Кимлар атроф-муҳитни ифлослантиргани учун тўлов тўлайди? | Qalampir.uz\nКимлар атроф-муҳитни ифлослантиргани учун тўлов тўлайди?\nЖамият\t17 Апрель 22:11 3157\nВазирлар Маҳкамаси томонидан “Ўзбекистон Республикаси ҳудудида табиий муҳитни муҳофаза қилишнинг иқтисодий механизмларини янада такомиллаштириш тўғрисида”ги 202-сон қарор қабул қилинди.\n• Ўзбекистон ҳудудида ифлослантирувчи моддалар ташламаларини атмосфера ҳавосига чиқариб ташловчи, очиқ сув ҳавзалари ва жойларнинг рельефига оқава сувларни оқизувчи ва чиқиндиларни жойлаштирувчи 55,1 мингта юридик шахс хатловдан ўтказилганлиги;\n• 2020 йилда атроф муҳит ифлослантирилганлиги ва чиқиндилар жойлаштирилганлиги учун Экология, атроф муҳитни муҳофаза қилиш ва чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш жамғармасига 68,3 млрд сўм маблағ тушганлиги;\n• ушбу маблағларнинг 17,75 млрд сўми Давлат бюджетига ўтказилганлиги, қолган маблағлар экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш тадбирлари ҳамда бошқа тадбирларни амалга оширишга, шунингдек ходимларни моддий рағбатлантиришга сарфланганлиги ҳақидаги ахбороти маълумот учун қабул қилинди.\n• турғун ва кўчма манбалардан ифлослантирувчи моддаларни атмосфера ҳавосига чиқариб ташлаш массаси;\n• ифлослантирувчи моддаларни сув объектларига ва жойларнинг рельефига оқизиш массаси;\n• юридик шахслар, шунингдек юридик шахс бўлмасдан тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланувчи жисмоний шахслар томонидан коммунал канализация тармоқларига ифлослантирувчи моддаларнинг нормативдан ортиқча оқизилган массаси;\n• махсус сақланаётган ва ҳар хил турдаги махсус жиҳозланган тўплаш жойларида жойлаштириладиган хом ашё ресурслари разрядига тегишли бўлган балансдан ташқари рудалар;\n• махсус ажратилган майдонларда вақтинча (6 ойгача) жойлаштирилганлиги тўғрисидаги ҳисоб-китоблар асосида ҳужжатлаштирилган ва сўнгра иккиламчи хом ашё сифатида фойдаланиладиган ишлаб чиқариш чиқиндилари;\n• техника экинлари ва ўсимликларини суғориш учун белгиланган тартибда фойдаланиладиган тозаланган оқава сувлар ва бошқалар;\n• ифлослантирувчи моддалар ташламаларини атроф табиий муҳитга чиқариб ташловчи, оқава сувларни оқизувчи ва чиқиндиларни жойлаштирувчи юридик шахслар;\n• юридик шахслар, шунингдек юридик шахс бўлмасдан тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланувчи ҳамда шаҳарлар ва бошқа аҳоли пунктлари коммунал канализация тармоқларига ифлослантирувчи моддаларни нормативдан ортиқча оқизувчи жисмоний шахслар.\n• атроф табиий муҳит ифлослантирилганлиги ва чиқиндилар жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловларининг объектлари;\n• компенсация тўловчи субъектлар;\n• компенсация тўловларини ҳисоблаш тартиби;\n• атроф табиий муҳитга ифлослантирувчи моддаларни авария ҳолатида ва бирваракайига чиқариб ташлаш, оқизиш ва чиқиндиларни жойлаштириш ҳолатларида компенсация тўловларини ҳисоблаш тартиби;\n• компенсация тўлови ҳисоб-китобларини расмийлаштириш ва уларни келишиш;\n• компенсация тўловларини амалга ошириш тартиби ва муддатлари;\n• компенсация тўловчи субъектларнинг компенсация тўловлари бўйича ҳуқуқ ва мажбуриятлари.\n27 Июль 16:53 51751\n29 Июль 11:10 30384\n28 Июль 09:32 28124\n27 Июль 12:47 27358


Жондор туманида ўзбошимчалик билан қурилган уйга берилган эгалик ҳуқуқи бекор қилинди. Эътироз асослими?\n14:59 / 25.02.2019 23184\nПрезидентнинг «Фуқароларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар ҳамда ўзбошимчалик билан қурилган турар жойларга нисбатан мулк ҳуқуқини эътироф этиш бўйича бир марталик умумдавлат акциясини ўтказиш тўғрисида»ги Фармонидан кейин ноқонуний қурилган уй-жойларга белгиланган тартибда мулк ҳуқуқи берилмоқда.\nФармон асосида Вазирлар Маҳкамасининг қарори қабул қилинди ва «Кўчмас мулкка нисбатан мулк ҳуқуқини эътироф этиш бўйича бир марталик умумдавлат акцияси доирасида кўчмас мулкларга нисбатан мулк ҳуқуқини эътироф этиш тартиби тўғрисида» Низом тасдиқланди.\nМазкур низом талабларига тўғри келмайдиган уй-жойларга мулк ҳуқуқи эътироф этилмайди.\nУшбу жараёнда айрим ҳолатларда ноқонуний қурилган уй-жойга мулк ҳуқуқи берилишини сўраган айрим фуқаролар ва ҳокимликлар ҳузурида тузилган комиссиялар ўртасида айрим тушунмовчиликлар, низолар келиб чиқмоқда.\nKun.uz таҳририятига Бухоро вилояти Жондор туманидаги «Чорзона» маҳалласида истиқомат қилувчи Паҳлавон Каримовдан келган мурожаат айнан шу мазмунда.\nМурожаатда П.Каримов 2017 йилда қурган уйига мулк ҳуқуқи берилмаётгани, бунга Жондор тумани ҳокимлиги мутасаддилари тўсқинлик қилаётганини баён этган.\nУшбу мурожаат жойида ўрганилди.\nЎрганиш давомида маълум бўлишича, П.Каримов «Чорзона» маҳалласи ҳудудидаги ўзбошимчалик билан қурилган уйига мулк ҳуқуқини эътироф этишни сўраб, туман ҳокимияти ҳузуридаги комиссияга мурожаат қилган.\nМазкур ариза тегишли тартибда ўрганиб чиқилади ва кўчмас мулкка нисбатан ҳуқуқни эътироф этиш туман комиссияси далолатномасига асосан туман ҳокимининг 2018 йил 29 октябрдаги 1757-сонли қарори билан П.Каримовга юқоридаги низом асосида мулкка умрбод эгалик қилиш ҳуқуқи берилади. Турар жой учун кадастр ҳужжатлари ҳам расмийлаштирилади.\nАммо ушбу қарор туман ҳокимининг 2018 йил 13 ноябрдаги 1827-сонли қарори билан бекор қилинади.\n«Биз барча зарур ҳужжатларни тақдим этганимиздан кейин мулк ҳуқуқи берилди. Аммо бир неча кундан кейин туман ҳокими қарори билан бекор қилинди. Ҳеч нарсага тушунолмай қолдик. Бизга бу масалада ёрдам беришингизни сўраймиз», – дейди мурожаатчи.\nУшбу ҳолат юзасидан Жондор тумани ҳокимининг қурилиш масалалари бўйича масъул ўринбосари А.Тўхтамишов ва ҳокимлик ҳуқуқшуноси Ш.Жўраев билан учрашдик.\nҲокимлик ҳуқуқшуносининг таъкидлашича, «Чорзона» маҳалласида истиқомат қилувчи фуқаро туман прокуратурасига фермер хўжаликлари ҳудудида ноқонуний қурилишлар олиб борилаётгани ҳақида ариза берган. Туман прокуратураси фермерлар ва ўзбошимчалик билан қурилиш ишларини амалга оширган фуқароларни чақириб, дастлабки суриштирув ишларини олиб борган. Ноқонуний қурилмаларни ваколати доирасида судга бериб, бартараф этиш юзасидан туман прокуратураси туман ҳокимининг қурилиш ишларига масъул ўринбосари номига 2018 йил 6 августда хат йўллаган.\n«Ушбу хатга асосан тегишли ташкилотларнинг хулосалари олинди, П.Каримовнинг отаси К.Комилов фермер хўжалигида ноқонуний қурилиш ишларини амалга оширгани аниқланди. Уй 2018 йил июль ойида яъни, Президентимизнинг «Фуқароларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар ҳамда ўзбошимчалик билан қурилган турар жойларга нисбатан мулк ҳуқуқини эътироф этиш бўйича бир марталик умумдавлат акциясини ўтказиш тўғрисида»ги Фармони қабул қилингандан кейин қурилган. Ушбу ноқонуний қурилишни бартараф этиш юзасидан фуқарога огоҳлантириш хати бердик. Огоҳлантириш хатини олгандан кейин К.Каримов ўғли П.Каримов номидан ўзбошимчалик билан қурилган уйга мулк ҳуқуқи сўраб туман давлат хизматлари марказига мурожаат қилган. Шу асосида комиссия далолатномасига асосан П.Каримовга мулк ҳуқуқини эътироф этиш бўйича туман ҳокими қарори чиқяпти. Бу вақтгача ҳокимлик томонидан фуқаролик судига К.Каримовга нисбатан даъво аризаси киритилган эди. Суд мажлиси бўлишидан икки кун аввал туман ҳокимининг қарори П.Каримов номига чиққан. Шу ерда ушбу фуқаролар алдов йўлини тутишган. П.Каримов 2018 йил қурилган уйга маҳалла раисидан 2017 йил қурилгани ҳақида маълумотнома олиб, туман давлат хизматлари марказига тақдим этган. Биз ушбу ҳолатларнинг барчасини аниқладик ва шу асосида туман ҳокимининг мулк ҳуқуқини эътироф этиш бўйича қарори бекор қилинди», – дейди Ш.Жўраев.\nМазкур ҳолат юзасидан тегишли ҳужжатлар билан ҳам танишдик. «Чорзона» маҳалласи раиси Н.Розиқов нега П.Каримовга аслида 2018 йил қурилган уйни 2017 йил қурилган деб маълумотнома берганини изоҳлай олмади.\nП.Каримов эса биз билан суҳбатда уйни оилавий шароити туфайли фермер хўжалиги еридан ўзбошимчалик билан қуриб олганини тан олар экан, 2017 йилда қурилишни амалга оширгани учун мулк ҳуқуқи берилиши лозимлигини таъкидлади.\nФармон асосида қабул қилинган Вазирлар Маҳкамасининг 461-сонли қарори билан тасдиқланган Низом 27-бандида шундай дейилган:\n- аҳоли пунктларининг бош режалари ва уларнинг қисмларини батафсил режалаштириш лойиҳаларига, қишлоқ фуқаролари йиғинлари ҳудудларини меъморий режалаштиришни ташкил этиш лойиҳаларига (мавжуд бўлганда) зид равишда жойлашган иморатларга;\n- магистрал қувурлар, темир йўл ва автомобиль йўллари, электр қуввати узатиш ва алоқа линиялари қўриқланадиган муҳофаза зоналари, сув муҳофазаси ва санитария-ҳимоя зоналарида, шунингдек аэродромлар ҳамда чиқиндилар ва бошқа заҳарли моддаларни кўмиш жойлари яқинида жойлашган иморатларга;\n- қонун ҳужжатлари билан қурилиши тақиқланган муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларда ҳамда табиий хавфи юқори бўлган ҳудудда жойлашган иморатларга;\n- ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасида қурилган иморатлар шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини бузиб қурилган бўлса, унинг сақлаб қолиниши бошқа шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларини бузса ёхуд фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига хавф туғдирса ўзбошимчалик билан қурилган иморатга нисбатан мулк ҳуқуқи эътироф этилмаслиги белгиланган.\nЮқорида қайд этилган низоли ҳолат 2018 йил 4 декабрь куни фуқаролик ишлари бўйича Ромитан туманлараро суди томонидан кўриб чиқилган. Суд қарорида даъвогар Жондор тумани ҳокимлигининг жавобгарлар Комил Каримов ва Паҳлавон Каримовга нисбатан ўзбошимчалик билан қурилган уйларни жавобгарлар ҳисобидан мажбурий тартибда бузиш ҳақидаги даъвоси қаноатлантирилган. Айни вақтда суд қарори ижрога қаратилган.\nАммо Паҳлавон Каримов ўзи отасига нисбатан адолатсизлик қилинганини айтмоқда. Ўрганиш давомида суд қароридан норози бўлса, юқори инстанцияларга белгиланган тартибда мурожаат қилиши мумкинлигини тушунтирдик.\nНоқонуний иш – келтирар ташвиш, деб бежиз айтишмайди. Барча иш қонун доирасида амалга оширилса, шу каби муаммолар келиб чиқмайди. Буни ҳамма тўғри англаб етмоғи лозим.\nУзунда бузилаётган бир хонадон ҳақида қисқа ҳикоя: фақатгина туман ҳокимлиги бу ишни тўхтатиши мумкин\nАрзон уй-жойлар бериш тартибига ўзгартириш киритилади


Galaxy S21’нинг илк сифатли суратлари интернетга чиқди - Terabayt.Uz\nGalaxy S21’нинг илк сифатли суратлари интернетга чиқди\nSamsung компанияси 2021 йилнинг декабридаёқ Galaxy S21 линейкасини тақдим этиши тўғрисида хабар берган эдик. Кейинги маълумотларга кўра, унинг намойиши келаси йилнинг январида ўтказилади. Шу сабабли интернетда янги моделга оид маъумотлар пайдо бўлмоқда, деб ёзади Daryo нашри.\nЎҚИНГ: Нархи 130 долларга ҳам бормайдиган Samsung Galaxy A02 ҳамда Galaxy M02 тайёр!\nТаъкидланишича, бу линейкадаги энг кичик модель бўлиб, унинг экрани диагонали 6,2 дюймга тенг. Ўлчамлари эса 151,7 х 71,2 х 7,9 миллиметр. Суратлардан кўриш мумкинки, қурилманинг орқа томони ҳозирги флагманларникидан фарқ қилади.\nЯнги қурилманинг асосий ўзига хослиги — асосий камера модулининг жойлашуви — улар ён ва юқори томонга «сузиб чиққан».\nТахминларга кўра, бу каби дизайндан линейкадаги бошқа моделларда ҳам фойдаланилади: Galaxy S21+ ва Galaxy S21 Ultra.\n#Samsung #Android смартфон #Samsung Galaxy S21


Иккиламчи бепуштлик ҳақида мутахассис маълумоти | DNK.UZ\nҲомиладорлик юз бериб, фарзанд кўрган, ҳомиласи «тушиб» қолган ёки аборт қилдирган аёллар икки йил давомида ҳомиладорликдан сақланмай мунтазам жинсий ҳаёт кечирсаю, бироқ ҳомиладор бўлмаса, албатта, шифокор кўригидан ўтиши зарур.\nИккиламчи бепуштлик сабаблар\nШунингдек, аборт қилдирган аёлларда бачадон эндометрийси зарарланиши туфайли етилган ҳамда уруғланган тухум ҳужайра бачадон деворига бириколмай қолади. Бу ҳолат иккиламчи бепуштликнинг энг оғир ҳолатларидан бири саналади. Аборт малакали шифокор томонидан ўтказилган тақдирда ҳам бир қанча нохушликларга сабаб бўлишини унутмаслик лозим.\nИккиламчи бепуштлик даволаш чоралари


Февраль иссиқ об-ҳаво рекордини ўрнатишда давом этади\nФевраль ойи Ўзбекистон аҳолисини аномал илиқ об-ҳаво билан хурсанд этмоқда. Ҳафта давомида об-ҳаво 17-20 даража илиқ, жанубда эса 23-25 даража илиқ атрофида бўлади.\nТОШКЕНТ, 15 фев — Sputnik. Бу йилги февраль ойи Ўзбекистон аҳолисини аномал илиқ об-ҳаво билан хурсанд қилишни давом эттирмоқда.\nЎзгидромет маълумотларига қараганда, ҳафта давомида қуруқ ва жуда илиқ об-ҳаво бўлиши кутилмоқда.\n15 феварь куни ҳарорат иқлимий меъёрдан 8-10 даражага юқори бўлади. Об-ҳаво 15-20 даража илиқ, жанубда эса 20-25 даража илиқ атрофида бўлади.\n16 февраль куни тоғолди тоғли ҳудудларда баъзи жойларда ёмғир ёғиши, баланд тоғли ҳудудларда ёғингарчилик (ёмғир, қор) бўлиши мумкин.\nМамлакатнинг қолган ҳудудларида ёғингарчилик кутилмайди. 21 февраль куни Ўзбекистон бўйича ёғингарчилик эҳтимоли кам. Дам олиш кунлари ҳарорат кўтарилиши давом этади, кечалари 3-8 даража илиқ бўлиши кутилмоқда, кундуз кунлари эса ҳаво 17-20 даража илиққача, жанубда 23-25 даража илиққача исийди.\nДам олиш кунлари ўртача кеча-кундузлик ҳаво ҳарорати меъёрдан 10-12 даражага юқори бўлади.\nЎзбекистон янгиликлари, Ўзбекистон, Ўзгидромет, об-ҳаво, Жамият\nҚибрайдаги “Қонли ариқ” воқеаси юзасидан ҳокимлик расмий баёнот берди\n10:32 09.03.2021 (Янгиланган 10:33 09.03.2021)\nТошкент вилояти ҳокимлиги Қибрай туманидаги “Қонли ариқ” воқеаси юзасидан расмий баёнот берди. Кушхона раҳбари муаммони 5 кун ичида ҳал қилиши керак.\nТОШКЕНТ, 9 мар — Sputnik. Ижтимоий тармоқларда тарқалган Тошкент вилояти Қибрай тумани “Ўнгқўрғон” маҳалласидаги фермер хўжаликлари ўртасидан ўтган ариқдан ҳар куни икки маҳал қон оқиши ҳақидаги хабар юзасидан Тошкент вилояти ҳокимлиги расмий баёнот берди.\nЎрганишлар натижасига кўра, “Обод Савдо Бизнес” МЧЖга қарашли кушхонадан ҳосил бўлган оқова сувлар зах ариққа оқизилганлиги аниқланган.\nПресс-служба хокимията Ташкентской области\nХокимият Ташобласти дал комментарий по поводу "кровавых рек" в Кибрае\nУшбу ҳолат юзасидан 2021 йил 26 февраль куни Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги назорат бўйича Қибрай тумани инспекцияси томонидан 20/21-сонли огоҳлантириш хати берилган. Унда “Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида”ги қонуннинг 19-моддаси, “Сув ва сувдан фойдаланиш тўғрисида”ги қонуннинг 18, 19, 99-моддалари талаблари бузилиши рўй берган.\nБунинг оқибатида айбдорлар Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 72-моддаси 1-қисми (сув захираларини муҳофаза қилиш қоидаларини бузиш) билан маъмурий жавобгарликка тортилишига сабаб бўлади.\nКорхона бинолари 2014 йилда “Нур Фаррух” фермер хўжалигидан “Обод Савдо Бизнес” МЧЖ таасаруфига ўтган ва Қибрай тумани ҳокимининг 2014 йил 9 декабрдаги 2494-сонли қарори қабул қилинган. Ушбу ихтисослашган сўйиш корхонаси 2018 йил ишга туширилган, лекин ҳужжатлар кўздан кечирилганда, айнан ихтисослашган сўйиш корхонаси учун тегишли ташкилотларнинг хулосалари мавжудлиги тақдим қилинмаган.\nОқова сувлар ва кушхона ҳудудидан чиқаётган оқовалар учун қилинган ўралар гидроизоляцияланган (бетондан ясалган) бўлиб, лекин оқоваларни йиғмасдан, аксинча оқовалар далага ва зах ариққа туширилган.\nҚайд этилишича, “Обод Савдо Бизнес” корхонаси томонидан оқова сувларни ўрадан тортиб олиб кетилиши учун шартнома ҳамда маиший чиқиндиларни олиб кетиш учун ҳам «Тоза ҳудуд» билан шартнома тузилмагани аниқланган. Шунингдек, кушхонани ювиш вақтида чиққан қон аралаш сувлар ва сўйилган мол ошқозонидан чиққан ем қолдиқлари бинонинг орқа дала қисмига чиқарилиши оқибатида тартибсиз ҳолатга келиб қолган.\nНатижада “Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида”ги қонуннинг 16-моддаси бузилган. Давлат ветеринария қўмитасининг 2018 йил 27 июлдаги ихтисослашган сўйиш корхоналарига нисбатан вақтинчалик ветеринария санитария қоида ва меъёрларини тасдиқлаш ҳақидаги 25-сонли қарори талаблари бузилган.\nВилоят ҳамда туман СЭО ва ЖСБ мутахассислари тамонидан ушбу аниқланган ҳолат ва тартиббузарликларни зудлик билан бартараф қилиш чораларини кўриш, кушхонадан чиқаётган оқовалар учун махсус гидроизоляцияланган ўра қурилиши назоратга олинган.\n“Ҳозирги кунда юқоридаги камчиликларни бартараф этиш учун кўрсатмалар берилиб, кушхонадан чиқадиган оқова сувларни зах ариққа оқизилиши тўхтатилди. Ўрнатилган қувурлар ковлаб олинди. Камчиликларни 5 кун муддат ичида бартараф этиш бўйича корхона раҳбаридан тушунтириш хати олинди”, - дейилган хабарда.\nҚибрай туман экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш инспекцияси томонидан корхона томонидан атроф-муҳитга етказилган зарар ҳисобланиб, тегишли ташкилотларга тақдим этилади.\nЭслатиб ўтамиз, аввал бу ҳолатни Ветеринария давлат қўмитаси ўрганиб, “Обод Савдо Бизнес” МЧЖ раҳбарларини огоҳлантирган эди.\nташқи қарз, коронавирус пандемияси, коронавирус, Япония, Ўзбекистон, Жамият


0001. Қуръондан энг биринчи нозил бўлган оят ҳақида\nОиша розияллоҳу анҳо айтадилар: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга ваҳийнинг келиши энг аввал ўнгидан келувчи тушлар орқали бўлган. Кўрган тушлари худди тонг ёришишидек бўлиб кўринарди. Сўнг у кишига ёлғизлик чиройли кўрсатилди. У киши Ҳиро ғорига борар ва бир неча кун ибодат қилардилар. Озуқаларини ҳам олардилар. Озиқлари тугаса, Хадичанинг олдига келиб яна олиб кетардилар. Охири шу ерда у кишига ҳақ келди. Бир фаришта келиб: «Ўқи» деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: «Мен ўқишни билмайман» дедим. Кейин фаришта мени ушлаб қисди, ҳаттоки қийналдим, сўнг мени қўйиб юбориб: «Ўқи», деди. Мен яна: «Мен ўқишни билмайман» дедим. У яна мени иккинчи марта қаттиқ сиқди, ҳаттоки қийналиб кетдим, сўнг қўйиб юбориб: «Ўқи», деди. Мен яна: «Ўқишни билмайман» дедим. У мени ушлаб учинчи марта сиқди, ҳаттоки қийналиб кетдим, сўнг қўйиб юборди ва: «Яратган Роббинг номи билан ўқи. У инсонни лахта қондан яратган, ўқи, сенинг Роббинг карамлидир, У қалам билан таълим бергандир». (Алақ 1-5) оятларини ўқиди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қалбларида қўрқув билан Хадичанинг олдига қайтиб келиб: «Мени ўраб қўйинглар», дедилар. У кишини ўраб қўйишди. Пайғамбаримиздан қўрқув кетди. Сўнг Хадичага: «Менга нима бўлди?» деб бўлган воқеани айтиб бердилар ва: «Менга бирор нарса бўлишидан қўрқяпман», дедилар. Шунда Хадича у кишига: «Йўқ, сиз хурсанд бўлинг, Аллоҳга қасамки, У сизни ҳеч қачон хор қилиб қўймайди. Сиз қариндошлик ришталарини боғлайсиз, ростгўйсиз, ёрдам берасиз, меҳмонни ҳурмат қиласиз ва етимларнинг бошини силайсиз», дедилар». Имом Бухорий ва Муслим ривоятлари.\nЯна Оиша розияллоҳу анҳо айтадилар: «Қуръондан нозил бўлган энг аввалги оят «Яратган Роббинг номи билан ўқи » оятидир».\nҲоким ўз саҳиҳларида келтирган, Икрима ва Ҳусан розияллоҳу анҳум айтадилар: «Қуръондан энг аввал нозил бўлган нарса «Бисмиллаҳир роҳманир роҳиймдир», у Маккада нозил бўлган биринчи оятдир».\nМуҳаммад ибн Ибод ибн Жаъфар ал Маҳзумий розияллоҳу анҳу баъзи уламолардан ривоят қиладилар: «Аллоҳ Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга нозил қилган аввалги оят «Алақ» сурасининг 1-5- оятлари бўлиб, Ҳиро ғорида нозил қилинган. Суранинг қолган қисми эса Аллоҳ хоҳлаганча муддатдан кейин нозил бўлган».\nЯҳё ибн Абу Касир айтади: «Абу Салама ибн Абдурроҳмандан: «Энг аввал қайси оят нозил бўлган?» деб сўрадим. У киши: «Эй ўралиб олган Зот», «Муддасир» сурасининг 1-7- оятларидир, дедилар. Мен «Яратган Роббинг номи билан ўқи» ояти эмасми? десам, у киши: «Мен ҳам шу саволни Жобир ибн Абдуллоҳ ал Ансорийга берган эдим, у киши «Муддасир», дедилар. Мен: «Иқро» бўлса керак, десам, у киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтган нарсани мен сизга айтай: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Мен Ҳирода бир ой ёлғиз ибодат қилдим. Озуқам тугагач, тушдим ва водийнинг ўртасидан кетаётган эдим, тўсатдан менга нидо қилинди. Мен олдимга, орқамга, ўнг ва чап тамонимга, сўнг осмонга қарадим ва осмонда муаллақ турган ўриндиқда уни (Жаброилни) кўрдим. Мени қўрқув босди. Хадичанинг олдига бориб: «Мени ўраб қўйинглар», дедим. Ўраб қўйишди. Сўнг устимдан сув қўйишди. Шунда: «Эй ўраниб олган Зот тур ва огоҳлантир», ояти нозил бўлди», дедилар. Имом Муслим ривояти.\nБу ҳадис аввалгисига зид эмас. Жобир розияллоҳу анҳу мана шу ҳадисни эшитган бўлиб, аввалгисини эшитмай қолган. Лекин «Муддасир» сураси «Иқро»дан кейин энг аввал нозил бўлган сурадир. Бунга қўйидаги ҳадис ҳам далолат қилади: Жобир розияллоҳу анҳу айтадилар: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан эшитдимки, у киши ваҳийнинг тўхтаб қолиши ҳақида гапириб шундай дедилар: «Кетаётиб осмондан бир овоз эшитдим. Бошимни кўтариб қарасам, Ҳирода менга келган фаришта осмон билан ер орасидаги курсида ўтирибди. Қаттиқ қўрқдим. Уйимга қайтиб: «Мени ўранглар, мени ўранглар», дедим. Мени ўраб қўйишди. Шунда Аллоҳ: «Эй ўраниб олган Зот»ни туширди. Бухорий ва Муслим ривояти.\nБу ҳадисга кўра «Иқро» нозил бўлгандан кейин ваҳий бир оз тўхтаб қолган. Кейин эса «Муддасир» нозил бўлган. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг «Ҳирода менга келган фаришта....» деган сўзлари ҳам бунга далилдир.\nАли ибн Ҳусайн розияллоҳу анҳу айтадилар: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга Маккада энг аввал нозил бўлган сура «Иқро», Маккада энг охирги нозил бўлган сура «Муъминун» ёки «Анкабут»дир. Мадинада энг аввал нозил бўлган сура «Мутоффифун» Мадинада энг охирги нозил бўлган сура «Тавба» сурасидир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Маккада таълим берган энг аввалги сура «Нажм».\nДўзах аҳлига энг қаттиқ оят: «Бас, (эй кофирлар, азобимизни) тотиб кўринглар! Энди сизларга фақатгина азобни зиёда қилурмиз» (Наба, 30); тавҳид аҳлига Қуръондаги энг умидбахш оят: «Албатта, Аллоҳ ўзига ширк қилинишини кечирмайди ва у ундан бошқа (гуноҳларни) хоҳлаган бандасидан кечиради».\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга нозил бўлган энг охирги оят «Аллоҳга қайтадиган кунингиздан қўрқингиз» ояти бўлиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундан кейин 9 кун яшадилар.


9 Март 2020 йил 664\nТошкент вилояти ИИББ Жиноят қидирув бошқармаси тезкор ходимлари томонидан, жорий йилнинг 9 январь куни Янгийўл шаҳрида ўтказилган тадбирда, фуқаро З.Т. қўлга олиниб, ундан тахминий нархи 45 миллион сўмлик жами 80 та конвалютада 1 минг 120 дона «Регапен» ҳамда 250 қути «Тропикамид» кучли таъсир қилувчи моддалар ашёвий далил сифатида олинган.\nТезкор тадбир давомида Самарқанд вилояти Булунғур туманида рўйхатда туриб, вақтинча Янгийўлда яшаётган, хусусий дорихона иш бошқарувчиси 1991 йилда туғилган фуқаро З.Т. яшаш хонадони олдида, холислар иштирокида кўздан кечирилганида, қора рангли чарм сумка ва полиэтилен пакет ичида 40 та конвалютанинг ҳар бирида 14 донадан жами 560 дона «Регапен» ва 175 дона «Тропикамид» кучли таъсир қилувчи моддалар сотиш мақсадида сақлаб юрганлиги аниқланиб, ушланган.\nОлиб борилган суриштирув давомида, у дори воситаларини бир қисмини вақтинча яшаб турган уйида сақлаб келаётганлигини маълум қилган. Шундан сўнг, унинг хонадонидан яна 40 та конвалютанинг ҳар бирида 14 донадан жами 560 дона «Регапен» ва 75 дона «Тропикамид» кучли таъсир қилувчи моддалар ашёвий далил сифатида олинган.\nМазкур ҳолат юзасидан, фуқаро З.Т.га нисбатан Ўзбекистон Республикаси ЖКнинг 251(1)-моддаси «Кучли таъсир қилувчи ёки заҳарли моддаларни қонунга хилоф равишда муомалага киритиш» 3-банди билан жиноят иши қўзғатилган.


"СЕНГА ҒАНИМ БЎЛГАН - МЕНГА ҲАМ ҒАНИМ"\nМаънавият 30.07.2019 200\nМустақиллик - буюк неъмат\nЧироқчилик фахрий Ҳасан Раҳматов билан туман марказий кўчасидан унча узоқ бўлмаган хонадонга кириб келдик. Мўъжазгина хонада каравотда ёнбошлаб ётган отахон билан саломлашдик. "Сиз йўқлаб келган Шомурод Маҳманов шу киши бўлади", деди у. Хонадон соҳибининг соқоллари қордек оқ, кўзлари тийрак, гаплари тиниқ, ёши тўқсонга яқинлашганга сира ўхшамасди. Ўнг ёнидаги деворда дўмбира, атрофини турли йилларда олинган фотосуратлар безаб турибди. Биз билан каравотдан тушмай гаплашаётганидан ноқулайлик сезиб, "ўзим яхши, аммо оёқларимда мадор йўқ, шунга мажбурман", деди нуроний.\nБобо деворга ўрнатилган катта экранли телевизорга қараб, "шу менинг овунчоғим, ҳамроҳим, дилкаш суҳбатдошим, дейди. - Куни кеча Президентимизнинг мустақилликнинг 28 йиллиги байрамини нишонлаш ҳақидаги қарорини эшитдик. Кўз олдимда халққа эркинлик, тенглик ваъда қилиб, аммо ўз сўзида турмаган, аксинча, уларга нисбатан ноҳақ ғайриинсоний сиёсат олиб борган шўро тузуми, у туфайли оиламиз бошига тушган мудҳиш воқеалар, кўрган азобу уқубатларимиз келди".\nШомурод бобонинг ҳикояларини эшитиб, қалбим ларзага келди, унда қизил салтанатнинг ҳақиқий башараси намоён бўлди.\nШомурод бобо насл-насаби жиҳатидан Чироқчида шоир-бахшилар сулоласига мансуб. Дўмбира чалиб, достону термалар айтишни Расул шоир бошлаб берган эди. Бу анъанани катта ўғли Маҳман давом эттирди. Ундан дўмбирани Тоғай қўлига олди. Созини булбул монанд сайратиб чаладиган ёш бахши достон куйласа тингловчиларни сеҳрлаб қўяр, давралар тўлиб кетарди.\n1930 йил бошланиши билан кўп миллатли мамлакатда қама-қама бошланди. Зулм чангали Чироқчига ҳам етиб келди. "Тузумга қарши" ниқоби остида айбсиз-айбдорлигидан қатъи назар, кўп кишилар турмага ташланади, бирига қамоқ жазоси берилади, яна бири узоқ ўлкаларга сургун қилинади.\nТоғайни ҳам кутилмаганда формали ходимлар олиб кетишди. Унга "тўй ва бошқа тадбирларда шўро тузумини ёмонловчи термалар куйламоқда", деган ноҳақ айб қўйилди. Бу ҳақда НКВД билан ҳамкорлик қиладиган бир маҳалладоши ёлғон маълумот берган эди. Тоғай сўроқ пайтида айбсизлигини исботлашга ҳарқанча уринмасин, фойда бермади. 1930 йилнинг охирида сургун қилинган қашқадарёликлар чиққан вагон Китоб темир йўл бекатидан силжиди. Бу вақтда Тоғайнинг турмуш ўртоғи Тожихол Шомуродга ҳомиладор эди.\nПоездда беш-олти кун йўл босган бадарға қилинганлар Сибирнинг Шартандинск қишлоғига олиб келинди. Баҳор кириши билан уларни экин-тикин ишларига жалб қилишди. Иш вақти чегараланмаган, тонгдан қош қорайгунга қадар давом этарди, аммо берганига қорин тўймасди, ҳаммалари ертўлада жон сақларди. Шу тариқа бир йил ўтди. Тоғай бу қийинчиликларга бардош берар, фақат узоқда қолган болалари, айниқса, ҳомиладор аёлини кўп ўйларди. Бу хавотир ва ўйлар уни сургундан қочишга ундади. Бир неча шерикларини ҳам бу ишга кўндирди. Улар орасида Чироқчи ва Яккабоғдан ҳам одамлар бор эди. Бир кеча тунда, ҳамма уйқуда бўлган пайтда улар қишлоқни тарк этишди. Тоғай бир неча кунлардан сўнг эсон-омон Чироқчига қайтиб келди. Болаларини соғ-саломат кўриб хурсанд бўлди. Тожихолнинг кўзи ёриганига беш-олти ой бўлган экан, фарзандига Шомурод деб исм қўйишибди. Тоғай узоқ вақт кўзга кўринмай, тўй-таъзияларга бормай юрди. Фақат тунда соғиниб қолган дўмбирасини қўлга олиб, ўзи билган достонлардан парчалар куйлар, янги термалар айтарди.\nШўроларнинг, ҳатто шарпаларни сезадиган "қулоқ"лари кўп эди. Бир куни тунда махсус хизмат ходимлари келиб, Тоғайни яна олиб кетишди. Бадарға қилинган жойдан қочганлиги учун фақат уни эмас, барча оила аъзоларини ҳам қаттиқ жазолашиб, яшаш жойидан сургун қилиш бўйича қарор қилинди. Ҳатто, ҳали бир ёшга тўлмаган Шомуродни, уни кўкрак сути билан боқаётган онаси Тожихолни ҳам аяб ўтиришмади. Эр-хотин беш нафар фарзанди билан поездга чиқарилди. Тоғайнинг кўзига балодек кўринган - яна ўша Шартандинск қишлоғига келишди. Қишлоқнинг атрофини ўрмон, экинзорлар ўраб олган, жуда гўзал манзара. Аммо Тоғайнинг юрагига қил ҳам сиғмайди, бу гўзаллик унга татимайди. Бу ерга сургун қилинганлар учун махсус ертўлалар қурилган. Улардан бирига Тоғай оиласи билан кўчиб кирди. Уни дарҳол далага, ишга чиқаришди. Бу ернинг тупроғи, об-ҳавоси фақат картошка, пиёз, сабзи етиштиришга яроқли эди.\nЁз қисқа бўлиб, тез ўтиб кетди. Биринчи қиш жуда қийин кечди, айниқса, болалар кўп қийналишди, тез-тез шамоллаб туришди, улар бу ернинг об-ҳавоси, шароитига мослаша олмадилар. Лекин яшашга мажбурлар. 1 сентябрда Тоғайнинг фарзандлари - Иброҳим, Раҳим, Умбар ва Давлат шу қишлоқдаги мактабга ўқишга боришди. Улар ҳарф танишни, ўқишни она тилида эмас, рус тилида ўрганишни бошлашди. Бир йил ўтар-ўтмас оила бошига мусибат тушди. Кўкракдан ҳали узилмаган Шомуродни ташлаб, онаси Тожихол жон берди. Кейин бирин-кетин Раҳим, Умбарни тупроққа қўйишди, улар ҳали ўн ёшга ҳам етмаган эди. Тоғай бундай қисмат зарбидан анча вақтгача ўзига кела олмади. Энди атак-чечак бўлаётган Шомурод қаровсиз қолди. Тоғай тақдир тақозоси билан бу ерга келиб қолган шаҳрисабзлик бир жувонга уйланди. У ҳам Шомуродни тарбиялади, ҳам бир йил ўтиб, Тоғайга бир қиз ҳадя қилди. Унга Сибирия деб исм қўйишди.\nШомурод етти ёшга тўлгач, мактабга борди. Унинг туғилганлиги тўғрисидаги гувоҳномаси йўқ эди. Отасидан сўраб-суриштирмасдан синф раҳбари журналга Шомуродни русча фамилия - Туманов Александр деб ёзиб қўйди, у ўн йил шу фамилияда юрди.\n1939 йилда Тоғайнинг тўнғич ўғли Иброҳимни ҳарбий хизматга чақиришди, аммо оилага қайтиб келмади. Кейинчалик унинг иккинчи жаҳон уруши бошлангач, фашистлар билан бўлган жангда ҳалок бўлганлиги ҳақида қорахат келди. 1942 йилда Тоғайни ҳам фронтга жўнатишди. Ғалабадан сўнг иккинчи ватани бўлиб қолган Шартандинск қишлоғига қайтди. Бу вақтда унинг фарзандларидан фақат Шомурод қолган эди. Хотини, Шомурод ва қизи Сибирия билан ўша узоқ ўлкада яшашда давом этди. Унинг ягона мақсади ва орзуси улар билан киндик қони тўкилган Ватанига қайтиш эди. Бир куни қўлига қоғоз ва қалам олиб, истагини қондиришни сўраб, "халқлар доҳийси" Сталинга хат ёзди, жавобини умид билан кутди. Ниҳоят, 1948 йилда оиланинг Ўзбекистонга - Чироқчига қайтишига рухсат берилди. Тоғай Маҳмановнинг қувончи чексиз эди. Фақат хотини, уч фарзандининг хоки бегона юртда қолаётганидан ўкинди. Сўнгги куни қабристонга бориб, улар ҳақига дуои фотиҳа ўқиди. Ўша йилнинг кузида оила аъзолари билан ҳам қувонч, ҳам қайғу-алам билан Шартандинск қишлоғидан жўнаб кетди.\nТоғай Маҳманов юртига қайтиб келгач, яна қўлига севимли дўмбирасини олди. Ўғли Шомурод билан бирга турли давраю тантанали маросим, маъракаларда достонлар айта бошлади. Илҳом билан термалар куйлаб, давраларни қизитди, мухлисларига завқ-шавқ бағишлади. Отаси билан доимо бирга юриш Шомуродга бахшилик ва бадиҳагўйлик сирларини пухта эгаллашга ёрдам берди.\n90 ёшдан ошган Тоғай шоир, ўғли Шомурод билан видолашар экан, "Ўғлим, менинг ишимни давом эттир, дўмбирам сенга ёдгорлик бўлиб қолсин", деб васият қилди. Шунга ҳам қирқ уч йил бўлибди.\nШомурод шоир Тоғай ўғли падари бузруквори васиятига амал қилиб, ота касбини давом эттирди. Нафақат тўй-томошаларда, бахши-шоирлар кўрик-танловларида ҳам қатнашиб, фахрли ўринларни эгаллаб келди. Унинг репертуарида оиласи бошига тушган мусибатларнинг сабабчиси - мустабид тузумни қораловчи, истиқлол кунлари келишига ишонч, Ватан туйғуси жўш урган термалар асосий ўринни эгаллади. Қаттол тузум гумашталари, айғоқчиларига қарата\nТор хонага жойладинг,\nкаби мисраларни яратди. Истиқлол кунлари албатта келишига ишонч билдирди:\nОмад - лойман-а келур,\nОдил замона келур.\nМустақилликка эришган Ватанимизнинг шаънига самимий жўшқин қасидалар тўқиди:\nСенга ғаним бўлган - менга ҳам ғаним,\nЎланларим - юракдаги забоним,\nОмон бўлсин суянганим - суйганим,\nТинчлик қасри - меҳрибоним Ватаним.\nОна Ватан, сенга бўлсин шараф-шон,\nТаърифингни куйлар Қашқа, Зарафшон.\nТупроғингни кўзга қилай тўтиё\nСадқа бўлсин сенинг учун жону тан.\nШўро замонида эрки топталган, ватанидан йироқда ҳар бир куни азоб-уқубатда, юртини қўмсаб ўтган Тоғай шоир, унинг ўғли Шомурод бахши ижоди мустақиллик туфайли қадр топди. 2000 йилда Шомурод шоир Тоғай ўғлига Ўзбекистон Республикаси халқ бахшиси фахрий унвони берилди.\n- Давлатимиз мустақил бўлганига 28 йил тўлаяпти. Ўтган йилларда мисли кўрилмаган ўзгаришларга шоҳид бўлдик, - дейди Шомурод шоир. - Фақат ҳур, озод халқгина ана шундай ишларга қодир бўлади. Кейинги уч йилда эса мамлакатимиз ҳамма соҳада шаҳдам қадамлар билан бораяпти, иқтисодиёт бўладими, ижтимоий ривожланиш бўладими, ишларимиз шиддатли тус олмоқда.\nБу нурафшон, саодатли кунлар учун қанча миллатдошларимиз жон беришди, сургунларда азоб чекишди. Бугунги дориломон кунлар улар орзуси эди. Шундай экан, истиқлолимиз берган ҳар неъматнинг қадрига етиб, шукрона қилайлик.


Исонинг камтарлиги ва шафқатига эргашинг | Тадқиқ сони\nЯпония учун кутилмаган ҳадя\nИсонинг камтарлиги ва шафқатига эргашинг\nИсонинг жасорати ва ақл-идрокига тақлид қилинг\nХизматда ғайратли бўлиб қолинг\nХалқларни Яҳовани таниб-билишга тайёрлаш\nТангри Яҳова умумжаҳон таълим бериш ишини бошқармоқда\nТАШКИЛОТИМИЗ АРХИВИДАН «Бебаҳо бир мавсум»\nТИЛИДА ЎҚИШ аймара албан америка имо-ишора амхар арабча аргентина имо-ишора арман ачоли бенгала бикол бислама болгар бразилия имо-ишора ваиунаики валяйта венгер вьетнам ган грек грузин гуарани гужарати дат деху занде иврит игбо илоки инглиз индонез исланд исоко испан итальян итальян имо-ишора йоруба каннада каонде каталан кечуа (Боливия) кечуа (Куско) кикамба кикуйю килуба киньяруанда кирибати кирунди кисонге колумбия имо-ишора конго корейс креол (Гаити) креол (Маврикий) крио латиш литва лози лувале луганда лунда луо майя македон малагаси малайя малаялам мамбуе-лунгу маратҳ мексикан имо-ишора михе монгол море ндебеле (Зимбабве) немис непал нидерланд норвег ньянжа озарбайжон озарбайжон (кирилл ёзувида) оромо осетин отетела пангасинан панжоб папьяменто (Аруба) папьяменто (Кюрасао) поляк португал румин руньянкоре рус самар-лейте самоа санго сапотек (истмус) себуан сейшель креол серб серб (лотин ёзувида) сидама сингал словак словен сранан-тонго суахили суахили (Конго) тагал тай тамил телугу тетум (Дили) тив тиграй тожик ток-писин тотор тувалу тумбука турк туркман туркман (кирилл ёзувида) украин урду фижи фин форс француз хауса хилигайнон хинди хири-моту хитой (путунхуа, анъанавий) хитой (путунхуа, соддалаштирилган) хорват цоцил чех чилуба читонга читонга (Малави) чичева чичемба чияо чокве чуваш шарқий увеа швед шона эстон эфик япон япон имо-ишора ўзбекча қирғиз қозоқ\nҚўриқчи минораси (тадқиқ сони) | Февраль 2015\nМасиҳ ҳам сизлар учун азоб чекиб, унинг изидан оғмай юришингиз учун ўрнак кўрсатди. 1 БУТР. 2:21\nНега Исо тақлид қилишимизга арзийди?\nКамтарликни намоён этишда Исодан қандай ўрнак олишингиз мумкин?\nШафқатни намоён этишда Исога қандай эргаша оласиз?\n1. Нега Исога эргашиш Яҳовага яқинлаштиради?\nОДАТДА инсон, ўзи ёқтирган одамга ва унинг юриш-туришига тақлид қилишга мойил бўлади. Ер юзида яшаган барча инсонлар орасида айнан Исо Масиҳ тақлид қилишимизга арзигулик. Нега энди? Зеро, бир сафар Исонинг ўзи: «Мени кўрган, Отамни ҳам кўрган бўлади»,— деб айтган (Юҳан. 14:9). Исо Отасининг фазилатларини шунчалик мукаммал тарзда акс эттирганки, уни кўрган Аллоҳни кўргандай бўлган. Дарҳақиқат, Исодан ибрат олганимиз сайин, коинотдаги энг улуғ Шахс Яҳовага яқинлашамиз. Исонинг фазилатлари ва юриш-туришига эргашиш мукофотлар келтиради!\n2, 3. а) Нега Яҳова Ўғли ҳақида анчагина маълумот ёзилишига ғамхўрлик қилган ва У биздан нимани кутади? б) Бу ва кейинги мақолаларда нимани муҳокама қиламиз?\n2 Исо қандай инсон бўлганини қаердан биламиз? Бахтимизга, Исо ҳақида илоҳий илҳом остида ёзилган анчагина маълумот мавжуд. Яҳова, биз Унинг Ўғлини таниб-билишимизни хоҳлаб, бундай маълумотни Инжил орқали тақдим этган. Шу йўсин, биз унга тақлид қила оламиз (1 Бутрус 2:21 ни ўқинг). Муқаддас Китобда, Исо қолдирган ўрнаги «из» билан таққосланади. Тангри Яҳова биз Исога эргашиб, унинг изидан юришимизни истайди. Албатта, Исо бизга мукаммал ўрнак қолдирган ва мукаммалликка эришишимизга ҳали анча бор. Шундай бўлса-да, Яҳова Исонинг изидан мукаммал тарзда юришимизни талаб қилмайди. Аксинча, Отамиз биз гуноҳкор бандалар сифатида бор қобилиятимизни ишга солиб, Унинг Ўғлига эргашишимизни кутади.\n3 Келинг, Исонинг ажойиб фазилатларининг айримларини кўриб чиқайлик. Бу мақолада, камтаринлик ва шафқат, кейингисида эса, жасорат ва ақл-идрок фазилатларини муҳокама қиламиз. Уларнинг ҳар бири ҳақида гап кетганида, қуйидаги учта саволнинг жавобини топамиз: «У нимани англатади? Исо уни қай йўсин намоён этган? Биз унга қандай тақлид қила оламиз?»\n4. Камтарликни сиз қандай таърифлардингиз?\n4 Камтарлик қандай фазилат? Ушбу кибр-ҳавоси баланд дунёда баъзиларнинг фикрича, камтарлик бу заифлик ёки ишончсизлик демакдир. Кўпинча, бунинг акси бўлиб чиқади. Негаки, камтарликни намоён этиш куч ва жасоратни талаб этади. Бу фазилатга «мағрурлик ва манманликнинг акси», деган таъриф берилади. Инжилда «камтаринлик» деб таржима қилинган сўз «ўй-фикрларда камтарин» бўлишни назарда тутади (Филип. 2:3). Камтаринлик, ўзимиз ҳақимизда қандай фикрда эканимиздан бошланади. Муқаддас Китобнинг бир луғатида айтилишича, «камтаринлик, Аллоҳ олдида ўзимизни қанчалик арзимас деб тан олишимиздан иборат экан». Худонинг олдида чиндан ҳам камтарин бўлсак, ўзимизни имондошларимиздан устун қўйишдан ҳам қочамиз (Рим. 12:3). Номукаммал инсонлар учун камтаринликни ривожлантириш осон эмас. Лекин Тангрининг назарида қандай инсон эканимиз ҳақида фикр юритсак ва Ўғлининг изидан юрсак, камтарин бўлишни ўрганамиз.\n5, 6. а) Бош фаришта Микоил ким? б) Қай йўсин Микоил камтарин нуқтаи назарни намоён этган?\n5 Хўш, Исо қай йўсин камтаринликни намоён этган? У доим, осмонда қудратли руҳий шахс бўлганда ҳам, ер юзида мукаммал инсон бўлганида ҳам, камтарин эди. Айрим мисолларга эътибор қаратайлик.\n6 Нуқтаи назарида. Муқаддас Китоб ёзувчиси Яҳудо, Исонинг ер юзига келишидан олдин юз берган мисолни баён этган (Яҳудо 9 ни ўқинг). Бош фаришта Микоил, яъни Исо ёвуз шахс «Иблис билан баҳслашиб, у билан рози бўлмаган». Бу масала, «Мусонинг жасади» билан боғлиқ. Эсингизда бўлса, Мусонинг ўлимидан сўнг Яҳова унинг жасадини номаълум жойга дафн этган (Қонун. 34:5, 6). Эҳтимол, Иблис Мусонинг жасадидан фойдаланиб, сохта сиғинишни ташкил этмоқчи бўлгандир. Иблиснинг мақсади қанчалар ёвуз бўлмасин, Микоил жасоратли бўлиб қолди. Бир луғатга кўра, «баҳслашиш» ва «рози бўлмаслик» юнончада «судда бўладиган баҳс-мунозарага нисбатан ҳам қўлланилади». Демак Микоил, «Иблис Мусонинг жасадини олишга ҳаққи йўқлиги борасида баҳс-мунозара юритганига» ишора қилиши мумкин. Шундай бўлса ҳам, Бош фаришта бу масалада ҳукм чиқариш унинг қўлида эмаслигини тан олган. Аксинча, мазкур масалани ечишни коинотнинг Олий Ҳаками Яҳовага қўйиб берган. Микоил ҳатто иғво қилинишига қарамай, унга берилган бошқарувнинг чегарасидан чиқмаган. Қаранг, қанчалар камтарин нуқтаи назар!\n7. Қандай қилиб Исо ҳам нутқи, ҳам ҳаракатларида камтаринликни намоён этган?\n7 Исо ер юзида хизмат қилган пайтда, ҳам нутқида, ҳам ҳаракатларида асл камтаринликни намоён этган. Нутқида. У ҳеч қачон ўзига ҳаддан ташқари эътибор қаратмаган. Аксинча, бутун шон-шарафни Отасига йўллаган (Марк 10:17, 18; Юҳан. 7:16). Исо шогирдларига ўзини баланд олиб ёки уларни пастга уриб гапирмаган. У доим уларнинг ҳурматини жойига қўйган, яхши томонларини мақтаган ва уларга ишонишини таъкидлаган (Луқо 22:31, 32; Юҳан. 1:47). Ҳаракатларида. Исо, кўпдан-кўп моддий нарсалардан холи содда ҳаёт кечиришни танлаган (Мат. 8:20). У, одатда хизматкорлар қиладиган юмушларни тайёрлик ила бажарган (Юҳан. 13:3–15). Қолаверса, у итоаткорлиги билан чинакам камтаринликни намоён этган (Филиппиликларга 2:5–8 ни ўқинг). Итоаткорликдан нафратланадиган такаббур инсонлардан фарқли ўлароқ, Исо камтарлик ила ўзига нисбатан Аллоҳнинг иродасини бажариб, «ўлимигача итоатли бўлди». Ҳа, инсон Ўғли бўлмиш Исо «соддадил» бўлгани аниқ! (Мат. 11:29).\nИСОНИНГ КАМТАРИНЛИГИГА ЭРГАШИНГ\n8, 9. Қандай қилиб камтарона нуқтаи назарни намоён эта оламиз?\n8 Исо намоён этган камтаринликка биз қай йўсин тақлид қила оламиз? Нуқтаи назаримизда. Камтаринлик, бизга берилган ҳокимият чегарасидан ўтиб кетишимизга йўл қўймайди. Ҳукм қилиш ҳуқуқимиз йўқлигини тан олсак, ўзгаларни хатолари учун дарров танқид қилмаймиз ёки ниятларини шубҳа остига қўймаймиз (Луқо 6:37; Ёқб. 4:12). Камтаринлик шунингдек, «қонунпараст бўлма», деган маслаҳатга риоя қилишимизга кўмаклашади. Бу эса, бизда бор қобилият ёки шарафли вазифаларга эга бўлмаган кишиларга паст назар билан қарамасликка ёрдам беради (Воиз 7:16). Камтарин оқсоқоллар ҳам ўзларини имондошларидан юксак, деб ҳисоблашмайди. Бунинг ўрнига, оқсоқол бошқаларни ўзидан устун қўйиб, ўзини паст олиб юради (Филип. 2:3; Луқо 9:48).\n9 Келинг, У. Ж. Торн биродаримизни эслайлик. У 1894 йилдан бошлаб пилигрим, яъни кўчма нозир бўлиб хизмат қилган. Йиллар давомида бу хизматда иштирок этгач, у Нью-Йоркнинг шимолида Гилад мактаби жойлашган фермага таклиф этилган ва товуқхонада меҳнат қилган. Акамиз шундай деб бўлишди: «Ўзимга бино қўя бошлаганимда, ҳар доим ўзимни худди бурчакка қўйгандай: “Сен бор-йўғи бир чанг зарраси бўлсанг, кеккаядиган ниманг бор ўзи?” — деб айтардим» (Ишаё 40:12–15 ни ўқинг). Қанчалар камтарона нуқтаи назар-а?!\n10. Қандай қилиб камтаринликни нутқимиз ва ҳаракатларимизда намоён эта оламиз?\n10 Нутқимизда. Агар соддадил бўлсак, сўзларимизда камтаринлик акс этади (Луқо 6:45). Бошқалар билан мулоқот қилаётиб, ютуқларимиз ва шарафли вазифаларимизга диққат қаратишдан йироқлашамиз (Ҳик. 27:2). Аксинча, имондошларимизнинг яхши тарафларини излаб, ижобий фазилати, қобилияти ва ютуқлари учун мақтаймиз (Ҳик. 15:23). Ҳаракатларимизда. Худонинг камтарин хизматчилари бу дунёда машҳур бўлиб кетишга интилмайдилар. Улар содда ҳаёт кечириб, бу дунёдагиларнинг фикрича одатда хизматкорлар қиладиган юмушларни ҳам бажаришади. Шу йўсин, улар имкон борича Яҳовага тўла равишда хизмат қила олишади (1 Тим. 6:6, 8). Энг муҳими эса, итоаткор бўлиб камтаринликни намоён эта оламиз. Ўй-фикрларда камтарин бўлиш, жамоатда «раҳбарликни ўз зиммасига олганларга қулоқ солишни» ҳамда Яҳованинг ташкилоти тақдим этаётган йўл-йўриққа амал қилишни ўз ичига олади (Иброн. 13:17).\nИСО ШАФҚАТЛИ БЎЛГАН\n11. Шафқатли бўлишнинг маъноси қандай эканини тушунтиринг.\n11 Шафқат бу қандай фазилат? Бу фазилат, «бировга ҳам мурожаат қилаётганда, ҳам жавоб бераётганда ижобий туйғуларни ифодалашда» намоён бўлади. Шунингдек, у севгининг бир қирраси бўлиб, ҳамдардлик ва ачиниш каби «ижобий туйғулар» билан чамбарчас боғлиқ. Муқаддас Китобда бу фазилат «меҳр-шафқат», «раҳмдиллик» ва «севги» сифатида тилга олинган (Луқо 1:78; 2 Кор. 1:3; Филип. 1:8). Ҳамдардликни намоён этишга ундов борасида Муқаддас Китобнинг бир луғатида қуйидагича ёзилган: «Ушбу ундов, муҳтож бўлган инсонларнинг ёнида бўлишдан кўпроқ нарсани ўз ичига олади. Бу, бошқаларнинг ҳаёти яхшиланиши ва янги йўналишда давом этиши учун муайян ҳаракатларни қилиб, уларга етарлича ғамхўрлик кўрсатишимиз кераклигини англатади». Демак, шафқатли бўлиш ҳаракатга ундайдиган кучдир. Бу хислатни намоён этган одам, ўзгаларнинг ҳаётини яхшилашга интилади.\n12. Исо ўзгаларга шафқатли бўлгани нимадан кўринган ва бу туфайли у қандай йўл тутган?\n12 Исо шафқатни қай йўсин намоён этган? Шафқатли туйғу ва ҳаракатларида. Исо бошқаларга нисбатан меҳр-шафқатни кўрсатган. Мисол учун, акаси Лазарнинг ўлими туфайли Марям ва у билан келганлар йиғлаётганини кўрганда, ҳамманинг олдида Исонинг «кўзидан ёш оқди» (Юҳанно 11:32–35 ни ўқинг). Кейин, бева аёлнинг ўғлини тирилтирганида бўлгани каби, Исо чин юракдан ачиниб Лазарни ҳам ҳаётга қайтарди (Луқо 7:11–15; Юҳан. 11:38–44). Исонинг бундай шафқатли ҳаракати туфайли, Лазар ҳам осмонда яшашга умиди бор кишиларнинг қаторига киргандир. Бундан сал аввалроқ, Исо ёнига келган халойиққа ачинган эди. Шафқатни намоён этиб, «уларга кўп нарсаларни ўргата бошлади» (Марк 6:34). Унинг таълимотларини қабул қилган ҳар қандай инсон учун, бу, ҳаётни ўзгартирган воқеа бўлгани турган гап! Эътибор берган бўлсангиз, Исонинг шафқати шунчаки туйғуда эмас, ўзгаларга ёрдам беришда ташаббус кўрсатганида намоён бўлди (Мат. 15:32–38; 20:29–34; Марк 1:40–42).\n13. Қандай қилиб Исо бошқаларга шафқат ила гапирган? (Очқич оятнинг юқорисидаги расмга қ.)\n13 Шафқатли сўзларида. Исонинг шафқатли қалби уни бошқаларга, айниқса оёғости қилинган кишиларга шафқат ила гапиришга ундарди. Ҳаворий Матто Ишаё пайғамбарнинг қуйидаги сўзларини Исога нисбатан қўллаган: «Эзилган қамишни синдирмайди, тутаётган пиликни ўчирмайди» (Ишаё 42:3; Мат. 12:20). Исо, букик қамиш ёки липиллаётган пилик сингари бўлган инсонларнинг руҳини кўтариб гапирган. Устозимиз, «хаста қалбларга шифо берадиган» умидбахш хабарни ваъз қилган (Ишаё 61:1). Қолаверса, у «заҳмат чекаётганлар ва оғир юк остида юрганларни» ҳам олдига келишга таклиф этиб, бу билан: «Жонларингиз роҳат топади»,— деб ишонтирган (Мат. 11:28–30). Исо издошларини Аллоҳ ҳар бир хизматчисига, жумладан «кичикларга», яъни дунёнинг назарида аҳамиятсиз саналган одамларга ҳам ғамхўрлик қилишига ишонтирган (Мат. 18:12–14; Луқо 12:6, 7).\nИСОНИНГ ШАФҚАТИГА ЭРГАШИНГ\n14. Қандай қилиб бошқаларга нисбатан меҳр-шафқатни ривожлантирса бўлади?\n14 Шафқатли бўлишда Исонинг ўрнагига қандай қилиб эргаша оламиз? Шафқатли туйғуларимизда. Бундай туйғуларни намоён этиш биз учун табиий эмасдир, лекин Худонинг Каломи бизни уларни ривожлантиришга ундаяпти. Меҳр-шафқат фазилати, янги ўзликнинг бир қисми бўлиб, барча масиҳийлардан уни намоён этиш кутилади (Колосаликларга 3:9, 10, 12 ни ўқинг). Қандай қилиб бошқаларга нисбатан меҳр-шафқатни ривожлантирса бўлади? Муқаддас Китобда: «Бағрингизни кенг қилинглар»,— деган маслаҳат бор (2 Кор. 6:11–13). Бирон киши ҳис-туйғулари ва ташвиши билан бўлишаётганда, диққат ила тингланг (Ёқб. 1:19). Фараз қилиб, ўзингизга: «Шундай вазиятда бўлганимда, ўзимни қандай ҳис қилган бўлардим? Мен нимага муҳтож бўлардим?» — деган саволларни бериб кўринг (1 Бутр. 3:8).\n15. Букик қамиш ёки липиллаётган пилик сингари бўлган инсонларга ёрдам бериш учун нималар қилишимиз мумкин?\n15 Шафқатли ҳаракатларимизда. Бу хислат бизни бошқаларнинг, айниқса букик қамиш ёки липиллаётган пилик сингари бўлган инсонларнинг ҳаётига ўзгариш киритишга ундайди. Хўш, уларга қандай қилиб кўмаклаша оламиз? Римликларга 12:15 да: «Йиғлаётганлар билан йиғланглар»,— деб ёзилган. Руҳи тушган одамлар сўзларимиздан кўра, ачинишимизга кўпроқ муҳтож бўлиши мумкин. Масалан, қизидан айрилиб, имондошларимиздан тасалли олган бир опамиз шундай деб бўлишди: «Дўстларим келиб, мен билан биргаликда шунчаки йиғлашгани учун ниҳоятда миннатдорман». Албатта, савоб ишларни қилиб ҳам севгимизни кўрсата оламиз. Уйини таъмирлашда бирон ёрдам керак бўлган бева опамизни биласизми? Ёки бўлмаса, жамоат учрашувларига, хизматга ёхуд шифокорга олиб боришда муҳтож бўлган қария имондошларимизни-чи? Ҳатто меҳрга тўла кичик ҳаракатлар муҳтож бўлган биродару опа-сингилларимизнинг ҳаётига катта ўзгаришлар киритишга қодир (1 Юҳан. 3:17, 18). Энг муҳими, хизматда тўла равишда қатнашиб, ўзгаларга бўлган меҳр-шафқатни намоён эта оламиз. Бу, самимий инсонларнинг ҳаётига ўзгаришлар киритишнинг энг аъло йўлидир!\nИмондошларингизга чин юракдан ғамхўрлик кўрсатяпсизми? (15- хатбошига қ.)\n16. Кўнгли чўккан кишига далда бериш мақсадида нима қилсак бўлади?\n16 Шафқатли сўзларимизда. Бошқаларга нисбатан севги бизни «руҳи тушганларга тасалли беришга» чорлайди (1 Салон. 5:14). Шунга ўхшаш одамларга далда бериш мақсадида нима деб айтсак бўлади? Самимий ғамхўрлигимиз билан уларнинг руҳини кўтара оламиз. Шунингдек, чин юракдан мақтаб, ўзларидаги яхши фазилатлари ва қобилиятларини кўришларига кўмаклашамиз. Яҳованинг назарида қадрли бўлгани учун, уларни Ўғли орқали Ўзига жалб қилганини эслатсак бўлади (Юҳан. 6:44). Устига-устак, Яҳова Ўзининг «кўнгли чўккан» ва «руҳан эзилган» хизматчиларига бефарқ эмаслигига уларни ишонтиришимиз мумкин (Заб. 33:19). Меҳр-шафқатга бой сўзларимиз тасаллига муҳтож бўлган одамлар учун малҳамдайдир (Ҳик. 16:24).\n17, 18. а) Яҳова, оқсоқоллар сурувига қандай муносабатда бўлишларини кутади? б) Келаси мақолада нимани муҳокама қиламиз?\n17 Оқсоқоллар, Яҳова сизлар Унинг сурувига раҳм-шафқат ила муносабат қилишингизни кутади (Ҳавор. 20:28, 29). Унутмангки, сиз Худонинг қўзичоқларини озиқлантириш, уларга далда ва ором бериш масъулиятига эгасиз (Ишаё 32:1, 2; 1 Бутр. 5:2–4). Бундан ташқари, севгини намоён этадиган оқсоқол сурувга ҳукмронлик қилмайди, қонунлар ўрнатмайди ёки айбдорлик ҳиссини уйғотиб, шароитлари йўл қўймаётган вазиятда ҳам кўпроқ қилишга ундаб босим ўтказмайди. Аксинча, у қалбларига қувонч бахш этиб, улар Яҳовага бўлган севгиси туфайли имкон қадар тўлақонли хизмат қилишади деб ишонади (Мат. 22:37).\n18 Исонинг камтаринлиги ва шафқатига эргашсак, унинг изидан оғмай юришимиз шубҳасиз. Келаси мақолада, Исога хос бўлган жасорат ва ақл-идрок фазилатларини муҳокама қиламиз.\nҚЎРИҚЧИ МИНОРАСИ (ТАДҚИҚ СОНИ) Февраль 2015


МИБ Фуқаролик ишлари бўйича судлар ҳужжатларини ижро этиш бўлими бошлиғи Аҳрорбек Арзиевнинг айтишича, суд қарори билан белгиланган алимент тўловларининг 60 фоиздан ортиғи қарздорлар томонидан ихтиёрий равишда тўланмоқда. У бу ҳақда 6 август куни АОКАда бўлиб ўтган матбуот анжуманида маълум қилди.\n“Оила кодексида ҳам алиментни ихтиёрий тўлаш алоҳида модда сифатида кўрсатилган. Бугунги кунда бюро органлари иш юритувида 293 мингдан ортиқ алимент билан боғлиқ ижро ҳужжатлари бўлса, уларнинг 60 фоиздан ортиғи бўйича тўловлар ихтиёрий равишда тўланмоқда.\nАгар қарздор ишласа, МИБ унинг иш ҳақидан алимент тўловини ушлаб қолиш бўйича иш берувчига талабнома киритса ҳамда алимент ҳар ой иш ҳақидан ушлаб қолинса, бу ихтиёрий бўладими ёки мажбурийми деган савол юзага келади. Алимент тўловлари вақтида ўтказиб борилаётгани учун ундирувчида эътироз бўлмаса, иш ҳақидан ушланмалар вақтида олиб қолинаётгани учун уларни ҳам ихтиёрий тўлов сифатида қабул қиламиз.\nШунинг ҳисобига ҳозирги кунда 60 фоиз алиментлар ихтиёрий равишда тўланмоқда. Қолган 40 фоизи бўйича мажбурий ижро ҳаракатларини тўлақонли амалга оширяпмиз”, дея Аҳрорбек Арзиевнинг сўзларини келтирмоқда Kun.uz мухбири.\nМИБ директорининг биринчи ўринбосари Шавкат Ҳайдаровнинг таъкидлашича, йил бошидан буён 4,2 миллиард сўмлик 31 та уй, 1,5 миллиард сўмлик 15 та автотранспорт воситалари қарздорлардан олдиндан тўлов тариқасида алимент олувчиларга ундириб берилган.


Жасур ва доно йўлбошчи… « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nЖасур ва доно йўлбошчи…\n30 August 2016 - 4:48\nБаҳром қийшайиб, тўрт ёнига назар солишдан чарчади, шекилли, гавдасини ўз майлига қўйиб, қўлларидаги кишанларга боқди. Шунда орқа томонидан шитирлаган товуш эшитилди. Ўгирилиб қарамоқчи бўлганда, қўлларига илондай чирмашган кишан бунга имкон бермади. Зўри етмагач, энгашганча қўлтиғи остидан орқасига қараганди, ўзи каби иситгичга кишанланган ўн саккиз ёшлардаги йигитчага кўзи тушди. Тезкор вакил иситгичга кишанлаганда Баҳром нима учун уни пайқамаганига ҳайрон бўлди. Қўллари бўш бўлганда, чўзса елкаларига тегадиган даражада йигитча унга яқин эди.\nТолиққан бўйнини тўғирлаб:\n– Исминг нима? – деб сўради Баҳром йигитчани кўрмаётган бўлса ҳам.\n– Ўн олти ёшдаман!\nУ ёшига қараганда каттароқ кўринарди.\nШу пайт эшиги очиқ турган хонага бўйдор, хўппи семиз, фуқаро кийимидаги бир тезкор вакил кириб келди. Унинг ёши ўттизнинг у ёқ—бу ёғида эди. Баҳром ундан кўзини олиб қочди. Тезкор вакилдан саримсоқпиёз билан ароқ ҳиди анқиётганди. Баҳром бошини хам қилса ҳам, устида тўхтаган кўланкани сезиб турар, соя устидан нари кетавермагач, у кўз қирини ташлаб, ён томонида қимирламасдан турган иккита қимматбаҳо чарм туфлини кўрди.\nШунда туфли тепасидан:\n– Қайси модда билан қамалгансан? – деган товуш чиқди.\nБаҳром бошини тикламасдан:\n– 168—модда билан! – деб жавоб қайтарди.\n– Пулларни қаерга яширдинг?\n– Ҳеч нима… Мен ҳеч кимдан пул олганим йўқ!\n– Ҳукумат бекордан-бекор қамаб, аҳмоқ экан-да!\nБу соя туман ҳибсхонасидаги подполковникнинг сўзларини айнан такрорлаётган эди.\n– Бир оз тушунмовчилик бўляпти. Эртага қўйиб юборишса керак!\n– Сени адашиб қамаб қўйишипди-да, эссиз!\nНима деб жавоб беришни билмаган Баҳром бошини хам этиб тураверди. Қандай жавоб қайтарганда ҳам энди бу кўланка ўзини тинч қўймаслигини у англаб етганди. У ўзини кутулмаган зарбага мослаб, бутун танасини тириштириб турганда ҳам, бир пайт хона ичи силкингандек бўлди, боши иситиш мосламасига урилиб, кўзларидан олов чақнаб кетди. Тепкининг кучлилигидан у оғриқ сезмаганди.Унинг карахт бўлганини кибрга йўйган соянинг баттар ғазаби қўзиди. Тезкор вакил кишанга чирмашиб қимирлай олмай қолган Баҳромнинг бошидан чангаллаб тутганча иситиш мосламасига ура бошлади. Калтак остида қолган бечора нималар бўлаётганини идрок этишга ҳам куч тополмасди. Кимдир унинг устидан сояни тортганда, у жон ҳолатда қисиб олган тишларини бўшатиб, нафасини чиқариб юборди. Қайтиб нафас олганда, кўкрагининг илиб бораётганини ҳис этди. Бурнидан шариллаб оқаётган қон кўйлагини қизил рангга бўяганди. Қонни кўриб, қўрқувдан даҳшатга тушиш ўрнига, юраги ҳалигача ўзига нотаниш бўлган бир ҳисдан ҳаловат туйди. Қўрқув ўрнини қасос ўти эгаллади.\nШунда у устидаги сояга ғазаб билан боқиб:\n– Чиқсам, сенинг бошингни оламан, одам қиёфасидаги ҳайвон! – деди.\nБу иборани ҳақ—ҳуқуқини топтаган қонун посбонига нисбатан ишлатиш гуржи ёки русларга оддий ҳол туюлар, турк ёки чечен учунтупурганча ҳам бўлмас, ўзбек миллати вакили учун эса ҳақиқий қаҳрамонлик эди.\nЎзини ҳақоратланган ҳисоблаган соя аввалида сакраб унинг қорнига тепди. Кейин эса бошига оғзидаги носини тупурди. Ичи ўпирилган Баҳром бошига тушган носни сезгани ҳам йўқ. Сояни хонага кириб келган икки тезкор вакил ушлаб ортга тортишга тиришар, у:\n– Онасини фалон қилай, ўлдираман бу фирибгарни! – дея Баҳромга хезланарди.\n– Сенинг онангни мен фалон қилай, ҳароми! – деди Баҳром ҳам оғзидаги қонни полга тупириб.\nСоянинг баттар қутурганини кўрган Баҳромни пастдан юқорига олиб чиққан тезкор вакил:\n– Мусурмон, ўзингни бос. Бу фирибгар жуда ифлос ва иғвогар одам. Эртага устимиздан туҳмат хати ёзишдан ҳам тоймайди. Икки йилдан буён президентга ёзавериб, ҳамманинг тинкасини қуритди! – деди.\n– Ундай бўлса жуда ҳам яхши, Фарҳод! – деди у. – Шу ифлосни тинчитсам, дунё тоза бўларкан.\n– Бу ифлос бир нимани бошласа, сен эмас, биз жавоб берамиз! – деди Фарҳод. – Бугун прокурор ёрдамчисига ҳам олифталик қилипди. Эртага прокурорнинг олдига бориб келсин, шунга қараб иш кўрамиз.\nБу сўзлар Баҳромнинг мудҳиш гумонларини ҳақиқатга айлантираётган эди.\nЎзини зўрға босиб олган Мусурмон шотахта атрофидаги курсига бориб ўтириб, кўйлаги тугмаларини ечди-да, ёқаларини кенг очиб қўйди. Кейин чўнтагидан катак-катак дастрўмол чиқариб юзларининг терини артгач, бўкирганча шотахтага мушт солди. Деразатокчасида гулдонга солиб қўйилган атиргулнинг япроқлари бу товушдан титраб кетди.\nҚонига беланган Баҳром тиззаларига таяниб, қалтираб ўтирарди. Шунда атиргул бутасидан бир гул узилиб, капалакдай айлана-айлана унинг кишанланган қўлларига келиб қўнди. Кўзлари гул парчасига тикилган тутқуннинг учқур хаёллари бўшашиб, шикаста кўнглини олис-олисларга олиб қочди...\n…Бугун бу хонада кимнингдир туғилган куни нишонланганди. Боя Баҳром хонага син солганда, хурсандчилик излари сезилиб турарди.Нишондорнинг аёл киши эканлиги ҳам маълум эди. Токчадаги гулдонга солинган атиргул, бурчакдаги ахлат савати ёнига улоқтирилган гулчамбар ва мойчечаклар шундан дарак берар эди. Баҳромнинг чамасича, миршаблар тушликда нишондорни қутлаш учун иккита шотахтани бирлаштириб, атрофида кўнгилхушлик қилганлар. Шу ерда ўтирган учта миршаб ҳам, ён хоналарда ишлайдиган ходимлар ва бошлиқлар ҳам шу кичик расмий маросимда иштирок этганлар. Авваламбор, улар нишондорга бахт-соадат, узоқ умр, оилавий бахт тилаганлар. Нишондор аёл бўлиши баробарида, оилали, бола-чақали бўлган. Турмуш қурмаган бўлганда,туғилган кунни ими-жимида, хилват бир гўшада ўйнаши билан нишонлаган бўларди...\n…Хавфсизлик ташкилотлари ходимларига, айниқса, ички ишлар соҳасида ишлайдиганларга бошқа бир қиррадан туриб қаралганда, мустақиллик йилларидаги уларнинг юргизаётган фаолиятининг Совет колхозининг сигирларни қочирадиган бўйни йўғон буқасидан унчалик фарқланмаслигини кўрамиз. Уларнинг орасига кириб қолган ғунажин муддатидан олдин сигирга айланади... Бу қўпол ўхшатишни аёллар шаънини булғаб, шунчаки сўз айтиш учун қўллаётганимиз йўқ. Мақсад, холислик нуқтасида туриб, ўзбек эркакларининг аёлларга бўлган муносабатига бир назар ташлаш, холос. Бўри бўрилигини қилмаса, қўй қўйлигини қилмаслигини кўпчилик яхши билади.\n…Совет замонларида ҳар бир хўжаликнинг ўз томорқаси, ўз чорваси бўларди. Ҳар бригадада камида 10 – 15 сигир бўлиши баробарида, 2 – 3 буқа боқиларди. Бу буқалар қишлоқ сигирларини қочиришга мўлжалланган бўлиб, улардаги уч жиҳат кун тартибида турарди. Биринчиси, тўйиб ўтлаш, иккинчиси, сигирларни қочириш, учинчиси, бу буқа сигир устига учишга ярамай қолганда, унисўйиб гўштга топшириш…\nБаҳромларнинг қишлоғида чорва сақланадиган молхона автобус бекати билан рўпарама—рўпара жойлашганди. Захкашнинг жануб томонида бекат бўлса, шимолида ўн тўртинчи бригаданинг молхонаси эди. Захкаш бўйида бир симёғоч бўларди. Ювошроқ сигирларнинг юмуши молхона ичкарисида ҳам битиб кетаверарди. Чолиқроқлари келиб қолса, симёғочга тортиб боғлардилар—да,молхонадан буқани олиб чиқардилар. Молбоқар сигирнинг қувватига қараб буқа танлар, сигир ёшроқ ёки озғинроқ бўлса, кичикроқбуқани, сигир семизроқ ёинки баққуватроқ бўлса, катта буқани тавсия этарди. Сихлашдан безор бўлган буқа баъзида сигиргатўғридан-тўғри сакрамаса, кўпинча ялқовланиб, сакрамасди. (Буқа, албатта, отга ўхшаб, ўзиники устига сакрамайдиган фаросатли ҳайвон эмас. Кўзи қонга тўлганда туққан онасига ҳам сакрайверади). Эрталабдан бир-иккисини кўрган ялқов, ўпкасини босиб олганитуфайли, аввал сигирнинг орқасини яларди. Тил теккан сигир ийгандан чоптириб юборса, буқа димоғига пешоб оларди-да, бошинибаланд кўтариб, тишларини тиржайтирганча қуёшга тутарди. Бу жараённи бекатдагилардан тортиб катта йўлдан икки томонга ўтиб-қайтаётган ҳар бир кимса кўриб ўтарди. Одамлар бу кўрганларидан келиб чиқиб, молхона ичкарисидаги манзарани тасаввур қилсалар ҳам ажабмас. Улар орасида қариялар, эркак-аёл, йигит-қизлар, кичик ёшдаги болалар, турли тоифадаги касб эгалариучрарди. Ҳамма бу ҳолатга оддий бир нарсага қарагандай қарарди.\nИчки ишлар ходимларининг ҳам, колхоз буқасига ўхшаб, уч мақсади бор. Биринчиси, ейиш, иккинчиси – …, яъни, ўйлаганингиз.Ортиб қолса, қўша—қўша уй—жой қуради, машина сотиб олади. Улар бу ишларни енг ичида битирсалар—да, халқ барчасини кўрибтуради. Бу ишлар ахлоқсизлик, тарбиясизлик ҳосиласи бўлса ҳам, одамларнинг кўравериб кўзлари пишиб қолган. Учинчиси эса, яроқсиз бўлиб қолганларида, “колхоз”, яъни тузум уларни чиқитга чиқаради. Шунда йиллар давомида асаблари, вужуди аёвсизтасарруф қилинган бу бечоралар соғлом ҳаёт сокинликларига дош беролмасдан, чўкиб қоладилар. Нафақага чиққач, мингдан бирининг ёши етмишдан ўтмаса, кўпчилиги олтмишни қораламай ўлиб кетади. Уларни буқага айлантирган – “муcтақиллик”, яъниколхоз, колхоз раислари – собиқ иттифоқнинг махфий коммунистлари бўладилар. Бу кўргуликларга руҳ бағишлаётганлар шахсга айлана олмай қолган фуқароларми, деган саволга жавоб бериш муаммо. Зиёлилари орасида шахслар бўлмагач, халқдан хафа бўлмаса ҳам бўлаверади…\nАслида, миллий хавфсизлик ва бошқа ташкилотлар ходимлари аҳволи ҳам уларникидан авло эмас. Уларнинг кўринишларида силлиқлик бор, холос. Тузумнинг яшовчанлигини таъминлаб турган фахрли касб эгаларининг ўзлари тузум қурбонлари бўла туриб, ҳавойи нафс учун душманга садоқат кўрсатишлари эса дунёдаги энг буюк фожеадир.\nРад этиш жуда ҳам қийин бўлган яна бир жиҳат бор. Хавфсизлик ташкилотларининг саъй—ҳаракатисиз, мамлакатнинг қоронғи ўрмонга, аксар фуқароларнинг ёввойи чўчқага айланишини инкор этиб бўлмайди. Қонунлар ҳимояси учун яшаш, юртни ички ва ташқи хавфдан иҳоталаш учун кураш, мамлакат тинчлигини ва фуқаро осойишталигини таъминлаш учун ўлишдан ҳам кўра дунёда яна бир улуғворроқ вазифа бормикан ўзи?! Минг афсуски, шарафли касб эгаларининг тўқсон тўққиз фоизи ўз бурч ва вазифаларини билмайдилар. Шижоат ноқислиги ҳам мана шунда! Жон бермасдан жон олиб бўлади?\n…Хуллас, қутловда табрик олганлар аёлга мақтовлар ёғдиргач, расмий нутқ сўзлаганлар ўзларининг буюк миллат фарзандлари эканликларини эслаб, кетидан боболарининг дунё сивилизатсиясига қўшган улкан ҳиссаларини бармоқ букиб санаганлар. Қизиғи, айтилган гапларни уларнинг ўзларидан бошқа биров шу пайтгача эшитмаган. Мамлакатни қолоқлик ботқоғига ботирган Русияданғазабланганлари туфайли, қалбларида мустақилликка меҳр—муҳаббат уйғониб, “буюк келажак” ҳаққи, мадҳияни жўрликда куйлаб, бир—бирларини бағирларига босганлар. Жасур ва доно йўлбошчининг халқни мустақиллик сарҳадларига қандай олиб чиққанлиги, дунё қайси йўлдан юришни билолмасдан аросатда қолганда, унинг ўзбекларга қўшиб дунё халқларини ҳам бало-қазолар гирдобидан талафотларсиз доруломон манзилларга олиб ўтганлиги қайта ва қайта таъкидланган. Руҳланган жамоанинг чўғдек иссиқ туйғулари ичларига сиғмасдан, қўлларида қадаҳ, ваҳҳобийчилар, ҳизбут таҳрирчилар, бирликчи-эркчилар хуллас, жамики ватан хоинлари – террористларга лаънатлар ўқиганлар. Уларнинг илдизларини таг-томиридан қўпориб ташлаб, бошларини мажақлашга бел боғлаганлар. Отасини танимайдиган “ота” шарафига қадаҳ кўтарилириб, нишондор барчани кечки базмга таклиф этган.


Масжидга тегишли ҳукм ва одоблар билан таништирсангиз | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nМасжидга тегишли ҳукм ва одоблар билан таништирсангиз\n05.10.2018 18:30 1479\nАссалому алайкум, масжидга тегишли ҳукм ва одоблар билан таништирсангиз\nИмом Бурҳониддин Марғинонийнинг "Мухторотун-навозил" китобларида бу ҳақда шундай дейилади:\n«Масжиднинг ичига пойафзал билан кириш одобсизлик, у ерда ечиниб яланғоч бўлиш макруҳдир.\nМасжиднинг ўзида таҳорат олиш макруҳ, таҳорат фақат махсус жойдагина мумкин.\nМасжидга туфланмайди. Пойафзални деворларига артилмайди.\nҒариб-мусофирларнинг масжидда ухлашларининг зарари йўқ. Мусибат эгасининг унда ўтириши макруҳ.\nКишининг маҳалласида масжид бўлса, жамоати кўплиги учун бошқа масжидга бормоқчи бўлса, намозхон кўп ёки камлигига қарамай, ўз маҳалла масжидида ўқиши афзал.\n"Таҳийятул-масжид"ни бир кунда бир марта ўқиш кифоя. Уни ва бошқа суннатларни масжидда ўқигани яхши. Пайғамбар алайҳиссалом витр ва суннатларни уйда ўқирдилар, илло бошқа ишлар билан машғул бўлиб қолишдан хавф қилганларида масжидда ўқирдилар.\nУйда жамоат билан намоз ўқишнинг фазилати масжид жамоатиникига етмайди.\nОдамлар масжидда намоз ўқир эканлар, унда чироқлар нурида китоб ўқиш жоиз. Шунингдек шом ва хуфтон ўртасида чироқларни ўчирмаса ҳам бўлади. Аммо хуфтондан кейин ўчирган яхши».


Сартепадаги кўп қаватли уйлар қишга тайёрми?\nЎтган ҳафта якунида юртимизда ҳаво ҳароратининг пасайиши ва ёғингарчилик аҳолининг ҳам, коммунал хўжалик идораларининг ҳам куз-қиш мавсумига ҳозирлигини синовдан ўтказди. Тайёргарлик юмушларини ўз вақтида амалга оширган масъуллар, корхона ва ташкилотлар бу ишларнинг қанчалик сифатли бажарилганини амалда кўрди. Ҳали қишгача фурсат кўп-ку, деб хотиржам юрганлар эса саросимага тушиб қолди...\n– Бу йил ҳам мавсумга тайёргарликни ёз ойлариданоқ бошлаганмиз, – дейди Самарқанд шаҳар уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш бўлими бошлиғи Ф.Нажмиддинов. – Президентимизнинг “Республика иқтисодиёти тармоқлари ва ижтимоий соҳаларини 2018/2019 йиллар куз-қиш даврида барқарор ишлашга комплекс тайёрлашни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ва соҳага оид бошқа қарорлари асосида шаҳарда амалга оширилиши лозим бўлган вазифалар дастури тузилиб, ижроси таъминланмоқда. Жумладан, шаҳардаги кўп хонадонли уй-жой фондини таъмирлаш ва ҳудудларини ободонлаштириш учун 1 октябрь ҳолатида 11,1 миллиард сўм банк кредити ва 1,1 миллиард сўм бюджет маблағлари йўналтирилди. Шунинг ҳисобидан шаҳардаги 38 та кўп қаватли уйнинг том қисми мукаммал ва 182 таси жорий таъмирланди. 103 та уй-жойнинг фасад қисми, 160 тасининг ертўла муҳандислик тармоқлари, кириш йўлаклари таъмирланди. 141 та кириш йўлагига темир эшик ўрнатилди, 263 та эшик кодли қулф билан жиҳозланди. Шаҳарда мавжуд 227 та лифтнинг 46 тасида мукаммал ва жорий таъмирлаш ишлари олиб борилди. Бундан ташқари, 6800 кв.метр уй-жой олди йўлакларида бетон қоплама ётқизилиб, 250 метр ирригация тармоқлари тартибга келтирилди. Кўп қаватли уйлар атрофида 384 та тунги ёритиш чироқлари ўрнатилди. 16 та болалар майдончаси қурилди.\nБугунги кунда Самарқанд шаҳридаги 1024 та кўп қаватли уйнинг 725 таси иссиқлик таъминотига эга эмас. 130 та уй ўзининг аввалдан мослаштирилган газ печкаси орқали, 88 таси индивидуал квартира қозонхоналар ёрдамида, 55 таси “Иссиқлик манбаи” давлат унитар корхонаси қозонхоналари билан, 20 таси локал қозонхоналар орқали иситилади.\nУшбу йўналишдаги ишларни такомиллаштириш, кўп қаватли уйлар ва ижтимоий соҳа объектлари иссиқлик таъминотини яхшилаш мақсадида Президентимизнинг 2017 йил 20 апрелдаги “2018-2022 йилларда иссиқлик таъминоти тизимини ривожлантириш дастури тўғрисида”ги қарори асосида иш олиб борилмоқда. Бу борада “Иссиқлик манбаи” ДУК Финляндия компанияси билан ҳамкорликда лойиҳа ишлаб чиқиб, уни амалга оширишга киришмоқда. Мазкур лойиҳанинг биринчи босқичида Сартепа, Суғдиёна, Микрорайон ва Марҳабо масканларидаги 377 та кўп қаватли уй ва 26 та ижтимоий соҳа объектига иссиқлик етказиб берилиши кўзда тутилган.\nШунингдек, бу йил кўп қаватли уйлардаги хонадонларга маҳаллий ишлаб чиқарувчилар томонидан тайёрланган икки контурли қозон ўрнатиш бўйича ҳам тушунтириш-тарғибот ишлари олиб борилди. Ҳозирги кунга қадар шаҳардаги 700 дан ортиқ хонадонга бундай қозонлар ўрнатилди.\n33 мингдан зиёд аҳоли истиқомат қилаётган Самарқанд шаҳрининг Сартепа масканида 127 та кўп қаватли уй-жой мавжуд. Уларнинг 22 таси 9 қаватли бўлиб, қолганлари 4 ва 5 қаватдан иборат. Кейинги йилларда ушбу уй-жойларни бугунги кун талабларидан келиб чиқиб таъмирлаш, коммуникация тармоқларини янгилаш орқали аҳолига муносиб турмуш шароити яратиш муҳим вазифалардан бири сифатида белгиланмоқда.\nПрезидентимизнинг 2018 йил 16 мартдаги қарори билан ташкил этилган “Самарқанд вилоятини ободонлаштириш ва фаровонлигини ошириш жамғармаси”га ажратилган 50 миллион доллар миқдоридаги маблағ ҳисобидан ҳам Сартепадаги кўп қаватли уй-жойларни мукаммал таъмирлаш ва унга туташ ҳудудларни ободонлаштириш ишларига 28 миллиард сўмдан ортиқ маблағ йўналтириш режалаштирилди.\nУнга кўра, барча кўп қаватли уй-жойлар мукаммал таъмирланади. 26 та уйнинг том қисми, 123 та уйнинг фасади, 341 та кириш йўлаги ҳамда уй-жойларнинг ички муҳандислик-коммуникация тармоқлари капитал таъмирланади. 9 та уйдаги 32 та лифт мосламаси янгисига алмаштирилади. Кўп қаватли уйлар ҳовлиларида 15 та болалар майдончаси, 13 та катталар спорт тренажёр майдончаси, шунингдек, аҳоли дам олиш айвонлари, автомобил сақлаш жойлари барпо этиш кўзда тутилган. Айни пайтда бу ишларни амалга ошириш учун лойиҳа-смета ҳужжатлари тайёрланиб, экспертиза хулосалари олинмоқда. Тендер танловлари асосида қурилиш ташкилотлари аниқланиб, таъмирлаш ишларига киришилган.\nМазкур ҳудуддаги “Сартепа-Гўзал” хусусий уй-жой мулкдорлари ширкати хизмат кўрсатадиган кўп қаватли уйларда таъмирлаш ишлари бошланганини маълум қилишганидан сўнг, жараённи кузатдик. 141-уйнинг фасадини таъмирлаган қурувчилар ҳозирда 146-уйда иш олиб бораётган экан. 142, 143-уйларда яшовчи аҳоли эса ҳали-ҳануз муаммолар кўплиги, ертўлани тез-тез сув босишини маълум қилишди. Уйларга кириш йўлакларига чироқ ўрнатилмаган.\n118-уйнинг саккизинчи қаватидаги хонадонда яшовчи М.Сатторова бир неча ойдан буён лифт ишламагани оқибатида яқинда бемор турмуш ўртоғини пастга олиб тушишда жуда қийналганини айтди.\n– Бугун лифтни созлашибди – дейди М.Сатторова. – Лекин ундан фойдаланишга ҳам қўрқасан, киши. Тез-тез бузилиб туради. Уйнинг йўлаклари ҳам таъмирга муҳтож, чироқлари йўқ.\nСартепада таъмирлаш ишлари якунланганлари ҳам, ишлар бошланмай, ҳудуди ободонлаштирилмаган уйлар ҳам анчагина. Демак, Сартепадаги уйларни куз-қиш мавсумига тайёр дейишга ҳали эрта.\nКиритилди: 01:00 13.10.2018. Ўқилди: 645 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Китоблар оламига саёҳат — Ishonch Gazetasi\n«Мутолаа қилишдан тўхтаган инсон фикрлашдан ҳам тўхтайди», дейди француз ёзувчиси Дени Дидро. Инсон китоб дунёсига қанчалик кириб борса, шунчалик маънавий хазиналардан тўйиниб бораверади. Давлатимиз раҳбарининг 2017 йил 13 сентябрдаги «Китоб маҳсулотларини нашр этиш ва тарқатиш тизимини ривожлантириш, китоб мутолааси ва китобхонлик маданиятини ошириш ҳамда тарғиб қилиш бўйича комплекс чора-тадбирлар дастури тўғрисида»ги қарори айни шу жиҳатлар назарда тутилгани билан эътиборга молик. Халқимиз ўртасида китобхонликни тарғиб қилиш мақсадида жорий йил 24-25 май кунлари пойтахтимиз ва барча вилоятлар марказларида «Китоб бизни бирлаштиради» номли китобхонлар фестивали ташкил этилди.\n«Китобхонлик маданиятини юксалтириш — буюк мақсадларимизга эришишнинг муҳим кафолатидир» шиори остида бўлиб ўтган тадбирда 100 дан зиёд нашриёт, китоб савдоси ташкилотлари, матбаа корхоналари томонидан турли номдаги адабиётлар намойиши бўлиб ўтди. Шунингдек, нашриётлар томонидан янги чиққан китоблар иштирокчилар эътиборига ҳавола этилди.\n— 320 дан ортиқ турдаги китоб билан қатнашяпмиз, — дейди «Ўзбекистон» нашриёт-матбаа ижодий уйи маркетинг бўлими менежери Мавлон Холиқов. — Нашриётимизда ижтимоий, тарихий, сиёсий йўналишдаги 550 дан ортиқ номдаги китоб мавжуд.\nТурли асарлар тақдимоти, ижодий учрашувлар, алоҳида сценарий асосидаги тадбирлар фестивалга кўтаринкилик бахш этди. Шунингдек, республика ёш томошабинлар театри ва республика қўғирчоқ театрининг чиқишлари, Ёшлар симфоник оркестри концерт дастури иштирокчиларда ўзгача таассурот қолдирди.\n— Маърифатга ошно бўлиш, маънавиятга ташналик китобдан бошланади, — дейди филология фанлари номзоди Раҳимбой Жуманиёзов. — Оламни, одамни англаш китобга жо бўлган экан, ташкил этилаётган бундай тадбирлар ёш-у қарини китобхонликка даъват этиш, оммада ҳамжиҳатлик руҳини уйғотишга замин яратади.\nДарҳақиқат, китобнинг жамиятимиз маънавий-маърифий ҳаётидаги ўрнини янада ошириш, буюк аждодларимизнинг ёрқин хотирасини, замонамиз қаҳрамонлари тимсолини ҳаққоний ва халқчил акс эттирувчи адабиётлар салмоғини оширишда адиб ва ноширларни қўллаб-қувватлаш мазкур тадбирдан кўзланган асосий мақсад ҳисобланади. Ёш авлодни ватанпарварлик руҳида тарбиялаш, интеллектуал ривожланган, жисмонан соғлом ва маънан баркамол қилиб вояга етказишда китобнинг ўрни ва аҳамиятини янада юксалтириш, китоб мутолааси ва китобхонлик маданиятини оширишда бу каби тадбирларнинг ўрни катта.\nФестиваль якунида «Энг фаол иштирокчи», «Энг яхши стенд» номинациялари, «Энг яхши китобхон оила», «Энг яхши китобхон», «Ёш китобхон» совринли викторина ғолиблари ташкилотчиларнинг эсдалик совғалари билан тақдирланди.\nЎрганишга арзигулик тажриба


Амоксиклав® – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Амоксиклав®\nПрепаратнинг савдо номи: Амоксиклав® 2х 1000 мг, плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар\nТаъсир этувчи моддалар (ХПН): амоксициллин, клавуланат кислотаси/amoxicillin, clavulanic acid\nфаол моддалар: тригидрат шаклидаги 875 мг амоксициллин ва калийли тузи шаклидаги 125 мг клавуланат кислотаси (нисбати 7:1);\nядро: сувсиз коллоид кремний диоксиди, кросповидон, натрий кроскармеллоза, магний стеарати, микрокристалл целлюлоза; қобиқ: гидроксипропилцеллюлоза, этилцеллюлоза, полисорбат 80, триэтилцитрат, тальк, титан диоксиди Е 171.\nТаърифи: оқ ёки деярли оқ рангли, овал, четлари кесилган икки ёқлама қавариқ, бир томонида ўйиқ ва «875/125» ўйиб ёзилган, бошқа томонида «АМС» ўйиб ёзилган, плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар.\nФармакотерапевтик гуруҳи: тизимли қўллаш учун антибактериал воситалар; пенициллинлар мажмуаси, шу жумладан бета-лактамаза ингибиторлари.\nКлавуланат кислотаси тузилиши жиҳатидан пенициллинларга ўхшаш бета-лактам ҳисобланади. У айрим бета-лактамазаларни фаолсизлантиради ва амоксициллинни фаолсизланишини олдини олади. Клавуланат кислотасининг ўзи клиник жиҳатдан фойдали антибактериал самара кўрсатмайди.\nМинимал бостирувчи концентрация (МБК) дан юқори концентрацияда самарани бир маромда сақлаб туриш вақти (Т>МБК) амоксициллиннинг асосий детерминант самарадорлиги сифатида қабул қилинган.\nМикроорганизмларнинг айрим турлари учун чидамлиликни тарқалиши географик ва вақт боғлиқлиги билан характерланади, шу сабабли даволашни бошлашдан олдин, айниқса оғир инфекцияларда антибиотикка чидамлилик бўйича маҳаллий маълумотларни олиш мақсадга мувофиқдир. Антибиотикларга чидамлилик хусусидаги маҳаллий кўрсаткичлар хеч бўлмаганда баъзи турдаги инфекцияларда препаратнинг фойдаси шубҳа остида бўлган ҳолларда ёрдам учун тегишли мутахассисларга мурожаат қилиш керак.\nГраммусбат аэроблар: Enterococcus faecalis, Gardnerella vaginalis, Staphylococcus aureus (метициллинга сезгир штаммлари)£, Streptococcus agalactiсae, Streptococcus pneumonia1, Streptococcus pyogenes ва бошқа бета-гемолитик стрептококклар, Streptococcus viridans гуруҳи.\nГрамманфий аэроблар: Capnocytophaga spp., Eikenella corrodens, Haemophilus influenza2, Moraxella catarrhalis, Pasteurella multocida.\n2 Европа Иттифоқининг айрим мамлакатларида 10% дан юқори тез-тезликда учрайдиган, сезувчанлиги паст штаммлари аниқланган.\nАмоксициллин ва клавуланат кислотаси рН нинг физиологик кўрсаткичида сувда тўлиқ эрийди. Препаратнинг иккала компоненти ҳам ичга қабул қилингандан кейин тез ва яхши сўрилади. Ичга қабул қилинганда амоксициллин ва клавуланат кислотасининг биокираолишлиги тахминан 70% га етади. Иккала компонентнинг ҳам плазмадаги концентрациясининг профили бир хил бўлиб, ҳар бир модда учун чўққи концентрациясига (Тmax) эришиш вақти тахминан бир соатни ташкил қилади.\nСоғлом кўнгиллилар гуруҳи 875 мг/125 мг таблеткалари кўринишида мажмуавий препаратни оч қоринга кунига икки марта қабул қилганларида, зардобда максимал концентрациялар (Сmax) амоксициллин учун 11,64±2,78 мкг/мл ни ва клавуланат кислотаси учун 2,18±0,99 мкг/мл ни ташкил қилган. Зардобда максимал концентрацияларга эришиш вақти (Тmax) амоксициллин учун 1,5 соатни (диапазон 1,0-2,5) ва клавуланат кислотаси учун 1,25 соатни (диапазон 1,0-2,0) ташкил қилган. Ярим чиқарилиш даври – T1/2 нинг ўртача кўрсаткичлари амоксициллин учун 1,19±0,21 соатни ва клавуланат кислотаси учун 0,96±0,12 соатни ташкил қилди.\nПлазмадаги клавуланат кислотасининг умумий миқдорини тахминан 25% ва амоксициллиннинг умумий миқдорини тахминан 18% оқсиллар билан боғланган ҳолда бўлади.\nВена ичига юборилганидан сўнг амоксициллин ва клавуланат кислотаси ўт пуфаги, қорин девори тўқималари, тери, ёғ тўқимаси, мушак тўқималари, синовиал ва перитонеал суюқликларда, сафро ва йирингда аниқланади. Амоксициллин орқа мия суюқлигига жуда оз миқдорда киради холос. Амоксициллин кўкрак сутига ўтади. Клавуланат кислотасининг жуда оз миқдори кўкрак сутида аниқланади. Амоксициллин ҳам, клавулан кислотаси ҳам йўлдош тўсиғи орқали ўтади.\nАмоксициллин фаол бўлмаган пенициллин кислотаси шаклида (дастлабки дозасининг кўпи билан 10-25%) сийдик билан қисман чиқарилади. Клавуланат кислотаси одам организмида жадал метаболизмга учрайди, сийдик ва ахлат билан, шунингдек нафас йўллари орқали карбонат ангидриди ҳолида чиқарилади.\nУч ойликдан икки ёшгача бўлган болалар, каттароқ ёшдаги болалар ва катталарда амоксициллиннинг ярим чиқарилиш даври бир хил. Жуда кичик ёшдаги болаларга (шу жумладан, чала туғилган чақалоқларга) ҳаётининг биринчи ҳафтасида буйраклар орқали чиқариш йўли етилмаганлиги сабабли, препаратни кунига икки мартадан ортиқ юбориш мумкин эмас. Кекса ёшдаги шахсларда буйрак фаолиятини пасайиши мумкинлигини назарда тутиб, препаратнинг дозасини эҳтиёткорлик билан танланади ва зарурат туғилганида буйрак фаолиятини мунтазам текшириб турилади.\nАмоксициллин ва клавуланат кислотасининг плазмадан умумий клиренси буйрак фаолиятини пасайишига пропорционал равишда пасаяди. Клиренсини пасайиши клавуланат кислотасига нисбатан амоксициллинда яққолроқ кузатилади, чунки амоксициллиннинг кўпроқ қисми буйраклар орқали чиқарилади. Буйрак етишмовчилигида дозалар шундай танланадики, унда клавуланат кислотасининг адекват даражаларини тутиб туриш билан бирга, амоксициллинни ҳаддан ташқари кўп тўпланишига йўл қўймаслик керак (“Дозалари ва қўллаш усули” га қаранг).\nтери ва юмшоқ тўқималарнинг инфекциялари, хусусан тери ости ёғ клетчаткасини яллиғланиши, ҳайвонларни тишлаши оқибатидаги жароҳатлар, тишларнинг тарқалган флегмонали оғир абсцесслари;\nсуяк ва бўғимлар инфекциялари, хусусан остеомиелитда қўлланади.\nДозалар амоксициллин/клавуланат кислотасининг миқдорини кўрсатади.\nАлоҳида инфекцияларни даволаш учун дозани танлашда қуйидаги омилларни ҳисобга олиш керак:\nпациентнинг ёши, оғирлиги ва буйраклар фаолияти, қуйида кўрсатилгани каби омилларни ҳисобга олиш керак.\nПрепаратнинг бошқа дори шаклларини (масалан, амоксициллиннинг юқорироқ дозалари ва/ёки амоксициллин/клавуланат кислотасининг бошқача нисбати) қўллаш мумкинлиги заруратга қараб кўриб чиқилади.\nКатталар ва тана вазни ≥40 кг бўлган болалар ушбу препаратни қуйида келтирилган тавсияларга мувофиқ суткада икки марта қабул қилинганда 1750 мг амоксициллин/250 мг клавуланат кислотасига тенг бўлган умумий суткалик дозани қабул қиладилар, препаратни суткада уч марта қабул қилганларида эса – 2625 мг амоксициллин/375 мг клавуланат кислотасини қабул қиладилар. Тана вазни 40 кг дан кам бўлган болалар эса, ушбу препаратни қуйида келтирилган тавсияларга мувофиқ қабул қилинганда 1000-\n2800 мг амоксициллин/143-400 мг клавуланат кислотасига тенг бўлган умумий суткалик дозани қабул қиладилар. Амоксициллиннинг юқори суткалик дозаларини қўллаш зарурати туғилганида, клавуланат кислотасининг кўзда тутилмаган юқори суткалик дозаларини юборишни олдини олиш мақсадида, препаратнинг бошқа дори шаклини ишлатиш тавсия қилинади.\nстандарт доза (барча кўрсатмалар учун) – бир таблеткадан суткада икки марта;\nюқорироқ доза (айниқса ўрта отит, синусит, қуйи нафас йўллари ва сийдик чиқариш йўлларининг инфекциялари каби инфекцияларни даволаш учун) – бир таблеткадан суткада уч марта буюрилади.\nБолаларни даволаш учун таблеткалар ва препаратнинг бошқа дори шакллари, масалан суспензия ишлатилади. Олти ёшгача бўлган болаларни даволаш учун суспензияни ишлатган афзал.\nсуткада 25 мг/3,6 мг/кг дан 45 мг/6,4 мг/кг гача дозаларда, икки марта қабул қилишга буюрилади.\nайрим инфекцияларни даволашда (масалан, ўрта отитда, синуситда ва қуйи нафас йўлларининг инфекцияларида) икки марта қабул қилишга бўлинган ҳолда суткада\n70 мг/10 мг/кг гача дозаларни қабул қилиш мумкин.\n1000 мг дан Амоксиклав таблеткалари креатинин клиренси <30 мл/минут бўлган пациентларни даволаш учун қўлланмайди, чунки бу пациентлар учун препаратнинг дозасини танлаш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилмаган.\nНохуш самараларни ривожланиш тез-тезлигини таснифлаш учун қуйидаги мезонлардан фойдаланилган: жуда тез-тез (≥1/10), тез-тез (≥1/100 дан <1/10 гача), тез-тез эмас (≥1/1000 дан <1/100 гача), кам холларда (≥1/10000 дан <1/1000 гача), жуда кам холларда (<1/10000), тез-тезлиги номаълум (маълум бўлган маълумотлар бўйича баҳолаш мумкин эмас).\nПрепарат қабул қилинганида энг кўп кузатиладиган ножўя ножўя реакциялари: диарея, кўнгил айниши ва қусиш.\nТез-тезлиги номаълум: сезгир бўлмаган микроорганизмларни ҳаддан ташқари кўпайиши.\nТез-тез: кўнгил айниши (кўпинча бу юқори дозаларни ичга қабул қилиш билан боғлиқ; меъда-ичак йўллари томонидан реакцияларни, препаратни овқатни қабул қилишни бошида қабул қилиб минимумга етказиш мумкин), қусиш.\nТез-тезлиги номаълум: антибиотикларни қўлланиши билан ассоциацияланган колит (шу жумладан, сохта мембраноз колит ва геморрагик колит, “Махсус кўрсатмалар”га қаранг), “қора тукли” тил.\nТез-тезлиги номаълум: гепатит, холестатик сариқлик (бу нохуш кўринишлар бошқа пенициллинлар ва цефалоспоринларни қўллаш фонида кузатилган, “Махсус кўрсатмалар”га қаранг);\nҲар қандай тери аллергик реакциялари ривожланганида даволашни тўхтатиш керак\nТез-тез эмас: тери тошмалари, қичишиш, эшакеми.\nКам холларда: кўп шаклли эритема.\nТез-тезлиги номаълум: Стивенс-Джонсон синдроми, токсик эпидермал некролиз, буллёз эксфолиатив дерматит, ўткир тарқоқ экзантематоз пустулёз.\nБошқа бета-лактам препаратларига (масалан, цефалоспоринлар, карбапенемлар ёки монобактамларга) зудлик билан кечувчи оғир юқори сезувчанлик реакциялари.\nАмоксициллиннинг даволаш курси фонида аценокумарол ёки варфарин билан самарани бир маромда сақлаб турувчи даволанаётган пациентларда халқаро меъёрлаштирилган нисбатни ошиш ҳоллари таърифланган. Препаратларни бир вақтда буюриш зарурати туғилганда, даволашни бошлаш вақтида ва амоксициллин билан даволаш тўхтатилганидан кейин протромбин вақти ёки халқаро меъёрлаштирилган нисбатни синчковлаб назорат қилинади. Орал антикоагулянтларнинг дозаларига тузатиш киритиш талаб қилиниши мумкин.\nПенициллинлар метотрексатнинг чиқарилишини пасайтириши мумкин, бу токсикни кучайишига олиб келиши мумкин.\nПробенецидни бир вақтда қўллаш тавсия этилмайди. У буйрак каналчаларида амоксициллинни секрециясини пасайтиради. Пробенецидни Амоксиклав билан бир вақтда қўллаш қонда амоксициллиннинг даражасини ошишига (аммо клавуланат кислотасини эмас) ва уларни узоқ вақт ушланиб қолишига олиб келиши мумкин.\nМикофенолат мофетил қабул қилаётган пациентларда амоксициллин ва клавуланат кислотасининг перорал препаратини қўллаш бошланганидан кейин микофенолат мофетилнинг навбатдаги дозасини қабул қилишдан олдин фаол метаболит – микофенол кислотасининг (МФК) концентрациясини тахминан 50% га камайиши кузатилган. Навбатдаги дозадан олдин МФК нинг концентрациясини бундай ўзгариши МФК нинг умумий экспозициясини ўзгаришидан далолат бермаслиги мумкин. Шунинг учун трансплантат дисфункциясининг клиник белгилари бўлмаганида микофенолат мофетилнинг дозани ўзгартириш зарурати йўқ. Шунга қарамасдан, бундай мажмуавий даволаш вақтида ва антибиотикотерапия тугаганидан кейин бир қанча вақт синчковлик билан тиббий кузатув зарур.\nАнтибактериал воситаларни тегишли қўллаш бўйича расмий тавсияларни ҳисобга олиш керак.\nПенициллинлар билан даволаш фонида жиддий ва баъзида ўлимга олиб келувчи юқори сезувчанлик реакциялари (анафилактоид реакциялар) кузатилган. Улар кўпроқ анамнезида атопияси ва пенициллинларга юқори сезувчанлик реакциялари бўлган пациентларда ривожланади. Аллергик реакциялар ривожланганида Амоксиклав билан даволашни тўхтатиш ва бошқа мувофиқ келувчи антибактериал препаратлар буюрилиши керак.\nАмоксициллинга инфекция қўзғатувчиларнинг сезувчанлиги исботланган ҳолларда расмий қўлланмаларга мувофиқ Амоксиклавдан амоксициллинга ўтишни кўриб чиқиш керак.\nАгар тахмин қилинаётган қўзғатувчилар клавуланат кислотасининг ингибиция қилувчи таъсирига сезгир бўлган, бета-лактамазалар билан боғлиқ бўлмаган, бета-лактам препаратларга чидамлилик хавфи юқори бўлса, препаратнинг ушбу дори шакли қўллаш учун яроқсиздир. Ушбу дори шакли S.pneumoniae нинг пенициллинга чидамли штаммлари чақирган инфекцияларни даволаш учун қўлламаслик керак.\nБуйрак фаолиятини бузилиши бўлган ёки препаратнинг юқори дозалари билан даволанаётган пациентларда тиришишлар ривожланиши мумкин (“Ножўя таъсирлари” га қаранг).\nИнфекцион мононуклеозга гумон қилинган ҳолларда, Амоксиклав билан даволашга йўл қўймаслик керак, чунки касалланиш вақтида амоксициллин қўллангандан сўнг қизамиққа ўхшаш тошмаларни пайдо бўлиши кузатилган.\nАмоксициллин билан даволаш вақтида аллопуринолни бир вақтда қўлланиши терида аллергик реакцияларни ривожланиш эҳтимолини потенциал оширади.\nАмоксиклавни узоқ вақт қўллаш баъзан сезувчан бўлмаган микроорганизмларни ҳаддан ташқари ривожланишига олиб келиши мумкин.\nДаволашни бошланишида пустулали инфекцион тарқоқ эритемани ривожланиши ўткир тарқоқ экзантематоз пустулёзнинг потенциал симптоми ҳисобланади. Бундай реакция Амоксиклав билан даволашни тўхтатишни талаб қилади ва кейинчалик амоксициллинни юборишга қарши кўрсатма ҳисобланади.\nЖигар етишмовчилиги бўлган пациентларда препарат билан даволаш эҳтиёткорлик билан ўтказилиши керак. Жигар томонидан кузатиладиган нохуш кўринишлар асосан эркаклар ва кекса ёшдаги пациентларда кузатилган ва узоқ муддатли даволаш билан потенциал боғлиқ бўлган. Бу нохуш кўринишлар болаларда жуда кам ҳолларда кузатилган. Барча гуруҳ пациентларда белгилар ва симптомлар одатда даволаш вақтида ёки даволашдан сўнг қисқа муддатда кузатилади, бироқ айрим ҳолларда улар даволаш тўхтатилганидан сўнг бир неча ҳафта давомида намоён бўлмайди. Одатда улар қайтувчан характерга эга. Жигар томонидан оғир нохуш кўринишлар ривожланиши мумкин, жуда кам ҳолларда ўлим ҳоллари кузатилган. Улар деярли ҳамиша жиддий асосий касалликлари бўлган ёки жигарни шикастлаш қобилиятига эга ёндош дори препаратларни қабул қилган пациентлар орасида кузатилган.\nДеярли барча антибактериал препаратлар, жумладан амоксициллин билан даволаш фонида кузатиладиган антибиотикни қўлланиши билан боғлиқ колит, оғирлиги бўйича енгилдан ҳаётга хавф солувчи даражагача ўзгариши мумкин. Шунинг учун, бу ташхисни антибиотиклар билан даволаш вақтида ёки ҳар қандай даволаш курси тугаганидан сўнг диарея бўлган пациентларда бўлишига тахмин қилиш муҳимдир. Антибиотикларни қўлланиши билан боғлиқ колит ривожланганда Амоксиклав билан даволашни зудлик билан тўхтатиш керак; шифокорнинг маслаҳати олинади ва тегишли даволаш чоралари буюрилади. Ушбу вазиятларда ичак перистальтикасини сусайтирувчи воситаларни қабул қилиш мумкин эмас.\nУзоқ муддат даволаш вақтида турли аъзолар тизимини, шу жумладан, буйраклар, жигар ва қон яратиш аъзолари фаолиятини вақти-вақти билан баҳолаш тавсия қилинади.\nКам ҳолларда препаратни қабул қилиш фонида протромбин вақтини узайиши кузатилган. Антикоагулянтларни бир вақтда қабул қилинганда қон ивиши кўрсаткичларини тегишли назорат қилиш шарт. Антикоагуляциянинг исталган даражасига эришиш учун перорал антикоагулянтларнинг дозаларига тузатиш киритиш талаб қилиниши мумкин.\nБуйрак етишмовчилиги бўлган пациентларда, етишмовчилик даражасига мувофиқ равишда препаратнинг дозасига тузатиш киритиш керак (“Қўллаш усули ва дозалари”га қаранг).\nДиурези пасайган пациентларда кам ҳолларда, асосан парентерал даволаш фонида кристаллурия кузатилган. Амоксициллиннинг юқори дозалари билан даволаш вақтида амоксициллинни қўлланиши билан боғлиқ кристаллурияни ривожланиш эҳтимолини пасайтириш мақсадида етарли миқдорда суюқлик ичиш ва диурезни назорат қилиш тавсия қилинган. Қовуғига катетер ўрнатилган пациентларда унинг ўтказувчанлигини мунтазам равишда назорат қилиш керак.\nАмоксициллин билан даволаниш вақтида глюкозанинг сийдикдаги даражасини баҳолаш зарурати туғилганда, глюкозооксидаза билан ўтказилган ферментатив усуллардан фойдаланиш керак, чунки ферментатив бўлмаган усуллар баъзан сохта мусбат натижаларни бериши мумкин.\nАмоксиклавда клавуланат кислотасини бўлиши IgG ва альбуминни эритроцитларнинг мембраналари билан носпецифик боғланишини чақириши мумкин, бу Кумбс синамасининг сохта мусбат натижаларига сабаб бўлиши мумкин.\nПрепаратни қабул қилган пациентларда Aspergillus ни аниқлашда иммунофермент анализ (ИФА) синамаларида мусбат натижалар кузатилган, кейинчалик пациентларда Aspergillus чақирган инфекцияни йўқлиги аниқланган. Aspergillus ни аниқлаш учун ИФА синамалари доирасида аспергилёз бўлмаган полисахаридлар ва полифуранозлар билан кесишган реакциялар кузатилган. Амоксиклав билан даволанаётган пациентларда мусбат натижалар эҳтиёткорлик билан таҳлил қилиниши ва бошқа диагностика усуллари билан тасдиқланиши керак.\nҲомиладорлик даврида препаратни қўллаш юзасидан чекланган маълумотлар туғма нуқсонлар ривожланиш ҳавфи ошганини қайд этмаганлар. Ҳомила пардаларини муддатидан олдин ёрилиши қайд қилинган аёллар иштирокидаги ягона тадқиқот доирасида амоксициллин/клавуланат кислотаси билан профилактик даволаш янги туғилган чақалоқларда некротик энтероколитнинг юқори хавфи билан потенциал боғлиқлик аниқланмаган. Агар шифокор ҳомиладорлик даврида препаратни қўллашни зарур деб ҳисобламаса, уни қўллашдан сақланиш керак.\nҲар иккала фаол моддаси кўкрак сутига ажралади (эмизикли болаларга клавуланат кислотасининг таъсири бўйича маълумотлар йўқ). Эмизикли болаларда диарея ва шиллиқ қаватларни замбуруғли инфекциялари ривожланиши мумкин, бу эмизишни тўхтатишни талаб қилиши мумкин. Эмизиш даврида шифокор томонидан фойда/хавф нисбатини баҳолангандан сўнгина препарат билан даволаш мумкин.\nУшбу фаолиятни бажаришга потенциал таъсир қилувчи нохуш самаралар (масалан, аллергик реакциялар, бош айланиши, тиришишлар) ривожланиши мумкин.\nБуйрак фаолияти бузилган ёки катта дозаларда даволанган пациентларда тиришишлар кузатилиши мумкин.\nАмоксициллин ва клавуланат кислотаси организмдан гемодиализ ёрдамида чиқарилиши мумкин.\n10 (2 х 5) ёки 14 (2 х 7) таблеткадан блистерлар (алюминий/алюминий фольга) қутида.


Аҳоли саломатлигини сақлашда яна бир муҳим қадам / ADOLAT ижтимоий-сиесий газетаси\nАҳоли саломатлигини сақлашда яна бир муҳим қадам\nИнсон ҳаётидан қимматроқ нарса йўқ. Шу боис соғлиқни сақлаш тизимини такомиллаштириш ва аҳолига тиббий хизмат кўрсатиш сифатини ошириш масалалари Президентимизнинг доимий диққат марказидаги масалалардан бўлиб келмоқда.\nТАБИБ АСЛИ КИМ ЭДИ?\nТадеуш Доленга-Мостович қиссаси асосида суратга олинган “Табиб” фильмини қайта-қайта бўлса-да, барчамиз севиб томоша қиламиз. Чунки ушбу фильм реал воқеликка жуда яқин.\nФильмда тиббиёт профессори Рафу Вилчур тақдир ҳукми билан саёқ кимсага айланади. Бошпанасиз, ҳатто ўзининг кимлигини, исмини ҳам унутган Рафу Вилчур қоринтўярга кун кечириб юрган кезларида бир қишлоққа бориб қолади... У қишлоқ табиби Антони Косиба номи билан машҳур бўлади...\nҲар гал ушбу кинони томоша қилаётганимда фильм сўнггидаги суд жараёнини ҳаяжон билан кўраман.\nҚишлоқ табиби Антони Косиба ўғирлик, қишлоқда ноқонуний табиблик қилгани учун айбланади. Судга Варшавадан махсус таклиф этилган эксперт, Польша жарроҳлар уюшмаси раиси, профессор қишлоқ табиби Антони Косиба даволаган, операция қилган қачондир майиб бўлган ёки қачондир касал бўлган бир неча беморни текшириб, хулоса беради. Унинг пухта текширишлари, рентген суратларига асосланиб берган хулосасига кўра, операциялар ғоят юксак, профессионал савияда, ҳеч шак-шубҳасиз чуқур анатомик билим асосида ўтказилганини тан олади ва унинг маҳоратига қойил қолади...\nЭксперт нега қишлоқ табиби Антони Косибанинг билим-савиясига тан беради? Чунки мазкур табиб аслида бир пайтлари тиббиёт доктори, профессор Рафу Вилчур эди.\nХЎШ, ФИЛЬМДАН НИМАНИ ХУЛОСА ҚИЛИШ МУМКИН?\nҲақиқатдан халқ табобати билан боғлиқ муносабатлар ҳуқуқий тартибга солиниши керак бўлган йўналишлардан. Шу билан бирга, инсон саломатлигини муҳофаза қилиш ва тиклаш билан боғлиқ ҳар қандай фаолият юқори малакали тиббиёт мутахассислари томонидан олиб борилиши лозимлигини ҳеч ким инкор этмаса керак.\nЖамиятда халқ табобати билан шуғулланиб келаётган табибларнинг аксарияти тиббий маълумот олганлиги тўғрисидаги ҳужжатга эга эмас. Чунки халқ табобати яқин-яқинга қадар назорат қилинмайдиган фаолият турларидан бири эди. Шу боис анча сердаромад “соҳа”га айланган мазкур фаолият билан билган ҳам, билмаган ҳам шуғулланарди. Тўғри, уларнинг орасида тиббиёт соҳасида ишлаб, кейинчалик халқ табобати билан шуғулланаётганлар ҳам бор. Кўплаб мамлакатларнинг амалдаги қонунчилиги тиббий маълумот тўғрисидаги дипломга эга фуқароларга табиблик билан шуғулланиш ҳуқуқини бермайди. Аниқроқ айтадиган бўлсак, қонун ҳужжатларида тиббий маълумот олганлиги тўғрисидаги дипломга эга шахслар халқ табобати билан шуғулланиши мумкин, деган қоиданинг ўзи йўқ.\nТиббий маълумотга эга шахсларга табиблик билан шуғулланиш осон. Бироқ тиббий маълумотсиз одамлар, ўз манфаати йўлида “хизмат қилувчи” табиблар ҳам борлиги хавфлидир. Тўғри, тиббий маълумот олганлиги тўғрисидаги ҳужжатга эга бўлмаган маҳоратли табиблар ҳам учраб туради. Улар авлоддан-авлодга ўтиб келаётган анъаналар асосида халқ табобати усуллари ва доривор гиёҳлар ёрдамида даволаш ишларини олиб боришади. Шу нуқтаи назардан, табибнинг сохта ёки ҳақиқийлигини билиш осон иш эмаслигининг боиси табибнинг ҳақиқийлиги ёки сохталигини аниқловчи мезоннинг ўзи йўқлигида, дейиш мумкин.\nХўш, юқоридаги “Табиб” фильмидан қандай хулоса қилиш мумкин? Агар қишлоқ табиби Антони Косиба асли тиббиёт билимдони бўлмаганида беморларнинг кўпчилиги омон қолмасди. Балки асар муаллифи Тадеуш Доленга-Мостович ва киноижодкорлар «Халқ табобати тўғрисида»ги қонунни ишлаб чиқиш ва қабул қилиш ушбу соҳани тартибга солиш нуқтаи назаридан кечиктириб бўлмас долзарб масала, деган бўлса не ажаб.\nХАЛҚ ТАБОБАТИДА ХОРИЖ ТАЖРИБАСИ ҚАНДАЙ?\nШу ўринда, хориж тажрибаси ва амалиётига эътибор қаратадиган бўлсак, бир қатор мамлакатларда халқ табобати расмий соғлиқни сақлаш тизимининг ажралмас қисми саналади. Лекин баъзи мамлакатларда бу борадаги фаолият тури эътиборсиз қолмоқда.\nБугунги кунда Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ)га аъзо 194 мамлакатнинг 129 тасида халқ табобати ҳуқуқий мақомга эга бўлиб, қонун доирасида тартибга солинган. Масалан, Хитой, Ҳиндистон, Япония, Жанубий Корея каби мамлакатлар бу борада мустаҳкам қонунчиликка эга.\nЖССТга аъзо давлатлар бу борада уч гуруҳга бўлинган. Хусусан:\nБу мамлакатларда халқ табобати усуллари расман миллий соғлиқни сақлаш тизимида қўлланилишига рухсат этилади. Табибларнинг дорилари, препаратлари ўрнатилган тартибда рўйхатдан ўтказилади ва фаолияти тартибга солинади. Халқ табобати бўйича кадрлар тайёрлаш ва илмий тадқиқотлар олиб боришга қаратилган зарур курслар (давлат муассасаларида ҳам, хусусий даволаш муассасаларида ҳам) амалга оширилади. Хитой, Жанубий Корея, Вьетнам, Ҳиндистон, Россия Федерациясида, Арманистон ва бошқа мамлакатларда шундай тизим амал қилади;\nУшбу тизимдаги мамлакатлар тиббиётида халқ табобати усулларини қўллашга маълум бир чекловлар билан рухсат этилган. Яъни бу давлатларда замонавий клиникалар билан ёнма-ён халқ табобати усуллари билан даволайдиган хусусий шифохоналар ҳам ишламоқда. Кадрлар тайёрлашнинг тегишли тизими ҳам мавжуд бўлиб, фақат университет даражасида эмас. Халқ табобати соҳасида фаолият юритаётган шахслар ёки дорилар давлат томонидан тартибга солинмаган ёки қисман тартибга солинган. Бирлашган тизим амалда бўлган мамлакатлар Канада, Буюк Британия, Гвинея, Нигерия, Мали ва бошқалардир;\nБу мамлакатлар соғлиқни сақлаш тизими тўлиқ замонавий медицина билан таъминланади. Халқ табобати усуллари расман тан олинмаган, бироқ уларни қўллаш учун тўғридан-тўғри тақиқ ҳам мавжуд эмас.\nШу ўринда бир савол туғилади. Хўш, Ўзбекистон қайси гуруҳга мансуб? Агар мамлакатимиз қонунчилигига назар соладиган бўлсак, учинчи — толерант тизим бизга кўпроқ мос келади. Чунки мамлакатимизда халқ табобати усуллари давлат томонидан тан олинмаган, бироқ улардан фойдаланиш бўйича қонунчиликда ҳеч қандай тақиқлар ҳам мавжуд эмас.\nЎЗБЕКИСТОНДА ТАБИБЛАРГА ҲАМ ЭҲТИЁЖ КАТТА\nОрамизда даво истаб бир маротаба бўлса-да табибга мурожаат қилмаган одам топилмаса керак. Чунки баъзида кимёвий дорилардан кўра табиий гиёҳларни афзал кўрамиз. Қолаверса, табобат илмининг султони Абу Али ибн Сино бобомиз қолдирган бой манбаларга ишончимиз баланд экани ҳам рост. Ибн Сино ўгитларига амал қилиб фаолият юритаётган табибларнинг муваффақиятларга эришаётгани ҳам бор гап. Бироқ, ана шундай табибларимиз замонавий тиббиёт ожизлик қилган айрим хасталиклар давосини амалда кўрсатиб берса-да, уни тан олмасликка ҳаракат қилингани халқ табобати ривожига тўсқинлик қилиб келинди. Алалоқибат, табобат илмини замонавий тиббиётга уйғунлаштириш масалаларига эътибор қаратилмади. Шу боис халқ табобати ҳали-ҳануз ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солинмаган.\nЎзбекистон Республикаси Конституциясининг 40-моддасида ҳар бир инсон малакали тиббий хизматдан фойдаланиш ҳуқуқига эга экани кафолатланган. Малакали тиббий хизмат 1996 йил 29 августда қабул қилинган «Фуқаролар соғлиғини сақлаш тўғрисида»ги қонунда белгиланган бўлса-да, қонунда халқ табобатига алоқадор нормалар киритилмаган. Ушбу омилларнинг барчаси табибларни тиббиётнинг илғор ютуқлари билан таништиришга, уларни ўқитиш ва ўзаро тажриба алмашишларига тўсиқ бўлиб келди. Шундай шароитда ҳам мамлакатимизда табибларнинг сони 30 мингдан ошиш билан бирга, мавжуд 4253 та хусусий тиббиёт муассасасининг 516 тасида халқ табобати усуллари кенг қўлланилмоқда.\nМасаланинг яна бир жиҳати борки, бундан ҳам кўз юмиб бўлмайди. Қонун таъқиқламагани боис бу фаолият туридан ўз манфаати йўлида фойдаланувчи сохта «табиб»лар ҳам кўпайди.\nДавлатимиз раҳбарининг 2018 йил 12 октябрдаги «Ўзбекистон Республикасида халқ табобати соҳасини тартибга солиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори ана шундай муаммоларга чек қўйишга, қонунчиликдаги бўшлиқларни тўлдиришга, мазкур йўналишда тўпланган тажрибадан унумли ва хавфсиз фойдаланишга қаратилгани билан ниҳоятда аҳамиятлидир.\nМазкур қарорда халқ табобати аҳолига тиббий ёрдам кўрсатишнинг қўшимча усули сифатида эътироф этилди. Халқ табобатини ривожлантиришнинг асосий йўналишлари белгиланди. Хусусан, соҳа ижобий ютуқларини замонавий тиббиётга интеграция қилиш, мазкур йўналишда етакчи маҳаллий ва чет эл тиббиёт муассасалари ҳамда соғломлаштириш амалиёт марказлари билан яқин ҳамкорлик қилиш, халқ табобати мутахассисларини тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш тизимини яратиш каби долзарб вазифалар амалга оширилиши белгиланди.\nТаъбир жоиз бўлса, халқ табобати эгали бўлди. Гап шундаки, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги халқ табобати усулларини қўллаган ҳолда, тиббий фаолиятни амалга ошириш учун зарур бўлган талаблар, шунингдек, хизмат кўрсатиш ҳажми ва тартибини белгиловчи ваколатли орган этиб белгиланди.\nЭнг муҳими, халқ табобатини ривожлантиришнинг асосий йўналишлари белгиланди. Хусусан, халқ табобати соҳасидаги фаолиятни тартибга солиш ва назорат қилишни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий базани шакллантириш ҳамда халқ табобати усулларидан фойдаланган ҳолда тиббий хизмат кўрсатувчи шахсларнинг ҳуқуқий мақоми ва улар томонидан кўрсатилган хизматлар оқибати учун жавобгарлиги белгиланади. Халқ табобати усулларидан фойдаланган ҳолда тиббий хизмат кўрсатувчи ташкилотлар ва мутахассислар, уларнинг иш тажрибаси, кўрсатадиган хизмат турлари ҳақидаги маълумотларни ўз ичига олган ягона маълумотлар базаси шакллантирилади. Кўрсатилаётган тиббий хизматлар сифатини ошириш ҳамда аҳолига тиббий хизматдан фойдаланишда онгли равишда танлаш имкониятини яратиш учун халқ табобатининг кўп йиллик кўникмалари ҳамда амалиётда тасдиқланган ижобий ютуқларини замонавий тиббиётга интеграциялаш орқали унинг салоҳиятидан кенг фойдаланилади.\nҚувонарлиси, қарорда республика тиббиёт олий ўқув юртларининг “Даволаш иши”, “Педиатрия иши”, “Тиббиёт-педагогика иши” бакалавриат йўналишларидаги ўқув дастурларига халқ табобати бўйича махсус ўқув циклини жорий этиш, Тошкент врачлар малакасини ошириш институтида халқ табобати кафедраси ва “Халқ табобати” йўналиши бўйича малака ошириш курсини ташкил этиш кўзда тутилган.\nЭндиликда халқ табобати билан шуғулланувчи шахслар ва шундай хизматни кўрсатувчи тиббиёт муассасалари махсус лицензия асосида фаолиятни амалга оширади. Халқ табобати усулларини қўллаш билан шуғулланаётган мутахассис ва ташкилотлар бўйича ягона ахборот базаси яратилади. Ушбу базага лицензия асосида фаолият олиб бораётган табиблар, халқ табобати усулида иш юритаётган даволаш муассасалари ҳақидаги барча маълумотлар жойлаштириб борилади.\nХулоса ўрнида айтганда, минг йиллар давомида шаклланган ўзбек халқ табобати анъаналари жадал давом эттирилади. Бобокалонимиз Ибн Сино қолдирган табобат илмига доғ тушираётган сохта “табиб”лар фаолиятига чек қўйилади. Зеро, бу ислоҳотлар замирида аҳолига малакали тиббий ёрдам кўрсатиш кўламини янада кенгайтириш мужассамдир.\nЯшиллик бағрида яшамоқ бахти...\nЯқинлашганингиз сайин сиздан узоқлашиб борадигандек таассурот уйғотадиган қорли чўққилардан қувват олиб яшил водий сари чопқиллаб бораётган жилғала...\nЖиззахлик кекса ижодкор Мели Норматовнинг "Халқ фарзанди" китобида таниқли давлат арбоби Шароф Рашидов ҳақида хотиралари жамланган....\nХалқнинг бунёдкорлик қудрати...\nМамлакатимизда сўнгги икки йилдан иборат қисқа вақт ичида 160 дан ошиқ йирик саноат объектлари ишга туширилди....