Айтганидан айтмагани кўп одамлар (“Ҳуррият” газетаси, 27.06.2014) – Davronbek's blog\nPosted on June 28, 2014 July 31, 2014 AuthorDavronbekLeave a comment\nБармоқлар баробар эмас! Бу ибора бежиз айтилмаган. Ҳамма нарса бир текис бўлган жойда ҳаёт зерикарли. Ҳатто маъносиздай. Дунёда ҳар бир соҳада яхшию ёмонлар, пасту баландликлар, тўғрию нотўғриликлар мавжуд бўлганидай, журналистиканинг ҳам олдида турган бир қанча муаммолар, масалалар борки, бу – таҳликали дунёнинг ахборот майдонида журналист ўз позитсиясидан туриб рост сўзни холис ва баралла айтиш. Негаки, бугун одамларни ҳайратлантиришнинг ўзи қийин. Дунёда кечаётган воқеликка шунчаки томошабин бўлиб туриш эса виждони бор кишининг иши эмас.\nЁқутхон МАМАТОВА, филология фанлари доктори, ЎзМУ журналистика факултети «Матбуот» кафедраси мудираси:\n– Ҳар бир соҳанинг тараққиёти, айтайлик, кун билан ҳамнафас бўлишининг биринчи сабаби унда ишлаётган инсонлар – мутахассисларнинг жонкуярлигига боғлиқ. Қайсики соҳа жамиятда тез ривож топар экан, билингки, шу соҳанинг одамларида доим олдинга интилиш, муаммолардан, қийинчиликлардан чўчимаслик, уларни бартараф эта олиш салоҳияти кучли бўлади.\nЖурналистларимиз орасида кўп йиллардан буён «қачон бизнинг миллий журналистикамиз дунё даражасида юксалади?» деган гап юради. Бунинг учун ҳар бир журналист, аввало, ўзи инсон эканини, мана шу юртнинг ўзгаришига бевосита у ҳам дахлдорлигини том маънода ҳис этиши лозим. Журналистиканинг юксалиши шу соҳада ишлаётган ҳар бир одам – у мусаҳҳиҳ бўладими, муҳаррир бўладими, оддий ходим бўладими, саҳифаловчи бўладими, ўзини, касбини ҳурмат қилиши, касбига илоҳий бир неъмат сифатида қарашидан бошланади.\nРостини айтсам, бир пайтлар ҳужжатларимни Москва давлат университети физика-математика факултети Астрономия бўлимига топширганман. Астроном бўла олмадим. Лекин айнан ҳозирги айтган фикрларим ўзимнинг ҳаётимда исбот этилиши учун ҳам журналистикага кириб келишим зарур бўлди.\nАнча йилдан бери факултетда ёшлар билан ишлайман. Касбимизни ардоқлайдиган, журналистиканинг қийинчиликларига бардош бера оладиган, шиддатли ўзгаришлар, шиддатли жараёнлар журналистлар олдига қўяётган муаммоларни жуда тезкорликда ҳал эта оладиган кадрларни тайёрлаш, янги асрнинг ахборот даъватларига, ахборот ўзгаришларига қарши курашда маълум улуш қўшадиган, уларга таъсир эта оладиган журналистларни тарбиялаш, менингча, бу жуда катта юмуш. Шу йўлда менга кўмак берган устозларимга раҳмат айтаман!\nОлижаноб устозларим Сайди Умиров, Бойбўта Дўстқораевлар ҳаётда инсонларга яхши қарашни, улардан фақат яхши хислатларни топишга ўргатишган. Ҳаёт шафқатсиз, ҳар биримиз адашамиз, шунга қарамасдан, ниҳоятда кечиримли бўлишни ва айнан журналистикада олижанобликни ўргатишни бизга вазифа сифатида юклатишган. Шунинг учун мен ўз талабаларимга, у хоҳ матбуотчи бўлсин, хоҳ телерадиожурналист, хоҳ интернетда ишласин, биринчи ўринда инсонийликни улуғлайдиган одамлар бўлишларига озгина бўлсада-да, ўз ҳиссамни қўшаётганимдан ўзимни бахтли деб ҳисоблайман.\nТақдир мени журналистикага етаклаб келибдими, шу соҳада ўзимнинг ўрнимни топа оляпман, дея ишонч билан гапира оламан. «Топа олдим», дейишга ҳали эрта. Ёшлар билан ишлаш ниҳоятда завқли. Уларнинг ёниб турган кўзига қараб, ҳаётда қандайдир ҳақиқатларни излашаётганларига ёрдам бериб, ўз кашфиётларини рўёбга чиқара олишларида озгина бўлсаям туртки беришдан катта бахт бўлмаса керак ҳаётда.\nФакултетдаги ҳар бир куним учун худога шукур айтаман. Агар шу факултет бўлмаганида инсоннинг қадри нима эканини агар журналистика бўлмаганида инсон олий неъмат эканини тушунмай яшаб ўтган бўлардим.\nАлижон САФАРОВ, «Ватанпарвар» газетаси бош муҳаррири:\n– Менимча, бугун тарозининг бир палласида глобаллашув, ахборот асри, иккинчи палласида миллий манфаатларимиз турибди. Шунинг учун эрталаб уйдан чиққанда ўзимни худди жангга отлангандек сезаман. Журналист касбини танладингми, ахборот майдонида халқинг, юртинг манфаатини ҳимоя қилишга чиққан курашчи бўлишинг керак-да.\nАхборот асрининг асоратлари ҳалитдан сезилмоқда. Бу, аввало, энг муқаддас нарсаларимизга – маданият, қадриятларимизга дахл қилинишида кўзга ташланади. Шунинг учун ахборот, деб маърифатдан, маънавиятдан, қадриятларимиздан айро тушмасликка биз журналистлар ҳам жавобгармиз. Бугуннинг журналистидаги масъулият жуда-жуда оғир эканини сезаётгандирсиз.\nАхборот оқимининг шиддатидан ҳайратланасиз. Ахборот фақатгина бирон-бир воқеа-ҳодиса юзасидан маълумот етказиш, кишиларни янгилик ёки ўзгаришлардан воқиф этиш воситаси деб ўйлайдиганлар янглишади. Бугун ахборот ва коммуникатсия моддий, маънавий, ижтимоий соҳаларнинг ривожига туртки берадиган, ҳатто ҳал қилувчи рол ўйнайдиган даражагача етди.\nЖанг, кураш майдони деганим шунчаки гап эмас. Оммавий ахборот воситаларининг бугун жамият ва инсон ҳаётига таъсирини сўз билан ифодалаб бўлмайди. Айниқса, замонавий ахборот ва ахборот-коммуникатсия воситалари ривожланиши, тараққиётнинг олға қадам босиши соҳада мисли кўрилмаган ўзгаришларга сабаб бўлмоқда. Натижада жаҳон ахборот макони ўзига хос кураш майдонига айланмоқда. Етакчи ахборот агентликлари, нашрлари дунё ахборот маконида ҳукмронлиги доирасини қанчалар кенгайтиришга уринаётганини кўриб, билиб турибмиз. Бунинг ортида етакчи мамлакатлар ғояси, мафкураси ётишини, шу йўл орқали инсонлар онгини, дунёқарашини эгаллашга кураш беаёв кечаётганини сергак, ҳушёр кишилар яхши англашади.\nШунинг учун бугун ҳушёрлик, фаол ҳаётий позитсия миллий манфаатларни ҳимоя қилиш йўлида қўлига қалам олган ҳар бир журналист учун зарур. Яъни «ахборот жамияти», «сунъий интеллект» каби тушунчалар турмушимизга кириб келаётган глобал маконда менталитетни, миллий манфаатларни сақлаш, ҳимоялаш иммунитети хусусида бош қотиришга тўғри келади.\nДарвоқе, глобал тармоқ хусусида. Уни баъзан жаҳон тўри, ўргимчак тўри деймиз. Гап қандай номлашимизда эмас, кундалик ҳаётимизнинг муайян бир қисмига айланган интернет – глобал ахборот тармоғининг шасхга, жамиятга дахл қилувчи ўзига хос томонларини ўз вақтида англаш, ҳис қилишда, деб ўйлайман. Бу ўринда дунёда ва мамлакатимизда рўй бераётган воқеа-ҳодисаларга ўзимизнинг ҳаққоний ва холисона муносабатимизни, эътироф ва эътирозларимизни билдиришга қодир бўлишимиз муҳим.\nРасул Ҳамзатовда шундай гап бор: «Менга мавзу беринг деб айтма, менга кўз беринг деб айт». Баъзи ёш ҳамкасблар «нимани ёзай, йўналиш беринг», дейишганда энсам қотиб, шу фикрни хаёлимдан ўтказаман. Нимани ёзиш, қандай ёзиш борасида кўрсатма бериладиган замон ортда қолди. Атрофга назар солинг. Замонавий ахборот майдонидаги ҳаракатларнинг қанчалар тезкор, тиғизлигини ҳис қиласиз. Бизга алоқаси йўқ, олисда юз берибди-ку, деб воқеликка бепарво қарасак, кўп нарсани бой беришимиз, тараққиётдан ортда қолиб кетишимиз мумкин. Демак, хулоса битта: айтадиган сўзимизнинг таъсирчанлигини, кескирлигини оширишимиз керак.\nБундан 22 йил муқаддам, яъни 1992 йилнинг 24 июнидан бошлаб Мудофаа вазирлигининг марказий матбуот органи «Ватанпарвар» газетаси чоп этила бошланганди. Газета ижодий жамоаси халқимизга, муштарийларимизга «жанговар сўз» айтишни асосий мақсади, деб билади. Бу – мамлакатимиз ижтимоий-сиёсий, маънавий, маданий ҳаётида кечаётган муҳим ўзгариш, янгиланишлар, ёш авлодни миллий истиқлол мафкураси ва ғояси руҳида камол топтиришга йўналтирилган улкан ишлар, мардлик ва матонат фазилатларини тарбиялаш, Ватанга садоқат билан хизмат қилиш мактабига айланган миллий армия ҳақида, Қуролли Кучларда кечаётган ислоҳотлар борасида ўткир, кескир сўз айтиш, дегани. Ахборот маконида ҳали «Ватанпарвар»нинг, республикамиздаги бошқа оммавий ахборот воситаларининг айтганидан айтмаган бундай сўзлари кўп.\nДавронбек ТОЖИАЛИEВ, «ziyouz.com, ziyouz.uz» веб-сайтлари бош муҳаррири:\n– 2001 йилдан журналистлик фаолияти билан шуғулланаман. Ўшанда айнан интернет журналистикасига мослашаман, деб хаёлимга ҳам келтирмагандим. «Маърифат» газетасида мухбир бўлиб ишлардим.\nЖурналистликнинг машаққати холис ва мамнун қила оладиган фикрни айта олишда, деб ўйлайман. Маълумки, бирон воқеада, албатта, икки томоннинг манфаати ётади, яъни бирёқлама фикр бўлмайди. Журналист ана шу икки томонни ҳам хафа қилмасдан уларга бирдек маъқул бўла оладиган одил фикрни айтиши, ифодалай олиши керак, деб ҳисоблайман. Маҳмудхўжа Беҳбудий таълим берганидек, «Бир кишини тўғрисинда хат ёзилур экан, ўшал одамни ояндаги дўст ва ё душман, яхши ва ямон бўлиши ва аҳволини тағйир топилиши эҳтимолини ёдға тутиб, хулоса ҳар бир ишға дастуриламал ҳикмат бўлғон – «Хайрул умури-авсатуҳо» (Амалларнинг яхшиси ўртачасидир) ҳадиси шарифиға амал лозимдур». Менимча, журналист ана шу ўрта йўлни танлаши керак. Касбимизнинг машаққати ҳам шунда. Бунинг учун эса журналист топқир ва билимли бўлиши керак, деб ўйлайман.\n«Нега журналистикани танладим», деб сира афсусланмаганман. Чунки қайси касбни танламанг фидойи бўлиб, ўз ишингизни яхши кўрмасангиз, кўзлаган мақсадингизга ета олмайсиз. Сайт орқали қилаётган ишларим кимгадир маънавий озуқа бераётганидан, ўқишга иштиёқманд инсонларга кўмак бўлаётганидан мамнун бўламан.\n2004 йилда интернет журналистикасида – глобал тармоқда ўзбек тилидаги маълумотлар жуда кам эди. Мен ўзбек тилидаги ахборотга бўлган ана шу эҳтиёжни турли мақола ва маълумотлар билан қондиришни мақсад қилиб, унга киришдим. Ўшанда веб-сайтимда ҳеч бўлмаса, мингта мақола жойлаштиришни режалаштиргандим. Бу мақсадимга икки йилда эришдим. Йиллар ўтиб, ахборот технологиялари фаолияти юксалгани, техника тараққий этгани сайин менинг ҳам мақсадларим катталашиб борди. Мен ижтимоий тармоқ орқали фақатгина ахборот етказишни эмас, балки зиёли қатламнинг манфаатларига хизмат қилувчи, ўқувчига нафақат ахборот, балки маънавият ҳам улашишни сайтимнинг вазифаси этиб белгиладим. Менимча, бунга маълум даражада эришишга ҳаракат қиляпман.\nБарчиной ЖЎРАEВА, ЎзМТРК “Ўзбекистон” телерадиоканали Маданий-маърифий ва бадиий дам олиш дастурлари бош таҳририяти бош муҳаррири ўринбосари:\n– Ўқувчилигимда тарих фани ўқитувчимиз Доно опа “Овозинг жуда чиройли-да, сени радиога олиб борай-чи!”, деб болалар таҳририятига етаклаб келганлар. У ердаги муҳит, студия, микрофон мени жуда ҳаяжонга солган, қизиқишимни ҳам оширган. Каттароқ синфга ўтгач, “Ёш ижодкорлар” тўгарагига қатнай бошладим. Қайноқ ижодий муҳит, бир ондаёқ ўз домига тортди. Тенгдошларим билан мулоқотлар, тортишувлар, буларнинг бари мени руҳан журналистлик касбига тайёрлаган омиллар.\nМактабдалигимдаёқ журналист бўлишимни аниқ билар эдим.\nҲар бир касбнинг ўз заҳмати бор, аслида. Балки шунинг учун унинг меваси тотлидир… Ўйлаб қарасам, билганларимдан билмаганларим кўп. Ижод маҳсулим эфир юзини кўргач, мен ҳам оддий томошабин қатори уйда, ойнаи жаҳон орқали томоша қилганимда, фарзандларим, ота-онам, томошабинлар томонидан ишимга баҳо берилганда, бир оғиз ширин сўз эшитсам, тўғриси, чарчоқлар, қийинчиликлар унут бўлиб кетади. Чунки меҳнатим самарасиз кетмади, кимларнингдир эътиборини тортяпти. Шу касбни танлаганимдан ҳеч ҳам афсусланмайман. Аксинча, танламаганимда, кўп нарсани йўқотган бўлардим.\nБу касб мени фикран улғайтирди. Тарбиялади, чиниқтирди. Нимагаки, эришган бўлсам, шу касбим туфайли.\nИжодкорда ўз ишидан қониқмаслик ҳисси бор экан, ёшидан, тажрибасидан қатъи назар, у изланади. Касбда муаммолар бўлмайди, муаммо касб эгаларида, унинг билими, уқуви, малакасида.\nФозил ЖАББОРОВ тайёрлади.\n← Previous Previous post: Рамазонга қандай тайёргарлик кўрилади?\nNext → Next post: UzNetda muvaffaqiyatli loyiha yaratish – fikr va mulohazalar


Дубайда шаҳвоний расмларини интернетда 150 минг кишига улашган ўзбекистонлик аёл ҳибсга олинди\n03 август 2020, Тошкент вақти: 20:08\nМаҳаллий нашрларга кўра, ўзбекистонлик аёл "кийинаётган пайтида, ҳатто ҳожатхонада ҳам" ўз танасини расмга олишини билдирган\nДубайда ўзбекистонлик аёл ўзининг интим расмларини ижтимоий тармоқларда 150 минг кишига тарқатганликда айбланиб ҳибсга олинди. Бирлашган Араб Амирликлари полициясининг Озодликка маълум қилишича, 35 ёшли аёл 18 ноябрь куни Дубай шаҳрида ҳибсга олинган ва ҳозирда унга нисбатан очилган жиноят иши прокуратурага оширилган. Прокуратура вакилларига кўра, ўзбекистонлик аёл айби судда исботланадиган бўлса, у жаримага тортилиши ёхуд бир неча ойгача қамоққа маҳкум этилиши мумкин. Бирлашган Араб Амирликларида бу каби ҳаракат беадаблик жиноятлари сирасига киради ва хорижликлар орасида тез-тез учраб туради.\nДубайда Ўзбекистон фуқароси ўзининг интим расмларини интернетда тарқатганликда гумонланиб, ҳибсга олингани тўғрисидаги хабарни Бирлашган Араб Амирликлари ҳуқуқ-тартибот идоралари Озодликка тасдиқлашди. Дубай полицияси вакили 35 ёшли аёл 18 ноябрь куни ҳибсга олингани ва беадаблик билан боғлиқ қонунбузарликда айбланаётганини билдирди.\n- Бу аёл ҳибсда қолади. Тергов тугаганидан кейин унинг тақдирини суд ҳал қилади. Бундан ортиқ тафсилотларни телефон орқали бера олмайман,- деди полиция вакили.\nУнинг яна айтишича, ҳозирда бу иш прокуратурага оширилган.\nДубайдаги маҳаллий нашрлар ҳибсга олинган ўзбекистонлик аёлнинг шахсини Н.К. деб бермоқда. Полиция уни шаҳвоний расмларини ижтимоий тармоқдаги 120 мингга яқин фолловерига юборганликда гумон этмоқда. Расмлар айнан қайси ижтимоий тармоқ орқали тарқатилгани аниқлаштирилмаган. Бундан ташқари Snapchat видео-мессенжери орқали бу аёл 30 минг кишига ҳам интим расмларини юборгани иддао қилинмоқда.\n35 ёшли бу аёл ижтимоий тармоқда ўзини БАА фуқароси Лайла Ал Фаласий, деб таништирган. Дубай полициясининг электрон жиноятларни тергов қилиш бошқармаси ўтказган текширув натижасида, деярли кундалик равишда турли шаҳвоний позаларда тушган расмларни тарқатувчи аёл Шаржа шаҳрида истиқомат қилиши ваЎзбекистон фуқароси эканини аниқлаган. Полиция уни Дубай шаҳрининг Ал Барша мавзесидаги квартирада ҳибсга олган.\nСўроқ пайтида аёл БААга 20 йил аввал келгани ва бу мамлакат фуқаросига турмушга чиққани тўғрисида кўрсатма берган. Ижтимоий тармоқ аккаунтидаги Лайла Ал Фаласий исми сохта эканига иқрор бўлган.\n“Мен кийинаётган пайтимда ва ҳатто ҳожатхонага кирган пайтимда телефоним ёрдамида ўз танамни суратга тушираман. Ва кундалик равишда турли расмларимни, ҳатто машинада кетаётганимда ёки жамоат жойларида ўз фолловерларимга жўнатаман”, дея ўзбекистонлик аёл сўзларидан иқтибос келтирди Khaleej Times нашри.\nУ Дубайда бундай ҳаракат жазога лойиқ жиноят эканидан бехабар бўлганини ҳам иддао қилган.\nДубай прокуратурасининг ўзини таништирмаган вакили Озодлик билан суҳбатда мазкур ҳаракат беадаблик жинояти ҳисобланиши ва жаримадан тортиб, қамоққа маҳкум этилиш билан жазоланишини айтади.\n- Бу аёлга қандай жазо берилишини мен айта олмайман. Жазони суд беради. Унга жарима ҳам солиниши мумкин, бир ойлик қамоқ жазоси ҳам берилиши мумкин. Жиноятнинг оғирлигига қараб, енгилроқ ёки оғирроқ жазо бўлиши мумкин, буни олдиндан айтиб бўлмайди. Бу қонун хорижликларгагина эмас, БАА фуқароларига ҳам бирдек қўлланади. Лекин беадаблик билан боғлиқ бундай ҳаракатларни асосан хориж фуқаролари содир этади. Чунки хорижликлар ўз мамлакатларидаги қонунларни билади, бу ерда вазият бошқачалигини тасаввур ҳам қила олишмайди кўпинча. Хорижликлар бундай вазиятга тез-тез тушиб туради, дейиш мумкин,- дея таъкидлади Дубай прокуратураси вакили.\nСуҳбатдош бутун мамлакатда қонун бир хил бўлишига қарамасдан Дубайда бу каби қонунбузарликлар учун БААнинг бошқа амирликларига қараганда енгилроқ жазо берилишини ҳам қўшимча қилди.\n- Жазо бошқача бўлиши мумкин. Масалан Дубайдаги жазо Шаржадагидан фарқ қилиши мумкин. Лекин қонунлар ҳамма жойда бир хил,- дейди у.\nКўп йиллардан бери Дубайда истиқомат қилувчи ўзбекистонлик Гулнора Дубай хорижлик сайёҳлар кўп борадиган манзил бўлгани учун қонунлар бироз юмшатилганини айтади.\n- Масалан, Дубайда қўл ушлашиб юриш мумкин, уни ҳеч ким таъқиб қилмайди. Шаржада эса қонун кучли ва қўл ушлашиб юриш тақиқланади. Дубайда туризмни ривожлантириш учун қонунлар анча соддалаштирилган. Шаржада эса исломий удумлар мустаҳкамроқ бўлгани учун бу каби ҳолатларга жиддий қаралади,- дейди Гулнора.\nПрокуратура вакили Озодлик билан суҳбатда ҳатто Дубайда ҳам хорижлик сайёҳларни қийин вазиятга тушириб қўйиши мумкин бўлган беадаб ҳаракатлардан огоҳлантирди. Унинг айтишича, жамоат жойларида икки жинс вакилининг бир-бирига ҳиссиётларини изҳор қилиши, қўл ушлашиб кўришиши, ўпишиши, аёлнинг номаҳрам эркак билан меҳмонхонада қолиши ёки жинсий алоқага киришиши, яланғоч суратларни телефон ёки интернет орқали тарқатиши беадаб ҳаракат ҳисобланади ва жазога тортилади.\nЛекин Дубайда, масалан, пляжда аёлларнинг бикини чўмилиш кийимида бўлиши ёки аёл кишининг ўзи эркакка биринчи бўлиб қўл узатиши жиноят ҳисобланмайди. Бундан ташқари Дубай аэропортида бир-бири билан ҳайрлашаётган эр-хотиннинг ўпшиши ҳам қонун доирасида ҳисобланишини айтади прокуратура вакили.\n2012 йилда филлипинлик бир аёл ҳам телефон орқали ўзининг шаҳвоний расмини бир эркакка юборгани учун суд қилинганини маҳаллий нашрлар ёритган эди.\nҚози айбланувчи аёлга мурожаат қилиб “сиз беадаб тарзда тушган расмингизни бир эркакка, у билан жинсий алоқага киришиш мақсадида юборгансиз. Бошқача қилиб айтганда сиз шайтоннинг ишини қилгансиз”, дея таъкидлаган эди.\nАёл ўзини Филлипинга депортация қилишларини сўраганда, судья “сизни депортация қиламиз, лекин расмларингизни олиб қоламиз”, дея ҳазиллашгани мунозараларни келтириб чиқарган.


Олимлар муз ванналарининг самарадорлигига шубҳа билдиришди\n11:25 / 05.10.2016\nКриштиану Роналду ва бошқа кўплаб спортчиларнинг мусобақалар учун тез суръатларда тикланиши учун қабул қиладиган муз ванналари фойдасиздир. Олимларнинг фикрича, бу каби ванналар аслида тананинг зарарланган қисми ва мушакларни тиклашга умуман ёрдам бермайди. Уларнинг хулосалари битилган мақола Journal of Physiology нашрида чоп этилган.\n"Аниқланишича, совуқ сувга тушиш машғулотлар ва мусобақалардан кейинги тикланиш учун энг самарали усул эмас. Спортчилар зарарланган мушакларни тиклаш учун қўллайдиган стратегияларини қайта кўриб чиқишлари зарур. Яна бир жиҳат, сувнинг бошқа ҳарорати ва ваннада туриш вақтини ўзгартириш зарарланган мушаклар тикланишига нақадар ёрдам беришини ҳам батафсил аниқлаб олиш керак", — деган Австралиянинг Брисбан шаҳридаги Квинсленд Технология университети илмий ходими Жонатан Пик.\nСўнгги вақтларда қатор спортчилар хусусан, Португалия терма жамоаси сардори Криштиану Роналду ўйинлардан кейин муздек сувда бир неча ўн дақиқа чўмилиш, тезроқ тикланишига ёрдам беришини таъкидлаб келади. Пик ва унинг ҳамкасблари эса, айни шу муолажа нақадар тўғри эканини текшириб кўришган. Бунинг учун 19-24 ёшдаги, доимий спорт билан шуғулланувчи ва фаол турмуш тарзини олиб борувчи 9 нафар кўнгиллини жалб этишган. Уларга ўзларини спорт юлдузи сифатида ҳис қилиш таклиф этилган.\nУлар, ўзларининг одатдаги жисмоний машқларини бажаришгач, ҳарорати 10 даражани ташкил этган сувга тушишган. Биринчи кунда унинг вақти 10 дақиқани ташкил этган. Бир ҳафтадан сўнг, олимлар тикланишнинг одатдаги усули, яъни ўрнатилган велосипед педалларини бир неча ўн дақиқага айлантиришни таклиф этишган.\nҲар бир "тикланиш жараёнидан" сўнг, биологлар мушаклар зарарланганини англатувчи сут кислотаси ва бошқа моддалар даражасини текшириб боришган.\nТажрибанинг кўрсатишича, совуқ сувга тушиш ва шунинг натижаси ўлароқ мушаклар ҳароратининг пасайиши ҳамда қон айланишининг секинлашуви спортчиларнинг тезроқ тикланишига одатдаги тикланиш машқларидан кўра яхшироқ ижобий самара бермаган. Шу боисдан ҳам, олимлар спортчиларга тикланишнинг янги усулини топишга ёки ўзларининг "музли" усули бошқаларидан шунчаки кўриниши билан фарқланишини айтишни тавсия этишмоқда.\nКриштиану Роналду муз ваннаси


“Локомотив” икки нафар футболчисини ижарага берди - Offside.uz – Offside'да бўлинг, офсайдда қолманг!\nТошкентнинг “Локомотив” жамоаси ўз сафини маҳоратли футболчилар ила тўлдириш билан бир қаторда ўз футбол мактаби тарбияланувчиларини таркибга жалб этишга ҳам алоҳида эътибор қаратмоқда. Натижада “темирйўлчилар” сафида ҳар бир чизиқда бир неча нафардан рақобатбардош ўйинчилар тўп суришмоқда.\nМана шундай футболчиларнинг ўйин амалиётига кўпроқ эга бўлишини кўзлаган ҳолда “Локомотив” баъзи бир футболчиларни ижарага беришга ҳам эътибор бермоқда. Жумладан, Ўзбекистон миллий терма жамоаси аъзоси Саламат Қутибоев кўпроқ ўйин амалиётига эга бўлиши учун мавсум сўнггига қадар “Бухоро” жамоасига ижарага берилди.\n10/08, 15:13 0


«Замон ўзгаряпти, лекин монопол корхоналар ўзгара олмаяпти» — президент – Газета.uz\n«Замон ўзгаряпти, лекин монопол корхоналар ўзгара олмаяпти. Қатъий чоралар кўриш вақти-соати келди. Иқтисодиётда бу ҳаёт-мамотимиз», — деди Шавкат Мирзиёев. Президент рақобатни ривожлантириш ва монополияга қарши курашиш борасида мутлақо янги тизим яратиш лозимлигини таъкидлади.\n28 май 2020, 21:42 Иқтисодиёт\nЎзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 28 май куни иқтисодиётда рақобат муҳитини таъминлаш ва истеъмолчилар ҳуқуқини ҳимоя қилиш борасидаги устувор вазифалар муҳокамасига бағишланган йиғилиш ўтказди, дея хабар берди давлат раҳбари матбуот хизмати.\nПрезидент Ўзбекистон бозор иқтисодиётига қатъий ўтиши жараёнида рақобат масаласи принципиал аҳамиятга эга эканини таъкидлади.\n«Мени ташвишлантирадиган масала шуки, корхоналаримиз ташқи рақобатга бардош бера оладими? Четдан товар кириб келса, юртимизда ишлаб чиқарилган худди шундай маҳсулот унга рақобатчи бўла оладими? Маҳаллий маҳсулотларнинг таннархини пасайтирсак, хориждан ўзлари олиб кетишади», — деди президент.\n«Рақобат бўлмаса, сифат бўлмайди, нарх тушмайди. Замон ўзгаряпти, лекин монопол корхоналар ўзгара олмаяпти. Қатъий чоралар кўриш вақти-соати келди. Иқтисодиётда бу ҳаёт-мамотимиз. Агар раҳбарлар шунга муносиб бўлса, ишлайди, бўлмаса — кетади», — деди Президент.\nЙиғилишда корхоналарнинг бозордаги монопол мавқеини аниқлаш бўйича ёндашувларни қайта кўриб чиқиш, монопол товарлар рўйхатини кескин қисқартиришга қаратилган «йўл харитаси» тасдиқлаш вазифаси белгиланди.\n«Дунё тажрибасини ўрганиб, ўз йўлимизни топишимиз зарур. Монополиядан чиқариш, рақобатни таъминлаш, истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича якдил йўналишимиз бўлиши керак», — дея таъкидлади Шавкат Мирзиёев.\n«Қачон рақобатга тайёр бўламиз? Соҳа ва тармоқларимиз тайёр бўлса. Соҳалар қачон тайёр бўлади? Мутахассислар бўлса. Энг заиф жойимиз: малакали мутахассислар етишмайди, технология йўқ, стандартлар йўқ. Шунинг учун бу соҳани деярли бошидан бошлашимиз керак», — деди президент.\nИқтисодиётда имтиёзлардан самарали фойдаланиш масаласига ҳам тўхталиб ўтилди. Масалан, имтиёздан фойдаланган 23 та ёғ-мой корхонасида янги иш ўринлари етарлича ташкил этилмаган. Аксинча, паррандачилик ва балиқчилик соҳаларида рақобат муҳити яратилгани натижасида сўнгги 4 йилда парранда гўшти етиштириш 100 минг тоннадан 205 минг тоннагача, балиқ 65 минг тоннадан 122 минг тоннагача кўпайган.\n«Паррандачилик ва балиқчилик уюшмалари монополиядан озод қилингани натижаси сезиляпти. Тадбиркорлар ўзини эмин-эркин ҳис қилиб, ҳаракат қиляпти. Нарх ва сифат жиҳатидан бозорга муносиб товар ва хизматлар чиқиши керак. Рақобат бўлса, аҳолининг танлаш имконияти ва сотиб олиш қобилияти ошади, одамлар рози бўлади», — деди Шавкат Мирзиёев.\n«Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ҳақида кўп гапирилади, лекин амалда бу тизим тўла ташкил қилингани йўқ. Буни талаб қиладиган муҳит йўқ, билим йўқ, оммавий ахборот воситаларида тарғибот етишмайди», — деди давлат раҳбари.\nБунга асосий сабаб — монопол корхоналар ўз манфаатига мослаб ҳужжатлар ишлаб чиққан бўлиб, уларда истеъмолчилар манфаати тўлиқ инобатга олинмаган. Монополияга қарши курашиш қўмитаси ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлигининг ваколатларини кенгайтириш муҳимлиги таъкидланди.\nЙиғилишда белгиланган вазифалардан келиб чиқиб, Ўзбекистон Монополияга қарши курашиш қўмитаси фаолиятини тубдан такомиллаштиришга доир қарор лойиҳаси тайёрлаш вазифаси қўйилди. Қўмитани истеъмолчиларнинг манфаатларини тўғридан-тўғри ҳимоя қиладиган халқ вакиллик органи — Олий Мажлисга ҳисобдор этиб белгилаш масаласини кўриб чиқиш топшириғи берилди.\n«Газета.uz» 1 914\n09.07 Ўзбекистон шаҳарларида зилзила қайд этилди\n09.07 Қамчиқда Isuzu жарликка ағдарилиб кетди, икки киши ҳалок бўлди\n09.07 Коронавирус беморлари сони 11259 нафарга етди (+167)\nЎзбекистон шаҳарларида зилзила қайд этилди


2021 йилнинг 27 февраль куни Ўзбекистон ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов Бишкек шаҳрига амалий ташриф доирасида Қирғизистон ташқи ишлар вазири Руслан Казакбаев билан учрашди.\nТашқи ишлар вазирлиги хабарига кўра, бўлиб ўтган суҳбат чоғида икки мамлакат ўзаро манфаатли соҳаларда сермаҳсул ҳамкорлик қилаётгани қайд этилди. Ўзбекистон ва Қирғизистоннинг кўплаб минтақавий ва халқаро масалалар бўйича мавқелари яқин бўлиб, бу кўп томонлама тузилмалар доирасида изчил ҳамкорликни давом эттириш учун мустаҳкам замин яратаётгани эътироф этилди.\nТурли даражаларда ўтказилиши режалаштирилган учрашувлар жадвали ва кун тартиби юзасидан ҳам фикр алмашилди.\nМарказий Осиёда давлатлараро алоқаларнинг бугунги ҳолати ва ривожланиш истиқболлари батафсил кўриб чиқилди. Ҳудудлараро савдо-иқтисодий алоқаларни кенгайтириш, инвестициялар, инновациялар ва технологияларни жалб қилиш, янги бозорларга экспорт ҳажмини ошириш йўлида саъй-ҳаракатларни бирлаштириш муҳимлиги эътироф этилди.\nҚирғизистон томони жорий йил Тошкент шаҳрида бўлиб ўтадиган «Марказий ва Жанубий Осиё: минтақавий боғлиқлик. Таҳдидлар ва имкониятлар» мавзусидаги халқаро конференцияга таклиф қилинди, дейилади хабарда.


Давлатимиз раҳбарининг жорий йил 5 апрелдаги "Мактабгача таълим тизимини янада рағбатлантириш ва ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида"ги қароридан руҳланган "TINIQ FAVVORA" хусусий корхонаси раҳбари Мухтор Fаффоров ушбу масканни ташкил этишни таклиф қилган эди. Қисқа муддатда боғча барпо этилиб, фойдаланишга топширилди.\nБу ерда болалар учун барча шароит муҳайё этилган. Овқатланиш, дам олиш ва бошқа хоналар зарур ускуналар, адабиёт ва қўлланмалар билан тўлиқ таъминланган. Боғча ҳовлисидан эртаклар қаҳрамонларининг суратлари чизилган плакатлар, ёш ҳунармандларнинг ижодий ишлари жой олган. Ўйинчоқлар етарли даражада. Хоналарда ўрнатилган телевизорлар орқали маданий-маърифий кўрсатувлар ҳамда мультфильмлар намойиш этилади.\n— Муассаса учун бўш турган бино ажратилган эди, — дейди М. Fаффоров. — Уни реконструкция қилиш, ошхона, спорт зали, қозонхона қурилишини тугаллаш учун 2 миллиард сўмдан ортиқ маблағ сарфладик. Айни кунда бу ерда 20 нафар, жумладан, 4 нафар олий маълумотли ходим фаолият олиб бормоқда. Боғчага 3-6 ёшдаги 43 нафар болани қабул қилганмиз. Яқинда мактаб учун тайёрлов гуруҳларини ташкил этиш режалаштирилмоқда.\n"Роҳатой"нинг тарбияланувчилари бу ерда тенгдошлари билан мулоқотда бўлиш билан бирга, атроф-муҳит билан яқиндан танишади, ундаги ҳар бир жонзот ҳақида маълумот олади, ўзини қизиқтирган саволларга жавоб топади. Истеъдодли болалар инглиз, рус тилларидан сабоқ олишмоқда. Қизлар учун бадиий гимнастика тўгараги ташкил этилган. Келажакда шахмат, шашка ва спортнинг бошқа турлари билан ҳам шуғулланиш имкони яратилади.\nТадбиркорнинг таъкидлашича, бино куз-қиш мавсумига тайёр ҳолатга келтирилган. Газ, электр энергияси, сув таъминоти тўлиқ йўлга қўйилди. Бир сўз билан айтганда, болаларнинг вақтини мазмунли ўтказиш ва уларни ҳар томонлама баркамол этиб тарбиялаш учун барча зарур шароит яратилган. Бу эса келажагимиз ворисларининг етук инсон бўлиб вояга етишига хизмат қилади.


Америкалик аёлнинг қулоғидан врачлар ўта заҳарли ўргимчакни олиб ташлашди… - 26 Августа 2019 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2019 » Август » 26 » Америкалик аёлнинг қулоғидан врачлар ўта заҳарли ўргимчакни олиб ташлашди…\nАмерикалик аёлнинг қулоғидан врачлар ўта заҳарли ўргимчакни олиб ташлашди…\nАмериканинг Канзас-Сити шаҳрида яшовчи Сюзи Торрес исмли аёл кейинги пайтларда қулоғидан кўп шикоят қила бошлаганди. Ўзининг айтишича, қулоғига сув йиғилиб қолгандек туюлавераркан. Охири врачга мурожаат этишга мажбур бўлибди. Врач эса текшириб кўрди-ю, даҳшатдан қотиб қолди. Чунки аёлнинг қулоғида дунёдаги ўта заҳарли жигарранг-яккамохов ўргимчаги кириб олган экан. Врач дарҳол ҳамкасбларини чақирди ва биргаликда ўргимчакни олиб ташлашди.\nЖигарранг-яккамохов ўргимчаги ҳақиқатан дунёдаги ўта заҳарли ўргимчакларнинг бири ҳисобланиб, асосан Америка қитъасида истиқомат қилади. Агар у чақса, одамнинг бадани қичий бошлайди. Одам ўта асабий бўлиб қолади. Танасида чидаб бўлмас даражада оғриқ туяди. Ўз вақтида чора кўрилмаса, ўлимга олиб боради. Демак, ўргимчак америкалик аёлнинг қулоғига кириб анча вақт яшашига қарамай, уни чақмабди.


Давлат бюджети қабул қилинди, бир нечта қонун маъқулланди | NORMA.UZ\n18 декабрь куни Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг ўнинчи ялпи мажлиси бўлиб ўтди.\nСенат мажлисида «2021 йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисида»ги, «Бюджет жараёни такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги, «2021 йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қонунлар муҳокама қилинди.\n«2021 йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисида»ги Қонун билан келгуси йил учун асосий макроиқтисодий кўрсаткичлар ва консолидациялашган Давлат бюджети прогнозлари ҳамда 2022–2023 йиллар учун бюджет мўлжаллари белгиланди.\nАсосий эътибор макроиқтисодий барқарорликни сақлаб қолиш, фискал рағбатлантириш чораларини мўътадиллаштириб бориш, иқтисодий ўсиш суръатларининг 5%дан юқори бўлишини таъминлашга қаратилган. Инфляция даражасининг пасайиш тенденцияси давом этиши ва келгуси йилда унинг 10% атрофида бўлиши прогноз қилинмоқда.\n2021 йилда Консолидациялашган бюджет даромадлари 178,5 трлн сўмга ёки ЯИМнинг 25,9%и даражасида прогноз қилинган.\n2021 йилда Давлат бюджети даромадлари 147,2 трлн сўм ёки ЯИМнинг 21,3%и миқдорида белгиланмоқда. Давлат мақсадли жамғармалари даромадлари 26,2 трлн сўмни, харажатлари эса 40,8 трлн сўмни ташкил этади. Давлат мақсадли жамғармаларига республика бюджетидан 15,9 трлн сўм маблағ ажратилади.\nДавлат бюджетидан ижтимоий соҳаларга, хусусан, таълим соҳаси харажатларига 34,6 трлн сўм, соғлиқни сақлаш соҳасига 19,6 трлн сўм, маданият ва спорт соҳаси харажатларига 2,6 трлн сўм ва фанни янада ривожлантириш тадбирлари учун 1,2 трлн сўм йўналтириш режалаштирилган.\nШунингдек мажлис давомида «Бюджет жараёни такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги Қонун билан бюджет тизими ва бюджет жараёнини такомиллаштириш чоралари белгиланиши таъкидланди.\nУшбу чораларнинг Бюджет кодекси ва МЖТК ҳамда «Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида»ги ва «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги қонунларга тегишли ўзгартиш киритиш орқали амалга оширилиши назарда тутилган.\nМЖТКга давлат мақсадли жамғармалари бюджетларининг ижроси ҳақидаги ҳисоботни тақдим этмаган, бюджет жараёнининг шаффофлигини таъминлаш тартибини бузган вазирлик ва идоралар раҳбарларига жарима қўллаш бўйича ўзгартишлар киритилмоқда.\nМажлисда «2021 йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисида»ги Қонун қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги Қонун ҳам кўриб чиқилди.\n2021 йилда солиқ сиёсатини такомиллаштириш, маҳаллий ишлаб чиқарувчилар рақобатбардошлигини ошириш орқали солиқлар йиғилувчанлигига эришиш Қонуннинг асосий мақсадидир. Шунга кўра, «Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги Қонун ва Солиқ кодексига тегишли ўзгартишлар киритилмоқда.\nСолиқ кодекси нормаларининг тўғридан-тўғри амал қилишини таъминлаш мақсадида тегишли солиқ ставкаларини босқичма-босқич базавий ставкаларга етказишни назарда тутувчи ўзгартишлар ҳам киритилмоқда. Ушбу Қонунлар Сенат аъзолари томонидан маъқулланди.\nСенат мажлисида «2020 йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартишлар киритиш ҳақида»ги Қонун муҳокама марказида бўлди.\nМазкур Қонун Президентнинг 2020 йил 19 сентябрдаги қарорига мувофиқ ишлаб чиқилган. Фармонга мувофиқ коронавирус пандемияси кутилганидан узоқроқ давом этганлиги, бунинг натижасида қўшимча харажатларнинг юзага келиш муносабати билан Инқирозга қарши курашиш жамғармаси харажатлари 10 трлн сўмдан 13,4 трлн сўмга кўпайтирилган.\nШу билан бирга, ташқи қарзни жалб этиш бўйича имзоланадиган янги шартномаларнинг чегараланган ҳажми 5,5 млрд АҚШ долларигача оширилмоқда.\n«Давлат бюджети тўғрисида»ги Қонуннинг 6-моддасига мувофиқ республика бюджетидан биринчи даражали бюджет маблағларини тақсимловчиларга ажратиладиган маблағларнинг чекланган миқдорининг 10 ва ундан ортиқ фоизга ўзгариши ҳам тақдим этилмоқда.\nШунингдек 2020 йил учун давлат мақсадли жамғармалари ҳамда Тикланиш ва тараққиёт жамғармасининг даромадлари прогнози ҳамда уларнинг харажатлари жадвалидаги йил боши ва йил охири қолдиқларига аниқлик киритилмоқда.\nПарламент юқори палатасининг ўнинчи ялпи мажлисида сенаторлар томонидан «Божхона тартиб-таомилларини соддалаштириш ва уйғунлаштириш тўғрисидаги халқаро конвенцияга (Киото, 1973 йил 18 май, 1999 йил 26 июндаги ўзгартиришлар билан) Ўзбекистон Республикасининг қўшилиши тўғрисида»ги Қонун маъқулланди.\nМазкур Қонун Киото конвенцияси қоидалари асосида Ўзбекистон Республикаси божхона қонунчилиги, тартиб-таомилларини соддалаштириш ва уйғунлаштириш орқали мамлакат ташқи савдо фаолиятини рағбатлантириш мақсадларига қаратилган. Киото конвенцияси қоидалари тавсиявий характердаги стандартлар шаклида Жаҳон божхона ташкилоти томонидан ишлаб чиқилган. МДҲ мамлакатларидан Озарбайжон, Арманистон, Беларусь, Қозоғистон, Россия, Тожикистон ва Украина давлатлари Киото конвенциясига қўшилган.\n«Давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги қонунчилик такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек айрим қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш ҳақида»ги Қонун муҳокама қилинди.\nҚонун билан «Валютани тартибга солиш тўғрисида»ги ва «Давлат-хусусий шериклик тўғрисида»ги қонунларга ўзгартишлар киритилмоқда. Жумладан, «Давлат-хусусий шериклик тўғрисида»ги Қонунда давлат-хусусий шериклик лойиҳаларни амалга ошириш билан боғлиқ тушунчаларга тўлиқ ва аниқ изоҳ берилмаган эди.\nҚолаверса, амалдаги Қонунда тендер бошланишидан бир ой олдин ОАВда, давлат органи веб-сайтларида эълон қилиниб, манфаатдор шахслар доирасини аниқлаш жараёни назарда тутилган. Айнан шу ҳолат тендер жараёнини аксарият ҳолларда бир ойга кечиктирилишига сабаб бўлаётган эди.\nИчки амалиёт ва халқаро тажрибадан келиб чиқиб, Қонунга «концессия», «махсус лойиҳалаштириш компанияси» ва «талабгор» деган янги тушунчалар киритилиб, уларга тасниф берилмоқда. Бозорнинг ишлаш механизмларига монанд қоидаларини белгилаш мақсадида Қонунда ишлатиладиган бошқа асосий тушунчаларга аниқлик киритилмоқда.\nБундан ташқари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига ДХШ тўғрисидаги битими доирасида ўз ихтиёрларидаги объектларни аниқлаш, давлат-хусусий шериклик лойиҳаларини, шу жумладан чет эл инвесторлари иштирокидаги лойиҳаларини ўз вақтида ва самарали амалга оширишга тўсқинлик қилувчи омилларни ва мавжуд муаммоларни аниқлаш, уларни ҳал этиш бўйича чоралар кўриш ваколатлари берилмоқда. Қонун сенаторлар томонидан маъқулланди.\nСенат мажлисида «Ўзбекистон Республикасининг Жиноят, Жиноят-процессуал кодекслари ҳамда Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги Қонун муҳокама қилинди.\nСўнги йилларда мамлакатимизда миллий ахборот макони ва инфратузилмасини ривожлантиришда сезиларли ислоҳотлар қилиниб, сўз эркинлиги ва ахборот очиқлигини таъминлаш жараёни кескин ўзгарди. Шу билан бирга, ахборот эгаларининг сўз масъулияти ва унинг оқибатлари бўйича жавобгарликни ҳис қилиши, бошқа шахсларнинг ҳуқуқлари кафолатланиши ҳам тегишлича белгилаб қўйилган.\nШунга қарамай, шахснинг қадр-қимматини камситувчи, уни обрўсизлантиришга олиб келадиган ҳамда жамоат тартиби ёки хавфсизлиги учун таҳдидга эга бўлган ёлғон ахборотни тарқатиш ҳоллари тез-тез учраётганлиги таъкидланди.\nМазкур Қонун шу масалаларни ҳал этиш, тегишли ҳуқуқий майдонни яратиш вазифаларини мувофиқлаштириш учун ишлаб чиқилган. Қонуннинг мақсади долзарб, ишончли ва жамият учун муҳим бўлган ахборотни эркин тарқатиш жараёнларига кўмак берадиган амалий ҳуқуқий механизмларни яратиш, ОАВ эркинлиги ҳамда журналистларнинг профессионал фаолиятининг ҳимояси тўғрисидаги қонунчилик ҳимоясини таъминлашдан иборат.\nМазкур Қонун билан ёлғон ахборотни тарқатганлик учун юридик жавобгарлик чораларининг қабул қилиниши фуқароларнинг ахборот ҳуқуқларининг ҳимояланиши, коммуникация тизимига долзарб ва ишончли ахборотларнинг киритилиши, жамият хавфсизлиги ва барқарорлигининг таъминланишига кўмак беради. Қонун сенаторлар томонидан маъқулланди.\nЯнги таҳрирдаги «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида»ги Қонун парламент аъзолари томонидан қизғин муҳокама қилинди.\nҚонун 2017–2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини тегишли Давлат дастурининг ижросини таъминлаш мақсадида ишлаб чиқилган.\nЎзбекистон қонунчилик базасини тизимлаштириш, НҲҲни ишлаб чиқиш ва қабул қилиш жараёнлари сифатини ошириш, шунингдек уларнинг ижроси мониторингини такомиллаштириш, норма ижодкорлиги жараёнига замонавий ахборот коммуникация технологияларини жорий этиш масалалари долзарб масала эканлиги қайд этилди.\nЯнги таҳрирдаги «Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида»ги Қонунда қуйидагиларга алоҳида эътибор қаратилди:\nлойиҳалар Ўзбекистон Республикаси Интерактив давлат хизматлари ягона порталида муҳокама қилинишининг ҳуқуқий механизми;\nқонун ҳужжатлари ва қонуности ҳужжатларига қуйиладиган асосий талаблар.\nСенат аъзолари мазкур Қонунни маъқулладилар.


Дунë, 10 декабр 2014\n25 январ 2020, Тошкент вақти: 21:58\nчоршанба 10 декабр 2014\nдекабр 10, 2014\n"Сочи кўланкалари" - Олимпиада қурилишларида ўнлаб ўзбек ўлиб кетгани аниқланди\nСочи Олимпиадаси иншоотларини қуришда иштирок этган ўн минглаб меҳнат муҳожирларидан бир неча юз нафари нобуд бўлган. Англия, Руминия ва Россия журналистлари бугун эълон қилган журналистик суриштирув натижаларига кўра, уларнинг кўпчилиги Ўзбекистон фуқаролари бўлган.\nБеларус Россия билан чегарада божхона назоратини тиклади\nКремль Беларусни Божхона иттифоқи қоидаларига хилоф равишда Россиядан келаётган транспортни текшираётганликда айбламоқда. Беларус ҳукумати икки иттифоқдош давлат ўртасида божхона назорати тикланганини расман тасдиқламаган бўлсада, Озодлик мухбирлари чегарада чиндан ҳам божхона назорати қайта тикланганига гувоҳ бўлиб қайтди. Кузатувчилар бу ҳолатни Россия ҳукуматининг Беларусдан келаётган товарларга қўйган чеклови билан изоҳламоқда.\nМарказий Разведка бошқармаси қўллаган қийноқлар тўғрисида ҳисобот эълон қилинди\nАҚШ Конгресси Сенатининг Разведка масалалари бўйича махсус комиссияси “Ал-Қайда” террор тармоғининг қўлга олинган аъзоларига нисбатан Марказий Разведка бошқармаси (МРБ) қўллаган сўроқ усуллари таҳлил этилган махфий ҳисоботнинг баёнини эълон қилди.\nБаҳодирни "Боря"га айлантирган Интернет-такси Интернетда танқидга учради\nРоссияда оммалашган GetTaxi Интернет-такси хизмати ўз тизимидаги марказий осиёлик ҳайдовчиларга русча исм бергани катта баҳсларга сабаб бўлмоқда. Рус тилидаги ижтимоий тармоқларда бу ҳаракати учун миллатчиликда айбланаётган ширкат "эксперимент" ўтказаётганини айтмоқда.\nдекабр 09, 2014\nУсмонов кимошдидан олган Нобел медалини эгасига қайтармоқчи\nРоссиянинг энг бадавлат тадбиркори Алишер Усмонов Нью-Йоркдаги Christie's кимошди савдосида америкалик Жеймс Уотсон савдога қўйган Нобел медалини сотиб олди. Пулдор бизнесмен 4 миллион 100 минг АҚШ долларига олган бу матоҳни эгаси қайтариб беришини айтди. Олим бу мукофотни 1962 йилда ДНК таркибини кашф қилгани учун олган эди.\nАҚШ разведка хизмати қийноқларга оид ҳисоботни эълон қилади\nОқ Уй террорчилик амалиётларида қатнашганликда гумон қилинганларни Марказий Разведка бошқармаси (МРБ) томонидан сўроқ қилишда қўлланилган усуллар тўғрисидаги махфийлик мақоми бекор қилинган ҳисоботнинг эълон қилинишини олқишлади.\nМосквани мигрантлардан "тозалаш"нинг иккинчи босқичи бошланди\nРоссия пойтахтида 8-18 декабрь кунлари оралиғида “Мигрант-2014” оператив-профилактика амалиётларининг иккинчи босқичи ўтказилади. Октябрь охирида ўтказилган “тозалов”нинг биринчи босқичида 50 минг хориж фуқароси ушланган, 3 минг 400 муҳожир депортация қилинган эди.\nОренбургда қурилишда тўрт ўзбекистонлик нобуд бўлди\nРоссиянинг Оренбург шаҳридаги қурилишлардан бирида осма кажава тушиб кетиши натижасида 4 нафар меҳнат муҳожири нобуд бўлди, яна бири оғир аҳволда реанимацияга ётқизилди. Оренбургдаги ўзбеклар жамоаси 11 қаватдан тушиб кетган мосламадагиларнинг барчаси Ўзбекистон фуқароси бўлганини тасдиқлашди.\nЭрон аккредитациядан ўтган америкалик журналистга айблов эълон қилди\nТеҳрон маҳкамасида Washington Post газетаси мухбирига расман эълон қилинди. Эронда аккредитациядан ўтган Жейсон Резаян жорий йил июлида ҳибсга олинган. Америкалик журналистга қандай айбловлар илгари сурилаётгани ҳозирча ошкор қилинмади. АҚШ Давлат котиби қонуний ишлаб турган журналистга айблов эълон қилинганидан таассуф билдирди.\nҲафта суратлари: Уруш манзаралари\nЎтаётган ҳафтада Ироқ, Украина, Суриядан ташқари Грознийдаги жанглар ҳам дунё ҳамжамияти диққатини ўзига тортди. Фотомухбирларнинг биз танлаб олган суратларида бевосита жангларнинг ўзи эмас, жанглар якунланганидан кейинги уруш манзаралари акс этган.\nРоссия фуқароси Тожикистоннинг Москвадаги элчихонасида калтакланганини иддао қилмоқда\nЎз танишининг жасадини Тожикистонга юбориш учун зарурий ҳужжатларни расмийлаштириш учун шу мамлакатнинг Москвадаги элчихонасига мурожаат қилган Россия фуқароси вакиллик ходимлари томонидан қаттиқ калтакланди. Қўли синган, мияси чайқалган ва оғир лат еган бу йигит мамлакат президенти Имомали Раҳмонни танқид қилгани учун жазоланганини иддао қилмоқда.


ЮҚОРИ КЎЗ ҚОВОҚЛАРИНИНГ БЛЕФАРОПЛАСТИКАСИ\nЮқори кўз қовоқларининг блефаропластикаси кўз қовоқлари терисининг катталашишини бартараф этиш учун кўзнинг шилимшиқларини тузатишдан иборат. Юқори кўз қовоқлари минтақасидаги операция пастки қовоқлардан кўра соддалаштирилганлиги, ҳақиқатга тўғри келмаслиги ҳақида кенг тарқалган фикр мавжуд. Айниқса, бу зона, жуда кўпинча ортиқча терининг оддий олиб ташланиши билан, косметик таъсир нолга тенг бўлиши мумкин ёки аксинча, беморнинг кўриниши яхшироқ ўзгармайди.\nКлиникамиз юқори кўз қовоқларида ёшга боғлиқ бўлган ўзгаришлар муаммоларини ҳал қилиш бўйича комплекс ёндашувни ишлаб чиқди.\nАгар бемор фақат ортиқча терига эга бўлса, ва осилиб турган тери бўлмаса, бу ҳолда «қўшимча» тери кесиб олиб ташланади. Аммо жуда тез-тез, айниқса чуқур жойлашган кўзлар билан, косметик нуқсон ҳақиқатда терининг ортиқча миқдори туфайли эмас, балки қошнинг пасайишига боғлиқ. Бундай ҳолда, биз беморга кўз қовоқларининг ортиқча терисини кесмасдан қошларнинг кўтарилишини таклиф қиламиз.\nкўз ичи босимининг ошиши\nсурункали ёки ўткир конъюктивит\nБлефаропластика операциялари маҳаллий анестизия остида амалга оширилади ва 40 минутдан 1,5 соатгача давом этади, шунинг учун ажралиш даври осонгина ошиб боради. Операциядан кейин бемор 1 -2 соат давомида клиникада кузатилади ва кейин уйга юборилади.Операциядан кейинги шиш бир неча кундан 2 ҳафтагача давом этиши мумкин, бунинг учун эса совуқ компресслардан ва махсус малҳамлардан фойдаланиш тавсия этилади. Чоклар 7- 8 кундан кейин чиқарилади.Агар жарроҳнинг барча тавсиялари бажарилса, операциядан 5 -10 кун ўтгач, беморлар одатий турмуш тарзига қайтишлари мумкин.Мавжуд нотўғри тушунчадан фарқли ўлароқ, блефаропластика одам фаолияти бузилишларини келтириб чиқармайди.


21-04-2016 | 11:55\nZAMIN.UZ / Жамият / 21 Апрел 2016 года1 170\n“Мен ўзимга душман эмасман” деган фикрда уйланган, ҳали ҳеч ким даҳо деб тан олмаган, омадсиз эркак билан алоқа қилишни истамайсиз. Бу жуда мақтовга лойиқ одат. Ҳеч қачон бу фикрингизни ўзгартирманг, чунки бундан сизга ҳам ўша муносабатларга ҳам ҳеч қандай фойда бўлмайди, дейилади “Darakchi” нашрида.Биринчи хато фикр: “Ундан яхшисини тополмайман”.Психологларнинг фикрича, ўзига ишонмаган, ҳаётида юз берадиган хатолар масъулиятини бировларнинг бўйнига ортадиган аёлгина шундай қарорга келади. Бу тарзда қурилган турмуш муҳаббат эмас, қўрқувга асосланади. Ахир бирор нарсани хато қилиб қўядиган бўлса, аёл ёлғиз қолишдан қўрқади ва эрининг ҳақоратларига, зулмига, лоқайдлигига кўниб яшайверади.Нима қилиш керак? Бу камчиликдан қутулиш учун аёл ўзига паст баҳо бермаслиги ва ҳурмат қилиши лозим. Ҳаёт оқимида ёлғиз сузишдан қўрқмаслиги керак. Бунга ўзи меҳнат қилиб, пул топиш ҳам киради.Иккинчи хато фикр: “Эркакларга фақат жинсий яқинлик муҳим”.Аёллар айнан шу фикр билан яшовчи эркакка дуч келганда шундай хаёлга боришади. Аслида эркак киши учун нафақат жисмоний яқинлик, балки руҳий яқинлик ҳам катта аҳамиятга эга бўлади.Нима қилиш керак? Ҳамма эркаклар ҳақида юқоридаги фикрга боришни бас қилиш лозим. Уларнинг ҳам ҳис-туйғулари борлигини унутмаслик керак.Учинчи хато фикр: “У менсиз яшай олмайди”.Аёлнинг бу фикрига қўшилган эркак “Ҳа, мен сенсиз яшай олмайман”, деганча хотиржам диванга чўкади ва осонгина ўзининг бурчини сизнинг бўйнингизга илиб қўяди. У шу ўтирганча, дивандан туришни истамай қолади, бирор нарсага қўл урмоқчи бўлса, хато қилишдан, йиқилишдан, адашиб қолишдан қўрқадиган болакайга айланади. Бу пайтда эса рафиқаси елиб-югуриб, ҳам аёллик, ҳам эркаклик вазифаларини бажараётган бўлади. Ҳеч қачон эркак кишига ёш болага қарагандай қарамаслик керак. Вақти-соати келиб, аёл бундай муносабатлардан чарчайди, ўзига “Нима учун фақат мен елиб-югуришим керак?” деган саволни беради. Нима қилиш керак? Вазиятдан чиқиш учун аёл аввало эркакка ёш бола деб эмас, ақли-ҳуши жойида, катта одам деб қараши лозим. Унинг ожиз томонларини эмас, балки қобилиятини, истеъдодини ҳам кўра олиши, айнан эри ҳал қила олиши мумкин бўлган муаммолар ечими бўйича маслаҳат ва ёрдам сўраши лозим бўлади.Тўртинчи хато фикр: “У ўзгаради”.Аёллар нимагадир тўйдан кейин турмуш ўртоғининг ўзгаришига ишониб яшашади. Бунга умид қилиш нафақат бефойда, балки адолатдан эмас. Жинсидан қатъи назар, ҳар бир инсоннинг ўз хоҳиш-истаклари, қизиқишлари бўлади. Агар тўйдан кейин аёл эрига “Мени ростдан ҳам севадиган бўлсангиз, ўзгаришингиз лозим”, дейдиган бўлса, “Агар сен мени севадиган бўлсанг, қандай бўлсам, шундайлигимча сев!” деган жавобни эшитади.Нима қилиш керак? Муҳим саволларга жавобни муносабатлар чуқурлашмасдан илгари топиш лозим. Аёл тўйдан аввал бўлажак турмуш ўртоғи билан бу масалани муҳокама қилиши, баъзи одатларини ташлаши лозимлигини тушунтириши ва келишиши лозим бўлади. Дунёда идеал одам йўқ, бундан аёл ҳам мустасно эмас. Ҳукмронлик, зўрлик асосида оила қуриб бўлмайди. “Тўйдан кейин ўзгартириб оламан”, деган фикрни хаёлдан чиқариб, уни қандай бўлса, шундайлигича қабул қилишга ўрганинг.


Вояга етмаганлар иштирокидаги жиноятлар камайди\n13 март 2022 638\nМамлакатимиз раҳбарининг 2021 йил 26 мартдаги «Жамоат хавфсизлигини таъминлаш ва жиноятчиликка қарши курашиш соҳасида ички ишлар органлари фаолияти самарадорлигини сифат жиҳатидан янги босқичга кўтариш чора-тадбирлари тўғрисида»ги фармонига асосан ички ишлар органларида инспектор психологлар фаолияти йўлга қўйилди. Улар томонидан вояга етмаганлар ва ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикасини ташкил этиш борасида қатор ишлар амалга оширилмоқда.\nХусусан, Бахмал тумани ички ишлар бўлими инспектор психологи, лейтенант Зумрад Жамуратова доимий равишда ўрта умумтаълим мактабларида бўлиб, ўқувчилар билан якка ва умумий тартибда суҳбат олиб боради. Ушбу профилактик тадбирларга мактаб амалиётчи психологи ва мактаб директори ўринбосари жалб этилади. Ўқувчиларнинг дарсга қатнашиш даражасини кузатиш жараёнида сабабсиз машғулотларда қатнашмаётган ўқувчиларнинг ота-оналари билан суҳбатлашилиб, ўқувчининг дарсларга қатнашиши таъминланяпти.\nБундан ташқари, аҳоли гавжум жойлар, кўнгилочар, савдо ва компьютер марказларида доимий рейдлар уюштирилади. Биргина жорий йилнинг икки ойида вилоят бўйича ўтказилган шундай тадбирларда қарийб 500 нафарга яқин ўқувчилар дарс машғулотларига сабабсиз қатнашмаётганлиги маълум бўлди. Ушбу вояга етмаганларнинг аксарияти машғулотларга қайтарилиб, мажбуриятини бажармаган уч юздан зиёд ота-оналарга нисбатан маъмурий жавобгарлик чоралари кўрилди.\nШунингдек, таълим муассасаларида ўзининг салбий хулқ-атвори билан бошқа ўқувчиларга таъсир кўрсатаётган, ғайриижтимоий хатти-ҳаракатларни содир этаётган ўқувчилар Республика махсус ва ихтисослаштирилган мактабларга, дарс вақтларида бозорлар, кўча ва жамоат жойларида назоратсиз ва қаровсиз юрган вояга етмаганлар вилоят ички ишлар бошқармаси ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бошқармасига қарашли вояга етмаганларга ижтимоий ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш марказига жойлаштирилган.\nТарбияси оғир ва девиант хулқ-атвордаги ўқувчилар билан режа асосида ишланиб, тузалиш йўлига ўтганлари рўйхатдан чиқариляпти. Вилоят ҳудудида вояга етмаган шахсларнинг тунги вақтларда ота-онасининг назоратисиз кўнгилочар муассасаларда бўлишининг олдини олишга қаратилган тадбирлар давомида 8 та ҳолатда ресторан ва кафе раҳбарларига маъмурий баённома расмийлаштирилди.\nХуллас, вояга етмаганлар ўртасида олиб борилаётган шу каби профилактик тадбирлар натижасида жорий йилнинг ўтган даврида улар иштирокидаги жиноятлар ўтган йилнинг мос даврига нисбатан сезиларли камайди.


Андижонда Шимолий Хитой технология университетининг факултети очилади\nАндижонда Шимолий Хитой технология университетининг факултети...\n15.08.2018 18:38 0 1790\nФото: Андижон машинсозлик институти ахборот хизмати\nЎзбекистон Республикаси ва Хитой Халқ Республикаси олий таълим муассасалари ўртасидаги ўзаро алмашувларни ривожлантириш, бу борадаги илғор тажрибани ўзлаштириш йўлида музокаралар ўтказиш мақсадида Шимолий Хитой технология университети вице-президенти, профессор Шеи Зи Ли хоним бошчилигидаги делегация аъзолари Андижон машинасозлик институтига ташриф буюришди. Бу ҳақда «Xabar.uz»га Андижон машинсозлик институти ахборот хизматидан маълум қилишди.\nХитойлик меҳмонлар Андижон машинасозлик институти профессор-ўқитувчилари билан учрашиб, ўзаро тажриба алмашиш, илмий тадқиқот ишларни ҳамкорликда олиб бориш, илмий лойиҳаларини тайёрлаш каби бир қатор масалаларда ўзаро фикр алмашишди.\nТашриф давомида Шимолий Хитой технология университети ва Андижон машинасозлик институти ўртасида Ҳамкорлик тўғрисидаги меморандум имзоланди. Унга кўра, икки олий таълим муассасалари ўртасида қўшма факултет очиш, талабаларни ҳамкорликда ўқитиш, қўшма диплом бериш каби масалалари режалаштириб олинди.\nШимолий Хитой технология университети Андижон машинасозлик институти\nТаълим 08/10, 10:37\nАндижонда Ҳиндистоннинг Шарда университети филиали очилади\nТаълим 04/10, 16:50\nТаълим 23/09, 19:11\nАндижонда МДҲда ягона «NAT-TEST» маркази очилди


Френк. Чон Мёнг Кван\nHome icon Бош саҳифа»Жаҳон адабиёти»Френк. Чон Мёнг Кван\nЁзувчи Чон Мёнг Кван корейс насрининг кенжа авлод намоёндаларидан бири хисобланади. У 1964 йили Кореянинг Кёнгидо вилояти Ёнг-ин шахрида туғилган. У дастлаб киносценарийчи сифатида фаолият юритган бўлса, 2003 йили “Френк” номли хикояси билан адабиётга кириб келди. Шу йили Кореядаги нуфузли “Мунҳак донгне” нашриётининг “Энг яхши насрий дебют” йўналиши сохиби бўлди. 2004 йили эса ушбу мукофотнинг “Адабиёт юзи” йўналишида ғолиб бўлди. 2004 йили корейс китобхонларининг севимли романига айланган “Денгиз кити” асари нашр қилинган бўлса, 2010 йили Чон Мёнг Кван стсенарийси асосида “Қўшни уйдаги эркак” филми экранга чиқди. 2010 йили ҳам Чон Мёнг Кван ижодида баракали бўлди: унинг “Қариган оила” қиссаси ҳам қўлма-қўл бўлди. 2012 йил март ойида эса унинг “Менинг тоғам – Брюс Ли” номли қиссаси нашрдан чиқди. Қуйида эътиборингизга Чон Мёнг Кван қаламига мансуб, унинг адабиётдаги дебют хикоясини хавола этамиз.\nГапнинг пўскалласини айтганда: мен Френк билан умуман учрашмаганман. Ҳатто асл корейсча исмини ҳам билмайман. Тасаввурим эримнинг у ҳақида айтиб берган гаплари доирасидагина эди. Улар болалик чоғларида ёнма-ён уйда яшашган, карате тўгарагига бирга қатнашган ва ёшлари улғайгач ҳам елкама-елка бўлишган. Френк бундан йигирма йил аввал Канадага кўчиб кетди ва кичикроқ автомобил эхтиёт қисмлари магазинини бошқармоқда. У қайнотамнинг опасининг ўғли бўлиб, Канадага кўчиб кетгач исмини Френк деб ўзгартириб олган эди. Бу менинг Френк ҳақида бор билганларим.\nУлар икковлашиб елкаларига гитарани илиб, паркка тез-тез бориб туришар, ўзларига шўхлик қилаётган қизларга эътибор беришмасди. Паркда қўшиқ куйлашиб, барзанги йигитлар билан кураш тушишарди. Нишонга ўқ отишда ва курашда Френк доимо ютганлигини эрим оғзидан бол томиб ҳикоя қилиб берарди:”Шундай ошнам бор менинг…”\nКўпинча эрим хотирлайдиган ёшлик чоғлари ҳақидаги ҳикояларни тинглаб, Френкни бўйдоқларнинг энг барноси ёки чиройли айтганда “йигитнинг гули”, деб хаёл қилардим. Френк жуда бақувват бўлиб, айтишларича, курашда ҳеч қачон енгилмаган экан. Эрим Френк билан бирга тушган суратини менга кўп кўрсатган. Френк харбий хизматни ўташ учун денгиз кучлари флотига кетишидан аввал олинган рангсизгина суратда эрим ва Френк боксчиларга ўхшаб майкачанг бўлиб, муштларини бир-бирига бирлаштирганча кулиб турибди. Эримнинг бўйи сал баландроқ бўлиб, қорачадан келган, қандайдир ўзига тортиб турган йигитча Френк эди. Кўринишидан эндигина йигитликка қадам қўйган пайтлари бўлса керакки, мўйловлари сабза ура бошлаган.\nБаъзан шу суратни кўрсатиб:\n-Сиз ҳам шунақа озғин бўлганмисиз?-деб эрим билан хазиллашиб қўяман.\n-Кўриб туриб сўрашингни қара-ю,-дейди у.- Ёшлигимда жанговор киноларга хавас қилиб, деворга икки оёғимни тираб чиқишни ўргангандим.\nУ ўша суратга тушганидан то мени учратгунига қадар нақ йигирма килограммга семирган бўлса, тўйимиздан то ҳозирга қадар яна йигирма килограммга “тош босадиган” бўлди деб хисоблаш мумкин. Бир юз саксон сантиметрлик бўйига 100 килограммдан ортиқ вазни бироз қўрқинчли туюлиши мумкин, лекин менинг назаримда у даражада тўнка эмас. У мехрибон ва анчагина хиссиётли ҳам. Телевизорда сериал кўриб, баъзида таъсирланиб кўзёш ҳам тўкиб туради ва хатто актёрларга тақлид қилиб хурсанд қилиб туради.\nЎшанда иқтисодий қийинчилик аталмиш рассом одамлар тақдирига йўқчилик ва етишмовчилик деган расмларни чизаётган дамлар эди. Эрим ишсиз бўлиб қолди. Унинг олтита техник сертификати борлиги туфайли аввалига бундан унчалик хавотир олмадим. Чунки иш жойи албатта топилишига ишонардим. Лекин вақт ўтар, хадеганда иш топилмасди. Бир қанча жойларга хужжат топшириб кўрди, таниш-билишларидан суриштирди. Барча жойдан деярли бир хил жавоб келарди:”Ҳозир ахволимиз яхшимас. Бўш жой йўқ!”.\nЭрим саноат коллежини тамомлагач, шу соха бўйича институтни ҳам битирган. Соч қуритадиган мослама ишлаб чиқарадиган корхонада ишлаб юрган чоғларида мени учратганди. Мен ўшанда спорт буюмлари савдоси билан шуғулланадиган супермаркетда ишлардим. Бир куни у дўконимизга кийим олгани кирганди. Лекин унга тўғри келадиган кийим топилмади. “Кейинги сафар келсангиз топиб қўяман”,деб кузатдим. Бошқа сафар келганида у мени учрашувга таклиф қилди. Ўшанда унга бирорта кийим ҳам мос келмаганлиги бутун супермаркетда шов-шув бўлганди. Унинг соддадил ва камтарлиги семизлигини бекитиб кетганди. Тўйимиздан кейин у икки марта иш жойини ўзгартирди. Аввалига соқол қирадиган асбоб чиқарадиган корхонада ишлади, сўнгра гуруч қайнатадиган электрон қозон корхонасида ишлади. У ишсиз бўлиб қолган вақтда ўғлимиз бошланғич мактабда ўқирди. Аксига олиб, муаммоларимиз қалашиб кетди: ўғлимизнинг ўқишига тўланадиган шартнома пулидан тортиб ҳар ойда тўлаб бориладиган квартира қарзларигача\nкундан кунга ўсиб борарди. Буёқда мен ҳам уйда ишсиз ўтирибман. Ухлаб ётганимда худди бошимни ичидан бир махлуқ кемириб келаётгандек чўчиб уйғонаман.\nБир қанча жойларга бош суқиб кўргач савдо марказига ишга жойлашдим. Турмуш қуришимдан аввал супермаркетда ишлаганлигим қўл келди,чамамда. Маошим қониқарли бўлганлигидан ҳеч бўлмаса еб-ичиш ва кийим билан таъминлай олардим. “Эрим ҳам тез орада ишга жойлашса, ҳаммаси изига тушиб кетади”,ўйладим. Аммо орадан шунча ой ўтиб кетдики, эрим халиям уйда кўксини ерга бериб ётарди. Мундоқ қарасам, эрим ишга жойлашиш ҳақида бош қотираётгани ҳам йўқ. Жахл чиқмасдан илож йўқ. Захримни тотиб кўрган эрим яна иш излашга тушди. Ахволимиз баттар абгорлашиб бораётганлигини эр киши хис қилмаса аёл нима ҳам қила оларди?\nНихоят, кунлардан бир куни ҳаётимизга Френк кириб келди. Яримкечага яқин ишимни тугатиб, сувга босиб тузланган карамга ўхшаб бўшашиб кетган танамни зўрға кўтариб уйга келдим. Эрим бўзчининг мокисидек уёқдан буёққа қатнаб турибди. Афтидан, мени кутаётган эди. Стулга чўкишим билан у сабрсизланиб ичидагини тўкди.\nАйтишича, бугун Френк қўнғироқ қилибди. Ишлари жойидалигию, жуда семириб кетаётганлигидан ташвишда эканлигиниям қистириб ўтибди. Нақ бир юз йигирма килограммни уриб қўйибди! Эримдан ишлари қандай кетаётганлигини қайта-қайта сўрабди. Соддагинам:”Вазним юздан ошди!”,дебди ва семизликдан тунлари уйқуси қочиб, иштахаси ҳам камлигини қўшиб қўйибди. Френк эса кулибди. Таскин берган бўлибди ва “Иш бор”,дебди, “Канададан Кореяга денгиз қисқичбақаси ва унинг ёғини экспорт қилиш бизнесини йўлга қўймоқчиман”. Эримнинг “Пулим йўқ. Мен сенга бизнес шерик бўлолмасам керак”, деган жавобига:”Хавотирланма: ўзим пул тикаман бу ишга. Сенга жўнатиладиган молни олиб, Кореяда сотишни амалга оширсанг бас. Бу ҳам шерикчиликка киради, ошна”,дебди.\nЭрим гапини тугатиши билан умримда бирон марта қисқичбақа еб кўрмаганлигим ёдимга келиб:\n-Кореяда сотилармикан-а қисқичбақа ёғи?-дедим кўзларимни бир нуқтага тикиб.\n-Бу нима деганинг? Биз емаслигимиз - бутун Кореядагилар емайди дегани эмаску, - гапимни чўрт кесди эрим. – Бир хафтада ҳеч бўлмаса бир марта қисқичбақали таом ейдиган оилалар бор. Ҳар куни ейдиганлар ҳам топилади.\n-Шунчалик мазалими?- дедим қизиқсиниб.\nЭртаси куни эр-хотин икковлашиб ўғилчамизни етаклаганча қисқичбақали таом татиб кўргани гавжум кафелардан бирига бордик. Инсоф билан айтганда, мазали экан. Бироқ нархи чўнтагимни андак хафа қилди: бир ойлик маошимнинг ярмини тўлаб чиқдим. Ўша куннинг ўзидаёқ эрим қисқичбақали таом тайёрлайдиган кафелару савдо компанияларидан суриштирувни бошлади. Ҳар куни Френк билан қўнғироқлашаркан, қолган ярим маошим халқаро телефон сўзлашувларига кетди.\nОрадан бир ой ўтгач у:”Канадага бориб келмасам бўлмайди”га тушиб қолди. Оилавий шаротимиз ночорлашиб қолганлигини рўкач қилган қайтариқларимга қарамасдан шахсан бориб қисқичбақа нархи ва бошқа майда-чуйдаларни хал қилиш кераклигини тушунтирди. “Бу телефон орқали битадиган иш эмас! Бахонада Френкни кўриб ҳам келаман. Яна қачон учрашамиз у билан?”-дея гапига нуқта қўйди.\nЭнди эримнинг самалёт чиптасини хал қилишимиз зарур эди. Охирги сўзлашувларида Френк самалёт чиптасини хал қилиб беришга ваъда берган бўлса ҳам эримнинг ғурури йўл қўймади. Ҳар холда бизнес учун бир тийин қўшмайдиган эримга денгиз қисқичбақаси бизнесини очиб бермоқчи бўлаётган одамдан самалёт чиптасигача олиб беришни илтимос қилиш тасаввурга сиғмайдиган ғирт тентаклик бўларди.\nБалиқ ови буюмлари савдоси билан шуғулланадиган акамдан қарз кўтаришдан бошқа иложим қолмаганди. Телефон гўшагини кўтарган акам илтимосимни диққат билан эшитгач:\n-Охирги пайтларда бозорим ўлган,сингилгинам. Харидор йўқ… Ҳайронман: одамлар балиқ овлашга қизиқмай қўйишган чоғи - дея нолиш билан сўз олди. Мен эримнинг бизнес режаси ҳақида батафсил гапириб бердим ва қарзни уч ой ичида қайтариб беришга ваъда бердим. Акам кўнишдан бошқа чораси қолмаганди.\nГўшакни илиб ёнимда турган эримга хушхабарни айтишим билан эрим чапак чалиб юборди:\n-Худога шукур, яхши бўлди. Энди Канададан қисқичбақани олиб келсак бас.\nУ мактабга илк қадам қўяётган боладай сабрсизлик билан Канадага бориш тайёргарлигини бошлаб юборганди. Ҳаётида биринчи марта хорижга бораётган эрим саёхат китобчаси ва қишлик буюмлари сотиб олди. (Френкнинг айтишича, Канада Кореяга қараганда анча совуқмиш. Енгил кийимда борса музлаб қолиш ҳеч гапмасмиш.)” Канадада сигарет жуда қиммат” деган мишмишни эшитган эрим беш қути Корея сигаретини олишни ҳам унутмади, ҳар эхтимолга қарши дори-дармонлардан ҳам харид қилди. Хаттоки аёллар учун крем ҳам четда қолмабди.\n-Буни нима қиласиз?- сўрадим ҳайратланиб.\n-Ўзим ҳам билмайман. Тиқилинчда олибман…\nҲамма нарса тайёр. Канадага самалёт чиптаси буюртма берилса бас. Лекин ҳисобимизда бир тийин ҳам қолмабди. Яна акамнинг телефон рақамини теришга тўғри келди. Яна ўша нола эшитилди. У одамлар нима учун балиқ овлашни четга суриб қўйишганлиги сабабини аниқлаганини қўшиб қўйди:\n-Аквалангда сув остига шўнғиш модага кирди!\nШунинг учун дўконида балиқ ови жихозлари билан бирга сув остида завқланиш учун зарур бўлган буюмларни ҳам сотмоқчилигини, бунақа нарсалар ўйлаганидан ҳам қимматроқ эканлигини қистириб ўтди. Эримнинг гапларини тўтиқушдек такрорлаб туравердим:\n-Канададан қисқичбақа келса бўлгани – ҳаммаси яхши бўлади…\nЧуқур уф тортган акам ёз мавсуми бошлангунга қадар уч ой ичида қайтариб беришни шарт қилиб қарз беришга рози бўлди.\nХуллас, Канадага чипта буюртма берилиб, тайёргарлик деярли ниҳоясига етди. Бу вақт ичида эрим инглиз тили сўзлашгич китобини сотиб олди ва зериккан пайтларида уни варақлаб қўярди. Ҳар эхтимолга қарши инглиз тилини ўрганиб қўйиш зарар қилмас. (Ёлғиз кўчага чиққанда корейсчалаб гапирмайдику).\nКитобни ўғилчамизга бериб қўяр, у эса эримни саволга тутарди:\n-“Хурсандман” сўзи қандай айтилади?\n-Шахар хокимияти қаерда? деб сўрангчи.\n-Шахар хокимияти? У халиги… Хокимияти? Сал ёрдамлашиб юбор.\n-Шахар хокимияти “Ситихол” бўлади. У ёғини топингчи…\n-Ҳа, “Ситихол”…Тўғри. Бўлди-бўлди,топдим. Шахар хокимияти “Ситихол” бўлса халиги… анақа…\nИнглиз тилидан тайёргарлик ҳар куни шундай давом этарди.\nЭрим Канадага учадиган кун ҳам келди. Мен уни кузатиш учун ишдан қололмасдим. Шунинг учун эрталаб хайрлашиб, оқ йўл тиладиму ишга югурдим. У:\n-Аеропортда телефон қиламан, - деди ва енгилгина қучди.\nИш топиш қийин бўлган пайтларда кечикиш яхши эмас – савдо марказимизга қушдек учиб келдим. Етиб келишим билан эримдан қўнғироқ бўлди:\n-Қора кўзойнагимни тополмаяпман. Мабодо ташлаб юбормаганмидинг? –деди эрим ўзини хотиржам тутишга уринётгандек тутиб.\n-Кичик папкангизга солиб қўйганман. Яхшилаб қидиринг, - дедим овозимни пасайтириб.\nШу тарзда у аеропортга етиб боргунига қадар етти марта қўнғироқ қилди. Аеропортдан туриб эса мени икки марта безовта қилди. Бир сафар самалёт чиптасини тополмаётганлигини айтган бўлса, иккинчисида Френкнинг телефон рақами ёзилган блокнотини қидираётганини айтди. Харидорларнинг ёқтирмагандек ғалати қарашларидан минг истихола қилиб, телефоним ҳар жиринглаганда юрагим қинидан чиқиб кетгудек бўлаверди.\n-Яхшилаб, шоҳсмасдан қаранг. Ҳаммаси жойида бўлиши керак,- дедим мен қайнаб келаётган зардамни ичимга аранг ютиб.\nНихоят самалёт чиптаси у кириб чиққан хожатхонадан чиқди. Блокнот эса топилмади.\n-Ҳечқиси йўқ. Френк аеропортга кутиб олгани чиқаман деган… - деди эрим сал хотиржам тортиб. – Ҳар эхтимолга қарши Френкнинг рақамини уйдаги дафтаримга ҳам ёзиб қўйганман. Тополмасам, Торонтога боргач сенга телефон қилиб кўчириб оларман. Хавотирланма!\nМен эса гўшакни қўйгач, эрим Канадага бориб қисқичбақа ёғини олиб келишига ишонқирамай қарай бошладим…\nУнинг кейинги қўнғироғи чоғида мен ширин тушлар оғушида эдим. Саноқсиз қисқичбақалар мен томонга сузиб келяпти. Бирдан улар ёғга айланди. Хурсандлигимдан чапак чалиб юборибман. Қисқичбақа ёғи орасидан телефон жиринглаши эшитилди. Кўзимни очдиму телефон овози тушимда эшитилдими ёки ўнгимдами бироз карахт ётдим. Бош тарафимдаги телефон асабий жирингларди. Аста ёнбошимдаги соатга қарадим: тонгги тўрт. Эрим чиққан самалёт осмону фалакка кўтарилганига роппа-роса ўн етти соат бўлганди.\nГўшакни олишим биланоқ шовқин-сурон орасидан эримнинг талмовсираган овози эшитилди:\n-Азизам, Канадага қўнганимга уч соат бўлди. Ҳозир аеропортдан телефон қиляпман. Френк билан хали кўришмадим, - деди иккиланибгина.\n-Ие,бу нимаси?-дедим ҳайратимни яширолмай.\n-Ўзим ҳам ҳайронман. Тезда уйдаги телефон дафтаридан Френкнинг телефон рақамини айтиб юбор,- деди эрим ютоқиб. Уйқум хали тўлиқ очилмай туртиниб-суртиниб телефон дафтарини ахтара бошладим. Охири топдим ва синчиклаб қарадим:Ф-р-э-н-к… Рақамларни адаштириб юбормаслик учун доналаб айтдим.\n-Бўлди,рахмат,- деди эрим салгина хотиржам тортиб.-Уйқунгни бузганим учун узр,азизам.\nАммо мен бамайлихотир ухлай олмадим. Уёққа ағанаб,буёққа ағанаб тонг оттирдим…\nЭрталаб ишга келдиму сотувчилар тахтасига киришим билан қўл телефоним мусиқаси янгради. Табиийки, эрим эди.\n-Френк билан учрашдингизми?-биринчи саволим шу бўлди.\n-Йўқ… Бир неча марта қўнғироқ қилишимга қарамай гўшакни ҳеч ким олмади. Бирор гап бўлганга ўхшайди, - деди у астойдил хавотирланиб. – Балки у уйимизга телефон қилиб қолар. Мени аеропортнинг 13-чиқиш йўлакчасида кутиб турганлигимни айтиб қўй.\nСухбатимиз шу билан тугади. Ўйлаб қарасам, Френк менинг қўл телефон рақамимни билмасди. Демак, у уй телефонимизга қўнғироқ қилиши керак. Турфа хаёлларга берилиб кетибман. Сотувчи ходим хаёлини бир жойга жамлаб ишламаса қийин экан: бир харидорнинг майдалаб кесилган балиқларини пакетга солиб берарканман қўлимдан тушириб юбордим. Кунбўйи пештахта олдидан балиқ хиди анқиб турди:ўтган-кетган бурнини жийириб ўтиши ҳаммасидан ошиб тушди. Иш тугаши билан ўғлимни мактабдан олдиму уйга учдим. Буни қарангки, уйга кириб келишим билан телефон жиринглади. Нотаниш эркак овоз берди. У ўзини Френк деб таништирди. Мен аввалига бу киши Френк эканлигига ишонолмадим. Чунки эрим таърифлаган Френкни бунақа довдираб, худди пашшадек ғўнғиллаб гапиради деб ўйламасдим. У эрим келадиган кунни адаштириб юборганлигини айтди ва уни тополмаганлигини чайналиб қистириб ўтди.\n-У сизни Торонто аеропортининг 13-чиқиш йўлакчасида анчадан бери кутиб ўтирибди,-дедим мен. У узр сўради ва вақт топиб Канадага мехмонга боришимни сўради. Гўшакни қўярканман, хавотирим камайиш ўрнига баттар авж ола бошлади.\nШундан сўнг эрим билан мулоқотни роппа-роса бир хафта кутишимга тўғри келди. Шу вақт давомида эрим Френк билан учрашганлигию, қисқичбақа ёғи бизнеси режаси қандай кетаётганлигига ҳам қизиқиш,ҳам хавотир билан қараган бўлсам-да, ўта қимматга тушадиган телефон алоқаси туфайли Канадага телефон қилишга журъат этолмадим. Ҳаммаси жойида бўлса керак,дея ўзимни овутаману, бошқа томондан ичимни хавотир емиради. Дам олиш кунини минг бир хаёлда ўтказдим. Охири сабрим чидамай душанба эрталаб Френкка телефон қилдим. Узундан узун гудок кетар, аммо ҳеч ким гўшакни кўтармасди. А, энди тушундим. Мен Корея ва Канада ўртасидаги вақт фарқини ҳисобга олмабманку. Бир неча соатдан сўнг яна телефонни қўлимга олдим. Сабрим косасидан тошишига бир томчи қолганида гўшакни кимдир кўтарди ва уйқусираган ҳолатда:\nМен эримни дарров танидим.\n-Нимага хабар бермайсиз?-дедим салом-аликсиз ғазабимни сочиб.\nУ телефондан корейс тилидаги гапни эшитиб енгил нафас олганлигини сездим:\n-Мени кечир,азизам. Ўша куни Френк билан учрашиб, унинг уйига жойлашдим. Узоқ йиллик айрилиқ чигилини ёзиш учун тунги клубга бордик ва икки кун бурнимиздан чиққунча ичдик, - деди у айб иш қилиб қўйиб,дакки эшитишдан қўрққан болакайдек ўзини оқлаб. – Кейинги куни эса икковлашиб балиқ овига бордик. Энди эртага қисқичбақа ёғи бўйича гаплашамиз. Лекин бир муаммо пайдо бўлиб қолди,азизам.\n-Қандай муаммо?-,юрагим қинидан чиқиб кетишига бир бахя қолди.\n-Консуелланинг жуда жахли чиқди,-деди эрим овозини пасайтириб.\n-Консуелла Френкнинг хотини. Аниқроқ айтганда, хотини эмас. Никоҳдан ўтишмаган,холос. Нима бўлганда ҳам Френк билан бирга яшайди. Френк шу кунларда мен билан бўлиб унга кам эътибор бўлиб қолганлигидан ғазабда,чоғи. Балиқ овига ҳам уни бехабар қолдириб кетгандик.\n-У қиз корейсми?\n-Йўқ. Мексикалик,-деди у пичирлаб ва қўшиб қўйди – Лекин унинг ҳам вазни юз килограммдан ошаркан.\nБир зум семиз икки эркак ва аёлнинг диванга ўтирганча телевизор кўришларини кўз ўнгимга келтирдим. Жуда қизиқ…\n-Френк менга индамаса ҳам нигоҳларидан шуни сездим. Мен Френкникида турганлигим Консуеллага ёқмаётганга ўхшайди. Биласанку, бу ерда ҳаёт умуман бошқача.Шунга… эрта-индин бирорта бир мехмонхонага кўчиб ўтсаммикин, - эримнинг сўнгги гаплари қулоғимга кирмади.\n-Ахир пул йўқку… - дедим нима дейишни билмасдан.\n-Хавотирланма. Энг арзон жой топаман. Албатта Френк мехмонхона ҳақини тўлаб берадикуя, лекин хадеб Френкка юклайвериш ҳам ноқулай.\nПул сўзини эшитиб пешонамдан тер чиқиб кетди:\n-Қанчага чўзилади сафарингиз?\n-Иложи борича тезлаштираман. Ҳаммаси яхши бўлади,-деди у гапини тамомлаб. Охирида қўпол талаффузда “Гуд найт,ҳаней”,деб қўшиб қўйди. Торонтода соат неча эканки, менга хайрли тун тилаяпти. Мени хамон пул вахимаси осмондаги қора булутдек босиб келарди.\nЭртаси куни савдо марказимиз ташкил этилганига беш йил тўлиши муносабати билан арзон нарх аксиясини ўтказишни бошладик. Бундай пайтларда уй бекалари узундан узун навбатни тузиб қўйишади. Бу дегани иш вақтим яна икки соатга чўзилишини англатарди. Иш тугаши билан хориб-чарчаб ерга ўтириб қоладиган ҳолга келардим. Хаттоки, уйга қайтиб кийимларимни алмаштиришга улгурмасданоқ диванга бир зум тин олиш учун ўтириб,шу бўйи ухлаб қолган чоғларим кўпайди. Шундай кунларда тонг махали қўнғироқ бўлди. У салом-аликдан сўнг қувноқ охангда:\n-Ҳозир мехмонхонада турибман. Кеча қисқичбақа ёғи нархини суриштириб кўрдик. Жуда арзон экан,азизам. Агар режамиз амалга ошса иккаламиз ҳисоблаб чиққандан ҳам кўпроқ фойда қоларкан,-деди ва бирдан маъюс холатда – Лекин мехмонхона сал қимматроқ экан. Шунга озроқ пул жўната олармикинсан-а?!\n-Озроғингиз қанча? – дедим сабрим чидамай.\n-Ҳозирча етти юз доллар етади!\nГўшакни илдиму яна уйқуга кетдим ва буни қарангки эримнинг илтимосини буткул ёдимдан чиқарибман. Савдо марказимиз ёнидаги банкда одамлар гавжумлигини кўриб эсимга тушди. Етти юз доллар бизнинг пулимизда қанча бўлишини хаёлимда тахминан ҳисоблаб чиқдим. Войбў… Ахир бу менинг бир ойлик маошимга тенг эканку. Наилож яна акамга бош эгиб боришга тўғри келди…\nЎша куни тушдан сўнг Канадага пул жўнатдим. Қанчалик ичим зил кетса ҳам ишқилиб охири бахайр бўлишидан умидвор эдим. Шундан сўнг бир хафта давомида эримдан хабар бўлмади. Мени эрим пулни олдими-йўқми, қисқичбақа ёғи қачон Кореяга етиб келади каби саволлар қийнаса ҳам Канадага телефон қилишга ботинолмасдим. Қўнғироқ қилсам худдики ёмон хабар эшитадигандек қўрқувга тушардим.\nАрзон нарх мавсуми тугашидан бир неч кун аввал эримдан хабар келди. Овозида аввалги қувноқлигидан асар ҳам қолмаган.\n-Ишлар бироз кечикадиганга ўхшаяпти.\n-Нима бўлди?-ҳайратимни яширолмадим.\n-Френкнинг муаммолари чиқиб қолди.\n-Икки кун аввал Консуелла уйдан чиқиб кетди.\n-Маълум бўлишича, Консуелла бошқа йигит билан дон олишиб юраркан. У йигит Чилидан келган иммигрант бўлиб, қайсидир коллежда футбол мураббийи экан.\n-Чили? Харитадаги майдони ингичка узун давлатданми?\n-Ҳа-да. Улар бир йилдан буён яширинча учрашиб юришаркан. Френк ғафлатда қолибди.\n-Хўш энди нима бўлади?-сўрадим йиғламоқдан бери бўлиб.\n-Кеча икковлон Френкнинг қисқичбақа ёғи олишга йиққан пуллари ва машинасини олиб Ванкуверга қочишибди.\n-Нимага…-дедим кўзёшларим кўзларимга қуйилиб.\n-Бугун эрталаб Френк ижарага машина олиб Консуеллани тутгани чиқиб кетди.\n-Ҳа. Шунинг учун Френк келгунига қадар унинг магазинига кўз-қулоқ бўлиб турарканман. Хавотирланма, Френк улар қаерга кетишганлигини тахминан биларкан.\n“Бироз кут”миш. Ё худо,энди нима бўлади. Бундай ҳолатда қандай хотиржам бўлишим мумкин. Оёқларим танамни кўтаришга кучи етмагандек холсизланиб ерга ўтириб қолдим. Хаёлимда “Консуелла…Френк… Чили… Ванкувер… Футбол мураббийи… Қисқичбақа ёғи…” каби фикрлар чарх уриб айланарди. Ўша куни тушимга яна қисқичбақа кирибди. Лекин бир кўриндию қўлларим билан тутаман деганимда денгиз тубига ғарқ бўлиб кетди.\nОрадан бир неча кун ўтиб эрим яна пулга эхтиёж сезиб қолди. Иложсизликдан тез кунларда қайтариб бериш шарти билан ҳамкасбларимдан минг доллар (доллар ва вон курсига ўрганиб қолдим) қарз кўтариб, Канадага жўнатдим. Ҳар сафар қарз сўраганимда жоним бўғзимга тиқилиб қолар, қарзни қайтаришни ўйласам, яна юрагим зил кетарди. Бу орада Френк Ванкувердан қуруқ қўл билан қайтибди: Консуелладан ҳам, чилилик футбол мурабийидан ҳам ном-нишон йўқмиш. Аммо Френк эримни хотиржам қилибди:”Ҳечқиси йўқ.Қайтадан пул йиғиб, албатта бизнесимизни бошлаймиз. Доллар курси тушиб, қисқичбақа нархи ҳам гох кўтарилиб, гох тушиб турибди. Сал кейинроқ сотиб олганимиз маъқул”, дебди. Кўнгилни сал хотиржам қиладигани шуки, Консуелла Френкни ташлаб кетгач эримнинг мехмонхонада яшашига хожат қолмади – Френкникига кўчиб ўтди. “Ёнида туришим рухий далда бўлади”,деди эрим. Аммо Френк бўлиб ўтган кўнгилсизликдан ўзига келолмай ҳар куни тунги клубга бориб ичиб келадиган одат чиқарибди. Табиийки, эрим\nҳам унга хамроҳлик қилади. Мен ҳар сафар “Тезроқ ишни битказиш ҳаракатини қилинг,”дея зорланардим. Иш мен ўйлагандан ҳам чигаллашиб кетди. Френк тунги клубда мастликда бир қоратанли йигит билан жанжаллашиб қолиб, эримнинг айтишича, рақибини “ерга михдек қоқиб қўйибди”. Харбий хизматни десант бўлимида ўтамаганми - қора танлини қимирлай олмайдиган ҳолатга келтирибди. Ўша жойнинг ўзида Френк полицияга, қоратанли эса касалхонага йўл олишибди. Жарима тўлаб полицияда қутулган бўлса ҳам муаммо бу билан тугаб қолмади. Френкдан таъзирини еган қоратанли Лос-Анжелесдан келган бўлиб, гиёхванд моддалар савдоси билан шуғулланадиган тўдага қарашли одам экан. Бу воқеани эшитиб тўдабоши ғазаб отига минибди ва ЪъгуноҳкорЪъни топиб жазосини бериш учун югурдакларини Торонтога юборибди. Улар шахарни остин-устун қилиб юборибди. Френк эса қисқичбақа ҳақида ўйлайдиган ҳолатда эмасди.\n-Кечир,азизам. Мен ҳам бундай бўлишини кутмагандим. Балки Френкни бир дақиқага бўлса-да ёлғиз қолдирмаганимда бундай бўлмасмиди. Хожатхонага бориб келгунимга қадар Френк қоратанлини чилпарчин қилиб ташлабди,-деди эрим ва мени хотиржам қилиш учун гап ўйлаб топди.- Хечам хавотир олма. Улар тез орада қайтиб кетишади. Тополмагач,аниқ қайтиб кетишади. Бу ер Лос-Анжелесга қараганда анча совуқ. Биласанку, қоратанлилар совуққа бардошсиз бўлишади. Яқинда об-ҳаво маълумотини кўргандим:ҳафта охирига бориб ҳаво жуда совуркан.\nМен қоратанлилар совуққа чидамли ёки йўқлиги ҳақида ўйлайдиган ахволда эмасдим. Улар тезроқ Лос-Анжелесга қайтиб кетишларини сўраб дуо қилишдан бошқа иложим йўқ эди. Асабларим чарчаган, ишда ҳам, уйда ҳам чехрамни оча олмасдим. Ҳатто бир сафар харидор билан гап талашишгача бордим. Ҳамма менинг ўзгариб қолганимдан хайрон. Юзимни қўлларим билан бекитиб, хожатхонага кирдим ва эшикни ичкаридан ёпиб олиб юм-юм йиғладим. Қисқичбақа уйимиздаги бахтни аста-секин парчалаб чайнаб ташлаётгандек туюлди.\nБу орада мен Канадага минг доллардан икки марта жўнатишга улгурдим. Қора танли қароқчилар эса халиям Торонтода оч бўридек изғиб юришарди. Дард устига чипқон деганларидек уларни сафига яна биттаси қўшилибди:\n-Азизам, ишлар пачава…,- деб қолди эрим одатий қўнғироқларнинг бирида.\n-Ҳа, нима бўлди?-мен совуқ хабарларга ўрганиб қолгандим. Шунинг учун бу гапни бефарқ қабул қилдим.\n-Лос-Анжелесдан Френк келди!\n-Френк келди? Торонтода эмасмиди Френк?-ҳайратландим.\n-Ааа… Бу Френкни айтаётганим йўқ. Тўдабоши Френк.\n-Бизни излаётган қароқчиларнинг бошлиғи исми Френк экан. У бизнинг Френк калтаклаган қоратанлининг тоғаси экан.\nФренк…Тоға… Мен ҳеч нарсага тушунолмадим.\n-Хўш, у нега келибди?\n-Нега келарди қасос олгани келган-да. У Лос-Анжелесда шафқатсизлиги билан ном чиқарган экан. Федерал полиция қора рўйхатида тураркан. Бир сафар колумбиялик харидори гиёхванд ҳақини тўламасдан қочган экан, Боливиягача қувиб боришибди. Топиб жуда хунук ҳолатда ўлдиришибди.\nЁ Худойим,ўзинг асра… Канада ва Кореяни қитъалар ажратиб турибди. Бир қитъа наридаги эрининг бунақа гапларидан қайси корейс аёли (нафақат корейс, бутун дунёдаги аёллар) қандай хотиржам бўла оларди.\n-Энди нима қиласиз?-дедим яна йиғламсираб.\n-Нима қиласиз,дейишини бунинг…-деди эрим энсаси қотиб.- Ҳозир Френк иккимиз уйдан бир қадам нарига чиқмасдан, мум тишлаб ўтирибмиз. Овқатни ҳам уйимизга келтириб берадиган кафега буюртма беряпмиз. Кеча Френк уйнинг ҳамма томонига қулф илиб чиқди. Ўша тўдабоши Френк Лос-Анжелесда кореялик тўда билан ўчакишиб қолган экан. Корейслар уни итдек хорлабди. Шунинг учун у корейсларни жини суймас экан. Нима бўлганда ҳам Френк бошқа шахарга яшириниши лозимга ўхшайди.\nМени баттар вахима босди. Калламда минг хил хаёл лабиринтга кириб адашиб қолгандак чарх уриб айланарди.\n-Қисқичбақасиям керакмас, тезда чипта олингу Кореяга қайтинг,-дея зорландим.\n-Ҳозироқ қайтардиму Френкни бундай қийин ахволда ташлаб кетишга ғурурим йўл қўймайди,-деди эрим жахл қозонимга ўт қалаб.\n-Ғурурми-бошқами фарқи йўқ. Бошқа жўнатадиган пулим ҳам йўқ. Ё Кореяга қайтинг, ёки ўша ёқлардаги қароқчиларнинг ўқига учиб ўлинг,-дедим зардам қайнаб ва қарсиллатиб гўшакни қўйдим.\nТушимга яна қисқичбақалар кирди. Бу сафар катталиги одамдек келармиш. Негадир улар қора тусга кирганди. Мен томонга йиртқич жонивордек бостириб кела бошлади . Хатто қўрқувга соладиган даражада увиллаб қўйди. Мен қоча бошладим, аммо оёқларим ўзимга бўйсунмас, қисқичбақалар эса мени таъқиб этарди. Нафасим қисилиб,қора терга ботиб уйғониб кетдим.\nЭримнинг Канададаги саргузаштлари поёнига етай демасди. Тўдабоши Френк бошчилигидаги қароқчилар бизнинг Френкни топиш учун хали ҳамон Торонто кўчаларида тентирарди. Эрим ва Френк бу орада бир мехмонхонага яширинишди. Улар асли келиб чиқиши кореялик бўлган ходим орқали янгиликлардан воқиф бўлиб туришди. Бир куни Френк тонг қоронғусида мехмонхонадан чиқиб, Оттавадаги дўстининг уйига қочибди. Френк хавфсиз жойда бўлса-да, Торонтода қолган эрим Френк каби семиз ва кўзлари қисиқ бўлгани учун бемалол ташқарига чиқолмасди. Мен иқтисодий томондан қийналаётган бир пайтда эрим Торонтода Френкнинг уйида яшириниб “вақт ўлдириш” билан банд эди. Биз тўдабоши Френкнинг кўнгли юмшаб, Лос-Анжелесга кетишини тилар, шундагина дўстининг уйида пусиб ётган бизнинг Френк Торонтога қайтар ва қисқичбақа бизнесини бошларди.\nНихоят ёруғ хабар эшитадиган куним ҳам етиб келди. Ишончли мехмонхона хизматчиси эримга тўдабоши Френк қасосдан воз кечиб, ортга қайтаётганлигини етказибди. Бу хабардан сўнг бир неча кун эримдан дарак бўлмади. Мен: “Балки қисқичбақа нарх-навосини суриштириб банд бўлса керак”,дея ўзимни овутдим. Лекин бу хотиржамлигимни эримнинг гаплари чил-чил синдирди:\n-Тўдабоши Френк халиям Торонтода!\nЭримнинг хуфияси келтирган хабарига кўра, тўдабоши мехмонхонада оддий офитсиант бўлиб ишлайдиган асли швейцариялик гўзал Эйприлнинг нигоҳига асир бўлиб қолибди. У югурдакларини Лос-Анжелесга жўнатиб юборибдию, ўзи Европани эслатиб юборадиган Канадада номаълум муддат қоладиган бўлибди. Шафқатсиз тўдабоши ҳамма нарсани йиғиштириб, ўзи билмаган ҳолда яхши томонга ўзгара бошлабди. Бизнинг умидимиз энди Эйприлдан эди - у Лос-Анжелесда яшашни хохлаши керак эди. Дўстиникига яширинган бизнинг Френкни унутиб ҳам юборибман. Тўдабоши Френк… Бизнинг Френк…\nБуёғига ҳам тўдабоши Френк ва Эйприл ҳақида озгина сўзлаб берсам.\nЭримнинг хуфияси айтишича, Эйприл ота-онаси билан яшаркан ва табиийки, Эйприлнинг Лос-Анжелесга кетиши учун уларнинг розилигини олиш талаб этиларди. Отаси узоқ Европалик миллатчиларга қариндош шекиллик, қизининг қоратанли йигит билан ахд-паймон қилишганлигидан ғазабланибди. Лекин уддабурон тўдабоши бу муаммони хамирдан қил суғургандек хал қилибди: Эйприлнинг онасига қимматбахо соат,отасига эса Япониядан келтирилган голф ўйини буюмларини совға қилибди. Миллатчи отанинг ҳам кўнглидаги музлар эрий бошлабди. Тўдабоши нархи олтмиш минг долларлик Кадиллак автомобилини совға қилган куни дастурхон устида:\n-Қоратанлилар одам эмас. Улар хайвондан фарқи бўлмайди. Мен қоратанлиларни ёмон кўраман. Лекин Френк бундан мустасно. Френк қоратанли эмас. Унинг ташқи қиёфаси қора,холос. Ичи оппоқ. Шундай экан қизимнинг у билан бахтли бўлишига ишонаман!-деб сўнгги қарорини айтибди.\nБизнинг умидларимиз аста куртак чиқара бошлаган ва Френк Оттавадан қайтишга тайёргарлик кўраётган бир пайтда яна “қовун тушди”:кимдир Эйприл ва тўдабоши Френкнинг марихуана чекаётганлигини кўриб қолибди. Буни эшитган қизнинг ота-онаси Френкнинг “ичи оқ”лигига шубха билан қарай бошлабди. Ўлганни устига тепгандек, миллатчи отага совға қилинган Кадиллак ўғирланган машина экан. Полицияда сўроққа тутилган ота яна ғазаб отига минибди. Кучли бўронга дуч келгандек умидларимиз пучга чиқа бошлади.\nЭрим Канадага кетганлигига уч ой тўлаётганди. Қийин ахволда юрган кунларимнинг бирида акам телефон қилиб қолди. У одатдагидек гапларини узундан узун нолиш билан бошлади. Дўкони учун янги махсулотлар олиб келиши лозимлигини айтаркан, менга берган қарзини қайтаришимга ишора қилди.\n-Кечиринг,ака. Ҳозир қачон қайтара олишимни айтишим қийин,-дедим лабимни тишлаб.\n-Нега ахир? Нега?-бирдан акам асабий бақириб юборди.-Уч ой ичида қайтараман дегандингку.\n-Ҳа,шундай дегандим. Лекин… Ишларимиз пачава…\n-Нима бўлди? Нарсалар хали ҳам етиб келмадими?\n-Келмади…Френк халиям Торонтода экан. У Лос-Анжелесга қайтиб кетса бўлди-эди…\n-Френк? Френк ким ўзи?-акам мени алахсираяпти деб ўйлади.\n-Френкми? Ё Худойим, ҳаммасини бошидан гапириб беришим керак…\nШундан кейин икки ой ўтиб эрим қайтиб келди. Иссиқ ва дим ҳавода терлатиб кийим баданга ёпишиб қоладиган ёз ҳам кириб келган эди. Мен кутиб олиш учун тонг сахардан машинамда аеропортга қараб йўл олдим. Канададалигида эрим нақ ўттиз килограммга озиб, бир қарашда таниб бўлмас қиёфага кирганди. Уни узоқдан кўрдиму йиғлаб юборай дедим. У ҳам айни менинг ҳолатимда эди. Кўзлари қиртайиб, жуда чарчаганлиги билиниб турарди. Йўлда келарканмиз, кўзларини юмиб ўйга толганча ўтирар, дамба-дам чўчиб атрофга алангларди.\nУйга етиб келгач, у ювиниб ҳам ўтирмасдан ўзини диванга отдию уйқуга кетди. Лекин икки соат ҳам ухламасданоқ ўрнидан турди ва узун коридорли хонамизга чиқди. Энди эсига келгандек:\n-Ўғлим қаерда?-деб сўради.\n-Тўгаракка ташлаб келдим.\nҲеч нарсага тушунмагандек меровланиб бир зум ўйга толди. Ванна қабул қилиб чиққач, семирмасдан аввалги даврларидаги кийимарини кийди. Хайриятки, мос тушди. Ойнага қараб ўзини томоша қилди ва яна атрофга қўрққандек аланглаб қўйди. Шундан сўнг кўксимга бошини қўйиб, ёш бола каби юм-юм йиғлай бошлади. Мен нима қилишимни билмасдан унинг оқ аралашган сочларини силадим. У ўзини босолмасдан силкиниб йиғларкан тинмасдан узуқ-юлуқ товушда кечирим сўрарди. Беихтиёр менинг ҳам кўзларимга ёш шашқатор бўлди. У Канадага кетишидан олдин менга айтган гаплари оғзимдан чиқиб кетди:\n-Хавотирланманг. Ҳаммаси яхши бўлади!\nКореяга қайтиб келганидан икки ой ўтибгина эрим электр печкаси чиқарадиган заводга ишга жойлашишга муваффақ бўлди. Иш топиш айни мушкул бўлган кунлар эди. Айни қиш чилласида узоқ танаффусдан кейин Френкдан қўнғироқ бўлди. У Оттавада янги магазин очибди ва ўша томонга кўчиб ўтибди. Қочиб кетган Консуеллани бутунлай унутибди ва хаттоки янги махбуба топишга ҳам улгурибди.Янги севгилиси бразилиялик бўлиб, у ҳам юз килограм тош босаркан. Айтишича, Консуеллага қараганда семизроқ бўлса ҳам, ҳар ҳолда ундан кўра ёшроқ ва гўзалроқ экан. Шунингдек, исмдоши тўдабоши Френк ҳам Лос-Анжелесга қараб равона бўлибди.\n-Охири нима билан тугади?-сўради эрим қизиқиб.\n-Бир куни Эйприлнинг ота-онасини ўлик ҳолда топишибди ва бечора қиз йиғлай-йиғлай тўдабошининг ортидан кетди,-деди Френк ва қўшиб қўйди.-Ҳамма муаммоларим хал бўлди. Энди денгиз қисқичбақаси бизнесини бошласак бўлади. Қачон келасан Канадага?\n-Рахмат,ошна. Ҳозир ишларим кўпайиб, бош қашишга ҳам вақтим йўқ,-дея эрим нозиккина рад этди.\nФренк бир зум жим қолди ва:\n-Тушундим. Вақтинг бўлганда, хотининг билан албатта мехмонга кел,-деди.\nКанададан келганидан буён эримда анчагина ўзгаришларни кўрдим. Доим хазиллашиб,кулиб турадиган юзига ҳаёт ташвишлари соя солгандек. Вақт ўтиб борарди. Биз ниҳоят акамдан олган қарзимиздан ҳам қутулдик. У доимгидек нолишни бошлади:\n-Ишларим орқага кетган. Нарсалар сотилмаяпти. Одамлар нималарга қизиқишларини суриштириб юрибман.\nМен супермаркетда ишимни давом эттирдим. Тўхтовсиз югурадиган футболчи каби ишлар, боламга қарашга ҳам вақтим бўлмасди. Яқинда эрим маоши баланд компанияга ишга кирди ва буни нишонлаш учун оилавий тўпланиб, денгиз қисқичбақасидан таом тайёрлайдиган кафега бордик. Хануз одамлар гавжум,атрофда бундай кафелар кўпая бошлаганлигини энди илғадим. Биз овқатланарканмиз, тўдабоши Френкни эсладик. Нима бўлганда ҳам Эйприл билан бахтли ҳаёт кечиришсин. Бразлилиялик қиз эса ўзимизнинг Френкни ташлаб кетмаслигини тиладик. Юзимизга сал табассум қўнгандек бўлди. Френк, Торонто, Ванкувер,Консуелла,Чилилик футбол мураббийи, Боливия,Колумбия,Эйприл,Кадиллак машинаси… Баъзилари бизни ранжитган, баъзилари эса юрагимизга умид берган бу номларни эсларканмиз қаттиқ кулиб юбордик. Атрофдаги хўррандалар бизга хайратланиб тикилишса ҳам биз ўзимизни кулгудан тўхтатолмасдик.


Тошкентда коронавирусга чалинган икки бемор полиорган етишмовчилигидан вафот этди\nТошкент шаҳрида коронавирусга чалинган икки бемор полиорган етишмовчилигидан вафот этди. Бу ҳақда Соғлиқни сақлаш вазирлиги хабар берди.\nБиринчи ўлим. Мирзо Улуғбек туманида яшаган 69 ёшли бемор Н.Е. (аёл)да жорий йил 25 июль куни COVID-19 инфекцияси тасдиқланган ва нафас етишмовчилиги белгилари кучайганлиги сабабли Тошкент тиббиёт академияси клиникасига ётқизилган.\nИккинчи ўлим. Олмазор туманида яшаган 49 ёшли бемор Д.С. (аёл)да ҳам жорий йил 25 июль куни COVID-19 инфекцияси тасдиқланган ва бир неча кун давомида тана ҳарорати кўтарилганлиги, нафас етишмовчилиги кучайганлиги сабабли Вирусология илмий-текшириш институти клиникасига ётқизилган.\nУнга ҳам COVID-19 инфекциясининг ўта оғир кечиши, икки томонлама пневмония ташхиси қўйилган. Хасталик ўткир нафас етишмовчилиги, ўткир респиратор дистресс синдроми, полиорган етишмовчилиги асоратлари билан кечган. Шунингдек, бемор юрак ишемик касаллиги, гипертония ҳамроҳ касалликлар билан ҳам оғриган.\nЭслатиб ўтамиз, 2020 йил 3 август соат 16:00 ҳолатига кўра, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 26 066 (+238) нафарни ташкил этмоқда.


Ашхобод туркман газини Европага етказиб беришни кўзламоқда\nСувости газ қувури лойиҳаси амалга ошса, у Туркманистонга ҳар йили ўнлаб миллиард кубометр газни Россия қувурларини четлаб ўтган ҳолда Европа бозорларига етказиш имконини беради.\nТуркманистон президенти Гурбангули Бердимуҳамедов 2015 йил 23 декабрь куни Ашхабоддан 500 км шимоли-ғарбда жойлашган «Белек» компрессор станциясидаги «Шарқий-Ғарбий» газ қувурининг очилиш маросимида иштирок этди. Бу қувур Туркманистон шарқидаги газ конларини Каспий денгизи билан боғлайди, бу Европанинг энергетик хавфсизлиги имкониятларини кенгайтириши мумкин. (Игорь Сасин/AFP)\nАШХОБОД – Жаҳон банки расмийлари Европага табиий газ етказиб бериш масаласида Туркманистон билан иш олиб боришга тайёр. Бу Туркманистон учун узоқ кутилган лойиҳа ҳисобланади.\n22 октябрь куни Ашхободда 24-бор ўтказилган «Туркманистон нефть ва гази - 2019» анжуманида Жаҳон банкининг нефть ва газ бўйича катта мутахассиси Лекс Хурдеман Каспий денгизи остидан ўтадиган потенциал газ қувури масаласини муҳокама қилган.\nЙирик молия институтлари, шунингдек, 60 мамлакатнинг нефть-газ компаниялари вакиллари бўлган 280 нафар иштирокчи жаҳон нефть ва газ бозорини ривожлантириш масалаларини муҳокама қилиш учун ҳар йилги анжуманга тўпландилар.\nХурдеманнинг таъкидлашича, Туркманистон газ захиралари бўйича дунёда тўртинчи ўринда туради ва жаҳон бозорларига газ етказиб беришни диверсификация қилиш учун барча шарт-шароитларга эга.\nТуркманистон ўз табиий газини Россиянинг қувурларини айланиб ўтган ҳолда Каспий денгизи орқали бевосита Европага этказиб беришни режалаштирмоқда. [Google Earth]\nУнинг сўзларига кўра, ушбу шарт-шароитлар яқинда қабул қилинган Каспий денгизининг ҳуқуқий мақомига оид конвенция ва 2020 йилда Жанубий газ қувури лойиҳасининг ўз ниҳоясига етказилиши билан боғлиқ.\nТранс-Адриатика Жанубий газ йўлагининг сўнгги босқичидаги ишлар 89,8 фоизга якунланган, дейилади лойиҳа веб-сайтида.\n«Бундай шароитларда туркман газини Европа Иттифоқига етказиб бериш ҳақиқатга яқин бўлиб бормоқда», деди у.\n«Жаҳон банкининг нефть ва газ бўйича бош экспертининг бу баёноти қувончли хабар бўлди», деди форум ҳамташкилотиси бўлган Туркманистон савдо-саноат палатаси вакили Оғаниёз Акмурадов.\n«Хурдеманнинг сўзлари лойиҳани молиялаштириш масаласининг ҳал этилишига йўл очади», деди у.\nСўнгги вақтларда лойиҳани амалга ошириш йўлидаги бошқа тўсиқлар ҳам бартараф этилди, деди Акмурадов беш соҳилбўйи мамлакат томонидан Каспий денгизининг ҳуқуқий мақомига оид конвенция ва бошқа юридик ҳужжатларнинг қабул қилинганини назарда тутиб.\n«Бугун асосий масала пулга келиб тақалмоқда ва жаноб Хурдеман Жаҳон банки биз учун муҳим бўлган бу масалани Туркманистон билан муҳокама қилишга тайёрлигини билдирди», деди у.\nТуркманистон Европага газ етказиб беришни тезлаштириш учун кўплаб ишларни амалга оширган.\nХусусан, Туркманистон 2015 йилда ўз ҳудудида 733 км узунликдаги «Шарқий-Ғарбий» магистрал газ қувурини ишга туширди, у мамлакат жануби-шарқидаги газ конларидан Каспий соҳилигача чўзилган бўлиб, Транскаспий газ қувурини таъминлайди.\n25 октябрь куни Бокуда Қўшилмаслик ҳаракатининг 18-саммитида Туркманистон ва Озарбайжон президентлари ўз мамлакатларининг ресурс ва транспорт салоҳиятини инобатга олган ҳолда ёқилғи-энергетика соҳасидаги ҳамкорлик масалаларини муҳокама қилдилар.\nТарафдорлар ва қаршилар\nЖаҳон банки Туркманистон газини тўғридан-тўғри Европага етказиб бериш ғоясини қўллаб-қувватловчилар қаторига қўшилган. Бу ҳақда президент Гурбангули Бердимуҳамедовнинг нефть ва газ масалалари бўйича маслаҳатчиси Якшигелди Какаев идорасининг ходими маълум қилган. У ўз исмини ошкор қилмасликни сўраган.\n«Каспий денгизи тубидан ўтадиган 300 км узунликдаги газ қувури ётқизилишининг афзалликлари ҳаммага аён », деди у ва газ қувури Жанубий газ йўлагини таъминлашини қўшимча қилди.\nСувости газ қувури Туркманистонга ҳар йили ўнлаб миллиард куб метр газни Россиянинг «Газпром» қувурлар тизимини четлаб ўтган ҳолда Европа бозорларига етказиб бериш ва газ импорт қилувчи давлатларни Кремлнинг инжиқликларидан халос қилишга имкон беради.\nРоссия президенти Владимир Путин режими Украина каби давлатларни мажбурлаш учун қишда табиий газ етказиб беришни вақти-вақти билан узиб қўяр эди.\nАйрим давлатлар, хусусан Озарбайжон, Грузия ва Туркия транзит йиғимларидан даромад олиши, Жанубий Европадаги давлатларга эса муқобил газ таъминотчиси эга бўлиш фойдали бўлиши мумкин, деди расмий.\nБироқ, Россия ва Эроннинг иккови ҳам Каспий денгизи тубидан ўтувчи газ қувурининг қурилишига қарши.\n«Москванинг Транс-Каспий газ қувури лойиҳасига нисбатан муносабати ўзгаришсиз қолади», деб айтган Россиянинг Озарбайжондаги элчиси Михаил Бочарников 4 июль куни Озарбайжоннинг Caspian Energy нашрига берган интервьюсида.\nУ «атроф-муҳитни қўриқлаш ва муҳофаза қилишга оид халқаро келишувларни» тилга олди.\n«Эрон газ қувури қурилишига қарши», деб айтган 12 август куни Туркманистоннинг Овоза шаҳрида бўлиб ўтган биринчи Каспий иқтисодий форумида (КИФ) Эрон миллий газ ширкати вакили Беҳруз Намдарий.\nСўнгги йилларда Теҳрон ва Москва лойиҳага қарши чиқиш учун турли хил баҳоналарни ўйлаб топдилар, деган эди Аманмурат Бекиев тахаллуси остида сўзлаган «Туркмангаз» (Туркманистон давлат газ компанияси) вакили сентябрь ойида.\n«Улар (Россия ва Эрон) қувурларнинг Каспий денгизи ҳавзаси атроф-муҳитига зарар етказиши мумкинлигини даъво қилмоқдалар. Аммо бу Қора ва Болтиқ денгизлари тубида газ қувурлари барпо этаётган Россия учун кулгили баёнотдир», деди Туркманистон савдо-саноат палатаси вакили Акмурадов.\nАлбатта, зараркунанда Россияга рақобат керак эмас.\nМосква экологияга оид баҳоналар билан Транскаспий газ қувурига қаршилик қилишга уринмоқда\n«Бу қўш стандартлардан бошқа нарса эмас», дейди туркман расмийларидан бири.\nЭрон Транскаспий газ қувурига қаршилик қилаётган Россияни қўллаб-қувватлади\nРоссия ва Эрон режимлари газ бозоридаги рақобатдан чўчиб, Туркманистон газининг Озарбайжонга, у ердан эса махсус қувурлар орқали Жанубий Европага етказиб берилишига узоқ вақт қарши бўлиб келишган.\nТуркманистон Европага тўғридан-тўғри газ экспорт қилиш йўлидаги яна бир тўсиқни бартараф этди\nТранскаспий газ қувури Марказий Осиёга газ экспортини ошириш ва Европанинг Россия газига қарамлигини камайтиришга имкон беради.\nХитой қазилма бойликларга йўл очиш мақсадида Афғонистонни қарам давлатга айлантирмоқчи\nХитойнинг Кобул ҳукуматига инсонпарварлик ёрдами ва миллионлаб долларлик молиявий ёрдам кўрсатиши ортидаги сабаб ва мақсадларга кўпчилик шубҳа билан қарамоқда.