Тош орқали Ўзини таниган аëл\n01 декабр 2020, Тошкент вақти: 04:08\nМосквада геология соҳасида номзодлик диссертацияси ëқлаб¸ Ўзбекистонда бу соҳанинг яхшигина мутахассиси сифатида ишлаган Мўътабар опа¸ тош орқали дунë ва динни англатган ўз тақдиридан мамнун.\n"Давр менинг тақдиримда" эшиттиришининг бугунги қаҳрамони Мемориал инсон ҳуқуқлари ташкилотининг Ўзбекистондаги ҳамкори¸ геология-минералогия фанлари номзоди Мўътабар опа Аҳмедова.\n“Мен танлаган касбимдан нолимайман. Чунки мен шу тош орқали дунëни кўрдим. Бу Оллоҳнинг менга берган иқтидори¸ насибаси бўлса керак”.\nТуғилган куним қоғозда бошқача ëзилган¸ дейди суҳбатдош.\n- Ҳужжатдагиси 1936¸ ҳужжатсиз эса 1938. Ҳужжат беришаëтганда сал каттароқ қилиб олишган. 1955 йилда Тошкент шаҳридаги у пайтдаги Куйбишев номидаги 1-сонли мактабни битирганман¸ дейди Мўътабар опа Аҳмедова гап аввалида.\nСаҳроларда кон очиш истаги\nТошкентнинг Эски шаҳар мавзесидаги оддий оилада туғилган Мўътабархон тоғ-тошларни¸ саҳро-даштларни кезадиган геолог бўлишни орзу қилганида¸ маҳалла-кўй ҳам¸ ота-она ҳам ҳайрон қолишди.\n- Ëшлигимдан географияни жуда ҳам яхши кўрганман. Дайдилигим бор экан шекилли. Ойим ўқишимга умуман қарши бўлганлар. Ойим Худога шукур борлар. Дадам “Қўй энди¸ қиз бола. Узатсак ҳаммаси ўз-ўзидан қолиб кетади” деганлар. Шу билан геология ва разведка факультетини битирганман¸ дейди Мўътабар опа Аҳмедова.\nАна шундан кейин Мўътабар Аҳмедова Москвага бориб аспирант бўлди¸ геология соҳасида илмий иш ëзиб¸ фан номзоди бўлди.\n- Мен танлаган касбимдан нолимайман. Чунки мен шу тош орқали дунëни кўрдим. Бу Оллоҳнинг менга берган иқтидори¸ насибаси бўлса керак. Мен дунëни кўриш билан бирга динни билдим.\nМен дунë кезмасдан¸ фақат Тошкентда ўтирганимда¸ динни билмас эдим. Мен бу ерда динни ўрганаяпман¸ деганлар билмайди барибир. Дунëни билмасангиз¸ оламни билмасангиз¸ динни билмайсиз.\nМен¸ Оллоҳга¸ шу нарсаларни кўрсатганига шукроналар айтаман. Оллоҳ менга арзимаган тош билан Ўзини танитди. Мен асосан¸ илмий иш билан шуғулланган одамман.\nМосквада Оржоникидзе номидаги Геология ва развдека институти бор¸ МГРИ дейди. Ўша институтнинг Литология кафедрасида преофессор Тихониров Сергей Валеревичнинг қўлида таълим олганман. Мен Москвада 1974 йилда геология-минералогия фанлари номзоди унвонига эга бўлиб¸ Тошкентга келганман¸ дейди Мўътабар опа Аҳмедова.\nТошкентга қайтиб келган Мўътабарнинг Москвада шаклланган ҳурфикрлилиги маҳаллий илм даргоҳининг қуюшқонига сиғмади.\n- Тошкентда Нефт ва газ разведкаси илмий текшириш институти бор. Мени ўша ерга боғлаб қўйишган. Мен ўша институтда ишлаб юрдим.\nАкадемик¸ менга нисбатан сал ëмон муносабатда бўлиб юрди. Нимагаки¸ мен ëзган мақолаларимни тўғридан-тўғри Москвада чиқарар эдим. Бу ерда ҳар бир чиқариладиган илмий мақолаларга директор бош бўлиши керак экан¸ яъни у эгаси бўлиши керак экан.\nМен аввалига бу нарсани билмаганманку. Шу муносабат билан менга ëвқараш бўлди. Олдинига¸ 5 йилча индамай юрдим. Кейин қарасам¸ жуда бўлмайдиган. Кейин шу билан гапиришиб қўйдим. Кураш очиқчасига ўтиб кетган. Мен ҳозир уни гапирмайман¸ дейди Мўътабар опа Аҳмедова.\nҚоғозларга кўмилган илм даргоҳи ташқарисида ҳаëт қайнар эди. 1985 йил иқтидорга келган Михаил Горбачевнинг демократия ва ошкоралик¸ дея чўзган қўллари истиқболига мамлакатнинг турли нуқталаридан минглаб қўллар чўзилар ва улар орасида Мўътабархоннинг ҳам қўллари бор эди.\nБу суратлар коллажида Мўътабар опа тақдиридаги муҳим ўзгаришлар акс этган.\nМаҳаллада дув - дув гап\n1966 йилдаги ер қимирлашидан кейин Тошкент маҳаллалари эрта-индин бузиладиган омонат бошпана мақомида эди.\nМаҳаллада дув-дув гап фильмидаги каби¸ одамлар "дом"га кўчишни орзу қилишмас¸ балки киндик қони тўкилган маҳаллада яшашни исташар эди.\nГорбачев даврида халқ истаги ҳам инобатга олиниши мумкинлигини ўйлаган Мўътабархон¸ маҳаллалар бузилишига қарши курашга кирди. Бу биринчи кураш эди¸ аммо охиргиси эмас эди.\n- Эски шаҳарнинг аҳволи жуда ҳам хароб бўлиб кетган эди. Бу менинг киндик қоним тўкилган ер. Шунинг учун мен кўчаларни тузатиш масаласида қўлимдан келганча ҳаракат қилдим. Яъни сувларни янгилаш¸ канализация ўтказиш¸ газ келтириш¸ электр энергиясини тўғрилаш борасида ҳаракат қилдим.\nЎша пайтда шаҳар советида Адҳам Фозилбеков ишлар эди. Исполком дерди¸ энди бу ҳозирги ҳокимият. Ўша ҳокимиятда Қудрат Рафиқов деган бор эди. Улар барака топишсин¸ қўлларидан келгунча ҳаракат қилишди. Улар мен талаб қилган нарсаларни¸ 70 фоизга бўлса ҳам бажаришга муваффақ бўлишди.\nМен ҳам ниҳоятда қайсар одамман. Тутган еримни кесадиганроқманми нима бало¸ айтган ишимни қанчалик ўзимга қийин бўлишидан қатъий назар¸ охирига етказишга ҳаракат қиламан. Менинг ўша пайтда қилган талабларим ўзимнинг манфаатим учун эмас эди. Мен уни халқ учун талаб қилдим.\nМен 1989 йилнинг охирида ота ҳовлига кўчиб келган бўлсам¸ 1991 йилда тўлиқ реконструкция бошланди. Шунга эришиш учун бир йил кураш кетди. Канализация ўтказилди¸ сувлар янгиланди¸ электр энегияси янгиланди¸ газ келди.\nОдамлар ўзларининг йиқилай¸ деб турган иморатларининг ҳаммасини тўғрилади. Қайтадан қурганлар¸ таъмирлаганлар кўп бўлди. Чунки бу ерда эски иморатлар¸ тарихий обидалар кўп эди. Ана шу тарихий обидаларни ушлаб қолиш учун мен ҳаракат қилдим.\nЧунки¸ 1987 йилда бўлса керак¸ Тошкент шаҳар ижроқўмининг Эски шаҳарни бузмаслик ва фақат таъмирлаш тўғрисида 489-сонли қарори чиққан. Мен шу қарорни ҳужжат қилиб маҳкам ушлаб олдим.\nАдҳам Фозилбеков бузилади¸ деди. Мен “Бузмайсиз¸ бу ерда тарихий обидалар бор. Сиз тарихий обидаларни бузмоқчисиз”¸ деб айтдим. Шу билан¸ хўп дейишди. Раҳмат ўшаларга.\nМен ҳеч қачон амалдорни мақтаган эмасман. Мана ҳозир биринчи марта сизга айтиб турибман. Чунки ҳақиқатни¸ ким нима иш қилганлигини гапиришим керак¸ дейди Мўътабар опа Аҳмедова.\nАрмиядан қайтаëтган темир тобутлар\nЎтган асрнинг 90-йилларида ўзбек матбуотида Совет армиясида уриб ўлдирилган¸ хўрланган¸ қурилишларда текин мардикорга айлантирилган ўзбек аскарлари мавзуси долзарб эди. Москвада тузилган "Солдат оналари" қўмитаси ҳам аскарлар ҳуқуқини ҳимоя қилар эди. Ўзбекистонда ҳам ана шундай қўмита тузилди. "Ота-оналар қўмитаси" деб аталган бу тузилманинг энг фаолларидан бири Мўътабар Аҳмедова бўлди.\n- 1989-1990 йилларда армияга олинган болалар кўпчилигининг ўликлари келганини жуда яхши биласизлар. Ўша пайтда¸ биз¸ "Ота-оналар қўмитаси" ни тузган эдик. Мен ўша қўмитанинг раиси эдим.\n1990 йилда компартиянинг 2-котиби Бугров мени чақирди ва “Хабаровскийга бориб келасиз” деди. Шу билан у ëққа кетдим ва у ëқдан болаларни олиб келдик. 87 болани олиб келишга кўндирдик. Бизга махсус самолëт беришди. Болалар келишди.\nМен Тошкентга келсам¸ мени ишдан бўшатиб қўйишипти. Бизнинг касаба уюшмамизнинг раиси “Мана Аҳмедовани ҳатто Горбачëв келиб ялинса ҳам тикламайдиган қилиб ишдан бўшатдик” деб гап тарқатган. Мен ишдан бўшатган бўлсанг¸ жуда яхши дедим ва индамай ўтиравердим.\nБугровга “Ўзим ҳал қиламан деган эдингиз. Нимага қилмадингиз? Мана мени ишдан бўшатиб қўйишипти. Менинг боқувчим йўқ¸ энди нима бўлади?” десам¸ “Қўяверинг¸ мен тиклайман” деди.\nШу билан беш куни кам уч ой ўтди. Шунгача мен индамай юрдим. Кейин Бугров “Энди Тбилисига бориб келинг. У ëқни кўриб келинг” деди. Шу билан Абхазияга бордик¸ Грузияга бордик¸ айландик. Компартиядан битта¸ армиядан битта¸ маҳалладан битта одам берди. Мухолифатдан мен бор эдим.\nАбхазиядаги болалар қийноқлар таъсирида 7-марта қочишган экан. Ҳарбий бошлиқ Язовга бориб учрашишган экан. Язов “Мен ўзим тўғрилайман. Сизлар жойларингизга бораверинглар”¸ деб айтган. Улар қайтиб боришганида эса¸ уларнинг ундан ҳам баттар дабдаласини чиқариб уришган.\nБиз борганимизда улар бизга “Сизлар нимага келдинглар? Сизлардан олдин ҳам кўпчилиги келиб кетди. Бизлар ҳарбий бошлиқ ëнига борган эдик. Қайтиб келганимиздан кейин бизни беш баттар қилиб уришди. Сизларга ҳеч нарса айтмаймиз” дейишди.\nМен уларга “Болажонлар. Мени ҳозир ўзларингизни оналарингиз ўрнида кўринглар. Онангизларга ўзларингизнинг дардларингизни айтасизларми” десам¸ “Айтамиз” дейишди. “Ундай бўлса¸ мени ўз онанглардай кўринглар ва дардларингизни айтинглар” дедим.\nБиласизми¸ улар шунақа ҳолатга келганки¸ улардан ҳеч гап суғуриб олишнинг иложи йўқ. Шу билан улар қанақа азобланишганини¸ бошларига қанақа мушкулотлар тушганини гапириб беришди. Нима қилиш керак?\nРаҳбарият билан гаплашсак¸ раҳбарият осмондан келди. Олиб кетамиз десак¸ олиб кетишнинг ҳам иложи йўқ. Ундан кейин болалар билан мен гаплашдим.\nУларга “Нима қиламиз? Сизлар қочинглар. Борганларингиздан кейин¸ мен ўзим ҳимоя қиламан” десам¸ улар рози бўлишди. Чунки менинг компартияда келишиб қўйган одамларим бор эди. Болалар “Бизнинг пулимиз йўқ” дейишган эди¸ мен “Ўзим топиб бераман” дедим¸ дейди Мўътабар опа Аҳмедова.\nАйтсам ўлдирарлар¸ айтмасам ўлам\nМўътабар Аҳмедова¸ ўз тақдирини ўзгартирган нуқта сифатида Каримовнинг 1989 йилда Комфирқа раҳбарлигига келтирилган кунини эслайди.\n- Мен 1989 йилдан¸ Ислом Каримовнинг давлат тепасига келганидан бошлаб гапирмасам бўлмайди. Чунки ҳаëтимда бир-бирига боғлиқлик жойи бор.\n1989 йил июн ойида Каримов ЎзССР компартиясининг биринчи секретари лавозимини эгаллади. Орадан тўрт ярим ой ўтгандан кейин Бўка¸ Оққўрғон¸ Паркентда бўлган қон тўкилишларини унинг лавозимни эгаллагандан кейинги жинояти билан боғлаганман.\nЎша 1989 йилнинг 9 ноябрида раҳматли бўлиб кетган Салим ака деган бир отахон ва 3-4 та аëл компартиянинг олдида пикет ўтказганмиз. Мен аëлларнинг номини айтмайман.\nЎшанда олдимизга Ислом Каримов чиққан. У лўттибозликни жуда яхши биларкан. Мен кузатиб турганман. У отахонлар билан¸ Бирликнинг баъзи бир фаол аëллари билан гаплашди. Мен қулоқ солиб турсам¸ ҳамма унга жуда яхши гапираяпти. Лекин асосий мақсад қолиб кетаяпти. Чунки Каримов одамларни лақиллата бошлади-да!\nБизнинг нимага бу ерга келганимиз¸ нимага пикет ўтказганимиз назардан қолиб кетаяпти. Шунда мен Ислом Каримовга қарата “Биласизми¸ сиз кимсиз?” дедим. У менга бир қараб қўйди. Биз қатор турган бўлсак¸ у иккита эркак билан гаплашиб мени ташлаб ўтди ва бу ëғимдагилар билан гаплаша бошлади.\nМен шунда унинг эътиборини ўзимга қаратиб “Биласизми¸ сиз кимсиз?” дедим. У менга ҳеч нарса демасдан қараб турди. Мен “Сиз бўғзингизгача қонга ботиб бўлган қотилсиз. Паркентда¸ Оққўрғонда¸ Бўкада қон тўкдингиз. Сиз халқ қонини тўкдингиз” дедим.\nШу гап оғзимдан чиқиши билан аëллар “Нимага унақа дейсиз? У давлат бошлиғи” деб орқамдан тортишди. Мен аëлларга “қўлингни торт” дейишим билан¸ Каримов зинадан чопқиллаб чиқиб кетиб қолди.\nМен уни бошқа кўрмадим. Иккита эркакни¸ иккита аëлни чақирди ва кириб кетди. Шу билан қайтиб чиқмади. Атрофдагилар “Нимага унақа дейсиз? У 1-одам бўлса. Оғзингизга қараб гапирсангиз бўлмайдими? Бошқа одам билан бунақа гаплашишингиз мумкинку” дейишди.\nМен “Адолатни гапиргани келдингларми ëки лўттибозлик қилганими? Менинг борим шу”¸ дедим.\n1992 йилда студентлар отилганидан жуда яхши хабаринглар бор. Буни гапириб ўтиришимнинг ҳожати йўқ. Тинч намойишга чиққан студентлар отилди. Нега?\nКаримов қўлига Қуръонни олиб¸ менинг ҳозир Каримовнинг Қуръонни ушлаганига жуда катта гумоним бор¸ муқовани ушлаган бўлиши мумкин¸ биз нон ва нон маҳсулотларини қимматлатмаймиз деб ваъда берган эди.\nУ бу гапни 3 январда айтган бўлса¸ 10 январда купонни жорий этди. Кўз олдингизга келтиринг¸ ҳеч ким ҳеч нарса ололмайди. Талабалар шаҳарчасида студентлар нонга зор бўлдику. Талабалар шаҳарчасини қонга ботирганида¸ мен 20 январда Каримовга ўзининг номига “Сен қотилсан” деб очиқ хат ëздим¸ дейди Мўътабар опа Аҳмедова.\n5 ой¸ 49 кун¸ 17 соат ва 50 дақиқалик қамоқ\n1995 йилда Мўътабар Аҳмедовани қамоққа олишди. Ҳозирги кунларда кўраëтганимиз куч ва жаҳд билан эмас¸ балки бир оз ийманибгина ҳибс қилишди. Касал бир кампирни қамаëтганидан уялишдими¸ балки.\n-Қиш¸ январ ойи эди. 12 январлар эди¸ шекилли. Уйда радикулит билан ëтсам¸ Собир Раҳимов тумани прокуратураси ходими Шуҳрат¸ фамилияси эсимда йўқ¸ кириб келди.\nҲа¸ десам¸ “Мўътабар опа¸ сизни шаҳар прокуратурасига чақиришаяпти. 15 дақиқага бориб келсангиз” деди. “Шуҳрат кўраяпсизку¸ мен ўрнимдан тура олмай ëтибман. Сизни ҳам ëтиб кутиб олдим” десам¸ “Йўқ Мўътабар опа¸ нима бўлса ҳам боришингиз керак” деди.\nМен “Шуҳрат мен озгина белимни кўтариб олай. Мен юриб боролмайман. Сиз мени кўтариб олиб бормайсизку” дедим. Ҳа¸ майли¸ унда қачон борасиз¸ деди.\nМен “бу бел оғриғи бўлса¸ қачон биламан унинг оғриғи қачон тўхташини” дедим. Майли унда мен бир ҳафатдан кейин яна келаман¸ деди у. Мен “Майли келавер. Тузук бўлсам¸ бораман¸ бўлмаса йўқ” деб айтдим.\nШу билан у бир ҳафтадан кейин келди. Шуҳрат “Шу бугун бориб келмасангиз бўлмайди. Мени ишдан бўшатиб юборишади. Мен ўзим 15 минутда олиб бориб¸ олиб келаман” деди.\nМен уй кийимида эдим. Устимга пўстин ташладим¸ бошимга рўмол ўрадим. Шу билан шаҳар прокуратурасига кириб бордим. Киришим билан узун кабинетнинг нариëқ томонидан ўша пайтдаги шаҳар прокурори Эргаш Жўраев менга қараб “Я тебя упеку” деб дўқ қилди.\nМен ҳайрон бўлдим. Мен ҳайрон бўлиб¸ индамадим. Мен тўхтаганим йўқ. Индамасдан унга қараб юравердим. У ҳайрон бўлди. Мен унинг дўқ қилганига ҳам эътибор бермасдан¸ олдига бордим ва “Авваламбор¸ ассалому алайкум. Саломлашиш керак. Иккинчидан¸ мен аëл кишиман. Менга жой кўрсатинг¸ мен ўтираман¸ менинг белим оғрияпти” дедим.\nШу билан мен ўша куни соат 5 гача ўтирдим. Соат 5 дан кейин мени ГУВД га олиб бориб¸ 18 камерага ташлади. Икки кун ўтди. Аҳмедова бу ëққа қаранг¸ деб униси келади¸ Аҳмедова бу ëққа қаранг¸ деб буниси келади. Мен ҳайрон бўлдим. Бу 1995 йил 24 январда бўлган воқеа.\n15 кун шу ерда ўтирдим ва ундан кейин Тоштурмага олиб кетди. Тоштурмада 3 ой 20 кун ўтирганимдан кейин мен иш билан танишишим керак бўлди. Тергов иши билан таништиришга менинг ëнимга шаҳар прокуратурасининг терговчиси Тоҳиров Мирзоҳид деган йигит келди.\nМен тергов иши билан танишаëтганимда Мирзоҳид менга: “Биласизми¸ сиз биргина гап учун кетаяпсиз”, деди. Мен бу ерда буни айтиб ўтмасам бўлмайди. Биринчи¸ иккинчи куни индамадим. Учинчи куни “Мирзоҳид¸ уч кундан бери шу гапни гапирасиз. Нима гап экан шу?” деб сўрадим. У менга “Сиз Каримовни қотил дегансиз” деди.\nМен секин бошимни кўтардим ва унга қараб “Мирзоҳид¸ қотилни қотил дейди¸ фоҳишани фоҳиша дейди. Нимага менга безрайиб қараб турибсиз? Бу сўзга бошқа синоним йўқ. У қотил” дедим. У ҳайрон бўлиб¸ нима қилишини билмади.\nМени шу билан олиб чиқиб кетишди ва машина ўғриларининг ичига ташлашди. Бир кундан кейин мени ура бошлашди. Мен ҳам уришиб кетдим ва шу билан бизни ажратишди¸ иккита жойим кўкарди. Шундан кейин мен бир ярим ой бошқа камерада ëтдим. Чунки калтак зарби кетиши керакку бадандан.\nҲар ҳафта ҳаммомга олиб киришарди. Менинг устимдаги кўким кетгандан кейин Аҳмедов Ҳусан деган йигитни менга янги терговчи қилиб қўйишди. Мен 5 ой¸ 49 кун¸ 17 соат 50 минут ўтирдим. Мен суд залида 4 йилга жиноий жавобгарликка маҳкум этилдим ва ғалабанинг 50 йиллиги муносабати билан амнистия билан суд залидан чиқдим. Менга 132-модда қўйилган эди. Бу қанақа модда? Бу совет давридаги жиноят кодексининг иғво ëки туҳмат деган моддаси¸ дейди Мўътабар опа Аҳмедова.\nКишан кийма¸ бўйин эгма ки сен ҳам ҳур туғилғонсан\nОлти ойдан кўп қамоқда ўтирган Мўътабар Аҳмедовага 4 йил қамоқ жазоси беришди¸ кейин амнистияга тушириб авф қилишди.\n- Оллоҳга беадад шукурлар бўлсинки¸ Оллоҳ мени имонга чақирди. Аммо ҳар бир санада 24 март бўладими¸ 1 апрел бўладими¸ 16 феврал бўладими – шундай саналарда менинг эшигимнинг тагида қоровул ўтиради¸ дея ўз гапига якун ясади Мемориал инсон ҳуқуқлари ташкилотининг Ўзбекистондаги ҳамкори¸ геология-минералогия фанлари номзоди¸ беш вақт номозни канда қилмайдиган муслима она Мўътабар опа Аҳмедова.\nДавр менинг тақдиримда Мўътабар Аҳмедова


Ўзбекистонлик ўқувчилар Жанубий Кореяда ўтказилган танловда ғолиб бўлишди\n8 Авг 2019 1656\nХалқ таълими вазирлиги томонидан ўтказилган “Youth techno art - 2019” халқаро болалар техник ижодкорлик фестиваль-танлови ғолиблари ҳамда “Баркамол авлод”болалар марказлари тўгарак аъзолари таркибидан ташкил топган Ўзбекистон терма жамоаси Жанубий Кореяда робототехника йўналишида бўлиб ўтган “International Young Robot Compenitions (IYRC)-2019 ” халқаро танловида иштирок этди, деб хабар беради вазирлик матбуот хизмати.\nЖуда қизғин ва кўтаринки руҳда ўтказилган танловда Ўзбекистон терма жамоаси иккита номинация бўйича ғолибликни қўлга киритди. Жумладан, “Саҳродаги жаннат“ лойиҳасида 2-ўрин, “Келажак шаҳар” лойиҳасида 3-ўринга сазовор бўлишди. Шу билан бирга, 2020 йилда Москва шаҳрида бўлиб ўтадиган робототехника йўналишидаги халқаро мусобақада иштирок этиш ҳуқуқини берувчи йўлланма (сертификат)ни қўлга киритишди.\nАҳамиятли жиҳати, халқаро танлов доирасида Ўзбекистон терма жамоаси иштирокчиларининг ҳар бири “International Young Robot Compenitions (IYRC)-2019” халқаро танлови логотипи акс эттирилган медаль ва кубок билан тақдирланди.\nШунингдек,терма жамоа аъзолари “Зўр ғоя ва конструктор инженерлик ишлари” номинацияси бўйича Гран-прини қўлга киритди.\nТанлов сўнгида иштирокчилар учун Жанубий Корея давлатининг диққатга сазовор, тарихий қадамжоларига, жумладан, Тэджон, Сеул ва бошқа тарихий шаҳарларига саёҳат уюштирилди.


ZTE корпорацияси Pre5G Massive MIMO технологияси учун тақдирланди\n14:33 / 11.03.2016\nТелекоммуникация саноати учун мобил интернетни ривожлантириш соҳасидаги технологик ечимларни тақдим этувчи жаҳондаги энг йирик ширкатлардан бири ҳисобланган ZTE Corporation Испаниянинг Барселона шаҳрида ўтказилган Mobile World Congress 2016 халқаро кўргазмаси доирасида ташкил этилган Global Mobile Awards 2016 тақдирлаш маросимида мукофотларга эга бўлди.\nЖумладан, ZTE Corporation ўзининг Pre5G Massive MIMO технологияси учун мобил технологиялар соҳасидаги энг илғор компанияга топшириладиган Best Mobile Technology Breakthrough Award мукофоти ва 2016 йилнинг тенгсиз мобил технологияси ишлаб чиқарувчиси ва техник директори – Outstanding Overall Mobile Technology-The CTO’s Choice 2016 унвонига эга бўлди.\nGSM (GSMA) Ассоциацияси томонидан ўтказилаётган Mobile World Congress 2016 кўргазмаси мобил алоқа саноати соҳасидаги энг муҳим тадбир, GSMA томонидан топшириладиган Global Mobile Awards мукофотлари эса бу соҳадаги энг фахрли ютуқ ҳисобланади.\nМобил интернет асри бошланиши билан мавжуд тармоқларнинг ўтказиш қобилиятини оширишга эҳтиёжнинг кескин ортиши ва жойларда ресурслар етишмаслиги билан боғлиқ зиддият кузатилмоқда. Бундай шароитда ZTE симсиз алоқа самарадорлигини оширишга мўлжалланган Massive MIMO технологиясидан унумли фойдаланиб, тармоқнинг ўтказиш қобилиятини оширишга эришмоқда. Унинг қўлланилиши туфайли тижорат тармоғида бир Pre5G Massive MIMO бирлигининг энг юқори тезлиги сониясига 400 мегабайтдан ошади ва спектрал самардорликни мавжуд 4G тармоқларига нисбатан тўрт-олти баробарга ортишини таъминлайди.\nPre5G Massive MIMO усули қопламани 2D дан 3Dгача кенгайтириш учун нур шакллантириш технологиясига асосланган ва фаол ҳамда кенг оқимни таъминлайди. Ушбу технология жуда самарали бўлиб, кўпқаватли бинолар, катта стадионлар шароитига хотспотлар ва бошқа воситалар орқали мослаштирилиб, нафақат ўтказувчанлик, балки тармоқ фаолияти сифатини оширишга хизмат қилади.\nУшбу мукофот ZTE корпорацияси томонидан тақдим этилган инновацион технологиялар, хусусан Pre5G Massive MIMO технологияси салоҳиятининг яна бир эътирофи бўлди. ZTEнинг Pre5G технологияларидан иборат бозордаги таклифи фойдаланувчиларга 4G асбоб-ускуналарда 5G даражасидаги сифатли алоқага эришиш имкониятини таъминлайди. Ушбу технология Хитой бозорида 2016 йилдан бошлаб сотувга чиқарилиши кутилмоқда.\nZTE — телекоммуникацион асбоб-ускуналар ва уяли телефонларни етказиб берувчи жаҳонда етакчи ширкатлардан бири ҳисобланади. ZTE томонидан симли ва симсиз алоқа, мобил ва фиксацияланган терминаллар бозорининг деярли ҳар бир йўналишида турли-туман юқори сифатли маҳсулотлар ишлаб чиқарилади. Бугунги кунда жаҳоннинг кўплаб мамлакатларида ZTE ваколатхоналари ва тадқиқот марказлари жойлашган бўлиб, уларда 10 минглаб инсонлар меҳнат қиладилар.\nКомпания M-ICT стратегияси доирасида мижозларга ишнинг юқори сифатини таъминловчи интеграциялашган янги усулларни тақдим этиш устида ишламоқда. Бу ўз навбатида теллекоммуникация ва ахборот технологиялари соҳасидаги изчил тараққиёт ва конвергенция шароитида кўплаб ютуқларга эришиш имкониятини таъминлайди.\nZTE ширкати йиллик даромадининг 10%га яқинини тадқиқот ва янги ишланмаларга сарфлаб, телекоммуникацион стандартларни ишлаб чиқувчи кўпгина халқаро ташкилотларда етакчи ўрин тутмоқда.\nХусусан, айни дамда ZTE ширкати иқтисодиётнинг турли тармоқлари учун 50 дан ортиқ ечимларни таклиф қиляпти. Хитой компанияси шунингдек истеъмолчилар учун мўлжалланган маҳсулотлар – телефонлардан тортиб смартфон ва планшетларгача ишлаб чиқаради. Бу маҳсулотларни Ўзбекистон бозорида бемалол сотиб олиш мумкин. ZTE смартфонларининг асосий дастурий платформаси – ОС Android ҳисобланади.\nЎзбекистон телекоммуникацион операторлари – Beeline, Ucell, «Ўзбектелеком» АК ва бошқалар компания асбоб-ускуналаридан фойдаланадилар. 2013 йилнинг июлида ZTE Ўзбекистоннинг Сирдарё вилоятида уяли телефонлар ва улар учун мўлжалланган аксессуарларни ишлаб чиқариш бўйича корхонани ишга туширди. Хозирда уяли телефонлар UZTE бренди остида ишлаб чиқарилмоқда.


Бир аср қувончу ташвишлари – HURRIYAT\nБир аср қувончу ташвишлари\n4 oy oldin behzod 65\n“Хоразм ҳақиқати” — 100 ёшда\nАхборот булоғи, янгиликлар уммони, ҳаёт кўзгуси, жамият минбари, омма фикрининг ойнаси — бари-бари газета аталмиш номда жам. Оммавий ахборот воситалари — ахборот тарқатиш, тарғибот-ташвиқот юргизиш, бир сўз билан айтганда, муштарийларнинг маънавий онгини ўстиришда ишончли ва қудратли восита ҳисобланади.\nГазетхон бўлмай туриб, журналист сифатида, касб-корининг устаси бўлиб танилганлар деярли йўқ. Шунингдек, инсон идрокини забт этишда матбуотнинг ўрни ва роли беқиёс ва бу мухлисларга аллақачон аён бўлган ҳақиқат.\nКамина, ярим асрдан буён матбуотнинг пешини тутиб келаман. Аммо ҳали-ҳамон ўқишда, ўрганишда давом этаяпман. Қаламкашликнинг қоидаси шу — бири биридан ўрганиб меҳнат қилишни ўзига ҳам фарз, ҳам қарз санайди. Бу таҳририят анъанаси, устозлар йўли.\nБугун юз ёшни қаршилаётган — “Хоразм ҳақиқати”нинг қизғин ва долғали фаолиятини кўздан кечириш асносида, ўтган машъум қирғинбарот урушлар, очарчилик ҳамда кейинги йиллардаги тахламларини варақлаб, таҳририятдаги рутубатли ижодий меҳнат қаламкашни шон-шарафдан кўра қисматга кўпроқ етаклаганига гувоҳ бўлдим.\nАслида ҳам газетчилик жўн касб эмас: бу йўлнинг талай қийинчилик, машаққат ва тўсиқлари бор. Тахламларни кўздан кечириб, не ранжу заҳмат ила таҳририят топшириғини сидқидилдан бажарган-у, бунинг учун “раҳмат” ўрнига калтакка дуч келган, қатағон ва сазойи қилинган азиз устозларнинг ҳам тақдиридан хабар топдик. Энг ачинарлиси, уларни кўпинча ўзи ишлаётган газета саҳифалари орқали савалашгани ўша саҳифаларга жо бўлганча турибди ва таъбир жоиз бўлса, касбдошлар учун бу ҳам бир оғир ҳаётий сабоқлардир.\nЖурналистиканинг меҳнати машаққатли бўлса-да, нони, гарчи чимдимгина эса-да, ҳалол. Кейинги 50 йил мобайнида “Хоразм ҳақиқати”, “Хорезмская правда” газеталари захматкашлари билан ҳамдам, ҳамнафас, ҳамқадам ҳолда баҳоли-қудрат қалам тебратаяпман ва буни ўзимга шараф деб биламан.\nСирасини айтганда, “Хоразм ҳақиқати” воҳадаги аксарият қаламкашлар учун ҳақ сўз, ҳақ фикр минбаридир. Раҳматли Эгам Раҳимдан кейин рўзнома ҳамда вилоят журналистлар уюшмасига етакчилик қилган забардаст адиб Эркин Самандаров наинки раҳбарлик бурчи, балки устоз ва раҳнамолик бобидаги фарзини ҳам канда қилмай адо этгани ва ҳатто шу пайтгача газетчиликка юраги дов бермай келаётган каминани ҳам ҳамкорликка чорлагани умрнинг унутилмас онлари сифатида хотиримга муҳрланган.\nМатрасул Худойберганов, Отамурод Авазмуродов, Жуманиёз Абдураҳимов, Озод Рўзиматов, Султон Нодирматов, Неъматжон Солаевдай устозлар билан бўйлашар даражада мақола битишга йўл бўлсин? Айнан шунисидан истиҳола қилар ва газета талабига монанд мақола битишга ожизлигимни туйганим боис, бу мўътабар даргоҳни кўпинча четлаб юрардим. Эркин аканинг раъй-хоҳишидан сўнг дилдаги истиҳола ва иккиланишлар барҳам топди. Дилга ижод ва илҳом тўлқини тошди. Отахон газета билан то ҳозиргача давом этаётган ижодий ҳамкорликнинг тамал тоши ана шу тариқа қўйилди. Каминага бир гал кимсан, Эркин аканинг ўзи қўнғироқ қилиб қолди. Оддий қаламкашга шу янглиғ таниқли ижодкор, номдор ва мартабали кишининг шахсан сим қоқишини ўшанда ҳатто тасаввур ҳам этолмасдим. Бош муҳаррир гапни раҳмат айтишдан бошлади ва Урганчда вилоятнинг барча раҳбарлари иштирокида кўп кишилик йиғин бўлганини билдирди.\nАйтишича, вилоятнинг биринчи раҳбари камина битган ва газетанинг сўнгги сонида чоп этилган мақолани мажлис аҳлига бафуржа ўқиб берибди ва негадир айрим “ёшулли”лар кўзига чалинмаган камчиликни четдан борган бир оддий мухбир дарров пайқаганини уларнинг юзига солибди, шу янглиғ мақола учун муҳаррирга миннатдорчилик билдирибди.\nБош муҳаррирнинг раҳбарлик салоҳиятидан дарак берувчи ибратга лойиқ жиҳатлар анчагина. У киши учун икир-чикир саналгучи нарсанинг ўзи йўқ ва ҳатто энг кичик ҳамда арзимасдек туюлувчи биттагина камчилик ҳам ғоятда катта қусур. Уни вақтида бартараф этган раҳбарнинг эса ошиғи олчи ва келгусида юз бериши, болалаши эҳтимоли бўлган жиддий хатоларнинг олдини олиш, пайини қирқишда катта аҳамият касб этади. У киши саҳифадаги атиги битта нуқта ёки вергул учун газета нашрини бир неча соатга тўхтатиб қўйгани ва унга барҳам бериши зарур бўлган матбаачининг уйидан қайтишини, тун ярмидан ўтган бўлса-да, босмахонада соатлаб кутганига каминанинг ўзи кўп бора гувоҳ бўлганман.\nГазета нуфузи, қаламкашнинг обрў-эътибори ҳар нарсадан устун бўлмоғи даркор. Унинг фикрича, газета лўнда ифода, аниқлик, ҳозиржавоблик, долзарбликни хушлайди. Газета бугун етилган ҳар қандай воқеа, хабар, янгиликни шу бугуноқ ўз ўқувчисига тақдим этмоғи зарур. У кечикса газетхон қалбига чўғ ташлай олмайди. Бундай пайтларда “бугун, унинг иложи бўлмаса, ҳеч қачон” деган қоидага амал қилиниши керак. Эркин ака ана шу олтин қоидага амал қилиб ишлади, амал қилиб яшади. Бир гал у киши ва собиқ вилоят матбуот бошқармаси бошлиғи К.Аксенов ўртасидаги кескин тортишувга рўпара келдик. Маълум бўлишича, таҳририятга Қўшкўпир туманидан фактлари тасдиқланган кичиккина шикоят тушган. Унда мазкур туманда табиий газ таъминоти билан шуғулланувчи бир ходим аҳолига сотиш учун мўлжалланган газ баллонларининг ҳар бирини ўз нархи 1 сўму 40 тийиндан эмас, балки 1 сўму 50 тийиндан сотгани баён этилган. Таҳририят, хусусан, бош муҳаррир атиги 32 сўздан иборат бўлган ушбу митти танқидий хабарни саҳифага жойлаш ва газетхонларга тезроқ етказиш пайида бўлган. Босмахонадагилар эса вақт тиғизлигини айтиб, митти мақолани кутмаёқ, чоп этишга киришамиз, дейишган. Натижада можарога вилоят матбуот бошқармаси бошлиғи ҳам аралашиб, газетани ана шу танқидий хабардан холи қилишни талаб қилган. Ўшанда вилоят ҳокимлигида матбуот бўйича йўриқчи вазифасида ишлардим. Вазиятга вилоятнинг мафкуравий ишлар бўйича мутасаддиси аралашди. Шундай қилиб, бор-йўғи 6 қатордан иборат хабар шу куни газета юзини кўрди.\nАллақачонлар расм бўлган ибратли анъанага кўра, газетанинг янги сонини бу гал ҳам биринчи бўлиб вилоят раҳбари ўқиди. Нигоҳи ушбу хабарга тушгач: “Бизга худди шундай газета керак”, деди завқ билан ва дарҳол бош муҳаррирни йўқлатди. У етиб келгунича Қўшкўпирга шахсан ўзи сим қоқди, масаланинг моҳиятига етди. У ердагилар вилоят раҳбари эътиборини тортган кўримсиз воқеа чиндан ҳам рўй берганини тан олдилар.\nМуҳаррир билан суҳбат қисқа бўлди. У кишига ушбу кичиккина хабарни саҳифага олиб чиқишга бош қўшганларнинг барига раҳмат айтиш топширилди, шу сингари мўъжаз ҳамда салмоқли танқидий-таҳлилий чиқишларни кескин ва дадилона кўпайтириш таклиф қилинди. Ўша куни бундан-да ҳайратомуз бошқа бир воқеа ҳам рўй берди. Газетадаги хабар муносабати билан махсус қарор қабул қилинди. Унда аҳолига хизмат кўрсатиш соҳасидаги ишларни тубдан кучайтириш, йўл қўйилаётган камчилик ва нуқсонларга барҳам бериш, Қўшкўпирда юз берган воқеанинг айбдорларига чора кўриш, газета ходимларини рағбатлантириш ҳақида вазифалар белгилаб берилди.\nКези келиб, Эгам Раҳим, Эркин Самандарлар яратган ажойиб “ижод боғи” мўл ва тотли “мева” берганини, албатта, таъкидламоқ ва эътироф этмоқ лозим. Бу борадаги саъй-ҳаракатлар натижаси ўлароқ, воҳада қаламкашларнинг қобилу-қодир авлоди камолга етди. Кўпгина оддий мухбирлар пировардида ҳассос қаламкаш, салоҳиятли публицист сифатида танилдилар. Буни устозлар меҳнати, сабоғи, ўгит ва маслаҳатининг муносиб меваси, деса ўринли бўлади.\nАфсус, бехос эсган вақт ва замон шамоллари ана шу “боғ”да камолга етган бир қанча дўст-биродарларни орамиздан олиб кетди. Карим Қурбонов, Рустам Искандаров, Юсуф Иброҳимов, Владимир Мильготин, Виктор Прутян, Ҳабиб Самигуллин, Озод Рўзиматов, Уллибиби Отаева, Жумабой Матёқубов, Султон Нодирматов, Неъматжон Солаев, Отамурод Пирматов, Қўзи Қадамов, Исмоил Шомуродов, Кўклам Раҳимов, Шариф Сафаров, Шехназар Аҳмедовлар каби қалами ўткир, забардаст журналистлар бугун орамизда йўқ…\nСураткаш мухбир Қўзи Қадамовнинг митти “дастёри”дан тушиб келган ҳар бир тасвир гўёки бутун бошли бир асар эди. Суратини томоша қиласиз-у, ўзингизни яна бир яхши мақолани мутолаа қилгандай ҳис этаверасиз. Жиддий, камгап, бироқ чин ижодкор инсон эди, Қўзи ака. Балким шунинг учундир ҳазил ёки қочиримли гапларни жини суймас, бировдан шу оҳангда ҳазиломуз сўз эшитса, уни кўпинча чинга йўйарди. Буни билган айрим биродарларимиз эса тез-тез уни қочиримли ҳазил сўзлар билан сийлашар, Қўзи ака эса одатдагидай жиддий қабул қилар, сўнг фиғони ошар, аммо бир пасдан кейин яна мийғида табассум-ла: “Майли, гапираверишсин”, деб ишга шўнғирди. Ижод ва дўстлик уйғунлигида кечган бундай онларни хоразмлик қаламкашлар тез-тез эслашади.\nҲозирги кунда ҳам ўз касб-корига чин меҳрини берган, ҳаётини усиз тасаввур ҳам этолмайдиган, қаламидан ҳикматли сўзлар ёғилгучи ҳассос қаламкашлар, иши ва бурчига ҳамиша содиқ, садоқатли ва жонкуяр ижодкорлар меҳнат қилишаяпти бу мўътабар даргоҳда. Айни кезда Қадам Отаев, Ҳусайн Раҳмонов, Зарифбой Иброҳимов, Сотимбой Авазов, Оймонжон Эгамова, Арслон Отажонов, Раъно Каримовалар кексалик гаштини сураётган бўлса, уларнинг захматли меҳнатини бош муҳаррир Солияжон Раҳимберганова, 50 йил муқаддам қўлга олган қаламини то ҳануз авайлаб асраётган, сайқаллаётган доимий навбатчи Оллаберган Ражабов, шунингдек, Феруза Тангриберганова, Дилбар Бекчонова, Абдулла Сафоев, Ўғилжон Раҳимова, бу табаррук даргоҳга эндигина кириб келган Отахон Раҳим, Севара Рўзиматова сингари ҳамкасбларимиз давом эттиришаётибди.\nТаҳсин ва ибратга лойиқ хайру-савоб амалларнинг яна бир қиррасини бир пайтлари адиб ва журналист Эркин Самандаровнинг саъй-ҳаракатлари билан Янгиариқда барпо этилган “Ижодкорлар боғи” фаолиятини Республика Журналистлар ижодий уюшмаси ҳамда унинг вилоят филиали маҳаллий ҳокимият органлари билан ўзаро ҳамкорликда қайта тиклаш масаласи кун тартибига қўйилгани мисолида кўрасиз.\nУшбу олийжаноб ниятнинг амалдаги ижобати давлатимиз тарафидан қалам аҳлларига қилинаётган доимий ва кундалик ғамхўрликнинг яна бир ажойиб намунаси, десак муболаға бўлмайди.\nГазета ҳозир ҳам фавқулодда катта ва ишончли куч. Мазкур қудратли восита билан ҳисоблашмаслик ёхуд унган қўл силташ — ишончли ҳамкор, ҳозиржавоб мададкордан жудо бўлиш билан тенг десак хато бўлмас.\nБугун Хоразмнинг отахон газетаси фаолияти бир асрлик йўлни босиб ўтди. Бу йўлда қанчадан-қанча топишлар-у йўқотишлар, дебсинишлару юксалишлар мужассам. Муҳими, ушбу нашр ўзининг ўрни, салоҳиятини сақлаб қолди. Тўғри, бугун ушбу таҳририят жамоасидагиларга ҳам осон бўлаётгани йўқ. Хоразм вилоят ҳокимлиги — газета муассисини ўз нашрига жон куйдираяпти деб бўлмайди. Буни газетанинг айни пайтдаги ададидан ҳам билса бўлади.\nАммо… тушкунликка асло ҳожат йўқ! Чунки ушбу газета чин маънода Хоразмнинг тарихи, кечаги куни ва эртасини жонлантирувчи кўзгудир, маънавий юзидир.\nPrevious Газетанинг тонги отаверади\nNext Тақвимдаги ва ёнимиздаги байрамлар


Олтингугурт ва унинг пестицидлик хусусиятлари | AGRO-OLAM.UZ\nБош саҳифа Деҳқончилик Олтингугурт ва унинг пестицидлик хусусиятлари\nОлтингугурт ва унинг пестицидлик хусусиятлари\nМаълумки олтингугурт мамлакатимиз қишлоқ хўжалигида кўп ишлатиладиган ва кам заҳарли препаратлардан ҳисобланади. Олтингугурт ва унинг баъзи бирикмалари бир вақтнинг ўзида инсектицидлик, акарицидлик ва фунгицидлик хусусиятларини намоён\nқилади. Дастлаб олтингугурт фақат инсектицид сифатида ишлатилиб келинган.\nҲозирги вақтда эса фунгицид ва акарицид сифатида кенг ишлатилмоқда. Бироқ унинг бу хусусиятлари тўғрисида тўлиқ маълумотларга эга эмасмиз. Ҳозирги вақтда табиий олтингугурт рудалари ёки оддий олтингугурт, завод ва фабрикалардаги чиқинди газлардан ажратиб олинмоқда. Бу газларда олтингугурт элементи буғ ҳолатида бўлади. Германияда оддий олтингугурт металлургия заводлари газларидан, гипсни қайта иш-\nлашдан чиқадиган газлардан ажратиб олинади. Бугунги кунда Ўзбекистонда ҳам катта миқдорда олтингугурт ишлаб чиқарилмоқда ва хорижий давлатларга экспорт қилинмоқда.\nОддий олтингугурт. Табиатда олтингугурт асосан иккита аллотропик шаклда учрайди: £-ромбик, β-моноклиник ҳолатда ва катта миқдорда бошқа крисстал шакллари ҳам мавжуд. £-ромбик шаклининг солиштирма оғирлиги 2,07, 112,8 градусда буғланади. Одатдаги ҳароратга турғун, сувда эримайди. Спиртда қийин эрийди. β-моноклиник шаклдагиси сақлаш даврида ромбик шаклига айланади. Ромбик ва моноклиник\nшаклларидан ташқари яна кристал шакллари ҳам бор, улар ҳам бошқа кристал шаклларга бўлинган.\nМоноклиник нотурғун олтингугурт, буғ ҳолидаги ромбик олтингугуртни совутиш орқали олинади. 95,50С паст ҳароратда у ромбик олтингугуртга айланади. Моноклиник\nолтингугурт 1190С да буғланади.\nСолиштирма оғирлиги 1,96. Бу шакл 95,50С дан юқори ҳароратга чидамли. Оддий олтингугурт табиий ҳолда олтингугурт конларидан қазиб олинади ва табиий\nмаҳсулот ҳисобланади. Табиий олтингугурт ер шарининг барча қисмларида учрайди. Вулқон магмалари таркибида ва вулқон қолдиқлари ҳолида учрайди. МҲД да олтингугурт конлари Қорақум, Говурдак, Шўрсув, Қрим, Повольже ва бошқа жойларда мавжуд. Энг катта олтингугурт заҳиралари АҚШнинг Техас ва Луизиана штатларида, Италиянинг Cицилия оролларида мавжуд.\nДаставвал олтингугурт препарати инсектицид сифатида кристалл кукун ҳолида сотувга чиқарила бошлаган.\nКейинчалик унинг майдаланган дисперс кукунлари кристал шаклидаги кукунга нисбатан самарали эканлиги аниқланган.\nҲозирги вақтда майдалаб, элакдан ўтказилган кукунлари инсектицид ва фунгицид сифатида сотувга чиқарилган. Олимларнинг аниқлашича микроскопик замбуруғларнинг конидияларига таъсир қилиши, унинг қанчалик майдаланганлигига боғлиқ экан. Олтингугурт кукуни қанчалик майдаланган бўлса самараси шунчалик яхши бўлади ва ўсимлик барги устидан ёмғир сувлари ёки шамол таъсирида ювилиб кетиши қийинлашади. Агар олтингугурт кукунлари катталиги 27 μ катталикда бўлса барглар устида ушланиб қолмайди ёки узоқ муддат сақланмайди. Майдаланган\nолтингугуртнинг таркибида 35% гача диаметри 10 μ дан кичик заррачалар мавжуд, шунинг учун крисстал олтингугуртга нисбатан самараси юқоридир.Ушбу олтингугурт шакллари сувда намланмайди, шунинг учун уларни пуркаш усулида қўллашда турли қўшимчалар қўшиш тавсия этилади [1,2,3].\nОлтингугурт оҳак қайнатмаси (ООҚ). Сўндирилган оҳак ва майдаланган олтингугуртни қайнатиш натижасида полисульфид кальций ҳосил бўлади ва ушбу суюқлик олтингугурт оҳак қайнатмаси деб аталади. Биринчи марта ООҚ ни 1833 йилда унғуборли қуртни йўқотиш учун тавсия этилган: бунда 4,4 кг сўндирилмаган оҳак,\n0,27 кг олтингугурт талқони ва 0,11 кг лампа ёғи (сажи) ишлатилган. 1851 йилда оражерия боғбони биринчи марта, оҳак ва олтингугуртни тенг миқдорда сувда\nқайнатиб ишлатган. Ушбу суюқлик “Гризон” суюқлиги деб ном олган. АҚШ нинг шарқий қисмида ушбу суюқлик 1900 йиллардан бошлаб кенг ишлатила бошлади.\nҲозирги вақтда кўпгина давлатларда ООҚ сотувга чиқарилган бўлиб, уларнинг таркибида 8% дан 25% гача полисульфид, 2,5% дан 9% гача моносульфид ва\n1% дан 4% гача тиосульфат сақлайди, полисульфид ва моносульфид нисбати 3:1 дан 4:1 ни ташкил қилади, уларнинг кучи 20-250 Ве (Боме) бўлади. АҚШда энг сифатли ООҚ намунаси учун 30-32% полисульфид кальций, 1,5-2,5% тиосульфат кальций сақлаши керак.\nБунда уларнинг солиштирма оғирлиги 1,283-1,295 (32-330 Ве) ни ташкил қилади. Германияда 100 мл ООҚ да 15-18 гр полисульфид сақланиши керак. Англияда эса\n100 мл ООҚ да полисульфид 18,5%дан кам бўлмаслиги ва солиштирма оғирлиги 1,300 ни ташкил қилиши керак.\nХулосалар: Хулоса қилиб шуни айтиш мумкинки ООҚ ни тайёрлашда уларнинг таркибига қўшиладиган қўшимчалар, қайнатиш давомийлиги ва сақлаш муддатлари муҳим аҳамиятга эга ҳисобланади. Агар юқорида айтилган меъёрларга риоя қилинса сифатли ООҚни тайёрлаш мумкин.\nБахтиёр МУХАММАДИЕВ, б.ф.н., доцент, Тошкент давлат аграр университети, Шоназар ТЎХТАЕВ, қ/х ф.н., доцент, Бухоро давлат университети.\nМанба: «AGRO ILM – O‘ZBEKISTON QISHLOQ VA SUV XO‘JALIGI» журнали. №4. 2021


Нью-Йорк Фондлар Биржаси ва АҚШ иқтисодиётининг асосий кўрсатгичи бўлган Dow Jones индекси кеча 30 июлда 226 поғона пастга тушиб, 26 минг 314 бўлди - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n01:16 - Нью-Йорк Фондлар Биржаси ва АҚШ иқтисодиётининг асосий кўрсатгичи бўлган Dow Jones индекси кеча 30 июлда 226 поғона пастга тушиб, 26 минг 314 бўлди\nЭслатиш керакки, Dow Jones индекси 29 июлда 160 поғона юқорига сакраб, 26 минг 540 бўлганди. Кеча 30 июлда эса, 226 поғона пастга тушиб, 26 минг 314 бўлди. Аммо, унутмайликки, бундай кутилмаган ўзгаришлар зиг-заглар қуршовидаги Dow Jones индексининг касаллиги бўлиши ҳам ўз-ўзидан маълум. Демак, жараёнлар қандай олға кетишини кўришимиз лозим.\nХуллас, Dow Jones индекси сўнги марта жорийдаги йилнинг 12 февраль куни 29 минг 551 га чиқиб, охирги тарихий рекордни ўрнатган эди. Демак, ўша рекорд даражага қайтиб чиқиш учун Dow Jones индекси яна тахминан 3,2 минг поғонага кўтарилиши лозим.


Аввал инглиз элига навбатни берсакда, қулоқ тутсак, у айтар: “Манинг тилим икки аср ошдики, оламни боғловчи, илмни чоғловчи, мағриб-у машриққа, ғариб-у бошлиққа урф бўлган подишо тилдир. Халқлар болаларида манинг тилимни ҳосил қилмоқ учун жаҳд қиладур, буни барча биладир, кўп гапирсам юк бўладир. Кимсаки, тилимни хор қилса, ўзи авом қоладир” дейдию гердайганча бошқаларга жим қулоқ солар.\nГални фаранги олиб дейди: “Тиллар салтанатида собиқ қироллигим ҳурматидан олам аҳли мани кўп эҳтиром қилгай. Зеро, манинг тилим фасоҳатидан, ҳам нафосатидан славян-у рус, Оврупаю Африко қувват олиб барака топганини биларсиз. Башар тилимни муҳаббат забони дея бугун кўнгил ҳисларини манингла изҳор қилар. Юртимда кимки тилимга беэътибордир, анинг рўзғорига мушкули бордир” дея у-да кеккайиш мақомин олгай.\nГермон ҳам қатордан қолмай дея сўз бошлар: “Асли Оврупанинг аксар ғолиб эллари манинг томирларимдан оби-ҳаёт сипқорган эрсада, бугун тилимнинг илм-у маърифат оламидан бўлак шижоати икки минг йилликнинг қаъридан сас беради, холос. Бироқ кимсаки Ватанимда она тилимга эгри келса, анинг қонунларим олдида ҳисоби қатъий бўлгай” деб, оғир ва мағрур жой олади.\n“Оврупанинг кунчиқарида, Осиёнинг бари кенгликларида, айниқса, анинг юрак-бағрида манинг тилим мўътабар ва мукаррамдир. Аҳли оламга куч ва ғайрат, адабият, илм-у маърифат, борингки, кўп элларга маданиятнинг етишида русий тилим бели ҳамиша боғлидир. Юртимда икки юзга яқин элат истиқомат қилса-да, қатъиятимиз сабаб кимки тилимиздан ор қилса, кимсанинг жисм-у жони доғлидир”, деб ўрусиялик “оғамиз” сўз оладир.\nЧин юртидан вакил айтар: “Таворихдан маълумки, бугун қайсики тил истеъмолдадир, анинг ўтмишида бир неча карра ислоҳ, ўзгаришлар қайта-қайтадир. Аммо манинг “Осмондан ерга тушган” тилим минг йилларки, ўз шамойилин аввалда қандай кечган эрса, шундай сақлаб, ислоҳлари тусланмаган ягона имлодадир. Тилимнинг ушбу фазилатидан олам аҳли қадимнинг асрорларин биздан излайдир. Чин тилимни ўрганиб битмоқ қанчалик мушкул эрса, андан мосуво бўлмоқ-да ғоят машаққатдир”.\nСиполик ила навбатни арабийга берсак: “Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Яккаю ягона ҳамда меҳрибон Оллоҳнинг иродаси ила бизнинг тилимиз Одам наслидан бўлганларнинг барчаси учун азиз ва мукаррам бўлган, барчамизни Ҳақ йўлига чорловчи, Парвардигори оламнинг биз осийларга нусрати бўлган Қуръони Карим нозил қилинган забондир. Бундан ортиқ тилимиз ва биз учун шараф йўқдир. Кимсаки, тилимиздан ғофилдур, юрар роҳи ботилдур” дея барчани сергак қиладир.\nҲамма қатори сергак тортган, аммо бир чеккада ўтирган ўзбеким уфф тортган куйи сўз бошлайдир: “Манинг тилим туркий тиллар шодасида энг сара дурдир. Бироқ ушбу дурнинг қиймати бугун беқадр қолиб, ўлда-жўлдадир. Сабабин кўп ўйладик, законлар тетик, жойида, барчага баробар белгилаб берилган қоида, ҳар йили улуғ октябрда тил байрамин жар соламиз, афсуски на резултат бор, на фойда..!”\nБарча жим қолдию, машваратнинг ҳади кўринди. Гапни индаллосини айтсак, барчанинг раҳми келдию, қўлидан нима ҳам келарди уларнинг ўзбекка мадад бўлгулик. Ахир, дарднинг ёнида шифоси ҳам бўлади. Буни кимдир билмас, кимдир билади.\nШу аснода мақоламизга устоз Алихонтўра Соғунийнинг ушбу сўзларини иқтибос қилсак: “Ҳозирги ўқимишлик, тушунган Ватан болаларимиз, агар миллий ҳислик бўлмас эканлар, улардан бизга, яъни ўз халқига фойда етиши ҳеч вақт мумкин эмасдир. Балки болта сопини ўзимиздан чиқаргандек, ёв қўлида туб илдизимиз билан кесиб қуритишга қурол бўладилар. У ҳолда эса ўзларидан умид этилган Ватан ўғилларининг қўллари билан Ватан аҳлларини кўмишга чуқур қазилади демакдир”.\nАзизлар, биздан бир ўтинч: “Тил билган эл биладир”, “Тили азизнинг эли азиз” дейди халқимиз. Ўғилларимиз, қизларимизга ўз тилимизни аввал мукаммал ўқитайлик, ўргатайлик, Навоийни, Бедилни, Огаҳийни, Машрабни сиз мени тушунгандай англасинлар, тилимизда ўйласинлар, тилимизда сўйласинлар, ўзлик эшикларин очсинлар, оламга баралла ўзбекман деб айтсинлар. Сўнгра мағриб-у машриқ тилларини ўргатайлик, илм эшикларин очсинлар, юртга Берунийлар, Хоразмийлар, Фаробийлар, Фарғонийлар, Ибн Синолар қайтсинлар.\nДругие материалы в этой категории: « ФАХРИДДИН РОЗИЙ — УЛУҒ АЛЛОМА ВА МАШҲУР ВОИЗ\tИкки хил хотима – хоҳлаганингизни танланг »


UzNews - 2023 йилгача Тошкентда кўкаламзорлаштириш 30 фоизга етказилади\n6 сен 2021, 10:13\n2023 йилгача Тошкентда кўкаламзорлаштириш 30 фоизга етказилади\nБунинг учун 317 млрд сўм сарфлаш режалаштирилган. Бу пулларга пиёдалар йўлаклари, велойўлаклар, истироҳат боғлари ташкил қилинади.\nВазирлар Маҳкамасининг тегишли қарорига кўра, Тошкент шаҳрининг умумий майдонида кўкаламзорлаштириш ишлари 2023 йилгача 30 фоизга етказилади.\nБунда дарахт кўчатлари илмий-тадқиқот натижаларига кўра иқлимга мослари танлаб олинади.\nТошкент шаҳрининг камида 60 гектар ер майдонида аттракционлардан холи бўлган жамоат истироҳат боғи ҳамда ҳар бир туманда кичик яшил истироҳат боғлари ташкил этилади. Тошкент шаҳар истироҳат боғлари 24 соат мобайнида фаолият юритишига рухсат берилади.\nБектемир ва Учтепа туманларида ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш вазифалари аутсорсинг асосида тадбиркорларга берилади. Бу борада келаси йил ҳуқуқий эксперимент ўтказилади.\n2021 йил куз ва 2022 йил баҳор мавсумларида Тошкент шаҳрида 1 млн туп кўчат экиш акцияси ўтказилади. Қолаверса, Тошкентда 2021—2022 йилларда 1500 та қудуқ қазилади. Ушбу мақсадларга 225 млрд сўм сарфланади.\nПойтахтда 131 км узунликда пиёдалар йўлаклари, 127 километр велойўлаклар қурилади. Ушбу мақсадларга 62 млрд сўм сарфлаш режалаштирилган. Тошкент шаҳри маҳаллаларида 12 та сайилгоҳ ва 25 км узунликда велойўлак қурилади. Бунинг учун 30 млрд сўм сарфланади.


Бугун шоу-оламида ўз овозига, имижига эга бўлган санъаткорлар кўпчиликни ташкил этади. Бироқ хонанда Манзура доим бошқалардан ўзига хослиги билан ажралиб туради. Унинг овози, қўшиқларидаги дард мухлисларини доим, фақат унинг оламигагина ошно этган.\nМанзура “Бекажон” газетасига берган интервьюсида нима учун эркакларга ишонмаслигини изоҳлади.\n“Дугоналаримнинг орасида ҳам эркакларнинг масъулиятсизлиги туфайли ажрашиб, болалари билан ёлғиз қолганлари бор. Биласизми, болани дунёга келтирган ота эмас, балки онасининг дугоналари, яқинлари боқаётгани аянчли аҳвол эмасми? Мана шундай ҳолатларга гувоҳ бўлганим учун ҳам эркакларга ишонмайман. Аммо шу пайтгача турмушга чиқмаганимнинг бунга алоқаси йўқ. Ҳаммаси тақдирдан, ҳар ким тақдирида борини кўради. Лекин ҳаётда бунинг акси бўлган яхши ҳолатлар ҳам бор. Ҳаттоки, ўзимнинг тенгқурларим орасида ҳам оиласига садоқатли турмуш ўртоқ, ота-онасига меҳрибон фарзандлар жудаям кўп”.


Ёшлар ва жиноятчилик: унинг ечими нимадан иборат?\nБарчамизга маълумки, ёшлик ҳар бир инсонга бир марта бериладиган тенги йўқ неъматлардан бири бўлиб, унинг қадрига етмоқ керак. Бу неъматдан унумли фойдаланиб, ўзининг илмий ва маънавий салоҳиятини ошириб борган инсон ўз зиммасидаги энг олий вазифани уддалаган ҳисобланади.\nШундай экан оилада фарзандларни аҳлоқий-ҳуқуқий жиҳатдан тарбиялаш, айниқса, адолат, бурч, ватанпарварликни шакллантириш, она ватанни севиш ҳиссини уйғотиш ўта муҳим ҳисобланади. Жамиятимиз равнақи учун зарур бўлган илмларни олиш ҳар бир ёш йигит-қизнинг зиммасидаги бурчларидан бири ҳисобланади.\nВатандошимиз буюк муҳаддис Имом ал-Бухорий: «Нажот фақат илмдадур», деб бежиз айтмаган. Чунки билимсизлик – жаҳолатдан, жаҳолат эса – такаббурлик, мутелик ва бузғунчиликдан келиб чиқади. Пайғамбаримиз (с.а.в.)нинг: «Кимки динни илмсиз даъво қилса, ўзи ҳам адашади, бировни ҳам адаштиради», – деб айтган ҳадислари ўз тасдиғини топади. Демак илм йўлини маҳкам тутиб ёшларимизга илмнинг мохияти ва манфаатларини уқтириб боришлигимиз лозим бўлади. Ўзлари қизиққан касбга эришишларига кўмаклашиб туришлик, улар билан бирга ҳамнафас бўлиб, ҳаётий тажрибаларимиздан уларга илиниб туришлигимиз лозим. Шундагина улар ўз йўлларини топиб оладилар ва ҳаётда адашмайдилар.\nАллоҳ таоло Қуръони каримда хитоб қилиб шундай дейди: “…Аллоҳнинг ризқидан еб-ичингиз, Ер юзида бузғунчилик қилмангиз!. Минг афсуслар бўлсинки, бугунги кунда айрим ёшларимиз орасида бузғунчилик ва жиноятлар содир этилаётгани ачинарли ҳол. Бундай жиноят ва нохушликлардан ўзини асраш эса ҳар бир эътиқодли инсоннинг мусулмон сифатидаги бурчидир.\nЧунки Исломнинг ўзида яхшини ёмондан, тафаккурни жаҳолатдан, илмни кўр-кўроналикдан ажратиш меъёрлари белгилаб берилган. Аллоҳ таоло Қуръони каримда марҳамат қилиб шундай дейди: “Айтинг: биладиганлар билан билмайдиганлар тенг бўлурми?”. Ёшларимизни турли хил жиноятлардан ҳимоя қилишда, айниқса бунгунги кунда авж олаётган турли нохушликларга сабаб бўлаётган, инсонлар ўртасига рахна солинаётган фитналар ва унинг салбий ҳолатларидан ўниб ўсиб келаётган ҳар бир ёш авлодларимизни огоҳ этиб, уларга тушунтириб боришлик бугунги куннинг долзарб мавзуларидандир. Ҳозирги кунда мафкуравий-ғоявий жиҳатдан диний асосга таянадиган турли инқилобий ҳаракатлар дунёнинг турли жойларида, айниқса, Яқин Шарқ мамлакатларида ҳарбий қуролли тўқнашувлар тусида амалга оширилмоқда. Шахс ва жамият, диний маслак ўрни тўғрисида тўғри тасаввурга эга бўлмаган ёш йигит-қизлар кўпинча ана шундай инқилобий тўс-тўполонлар ғилдирагини айлантиришга кўмаклашмоқда. Аллох таоло мархамат қилиб шундай дейди, яъни: «(Эй инсон!) Ўзинг (аниқ) билмаган нарсаларга эргашма! Чунки қулоқ, кўз, дил – буларнинг барчаси тўғрисида (ҳар бир инсон) масъул бўлур (жавоб берур)»\nБарчаларимиз Аллоҳ таоло берган беҳисоб неъматларига шукр қилган ҳолда бир-бирларимизга ўзаро насиҳат қилиш, илм ва динда тақвоси билан машҳур уламоларимиз айтган панду-насиҳатларига амал қилиб боришимиз лозим бўлади. Ўрталаримизда амри маъруф, наҳий мункар, мусибатларга сабр қилиш, аҳли сунна ва жамоа билан бир сафда бўлиш, бир-биримизга меҳр-шафқат, руҳида яшамоғимиз даркор. Дунё ва диндаги фитна, алдов, ёлғон, туҳмат, ҳасад каби иллат ва гуноҳлардан ҳамиша сақланишимиз зарурдир.\nҲар бир мусулмон турли фитна, фасод ишлардан, бузғунчилик, динда фитнага тушиш, хусусан бир жамиятда яшовчи инсонлар ўртасига тафриқа солиш, бузғунчи фикр ва ботил ғояларни тарқатиш каби ношаръий амаллардан эҳтиёт бўлиши зарур. Мамлакатимизнинг ҳудудида яшовчи барча халқлар билан тинч-тотув яшашга интилишимиз, оила, фарзанд тарбиясида муҳим бўлган одоб-ахлоққа риоя этишимиз керак.\nҲазрати Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом Аллоҳ таолонинг номи билан умматларини фитна ва уларнинг ёмонлигидан, гумроҳликдан паноҳ тилашга йўллаганлар. Аксари, ислом уламолари “фитна” деганда динда фитнага тушишни кўзда тутишган. Яъни фитнани имон ҳақиқатларига, ислом хислатлари, сифатлари ва фарзларига бепарво бўлишдан сақланиш, деб талқин қилишган. Айрим уламолар эса Аллоҳ таолонинг китоби ва Расулуллоҳ (саллоллоҳу алайҳи васаллам) суннатларига хилоф ишларнинг вужудга келиши-энг катта фитна деб айтишади. Шунинг учун ҳам барча уламолар мусулмонларни ҳамма соҳалардаги турли фитналардан сақланиш, Аллоҳ таоло белгилаб қўйган чегаралардан чиқмаслик ҳақида огоҳлантиришган.\nҲазрати пайғамбаримиз Муҳаммад (саллоллоҳу алайҳи васаллам) умматларини замонлар ўтиши билан бошларига келадиган фитналардан огоҳлантириб, нимага амал қилишлари ҳақида хабар берганлар:\n“Ухлаб ётган фитнани уйғотган ва қўзғотган кишини Аллоҳ лаънатласин!”\nДарҳақиқат, инсон огоҳ бўлсагина ўзининг келажагига ақл билан теран назар ташлайди, келиши ёки содир бўлиши мумкин бўлган фитна-фасод, хавф-хатарни олдини олиш ва бартараф қилиш ҳаракатида бўлади.\nАксинча, ғофил, бепарво ва лоқайд бўлган кимса эса атрофида нималар бўлаётганига ҳам эътибор бермай, охир оқибат турли бало ва мусибатларга дучор бўлади. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло ақл-фаросати ва онгини ишлатмайдиган, ўзининг ким эканлигини англаб етмаган, бугунги куннинг ҳузур-ҳаловати билан яшаб, эртаси ҳақида, Ватан тинчлиги, миллат осойишталиги ҳақида қайғурмайдиган кимсаларни қаттиқ қоралайди.\nЁшларимизга, фарзандларимизга таълим-тарбия берганда, насиҳат қилиб, ўргатганда Ватанга муҳаббат ота-она, оиласига, уларни элу юртга қўшган урф-одатлар, удумлар-миллий қадриятларга, онаси тебратган бешикка бўлган муҳаббат эканлигини уқтирайлик. Фақат буни ҳис қила билиш керак, халос.\nБуни қалбдан сезмаган, элдан чиқиш дегани. Элдан чиқиш эса, имондан қайтиш демакдир.\nБешариқ тумани “Фирдавс” масжиди имом-хатиби\nДругие материалы в этой категории: « Болани фитнадан сақланишга ўргатинг!\tЗайд ибн Арқам »


00:00 / 08.12.2009 | eski savollar | 1976\nАССАЛОМУ АЛАЙКУМ ВА РОХМАТУЛЛОХИ ВА БОРАКОТУХУ ШАЙХ ХАЗРАТЛАРИ.Сизга Аллохдан омонлик тилаб,савол беришга жазм этган мухлисингизни саволини жавобсиз колдирмайсиз деган умиддаман.Саволим ширк хакида.Бизда Хоразмда ширкнинг бу куринишлари жуда авж олган.Яъни кимнинг (купчиликнинг)уйига караманг,у уйнинг шундок куриниб турадиган тепарок кисмига шишага солиб куйилган ТУЗ,КАЛАМПИР ёки КУЧКОРнинг шохи осилиб турган булади.Буларнинг осишдан максад куз тегишидан саклайди деб эътикод килишади.Динни тушунмайдиган одамлар майли,аммо ачинарли холат шундаки мусулмон булиб намоз укийдиган баъзи биродарлар хам шу нарсаларни куз тегишидан саклайди деб эътикод килиб уйларига осиб куйишади.Мен куп марта шундай нарсаларни осиб куйганларга бу амаллар ширк эканлигини айтганман,аммо хатто намозхон биродарлар хам кулок осишмаяпти.Хазрат узингиз бу нарсаларнинг ширк эканлигини айтсангиз балки хеч булмаганда намозхон биродарлар сизнинг жавобингизни укиб тугри йулга тушиб олишар деб умид киляпман.1-савол Айтинг хазрат бу каби эътикод килиб куз тегишидан саклайди деб ТУЗ,КАЛАМПИР ва КУЧКОРнинг шохини осиб куйиш бу АЛЛОХни куйиб,бошка нарсаларга сигинишга кирмайдими?2-савол Яъни БУТПАРАСТЛИКдан фарки йук эмасми?3-савол Бу катта ШИРКга кирадими? Жавобларингиз учун АЛЛОХ сиздан рози булсин Омийн АЛЛОХУ АКБАР\n2587. Оиша розияллоҳу анҳо айтадилар:«Кўзи текканга амр қилинарди. У таҳорат қиларди. Кейин ўша сув ила кўз теккан ғусл қиларди».Абу Довуд ривоят қилган.Шарҳ: Бу ерда ҳам сирни тушунмаганларимиз, бемор бошқа бўлса-ю, унинг бемор бўлишига сабаб бўлганни таҳорат қилдиришдан нима фойда бор, дейишимиз мумкин. Уламоларимиз бу шубҳага ҳам қониқарли жавоб берганлар.Илоннинг заҳарига қарши дори тайёрлаш учун ўша илоннинг гўшти ишлатилар экан. Заҳарли нарса чаққанда уни ўлдирилса, чаққани алами кесилиши ҳаммага маълум.Кўз тегиши ҳам худди шунга ўхшаган нарса. Кўзи бор одам қўлида бировни куйдириш учун олов ушлаб турган одамга ўхшайди. Унинг қўлидаги оловни ўчирсанг хавф-хатар кетади. Бир нарсанинг давоси унга зид нарса ила бўлади. Модомики кўз тегиш ила пайдо бўлган хасталик кўзи бор одамнинг ёмон руҳий таъсиридан келиб чиққан экан, унинг ўзидаги ўша ёмон руҳиятни ўзгартишга ҳаракат қилинади. Аввало, ундан беморнинг ҳақига дуо қилиш сўралади. Бу билан унинг беморга нисбатан бўлган руҳий ҳолати яхшилик томон бурила бошлайди. Сўнгра ундан ушбу ривоятда айтилган жойларини ювиш ва таҳорат қилиш сўралади. Эътибор берадиган бўлсак, ўша ювишда унинг баданидаги энг ҳассос, қалбга таъсир қиладиган жойлари ювилади. Шу билан қалбидаги ёмонлик ўти ўчади ва беморга таъсири тугайди. Ана ўша сувни беморнинг устидан қуйилса, худди дорини қуйгандек бўлади.Шу билан бирга, кўз тегишини олдини олиш ҳам тавсия қилинади. Бунинг учун кўзга яқин жойларни тўсиб юриш маслаҳат берилади.Имом Бағавий «Шарҳи Сунна» китобида қу¬йидаги ривоятни келтирган эканлар:«Усмон розияллоҳу анҳу бир хушсурат болани кўриб қолиб, бунга кўз тегмаслиги учун кулдиргичини беркитиб қўйинглар, деди».Яна кўз тегишининг олдини оладиган нарсалардан бири бирор нарсани кўриб ажабланган одамнинг, машааллоҳу, ла қуввата илла биллаҳи, демоғлигидир.Ҳишом ибн Урва розияллоҳу анҳудан ривоят қилинишича, у киши ўзларини ажаблантирадиган бирор нарсани кўрсалар ёки ўз боғларидан бирига кирсалар, машааллоҳу, ла қуввата илла биллаҳи, дер эканлар.Аллоҳ таоло Қуръони Каримда ўз боғи ила фахрланган кофирга насиҳат қилган банда тилидан:«Боғингга кирганингда: «Аллоҳнинг хоҳлагани, Аллоҳдан бошқада қувват йўқ», десайдинг», деган. Эй кофир, сен фахрланаётган боғни сенга Аллоҳ берган, агар Аллоҳ бермаганида, сенинг қўлингдан ҳеч нарса келмас эди. Шунинг учун боғингга кирсанг:«Машааллоҳу, ла қуввата илла биллаҳи» — «Аллоҳнинг хоҳлагани, Аллоҳдан бошқада қувват йўқ», десайдинг».Бундай дейишинг сенга неъмат берган Зотни тан олишингни ва Унинг қувватига ишонишингни билдиради. Шу билан бирга, ожизлигингни ҳам тан олишинг бўлади. Ана шунда сенга Аллоҳ берган неъмат ҳам бардавом бўлади.Шу оят маъносига биноан мусулмонлар ўзларини ажаблантирадиган, хурсанд қиладиган бир нарсани кўрсалар ёки эшитсалар, хабар топсалар кўз тегмасин деган мақсадда: «Машааллоҳу, ла қуввата илла биллаҳи», дерлар. Бу ҳам мусулмон инсон маданиятининг белгисидир.Гоҳида бандага сеҳр ва кўз тегиши орқали ҳам мусибат етади. Шунинг учун мусулмон одам мазкур икки нарсадан сақланиш йўлларини яхши билиб олиши керак. Сақланиш муолажа қилишдан кўра осонроқдир. Сеҳр ва кўз тегишдан сақланиш бир неча услублар ила амалга ошади1. Тавҳид ила руҳни тетиклаштириш.2. Борлиқдаги барча нарсанинг тасарруфини фақатгина Аллоҳ таолонинг Ўзи қилишига иймон келтириш.3. Яхшиликларни кўп қилиш.4. Сеҳргарлиги ва кўзи борлиги ила машҳур бўлган одамлардан узоқда бўлиш.5. Аллоҳдан сеҳр ва кўз тегишидан паноҳ сўраб керакли дуо ва зикрларни ўқиб юриш. 6. Мазкур дуо ва зикрлар ҳақ экани ва уларнинг фойдаси борлигига иймон келтириш. Мазкур иймон қанча кучли бўлса, таъсир ҳам шунча кучли бўлади.7. Мазкур дуо ва зикрларни айтганда қалби ҳозир бўлиши. Чунки ғофил қалб ила қилинган дуо қабул бўлмайди.8. Кундузги дуо ва зикрлар бомдод ва кечкилари аср намозидан кейин айтилади. 9. Оятул Курсий, Бақара сурасининг охирги икки ояти, Ихлос, Фалақ ва Нас суралари сеҳр ва кўз тегишидан сақланиш учун ўқилади. Бошқа дуо¬лар ва зикр¬лар ушбу китобнинг тегишли жойида келган.10. Сеҳрланиб қолганлик ва кўз текканлик аломатлари қуйидагича: кишининг аъзолари соғ бўла туриб бошининг у ер бу ери оғриса, юзи сарғайса, кўп терласа ва сийса, иштаҳаси йўқолса, юраги бежо бўлса, белининг ва икки курагининг пас-тида оғриқ бўлса, узрсиз хафалик ва юрак сиқилиши бўлса, унга сеҳр ёки кўз теккан бўлади. Шунингдек, бекордан-бекорга хавфсирайверса, аччиғи чиқаверса, одамларга қўшилгиси келмай қолса, дангаса бўлиб қолса, уйқуси келаверса, қўйингки, тиббиётга оид бўлмаган ҳолатларга учраса, унга сеҳр ёки кўз теккан бўлади.Мусулмон одамнинг иймони ва қалби кучли бўлиб васвасага йўл қўймаслиги лозим. Сеҳр қилинган одам бир неча йўл билан муолажа қилинади.Биринчиси, сеҳрнинг жойи аниқ бўлса, уни олиб Фалақ ва Нас сураларини ўқиб туриб тугунлари ечилади. Сўнгра куйдириб юборилади.Иккинчиси, сеҳрни ўзига ўхшаш сеҳр билан муолажа қилиш. Бу иш ҳаромдир.Учинчиси, шаръий дам солиш йўли билан муолажа қилинади. Бунда Фотиҳа, Фалақ ва Нас сураларини ёки Пайғабаримиз алайҳиссаломдан ривоят қилинган дуоларни ўқилади. Имом Абдурраззоқ «Мусаннаф» номли китобида сеҳрнинг муолажаси ҳақида қуйидаги маънони келтирган:«Сидрнинг баргидан еттита олинади. Уларни икки тошнинг орасига олиб туйилади. Унга Кофи¬рун, Ихлос, Фалақ ва Нас суралари уч марта ўқи¬лади. Сўнгра сувга солиб ичилади ва ғусл қилинади. Аллоҳ шифо бергунча такрор қилинади».Тўртинчиси, сеҳр қилинган нарса қоринда бўлса ич суриш, бошқа жойда бўлса, қон олиш билан бўшаш.11. Дам солишнинг шартларидан бири Аллоҳнинг исмлари ва сифатлари ҳамда ривоят қилинган дуолар билан бўлишидир.12. Дам солиш араб тилида ёки маъноси тушунарли бўлиши шарт.13. Дам солиш ўзича таъсир қилмаслиги, шифони фақат Аллоҳнинг Ўзигина беришига эътиқод қилмоқ шарт.14. Дам солувчи тақводор, солиҳ мусулмон бўлиши керак. У қанчалар тақводор бўлса, таъсири шунча кучли бўлади.15. Дам солиш жараёнида сидқидилдан Аллоҳга юзланиш ва ёлбориш лозим.16. Киши ўзига-ўзи дам солгани афзал.17. Дам солдирувчи киши солиҳ мўмин бўлиши керак.18. Дам солдирувчи киши шифони ихлос билан Аллоҳ таолонинг Ўзидан сўраши лозим.19. Шифо бўлмаяпти деб шошилмаслиги керак.20. Кўз тегишидан хавфсираган жойларга тумор, кўзнинг шакли, отнинг тақаси каби нарсаларни осиш мумкин эмас.\nДинда ҳаром қилинган жонзотнинг гўшти\nТаксийчилик касби ҳақида\nйўқотган нарса хусусида\nенги йўқ кийим ҳақида\nБошқа усталарни ишлатиш


АҚШда ядро бомбаси синовлари ўтказилгани маълум қилинди\n08:47 / 29.08.2017\nАҚШ энергетика вазирлигининг Ядро хавфсизлиги миллий бошқармаси (NNSA) АҚШ ҳарбий-ҳаво кучлари кўмагида 8 августда Невада штатида B61-12 ядро бомбаси янги модификациясининг иккита синовини ўтказган. Бу ҳақда NNSA матбуот хизмати маълум қилди.\nСиновлар Тонопа полигонида ўтказилган. Жанговар зарядсиз бўлган бомбалар F-15E бомбардимончи самолётидан ташланган. Синовлар вақтида тадқиқотчилар бомбанинг “ноядровий” функциялари ва бомбардимончининг ядро қуролини ташиш ва керакли нуқтага етказишга қодирлигини баҳолашган.\n“B61-12’нинг хизмат муддатини узайтириш дастури жадвал бўйича кетмоқда ва миллий хавфсизлик талабларига жавоб беради”, деб айтди NNSA директорининг мудофаа дастурлари бўйича ўринбосари Фил Кальбос.\nB61-12 бомбалари АҚШ ядровий арсеналида B61 бомбасининг 4 та бошқа модификацияси (B61-3, -4, -7, -10) ўрнини эгаллайди. NNSA раҳбари Фрэнк Клотцнинг айтишича, модернизация эвазига B61-12 бомбаси яна камида 20 йил хизмат қилиши мумкин.\nB61 ядро бомбасини яратиш ишлари 1963 йилда бошланган. АҚШ ҳарбий муҳандислари бомбани яратиш устида 2 йил ишлашган. Сўнгра у серияли ишлаб чиқаришга қўйилган. Кейинчалик бомба мунтазам равишда ўзгартириб ва такомиллаштириб борилган. Бомбанинг узунлиги 3,58 м, диаметри 33 см, оғирлиги 320 кгдан 500 кг гача келади. Бомбанинг ядро заряди 0,3 килотоннадан 300 килотоннадан кўпроққачани ташкил қилади.\nАҚШ Невада B61-12 ядро бомба


ЎзА - Фидойи шифокорлар - замонамиз қаҳрамонлари\nФидойи шифокорлар - замонамиз қаҳрамонлари\nКоронавирус пандемияси аҳоли саломатлиги бебаҳо бойлик эканлигини дунё аҳлининг яна бир бор ёдига солди.\nТождор вируснинг оддий касаллик эмаслигини юртдошларимиз ҳам тушуниб етди. Мамлакатимизда вирусни жиловлаш борасида таъсирчан чоралар кўрилиб, инфекциядан тузалиб, шифо топганларнинг сони кўпайиб бормоқда.\nБугун туну кун вирус билан курашаётган шифокорларнинг меҳнатини барчамиз кўриб турибмиз. Айни пайтда ўз қасамёдига содиқ қолган ҳолда касаллик ўчоғида туриб, меҳнат қилаётган тиббиёт ходимларининг ҳар бир куни қаҳрамонлик, ҳақиқий фидойилик намунасидир.\nШифокорлар бугун кўринмас ёв билан жангнинг энг олди қаторида мардонавор курашмоқда. Улар халқ саломатлиги йўлида бор куч ва меҳнатларини сафарбар қилиб, чинакам қаҳрамонлик билан беморлар дардига малҳам бўлмоқда.\nДавлатимиз раҳбари таъкидлаганидек, “Дунё бўйлаб, хусусан, мамлакатимизда шифокорларнинг ўз касбига садоқати, халқимиз, ота-оналаримиз, фарзандларимиз соғлиғи йўлида туну кун қилаётган меҳнати барчамиз учун жасорат намунаси бўлмоқда”.\nШу ўринда ўз ҳаёти ва соғлиғини хавф остига қўйиб, касалликка қарши курашаётган фидойи шифокорларимизга ҳар қанча раҳмат айтсак, арзийди.\n“Адолат” СДП ўз электорати бўлган тиббиёт ходимларининг ҳукук ва манфаатларини ҳимоя қилиш, улар фаолиятида енгиллик яратиш, муносибларни рағбатлантиришга алоҳида эътибор бермоқда.\nЖумладан, ўз ҳаёти ва соғлиғини гаровга қўйиб, пандемия билан курашаётган шифокорлар, ҳамширалар, санитар ходимлар хизматини оз бўлса-да рағбатлантириш, уларга миннатдорчилик билдириш мақсадида Ўзбекистон “Адолат” социал-демократик партияси Сиёсий Кенгаши ташаббуси ташкил этилган “Шифокорлар – замонамиз қаҳрамонлари” деб номланган маънавий – маърифий тадбир доирасида 98-Янгийўл сайлов округидан сайланган Олий Мажлис қонунчилик палатаси депутати Дилрабо Халбаева, халқ депуталари Тошкент вилояти Кенгаши депутати Умид Шоумаров, Зангиота тумани Кенгаши депутатлари Нигора Халхўжаева, Дилором Мирзабоева, Севара Махмудовалар Зангиота туманидаги коронавирус пандемиясини даволашга ихтисослашган 2-сон махсус шифохонасига ташриф буюрди.\nКасбий бурчини чуқур англаган, эл-юрт ва Ватан тақдирига дахлдорлигини ҳис қилган 50 нафар тиббиёт ходимига партия томонидан эсталик совғалари ва ташаккурнома топширилди.


29 май 2022, Тошкент вақти: 17:33\nХитойга борган ЖССТ экспертлари гуруҳи\nКоронавируснинг инсонлар орасида тарқала бошланиши сабабларини аниқлаш мақсадида Хитойга борган Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти экспертлари 31 январь куни Ухань шаҳридаги денгиз маҳсулотлари бозорига ташриф буюришди. Мазкур бозор ходимлари орасида вирус илк бор 2019 йил декабрида аниқланганди.\nЖССТ экспертлари бозорда бир соатга яқин бўлишган, бироқ журналистлар билан мулоқот қилишмаган. 28 январь куни улар икки ҳафталик карантиндан чиқишганидан сўнг касалхоналар ва бошқа бозорларда бўлишган. Айни пайтда ЖССТ ўз экспертларининг ҳаракат доираси чекланганини, Хитой расмийлари жамоатчилик саломатчилиги муҳофазасини баҳона қилиб, уларнинг маҳаллий аҳоли вакиллари билан эркин мулоқот қилишига имкон бермаётганини таъкидлаган.\nЖССТ экспертлар гуруҳига турли мамлакатлардан бўлган мутахассислар кирган. Уларнинг вазифаси Уханда коронавирусга чалиниш бўйича илк ҳолатларни тадқиқ қилишга уринишдир. Covid-19 юқтириб олиш бўйича илк ҳолатлар айнан шу шаҳарда қайд этилганди. 2020 йил январида карантинга ёпилган илк шаҳар ҳам Ухань бўлган. Бироқ бу билан вирус тарқалишини тўхтатиб қолишга имкон бўлмаган, вирус ташиган кишилар бошқа мамлакатларда ҳам пайдо бўлиб, хасталар сони тез ўса бошлаган. Бунинг ортидан март ойида эълон қилинган пандемия ҳалигача давом этмоқда. Ўтган давр мобайнида дунё бўйлаб 100 миллиондан зиёд киши коронавирусга чалинган, қурбонлар сони эса 2 миллион 200 минг нафарга етган.\nМутахассисларнинг кўпчилиги коронавирус инсонга хаста жонивордан юққан, деган фикрда. Айни пайтда вирус сунъий йўл билан пайдо қилинганига оид тахмин ҳам тўлалигича истисно қилинган эмас. Хитой расмийлари коронавирус лабораторияда яратилганига оид тахминни қатъиян рад қилиб келадилар.


«Ўзгидромет» 16 апрель куни қандай об-ҳаво кузатилишини маълум қилди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n, 13 2021, 21:41\n15 апр, 18:44 1 890 Ўзбекистон\n«Ўзгидромет» 16 апрель, жума куни кузатиладиган об-ҳаво маълумотини эълон қилди. Унга кўра Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 9-11 даража илиқ, кундузи 23-25 даража илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 7-12 даража илиқ, кундузи 25-30 даража илиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 8-13 даража илиқ, кундузи 25-30 даража илиқ бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах, Сирдарё вилоятларида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 9-14 даража илиқ, кундузи 22-27 даража илиқ бўлади.\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 10-15 даража илиқ, кундузи 25-30 даража илиқ бўлади.\nАндижон, Наманган, Фарғона вилоятларида ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 5-10 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 7-12 даража илиқ, кундузи 22-27 даража илиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Тошкент ва Наманган вилоятларида 2000 метрдан юқорида қор кўчиши хавфи бор. Шамол шарқдан 7-12 метр/секунд тезикда эсади. Ҳарорат кечаси 4-9 даража илиқ, кундузи 14-19 даража илиқ бўлади.


ЎзА - Покистонлик талаба Фирдавс Жамол: Бухорода ҳеч ким ўзини бегона ҳисобламайди\nПокистонлик талаба Фирдавс Жамол: Бухорода ҳеч ким ўзини бегона ҳисобламайди\n16.04.2018 20:00 Чоп этиш версияси\nЎзбекистон ёшлар иттифоқи, Ташқи ишлар вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Миллатлараро муносабатлар ва хорижий мамлакатлар билан дўстлик алоқалари қўмитаси, Ўзбекистон ёшлари умумжаҳон ассоциацияси ҳамкорлигида Тошкентда ўтказилган “Ёш ватaндошлар” халқаро фестивали иштирокчилари Бухорога келди.\nФестиваль қатнашчилари орасида аждодлари тақдир тақозоси билан АҚШ, Германия, Япония, Испания, Италия, Покистон, Россия, Туркия, Хитой, Финляндия каби мамлакатларда яшаётган, шунингдек, айни пайтда ўша юртларда таҳсил олаётган ҳамда узоқ муддатга ишга кетган 70 нафар ватандошимиз бор эди. Улар Бухоро темир йўл вокзалида тантанали кутиб олинди.\nМеҳмонларнинг Бухорога ташрифи Ёшлар марказидан бошланди. Бу ерда улар Бухоро вилояти ҳокими Ў.Барноев билан учрашди. Фестиваль ёшлар ўртасида ўзаро мулоқот муҳитини шакллантириш, мамлакатимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар самарасида эришилган ютуқлар, халқимизнинг бой маданий мероси ва урф-одатлари билан яқиндан таништиришда муҳим аҳамиятга эга экани таъкидланди. Айни пайтда мамлакатимизда ёш авлодни ҳар томонлама баркамол этиб тарбиялаш, уларнинг ҳаётда ўз ўрнини топишига кўмаклашиш борасида амалга оширилаётган ишлар ҳақида сўз юритилди.\nПрезидентимиз томонидан хорижда яшаётган ватандошларимизнинг Ўзбекистон тараққиёти йўлидаги ғоя ва таклифлари, муайян соҳага йўналтирилган лойиҳа ва инвестициялари қўллаб-қувватланиши алоҳида таъкидланди.\n– Россиянинг Новосибирск шаҳри ва унинг атрофида тақдир тақозоси билан ўша ёқларга бориб қолган ватандошларимиз, ҳозирда у ерда ўқиётган ёки ишлаётган юртдошларимиз анчагина, – дейди Новосибирск шаҳридаги “Содружество узбекистанцев” ташкилоти (Россия) президенти Эркин Ботиров. – Биз уларнинг қонуний манфаатларини ҳимоя қилишда маҳаллий давлат органлари билан ҳамкорлик қилиб келмоқдамиз. Айни пайтда миллий қадриятларимизни асраб қолишга қаратилган лойиҳаларимиз муваффақиятли амалга оширилмоқда. Шу билан бирга, Новосибирскдаги турли олий ўқув юртларида таълим олиш истагида бўлган Ўзбекистон ёшларининг грант асосида ўқишлари учун квота масалаларини ҳал қилишга кўмаклашамиз. Шунингдек, туризм, фармацевтика ва бошқа соҳаларда Ўзбекистонга инвестиция киритишни мўлжаллаб турибмиз.\n– Бобом асли Фарғона водийсидан. Тақдир тақозоси билан Туркияда яшаяпмиз, – дейди Истанбул университети докторанти Муҳаммад Иқбол Мўмин ўғли. – Гарчи отам ва мен хорижда туғилган бўлсак-да, қалб ришталаримиз ота юртимиз билан боғланган. Амир Темур бобом билан фахрланиш аждодларимдан мерос. Мен магистрлик ишимни Туркистон, хусусан, Хоразм тарихи бўйича ёзганман. Ҳозирда Туркистон воҳаси, жумладан, Бухоронинг узоқ ўтмишига оид мавзу устида тадқиқотлар олиб бормоқдаман. Ота юртим Ўзбекистонда бўлиш орзусида эдим. “Ёш ватандошлар” халқаро фестивали баҳона илк бор Ўзбекистонга келдим. Тошкент ва Самарқандда бўлдим. Бугун Бухорои Шарифдаман. Қувончим ичимга сиғмайди. Кўрганларимнинг бари ҳайрат. Буни фестиваль қатнашчилари юзидаги мамнунликдан ҳам сезиш мумкин. Кези келганда айтиш жоиз, фестиваль барча ватандошларни бирлаштирган, юзлаштирган муҳим воқеа сифатида эсда қолади.\nЁшлар марказида меҳмонлар бухоролик талабалар ва ўқувчилар билан ҳам учрашди. Унда турли йўналишларда муваффақиятга эришган ватандошлар ўтказган маҳорат дарслари ёшларда қатъий мақсад сари интилиш борасидаги тажриба сабоқларига айланди.\nБухоро ўзига хос беназир қадимий меъморий обидалари билан машҳур. Айни пайтда вилоятнинг ўлмас қадриятлари, урф-одат ва анъаналари ҳам бетакрор. Бухорога келган ёш ватандошлар кўҳна шаҳарнинг тарихий қисмидаги бир неча асрлик Пойи Калон мажмуи, Лаби ҳовуз ансамблига саёҳат қилди. Миллий фольклор дасталари, дорбозларнинг чиқишини томоша қилди. Сумалак ва бошқа миллий таомлар, қандолат маҳсулотлари, миллий ҳунармандлик буюмлари кўргазмаси билан танишди.\n– Очиғи, Бухоро ҳақида етарли тасаввурга эга эмас эдим, – дейди аждодлари Намангандан бўлган покистонлик, ҳозирда Англия университетларидан бирида таҳсил олаётган қиз Фирдавс Жамол. – Уни эртакдаги шаҳар дейишлари бежиз эмас экан. Бир-биридан муҳташам, бир-биридан мафтункор обидалар бу юртнинг меъморчилик санъати ўлмаслигидан гувоҳлик беради. Кўргазмага қўйилган баҳорий таомлар ва ширинликлар ёнидан шунчаки ўтолмайсиз. Албатта, татиб кўришни таклиф этишади. Мени яна бир жиҳат мафтун этди. Бу одамларнинг самимийлиги ва албатта, халқона оҳангу қўшиқлар. Улар сизни шунчалар сеҳрлайдики, беихтиёр рақсга тушиб кетасиз. Мен миллий кийимлардаги ёшлар, қизалоқлар даврасида роса ўйнадим. Улар билан суратга тушар эканман, кетаётган хорижлик сайёҳлар ҳам сафимизга қўшилди. Бухороликлар даврасида ҳеч ким ўзини бегона сезмас экан. Мен таътилга Покистонга борганимда, яқинларимга Ўзбекистонга албатта боришларини тавсия қиламан.\nТадбир доирасида меҳмонлар учун “Ипак йўли” маросимлар уйида концерт ва миллий либослар кўргазмасидан иборат маданий дастур намойиш этилди.


Бинобарин, давлатимиз раҳбари мамлакатимизни 2014 йилда ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш якунлари ва 2015 йилга мўлжалланган иқтисодий дастурнинг энг муҳим устувор йўналишларига бағишланган Вазирлар Маҳкамасининг мажлисидаги маърузасида таъкидлаганидек, Буюк Британиянинг нуфузли “Экономист” журналининг берган баҳосига кўра, Ўзбекистон пойтахти — Тошкент шаҳри ободлиги ва яшаш учун қулайлиги жиҳатидан дунё рейтингида 140 шаҳар орасида 58-ўринни эгаллади ва жаҳон таснифида яшаш учун энг қулай бўлган йирик шаҳарлар қаторига киритилди.\nЮртбошимизнинг узоқни кўзлаган бунёдкорлик сиёсати боис Мустақил Ўзбекистон пойтахти бугунги кунда мамлакатимизнинг иқтисодий ва маънавий салоҳияти, халқимизнинг меҳмондўстлиги ҳамда бағрикенглиги, яратувчанлик кучи ва меҳнатсеварлигининг ёрқин рамзи бўлиб қолди. Ҳар йили бош шаҳримизда қад ростлаётган янгидан-янги муҳташам бинолар мунаввар обидалар янглиғ кишида унутилмас таассурот қолдиради.\nЭътироф этиш жоизки, кейинги йилларда Тошкент, том маънода, йирик мегаполисга айланди. Пойтахтимиздаги бунёдкорлик ишлари, аввало, аҳолига қулайликлар яратиш мақсадида, келажак авлод манфаатлари кўзланиб, ҳудуд иқлими инобатга олинган ҳолда бўй кўрсатмоқда. Шу тариқа шаҳар қиёфаси аждодларимиздан қолган тарихий шаклини йўқотмасдан, замонавий қиёфа касб этиб бораяпти. Истиқлол йилларида қад ростлаган Мустақиллик майдони, “Ўзбекистон” халқаро анжуманлар саройи, Симпозиумлар саройи ва Алишер Навоий номидаги Миллий кутубхонани ўз ичига олган “Маърифат маркази”, Ҳазрати Имом мажмуаси, “Шаҳидлар хотираси” ёдгорлик мажмуи, Амир Темур хиёбони, “Бунёдкор” спорт мажмуаси ана шундай улкан ишлар ифодасидир.\nПойтахтда транспорт инфратузилмасини яхшилаш, аҳоли ва транспорт воситалари ҳаракати учун қулай шароит яратиш мақсадида кўчалар кенгайтирилиб, кўприк ва йўл ўтказгичлар, 6 ва 8 қаторли йўллар қурилди. Шунингдек, улар атрофи кўкаламзорлаштирилиб, манзарали дарахтлар ўтқазилди. Умуман олганда, кейинги йилларда Тошкент шаҳрини кўкаламзорлаштириш, шу орқали атроф табиий муҳитнинг мусаффолиги, иқлим мўътадиллигини сақлашга алоҳида эътибор қаратилаётир.\nТаъкидлаш ўринлики, шаҳарда аҳоли учун ҳар томонлама қулай, замонавий тураржойлар барпо этишга ҳам аҳамият берилмоқда. Шу мақсадда, жумладан, 2012 йилда пойтахтимизнинг марказий ҳудудларидан бири — Алишер Навоий шоҳкўчасида 320 хонадонга мўлжалланган саккизта кўп қаватли уй фойдаланишга топширилди. Президентимиз ғояси ва ташаббуси билан бунёд этилган мазкур тураржой бинолари ижтимоий-маданий, савдо ва маиший объектларни ўз ичига олган бўлиб, бу хонадон эгалари учун қўшимча қулайликлар туғдиради.\nБиргина 2014 йилнинг ўзида Тошкент шаҳрида бир қатор янги институт ва факультетлар, ўқув-илмий марказлар очилганини ҳам қайд этиб ўтиш ўринли. Хусусан, Тошкент тиббиёт академиясининг стоматология факультети ва ҳудудлардаги тиббиёт олий ўқув юртлари негизида Андижон, Бухоро, Самарқанд ва Нукус шаҳарларида филиалларига эга бўлган янги ўқув муассасаси — Тошкент давлат стоматология институти ташкил этилди.\nТошкент давлат шарқшунослик институтида хитойшунослик факультети очилди, шунингдек, ушбу институт қошида Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқ қўлёзмалари маркази ташкил қилинди. Жанубий кореялик шериклар билан ҳамкорликда пойтахтимизда Инха университети ўз фаолиятини бошлади. Мазкур олий ўқув юртида ахборот-коммуникация технологиялари соҳасида, биринчи навбатда, дастурий таъминот маҳсулотлари ишлаб чиқариш, ахборот тизимлари ва компьютер тармоқларини бошқариш бўйича халқаро стандартлар даражасида юқори малакали мутахассислар тайёрланади.\nМаълумки, 2007 йилда Таълим, фан ва маданият масалалари бўйича ислом ташкилоти — ISESCO томонидан Тошкент шаҳри ислом маданияти пойтахти, деб эътироф этилган эди. Зеро, бу юрт ва унинг пойтахти Президентимиз кўп бора таъкидлаганидек, Яратганнинг назари тушган муборак замин. Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан азим Тошкентнинг кўҳна Минор мавзесида барпо этилган муҳташам масжид ҳар қандай кишининг диққат-эътиборини ўзига тортади. Зеро, мазкур маскан чин эътиқод ва инсонийлик самарасидир. Юртимизга Яратганнинг назари тушганига яна бир далил шуки, Қуръони каримнинг асл нусхаларидан бири — Мусҳафи Усмоний ҳам Тошкентда сақланади. Бундай муқаддас китобнинг пойтахтимизда эканлиги бизни эзгуликка ундайди, бунёдкорлик ишларимизда мадад бўлади.\nШунинг учун ҳам ўз юрти, туғилиб ўсган гўшаси билан фахрланадиган киши борки, бундай бунёдкорликлардан қувонади, тараққиётга ҳисса қўшмоқни эзгу мақсад, деб билади. Бинобарин, пойтахтимиз Тошкентда ободончилик ва бунёдкорлик ишларининг авж олиши туфайли ҳар бир кўча ва маҳалла кўркамлашиб бораяпти. Бу эса, ўз ўрнида, кишиларга яхши кайфият бағишлаб, эртанги кунга бўлган ишончини мустаҳкамламоқда.\n— Дунёда ўз ўрни, нуфузига эга мамлакатда яшаяпмиз, — дейди Республика “Нуроний” жамғармаси Тошкент шаҳар бўлими раиси Муҳаммаджон Зуфаров. — Юртимиз тинч, маҳаллаларимиз осуда, кўнглимиз хотиржам, оиламиз фаровон. Фарзандларимизнинг ҳеч кимдан кам бўлмасдан камол топишлари учун барча шарт-шароит муҳайё қилинмоқда. Кўплаб корхоналар, хусусий фирмалар ишга туширилаётир. Хиёбонлар, дам олиш масканлари, шифохона, коллеж ва лицейлар қад ростлаяпти. Буларнинг барчаси жонажон Ўзбекистонимизда инсон қадри ва унинг манфаатлари улуғланаётганлигидан далолатдир.\nИстиқлол йилларида мамлакатимизнинг барча гўшалари қатори пойтахтимизда ҳам бири-биридан кўркам боғлар, муҳташам иншоотлар, кенг ва равон йўллар, замонавий кўприклар бунёд этилди. Бундан атиги ўн йил аввал Тошкентни кўрган киши шу кунларда яна пойтахтга ташриф буюрса, беқиёс янгиланиш ва ўзгаришлардан ҳайратланиши табиий. Пойтахтнинг Эски шаҳар қисмидаги туб ўзгаришлар, Тасвирий санъат галереяси ҳамда Ёшлар ижод саройи бинолари ўз ҳусну таровати билан бош шаҳримизга ташриф буюрадиган ҳар қандай меҳмонни лол қолдиради. Айниқса, азим Тошкентимизнинг қоқ марказида қурилган “Ўзбекистон” халқаро анжуманлар саройи минтақамизда қиёси йўқ ягона кошонадир. Муҳтарам Президентимиз ташаббуси билан бунёд этилган бу бино асрлар давомида бунёдкор ҳалқимизнинг азму шижоатини, буюк орзуларини баралла кўрсатиб туради. Бу бино шунчалик бетакрорки, уни таърифлашга тил ожизлик қилади. Мустабид тузум даврида халқимизнинг бунёдкорона кучига ишонмаганлар эндиликда Ўзбекистоннинг салоҳиятига тан бермоқдалар. Шунинг учун ҳеч иккиланмай айтамизки, агар пойтахтимиз узук бўлса, Президентимиз ташаббуси билан қад ростлаган “Ўзбекистон” халқаро анжуманлар саройи тимсолида бу узукка бебаҳо кўз қўйилди.\nИлгари Тошкентнинг барча қисмида, хусусан, Эски шаҳарда уйлар, бозорлар пала-партиш қуриб ташланганди. Оқибатда тор, эгри-бугри кўчалар ҳосил бўлган. Бу транспорт ҳаракатини қийинлаштириб, ҳайдовчи ва йўловчиларнинг ортиқча вақт йўқотишига, ёнилғи сарфи ошиб, атроф-муҳитнинг ифлосланишига олиб келарди.\nДавлатимиз раҳбари ғояси ва лойиҳаси асосида Эски шаҳарнинг бош режаси ишлаб чиқилди. Унга кўра, бу ерда янги йўллар, кўприклар, замонавий уйлар, коммуникациялар барпо этилади. Айни пайтда пойтахтимизда янги йўлларнинг қурилаётгани бу борадаги ишларнинг изчиллигини кўрсатади. Хусусан, истиқлолнинг 23 йиллиги арафасида қуриб битказилган Олмазор туманидаги Беруний кўчасидан бошланиб, Шайхонтоҳур туманидаги Хуршид кўчасига қадар давом этган 5,1 километрлик йўл Форобий, Сағбон, Қорасарой, Себзор ва Лабзак каби катта кўчаларни ўзаро боғлайди.\nУшбу кўча билан параллел равишда барча коммуникация ва муҳандислик инфратузилмаси бунёд этилди. Шу боис бу ердан туну кун ўтган киши янги кўчанинг ҳар доим чароғонлигига гувоҳ бўлади ва бундан дили ёришади. Ҳозирги кунда йўл атрофида замонавий уй-жойлар, ижтимоий объектлар қурилиши бошланган. Президентимизнинг тавсиясига мувофиқ, кўп қаватли уйлар қурилишида шамол йўналиши, қуёш нурининг қандай тушишигача ҳисобга олинган. Лойиҳага кўра, тураржойлар уч ва беш қаватли бўлади. Чорраҳаларда фаввора ва гулзорлар, Калковуз ариғи бўйида сайилгоҳ барпо этилади.\n— Яқинда уйимизга ўн нафар ўқувчимиз келди, — дейди Ўзбекистон Республикаси халқ ўқитувчиси Бахтиёр Каримов. — Улар: “Устоз, бизни музейларга, Мустақиллик майдонига олиб боринг, телевизорда кўрсатилаётган чиройли жойларни ўз кўзимиз билан кўрайлик”, дейишди. Сафаримизни эзгу орзу-умидларимиз тимсоли бўлмиш Бош майдонимиздан бошладик. Бу ерда одамларнинг қувончи, самимияти, кайфияти бизга ҳам таъсир қилди. Эзгулик аркасини, муҳташам Сенат биносини томоша қилдик, суратларга тушдик, Хотира майдонини зиёрат қилдик. Ўқувчилар бир олам таассурот олганликларини айтишди. Юртимиз гўзаллигини таърифлашди. Уларнинг беғубор сўзларига қулоқ тутиб, яна бир бор англадикки, фақат келажаги буюк давлатнинг фарзандлари ўз юрти ҳақида ана шундай ғурур билан сўзлайди. Бундай ғурур, фахру ифтихор истиқлол фарзандларини ҳар доим маррани баланд олиб яшашга ундайди.\n— Тошкент Мустақил Ўзбекистоннинг пойтахти, бош шаҳри, — дейди Ўзбекистон Республикаси халқ артисти Эркин Комилов. — Бугунги кунга келиб, бу қутлуғ шаҳарнинг яна бир сифати, яна бир ноёб фазилати намоён — шаҳримиз қанчалик қадимий бўлмасин, кундан- кун яшариб бораяпти. Бунинг учун Юртбошимиздан беҳад миннатдормиз. Юксак эътибор туфайли барпо этилган янги кўчалар, майдонлар, гўзал иморатларнинг, спорт иншоотларининг, ўқув юртларининг саноғига етмайсан, киши. Биргина санъатимиз ва маданиятимизни кўз-кўз этувчи Ўзбек миллий академик драма театри биносининг ўзи мўъжиза эмасми?!\nДарҳақиқат, юртимизнинг барча гўшасида бўлганидек, Тошкентда қад ростлаган маҳобатли иншоотларни кўриб, беихтиёр улуғ Амир Темурнинг “Қудратимизга шубҳа қилсангиз, биз қурдирган иморатларга боқинг!” деган гапларини такрорлагинг келади.\nАслида, озод ва обод юртимизда бунёд этилган бинолар аҳамияти ҳақида кўп гапириш мумкин. Зотан, тинчлик ва осойишталик ҳукм сурган юртдагина ўзгаришлар рўй беради, тараққиёт сари интилиш бўлаверади. Мазкур ўзгаришлар элнинг омонлиги, осмонимиз мусаффолигига ёрқин исботдир. Қолаверса, бундай изчил ислоҳотлар сизу бизнинг, биз билан бир тану бир жон бўлиб яшаётган турли элат ва миллат вакилларининг дилбандлари учун хизмат қилишини унутмаслик Ватан олдидаги қарзимиз ва бурчимиздир.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Қўшимча даромад манбаи\tҚисқа сатрларда »


Эркин микрофон - Туямўйин Хоразмни қуритмоқда...\n22 октябр 2021, Тошкент вақти: 05:34\nРоғун ГЭСи қурилса¸ бу азоблар ҳолва бўлади¸ деб қайғуради Озодликка сим қоққан хоразмликлардан бири.\nТожиклар бизга бир қараб қўйса...\n“Тожикистон раҳбарларига Хоразм томонлардаги Туямўйин ГЭСининг экология ва аҳоли саломатлигига етказган зарарини кўрсатиш керак, балки шунда улар Роғун ГЭСини қуриш фикридан воз кечар”, деб фикр билдирди Озодликнинг “Эркин микрофон”ига телефон қилган суҳбатдошимиз.\n- Мен асли хоразмликман. Ўзимизда 70 йилларда мен Дружба (ҳозирги Питнак шаҳри) шаҳрида яшаган пайтимда қуришди. Ҳозир мана бу ерда чинорларимиз қуриб кетди¸ шафтоли йўқ¸ узум йўқ¸ қовун бўлмайди. Мана шуларни мисол қилиб кўрсатса бўларди.\nОзодлик: Хоразмнинг қаеридан бўласиз?\nОзодлик: Қанақа ГЭС қурилган у ерда?\n- Туямўйин ГЭСи. Ҳозир Туркманистон чегарасида. У илгари Питнак шаҳрида эди. 2000 йил уни бобомиз Туркманистонга бериб юборди.\nОзодлик: Туямўйин ГЭСи қурилиши билан экология бузилди демоқчисизда-а?\n- Нафақат экология бузилди¸ ҳозир одамларнинг 90 фоизи касал. Оëғини кўтара олмайди¸ белини кўтара олмайди. Буни бизда ҳеч ким кўтариб чиқаëтгани йўқ.\nОзодлик: Балки бу Оролнинг таъсиридир?\n- Йўқ. мен ўша Дружба шаҳрида яшаганман. Ўша ерда СССР пайтида туз кони бўлган. 70-йилларда ўша ердан туз олишган. Келиб-келиб ўша туз конининг устига сув юборишди. Тахминан 100-120 метр баландликда туз турибди. Агар шу сув омбори бузилиб кетса¸ Хиванинг минорасининг устидан 30-35 метр сув туради дейди. Иккинчи томондан бу сувни туз конининг устига юборгандан кейин халқ азоб чекаяпти. Шўр сув. Биз бир пайтлар ариқдан сув ичардик. Ҳозир ичиб бўлмайди. Мана шуни тожикистонликларга кўрсатишсин¸ айтишсин. Бу ерда биргина Хоразм халқи эмас¸ Туркманистон халқи ҳам азоб чекмоқда. Қорақалпоқ бечораларнинг чекка қишлоқларига уйига борсангиз¸ ҳайрон қоласиз¸ дейди хоразмлик суҳбатдошимиз.\nСабаҳова ëрдам бермоқчи бўлганлардан миннатдор...\nАйрим суҳбатдошларимиз Новосибирскда 27 декабр куни вафот этган ва деярли 50 кундан бери жасади ўликхонада сақланаётган шаҳрисабзлик Дилшод Султонов жасади дафн этилган ёки этилмагани билан қизиқмоқдалар.\nДилшод Султоновнинг фожиали ўлими ҳақида Озодлик радиоси 11 ва 12 феврал кунги дастурларида ҳикоя қилган эди.\nШундан сўнг Озодликка сим қоққан айрим ўзбекистонликлар ва интернетдаги сайтимиз муштарийлари Дилшод Султонов жасадини дафн этишга кўмаклашиш учун моддий ёрдам кўрсатишга тайёр эканликларини билдирмоқдалар. Шу муносабат билан биз сайтимизда марҳумнинг яқинлари телефонларини эълон қилган эдик.\nБу фожиага кўрсатилган ҳамдардлик муносабати билан Дилшод Султоновнинг Новосибирскдаги тутинган онаси Олга Михайловна Сабаҳовага телефон қилиб сўнгги янгиликлар ҳақида суҳбатлашдик.\n- Франциядан, Амирликлардан, Кореядан, Ўзбекистон ва Воронеждан телефон қилишди. Ҳали ҳам телефон қилишаяпти. Бироқ мен улар пул жўнатишдими ёки йўқми билмайман. Чунки менга “пул жўнатамиз”, деб телефон қилганлар, кейин “Пулни мана бу банкка жўнатдик, мана бу кодни айтиб, шу пулни олишингиз мумкин”, деб қайта телефон қилмади. Банкда эса кодни билмасанг жўнатилган пулни беришмайдику, дейди Олга Сабаҳова.\nСуҳбатдошимизнинг айтишича, у Дилшод Султоновни дафн этиш харажатларига пул йиғиш мақсадида қурилишлардан бирига вақтинчалик ишга ёлланган .\n- Мен ҳозир шаҳардаман, пул ишлаш учун қолдим бу ерда. Уйимда бор-йўғи 5000 рубл бор. Бу пул Дилшоднинг мурдасини ўликхонадан олишга ҳам етмайди. Бунинг учун тахминан 20 минг рубл атрофида пул керак экан. Шунинг учун ҳозир шу пулни топиш учун ишлаяпман. 18 февралгача ишни битирсам қўлимга пул тушади. Дилшоднинг акаси Фарҳод ҳам шу кунларда Ўзбекистондан келиб қолиши керак, дейди Олга Сабаҳова.\nНовосибирсклик бу аёл Дилшод Султонов воқеасидан ларзага келган, ҳамдардлик билдириб ва ёрдам кўрсатиш таклифи билан ўзига телефон қилган барча суҳбатдошларимизга миннатдорчилик билдиради:\n- Менга ҳамдард бўлганлари учун, ташвишланганлари учун ҳаммага раҳмат. Уларнинг менга қилган қўнғироқлари оқибатида елкамдан тоғ ағдарилганидек енгилладим, бу дунёда ёлғиз эмаслигимни англадим, дейди марҳум Дилшод Султоновнинг тутинган онаси Олга Сабаҳова.\nШу ўринда Дилшод Султоновни дафн этишга ўз ҳиссасини қўшмоқчи бўлганларга Олга Сабаҳованинг телефон рақамини эслатиб ўтсак: + 7 903 936 72 95.\nУнинг паспорт маълумотлари эса мана бундай:\nСабахова Ольга Михайловна\nЯшаш жойи: Новосибирск вилояти, Мошковский райони, Ояш посёлкаси.\nТуғилган йили: 13/10/1956 г.\nПаспорт серияси : 50 02 паспорт рақами: 979436


Kutubxona - Oʻktam Mirzayor. Amakimning kasali (hajviya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Oʻktam Mirzayor. Amakimning kasali (hajviya) / Kiril\nМуаллиф Ўктам Мирзаёр\nАсар номи Амакимнинг касали (ҳажвия)\n- Ўктам Мирзаёр\nАмакимнинг касали (ҳажвия)\nҚўл телефони чиқдию, балога қолдик. Кетма-кет жиринглагани жиринглаган. Ана, яна бошлади. Ия, амаким қўнғироқ қилаяпти-ку?!\nТелефонни шартта қулоққа тутдим.\n– Ўзингмисан? – деди амаким, – тез етиб кел.\n– Қаерга? – сўрадим ҳовлиқиб.\n– Автовокзалдаман. Тез кел, аҳвол чатоқ.\n«Нима бўлди, нима қўйди», деб сўрашга ҳам улгурмадим.\nАмаким – бувамиз Амир даванг авлодининг сўнггиси. Отам раҳматлининг укаси. Шунинг учун бўлса керак, эркалигини кўтарамиз. Кўтармасак, кўтартиради. Инжиқлиги тутса ҳаммани бошига йиғиб, тўс-тўполон қилиб юборади. Бунга кўникиб қолганмиз. Бир оғиз сўзи – қонундай гап.\nАмакимнинг ўғли – амакиваччам Тоғайбой билан бўйинсамиз. У гоҳ-гоҳ қўнғироқ қилиб, дардлашиб қолади. Айтишича амаким, ёши ўтган сари ўзини қўярга жой тополмаётганмиш. Ҳаяжонланса, йиғлаб юборадиган одат чиқарибди. Тенгдоши Алимқул найнов оламдан ўтган куни «Энди менга навбат», деб ҳовлини бошига кўтариб уввос солибди. Тозаям гап кўтармас бўлиб қолган дейишади.\n– Мунча ҳаялладинг, – деди у истеҳзо аралаш боришим билан.\nСўрашиб ҳам улгурмадим. Эгнида олача яктак. Бошида эски қоракўли телпак, қўлида ўғли Тоғайбой муаллимнинг талабалик йилларида тутиб юрган, менга таниш сариқ дипломати. Амаким дастрўмоли билан кенг пешонасини тез-тез, қайта-қайта артаркан сўради:\n– Қаерда яхши дўхтир бор?!\n– Амаки, бирор жойда ўтириб гаплашиб олайлик, нима гап, тинчликми? – дедим эҳтиёткорлик ва айни пайтда меҳрибонлик билан. – Ҳозир яхши дўхтирлар кўп.\nҚўлидан олиш учун дипломатига интилдим. Унамади.\n– Менга қара, жўранг одам бўлмади. Ундан умид йўқ, ишдан бош кўтармайди. «Ота, ҳолинг қандай», деган бола эмас. Менга пули керакмас, мана пул. – У қўлидаги дипломатга ишора қилди.\nУни нимага бермаганини энди англадим.\n– Сен – жондай акамнинг ўғлисан, ўзимникисан, – деди амаким ўкиниб. – Ҳаракатингни қил, бўлмаса яқинда бувангдан қолган ёлғиз ёдгорликларингдан ҳам ажралиб қоласан.\nУнинг хўлқаси тўлиб, кўзида ёш айланди.\n– Дардмандим йўқ, – деди чўзиб.\n– Қўйинг амакижон, хафа бўлманг, мен борман-ку!\n– Шунинг учун сени қора тортиб келдим-да!\nҲозироқ гапни чалғитмасам, шу ернинг ўзидаёқ дийдиё катталашиб кетишини англаб, ташхис марказларидан бирини мақтай-мақтай машинам томон йўл бошладим.\n– Дўхтирларнинг зўри, техниканинг аълоси Учтепада, танишларим ҳам бор.\n– Менга қара, – деди амаким. – Шундай дўхтир топ. Такси ушлайсанми, нима қилсанг қил! Пул бисёр. Менга соғлиқ авло, сигирни сотдим-у, йўлга чиқиб келавердим, тезлаштир.\n– Яхши қилибсиз. Сизнинг ёшингизда дўхтирларга тез-тез кўриниб турган маъқул.\n– Эй, машинаям олдингми? Одам бўп қопсан.\n– Хоҳлаган жойингизга олиб бораман амакижон, дуо қилинг, сизга хизмат қилмасам, ким деган одам бўламан.\nАмаким мени ийдирадиган дуолардан ўқиди.\n– Одам бўлишингни бошидаёқ билардим, – деди охирида.\nБир зумда Учтепадаги ташхис марказига етиб келдик. Шуҳратжон деган танишимни топиб, дардимизни айтдик. Амаким дўхтирларни кўриши билан ёш боладай лаб-лунжини осилтириб олди. Ҳа, деганда чиройи очилмайди. Бири-биридан чаққон дўхтир қизлар ҳаш-паш дегунча у эшикдан бу эшикка етаклаб, бир даста қоғозни қўлимизга тутқазди. Шуҳратжоннинг маслаҳати билан эшигига «проф. С.С.Самадов» деб ёзилган кабинет ёнидаги юмшоқ креслоларга чўкиб, навбатимизни кута бошладик. Одам жудаям кўп эди. Амаким ич-этини ер, касалининг отини билгиси келиб, мени саволга тутарди.\n– Нима экан? – деди қўлимдаги қоғозларга энгаги билан ишора қилаб. – Сахирмасми?\n– Билмасам, – дедим елка қисиб, – ҳозир айтишади.\n– Бу ерда даволашадиямми? – сўради амаким ўсмоқчилаб.\n– Бу ерда фақат маслаҳат беришади. Дори-дармон буюришса, қишлоқда даволансангиз ҳам бўлади. Шундай дейишим билан амакимнинг ранги-қути ўзгариб кетди.\n– Оғирлиқ қилаяпманми?! Бироз сабр қил, оз қолди, қутуласанлар!\n– Амакижон, кечиринг, ундай демоқчимасдим, нега оғирлик қилар экан, қанча десангиз шунча қаратаман. «Ғинг», деган номард.\n– «Ғинг», деб кўр-чи?!\nУ ер остидан олайиб қаради. Сўнг атрофдагилар эшитмаяптимикан, дегандек теваракка бир-бир назар ташлаб олди. Бўйнимни қисиб ерга тикилдим.\n– Менга қара, – деди амаким бироздан сўнг елкамга қўлини ташлар экан. – Сенинг одам бўлишингни аввалдан билардим. Эсингдами, ҳали талаба эдинглар, таътилдан Тошкентга қайтаётганларингда Тоғайга қўшиб сенгаям беш сўмга поездга билет олиб бергандим. Шунда нима дегандинг-а?! Ўшанда отлиққаям билет йўқ эди. Биласан. Жаббор кассирга яримта қўйганман. Унча-мунча одам бу ишни қилолмасди. Ўшанда сен: «Раҳмат, амаки, сиз тоғимизсиз» дегансан. Тоғай раҳмат ҳам демаган. Ҳозир ҳам демайди. Сен бошқачасан. Мана, энди сен тоғ бўлдинг, мен сенга суянаяпман. Оғир олма яна.\nСуҳбатлашиб ўтириб, навбатимиз келганини ҳам билмай қолибмиз. Сайидаҳрор Сайидғаниевич деган профессор тепакал бўлиб тепакал эмас, худди пати чала юлиниб, қозонга босилган товуқнинг чала юлинган тукларига ўхшаган толалар бошининг у ер, бу ерларида диккайиб турган, қалин кўзойнагини бурнининг учига қўндириб олган одам экан. Салом- аликдан сўнг сузишни энди ўрганган бузоқчага ўхшаб бошини энгаштириб, худди пешонаси билан кў-раётгандек амакимга бир олақараш қилиб олгач, қоғозларимизнинг у ёқ-бу ёғини ағдарди-да:\n– Нечево, отдайсиз, хаватирланишга арзигулик ҳеч нарса йўқ, кўнгилни тўқ қилинг, ҳали милтиқнинг ўқидайсиз, – деди қўлидагиларни қайтариб берар экан.\nМен хайрият-эй, дегандек, амакимнинг қовоғига қарадим. Жавобни эшитгач, у кишининг чиройи очилар деб ўйлагандим. Аксинча, бир сиқим мош-гуруч соқолини тутамлаб, ҳафсаласи пир ҳолатда, лаби гезариб қабулдан чиқди. Дарҳол Шуҳратжонни топдим.\n– Яхши-ку, – деди у қувониб. – Жуда соз.\nШуҳратжон яна нималардир демоқчи эди, амаким «Юр, кетдик» дегандек бошини ирғади. У билан хайрлашиб марказдан чиқдик.\n– Бекор келибмиз, – деди амаким машинага ўтирар экан. – Буларнинг киссасидаям кўзи бор. Чўнтаги бирор нарсани кўрмаса, ақли ҳам ишламайди. «Яхшисиз», дейди, томом. Кун ўтаяпти-да. Йўқми, қуриб кетганми бирорта биладигани. Шунча пул ҳайф кетди-я. Айтдим-ку, чўнтагига уч тўрт сўм солиб қўй, деб, қилмадинг. Сенларга керагим бўлса чопардинг. Энди керакмасман, бир қоп гўштман. Ҳа, эссиз ёшлигим-а!\nАмакимнинг жаҳли чиққанида баралла, жаҳл билан гапиришларига кўникиб қолганим учун бирор жўяли сўз топа олмай машинани йўлга ўнгладим.\n– Дўхтирнинг зўрини Ялтада кўрганман. Афти-ангоримга бир қарашда тўққизта болам борлигиниям билган Палина деган аёл. Столовойга етаклаб бориб, 9-столга ўзи ўтқазиб қўйган. Тўққизта боласи борлар, 9-столда овқатланар экан. Ана обрў. Ҳар куни эртан-оқшом суюқ картошкали овқат билан парваришлаган. Ранги-рўйим бирдан ўзимга келган. Менга шундай дўхтир топасан. Бу ерлардаям шунақа овқатлар бормикан-а, таъми ҳалиям оғзимда? Кўрсам танийман.\nАмакимнинг қорни очганини сездим. 9-стол нималигидан хабарим бор. Диет стол. Эгам раис айтиб берган. Бир пайтлар амаким билан Ялтага бирга боришган. Шунда қабулхона шифокори сизга диет белгиланди, маъқулми, деб сўраганда амаким бечора уйида қолган тўққиз фарзандини ўйлаб ўтирган чоғи, дўхтир болаларинг нечта деб сўраяпти, деган хаёлга бориб, «да, да, девит, девит», деб юборган экан.\n– Мени меҳмонхонага олиб бор, – деб қолди амаким бир пайт буйруғомуз.\n– Амаки, – дедим ялинганнамо.\n– Амаки-памаки дема, ҳайда меҳмонхонага.\n– Овқатланиб олайлик, қорин очди. Фарҳод бозорининг ёнида битта ресторан очилган. 9-столи ҳам бор. Биз ҳам суюқ картошкали овқатдан татиб кўрайлик, – дедим эркинсиб, гапни бошқа ёққа буриш мақсадида\n– Эй, сенлар нимани кўрибсан? Юр, ўзим бир овқатлантирай сени...\nМашинани бир четга тўхтатдим.\nХуллас 9-стол ҳангомасини яна бир бор тинглаб бўлгач, ниҳоят амакимни уйимга олиб боришга кўндирдим.\n– Хафа бўламан, амаки, – дедим уни ийдирадиган оҳангда, – келинингиз эшитса, тозаям шарманда бўламан. Бир ишингиз тушиб келганингизда, меҳмонхонада тунайсизми?\n– Мен хафа бўлсам майлими?\n– Бугун дам олинг, эртага ҳаммаси кўнгилингиздагидек бўлади, – дедим қўлимдан ҳеч иш келмаслигини билсам-да, таваккалига.\nНиҳоят... хонадондамиз. Амаким наридан-бери овқатланиб бўлиши билан «Ётар жойни кўрсат»деб қолдилар. Кўрсатдим. Зум ўтмай хуррак овози эшитилди.\nУзоқ вақт шифтга тикилиб ётдим. Кошки каллага бирор жўяли фикр келса. Ўйлаб-ўйлаб топдим. Дўстим Шуҳратжонни яна бир марта безовта қилишдан бошқа иложим қолмаганди. Эрталаб нонуштагача «ғиз» этиб дўконга бориб келиш баҳонасида кўчага чиқиб, унга қўнғироқ қилдим. Вазиятни дарҳол тушунди. Касалхонамисан касалхона. Телефонда «таниш» дўхтир билан ҳам келишиб олдим. Бордик. «Танишим» мени танимаса-да қучоқ очиб кутиб олди. «Таниш экансиз, ўзимнинг палатамга ётқизаман, – деди дўхтир, ниҳоят амакимнинг қон босимини ўлчаб бўлгач, – ўн кун даволаймиз, натижаси бўлмаса оператсия қиламиз.»\nТўсатдан айтилган гапдан ўзимнинг ҳам капалагим учиб кетди. Ажабланганимизни кўриб «танишим»:\n– Аҳвол чатоқ, дардни ўткизиб юборибсиз, отахон, сийдик йўлингизнинг босими баланд, – деди мен томонга қараб «хотиржам бўлинг», дегандек кўзини қисинқираб.\n– Ана, мен сенга нима девдим, – деди амаким тарвузи қўлтиғидан тушиб. – Биладигани дарров касални топади... Кейинги пайтда қовуғим шишгандай, бўлиб юрувди-я! Раҳматли Болтабойнинг касалидан экан-да-а?! Умрининг охиригача, ёнига оқ елим қопчиқча осиб ўтди, бечора. Дўхтиржон,– деди амаким ялинганнамо унга қараб, – яна қанча қопти? Бирор йил яшайманми?\n– Аввало, бу ёғи Худодан, биз ҳам қараб турмаймиз, иложи борича ёрдам берамиз, отахон. Ҳали яна текширилади.\n– Аслиддин, – деди амаким боладай мўлтираб, булкиллаб йиғларкан. – Адо бўлибман, чақир Тоғайни, кўриб қолай...\n«Таниш» дўхтирим бехосдан кулиб юбормаслик учун ўзини тийиб, хонасидан чиқиб кетди.\n– Амаки, тинчланинг, ҳали яна текширамиз, деяпти-ку, балки диагнози нотўғри чиқар.\n– Тўғри, ҳаммаси тўғри. Айтдим-ку, қовуғим шишгандай бўлиб туради, деб.\nШу куни амакимни бир амаллаб шифохонага ётқизиб чиқдим. Тоғайга ҳам хабар бердим. Бир-икки кунни ўтказиб у келди. Эшитадиганини эшитди.\n– Ўзинг қарат, – деди амаким ўтирган жойида бир қўли билан билагимдан тутиб. – Бу гўрсухта нимани ҳам тушунади. Қаршисида нима қиларини билмай ўтирган ўғлидан нолиди у. – Қаратинглар, ўлиб қоламан, болам... дўхтирнинг чўнтагига мановини тиқ, – деди у даъфатан жаҳл билан бир ўрам пулни қўлимга тутқазар экан. Шуни олмаса қарамайди буларинг. Мен керак бўлсам шу ишни қиласан.\nНоқулай аҳволда қолдим. Пулни қўлтиғимга қисганимча ташқарига чиқдим. «Таниш» дўхтиримни топиб вазиятни тушунтирдим.\n– Томом, – деди у, – яна бир марта рол ўйнасак ўйнабмиз-да артистлардан қаеримиз кам? Гонорари ҳам нақд экан.\nДўхтирни бошлаб хонага қайтиб кирдим. Амаким ўғлига ўлимидан сўнг нима ишлар қилишини уқтирарди чамамда. Кўзида дув-дув ёш.\n– Ассалому алайкум, отахон, тузалиб қолдингизми?\n– Қайда, – деди амаким мажолсиз. – Кун санаб ўтирибмиз-да.\n– Худо хоҳласа ҳаммаси яхши бўлиб кетади.\n– Қайдам, – деди яна амаким хирхираб.\n– Дўхтир, – дедим дадиллашиб, – амакимизнинг атагани бор. Дори-дармонларни кучайтирмасак бўлмайди. Осма укол-посма укол, дегандай. Бир иложини қилинг ака, бошқа профессорларниям чақиртиринг, илтимос, мановини олиб қўйинг, дедим-да ҳалиги пулни у кишининг чўнтагига солиб қўйдим.\n– Овора бўлманг, эй, эй, овора бўлибсиз-да, – деди «танишим» йўлига. Сўнг хушчақчақлик билан амакимнинг ёнига ўтиб ўтирди. У ёқ, бу ёғини кўрган бўлди. – Отахон, Худо хоҳласа отдай бўлиб кетасиз. Эртагаёқ оёққа қўяман, – деди у дадиллашиб. Бугун навбатчиман, эрталабгача, муолажани кучайтирамиз. Сизлар хотиржам бўлинглар, – деди-да, хонадан чиқиб кетди.\n– Ана, мен сенга нима девдим-а? – деди амаким дадилланиб. – Буларинг олмаса қарамайди, демаганмидим. Мана, кўрдинг-а, муомаласи ҳам бирдан ўзгарди. Сен бўлса таниш, таниш, дейсан. Отам раҳматли «Менинг танишим – чўнтагим», деб бекорга айтмаган. Тўғри экан.\nШўрлик дўхтирни гуноҳга ботирганимиз қолди. Худонинг ўзи кечирсин.\nЗум ўтмай хушрўйгина нўғай кампир хонага кириб келди-да:\n– Сизлар чиқарға керак, биз муолажани бошлаймиз, – деб амакимни ўрнига ётқизиб қўйди. – Шиш қоя?!\n– Кечирасиз, исмингиз нима? – сўрадим ундан.\n– Танзила, Танзила Исраиловна деб чақиринғиз, – деди ҳамшира бепарво.\nОсмонга қараб ётиб олган амаким, куйлагининг барини кўтаришга истиҳола қиларди.\n– Илтимос, отамга яхшилаб қаранг, Танзила опай, – деди Тоғай ҳам жонланиб.\n– Сизларға шу чалнинг ниси керак? Берсангиз тузатирга тузатиб, эр қилиб жатам, – деди Танзила Исраиловна.\nАмаким ҳиққиллаб кула бошлади.\n– Уйда кампирим бор, тўққизта боласиям бор. Неваралар бир сурув.\n– Менда эса жўқ. Эр-да жўқ. Бирси ярамий.\n– Кетдик, – дедим ишшайиб Тоғайга.\nТашқарида «таниш» дўхтирим кутиб турарди.\n– Қалай, – деди сигаретасини эзғилаб, – ўхшадими?\n– Ўхшаганда қандай?\n– Бир-икки кун муолажани кучайтирган бўламиз. Пулларингга қувватга индирувчи дориларнинг зўрларидан топиб келаман. Хоҳласаларинг ўзларинг топинглар. – У мана, деб чўғи бироз учган пул ўрамини узатди.\n– Йўқ-йўқ. – дедик бараварига. – Ўзингиз билиб-билиб топиб келаверинг. Бизга отамиз тузалиб кетса бўлди...\n– Яхши. Аммо, қувватга индирувчи дори-дармонлар зиён қилмайди. Келишдикми?\nКелишмасликнинг иложи ҳам йўқ эди.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Oʻktam_Mirzayor._Amakimning_kasali_(hajviya)_/_Kiril&oldid=13649" dan olindi