Умрнинг алғов-далғовли палласи | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n2019 йил 16 декабр, душанба\nУмрнинг алғов-далғовли палласи\n1017 12:50 15.03.2019\nЎсмирлик фарзанд тарбиясининг энг мураккаб жараёнидир. Бу жараёнда ота-оналар жуда кўп муаммоларга дуч келишади. Ота-она ўсмир боласи билан бемалол мулоқот қила олмайди. Бола оиласидан эмас, ташқи таъсирлардан қувват олади. Бу пайтда ота-она ва бола ўртасидаги муносабат шу қадар шиддатли тус оладики, баъзан ришталар узиладиган ҳолатга етади.\nЎсмирлик – умрнинг эрта баҳори. Табиат эрта баҳорда қандай жонланиб, қайсарлик қилса, минг турфа ранг билан жилоланса, ўсмирликда ҳам ҳамма нарса шунчалик алғов-далғов бўлиб кетади. Томирда қон жўш уради. Юракда ҳар куни янги умид, янги орзулар уйғонади. Ўсмирнинг руҳини синдириш тарбияли инсонга ярашмайди. Сиз ҳам ёш бўлгансиз-ку!\nҚони қайноқ бола\nОнадўли томонларда ўсмирни “Деликанли” (“Мард, кучли, тутган жойини кесадиган, бир сўзли” маъноларида) дея нисбатлайди. Ниҳоятда гўзал ва қимматли мулоҳазаки, ёшларнинг руҳиятини бир сўз билан ифода эт, десалар бундай чиройли калима хаёлга келиши қийин. Қони телбадай жўшқин оққан деганидир – “деликанли”. Ўсмирлик чоғини бир сўз билан ифода этган онадўли турклари.\nЎсмирлик шу қадар қувват ва жўшқинликка тўла бўладики, бир жойда туролмайди бола. Мактабдан қайтиб маҳаллада ўртоқлари билан копток тепади, уйда укалари билан ўйнайди. Шунда ҳам чарчоқ нима билмайди.\nҚони тез ўсмирлар баъзан куракда турмайдиган тентакликлар қиладики, баъзан уларни тушунолмай ўртанади одам. Айниқса, тенгдошлари билан бирга бўлганларида тентакликлари, катталарни ҳайратга соладиган қилиқларини ҳаду ҳисоби бўлмайди. Қулоғига гап-сўз кирмайди. На каттага ва на кичикка қулоқ солади. Ғайритабиий кийимлар, катталарга ёқмаган соч турмаклари, ғалати хатти-ҳаракатлар ўсмирлик пайтида ота-она билан бўладиган муаммоларга сабаб бўлади. Оиланинг катталари болага босим ўтказганида икки хил муаммога дуч келади: Бола сурбетлашиб, ота-онасининг юзига тик қараб исён қилади, ёки ёлғонга одатланиб, иккиюзламачиликни касб қилишга тутинади. Босим оқибатида юзага келган исён ё руҳини ёлғонга мослаштиради ёхуд жисмига зарар етказади. Ўсмир бола атрофдагиларга исён қилса, бунда энг кўп зарарни она кўради. Кўп ҳолларда, болалар исёнини онасига нисбатан тилига чиқаради. Ота билан муносабатида ўртада бир масофа сақланади.\nМуаммолар билан боғлиқ мисоллар шу қадар ғалатики, бу ҳолатни бошидан ўтказганлар ҳам ҳатто ҳайрон қолишади. Катталар болалик ва ўсмирликларида ўзлари қилган ишларни бошқалардан эшитишса, ҳамон “бунчалик эмасди!” деб эътироз билдиради. Бу эътирозлар замирида уят ва пушаймонлик ётади, аслида.\nЁшлигингизда йўл қўйган хатоларингиз, қўл урган гуноҳларингиз тасвири туширилган CD дискда уйингизга жўнатилса, болангиз билан бирга ўтириб томоша қилармидингиз? Йўқ, асло истамайсиз!\nЎқишда, ўртоқлари билан копток тепган лицейнинг сўнги босқич талабаси бўлган боланинг оёғи қайрилди. Оёғини эзаётган оғриққа чидаёлмай аҳволи ёмонлашган болани ўртоқлари таксига ўтқазиб касалхонага олиб боришади. Шифокор кўриги ўсмирнинг оёқ лимфалари зарб еганини тасдиқлайди. Ўсмирнинг оёқларини тахтакачлаган шифокор йигирма кун давомида тахтакач ечилмаслигини айтиб болани уйига жўнатди.\nТенгдошлари билан копток ўйнаш, шўхлик қилиш, сайру саёҳатдан завқланиб юрган бола учун тахтакачланган оёқ билан уйга қамалиш ҳақиқий исканжа бўлди. Боз йигирма кун шу аҳволда ётишни тасаввурига сиғдириш қийин. Сабр-тоқати иккинчи куннинг оқшомига қадар етди. Ва кечки пайт қайчини олиб тахтакачни қирқиб ташлади. На оёғининг оғриғи ва на докторнинг тавсияси парво қилмаган бундай инсонга “тентак” дейилади.\nКескин ўзгариб кетдими?\n“Бу болага нима бўлди? Менинг болам бунақа эмасди.” “Маҳалланинг бебош болалари боламни ҳам буздилар!” “Боланинг кичкиналиги яхши экан, катта бўлгани турган-битгани ташвиш бўлди.” Бунга ўхшаган иддаоларни болалари ўсмирлик палласига етган ота-оналардан кўп эшитамиз. Шундайларга айтаримиз: “Болангиз ўзгармади, фарзандингиз бошқа ҳолатга ўтди”. Болангизнинг феълида жўшқинлик, ҳаётга муҳаббат уфургани учун атрофга муносабати ўзгарди. Ўсмирлик пайтида унинг атрофга муносабати ўзгариши, агрессивроқ бўлиши нормал ҳолат.\nЁшликни тушунмай қолишингиз – бу дунёдаги ишингиз битди, дегани.\nҲазрат Али розияллоҳу анҳу\nИнсон ҳаётда бир бор эмас, бир неча дафъа юришни ўрганади. Бола бир ёшга тўлганида ўз оёғида юришга ҳаракат қилади. Бундай пайтда болангизнинг қўлларидан тутиб, унинг ҳаракатларини қўллаб-қувватласангиз, йиқилганида тутиб қолсангиз, бу ғамхўрлигингиз унга журъат беради. Ҳар доим ёнида эканлигингизни ҳис эттирсангиз, юришни осон ўрганади.\nАксинча, унга эътибор бермасангиз юришни кеч ўрганади. Болангиз илк тетапоя қадамчаларини қўяётганида: “Ўтир, жойингга, сен ҳали боласан!” деб жеркисангиз, икки қадам қўйиб йиқилса “Сенга нима дедим?!” деб бақирсангиз журъатини сўндирасиз. Ўнга-чапга чайқалиб йиқилгудай бўлганида “шунақа юрадими?” деб мазаҳ қилсангиз уялтирасиз, жасоратини синдирасиз. Бундай пайтда болангиз сизнинг қўллашингиз ва журъат беришингизга муҳтож бўлади.\nКишининг иккинчи бора тетапоя қилиш пайти ўсмирлик онларига тўғри келади. Бу пайтларда ҳам ёш йигитлар оиласи ва яқинларининг қўллаб-қувватловига эҳтиёж сезади. Хато қилганларида кечирилишни истайди. Уларга ота-онасининг эътибори ва дастаги ҳар доимгидан кўпроқ керак бўлади.\nЎсмирлик пайтида ҳар бир ота-она фарзандига моҳир педагог каби муносабатда бўлиши керак. Ўсмирлик пайтида болаларига “Ғайрат қил! Сен, албатта, мувафаққиятга эришасан!” деб рағбатлантирган ота-она энг яхши тарбиячидир.\nСўровнома натижалари (1764 та овоз):\nҚаршиман, чунки бу қимор (1667) 94.5%\nМенга фарқи йўқ (46) 2.6%\nЯхши бўлади (51) 2.9%\nМен қандай ҳижоб ўрадим? Бир муслиманинг ҳикояси\n“Илтимос, шу қизимни қаматиб юборинг!” ёхуд Оқдарёдаги тунги барларда юрган қизлар\nПоездда бўлган ибратли воқеа\nОхир замондаги қавмлар


–Мавжуд тизимли камчиликларни бартараф қилиш, жисмоний ва юридик шахслар вакилларининг мурожаатларини ижобий ҳал қилиш учун зарур чоралар кўрилмоқда, – дейди Вобкент тумани Халқ қабулхонаси мудири Лайло Шарипова. – Туман Халқ қабулхонаси томонидан мурожаатларнинг келиб чиқишига сабаб бўлаётган муаммолар юзасидан 9 та таҳлиллар ва секторлар фаолияти бўйича 10 та мониторинг, давлат идораларида мурожаатлар билан ишлаш юзасидан 3 та ўрганишлар ўтказилди. 62 та қабул қилинган қарорнинг ижроси жойида ўрганилди.\nМурожаатларнинг ижобий ҳал қилинмаганлиги сектор раҳбарларининг рейтинг кўрсатгичлари пасайишига сабаб бўлмоқда. Жорий йилнинг ўтган даврида амалдаги қонун ҳужжатлари ва туман Халқ қабулхонасининг иш режасига мувофиқ мурожаатлар билан ишлашда камчиликларга йўл қўйган шахсларни жавобгарликка тортиш бўйича 7 та тақдимнома ва таклифлар киритилган.\nТуман Халқ қабулхонасининг тақдимномаларига асосан 4 нафар ходимларга нисбатан интизомий чоралар кўрилган.


Ўзбек элчихонаси муҳтожларни йўқлади\nТўйиб овқатланишдан маҳрум бўлган Душанбедаги кўзи ожиз болалалр мактаб-интернати ўқувчилари Ўзбекистон элчихонаси совғасидан жуда мамнун бўлдилар.\nЎзбекистоннинг Душанбедаги элчихонаси Наврўз арафасида кўзи ожиз болаларга меҳр-мурувват ёрдами кўрсатди ва бу ўзбек- тожик алоқаларининг яхшиланишидан даракчи дея кўрилмоқда.\n18 март куни кўзи ожиз болалар мактаб-интернати ҳовлиси ҳар кунгидан озода, ёруғ дунёни кўришдан маҳрум қиз ва болалар эса ҳар кунгидан қувноқ .\nЧунки бугун уларга қўшалоқ байрам: бир томони Наврўз, бошқа томондан эса уларни йўқлаб катта совғалар билан ўзбекистонлик меҳмонлар келишган.\nБолалар ота - оналари, устозлари қатори меҳмонларни ҳам ўз истеъдодлари билан қувонтириш мақсадида махсус концерт дастурини ҳозирлашган экан - меҳр, муҳаббат ва баҳор ҳақида шеърлар айтиб, қўшиқлар куйлашди ва йиғилганларни ўз хурсандчиликларига шерик қилишди.\nШундан сўнг Ўзбекистоннинг Тожикистондаги элчиси ёрдамчиси Миродил Абдураззоқов болаларни яқинлашаётган Навруз байрами билан табриклади.\n- Сизларнинг асосий вазифангиз “яхши” ва “аъло” ўқиб ота- онангиз, Ватанингизга хизмат қилиш ҳамда ўзбек ва тожик халқлари дўстлигига ҳисса қўшишдир, деди ўзбек дипломати.\nЎзбекистон элчихонаси вакиллари Наврўз совғаси тариқасида бу интернатга нон ёпиш ускунаси, макарон, ун ва кўплаб ширинликлар олиб келишди.\nМактаб-интернат ошпази Гулшуд кўзи ожиз болаларга нон ва кулчалар пишириш учун шароит йўқлигидан кўп қийналгани ва бугун ўзбекистонлик меҳмонлар совғаси жуда катта муаммони ҳал қилганини айтади.\n- Болаларнинг уч маҳал овқатланишлари учун бир кунда 300 дона кулча ёпиш керак. Аммо духовкамиз кичик ва атиги бир дона бўлгани учун тонга қадар ишлашимга тўғри келарди. Баъзан бир кеча- кундузда 3 соат дам олардим. Раҳмат Ўзбекистон элчилигига, мушкулимни осон қилди, дейди Гулшуд.\nЎзаро суҳбатда Миродил Абдураззоқов бу мактаб - интернат билан икки йилдан буён ўзаро ҳамкорлик қилаётганларини ва келгусида кўзи ожиз болаларнинг таълим олишлари учун яна ёрдам қилинишини таъкидлади.\nБу ҳамкорликнинг ўзбек - тожик алоқаларининг мустаҳкамланишига хизмат қилишига ишонч билдирди, ўзбек дипломати.\nАммо ўтган асрнинг 90 - йиллари сўнгида ўзбек - тожик дўстлигига тушган дарз, сўнгги йиллар минтақа сув ва энергетик заҳиралари атрофида давом этаётган баҳслар ортидан йириклашаётгани кузатилади.\n- Мустақилликка эришган минтақа давлатларининг ҳар бири энг аввало ўз иқтисодий манфаатларини кўзлаган ҳолда иш кўрмоқда. Кўпинча бу хилда сиёсат юргизиш, ўз қобиғидан ташқарига чиқмаслик яхши қўшничилик муносабатларига путур етказади, дейди душанбелик таҳлилчи Абдуғани Мамадазимов.\nШуни ҳам айтиш керакки, Ўзбекистон томони тожикистонлик кўзи ожиз болаларни байрам арафасида хурсанд қилиш учун мактаб-интернат бўсағасини ҳатлаган пайтда, Душанбе шаҳар Сино туман ҳокимияти расмийлари бу интернат махсус мақомга эга эмаслиги баҳонасида бир неча ўқитувчини ишдан бўшатиб, қолганларнинг маошларини 20 фоизга қисқартиргани борасидаги қарорини эълон қилди.\nМактаб - интернат директори Ғойиб Шоев иқтисодий бўҳрон калтаги биринчи галда улар бошида синганидан шикоят қилади.\n- Яхшиямики хорижий ташкилотлар, ўзбекистонлик биродарларимиз бор. Агар бу хайрихоҳ инсонлар ёрдами бўлмаса, мактабимиз бир ой ҳам фаолият юрита олмайди. Чунки ҳукумат бюджетидан ажратилаётган 90 дирам билан боланинг қорнини тўйдириш ақлга сиғмайди, дейди Шоев.


29 август, 2019, 15:46 84\nҚозоғистоннинг Усть-Каменогорск шаҳрида А.Сафонов хотирасига бағишланган халқаро кўпкунлик велопойгада терма жамоамиз аъзолари иштирок этди.\nМазкур мусобақанинг якуний 5-босқичининг яккалик пойгаларида ҳамюртимиз М.Холмуродов маррага учинчи бўлиб етиб келди. Шунингдек, ушбу босқичда Ўзбекистон миллий терма жамоаси аъзолари умумжамоа хисобида иккинчи поғонадан ўрин олди.\nЭслатиб ўтамиз, М.Холмуродов айни кунларда Президентимизнинг “Ўзбекистон спортчиларини 2020 йил Токио (Япония) шаҳрида бўлиб ўтадиган ХХХII ёзги Олимпия ва ХVI Паралимпия ўйинларига тайёрлаш тўғрисида”ги қарорига мувофиқ Олимпия ўйинларига қизғин тайёргарлик кўрмоқда.\nУ энди 9-11сентябрь кунлари Ҳиндистонда велотрек йўналиши бўйича бўлиб ўтадиган Осиё кубогида ва 22-29 сентябрь кунлари Буюк Британиянинг Йоркшир шаҳрида велошоссе йўналиши бўйича бўлиб ўтадиган жаҳон чемпионатида иштирок этади. Мазкур мусобақалар спортчимизга Олимпия ўйинларига қимматли рейтинг очколарни тақдим этади.


Жамоавий зикрлар: Салафи солиҳларнинг жамоавий тарзда зикр ва дуо қилишга бўлган муносабатлари (3)\nBy Зубайр Исмоил on 10/14/2018 ЖАМОАВИЙ ЗИКРЛАР МАҚОЛАЛАР\nЖамоавий зикр қилишни жоиз деювчиларнинг далилларига уламолар қуйидагича жавоб беришган:\nЖамоавий зикр тарафдорлари келтирган биринчи далил оят ва ҳадисларда зикр қилувчиларнинг кўплик шаклида мадҳ этилганидир. Уларнинг даъво қилишларича, бу зикр учун одамларнинг жамоат тарзида йиғилишини тақозо қилади. Уларга шундай жавоб берилади: кўплик шаклида зикрга тарғиб қилиниши ёки кўплик шаклида зикр қилувчиларни мақталишидан жамоавий зикр мустаҳаб ёки жоиз экани келиб чиқмайди. Балки ушбу оят ва ҳадислар зикр хоҳ якка ҳолда, хоҳ жамоавий тарзда, хоҳ ошкора, хоҳ махфий ҳолда бўлсин, барча мусулмонлар учун мустаҳаб эканига ва унга тарғиб қилинганига далолат қилади, холос.\nНавбатдаги далиллари Аллоҳнинг зикри учун йиғилиш ва зикр мажлисларининг фазилати борасида келган умумий ҳадислардан иборат бўлиб, ушбу далилга икки жиҳатдан жавоб берилади:\nБиринчи жиҳат шуки, Аллоҳнинг зикри тасбеҳ ва дуолар ҳамда тил билан айтиладиган нарсаларгагина чекланмаган, балки Аллоҳ субҳонаҳу ва таолонинг зикри У рози бўладиган барча сўз ва ишларни қамраб олади. Илм ўрганиш, Қуръон тиловат қилиш мажлислари ҳам шулар жумласидан. Шунга кўра, зикр мажлисларининг фазли ҳақида келган далиллар фақат зикр деб аталмиш ишларга чекланиб қолмай, балки ундан бошқа нарсаларни ҳам ўз ичига олади.\nБунга Абу Нуайм Асфаҳонийнинг “Ҳиля” китобида Абу Ҳиззондан нақл қилинган қуйидаги ривоят далил бўлади. Абу Ҳиззон айтади: Ато ибн Абу Рабоҳнинг шундай деганини эшитдим: “Ким бир зикр мажлисида ўтирса, Аллоҳ ушбу мажлис сабабли ундан ўнта беҳуда мажлиснинг гуноҳини кечади”. Абу Ҳиззон айтади: Атодан: “Зикр мажлиси нима?”, деб сўрадим. У айтди: “Ҳалол ва ҳаром мажлиси, қандай намоз ўқишинг, қандай рўза тутишинг, қандай никоҳ қилишинг, қандай талоқ ва олди-сотди қилишингдир”.\nҲофиз Ибн Ҳажар айтади: “Зикрдан мурод оят ва ҳадисларда кўп-кўп айтишга тарғиб қилинган сўзларни айтишдир. Улар абадий қолувчи солиҳ амаллар деб аталган субҳаналлоҳ, алҳамдулиллаҳ, ла илаҳа иллаллоҳ, Аллоҳу акбар ва ҳоказо зикрлардир. Шунингдек, унга дунё ва охират яхшилигини сўраб қилинган дуолар ҳам киради. Яна Аллоҳнинг зикри деганда У зот вожиб қилган ёки ундаган бирор амалда бардавом бўлиш ҳам кўзда тутилади. Қуръон тиловати, ҳадис мутолааси, илм ўрганиш ва нафл намозлар ўқиш шулар жумласидан”.\nАллома Муборакпурий айтади: “Бу ердаги зикрдан мурод оят ва ҳадисларда кўп-кўп айтишга тарғиб қилинган сўзларни айтишдир. Улар абадий қолувчи солиҳ амаллар деб аталган субҳаналлоҳ, алҳамдулиллаҳ, ла илаҳа иллаллоҳ, Аллоҳу акбар каби зикрлар ва буларга қўшимча “ҳавқала” (ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ дейиш), “басмала” (бисмиллаҳир роҳманир роҳим дейиш), “ҳасбала” (ҳасбияллоҳу ва неъмал вакил дейиш), “истиғфор” (астағфируллоҳ дейиш) ва шу кабилар назарда тутилгандир. Шунингдек, унга дунё ва охират яхшилигини сўраб қилинган дуолар ҳам киради. Аллоҳнинг зикри деганда У зот вожиб қилган ёки ундаган бирор амалда бардавом бўлиш ҳам кўзда тутилади. Бунга Қуръон тиловати, ҳадис мутолааси, илм ўрганиш ва нафл намозларни мисол қилиш мумкин”.\nЖамоавий зикрни жоиз санайдиганлар қуйидагича эътироз билдириши мумкин: “Оят ва ҳадисларда келган зикрларни тил билан айтиш зикрнинг бир тури саналади. Зикр учун йиғилиш фазилати ҳақида келган ҳадислар бу турдаги зикрни ҳам ўз ичига олади. Бундан эса тил билан зикр қилиш учун йиғилиш мустаҳаб экани келиб чиқади”. Бироқ уларнинг бу эътирозига икки жиҳатдан раддия билдириш мумкин. Биринчидан, ушбу ҳадислар жамоавий тарзда зикр қилишнинг мустаҳаблигига эмас, балки Аллоҳнинг зикри устида жамланиш мустаҳаблигига далолат қилади. Бу иккаласи ўртасида эса катта фарқ бор. Аллоҳнинг зикри устида жамланишнинг мустаҳаб ва яхши амал экани ҳақида бир қанча ҳадислар келган, лекин бу иш саҳобалар тушунганидек ва амал қилганидек кўринишда бўлиши керак. Тўғри, саҳобалар зикр учун жамланар эдилар. Шайхулислом Ибн Таймия роҳимаҳуллоҳ нақл қилишича, саҳобалар йиғилсалар, ораларидан бир кишини Қуръон ўқишга буюришар, бошқалар унга қулоқ тутар эдилар. Умар розияллоҳу анҳу Абу Мусо розияллоҳу анҳуга: “Бизга Раббимизни эслатинг”, дерди. Кейин у Қуръон ўқир, бошқалар эса унинг қироатига қулоқ тутар эдилар.\nТартуший айтади: “Бу ривоятлар Қуръонни ўқиш, ўрганиш ва такрорлаш мақсадида йиғилиш жоизлигини тақозо қилади. Қуръонни ўрганиш ва ўргатиш шогирд устозга ёки устоз шогирдга ўқиб бериши ёки икки тенгқур такрорлаш ва дарс тайёрлаш мақсадида бир-бирига ўқиб бериши билан ҳосил бўлади, жўр бўлиб ўқиш билан эмас”.\nБундан хулоса шуки, ушбу ривоятлар умумий бўлиб, жамоатнинг жўр бўлиб Қуръон ўқишига ҳам, талабалар устозга ўқиб беришига ҳам далолат қилади. Маълумки, араблар устозларига Қуръон ўқиб бериш учун йиғилган бир гуруҳ талабаларни кўрсалар, гарчи Қуръонни бир киши ўқиб бераётган бўлса-да, “Анави жамоат биргаликда дарс қилишяпти, биргаликда илм ва ҳадис ўқишяпти”, дейишни жоиз санашади”.\n “Фатҳул Борий”, (11/250)\n “Туҳфатул аҳвазий”, (9/314)\n Яъни, зикр мажлислари ва уларга жамланишнинг фазилатига далолат қилган ривоятлар.\n «Ал-ҳаводис вал-бидаъ», (166-бет)\nAvvalgi maqolaФарзандда Аллоҳ ва Расулига муҳаббат уйғотиш (1)\nKeyingi maqola Бола тарбиясига оид кўрсатмалар (19)


Жумладан, жорий йилнинг ўтган даврида вилоят прокуратураси органларига келиб тушган 6418 та мурожаатларнинг 470 таси қаноатлантирилиб, 222 нафар шахсларнинг бузилган ҳуқуқлари тикланган.\nМурожаатларни кўриб чиқиш давомида аниқланган қонун бузилишлари юзасидан 10 та жиноят иши қўзғатилган, 83 нафар шахс интизомий ва маъмурий жавобгарликка тортилган, қонун бузилиши сабабларини бартараф этиш юзасидан 26 та тақдимнома киритилган.\nАҳолини ташвишга солаётган муаммоларни чуқур ўрганиш мақсадида фуқароларнинг сайёр қабулини ўтказиш амалиёти йўлга қўйилган.\nБундай қабуллар Нарпай, Қўшработ, Ургут ва Нуробод туманларида ушбу туманлар ҳокимлари, прокурорлари ва ички ишлар бўлимлари бошлиқлари, шунингдек, вилоят миқёсидаги банклар, назорат органлари ҳамда бошқа муассаса раҳбарлари иштирокида ўтказилди.\nСайёр қабуллар давомида фуқароларга амалий ёрдам кўрсатиш, ёшларнинг бандлиги ва тадбиркорларга кредитлар ажратилишини таъминлаш ҳамда бошқа масалаларни ҳал этишга алоҳида эътибор қаратилди.\nБу каби қабулларни вилоятнинг барча ҳудудларида ўтказиш режалаштирилган.


12:11 / 11.07.2017 2049 pdf Ўқиш режими + -\nУлар ўт ёққан ва у энди атрофини ёритганида, Аллоҳ нурларини кетказиб, қоронғи зулматларда қолдирган кишиларга ўхшарлар. Улар кўрмаслар. Бақара 17\nУшбу ояти карима мунофиқларнинг сифатларини зарбулмасал усулида янада аниқлаштирмоқда. Мисол шулки, бир одам олов ёқди. Ёққан олови энди атрофини ёритган пайтда Аллоҳ таоло у оловнинг нурини кетказиб, ўт ёққан киши яна қоронғи зулматлар ичида қолди. Ҳақиқатан ҳам, мунофиқлар кофирларнинг зидди ўлароқ, аввал бошдан Ислом даъватини эшитдилар. Ислом-иймон калималарини нутқ қилдилар, ҳатто яхшигина қулоқ осдилар, «Иймон келтирдик», дедилар, ибодат ҳам қилдилар. Кейин эса ҳаммасини ташлаб, инкор қилиб, куфр, нифоқ, шак-шубҳа зулматларида қолиб кетдилар.\n12:09 / 11.07.2017 1752\n12:30 / 11.07.2017 3005\n1392 09:15 / 05.03.2018\nЭсланг, ўшанда .Аллоҳдан бошқага ибодат этмайсиз, отаонага яхшилик қиласиз ва қариндошларга, етимларга, мискинларга ҳам одамларга яхши гаплар айтинг, намозни қоим давоми...\n1701 09:00 / 06.10.2017\n4658 15:11 / 10.06.2017\n1562 08:45 / 07.10.2017


Савол-жавоблар – ХАЛҚ ДЕПУТАТЛАРИ ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ КЕНГАШИ\n1. Овоз беришда неча ёшдан иштирок этиш мумкин?\nЎзбекистон Республикаси Конституциясининг 117-моддасига, ҳамда “Фуқаролар сайлов ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисида” қонунинг 4-моддасига асосан 18 ёшга тўлган Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари сайлаш ҳуқуқига эгадирлар.\n2. Сайловчилар рўйхатига киритиш учун нима асос бўлиб хизмат қилади?\nЎзбекистон Республикаси Конституциясига, “Фуқаролар сайлов ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисида” ва “Ўзбекистон Республикаси Президенти сайлови тўғрисида”ги қонунларига мувофиқ Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари давлат ҳокимияти вакиллик органларига сайлаш ва сайланиш ҳуқуқига эгадирлар. Сайлов кунига қадар ёки сайлов куни 18 ёшга тўлган, рўйхат тузилаётган вақтда муайян сайлов участкаси ҳудудида доимий ёки вақтинча истиқомат қиладиган Ўзбекистон Республикасининг барча фуқаролари сайловчилар рўйхатига киритилади.\n3. Овоз бериш куни бошқа давлатда бўлсангиз, қандай овоз бериш мумкин?


Суперлига. Ой футболчиси - Достонбек Ҳамдамов / CHAMPIONAT.asia\n21:55ОЧЛ. “Ал-Ҳилол” “Шаҳр Ходро” билан дуранг ўйнади ва муддатидан олдин кейинги босқичга чиқди (+жадвал) 11 21:45ОЧЛ. "Шабаб Ал Аҳли" - "Пахтакор". Асосий таркиблар маълум 25 21:40"Навбаҳор" - "Андижон" учрашувидаги хавфли вазиятларни томоша қилинг 3 21:36Анвар Бердиев: "Мураббий сифатида барча айбни ўз зиммамга оламан" 0 21:35Агент Жалолиддинов билан боғлиқ ҳолатга изоҳ берди 10 21:35АПЛ. “Челси” – “Ливерпуль”. 0:2 МАТНЛИ ТРАНСЛЯЦИЯ 95 21:32Алишер Шоғуломов: "Пуришкиндан кўра ёшларга имконият беришни маъқул кўрдик" 1 21:28"Бухоро" - "Локомотив" учрашувида урилган голлар ва хавфли вазиятларни томоша қилинг 0 21:16Olamsport: Шоҳжаҳон Эргашевнинг эртанги жанги бекор қилинди, Хамзат бир ойда учта жанг ўтказиши мумкин 0 21:07"Навбаҳор"нинг ғалабасиз серияси 7та ўйинга етди, жамоа охирги 4 ўйинда 1та гол урди 30 21:05Беларусь чемпионати. “Шахтёр” (Солигорск) мағлубиятга учради ва пешқадамликни БАТЭга топширди (+жадвал) 1 20:55Coca Cola Суперлига. "Навбаҳор" ўз майдонида "Андижон" билан дуранг ўйнади 127 20:50Хитой 1-лигаси. Бабаян жамоаси дуранг ўйнади, Тўхтахўжаев ҳаракат қилаётган “Шэньян Урбан” эса сафарда ғалаба қозонди (+жадвал) 4 20:25РПЛ. "Рубин" майдонида ғалаба қозонган "Спартак" иккинчи ўринга кўтарилди 11 20:20АПЛ. “Брайтон” сафарда “Ньюкасл”ни йирик ҳисобда енгди 1\nСуперлига. Ой футболчиси - Достонбек Ҳамдамов\n06 авг 17:40\nТеглар : ой лауреати Достонбек ҲамдамовОй футболчиси Пахтакор\nУшбу ойда ўтказилган 3та турдан келиб чиқиб ойнинг энг яхши футболчи деб "Пахтакор" ярим ҳимоячиси Достонбек Ҳамдамов тан олинди. Футболчи ўтган ой "Сурхон" билан ўйинда гол уришга эришди ва жамоасининг ғалабасига ҳисса қўшди. "Машъал" билан ўйинда эса Драган Черанга голли тўп узатишини амалга оширди. АГМК билан кечган баҳсда Ҳамдамов ҳисобни қисқартирувчи гол муаллифига айланди. Учта ўйинда жами 269 дақиқа ҳаракат қилган ярим ҳимоячи ҳар бир баҳсда фаоллиги билан ажралиб турди.\nШу тариқа, июль ойида иккита гол урган ва битта тўп узатишини амалга оширган Достонбек Ҳамдамов championat.asia талқинига кўра июль ойининг энг яхши футболчиси деб топилди.\n"Пахтакор"нинг июль ойида ўтказган ўйинлари:\n"Пахтакор" - "Сурхон" 3:1\nҲамдамов - гол\n"Пахтакор" - "Машъал" 3:0\nҲамдамов - голли пас\nОЧЛ. "Шабаб Ал Аҳли" - "Пахтакор". Асосий таркиблар маълум 25\nЭлдор Суюнов: "Шабаб Ал Аҳли" билан ўйин биз учун финалга тенг" 26\nБугун 23:00. "Шабаб Ал Аҳли" - "Пахтакор" 55\n06 авг 19:01:47\nOlga Doston, olga Pahtakor\n06 авг 18:52:07\nДостонни легионерга айлантириш кере тезро. Шунда уйини янаям очилиб кетарди. Мтж учун фойдали уйинчи.\n06 авг 18:51:17\n06 авг 18:48:37\nDoston xaqiqatdanam zor oyinchi. Osiyoni en yow oyinchisi bogan paytida. Ozi Wu Dostoni Masharipovi Oybek Bozorovi Xojimat Erkinovi Alojonovi Turgunboyevi yana 2-3ta oyinchilarimiz bor wulani umuman kamandasi uwab otirmasdan yaxwiro agent b.n iwlab chetga xech bomasa RPL ga sotiw k.k. xam oyinchilaga xam termaga foyda boladi.\n06 авг 18:35:51\nМолодец, Достонбек. Уз устингда ишлашдан тухтама. Омад.\n06 авг 21:28:31\nUkam yanada kuchaysang bo'lardi.Sandan umidim bor edi.Afsus komilov,san umuman o'smayabsanlar.Hafa bo'lma .Shoma bilan birga katta futbolda birga o'ynab,SHoma kuchayib san pastga ketyabsan.Baribir omad to'htamagin.\n06 авг 17:45:38\nBekobodanda mujik Doston gazini polikgacha bos


Туман ХТБ бошлиғи пора билан қўлга тушди - Халқ сўзи\nТуман ХТБ бошлиғи пора билан қўлга тушди\n10:21 28 Август 2018 Жамият\nДепартаментнинг Қорақалпоғистон Республикаси бошқармаси ходимлари томонидан тезкор тадбир ўтказилди. Бу ҳақда Бош прокуратура матбуот хизмати хабар берди.\nТахиатош тумани халқ таълими бўлими бошлиғи вазифасини бажарувчи М. фуқаро П.ни юқори лавозимларда ишловчи танишлари орқали Тахиатош туманидаги 1-сонли мактабга ўқитувчи лавозимига ишга киритиб қўйиши эвазига ундан 200 АҚШ долларини пора тариқасида олган вақтида ашёвий далиллар билан ушланган.\nМазкур ҳолат юзасидан М.га нисбатан жиноят иши қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари ўтказилмоқда.


Канада компанияси Ўзбекистоннинг олти вилоятида 1,3 миллиард долларлıк қуёш электр станцияси қуради | Futura – ҳаммаси ахборот технологиялари, маркетинг ва стартаплар ҳақида Канада компанияси Ўзбекистоннинг олти вилоятида 1,3 миллиард долларлıк қуёш электр станцияси қуради – Futura – ҳаммаси ахборот технологиялари, маркетинг ва стартаплар ҳақида\nSkyPower Global компанияси (Канада) Ўзбекистонда қуёш электр станциялари қурилиши учун 1,3 миллиард доллар инвестиция киритади. Бу ҳақда Sof нашри Адлия вазирлиги манбасига таяниб ёзмоқда.\nХабар қилинишича, “Қайта тикланадиган энергия манбалари соҳасида инвестиция лойиҳаларини амалга оширишга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” президент қарори қабул қилинди.\nУнга кўра, хорижий инвестор ўз маблағлари ва мустақил жалб этиладиган кредитлар ҳисобидан фотоэлектр қуёш энергиясини ишлаб чиқариш бўйича объектларни лойиҳалаштириш, молиялаштириш, қуриш, эгалик қилиш ва фойдаланиш бўйича инвестиция лойиҳаларини амалга оширади.\nҚуёш электр станцияларини Тошкент, Самарқанд, Навоий, Жиззах, Сурхондарё ва Қашқадарё вилоятларида қуриш режалаштирилган.\nМазкур вилоятлар ҳокимликлари май ойи охирига қадар ушбу лойиҳани амалга ошириш учун белгиланган тартибда ер участкалари ажратишлари лозим.\nУшбу лойиҳа билан шуғулланувчи компанияларга божхона ва солиқ тизимида имтиёз ва енгилликлар берилади.\nЎзбекистон 2021 йилгача умумий қуввати 500 МВтли бешта фотоэлектр станцияси қуришни режалаштирган.\n2016 йил декабрда Хитойнинг Zhuhai Singyes Green Building Technology Co. Ltd компанияси Самарқанд вилоятида Марказий Осиёдаги биринчи фотоэлектр станциясини қуриш бўйича тендерни ютиб олганди. У йилига 200 миллионов кВт/с электр энергияси ишлаб чиқаради.\nЭкспертларнинг ҳисоб-китобларига кўра, республика энергия салоҳияти 51 миллиард тонна нефть муқобилидан ортиқроқдир.


«Жаҳон қишлоқ хўжалиги» фанининг предмети, услуби ва вазифалари » Iqtisodiyot » Referat » Referat | Haqida\nAsosiy / ReferatIqtisodiyot «Жаҳон қишлоқ хўжалиги» фанининг предмети, услуби ва вазифалари\n«Жаҳон қишлоқ хўжалиги» фанининг предмети, услуби ва вазифалари\nFayl hajmi 30,20 kB\n1. Қишлоқ хўжалиги моддий ишлаб чиқаришнинг асосий соҳаси\n2. Жаҳон қишлоқ хўжалигининг асосий тараққиёт\nтенденциялари ва жаҳон қишлоқ хўжалиги туманлари\n3. Халқаро иқтисодий алоқалар ва фан-техника алоқалари\n4. Жаҳон қишлоқ хўжалиги» фаннинг предмети ва вазифалари.\nТаянч иборалар: моддий ишлаб чикариш, деҳқончилик ва чорвачилик тармоқлари, меҳнат ресурслари, халқаро алоқалар, агрокомплекслар, йирик оилавий фермалар, товар, маҳсулот, хўжалик, халкаро муносабатлар.\nҚишлоқ хўжалиги моддий ишлаб чиқаришнинг асосий соҳаси\nҚишлоқ хўжалиги моддий ишлаб чиқаришнинг асосий ва энг қадимги тармоқларидан бири бўлиб, аҳолига озиқ-овқат маҳсулотларининг аксарият қисмини ва саноат учун хом ашёнинг анчагина қисмини етказиб беради. Қишлоқ хўжалиги асосан иккита йирик тармоқдан - деҳқончилик ва чорвачиликдан иборат; бу икки соҳа нафарлар учун деҳқончилик ва чорвачилик маҳсулотлари етказиб беради. Шу билан бирга қишлоқ хўжалиги ўсимлик ва чорвачилик маҳсулотларини дастлабки қайта ишлайдиган бир қанча тармоқларни ҳам ўз ичига олади. Иқтисодий жиҳатдан фаол аҳолининг тахминан ярми, камроқ тараққий этган мамлакатларда эса кўпинча 80-90 фоиздан ортиғи қишлоқ хўжалигида банд. Ривожланаётган мамлакатларда бу кўрсаткич ўртача 60фоиздан ортади, ривожланган мамлакатларда 10 фоизни ташкил этади. Қишлоқ аҳолисининг ижтимоий муаммолари, унинг жойлашиши қишлоқ хўжалиги бил\nан чамбарчас боғлиқдир. Бир қанча мамлакатларда ўрмон хўжалиги ҳам қишлоқ хўжалиги тармоқларига киради.\nҚишлоқ хўжалиги аҳоли учун озиқ-овқат маҳсулотлари етказиб бериш билан бирга қатор саноат тармоқлари (озиқ-овқат, омухта ем, тўқимачилик, дори-дармон, атир-упа саноати ва бошқалар)ни хом ашё, от-улов (йилқичилик, буғучилик ва ҳоказо) билан таъминлайди, деҳқончилик тармоқлари (далачилик, сабзавотчилик, мевачилик, узумчилик ва бошқалар) ҳамда чорвачилик тармоқлари (қорамолчилик, чўчқачилик, қўйчилик, паррандачилик кабилар) ни ўз ичига олади. Бу тармоқларни биргаликда ривожлантириш моддий ва меҳнат ресурсларидан тўғри фойдаланиш имконини беради.\nҚишлоқ хўжалик ишлаб чиқариши кўлами кенгайиб, маҳсулот етиштириш хажми ўсиб бораётганлигига қарамай, дунё аҳолисининг муайян қисми тўйиб овқат емайди, ўн ва ҳатто юз миллионлаб нафарлар кўпинча оч қолади. Ривожланаётган мамлакатлар аҳолисининг анчагина қисми, ривожланган мамлакатлар аҳолисининг моддий жиҳатдан яхши таъминланмаган гуруҳлари ана шулар жумласидандир.\nРивожланган мамлакатларда меҳнат ресусрларининг 2-5 фоизи, кам тараққий этган аксарият мамлакатларда эса 90 фоизгачаси қадар қишлоқ хўжалиги тармоғида меҳнат қилади.\n2002 йилга келиб жаҳон аҳолиси 6 млрд. нафардан ошиб кетди. Бу кўрсаткич йил сайин ортиб бориши кутилмоқда. Уларни озиқ-овқат билан тўлиқ таъминлаш учун ҳар йили озиқ-овқат маҳсулотлари етиштириш хажмини 3-4 фоиз ошириб бориш керак. Ҳар бир мамлакатда, қишлоқ хўжалигининг ривожланиши ўзига хос ички хусусиятлар эътиборга олинишини талаб қилади. Бу эса табиий, ижтимоий, иқтисодий ихтисослашувни тақазо этади.\nХар бир мамлакатнинг халқаро алоқалари (савдо, иқтисодий алоқалар, меҳнат ресурслари миграцияси) шу мамлакат қишлоқ хўжалиги ривожланишнинг ташқи томонларини ифодалайди.\nМаълумки, қишлоқ хўжалиги экстенсив ва интенсив асосда ривожланиш мумкин. Фан-ютуқлари, техника тараққиёти, химиялаш интенсив ривожланишнинг асосини ташкил этиши зарур.\nШу сабабли ривожланган мамлакатларда интенсив ривожланиш устуворлик қилади. Кам ерли мамлакатлар хусусан, Япония ва Ғарбий Европадаги кичик мамлакатларда гектарига 300-400 кг ўғит солинади.\nТабиий шарт-шароит деганда қишлоқ хўжалигининг ривожланишига бевосита таъсир этувчи омиллар- ер ресурслари, ўсимликларнинг ўсиб-униши, иссиқлик даражаси, намлик даражаси, ёруғлик даражаси тушунилади.\nЕр-қишлоқ хўжалигида асосий воситадир. Ер юзида қишлоқ хўжалиги учун яроқли ер хажми – 4,5 млрд гектар бўлиб, унинг ҳаммасидан тўлиқ фойдаланилмайди.\nФойдаланиладиган ерлар Собиқ СССРда – 16 фоизни, Европада– 10 фоизни, ва Океанияда – 3 фоизни ташкил этади.\nЖаҳон қишлоқ хўжалигининг асосий тараққиёт тенденциялари ва жаҳон қишлоқ хўжалиги туманлари\nҚишлоқ хўжалиги қадим замонлардан ривожлана борган. Маданий ўсимликлар вужудга келган ўчоқларда, Латин Америкаси ва Африканинг тоғли районларида, Осиёнинг дарё ҳавзаларида деҳқончиликнинг вужудга келганига кўп минг йиллар бўлган. Ғарбий ярим шарда, Австралияда ва бошқа бир қанча ҳудудларда янги қишлоқ хўжалик районлари пайдо бўлган. Бу ўлкалардаги катта майдонларда ерларнинг ўзлаштирилиши капитализмнинг тараққиёти билан боғлиқдир.\nРивожланган мамлакатларннг аграр муносабатлари майда соҳибкорларнинг қашшоқликда ҳаёт кечиришида ва оммавий равишда хонавайрон бўлишида, йирик қишлоқ хўжалик корхоналари иқтисодий қудратининг ўсишида, қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришига молия ва савдо-саноат монополияларининг кириб боришида ўз аксини топди. Ерга бўлган йирик мулкчилик ундан бевосита ишлаб чиқарувчиларни ажратиб олиш йўли билан ёлланма ишчилар синфининг пайдо бўлишига имкон яратади.\nФабрика-фермалар, агрокомплекслар ва йирик оилавий фермалар ривожланган мамлакатларда товар маҳсулот етказиб берадиган асосий хўжаликлар бўлиб қолди. Фабрика-фермалар индустриал турдаги йирик ихтисослашган йирик қишлоқ хўжалик корхоналари бўлиб, чорвачилик маҳсулотлари етиштиришда технологик даврнинг айрим жараён (молларни ва паррандаларни семиртириб боқиш, сўйиш ва ҳоказо) бажаради. Агрокомплекслар ҳам индустриал турдаги йирик қишлоқ хўжалик корхоналари сирасига киради, ишлаб чиқаришнинг барча босқичларини қамраб олади. Бу даврдаги айрим жараёнлар хўжаликнинг тегишли тармоқларида бажарилади.\nРивожланаётган мамлакатларда қишлоқ хўжалик ишлаб чиқариши ривожланган мамлакатлардагига нисбатан анча катта роль ўйнайди. Ялпи ички маҳсулотда қишлоқ хўжалигининг салмоғи ривожланаётган мамлакатларда ўртача 22 фоизни, ривожланган мамлакатларда 4 фоизни ташкил этади. Ривожланаётган мамлакатларда ривожланган мамлакатларда етиштирилаётган қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг ярмидан кўпроғи етиштирилмоқда. Лекин қишлоқ хўжалиги учун ишлаб чиқариш воситалари ва энг муҳим озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқариш тармоқлари асосан ривожланган мамлакатларда тўпланган. Ривожланаётган мамлакатлар эса аграр хом ашё учун қўшимча худуд бўлиб қолмоқда.Айнан шу мамлакатлар аграр иқтисодиётида ишга лаёқатли аҳолининг ярмига яқини банддир. Озиқ-овқат муаммосини ҳал этиш ривожланаётган мамлакатлар учун жуда қийин ва оғир вазифа бўлиб қолмоқда.\nРивожланаётган мамлакатларда аграр масаланинг ҳал қилиниши қишлоқларда ишлаб чиқариш муносабатларининг барча эскирган шаклларини тугатишга имкон беради. Ер муносабатларига жиддий ўзгаришлар киритувчи аграр туб ислоҳатлар Осиё ва Лотин Америкасидаги ривожланаётган мамлакатлар олдида турган энг вазифадир. 2000 йилги маълумотларга кўра жаҳонда 6 млрд.дан ортиқ аҳоли яшайди. Бу борадаги кўрсаткич 1960 йилда 3 млрд. эди. Демак 2000 йилга келиб аҳоли сони 2 маротаба ўсган. Шу банд аҳолини озиқ-овқат билан таъминлаш асосий вазифалардан бири хисобланади. Дунё аҳолисининг 60 – 70 фоизи, ўртача режимда овқатланади. Жаҳон мамлакатларида аҳоли жон бошига, озиқ-овқат ишлаб чиқариш кўрсаткич индексининг ўсиш суръатлари жуда секин белгиланмоқда.\nХанузгача айрим мамлакатларда (Мароко, Непал) ер феодал мулки бўлиб хисобланади. Шимолий Африка мамлакатларида (Уганда, Камерун. Таиланд)феодал ёхуд ярим-феодал муносабатлар учрайди.\nЕр муносабатлари Осиё ва Лотин Америкасидаги ривожланаётган мамлакатлар учун мураккаб масала ҳисобланади. Ривожланган капиаталистик мамлакатлар аграр муносабатлари йирик қишлоқ хўжалик корхоналари иқтисодий қудратининг ўсишида қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришига молия ва савдо – саноат монополияларининг кириб боришида ўз аксини топади.\nХалқаро иқтисодий алоқалар ва фан-техника алоқалари\nХалқаро муносабатлар ҳар томонлама айниқса савдо алоқалари ёрдамида жорий этилмоқда.\n1981 йилда Европа мамлакатлар хамкорлиги (ЕЭС), Франция, ГФР, Италия, Бельгия, Голландия, Люксенбург, Буюк Британия, Дания давлатлари унга аъзо бўлиб кирган.\nЖаҳон миқёсида экспорт қилинадиган махсулотларнинг 60 фоизи ривожланган мамлакатлар ҳиссасига тўғри келмоқда. Ўзбекистон Республикасида 2000 дан ортиқ қўшма корхона ишлаб турибди. Улар орасида «Coca-cola», “Ренк Кирикс” (Англия), «Дед корпорешн»(Корея), «Узбат» (Англия), «Турсель», «Узотойўл» (Туркия), «Буллери» (Швейцария ) каби қўшма корхоналар айниқса машҳур.\nЎзбекистон Республикасида жаҳондаги 157 йирик банк билан алоқа ўрнатилган.\n1996 йил Ўзбекистонда 3 - жаҳон конференция ўтказилган. Унинг номи «Ўзбекистон Республикасида бизнесни ривожлантириш, бошқа ривожланган мамлакатлар билан савдо алоқаларини ўрнатиш» деб аталган.\nЎзбекистон Республикасининг АҚШ, Германия, Япония, Франция, Италия, Буюк Британия каби мамлакатлар билан савдо алоқалари ривожланмоқда. Шунингдек, Хитой, Ҳиндистон, Покистон каби ривожланаётган мамлакатлар билан ҳам савдо алоқалар ўрнатилмоқда. Мустақилликка эришганимиздан бошлаб, Ўзбекистон Республикаси экспорт потенциалини кенгайтириб бормоқда.\nМева ва сабзавот маҳсулотлари экспортига қараганимизда, ЯИМ, экспорт салмоғи 1994 йилда 16,8фоиз ни ташкил этган бўлса, 2000 йилга келиб у 36 фоизга етган. Ўзбекистонда етиштирилган мева-сабзавот маҳсулотлари ташқи кўриниши, мазасига кўра жаҳон бозорида энг харидоргир ҳисобланади. Дарвоқе, Ўзбекистонда етиштирилган узумдаги қанд миқдори 18-30 фоиз, помидопдаги қуруқ модда миқдори 5,5 фоизни ташкил этиб, Европа мамлакатларида етиштирилган шу турдаги маҳсулотлар таркибидаги қуруқ модда миқдоридан анча юқори.\nЎсимликчилик тармоғида Ўзбекистон бўйича 2000 йилда 839,8 млрд.сўмлик маҳсулот етиштирилган бўлса, шундан 65 фоизи деҳқон, 29,8 фоизи ширкат ва 5,2 фоизи фермер хўжалигида етиштирилган.\nАйрим турдаги қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари бўйича экспорт ва импорт кўрсаткичлари (минг т.)\nСут маҳсулотитухум, парранда\n«Ўзмевасабзавотузумсаноат-холдинг» фаолиятини таҳлил кўрсатишига,тармоқ экспорт потенциали талабга жавоб бермайди. Бунинг сабаби қуйидагилардан иборат:\nТовар ишлаб чиқарувчилар (деҳқон, фермер хўжаликлари) маҳсулотисотиладиган бозор ҳақидаги маълумотларга етарли даражада эга эмаслар.\nМева ва сабзавот маҳсулотларини етказиб берувчилар, бу турдаги маҳсулотларга, жумладан уларнинг сифатига қўйиладиган талаб ҳақидаги маълумотларни билмайдилар.\nТовар маҳсулотини ўраб олиш ёки тара билан таъминлаш йўлга қўйилмаган нмаган.\nЭкспортни ташкил этиш механизми яхши йўлга қўйилмаган.\nСавдо бўйича вакил ва савдо уйи йўқлиги ишга халақит бермоқда.\nТранспорт ҳаражатлари жуда баланд.\nБосиб ўтилган йўлларда рекетга дуч келиш ҳоллари учрамоқда.\nЎзбекистон Республикасида пахта хом ашёсини экспорт қилиш мақсадида йирик инфратузилма ташкил топмоқда. Бу ўринда эслатиб ўтиш керакки, республикамиз пахта толасини жаҳон бозорига олиб чиққани учун бир неча мамлакатлар билан алоқа ўрнатиши талаб этилади. Негаки, жаҳон бозорига чиқиш учун албатта 2 ёки учта мамлакат ҳудудини босиб ўтишга тўғри келади, бу ўз навбатида маҳсулот қийматига таъсир этади. Ўзбекистонда пахта бўйича бир неча база-терминалларни қуриб ишлатилиши алоҳида аҳамиятга эга. Ушбу терминалларнинг ҳар бири 10 минг тонна пахта толасини сақлаш имкониятига эга. Энг муҳими, пахта толасини сотиш, сотиб олиш ишлари шу ернинг ўзида хужжатлаштирилади ва Америка, Осиё, Европа мамлакатларига жўнатилади.\nАгар сотиб олинган пахта толаси вақтида олиб кетилмаса, уни вақтинча сақлаш ташкил этилиб ҳар 1 тоннаси учун 15-45 АҚШ доллари миқдорида ҳақ олинади.\nНаманган вилоятида 2002 йил 27 августда янги терминал ва ишга туширилди. Бошқа терминаллар каби 8 – 10 гектар ерни эгаллаган бу терминал Фарғона водийсидаги пахта заводлари томонидан тайёрланган пахта толасини экспорт қилиш ишларини бажаришда қулайлик туғдирмоқда. Терминалда юқори малакали мутахассисларга, автоюкловчи машиналарга эга. Бу ерда келиш, юклаш ва юкларни ташиб ўтиш учун темир йўл қурилган. Бундай терминалга ўхшаш, терминаллар Бухоро ва Сирдарё вилоятларида ҳам ишлаб турибди. Улар Бухоро, Самарқанд, Навоий, Тошкент вилоятларидаги пахта заводларида ишлаб чиқарилган пахта толасини хорижга сотишга хизмат қилади. Худди шундай терминаллар Қашқадарё вилояти ва Қорақалпоғистон Республикасида қурилиш белгиланган.\nХалқ хўжалигининг мақсадга мувофиқ ривожланиши, қишлоқ хўжалиги тармоғининг ривожланиш суръатига боғлиқ. Биргина енгил ва озиқ-овқат саноатларининг 30 дан ортиқроқ тармоқлари қишлоқ хўжалигида етиштирилган хом ашё асосида ишлайди.\nЖаҳон мамлакатлари қишлоқ хўжалиги ўзига хос ички ва ташқи шароит таъсирида кечади. Ички шароитга: мамлакат доирасида, табиий, иқтисодий, ижтимоий шароитларни, агротехника ва ихтисослашувни ўз ичига олади. Ташқи шароитга халқаро муносабатлар, савдо, қўшма корхоналар, иқтисодий муносабатлар, ишчи кучларини миграциясини ўз ичига олади.\nШунга кўра, жаҳон қишлоқ хўжалиги Домбравский маълумоти бўйича 7 та туманга бўлинади:\nАфриканинг Жанубий Саҳроси;\nШимолий Африка ва Яқин Шарқ мамлакатлари;\nЖанубий ва Шарқий Осиё;\nАвстралия ва Океания;\nЖанубий ва Марказий Америка;\nЖаҳон миқёсида қишлоқ хўжалиги иқтисодиётига доир муносабатлар кенг доирада олиб борилади. Улардан энг асосийси, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларнинг халқаро савдосини уюштиришдир. Уни жаҳондаги ҳамма мамлакатлар жорий этади.\nРивожланган мамлакатларнинг ташқи савдо сиёсатида аграр протекционизм ҳукмронлик қилади. Протекционизм экспортни рағбатлантириш, импортни чеклаш ҳамда импорт моллардан олинадиган бож ҳақларини ошириш ва шунга ўхшаш бошқа тадбирларда ўз ифодасини топади.\nБМТ экспертлари фикрларича ҳар йили озиқ-овқат муаммосини ечиш учун унинг хажми 6 фоиз ошириб борилиши талаб этилади.\nРивожланаётган мамлакатлар асосан яқиндагина мустақилигига эришган мамлакатлардир. Лекин улар ханузгача импералистик мамлакатларга қарам. Чунки қишлоқ хўжалик маҳсулотлари бозори империалистик мамлакатлар ихтиёрида. Ривожланган капиталистик мамлакатлар импорт маҳсулотлар учун паст, кўпгина маҳсулотлар, айниқса тропик ва субтропик зоналардан келтирилган қишлоқ хўжалик маҳсулотлари учун юқори баҳо белгилайдилар. Натижада ноэквивалиент алмашув пайдо бўлади.Булар булар ривожланган мамлакатларга салбий таъсир этади.\n«Жаҳон қишлоқ хўжалиги» фаннинг предмети ва вазифалари.\n«Жаҳон қишлоқ хўжалиги» фани жаҳон қишлоқ хўжалиги ижтимоий-иқтисодий структурасини, минтақалари хамда айрим мамлакатларда тараққий этишининг ўзига хос хусусиятлари ўргатади; қишлоқ хўжалигининг инсон хаётида тутган ўрни, бу борадаги техник иқтисодий шароит, бозор муносабатлари, иқтисодий механизм, табиий ресурслар, меҳнат ресурслари ва моддий – техника базаси, ўсимликчилик ва чорвачилик махсулотларини жаҳон миқёсида етиштириш каби масалалар баён этилади.\nБунда жаҳон мамлакатлари қишло хўжалиги 3 гурухга бўлиб, ривожланган чунончи мамлакатлар, демократия асосида ривожланаётган мамлакатлар ва ривожланаётган мамлакатлар бўйича ўрганилади.\nTeglar: 1179ишло1179 хўжалиги мамлакатлар ишлаб мамлакатларда билан хўжалик жа1203он йирик ози1179ов1179ат и1179тисодий ташкил савдо пахта ма1203сулотлари бўлиб асосий экспорт хўжалигининг фоизни\nҚишлоқ хўжалиги иқтисодиётининг умумий масалалари


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Фарзанд тарбиясида адашганим қимматга тушди!\t11:50, 18 июль 2016\tУйимизда Саидага бир соқол қўйган ёшгина йигит дарс ўтиб ўтирибди\nСамарқанд вилоятининг чекка бир қишлоқларидан бирида яшаймиз. Турмуш ўртоғим қўли гул уста, ўзим туманимиздаги бозорчада кийим-кечак сотиш билан шуғулланаман. Уч нафар фарзандимиз бор. Каттамиз қиз, ундан кейин икки ўғлимиз дунёга келган. Тўнғичнинг қиз бўлиши яхши экан-да. Онага ёрдамчи, тайёр дастёр бўларкан. Қизим Саида укаларини кўтариб катта қилди, улғайгани сари менга кўмаклашиб, уй ишларини қўлимдан олди. Кун кетидан кун ўтиб, қизимнинг камолидан хурсандчилигим ичимга сиғмас эди. Пул топиш илинжида асосий вақтимни бозорда ўтказиб, фарзандларим, айниқса, қизимга вақт ажратиш эсимга ҳам келмабди. Ундаги ўзгаришларни пайқамабман. Қачонки ҳижобга кирмоқчилигини айтганда ҳайратдан оғзим очилиб қолди. Тўғриси, замонавий кийим кийишга анчагина ўч бўлган қизим нега бирдан ўзгариб қолганига ақлим етмади. Ундан бу ҳақда сўраганимда, шунча пайт гуноҳга ботиб замонавий кийиниб юргани, энди эса ўзини динга бағишлаш нияти борлигини айтди. Саидага ётиғи билан тушунтиришга ҳаракат қилдим, лекин у билганидан қолмас эди. Турмуш ўртоғим менга ҳам қизимга ҳам танбеҳ берди.\nОрадан уч кун ўтиб уйимизга участка нозири ва яна уч нафар киши келди. Улар Саидани туман ички ишлар бўлимига олиб кетаётганини маълум қилди. Нима учун олиб кетаётгани ҳақида ўша жойда тушунтиришини билдирди. Дадаси ва мен шоша-пиша туман ички ишлар бўлими идорасига бордик. Йўлда кетгунча, турмуш ўртоғимга икки-уч кун олдинги воқеани чала-чулпа гапириб бордим. У ерга борганимизда маълум бўлдики, уйимизга келиб Саидага диндан дарс бериб юрган йигит ва унинг бошқа шериклари динни ниқоб қилиб, давлатга қарши ноқонуний ишлар билан шуғулланиб юрган нопок кишилар экан. Қизимиз ҳам уларга аралашиб қолибди. Бу гапларни эшитдим-у, кўз олдим қоронғилашиб, музлаб кетдим. “Қизимда айб йўқ унинг ўрнига мени жазоланглар, ҳамма айб менда унга вақт ажратолмадим” пичирлайман. Бозорга чиқиб, озгина пул топганимга ҳурсанд бўлиб, фарзандларимга вақт ажратишни ўйлаб ҳам кўрмабман мен аҳмоқ! Бу дунёда ҳеч бир нарса билан ўлчанмайдиган, пулга сотиб олиб бўлмайдиган нарсалар борлигини англаб етдим! Фақат энди жуда кеч! Бошим деворга тегди-ю, кўзим очилди. Фарзанд тарбиясида адашганим қимматга тушди.


Қиёматнинг катта аломатлари: Яъжуж ва Маъжуж – Islom Nuri\nҚиёматнинг катта аломатлари: Яъжуж ва Маъжуж\nВаъз-насиҳат услуби билан илмий асослаш ўртасини, таъсирли воқеа-ҳодисалар билан манҳажийлик ўртасини ўзида бирлаштирган «Охират ҳовлиси силсиласи» деб аталган ушбу муҳим илмий силсиладан мақсад одамларга бу дунё ҳақиқатини англатиш бўлиб, токи улар Аллоҳ таолога тавба ва инобат қилишга ошиқсалар, ўлим тўсатдан келиб, уларни кўча-кўйда жанжаллашиб турган пайтларида олиб кетиб қолишидан, улар на бирон васият қилишга ва на уйларига қайтишга қодир бўлмай қолишларидан олдин ғафлатдан қутулсалар.\nАллоҳ йўлидаги дўстларим! Бугунги суҳбатимиз «Охират ҳовлиси силсиласи»дан олтинчи суҳбат бўлади. Ушбу суҳбатимизда биз Имом Муслим «Саҳиҳ»да Ҳузайфа ибн Усайд ал-Ғифорий розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам зикр қилган қиёматнинг катта аломатларидан яна бири ҳақида сўзлашамиз.\nМазкур ҳадисни яна бир эсга олиб ўтамиз:\n«Гаплашиб ўтирган эдик, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам чиқиб келдилар ва: «Нима тўғрисида гаплашаяпсизлар?», дедилар. Биз: «Қиёмат ҳақида гаплашаяпмиз», дедик. «Қиёмат то ундан олдин ўнта аломатни кўрмагунларингча қоим бўлмайди», дедилар ва тутунни, Дажжолни, добба (ер жонивори)ни, қуёшнинг ботиш тарафидан чиқишини, Ийсо ибн Марямнинг тушишини, Яъжуж ва Маъжужни ва учта ер ютишни – биттаси машриқда, иккинчиси мағрибда, учинчиси араб жазирасидаги ер ютишини зикр қилдилар, охиргиси Ямандан чиқадиган ва одамларни маҳшарлари сари ҳайдайдиган ўт эди» (Муслим: №2901, Абу Довуд: №4311, Термизий: №2184).\nОлдинги суҳбатларимизда биз Дажжол ҳақида, Ийсо алайҳиссаломнинг нозил бўлишлари ҳақида сўз юритган эдик. Бугунги суҳбатимиз мавзуси Яъжуж ва Маъжужга бағишланади.\nОдатимизга кўра, бугун Яъжуж ва Маъжуж ҳақидаги сўзимизни ҳам бир неча моддаларга бўлиб олиб борамиз:\nБиринчи: Қисқача луғавий ва шаръий асослаш.\nИккинчи: Дўзахга юборилувчилар.\nУчинчи: Зулқарнайн ва Яъжуж ва Маъжуж.\nТўртинчи: Уларнинг қиёмат олдидан чиқишлари.\nБешинчи: Ийсо ибн Марям ва ижобат бўлган дуо.\nДиққат билан қулоқ солишларингизни умид қиламан. Аллоҳ таолодан барчамизни сўзга қулоқ солиб, унинг яхшисига эргашадиган кишилардан қилишини сўрайман.\nБиринчи: Қисқча луғавий ва шаръий асослаш\nБир талай муаррих ва муфассирлар Яъжуж ва Маъжуж ҳақида ажиб хабарлар ва ғариб ривоятларни келтиришади, унда уларнинг келиб чиқишлари, насл-насаблари, шакл-шамойиллари, ранглари, турар жойлари ҳақидаги маълумотларни беришади.\nАслида, ушбу ривоят ва хабарлар қуруқ хурофот, ваҳм-гумон ва афсоналардан бошқа нарса эмас. Чунки, аксарияти исроилиётдан олинган. Ишончли манбалардан, яъни Қуръон ва Суннатдан олинмаган. Бинобарин, ҳеч бир кимса бу каби ғайбга тааллуқли ишлар хусусида Қуръон ёки Суннатдан олинган кучли далилларсиз гапириши дуруст бўлмайди. Биз Яъжуж ва Маъжуж ёки Зулқарнайн ҳақида сўз юритиш учун исроилиёт ва ғариб, тўқима-ёлғон хабарлар ортидан ҳакиллаб чопиб юришга эҳтиёжимиз йўқ. Аксинча, Раббимизнинг Китобида ва Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам Суннатларида бизни бундан беҳожат қиладиган етарлича далил-ҳужжатлар мавжуд ва биз ўшаларга мурожаат қилишимиз вожиб бўлади.\nЯъжуж ва Маъжуж Одам алайҳиссалом зурриётидан бўлган икки халқ бўлиб, бошқа инсонлардан ўта ваҳшийликлари ва ададларининг кўплиги, шунингдек, ер юзида мислсиз вайронагарчилик ва бузғунчилик қилишлари билан ажралиб туришади.\nМуҳаққиқ луғатшунослар луғат китобларидан, жумладан Ибн Манзурнинг «Лисанул-араб» луғат тўпламидан нақл қилишларича, Яъжуж ва Маъжуж сўзлари араб тилида ўтнинг алангаланиб ёниши маъносини англатувчи «ажиж» (أجيج) сўзидан, шунингдек ўта шўр ва ўта аччиқ сув маъносидаги «ал-маа-ул-ужаж» (الماء الأجاج) сўзидан олинган.\nБу билан мазкур икки қавмнинг ер юзидаги мислсиз бузғунчилик қилиши ва ўта шиддатли фитналарини алангали ўт ва аччиқ-шўр сувга ўхшатилган.\nЯъжуж ва Маъжужнинг қисқа ва лўнда луғавий маъноси шу бўлиб, бу ҳақда маълумотга эга бўлиш кишини улар ҳақида битилган афсона ва хурофотлар гирдобига шўнғиб кетишдан сақлайди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Яъжуж ва Маъжужни «баъсун-наар», яъни, қиёмат куни дўзахга юбориладиган қавм, деб таърифлаганлар. Суҳбатимиз давоми шу ҳақда бўлади.\nИккинчи: Дўзахга юборилувчилар – баъсун-наар\n«Саҳиҳайн»да Абу Саид ал-Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар:\n«Аллоҳ қиёмат куни: «Эй Одам!», деб хитоб қилади. Одам алайҳиссалом: «Лаббайка ва саъдайк, ҳамма яхшиликлар Сенинг қўлингда эй Парвардигор!», деб жавоб беради. Аллоҳ азза ва жалла: «Дўзахга юборилувчиларни чиқар!», дейди. Одам алайҳиссалом: «Кимлар у дўзахга юборилувчилар?», деб сўрайди. «Ҳар минг кишидан тўққиз юз тўқсон тўққизтаси жаҳаннамга, биттаси жаннатга!», дейди Аллоҳ таоло».\nБу гап Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам асҳобларини жуда қийин аҳволга солиб қўйди.\nБир ривоятда: «Қавм бутунлай умидсизликка тушиб, кулгуни эсда чиқариб қўйди».\nБир ривоятда: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг асҳоблари йиғлаб: «Ё Расулуллоҳ! Қайси биримиз ўша бир киши?», деб сўрадилар.\nШунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам жавоб бердилар: «Хурсанд бўлингиз! Хурсанд бўлингиз! Тўққиз юз тўқсон тўққизтаси Яъжуж ва Маъжуждан, бир киши эса сизлардан».\nКейин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Жоним Қўлида бўлган Зотга қасамки, мен умид қиламанки, сизлар жаннат аҳлининг тўртдан бири бўласизлар». Биз шунда такбир айтиб юбордик.\nКейин дедилар: «Жоним Қўлида бўлган Зотга қасамки, мен умид қиламанки, сизлар жаннат аҳлининг учдан бири бўласизлар». Биз яна такбир айтиб юбордик.\nШундан сўнг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Аллоҳга қасамки, мен умид қиламанки, сизлар жаннат аҳлининг ярми бўласизлар».\nПайғамбаримиз умматлари бахтли умматдир.. Пайғамбаримиз умматлари Аллоҳнинг раҳматига сазовор умматдир.\n«Эй Парвардигор! Сенинг «Эй бандаларим!» деган хитобинг остига киришим ва менга Аҳмадни Пайғамбар қилиб юборганинг менинг фахру ифтихоримни ошириб юборди ва мен юлдузлардан ҳам юқорироққа кўтарилиб кетдим».\nМуҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам умматидан бўлганинг шукронасига сажда қил эй биродар! Уммати Муҳаммад Парвардигор таборака ва таолонинг мақтови ва раҳматига сазовор умматдир!\nАллоҳ таоло бу умматга деди: «(Эй уммати Муҳаммад), одамлар учун чиқарилган миллатларнинг энг яхшиси бўлдингиз» (Оли Имрон: 110).\nАллоҳ таоло бу умматга деди: «Шунингдек (яъни ҳақ йўлга ҳидоят қилганимиз каби), сизларни бошқа одамлар устида гувоҳ бўлишингиз ва пайғамбар сизларнинг устингизда гувоҳ бўлиши учун ўрта (адолатли) бир миллат қилдик» (Бақара: 143).\nТермизий, Аҳмад, Ибн Можа ҳасан санад билан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганлар: «Сизлар етмишта умматни тўлдирувчиси (яъни сўнгиси) бўлдингиз, сизлар улар ичида энг яхшиси ва Аллоҳга энг мукаррамисиз». (Бухорий: №4487, Термизий: №2965, Саҳиҳул-жомиъ: №8034).\nҲа, сизлар энг яхши умматсиз.. Сизлар умматлар ичида Аллоҳ жалла ва алога энг мукаррамисиз..\nБухорий ва бошқалар Абу Саид ал-Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганлар: «Қиёмат куни Нуҳни чақирилади. У: «Лаббай, амрингга ҳозирман, эй Парвардигор», дейди. «(Менинг рисолатимни) етказдингми?», деб сўрайди. У: «Ҳа», деб жавоб беради. Унинг умматидан: «Сизларга етказганми?», деб сўралади. Улар: «Бизга ҳеч қандай огоҳлантирувчи (пайғамбар) келган эмас», дейишади. «Сенга ким гувоҳ бўлади, эй Нуҳ?», деб сўрайди Аллоҳ таоло Ўзи яхши билиб тургани ҳолда. «Муҳаммад ва у кишининг умматлари гувоҳлик беради», деб жавоб беради Нуҳ. Шунда сизлар чақириласиз ва унинг етказган эканига гувоҳлик берасиз, кейин мен чақириламан ва сизлар устингизда гувоҳ бўламан.\nБу Аллоҳ таолонинг: «Шунингдек (яъни ҳақ йўлга ҳидоят қилганимиз каби), сизларни бошқа одамлар устида гувоҳ бўлишингиз ва пайғамбар сизларнинг устингизда гувоҳ бўлиши учун ўрта (адолатли) бир миллат-уммат қилдик» (Бақара: 143), деган ояти маъносидир». Сўнг: «Ўрта – адолатдир», дедилар. (Саҳиҳул-жомиъ: №8034, Бухорий: №4487, Аҳмад, Термизий, Насоий, Ибн Можа).\nБухорий ва Муслим Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилган қуйидаги ҳадис ҳам пайғамбарлар саййиди умматлари ичидаги пешқадамлар ва улар ортидан келганларнинг фазлини баён қилиб беради:\nБир куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам қабристонга келдилар ва: «Ассалому алайкум мўмин қавмлар диёри! Сизлар собиқ (аввал ўтган)ларсиз, биз эса иншооллоҳ, сизларнинг ортингиздан борувчимиз», дедилар.\nКейин у зот соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Қани энди биродарларимизни кўрсак эди», дедилар.\nСаҳобалар: «Биз сизнинг биродарларингиз эмасмизми, ё Расулуллоҳ?», деб сўрадилар.\n«Сизлар менинг саҳобаларимсиз. Биродарларимиз эса ҳали-ҳануз келмаган кишилардир», дедилар.\n«Ё Расулуллоҳ, ҳануз келмаган умматингизни қандай танийсиз?», деб сўрадилар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Айтингларчи, агар бир кишининг қашқа отлари тим қора отлар орасида юрган бўлса, у ўз отларини таний оладими?», дедилар.\n«Бўлмасачи, ё Расулуллоҳ», деб жавоб бердилар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Улар Қиёмат куни таҳоратнинг асаридан (юз-қўллари) порлаган ҳолда келадилар», дедилар (Бухорий: №136, Муслим: №249, Насоий: №1/93-95).\nЭнди суҳбатимиз давомида Яъжуж ва Маъжужнинг бузғунчилиги ва тажовузига дучор бўлган қавм билан Зулқарнайн ўртасида бўлиб ўтган гўзал сўзлашувдан воқиф бўламиз.\nУчинчи: Зулқарнайн ва Яъжуж ва Маъжуж\nАллоҳ таоло Зулқарнайн ҳикоясини Қуръон Карим сураларидан биргина сурада – «Каҳф» сурасида келтирган. Аллоҳ таоло айтади:\n«(Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам), яна сиздан Зул-қарнайн ҳақида сўрайдилар. Айтинг: «Энди мен сизларга у (ҳақдаги хабар)дан бир зикрни тиловат қилурман».\nДарҳақиқат, Биз унга (Зул-қарнайнга) бу Ерда салтанат – ҳукмронлик бердик ва (кўзлаган) барча нарсасига йўл-имконият ато этдик.\nБас, у (аввал Ғарбга қараб) йўл олди.\nТо (кетаётиб) кун ботадиган жойга етгач у (қуёшнинг) бир лойқа булоққа ботаётганини кўрди ва у (булоқ) олдида бир қавмни учратди. Биз: «Эй Зул-қарнайн, ё (уларни) азобга дучор қилурсан, ёки уларга яхши муомалада бўлурсан», дедик.\nУ айтди: «Золим бўлган кимсани, албатта, азоблагаймиз. Сўнгра\nПарвардигорига қайтарилгач, У зот уни яна даҳшатли азоб билан азоблар.\nЭнди иймон келтириб яхши амаллар қилган зотга келсак, унинг\nучун гўзал оқибат — жаннат мукофот бўлур. Биз ҳам унга ишимиздан\nСўнгра, у (Шарққа қараб) йўл олди.\nТо (кетаётиб) кун чиқишга етиб боргач, унинг (қуёшнинг) бир\nқавм устига чиқаётганини (кўтарилаётганини) кўрдики, Биз у (қавм)\nучун қуёшдан (сақланадиган уй либос каби) бирон парда қилмаган эдик.\nХудди илгаригидек бўлди (яъни, Зул-қарнайн бу қавмга ҳам кун\nботишдаги қавмга қилган муомалани қилди). Аниқки, Биз унинг барча ишларидан\nхабардормиз – (уни) иҳота қилиб олгандирмиз.\nСўнгра, у яна йўл олди.\nТо (кетаётиб) икки тоғ ўртасига етиб келгач, у (тоғлар ортида) бирон гапни англай олмайдиган қавмни учратди.\nУлар: «Эй Зул-қарнайн, шак-шубҳасиз, (шу тоғлар ортидаги) Яъжуж ва Маъжуж (қабилалари) Ер юзида бузғунчилик қилувчилардир. Бизлар сенга бир (миқдор) тўлов тўласак, биз билан уларнинг ўртасига бир сад чекиб (бир тўғон қуриб) берасанми?» дедилар.\nУ (Зул-қарнайн) айтди: «Парвардигорим менга ато этган (салтанат) сизлар берадиган (мол-дунёдан) яхшироқдир. Бас, сизлар менга (мол-дунё билан эмас, балки) қувват билан ёрдам беринглар, мен сизлар билан уларнинг ўртасига бир девор бино қилай.\nСизлар менга темир парчаларини келтиринглар». То (темир парчалари) иккала тоғ билан баробар бўлгач, (Зул-қарнайн: «Босқонлар билан) дам уринглар», деди. Бас, қачон у (темир-терсакларни қиздириб) ўт қилгач (эритгач), деди: «Менга эритилган мис (ҳам) келтиринглар, уни (темир парчаларининг) устидан қуюрман.\nЭнди улар у (тўсиқ) устига чиқишга ҳам, уни тешиб ўтишга ҳам қодир эмаслар».\n«Бу Парвардигорим томонидан бўлган бир марҳаматдир. Энди қачон Парвардигорим (Яъжуж ва Маъжуж чиқади, деб) ваъда қилган вақт келганида (яъни, Қиёмат қойим бўлишига яқин қолганида), Ўзи у (тўсиқни) теп-текис қилиб қўюр. Парвардигоримнинг ваъдаси ҳақдир», деди у» (Каҳф: 83-98).\nЗулқарнайн ва Яъжуж ва Маъжуж ҳикояси шундан иборат.\nШуни айтишим керакки, Зулқарнайн ҳикояси атрофида шу қадар кўп ва турли-туман афсоналар, хаёлий ва хурофий қиссалар тўқилганки, хижолат ва уятдан таҳқиқ аҳлининг пешонаси тиришмай иложи йўқ.\nЎз илми ва ақлини ҳурмат қиладиган ҳеч бир киши Зулқарнайн ҳикояси борасида Қуръонда келган оятлар чегарасидан чиқиши жоиз бўлмайди. Зеро, Аллоҳ таоло Қуръонда келтирган ҳикояда бу ҳақда етарлича маълумотлар мавжуд, ундан ортиқчаси бари исроилиёт тўқималаридан бошқа нарса эмас. Биз Зулқарнайн шахси атрофида тўқилган бундай хурофот ва афсоналар гирдобига чуқур киришиб кетишимиз тўғри бўлмайди.\nКелинг, энди Зулқарнайн ва Яъжуж ва Маъжуж воқеаси ҳақида Қуръонда келтирилган оятларни енгилгина тафсири билан кўриб чиқайлик.\nЗулқарнайн солиҳ бандадир, унинг пайғамбар бўлган-бўлмагани хусусида тафсирчилар ўртасида ихтилоф мавжуд, бирон киши бу ҳақда аниқ бир гап айтишга жазм қилмаган.\nҚисса мушрикларнинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан Зулқарнайн ҳақида савол сўрашлари билан бошланади: «(Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам), сиздан Зул-қарнайн ҳақида сўрайдилар…».\nСаволнинг жавоби Аллоҳ таоло томонидан келади: «Айтинг…».\nТафсир уламолари айтишларича, оятдаги «Айтинг» сўзи талқин учун бўлиб, шу калима орқали бу қиссани Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўз томонларидан эмас, балки Аллоҳ таолонинг ваҳийси билан айтиб беришлари аниқлашади.\n«Энди мен сизларга ундан (яъни, у ҳақдаги хабардан) бир зикрни тиловат қилурман».\nОятдаги «ундан» (منه) калимаси «табъизийя» учун, яъни, ундан баъзисини деган маънони ифодалаш учундир. Чунки, Аллоҳ таоло бизга Зулқарнайн ҳикоясидан баъзи бир қисмини зикр қилиб беради. Агар Қуръонда келтирилганидан кўра кўпроқ маълумот зикр қилинишида биз учун яхшилик бўлганида, Аллоҳ таоло албатта зикр қилган бўларди. Шундай экан, биз Қуръонда келган ва Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳадисларида зикр қилинган нарсада тўхташимиз яхши бўлади.\n«Дарҳақиқат, Биз унга (Зул-қарнайнга) бу Ерда салтанат – ҳукмронлик бердик…».\nЎйлаб кўринг.. Ким унга ерда салтанат-ҳумронлик берди?!\nҚуръондаги тамкин – салтанат ва ҳукмронлик бериш ҳақидаги оятларни тадаббур қилсангиз, уларнинг ҳаммасида тамкин Аллоҳ субҳанаҳу ва таолога нисбат берилганини кўрасиз. Балоғатга доир ушбу қоида қалбларга иймоний қоида бўлиб ўрнашади.\nДемак, давлатлар, халқлар ва миллатларга салтанат ва ҳукмронлик бераётган зот Аллоҳ таоло деб билмоғимиз, қалбларимизни ҳамма нарсанинг эгаси бўлган Зотга боғлашимиз, шу билан бир қаторда сабабларни ҳам ушлашни тарк қилмаслигимиз лозим бўлади. Аллоҳга ҳақиқий таваккул шудир.\nУммат фақат Аллоҳнинг изни билан ҳукмронликка эришади, уммат фақат Аллоҳнинг изни билан ҳукмронликдан чекинади.\nАллоҳ таоло айтади: «Айтинг: Эй мулку давлат эгаси бўлган Аллоҳим, сен истаган кишингга мулк ато қилурсан ва истаган кишингдан бу мулкни тортиб олурсан, истаган кишингни азиз қилурсан ва истаган кишингни хор қилурсан. Бор яхшилик ёлғиз Сенинг қўлингдадир. Албатта Сен барча нарсага қодирсан» (Оли Имрон: 26).\n«Дарҳақиқат, Биз унга (Зул-қарнайнга) бу Ерда салтанат – ҳукмронлик бердик ва (кўзлаган) барча нарсасига йўл-имконият ато этдик».\nУ барча сабабларни ва тамкин, нусрат, фатҳ ва ғалабага етказувчи воситаларни ушлади.\nАллоҳ таоло айтади: «Уларни (яъни мусулмонларни) агар Биз ер юзига ғолиб қилсак – улар намозни тўкис адо этадилар, закотни (ҳақдорларга) ато этадилар, яхшиликка буюрадилар, ёмонликдан қайтарадилар. (Барча) ишларнинг оқибати Аллоҳнинг (измидадир)» (Ҳаж: 41).\nАйрим халқларга Аллоҳ таоло тамкин, яъни салтанат ва ҳукмронлик беради, улар тамкин сабабларини маҳкам ушлашлари оқибатида Аллоҳ таоло уларга сабот ва тамкинни яна ҳам зиёда қилади. Айрим инсонлар борки, Аллоҳ уларга тамкин-салтанат берса, тамкин сабабларини маҳкам тутиб, салтанат ва ҳукмронликлари яна ҳам кучайишига йўл очадилар. Ушбу сабабларни қўлдан беришлари оқибатида эса Аллоҳ улардан ҳукмронликни олиб, ўзларини ҳалокатга етказади.\nАллоҳ таоло Зулқарнайнга ҳам ер юзида ғалаба, салтанат ва ҳукмронлик берди, машриқу мағриб оралиғида кезиш ва истаган ишини қила олишга имконият очиб берди.\nЗулқарнайн Аллоҳ йўлидаги жиҳодини аввал ғарб томондан бошлайди.\n«Бас, у (аввал Ғарбга қараб) йўл олди. То (кетаётиб) кун ботадиган жойга етгач у (қуёшнинг) бир лойқа булоққа ботаётганини кўрди ва у (булоқ) олдида бир қавмни учратди».\nМаълумки, қуёш учун фақат битта кунчиқар ва кунботар бўлмасдан, унинг бир неча чиқар ва ботар ўрни бўлади. Аллоҳ таоло айтади: «Бас, (шундоқ экан) машриқлар ва мағрибларнинг Парвардигорига қасам ичурман…» (Маориж: 40).\nЙилнинг фасллари, ой ва кунларига қараб, қуёшнинг бир неча чиқар ва ботар ўринлари бўлади. Маконларга қараб унинг бир неча чиқар ва ботар ўринлари бўалди. Куннинг чиқиш ва ботиш пайтида қуёш гардишини кузатувчи кишининг кузатишига нисбатан ҳам унинг бир неча чиқиш ва ботиш ўринлари бўлади.\n«Биз: «Эй Зулқарнайн, ё (уларни) азобга дучор қилурсан, ёки уларга яхши муомалада бўлурсан», дедик».\nЗулқарнайн ўзининг адолатли манҳажи ва ҳикматли дастурини баён қилди.\n«У айтди: Золим бўлган кимсани, албатта, азоблагаймиз. Сўнгра Парвардигорига қайтарилгач, У зот уни яна даҳшатли азоб билан азоблар. Энди иймон келтириб яхши амаллар қилган зотга келсак, унинг учун гўзал оқибат — жаннат мукофот бўлур. Биз ҳам унга ишимиздан осон-енгилларини буюрурмиз».\nКим Аллоҳга ширк келтириш билан ва менга эргашмаслик билан зулм қилса, уни азоблайман, Аллоҳ ҳузурида ҳам унинг учун азоб бордир. Аммо, ким менга эргашса, мен келтирган нарсага иймон келтирса, Аллоҳни ягона деб билса ва Аллоҳнинг манҳажида устувор турса, у учун хайрли оқибат – жаннат бордир. Мен томонимдан унга бўладиган муомалага келсак, биз унга енгил-қулай ишларни айтамиз.\nКейин Зулқарнайн иккинчи сафарида машриққа қараб йўл олди.\n«Сўнгра, у (Шарққа қараб) йўл олди. То (кетаётиб) кун чиқишга етиб боргач, унинг (қуёшнинг) бир қавм устига чиқаётганини (кўтарилаётганини) кўрдики, Биз у (қавм) учун қуёшдан (сақланадиган уй, либос каби) бирон парда қилмаган эдик.\n«Худди илгаригидек бўлди (яъни, Зул-қарнайн бу қавмга ҳам кун ботишдаги қавмга қилган муомалани қилди). Аниқки, Биз унинг барча ишларидан хабардормиз – (уни) иҳота қилиб олгандирмиз».\nЯъни, Аллоҳ таоло унинг дилидан кечаётган ва кўнглидан ўтаётган ҳар бир ишдан хабардор эди.\nШундан кейин Зулқарнайннинг учинчи – биз сўзлашаётганимиз қиссага тааллуқли сафари бошланади:\n«Сўнгра, у яна йўл олди. То (кетаётиб) икки тоғ ўртасига етиб келгач, у (тоғлар ортида) бирон гапни англай олмайдиган қавмни учратди».\nЯъни, у қавм Зулқарнайннинг тилини тушунмайдиган ёки бошқа халқлардан умуман ажралиб, фақат ўз қобиғига ўралиб қолган бир қавм эди. Улар Яъжуж ва Маъжуж томонидан қаҳрли ҳужумларга ва шиддатли зарбаларга учраган бир қавм эди. Улар Зулқарнайннинг одил ва фотиҳ бир подшоҳ эканини кўриб, унинг ҳузурига келишди ва илтимос билан мурожаат қилишди:\n«Улар: «Эй Зул-қарнайн, шак-шубҳасиз, (шу тоғлар ортидаги) Яъжуж ва Маъжуж (қабилалари) Ер юзида бузғунчилик қилувчилардир. Бизлар сенга бир (миқдор) тўлов тўласак, биз билан уларнинг ўртасига бир сад чекиб (бир тўғон қуриб) берурмисан?» дедилар».\nЯъни, биз сенга истаганингча пул-мол йиғиб берайлик, эвазига сен бизни Яжуж ва Маъжуждан ҳимоя қиладиган мустаҳкам бир тўсиқ қуриб бергин, дейишди.\nЗулқарнайн зуҳд ва парҳезкорлик билан жавоб берди.\n«У (Зул-қарнайн) айтди: «Парвардигорим менга ато этган (салтанат) сизлар берадиган (мол-дунёдан) яхшироқдир».\nАллоҳ азза ва жалла менга сизларнинг пул-молингиздан мени беҳожат қиладиган даражада салтанат бериб қўйган, шунинг ўзи менга кифоя қилади.\nБироқ, Зулқарнайн уларда заифлик ва ялқовлик белгиларини кўрди ва бу улкан ишда уларни ўзига шерик бўлишларини истади. Ва уларга шундай деди:\n«Бас, сизлар менга (мол-дунё билан эмас, балки) қувват билан ёрдам беринглар, мен сизлар билан уларнинг ўртасига бир девор бино қилай».\nЯъни, замонавий тил билан айтганда, ушбу тўғон қурилишини инженерлик ва меъморий жиҳатдан лойиҳалашни ва унга кетадиган сарф-харажатларни биз ўз зиммамизга оламиз. Лекин, бизнинг ишчи кучига эҳтиёжимиз бор, ушбу қурилиш ишини бажарадиган ва унда ишлайдиган ишчилар керак. Сизлар шу томондан ёрдам беринглар.\nШундан кейин замонавий ҳандаса фани олимларидан бир неча асрлар ўзиб кетган моҳир муҳандис Зулқарнайн иш бошлади.\nУ ушбу қурилишнинг биринчи босқичини бошлашга амр этди:\n«Сизлар менга темир парчаларини келтиринглар».\nЯъни, катта-катта темир бўлакларини йиғиб келинглар ва уларни манави икки тоғ оралиғидаги тор бўшлиққа уйинглар.\n«То (темир парчалари) иккала тоғ билан баробар бўлгач, (Зул-қарнайн: «Босқонлар билан) дам уринглар», деди».\nВазни ва ҳажмини Аллоҳдан бошқа ҳеч ким билмайдиган кўп тонналик бу улкан темир уюмларини шиддатли олов остида лаққа чўғга айланаётган ҳолатини кўз олдингизга келтиринг.\nКучли аланга таъсирида темир бўлаклари эриб, икки тоғ оралигидаги бўшлиққа тўла бошлади. Шунданг сўнг Зулқарнайн қурилишнинг иккинчи босқичига ўтишга амр қилди. Яъни, темир эритмаларига мис эритмасини қўшишга буюрди.\n«Бас, қачон у (темир-терсакларни қиздириб) ўт қилгач (эритгач), деди: «Менга эритилган мис (ҳам) келтиринглар, уни (темир парчаларининг) устидан қуюрман».\nМис эритилгач, уни темир эритмаси устига қуйишни буюрди. Шу билан мис эритмаси темир эритмасига аралашиб, унинг қуввати ва мустаҳкамлигини оширди.\n«Энди улар – яъни, Яъжуж ва Маъжуж қавми – у (тўсиқ) устига чиқишга ҳам, уни тешиб ўтишга ҳам қодир эмаслар».\nБу иши билан Зулқарнайн темирнинг кучини мис билан ошириш борасида замонавий илм-фандан бир неча асрлар ўзиб кетди.\nЗулқарнайн ўзининг кучли раҳбарлик қобилиятини ва муваффақиятли бошқарув белгиларини намоён қилди. Уммат бугун ана шундай шахсиятларга нақадар муҳтож! У ўзи қуриб битказган улкан темир тўғонга боқаркан, куч-қудрат ва билимдонлик ғурурига берилмади, «Менинг билимим ва куч-қудратимни кўриб қўйинглар», демади. Балки, фазлни унинг ҳақиқий эгаси бўлган Зотга нисбатлади:\n«Бу Парвардигорим томонидан бўлган бир марҳаматдир. Энди қачон Парвардигорим (Яъжуж ва Маъжуж чиқади, деб) ваъда қилган вақт келганида (яъни, Қиёмат қойим бўлишига яқин қолганида), Ўзи у (тўсиқни) теп-текис қилиб қўюр. Парвардигоримнинг ваъдаси ҳақдир», деди у».\nУлкан дарс, катта ибрат намунаси.. «Бу Парвардигорим томонидан бўлган бир марҳаматдир..».\nКейин у ҳозир бўлганларга ўзининг қайта тирилиш ва қиёмат кунига бўлган иймон борасидаги соф ақидасини баён қилиб деди:\nАлбатта, ушбу тўғонни бино қилишга буюрган зот Аллоҳдир ва албатта, Яъжуж ва Маъжуж йўлини тўсишга амр этган зот Аллоҳдир. Келажакда уларнинг чиқиб келишига изн берадиган зот ҳам Аллоҳдир. Бир кун келиб, албатта бу тўғон теп-текис бўлиб, ер билан битта бўлади. Бу эса қиёмат қойим бўлишидан олдинроқ, худди тоғлар ер билан битта бўлганидек юз беради.\nЗулқарнайн ўзининг қайта тирилиш ва охират куни ҳақидаги соф ақидасини ана шундай баён қилди. Аллоҳ таоло қиёматнинг катта аломатларидан бири сифатида Яъжуж ва Маъжужнинг чиқишига изн берадиган кун келгач, улар чиқиб келишади. Суҳбатимиз давомида шу ҳақда сўз боради.\nТўртинчи: Уларнинг қиёмат олдидан чиқишлари\n«Саҳиҳул Бухорий»да Зайнаб бинт Жаҳш розияллоҳу анҳодан ривоят қилинган ҳадисда айтилади: Бир куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам унинг ҳузурига қўрққан ҳолда кириб келдилар ва: «Ла илаҳа иллаллоҳ, ла илаҳа иллаллоҳ, яқинлашиб қолган ёмонликдан араблар ҳолига вой! Бугун Яъжуж ва Маъжуж тўғонидан шунчаси очилди», деб бош бармоқлари ва кўрсаткич бармоқларини ҳалқа қилиб кўрсатдилар. Шунда Зайнаб: «Ё Расулуллоҳ, ичимизда солиҳ кишилар бўлгани ҳолда ҳам ҳалок бўламизми?!», деб сўрадилар. «Ҳа, агар нопоклик кўпайса!», деб жавоб бердилар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам. Солиҳ ҳам, толиҳ (ёмон) ҳам ҳалок бўлади, сўнгра Аллоҳ таоло ҳар кимни ниятига қараб қайта тиргизади.\nЯна бир ҳадис ҳақида тафаккур қилинг. Аҳмад, Термизий, Ибн Можа, Ибн Ҳиббон ривоят қилган, Ҳоким «Мустадрак»да келтириб, икки шайх шартига кўра саҳиҳ деган, Заҳабий ҳам бунга иқрор бўлган, Албоний «Ас-силсила»да саҳиҳ санаган, Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар:\n«Яъжуж ва Маъжуж тўғонни ҳар куни бузиб очишга ҳаракат қиладилар. Қуёш нури кўринай деб қолганида: «Кетдик, қолганини эртага бузамиз», деб қайтиб кетишади. Шунда Аллоҳ таоло уни аввалгидан ҳам мустаҳкамроқ қилиб қўяди. То бир кун келиб, Аллоҳ таоло уларни чиқаришни истаганида улар тўғонни бузиш учун чиқишади. Қуёш нури кўринай деб қолганида бошлиқлари: «Қайтинглар, Ин ша Аллоҳ (Аллоҳ хоҳласа), эртага келиб, қолганини бузасизлар», дейди. Улар (эртасига) қайтиб келиб, тўғонни қандай ҳолда қолдирган бўлсалар, ўшандай ҳолда турганини кўрадилар. Шундан сўнг уни бузиб, чиқиб келадилар».\nИмом Муслим Наввос ибн Самъондан ривоят қилган ҳадисда: «Улар Табарийя кўлидан ўтишади. Ўтаётиб, Яъжуж ва Маъжужнинг олдинги қисми кўлнинг ҳамма сувини ичиб қўяди. Орқада келаётганлари: «Шу кўлда сув бўларди», дейди».\nЯъжуж ва Маъжуж чиққач, одамлар улардан қўрқиб, қўрғонларига яшириниб оладилар, кўча ва йўлларни улар учун бўшатиб қўядилар, ҳеч ким уларга қарши урушишга журъат қилмайди. Шундан сўнг Яъжуж ва Маъжуж: «Биз ер аҳлини мағлуб этдик, келинглар энди само аҳлига уруш очамиз», дейишади.\nҚаранг, нақадар фожирлик!! Бу гап билан ер юзидаги фасоднинг салмоғи нечоғли кучайганини тасаввур қилишга қодир бўласиз. Чунки, уларнинг сурбетликлари ҳаддан зиёда ортиб, осмон аҳлига уруш қилмоққа чоғланишади! Дарҳақиқат, шундай ҳам қилишади. Улар осмонга қараб ўқ отишади. Шунда Аллоҳ таоло уларни имтиҳон қилиш ва яна ҳам фитнага солиш учун отган ўқларини қонга бўялган ҳолда қайтаради. Шунда улар: «Ер аҳлини мағлуб этдик, само аҳлидан ҳам устун келдик», дейишади. Ер юзи бу фитна гирдобидан чиқмай туриб, иккинчи бир фитна ер аҳли ичига оралайди. Яъни, Дажжол фитнаси юзага чиқади, сўнгра Ийсо алайҳиссалом тушиб келади.\nХутбамизнинг иккинчи қисмида шу ҳақда сўз юритамиз.\nУшбу сўзларимни айтарканман, ўзим учун ва сизлар учун Аллоҳга истиғфорлар айтаман.\nБешинчи: Ийсо ибн Марям ва ижобат бўлган дуо\nАллоҳ таоло Ийсо алайҳиссаломни туширади. Имом Муслим Наввос ибн Самъондан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «У – яъни, Дажжол – шу ҳолда турганида тўсатдан Аллоҳ таоло Ийсо ибн Марямни Димашқнинг шарқий тарафидаги оқ минора олдида (оч сариқ рангга бўялган) икки кийим кийган, икки қўлини икки фариштанинг қанотига қўйган ҳолда нозил қилади. У қачон бошини эгса, қатралар тушади. Қачон уни кўтарса, ундан луълуъ каби доналар тўкилади».\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Сўнгра Ийсо ибн Марям Дажжолни қувиб, Фаластиндаги Лудд дарвозаси ёнида унга етиб олади ва уни ўлдиради».\n«Кейин Ийсо ибн Марям Аллоҳ уларни ундан (яъни Дажжолдан) сақлаган бир қавмга боради ва уларнинг юзларини силаб, жаннатдаги даражалари билан хушхабар беради. У шундай ҳолда турганида тўсатдан Аллоҳ Ийсога ваҳий қиладики, Мен улар билан урушишга ҳеч ким қодир бўлмайдиган бандаларни чиқардим. Бас, сен бандаларимни Тур тоғига жамлагин».\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Ва Аллоҳ Яъжуж ва Маъжужни чиқаради, улар ҳар бир тепаликдан оқиб келишади».\n«Уларнинг аввалгилари Табария кўли олдидан ўтаётиб ундаги ҳамма нарсани ичиб юборадилар. Охиргилари ўтаётиб: «Бунда бир вақтлар сув бор эди», дейдилар. Аллоҳнинг набийси Ийсо ва унинг асҳоблари қамал қилинадилар. Шунда Аллоҳнинг набийси Ийсо ва унинг асҳоблари Аллоҳдан Яъжуж ва Маъжужни ҳалок қилишини сўраб, тазарруъ қилишга рағбат қиладилар. Аллоҳ уларнинг дуосини ижобат қилади.\nҚулоқ солинг, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам нима деганлар: «Шунда Аллоҳ Яъжуж ва Маъжужга нағаф (майда қуртлар)ни юборади».\nАллоҳнинг қудрати ва азаматини фикр қилинг! Аллоҳга қасамки, уммат бугунги кунда қалби Аллоҳнинг қудратига бўлган ишончга нақадар муҳтож!!\nБиз бугун Аллоҳнинг азамати ва куч-қудратини танишга нақадар муҳтожмиз!! Зотан, Аллоҳнинг амри биргина «Бўл!» сўзи билан амалга ошади.\nАллоҳ таоло улар устига бўйинлари томонидан нағаф қуртларини юборади ва уларни ҳалок қилади.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Улар бир жон ўлгандек ўликка айланадилар».\nБир ривоятда: «Аллоҳнинг набийси Ийсо ҳалиги қўрқиб, қўрғонга кириб олган кишилардан биридан ташқарига чиқишини ва Яъжуж ва Маъжуж ерда нима қилганини билиб келиш учун ўз жонини бағишлашини сўрайди. У ўлимга ва ҳалок бўлишга тайёр бўлиб, ташқарига чиқади ва бу каромат ва мўъжизага кўзи тушади. Сўнг Аллоҳнинг набийси Ийсо ҳузурига қайтиб, унга ва унинг асҳобларига: «Хушхабар! Аллоҳ Яъжуж ва Маъжужни ҳалок қилибди!», деб хитоб қилади».\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Сўнгра Аллоҳнинг набийси Ийсо ва унинг асҳоблари тушадилар. Улар ер юзида уларнинг ёғи ва сассиғи етмаган бирор қарич ҳам жой топа олмайдилар. Одамлар бу бадбўй ҳидга чидай олмай қоладилар. Шунда Аллоҳнинг набийси Ийсо ва унинг асҳоблари Аллоҳга илтижо қилиб, ерни бу сасиқликдан тозалашини сўрайдилар. Шундан сўнг Аллоҳ туянинг бўйнига ўхшаган қушларни юборади. Бу қушлар уларни кўтариб олиб бориб, Аллоҳ истаган томонга ташлайди. Сўнгра Аллоҳ бир ёмғир юборади. Ундан лойдан ёки жундан бўлган бирор уй четда қолмайди. У ерни ювиб, худди ойнакка ўхшатиб қўяди. Кейин ерга: «Ҳосилингни ундир, баракангни қайтар» дейилади».\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Улар шундай ҳолда турганларида тўсатдан Аллоҳ бир ёқимли шамолни юборади. У уларнинг қўлтиқларидан олиб, ҳар мўмин ва муслимнинг руҳини қабз қилади. Энг ёмон одамлар қолиб, ер юзида худди эшакларга ўхшаш жинсий яқинлик қилишади. Қиёмат ана ўшаларнинг бошида қойим бўлади».\nШу билан ишончли манбалар бўлмиш Қуръон ва Суннатдан олинган Яъжуж ва Маъжуж тўғрисидаги гапни якунлайман. Биродарларга насиҳатим шуки, бу ҳақда тўқиб чиқарилган хурофот ва афсоналарга ҳамда исроилиёт хабарларига кўнгил бурмасинлар.\nАллоҳ азза ва жалладан сизу бизга фақат фойдали илм ато этишини, барчамизни динда фақиҳ қилишини, ошкору махфий фитналардан Ўзи асрашини сўрайман. У ҳар ишга қодир Зотдир.\nЭй Аллоҳ, бизларнинг гуноҳларимизни яширгин ва бизларни шарманда қилмагин, бизларни икром қилгин, хор қилмагин, биз томонимизда бўлгин, бизга қарши бўлмагин!\nЭй Аллоҳ, ушбу муборак жамоадаги ҳар бир кишининг биронта ҳам гуноҳини қўймай мағфират этгайсан, биронта ҳам беморни қўймай шифо ато этгайсан, ҳеч бир қарзни қўймай адо этгайсан, вафот этганларимизни раҳматингга олгайсан, осийларимизни кечиргайсан, тоат-ибодатдагиларимизни саботли қилгайсан, Сенинг розилигинг ва бизнинг фойдамиз бўлган ҳар қандай ҳожатимизни раво қилгайсан, эй оламлар Парвардигори!\nЭй Аллоҳ, ушбу жамоатимизни раҳматинг инган жамоат қилгин, бу ердан тарқалишимизни гуноҳдан холи тарқалиш қилгин, ораларимизда биронта ҳам бахтсиз ва маҳрумни қолдирмагин.\nЭй Аллоҳ, бизни ҳидоят қилгин, биз сабабли ҳидоят қилгин, бизни ҳидоятланувчиларга сабабчи қилгин.\nЭй Аллоҳ, агар одамларни фитналашни истасанг, бизни шармандаи шармисор бўлмаган ҳолимизда ҳузурингга олгин, эй раҳмлиларнинг раҳмлироғи!\nЭй Аллоҳ, мусулмонларни ўз ҳимоянгга олгин, оч мусулмонларни тўйдиргин, яланғочларини кийдиргин!\nДўстларим! Неки тўғриликка муваффақ этилган бўлсам, ҳаммаси Аллоҳнинг ёлғиз Ўзидан. Неки хато, унутиш содир бўлган бўлса, бари ўзимдан ва шайтондан, Аллоҳ ва Расули ундан покдир. Мен устидан сизлар жаннатга ўтиб оладиган, ўзи эса жаҳаннамга улоқтириладиган кўприк бўлиб қолишдан, сизларга насиҳат қилиб, ўзимни унутишдан Аллоҳдан паноҳ сўрайман.\nЭй Аллоҳ, Пайғамбаримизга, у зотнинг аҳли ва асҳобига саловоту саломлар йўллагин.\n2011 йил 16-июн


Эркин микрофон - "Ўзбеклар бу ерни ҳаром қилди!"\n16 май 2021, Тошкент вақти: 21:37\nдеган таъналардан безиб кетдим¸ дея зорланади тўрт йилдан бери Оман султонлигида ўз акаси билан бирга ишлаëтган ўзбекистонлик Лола.\n“Эркин микрофон” эшиттиришининг бугунги қаҳрамони бизга Оман султонлигидан СМС йўллаган Баҳром исмли тингловчимизнинг синглиси Лола бўлди.\nБаҳром бизга йўллаган SMS хабарида “9 йилдан бери Оманда ишлайман. Шу давр ичида эшитганим бир маломат мени руҳан қийнайди. Бу ерда араб эркакларининг айтишича, гўёки, бизнинг ўзбек аёллари келиб бу давлатни ҳаром қилаётган эмиш. Мен уларга беш қўл баробар эмаску, именно, ўзбек аёллари эмаску, десам, йўқ именно сени юртдошларинг, деб хижолат қилишади. Бу номаъқулчиликларнинг олдини олиш вақти келмадимикин?”, деб ёзибди.\nУ билан суҳбатлашиш мақсадида қўнғироқ қилиб, унинг синглиси Лолага уланиб қолдик ва бу қиз айни масалада биз билан суҳбатлашиш истагини билдирди.\nЛола: Масалан¸ бизлар ишлайдиган жойда кўп ўзбек қизларини кўрамиз. Кўпчилик араблар билан гаплашамиз. Шунақа гапларни кўп эшитамизда. Тўғрисини айтсам¸ баъзи пайтлари одам ўзбекман дейишга уялади. “Ҳамма ўзбеклар бунақа. Сизларнинг қизлар бунақа” дейишади.\nОзодлик: Ўзбек қизлари “ўзбекман” дейишга уяладиган даражада кўпми?\nЛола: Бу ерда ҳозир ўзбекларимиз бор. Кўпчилик ўзбекларимиз¸ тўғри беш қўл баробар эмас¸ понятно что кўпчилик ўзбеклар ҳаром ишга келади. “Сизларнинг ишларингиз бўлмасин. Нима ишинглар бор бизлар билан?” дейди. Улар шунақа дейдию¸ араблардан эшитаëтган гапингизга ўзингиз нафратланиб кетасиз. Бир хил пайтлари “ўзбекман” дейишга мен уяламан. Бир хил пайт “ўрисман” деб юбораман. “Ҳа¸ ўрис бўлсанг яхши. Ундай¸ бундай” дейди. “Ўзбекман” десангиз¸ “Сен ҳам ўшаларга ўхшагансанда” дейди. Фақат Оманда ишламаганман. Масалан¸ Абу Дабида ишлаганимда¸ худди Ўзбекистонда юргандай юрасиз. “Мана шунча ойлик оламан” десам¸ “Вой нима бу? Керак бўлса¸ мен бу пулни бир ҳафтада топаман” дейди. Мен “Сиз бошқа йўл билан топасиз” дейман. Тўғрисини айтганда¸ улар қиз бола бўлиб келади.\nОзодлик: Яъни улар турмушга чиқмаган қизлар бўлганми?\nЛола: Ҳа¸ турмушга чиқмаган қизлар. Туалетга¸ у ëққа¸ бу ëққа чиқиб қолсам¸ “Бу давлатга нима учун келдинг? Бу давлатнинг қанақалигини биласан” десам¸ “Энди пул топиш керак. Ўзбекистонда қанақа қийинчилик эканлигини биласиз” дейди. “Қийинчилик бўлса¸ қизлигингизни сотиш учун келиш шарт эмаску. Бошқа иш йўқми?” десам¸ “Йўқ¸ мана шу иш яхши барибир. Босимиз кўпроқ пул топасан деди. Бизларни “кўп нарсалар олиб кетасан” деб олиб келган” дейди. “Ўзингиз биласизми қизлигингизни сотишингизни?” десам¸ “Конечно биламан. Билмаганимда келмас эдим” дейди. Ўзбекистонда бўлсангиз¸ “Мана Арабистонда нималар бўлаяпти. Қизлар алданиб кетаяпти” деб кўрсатишади. Лекин шуларнинг ҳаëтини олиб қарасангиз¸ ҳеч қайси қиз у ëққа алданиб бормаган.\nОзодлик: Яъни сиз алданиб келган қизларни учратмагансиз?\n- Тўрт йилдан бери ишлаëтган бўлсам¸ алданиб келган битта қиз кўрмадим. Балки бордир. Бор¸ йўқ эмас. Икки фоиз. 98 фоиз қизлар нима ишга келаëтганини билади¸ дейди Лола.\nОмандаги меҳмонхоналардан бирининг қошидаги тунги клубда хонандалик қилаётган қаҳрамонимиз Лола ўз иш вақтида бу клубга келиб, фоҳишалик қилаётган ўзбек қизларининг ҳатти-ҳаракатлари, бошқача айтганда, иш фаолиятини кузатади.\nУ бу манзарани таърифлар экан, ёшгина қизларни бундай йўлга нима олиб келаётганини тушунишга уринишини айтади.\nЛола: Қизлар найт клубда (night club) ишлашади. Масалан¸ найт клубга келади¸ ўтиришади. Араблар ҳам кириб ўтирганда¸ масалан битта қизни ëқтириб қолади. Шу қизнинг ëнига боради. У қиз билан гаплашмоқчи бўлса¸ “Боссимга бор” дейди. У боси - қўшмачига боради¸ гаплашади. Қўшмачи хўжайин “Мана шунча пул берасан. Хоҳласанг¸ эрталабгача олиб қол. Хоҳласанг¸ икки соатга олиб кет” дейди. Араб шу пулни беради ва қизни олиб кетади. Қизлар фақат найт клубда ишлайди.\nОзодлик: Демак¸ ўзи билан олиб кетади-а?\nОзодлик: Масалан¸ Ғарб давлатларида расман рухсат берилган фоҳишахоналар бор. У ерда бундай фоҳишахоналар табиий йўқ.¸ шундайми?\nЛола: Энди фоҳишахоналар йўқку¸ лекин найт клубда бор. Найт клубда қизлар ишлайди.\nОзодлик: Ўзбекистондан бораëтган қизлар¸ ўртача¸ неча ëш атрофида?\nЛола: Ҳамма қизларнинг ëши ҳар хил. Катта хотинлар ҳам бор¸ ëш қизлар ҳам бор. Масалан¸ 20-21 ëш¸ мен тенги қизлар. Кўпчилик қизлар Бухоро¸ Самарқанд – четдаги қизларда. Тошкентликлар ҳам бор. Мана шуларнинг нима иш қилаëтганини ота-онаси билмайди. Ота-онасига “Ҳа¸ магазинда ишлаяпман ëки официантка бўлиб ишлаяпман” дейди. Ўшанга ота-онаси ишонадику. Сабаби пули бўлса керак.\nОзодлик: Шу қизлар пулга эҳтиëжи бўлса ҳам фоҳишаликни ë қилади¸ ë қилмайди. Сизнинг гапингизга кўра¸ шунча юзлаб қизлар фоҳишаликка ўз хоҳиши билан келаëтган бўлса¸ нима бўлаяпти бугунги кунда сизнинг тенгдошларингиз¸ менинг тенгдошларим? Улар ëппасига фоҳишатабиат бўлиб кетаяптими? Ëки табиати яхшию¸ шароит мажбур қилаяптими? Қандай тушунса бўлади буни?\nЛола: Балки бир хиллариники шароит мажбур қилаëтгандир. Масалан¸ Ўзбекистонга бос-қўшмачилар борадику. Биласизми¸ қанақа қилиб тушунтириб беришади Арабистонни? “Борасан¸ тиллали бўлиб келасан” деганга ўхшаган гаплар. Масалан боради¸ қишлоқда қизлардан ким қийналаëтганини кўради. Шу қизни ëнига олиб келади ва “Мана Арабистон давлатига борасан. Тиллали¸ пулли бўлиб келасан. Уйингга шунча жўнатасан” деб роса гапга тўн кийдиришади.\nОзодлик: “Тилла топасиз. Пул топасиз” деганда қайси йўл билан топишини айтмайди-а? Ë айтадими?\nОзодлик: “Фоҳишалик қилиб топасиз” деб айтадими?\nЛола: Ҳа. Балки ўша қиз қийналгандир. “Ўша ерда кўп пул топарканман. Кўп тилла топарканман” деб келадида бу қизлар ҳам.\nОзодлик: Нима деб ўйлайсиз¸ ўзбекистонлик қизлар нега бунақа бўлиб қолди экан?\n- Шароит мажбур қилгандир¸ қийинчиликдан келгандир¸ дейди Лола.\nОман султонлигида хонандалик қилаётган суҳбатдошимиз Лолага ҳам кўп бора фоҳишабозлик бизнесини юритаётган шахслар иш таклиф қилган экан.\nАммо, Лола бунга рози бўлмаганини айтади. У 9 йилдан бери бу юртда созандалик қилаётган акаси билан бирга ҳалол ишлаб, пул топиш машаққатига чидаётганинидан хурсанд эканини айтади.\nБиз ака-сингилнинг иш куни ва даромади, содда айтганда, мусофирликдаги ҳаёти билан қизиқдик.\nЛола: Масалан¸ мен акам билан ишлашга келган бўлсам¸ Ўзбекистонда бир хил жойда иш топаман десангиз ҳам қийналиб қоласиз. Масалан¸ бизларнинг соҳа бўйича ишимиз қийин. Кўп жойда ҳам иш топа олмаймиз. Қийинда барибир. Ўзингиз тушунасиз Ўзбекистонда кўп жойда анақа қила олмайсиз. Биринчидан¸ артистлар кўпайиб кетган. Иккинчидан¸ у-бу жойга бориб ишлайман десангиз¸ бунча ойлик дейди. Шунча ойлик билан нима қиламиз? Қаëққа ишлатамиз?\nОзодлик: Сиз олдин Ўзбекистон телевидение ва радиоларида чиқиш қилганмисиз?\nЛола: Йўқ. Шу найт клубга ўхшаган жойда ишлаймиз. Кечқурун ишлаймиз¸ эрталаб уйга қайтамиз.\nОзодлик: Агар сир бўлмаса¸ қанча топасизлар?\nЛола: Мен 600.\nОзодлик: Бу ўша шароитга камми¸ кўпми?\nЛола: Тўғрисини айтсам¸ бу ернинг шароитига кам. Кўчага чиқиб айланиб келаман¸ магазиндан у-бу нарса оламан десангиз¸ ярми кетиб қолади. Хотя бу ерда еб-ичишимиз текин. Шу ишлаган пулимизнинг ҳаммасини уйга жўнатамиз.\nОзодлик: Ўзбекистондан бу ëққа келаëтганингизда мана шу иш билан шуғулланишигнизни билиб келгансиз-а?\nЛола: Ҳа¸ қўшиқчилик қилишимни билиб¸ Ўзбекистоннинг агенти бўйича келганмиз. Отел билан контракт тузилади. Келасиз¸ ишлайсиз. Отелнинг шароити¸ овқатланишингиз¸ билетларингиз текин.\nОзодлик: Қандай кийиниб юрасиз? Кўча-кўйда қанақа юрасиз? Одамларнинг муносабати қанақа?\nЛола: Кўчада ўзини националний кийимда. Оддий шимларда юрсангиз ҳам¸ энди ўзимга неудобный. Аëллари қора кийимда юришадику. Биз ҳам шунақада юрамиз.\nОзодлик: Мана тўрт йилдан бери шу ердаман¸ деяпсиз. Хурсандмисиз?\n- Конечно¸ яхши иш бўлгандан кейин ишлайман¸ нима қиламан. Бу ернинг ҳаволарига нима қилмаганда Ўзбекистон яхши. Ишлаб пул топиш қийин бўлгани учун бу ëққа келганмиз¸ дейди Лола.\nМуҳтарам муштарий агар сизни ташвишга солаётган муаммолар бўлса, шунингдек, ўзингиз гувоҳи бўлаётган воқеа-ҳодисалар борасида Озодликка хабар бермоқчи бўлсангиз¸ бизга қўнғироқ қилинг.


Тошкентда «Пахтакор-79» янги мемориал ёдгорлик очилди / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nТошкентда «Пахтакор-79» янги мемориал ёдгорлик очилди\n12 август 2013, 10:56 1220 кўрилди\nЁдгорликни Футбол фаҳрийлари Кенгаши раҳбари Наримон Жалолов ва Михаил Аннинг ўғли Дмитрий Ан очиб берди.\nТадбир очилишида футбол мухлислари, вафот этган футболчиларнинг яқинлари ва дўстлари, Ўзбекистон футбол федерацияси ва Профессионал футбол лигаси вакиллари, «Пахтакор», «Локомотив», «Бунёдкор», «Машъал» каби жамоаларнинг футболчилари ва бошқалар иштирок этди.\nМаълумот ўрнида, 1979 йили 11 август куни соат 13:35да Днепродзержинскда (Украина) 8400 м баландликда икки Ту-134А самолети тўқнашиб кетади. Уларнинг бири Ташкент-Минск йўналиши бўйлаб учаётган эди. Самолет бортида 84 киши, шу жумладан «Пахтакор»нинг 17 футболчиси бор эди. Иккинчи лайнер Челябинск-Воронеж-Кишинев йўналиши бўйича ҳаракатланаётган эди. Унинг бортида эса 88 нафар йўловчи, жумладан 6 нафар экипаж вакили бор эди. Ўша кунги мудхиш воқеада 178 нафар — 13 нафар экипаж вакили ва 165 йўловчи қурбон бўлган, шу жумладан футбол жамоаси вакиллари ҳам.


Саудия Арабистони май ойида нефть қазиб олиш бўйича Россиядан ортда қолди\n14:56 / 19.07.2017\nРоссия 2017 йилнинг май ойида Саудия Арабистонини нефть қазиб олиш даражаси бўйича ортда қолдирди. Руслар суткасига 418 минг баррель нефть қазиб олиб, бу борадаги кўрсаткични май ойида 10,298 млн баррелга етказди. Бу ҳақда Joint Organisations Data Initiative материалида айтилади.\nТашкилот маълумотларига кўра, Саудия Арабистони майда 9,88 млн баррель нефть қазиб олган.\nJoint Organisations Data Initiative маълумотига қараганда, Россия Саудия Арабистонини нефть қазиб олиш ҳажми бўйича 2017 йилнинг январида ортда қолдирди ҳамда ўшандан бери етакчи позицияларни ўзида сақлаб турибди.\nРоссия Саудия Арабистони нефть


Архивы сериали | KITAB.UZ\n“Mening yurtim” телеканалида уч ака-ука тақдирига бағишланган «Хонадон» номли қозоқ сериали намойиши бошланмоқда (фото ва видео)\n“Mening yurtim” (My5) телеканали 2020 йил 20 апрель соат 22.00 дан бошлаб янги сериал намойишини бошламоқда. Қозоқ ижодкорларининг маҳсулоти бўлмиш мазкур сериалнинг асл номи «Қара шанырақ», яъни қозоқ халқининг ўтови тепасидаги мўрисимон туйнук тушунилади. Одатда, «шанырақ» сўзи қозоқ халқида хонадон, оилани англатади. «Хонадон» сюжети марказида уч ака-ука тақдидири ётади. УларБатафсил ўқинг


Оролбўйида талабалар боғ яратадилар - Уч илдиз\nby Тўлқин Эшбек · 15.03.2019\nБоғ яратиш, чўлни бўстонига айлантириш — бу буюк боболаримизнинг асл\nанъаналаридан ҳисобланади. Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети Биология ва Қорақалпоқ давлат университети Табиатшунослик факультетлари фаол талабаларидан иборат ташаббускор ёшлар ўқув-илмий экспедицияси катта мақсад йўлидаги ўз режаларини амалга оширишга киришди.\nМазкур экспедиция «Орол ва ёшлар» шиори остида Мўйноқ тумани «Шағирли» овулига туташ 2 гектар майдонда енг шимардилар. Бу ернинг тупроқ ва иқлимига мослашган 12 турдаги мевали, манзарали дарахт кўчатлари ўтқазилиб, улкан боғ барпо этилади.\nЎзМУ талабалари бир гектар майдонга 600 дан ортиқ мевали ва манзарали дарахт кўчатларини ўтқазишса, ҚорДУ талабалари ҳам худди шунча ҳудудга 500 туб мевали, 250 та декоратив дарахтлар кўчатини экишади.\nЎқув-илмий майдончада Оролбўйи минтақасининг флора ва фаунаси, ҳудудда тарқалган тупроқлар комплекс ўрганилиб, улар геоморфологик, гидрологик ва агрокимёвий таҳлил қилинади. Оол ҳудудида янгидан ташкил этилган экосистеманинг ҳолати баҳоланади ва уни янада яхшилаш чоралари белгиланади. Қолаверса, бакалавр, магистр ҳамда таянч докторантларга мазкур ҳудуддаги ўз ечимини кутаётган муаммолар юзасидан мавзулар танланиб, илмий тадқиқот ишлари олиб борилади.\nЎқув-илмий экспедиция аъзолари шу йилнинг 18 март куни Орол денгизининг қоқ марказига қадар бориб, минтақанинг тупроғи, ўсимликлари, суви, унинг таркиби ва хусусиятларини ўрганиш мақсадида улардан намуналар олишади. Ўрганишлар жараёнида Буюк Британиянинг Кембриж ва Россия давлат аграр университети профессорлари билан онлайн мулоқот олиб борилади. Ўқув-илмий экспедиция кун тартибидан маданий тадбирлар ҳам ўрин олган.\nЭкспедиция аъзолари 13 март куни Тошкент шаҳри жанубий вокзалида тантанали равишда кузатилди. 14 март куни меҳмонларни Қўнғирот шаҳрида, сўнгра Мўйноқ туманида маҳаллий ҳокимлик вакиллари, Қорақалпоқ давлат университети, Нукус давлат педагогика институти раҳбарлари, Ёшлар Иттифоқи фаоллари кутиб олдилар.\nЁшлар етакчиси: фақат ютуқлар эмас, муаммолар ҳам бор\nNext story Яхшидан боғ қолади\nPrevious story ЎзМУ талабалари ташаббуси: “Орол ва ёшлар”


Қон – ҳаёт. Қон – бебаҳо. Унинг қийматини дунёда ҳеч бир нарса билан таққослаб бўлмайди. Қон – ҳар бир давлатнинг қадр-қимматли хазинасидир. Қон ва унинг таркибий қисмлари бемор ҳаётини сақлаб қолиш учун муҳим восита бўлиб хизмат қилади. Қон ва унинг таркибий қисмлари, қон касалликларида (оғир даражали камқонлик, оққон, қон ивиш системаси бузилган касалликлар), саратон касалликларида, туғруқхоналарда ва турли хил фавқулодда ҳолатларда муҳим аҳамиятга эга. Қон ва унинг таркибий қисмлари етишмаслиги сабабли, инсонлар ҳаётдан кўз юмишлари тўғрими? Ҳозирги кунда қон ва унинг таркибий қисмларига эҳтиёж катта. Фуқароларнинг қон ва унинг таркибий қисм-ларини тиббий эҳтиёжлар учун топширишлари уларнинг инсонпарварлиги ва меҳр-шафқати ифодасидир. Беғараз қон топшириш, бирор-бир инсон ҳаётини сақлаб қолиш, инсоннинг инсонга тақдим этган олий даражадаги сов-ғаси. Ҳаёт бахш этиш – савоб ишларнинг олий ифодасидир. Агар сиз қон топширсангиз, бир ёки бир неча инсоннинг ҳаётини сақлаб қолган бўласиз.\nҚон топшириш жараёни қандай кечади?\nСиз қон топширишга қарор қилсангиз, бу муолажаларни Қон қуйиш хизмати амалга оширади. Сизга тиббий кўрик белгиланади, савол-жавобдан сўнг, қон топширувчилар анкетаси очилади. Сизнинг соғлиғингиз, қандай касалликлар билан оғриганлигингиз тўғрисида маълумот йиғилади. Бу маълумотлар фақат сиз ва қон қуйиш хизматига маълум бўлиб қолади.\nҚон топшириш қонун-қоидалари тушунтирилади. Ҳар бир инсоннинг топширган қони, қон қуйиш орқали ўтадиган касалликларни аниқлаш мақсадида лаборатория таҳлилидан ўтказилади. Ҳозирги замон талабига кўра, қон ва унинг таркибига кўра, қон ва унинг таркибий қисмларини қуйиш йўли орқали ўтадиган касалликлар – гепатит В, С, ОИТС (СПИД) ва захм-га текширилади. Шунинг-дек, қон гуруҳи резус омили, гемоглобин миқдори аниқланади.\nЮқорида қайд қилинган савол-жавоблардан сўнг тиббий кўрик натижалари яхши чиқса, томирингиздан қон махсус пластик халтача (гемакон)ларга йиғилади. Қон топшириб бўлганингиздан сўнг, ширин чой, мевали шарбат ичиш таклиф қилинади. Бу жараён 20-30 дақиқа давом этади, холос. Шундан кейин доимий кун тартибингизни давом эттиришингиз мумкин. Куннинг қолган қисмида имкон қадар оғир жисмоний ишдан ўзингизни чегаралашингиз тавсия этилади.\nҚанча қон олинади?\nИнсон организмида 4,5-5 литр қон бўлиб, шундан 20 мл қон текшириш, 400 мл қон эса беғараз донорлик учун олинади (физиологик доза). Организмингиз топширилган қон миқдорини 36 соат ичида тиклаб олади.\nҚон топшириш хавфлими?\nСоғлом инсон учун қон топшириш, албатта хавфсиз. Соғ-лиғингиз қон қуйиш хизмати учун муҳимдир. Қон топшириш даврида фақат бир марталик тиббиёт воситалари ишлатилади.\nҚон топшириш оғриқли муолажами?\nАлбатта йўқ, қон топшириш муо-лажаси оғриқсиздир ва қўрқинчли эмас. Сиз фақатгина игна таъсирини ҳис қиласиз холос. Агар ўзингизда нохушлик сезсангиз, ширин чой ичишингиз ва гавдангизнинг пастки қисмини юқорига кўтаришингиз лозим бўлади.\nҲамма қон топшириши мумкинми?\nАвваламбор, қон топширмоқчи бўлсангиз, ўз ихтиёрингиз билан қон хизмати ва унинг бўлимларига боришингиз мумкин. Қон топшириш учун 18 ёшга тўлган, ирқи, жинси, касбидан қатъи назар, соғ-лом инсон бўлиши керак. Бир йилда 2-4 мартагача қон топшириш мумкин.\nКим қон топшириши мумкин эмас?\nҚуйидаги ҳолларда қон топширмаслигингиз лозим:\n- агар қон топшириб, ўз соғлиғингизга зарар етказадиган бўлсангиз;\n- ўзингизни ёмон ҳис қилаётган бўлсангиз;\n- ҳомиладор ёки эмизикли болангиз бўлса;\n- умумий ҳолатингиз бунга йўл қўймаса, қон босимингиз паст бўлса, қанд-ли диабет, руҳий касаллик билан рўйхатда бўлсангиз, ҳайз цикли даври бўлса (ҳайз тугагач 5 кундан сўнг топширишингиз мумкин);\n- қон топшириш даврида дорилар қабул қилаётган бўлсангиз (ЎРВИ, грипп, аллергия сабабли);\n- агар сизда ОИТС, Гепатитнинг В ва С турлари ҳамда захм касаллиги бўлса;\n- агар қачондир наркотик дорилар ёки гиёҳванд моддалар истеъмол қилган бўлсангиз.\nБеғараз донорлар кимлар?\nБеғараз донорлар ихтиёрий равишда, беминнат ўз қонини топширадиган, эвазига ҳеч қандай рағбатлантириш талаб этмайдиган, меҳр-оқибати, ҳамдардлиги, инсонпарварлик туйғулари кучли бўлган олижаноб саховатли инсонлардир.\nҚон топширувчиларга тавсиялар:\n- мунтазам равишда, калория-га бой овқатланишга ҳаракат қилинг;\n- кун мобайнида кўп миқдорда суюқликлар: ширин чой, мевали шарбатлар ичинг;\n- спиртли ичимликлардан икки кун ўзингизни тийишга ҳаракат қилинг;\n- айрим дорилар: аспирин, анальгин ва таркибида ушбу таблеткалар бўлган дорилар ичаётган бўлсангиз, уч кундан кейин қон топширинг;\n- қон топширишдан аввал икки соат мобайнида тамаки маҳсулотларини чекмасликка ҳаракат қилинг;\n- қон топшириш кунидан олдин мириқиб ухланг.\nСизнинг қонингиз кимларнингдир ҳаётини сақлаб қолади. Агар сизда қон топшириш ихтиёри бўлса Гематология ва қон қуйиш илмий-текшириш институти Қон қуйиш станция-сининг 250-91-87 рақамли телефонига қўнғироқ қилинг.\nМанзил: Тошкент шаҳри, Усмон Носир кўчаси, 138-уй.


"Сайлов"га тараддуд авжида\nМаҳалла оқсоқолларини сайлаш шу кунда Ўзбекистон матбуотининг долзарб мавзуларидан бири бўлиб қолмоқда. Бу сайловда чинакам халқ вакиллари сайланадими?\n“Сайлов ошкоралик ва демократик руҳда ўтади” - бу “ЎзА” ахборот агентлигининг 29 октябрь кунги хабарларидан бирининг сарлавҳаси.\n“Ўзбекистон республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг шу йил 30 сентябрда қабул қилинган қарорига мувофиқ, Навоий вилоятида ҳам фуқаролар йиғинлари раислари (оқсоқоллари) ва уларнинг маслаҳатчилари сайловига тайёргарлик кўриш ва уни уюшқоқлик билан ўтказиш борасида муайян ишлар амалга оширилмоқда”, - дейилади ЎзА хабарида.\nЎзбекистон матбуотида бу мавзу куннинг долзарб мавзуларидан бири.\nБас, шундай экан, тингловчига оқсоқол сайлови жараёни тўғрисида маълумот бериб қўйишга қарор қилдик (ахир ҳамма тингловчимиз ҳам ўзбекистонлик эмас-ку).\nБу ишда бизга фарғоналик тингловчиларимиздан бири ёрдам беради.\nФарғоналик тингловчи изоҳи\n- Республика миқёсида ноябр-декабр ойлари давомида маҳалла оқсоқоллари, унинг маслаҳатчилари, маҳалла қўмиталарининг раислари, қишлоқ фуқаролари йиғини раислари, уларнинг маслаҳатчиларининг сайлови ўтказиладиган бўлди. Ҳозир шу юзадан вилоят ҳамда туман хокимликларининг махсус қарорлари, тадбирлари белгиланган. Ҳозир булар графикларни тайёрлашаяпти. Сайловларни юқори савияда ўтказиш мақсадида кўмаклашувчи комиссиялар ҳам тузилган. Турли жамоат ташкилотларидан, масалан, “Нуроний” жамғармасидан, “Маҳалла” жамғармасидан, “Камолот” ижтимоий ёшлар ҳаракатидан ва бошқа шунга ўхшаш жамоат ташкилотлари вакилларидан иборат комиссиялар тузилган, - дейди фарғоналик тингловчи.\nАноним талаба изоҳи\n- Мазкур сайлов Ўзбекистон республикаси президенти 2004 йилнинг 29 апрелида имзолаган "Фуқаролар йиғинлари раислари (оқсоқоллари) ва уларнинг маслаҳатчилари сайлови тўғрисида"ги қонунга биноан ўтказилади, - дейди Тошкентдаги олий ўқув юртларидан бирининг исмини айтмаслигимизни сўраган талабаси.\nУнинг фикрича, оқсоқоллар сайлови ўзбек жамиятини демократиялаштириш йўлидаги муҳим қадамдир.\n- Мана СССР даврида, биласиз, бошқарувнинг ўта марказлашган шакли мавжуд эди. Энди ўша марказлаштирилган бошқарув тизимидан ваколатларни маҳаллий бошқарув тизимига ўтказиб бориш бўйича мамлакатдаги қадамлар-да энди булар, - дейди суҳбатдошимиз.\n- Демак, сизнинг фикрингизча, оқсоқоллар сайлови ўша марказлаштиришдан қочиш ва демократлаштириш томон қўйилган қадам, шунақами? – дея савол берамиз талаба-суҳбатдошимизга.\n- Шу маънода, - дея тасдиқлайди исми ошкор этилмаслигини сўраган талаба.\nХўш, маҳалла фуқаролар йиғини раиси чиндан ҳам маҳалла аҳли чин демократик принциплар асосида сайлаб оладиган халқ вакилими? Университет талабаси, бу саволга дадил: “Ҳа”, деб жавоб бера олмади. Чунки боя тилга олганимиз қонунда белгилаб қўйилган мана бу меъёр “Ҳа”, дейишга имкон бермайди.\n“Фуқаролар йиғинлари раислари (оқсоқоллари) ва уларнинг маслаҳатчилари сайлови тўғрисида”ги қонуннинг 3-боб 14-моддасида бундай дейилган:\n“Фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) вазифасига номзодлар кўрсатиш тегишли ҳудудда яшовчи аҳолининг фикрини ҳисобга олган ҳолда ишчи гуруҳи томонидан амалга оширилади. Фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) вазифасига кўрсатилган номзодларга доир ҳужжатлар туман ёки шаҳар ҳокими билан келишиш учун тегишли туман ёки шаҳар комиссиясига сайловдан камида ўн кун олдин топширилади”.\nДемак, Ўзбекистон шароитида маҳалла фуқаролар йиғини раислари – оқсоқоллар халқ номидан ҳокимият билан гаплашадиган халқ вакиллари эмас, балки ҳокимият номидан халқ билан гаплашадиган ҳокимият вакиллари экан. Қонунга биноан.


МАТОНАТЛИ ХАЛҚИМИЗ БИЛАН СИНОВЛАРНИ ЕНГАМИЗ — Teletype\nМАТОНАТЛИ ХАЛҚИМИЗ БИЛАН СИНОВЛАРНИ ЕНГАМИЗ\nҲали Буҳородаги ҳолат бутунлай ўнгланмасидан Сирдарё вилоятининг Сардоба тўғонинг бузилиши, ундан тошиб чиққан сувнинг аҳоли хонадонларига жиддий зиён келтириши, шу орқали етказилган талофат барча ҳамюртларимизни қайғуга солди. Сардоба аҳолисиг бошига тушган аянчли ҳодисага бефарқ бўлмай бу ерли одамларга ёрдамга шошилган халқимиз ахиллиги яна бир карра намоён бўлди. Бу воқеага фикр билдирмаган, уларнинг дардига даво бўлиш учун қўлидан келганча ёрдам беришни истаган одамларнинг кўплиги туман аҳолисига таскин бўлди.\nВоқеа содир бўлган куни давлатимиз раҳбари Шавкат Миромонович Сардобага етиб келиб, туман аҳолисига катта далда бўлди. Бу ерлик ватандошларнинг кўнгилларини тинчлантириб, муаммо тез кунларда бартараф этилиши, сизнинг олдингизда халқ, миллат мана Президент турибди барча ёрдамни берамиз. Сардоба обод бўлади дея қалбларига таскинлик олиб кирди ва ҳолат ўнгланмагунича ҳеч қайси раҳбар бу ердан кетмаслиги, ҳеч қайси хонадон эътиборсиз қолмаслигини айтиб ўтди.\nСардобаликлар бошига тушган бу синовни енгиб ўтишларига бутун халқ мадад бўлишга тайёр. Барча қўлидан келганча уларга ёрдам беришга интилмоқда. Бу офат фақат сардобаликларникимас хаммамизнинг ғамимиз дея қалбан яқин бўлишга, ёрдам қўлини беришга ҳаракат қилишмоқда.\nБарча вилоятлардан катта юк машиналари карвонларида тадбиркорлар, ташкилотлар, шу юрт фуқаросиман деган ҳамюртларимиз томонидан хайрия ёрдамлари жўнатилиб, синовли кунларда уларга мадор бўлишмоқда.\nБу эзгу ишга Ўзбекистон Экологик партияси Марказий Кенгаши, вилоятлар, улардаги туман шаҳар партия ташкилоти ходимлари ҳам муносиб ҳисса қўшишмоқда. Дардимиз, ғамимиз, яхши кунларимиз бир дея ёлғиз қолдирмай Сирдарёга ёрдам, кўмак ҳайриялари жўнатилмоқда. Бу борадаги бишлар хусусан, Фарғонада ҳам ташкил этилди. Вилоят ҳокимлиги, Экологик партиянинг вилоят кенгаши, Экологик партия ва бошқа партиялардан сайланган депутатлар, ёшлар вакиллари, маҳаллалар фаоллари хайрия, саҳоват ишларига ҳисса қўшиб, бу эзгу ишларга барчани чорлаб келишмоқда. Зеро ҳар эзгу ва хайрли ишда юз барака бор.\nСиновли дамларда матонатли бўлиш халқимизнинг эзгу шиорларига айланди. Бу ташвишларни ҳам янада ҳамжиҳатлик, бирдамлик, сабр қаноат билан албатта енгиб ўтамиз.\nСардоба аҳолиси давлатимиз, Президентимиз, халқимиз кўмагида тез орада ҳаётларини ўз изига тушириб олишларига ишонамиз\nМ.МАҲМУДОВ,Ўзбекистон Экологик партияси\nФарғона вилоят партия ташкилоти раиси.