05:00 / 18.01.2017 1918 pdf Ўқиш режими + -\nИъёш ибн Аббос ал-Қатбонийдан, (у эса) Абул Ҳасийн Ҳайсум ибн Мушфийдан, (у эса) Абу Омирдан, (у эса) Абу Райҳонадан (ривоят қилиб) айтди:\nنهى رسول لله صلى الله عليه و سلم: عن لبس الخاتم الا لذى سلطان\n“Наҳаа Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ъан лубси-л-хотами илло ли-зий султон” – “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам салтанат соҳибидан бошқа кимса узук тақишидан қайтардилар”. Уни Имом Аҳмад тахриж қилган. Ривоятдаги кишилари ишончлидир. (Аҳмад 4/134 ва Абу Довуд “Либос китоби”да Б. 9: ҳадис 4049).\n(Салтанат соҳиби бу молу мулк эгаси, ҳоким, раис, бошлиқ, қози, катта домла, пиру эшон ҳамда корхона ва фирма раҳбарлари ва ҳоказо буйруқ берувчилар, корфармо ва корчалонлардир)\nМен айтаман: Ҳанафийлар бу наҳий (қайтариқ)ни макруҳи танзиҳий дедилар. Чунки, одамлар Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида ҳам, ундан кейин ҳам, салтанат эгасини ёки бошқаларни ажратиб ўтирмасдан, далилларни жамълаган ҳолда узук тақар эдилар.\nЗаиф банда айтади: Имом ан-Нававий “Шарҳи Муслим”да деган: “Мусулмонлар эркаклар учун кумушдан узук тақишнининг жоизлигига ижмоъ қилганлар. Баъзи олдинги Шом уламолари узук тақишни салтанат соҳибидан бошқага макруҳ деганлар”. (Мана шу матндаги мазкур ҳадиснинг саҳиҳлигига далилдир).\nЯна деди: “Бу борада улар хабарлар ривоят қилишган, улар эса оз ва мардуддир”. (Мен айтаман: Қанақасига бундай бўлиши мумкин?! Ахир уларнинг гапини хабар қувватлаб турибди-ку!).\nЯна деди: “Унга Анас ривоят қилган нарса далил бўлади: Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзларининг узукларини ташладилар, одамлар ҳам охиригача узукларини ташлаб юбордилар. Зоҳири шуки, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларидан султон бўлмаганлар ҳам узук тақишар эди. (Биз айтамизки: Тўғри! Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўзлари одамларга жоизлигини баён қилиб тақрир қилганлар. Сўнгра уларга энг афзал ва энг яхши йўлни кўрсатдилар, яъни салтанат эгасидан бошқалар узук тақмасликни).\nИмом ал-Асқалоний айтади: “Менга зоҳир бўлишича, салтанат соҳибидан бошқа одамнинг узук тақиши яхши эмас. Зотан у зийнатланишнинг бир туридир. Эркакларнинг ҳолига энг лойиғи бунинг хилофидир. Фақатгина зарурат бўлса, майли. Бас, (узук тақишга) жоизликка далолат қиладиган далиллар ҳаромдан қайтаришга сарф қилинади (яъни, ҳаромдан сақланиб, ҳалолни ишлатса бўлишига ишлатилади). Уни қувватлайдиган айрим тариқада келган ушбу хабар бор: Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам зийнатдан ва узукдан наҳий қилдилар. “Шарҳи Шамоил”дан (1/148).\nИмом ат-Таҳовий айтади: “Султон бўлмаган бир қанча жамоадан ривоят қилинганки, улар узук тақар эдилар”. Сўнг ўз санади билан тахриж қилишича, Ҳасан ва Ҳусайнлар чап қўлларига узук тақар эканлар. Муҳаммад ибн ал-Ҳанафиядан (ривоят қилинганки), ул зот ҳам чап қўлларига узук тақар эдилар. (Тобиъийнлардан бўлмиш) Қайс ибн Аби Ҳозим, Абдураҳмон ибн ал-Асвад, Қайс ибн Сумома, аш-Шаъбийлар ҳам чап қўлларида узук тақар эдилар. Сўнгра у деди: “Бас, биз ривоят қилган ана ўша зотлардан асарлар етиб келганки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобалари ва тобеъларидан баъзилари султон бўлмаса ҳам узук таққанлар”.\nИмом ат-Таҳовий деди (2/354): “Аммо бундан қатъи назар султон узук тақиши керак, чунки бу зийнатдир. Шундай бўлгандан кейин султон бўлмаган ҳам тақиши мумкин. Султонга узук тақишнинг мубоҳ бўлиши унга эҳтиёжи бўлгани учундир. Чунки у мусулмонларнинг молини тамғалайди. Шунингдек, омма ҳам узук тақишга муҳтождирлар, зотан, улар ҳам молларини муҳрлайдилар, ёзувларига муҳр урадилар. Бунинг фарқи йўқ!”.\nБиз айтамиз: иккинчи тарафни (султондан бошқа узук тақмагани яхши, деган гапни) ихтиёр қиламиз. Султондан бошқаларнинг моли дунёси учун, ёзувлари учун узук¬-муҳрга муҳтож бўлади, деган гапга таслим бўлмаймиз. Аллоҳ таоло билгувчироқ! “Дурр ул-муҳтор”да айтган: “Султон, қози, мутаваллий каби узукка эҳтиёжи бор одамлардан бошқалар узук тақмаслиги афзалдир”. Ибни Обидийн айтади: Аллома Абдулбарр ибн аш-Шеҳнадан ривоятки, унинг отаси унга шеър ёзиб юборган экан:\nТахаттам, кайфа шеъта ва лаа тубаали,\nСиваа ҳажарин ва суфрин ав ҳадийдин,\nАв-и-з-заҳаби ал-ҳарооми ъала-р-рижаали.\nВа ин аҳбабта би-исмика фа-нқишанҳу,\nБи-сми-ллааҳи роббика зи-л-жалаали.\n(Шеър мазмуни: Қандай хоҳласанг, шундай узук таққин, ҳеч нарсадан парво қилма. Ўнг ёки чап қўлингнинг жимжилоқ бармоғингга узук тақ. Тошдан, мисдан ва темирдан ёки тилладан бошқасидан узук тақ, улар эркакларга ҳаромдир. Агар яхши кўрсанг, парвардигоринг жалол соҳиби Аллоҳнинг исми билан бирга ўз исмингни ҳам унга нақш қил.)\n“Дурр ул-муҳтор”да яна деган: “Узукни чап қўлига тақилади. Баъзилар ўнг қўлига ҳам дейишган. Бироқ, бу равофизларнинг шиоридан, ундан сақланиш вожиб. Қаҳстоний (яъни “Жомиъ ур-румуз”) ва бошқаларда бор. Шоядки бу бўлиб ўтган ва баён қилингандир”. Ҳошияни ёзувчи (Ибни Обидийн) айтади: “Баённнинг энг юксаги шуки, Фақиҳ Абул Лайс “Шарҳ ал-Жомиъ ас-сағийр”да ўнг қўл билан чап қўлни баробар деган. Мана шу ҳақиқатдир. Зотан, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ҳам бу борада ривоятлар ҳар хилдир. Баъзи бировларнинг узукни ўнг қўлга тақиш аҳли суннат вал-жамоатга қарши чиққанларнинг аломати дейишлари ҳеч нарсадир, чунки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан нақл қилинган саҳиҳ ривоятлар буни инкор қилади”.\nСўнгра билгинки, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг узукларининг нақшида “Муҳаммад Расул Аллоҳ” деган ёзув бор эди. У бир сатр эмас, балки бу тариқада учта сарт бўлган. (“Муҳаммад” бир (пастдаги), “Расул” икки (ўртадаги), “Аллоҳ” учинчи (тепадаги) сатрда). Буни биз Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Мунзир ибн Содийга юборган мактублари тимсолида кўрган эдик. У кичкина узук экан. Муқавқисга юборган мактубларининг кўриниши ҳам шундай: (“Муҳаммад” бир (пастдаги), “Расул” икки (ўртадаги), “Аллоҳ” учинчи (тепадаги) сатрда). Унинг айланаси аввалгисидан каттароқ. Унинг қоши ҳам шундай бўлган. Бу биз узукларнинг турлилиги ҳақидаги олдин айтган ҳар хил ривоятларни жамълаш йўлидир. Мана шу Ҳофиз (ал-Асқалоний) “Фатҳ ул-Борий”да нақшлари уч сатр эканлиги ҳақидаги мушкилликни ечишдан ожиз қолган ишкални йўқотади. Аллоҳ таоло билгувчироқ! Имом Муҳаммад ибн ал-Ҳасан (аш-Шайбоний)нинг узукларида “Ким сабр қилса, зафар топади” дейилган. Чунончи, “Радд ул-муҳтор”да мазкурдир. Кимнинг исми Зафар бўлса, уни узугига нақш қилса яхши бўлади.\nЗафар Аҳмад ал-Усмоний ат-Таҳонавий. “Эъло ус-сунан”.\nXVI-жилд. –Байрут-Лубнон: Дор ул-фикр, 2002. –8085-8087 бетлар.\n05:00 / 18.01.2017 2816\n05:00 / 18.01.2017 9176\n2656 05:00 / 04.03.2017\n3469 05:00 / 17.01.2017\n2642 13:00 / 31.01.2019


Токио-2020: Аёллар ўртасида софтбол бўйича баҳслар бошланди ва АҚШ, Канада ғалабага эришди - EFFECT.UZ\nТокио-2020: Аёллар ўртасида софтбол бўйича баҳслар бошланди ва АҚШ, Канада ғалабага эришди\n. 14:02 | 21.07.2021\nЯпонияда Токио-2020 Олимпиадасига старт берилди. Бугун бир қанча спорт турларининг саралаш баҳслари давом этмоқда. Шулардан бири софтбол спорт тури бўлиб, унда айни пайтда аёллар ўртасидаги баҳслар давом этмоқда.\nҲозирча Австралия олимпия терма жамоаси Японияга 8:1 ҳисобида мағлубиятга учради. Кейинги баҳс Италия АҚШ ўртасида бўлиб ўтди. Ушбу ўйинда АҚШ олимпия терма жамоаси 2:0 ҳисобида ғалаба қозонди.\nКуннинг учинчи баҳсида Мексика олимпия жамоаси Канадага 4:0 ҳисобида мағлубиятга учради.\nTeglar:АҚШ, Софтбол, Токио-2020\nИспаниядан йўлга чиққан янги йўловчи поездлар Ўзбекистонга олиб келинмоқда


UzReport TV Италия – Германия трансляцияси узилиб қолганлиги сабабларига ойдинлик киритди\nДобавлено: 04.07.2016, 12:27\nUzReport TV Евро-2016 чорак финал баҳсидан ўрин олган Италия - Германия терма жамоалари ўртасидаги ўйиннинг трансляцияси сўнгги дақиқаларда узилиб қолгани учун узр сўради. Бу ҳақда UzReport.uz хабар беради.\n“Сизларга шуни маълум қиламизки, бундай техник носозлик фақатгина UzDIGITAL TV платформаси трактида кузатилган. Сунъий йўлдош ва IP TV платформаси орқали UzReport телеканалини томоша қилётган абонентларда бу каби техник носозликлар рўй бермаган.\nЮзага келган ноқулайлик учун узр сўраймиз. Ҳозирда бу техник носозликнинг сабаблари ўрганилмоқда ҳамда келгусида бундай ҳолатлар такрорланишининг олдини олиш борасида тегишли чора-тадбирлар кўрилмоқда”, – дейилади телеканал хабарида.


20 масалани бир йўл билан ишлагандан кўра, бир масалани 20 йўл билан ишлаган афзалроқдир — Ёхуд таълим ва миллий тараққиёт ҳақида - Халқ сўзи\n20 масалани бир йўл билан ишлагандан кўра, бир масалани 20 йўл билан ишлаган афзалроқдир — Ёхуд таълим ва миллий тараққиёт ҳақида\n17:47 13 Октябр 2020 Жамият\nЎзбекистон таълим тизимининг ўзига хослиги нимада? Шахс шаклланишида мактаб, оила ва жамиятнинг ўрни қандай? Мамлакатимизда таълим соҳасини ривожлантириш юзасидан олиб борилаётган ислоҳотларнинг туб моҳиятида қандай эзгу мақсадлар ётибди?Таҳлилларимиз шулар ҳақида.\nТаълим жамиятга шахсни шакллантириб беради. Бу шахс давлат олиб бораётган ислоҳотлар жараёнларидан хабардор, ҳамқадам ва фаол бўлиши лозим. Шуни билиш лозимки, фуқаро дунёқараши жамият ва мамлакатда кечадиган жараёнлардан орқада қоладиган бўлса, давлат ҳокимияти томонидан қабул қилинган қонунлар “ишламайди”, ҳар қандай назорат ҳам кутилган натижани бермайди. Қачонки фуқаронинг дунёқараши ва интилиши амалдаги давлат ҳокимияти фаолиятидан олдинда бўлсагина, миллат ва мамлакат ривожланади, акс ҳолда, тараққиёт бўлмайди, жамият ҳаётида битта жойда депсиниш, турҚунлик содир бўлаверади.\nЭсимда, 1998 йилда Давлат ва жамият қурилиши академиясида таҳсил олганимизда, японларнинг JIKA агентлиги икки ойлик семинар ўтказиб бўлгач, улардан: “Бизда ер ости ва ер усти бойликлари сероб, халқимиз ақлли, тиришқоқ ва меҳнаткаш бўла туриб, нега сизлардай ютуқларга эриша олмаяпмиз”, деб сўраганимизда, “Муаллимнинг маошини уч баравар кўтарсангиз, ҳаммаси изга тушиб кетади, ҳатто коррупция ҳам камаяди”, деган жавобни олган эдик. Орадан шунча вақт ўтиб, бу гаплар замирида нақадар улкан ҳақиқат мужассам эканини кўрмоқдамиз. Президентимиз Ш. Мирзиёев ташаббусига кўра, мактаб, лицей ва институт муаллимларининг маоши оширилиб, жамиятда ўқитувчининг обрў-нуфузини юксалтиришга эътибор қаратилаётгани нақадар тўғри қарор эканлигини англаб етмоқдамиз.\nҲар бир мамлакатнинг тақдири муаллимга, таълим тизимининг сифатига боғлиқ. Зеро, Юртбошимиз таъкидлаганидек, ўқитувчи — келажак бунёдкори! Илм ва маърифатсиз одам йўлини йўқотиши, орзуларини рўёбга чиқаришига ақли ва тажрибаси етишмаслигини жадид боболаримиз жуда яхши англашган эди.\nЖадидлар билган ички оғриқлар орадан юз йил ўтган бўлса ҳамки, миллий ривожланишга тўсиқ бўлиб турибди.\nШахс юксакликка етакловчи куч\nШахс жамиятда етакчи куч, аммо фикрлай бошласагина, у давлатга суянчиқ бўлади. Собиқ шўро тузумида таълимда фан предметлари миқдори ва ўқитувчи савияси талабга жавоб берса-да, мактабнинг мафкуралашганлиги давлатнинг ўзи каби жадал ўзгараётган тараққиётдан орқада қолди. Мустақилликни қўлга киритганимиздан кейин давлат томонидан таълимни ривожлантириш, уни дунёда ўсиб келаётган эҳтиёжларга жавоб беришга қаратилган бир қатор ҳужжатлар қабул қилинди, амалий ҳаракатлар ҳам бўлди. Аммо бу соҳа ҳам миллий давлатчилигимизнинг шаклланиш жараёнида амалга оширилиши зарур бўлган вазифаларга уйғун ҳолда, кўзланган иқтисодий натижаларга эришиш мураккаб кечганлиги боис, шахснинг ҳар жиҳатдан юксалишига олиб келмади. Албатта, бу моддий-техника база ночорлиги ва собиқ тузумдан мерос қолган психологик муҳит, ўқитиш усулларининг эскирганлиги билан боғлиқ жараёнлар эди. Ўзбекистон мустақилликка эришгандан кейинги қарийб 20 йил эски бошқарув андоза ва шаклларидан воз кечиш, демократик қадриятларга ўрганиш даври бўлди, десак хато бўлмайди. Хусусий мулкчилик ва шахс эркинлигига берилган кенг имкониятлар истиқлолнинг энг асосий неъмати бўлса-да, фақат сўнгги йилларда бу ҳуқуқдан кечикиб фойдаланилмоқда.\n2016 йил охирида Шавкат Мирзиёев эркин сайловлар асосида Ўзбекистон Республикаси Президенти этиб сайланиб, ҳокимият тепасига келганидан сўнг, андоза ва шакллар бугунги замонга мослашди. 2017 йилнинг февраль ойида тарихий ҳужжат — Ҳаракатлар стратегияси қабул қилинди, бу — мамлакатни ривожлантиришнинг такомиллашган модели бўлди. Юртбошимиз фуқаро, шахс ҳуқуқларини кенгайтириш йўлида дадил қадамларни ташлади. “Халқ давлат идораларига эмас, давлат идоралари халқимизга хизмат қилиши керак!” деган ғоя, шиор кўпчиликнинг кўнглидаги узоқ йиллик орзулар эди. “Шахс ким?” деган саволга жавоб топилди.\nҲа, шахс — буюк ислоҳотчи, жамиятни орқасидан эргаштирувчи, қудратли куч. Агар шахсга рақобат муҳити яратилса, ҳуқуқ ва эркинликлари ҳимоя қилинса, тадбиркорлик ишларининг ривожи учун ерлар, кредитлар ажратилиб, у ўзини-ўзи моддий ва маънавий таъминлашга ўта бошласа, бундан жамият ҳам, давлат ҳам катта наф кўради. Тўқ яшашни истаган тадбиркор, фермер, муҳандис, қурувчи ҳам, аслини олганда, илм ва маърифат зиёсидан озиқланган, ўқимишли, фикрловчи шахсдир.\nХитой, Япония, Сингапур каби давлатлар илм-фанни тизимли ривожлантириш, илм ва ишлаб чиқариш алоқасини мустаҳкамлаш, самарадор сиёсий тизимни яратиб, очиқ жамиятни қура бошлаганидан сўнг, инвестиция оқими мамлакатга оқиб кирди, қарабсизки, 30 — 40 йилда улар жаҳоннинг илғор мамлакатлари қаторидан ўрин олдилар. Янгиланаётган Ўзбекистон ҳам ҳозирда шу оқилона йўлни танлаган...\nБилимсизлик – ёмонликлар манбаи\nМактаб – билим маскани. Болалик ва ўсмирликда олинган билим умр бўйи инсонга дўст, ҳамроҳ бўлиб хизмат қилади. Илм – шахс такомили, тараққиёт йўли демак. Алломаларимиз ёзишадики, билимсизлик – барча ёмонликлар манбаи, билимсиз инсон ўзига энг катта ёмонликни тилаган бўлади. Бугунги ўқувчи ёки талаба, катта ёшдаги киши билимдон бўлса, мамлакатимизда ва жаҳонда рўй бераётган воқеа-ҳодисаларга холис баҳо бера олади, тўғри хулоса чиқаради ва ўз ҳаётини ўзгартиришга қодир бўлади.\nБилимли, маърифатли, кенг фикрли бўлишнинг асосий омили китоб — баланд чўққини эгаллашга қўйилган нарвонлардир. Бадиий, ўқув, илмий китоб ўқиш нафақат дунёқарашни кенгайтиради, балки дунёвий, диний саводхонлигимизни ошириб, ёзма ва оғзаки нутқнинг бойишига сабабчи бўлади. Мутолаани яхши кўрадиган, маданиятли киши билан суҳбат қуриш, ўзаро фикр алмашиш барчага завқ, ҳузур бағишлайди. Китоб ўқимайдиган одам ўзининг эмас, атрофдагилар, кўчанинг фикри билан яшайди, бошқалар кўрсатмасига асосан ҳаёти қандай ўтиб кетганини билмай қолади. Ёмон кўчаларга кириб қолиши осон кечади.\nМустақиллик йилларида билим олиш, китобхонлик бобида айрим муаммоларга дуч келдик. Хусусан: мамлакатда юзага келган иқтисодий муаммоларнинг мавжудлиги; одамларнинг кундалик ҳаёт эҳтиёжларидан маблағи ортмаганлиги; таълим (мактаб, коллеж, институт) моддий базасининг заифлашганлиги; билимли, тажрибали ўқитувчиларнинг таълим тизимидан бутунлай кетиб қолганлиги; таълимнинг нуфузи анча тушиб кетиши оқибатида ўсмир-ёшларнинг унга эҳтиёжи сўниб борганлиги, қизиқиши камайганлиги; таълим ва ишлаб чиқариш ўртасидаги алоқаларнинг ривожланмаганлиги; мамлакатимиз бозор муносабатларига ўтиши жараёнида бу қийинчилик олдида ёшларимизнинг билим олишга қизиқиши сўнганлиги ҳамда кундалик ҳаёт кечириш муаммоларига ўралашиб қолганлиги, албатта, ўзининг салбий таъсирини кўрсатди.\nБугун мамлакатимизда яна китоблар мутолааси маданиятини, нашр этиш ва тарқатиш ишини ривожлантиришга эътибор кучайганлиги замирида ҳам ҳар томонлама баркамол авлодни тарбиялаш масаласи ётибди. Аммо республикамизда китоб савдоси тизимининг издан чиққанлиги, мустақил қоҚоз саноатининг мавжуд эмаслиги омиллари жадидлар таъкидлаганидек, ноширлик, китобат тизимини заифлаштирди, айниқса, шоирлар, ёзувчилар, танқидчилар, таржимонлар ажойиб-ғаройиб ғояларининг китоб ҳолида омма қўлига етиб бормаётганлиги ёшлар қалбида она юртини Навоий, Бобурдай чин юракдан севиш, ардоқлаш, жонини фидо қилиш туйғуларини шакллантириш жараёнини анча кечиктириб юбормоқда.\nБугун таълимга қўйиладиган талаблар\nОлимларнинг таъкидича, кишида, аввало, бешта қобилият: кўриш, гапириш ва эшитиш, сезиш, диққат қилиш, фикрлаш яхши шаклланиши зарур экан. Аслида, фикрлаш ақлий меҳнатнинг бешинчи омили, яъни олдинги тўртта омилнинг бирга ишлаши демак. Бизнингча, мактаб муаллимининг асосий вазифаси ўқувчиларда ана шу фикрлаш санъатини эгаллаш, уни тезроқ шакллантириш бўлмоғи даркор. Бир аллома айтганидек, йигирма масалани бир йўл билан ишлагандан кўра, бир масалани йигирма йўл билан ишлаган афзалроқдир. Очиғи шуки, фикрламайдиган бола катта бўлса, ўз йўли ва мақсадига эришиши қийин кечади. Сабаби, фикр — инсон ботиний (ички) қиёфаси акс этган кўзгу ҳисобланади.\nФикрсизлик — маданият кушандаси, маънавий ўлим! Фикри йўқ одамнинг қиёфаси ҳам бўлмайди, дейдилар. Фикр йўқ жойда оломонлик ва жоҳиллик кўпчийди. Бу фикримизга дунёда бўлиб ўтаётган фавқулодда ҳолатлар гувоҳлик беради.\nЭнг ёмони, ўқимаган, фикрлашни хоҳламаган кишининг фарзандлари ва авлодлари ҳам шундай ҳолга тушади. Ўзбек мактаб тизимининг энг муҳим нуқсони, камчилиги кундалик ҳаётимизда ёшлар ўртасида мустақил фикрига эга бўлмаганларнинг пайдо бўлаётгани ҳодисаси. Бу ҳолатдан қутулиш учун боғча — мактаб — университетда “Тафаккур устахоналари” тизимининг ишлаши тарафдоримиз.\nЖамиятда фикр бўлсагина, у янгиланади. Қотиб қолган ёки бир хил қолипдаги қарашлар ва фикрлар билан яшаш бир куни жамиятни ҳам иқтисодий, ҳам маънавий таназзулга олиб келади. Европа тараққий этишдан олдин унинг фикри ва санъати, фалсафаси тараққий этди, у ижтимоий фикрга туртки ва қувват берди, хилма-хил “ўзлик”лар орқали хилма-хил ғояларга йўл очилди. Бу ғоялар ичида, албатта, иқтисодий, техникавий, илмий ғоялар ҳам бор эди. Европа ана шу фикрларга ва ғояларга йўл берди, уни амалга оширишга имконият яратди.\nЕвропаликлар билим, маърифат, тенглик, фидойиликни устувор санаб, унга амал қилиб, Шарқ халқлари илм-фани, китоблари ила озиқланиб, XVI асрлардан сўнг, тараққий эта бошладилар. Биз эса илм мактаблари яратган ўлкадан, хом ашё етиштирадиган камбағал мамлакатга айландик. Нега бундай бўлди, деган ҳақли савол туғилади. Жавоблар ҳаддан зиёд кўп, аммо...\nМуаммо соҳа тизимида экан\nЯқинда бир таҳлилий мақолани синчиклаб ўқиб чиқдим. Бизнинг иқтисодий тараққиётдан орқада қолишимизга асосий сабаб таълим тизимида экан. Исломободдаги илмий-тадқиқот маркази профессори, доктор Фаррух Салимнинг фикрича, Халқаро ислом ҳамкорлик ташкилотига аъзо 57 та давлатда 500 та университет, АҚШда 5578 та университет, бир миллион мусулмонга 230 нафар олим, АҚШда бир миллион кишига 4000, Японияда 5000 олим тўғри келар экан. Мусулмон дунёси илм-фанга ялпи ички маҳсулотининг 0,2 фоизини, Ғарб эса 5 фоизини сарфлайди. Буюк Британияда бир миллион кишига ҳар йили 2000 та янги китоб чоп этилса, Мисрда бир миллион аҳолига 20 та китоб нашр қилинади, демак, 100 баравар кам китоб ўқилади, дейди олим. Саудия Арабистони, Марокаш, Кувайт, Жазоир экспортининг 0,3 фоизи, Сингапур экспортининг 58 фоизи юқори технологияларга тўғри келади. Илм-фан, технологиялардан тўла фойдаланиш ва фойда кўриш ҳисобига АҚШ ялпи ички маҳсулоти 18, Хитой 16, Япония 4,2, Германия 3,4 триллион долларлик маҳсулот ишлаб чиқаради. Ислом ҳамкорлик ташкилотига аъзо 57 давлатнинг бир йиллик умумий ялпи ички маҳсулоти 3 триллион долларга ҳам бормайди.\nБунинг устига глобаллашув шароитида яна бир маънавий хавф-хатар исканжасига тушиб қолдик. Тахминан 2000 йилдан бошлаб, интернет ёрдамида “оммавий маданият” ва оммавий тафаккурнинг ёпирилиб келиши миллий таълим ва тарбия ишини туб моҳиятидан чалғитди. Ҳақиқий маънавият, адабиёт, санъат, илм ўрнини шоу-бизнес тафаккур тарзи эгалламоқда. Телевидение, интернет, ижтимоий тармоқлардаги енгил-елпи, савиясиз оломонга мўлжалланган, пул тўплашдан бошқа мақсади бўлмаган “сохта маданият” шу кунгача ота-боболаримиздан мерос бўлиб келаётган миллий ғурур, дид ва фаросатимизни ўтмаслаштириб қўйди, назаримизда. Бундан, айниқса, билим ва маърифати заиф ёшларимиз кўпроқ маънавий жабр кўрмоқдалар...\nГлобаллашув ота-оналарни ҳам ўз комига тортмоқда. Миллий кино, миллий адабиёт, хусусан, боғча, мактаб тизими у қадар ривожланмаганлиги боис ўарб мафкураси турли йўл ва усуллар билан болалар ва ёшларни, ҳатто катталарни қизиқиш доирасига торта бошлади. Хорижий фильмлар мафкураси бизнинг миллий мафкура ва фикрлаш тарзимизга кўп ҳам тўғри келмаслигини яхши билсак-да, оилавий можаролардан иборат фильмлар (шахс дунёқарашини бойитувчи бадиий бақувват киноленталарни Европа давлатларига, бизга эса саёзларини “совға” қилишади)нинг доимий истеъмолчисига айланиб улгурдик.\nМактаб ўқитувчиси ва оналар ҳам шу енгил-елпи киносериалларни йиллар давомида ўта қизиқиш билан кўрганидан кейин ўқувчи, фарзандининг кўнгли, раъйига қарши борармиди? “Ҳар бир оила ўз фарзандларини ҳар қандай мафкуравий тажовузкорликдан ҳимоя қилишга тайёр бўлиб туриши керак”, деган эди буюк қирғиз адиби Чингиз Айтматов. Демак, бу борада ҳам маънавий “бўшлиқ” вужудга келганлигидан кўз юмолмаймиз.\nНобель мукофоти соҳиби бўлиш учун нима қилмоқ керак?\nЖадид бобомиз Абдулла Авлоний “Ким нимани яхши кўрар?” номли бадиасида бундан юз йил муқаддам жамиятдаги ҳолатни шундай баҳолаган: “Эҳтимол, бизнинг халқ илму маърифатни, тарбия ва таълимни, ҳунар ва саноатни яхши кўрар, деб ўйлайдурғондурсиз? Йўқ, бу фикрингиз янглиш... Оналаримиз билим ва тарбия ўрнига эрлари ила урушуб-талашуб қизлариға мол қилмакни яхши кўрурлар”.\nҲа, ўша вақтдаёқ, жамиятга ёт унсурлар кириб келган, мақсад сари интилиш ўрнига озгина чаласаводлигимиз туфайли “майдалашиш”, моддиятчиликка интилиш жараёни бошланган экан-да.\nЯпонларда wa (уйғунлик) тушунчаси мавжуд. Мамлакатда сиёсий модернизация “япон руҳияти — Ғарб техникаси” (вакон-ёсай) шиори остида кечган. Бунда “вакон” анъанавий маданият, маънавий қадриятга боғланиб дунёни идрок этиш, “ёсай” — замонавий маданият, цивилизация маъносини англатади. Япон прагматизмининг бошқалардан фарқли жиҳати шундаки, анъанавий миллий қадриятларини сақлайди, эҳтимолий ҳалокатларни эҳтиёткорлик билан четлаб ўтган ҳолда, янгиликларни қабул қилаверади. Аҳолининг янгича шароитга мослашиш қобилияти: бошқа цивилизациялар унсурларини яхши ўзлаштириши, уларни ўз миллий қадриятларининг таркибий қисмига киритиши билан белгиланади. Улар 1950 йилларда Европа ва АҚШ технологияларини ўзлаштириш бараварида, миллий руҳиятини сақлаган ҳолда, Ғарбни иқтисодиётда қувиб ўтди. Бундай кўрсаткичлар илдизида эса илм-фан ва технология уйғунлиги ётади. Хитойлар ҳам, корейслар, немислар ҳам фақат шу йўл билан қолоқ давлатдан бой давлатга айланди. Таълим тизими уларни қутқарди ва юқори даражага олиб чиқди. Эртанги кун билимни чуқур эгаллаган жамиятларники бўлиб қолади. Биз ўзбеклар ҳам эътиборимизни илм-фан, таълим тизимининг ривожланишига қаратишимиз зарур, назаримда.\n“Ўзбеклардан ҳам Нобель мукофоти совриндорлари чиқиши мумкинми”, деган саволга келсак, бунинг учун илмга, илмлиларга, ўқитувчиларга рағбат тизими яратилиши лозим. Юртимизда илк марта ташкил этилган Президент мактаблари, ижод мактаблари, математика мактаблари битирувчилари билими, ғайрати ҳар томонлама қўллаб-қувватланса, ушбу орзу-ниятларимиз амалга ошади, деган умиддамиз.\nРивожланиш заминида маърифат ётади\nМиллатимиз нимага эришса ёки қайси жабҳада оқсаса, унинг илдизида маърифат ва таълимнинг тараққиёти ёки оқсаши ётибди, деб айтиш мумкин. Шу боисдан Президентимиз Шавкат Мирзиёев ҳокимиятга келганидан сўнг, таълим ва тарбия борасида мисли кўрилмаган ўзгаришларни амалга оширишни кўзламоқда. Бунинг сабаби маълум: мактаб, университет — жамият устуни!\nКейинги йилларда жаҳонда ва Ўзбекистонда таълимни ривожлантириш, уни тубдан қайта ўзгартиришда аниқ йўналишлар пайдо бўлди. Уларнинг биринчиси, таълимни тубдан демократлаштириш; иккинчиси, узлуксиз таълим ғояси, сўнг “таълим — бир умрга” ғоясини “таълим — бутун умр давомида” ғоясига алмаштириш; учинчиси, бу нафақат мутахассисларни тайёрлаш воситаси, балки жамиятга онгли, фидойи инсонларни етказиб бериш; тўртинчиси, таълимнинг глобаллашувига эришиш; бешинчиси, таълимни ахборотлаштириш.\nМамлакатимизда таълим давлат сиёсати даражасига кўтарилган, қолаверса, миллатни асраш масъулиятини ўзининг зиммасига олган тизим. Бу борада сўнгги уч йилда юртимизда сезиларли қадамлар ташланди. Мисол учун, 2019 йил 1 сентябрдан бошлаб, мамлакатимизда Президент мактаблари очилди. Бундан кўзланган асосий мақсад таълим жараёнида илғор технологияларни қўллаш орқали иқтидорли болаларни аниқлаш ва ўқитиш тизимини шакллантириш, маънавий бой ва интеллектуал ривожланган авлодни тарбиялаш кафолатларини таъминлашдан иборат. Республиканинг 14 ҳудудида биттадан очилаётган ушбу мактабларга умумтаълим муассасаларининг тўртинчи синф битирувчилари орасидан қобилиятли ҳамда иқтидорли болалар танлов асосида қабул қилинмоқда. Президент мактабларига қабул Кембриж университети имтиҳон кенгаши (Буюк Британия) томонидан ўтказилмоқда.\nДунё тажрибасини кўрсак, Америка, ўарбий Европа ва Жануби-Шарқий Осиёнинг ривожланган давлатлари тараққиётида, биздан фарқли равишда, фан ва ишлаб чиқаришнинг уйғунлиги, трансформация жараёнлари ўзаро боғлиқликда амалга оширилган. Мисол учун Германия — узоқ асрларга бориб тақалувчи илмий мактаблари, Гёте, Гегел, Бетховен, Нитше, Эйнштейн, Гумболдт сингари олим ва ижодкорлари билан тилга тушган. Халқаро доирада эътироф этилган немис таълим даргоҳларида мустақил фикр, кенг дунёқараш шаклланишига алоҳида эътибор берилади. Германияда мактабгача таълим муассасалари давлат тизимига кирмайди. Демак, фуқаролар бой, миллатни тарбиялаш масаласини ўзининг зиммасига олган. Болалар боғчаси хайрия жамҚармалари, маҳаллий ҳокимият ҳамда черков васийлигида фаолият юритади. Шу сабабдан, немислар боғчаларни “тафаккур устахонаси” деб атайди.\nЮртимизда ҳам довруғ ёйган билим, маърифат масканлари анчагина. Бухоро вилояти Қоракўл туманидаги математика лицей-мактаби шулар жумласидан. Неча йилдирки, мазкур мактабда таҳсил олган абитуриентларнинг 90 фоизи талаба бўлмоқда. Шу ўринда, “Нега Қоракўл мактабидан 90 фоиздан ортиғи олий ўқув юртларига киради-ю, бошқа мактабларда бу кўрсаткич 45 — 50 фоизни ташкил қилади”, деган ўринли савол туғилади. Бунинг сабаблари кўп. Биринчидан, адолат принципига таяниб, ўқувчилар қабул қилинади ва таниш-билишликка йўл қўйилмайди; иккинчидан, дарслар Буюк Британия, Россия, Сингапур каби илғор мамлакатларнинг таълим дастурларига кўра, ишлаб чиқилган аниқ фанлар бўйича махсус дастурлар асосида ўқитилади; учинчидан, республика ва халқаро фан олимпиадаларининг ғолиблари бўлган малакали тренер-ўқитувчилар фаолият юритади. Улар умумтаълим мактабларининг 5 — 11-синф ўқувчиларини математика, физика ва кимё фанларидан шаҳар, республика ҳамда жаҳон миқёсидаги фан олимпиадаларига, Президент мактабларига тайёрлашади. Ўозирги кунга қадар марказ ўқувчилари нуфузли жаҳон фан олимпиадаларида 2 та олтин, 8 та кумуш ва 10 та бронза медалларни қўлга киритишди. Муҳими, меҳнати ва кўрсаткичига қараб, ўқитувчиларга ҳам катта мукофот берилади; тўртинчидан, ютуқларнинг яна бир калити ўқув марказида ўқувчилар ва абитуриентларнинг билимларини назорат қилиш бўйича мунтазам мониторинг ва тизимли таҳлил йўлга қўйилган бўлиб, баҳолашда коррупция ҳолати юз бермайди.\nЯқинда қутлуғ даргоҳга Халқаро математика мактаби мақоми берилганини эшитиб, роса қувондим. Эндиликда тажрибадан ўтган, шаклланиб улгурган шу тизимнинг тажрибасини аниқ фанларга ихтисослаштирилган барча мактабларга қўлланилишини таклиф этган бўлардим.\nЗамонавий даражага кўтариш имконияти\nМақола бошида айтганимиз — япониялик мутахассислар бундан 20 йил олдин Тошкентда орзу қилган вазифа ниҳоят рўёбга чиқмоқда: муаллимнинг иқтисодий муаммоси ҳал этилиб, ойлик маоши бирмунча ошмоқда. Ўқитувчи ўқувчининг барча қизиқиши, салоҳиятини кўра биладиган ҳамда юксалиши учун бор кучини берадиган жамиятда етакчи шахсга айланмоқда. Унинг вазифаси — болага билим бериш, ўқувчиларини индивидуалликдан маҳрум қилмаслик ва шахсий фикрга эга бўлишини ман этмасликдир.\n“Мен ҳеч қачон ўз ўқувчиларимни ўқитмайман, бор-йўғи улар ўқиб-ўрганиши учун шароитни таъминлашга ҳаракат қиламан”, деган эди Нобель мукофоти соҳиби, физик олим Альберт Эйнштейн.\nДарсни қизиқарли ўтиш — санъат. Қадимги юнон файласуфи Суқрот: “Мен ҳеч кимга ҳеч нарса ўргата олмайман, бор-йўғи уларни фикрлашга мажбур қила оламан”, деганида мутлақо ҳақ эди. Демак, бир аср олдин тизимга мажбуран киритилган ёдлаш усулларидан воз кечиш, ўқувчи ва талабани мустақил фикрлашга ўргатиш, фикрини чархлашга доир бутунлай янги педагогик усулларни татбиқ этиш, ўқитувчини рағбатлантиришни ҳам давом эттириш вақти келди.\n“Таълим тизимини, айниқса, олий таълимни коррупция иллатидан буткул ҳалос этишимиз зарур. Таҳлилларга кўра, олий таълимда коррупция ҳолатлари деярли барча босқичларда мавжуд, — деб баёнот берди Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати раиси Танзила Норбоева Сенатнинг 2020 йил августда бўлиб ўтган 6-ялпи мажлисида. — Таълим сифатида бу ҳолатлар салбий таъсир кўрсатибгина қолмай, мамлакатимиз олий ўқув юртларининг халқаро рейтинглардаги ўрнини ҳам туширяпти”. Ўзбекистон олий ўқув юртлари бу рейтингда паст кўрсаткичга эга бўлмоқда. Бу ҳаққоний фикрлар, расмий баёнотлар тизимни замон талаблари асосида бутунлай қайта ислоҳ қилиш зарурлигини тақозо этмоқда.\nТўғри, бугунги пандемия шароитида таълим соҳасида кескин ўзгариш қилишнинг имконияти йўқ. Аммо бизнингча, вазият юмшагандан кейин олий ўқув юртларида ўқитишнинг сифатини юксалтириш учун бир қатор вазифаларни адо этиш тарафдоримиз. Жумладан: ўзлаштирмаган талабани курсдан курсга қолдириш, имтиҳонни (баллни) топширолмаган талабанинг ҳар бир ўзлаштирмаган фани учун расмий пул тўлашини таъминлаш; талабанинг эрталаб соат 9 дан то соат 17 гача олий ўқув юртида бўлиб, ўз устида тинимсиз ишлаши учун шарт-шароитни яратиш ва бошқалар. Булар ҳаммаси соҳада коррупциянинг кескин камайишига олиб келиши мумкин.\nУзоқ йиллик таҳлиллар ва тажрибадан келиб чиқиб, таълим тизимини такомиллаштиришга оид қуйидаги таклифларни ҳам билдириб ўтмоқчимиз: биринчидан, моддий базани кучайтириш; иккинчидан, ўқитувчининг моддий фаровонлиги ва нуфузини ошириш; учинчидан, жамиятда зиёли аҳлининг обрў-эътиборини янада кўтариш, хусусан, хорижга кетиб қолишларнинг олдини олиш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш ва амалиётга киритиш; тўртинчидан, хусусий таълимни ривожлантириш учун имкониятларни яратиш; бешинчидан,ўқувчи ва талабага билим бериш, ўқитишда асосий мезон сифатида тизимни мустақил фикр юритишга йўналтириш; олтинчидан, таълим тизимини замонавийлаштиришда миллийликнинг барбод бўлишига олиб келмаслигини таъминлаш кабилар стратегик вазифамизга айланиши лозим.\nХалқнинг, мамлакатнинг буюклигини тараннум этади\nЮртбошимиз 2018 йилдаёқ “иқтисодиёт шиддат билан ривожланаётган бир пайтда, олий таълим тизими тараққиётнинг локомотиви бўлиш ўрнига, замон билан ҳамқадам бўлмаётгани ачинарлидир”, деб тизимни кескин танқид қилган эди. Шундан сўнг, таълимда сезиларли ислоҳотлар амалга ошганига қарамасдан, илм-фан ва ишлаб чиқаришнинг интеграцияси йўналишида ишлар охирига етказилмай қолди. Янги очилган Инновацион ривожланиш вазирлиги якка ўзи йирик саноат, ишлаб чиқариш, хизматлар соҳасига ихтироларни жорий этиш билан боғлиқ бу оғир масалани ҳал қилишга кучи етмайди.\nМамлакатимизда Ҳаракатлар стратегияси, Маъмурий ислоҳотлар концепцияси қабул қилингани, парламент устуворлигига эришиш йўлида қадамлар ташлангани, вазирлик, ҳокимлик тизимларининг функциялари нодавлат ташкилотларига оширилаётгани жаҳон жамоатчилиги томонидан эътироф этилмоқда. Шу ўринда, мазкур сиёсий ҳужжатларнинг асосий ижрочиси бўлган халқимизнинг демократик асосий тушунчалари, бозор иқтисоди тамойилларини қабул қилишга тайёргарлик даражаси ҳолати ҳақидаги чуқур таҳлилий маълумотларга катта эҳтиёж туҚилмоқда. Бу келгуси ислоҳотлар режасини пухта ишлаб чиқишда жуда асқатади, деган фикрдамиз. Бизнингча, узоқ йиллардан буён фаолият олиб бораётган “Ижтимоий фикр” республика жамоатчилик фикрини ўрганиш марказига муқобил бўлган марказлар ташкил этилса, мақсадга мувофиқ бўларди. Мамлакатимизда барча соҳада кечаётган жадал ўзгаришлар билан бир вақтда, фуқароларимиз онги, дунёқараши ва хатти-ҳаракатларида шаклланаётган янгича қарашлар, ўзгараётган Ўзбекистондаги янги босқичларнинг имкониятлари ана шундай институт ва марказларни ташкил қилиш заруриятини келтириб чиқармоқда. Бу давр талаби, жамиятнинг эҳтиёжи.\nФуқаро — жамият — давлатнинг ўзаро муносабатларини мувозанатлаштириш бобида соҳибқирон Амир Темурнинг илм-фан, маърифатни ривожлантиришга доир инқилобий ислоҳотлари моҳиятини илмий ўрганиш, хулосалар чиқариш йўналишида ҳам қиладиган ишларимиз талайгина. Республикамизда Амир Темур меросини ўрганиш илмий маркази ташкил этилиб, бу тадқиқотларнинг натижаси ижтимоий-сиёсий ҳаётимизда қўлланилишига эришсак, жамият ва фуқароларимиз ижтимоий фаолиятида маънавий-руҳий уйҚониш, келажакка ишонч кайфияти пайдо бўларди.\nОққан дарё оқаверади\nКейинги йилларда умумтаълим, ўрта махсус ва олий таълим тизимида сезиларли ижобий ўзгаришлар юз берди. Давлатимиз раҳбари қарорига мувофиқ, мактабгача таълим тизими янгитдан шакллантирилгани, мактаб, академик лицейлар фаолияти такомиллашуви, хорижнинг олий ўқув даргоҳлари очилиб, олий таълимга қабул квоталарининг кенгайтирилгани, устоз-мураббийларнинг моддий ҳамда маънавий рағбатлантирилгани жамиятда муаллимнинг обрў ва нуфузини ошириб юборди. Шунингдек, атоқли шоир-ёзувчиларнинг ижод мактаблари, Президент мактаблари, Адиблар хиёбони ташкил этилди. Дарҳақиқат, жамият ҳаётида янгича қарашлар, ўзига хос ёндашувлар пайдо бўлмоқда. Масалан, умумий ўрта таълим босқичида касбга ўргатиш тизими меҳнат бозори талабларига мослаштирилмоқда. Олий таълимда ҳам назария ва амалиёт бирлигига эришиш, битирувчиларни иш билан таъминлаш борасида ҳаракатлар бошланган. Пировардида, ушбу ташкилий-ҳуқуқий ишларнинг натижаси Ўзбекистон ялпи ички маҳсулотида тезроқ намоён бўлиши ва халқимиз фаровонлигининг юксалишига хизмат қилажагига ишонамиз.\n“Мен Сингапурда мўъжиза яратмадим. Мен фақат Ватаним олдидаги бурчимни бажардим, холос. Давлат бюджетини таълимга йўналтирдим, — дейди Сингапур бош вазири Ли Куан Ю. — Муаллимни энг қуйи табақадан Сингапурдаги энг юқори мартабага кўтардим. Давлатдаги “мўъжиза”ларни қилган инсонлар муаллимлардир. Улар илм, ахлоқ, меҳнат ва ҳақиқатни севадиган, камтар авлодни етиштириб чиқардилар. Бунинг учун улардан миннатдормиз!”.\nЎзбекистон — улкан имкониятлар мамлакати. Таълим тизимининг ўзида минглаб ислоҳотлар, буюк ўзгаришлар навбат кутиб ётибди. Мамлакатимиз Марказий Осиёда “таълим марказ”ларидан бири бўлишга даъвогарлик қилмоқда. Бунинг учун халқаро рейтингларга кирган университетларимиз қани? Республикамизда илмий натижаларни, ихтироларни тижоратлаштиришнинг самарадор механизми ҳозирга қадар яратилмаганини ҳам айтиб ўтмоқчимиз. Биргина шу омилнинг ўзиёқ, қўшимча кўплаб маблағларни келтириб, университетлар, Фанлар академияси илмий-тадқиқот институтларининг иқтисодий ривожи учун яхши хизмат қилиши мумкин. Ўзбекистонда интеллектуал мулк ҳуқуқи бозори (ихтиролар, фойдали моделлар, саноат намуналари, шунингдек, кино, адабиёт ва санъатга оид муаллифлик ҳуқуқи эгаларига сотилган, телеэфирга узатилган маҳсулотларига доимий ҳақ тўлаш) ҳам шаклланмаган. Ўзбекистоннинг Жаҳон савдо ташкилотига киришининг талабларидан бири — муаллифлик ҳуқуқига эгаликни таъминлашдан иборат. Бу борада қўшнимиз Хитой ёки исталган давлатларнинг бой тажрибасини ўрганиб, ўзимизда қўллашга нима халақит беради?\nБугунги кунда республикамиз олдида анъанавий унсурлар ва Ҳарбий инновацияларни, ўзбек руҳияти ва Ғарб технологияларини ўзида бирлаштирган янги мамлакат қиёфасини шакллантиришдек муҳим вазифа турибди. Ушбу модернизация жараёнида шахс ҳаракатлантирувчи, етакчи куч, локомотив бўлиб хизмат қилишини унутмайлик. Энг муҳими, мамлакатимизда жамиятнинг устувор тармоқларида йирик қадамларни ташлашга, ота-боболаримизнинг шавкатини тиклашга имконият мавжуд. Президентимиз таъбири билан айтганда, халқнинг, мамлакатнинг буюклигини тараннум этадиган жиҳатларимиз кўп. Аввало, жаҳон андозасига жавоб берадиган рақобатбардош кадрлар тайёрловчи мукаммал таълим тизимини барпо этиш учун Хитой, Япония, Сингапур, Малайзия давлатларининг таълим тизими тажрибасини ўрганадиган илмий-амалий марказларнинг ташкил этилиши бу борада улкан қадам бўлади, деб ҳисоблаймиз.\n“Оққан дарё оқаверади”, деган ҳикматда гап кўп. Кўп асрлик танаффусдан кейин алломалар етишган қадимий ўлкамиздан яна Самарқандийлар, Хоразмийлар, Бухорийлар, Термизийлар, Насафийлар, жаҳон эътироф этган олимлар ва ихтирочилар, етти иқлимни қалами билан олган маънавият арбоблари, диний уламолар етишиб чиқишига ижодий замин ва муҳит яратилгани миллатдошларимизга ишонч ва умид туғдирмоқда.\nсиёсий фанлар доктори.


Қайси ҳолларда коронавирусга қарши эмланиш мумкин эмас?\nБутун дунёда коронавирус пандемиясига қарши энг самарали чора вакцинация экани сўзсиз тан олинган. Шунга қарамасдан, эмлаш жараёнларида хушёрликни йўқотмаслик, эмланувчилар вакцина олишдан аввал тегишли тиббий кўриклардан ўтиши лозимлиги бот-бот такрорланмоқда.\n– Юртимизда ҳам эмлаш жараёнларида соғлиқни сақлаш соҳасидаги халқаро ташкилотларнинг тегишли тавсияларига асосан фуқаролар тиббий кўрикдан ўтказилиб, эмлашга монелик қилувчи ҳолатлар бўлганда тегишли чоралар кўрилмоқда, – дейди Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати бўлим бошлиғи Дилором Турсунова ССВ матбуот хизмати саволига жавобан. – Бундай ҳолатларга қуйидагилар киради:\n– вакцинанинг компонентларига юқори сезгирлиги бўлган шахслар;\n– анамнезида оғир аллергик реакциялари бўлган шахслар;\n– ўткир юқумли ва юқумсиз хасталиклар билан касалланганлар;\n– ҳомиладор ва эмизувчи аёллар (вакцинанинг ушбу контингентга хавфсизлиги тўғрисида маълумот етарли эмаслиги сабабли);\n– 18 ёшгача бўлган болалар;\n– ОИВ инфекциясига чалинган шахслар (вакцинанинг ушбу контингентга хавфсизлиги тўғрисидаги маълумот етарли бўлмагани сабабли);\n– коронавирус инфекциясининг ўткир шакли симптомлари бўлган беморлар;\n– лабораторияда “COVID-19”га топширилган ПЗР текширув тести мусбат натижа берган шахслар.\nМутахассиснинг сўзларига кўра, COVID-19 инфекциясини юқтирган киши билан алоқада бўлган одам тиббиёт муассасасида даволанаётган бўлса, тузалгандан кейин 3 ойдан сўнг эмланиши мақсадга мувофиқ. Шунингдек, эмлашга бўлган барча турдаги монеликлар эмлаш пунктларида рўйхатга олинади.


Яҳова «сизларга ғамхўрлик қилади» — 1 Бутрус 5:7 | Тадқиқ сони\nТИЛИДА ЎҚИШ адангме аймара албан амхар ангол имо-ишора арабча арман ачоли басса (Камерун) бенгала бикол болгар бошқирд булу валлий валяйта венгер вьетнам га ган грек грузин гуарани гужарати дат занде ибанаг иврит игбо илоки инглиз индонез исланд исоко испан итальян йоруба каннада каталан кечуа (Боливия) кикамба кикуйю киньяруанда кирибати кирунди корейс курд курмонжи (Кавказ) курд курмонжи (кирилл ёзувида) латиш литва луганда луо майя македон макуа малагаси малайя малаялам маратҳ монгол море мьянма ндебеле (Зимбабве) немис неосоломоник непал нзема нидерланд норвег ньюнгве озарбайжон озарбайжон (кирилл ёзувида) окпе олуконзо оромо осетин пангасинан панжоб папьяменто (Кюрасао) пижин (Камерун) пижин (Нигерия) поляк португал румин руньянкоре рус самар-лейте самоа санго сапотек (истмус) себуан сена серб серб (лотин ёзувида) сидама сингал словак словен сранан-тонго суахили тагал тай тамил тви телугу тетум (Дили) тив тиграй тожик ток-писин тотор тувалу тумбука турк туркман украин урду урхобо фижи фин фон форс француз хауса хилигайнон хинди хири-моту хитой (путунхуа, анъанавий) хитой (путунхуа, соддалаштирилган) хорват цоцил чех читонга (Малави) чичева чияо чуваш швед шитсва шона эве эстон эфик япон ўзбекча қирғиз\nНИМА учун бу сўзлар рост эканига ва Яҳова чиндан ҳам сиз ҳақингизда ғамхўрлик қилишига ишонсангиз бўлади? Сабаби, Муқаддас Китобда бу ҳақда аниқ айтилган. Масалан, 1 Бутрус 5:7 да: «Бутун ғам-ташвишларингизни Унга ташланглар, чунки У сизларга ғамхўрлик қилади»,— деб ёзилган. Хўш, Тангри Яҳова учун бефарқ эмаслигингизнинг қандай исботлари бор?\nАЛЛОҲ ЖИСМОНИЙ ЭҲТИЁЖЛАРИМИЗНИ ҚОНДИРАДИ\nмеҳр ва сахийликни намоён этишда\nТангри Таоло — ажойиб фазилатлар Соҳибидир ва бундай фазилатларга яқин дўст танлашда эътибор беришингиз шубҳасиз. Одатда бир-бирига меҳрибон ва сахий бўлган одамлар қалин дўстларга айланишади. Ҳаммамизга маълумки, Яҳова ҳар куни одамларга меҳрини ва сахийлигини намоён этади. Мана бир мисол: «У Ўз қуёшини ёвузлар устидан ҳам, яхшилар устидан ҳам балқитади, ёмғирини одиллар устига ҳам, адолатсизлар устига ҳам ёғдиради». (Мат. 5:45) Қизиқ, қуёш нури ва ёмғир нима учун керак? Чунки айнан улар орқали Худованд одамларга озиқ-овқатни мўл-кўл бериб, қалбларини қувончга тўлдиради. (Ҳавор. 14:17) Ҳа, Яҳова ердан етарлича ҳосил олинишига ғамхўрлик қилади. Боиси, У биладики, жуда кам нарсалар бизга ширин овқат каби қувонч келтиради.\nУнда нега кўп одамлар очликдан қийналишяпти? Сабаби, аксарият давлат арбоблари эътиборларини одамларнинг ҳаётини яхшилашга эмас, балки кўпроқ ҳокимиятга эга бўлиш ва моддий фойда кўришга қаратишяпти. Бироқ тез орада Яҳова бахилликка чек қўйиб, ҳозирги сиёсий тузумнинг ўрнига Ўғли томонидан бошқариладиган Самовий Шоҳликни ўрнатади. Ўшанда ҳеч ким очликдан азоб чекмайди. Бунинг устига, Аллоҳ ҳозирнинг ўзида ҳам содиқ хизматчиларининг жисмоний эҳтиёжларини қондиряпти. (Заб. 36:25) Ахир бу Унинг ғамхўрлигидан далолат эмасми?!\nЯҲОВА ЎЗ ВАҚТИНИ ДАРИҒ ТУТМАЙДИ\nЯхши дўст ўз вақтини сиз билан баҳам кўради. У билан иккаловингизни қизиқтирадиган мавзулар ҳақида соатлаб гаплашса бўлади. Қолаверса, яхши дўст муаммоларингиз ва ташвишларингизни айтиб бераётганингизда, сизни диққат ила тинглайди. Яҳова ҳам шундай йўл тутадими? Ҳа, албатта! У ибодатларимизни тинглайди. Шунинг учун, Муқаддас Китоб бизни «доимо ибодат қилишга», ҳатто буни «тинмай» қилишга ундайди. (Рим. 12:12; 1 Салон. 5:17)\nЯҳова ибодатларингизни тинглаш учун қанча вақт сарфлашга тайёр? Муқаддас Китобдаги бир мисол бу саволга жавоб топишга кўмаклашади. Ҳаворийларини танлашдан олдин, Исо «кечаси билан Аллоҳга ибодат қилиб чиқди». (Луқо 6:12) Ўша ибодатида Исо кўплаб шогирдларини номма-ном айтиб ҳамда уларнинг кучли томонларию камчиликлари ҳақида гапириб, ҳаворийларни танлашда Отасидан ёрдам сўраганга ўхшайди. Тонг отган пайтга келиб эса, Исо шогирдлари орасидан энг лаёқатлиларини ҳаворийлари сифатида танлаганига амин бўлди. «Ибодатни эшитгучиси» бўлмиш Яҳова ҳамма самимий ибодатларни тинглашдан завқ олади. (Заб. 64:3, Туркия 1998) Ҳатто инсон оғир ташвиши ҳақида соатлаб илтижо қилганда ҳам, Яҳова уни тинглаш учун вақтини аямайди.\nАЛЛОҲ КЕЧИРИШГА ТАЙЁР\nкечиришга тайёр бўлишда\nКечириш масаласига келганда, ҳатто қалин дўстлар ҳам гоҳида чиқишмай қолишади. Баъзида дўстлар бир-бирини кечира олишмагани боис, узоқ давом этган дўстлик ришталарини узишади. Яҳова эса ундай эмас. Муқаддас Китобда У ҳақда: «Унинг юраги кечиримга бой»,— деб айтилган. Шундай экан, ҳар бир самимий инсон Ундан кечирим сўраши мумкин. (Ишаё 55:6, 7) Қизиқ, Яҳовани кечиримга бой бўлишга нима ундайди?\nАлбаттаки, Яҳованинг бизга бўлган чексиз севгиси. У одамзодни шу қадар қаттиқ севдики, ҳатто улар учун ягона Ўғли Исони берди. Шу йўсин, У инсониятни гуноҳ ва унинг оқибатларидан озод қилди. (Юҳан. 3:16) Аслида, тўлов орқали кўпроқ нарсаларга эга бўлдик. Мисол учун, Аллоҳ айнан Масиҳнинг қурбонлиги асосида Уни севган барчани кечиради. Ҳаворий Юҳанно шундай деб ёзган эди: «Агарда гуноҳларимизда иқрор бўлсак, Аллоҳ гуноҳларимизни кечиради», чунки «У содиқ ва одилдир». (1 Юҳан. 1:9) Яҳова кечиримли бўлгани учун, одамлар у билан дўстона муносабатларни ривожлантиришда давом этишлари мумкин. Буни билиш эса қалбимизга чуқур таъсир қилади.\nМУҲТОЖ БЎЛГАНИНГИЗДА У СИЗГА ЁРДАМ БЕРАДИ\nмуҳтож бўлганимизда ёрдамга келишда\n«Ҳақиқий дўст бошга кулфат тушганда билинади»,— деб бежизга айтишмайди. Чиндан ҳам, бундай дўст, бошқалар мададга муҳтож бўлганда, уларга ёрдамга келади. Яҳова ҳам худди шундай йўл тутадими? Унинг Каломида қуйидагича ёзилган: «[Хизматчиси] қоқилса ҳам йиқилиб тушмайди, Эгамиз мадад бериб, қўлидан ушлайди». (Заб. 36:24) Яҳова хизматчиларига турли йўллар билан «мадад беради». Келинг, Кариб денгизидаги Сент-Крой оролида бўлган воқеага эътибор қаратайлик.\nБир синглимиз эътиқоди туфайли байроқни шарафламагани учун синфдошлари унга босим ўтказишибди. Шунда у Яҳовага ибодат қилганидан сўнг, синфдошларига нуқтаи назарини тушунтиришга қарор қилибди ва бу сафар уларга нега байроқни шарафламаслигини айтиб берибди. Бу синглимиз «Муқаддас Китоб ҳикоялари» номли адабиёт ёрдамида Шадрах, Мешах ва Абеднаху ҳақидаги баёнот унинг қарорига қандай таъсир қилганини тушунтирибди. У шундай деб бўлишди: «Ўша учта иброний йигит ҳайкалга сиғинмагани сабабли, Яҳова уларни ҳимоя қилганди». Ўшанда у йиғилган барча ўқувчиларга китобни таклиф қилибди ва улардан ўн биттаси китобни олишга рози бўлибди. Шундай нозик мавзуда ваъз қилиши учун Яҳова куч ва донолик берганидан бу синглимиз ниҳоятда бахтли эди.\nБорди-ю, Яҳова сизга ғамхўрлик қилишидан қачондир шубҳалансангиз, Муқаддас Китобдаги Забур 33:18–20, 54:23, 144:18, 19 даги оятлар устида мулоҳаза юритинг. Анчадан бери Яҳовага хизмат қилаётган Шоҳидлардан Яҳова уларга қандай ғамхўрлик қилганини сўранг. Яҳованинг ёрдамига муҳтож бўлганингизда, Унга ибодат қилинг. Шунда Яҳова сизга қандай ғамхўрлик қилишини кўрасиз.


Футбол байрами давом этяпти | ҚИРҒИЗИСТОН ЯНГИЛИКЛАРИ\nФутбол байрами давом этяпти\nКўпчилик футбол мухлислари 4 йил давомида орзиқиб кутган футбол бўйича Европа чепмионати айни қизғин паллага кирди.\nКеча мазкур чемпионат гуруҳ учрашувларининг биринчи босқич ўйинлари ўз якунига етди. Аксар футбол мухлисларини экран қаршисига жалб этган бу мусобақа бу сафар ҳам бир қатор сюрпризларга бой кечяпти.\nКўпчилик футбол мутахассислари башорат қилганидек бу чемпионатнинг биринчи ўйинлари голларга бой бўлмади. Терма жамоаларнинг Қарийб барча ўйинлар дуранг, ёки кичик ҳисобдаги ғалаба билан якунланди.\nМусобақани очиб берган мезбон Польша жамоаси рақиби Греция билан дуранг натижани қайд этди.\nЎлим гуруҳи деб ном олган Б гуруҳи ўйинларининг ҳар иккаласи ҳам 1:0 ҳисобидаги ғалаба билан якунланди.\nМазкур гуруҳнинг Биринчи ўйинида Дания термаси футболчилари Голландиялик чарм тўп усталари устидан сенсацион ғалабага эришган бўлса, қизиқарли кечган иккинчи учрашувда Роналду бошчилигидаги португалиялик футболчилардан немис машинасининг қўли устун келди.\nКўпчиликда жуда катта қизиқиш уййғотган С гуруҳидаги Испания ҳамда Италия терма жамоалари ўртасидаги баҳс ҳам жамоаларнинг бир бирлари билан биттадан гол алмашишлари билан якун топди, ҳисоб 1:1.\nУшбу гуруҳнинг бошқа бир жуфтлиги Ирландия ҳамда Хорватия ўртасидаги беллашувда Хорватияликлар 3:1 ҳисобида рақибини доғда қолдирди.\nКўпчиликнингг диққат марказида бўлган яна бир беллашув франция ҳамда англия ўйини ҳам голларга бой бўлмади. Учрашув давомида бир қанча хавфли вазиятлар бўлганига қарамай, жамоалар фақат биттадан голлар билан чекландилар, ҳисоб 1:1.\nМусобақанинг яна бир мезбони Украина эса ўз мухлисларига ҳақиқий футбол байрамини тақдим этди. Швеция билан кечган учрашувда ўз дарвозасидан биринчи бўлиб тўп олиб чиққан украиналиклар, швецияликларнинг бу голига икки гол билан жавоб беришга ўзларида куч топа олдилар. Ҳисоб 2:1.\nМусобақанинг энг йирик ҳисоби эса Россия ҳамда Чеҳия ўйинчилари орасидаги баҳсда қайд этилди. Унда россиялик футболчилар ўз рақибларини 4:1 ҳисобида ер тишлатди.\nАввалги мақолаҚирғизистондаги энг катта масжид ҳукумат ажратгандан ҳам кўпроқ жойни эгаллади\nНавбатдаги мақолаОғир юкли автомашиналарга тақиқ қўйилгач, ҳайдовчилар Бишкек-Ўш автойўлини тўсдилар


Президент Карзай Толиблар бир аёл ва эркакни тошбўрон қилганини қоралади\n16 октябр 2021, Тошкент вақти: 22:42\nАфғонистон шимолида бир аёл ва эркак Толиблар томонидан тошбўрон қилинганини мамлакат президенти Ҳамид Карзай "кечириб бўлмас жиноят", деб қоралади.\nҚундуз вилояти ҳокими Муҳаммад Умарга кўра, 30 ёшлар атрофидаги номаҳрам аёл ва эркак бир-бирига муҳаббати учун вилоят марказидаги бозорда тошбўрон қилинган.\nТолиблар шу ой бошида ҳомиладор бўлиб қолган бева аёлни зинокор, деб тошбўрон қилган эди.\nАфғонистондаги мустақил инсон ҳуқуқлари комиссияси вакили Нодир Нодирий бу ҳаракатларни “инсониятга қарши жиноят”, дея атади.\n- Бу ҳолатлар маҳкама чиқарган ҳукм орқали амалга оширилмаяпти. Бу, асосан, мулоҳазасиз, диний илми бўлмаган ва аксарияти давлатга ёҳуд халқаро кучлар ва оддий одамларга қарши курашаётган қуролли жанггарилардан иборат бўлган гуруҳларнинг ўз бошимча қарори билан амалга оширилмоқда. Улар шу йўл билан одамлар қалбига қўрқув солмоқчи”, деди афғонистонлик инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси.\nЎтган ҳафта Афғонистон шимолидаги маҳаллий диний раҳнамолар жамоатчиликка мурожаат қилиб, мамлакатда шаърий жазо қўллаш қоидаларига қайтиш чақириғи билан чиққан эдилар.


Ҳинд бизнесмени COVID-19дан ҳимояланиш учун тилла ниқоб тайёрлатди - UzNews.uz\nҲинд бизнесмени COVID-19дан ҳимояланиш учун тилла ниқоб тайёрлатди\nҲиндистонлик 49 ёшли бизнесмен коронавирусдан ҳимояланиш учун 4 минг долларга тилладан ниқоб ясатди.\nФото:AFP Photo / Sanket WANKHADE\n49 ёшли ҳиндистонлик бизнесмен Шанкара Курхаде олтин ниқобдан фойдаланган ҳолда коронавирусдан ҳимоя қилишга қарор қилган. Тилла ниқоб буюртмага тайёрланган. Бунинг учун у 4 минг АҚШ доллари берган, дея хабар бермоқда Yahoo News.\nНиқобни тайёрлашга 8 кун ва 60 грамм олтин сарф қилинган. Ниқобда махсус тешиклар қолдирилган бўлиб, бу нафас олишга мўлжалланган. Унинг сўзларига кўра, бизнесмен ниқоб COVID-19дан самарали ҳимоя қилишига ишончи комил эмас, шу сабабли бошқа эҳтиёт чораларини ҳам кўришини маълум қилган.\nКурхаде таъкидлашича, бундай ноёб ниқобни ясатишда унинг тилла буюмларга бўлган қизиқиши устунлик қилган. У кундалик тақиб юрадиган тилла буюмларнинг умумий оғирлиги нақ 1 килограмни ташкил қилади.\nТилладан ниқоб ясатиш ғояси унга ОАВ орқали бошқа одамнинг ўзига кумушдан ниқоб ясатганини ўқиганидан кейин келган.\nАйни вақтда бу уни шаҳридаги энг машҳур инсонга айлантирган. Одамлар у билан селфи тушишни сўрашмоқда.


Мирак Шоҳ ким? – oliymahad.uz\nКўпинча, илм толибларида Абул Ҳасан Нуриддин Муҳаммад ибн Абдул Ҳодий ас-Синдий, Муборакфурий (Туҳфатул аҳвазий соҳиби), Азим Ободий, Муборакфурий (миръотул мафотийҳ соҳиби) ва турли соҳаларда ўз асарларига эга бўлган Мулло Али Қори каби кейинги авлод олимлари, муҳаддислари ва шореҳлари ўз асарларида кўп тилга оладиган “Мирак Шоҳ” ким деган савол туғилади.\nАйниқса, Мулло Али Қорининг ҳадислар шарҳига оид кўп жилдли “мирқотул мафотийҳ шарҳу мишкотил масобийҳ” китобида Мирак Шоҳ жуда кўп зикр этилади. Мулло Али Қорий жуда кўп масалаларда Аллома Мирак Шоҳнинг тасҳиҳотларини келтиради. Бирор ҳадиси шарифдаги ғариб сўзлар, мушкил маъноларни очишда Мирак Шоҳнинг изоҳларига таянади. Хўш Мирак Шоҳ ким ўзи?\nТўлиқ исми Насимуддийн Муҳаммад ибн Мирак Шоҳ ал-ҳанафийдир. Яъни, аслида Мирак Шоҳ бу кишининг отасининг сими ҳисобланади. Аммо, “Мирак Шоҳ” бу иснон учун гўёки фамилиядек бўлиб қолганлиги боис, отасининг исми билан танилган. Зотан, арабларда кўпинча, кишининг отасининг исми “ибн” (ўғли) қўшимчасисиз исм ёнига қўшиб ёзилади ва қисқартириб айтилганда отасининг исми зикр қилинади. Кўпинча эса мазкур “ота исми” ҳар авлоднинг исми ёнида зикр қилинади ва бу ном хонадон номига айланади. Шу маънода, биз назарда тутаётган аллома ҳам отасининг исми ёхуд умуман хонадон номи бўлган “Мирак Шоҳ” номи билан машҳур бўлган.\nАммо яна бир охирги авлод ҳанафий алломаларидан Муртазо Забийдий (1145-1205ҳ/1732-1790м) ўзининг “тожул арус мин жавоҳирил қомус” номли қомусида Мирак Шоҳнинг таржимаи ҳолига тўхталар экан “Мирак Шоҳ” сўзини унинг отасининг сими сифатида келтирмайди балки, отасини Саййид Жалолиддин Атоуллоҳ исми билан зикр этади: “(ميرك) “Мирак”: мим ҳарфи касрали яъни “м”дан кейин “и” унлиси бор ва ро ҳарфи фатҳали яъни “р”дан кейин “а” унлиси бор: (Мирак). У аллома ва ҳофиз Насимуддийн Мирак Шоҳ бўлиб, исми Муҳаммад ал-Ҳасаний, аш-Шерозий, ал-Ҳаравийдир. Отаси Саййид Жалолиддин Атоуллоҳ ибн Ғиёсиддин Фазлуллоҳ ал-ҳасанийдан ҳадислар ривоят қилади..”.\nМуртазо Забийдийнинг бу сўзлари “Мирак Шоҳ” биз зикр қилаётган шахснинг отаси эмас балки, ушбу алломанинг лақаби эканлигига далолат қилади. Зотан, бу зот китобларда асосан “Мирак Шоҳ” ҳатто энг кўп шунчаки, “Мирак” исми билан зикр қилинади.\nМирак Шоҳ Хатиб Табризийнинг “Мишкотул масобийҳ” номли ҳадислар тўпламига ҳамда имом Термизийнинг шамоили Муҳаммадийя асарларига шарҳ ёзган. Бундан ташқари, кўплаб қимматли асарлари, ҳошия ва тадқиқотлари мавжуд бўлиб, уларнинг кўпи Ҳиндистонда қўлёзма ҳолида қолиб кетган.\nМанбаларда Мирак Шоҳнинг жуда кўп илмларда пешқадам бўлганлиги, муҳаддис, фақиҳ, муҳаққиқ ва муфассир алломалардан эканлиги қайд этилади. Бу зот Ислом оламида “кутуби ситта” (олти китоб) номи билан машҳур бўлган олтита мўътабар саҳиҳ ва сунан тўпламларини ҳам шогирдларига оғзаки равишда шарҳ қилган бўлиб, мазкур шарҳлар унинг масмуотлари жумласига киради.\nБаъзилар Мирак Шоҳ билан Мир Калонни битта шахс деб ўйлайдилар. Ҳолбуки, Мир Калон лақаби билан машҳур бўлган Муҳаммад Саид ал-Хуросоний аслида Мирак Шоҳнинг шогирдларидан ҳисобланади. Бу зот ҳам катта олимлардан бўлиб, фиқҳ, усулул фиқҳ ва ҳадис билимларида пешқадам бўлган. Ўз навбатида Мулло Али Қори Миркалоннинг шогирдларидан ҳисобланади. Мулло Али Қори ўзининг машҳур “мирқотул мафотийҳ” номли ҳадислар шарҳига оид кўп жилдли китобида Мир Калондан “Мишкот” ҳадисларининг баъзилари бўйича дарс олганини айтади.\nБинобарин, Мирак Шоҳ билан Мир Калон бошқа-бошқа одамлардир. Лекин, Мирак Шоҳ, Мир Калон ва Мулло Али қориларнинг ҳар бири Ҳиротлик бўлганлиги, замондош эканлиги ва бир-бирига шогирд эканлиги уларни бирлаштириб туради.\n990900cookie-checkМирак Шоҳ ким?no\nОлдингиЎзбекистон бош вазирининг собиқ ўринбосари Дин ишлари бўйича қўмитада иш бошладиКейингиҚУРЪОНГА ЭҲТИРОМ (4-қисм)


Носоз чиққан музлатгичнинг пули қайтарилди\n12 Апр 2019 2308\nҲаммамиз ҳам истеъмолчимиз, аммо тан олиш керак аксариятимиз истеъмолчи сифатида ҳуқуқларимизни яхши билмаймиз. Бунинг натижасида харид қилган маҳсулотларимиз (хизматлар) сифатсиз, талабимиздек чиқмаганини билсакда, қайтариб оладими, йўқми, деб кўз юмиб кетамиз. Тўғрисини айтганда, илгарилари бундай дейишга етарлича сабаб ҳам бўлган. Нимагаки, тегишли ташкилотларга бирор-бир шикоят билан мурожаат қилсангиз сарсонгарчиликлар кўп бўларди. Мурожаатингиз ҳал бўлса бўлди, бўлмаса қолиб кетарди.\nБугунги кунда фуқароларимизнинг мурожаатларига алоҳида эътибор қаратилмоқда, муаммолари тезда ҳал этилаётир. Ўзбекистон Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамиятлари федерацияси ва ҳудудий жамиятлар томонидан истеъмолчиларнинг ҳуқуқлари ҳимоя қилиниб келинмоқда.\nЖумладан, Хоразм вилояти, Боғот тумани, “Ҳунарманд” маҳалласи Урганч кўчасида яшовчи фуқаро Т.Матяқубов 2019 йил 31 март куни Хонқа туманида фаолият юритаётган оилавий тадбиркор О.Аллашевга қарашли дўкондан 3 720 000 сўмга музлатгич харид қилгани ва сотиб олинган маҳсулот сифатсиз чиққанлиги сабабли мурожаат қилган.\nХонқа туман истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамияти мутахассислари вазиятни синқковлик билан ўрганиб чиқишди. Натижада, Матяқубов тўлиқ ҳақлиги аён бўлгач, оилавий тадбиркор О.Аллашев билан учрашиб, тегишли тушунтиришлар берилгач тадбиркор томонидан фуқаронинг маблағи қайтарилди.


Озод Мўъмин Хўжа. Бўлди, бўлди, бўлди! (фантастик ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиОзод Мўъмин Хўжа (1952)Озод Мўъмин Хўжа. Бўлди, бўлди, бўлди! (фантастик ҳикоя)\nБизнинг яшаб турган дунё жуда антиқа-ю, лекин содда ва оддий. Чунки, у сувга асосланган. Сувнинг формуласини биласиз — H₂O. Икки водород ва бир кислород атомлари бирлашмаси. Оламимизда ҳеч бир жонзот йўқки, сувсиз ҳаёт кечира олсин. Бу кимёвий модда танамизнинг 90 фоизини ташкил қилади. Айрим биологик турларда сал бошқачароқ бўлиши мумкин. Майли, сув ҳақида бошқа гапирмайман, унинг оламшумул аҳамиятини чанқаб, сув тополмаган одамлар ҳам, ҳайвонлар ҳам, ўсимликлар ҳам жуда яхши биладилар…\nДарвоқе, инсон вужуди овқатсиз қирқ кун яшай олса, сувсиз уч кунга ҳам бормай ўз фаолиятини тўхтатади, яъни… ўзингиз биласиз.\nЎн еттинчи асрда яшаган шоир Девона Машраб сарсон-саргардон бўлиб юрган йиллари Тошкентга келиб, бир қанча кун яшаган экан. Шу кунларнинг бирида Кўкалдош мадрасаси ёнидаги масжидда пешин намозини ўқигач, ташқарига чиқибди. Тошкентга келганлар, бу шаҳардаги Чорсу бозорига кирганлар биладилар – мадрасага ўртадан зина орқали чиқилади, зинанинг икки ёни эса тик девор. Машраб худди шу девор устида туриб пастда ўтаёган йўловчиларга қарата пешобини чоптирибди. Одамлар унга қичқиришибди:\n– Ҳой, инсон! Нима қилаяпсан? Нега устимизга ҳаром сув ёғдираяпсан!\nМашраб жавоб берибди.\n– Тақсирлар, асло хавотир олманглар! Сув етти юмаласа ҳалол бўлади, дейишган. Сизнинг бошингизга тушгунча у ҳалол бўлиб улгуряпти!\nБуюк девона-дарвеш, Офоқхўжа эшоннинг муриди бўлган шоиримизнинг гапларида жон бор – сув табиатда айланиб-айланиб, табиий тозаланиб яна уйимиздаги жўмракларга ёки ариқларимизга оқиб кела беради.\nЗамонамизнинг бир йигити – уни шартли равишда Маъмур деб атайлик – бир куни кечки пайт ўз хизматидан уйига қайтди. Қараса, уйида сув йўқ. Бутун маҳаллада сув йўқ.\n“Бу қандай бедодлик!.. – ўйлади у. – Эртадан кечгача тиним билмай ишлайсан. Ниҳоят, уйингга келиб, ювиниб, бир оз ҳордиқ чиқарай десанг, сув йўқ! Қани сув? Нега сувчилар ўз ишларига маъсулиятсиз қарашади? Бунинг учун кимга шикоят қилиш керак? Кимга сим қоқиш лозим?..”\nШу дамда, икки боласини боғчадан олиб, етаклаб рафиқаси кириб келди.\n– Ие, нега сув йўқ? Болаларимни қандай ювинтираман? Қандай овқат пишираман? – норозилик изҳор қилди у ҳам. – Дадаси, тегишли идорага қўнғироқ қилинг-чи, қачон сув келаркин?\nМаъмур турган жойида қўл телефони орқали дарҳол сим қоқишга тушди. Ва расмий идоралардан қуруққина ахборот олди: “Трассадаги катта сув қувури ишдан чиққан, у таъмирланмоқда. Лекин, бугун сабр қилишингизга тўғри келади. Катта авария рўй берган. Эртага сув беришга ҳаракат қиламиз”.\nХотини унга бигиздек сўзларини суқди.\n– Сиз эрсиз! Оила таъминоти сизнинг бўйнингизда! Мен ҳеч нарсани билмайман ва тушунмайман. Менга сув топиб берасиз, тамом-вассалом!\n– Нима, мен сенга ўн беш минутда қудуқ қазиб берайми? – жаҳли чиқди унинг. – Бу ахир, кўпга келган тўй. Бутун маҳаллада сув йўқ!\n– Рўзғор қилиш, уйни керакли нарсаларга тўлдириш – сизнинг вазифангиз. Менинг вазифам – болаларга қараш, кир ювиш ва овқат қилиш. Олма пиш – оғзимга туш, деб ўтираверманг. Истасангиз, қўшни маҳалладан, хоҳласангиз мини маркетдан сув келтиринг! Бу – сизнинг муаммоингиз!\nХотини шундай деб, болаларини ичкарига етаклади.\nМаъмур турган жойида бошини қашиди. Ишдаги турли ташвишлардан сўнг, энди дам оламан деб ният қилганди. Ҳеч тинчлик йўғ-а! Қаерга борса экан: қўшни маҳалладаги танишлариникига челак кўтариб борсинми ё дўконга чиқиб палон пулга палон литр ичимлик суви сотиб олсинми?.. Айтгандай, бир қудуқ қаздириб қўйса бўларкан ҳовлисига. Насос қўйиб, керак бўлганда тортиб олаверарди.\nОҳорли кийимларини одми либосларга алмаштириш учун, у ҳам ётоқхонага йўналди. Онгида турли ҳаёллар ғужғон ўйнар экан, мўлжални нотўғри олди шекилли, остонадаги зинапояга оёқ қўяр-қўяр қўймас сирғаниб кетиб йиқилди. Боши бетон ерга қаттиқ урилди ва хушидан кетди.\nХушдан кетиш ҳаммада ҳар хил. Бу дақиқаларда кимдир умуман йўқликка шўнғийди. Кейин ҳеч нарсани эслолмайди. Бошқа биров қандайдир номаълум жойларда кимлар биландир суҳбатлашиб юради. Айримлар эса, ўзлари гапирадилар-у, кейин нималарни сўзлаганларини эслай олмайдилар. Атрофдагилар сен ундай дединг, бундай дединг, десалар, таажжубланадилар. Маъмурда бунда ҳолатларнинг ҳеч бири бўлмади. У, аниқ-таниқ, бир мавжудотга рўпара бўлди-қолди.\nШундай дақиқаларда ҳовлисида пайдо бўлиб қолган Мавжудот унинг юзларига шапатилаб, хушига келтирди ва қўл чўзиб ўрнидан турғазди. Бу ғалати жонзот ўзбек тилида гаплаша олар экан.\n– Қаттиқ йиқилмадингизми, Маъмурбек? Пешонангиз ғурра бўлибди-ку!\n– Йўқ, раҳмат… – зўрға жавоб қилди уй эгаси ва ҳайратланиб сўради. – Кечирасиз, сиз кимсиз?\n– Мен – Мавжудотман! – жавоб қилди у. – Исмим шунақа, мени шундай атанг. Уйингизга сўроқсиз кирганим учун узр сўрайман. Шу атрофда учиб юргандим, йиқилганингизни кўрдим. Ёнингизда ҳеч ким йўқ, шунинг учун ёрдамга шошилдим.\nМаъмур унга тикилди. Шакли-шамоили одамга ўхшаш. Икки қўлли, икки оёқли, боши одамникидай, оғиз-бурни, қулоқ-кўзлари жойида, фақат ранг-рўйи ва териси сал яшилсимонроқ. Уни кўрган кимса ерлик одам демайди. Ҳақиқатдан ҳам мавжудот.\n– Исмимни қаердан биласиз? – сўради у.\n– Мен ахир, инсон эмасман. Менинг имкониятларим бошқачароқ. Мен онгингизга бир зумда кира оламан ва у ердан исталган бор маълумотни топа оламан.\n“Ишқилиб, хотиним у билан суҳбатлашмасин-да!”, — ўйлади Маъмур ва яна сўради.\n– Яна қандай имкониятларингиз бор?\n– Ҳайронман, нима дейишга. Жуда кўп ишлар қўлимдан келади. Фақат кимгадир ёмонлик қилиш бўлмаса бўлди. Мана, ҳозир, рози бўлсангиз, пешонангиздаги ғуррани йўқотаман. Майлими?\nМаъмур дарҳол пешонасини ушлади. Ҳақиқатдан, кафти иссиққина дўнглакчани ҳис қилди. Бу қонталашган ғурра неча кунда кетар экан? Қани, бир синаб кўрай-чи…\n– Майли, – деди у ва пешонасини Мавжудотга тутди.\nМавжудот ўнг қўлининг кафтига пуфлади ва уни оҳиста Маъмурнинг пешонасига қўйди. Ўн сонияча вақт ўтгач, қўлини олди.\n– Қани, пешонангизни бир силаб кўринг-чи! – деди у.\nЙигит бу гал ғуррани ҳис қилмади.\n– Қойил! – деди у. – Сиз жуда зўр мавжудот экансиз. Фантастик асарларда ўқиганман, сиздек кимсалар ҳақида. Қайси сайёрадан келгансиз. Нега яширинча, ҳеч кимга кўринмай юрибсиз? Олимлар қаёққа қараяптилар?\n– Мен ўзга сайёралик эмасман, ерликман! – хитоб қилди Мавжудот.\n– Алдаманг! Ерлик бўлганингизда, бу ҳақда ҳамма билган бўларди!\n– Биз алдашни билмаймиз. Биз шундай яратилганмиз. Сиздан фарқли жойимиз шуки, танамиз сизларники каби эмас. Инсон кўзига кўринмаймиз.\n– Мана, менга кўриняпсиз-ку! Ҳатто, гаплашаяпсиз.\n– Сиз қаттиқ йиқилдингиз, миянгизга оғир зарба тушди, вужудингизда ўзгаришлар юзага келди, натижада мени кўра олмоқдасиз ва гаплашаяпсиз. Бир-икки соатдан сўнг, танангиз иш фаолияти маромига келади ва яна эски ҳолатга қайтасиз.\n– Вой! – деди Маъмур. – Эски ҳолатга қайтишни истамайман! Айтинг-чи, ҳозир хотиним ҳовлига чиқса, иккимизни кўрадими?\n– Йўқ! Фақат, эрим нега бўшлиқ билан гаплашаяпти, деб ҳайрон бўлади ва “Тез ёрдам” машинасини чақиради.\n“Ҳартугур, хотиним бу мавжудот билан суҳбатлаша олмас экан. Акс ҳолда, бу алдашни билмайдиган Мавжудот бошимга не балоларни соларди…”, — фикр юритди Маъмур. Ва сўради.\n– Сиз учиб юргандим, дедингизми?\n– Ҳа, биз учамиз ҳам, юрамиз ҳам. Қанотларимиз яширинган.\n– Зўр-ку, жуда! Сизлар қандай яшайсизлар? Нима овқатлар ейсизлар? Бир-бирларингиз билан нималар ҳақида суҳбаталашасизлар?\n– Биз овқат емаймиз.\n– Вой, унда қаердан қувват оласизлар?\n– Коинот нурларидан. Биз кузатувчилармиз. Ишимиз сизларни кузатиш ва ёрдам бериш. Суҳбатларимиз ҳам шулар ҳақда.\n– Мен ёрдам сўрасам, йўқ демайсизми?\n– Айтингчи, сиз менга ўн беш минутда ҳовлимда қудуқ қазиб бера оласизми?\n– Бир оғиз сўзингиз! Нимага… ҳа, айтгандай, катта кўчада қувур ёрилибди, маҳаллангизда сув йўғ-а!\n– Тўппа-тўғри! Сув йўқлигига келинингиз бошимда ёнғоқ чақяпти!\n– Қани, қайси жойда қудуқ бўлишини истайсиз?\nМаъмур ҳовли четини кўрсатди.\n– Мана, шу ерда.\n– Сиз кўзингизни юмиб туринг! – буйруқ берди Мавжудот. – Тескари қараб турсангиз, яна яхши.\nМаъмур уй томон ўгирилди. Ишқилиб, қудуқ битгунча хотини чиқиб қолмасин-да. Дарҳол айюҳаннос солиб, тўполон кўтаради.\n– Хавотир олманг! – деди Мавжудот орқадан туриб. – Келин чиқмайди. Улар учун вақт тўхтаб қолган.\n– Вой! – икки ҳолатдан таажжубга тушди Маъмур. Биринчиси, унинг фикрларини Мавжудот эшитаётганидан ва иккинчиси, вақтни тўхтатиш мумкинлигидан. У оҳиста сўради.\n– Вақтни тўхтатиш ҳам мумкинми?\n– Ҳа, мумкин. Фақат кўп инсонлар буни билмайдилар ва ўз вақтларини беҳуда ишларга совура берадилар. Қандайдир аҳмоқона телесериаллар кўришади, чойхоналарда валақлашиб ўтиришади, турли бефойда суҳбатларга, ғийбатларга соатлаб умрларини кеткизишади. Лекин, инсонда вақтни чўза олиш имконияти бор.\n– Ростданми? Қандай қилиб?\n– Бу жуда оддий. Инсон ҳар қандай ишларини режа орқали, ўйлаб олиб борса, унинг вақти шундай чўзиладики, ўзи ҳам билмай қолади… Ана, бўлди. Қудуқ тайёр! Ўгирилаверинг!\nМаъмур ўгирилди ва кўзларига ишонмади. Замовий қудуқ. Насослари, ичаклари ва жўмраклари жой-жойида. Бадавлат ўртоғининг тоғдаги дала ҳовлисига чиққанда кўрганди. Тугмани босасан – жўмракдан шариллаб тиниқ сув тушаберади.\n– Қабул қилинг! – деди Мавжудот. – Тугмаларини босиб кўринг, сув тушмаса мен кафил!\nМаъмур қудуқ қурилмасини ишлатиб кўриб, унинг жуда яхшилигига амин бўлди. Мавжудотга юзланди.\n– Эвазига сизга нима берай? Бизнинг сўмлар сизларда ишлатилмайдими?\n– Йўқ, шахсан менга ҳеч қандай пул керак эмас. Ёрдамим холисанилло. Фақат, менинг ҳам бир илтимосим бор.\n– Айтинг, қўлимдан келса, жоним билан бажараман.\n– Мен билан суҳбатлашганингизни ҳеч кимга билдирманг!\n– Албатта, аммо бу қудуқни ким қазиб, мосламаларини ким ўрнатиб берди, деб сўрасалар, нима дейман?\n– Сиз, бундан хавотир олманг. Барча таниш-билишларингиз-у хотинингиз ҳам бу қудуқ гўё илгаридан бордек қабул қилишади. Ҳозир, келин чиқади-да, айтади: “Дадаси, водопроводда сув йўқ экан, қудуқдан сув олиб беринг”, дейди. Тушундингизми?\n– Унда менинг яна бир илтимосим бор, бажарасизми? – сўради Мавжудот.\n– Албатта! – деди Маъмур. – Қўлимдан келадими?\n– Келганда қандоқ!\n– Унда айтинг!\n– Иккинчи илтимосим шуки, сиз бундан сўнг ҳеч қачон хотинингизга хиёнат қилманг!\nМаъмур ўйга толди. Нима жавоб қилсин? Хўп деса, кўнгли бўш – ўзини тутиши қийин. Йўқ деса, тайёр қудуқ совға қилди. Хижолатчилик!..\n– Сиз иккиланманг! – сўз қотди Мавжудот. – Йўқ десангиз, йўқ! Мен ҳеч нарса демай, қайрилиб кетабераман. Қудуқни бузмайман, қолаберади. Фақат…\n– Нима фақат?\n– Бир ҳафта ўтмай қўлга тушасиз. Уйингиз бузилади.\n– Мен хотинимни севаман! Фарзандларим кўзларимнинг оқ-у қароси!\n– У ҳолда, илтимосимни бажаринг!\n– Майли, бажараман…\n– Жуда соз! Ақлли инсон экансиз. Учинчи илтимосим ҳам бор. Бажара оласизми?\n– Қўлимдан келармикан?\n– Унда, айтинг.\n– Тез-тез спиртли ичимликлар истеъмол қилар экансиз. Соғлиғингиз ҳақида қайғурмас экансиз…\n– Ў-ў, бу қийин масала! – деди Маъмур. – Жони-дилим пиво ва ароқ. Буларсиз яшашим қийинов!\n– Майли, нима ҳам дердим. Сиз озод ва эркин одамсиз. Лекин, айтиб қўяй, икки ойдан сўнг сизни юрак хуружи тутади. Инфаркт касалига мубтало бўласиз. Кейин, ўзингизни ниҳоятда асраб-авайлаб яшашингизга тўғри келади. Шундан сўнг, наинки пиво ва вино, ароқ ҳақида гапирмасак ҳам бўлади, ўзингиз яхши кўрадиган норин, қовурма, сихли кабоблар, думбали палов ва бошқа ширин овқатларни асло истеъмол қила олмай қоласиз.\nМаъмур чуқур хўрсинди.\n– Майли, тағин ўлиб-нетиб қолмай… Фарзандларим кимларга қолиб кетади…\nМавжудот унга синчковлик билан тикилди. Йигит ўнғайсизланди.\n– Яна бир илтимосим бор, – деди Мавжудот. – Қабул қиласизми?\n– Балки, етар! Битта сувли қудуққа учта илтимосингизни бажаришга ваъда қилдим. – жавоб берди Маъмур.\n– Хўп, бу илтимосимни қайтариб олдим. Аммо, айтмаган илтимосимнинг бажармаслигингизнинг ҳам оқибати яхши бўлмайди.\n– Қанақа у? – қизиқди Маъмур.\n– Ҳозирги пайтда ҳар бир сигарета қутисида “Чекиш – ўлимга олиб боради” деган ёзув бор.\n– Кучли хумор тутса, нима қиламан? Бошимни бетон деворга ураманми?\n– Ҳа, шунда сизнинг миянгизга зарба тушади, пешонангизга ғурра чиқади ва дарҳол мен ёнингизда пайдо бўламан. Ғуррангизни текислаб қўяман! – жилмайди Мавжудот. – Бошқа илтимосларингиз бўлса, уларни бажо келтираман!.. Бу гапларим ҳазил! Лекин, жиддий айтсам, никотин бора-бора сизнинг эркаклик қувватингизни пасайтириб қўяди. Рафиқангизга эрлик қила олмай қоласиз…\n– Қанча-қанча одамлар қирқ-эллик йил чекиб яшашмоқда. Ҳеч қайсиси нолимаяпти-ку!\n– Улар сиздек ҳаётни севувчи эмаслар. Улар тутун қайтарсалар бўлди. Шунинг ўзи уларга яшаш мазмуни. Сиз бошқачасиз-ку!\n– Чидай олармиканман?\n– Нега энди чидамас экансиз. Мана, мен қалбингизни кўриб турибман. Иродангиз мустаҳкам! Ярим йилда умуман сигарета нималигини эсингиздан чиқарасиз. Кейин, чеккан пайтларингизни эслаб, ўз устингиздан кулиб юрасиз.\n– Ҳа, тўғри айтасиз. Ҳаракат қиламан.\n– Яшанг! У ҳолда, менда яна бир илтимос бор. Айтайми?\nМаъмурнинг кўзлари қисилди. Юзига қон югурди. Муштлари тугилди.\n– Бўлди, бўлди, бўлди! – деярли қичқирди у. – Қаёқданам, сув қувури тешилибди! Қаёқданам, қудуқни орзу қилибман! Қаёқданам, сиз менга ёрдамга келдингиз. Мендан яна нималарни талаб қилмоқчисиз!\n– Нега қичқирасиз? Нега норози бўласиз? Нега хавотир оласиз? Бу охирги илтимосим сиздан ҳеч қандай уриниш талаб қилмайди. Мен сизнинг ишларингизга ёрдам бериб турсам майлими, демоқчи эдим. Чунки, кўраяпман – ишхонангизда турли муаммолар бор. Уларни ҳал қилиш мен учун осон. Сизга мушкул. Барча илтимосларимга розилик билдирганингиз учун, хурсанд бўлиб, сизга ўз ёрдамларимни қабул қилишингизни сўрамоқчи эдим…\nБу мулоқот Маъмурнинг охирги илтимосни ҳам қабул қилиши билан тугади. Мавжудот кетди. Ва шу заҳотиёқ, хотини ҳовлига чиқди.\n– Дадаси, водопроводда сув йўқ экан, қудуқдан сув олиб беринг, — деди у хотиржам.\nАна шунақа. Сув етишмовчилиги, унинг йўқлиги гоҳо-гоҳо айрим инсонларнинг эс-хушини жойига келтириб, турмушга жиддийроқ қарашга ўргатади. Асосий маъно, сувга асосланган, бошқа такрорланмайдиган содда, оддий ва антиқа ҳаётимизнинг қадрига етишда, ўзимизнинг тагимизга ўзимиз сув қуймаслигимиздир.\nЧах-чам қишлоғи. 10.08.2014. 22:12.\n← Аввалги Аввалги Озод Мўъмин Хўжа. Антиқа дунё (фантастик ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Озод Мўъмин Хўжа. Қасос (фантастик ҳикоя)


ЖБ: Ўзбекистон бўҳрондан чиқишга қодир\nЖаҳон банкининг дунë иқтисоди эртаси ҳақдаги башоратлари кун сайин тушкунлашиб бораëтганига қарамай¸ банкнинг Марказий Осиë бўйича таҳлилчилари¸ жорий бўҳроннинг Ўзбекистонга таъсири жуда кучли бўлмаслигини айтмоқдалар.\nКўплаб иқтисодчилар каби¸ Жаҳон банки таҳлилчилари ҳам¸ Ўзбекистон иқтисодининг жаҳон молия тизимига қўшилмай келгани¸ ҳозирги глобал бўҳрон шароитида¸ Тошкент учун муайян енгиллик яратишини эътироф этдилар.\nМарказий Осиё ва Кавказ давлатларида иқтисодий ўсиш суръатларининг кескин пасайиши кутилмоқда.\nБу ҳақда Халқаро валюта жамғармасининг Яқин Шарқ ва Марказий Осиё давлатлари бўйича раҳбари Масъуд Аҳмад баён қилди.\nЎтган ҳафтада Бишкекда ХВЖ ҳомийлигида Марказий Осиё ва Кавказ давлатларининг иқтисод ва молия соҳаси расмийлари иштирокида анжуман бўлиб ўтди.\nАнжуман иштирокчилари минтақадаги алоҳида бир давлатнинг иқтисоди Россияга қанчалик боғлиқ бўлса, жаҳон молиявий инқирози унга шунчалик кучли таъсир қилади¸ деган якдил фикрда қолди.\nЖаҳон молиявий бўҳронининг дунёнинг деярли барча давлатлари қатори Ўзбекистонга ҳам салбий таъсир этиши расман эътироф этилган. Ҳукумат келтираётган рақамларга кўра, 2008 йил иқтисодий ўсиш сурати 9 фоизни ташкил этган бўлса, 2009 йилда эса ҳукумат 8 фоизлик ўсишга эришишни ўз олдига мақсад қилиб қўйган.\nХВЖ ¸ 2009 йилда Ўзбекистон иқтисоди кўпи билан 7 фоизга ўсиши мумкинлигини билдирган эди.\nЖаҳон банкининг Тошкентдаги ваколатхонаси етакчи иқтисодчиси Искандар Трушев фикрича, Ўзбекистон экспорт қиладиган хом ашё ва бошқа маҳсулотларга жаҳон бозорида талабнинг камайиши, ҳамда юз минглаб меҳнат муҳожирларининг мамлакатга қайтиши ҳукумат учун ҳамон жиддий синов бўлиб қолади.\nБироқ унга кўра, ушбу бўҳрондан эсон-омон чиқиб олиш учун Марказий Осиё минтақасида Ўзбекистон¸ айниқса¸ кўп имкониятларга эгадир. Жаҳон банки вакили ўз қарашларини исботлашга уринади.\n- Ўзбекистон ҳукумати жорий бўҳрондан чиқиб олиш учун Марказий Осиёдаги бошқа давлатларига кўра тайёрроқ ва қодирроқдир. Чунки Ўзбекистон инқироз бошланган даврга қадар жуда катта халқаро ва ички заҳиралари тўплади.\nЎзбекистоннинг олтин-валюта заҳиралари 13-14 ой давомида Ўзбекистонда ҳеч нарса ишлаб чиқармаса ҳам бемалол товарларни импорт қилиб яшашига етади. Мамлакатнинг ташқи қарзлари ялпи ички маҳсулотнинг арзимаган қисмини ташкил этади¸ дейди иқтисодчи.\nЙиллар давомида дунёнинг етакчи молиявий муассасалари¸ шу жумладан Жаҳон банки ҳам Ўзбекистон иқтисодиётининг ёпиқ қолаётганини танқид остига олиб келган. Ҳозир эса Жаҳон банки иқтисодчиси Ўзбекистон иқтисодиётининг ёпиқлигини халқаро бўҳрон шароитида Ўзбекистонни ҳимоя қилаётганини айтаётир.\n- Ўзбекистон инқироз даврига кучли позициялар билан кирди. Ўзбекистон иқтисодиёти бошқа давлатларникига қараганда ёпиқроқ ва кўпроқ давлат томонидан бошқарилади. Бу мамлакатдаги банки тизимини тўлиқ сақлаб қолиш имконини берди.\nШунинг учун эътироф этиш лозим, ўтмишда иқтисодиётдаги протекционизм сабабли ҳукуматни танқид қилган бўлсак, ҳозирги вазиятда бу сиёсат иқтисодиётни ҳимоя қилмоқда.\nҚозоғистон ва Россия жуда кўп миқдорда АҚШ ва Европа банкларидан қарз олди. Ҳозир эса қарз олган бу барча банклар таназзул ёқасига келиб қолди¸ дейди Искандар Трушев.\nЖаҳон банки таҳлилчиси жаҳон молиявий бўҳрони оқибатларининг олдини олиш бўйича Ўзбекистон ҳукумати кўраётган чораларни ҳам олқишлайди.\nАммо бўҳрондан чиқиб олиш учун Ўзбекистонда мавжуд деб айтилаётган имкониятлар Ўзбекистон ҳукуматига кўпроқ масъулиятни юклаши ҳам тайин дейди, иқтисодчи.\nДемак, йил охирига бориб Каримов ҳукумати кўзлаган марраларга эриша олмаса, ҳукуматнинг бўҳрондан чиқиб олишга тайёрлиги ва қодирлиги ҳақидаги гапларни яна шубҳа остига олиш мумкин.


Дзю-до » Зарафшон Газетаси\n15 сентябр 2015 11:51\nВилоят болалар ва ўсмирлар кураш мактабида 2003-2005 йилларда туғилган болалар ўртасида дзю-до бўйича вилоят шахсий биринчилиги ўтказилди.\nМусобақада икки юзга яқин ёш курашчилар саккиз вазн тоифасида ғолиблик учун татамига чиқдилар.\nҚизиқарли ва муросасиз кечган мусобақа якунида Шаҳриёр Рустамов, Мардон Равшанов, Холбек Тўрабеков, Дониёр Мардонов, Асрор Ғаниев, Самандар Неъматов, Мухлис Камолов ва Баҳром Эркинов ўз вазн тоифаларида шоҳсупанинг юқори поғонасидан жой эгалладилар.\nМусобақа якунида ғолиб ва совриндорларга «Ёшлик» жисмоний тарбия ва спорт жамияти вилоят бўлими томонидан медаль, диплом, эсдалик совғалари топширилди.\nАёллар дона сурди


Расмий Бишкек Туркия Қирғизистонга ҳарбий ёрдам кўрсатишини билдирди\n05 июл 2022, Тошкент вақти: 19:59\nПрезидент Садир Жапаров Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон билан Анқарада 9 июнда учрашди.\nҚирғизистон президенти Садир Жапаровнинг Анқарага сафари доирасида Туркия Қирғизистонга харбий-техник ёрдам кўрсатадиган бўлди. Қирғиз-тожик чегарасида содир бўлган можародан кейин қирғиз жамоатчилиги ҳукуматни Туркиядан ҳарбий ёрдам сўрашга чақирганди.\nҚирғизистон Ташқи Ишлар вазири Руслан Қазақпаевнинг айтишича, Қирғизистон билан Туркия стратегик ҳамкорилик кенгашининг бешинчи йиғинида соғлиқни сақлаш, қишлоқ хўжалик, маданият, спорт, ёшлар сиёсати ва муаллифлик ҳуқуқларини ҳимоя қилиш борасида ҳалқаро даражадаги саккизта ҳужжат имзоланган.\n“Президентлар Садир Жапаров билан Ражаб Тоййиб Эрдўғон яна бир муҳим масалани —визасиз режим муддатини узайтиришни ҳам муҳокама қилди. Учрашувда бундан ташқари ҳарбий-техник ҳамкорлик масаласида ҳам сўз бўлди. Турк томони Қирғизистон Мудофаа вазирлигига грант асосида харбий-техник ёрдам кўрсатиш истагини билдирди”,- деди Қирғизистон Ташқи Ишлар вазири Руслан Қазақпаев.\nАйни пайтда Анқара томондан берилиши кутилаётган ҳарбий-техник ёрдам ҳажми ҳақида аниқ маълумот берилмади.\nҚирғизистон ва Туркия ўртасидаги 30 йиллик дипломатик алоқада Анқара иқтисодий жиҳатдан кучли ҳамкор сифатида Бишкекка турли йўналишларда қўллов кўрсатиб келган. Бунинг ичида тилга олинган ҳарбий-техник соҳада ҳам аввалдан ёрдамлар кўрсатиб келган.\nМасалан, 2018 йилга қадар Туркия Қирғизистонга йилига 1 миллион долларлик ҳарбий ёрдам кўрсатган бўлса, 2019 йилдан бошлаб бу кўмак миқдори 2 миллион долларга етказилган.\nТүркиялик таҳлилчи Сердар Йилмаз Озодлик радиоси қирғиз хизматига берган суҳбатида:\n“Икки давлатнинг ҳарбий жиҳатдан ҳамкорлик қила олиши аниқ. Бундай ҳамкорликнинг ижобий намунасини Қозоғистонда кўряпмиз. Туркия 2013 йили Қозоғистонга “Аселсан” фабрикасини очди. “Аселсан” – Туркиянинг қурол-яроқ, ўқ-дори чиқарган миллий ширкати. Шундай фабрикани биз Қирғизистонда, Садир Жапаров кўрсатган ерга оча оламиз. Биз узоқ йиллардан бери Қирғизистонга ҳарбий жиҳатдан ёрдам кўрсатиб келяпмиз. Баъзи қирғиз аскарлари Туркияда машғулотлардан ўтиб келишяпти”, - деди турк таҳлилчиси.\nТуркия ўзи ишлаб чиқаётган қурол ва техникаларни бир неча давлатларга сотади ёки ёрдам сифатида бериб келади.\nАрманистон ва Озарбайжон ўртасидаги сўнгги, Қорабоғ жанжалида ҳам Анқара Бокуга ёрдам кўрсатгани кўпчиликка маълум.\nАйтиш жойизки, шу йилнинг май ойи охирлари ва май ойи бошларида қирғиз-тожик чегарасида кузатилган можародан кейин Қирғизистондаги бир қатор экспертлар расмий Бишкекни Анқарадан ҳарбий ёрдам олишга чақириб келган.\nБироқ Қирғизистон собиқ мудофаа вазири Абибилла Қудайбердиев, Қирғизистон ҳарбий ёрдамни бошқа мамлакатлардан ҳам олганини айтар экан, бу борадаги Туркия билан ҳамкорликни Тожикистон билан можарога боғлаш нотўғрилигини айтади.\nТуркиянинг ҳарбий-техник ёрдами борасидаги маълумот ҳозирча фақат расмий Бишкек томонидан айтилди. Туркия ҳукумати ва дипломатик идоралари бу борадаги позициясини эълон қилганича йўқ. Бу борадаги ҳамкорлик деталлари бошқа форматдаги музокаралардан кейин маълум бўлиши мумкин.\nАйтиш жоизки, Қирғизистон-Тожикистон ўртасидаги сўнгги можародан кейин ҳар икки давлат ташқаридан ҳарбий ёрдам олиши борасида маълумотлар пайдо бўлаяпти. Аввалроқ, Қозоғистон Тожикистонга беминнат ҳарбий ёрдам бермоқчилиги ҳақида хабарлар пайдо бўлганди.\nҚозоғистон Мудофаа вазирлиги Қозоғистон ҳукумати ва Тожикистон ҳукумати ўртасида имзоланган беминнат ҳарбий ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги шартномани ратификация қилиш тўғрисидаги қонун лойиҳаси ишлаб чиқилаётганини билдирди.\nМудофаа вазирлиги расмий билдирувида таъкидланишича, икки давлат ўртасида мазкур шартнома жорий йилнинг 17 апрелида имзоланган.\nШартномага асосан Қозоғистон Тожикистонга 5,45 миллиметр калибридаги уч миллионга яқин ўқни, 23 миллиметр калибридаги 20 мингта ўқни ва минемёт учун 10 мингта 82 миллиметр калибридаги ўқ-дорини беминнат ёрдам сифатида туҳфа қилади.\nБу ҳарбий ёрдамни Қозоғистон ўз маблағи ҳисобига темир йўл орқали Жамбил вилоятининг Ўтар станциясидан Тожикистоннинг Душанбе шаҳридаги Рохати станциясигача етказиб беради.\nҚозоғистон Мудофаа вазирлиги ҳудди шунга ўхшаш шартнома жорий йилнинг 2 мартида Қирғизистон ҳукумати билан ҳам имзоланганини билдирган.\nМудофаа вазирлиги баёнотида мазкур икки давлатга кўрсатилаётган беминнат ҳарбий ёрдам Тожикистон ва Қирғизистон ўртасидаги чегара низоларининг ривожланишига кўмаклашиш мақсадида амалга оширилмаётгани алоҳида таъкидланади.\n28,29,30 апрель ва 1 май кунлари қирғиз-тожик чегарасида содир этилган тўқнашувда Қирғизистон томонидан 36 киши ҳалок бўлиб, 154 киши жароҳат олган, Тожикистон томонидан эса 19 киши нобуд бўлиб, 87 киши яраланган эди.\nМожарода икки мамлакат вакиллари бир-бирларини айблаб чиққанлар, Қирғизистон билан Тожикистон прокуратура идоралари эса бир-бирларининг фуқароларига қарши оғир моддалар бўйича жиноят ишлари очишган.\nҚозоғистон Тожикистонга беминнат ҳарбий ёрдам бермоқчи\nҚирғизистон ва Тожикистон чегарадаги сўнгги вазият юзасидан қўшма баёнот тарқатди


Саховатда ўтган умр ёки қорақалпоқ Ҳотамтойи\n13:33 / 04.05.2020\nКуба президенти Фидель Кастро Рус тан олган, Россия эстрада юлдузи Алла Пугачёва таъзим қилган, украиналик ака-ука боксчи Кличколар отаси сифатида кўрадиган, саховатпешалик бўйича дунёга донг тарқаган қорақалпоғистонлик Алланияз Утениязов ҳақида эшитганмисиз?\nАлланияз Утениязов 1936 йилда Қорақалпоғистоннинг Кегейли тумани Қазаяқли қишлоғида деҳқон оиласида дунёга келган. 1950 йил охирларида Қорақалпоқ давлат педагогика институтининг роман-герман факультетининг инглиз тили йўналишида таҳсил олган. Унинг номи талабалик йилларидан чиқа бошлади. Пахта йиғим-терим пайтида бир кунда 400 килогача пахта (бу тасдиқланган факт), 1 минг 200 килогача пахта ғўзасини терган Алланиязга “комбайн” деб ном беришди. Бошқа энг илғор теримчи деганларнинг ўзи бир мавсумда 2,5-3 тонна пахта терса, Алланиязнинг марраси 12-15 тонна бўлди. Терилган пахта учун берилган пулларни у хайрия ишларига сарф қиларди.\nФидоий устоз ўқувчиларга дарс ўтиш билан бир қаторда қишки ва ёзги таътил пайтларида ёлғиз бошли, ёрдамга муҳтож 42 нафар қарияга уй қуриб бериб, бу меҳнатлари учун бир сўм ҳам ҳақ олмаган. Шунингдек, у битта ўзи 2 та мактаб, 2 та акушерлик пункти, 2 та болалар боғчаси ва битта кутубхона қурди. Ундан ташқари 174 та хонадоннинг уйларини капитал таъмирлаган. Ҳамма қурган уйлари учун шахсан ўзи ҳеч қандай техникаларнинг ёрдамисиз 860 минг дона ғишт қуйган. Бу ишларининг барчасини бепул, битта ўзи амалга оширган.\nШу пайтдаги Куба давлати раҳбари Фидель Кастро Рус: “Сиз ўз инсонийлик меҳнатингиз билан барча одамзод боласидан жуда юқори турасиз. Бу ишларингиз ёш авлодларни тарбиялашда намуна бўлади. Мен сизга тан бераман...” деб ёзди. Россия эстрада примадоннаси Алла Пугачёва: “Сизнинг холис хизматларингиз мен учун ибрат, миннатдорман. Сиздек одамнинг юртимизда бор эканлигига қувонаман. Халққа бепул қилган меҳр-шафқатингиз олдида таъзим қиламан...” деса, машҳур Муслим Магомаев: “Муҳтарам, муаллим. Сизни ва оила аъзоларингизни 1 май байрами билан чин дилдан қутлайман. Сизга теран соғлик тилайман. Ўзингизнинг хайрия-саховат ишларингизни, бор ақл-истеъдодингиз билан давом эттира бергайсиз. Сиз XX асрнинг Прометейисиз... (Прометей олов ўғирлаб одамларга яхшилик кўрсатган юнон мифологик қаҳрамони)” деб энг илиқ дил сўзларини изҳор этиб телеграмма йўллаган.\nАргентиналик миллионер Сапун эса ўз мактубида: “Менинг қўл остимда 4 минг киши ишлайди. Аргентинада энг бой одамлардан бириман. Хусусий мол, парранда фермаларим, фабрикаларим бор. Лекин, менинг бойлигим сизнинг бойлигингиз қошида чирик дунёдир. Сизнинг инсонийлик маънавий бойлигингиз ҳеч қачон ўлмайди, чиримайди, мангу қолади. Сизнинг қилган хизматингиз дунёда катта янгилик бўлди. Ўқиб кўриб, ҳайрон қолдим. Менга катта туртки бўлди. Мен ҳам хайр-саховатли бўлишга бел боғладим. Менинг сизга учта саволим бор. Шунга жавоб беришингизни илтимос қиламан:\n1. Бу ишларни ўз хоҳишингиз билан амалга оширасизми ёки биров ишла деб айтадими?\n2. Сизда қандай куч бор?\n3. Маҳаллий аҳоли бу ишларингизга қандай қарайди?” деган.\nБу плакат бир вақтлар Ўзбекистон бўйлаб тарқатилган. Унда уйлари қуриб берилган одамлар ва қаҳрамоннинг ўзи тасвирланган\nЖами миқдорда Алланиз Утениязов номига дунёнинг ҳар хил давлатларидан 1500 дан ортиқ мактуб келган. Уларнинг барчасига жавоб ёзган.\nАлланияз Утениязовнинг ишлари 1963 йилдаёқ давлат раҳбарларининг эътиборини тортади. У пайтда Иттифоқни Н.Хрушёв бошқариб турарди ва маккажўхори экиш авжига чиққан эди. Алланияз Утениязов биронта кимёвий ўғит қўлланмасдан маккажўхорини 5-6 метргача ўстирган, ҳар донасидан мўл ҳосил олган. Бу бутун иттифоқдаги рекорд кўрсаткич бўлган. Унинг қилган ишлари Шароф Рашидовнинг қулоғига ҳам етиб борган.\nАлланияз ота ҳақида ёзилган “Алланияз Қаҳарман – адамгершиликтиң жоқарғы шыңы” (Алланияз Қаҳрамон – инсонийликнинг юксак чўққиси) китобида (муаллифи Элиза Даулетмуратова ва Алламберген Даулетмуратов) шундай қизиқарли маълумот берилади:\n“Алланияз ҳаттоки мактабдан олган маошини ҳам камбағал оилаларга ишлатиб юборган. Унинг турмуш ўртоғи ҳам ўзига ўхшаш раҳмдил инсон бўлган, эрининг ишларини доимо қўллаб келган.\nМаккажўхори бўлиқ бўлгандан кейин шу пайтдаги Қорақалпоғистон обкомининг биринчи котиби Қаллибек Камалов, Москвадан, Тошкентдан мухбирлар тез-тез келиб турарди. Улар қурилган уйларни, далаларни суратга оларди.\n- Азот топиш қийин, мол гўнги бераман. Анави чуқурни гўнг билан тўлдираман. Шаҳардаги саночистка машиналари гўнгни қумларга олиб бориб тўкмоқда, шулар билан келишиб чуқурнинг ичини тўлдириб, устидан маккага сув қочираман. Қарабарақ деган ўсимлик шўр ерда ўсади. Чуқурга шуни ташлайман. У гўнгни тезда чиритиб, кўпиртириб чиқартиради. Бунинг таркибида азот ва калий тузлари бор. Ота-боболаримиз совун бўлмаган замонда кийимларни шу ўсимликнинг сувига ювган, — деганда Шароф Рашидов лол қолиб, жуда миннатдор бўлади.\n– Сени туғган ота-онангга раҳмат. Ота-онанг борми?\n– Уйимда ёлғиз онам бор. Отам фронтда ҳалок бўлган.\n– Онангга салом берайлик. Онангни кўрсат, — дейди Шароф Рашидов.\n– Уйим шу овулда, таъмирталаб. Қўлим тегмаяпти. Ўзим ғариб инсонларга бепул уй қуриб беряпман, — дейди Алланияз.\n– Бу йигит уйига қарамас экан. Бошқаларга уй қуриб юриб, ўз уйига вақти бўлмас экан. Унда Алланиязовга ўзинг уй қуриб бергин, — деб Қаллибек Камаловга топшириқ беради.\nКейин Алланияз горкомга боради, у ерда ҳам “помидорни колхоз ишчилари экади, сен мактабинг билан бўла бер” деб қайтаради. Қаллибек Камалов у пайтда овулда бўлмайди. Алланияз энди бир мадад Рашидовдан, деб Тошкентга боришга аҳд қилади ва мактаб директоридан рухсат сўраса, у туман халқ таълими бўлимидан сўра, дейди. Туман халқ таълими бўлимига келса улар ҳам рад этади. “Агар Тошкентга кетсанг, ишдан ҳайдаласан” деган жавоб эшитади.\nРашидов дарҳол гўшакни кўтариб Қ.Камалов билан гаплашади:\n– Менга одамлар амал, машина сўраб келарди. Алланияз Утениязов эса ер сўраб келди. Деҳқончилик қилмоқчи. Қорақалпоғистонда ер озми? Унинг деҳқончилик қилиш қўлидан келади. Нима, унда энди унинг тажрибасини Фарғонада қўллайликми? – дейди.\n– Менинг бундан хабарим йўқ эди, ер берамиз. Шароитини ҳам қилиб берамиз. Ўтган йили уйини қуриб бердик, — дейди Қ.Камалов.\n– Алланияз, сенга раҳмат, ер беради. Меҳнатингни кўрсат халққа. Биз сиздек ёшларни қадрлаймиз, Ишинг ҳал бўлди, энди қайтавер. Омад ёр бўлсин, — дейди.\n– Мен уч кун дарсдан қолиб кетдим. Рухсат сўрасам, жавоб беришмади. Мени туман халқ таълими бўлими, мактаб директори ишдан бўшатган бўлса ҳам керак, — дейди.\n– Бўшатмайди. Мана бу қоғозни туман халқ таълими бўлими бошлиғига кўрсат, — деб ўзининг визит карточкасини беради.\nЭртасига мактабга борса, ишдан бўшатилганлиги ҳақида буйруқни коридорга илдириб қўйишган экан. Туман халқ таълими бўлимига борса, ишдан бўшатилдинг, дейди. “Мен Тошкентга бордим. Шароф Рашидовнинг олдига кирдим” деса ишонмайди.\nСўнг визит карточкасини кўрсатганда, туман халқ таълими бўлими бошлиғининг кўзлари хонасидан чиқиб кетай дейди ва ўзи мактабга келиб, директор билан гаплашиб буйруқни бекор қилдиради. Кейинчалик колхоз ер ҳам берди. Полиз экади. Помидорлар косадай униб чиқади.\nАлланияз Утениязов бутун умри давомида қўли меҳнатдан бўшамади. Фақат 2001 йилда бир мартагина Фарғонага санаторияга борган. Унда ҳам туман ҳокими тезда чақиртириб олган. Сабаби уни “Ўзбекистон Қаҳрамони” юксак давлат мукофотини топшириш маросимига қатнашиш учун Президент девонидан излашаётган эди.\nЕсимқан Қанаатов, ЎзА мухбири, Қорақалпоғистон.\n21:37 / 28.08.2020\nЭкспорт ва инвестициялар бўйича ҳукумат комиссияси Қорақалпоғистонга борди


Россия чегарасини кесиб ўтган транспортдан пул олинади - 13.10.2016, Sputnik Ўзбекистон\nРоссия чегарасини кесиб ўтган транспортдан пул олинади\nРоссияда 2017 йилда чегарани кесиб ўтган транспорт воситаларидан тўлов олиш тизими жорий қилиниши режалаштирилмоқда. Тўловлар транспорт турига ва ташиб... 13.10.2016, Sputnik Ўзбекистон\n13:29 13.10.2016 (янгиланди: 13:38 13.10.2016)\n© Sputnik / Александр Полегенько / Фотобанкка ўтишРоссия чегараси\nРоссияда 2017 йилда чегарани кесиб ўтган транспорт воситаларидан тўлов олиш тизими жорий қилиниши режалаштирилмоқда. Тўловлар транспорт турига ва ташиб ўтилаётган юк миқдорига қараб олинади.\nТОШКЕНТ, 13 окт — Sputnik. Россия Транспорт вазирлиги йўллар эксплуатация харажатларини қоплаш учун, чегарани кесиб ўтган автомобил ва темирйўл транспорт воситаларидан тўлов олиш тизимини ишга туширмоқчи, РИА Новости хабарига асосан.\nТўлов олиш учун, юк машиналарини назорат қилувчи "Платон" тизимидан фойдаланиш режалаштирилган.\n"Дастлабки босқичда чегарани кесиб ўтиш нуқталари хизматлари пуллик бўлади. Автотранспорт воситаларидан унинг турига қараб — енгил ёки юк машинаси, темирйўл транспортидан эса — ташиб ўтилаётган юк миқдорига қараб тўлов олинади", — дейилган хабарда.\nТўловлар қабул қилиш учун ягона оператор ташкил қилинган бўлиб, у "Платон" тизимининг асосий функцияларини ўз ичига мужэассамлаштирган бўлади.\nЯнги тизим бўйича тўловлар қабул қилиш 2017 йилнинг иккинчи ярмидан бошланиши мумкин. Шунингдек, хусусий сармоядорлар ёрдамида чегарани кесиб ўтиш учун алтернатив назорат нуқталари қурилиши мумкинлиги ҳақида хабар қилинган.


Хитойда 22та юк машинаси тўқнашиб кетди\n12:41 / 29.03.2017\nХитойнинг Шаньдун вилоятида 22 машинаси иштирокида рўй берган ЙТҲда камида 2 нафар инсон ҳалок бўлиб, яна 10 нафари жабрланган. Бу ҳақда "Дачжун ван" сайти полиция маҳкамасига таянган ҳолда хабар қилмоқда.\nМаълумотларга кўра, маҳаллий вақт билан соат 6:50дан 7:04гача Тайань шаҳар округидаги 21 кмлик йўлда 5та йўл-транспорт ҳодисаси рўй берган.\nФожиадан сўнг, воқеа жойига полиция, қутқарувчилар ва тиббий ходимлар етиб келган. ЙТҲ сабаблари ўрганилмоқда. Бироқ, воқеа ҳайдовчиларнинг хавфсиз масофани сақламагани туфайли юз бергани тахмин қилинаяпти.


Ҳарбий мавзуда қалам тебратадиган журналистлар рағбатлантирилди |\nТанловни ўтказишдан кўзланган мақсад мамлакатимиз Қуролли Кучлари тизимида амалга оширилаётган ислоҳотлар мазмун-моҳиятини аҳолига кенг тушунтириш, Ватан ҳимоячилари ҳаётини ёритиш, ҳарбий мавзуда қалам тебратадиган оммавий ахборот воситалари вакилларини рағбатлантиришдир.\nТанловга телевидение, радио, босма оммавий ахборот воситалари, интернет ва фото йўналишларида юзга яқин журналист ўз ижодий ишларини тақдим этди.\nЎзбекистон Республикаси мудофаа вазирининг ўринбосари М.Солиев ҳарбий мавзуда қалам тебратаётган журналистларни ҳам ҳарбийларга қиёслади. Негаки, бугун сўз кучли ижтимоий таъсирга эга қудратли қуролга айлангани сир эмас.\nТадбирда танлов номинациялари бўйича ғолиб ва совриндонлар тақдирланди.\n– Танлов совриндорлари қаторида бўламан, деб ўйламаган эдим, – дейди “Бунёдкор” ёшлар телеклуби мутахассиси Наргиза Қурбонова. – Бу соҳада ўз фаолиятимни энди бошладим. Ижтимоий тармоқларда тенгдошларим ўз йигитлик бурчини қандай ўтаётганини ёритиб бораман. Тўғрисини айтсам, менда ҳам Ватан ҳимоячиси деган шарафли касбни танлаш истаги пайдо бўлди.\n– Ғолиб бўлганим мени янги ижодий изланишларга ундайди, – дейди нукуслик журналист Руслан Арзиев. – Иқлим шароити мураккаб бўлган Қорақалпоғистонда ҳарбийлар ўз хизмат бурчини шараф билан адо этмоқда.\nТанлов ғолибларига диплом ва қимматбаҳо совғалар топширилди. Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари Марказий ашула ва рақс ансамблининг чиқишлари тадбирга байрамона кайфият бағишлади.


Рамазон – эзгулик ойи - Fitrat.uz\nБош саҳифа / Мақолалар / Рамазон – эзгулик ойи\nРамазон – эзгулик ойи\nMay 15, 2019\tРамазон – эзгулик ойиda fikr bildirishni o'chirish 112 Кўришлар\nДинимизда Рамазон рўзаси фарз қилинишининг кўплаб ҳикматлари мавжуд. Шулардан бири рўзадорнинг мискин ва бечораҳол инсонларнинг ҳолатини ҳис қилишидир. Чунки доимий қорни тўқ, қийналмай юрган инсон атрофида қийинчилик кўраётганларнинг дардини тўлиқ англай олмайди. Рўза тутган вақтида эса имкони бўла туриб таомлана олмай, очлик ва қийинчиликни бироз бўлсада ҳис қилади. Бу эса уни шу ҳолатни мажбурий равишда бошдан кечираётган атрофидаги бечораҳол инсонларга эҳсон қилишга, яхшилик ва эзгулик улашишга ҳамда меҳрибон бўлишга ундайди.\nАллоҳ таоло бандаларини яхшилик қилишга буюриб Бақара сурасининг 195-оятида шундай марҳамат қилади: «Эҳсон қилинг, албатта, Аллоҳ эҳсон қилувчиларни хуш кўради». Демак, Аллоҳга маҳбуб банда бўлишни истаган инсон чин қалбдан эҳсон қилиши керак экан. Шубҳа йўқки, агар ушбу эҳсон Рамазон ойида бўлса нур устига аъло нур бўлади. Чунки бу ойда кўзимизга кичик кўринган амалларга ҳам улкан ажр-савоблар ваъда қилинган. Ибн Хузайма Салмон Форсий розияллоҳу анҳудан ривоят қилган узун ҳадисда ким ушбу ойда бир яхшилик қилса бошқа ойларда фарз амалини бажаргани каби ажру савобга эга бўлиши айтилган. Шунингдек, Имом Термизий Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: «Садақаларнинг афзали Рамазонда қилинган садақадир».\nСуюкли Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам инсонларга яхшилик қилишни севадиган, уларга имкон қадар ёрдам беришга ҳаракат қиладиган ва ўта сахий инсон эдилар. Шунга қарамай Рамазон ойи кириши билан янада сахий бўлиб кетар, садақа ва эҳсонларни кўпайтирардилар. Абдуллоҳ ибн Муборак ривоят қилган ҳадисда У зот шундай марҳамат қиладилар: «Сув оловни ўчиргани каби садақа хатони ўчиради». Шундай экан, ўзини мўмин деб билган ва Рамазон ойида хатолари ўчирилиб, улкан ажру савобларга эга бўлишни истаган инсон Пайғамбаримизнинг суннатларига эргашган ҳолда ушбу ойда имкон қадар атрофидагиларга яхшилик қилишга уриниши лозим.\nЎтган улуғларимиз ҳам бу ойда кўпроқ яхшилик қилишга, инсонларга ёрдам бериб улкан ажру савобга эга бўлишга қаттиқ ҳаракат қилишарди. Имоми Аъзамнинг устозлари бўлмиш Ҳаммод ибн Абу Сулаймон розияллоҳу анҳу Рамазон ойида ҳар куни эллик нафар мискинларнинг ҳолидан хабар олиб, уларни таомлантирар, ҳайит куни эса уларга кўплаб ҳадялар берардилар. Ҳазрати Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳунинг ўғиллари бўлмиш Абдуллоҳ оталари каби содда ҳаёт кечирар эдилар. Шунга қарамай, рўза тутган вақтларида мискинлар билан бирга ифтор қилар, агар таомланаётган пайтлари бирор камбағал инсон таом сўраб келса, таомларидан ўз насибаларини олиб қолиб, қолганини сўраган кишига берар эдилар.\nИмом Аҳмаднинг ёнларига бир киши бирор нарса беришини сўраб келди. У кишида ифтор қилиш учун олиб қўйган икки дона нонларигина қолган эди, ўзлари оч бўлсаларда, сўраб келган кишига бор нарсаларини бериб юбордилар. Биз келтириб ўтган ушбу лавҳалар улуғлар ҳаётида юз берган кўплаб воқеалардан бир парча, холос. Аслида, уларнинг барчалари ана шундай яхшилик қилишга ҳаракат қиладиган, бу борада барчага ўрнак бўладиган зотлар бўлишган.\nМаълумки, халқимиз ўзининг меҳмондўстлиги ва яхшилик қилишга ўчлиги билан танилган. Динимиз буюрган эзгу амаллар қон-қонига сингиб, миллий қадриятга айланиб кетган. Хусусан, ушбу муборак ойда сахий халқимиз имкон қадар яхшилик қилиб фақир ва мискинларнинг дуоларини олишга, беморларни зиёрат қилиб уларга кўмак беришга интилишади. Ана шундай эзгу амаллардан бири Рамазон ойи муносабати билан Ангрен шаҳридаги “Қорабоғ” жомеъ масжиди ташаббуси билан амалга оширилмоқда. Ушбу муборак ойда саховатпеша ҳомийлар тарафидан жамғарилган маблағ эвазига 125 дан ортиқ кам таъминланган хонадонларнинг ҳар бирига 500 минг сўм қийматдаги озиқ-овқат маҳсулотлари етказиб берилди. Шу ва шу каби эзгу амаллар яна давом эттирилмоқда. Аллоҳ таоло ушбу ойда гўзал амаллар қилиб, хато ва нуқсонларимиз кечирилишини барчамизга насиб айласин!\nАнгрен шаҳар “Қорабоғ” жомеъ масжиди\nимом-хатиби Яҳёхон Бобохонов\nАввалги ҲАҚИҚАТДАН АЯНЧЛИ АҲВОЛДАМИЗ!\nКейинги 17.05.2019 й. Закот бериш – буюк ибодат!\nIyun 1, 2018\t9,730\nIyun 22, 2017\t8,941\nMart 11, 2017\t8,408\nAvgust 16, 2017\t6,433\nAprel 6, 2017\t5,671


Rost24 - Жума намозига борган баъзи бир фуқаролар машинасини йўл ўртасига қўйиб кетади, бу ҳолат тўғрими?\nҲар жума куни шу бўлар такрор...\nҲафтанинг ҳар жума кунлари масжидлар атрофида тирбандлик юзага келади. Кўп ҳолларда ибодатга келган фуқароларнинг айримлари автомобилини йўл ҳаракатини тўсган ҳолда ташлаб кетади. Бу борада дин пешволари қандай фикрда? Ибодат қилишга отланган кишининг бошқаларга зарар етказиши ва халақит қилиши кечиримлими?\nRost24.uz сайти мухбири мазкур масала юзасидан Шайхонтоҳур тумани Коҳота жоме масжиди имом-хатиби Абдуҳаким Пирназаровдан жавоб олди:\n“Машинада юриш ижтимоий одоблардан бири. Кўчада бўлсин, масжидда бўлсин ё бошқа жамоат жойда бўлсин ўзини мўминман, мусулмонман, деб ҳисоблайдиган одам шариатимиз белгилаб берган қонун-қоидаларга бўйсуниши керак. Худди шундай, ҳозир сиз кўтараётган муаммо бу нафақат Тошкент шаҳрида, балки бутун республикамизда, нафақат жума куни масжидларимиз олдида, жамоат жой бозорларимиз, ё шифохоналаримизда бу муаммонинг ҳар куни гувоҳи бўляпмиз. Пайғамбаримиз (с.а.в)нинг бир ҳадислари бор: “Агар Оллоҳдан қўрқмасанг, хоҳлаганингни қил”. Лекин эртага Оллоҳнинг ҳузурига жавоб беришга тайёр тур.\nЖума кунлари масжидларнинг олдига ва бошқа жамоат намозларида ҳам баъзи бир намозхонларимиз йўлнинг керак бўлса иккинчи, учинчи қатнов қисмигача машинасини қўйиб намозга кириб кетади. Оқибатда кўпчилик ўтиши лозим бўлган катта йўллар ҳам тўсилиб қолмоқда. У йўлдан ҳомиладор аёлларни шифохонага олиб боришга тўғри келиб қолиши мумкин. Ёнғинни ўчириш машиналари ўтади, ёки бошқа одамлар ўз зарурат юзасидан кетаётган инсонларнинг йўлини тўсиб қўйиш мумкин. Йўл тўсиш эса катта гуноҳдир”, – дейди Имом Абдуҳаким Пирназаров.\nТег: Жума масжид тирбандлик машина


Ўзбекистоннинг машҳур спортчиси Олимпиадада иштирок этолмайди\n01.05.20 11:54\tmsk\nРуслан Нурудинов . Nuz.uz сайти фотосурати\nОғир атлетика бўйича Олимпиада чемпиони Руслан Нурудинов допинг истеъмоли туфайли келаси йил декабрь ойигача халқаро мусобақалардан четлатилган. Бу ҳақда Ўзбекистон оғир атлетика федерацияси раиси Шоҳрулло Маҳмудовга таяниб Olamsport хабар беради.\n2018 йили декабрда Нурудиновни 2012 йилги Олимпия даврида тақиқланган препарат истеъмол қилганликда айблашган эдилар. Спорт арбитраж суди спортчини айбдор деб торган. Халқаро оғир атлетика федерацияси спортчини 2018 йил декабридан бошлаб икки йилга мусобақалардан четлатиш тўғрисида қарор қабул қилди. Шундай қилиб, Нурудинов келаси йил декабрда майдонга тушиши мумкин.\n«Адвокатимиз муддатни қисқатириш буйича суд жараёнида иштирок этди. Йўқса, дисквалификация беш йилга чўзилиши мумкин эди. Энг асосийси, Руслан Нурудинов қўлга киритган барча медалларни сақлаб қололдик», — дейди Маҳмудов.\nКоронавирус пандемияси сабаб Токиодаги Олимпиада ўйинлари 2021 йилга кўчирилгани боис Нурудинов унда иштирок этишга расман имкониятга эга, зеро WADA антидопинг агентлиги президенти Витольд Банькнинг сўзларига кўра, спортчиларнинг дисквалификацияси Олимпия муддати кўчиртирилгани билан узайтирилмайди.\nЎз навбати Маҳмудов Нурудиновнинг тайёргарлик кўришга улгурмаслиги сабаб Олимпиадада қатнашолмаслигини айтади. Бундан ташқари, ёш авлод ҳам етишиб чиқяпти. 2018 йил жаҳон чемпиони Акбар Жўраевни бунга мисол қилиш мумкин. Маҳмудовга кўра, Нурудинов 2022 йилги Осиё мусобақаларига тайёргарлик кўриши мумкин.\nРуслан Нурудинов — 2016 йилги Олимпиадада чемпион бўлган, 2012 йилги Олимпия мусобақаларида эса тўртинчи ўринни эгаллаган. 28 ёшли оғир атлет жаҳон чемпионатида ғолибликни қўлга киритган ва икки марта Осиё чемпиони бўлган.