўлгач, бу фарз ибодатларни заррача ҳам зиёда қилмай, ва на камайтирмай адо этиши ҳақида қасам билан гапириб чиқиб кетди.\nРосулуллоҳ с.а.в унинг ортидан саҳобаларга, -“Агар шу одам айтганини қилса, у жаннатийдир” – деб башорат бердилар.\nПайғамбаримиз с.а.в нинг фарзларнинг ўзи билан кифояланишга қасам ичиб гапирган одамга жаннатни ваъда қилганлари ҳолда, ҳозирги аслга қайтиш, рукну-фарзлар атрофига умматни жамлаш, динни ортиқча қўшимчалардан тозалаб ихтилофларни йўқотиш, бирликка, якдилликка харакат қилиш ҳақидаги уринишларни динни бузиш, динга душманлик деб ғавғо кўтараётганлар ўзларини бир тўхтатсалар…, ўйланиб кўрсалар…, тавба қилсалар, истиғфор айтсалар….\nЗора, Аллоҳ уларнинг тавбаларини қабул этса…, тўғри йўлга ҳидоят қилса….\nАллоҳ ғофурун, роҳийм\nЗеро, бугунги кундаги диннинг долзарб, стратегик йўналиши айнан аслга қайтиш, Пайғамбаримиз с.а.в дан ўрнак олган ҳолда умматни рукну-фарзлар атрофига жамлаш, бирлик ва якдилликка эришишдир.\nИсломий илмларни асл ҳолига қайтариш, ихчамлаштириш, соддалаштириш сабабли бўшаб қолган барча ресурсларни – ақлларни, зеҳнларни, ҳиммат, маблағ ва имкониятларни ўз ўрнига, яъни дунёвий илмларни ўрганишга, ривожлантиришга буриш лозим.\nЖуда катта маблағлар, интеллектуал қувватларни банд қилиб турган cон-саноқсиз исломий ўқув юртлар, мадрасалар ва университетлар ўзларининг бор имкониятларини ва ресурсларини ислом уммати қўлдан бериб қўйган дунёвий илмларни ўрганишга, ишлаб чиқариш ва саноатни ривожлантиришга сарфласалар, кўзланган мақсадни, ислом умматининг дунё аренасида юқори мавқеъга эга бўлишини таъминлаган бўлардилар.\nНеча асрлардан бери титкиланаётган, чайналаётган диний масалавозлик мавзулари учун дунё бўйича ягона бир марказ қилинса ва ҳозиргидай ҳар бир саволга бир неча хилдан эмас, балки бир хил жавоб бериб турилса, умматнинг бирлашиши учун ҳам жуда таъсирли восита бўлар эди.\nШу ўринда, динимизнинг бугунги ҳолати ва янги бир исломий уйғониш ҳаётий заруратга айланиб қолгани ҳақидаги, нафақат назарий, балки амалий фаолиятда бўлган нуфузли инсоннинг матбуотда эълон қилинган, эътиборли бир мақоласини келтириш ўринли бўлса керак:\nБизга янги ислом уйғониши зарур.\nДоктор Мухозир бин Муҳаммад. 1981 йилдан 2003 йилгача Малайзия бош вазири бўлган.\nШундай бир болалар ўйини бор. Унинг иштирокчилари бир доира бўлиб ўтиришади ва улардан бири ўз қўшнисига ниманидир пичирлаб айтади, у эса – кейинги иштирокчига. Шу тариқа доира бўйлаб айтиб чиқилади. Охирги бола ўзи эшитган нарсани биринчи болага айтган вақтда биринчи ўйинчи томонидан айтилган иборанинг маъноси бутунлай ўзгаришга улгуриб бўлади. Кўринишидан, Ислом билан шунга ўхшаш ҳолат юз берган. Пайғамбар Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам бир ва фақат биргина динни олиб келганлар. Шунга қарамай, биз бугунги кунга келиб мингга яқин “исломларни” кўришимиз мумкин.\nРақиб томоннинг дини – Ислом эмаслиги, унинг тарафдорлари эса – мусулмон эмасликларига қаттиқ ишониш кўп ҳолларда кўплаб одамлар ҳалок бўлган ва ҳалок бўлишда давом этаётган ички зиддиятларнинг асосий ўзагига айланган.\nБундан ташқари, айрим уламоларимиз бизга уларнинг сўзларини танқид қилиш мумкин-маслигини, Исломга ишониш кифоялигини, бу ўринда ақл ва мантиқ умуман ортиқча эканлигини ўргатишади. Аммо Исломнинг ҳар бир шўъбаси бошқа барча йўналишларни адашган деб ҳисоблаётган бўлса, биз нимага эътиқод қилишимиз керак? Ахир, Қуръон иккита, учта ёки мингта эмас, битта Китоб бўлса.\nАммо эҳтимол энг катта муаммо бу – умуман олганда, бошқа дунёдан Ислом илмий тафаккурининг ва маълум даражада мусулмонлар ҳаётининг тобора кучайиб бораётган яккаланиши бўлса керак. Биз одамлар девор ортидаги нарсани кўра оладиган, коинотнинг яширин сирларини тадқиқ қила оладиган ва ҳайвонларни клонлаштира оладиган илм-фан даврида яшаяпмиз. Буларнинг барчаси, гўё бизнинг Қуръоннинг ҳақлигига бўлган иймонимизга зид кўринади.\nБир муҳтарам хатиб, масалан, одамнинг Ойгача учиб чиқа олганлигига ишонишдан бош тортганди. Бошқалари дунё 2000 йил аввал яратилган деб даъво қиладилар. Коинотнинг ёши ва ўлчамлари ёруғлик йилларида ҳисобланади – бу ҳақиқат соф диний маърифатга эга баъзи олимларга мутлақо тушунарсиздир.\nУ вақтларда “ўқиш” дегани – мумкин бўлган барча нарсани ўқишни англатган. Аввалги мусулмонлар юнон олимлари, математиклари ва файласуфларининг ишларини ўқишган. Улар, шунингдек, форслар, ҳиндлар ва хитойларнинг ишларини ҳам ўқиганлар.\nМусулмонлар интеллектуал, ақлий жиҳатдан таназзулга юз тутаётган, орқага кетаётган бир вақтда европаликлар уларга охир-оқибат бутун дунё устидан ҳукм юргизишга имкон берган қурол-яроғ ишлаб чиқаришга дохил саноатнинг янги усулларини ишлаб чиқиб, ўз Уйғониш даврларини бошладилар.\n← Гулчеҳа Нур: ”Йиғларман”\nУмид Холлиев: ”Қайғу” (ҳикоя) →


Тушда тилла курса туш табири олтин батафсил малумот ўқинг\nТилла тушда корса туш табири – Тушдаги тилла кўп ҳолларда инсон олдида катта ўзгаришлар бор эканлигидан огоҳ этади. Бундан ташқари бундай тушни кўрган киши зафар ва муваффақиятларга эришишидан далолат.\nАгар сиз тушда қўлингизда тилла борлигини кўрсангиз, Бошлаган ишингизда яхши натижаларга эришишингизга далолат. Бордию аёл киши тилла буюм узук ёки зиракни совға тариқасида олса, ўнгида бой лекин ҳасис одамга умр йўлдош бўлади.\nАгар тушингизда тилла топиб олсангиз, қадр қиммат, бойлик, ҳарматга осон йўл билан эга бўласиз. Бордию сиз тушингизда тилла йўқотиб қўйсангиз, бепарволигингиз сабаб яхши имкониятлардан маҳрум бўлишингиз мумкинлиги ҳақида огоҳ этади.\nКиши тушида тилла конига дуч келса ёки уни топса, ўнгида қийин лекин шарафли ишни бошидан тутади. Бордию тушда олтин конида ишлашни нийят қилиб турган бўлсангиз, ўнгингизда бошқаларнинг ишига ноҳақ аралашаётган экансиз.\nТилла тушда: Ванга табири\nТаниқли башоратчи Ванга тушдаги тиллани қуйидагича тасвирлайди. Олтин яни тилла бу бойлик келишини ифода этувчи туш ҳисобланади. Бундан ташқари тушдаги олтин қай ҳолатда тушингизга киргани ҳам аҳамиятга эга. Мисол учун сиз олтин топиб олдингизми ёки уни совға қилишдими.\nБундан ташқари тушдаги тилла сохта бўлса, сохталик белгиси бўлиши ҳам мумкин. Тиллани тишлаб кўриш ёки уни ютиш, ижодкор киши учун муваффақиятлар эшиги очилишидан дарак беради. Тиллани ушлаб кўриш, омадли имкониятларни қўлдан бой бериш демакдир.\nТилла туш табири: Ҳар ҳил табирлардан\nИбн Сийрийн айтибдиларким, ҳар ким тилла кўрса, бемор бўлгай ёки ташвиш пайдо бўлгай. Агар тилла йўқоца беморликдан шифо топгай. Агар ободонлик жойдан топса, албатта шифо бўлгай.\nҲазрати Дониёл алайҳиссалом айтибдиларким, ҳар ким тушда тллони кўрса ва улар бешдан кам бўлса,унга андух йетгай. Агар бешдан кўп бўлса,бениҳоят ҳурсандчилик кўргай. Агар бир дона ёки юз минг дона қизил тиллони кўрса ёки олса, унга илм хосил бўлгай. Илм орқасидан кўп мол дунё топиб, бой бўлгай. Бордию қўлидан тиллоси тушиб кеца, унинг фарзандига мусибат йетгай.\nҲофизиддин айтибдиларким, тушда тилло кўриш хотин, фарзанд, канизакка ва бе меҳнат ҳосил бўладиган кўп мол дунёга далолат қилғай. Ибн Сийрийн Раҳматуллоҳ алайҳ айтибдиларким, ҳар ким тушда тиллони кўрса, эркакларга ғам андух бўлгай. Ҳотинларга эса ҳурсандчилик. Агар киши зар топса ёки биров унга зар берса, берган зари миқдорича исрофгарчиликбўлади.\nАгар тушда зар олса ёки соца, унга ғам ташвиш йетишгай. Агар зарни уйига тўпласа, унга ғойибдан мол йетгай. Агар зарни ёйса моли исроф бўлгай. Ибн Сийрийн айтибдиларким, ҳар ким тушда тиллани кўрса, ўнгида ҳам тиллони кўргай.


Булунғурда 1,5 мингта оиланинг 7 мингга яқин оила аъзосига моддий ёрдам пули тарқатилди. - Халқ сўзи\nБулунғурда 1,5 мингта оиланинг 7 мингга яқин оила аъзосига моддий ёрдам пули тарқатилди.\n20:31 13 Август 2020 Жамият\nБугунги пандемия шароитида доимий даромадидан айрилган, ишсиз, кам таъминлаган ва эҳтиёжманд оилаларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш мақсадида Республика ҳукумати томонидан қатор чоралар кўрилмоқда.\nЖумладан, «Саховат ва кўмак» умумхалқ ҳаракати доирасида ҳар бир туманда эҳтиёжманд оилалар рўйхати шакллантирилиб, уларни қўллаб-қувватлаш ҳамда мураккаб ижтимоий вазиятидан чиқиб кетишида кўмаклашишнинг аниқ механизми ишлаб чиқилди. Жумладан, ҳар бир оилага 13 турдаги озиқ-овқат маҳсулотлари тарқатилди, имтиёзли кредит ажратиб, тадбиркорликка йўналтириш чоралари кўрилди, ғалладан бўшаган майдонлардан ер ажратиб, ҳайдалиб ва экилиб берилди, кооперациялар ташкил этилиб, субсидия ҳисобидан жўжа, қуён, асалари тарқатилди, помидор, картошка, ловия уруғлари етказиб берилди.\nБундан ташқари ислом оламининг муқаддас байрамларидан бири бўлмиш муборак Қурбон ҳайити муносабати билан «Коронавирус пандемияси даврида ижтимоий ҳимояга ва ёрдамга муҳтож аҳоли қатламларини моддий қўллаб-қувватлашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармонига мувофиқ эҳтиёжманд оилаларга 1 миллион сўмдан, хусусан, Булунғур туманида 358 нафар ижтимоий ҳимояга муҳтож, эҳтиёжманд оилаларга жами 358 миллион сўм нақд пул шаклида ҳайитлик тарқатилди.\nУшбу оилаларни қўллаб-қувватлаш ишлари шу билан якунига етгани йўқ. Президентимиз томонидан давлат бюджетидан пандемия шароитида кам таъминланган оилаларни қўллаб-қувватлаш мақсадида эҳтиёжманд оилаларнинг ҳар бир аъзосига 220 минг сўмдан бир марталик моддий ёрдам пули ажратилди.\nУшбу ажратилган ёрдам пуллари «Саховат ва кўмак» умумхалқ ҳаракати доирасида рўйхати шакллантирилган оилаларга тарқатилмоқда. Хусусан, яқинда 1 миллион сўмдан ёрдам қилинган 25 та оиланинг 91 та аъзоси учун ҳам 20 миллион сўм, туман миқёсида жами 55 та маҳалладан 1 503 та оиланинг 6 935 нафар оила аъзосига 1 миллиард 525 миллион 700 минг сўм моддий ёрдам пул маблағлари тарқатилди.\nПул маблағлари ҳар бир оиланинг оила аъзолари сонидан келиб чиққан ҳолда, маҳалла марказларида ўз эгаларига берилди. Ногиронлиги бўлган ва маҳалла марказига кела олмайдиган оилаларнинг хонадонига нақд пул шаклидаги маблағлари туман «Халқ банки»нинг сайёр кассалари томонидан олиб бориб топширилди. Шунингдек, шаффофликни таъминлаш, турли тушунмовчиликларга йўл қўймаслик мақсадида пул маблағлари тарқатилиши сектор аъзолари томонидан кузатиб борилди.\n— Оилада етти киши яшаймиз, бизга 1 миллион 540 минг сўм ёрдам пули берилди, - дейди «Чангал-1» маҳалласида яшовчи фуқаро Нигора Номозова. - Бугунги пандемия шароитида карантин чекловлари туфайли моддий жиҳатдан анча қийналиб қолган эдик. Ушбу пул маблағлари бизга ва биз каби қийин шароитда қолган юртдошларимизга кутилмаган ёрдам бўлди. Тўғри, шу кунгача ҳам маҳалла-кўй сўраб турган эди. Бироқ, Давлат томонидан ҳар бир оилага пул тарқатилишини биринчи бор кўряпман. Адолатли сиёсат олиб бораётган ва биз каби оилаларга ҳам шахсан ғамхўрлик қилаётган Президентимиздан миннатдорман.\nДарҳақиқат, бугунги йўғон чўзилиб, ингичка узиладиган бир даврда ҳукуматимиз томонидан кўрсатилаётган бу каби ёрдамлар дилларга умид учқунини ёқиши, ҳар бир Ўзбекистон фуқаросининг қалбида ватанга муҳаббат, ғурур ҳиссини уйғотиши табиий.


Twitter`даги машҳур шахслар аккаунтларига ҳужум уюштирилди – Газета.uz\nTwitter`даги машҳур шахслар аккаунтларига ҳужум уюштирилди\nTwitter ижтимоий тармоғига хакерлар томонидан ҳужум уюштирилиб, Илон Маск, Билл Гейтс, Барак Обама ва бошқа машҳур шахслар саҳифалари орқали биткоин бўйича ёлғон хабарлар тарқатилди. Хабарлар сайт администрацияси томонидан ўчирилди.\nLotinchada 16 июл 2020, 12:56 Технологиялар\nНомаълум шахслар Илон Маск, Билл Гейтс, Уоррен Баффет, Барак Обама, Канье Уэст, Binance раҳбари Чанпэн Чжао, Apple, Uber ва бошқа 50 дан ортиқ расмий саҳифаларга кириб, ёлғон хабарлар тарқатган, дея хабар беради VC.ru.\nКомпания ва расмий шахслар аккаунтлари орқали улар бир неча минг биткоин тарқатилаётгани ҳақида ёлғон эълонлар қолдиришган: белгиланган онлайн-ҳамёнга маълум суммани юборган шахс, уни икки баравар қилиб совға тариқасида қайтариб олиши ваъда қилинган.\nТошкент вақти билан 03:00, 16 июльга келиб, бу усул билан фирибгарлар 100 000 доллардан ортиқ, ёки биткоин эквивалентида, 12 BTC ишлашган ва бу фақат ҳамёнлардан бирининг статистикаси.\n«Twitter`да бизлар учун оғир кун бўлди. Бўлиб ўтган воқеалардан ҳаммамиз ўзимизни ёмон ҳис қиляпмиз» — дейди Жек Дорси, Twitter асосчиси.\nШунингдек, фирибгарлар Apple, Uber каби компанияларнинг саҳифасида ҳам ёлғон хабарлар қолдирди. Жойланган «твитлар» аксарияти ўчирилиб, янгидан пайдо бўлган.\nКейинчалик, тасдиқланган расмий саҳифалар муаллифлари учун эълон ва хабарлар қолдириш имкони вақтинчалик чеклаб қўйилди.\nTwitter компаниясининг хабар беришича, ҳужум ички тизим ва ресурсларга кириш ҳуқуқига эга компания ходимларини ижтимоий инжиниринг ёрдамида чалғитиб, амалга оширилган. Бу воситалар ёрдамида фирибгарлар Twitter-саҳифаларга кириб ёлғон хабар қолдирган.\nКомпания томонидан барча хабар ва эълонлар ўчирилган, саҳифалар эса вақтинчалик чеклаб қўйилган. Суриштирув ишлари тугагач, компания тўлиқроқ маълумот беришни ваъда қилди.\nШунингдек, бу ҳодиса сабабли Twitter компаниясининг акциялари 4% га тушди. Хабарларда айтилишича, ҳужум уйиштиришда Twitter нинг айнан аутентификация (авторизация, кириш) тизимига ҳужум уюштирилган ва бу фирибгарларга аккаунтларга уларни логин ва паролини билмаган ҳолда кириш имконини берган.


Ҳамкорлик 17.06.2020 15:52\nТошкент сув таъминоти трансформациясининг режаси\nТошкент шаҳри ҳокимлиги ва экологик хизматлар борасида жаҳондаги етакчи ташкилотлардан бири – Франциянинг SUEZ компанияси ўртасида ҳамкорлик йўлга қўйилди.\nШаҳар ҳокимлиги, “SUEZ”нинг Яқин Шарқ, Марказий Осиё ва Кавказ ҳудуди бўйича бош дирекцияси ва Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги томонидан имзоланган шартномага мувофиқ, «Тошкент сув таъминоти трансформациясининг режаси» номли 7 йиллик истиқболли ва инновацион лойиҳа амалга оширилади.\nТошкент шаҳри ҳокими ўринбосари Бахтиёр Раҳмонқуловнинг таъкидлашича, ушбу лойиҳанинг умумий қиймати 185,4 миллион еврога тенг. Шундан 142 миллион евро Европанинг етакчи банклари кредитлари ҳисобидан ўзлаштирилади. Маблағлар шаҳар сув таъминоти ва оқава сув тармоқларини модернизация қилиш ва тизим бошқарувини энг юқори халқаро стандартлар даражасида такомиллаштиришга йўналтирилади.\nШунингдек, лойиҳа доирасида дунёдаги 80 дан ортиқ мамлакатда фаолият олиб бораётган SUEZнинг 150 йиллик тажрибасига таянган ҳолда, интеллектуал бошқарув бўйича энг илғор технологиялар жорий қилинади, ноу-хаулар ҳаётга татбиқ этилади.\nМазкур ижтимоий лойиҳа давлатимизнинг илғор хорижий тажриба кўмагида фуқаролар учун коммунал хизматларни янгилаш ва кенгайтиришга бўлган ёндашувига тўлиқ мос келади.\nТошкент сув таъминоти трансформацияси лойиҳаси маҳаллий иқтисодиётни ривожлантиришга ҳам салмоқли ҳисса қўшади. Ускуналар ишлаб чиқариш йўлга қўйилиши натижасида Тошкентда янги иш ўринлари яратилади. Бундан ташқари сув таъминоти бўйича юзлаб маҳаллий мутахассислар шаҳримизда ва хорижда ўз малакаларини оширишади, - дея таъкидлади Бахтиёр Раҳмонқулов.\nҲозирги кунда Техник топшириқнинг техник-иқтисодий асослаш учун Уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги Тармоқ илмий-техник Кенгаши (ТИТК)га тақдим этилган келишилган лойиҳаси кўриб чиқилмоқда.


Шукр қилиш фазилати – .:: Xadicha.uz\nШукр қилиш фазилати\nИнсон Қуръонда шошқалоқ, чидамсиз, сабрсиз, жоҳил, ўта золим, ўта жоҳил, бахил, умидсиз дея сифатланган. Инсоннинг асли ва келиб чиқиши тилга олгулик нарса бўлмаган – лойдан, ҳақир сувдан яратилган. Инсонда ҳийла оз бўлиб, у заифлик хислатларига ўралгандир. Агар Аллоҳнинг марҳамати бўлмаса, у кўп тортишувчидир, очиқ- ойдин хусуматчи, ўта золим ва ўта ношукрдир.\nАзизлар биламизки, биз фойдаланадиган барча нарсалар, неъматларни яратган Аллоҳ таоло беради. Буларнинг эвазига биз У Зотга шукр қилишимиз, ўша неъматларни фақат яхшилик йўлида ишлатишимиз керак. Бир инсон сизга икки дона олма совға қилса, қанчалик хурсанд бўлиб кетасиз. Аллоҳ бизга ҳисобсиз неъматларни ато қилиб қўйибди. Буларга, албатта, шукр қилиш керак.\nЯна сиз ўзингизга тегишли китобни дўстингизга ўқиш учун берсагиз-у, аммо у китобнинг варақларини йиртиб, муқовасини кир қилиб қайтариб берса, қанчалик жаҳлингиз чиқади. Шундай экан, бизлар ҳам берилган неъматларни авайлаб-асраб, уни ўз ҳолича сақлашимиз, танамизни касалликлардан ҳимоя қилишимиз лозим. Бунинг учун ичкилик, тамаки чекиш, соғлиққа зарарли нарсаларни истеъмол қилишдан узоқ бўлиб, қабиҳ ишлардан сақланишимиз, компютер ўйинларини кўп ўйнашдан эҳтиёт бўлишимиз керак.\nБизнинг тана аъзоларимиз баҳоси йўқ неъматлардир. Ёруғ оламни кўришимиз учун бизга берилган икки кўзимиз қанчалик қадрли, тўғрими? Кўзнинг қадрига ундан айрилганлар етади, дейишади. Аммо ақлли болалар кўз ва бошқа аъзоларнинг қадрига етишлари учун кўздан айрилишлари шарт эмас. Зукко болалар бир ёмонликни у келмасидан олдин сезадилар ва ундан қутулиш йўлини биладилар. Бизнинг аъзоларимиз ҳам олтиндан қимматроқдир. Сабаби олтинни пулга сотиб олиш мумкин, бироқ тана аъзоларининг соғлиғини қайтариб бўлмайди. Шундай экан, бизга берилган ҳар бир неъматни авайлаб, асрашимиз, уни фақат яхши ишларга, эзгулик йўлига ишлатишимиз лозим.\nҚуръони каримдаги бақара сурасининг 252- оятида шундай маҳамат қилинади.\nУшбу оят ўзи қисқа бўлишига қарамай, олам-олам маъно касб этади. Аллоҳ таоло Ўзи яратган, ҳаёт ва ризқ ҳамда бошқа керакли нарсаларни берган бандаларига:\n«Мени эслангиз», демоқда.\nХўш, Аллоҳ бу ожиз бандаларининг эслашига муҳтожми? Йўқ, у беҳожат зот. Ҳамма муҳтожлик бандаларда. Лекин бу амр бандаларга яхшилик етиши учундир. Улар Аллоҳни зикр қилиб эслашлари ила Аллоҳ таоло уларни зикр қилишига, эслашига эришадилар. Аммо зикр билан зикрнинг фарқи бор, албатта. Ҳеч нарсага арзимайдиган ожиз банданинг эслаши қайда-ю, оламларнинг Парвардигори бўлган Аллоҳ таолонинг эслаши қайда! Банда қандай, қачон ва қаерда эслайди? Аллоҳ-чи?\nИмом Бухорий Пайғамбаримиз алайҳиссаломдан ривоят қилган ҳадиси қудсийда Аллоҳ таоло: «Эй одам боласи! Агар Мени ўзинг эсласанг, Мен ҳам сени Ўзим эслайман, агар кўпчилик ичида эсласанг, Мен сени фаришталар ичида эслайман», деган. «Ва Менга шукр қилингиз, куфр қилмангиз».\nШукр қилиш неъмат берувчи зотга мақтов сўзларини айтиш ва неъматни уни берган зотнинг розилиги учун ишлатиш билан бўлади. Аммо тили билан шукр деса-ю, амали билан Аллоҳнинг айтганидан бошқани қилса, куфрони неъмат қилган бўлади. Мўмин-мусулмон доимо Аллоҳни зикр этиб, унга шукр қилгандагина, иши олға босади.\nslayd М. Саиджалолова\t2020-02-13


Мажлисбозлик қонимизга сингиб кетганми?\n2021 йил 13 июль куни, соат 22.00 да Наманган вилояти ҳокимлиги томонидан “Обод қишлоқ” ва “Обод маҳалла” дастурлари ижроси ҳамда Мустақиллик байрамига тайёргарлик масалалари бўйича мажлис чақирилган. 8 июль куни, соат 06.30 да Андижон вилояти ҳокимлиги ташаббуси билан “ZOOM” платформаси орқали танқидий йиғилиш ўтказилган. 15 июнь, тонгги соат 05.00 да эса Сурхондарё вилояти ҳокимлиги томонидан такрорий экин масалаларига бағишланган мажлис ташкил этилгани хабар қилинганди.\nАфсуски, аксарият ҳолларда раҳбарлар аҳоли кутаётган ҳаётий муаммоларни ҳал қилиш ўрнига кераксиз қоғозбозлик ва натижасиз мажлислар ўтказиш билан овора бўлиб қолаётир. Ҳеч қандай натижа бермайдиган мажлислар ходимларнинг фойдали ишга сарфланажак қанчалаб вақтини ўғирлаётгани, ортиқча харажатлар, асаббузарликлар, ишчан меҳнат кайфиятининг пасайиши, ташаббускорликнинг йўқолишига сабаб бўлаётгани ҳам бор гап.\n“Мажлис кўп бўлса, ишлаётганимиз кўринади”\nҲайрон қоласан киши, раҳбарларга “йиғилиш қилма, мажлис ўтказаверма”, деб шунча танбеҳ, шунча дакки бериляпти. Лекин нега улар қўрқмай билганларини қилишяпти? Ҳали-ҳамон баъзи раҳбарлар: “Қанча кўп мажлис ўтказиб, топшириқ берсак, шунча яхши ишлаётганимиз кўринади”, деган нотўғри тушунчага эга бўлиб қолаётгани эса ачинарлидир. Президент ҳам, Бош вазир ҳам мажлисбозликни камайтириш ҳақида бир неча бор такрорлаганидан кейин ҳам бу ишлар давом этаётганини қандай тушуниш мумкин? Қолаверса, йиғилиш ўтказиш учун Бош вазирдан рухсат олиш керак, дейилган. Хўш, юқоридаги ҳолатларда йиғилиш ўтказишга рухсат берилганми?\n— Мажлисбозлик — анча жиддий муаммо, бунга социологик тадқиқот ўтказиб, яна бир бор амин бўлдик, — дейди Адлия вазирлиги ҳузуридаги Ҳуқуқий сиёсат тадқиқот институти бўлим бошлиғи Н.Норбоев. — Сўровномада ҳудудлардаги 208 нафар давлат ташкилотлари раҳбарлари иштирок этди. Респондентларнинг 61,1 фоизи баъзида бир кунда ўрта ҳисобда 2-4 ва ундан ортиқ марта мажлисларда қатнашишини(!), 62 фоизи эса мажлислар бир-бирига уланиб кетишини (!) билдирган. 52,4 фоиз респондент иш вақтидан ташқари соатларда йиғилишлар ўтказилаётганини маълум қилган. Ҳудудларда давлат ташкилотлари томонидан дам олиш кунларида йиғилишлар ўтказиш амалиёти ҳам сақланиб қолмоқда. Респондентларнинг 54,4 фоизи (!), яъни ярмидан кўпи бевосита ўз иш фаолияти йўналиши билан боғлиқ бўлмаган йиғилишларда қатнашишга мажбур! Йиғилишлар мажбурий характерга эга, 47,6 фоиз респондент мажлисларга вақтида келмаган ёки умуман қатнашмаганларга нисбатан чора кўриш амалиёти жорий қилинганини билдириб ўтишган.\nРақамлардан ҳам кўринадики, амалий аҳамиятга эга бўлмаган йиғилишларга чек қўйиш керак: мажлисларда фақатгина ташаббускорларнинг ўзлари ёки ўзига керакли маълумот олмоқчи бўлган ходимлар иштирок этиши мақсадга мувофиқ. Назаримизда, бунинг учун, энг аввало, раҳбарларнинг дунёқараши ўзгариши керак. Бусиз иложи йўқ. Қолаверса, бу ўринда касаба уюшмалари ҳам энди “улоқни қўлга олиши” зарур. Ахир уни раҳбарларнинг қош-қовоғига қараб эмас, қонун ҳужжатларида ёзилганидек, ишчи-хизматчиларнинг манфаатларини амалда ҳимоялай оладиган мустақил тузилмага айлантириш фурсати етмадими?\nМеъёрдан ортиқ меҳнат ҳеч кимга фойда бермайди\nМуаммо фақат мажлис ўтказиш билан чекланмайди. Ходимларни ярим тунгача ишлатиш, ҳатто аниқ бир топшириқ бўлмаса-да, раҳбар уйига кетмагунча иш жойида ушлаб туриш (аксарият мулозимлар ярим тунгача кабинетида қамалиб ўтиради, гўё қўли бўшамаётгандек), якшанба кунлари ҳам ишга чақиришдек иллатлар йўқолмаяпти. Профессионал давлат хизматининг мавжуд эмаслиги, давлатнинг иқтисодиётдаги ўта катта иштироки ва “бошлиққа ҳурматга” асосланган идора маданияти бунинг асосий сабабларидир.\nБироқ бу билан самарадорликка эришиш мумкинми? Албатта, йўқ. Орада меҳнат қонунчилиги ижроси бўйича рейдлар ҳам ўтказилди. Аммо назорат яна ўлда-жўлда қолди. Боз устига, рейдлар вақтида вазирлик ва идоралар ходимлари раҳбарлар топшириғи билан чироқларни ўчириб, иш фаолиятларини ярим тунгача давом эттираверишганига нима дейсиз... Хуллас, ҳозир ҳаммаси яна аввалгидек, бироқ бу билан ҳеч кимнинг иши йўқ. Мажлисбозлик, қоғозбозлик давом этаверар экан, номимиз янгию, тутумимиз эскича бўлиб, бир жойда депсиниб тураверамиз.\n— Ўзбекистон халқаро ҳуқуқ субъекти сифатида 1935 йил 21 июнда Женеведа имзоланган “Ишнинг давом этиш муддатини ҳафтасига қирқ соатгача қисқартириш тўғрисида”ги Конвенцияга, демакки, халқаро ҳужжатга қўшилган, — дейди таниқли юрист Саидали Мухторалиев. — Ўтган асрнинг 35-йилларидаёқ халқаро ҳамжамият ҳар бир меҳнаткаш инсоннинг темирдан ясалмаганини эътироф этган. Ҳафтасига 40 соатлик иш вақтини ҳар бир меҳнаткаш учун норма сифатида қабул қилган. Ундан ортиғи иш берувчи учун ҳам, ходим учун ҳам зарар ва самарасиз эканлиги тўғрисида хулоса қилинган. Ходим қанчадир давр мобайнида бу нормадан ортиқ вақт ишлаши мумкиндир, лекин узлуксиз, иш вақтидан ортиқча зўриқиб ишлаш кейинчалик ундаги жисмоний имкониятни, шижоат ва ғайратни ҳамда ишга бўлган меҳрни сўндиради, ходим ўз ишидан тобора совиб қолади. Ишдан кейин 3-4 соат қолиб минг ишласин, барибир ўша нормал 8 соатлик иш вақтидаги барака бўлмайди.\nАмалдаги Меҳнат кодекси бўйича ходимларни дам олиш кунларида ишлатиш тақиқланади. Бироқ айнан шу кодексда ишлатиш тақиқланиши ёзилган модданинг давомида иш берувчининг фармойиши бўйича айрим ходимларни дам олиш кунлари ишга жалб этишга алоҳида ҳоллардагина йўл қўйилиши ёзилган. Кодексда ушбу алоҳида ҳоллар нималардан иборат экани, раҳбарларнинг йиғилишлар ўтказиши бундай истисноларга кириши ҳақида ҳеч нарса дейилмаган.\nНега валломатлар ўртага олиб, сўроқ қилинмайди?\nМутахассисларнинг фикрича, давлат идораларида меҳнат қонунчилигининг нормалари ва ҳукуматнинг тақиқи иш бермаётганига бир нечта сабаблар бор. Жумладан, мамлакатда меритократия (таниш-билиш эмас, қобилият) асосида шаклланган профессионал давлат хизмати йўқ. Сифатли ва самарадор давлат аппаратининг шаклланишига ҳуқуқий асос яратиши мумкин бўлган “Давлат хизмати тўғрисида”ги қонун турли сабабларга кўра қабул қилинмаяпти. Қолаверса, давлатнинг иқтисодиётдаги иштирокини кескин камайтириш керак, шунда балки прокурорлар ҳам фермерларга ерни қачон суғориб¸ унга қачон кимëвий препарат сепиш каби масалаларда йўл-йўриқ берадиган селектордан қутулиб, одам каби дам олар, бошқа мулозимларга ҳам юклама камаярмиди.\nМулозим карьерадан ташқари, ўз ишидан маъно топиши лозим, жамоат учун манфаатли иш қилаётганини ҳис этиши керак. Демак, профессионал давлат хизматини тузишнинг ўзи етмас экан. Шунга муносиб идора маданияти ҳам шаклланиши керак. Лекин бу муайян вақт талаб этгани учун Ўзбекистонда яқин орада минглаб мулозимлар дам олишсиз ишлашда давом этишини тахмин қилиш мумкин.\nБироқ бу ўринда бир нарса қизиқ: нима учун депутатлар, сенаторлар ярим кечаси, дам олиш куни мажлис ўтказадиган валломатларни ўртага олиб, сўроқ қилмайди? Нега бу масалани назоратга олмайди? Ахир, бу ҳам катта дардимиз-ку. Қисқаси, бу масалада кескинроқ чора, жудаям кескин чора қўллайдиган фурсат етди, назаримизда. Йўқса, улар учун Меҳнат кодекси ҳам, берилаётган даккилар ҳам бир тийин бўлиб қолаверади.\nАҚШнинг “SUNY” тиббиёт университети олимлари тадқиқот ўтказиб, мажлислар инсоннинг муаммога ечим излаш кўникмасини, яъни фаолият самарадорлигини тушириб юборишини аниқлашди. Ҳадеб мажлисларга қатнайдиган инсонларнинг фикрлаш доиралари торайиб, ташаббускорлик шаштлари пасаяр экан. Бу инсонлардаги тушкунлик, умидсизлик даражаси ошиб кетади.\nКамбағаллик чегарасини қандай аниқлаш мумкин?\nТадбиркорлик фаолияти текширувдан холи бўладими?\nАлимент тўловчилар фақат оталар эмас...\nЭлектрон ўғирликлар нега кўпаймоқда?


Одил судлов:инсон ҳуқуқларини қўшимча кафолатловчи навбатдаги муҳим ҳужжат – UzFK\nO'zbekiston fermer, dehqon xo'jaliklari va tomorqa yer egalari kengashi\nRahbariyat va tasarrufiy tashkilotlar\nXaridlar va tanlovlar\nОдил судлов:инсон ҳуқуқларини қўшимча кафолатловчи навбатдаги муҳим ҳужжат\nby UzFKUserPosted on July 28, 2020 February 11, 2021\n«Суд биносига келган ҳар бир инсон Ўзбекистонда адолат борлигига ишониб чиқиб кетиши керак. Бу Президент талаби!»\nИнсон ҳуқуқлари — олий қадрият. Уларнинг амалда таъминланиши, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини муҳофаза қилиниши ҳамда бузилган ҳуқуқларининг тикланиши бевосита суд ҳокимиятининг мустақиллиги, адолатли ва холис қарор қабул қилиши билан баҳоланади. Бу исбот талаб қилмайдиган ҳақиқат.\nЮртимизда ушбу соҳани ривожлантириш йўлида барча чоралар кўрилиб, судларнинг мустақиллигини таъминлаш, ҳақиқий одил судловни амалга ошириш ва пировардида инсон ҳақ-ҳуқуқларини ҳимоя қилиш борасида ижобий натижаларга эришиляпти.\nЮтуқлар ўзимизники, албатта. Бугун эришилган ютуқларни эмас, тизимдаги муаммоларни таҳлил қилиб, уларнинг ечимини излаш ҳақида ўйлайдиган замонда яшаяпмиз. Чунки вақт бизни кутиб ўтирмайди.\nДўппини бошдан олиб, чуқурроқ мулоҳаза юритадиган бўлсак, суд-ҳуқуқ соҳасида ҳануз бюрократик тўсиқлар сақланиб қолаётгани, суд қарорларини қайта кўришдаги бир-бирини такрорловчи амалиётлар, тортишув принципининг етарлича таъминланмаётгани, инвесторлар ҳуқуқларининг суд ҳимоясида бўлиши талаб даражасида эмаслиги, прокурорларнинг суддаги иштирокида баъзи ваколатларнинг сақланиб қолгани яққол кўзга ташланади. Буларнинг барчаси суд тўғрисидаги қонунчиликни замон талаблари ва халқаро стандартларга мувофиқлаштиришни, янгича ёндашувлар асосида иш юритишни талаб этмоқда.\nЎзбекистоннинг халқаро майдондаги нуфузига эътибор қаратадиган бўлсак, унинг ўрни тегишли халқаро рейтингларда пастлигича қолмоқда. Қонун устуворлиги индекси бўйича — 92 ўрин, шундан «Фуқаролик одил судлов» индикатори — 72, «Жиноий одил судлов» индикатори — 66 ўринда эканлиги суд тизими ва унинг ташкилий-ҳуқуқий асосларини янада такомиллаштириш лозимлигининг яна бир исботидир.\nПрезидентимизнинг «Судлар фаолиятини янада такомиллаштириш ва одил судлов самарадорлигини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Фармони юқорида тилга олинган муаммоларни ҳал этишга хизмат қиладиган муҳим ҳужжат ҳисобланади.\nМазкур Фармон билан судларнинг ташкилий-ҳуқуқий шаклига бир қатор ўзгартиришлар киритилди, хорижий мамлакатлар тажрибасида ўзини оқлаган янги институтлар жорий этилиши белгиланди, судларнинг моддий-техник базасини такомиллаштириш, улар фаолиятига ахборот коммуникация технологияларини кенг жорий этиш ҳамда суд аппарати ходимларини моддий жиҳатдан қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор қаратилди.\nТашкилий ўзгаришлар суд фаолиятидан халқимизни рози қилишга қаратилган\nХўш, Фармоннинг қабул қилиниши натижасида оддий фуқаро, халқнинг ҳаётида қандай ўзгариш юз беради? Фуқароларга қандай енгилликлар яратилади, одил судлов таъминланадими, судларнинг чинакам мустақиллигига эришиладими?\nМазкур саволларга тўлақонли жавоб бериш мақсадида Фармон билан белгиланган қатор ўзгаришларни таҳлилий кўриб чиқиш мақсадга мувофиқ.\nХусусан, ҳужжатни учта асосий ўзаро боғлиқ бўлган жиҳатлар билан изоҳлаш мумкин. Аввало, бу судлар фаолиятининг очиқлиги, унинг ошкоралиги ва шаффофлигини кучайтириш, судларнинг чинакам мустақиллигини таъминлаш, судлар томонидан қабул қилинаётган қарорларнинг адолатли, холис бўлиши ҳамда пировардида судларга нисбатан ишончни ошириш орқали халқнинг, фуқароларнинг суддан рози бўлишига эришиш ҳисобланади.\nБиринчидан, суд тизимининг ташкилий-ҳуқуқий шаклини замон талаблари ва халқаро стандартлардан келиб чиққан ҳолда такомиллаштириш зарурати мавжуд.\nХусусан, бугунги кунда вилоятларда фуқаролик, иқтисодий, жиноят ишлари бўйича судларнинг тузилмавий жиҳатидан алоҳида-алоҳида фаолият юритиши амалиётда муайян муаммоларни келтириб чиқармоқда. Судларнинг тарқоқ бўлганлиги фуқаролар ва тадбиркорларнинг сарсон бўлишига, суд ишлари бўйича ягона амалиётнинг шаклланмаслигига сабаб бўлмоқда. Биргина 2019 йилнинг ўзида 58 мингдан ортиқ фуқаро ва тадбиркорлар судлардаги сарсонгарчиликларга нисбатан ўз эътирозларини билдирган.\nБундан ташқари, судлар аппаратларидаги ёрдамчи ходимларга ҳақ тўлаш ва моддий-техник жиҳатдан таъминлаш учун бюджет маблағларини ортиқча сарфланишига олиб келмоқда, шунингдек, ўрта бўғин умумий юрисдикция судларининг алоҳида фаолият юритиши илғор хорижий амалиётга тўла мувофиқ, деб бўлмайди.\nМасалан, Францийа, Италия, Канада, Жанубий Корея, Қозоғистон, Беларус ва бошқа давлатларда ўрта бўғин умумюрисдикция судлари фуқаролик, жиноят ва иқтисодий ишлар бўйича ягона суд сифатида фаолият юритади. Шундай экан, бугунги куннинг талаби суд тизимини оптималлаштириш орқали судларнинг фуқаролар учун очиқлигини таъминлашдир.\nҚабул қилинган фармон асосида вилоят ва унга тенглаштирилган фуқаролик ишлари бўйича, жиноят ишлари бўйича судлар ва иқтисодий судлар негизида судьяларнинг қатъий ихтисослашувини сақлаб қолган ва суд ишларини юритиш турлари бўйича алоҳида судлов ҳайъатларини ташкил этган ҳолда Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар умумюрисдикция судларини ташкил этиш белгиланди. Бундан кўзланган асосий мақсад ягона суд амалиётини шакллантириш ва шу орқали фуқаролар ва тадбиркорларнинг сарсонгарчиликларига чек қўйиш ҳисобланади.\nИккинчидан, бугунги кунда маъмурий судлар фаолияти давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари, шу жумладан, маҳаллий ҳокимликларнинг фаолиятида қонунийликни таъминлаш, уларнинг ноқонуний қарорларини бекор қилиш орқали фуқаро ва тадбиркорларнинг ҳуқуқларини ўз вақтида ҳамда самарали тиклашга қаратилган.\nТаҳлилларга кўра, маъмурий судлар томонидан 2019 йилдан шу кунга қадар 2 мингдан ортиқ ҳоким қарорлари ҳақиқий эмас, деб топилган. Шуни айтиш лозимки, амалдаги маъмурий судлар фаолиятида қатор ечимини кутаётган муаммолар мавжуд. Масалан, туман миқёсида маъмурий судлар, шу туман ҳудудидаги маҳаллий ҳокимият органларидан мустақил фаолият юритишида қийинчиликлар мавжуд.\nОммавий-ҳуқуқий низоларни кўришга ихтисослашган маъмурий судларга маъмурий ҳуқуқбузарликка оид ишларни кўриш ваколати ҳам юклатилган. Бу ишлар табиатига кўра жиноят ишларига яқин бўлиб, иш ҳажмининг асосий қисмини айнан шундай ишлар ташкил қилаётганлиги маъмурий судларни ташкил этишдан кўзланган мақсадга эришишга салбий таъсир кўрсатмоқда.\nЭътибор беринг, жорий йил 6 ойида 183 минг, 2019 йилда 412 минг маъмурий ҳуқуқбузарликка оид ишлар кўрилган бўлиб, оммавий ҳуқуқий низолар эса умумий ишларнинг атиги 4 фоизини ташкил этяпти.\nШундан келиб чиқиб, Фармон билан 2021 йил 1 январидан Ўзбекистонда маъмурий одил судлов тизими ташкил этилади. Бунда маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш ваколати маъмурий судлардан жиноят ишлари бўйича судларга ўтказилади, мавжуд маъмурий судлар мақбуллаштирилиб, маъмурий ва бошқа оммавий ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган ишларни кўришга ихтисослаштирилган Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар марказлари ва Тошкент шаҳрида туманлараро маъмурий судлар ташкил этилади.\nМаъмурий ҳуқуқбузарликлар билан боғлиқ ишларнинг жиноят судларига олиб берилиши маъмурий судларнинг иш ҳажмини камайтириш орқали давлат органларининг хатти-ҳаракатларининг қонунийлигини суд орқали ишончли ҳимоя қилинишини кафолатлайди.\nУчинчидан,жиноят процессуал қонунчилигида мутлақо янги институт, жиноят ишининг умумий тартибда кўриб чиқилишига тўсқинлик қилувчи омилларни тезкорлик билан аниқлаш ва бартараф этиш имконини берувчи дастлабки эшитув босқичини киритиш жорий этилмоқда. Бунинг зарурати нимада, деган саволга жавоб беришдан олдин рақамларга эътибор бериш ўринли.\nМисол учун, 2019 йилда 469 та иш судда бир неча ой кўрилгандан кейин дастлабки терговдаги камчиликларни бартараф этиш учун прокурорга қайтарилган. Бу, ўз навбатида, фуқароларнинг сарсон бўлиши, муддатларнинг асоссиз равишда чўзилиши натижада фуқароларнинг судларга нисбатан ишончсизлигини ортишига сабаб бўлмоқда.\nЖиноят судларида дастлабки эшитув босқичини жорий этиш дастлабки тергов органлари томонидан йўл қўйилган камчиликларни аниқлаш ва бартараф этиш, ишни суд жараёнига қабул қилишда томонларнинг тенг иштирокини таъминлаш орқали уларнинг важларини янада мустаҳкамлаш ва асослаш имкониятини яратади. Дастлабки эшитув институти нафақат англо-саксон (АҚШ, Буюк Британия ва ҳ.қ.) балки, романо-герман суд тизимида (Германия, Францийа ва ҳ.к), шу жумладан, МДҲ мамлакатларида (Россия, Қозоғистон ва ҳ.к.) ҳам жорий этилган.\nСуд қарорларининг сифатини ошириш ва барқарорлигини таъминлашда тўсиқ бўлиб турган ҳолатлардан бири – бу суд қарорлари устидан шикоят келтириш ҳуқуқини берувчи назорат инстанциясининг мавжудлигидир. Бу инстанциянинг мавжудлиги БМТнинг махсус маърузачиси Д. Гарция-Сайян, Иқтисодий ривожланиш ва ҳамкорлик ташкилотининг вакиллари ва бошқа экспертлар томонидан танқид остига олган. Ушбу институт совет тузумидан қолган бўлиб, аксарият МДҲ давлатларида бекор қилинган (Қозоғистон, Озарбайжон, Грузия, бундан ташқари, Германия, АҚШ, Францийа, Латвия ва бошқаларда ҳам).\nШунга кўра, Фармон билан суд ишларини назорат тартибида кўриш институти тугатилади, яъни Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси, Бош прокурори ва улар ўринбосарларининг суднинг ҳал қилув қарорлари, ҳукмлари, ажримлари ҳамда қарорлари устидан назорат тартибида протест киритиш ҳуқуқи 2021 йил 1 январидан бекор қилинади. Бу эса судда ҳар бир иш бўйича якуний тўхтамга келиш ҳамда фуқаролар ва тадбиркорларнинг сарсон бўлишининг олдини олишга қаратилган муҳим қадамдир.\n«Бир инстация — бир суд» тамойили татбиқ қилинади\nҲозирги кунда вилоят судлари 3 та (биринчи, апелляция ва кассация) инстанцияда ишларни кўриб чиқади. 2019 йилнинг ўзида айни бир вилоят судида биринчи ва апелляция (кассация) инстанциясида кўрилган ишларнинг 13 мингга яқини Олий судда ўзгартирилган ёки бекор қилинган.\nЭндиликда бир суднинг ўзида биринчи инстанцияда кўрилган ишлар, шу суднинг ўзида кейинги инстанция сифатида кўрилиши амалиётига барҳам берилади ва суд қарорлари устидан шикоят беришнинг янги тартиби жорий этилмоқда.\nБиринчи, туманлараро, туман (шаҳар) судларининг қарорларини вилоят ва унга тенглаштирилган судлар томонидан, вилоят ва унга тенглаштирилган судларнинг биринчи инстанция суди сифатида чиқарган қарорларини эса Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судлов ҳайъатлари томонидан апелляция тартибида қайта кўриб чиқиш.\nИккинчи, апелляция тартибида кўриб чиқилган суд қарорларини Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судлов ҳайъатлари томонидан кассация тартибида қайта кўриб чиқиш.\nНатижада ортиқча суд босқичларини бекор қилиш орқали «бир суд – бир инстанция» тамойили жорий этилишига олиб келади.\nСуд мустақиллигини таъминлаш чоралари кучайтирилади\nМамлакатимизда судларнинг мустақиллиги, тергов ва прокуратура органлари ва бошқа таъсирлардан холилиги уларнинг ҳокимиятнинг алоҳида бўғини сифатида мавқеини оширишга хизмат қилади.\nАфсуски, ҳозирда суднинг чинакам мустақиллигини, тарафларнинг судда тортишувчанлик ва тенглиги тамойилини тўлиқ таъминлашга тўсқинлик қилувчи қуйидаги салбий омиллар сақланиб қоляпти.\nБиринчидан, қонунчиликда прокурор судда айбловдан воз кечган тақдирда судья қандай қарор қабул қилиши кераклиги белгиланмаган.\nИккинчидан, прокурор иштироки шарт бўлмаган фуқаролар ёки тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ ишлар кўрилишида танлов асосида қатнашиб, тарафлар ёки судга босим ўтказиши мумкинлиги истисно этилмайди.\nУчинчидан, прокурор томонидан суддан ишни ўз ташаббуси билан чақириб олиниши тарафларнинг тенглиги тамойили бузилишига ва турли суиистеъмолликларга олиб келиши мумкин. Шунга биноан, прокурорнинг судда иш кўрилиши жараёнида иштирок этиш тартибини илғор халқаро стандартларга мослаштириш зарурати мавжуд.\nАйнан шунинг учун Фармон асосида прокурорнинг қатор ваколатларига ўзгартиришлар киритилди. Хусусан:\n— давлат айбловчиси айбловдан воз кечган тақдирда реабилитация асосларига кўра жиноят ишини тугатиш;\n— прокурор томонидан суднинг қонуний кучга кирган ҳукми, ҳал қилув қарори, ажрими ёки қарори бўйича ишларни, ушбу ишлар юзасидан тарафлар мурожаати мавжуд бўлган ҳолдагина, суддан чақириб олиб ўрганиш;\n— қонунда назарда тутилган ҳоллардан ташқари судларда бошқа шахсларнинг ташаббуси билан қўзғатилган фуқаролик ва иқтисодий ишларнинг кўрилишида прокурор ўз ташаббуси билан иштирок этишини истисно этиш тартиби жорий этилади.\nБулар эса жиноят процесси иштирокчилари ваколатларининг ўзаро мувозанатини таъминлашга хизмат қилади.\nМустақил суд ҳокимияти ҳақида сўз юритар эканмиз, бу борада судлар ва судьяларнинг моддий-маиший таъминоти муҳим ўрин тутишини қайд этиш лозим. Бу борада ҳам айрим муаммоли ҳолатлар мавжуд.\nМасалан, ҳозирги пайтда судьялар ва суд ходимларининг моддий таъминоти бюджетдан ташқари Суд ҳокимияти органлари фаолиятини ривожлантириш жамғармаси ва бюджет маблағлари ҳисобидан молиялаштирилади. Бундай тартиб, судьялар томонидан ишларни мустақил ва холис кўриб чиқилишига салбий таъсир кўрсатиши билан бирга, халқаро стандартларга жавоб бермайди.\nФармон билан суд тизими судьялари ва ходимларининг моддий таъминотини молиялаштиришни тўлиқ Давлат бюджетига ўтказилиши тартиби жорий этилиши ҳамда уларнинг иш ҳақлари миқдорларини оширилиши назарда тутилган.\nИнвестор ҳуқуқларининг ишончли кафолати яратилади\nЮртимизда тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, мамлакатнинг инвестициявий жозибадорлигини ошириш бугунги кундаги муҳим вазифалардан ҳисобланади.\nПрезидентимиз таъбири билан айтганда, сармоя киритаётган инвестор, биринчи навбатда ўз ҳуқуқлари суд орқали кафолатли ҳимоя қилинишига эътибор беради.\nШундай экан, бугунги кунда инвесторнинг ҳуқуқлари ҳам тўлиқ кафолатланган, дея олмаймиз. Масалан, 2019 йилнинг ўзида иқтисодий судлар томонидан чет эл инвесторлари билан боғлиқ 3 мингга яқин, рақобатга оид 30 дан ортиқ ишлар кўрилган. Бу инвесторларнинг ҳуқуқларини суд ҳимоясининг самарали тизими яратилишини тақозо этмоқда.\nҚабул қилинган ҳужжат асосида қонунчиликда янги судлов тизими — Олий суд тузилмасида инвестициявий низоларни ҳамда рақобатга оид ишларни кўриш бўйича судлов таркибини тузиш белгиланди. Судлов таркибига инвестиция киритилган санада йигирма миллион АҚШ доллари эквивалентидан кам бўлмаган миқдорда инвестицияни амалга оширган жисмоний ёки юридик шахслар ва давлат органлари ўртасида юзага келадиган инвестициявий низолар ҳамда рақобатга оид ишларни кўриш ваколати белгиланди.\nИнвестициявий таркибнинг ташкил этилиши инвесторлар низоларни ҳал қилиш учун турли суд инстанциялари ўртасида ойлаб сарсон бўлишларининг олдини олади ва уларнинг муаммолари битта судда ҳал қилинишини таъминлайди. Шу билан инвесторларнинг одил судловга ишончини кучайтириш орқали республиканинг инвестициявий жозибадорлиги ортишига хизмат қилади. Хорижий мамлакатлар мисолида бу амалиёт қўшни давлат — Қозоғистон Олий судида ташкил этилган инвестициявий таркибини фаолиятида ўзининг ижобий самарасини кўрсатмоқда. Шундай экан, хусусий мулк ҳуқуқи қонун ва суднинг кафолатли ҳимоясида бўлиши таъминланади.\nЭнди яна бир масалага эътибор қаратиш лозим. Фармоннинг қабул қилиниши миллий ҳуқуқ мактаби, ҳуқуқшунослар, илмий жамоа, амалиётчилар ва суд-тергов органи ходимлар учун катта масъулият юклайди. Унинг моҳиятини тушуниш ва тўғри татбиқ этиш, ижросини амалда таъминлаш учун тарғибот-ташвиқот ишларини олиб бориш билан бирга, суд корпуси вакиллари учун алоҳида семинар-тренинглар ташкил этиш мақсадга мувофиқ. Мазкур курсларда суд-тергов органлари малакасини ошириш билан бирга, янги тартиб-таомилларни қўллаш кўникмасини шакллантиришга эришилади.\nХулоса қилиб айтганда, мазкур Фармон орқали суд тизимида кўплаб ижобий ўзгаришлар юз беради — туман маъмурий судлари ўрнига туманлараро маъмурий судлар ташкил этилади, вилоятларнинг барча судлари умумюрисдикция судлари бўлиб бирлашади, дастлабки эшитув институти жорий этилади, прокурорларнинг айрим ваколатлари олиб ташланади, судлар мустақиллиги кафолатлари кучайтирилади, уларнинг моддий таъминланганлик даражаси ортади. Буларнинг барчаси пировардида Ўзбекистонда одил судловни таъминлаш, инсон ҳуқуқларини қўшимча кафолатлаш, судлар фаолиятидан халқимизни рози қилиш мақсадларига хизмат қилади.\nТошкент давлат юридик университети ректори,\nюридик фанлар доктори.\nP/s. Фармон ижроси доирасида:\nЎзбекистонда маъмурий одил судлов тизими ташкил этилади;\nҚорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар умумюрисдикция судларини ташкил этилади;\nсуд ишларини назорат тартибида кўриш институти тугатилади. Яъни, Ўзбекистон Республикаси Олий суди раиси, Бош прокурори ва улар ўринбосарларининг суднинг ҳал қилув қарорлари, ҳукмлари, ажримлари ҳамда қарорлари устидан назорат тартибида протест киритиш ҳуқуқи 2021 йил 1 январидан бекор қилинади;\n«Бир суд – бир инстанция» тамойили жорий этилади;\nОлий суд тузилмасида инвестициявий низоларни ҳамда рақобатга оид ишларни кўриш бўйича судлов таркиби тузилади;\nЖиноят процессида дастлабки эшитув институти татбиқ қилинади;\nпрокурорларнинг айрим ваколатлари чиқариб ташланади;\nсудларнинг ахборот-коммуникация фаолияти такомиллаштирилади, уларнинг моддий таъминланганлик даражаси ортади.\nНатижада Ўзбекистонда одил судловни таъминлаш, инсон ҳуқуқларини қўшимча кафолатлаш ва судлар фаолиятидан халқимизни рози қилиш мақсадларига эришилади.\nShare on FacebookUCssFWtk40effHygq6EcWUEQ\nPosted in E'lonlar\nPublished by UzFKUser\nView all posts by UzFKUser\nPrev Қишлоқ, ўрмон ва балиқ хўжалиги маҳсулотларининг умумий ҳажми 97,2 трлн сўмни ташкил этди\nNext O’zLiDeP фракцияси аъзоси Бобур Бекмуродов “Юксалиш” умуммиллий ҳаракати раиси бўлди\nЭнди томорқадаги меҳнат ҳам иш стажига қўшилади April 20, 2021\nҚишлоқ хўжалиги вакилларига янги қонун моҳияти тушунтирилмоқда April 20, 2021\nДеҳқон хўжаликлари ва томорқачилар учун янги қонун мазмун-моҳияти тушунтирилди April 20, 2021\nСпикер ўринбосари “In vitro” лабораторияси фаолияти билан танишди April 18, 2021\nҚорақалпоғистонда деҳқонларнинг эркинлиги қай даражада таъминланган ёхуд уларга яратилаётган имкониятларга бир назар April 17, 2021\nUzfk tomonidan ishlab chiqilgan


«Энг улуғ, энг азиз» танлови ғолиблари...\n15.09.2021 18:02 0 1195\nБугун пойтахтимиздаги Миллий матбуот марказида «Энг улуғ, энг азиз» анъанавий кўрик танловининг республика босқичи ғолиб ва совриндорларини тақдирлаш маросими бўлиб ўтди.\nТадбирни Ўзбекистон Журналистлари ижодий уюшмаси раиси Олимжон Ўсаров очиб берди.\nМамлакатимизнинг барча ҳудудларидан қатнашган турли ёшдаги ижодкорларнинг ижодий ишлари махсус ташкил этилган «tanlov 2021.uz» сайтига жойлаштирилиб, онлайн овоз бериш тизими орқали кенг жамоатчилик иштирокида баҳолаб борилгани алоҳида қайд этилди.\nБу йилги танловда олти йўналиш бўйича номинация ғолиблари тақдирланди.\nМоҳичеҳра Бекмирзаева, ЎзЖОКУ талабаси


Юлдуз Турдиева: “Оиламни йўқотишдан қўрқаман”\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Юлдуз Турдиева: “Оиламни йўқотишдан қўрқаман”\t10:50, 04 август 2016\tЎзбекистонда хизмат кўрсатган артист Юлдуз Турдиева “Бекажон” газетасининг “Адашлар” лойиҳасида иштирок этди. “Турмуш ўртоғингизнинг талаби билан исмингизни ўзгартирган бўлармидингиз?” деган саволга у қуйидагича жавоб берди: “Агар турмуш ўртоғимнинг талаби ортида оилам масаласи турадиган бўлса, албатта ўзгартирардим. Чунки санъатимни оиламдан устун қўймайман.Бундай вазиятда эришганларим ҳам исмимнинг қандайлиги ҳам мен учун аҳамиятсиз бўлади.фақат оиламни йўқотишдан қўрқаман, холос. Аслида онам исмимни Лазиза опамнинг исмига мослаб, Азиза деб қўймоқчи бўлган. Бироқ сўнгги дақиқаларда отам Юлдуз деб исм қўйган экан”


Самарқанд вилоятининг энг йирик тумани Ургут ҳам «қизил» тоифага киритилиши мумкин. Самарқанд вилоят ИИБ ахборот хизмати ушбу туманда кучайтирилган рейд табдирлари ўтказилгани ҳақида видео эълон қилди.\nҚайд этиш керакки, республика махсус комиссияси қарорига кўра Ургут тумани «яшил» ҳудуд сифатида қайд этилган. Аммо сўнгги кунларда ушбу ҳудудда карантин чоралари кучайтирилиши ушбу ҳудудда аҳоли орасида янги касалланиш ҳолати аниқлангани билан боғлиқ бўлиши мумкин.\nСамарқанд вилоятида 22 май куни 24 кишида коронавирус аниқланганди, 25 май куни яна 5 кишига вирусдан зарарланиш ташхиси қўйилди.\nШу вақтгача вилоятда жами 338 кишида коронавирус аниқланган. Уларнинг 247 нафари тузалган ва бир киши вирус сабаб вафот этган. Самарқанд вилояти Тошкент шаҳри ҳамда Навоий вилояти қаторида касаллик энг кўп аниқланаётган ҳудудлардан бўлиб турибди.\nKun.uz мухбири хабар беришича, 500 мингдан ошиқ киши истиқомат қиладиган Ургут туманида 24 май куни одамлар тўпланишининг олдини олиш мақсадида барча озиқ-овқат дўконлари ҳам ёпилди. 25 май кунидан озиқ-овқат дўконлари фаолиятига рухсат берилган. Туман марказида ва қишлоқлар орасида блокпостлар ташкил этилиб, ҳар бир машина текширилмоқда ҳамда дезинфекция қилинмоқда.\nОлдинроқ Самарқанд вилоятининг Пайариқ туманига, шунингдек, Паст Дарғом тумани маркази Жума шаҳрига кириш ва чиқиш чекланганди. Одамлар орасидан коронавирус юқтирганлар аниқлангани сабаб вилоятда карантин чекловлари кучайтирилган. Айниқса Самарқанд шаҳри, Тойлоқ, Оқдарё, Пайариқ, Паст Дарғом ва эндиликда Ургут туманларида назорат кучайган. Кўчалар, карантиндаги уйлар атрофи доимий дезинфекция қилинмоқда. Карантинга олинган уйларнинг олдида 24 соатлик навбатчилик ташкил этилган. Самарқанд шаҳрида 25та мобиль рейд гуруҳлари ишламоқда.\nИжтимоий тармоқларда Самарқандда ҳар қандай автомобиль ҳаракати чеклангани ҳақида хабарлар пайдо бўлганди, аммо вилоятда стикер ва махсус рухсатномаси бор машиналар ҳаракати давом эттирилмоқда. Шундай бўлса-да, ҳар бир машина назорат қилиниб, «қизил» тоифадаги ҳудудларда улар дезинфекция қилинмоқда.


Маҳмуд Мурадов тарозидан муваффақиятли ўтди ФОТО / Olamsport.com\n08 июн 00:06\nМаҳмуд Мурадов тарозидан муваффақиятли ўтди ФОТО\nТеглар : МурадовММАПерейра\nЎзбекистонлик аралаш қоидалар жангчиси Маҳмуд Мурадов бугун ўзининг навбатдаги жангини ўтказади.\nOctagon MMA промоушени билан ҳамкорликни йўлга қўйган Мурадов бугунги жанги олдидан тарозидан ўтиш маросимида иштирок этди ва белгиланган вазн меъёрини бажарди. Маҳмуд 84,2 кг тош босди. Рақиби эса ундан 400 граммга оғирроқ чиқди.\nҲамюртимиз Octagon 12 турнири доирасида бразилиялик Уда Перейрага қарши октагонга чиқади. Маҳмуд шу кунгача ММАда 20 та ғалаба ва 6 та мағлубият қайд этган. Перейранинг бу борадаги кўрсаткичи эса 13-3 ни ташкил этади. Жанг Словакиянинг Братислава шаҳрида бўлиб ўтади.\nUFC on ESPN 7. Маҳмуд Мурадов қўшимча 50 минг долларга эга бўлди 2\nМаҳмуд Мурадов: Ғалабани байрамимизга бағишлайман, бу ҳали бошланиши 0\nUFC. Мурадовнинг супер нокаутидан супер ФОТОГАЛEРEЯ 1


Илғор тажриба, юксак салоҳият ва мустаҳкам захира\nПайшанба, 24 Сентябрь 2020\nЎзбекистонда юқори сифатли мева-сабзавот маҳсулотлари етиштириш ҳамда экспорт қилиш ҳажмини ошириш имконини бермоқда\nКеча Тошкент шаҳридаги “Ўзэкспомарказ” мажмуасида Президентимиз Ислом Каримов ташаббуси билан ташкил этилган I Халқаро мева-сабзавот ярмаркаси ўз ишини бошлади.\nМазкур нуфузли анжуманда АҚШ, Буюк Британия, Бирлашган Араб Амирликлари, Жанубий Корея, Япония, Италия, Франция, Малайзия, Ҳиндистон, Россия, Латвия, Озарбайжон, Туркманистон, Эрон, Афғонистон, Қозоғистон сингари қирқдан ортиқ мамлакатларнинг кўплаб компания ва фирмалари раҳбарлари, халқаро ташкилотлар ҳамда молия институтлари вакиллари, шунингдек, етакчи эксперт ва мутахассислар қатнашмоқда.\nИлк бор ўтказилаётган ушбу ярмарка жаҳонда озиқ-овқат маҳсулотларига бўлган эҳтиёж тобора ортиб бораётган ҳозирги шароитда Ўзбекистон иқтисодиётининг рақобатдошлиги ҳамда экспорт салоҳиятини юксалтиришнинг муҳим омилларидан бири ҳисобланган қишлоқ хўжалиги, хусусан, унинг мева-сабзавотчилик тармоғи ва озиқ-овқат саноатида олиб борилаётган тизимли ислоҳотлар самараларини халқаро ҳамжамият ҳамда чет эллик экспертларга яқиндан таништириш, ташқи бозорларга сархил мева-сабзавотлар, уларни чуқур қайта ишлаш асосида тайёрланган экологик тоза маҳсулотлар чиқариш юзасидан ҳамкорлик алоқаларини янада мустаҳкамлашга хизмат қилиши билан аҳамиятлидир. Зеро, тадбирдан кўзланган асосий мақсад ҳам бугунги замон талабларига, -халқаро стандартларга тўла жавоб берадиган, самарали ва шаффоф бозор механизмини шакллантиришдан иборатдир.\nМаълумки, Ўзбекистон — қишлоқ хўжалигининг етакчи тармоқларидан саналган боғдорчилик, сабзавот-полизчиликни ривожлантиришда кўп йиллик бой тажриба ҳамда юксак илмий-амалий салоҳиятга эга мамлакат. Бу, айниқса, истиқлол йилларида Юртбошимиз ташаббуси билан соҳа истиқболига қаратилаётган алоҳида эътибор туфайли янада яққолроқ намоён бўлиб, давлатимиз тараққиёти, халқимиз турмуш фаровонлиги, дастурхонимиз тўкин-сочинлигини таъминлаш, экспорт ҳажмини ошириш имконини яратмоқда.\nДарҳақиқат, мустақилликнинг дастлабки йиллариданоқ республикамиз қишлоқ хўжалигида бозор муносабатларини жорий қилиш, хусусий мулкчиликни шакллантиришга йўналтирилган изчил чора-тадбирлар амалга оширилиб, фермерлик ҳаракатига кенг йўл очиб берилди. Бунда давлатимиз раҳбарининг 2006 йил 11 январдаги “Мева-сабзавотчилик ва узумчилик соҳасини ислоҳ қилиш бўйича ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори муҳим дастуриламал бўлди.\nГап шундаки, ушбу ҳужжатга мувофиқ, ширкат хўжаликлари негизида мева-сабзавотчиликка ихтисослаштирилган фермер хўжаликлари ташкил этилиб, боғ-роғлар асл соҳибкорларга топширилди. Уларнинг ташаббуси билан жаҳоннинг илғор тажрибалари, замонавий ҳамда интенсив технологиялар амалиётга татбиқ қилинаётгани туфайли тармоқда ҳосилдорлик ҳам, даромад ҳам муттасил ўсиб, у файзу барака манбаига айланди. Юртимизда ҳар йили 17 миллион тоннадан зиёд мева-сабзавот маҳсулотлари етиштирилаётгани бунинг ёрқин далилидир.\nМаҳсулот тайёрлаш ҳажмининг бу қадар жадал суръатларда ортиши нафақат дала ва боғ неъматларига бўлган ички эҳтиёжни таъминлаш, балки экспорт ҳажмини янада оширишда ҳам қўл келаяпти. Пировардида Ўзбекистон жуда қисқа давр мобайнида ўрик, олхўри, узум, ёнғоқ, карам ҳамда бошқа кўплаб мева-сабзавот маҳсулотларини экспортга чиқариш ҳажми бўйича дунёда етакчи 10 та давлатдан бирига айланди. Бошқача айтганда, жаҳоннинг 80 та давлатига 180 турдан ортиқ сархил мева-сабзавот ва уларни қайта ишлаш асосида тайёрланган маҳсулотлар етказиб берилмоқда.\nТашқи бозорда саховатли заминимизда етиштирилган ноз-неъматларга талаб ортаётгани бежиз эмас, албатта. Чунки серқуёш Ўзбекистоннинг ноёб тупроқ-иқлим шароити, яъни қуёшли кунлар бир йилда ўртача 320 кун бўлиши, тўрт фаслнинг изчил алмашинуви ўта мазали, истеъмол хусусияти юқори, энг асосийси, инсон саломатлиги учун жуда фойдали мева-сабзавотлар етиштиришга қулай имкониятдир. Шу боис улар таркибида табиий шакар, амино ҳамда органик кислоталар, турли микроэлементлар, озиқ-овқат рационида ўрнини алмаштириб бўлмайдиган биологик моддаларга бойлиги билан ажралиб туради.\nПрезидентимизнинг 2016 йил 12 апрелдаги “Мева-сабзавот, картошка ва полиз маҳсулотларини харид қилиш ва улардан фойдаланиш тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига мувофиқ ўтказилаётган I Халқаро мева-сабзавот ярмаркаси ана шундай беқиёс хусусиятли маҳсулотларимизни жаҳонга кўз-кўз этиш, янги савдо йўлакларини очиш, экспорт жуғрофиясини янада кенгайтиришга хизмат қилиши кутилаяпти. Сабаби, кўргазма павильонларида маҳсулот етиштирувчилар, қайта ишлаш корхоналари билан савдо компаниялари, дунёга машҳур маркетинг тузилмалари ўртасида барқарор ҳамда узоқ муддатли кооперация алоқаларини ўрнатиш учун зарур барча шарт-шароит яратилган.\n— Ўзбекистонда мева-сабзавотчилик жадал ривожланаётган соҳалардан бири ҳисобланади, — дейди Россия Федерациясининг қишлоқ хўжалиги вазири ўринбосари -Сергей Левин. — Юртингизда етиштирилган ноз-неъматларнинг сифати юқорилиги туфайли уларга бизнинг мамлакатимиз бозорларида ҳам талаб катта. Шу боис ўзбекис-тонлик деҳқону фермерлар билан ҳамкорликни йўлга қўйиш, мева-сабзавот маҳсулотларини сотиб олиш ҳажмини янада оширишга алоҳида эътибор қаратаяпмиз. Чунки бугунги ярмарка савдо-сармоявий алоқаларни кенгайтиришимиз, янги ҳамкорлар топишимизни таъминлайдиган энг нуфузли тадбир саналади.\nТаъкидлаш керакки, мамлакатимиз қишлоқ хўжалигида таркибий ўзгартишлар чуқурлаштирилиб, озиқ-овқат экинлари экиладиган майдонлар босқичма-босқич кенгайтирилмоқда. Президентимизнинг 2008 йил 20 октябрдаги “Озиқ-овқат экинлари экиладиган майдонларни оптималлаштириш ва уларни етиштиришни кўпайтириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони мазкур йўналишда олиб борилаётган ислоҳотларнинг мантиқий давоми бўлди. Ушбу ҳужжатга биноан, пахта экиладиган майдонлар қисқартирилиб, ундан бўшаган ерларга сабзавот, полиз, картошка ҳамда бошқа экинлар жойлаштирилмоқдаки, пировардида Ўзбекистонимизнинг ички бозори йил давомида арзон ва сифатли ноз-неъматлар билан тўлдирилиши баробарида, унинг экспорт салоҳияти ҳам тобора юксалиб бораётир.\n— Соҳада узоқ йиллардан буён фаолият кўрсатаётган мутахассис сифатида юртингизда олиб борилаётган ислоҳотларни юксак баҳолайман, — дейди Халқаро ёнғоқ ва қуруқ мева бўйича кенгаш раҳбари ўринбосари Пино Калкагни. — Чунки мамлакатингизда мева-сабзавотчиликни ривожлантириш мақсадида кўплаб меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилиниб, деҳқон ҳамда фермерларга имтиёзлар тақдим этилаяпти. Натижада маҳсулот етиштириш, уни бирламчи ва чуқур қайта ишлаш суръати ошмоқда. Уларнинг мазасига эса таъриф йўқ. Шахсан менга узум жуда ёқди. Уни сархил ҳолда истеъмол қилиш ҳам, қуритилганини тановул этиш ҳам кишига ҳузур бағишлайди. Бу каби жиҳатлар Ўзбекистонда мева-сабзавот маҳсулотлари экспорти ҳажмини йил сайин кенгайтиришда муҳим омилдир.\nСоҳа мутахассисларининг айтишича, боғбону соҳибкорларнинг фидокорона меҳнати эвазига етиштирилган ноз-неъматларни сақлаш инфратузилмасини мустаҳкамлашга жиддий эътибор қаратилаётгани чет эллик буюртмачиларга йилнинг исталган пайтида сархил ҳамда сифатли маҳсулот етказиб бериш имкониятини яратмоқда. Масалан, биргина ўтган йилнинг ўзида 77 минг 800 тонна сиғимга эга бўлган 114 та янги совитиш камераси ташкил қилиниб, мавжудлари модернизациялаштирилгач, юртимизда мева-сабзавот сақлашнинг умумий қуввати 832 минг тоннага етказилди. Пировардида илгари мева-сабзавот маҳсулотлари, асосан, Россия ва қўшни давлатларга сотилган бўлса, сўнгги йилларда Европа ҳамда Осиё мамлакатларига ҳам жўнатилмоқда. Яъни эндиликда Норвегия, Таиланд, Вьетнам, Малайзия, Индонезия, Бразилия, Кипр, Македония, ХХР, АҚШ ва Лотин Америкаси давлатлари харидорлар сафидан жой эгаллади.\nЭътиборли жиҳати, ушбу йўналишдаги ишлар изчил давом эттирилиб, 2020 йилгача маҳсулот етиштириш ҳажмини кескин кўпайтириш юзасидан аниқ чора-тадбирлар кўрилаяпти. Бу — мева-сабзавот ҳамда уни қайта ишлаш асосида тайёрланган товарлар экспорти янада ошади, дегани. Табиийки, мазкур жараёнда Халқаро мева-сабзавот ярмаркаси замонавий бозор механизми вазифасини ўтайди. Негаки, халқаро ярмарка анъанавий равишда ўтказилиб, унинг базасида доимий фаолият юритадиган бизнес майдон яратилиши кўзда тутилган. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг нархлари эса Халқаро мева-сабзавот ярмаркаси дирекцияси ва “Ўзагроэкспорт” ташқи савдо компанияси расмий веб-сайтларида тизимли асосда мунтазам бериб борилади.\nЯрмарканинг очилиш маросимида сўзга чиққан Осиё тараққиёт банкининг Ўзбе-кистондаги ваколатхонаси раҳбари Такео Кониши, Жаҳон банкининг мамлакатимиздаги ваколатхонаси раҳбари вазифасини бажарувчиси Оливьер Дюран, Япония Халқаро ҳамкорлик агентлиги (JICA)нинг юртимиздаги ваколатхонаси раҳбари Катсутоши Фушими ҳамда бошқалар Ўзбекистонда ҳаётга татбиқ қилинаётган иқтисодий ислоҳотлар, чунончи, қишлоқ хўжалигини тубдан ислоҳ этиш, мева-сабзавот етиштириш ва қайта ишлаш саноатини ривожлантириш бўйича амалга оширилаётган чора-тадбирлар самарасини юксак баҳоладилар.\nТадбир қатнашчилари Ўзбекистон мева-сабзавотчилик тармоғининг экспорт салоҳияти, буюртмачиларга маҳсулотни кафолатли равишда ҳамда сифатли етказиб бериш учун яратилган замонавий транспорт ва логистика инфратузилмаси билан танишар экан, юртимизда бу жабҳа ҳам тараққий топиб бораётгани, ҳатто ташиш мураккаб бўлган маҳсулотларни сифатли етказиб бериш йўлга қўйилганига ишонч ҳосил қилдилар.\nКуннинг иккинчи ярмида ярмарка иштирокчилари эътиборига “Ўзэкспомарказ” мажмуаси павильонларида заминимизда етиштирилган мева-сабзавот ҳамда полиз маҳсулотлари намуналари, шунингдек, кенг ассортиментдаги озиқ-овқат товарлари намо-йиш этилди. Бундан ташқари, улар тармоқ ташкилот ва корхоналари тақдимотлари билан яқиндан танишдилар. Шу тариқа меҳмонлар бир пайтнинг ўзида юртимизнинг ҳар бир ҳудудига хос бўлган деҳқончилик маданияти, анъаналари, хорижлик ҳамкорлар учун яратилган преференциялардан хабардор бўлдилар.\nЧет эллик харидорларга шу ернинг ўзида 2016 йилда етиштирилган ҳўл мева ҳамда қайта ишланган мева-сабзавот маҳсулотларини харид қилиш бўйича шартномалар тузиш, маҳсулотни етказиб бериш масаласини ҳал этишлари учун барча шарт-шароит муҳайё қилингани эса тадбирнинг янада самарали кечишини таъминламоқда.\nI Халқаро мева-сабзавот ярмаркасининг очилиш маросимида Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири Ш. Мирзиёев сўзга чиқди.\nҲасан ПАЙДОЕВ олган суратлар.\nСўз — Халқаро ярмарка иштирокчиларига\nЭдвардс СТИПРАИС, Латвия ташқи ишлар вазири ўринбосари:\n— Бугунги кунда Ўзбекистон сифатли мева-сабзавот етиштириш, уни қайта ишлаш жабҳасида етакчи давлатлар қаторига киради ҳамда бу борада фаол экспортчи ҳисобланади. Юртингизда илк бор ўтказилаётган Халқаро мева-сабзавот ярмаркаси эса нафақат республикангизнинг ушбу йўналишдаги салоҳиятини кенг намойиш этиш, балки ўзаро ҳамкорлик алоқаларини янги босқичга олиб чиқиш, ниҳоятда фойдали шартномалар имзолаш учун қулай имкониятдир. Латвиядан ташриф буюрган ишбилармонлар ҳам серқуёш ўлкангизда пишиб етилган сархил неъматлар ҳамда улардан тайёрланадиган экологик тоза маҳсулотларни импорт қилишдан манфаатдор. Боиси, менинг ўзим диёрингиз деҳқонлари томонидан тортиқ этилган қовундан татиб кўрдим ва унинг бетакрор таъми тилимда қолди. Дунёнинг бошқа жойларида бундай ширин полиз маҳсулотлари учрамайди.\nЕвгений ГРИГОРЬЕВ, “Алтайпроект” компаниясининг тижорат бўйича директори (Россия):\n— Ўзбекистонда етиштирилган сифатли ҳамда экологик тоза мева, узум ҳамда полиз маҳсулотлари Россияда жуда қадрланади ва истеъмол қилинади. Шунинг учун мамлакатимизда уларга талаб ниҳоятда юқори, импорт даражаси ҳам шунга яраша анча салмоқли. Лекин бу борада ҳали ишга солинмаган имкониятлар мавжуд. Шу жиҳатдан, ярмарка барчамиз учун қулай майдондир. Бу ерда имзоланадиган шартномалар ҳар икки томон учун фойдали бўлишини ҳисобга олиб, юртингиздан ҳар ойда беш юз минг АҚШ долларилик мева, узум, полиз маҳсулотларини харид этишни режалаштираяпмиз. Павильонларда юртингизнинг ҳар бир вилояти, қатор корхона ҳамда компаниялари учун алоҳида ҳудуд ажратилгани, музокаралар олиб бориш, ниятларимизни амалга оширишимиз учун ҳамма шароит яратилгани, ишончим комилки, ўзбекистонлик ва россиялик ишбилармонларнинг жуда кўплаб келишувларга эришишлари учун кенг йўл очиб беради.\nАлекс ЮНЬ, “SNPSystem” гуруҳи раҳбари (Жанубий Корея):\n— Ўзбекистон озиқ-овқат хавфсизлигини мустаҳкамлашда катта ютуқларга эришмоқда. Аҳоли жон бошига қарийб 300 килограмм сабзавот, 75 килограмм картошка ҳамда 44 килограмм узум тўғри келаётгани, мазкур кўрсаткич глобал миқёсда оптимал, яъни мақбул деб ҳисобланадиган меъёрдан уч баробар кўплиги бунинг тасдиғидир. Ўз навбатида, ушбу диёрда етиштирилган боғ ва сабзавот маҳсулотлари нафақат таъми, кўриниши, балки табиийлиги билан ажралиб туради ҳамда хоҳ осиёлик, хоҳ европалик, хоҳ америкалик бўлсин, ҳар қандай нозиктаъб мижозга манзур келади. Бунда, албатта, вегетация даврида минерал ўғитлар, пестицидлар ва шу каби бошқа воситалар ўрнига органик ўғитлардан фойдаланиб келинаётгани муҳим омил бўлганини биламиз.\nКомпаниямиз транспорт-логистика жабҳасида фаолият юритади. Шу боис халқаро ярмарка асносида юртингиз ноз-неъматларини дунёнинг турли жойларига етказиб бериш бўйича қатор самарали келишувларга эришишни мақсад қилганмиз.\nСаиджон МАХСУМОВ ёзиб олди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Ёш тадбиркорлар форуми\tКон-металлургия саноати: қудратли ишлаб чиқариш, жадал ривожланиш »