АҚШ қурол шартномаси бўйича Россия билан ҳамкорлик қилмайди\n22 ноябр куни Вашингтонда сўзлаган Виктория Нуланд Вашингтон Европадаги оддий қуроллари тўғрисида Россияга бундан буён маълумот бермаслигини баён қилди.\nАҚШ Европадаги оддий қуроллар келишуви бўйича Россия олдидаги айрим мажбуриятларини тўхтатди.\nАҚШ Давлат департаменти матбуот котиби Виктория Нуландга кўра, Қўшма Штатлар тўрт йил давомида музокаралар йўли орқали юзага келган вазиятдан чиқиш йўлларини излаган, аммо бу уриниш натижа бермаган.\n- АҚШ Европада оддий қуроллар ҳақидаги келишув доирасида Россия инспекторларини ўз базаларида қабул қилмайди. Биз шартномада кўзда тутилган ҳарбий маълумотлар ва йиллик билдиришномани Россияга тақдим этмаймиз. Билишимизча, НАТОнинг деярли барча иттифоқчилари ҳам шундай йўл тутади, - деди Виктория Нуланд.\nДавлат департаменти матбуот котиби лавозимини эгаллашидан олдин Европадаги оддий қуроллар бўйича Россия билан олиб борилган сўзлашувларда АҚШнинг етакчи музокарачиси бўлган Нуланд Вашингтон томонидан бундай қарор қабул қилганини Россия билан олиб борилган музокаралар жуда чўзилиб кетгани билан изоҳлади.\nДастлаб НАТОга аъзо мамлакатлар ва Варшава шартномаси давлатлари Парижда 1990 йилда имзолаган шартнома ҳар икки томонга кенг кўламли ҳужумда қўлланилиши мумкин бўлган ядровий бўлмаган, оддий қуроллар сонини чеклашни назарда тутганди.\nҚўшинлар сонини чегаралаш, ахборот алмашиш ва инспекция ўтказиш назарда тутилган мазкур келишув Совуқ Уруш даври охирида Европа хавфсизлиги учун муҳим ҳисобланган.\nВаршава шартномасига аъзо бўлган бир неча давлат НАТОга қўшилганидан кейин Россия ўтган асрнинг 90-йилларида мазкур келишув бўйича қайта музокаралар олиб боришга уринди.\nЯнгиланган шартнома 1999 йилда имзоланди. Бироқ НАТО давлатлари дастлаб Россия Грузия ва Молдова ўлкаларидан ўз қўшинларини олиб чиқишини талаб қилиб, келишувни ратификация қилишдан бош тортди.\nАҚШ ракета ҳужумидан мудофаа тизимининг бир қисмини Шарқий Европага жойлаштириш режасидан воз кечганидан кейин келишув тақдири яна мавҳум бўлиб қолди.\n2007 йилда Россиянинг ўша пайтдаги президенти Владимир Путин Европадаги оддий қуролларни чеклаш ҳақидаги шартнома ўз мамлакатининг таҳдидларга қарши туриш имкониятини чеклаб қўйганини айтиб, ўттиз давлат имзо чеккан шартномадаги Россиянинг иштирокини бир томонлама тўхтатди. Шунга қарамай, бошқа давлатлар келишув доирасида қуроллар ҳақида Россияга маълумотлар беришда давом этди.\nАҚШ Давлат департаменти матбуот котиби Виктория Нуланд Қўшма Штатлар Россия билан эришилган мазкур шартномани замонавийлаштириш ва уни қайта амалга татбиқ этиш умидидан воз кечмаганини алоҳида таъкидлади.


Икки махсига масҳ тортиш ҳақида – oliymahad.uz\nИкки махсига масҳ тортиш ҳақида\n6-Махсини тўла таҳоратли ҳолда кийган бўлмоқлиги ҳам шарт.\nМасҳ тортишнинг фарзи қўлнинг кичик бармоқ учтаси миқдорича икки қадамнинг устига ҳам қўл билан силамоқликдир. Оёқнинг остига ё ёнларига масҳ тортиш дуруст эмас. Муғира (р.а) ” Расулуллоҳ (с.а.в) икки қўлларини икки махсилари устига қўйиб, оёқларининг бармоқларидан бошлаб, тўпиқнинг тепасигача бир марта чўзиб масҳ тортдилар. Мен Расулуллоҳ (с.а.в.)нинг махсилари устида қолган чизиқларни ҳозир ҳам кўриб тургандекман” дедилар. Бу масҳ тортишнинг суннат кўриниши.\nЯна жаврабга ҳам масҳ тортса бўлади, агар ўша жавраб сахин бўлса. “Сахин” деб пайпоқни ҳеч бир нарса билан боғламай ўз ҳолида қўйилганда тўпиқдан тушиб кетмаслигига айтилади. Лекин ҳозирги пайпоқларга масҳ тортиб бўлмайди. Саллага, қалпоққа, дўппига, рўмолга масҳ тортишлик жоиз эмас. Чунки буларни ечишда қийинчилик йўқ.\nЖабирага (яъни, яра устидан боғланган латтага) масҳ тортишлик жоиздир, гарчи бетаҳорат ҳолда боғланган бўлса ҳам. Чунки, Пайғамбаримиз (с.а.в) ўзлар ҳам шундай қилиб, ҳазрати Али (р.а) га ҳам шундай қилишни буюрганлар. Жабирага масҳ тортишда унинг кўпига масҳ тортиш кифоя қилади. Жабирага масҳ тортишликка таҳоратда ҳам, ғуслда ҳам рухсат берилади. Унинг масҳининг муддати йўқ. Агар жабира остидаги яра битмай тушиб кетса, масҳ бузилмайди. Агар яра битган бўлса, масҳ бузилиб, ювиш вожиб бўлади.\nИмом Зайлаъий ушбу ҳадисни ўзининг “Насбур роя” китобида зикр қилиб, муҳаддислар наздида, ушбу ҳадис жуда мақбул эканини айтганлар.\n“Масҳ”нинг луғавий маъноси қўл билан бирор нарсани силаш, артишга айтилади. Масалан, бир киши қўли билан бирор нарсани силаса, унга араб тилида “مسح عليه (масаҳа алайҳи – у фалон нарсани силади ёки артди)” ибораси ишлатилади.\nШиша, темир ёки тахтадан ясалган маҳсига масҳ тортиш дуруст эмас. Чунки, ушбу буюмлардан тайёрланган оёқ кийимни кийиб ҳотиржам, бирор такаллуфсиз юриш мумкин эмас (Дуррул мухтор. Ж. III. Б. I. 34, Оламгрия. Ж. I. Б. 65).\n879600cookie-checkИкки махсига масҳ тортиш ҳақидаno\nОлдингиОёқ кийимига масҳ тортиш ҳақидаКейингиКўп ва оқар сувни ҳеч нарса нажосат қила олмайди


Марказий Осиё мамлакатлари хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорликни муҳокама қилдилар\n12 Июнь 15:05\nNUR-SULTAN. Kazinform – Марказий Осиё мамлакатлари хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорлик масалаларини муҳокама қилдилар, деб хабар беради Kazinform ҚР Ташқи ишлар вазирлигига таяниб.\nЎзбекистонда коронавирус билан касалланганлар сони 71 мингдан ошди\nҚозоғистон Республикаси ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Ержан Ашиқбаев БМТнинг Марказий Осиёдаги Превентив дипломатия бўйича минтақавий маркази томонидан ташкил этилган Марказий Осиё ва Афғонистон ташқи ишлар вазирлари ўринбосарларининг онлайн учрашувида иштирок этди.\nТадбирда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош котибининг сиёсий масалалар бўйича ёрдамчиси Мирослав Енча, Европа Иттифоқининг Марказий Осиё бўйича махсус вакили Питер Буриан ва ЭХҲТнинг низоларнинг олдини олиш маркази директори Туула Юрьола иштирок этди.\nУчрашув давомида иштирокчилар минтақадаги хавфсизлик соҳасидаги мавжуд тенденциялар ва воқеаларни, шунингдек минтақавий ҳамкорликнинг долзарб масалаларини муҳокама қилдилар. COVID-19 пандемияси сабаб бўлган инқирозни бартараф этиш бўйича миллий ташаббуслар ва таклифларга алоҳида эътибор қаратилди.\nАшиқбаев тадбир иштирокчиларига Қозоғистон Республикаси Ҳукуматининг инқироздан кейинги давр ҳақидаги қарашлари, шунингдек, COVID-19 ва унинг оқибатлари, мамлакатнинг минтақавий ва халқаро миқёсдаги курашга қўшган ҳиссаси ҳақида маълумот берди. Шу билан бирга, Қозоғистон Марказий Осиёдаги шерикларига ҳар томонлама ёрдам беради ва Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг муҳим халқаро ташаббусларини қўллаб-қувватлайди.\nТашқи ишлар вазирининг ўринбосари Марказий Осиё шерикларини минтақавий хавфсизлик соҳасида ҳамкорликни кучайтиришга, шунингдек, Марказий Осиё ва Афғонистонда барқарор ривожланиш мақсадларини амалга оширишга қаратилган ташаббусларни қўллаб-қувватлашга чақирди.\nБМТ, Европа Иттифоқи ва ЕХҲТ вакиллари Марказий Осиё ва Афғонистоннинг коронавирус пандемиясининг салбий оқибатларини бартараф этишдаги ҳамкорлигини юқори баҳоладилар.\nИштирокчилар БМТнинг Марказий Осиёдаги Превентив дипломатия бўйича минтақавий марказ, ЕИ ва ЕХҲТнинг минтақавий ҳамкорликни ривожлантириш ва минтақада тинчлик ва хавфсизликни мустаҳкамлаш борасидаги саъй-ҳаракатларини қўллаб-қувватладилар.\nЭслатиб ўтамиз, ушбу марказни ташкил этиш ташаббусини илк бор Қозоғистоннинг Биринчи Президенти Нурсултон Назарбоев 2007 йил декабр ойида билдирганди. Дунёда учта шундай марказ мавжуд: биттаси - Марказий Осиёда ва иккитаси - Африкада.\nМарказ можароларнинг олдини олиш ва замонавий таҳдидларга қарши кураш соҳасида минтақавий кучларга ёрдам беради.


06 июл 2022, Тошкент вақти: 14:52\nЎзбекистоннинг Қирғизистон ичкарисида жойлашган Сўх эксклавидаги Чашма қишлоғида яшовчи аҳоли қирғиз томони сув бермай қўйгани оқибатида 56 гектар экинзор қуриб қолгани ва 80 хўжалик ичимлик сувисиз қолганини иддао қилмоқда. Қирғизистон расмийси чашмаликларнинг бу иддаолари асоссиз эканини айтмоқда.\n“Сувсизликдан экинзорлар қуриди, ичимлик суви муаммо”\nСўх туманининг Чашма қишлоғида яшовчи Ўлмасжон Илёсовнинг айтишича, Қирғизистоннинг Бирлик қишлоғи аҳолиси Ўзбекистонга бериладиган сувни тўсиб қўйганига 21 кун бўлган.\n-Йигирма бир кундан бери сувнинг йўлини тўсиб олган. 316 хўжаликнинг экинзорлари сувсиз қолди. 80 хўжалик ҳам мана шу ариқдан сув ичар эди. Ҳозир улар учун ичимлик суви муаммо бўлиб турибди.\nЎлмасжон Илёсовнинг айтишича, сувнинг йўқлиги туфайли 50 гектардан ортиқ экинзор қуриб қолган, ичимлик сувини эса одамлар 2 километр наридаги қўшни қишлоқдан ташиб келмоқда.\nЧашмаликларнинг айтишича, сув можароси Қирғизистоннинг Бирлик қишлоғи аҳолиси чегаранинг аниқланмаган ҳудудидан ўз ҳамқишлоқларидан бирининг уйига йўл очиб беришни талаб қилгани ортидан келиб чиққан. Бироқ чашмаликлар бунга рози бўлмагач, қирғиз томони сувни тўсиб қўйган.\nБулоқ олдида ташна қолган Юсуфали\nЧашмалик Юсуфали Шералиевнинг айтишича, унинг уйи чегара ҳудудида, қирғизистонликлар тўсиб қўйган булоқ олдида жойлашган. Юсуфали Шералиев қирғизистонликлар унинг уйи Қирғизистон ҳудуди экани иддаоси билан таҳдид қилаётганидан арзланди:\n-Сувимиз битта, қабристонимиз битта, тўйимиз битта, молимиз ҳам битта эди. Икки йилдан бери қирғизлар билан муросамиз чиқмай қолди. Менинг уйим шу булоқнинг тагида. Мен шу булоқдан биринчи бўлиб сув ичаман. Қирғизистон фуқаролари беш-олтита бўлиб келишиб: “Асфальт йўлни бузамиз, сенинг уйинг Қирғизистон чегараси”, деб мени ҳам анча безовта қилишаяпти.\nЮсуфали Шералиев унинг уйи Ўзбекистон ҳудуди экани тўғрисида аниқ ҳужжатлар борлигини айтмоқда. Унга кўра, келишмовчиликлар бошлангач, чегара ҳудудига Сўх тумани расмийлари келган, бироқ ҳеч нарсани ҳал қила олмай қайтиб кетишган.\n-Олдин мен яшаётган уйнинг ўрни молхона бўлган. Бу ерда сўхликлар мол боқар эди. Менинг уйим Ўзбекистоннинг ери. Ҳозир қирғизистонликлар “сенинг уйинг Қирғизистоннинг ери” деб муттаҳамчилик қилишаяпти. Начальник мелиса келди, землемер келди. Келишиб кетишди, -деди Юсуфали Шералиев.\n“Чашмаликлар сув масаласини сиёсийлаштириб юборишди”\nҚирғизистонга қарашли Бирлик қишлоғи ҳокими Асанбай Жўрўев эса чашмаликларда сув муаммоси бўлиши мумкин эмаслигини, бу масалани Чашма қишлоғи аҳолиси сиёсийлаштириб юбораётганини айтди:\n-Улар “сувни сиз томондан оламиз” деб, масалани сиёсийлаштириб, ультиматум қўйшаяпти. Бироқ Чашма қишлоғида муқобил сув билан таъминлаш тизими бор. Бу сув уларни бемалол таъминлаши мумкин. Чегара масаласига келадиган бўлсак, бу ерга 9 йил олдин икки давлат чегара комиссияси чегарани бўлиб турувчи симёғочларни ўрнатиб кетган эди. Чашмаликлар ўз манфаатларидан келиб чиқиб, бу симёғочларни синдириб юборишган. Биз уларни қайта тиклашни талаб қилаяпмиз холос, -деди Асанбай Жўрўев.\nМен бордим, сен келмадинг...\nСўх тумани ҳукумат идораларида ишловчи Озодлик манбаси ўз номини айтмаслик шарти билан бўлган воқеа тафсилотларини ва Қирғизистон расмийлари келишмовчиликни ҳал этиш юзасидан музокараларга келмаётганини айтиб берди:\n-Қирғизистон фуқаролари Ўзбекистонга ўтадиган сув йўлини тўсиб қўйишган. Улар “Катта мошина ўтадиган йўл очиб берасизлар, кейин сувни очамиз”, деб талаб қўйишаяпти. Сўх ҳокимиинг чегара масалалари бўйича муовини, маҳалла фуқаролар йиғини раиси, қишлоқ фуқаролар йиғини раиси қирғиз томонини сўзлашувга чақирган. Лекин улар келишмаяпти, -деди Озодлик манбаси.\nАйни пайтда Қирғизистонга қарашли Бирлик қишлоғи ҳокими Асанбай Жўрўев бу можарони ҳал қилиш учун чегара ҳудудига борганини, аммо Ўзбекистон вакиллари учрашувга келмаганини айтди.\n-Бу каби майда-чуйда ишларни бизнинг ўзимиз маҳаллий даражада ҳал қиламиз, бу ҳақда вилоятга хабар бериб ўтирмаймиз. Қўни-қўшничиликни ҳисобга олиб, бундан ҳам каттароқ муаммоларни ўзаро ҳамжиҳатлик билан ҳал қилиб келганмиз. Шунинг учун бу масалани ҳам ижобий томонга ҳал қилинишига умид қилсак бўлади, -деди Асанбай Жўрўев.\nСўхликлар Тошкентдан ҳимоя истамоқда


Alibaba ва China Telecom смартфонлар сотиш учун бирлашди - Zamin.uz\nХитой ҳуқумати берган маълумотларга кўра, Хитойда интернетдан мобиль қурилмалар ёрдамида 557 млн га яқин одам фойдаланади. Бироқ ҳозирда смартфонлар бозори ўзининг унча яхши бўлмаган даврларини бошидан кечирмоқда. Хитой саноат ва информацион технологиялар вазирлигининг маълумотларига кўра, 2014 йилда мамлакатда 389 млн дона мобиль қурилма сотилган. 2013 йилда эса бу кўрсаткич кўпроқни – 423 млн донани ташкил қилган эди. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Технология » Alibaba ва China Telecom смартфонлар сотиш учун бирлашди


Ўсимликларнинг турлари ҳақида 2 қисм — Dilkashradio.com\nАссалому алайкум қадрдон опа-сингиллар. Бугунги суҳбатимиз давомида сизларга Фикус, Питтоспорум ва Бегония ҳақида маълумот бераман.\nФикус – яшил бута, дарахт ёки лиана шаклида ўсади, бутун ёки бўлма баргли бўлади. шираси сутга ўхшайди. Илиқ биноларда ўстирилади. Уни қишда ўртача нормада, ёзда эса тез-тез суғориб туриш, баргларига сув пуркаш талаб қилинади. Қаламчалаб ва пархиш қилиш йўли билан кўпайтирилади. Фикус ҳарорати 10-15 даражада бўлган ёруғ уйда ўстирилиши керак. Уйда фикуснинг кўпинча барглари тиғиз нави ўстирилади. Икки яшар новдаларидан 10-25 см узунликда қаламча олинади. Қаламчалар тоза сув қуйилган идишда илдиз оттирилади. Идиш ёруғ жойга қўйилса 2-3 ҳафтадан кейин илдизлар ўсиб чиқади. Илдиз отган қаламчалар чимли, торфли, барг чириндили тупроқ аралашмасига ўтқазилади.\nПиттоспорум – бута ва дарахт шаклида ўсади. Барглари бутун, тиғиз, қалин пўст билан қопланган, доим яшил тусда бўлади. Бу ўсимлик қишда гуллайди. Гули оқ ва хушбўй. Бу ўсимликнинг фақат ёш новдаларигина барг чиқаради. Тобир деб аталадиган питтоспорум парваришга унчалик талабчан эмас. Ёзда бу ўсимлик қуёш нурини, қониб сув ичишни ва соф ҳавони ёқтиради. Қишда 10-12 даражадаги салқин бинода сақланади. Тувакка торфли, чимли ва барг чириндили тупроқ тенг миқдорда аралаштириб озгина қум ҳам қўшилади. Бу ўсимлик юмшоқ тупроқда яхши ўсади, шунинг учун тупроқнинг қотиб қолмаслигига аҳамият бериш лозим. Ёш ўсимлик ҳар йили, каттаси эса 2-3 йил оралатиб кўчириб ўтқазилади. У кичик идишда ҳам яхши ўсади. Бинобарин , бу ўсимлик кўчириб ўтқазиладиган идиш ортиқча катта ва кенг бўлмаслиги керак. Уни органик ўғит билан ўғитлаш айниқса яхши натижа беради. Питтоспорум ўсимликлари уруғи ва қаламчасидан кўпайтирилади. Уруғи янги етиштирилган бўлса, баҳорда экилганида 2-2,5 ойда кўкаради. Қаламчалари баҳор ва ёзда экилади. Лекин уларнинг талайгина қисми илдиз отмайди. Шунинг учун янги уруғдан кўпайтириш самаралироқ. Энди эса манзарали ўсимликлардан бири Бегония ҳақида.\nБегониянинг гули ранг-баранг ва чиройли. Поя ва баргларининг ранги ва катталиги хилма-хил. Уйда бегониянинг қуйидаги уч турини ўстириш тавсия этилади: туганакли бегония, доим шохлайдиган бегония ва барги манзарали бегония. Бегониянинг поялари сершира, мўрт бўлади. Барглари бандли, ёнбаргчалар ҳам чиқаради. Гули ҳар хил жинсли, бир уйли, ранг-баранг тусда бўлади. Бегония ўсимликлари тенг миқдорда чимли, барг чириндили ва торфли тупроқдан тайёрланган аралашмада яхши ўсади. Тувакда сув тўпланганда яхши ривожланмайди. Барг алмаштириш вақтида эса янги баргларни чиқариб олгунга қадар эҳтиётлик билан суғориш талаб этилади. Бегониянинг туганакли турини эса барг тукадиган даврда суғориш ярамайди. Тўкилган туганакларини олиб қуруқ қумга кўмиб сақланади. Ёзда эса бегония ўсимликларининг ҳаммасини туваги билан очиқ ерга ўтқазиш тавсия этилади. Бегония қаламча ва туганаклардан кўпайтирилади. Кейинги сафар учрашгунга қадар ОМОН бўлинг.


00:00 / 20.08.2009 | eski savollar | 1034\nАссалому алайкум ҳурматли Шайх Ҳазратлари.Азиз устоз. Мен дажжол ҳақида ҳадислар ўқидим ва бир қанча саволлар пайдо бўлди.Илтимос, шуларга жавоб берсангиз.1.Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ухлаётиб (тушда) ўзимни Каъбани тавоф қилаётганимни кўрдим. Бир буғдойранг кишини сочлари яхшилаб таралган кишини кўрдим. Қарасам у(соч)дан сув оқиб турибди. Бу ким, дедим. Бу Масиҳ ибн Марям, дедилар. Сўнгра бошқа ёққа қараб бир барваста кишига дуч келдим. Сочи қизил ва жингалак. Кўзи ғилай. Худди бўртиб турган узум донасига ўхшайди. Бу Дажжол, Унга энг ўхшайдиган одам Хузоъадан бўлган киши Ибн Қатандир», дедилар».Икки шайх ривоят қилишган.Шарҳ: Ибн Қатан жоҳилият давридан ўлиб кетган одам эди.2. Абу Довуднинг ривоятида:«Албатта, Дажжол пакана, маймоқ, жингалаксоч ва ғилай теп-текис бўртиб ҳам чиқмаган, ичкарига ҳам кирмагандир. Агар аралаш бўлган бўлса, билингки, Роббингиз ғилай эмас», дейилган.Шарҳ: Шу сифатларидан уни таниб олаверинглар. Тағин унинг худолик даъво қилаётганига алданиб қолманглар.Устоз биринчи ҳадисда дажжол барваста, яъни гавдалик, бўйи узун, дейилган агар мен барваста сўзини тўғри тушунган бўлсам. 2-ҳадисда бўлса пакана дейилган. 1-ҳадисда дажжолни кўзи бўртиб турган узум донасига уҳшайди дейилган. Бундан агар адашмасам дажжолни кўзи бўртиб чиққан деб тушуниш керак. 2-ҳадисда бўлса агар адашмасам кўзи теп-текис,бўртиб ҳам чиқмаган, ичкарига ҳам кирмаган дейилган. Устоз бу дажжол тўғрисида айтилган 2 ҳадисда уни сифатлари ҳар-ҳил берилган, буни қандай тушуниш керак.Жавобингиз учун ташаккур. Аллоҳ рози бўлсин.\nТаржимадаги “барваста” сўзини арабчадаги “жасийм” жуссадор сўзидандир. Агар буни новча деб тушунилса, таржима нотўғри бўлади. Жуссадор одамни семиз дейилса, пакана одам ҳам семиз бўлиши мумкин.Дажжолнинг кўзи тўғрисидаги мулоҳазага келсак, унинг икки кўзи икки хил бўлган. Бир кўзи бир ҳадисда, бошқа кўзи иккинчи ҳадисда зикр қилинган.


Буюк олим нима учун Исломни қабул қилди? | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nБуюк олим нима учун Исломни қабул қилди?\n23:50 04.01.2018 3485\nД.Жеффри Ланг Американинг Канзас университетида математикадан дарс беради. У 1954 йил Бридге Порт шаҳрида туғилган ва католик оиласида ўсган, шунингдек, католик мактабида таълим олган. Бироқ у ўтган асрнинг 80-йиллари бошларида Исломни қабул қилгунига қадар ўн йил давомида атеист бўлиб яшади.\nҲаёти шу зайлда давом этаётган пайтда бир мусулмон оила унга Қуръон таржимасининг бир нусхасини берди, бу унинг Ислом динига ишониши ва уни маҳкам тутиши учун даъватнинг нусхаси эди гўё! Сўнгра у ўзининг “Таслим бўлишга қарши кураш” номли китобида бир қиссани баён қилади.\nЖеффри Ланг Исломга киришидан олдин америкалик бир яҳудий аёлга уйланган эди. У билан бирга бир муддат яшаб, сўнгра ажрашди. Исломни қабул қилгандан сўнг саудиялик аёлга уйланиб, ундан учта қиз кўрди.\nЖеффри Ланг Американинг математик олими. Маълумки, математика чекланган аниқликка асосланган фандир. Америка айни дамда барча нарсада пешқадам ва у ерда замонавий цивилизация энг юқори даражададир. Шунга кўра, Лонг Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг нубувватига ва унинг шариатига иймон келтиришга ошиқарди. Лонг бу динда ўзининг ғарблик бўлишига ҳамда математик бўлишига бирон монелик кўрмасди.\nУ илк бор ибодат қила бошлагач, ўзидаги ҳис-туйғуларнинг ёрқин ифодасини бизга баён қилади. У намозга киришар экан, пешонаси ва қалби билан сажда қилди. Шу он қалби Аллоҳ томон талпинаётганини ҳис этиб, беихтиёр кўзлари ёшга тўлди ҳамда Исломгача бўлган ҳаёти бирма-бир кўз олдига кела бошлади...\nЛонг хотираларини эсга олиб: “Мен Исломга кирган кунимда имомнинг олдига бориб намоз қандай ўқилиши баён қилинган китобча билан танишдим, лекин мусулмон талабаларининг айтган гаплари мени ҳайратда қолдирди. Улар “Вақтни эътиборга олиш яхшироқ”, “Секин-аста, оз-оздан” каби сўзлар билан мени ҳайрон қолдирдилар. Мен: “Ибодат жуда қийинми?!” – деб ўзимга ўзим савол бердим. Аммо талабаларнинг маслаҳатларини эътибордан четда қолдирдим.\nЎша кеча узоқ вақт давомида кичик хонамда ўтириб, у ерда намоз ҳаракатларини ўргандим, Қуръон оятларини ва намозда ўқиш учун дуоларни ўқидим. Мен ўқиган нарсаларнинг аксари араб тилида бўлгани сабабли матнларни ва уларнинг инглиз тилидаги маъноларини эслаб қолишим керак эди. Бу вақтда алламаҳал бўлганди. Мен хуфтон намозини ўқишни қасд қилдим. Ҳаммомга кирдим-да, таҳорат амаллари ёзилган китобни олдимга қўйиб, таҳорат қила бошладим. Таҳоратни тугатгач, китобни аста ёпиб, хонамга кирдим. Қиблани тахминан белгилаб намозга киришдим. Қўлларимни кўтариб, пас овозда “Аллоҳу Акбар” деб такбир айтдим. Секин овозда айтганим боиси, биров мени эшитиб қолишидан “қўрқдим” аслида! Тўсатдан дераза очиқ қолганини сездим. “Қўшниларим кўриб қолса нима бўлади”, деган савол билан намозимни бузиб, ойнани ёпгани юрдим. Сўнгра деразадан бирров ташқарига қараб қўйдим-да, кўчада ҳеч ким йўқлигига ишонч ҳосил қилиб, деразани ёпдим. Сўнг хонага қайтиб, намозни бошладим... “Аллоҳу Акбар”! Сўнгра секин овозда Фотиҳа сурасини ўқий бошладим. Сўнг қисқа сурани унга эргаштирдим, албатта, араб тилида. Лекин, агар бирор араб қироатимни эшитганида, умуман тушунмас эди. Сўнгра яна такбир айтдим-да, рукуга кетдим. Рукуда турар эканман, қалбимда бир куч туришга ундарди. Чунки мен ҳаётимда ҳеч кимга эгилмаган эдим. Аллоҳ учун эгилаётганим мени хурсанд қиларди. Узоқ муддат шу ҳолда турдим-да, сўнг такбир айтиб қиёмга турдим. Яна такбир айтиб саждага бордим. Ичимдаги ҳалиги яширин куч пешонамни ерга қўйишимга қаршилик қиларди. Яна ўзимга тасалли бердим-да, “Аллоҳ учун-ку..!” деб саждада узоқ қолдим. Ҳаётим кўз олдимдан бирма-бир ўта бошлади. Йиғладим. Аллоҳдан гуноҳларимни кечиришини сўраб йиғладим. Ана шундай ҳолатда намозни салом билан тугатиб, ўтирган ҳолимда қолдим. Қўлларимни кўтариб, кўп дуо қилдим.\nАна шу пайтда мен аввал ҳис қилмаган кўп нарсаларни ич-ичимдан туйдим. Уларни сўз билан баён қилиб беролмайман. Мен дуо билан сўзимни якунлайман: “Аллоҳим, агар Сенга яна куфр келтирадиган бўлсам, ундай қилмасимдан жонимни ол! Аллоҳим, мени бу ҳаёт қийинчиликларидан қутқаргин. Мен сени инкор қилган ҳолда бир кун ҳам яшамоққа қодир эмасман, мени кечир, Роббим!”.\nШукруллоҳ ҚУРБОНОВ таржимаси


"Сўз эркинлиги поймол қилинаётгани ҳақида хулосалар қилиш ўринсиздир"\nСўнгги кунларда хориж матбуоти Ўзбекистонда сўз эринлиги борасида турли салбий фикрлар билдирмоқда. Бу Бу ҳақда Пресс клуб раҳбари Шерзод Қудратхўжаев ўта расмий ва умумий шаклда жавоб қайтарди.\n"Ҳурмали ҳамкасблар, азиз дўстлар!\nШу кунларда менинг интернетдаги шахсий манзилимга ва ижтимоий тармоқларга турли хат ва хабарлар келмоқда.\nШу муносабат билан алоҳида таъкидламоқчиманки, битта кичик воқеа атрофида Халқаро Пресс клуб ва Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси фаолияти доирасидан чиқиб кетаётган асоссиз гап сўзлар тарқатилиб, нотўғри талқин қилинмоқда.\nЎзбекистонда тарихан қисқа даврда шиддатли ва кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Ҳар бир соҳа тубдан модернизация босқичидан ўтмоқда. Халқ билан самимий ва очиқ мулоқот олиб борилмоқда.\nДавлат ва нодавлат ташкилотлари бугун мамлакатимиз Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бошланган ислоҳотларнинг изчиллигини таъминлаш мақсади атрофида бирлашган.\nАйнан мана шу уйғунлик жамиятимизда янги давр бошланганидан дарак беради.\nБу ислоҳотларни амалга оширишда бугун Президент командаси:\nБош вазир, вазирлар, ҳокимлар, тадбиркорлар, ижод аҳли, фермерлар, ёшлар, умуман жамиятимизнинг барча қатламларини қамраб олган. Халқаро Пресс клуб ННТ ҳам ўзини мана шу катта команданинг аъзоси деб билади. Шунинг учун ҳам у давлат ва нодавлат ташкилотлари билан яқин ҳамкорлик ўрнатган.\nЎзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н.Арипов Халқаро Пресс клуб ташкил бўлганидан то шу кунгача уни қўллаб - қувватлаб келмоқда. Ташкилий масалаларни ҳал этишда яқиндан ёрдам кўрсатмоқда. Бироқ иш жараёни доим ҳам текис ва силлиқ кечмайди. Шундай алоҳида ҳолатлардан мамлакатда демократия ислоҳотлари тўхтагани, сўз эркинлиги поймол қилинаётгани ҳақида глобал хулосалар қилиш мутлақо нотўғри ва ўринсиздир.\nШу кунларда интернетда ўта фаол муҳокама қилинаётган ушбу мавзу локал характерга эга эди. Ва уни жамиятимизда кечаётган бошқа ислоҳотларга соя солади деб талқин қилиш асоссиздир.\nЎзбекистон тарихий бурилишлар даврини бошдан кечирмоқда. Биз битта иш, битта мақсад ва битта ғоя атрофида жипслашганмиз.\nБиз Президент Шавкат Мирзиёевнинг ягона командасидамиз.\nХалқаро Пресс клуб ўз фаолиятини давом эттирмоқда.\nУ ҳеч қачон тўхтамаган. Олдинда бизни жуда муҳим ва долзарб мулоқотлар, янги форматдаги учрашувлар кутмоқда."


Рашид Қурбонов ярим финалга чиқди, Магомед Ибрагимов ютқазди\nҚозоғистоннинг Нур-Султон шаҳрида спорт курашлари бўйича жаҳон чемпионати давом этмоқда.\n-79 кг вазн тоифасида Ўзбекистон шарафини ҳимоя қилаётган Рашид Қурбонов чорак финалда арманистонлик Григор Григорян билан беллашди. Тенг кучлар остида кечган баҳсда 8:8 ҳисоби қайд этилди, қоидага кўра сўнгги очкони қўлга киритган спортчи ғолиб деб топилди, бу очко эса Қурбоновники эди ва у ярим финалга чиқди.\nЭнди у финал остонасида америкалик Кайл Дуглас Дейк билан курашади.\n-97 кг вазн тоифасидаги Магомед Ибрагимов чорак финалда америкалик Кайл Снайдерга мағлуб бўлди - 3:13. Энди америкалик спортчи яримфиналга чиқса, Ибрагимовда Олимпиада йўлланмаси ва бронза учун курашиш имконияти юзага келиши мумкин.\nЎзбекистон эркин кураш жамоасининг -61 кг вазн тоифасидаги вакили Аббос Раҳмонов эса чорак финалда россиялик Магомедрасул Идрисовга 0:11 ҳисобида ютқазди. Энди россиялик курашчи финалга етиб борса, Аббос Раҳмонов бронза учун курашиши мумкин бўлади.\n-86 кг вазн тоифасидаги Жаброил Шапиев эса бронза учун курашмайдиган бўлди. Уни нимчорак финалда мағлуб этган Артур Наифонов ярим финалда эронлик Ҳассан Яздонийчаратига мағлуб бўлди.\nМаълумот учун, бугун бўлиб ўтаётган мусобақалардаги фақат -86 ва -97 кг вазн тоифалари Олимпия ўйинлари дастурига киритилган.\nэркин кураш Рашид Қурбонов


Янгиликлар | Ekobarqaror | Page 2\nСувнинг 90 фоизи қишлоқ хўжалигига сарфланади\n27.10.2017 Nargis Qosimova\tФикр билдиринг\n23-27 октябрь кунлари Тошкент шаҳрида «Сув ҳавзалари инструментларини ишлаб чиқиш салоҳиятини институционал мустаҳкамлаш ва ривожлантириш» мавзусида семинар бўлиб ўтди. Германия халқаро ҳамкорлик жамияти (GIZ) ташкил этилган ушбу анжуманга молиявий кўмак Европа Иттифоқи (ЕИ) томонидан таъминланган бўлса, Марказий Осиё минтақавий экологик маркази (РЭЦЦА) экспертлик ёрдамини берди.\nСеминарнинг очилишида Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги, Сув хўжалиги бош бошқармаси бошлиғи ўринбосари Равшан Мамутовнинг фикрига кўра республикада йилига ўртача 51 млрд. м3 сув истеъмол қилинади. Бундан 90 фоизи қишлоқ хўжалиги йўналишидаги, 4 фоизи эса коммунал мақсадлардаги истеъмол ҳисобланади. Истеъмолчиларнинг сони йилдан йилга ортиб бораётганлиги сабабли, сув ресурсларини тежаш ўта муҳим аҳамиятга эга. Сув ресурсларини интеграллашган бошқариш услубида эса сув ресурсларидан фойдаланишга айнан рационал ва самарали ёндашувлар аниқланади.\n- 1991 йили Ўзбекистон аҳолиси 21 млн. кишини ташкил этган. Айни даврда йилига 63-64 млрд. м3 сув истеъмол қилинган, дейди РЭЦЦА эксперти Воҳиджон Ахмаджоно. -Жон бошига олганда, ушбу кўрсаткич тахминан 3000 м3га тўғри келади. Ўтган давр мобайнида мамлакат аҳолиси сони сезиларли даражада ошган ва ҳозирда сув истеъмоли йилига ўртача 51 млрд. м3 га тенг келади. Ушбу рақамлардан кўриниб турибдики, жон бошига сув истеъмоли икки баробар пасайиб кетган. Семинар давомида иштирокчилар сув ресурсларидан комплекс фойдаланиш ва ҳимоя қилиш тизими (СРКФҲҚТ)ни муҳокама қиладилар ҳамда РЭЦЦА концепциясининг Ўзбекистондаги қонунчилик амалиётлари билан солиштирма\n18.07.2017 Nargis Qosimova\tФикр билдиринг\nВьетнам ҳуқуқ-тартибот органлари мамлакатнинг марказий қисмида жойлашган Тангҳуа провинциясида истиқомат қилувчи контрабандачидан 2,7 тонна фил суягини мусодара қилиб, олиб қўйган. Полициячилар автотрассада мамлакат пойтахти Ҳаной томон кетаётган шубҳали юк машинасини тўхтатишган. Фил суяклари машинага юкланган мевалар остида яшириб қўйилгани аниқланган. Фил суяги, каркидон шохи қатор Осиё давлатлари, жумладан, Хитой, Корея ва Вьетнамдаги кибор давраларда нуфуз рамзи ҳисобланади.\nТўфон 16 кишининг умрига зомин бўлди\nЯпония жанубида жойлашгаан Кюшу минтақасида давом этаётган рекорд даражадаги ёғингарчилик сабабли Фукуока ва Оита префектураларида 16 киши қурбон бўлди. Қутқарувчилар гуруҳи Фукуокадаги Асакура шаҳрида табиий офатдан ҳалок бўлган кишининг жасадини топишган. Шу билан бу префектурада ҳаётдан кўз юмганлар сони 13 нафарга етган. Фукуока расмийлари 14 кишининг тақдири номаълум қолаётганини айтар экан, 10 киши жароҳатланганини маълум қилган.\nФранция электромобилларга ўтади\nФранция 2040 йилгача мамлакатда бензин ва дизелда ишловчи двигателли машиналарни сотишни тўхтатмоқчи. Мамлакат атроф-муҳит вазири Николя Юло мамлакатнинг «Иқлим режаси» тақдим қилинган матбуот-анжуманда бу ҳақида маълум қилди. Юло Франция 2001 йилгача ишлаб чиқарилган, 20 ёшдан каттароқ дизель ва бензин автомобилларини ўзгартирмоқчи бўлганларга солиқ имтиёзлари таклиф қилишини таъкидлаб ўтди. 5 июлда Volvo Car Group 2019 йилдан кейин фақатгина ички ёнув двигатели билан жиҳозланган машиналарни ишлаб чиқаришни тўхтатишини ҳамда электромобил ва гибрид-автомобиллар ишлаб чиқаришини эълон қилган биринчи йирик компания бўлди. «Бу келажакда электродвигателга эга бўлмаган автомобиль бўлмаслигини англатади», деб айтди Volvo бош директори Хокан Самуэльсон.\nПанда кўринишидаги қуёш электростанцияси\nХитойда панда кўринишидаги қуёш электростанцияси қурилди. Унинг яратувчилари ғоясига кўра, бундай электростанциялардан бутун дунё бўйлаб кўплаб барпо этилади.Электростанция Хитой шимолидаги Шаньси вилоятида жойлашган, унинг қуввати 50 МВт ни ташкил қилади. Тахмин қилинишича, Panda Green Energy лойиҳаси якунланганда, унинг қуввати 2 маротаба ошади. Panda Green Energy бош директорининг айтишича, электростанция ташқи кўринишининг ноодатийлиги ёш хитойликларни илҳомлантириши ва уларни қуёш энергиясини ишлатиш масалаларига қизиқтириши ҳамда сайёҳларни жалб қилиши мумкин. Электростанциядаги асосан мактаб ўқувчиларига мўлжалланган ёшлар фаоллиги маркази қуёш энергиясининг устунликлари ҳақида батафсил маълумот беради.\n09.06.2017 Nargis Qosimova\tФикр билдиринг\nШвейцарияда ҳаводан карбонат ангидрид йиғувчи дунёдаги илк завод ишга тушди. Завод йилига 900 тонна CO2 йиғмоқчи. Бу миқдор 200 та автомобиль бир йилда чиқарадиган карбонат ангидридга тенг. Компания олинган газни сабзавотлар етиштиришга йўналтирмоқчи. Бироқ завод йиғадиган газ сайёрамиз миқёсида арзимаган миқдорга тенг. Climeworks завод шундай технологиялар ёрдамида жаҳондаги CO2 миқдорининг 1 фоизини йиғади. Бундай миқдордаги газни йиғиш учун эса 250 мингта шундай заводдан керак бўлади.\nГигант астероид учиб ўтди\nЁзнинг биринчи кунида Ерга нисбатан яқин масофадан гигант астероид учиб ўтди. Осмон жисми мовий сайёрага жуда яқин — атиги 3 миллион километрга яқин масофадан ўтади, бу коинот кенгликларида жуда яқин масофа саналади. Астрономлар, умуман олганда, астероид Ерга таҳдид туғдирмайди дейишса-да, у сайёрамиз учун хавфли объект ҳисобланади. Маълумотларга кўра, астреоид диаметри – таҳминан 900 метр.\nШри-Ланкада сув тошқини\nШри-Ланкада юз берган сув тошқинлари туфайли ҳалок бўлганлар сони 193 кишига етди, яна 94 инсон бедарак йўқолган, деб ҳисобланмоқда. Аввалроқ 177 инсон ҳалок бўлгани ва 109 нафари бедарак йўқолгани маълум қилинганди. Мамлакатнинг турли туманларидаги сув тошқинларига жума куни бошланган кучли ёмғирлар сабаб бўлган. Таҳминан 600 минг киши сув тошқинлари ва кўчкилар туфайли ўз уйларини тарк этди, 1,3 мингдан ортиқ уйлар вайрон бўлди, яна тахминан етти минг уй зарар кўрган. Ҳукумат БМТ ва Жанубий Осиё давлатларига табиий офат оқибатларини бартараф этишда ёрдам сўраб мурожаат қилди.\nПекин ҳавосини тозалашда велосипедлардан фойдаланилади\nХитойда велосипед ижараси хизмати жуда ривожланган, мамлакатда бу иш билан шуғулланувчи ўттиздан ортиқ йирик компания бор. Уларнинг ҳар биридаги веложамланмалар сони юз минглаб велосипедлардан иборат. Норвегиялик олим Даан ихтиро қилган ҳаво тозаловчи миноралар ҳавога мусбат ионларни тарқатади, у инсон учун зарарли митти ва ўта зарарли зарраларга ёпишади ва минора ичига сўрилади. Бу технологияга кўра ҳавога тарқалган, бошқа усул билан йиғиб бўлмайдиган кичик заррачалар йиғилади.\nОлимнинг қайд этишича, Хитой билан иш бошлашига сабаб, бу мамлакатда ҳукумат велотранспортнинг жорий этилишини тамоман қўллаб-қувватлаб келишидир.\nБухоро вилояти сайёҳлик салоҳияти ривожлантирилади\n05.06.2017 Nargis Qosimova\tФикр билдиринг\nЎзбекистон Республикаси Президенти томондан 2017 йил 19 май куни 2017-2019 йилларда Бухоро шаҳри ва Бухоро вилояти сайёҳлик салоҳиятини жадал ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисидаги 2980-сонли қарор қабул қилинди.\nҚарорда Бухоро шаҳри ва Бухоро вилояти сайёҳлик салоҳиятини янада ривожлантириш, сайёҳларнинг маданий меросимизнинг ноёб объектлари билан кенг танишишлари учун максимал қулай шароитларни яратиш, минтақада замонавий сайёҳлик инфратузилмасининг жадал ривожланишини таъминлаш, сайёҳлик, меҳмонхона ва транспорт хизматларининг замонавий талабларга мувофиқ ҳолда турларини кенгайтириш ва сифатини яхшилаш мақсадида қуйидагиларни амалга ошириш кўзда тутилган.\nҒалладан бўшаган майдонларга такрорий экин экилади\nРеспубликанинг иссиқ иқлим шароитини ҳисобга олиб ғалладан бўшаган майдонларда такрорий экинларни экиб етиштириш ўта муҳим аҳамият касб этади.\nЎзбекистоннинг суғориладиган тупроқлари шароитида такрорий экинларни экиб ўстириш, ҳар бир гектар ердан қўшимча маҳсулот етиштиришга имконият яратади. Ушбу мақсадда 2017 йилда ғалладан бўшаган 954 343 гектар майдонларга такрорий экин экилиши режалаштирилган бўлиб, майдонларнинг асосий қисмига экспортбоп сабзавот, полиз ва картошка экинларини экиш кўзда тутилган.\nҚадимий қўлёзмаларни сақлаш яхшиланади\nАбу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти тарихий-маданий аҳамиятга молик қадимий қўлёзмалар ва замонавий ёзма манбаларни сақлаш ва ўрганиш бўйича Ўзбекистоннинг етакчи илмий-тадқиқот муассасаси сифатида белгиланди. Ўзбекистон Президенти 24 май куни тегишли қарорини имзолади. Шарқ қўлёзмалар фондини сақлаш ва реставрация қилиш, араб ёзувидаги ёзма ёдгорликлар ва эпиграфика намуналарини тадқиқ қилиш, уларнинг аслияти ҳамда ўзбек ва хорижий тилларга таржимасини нашр қилиш институт вазифаларидан этиб белгиланди.\n«Нуриллабой» тарихий мажмуа реконструкция қилинади\nХивадаги «Нуриллабой» тарихий мажмуаси реставрация ва реконструкция қилиш тўғрисида Ўзбекистон Вазирлар Маҳкамаси 19 майда қарор қабул қилди. Ҳужжатга мувофиқ, реконструкция ишлари Хиванинг тарихий-архитектуравий ва туристик салоҳиятини ривожлантириш, жамоатчиликни тарихий ёдгорликлар ҳамда ноёб маданий ва тарихий намуналар билан таништириш, шунингдек миллий маданият ва анъаналарни сақлашга хизмат қилиши лозим. Йил давомида тарихий мажмуада янги бинолар ҳам қурилади. Унинг ҳудудида қабуллар уйи, амфитеатр, галерея, ҳунармандчилик устахоналари ва миллий таомлар ресторани бунёд этилади. «Нуриллабой» тарихий мажмуаси — Хива хонларининг ёзги саройи бўлиб, хорижий мамлакатлар элчиларини қабул қилиш учун қурилган.\nНИҚОБСИЗ ЭВЕРЕСТНИ ЗАБТ ЭТДИ\n04.06.2017 Nargis Qosimova\tФикр билдиринг\nИспаниялик альпинист Килиан Жорнет бир ҳафта ичида икки марта Эверест чўққисига ниқобсиз кўтарилди. 29 ёшли альпинист Эверестга 22 май куни кўтарилганди. Иккинчи уринишда у чўққига Тибет томондан кўтарилди. Номдор спортчи чўққига 27 май куни 6500 метр баландликдаги лагердан кўтарилишни бошлаган. Кучли шамол ва тез ҳаракатланишнинг имкони йўқлигига қарамасдан, Таъкидлаш жоизки, бундай баландликда ҳаво жуда сийрак бўлгани сабабли ундаги кислород миқдори ҳам кам бўлади. Эверестга кислород ниқобисиз кўтарилиш амри маҳолдир. Кўпчилик альпинистлар айнан кислород етишмаслигидан ҳам ҳалок бўладилар.\nИқлимнинг тўлиқ ўзгариши Арктика музликларига боғлиқ\nОлимлар Arctic Resilience Report ҳисоботида Арктика музлари эриши жараёнининг тезлашуви иқлимнинг тўлиқ ўзгариши, натижада бутун Ер шари учун ҳалокатли оқибатни келтириб чиқариши мумкинлигидан огоҳлантирди. Ҳозирда Арктикада ҳаво ҳарорати йилнинг шу даврида қайд этилиши лозим бўлгандагидан 20 даража юқорироқ. Музлар ҳар доимгидан юпқароқ. Иқлимдаги туб бурилиш табиий иқлим тизими кескин ва буткул ўзгарганда содир бўлади. Бу уни қуршаб олган иқлим зоналарига ҳам таъсир кўрсатади. Бундай ўзгаришлар сарасига тундрада қуёш нурларини қайтариб турган қор қопламларининг ўсимликлар дунёси томонидан бузилиши, натижада ҳароратнинг кўтарилиши; кучли иссиқхона гази ҳисобланган метан ажралиб чиқишининг кўпайиши; қор қопламларининг океан бўйлаб тақсимланишининг бузилиши ва бошқалар киради.\nCувда сузувчи қуёш электрстанцияси ишга тушди\nХитой ҳукумати сувда сузувчи жаҳондаги энг йирик қуёш электростанцияси фойдаланишга топшириб, маҳаллий электр тармоғига уланганини эълон қилишди.Анхой провинцияси Хуайнан шаҳри яқинида жойлашган янги сузувчи электр станцияси 40 мегаватт қувватга эга ва Sungrow Power Supply Co компанияси инженерлари томонидан ишлаб чиқилган. Сузувчи электр станциялар уникал дизайни ва уларни жойлаштириш учун ер участкаси талаб этилмаслиги туфайли тобора оммалашиб бормоқда. Боз устига, бундай станциялар сув буғланишини ҳам секинлаштиради, олимлар буни ҳам экология учун фойдали, деб ҳисоблашмоқда. Денгиз ёки океан сатҳидаги паст ҳарорат фотоэлектрик панелларни совутишда асқотади ва улардан узоқ муддат фойдаланишга замин яратади. 2020 йилга келиб Хитой умумий истеъмолда қуёш электр станцияларидан олинадиган энергия улушини 20 фоизга етказишни мақсад қилган.\nКолизей яна бир зилзилага дош бера олмаслиги мумкин\nРимнинг энг асосий диққатга сазовор масканларидан бири бузилиб кетиш хавфи остида. Колизейга бир қанча ёриқлаш тушган бўлиб, яқиндагина Италия марказида кузатилгани каби яна бир зилзилага дош бера олмаслиги мумкин. Мутахассисларнинг қайд этишларича, Колизейни барпо этган қадимги римликлар сейсмик вазиятдан яхши хабардор бўлишган ва архитектура ёдгорлигини эҳтимолий зилзилаларга бардошли қилиб бунёд этишган. Бироқ яқиндагина кузатилган ер силкинишлари амфитеатрга жиддий зиён етказди. Иншоот ўзининг 2000 йиллигигача туриб бера олмаслиги мумкин. Якшанба куни Италияда 6,5 магнитудали зилзила қайд этилди. У 25 минг кишини бошпанасиз қолдириб, 100 шаҳарда вайронагарчиликларни келтириб чиқарди.\nХитой гидроэнергетика ривожи кредит маблағлари ажратади\n24.05.2017 Nargis Qosimova\tФикр билдиринг\nХитой билан Ўзбекистонда гидроэнергетика соҳасини ривожлантириш бўйича келишувлар имзоланди. Мазкур келишувлар доирасида Ўзбекистонга қиймати қарийб 3 миллиард долларга тенг бўлган кредит маблағлари жалб этилади. Мазкур маблағлар, хусусан, Ўзбекистонда янги насос станцияларини қуриш ва мавжуд 299 та станцияни модернизация қилишга йўналтирилади.\n696 киши хавфсиз ҳудудларга кўчирилди\nСел, сув тошқини ва кўчки хавфи остида яшаётган 151 хўжаликдан 696 киши хавфсиз жойларга кўчирилди, деб хабар қилди. Фавқулодда вазиятлар вазирлиги матбуот хизмати. Жумладан, Сурхондарёда 515, Самарқандда 71, Тошкентда 61, Наманган вилоятида 11 киши вақтинча яшаш учун кўчирилди. Қашқадарё вилоятида 21 киши доимий яшаш учун хавфсиз ҳудудга кўчирилди. 1 та хўжалик 5 нафар фуқаро уй-жойига хавф солган кўчки массаси махсус техника ёрдамида олиб ташланиб, хавф бартараф этилди. Самарқанд вилоятида 12 фуқарони муҳофаза қилиш мақсадида, қирғоқ мустаҳкамлаш ишлари олиб борилиб, уларга бўлган хавф бартараф этилди. Йил бошидан буён Андижон, Фарғона, Жиззах ва Наманган вилоятларида жами бўлиб 167,6 минг метр куб тош-шағал ишлари, 13,5 минг метр куб харсанг тош ишлари амалга оширилди.\nДунёнинг 50 дан ортиқ мамлакатига экспорт\nЎзбекистонда етиштирилаётган мева ва сабзавотлар сархил ва қайта ишланган ҳолатда дунёнинг 50 дан ортиқ мамлакатига экспорт қилинмоқда. 2017 йилнинг биринчи чорагида «Ўзагроэкспорт» АЖ томонидан 101,8 минг тонна мева ва сабзавот экспорти амалга оширилган, бу кўрсаткичларнинг 6,7 минг тоннага ёки 107 фоизга ошишидан далолатдир. Муайян турдаги мева-сабзавот маҳсулотлари экспорти ҳажмининг ўсиши ҳам кузатилмоқда. Шу жумладан, жорий йилнинг 1 апрель ҳолатига кўра, узум экспорти — 21 карра, мева экспорти — 3 карра ошди. Йил бошидан буён умумий қиймати 13 миллион долларга тенг 21,1 минг тонна мош экспорт қилинган. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 320 фоизга кўп демакдир.\nҚуёш қувватли самолёт ҳавога кўтарилди\nШвейцариянинг Пайернида SolarStratos’нинг биринчи парвози муваффақиятли якунланди. Стратосфера самолёти фақатгина қуёш энергиясидан фойдаланади. Учувчи Дамиан Хишье SolarStratos’ни 300 метр баландликка кўтариб, у ерда 7 дақиқа давомида бўлиб турган ҳамда ерга қайта муваффақиятли қўндирган. Барча конструкцияни етарли қувват билан таъминлаш учун унга жуда йирик қанотлар ўрнатилди, уларнинг узунлиги 25 метрга тенг. Қанотлар қуёш панеллари билан қопланган, улар двигатель учун энергия ишлаб чиқаради. SolarStratos стратосферага эса 2019 йилда парвоз қилади.\nҲаёт кечириш мумкин бўлган экосайёра топилди\nАстрономлар бизнинг Қуёш тизимига яқин сайёрани аниқлашди. Гап, инсон яшаши мумкин бўлган Проксима Б экзосайёраси ҳақида бормоқда. Лондондаги Қиролича Мария университети бир гуруҳ олимларининг хулосаларига кўра, Ерга бундан ўхшаш экзосайёра йўқ ва бўлиши ҳам мумкин эмас Проксима Б экзосайёраси Қуёш тизимидан атиги 4,2 ёруғлик йили масофасида жойлашган. Бошқача ифодалаганда, Қуёш билан Ер ўртасидаги масофадан 266 минг марта узоқроқда. Шу пайтга қадар, бизга энг яқин сайёралар сифатида TRAPPIST-1 юлдузи атрофидаги сайёралар ҳисобланарди. Ердан уларгача бўлган масофа эса 40 ёруғлик йилига тенгдир. Проксима Б сайёрамиз вазнидан 1,3 марта оғирроқ бўлиб, Юлдузи билан оралиғи Қуёш ва Ер масофасининг 5 фоизига тенг. Шунга қарамай, Проксима Центавра Қуёшдан анча совуқроқ бўлгани сабабли, Проксима Б сатҳида суюқ сув бўлиши эҳтимоли бор.\nНью-Йоркдаги дарёга 140 минг литр нефть маҳсулоти тўкилди\nНью-Йоркда Ист-Ривер кемалар ўтиш бўғози минглаб литр нефть маҳсулотлари билан ифлосланди. Бу Consolidated Edison энергетика компанияси объектида содир бўлган ҳодиса оқибатида юз берди. Ист-Ривер бўйлаб йўл нефть билан ифлосланиш натижасида бироз секинлик билан кечади. Ташкилот ходимлари барча кемалар учун йўлни тўсиб қўйган ҳолда “хавфсизлик зоналари”ни ташкил қилишди. Ҳозирда қирғоқ ва сувни нефтдан тозалаш жараёни давом этмоқда.\nҲаво ҳарорати 1,5 даражага кўтарилиши мумкин\nИнсониятнинг иқлим бўйича Париж келишуви шартларини бажармаслиги 5-7 йилдан кейин сайёрамиздаги кўплаб ҳудудларнинг музликлар эришидан сув остида қолишига олиб келувчи глобал исиш жараёни бошланишига сабаб бўлиши мумкин ва 2024 йилда сайёрамиздаги ҳаво ҳарорати ўртача 1,5 даражага кўтарилади. Бу эса Арктикадаги музликлар эриши ва Дунё океани сатҳининг кўтарилиши, сўнгра сайёрамиздаги кўплаб ҳудудларнинг сув остида қолиши ва инсониятнинг таназзулига олиб келиши мумкин. Шунингдек, иқлим зоналари сурилиши, кўплаб шаҳарлар йўқ бўлиб кетиши, уларнинг аҳолиси эса ҳалокатга маҳкум бўлиши мумкин.\nТабиий хладагентлардан самарали ва хавфсиз фойдаланиш\n10.05.2017 Nargis Qosimova\tФикр билдиринг\nЎзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Глобал экологик жамғарма (ГЭЖ) ва БМТ Тараққиёт Дастурининг “Иқтисодий ўтиш давридаги мамлакатлар минтақасида ГХФУлардан фойдаланишни жадал қисқартиришнинг дастлабки бажарилиши” қўшма лойиҳаси доирасида Давлат экология қўмитаси давлат ва хусусий тармоқларнинг озон қатламига таъсир этувчи ГХФУлардан фойдаланишни ва улар импортига қарамлилигини аста-секинлик билан камайтиришга қаратилган имкониятини ошириш мақсадида «Табиий хладагентлардан самарали ва хавфсиз фойдаланиш» мавзусида семинар-тренинг ташкил этилди.\nУнда, Давлат экология қўмитаси вакиллари, хориж экспертлари, давлат ташкилотлари, Германиянинг HEAT GmbH мустақил консалтинг фирмаси ва хусусий корхоналарнинг ҳавони совутиш тармоқлари мутахассислари ҳамда оммавий ахборот воситалари вакиллари иштирок этдилар.\nТадбирда иштирокчилар озон қатламига зарар етказмайдиган ҳамда глобал исиш салоҳияти паст бўлган муқобил совитиш агентларининг хусусиятлари билан батафсил танишдилар (масалан аммиак, карбонат ангидрид ва углеводлар). Шунингдек, совитиш соҳасида хавфсиз ва самарали қўллаш истиқболлари ҳам муҳокама қилинди.\nТаъкидландики, ўтган асрнинг 80-йилларидаёқ хлорфторуглерод (ХФУ) ва гидрохлорфторуглерод (ГХФУ) каби моддалар ердаги ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини қуёшнинг зарарли ультрабинафша нурларидан ҳимоя қилувчи озон қатламини емириш қобилиятига эга эканлиги исботланган. Озон қатламини ҳимоя қилиш тўғрисидаги Вена конвенцияси (1985 йилда қабул қилинган) ва Озон қатламини емирувчи моддалар бўйича Монреал баённомаси (1987 йилда қабул қилинган) ҳамда унинг тўрт қўшимчасига мувофиқ, ривожланган давлатларда ХФУнинг истеъмоли 1996 йилда, ривожланаётган мамлакатларда эса – 2010 йил 1 январдан тўхтатилган. ГХФУнинг истеъмоли эса ривожланган давлатларда 2020 йилгача, ривожланаётган мамлакатларда эса – 2030 йилгача тўхтатилиши лозим.\nТренингнинг асосий қисмида иштирокчилар Европа Иттифоқи давлатларининг совитиш соҳасида қўлланадиган норма ва стандартлари борасидаги тажрибаси билан танишдилар, совитиш техникасининг асосий принциплари, табиий совитиш агентларининг хусусиятлари (аммиак, карбонат ангидрид ва углеводородлар), табиий совитиш агентлари билан ишлашнинг хавфсизлик нормалари, қоидалари ва тартиблари, табиий совитиш агентларида ишлайдиган ускуналарни ўрнатиш, ишга тушириш, таъмирлаш ва техник хизмат кўрсатиш каби масалалар кенг муҳокама қилинди. Муҳокамалар чоғида, таъкидландики, табиий совитиш агентларини қўллаш нафақат совитиш тизимининг самарадорлигини оширади, балки энергияни ҳам тежайди. Бунда ташламаларнинг камайиши натижасида атроф-муҳитга камроқ зиён етади.\nТадбир давомида йиғилиш иштирокчилари томонидан кўплаб фикр-мулоҳазалар билдирилди, шунингдек улар ўзларини қизиқтирган барча саволларга тўлиқ ва атрофлича жавоб олишди.\nАввалги 1 2 3 … 6 Кейинги


Мақолалар мазкур саъна бўйича сараланган: Вторник, 26 Май 2015\nВторник, 26 Май 2015 10:52\nБетакрор анъаналар намойиши\nХалқимиз бой маънавий меросга эга. Уни кўз қорачиғидек асраб-авайлаш доимий эътиборда. Қадимий ёдгорликлар, халқ амалий санъати намуналари, миллий урф-одатлар, анъаналар дунё аҳлининг юртимизга бўлган қизиқишини оширмоқда.\nКорхона қуввати ортди\nЗафаробод туманидаги нон ва нон маҳсулотлари тайёрлашга ихтисослаштирилган “Омондарё тўлқини” масъулияти чекланган жамиятида кенг кўламли модернизациялаш лойиҳаси рўёбга чиқарилди.\nВторник, 26 Май 2015 10:51\n«Камолот» уйи фойдаланишга топширилди\nМамлакатимизда жамиятимизнинг муҳим бўғини — ёш оилаларни моддий ва маънавий жиҳатдан қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор қаратилаётир.\nВторник, 26 Май 2015 10:50\nЁшлар маънавияти ва миллий эстрада\nПойтахтимизда “Ўзбекнаво” эстрада бирлашмаси томонидан “Ёш авлоднинг маънавий олами ва уни юксалтиришда миллий эстрада санъатининг ўрни” мавзуида матбуот анжумани бўлиб ўтди. Унда шоирлар, санъатшунослар, бастакорлар, хонанда ва созандалар, оммавий ахборот воситалари ходимлари қатнашди.\nВторник, 26 Май 2015 10:49\nОвул аҳолисига туҳфа\nҚораўзак туманидаги “Маданият” овул фуқаролар йиғини ҳудудида замонавий маданият ва аҳоли дам олиш маркази биноси фойдаланишга топширилди. Бу олти минг нафарга яқин аҳоли истиқомат қилаётган овул ёшлари учун катта қулайлик бўлди.\nВторник, 26 Май 2015 10:47\n«Бахшилар юртни куйлайди»\nХатирчи туманида ўзбек достончилик мактабининг асосчиларидан бири Пўлкан шоир хотирасига бағишлаб “Бахшилар юртни куйлайди” деб номланган фестиваль бўлиб ўтди.\nВторник, 26 Май 2015 10:44\nФойда ҳажми қисқарди\nЗаргарлик буюмлари, соатлар ҳамда либослар ишлаб чиқаришга ихтисослаштирилган “Richemont” холдинг компанияси (Швейцария)нинг март ойида якунланган навбатдаги молиявий йил бўйича иқтисодий кўрсаткичлари эълон қилинди.


Мўғил татар қиссаси 15-қисм - Ўзбек тили - Абу Абдуллоҳ Шоший\nМўғил татар қиссаси 15-қисм\n– Майяфариқин шаҳри ишғоли;\n– Ҳалабнинг таслими ва Ҳалаб қалъасининг ишғоли;\nPDF 322.9 KB 2019-05-02\nМўғул татар қиссаси 15- қисм\nНосир Юсуфнинг жиҳодга даъвати\nМўғуллар ва насронийлар ўртасидаги алоқа\nҲулагунинг Ҳалабга йўналиши\nҲалаб шаҳрининг қамали\nМайяфариқин шаҳри ишғоли\nҲалабнинг таслим бўлиши\nҲалаб қалъасининг ишғоли\n– Баъзи мусулмон амирларнинг мўғулларга яқинлашуви;\n– Майяфариқин шаҳри қамали;\n– Майяфариқиннинг ёрдамсиз қолишининг сабаблари;\n– Майяфариқин қамалида Носир Юсуф Айюбийнинг тутган ўрни;\n– Носир Юсуф билан Ҳулагунинг алоқасини ўзгариб қолиши;\n– Ҳулагунинг мактуби каби мавзуларни зикр қилган эдик.\nНосир Юсуф бутун ҳаётида бир бўлсада хаёл кўчасидан ўтмаган қарорга келди, бу қарор мўғулларга қарши жиҳод қилиш даъвоси эди. У тахтида арзимаган муддат қолиши эвазига барча нарсани сотишга тайёр ҳамда дин ва ақийдани ҳимоя қилмайдиган, муруъатсиз ва ғурурсиз инсон эди. Унинг жиҳод аҳлидан эмаслигини ҳамма яхши биларди, шунинг учун унинг жиҳодга даъвати кулгули эди. Лекин бу иш амалий суратда содир бўлди. Носир Юсуф "Оллоҳу акбар", деб ёзилган байроқни баралла кўтарди ва давлатига ўрнатди.\nУ халқини –замирида тожу-тахт бўлган– жиҳодга тарғиб қила бошлади. Илгари Байтул Мақдисни Франция қироли Людовик IX га таслим қилиш эвазига Мисрга қарши урушда ёрдам беришини кофирлардан сўраган шу Носир Юсуф эди. Боғдоднинг ишғолида ёрдам қўлини мўғилларга чўзган, Майяфариқин амири Комил Муҳаммадни ёрдамсиз қолдирган, ҳатто озиқ-овқатни улашишдан ҳам ожизлик қилган, сал олдин Мисрга уруш очишида Ҳулагунинг ёрдамини кутган шахс айнан Носир Юсуф эди. Шундай ярамас тарихга эга бўлган киши жиҳод эълон қилди. Бу жуда ажабланарли иш эди. Дарҳақиқат, у ёмон хулқи, бузуқ ақийдаси ва бефаҳмлиги билан инсонлар орасида танилган эди. Баъзиларнинг Оллоҳ таоло шундай одам билан Исломга ўз нусратини беришини фикр қилмоқлари ғирт аҳмоқликдир,\nБаъзи ҳиссиётга берилганлар Носир Юсуфнинг чақириғига ижобат қилиб, унинг байроғи остида жанг қилмоқ учун келишди. Лекин тарих ва воқеълик унинг ва унга ўхшаганларнинг душман қаршисига келганда, маърака майдонида озгина турар турмас, ҳатто жанг бошланишидан олдин жангни ташлаб қочиши турган гаплигини хулоса қилади. Бу қизиққонли инсонлар вақти соати келганда қўлтиқларидан тарвузлари тушиб, ҳафсалалари пир бўлади. Шунинг учун ақлларини ишлатишлари лозим эди. Бошлиқлари жуфтакни ростлаб қолганида умидларининг пучга чиқиши, уларнинг катта хатолари эмас, балки Носир Юсуф ва у кабилар жиҳод байроғини кўтаролади, деб эътиқод қилишлари уларнинг энг катта хатолари эди. Зеро, жиҳод исломнинг энг олий чўққисига олиб чиқувчи ибодатдир. Унга фақат ва фақат ҳақиқий рижолларгина содиқлик билан даъват қила оладилар. Шу сабабдан жиҳод даъвати қулоқларга чалинса, унга чақирувчи инсонга бир назар солиш фойдадан холи бўлмайди.\nАлқисса, Носир Юсуф жиҳод эълон қилди ва ҳарбий лагерини Дамашқнинг шимолидаги Барза деган қишлоққа қурди. У ҳарбий лагерни Ҳалабга қуриши мақсадга мувофиқ эди. Чунки Ҳалаб ҳали унинг қўлида ва Майяфариқиннинг ёнида бўлиб, мўғуллар Майяфариқинни ишини битириб, кейин Ҳалабга кириши муқаррар эди. Аммо у ҳарбий лагерини жуда узоққа жойлаштирди. Бу гўё унинг борди-ю Ҳалаб мўғуллар томонидан ишғол бўлса, Дамашқдан ҳам қочиб қолишга улгуриши учун қилган режаси эди. Алҳол, Ҳалаб Дамашқдан 300 км узоқликда бўлиб, жуфтакни рослаб қолишга етарли масофа эди. Носир Юсуф тайёргарликка киришди ва атрофидаги амирликларни мўғулларга қарши бирлашишга чорлаб чопарлар йўллади.\nАл-Карак амирлигининг амири ал-Муғис Фатҳуддин Умарга одам жўнатди. Ал-Карак ўлик денгизининг шарқ томонида, ҳозирги кундаги Урдунда жойлашган минтақадир. Ал-Карак мустақил амирлик бўлиб, унинг амири фақат ўз нафсига муғис-ёрдамчи эди. Умар –разияллоҳу анҳу–га бирор жиҳатдан ўхшамасди. Носир Юсуф каби гоҳо мўғуллар билан урушиб, гоҳида улар билан келишадиган; баъзида салибчилар билан курашиб, баъзан улар билан ҳамкорлик қиладиган инсон эди.\nСўнгра Носир Юсуф ҳеч кимнинг хаёлига келмаган яна бир амирга, яъни Миср амирига мўғулларга қарши ёрдам беришини сўраб элчи юборди. Ҳолбуки, бундан олдин у Ҳулагудан Мисрни фатҳ қилишида кўмакчи бўлишини сўраган, лекин ундан рад жавобини олган эди. Энди эса, ўз фойдасини кўзлаб Миср амиридан мўғулларга қарши курашда ёрдам сўраяпти. Унга жавобан, Миср ҳокими ноиби Музаффар Қутуз –раҳимаҳуллоҳ– "Агар сен менинг ёрдамимни ихтиёр қилган бўлсанг, мен аскарларим билан сенга ёрдам учун бораман. Борди-ю, менинг боришимдан хотиржам бўлмасанг, ҳузурингга ўзинг хоҳлаган аскарларни жўнатаман", – дея мактуб йўллади.\nҲулагу Шоҳа қишлоғидан Эрондаги Ҳамадон шаҳрига қайтди. У ерда Ўрта Шарқ минтақасидаги ҳарбий ишларни идора қилувчи марказий бошқарма бор бўлиб, Боғдоддан 450 км узоқликда жойлашган эди. Ҳулагу янги босқич учун қоғозларни тартиблаш, ловуллаб турган долзарб Ўрта Шарқ минтақаси масаласини ҳал қилиш ва келажак ойларда юзага келиши мумкин бўлган ҳодисаларни таҳлил қилишга киришди. У бу жараёнда қуйидагиларни кўролди:\nБиринчи: Мўғулларнинг насронийлар билан алоқа қилиши, унинг қувватини зиёда этишини англади. Ҳулагу бу алоқаларни янада кенгроқ кўламда мустаҳкамлашга муҳтожлик сезди. Исломий намуналар амир Комил Муҳаммад ва унга ўхшаган келажакда чиқувчи исёнчиларни бостириш ва уларнинг танобини тортиб қўйиш учун мўғуллар бир томондан насронийларнинг қувватига эҳтиёжи бўлса, иккинчи жиҳатдан уларнинг малакасига ва учинчи тарафдан эса, Шом эгаллангандан кейин у ердаги ишларнинг бошқарувида насронийларнинг ўзларига муҳтожлиги бор эди. Шу сабаб мўғуллар насронийларнинг дўстлигини комил суратда сотиб олишни хоҳлади. Ҳулагу Арманистон подшоси Ҳайсумга, Гуржистон подшосига ва Антиохия амири Буҳмандга ҳадиялар ва мукофотлар тақдим қилди.\nИккинчи: Майяфариқин амирлигининг қамали Ҳулагунинг ўғли Ашмут томонидан давом этаётган, Комил Муҳаммад ҳар қанча жасорат ва матонат кўрсатмасин, қуршовнинг қаттиқлиги сўнгги ҳукмнинг ўқилганидан далолат эди. Камига, қамалда Арманистон ва Гуржистон қуролли кучлари ҳам иштирок этаётган ва бирорта мусулмон амирликлари бу қамални бузиб, Майяфариқин мусулмонларига ёрдам қўлини чўзмаётган эди. Буларни кўрган Ҳулагу Майяфариқин қамалидан кўнгли хотиржам бўлди.\nУчинчи: Ҳалаб ва Дамашқнинг амири Носир Юсуф Айюбий билан Ҳулагу ўртасида адоват учқунлари пайдо бўлган ва Носир Юсуф Дамашқнинг шимолида жиҳодий ҳарбий лагер ҳозирлаб, жангга тайёргарлик кўраётган эди. Лекин Ҳулагу Носир Юсуфнинг кимлигини ва имкониятларини яхши билгани боис, унга кўп ҳам эътибор бермай, парво ҳам қилмади.\nТўртинчи: Ироқнинг маркази, хусусан Боғдод шаҳри мўғулларга тўла таслим бўлган, шунингдек, Мосулнинг амири Ҳулагуга том дўстлигини билдирган ва Ироқнинг шимоли-шарқий минтақаси ҳам таслим бўган эди. Ҳулагу бу минтақалардан кўнгли тўқ эди.\nБешинчи: Шомдаги энг катта шаҳарлар Ҳалаб ва Дамашқ эди, борди-ю, мўғуллар бу иккисини қўлга киритса, Шом тўлиқ эгалланди ҳисоб эди.\nУ бу таҳлилни қилгандан сўнг, икки шаҳардан бирига ё Дамашққа, ё Ҳалабга юришни қарор қилиши керак эди. Агар Ҳалабга юргудек бўлса, биринчи Ироқнинг шимолидан ўтиб, сўнгра Суриянинг шимоли-шарқидан кириши лозим эди. Бу билан у Суриянинг шимолидан, Туркияга ёнма-ён ҳолатда юриб Ҳалабга етиб борарди. Бу минтақаларда кўплаб дарёлар, жумладан Дажла ва Фурот дарёси ва бир талай табий ғовлар бор эди. Устига-устак, қўшин жуда катта, аммо айни вақтда бу минтақалар кўкаламзор ва серсув жойлар ҳисобланарди. Яъни яйловлар ва сув мўл бўлганидан лашкар катта бўлишига қарамай, озуқа ва сув жиҳатдан хотиржам эдилар. Бунга қўшимча, бу минтақа Майяфариқинга яқин жойлашган бўлиб, агар Ашмутнинг мададга эҳтиёжи бўлиб қолса, отаси Ҳулагунинг бош лашкари ёнгинасида эди.\nДаставвал Ҳалабга ҳужум қилишнинг бир қанча афзалликлари бор эди, бу минтақаларда сув ва озуқа мўл, Майяфариқинга яқин ҳамда тинч ва сокин ерлардан ўтиб боради, яъни иттифоқдоши Мосул амирининг ҳудудидан ва Носир Юсуф бўлмаган Суриянинг шимолидан боради.\nАгар биринчи Дамашққа юриш қилса, бу Дамашқдаги мусулмонлар учун кутилмаган зарба бўлиб, улар ўйламаган томондан мўғуллар кириб келган бўларди. Мусулмонлар мўғулларнинг шимолдан, Ҳалаб ноҳиясидан келишини гумон қилиб туришганди. Агар улар шарқдан –мусулмонлар умуман хаёлларига келтириб кўрмаган– саҳро томондан келса, бу мусулмонларга катта фожиа бўлиши ва Ҳулагу бевосита Носир Юсуфнинг қароргоҳига келиб, унинг ишини ҳал қилиши мумкин эди. Бунда Носир Юсуф қочишга имкон топмас эди. Агарчи Ҳулагу Дамашққа қараб юрса, Боғдоддан Дамашққача чўзилган Шом саҳроси орқали ўтиши керак. Бу саҳро ҳаддан зиёд қурғоқчил бўлиб, катта қўшин билан бу саҳродан юриш ўта хатарли эди. Ҳулагу лашкарини бундай хатарга қўйиши мумкин эмасди. Борди-ю, шундай қилганида, Носир Юсуфнинг қўшини довдираб қолган ва мусулмонлар мўғулларнинг бош лашкарига рўпара келган бўларди. Натижада, Шом тўлиқ ишғол бўларди.\nҲулагу табий ғовлар кўп бўлса ҳам лашкарининг омонлигини ўйлаб, Суриянинг шимоли орқали Ҳалабга юришни ихтиёр қилди. Бу воқеадан роппа-роса олти аср олдин бу каби кенг имкониятларсиз Холид ибн Валид –разияллоҳу анҳу– Ироқдан Шомга қараб Дамашқ яқинида Рум лашкарини доғда қолдириш мақсадида шу улкан қурғоқчил саҳрони босиб ўтган эди. Ҳулагунинг ушбу ҳолатига айни кўриниш ўшанда юзага келган эди. Бироқ Холид ибн Валид –разияллоҳу анҳу– Ҳалабга боришни эмас, Дамашққа боришни ихтиёр қилган эди. Ўшанда Холид –разияллоҳу анҳу– бирор-бир талофатсиз мутлоқ зафар қозонган эди. Саҳобий жалил Холид –разияллоҳу анҳу– қайда-ю, қонхўр Ҳулагу қайда!\nХуллас, Ҳулагу ўғли Ашмутни Майяфариқин қамалида қолдириб, ўзи лашкари билан Ҳалабга йўналди. Мўғул лашкари саркардалари бошчилигида Ҳамадондан Сурияга қараб йўлга чиқди ва Эроннинг ғарбидаги тоғларни ошиб ўтди. Сўнгра Ироқнинг шимоли-шарқий ҳудудига кириб, дастлаб Арбил, кейин Мосул шаҳридан ўтди ва Дажла дарёсига келиб қолди. Дажла дарёси бу минтақадаги биринчи ва хатарли табий тўсиқ эди. Улар бу тўсиқни кесиб ўтдилар.\nУлкан мўғул лашкари ҳеч бир муаммосиз бу дарёни кесиб ўтиб, унинг ғарбий қирғоғига Туркиянинг жанубида жойлашган Нусайбин шаҳрига бориш учун Жазира ерларига йўналди. Нусайбин шаҳри Майяфариқин шаҳридан 170 км жанубда жойлашган эди. Ҳулагу бу шаҳарни айтарлик қаршиликсиз эгаллади. Сўнгра Туркиянинг жанубида жойлашган Ҳаррон, ар-Роҳа ва ал-Бира шаҳарларга қараб йўл олди. Бу минтақалар Кай Ковус II ва Қилич Арслон IV нинг қўл остидаги жойлар эди. Лекин, улар эътироз билдира олишмади. Ал-Бира шаҳрига келганда мўғул лашкари катта Фурот дарёсининг шарқидан ғарбига қараб кесиб ўтди. (14 - х) Шу тариқа, улар бу минтақадаги иккинчи сувли табий ғовдан эсон-омон ўтган эдилар. Мўғуллар Туркия-Сурия чегарасига яқин келиб, тўппа-тўғри қўрғонли Ҳалаб шаҳрига отландилар. Туркия чегараси билан унинг орасида бор йўғи 50 км атрофидаги масофа бор эди. Бу мўғул лашкари тўлиқ бир йил давомида 657 ҳ.с. дастлаб Форс ерларини, сўнгра Ироқ, кейин Туркия, ундан сўнг Сурия ерларини босиб ўтган эди, бу юриш бевосита Боғдод забт этилган санадан бошланган эди.\nҲулагу одатига кўра ҳужум олдидан Ҳалаб волийсига огоҳлантирувчи ва таслим бўлишга чақирувчи мактубини йўллади. Бироқ подшо Муаззам Айюбий унга: "Сизлар бизнинг ҳузуримиздан фақат қиличнинг зарбинигина олишларинг мумкин", дея жавоб йўллади, сўнгра шаҳар мудофаасига киришди ва шаҳар деворларига ҳимоя қуролларини ўрнатди.\nМўғуллар 657 ҳ.с. зулҳижжа ойининг охирги 10 кунлигида/ 1259 м.с. декабр ойида Ҳалаб шаҳрини қасд қилиб Саламийя қишлоғига келишади. Сўнгра Ҳайлан ва Ҳарий деган қишлоқларигача етиб боришади. Бу икки қишлоқ Ҳалабга қарашли жой эди. Бир гуруҳ мусулмон аскарлари улар томон келишади ва уларнинг кўплигини кўриб ортларига қайтишади. Мўғуллар тўғрисидаги хабарни Туроншоҳга етказганида, у Ҳалаб шаҳрининг ички томондан қувватни оширишга буйруқ берди. Кейинги кунлар мўғуллар Ҳалабга қараб юради, тоғнинг олдига келишганида мусулмон аскарлари улар билан жанг қилиш учун чиқиб келади. Буни кўрган мўғуллар макр қилиб, орқага чекинади. Мусулмонлар уларнинг ортидан соатларча таъқиб қилади. Улар шаҳардан анчагина узоқлашгандан сўнг, мўғуллар яширинган жойларидан чиқиб келишади. Шунда мусулмонлар шаҳарга қараб чекинади. Мўғул лашкари эса жуда кўп эди. Мусулмонлар Банқуса тоғига етиб келишди, у ерда қолган мусулмон лашкари бор эди. Улар ҳаммаси биргаликда шаҳар тарафга чекинишди, мўғуллар уларнинг ортидан қувиб борарди. Бунда мусулмон армиянинг ва авом халқнинг кўпи ўлдирилди. Ўша куни мўғуллар Ҳалабнинг охиригача бориб, сўнгра Ҳалабнинг шимоли-ғарбий тарафида жойлашган Аъзоз шаҳрига ўтдилар. Аъзоз шаҳри мўғуллардан омонлик сўради, уларга омонлик берилди.\nҲулагу 658 ҳ.с. 2 сафар куни/ 1260 м.с. 25 январ кунида Ҳалаб шаҳрига қайта келди ва мусулмон шаҳарни ҳамма тарафидан қуршаб олди. Шаҳар атрофига одам бўйи баробар, эни тўрт зироъ келадиган хандақ қазишди. Сўнгра баландлиги беш зироъ бўлган девор бунёд қилиб, унинг атрофига 20 та манжаниқ ўрнатиб, шаҳарни ўққа тутишди. Ҳалаб амири Носир Юсуф шаҳарда йўқ бўлишига қарамай, шаҳар аҳли мўғулларга таслим бўлишдан бош тортди. Чунончи, Носир Юсуф Ҳалабдан 300 км узоқда ўзи даъво қилаётган жиҳодга тайёргарлик кўраётган эди. Мўғулларга қарши халқни оёққа тургизган киши Носир Юсуфнинг амакиси Туроншоҳ ибн султон Салоҳуддин Юсуф ибн Айюб эди. Туроншоҳ ёши улуғ киши эди, бироқ у акасининг ўғли Носирга ўхшаб қўрқоқ эмас, балки ҳақиқий мужоҳид инсон эди. У кишининг лақаби малик Муаззам эди. Ҳалаб шаҳри Носир Юсуф эга бўлган шаҳарларнинг энг аҳамият касб этгани бўлса-да, у Ҳалабга ёрдам қўлини чўзишни хаёлига ҳам келтирмади.\nҲалаб шаҳри ҳамма томондан ўраб олинган, халқ мўғуллар ҳамласига қаршилик кўрсатиб турган бир пайтда, Ҳалабдаги мусулмонларга фожиали аччиқ хабар келди. Бу хабар Майяфариқин шаҳрининг мўғуллар томонидан ишғол қилинганлиги эди. Майяфариқин шаҳри қаттиқ қаршилик кўрсатди, ҳатто Ҳулагунинг ўғли Ашмут, Илка нойон ва Сунтойлар бошчилик қилаётган қуршов заифлашди ҳам. Шунда Ҳулагу Ариқту бошлиқ мўғул лашкарини мададга жўнатади. У Илка нойон тарафдан қамалга қўшилди. Узоқ муддат қамал натижасида шаҳар ичида қаттиқ қаҳатчилик турди ва вабо тарқалди. Ҳатто аҳолининг аксарияти ўлиб кетди. 1 йилу 6 ой мунтазам зарба, кураш ва жанг билан давом этган қамал натижасида улкан мўғул қўшини шаҳарга кирди. 18 ой мобайнида Носир, Ашроф, Муғис ва бошқа номлари отнинг калласидай бўлган мусулмон амир ва подшолардан бирортаси ҳаракатга келмади. Бу амирлар фақат вазиятни четдан томоша қилишдан нарига ўтмадилар ва қалбларидаги ҳамиятлари қўзғалиб қўймади ҳам. Вақтики, Майяфариқин шаҳри ишғол қилинганида Ҳулагунинг ўғли Ашмут шаҳарнинг амири Комил Муҳаммаднинг аламига алам қўшилсин деган мақсадда уни тирик қолдириб, бутун шаҳар аҳолисини қиличдан ўтказди. Атрофдаги барча ўлкаларга қаршилик қилишнинг оқибатини кўрсатиш учун шаҳарда учига чиққан ваҳшийликларни амалга оширди.\n658 ҳ.с. / 1260 м.с. шаҳар девори йиқитилди, мўғуллар Майяфариқин шаҳрига киришди. Шаҳар аҳолиси қирилиб кетган, фақат 70 кишигина чалажон ҳолатда эди. Сўнгра амир Комил Муҳаммад қўлга олинди.\nАшмут Комил Муҳаммадни отаси Ҳулагунинг олдига олиб бориб, унга топширди. Лаънати Ҳулагу бор ғазабини жамлаб, ботир амир Комил Муҳаммад Айюбий –раҳимаҳуллоҳ–дан интиқом олди. Дастлаб қўл-оёқларига кишан солиб, чормихга(хочга) тортди, сўнгра баданининг этларини кеса бошлади. Кейин бурнидан тортиб, оғзига ўзининг гўштини солар ва ютишига мажбур қиларди. Шу тариқа у киши –раҳимаҳуллоҳ–нинг жисмидан кесилар ва кесиб олинган эт зўрлаб, бураб оғзига тиқилар эди. Бу жирканч, ваҳший қийноқлар мужоҳиднинг руҳи Оллоҳнинг изни билан Яратувчисининг ҳузурига кўтарилгунга қадар давом этди. Иннаа лиллаҳи ва иннаа илайҳи рожиъун. Зеро,\n"Оллоҳ йўлидаги жангда ўлдирилган зотларни ҳаргиз ўликлар деб ўйламанг! Йўқ, улар тириклардир! У зотлар Оллоҳ ўз фазлу карами билан берган неъматлардан хушнуд ҳолларида баҳраманд бўлмоқдалар ва ҳали ортларидан етиб келмаган биродарларига ҳеч қандай хавфу хатар йўқлиги ва ғамгин бўлмасликлари ҳақида хушхабар бермоқдалар. Улар Оллоҳ томонидан бўлган неъмат ва фазлу карам ҳақида ҳамда ўзларига жароҳат етганидан кейин ҳам Оллоҳ ва расулига бўйинсунган мўминларнинг ажри – мукофотини Оллоҳ зое қилмаслиги ҳақида хушхабар берадилар"\nАбу Ҳурайра –разияллоҳу анҳу–дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ –соллаллоҳу алайҳи ва саллам– айтдилар: "Шаҳид ўлим оғриқ-аччиғидан фақатгина сизлардан бирингиз (искабтопар) чақишидан топганчалик оғриқ топади".\nАнас ибн Молик –разияллоҳу анҳу–дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ –соллаллоҳу алайҳи ва саллам– айтдилар: "Жаннатга кирган ҳеч бир киши бутун ер юзидаги нарсалар уники бўлиши эвазига ҳам яна дунёга қайтишни истамайди, фақат шаҳид (жаннатда) кўрган ҳурмат-эҳтиромлари боис яна дунёга қайтиб, яна ўн марта ўлдирилишни орзу қилади".\nКофирларга қарши курашган амир Комил Муҳаммад, таслим бўлиб қаршилик қилмаган халифа Мустаъсим Биллаҳ каби ўлдирилди. Лекин қўлида қилич тутиб, қадди рост ҳолатда ўлиш қаерда-ю, эгик бош-у, таслимдан кўтарилган қўлларла хорликда ўлиш қаерда!? Жанг майдонида кўксига ўқ қадалиб ўлиш билан, жангдан қочиб орқасидан ўқ еб ўлишнинг орасидаги фарқ ҳаммага равшан. Комил Муҳаммад –раҳимаҳуллоҳ– оламлар Раббиси томонидан белгилаб, ўлчаб қўйилган вақтда ўлди. У бу вақтдан бир лаҳза олдин ёки бир лаҳза кейин ҳам ўлмади. Халифа Мустаъсим ҳам белгиланган муддатда ўлди. Шунингдек, умматга хиёнатнинг турфа кўринишларини қилган Носир Юсуф ҳам Оллоҳ таоло белгилаб қўйган муҳлатдагина ўлади. Ундан бир лаҳза олдин ёки кейин ўлмайди. Қўрқоқлик ҳаргиз умрни узайтирмайди ва шижоъат умрни қисқартмайди ҳам. Лекин яқийн иймон қаерда қолди?\nЗулмат қоплаган кенг оламда порлаб ёритиб турган нур мисоли бўлган қаҳрамон амир Комил Муҳаммад Айюбий шаҳид қилинди. Қонхўр Ҳулагу унинг бошини танасидан жудо қилиб, бошини узун найзага ўрнатди, сўнгра найзага тиқилган амирнинг боши бутун Шом диёри бўйлаб айлантириб юрилди. Бу билан мусулмонларнинг қалбларига қўрқув солиш мақсад қилинган эди. Узилган бошни айлантириш Дамашқда ниҳоясига етди, у бир муддат Дамашқ дарвозаларидан бири Фародис дарвозасига осиб қўйилди, сўнгра бир масжидга кўмилди. Бундан сўнг бу масжид, бошли масжид номи билан танилди. Комил Муҳаммаднинг ўлими фидокорлик ва шаҳодатда намуна бўлган эди. Оллоҳ субҳанаҳу ва таолодан у кишини жаннат аҳлидан қилишини сўраб қоламиз.\nҲалабга мўғулларнинг бомбардимони кучайгандан кучайди. Амир Комил Муҳаммаднинг ўлдирилиши ва Майяфариқиннинг ишғол қилиниши мўғул лашкарининг шижоъатини оширган айни замонда, бундай фожиали зарбанинг натижасида мусулмонларнинг қувватига путур етган, қаҳрамон Комил Муҳаммад –раҳимаҳуллоҳ–нинг қатли уларнинг маънавиятларини чўктирган эди. Шаҳар қуршови 7 кун давом этди, халос. Сўнгра мўғуллар агар халқ шаҳар дарвозаларини очиб берсалар, уларга омонлик беришини –мўғуллар одатига мувофиқ– ваъда қилди. Лекин бошлиқлари подшо Муаззам Туроншоҳ бунинг алдов эканлиги, мўғуллар ҳеч қачон аҳдларига вафо қилмаслиги ва уларга омонлик бермаслигини айтди. Бироқ Ҳалаб халқи Майяфариқиннинг ағдарилиши, амирлари Носир Юсуф уларни ёрдамсиз ташлаб қўйганидан қаттиқ руҳий тушкунликка тушган эди. Уларга атрофдаги бирорта мусулмон амирликлар ёрдам бермади. Ҳолбуки, уларнинг ўзлари ҳам бундан илгари Майяфариқинни ёрдамсиз қўйган эди. Қилмиш қидирмиш, дейдилар. Мана шу тушкунлик халқни таслим бўлишга ундади. Халқнинг аксарияти шаҳар дарвозаларини Ҳулагу учун очиб беришга юзландилар. Лекин бошлиқлари Туроншоҳ ва баъзи мужоҳидлар бундан бош тортиб, шаҳар ичидаги қалъага ўрнашишди.\nМўғул лашкари 658 ҳ.с. 9 сафар куни/ 1260 м.с. 1 феврал куни Ҳалаб шаҳрига тўғон бузилганда сув тўфон бўлиб оққанидек, оқиб киришди ва шаҳарни эгаллашдида, одатларига кўра жирканч, хабис ишларни қилишга бел боғлашди. Ҳалаб аҳли амирлари қаҳрамон мужоҳид Туроншоҳ огоҳлантирган мўғулларнинг бевафоликларини шу он англадилар ва уларнинг кўзлари очилди, аммо энди жуда кеч эди. Сўнгги пушаймон ўзингга душман, дейдилар. Мана ҳозир мўғуллар уларнинг бошларидан қилич юргизмоқда, Ҳулагу лашкарига шаҳардаги насронийларни қолдириб, мусулмонларни қатл қилишга амр қилди. Бу иш қумнинг устига қумдан қасрлар қурмоқчи бўлган халқнинг хатоси эди. Шу тариқа, Ҳалаб шаҳрида 5 кун давомида эркаклар, аёллар ва гўдаклар ваҳшиёна қиличдан ўтказила бошлади ва шаҳар тамоман вайронага айлантирилди. Айтишларича, Ҳалаб шаҳридан асир олинган аёллар ва болалар сони 100 мингдан зиёд эди. Яҳудийларнинг канисаларида ва маълум кишиларнинг уйларида жон сақлаганлар сони 50 минг киши эди, халос.\nҲулагу қалъани қамал қилишга киришди. Қалъа шиддатли суратда бомбардимон қилинди. Ўқ қалъанинг ҳамма томонидан ёғиларди, шунга қарамай мужоҳидлар қарши туриш, ҳимояланиш билан тўлиқ 4 ҳафта туриб бердилар. Сўнгра қалъа девори қулади, Ҳулагу қалъа ичига кириб, уларнинг амири подшо Муаззам Туроншоҳдан бошқа барчани қатл қилди. Уни Комил Муҳаммад каби қатл қилмади, балки унинг жонини сақлаб қолди. У кишининг ёши улуғ бўлиб, бу ҳодисадан бир неча кундан сўнг оламдан кўз юмди. Бу ўринни изоҳлаб баъзи шарқшунослар ва илмонийлар шундай деганлар: "Ҳулагу ёши улуғ Туроншоҳнинг шижоъатига қоил қолганидан, уни тирик қолдирган эди. Бу эса, фотиҳ Ҳулагунинг мардлиги ва олийжанаблигидир". Мен эса, Ҳулагу у довюракка Оллоҳ йўлида қийналиб мардона жон беришдай лаззатни раво кўрмаган, аксинча марднинг юраги тириклай мағлубиятни кўрса янада қаттиқроқ азобланишини билиб шундай қилганлигида шубҳа қилмайман.\nҲулагу шунчалар разиллик ва жиноятларни қилгандан кейин ҳам, уни олийжаноб ва мард саркарда, деб сановчиларнинг борлиги жуда ажабланарли ва айни пайтда бу ақлга зиддир! Бу сифатлар мутлақо Ҳулагуга муносиб эмас. Уни ҳеч қачон исёнчилар қойил қолдирмаган, шунингдек, у олийжаноб ва мардлик каби рижоллар сифатланадиган сифатлар билан ҳаргиз ва ҳаргиз васфланмаган. Ҳулагу Туроншоҳни бундан бошқа жирканч мақсад ва ғаразлар сабабидан ўлдирмаган эди. Бу бир томондан маккорона сиёсий ўйин бўлиб, бутун Шом бўйлаб тарқалган Айюбийлар ғазабидан сақланишнинг бир йўли эди. Алҳол, Ҳулагу бундан бироз олдин Комил Муҳаммад Айюбийни қатл қилган, шунингдек, уларнинг кўпи Ҳулагу билан иттифоқчилик алоқаларини ўрнатган эди. Жумладан, дўстлашганлар орасида Ҳимснинг амири Ашроф Айюбий ҳам бор эди. Агар у Айюубийларнинг бошлиқларини бирин-кетин ўлдираверса, уларнинг ғазабларига дучор бўлиши турган гап эди. Ҳулагу эса, Шомдаги вазият тескари айланиб кетишини истамасди.\nБошқа томондан, у Туроншоҳни тирик қолдириш билан ўзининг ўта мулойим ва меҳрибон, тинчликпарвар, олийжаноб ва мард саркардалигини исботлагандай эди гўё. Бу билан мусулмон амирларга қаршиликсиз таслим бўлиш эшикларини очишни истади. Ўзига қарши бош кўтарган исёнчи амирни тирик қолдиргандан кейин, ўзи таслим бўлиб келган амирни қандай қаршилаши мумкинлигини кўрсатиб қўймоқчи эди!\nЯна бошқа жиҳатдан, Туроншоҳ Дамашқнинг хоин ҳокими Носир Юсуфнинг амакиси эди. Унинг ўлмасдан тирик қолиши, Ҳулагу учун у келажакда Носир Юсуф билан савдолашиш воситаси бўлиши эҳтимолдан холи эмасди. Юқорида ишора қилинган важлар, қонхўр Ҳулагунинг табиатига жуда мосдир.\nҲулагу Ҳалабга етиб келди, шаҳар унга бўйсундирилди, ҳамма қаршиликлар бартараф этилиб, шаҳарнинг барча девор ва қалъалари вайрон қилинди. Сўнг Ҳулагу Шомнинг бошқа ерларига боришни истади ва Ҳулагунинг иттифоқдошларидан бўлган Ҳимснинг амири Ашроф Айюбийни ҳузурига чорлади. Ҳулагу унга ғайри оддий марҳамат кўрсатди, яъни унга Ҳалаб шаҳрининг султонлигини тақдим қилди. Бу билан Ҳулагу унинг дўстлигини тамоман сотиб олди. Бироқ Ҳулагу ўзининг нозик, мўғулий марҳаматини ҳам унутмади, унинг ёнига мўғул саркардаларидан бирини қўйди. Шундай қилиб, Ашроф Айюбий Ҳалаб шаҳрига ҳоким бўлди, лекин у халқнинг назаридагина ҳоким манзилатида эди, асосий буйруқ ва қарорлар мўғул аскари томонидан қабул қилинар эди.\nҲалаб ишғол этилгандан сўнг, Ҳулагу ғарбга Ҳалабдан 50 км узоқликдаги Ҳарим шаҳрига қараб юрди. У бу шаҳарга етиб келиб, уни қамал қилди. Мўғуллар шаҳарнинг қўрғонини бузиб шаҳарга кирди ва унинг барча халқини қиличдан ўтказди.\nБундан сўнг Ҳулагу нима қарорга келди? Ҳалаб эгалланди, навбатда Дамашқ турибди, Дамашқда эса, Носир Юсуф қўшин тўплаб турибди. Унинг иши нима бўлади? Бу каби ҳодисалар ҳақида келаси дарсларимизда суҳбатлашамиз иншааллоҳ.\n Муҳаммад Суҳайл "Тарихул-Айюбиййин фи Миср ва биладил Шом ва иқлимил Жазира" (398 - бет), Саллабий "ал-Мўғул байнал-интишор вал-инкисор" (309,310, 311- бетлар).\n Саллабий "ал-Мўғул байнал-интишор вал-инкисор" (326 - бет).\n Саллабий "ал-Мўғул байнал-интишор вал-инкисор" (331, 332 - бетлар).\n Саллабий "ал-Мўғул байнал-интишор вал-инкисор" (337 - бет), Ғомидий "Жиҳадул-мамалик" докторлик рисоласи (90 - бет).\n Қосим Абдуҳ "Султон Музаффар Сайфуддин Қутуз" (86 - бет).\n Ғомидий "Жиҳадул-мамалик" докторлик рисоласи (89 - бет).\n Ғомидий "Жиҳадул-мамалик" докторлик рисоласи (90 - бет).\n Ибн Касир "ал-Бидаяту ван-Ниҳоя" (17/395).\n Мақризий "ас-Сулук" (1/511 - бет).\n Ғомидий "Жиҳадул-мамалик" докторлик рисоласи (76 - бет).\n Доктор Мунзир "ал-Алақоту ад-Дувалия фи асрил ҳурубис-салибийя" (2/54).\n Оли-Имрон: 169 - 171\n Ибн Касир "ал-Бидаяту ван-Ниҳоя" (17/386, 387).\n Ибн Касир "ал-Бидаяту ван-Ниҳоя" (17/395, 396).\n Ибн Касир "ал-Бидаяту ван-Ниҳоя" (17/396), Абул Вафо "Мухтасар фи ахбарил башар" (201 - бет).\n Ғомидий "Жиҳадул-мамалик" докторлик рисоласи (92 - бет).


Ал-Фаробий меъросини тадқиқ қилиш доирасида 50дан зиёд тадбир ўтказилади NUR-SULTAN. Kazinform – ҚР Президенти Қасим-Жомарт Тоқаев фармонига биноан, бу йил Абу Наср ал-Фаробий таваллудининг 1150 йиллик юбилейига тайёргарлик кўриш ва уни ўткашиш бўйича давлат комиссияси таъсис этилди, деб хабар беради Kazinform.\n«Туркистоннинг уйғониши: Култўбе шаҳри» ҳужжатли фильми суратга олинди NUR-SULTAN. Kazinform – Қозоғистонлик таниқли режиссер Алексей Каменскийнинг «Туркистоннинг уйғониши: Култўбе шаҳри» ҳужжатли фильми суратга олинди. Тарихий-маданий солномамизнинг муҳим бўлагига айланган фильмда археологик кинотадқиқот олиб борилади, деб хабар беради Kazinform мухбири Қозоқ маданият илмий-тадқиқот институти матбуот хизматига ҳавола қилиб.\nҚостанай вилоятида 20 млн йил аввалги балиқ топилди QOSTANAI. Kazinform – Рудний шаҳри Қашар кентида 20 млн йил аввалги балиқнинг суяклари топилди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nБугун – Алаш Ўрда Ҳукумати ташкил этилган кун NUR-SULTAN. Kazinform – Бугун, 12 декабрь – Алаш Ўрда Ҳукумати ташкил этилган кун. 1917 йил 12 декабрда Оренбург шаҳрида бўлиб ўтган 2-чи умумқозоқ съездида Алаш Ўрда Ҳукуматининг ташкил этилгани расман эълон қилинган.


ИИВ фуқароларни сохта дезинфекциячилардан огоҳлантирди - 19.03.2020, Sputnik Ўзбекистон\nИчки ишлар вазирлиги фуқаролардан бегоналарни уйга киритмасликни илтимос қилмоқда. Бундай ҳолатларда “102” қисқа рақамига ёки профилактика инспекторига... 19.03.2020, Sputnik Ўзбекистон\n17:17 19.03.2020 (янгиланди: 17:22 19.03.2020)\nИчки ишлар вазирлиги фуқаролардан бегоналарни уйга киритмасликни илтимос қилмоқда. Бундай ҳолатларда “102” қисқа рақамига ёки профилактика инспекторига қўнғироқ қилиш лозим.\nТОШКЕНТ, 19 мар — Sputnik. Ички ишлар вазирлиги фуқаролардан бегоналарни уйга киритмасликни илтимос қилди. Чунки улар коронавирус инфекциясига қарши дезинфекция ишларини ўтказиш баҳонасида жиноят содир этиш мақсадида келган бўлишлари мумкин.\n“Бироқ шундай кимсалар борки, бундай вазиятдан ўз ғаразли мақсадлари йўлида фойдаланиб қолишга ҳаракат қилишади. Уларнинг асосий нишони аҳолининг энг заиф қатлами бўлган қария ва болалар экани ачинарли ҳолат, албатта”, - дея ёзган ИИВ матбуот котиби Шоҳрух Ғиёсов.\nУнинг таъкидлашича, бегоналарни улар ҳато коронавирус инфекциясига қарши дезинфекция ишларини ўтказишимиз керак деганда ҳам уйга киритмаслик лозим. Бу шунчаки баҳона бўлиши мумкин.\n“Бу каби талаб билан уйингизга бирон бир кимса келган тақдирда “102” қисқа рақамига ёки ҳудудингизда фаолият юритувчи профилактика инспекторига қўнғироқ қилишингизни сўраймиз”, - дейилган хабарда.


Ҳарбий музейга саёҳат – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Жамият / Ҳарбий музейга саёҳат\nҲарбий музейга саёҳат\nДекабр 22, 2018\tЖамият Изоҳ қолдириш 839 Кўрилди\n— Қачон манзилга етамиз, — дейди ўқувчилар уларга ҳамроҳлик қилаётган ўқитувчиларига савол назари билан боқар экан. — Ҳа, оз қолди…\nМузработлик мактаб ўқувчилари анчадан буён ҳарбий музейга боришни режалаштирар, бу кунни орзиқиб кутишарди. Мана, ўша кун келди. Ўқувчилар минган саёҳат автобуси мактаб ҳовлисидан узоқлашиб, шитоб билан кетиб борарди. Орқа ўриндиқдаги болалар суҳбатига қулоқ тутаман.\n— Мен офицер бўлишни орзу қиламан, — дейди ўқувчилардан бири. — Ҳарбий музейда бўлиш ҳам менга қизиқ. Негаки, у ерда тарих гавдаланади.\n— Музейда қандай экспонатлар бор экан-а?..\nМана шу каби саволлар, ўйлар билан қишлоқ болалари музейга боришмоқда. Йўл бўйи гурунглар қизғин. Ҳамма ўз орзулари билан. Автобуснинг манзилга етканини ўқувчилар сезишмай қолишди.\nСаёҳат аввалида ўқувчилар ҳарбий қисмдаги Жалолиддин Мангуберди монументини бориб кўришди. Сўнгра, ҳарбий қисм хизматчиси Жаҳонгир Худойбердиев ўқувчиларни музей, у ерга қўйилган экспонатлар билан бирма-бир таништирди. Ҳарбий музейда ўрта асрларга оид қурол-яроғларнинг намуналари ҳам бор экан. Ўқувчилар уларнинг тарихи билан жуда қизиқишди. Ҳозирги замонавий қуроллар, уларнинг ишлаш ҳолати ҳақида кичик сержант Дилшод Алиев маълумот берди. Унинг айтишича, музейда сақланаётган қуроллар орасида давлатимиз чегаралари дахлсизлиги ва тинчлигимизни ҳимоя қилиш йўлида жон берган Ватан ҳимоячилари, довюрак ҳарбийларимиз ишлатган ҳарбий қуроллар ҳам бор экан.\nЎқувчилар айниқса, мустақиллик йилларида Қуролли Кучларимиз тизимида олиб борилган ислоҳотлар ҳақидаги гапларни тинглаб, жамланган экспонатларни мароқ билан томоша қилишди. Айнан шу бўлимда миллий армиямиз, унинг шаклланиши билан боғлиқ маълумотлар, офицерлар ва аскарларнинг ҳарбий кийимлари, жанговар қуроллари, ҳарбий қисмда аскарлар учун яратилган қулайликлар акс этган фотолавҳалар мавжуд.\nХуллас, ҳарбий музейга қилинган ўқувчиларнинг саёҳати таассуротларга бой бўлди. Дарслар бошланган куни саёҳатчи болаларнинг атрофида мактаб ўқувчилари яна қизғин суҳбат қуришар эди.\nМузработ туманидаги 21-мактаб ўқитувчиси\nОлдинги Минг қўшчига бир бошчи\nКейинги Сайёр судлар


Нозигулдан ўрнак олса арзийди | QISHLOQ HAYOTI\nДеҳқончилик кишидан катта тажриба, омилкорлик ва меҳнатсеварликни талаб этади. Шундай хислатларга эга бўлган қишлоқ мулкдорлари халқимиз дастурхони тўкинлигини таъминлаш баробарида оиласи иқтисодини мустаҳкамлашга эришиб келишмоқда. Улар орасида ёшлар сони тобора ортиб бораётгани эса қувонарли ҳол.\nКогон туманидаги “Оққош Бўрон замини” фермер хўжалиги раҳбари Нозигул Жўраева шундай ғайрат-шижоатли, юрт равнақи йўлида камарбаста, эртанги кунга қатъий ишонч билан қараётган ёшлардан. Бундан икки йил олдин коллежни тамомлаган Нозигул ишонч билан ўз фаолиятини фермерликда синаб кўришга қарор қилди. Унинг бу ташаббусини отаси Бўрон ака, онаси Раъно опа қўллаб-қувватлади. Бугун Нозигулнинг отаси қизининг техника ва механизмлари учун жавобгар бўлса, онаси ҳисоб-китоб ишларида унга кўмакдош бўляпти.\nЁш фермернинг ишлари билан яқиндан танишсангиз, унинг тиришқоқлиги ва меҳнатсеварлигига қойил қоласиз. Бу ерда пахтачилик, ғаллачилик, чорвачилик, балиқчилик, паррандачилик ва асаларичилик йўналишлари йўлга қўйилган.\n– Жорий йилда фермер хўжалигимиз пойдеворини янада мустаҳкамлашга эришдик, – дейди ёш фермер. – Мавжуд 30 сотихли ҳовузга 5 минг дона майда балиқ ташладик. Асалари оилалари сонини 30 тага, қорамоллар бош сонини 40 тага, майда шохли молларни эса 45 бошга етказдик. Паррандачилик йўналишига асос солдик. 26 гектар майдонда пахта етиштириб 104 тонна ҳосил олдик. Ғалладан бўшаган 17 гектар майдонга мош, шоли, сабзи ва шолғом экиб, яхшигина даромад олдик. Айни кунда ҳосилдан бўшаган майдонларни шудгорлаш ишларини якунлаб, ғалла экинлари парвариши билан шуғулланяпмиз.\nХўжаликнинг моддий-техник базаси ҳам ҳавас қилишга арзигулик. Мавжуд техникалар дала-деҳқончилик ишларини бажаришда қўл келяпти.\nАлбатта, ўтган қисқа вақт ичида коллеж битирувчисининг фермер сифатида бундай натижаларга эришиши кўпчиликка имконсиздек туюлиши мумкин. Бу борадаги саволимизга ёш фермердан қуйидагича жавоб олдик.\n– Фермерлик ҳам тадбиркорликнинг бир тури саналади, фаолиятни бошлаш учун маблағ зарурлиги турган гап, – дейди у. – Мен ота-онамни оиламизнинг шахсий жамғармасини шу ишга сарфлашга кўндира олдим. Фермерлик кўпнинг ризқу насибасини яратадиган фаолият тури эканлиги доимо кўнглимни кўтаради, сидқидилдан меҳнат қилишга ундайди.\nНозигулнинг чин кўнгилдан айтган ушбу сўзлари фермерликка бўлган иштиёқи қатъийлигини, танлаган йўлидан хурсандлигини кўрсатиб турибди. Айни кунда унинг хўжалигида 8 киши иш билан банд. Келгусида мавжуд тармоқларни янада ривожлантириш ҳамда қишлоқда аҳолига хизмат кўрсатадиган шохобчалар ташкил этиш орқали аҳоли бандлигини таъминлашга ҳисса қўшишни ҳам режалаштириб қўйган.\nМухтасар айтганда, Нозигул Жўраева фермерлик фаолияти билан юрт равнақига ҳисса қўшишга бел боғлаган ёшлардан. Унинг эзгу ишлари тенгқурларига ибрат бўлишга арзийди.


Ҳозирча "Подвал одамлари" - видео - 31.05.2022, Sputnik Ўзбекистон\nҲозирча "Подвал одамлари" - видео\nРоссия ва ЛХР ҳарбийлари Северодонецк аҳолисининг тинч ҳаётга қайтишига ёрдам бермоқда. 31.05.2022, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 31 май - Sputnik. Северодонецк аҳолиси ўққа тутилиши оқибатида, ҳозирча кўп қаватли уйларнинг подвалида яшашга мажбур бўлишмоқда. Северодонецк аҳолиси, шаҳар деярли тўлиқ ЛХР назоратига ўтганига қарамай, Украина ҳарбийлари томонидан ўққа тутилаётгани туфайли подвал ва ертўлаларда яшашда давом этмоқда. Россия ва ЛХР ҳарбийлари уларнинг тинч ҳаётга қайтишига ёрдам беради.\nСеверодонецк аҳолиси, шаҳар деярли тўлиқ ЛПР назоратига ўтганига қарамай, Украина ҳарбийлари томонидан ўққа тутилаётгани туфайли подвал ва ертўлаларда яшашда давом этмоқда. Россия ва ЛХР ҳарбийлари уларнинг тинч ҳаётга қайтишига ёрдам беради.\nроссия, украина, тинчлик, видео\nРоссия ва ЛХР ҳарбийлари Северодонецк аҳолисининг тинч ҳаётга қайтишига ёрдам бермоқда.\nТОШКЕНТ, 31 май - Sputnik. Северодонецк аҳолиси ўққа тутилиши оқибатида, ҳозирча кўп қаватли уйларнинг подвалида яшашга мажбур бўлишмоқда.\nСеверодонецк аҳолиси, шаҳар деярли тўлиқ ЛХР назоратига ўтганига қарамай, Украина ҳарбийлари томонидан ўққа тутилаётгани туфайли подвал ва ертўлаларда яшашда давом этмоқда. Россия ва ЛХР ҳарбийлари уларнинг тинч ҳаётга қайтишига ёрдам беради.\n"Ҳозир бизнинг асосий вазифамиз, плацдармни кенгайтириш, Жанубга ҳужумни давом эттириш, тинч аҳолига ёрдам кеўрсатиш. Украина қўшинлари ўққа тутиши оқибатида улар сувсиз, овқатсиз қолган ва ёрдамга муҳтож", - дейди ЛХР жангчиси.


Apple AirTag’дан одамларни таъқиб қилиш учун фойдаланишни қийинлаштиради – Kommers.uz\nТехнология\t15:30 | 12.2.22\nApple AirTag’дан одамларни таъқиб қилиш учун фойдаланишни қийинлаштиради\nҚурилмада одамларни уларнинг розилигисиз кузатиш ноқонунийлиги ҳақида билдиришнома пайдо бўлади.\nApple AirTag смарт теглари билан одамларни уларнинг розилигисиз кузатишни қийинлаштириш чораларини кўради. Бу ҳақда компания матбуот хизмати хабар берди.\nApple компанияси AirTag трекери ёрдамида исталмаган кузатувни қийинлаштиришга ваъда берган. Компания фойдаланувчиларни одамларни уларнинг розилигисиз кузатиш ноқонуний экани ҳақида огоҳлантиради, шунингдек, яқин атрофдаги номаълум трекер учун билдиришнома тизимини янгилашни режалаштирмоқда.\nХусусан, компания тизим янгилагандан сўнг AirTag’ни биринчи марта ўрнатган ҳар бир фойдаланувчига қурилма фақат эгасининг мулкини кузатиш учун мўлжалланганлиги ва бошқа одамларни уларнинг розилигисиз таъқиб қилиш кўп мамлакатларда ноқонуний экани тўғрисида билдиришнома юборишни режалаштирмоқда. Бундан ташқари, AirTag махсус ишлаб чиқилган бўлиб, кузатув қурбонлари уни осонликча топа олади, ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари эса қурилма эгасидан маълумотларни сўраши мумкин.\nApple шунингдек, яқин орада AirPods борлиги ҳақида билдиришномалардаги ноаниқликни тузатади, уларда «номаълум аксессуар аниқланди» деган хабар бериларди. Компания бу бошқа бировнинг AirTag’и эмас, балки фақат наушниклар аниқланганда пайдо бўлишини маълум қилган.\nApple бу йил AirTag’ни топишни осонлаштириш учун аудио огоҳлантириш имкониятларини кенгайтиришни ҳам кўриб чиқмоқда. Шунингдек, исталмаган кузатув ҳақида огоҳлантиришни олганларга номаълум AirTag’нинг аниқ жойлашувини билиш имкониятини беради.\nБундан ташқари, Apple исталмаган кузатув огоҳлантиришлари алгоритмини янгилашни режалаштирмоқда. Шундан сўнг фойдаланувчилар имкон қадар тезроқ бу ҳақда билиб олиши мумкин бўлади.\n«AirTag бошқа одамлар ва уларнинг мулкини кузатиш учун эмас, балки шахсий буюмларни топишга ёрдам бериш учун яратилган. Биз маҳсулотларимиздан ҳар қандай зарарли фойдаланишни кескин қоралаймиз», дейилади компания баёнотида.\nИшлаб чиқарувчининг қўшимча қилишича, исталмаган таъқиб узоқ вақтдан бери жамоатчиликни ташвишга солаётган эди ва у AirTag ҳамда фойдаланувчиларни исталмаган кузатувдан огоҳлантирувчи биринчи проактив тизимни ишлаб чиқишда буни ҳисобга олганини айтган.\nКомпания AirTag билан боғлиқ барча сўровлар бўйича ҳуқуқ-тартибот идоралари билан фаол ишлаш орқали кирувчи кузатув ҳодисаларидан хабардор бўлганини таъкидлаган.\n«Ушбу ҳамкорлик ва ўз маълумотларимизга кўра, AirTag»дан нотўғри фойдаланиш ҳолатлари кам учрайди. Бироқ, ҳатто битта бундай ҳолат ҳам қабул қилиниши мумкин эмас», дея таъкидлайди Apple.\nAirTag трекери — бу кичик думалоқ тег кўринишидаги жевакча бўлиб, у шахсий буюмларни кузатиб боришга ёрдам беради: масалан, уни калитларга, ҳамёнга, сумкага ва бошқа нарсаларга бириктириш, бу булан кейинчалик уларнинг жойлашувини кузатиш мумкин.\nАввалроқ Apple сунъий интеллект ёрдамида мусиқа ишлаб чиқарадиган стартапни сотиб олгани хабар қилинганди. Шунингдек, Apple М2 чипли MacBook ишлаб чиқариши ҳақида хабар берилди.