Мустақил парламент ва мухолифат қандай йўқ қилинди? - BBC News O'zbek\nМустақил парламент ва мухолифат қандай йўқ қилинди?\nДилором Исҳоқова Шоира ва сиёсий фаол\n"Мурод Жўраев иши"- Ўзбекистон Республикаси Миллий Хавфсизлик Хизмати томонидан 1994 йилда қўзғатилган, 350-рақам билан ўтган, Ўзбекистон Республикаси Олий суди томонидан кўрилиб, 1995 йилда ҳукм ўқилган жиноят иши мухолифат, хусусан, "Эрк" партиясини террорчи ташкилотга чиқариш кампаниясининг бошланиши эди...\nБу кампания бугун ҳам тугагани йўқ.\nСобиқ СССРда ҳукмрон коммунистик партиянинг бошланғич ташкилотини биринчилардан бўлиб тарқатиб юборган Муборак шаҳар ижроия қўмитасининг собиқ раиси, Ўзбекистон тарихидаги энг демократик парламент аъзоси бўлган Мурод Жўраев 20 йилдан буён нафақат сиёсий, балки барча инсоний ҳақ-ҳуқуқларидан маҳрум.\nЎзбекистон мустақиллигини орзу қилган, бу мустақиллик учун курашга бел боғлаган, унинг тамал тошини қўйган Мурод Жўраев ва Самандан Қўқонов сингари шахсиятларни Ўзбекистондаги тузум бугун ҳам ўзига таҳдид деб кўради.\nПарламент сайловлари деган катта томошани ўтказиб олиш арафасида режимнинг қамоқхоналарда карантин эълон қилгани ҳақидаги хабарни ўқиганимда биринчи бўлиб кўз олдимга ана шу сиёсий фаоллар, собиқ депутат ва давлат арбоблари келди.\nУларнинг қамоқда зое кетган умрлари нафақат ўзлари ва яқинлари учун, балки Ўзбекистон учун жуда катта йўқотиш.\nАммо бундан 20 йил муқаддам, мухолифат устидан бу сиёсий маҳкама бошланаркан, бутун таъқибларга қарамасдан, биз бу йўқотишнинг бунчалик катта, бу зулмнинг бу қадар пойидор бўлишини тасаввур қилолмасдик. Ҳеч қурса, шундай бўлмаслигига умид қилардик...\n300-сонли жиноят иши деб рақамланган, 1994 йилда МХХ томонидан қўзғатилган, сўнг Республика Олий Суди томонидан ойлар давомида кўрилган иш… Мустақил Ўзбекистоннинг шарафсиз тарихида "Мурод Жўраев иши" бўлиб ном қолдирган иш…\nБугун ўқувчига ҳавола этмоқчи бўлганим менинг хотирамда сақланиб қолган мазкур иш буйича олиб борилган тергов,сўнгра суд ва шу икки жараён оралиғида бўлиб ўтган воқеалар.\nСуднинг ҳар бир кунини кундалик тутиб, ёзиб борганман. 1996 йилда уйимда бўлиб ўтган тинтувда уларни Тошкент шаҳар ИИБ ходимлари олиб кетишган.\nКундаликларимни қайтариб олиш учун бир неча бор мурожаат қилдим, аммо қайтариб беришмади.\nШу сабаб нафақат саналар, ҳатто баъзи қатнашчиларнинг исми-шарифлари ҳам ёдимда йўқ.\nФақат воқеалар, панжара ортидагилар, уларга қараб суд залида юм-юм йиғлаётган яқинлари, Ўзбекистон куч ишлатар тизимлари ертўлаларида нормал инсон ақлига сиғмас қийноқларни бошидан кечирган олти судланувчи, олти айбсиз айбдорларнинг аҳволи хотирамга муҳрланган. Бу иш буйича тергов қачон бошланган,кимни қачон ва қаерда қамашган,қачон суд бўлган, қачон тугаганини билишни истаганлар интернетдан бу маълумотларни бемалол топишлари мумкин. Мен ҳам интернетга қидирув бериб, саналарни аниқлаштириб олишим мумкин эди . Аммо бу саналарнинг бари назаримда аҳамиятсиздек-Мурод аканинг қовурғаларини сентябрда синдиришдими, октябрда синдиришдими, фарқи нима, деб ўйладим...\nУриб, қовурғаларини синдиришгани факт, бир урушда бир неча тишларини тўкиб ташлашгани факт-ку! Ёлғон айбловлар билан шунча одамни қийнашди, қамашди. 7 нафар судланувчи устига тинмай маломат ёғдирган,фақат рост сўзлайман, деб қасам ичиб, фақат ёлғон сўзлаган гувоҳларнинг кўргазмалари билан қўзғатилган иш юзасидан терговнинг кайси ойда бошлангани муҳим эмасдек кўринди менга. Муҳими шуки, бизни содир этди дея ҳукм ўқилган жиноятни биз содир этмагандик. Муҳими шуки,ҳамон ҳақиқат қарор топмади ва бу ноҳақликнинг қурбони Мурод Жўраев ҳамон қамоқда. Орадан 20 йилдан зиёд вақт ўтди. Бу йиллар ичида Мурод Жўраев билан бирга судланган 5 киши озодликка чиқди.\nОрамизда энг ёши улуғи Эркин Ашуров эди. Ёши олтмишдан ошган, қанд касаллиги бор бу кишининг мухолифатга ҳеч алоқаси йўқ эди. Эркин ака самарқандлик бўлиб, узоқ йиллар чой қадоқлаш фабрикасининг директори бўлиб ишлаган экан. Самарқандлик бир мансабдор шахс ўз жиянига фабрика директори лавозимини олиб бериш иштиёқида турли фитналар уюштирган ва оқибатда Эркин Ашуров Самарқанддан қочишга мажбур бўлган экан. Ҳар ҳолда унинг ўзи ва унинг талабига кўра чақиртирилган гувоҳлар шундай дейишганди.\nЭркин Ашуровнинг сўзларига кўра, улар Мурод Жўраев билан тасодифан танишиб қолишган. Уларнинг қандай ва қаерда танишгани суд раисини ҳам, прокурорни ҳам жуда қизиқтиргани ва шу эпизод юзасидан қайта-қайта савол беришгани ёдимда.\nАшуров Самарқанддан қочиб Олма-Отага борган, ўша ерда касал хуруж қилиб, Мурод Жўраев ижарада турган квартирада бетоб бўлиб, ётиб қолган ва айнан ўша куни Тошкентдан Жўраевни қўлга олишга борган МХХ ходимлари уни ҳам ўғирлаб олиб кетишган. "РАФ" микроавтобусининг салонига ётқизиб олиб кетишган. Унинг оёқлари шишиб кетганди. Суд залига оқсоқланиб кирарди, ўтиролмасди. Суд мажлисининг бошидан охиригача тик турарди. Қанд касаллиги бор инсон доимо парҳезга муҳтож бўлади. Парҳез нари турсин, керакли дори-дармон ҳам киритилмайдиган ҳибсхонада ойлар давомида сақланаётган бу хаста инсоннинг аҳволи кундан кун ёмонлашаётганини судья ва прокурордан бошқа ҳамма кўриб турганди. Ашуровнинг адвокати бир неча маротаба унинг ҳимояси остидаги шахс тиббий ёрдамга муҳтож эканини таъкидлаб, суд ишида танаффус эълон килишларини сўради ва ҳар сафар сўров жавобсиз қолди. Оқибатда Эркин Ашуров кунларнинг бирида суд залида комага тушди. Шундан сўнг суд бир неча кунга тўхтатилди.\nАшуровга ҳам Мурод Жўраевга қўйилган моддаларнинг ҳаммаси қўйилганди. Эркин Ашуровнинг озодликка чиқканини 2010 йилда эшитдим. Аммо қачон чиқканини аниқ билмайман. Тошкентдаги бир қариндошлари Олий суд биносига жуда яқин жойда яшарди. Эркин аканинг рафиқаси Манзура опа суд бўлаётган кезлари уларникида турарди. Мен ҳам у ерга бир неча маротаба борганман. Эркин ака озод этилгани хабарини эшитгач, ўша хонадонни топиб бордим. Лекин у ерга бориб, уй сотилганини билдим. Уйнинг аввалги эгаларининг на телефони, на манзилларини ҳеч ким билмас экан. Шу сабаб ҳозир Эркин ака қаерда эканидан хабарсизман. У киши тирик бўлса, Оллоҳ насиб этиб, яна бир ошкоралик даври бўлиб қолса, бошларидан ўтган барча кўргўликлар, қамоқхонадаги хўрлик ва қийноқлар ҳақида ўзлари сўзлаб берарлар.\nАйбланувчилардан яна бири Мурод Жўраевнинг укаси Шавкат Холбоев эди.\nШавкат 2009 йилда озодликка чиқди. Ҳозир Муборакда яшайди. Озодликка чиқканда аҳволи оғир эди. Бир неча маротаба операция бўлганини эшитдим. Оллоҳ умр берган экан, яшаб кетди.\nЯна бир судланувчи Неъмат Аҳмедов Мурод Жўраев Муборакда ишлаб юрган кезлари унинг ҳайдовчиси бўлган. У ҳам озод этилди 2008-йилларда. Сил касалининг энг оғир тури билан оғриган, аҳволи жуда оғирлашиб, ўлиши аниқ бўлгач, озод этишди. Озод этилгандан бир неча ой ўтиб, вафот этди.\nЯна бир судланувчи Ҳошим Сувонов косонлик мусиқа ўқитувчиси эди. У ҳам озод этилди 2005 йилда. Озодликка чиққач, ҳаёти қандай кечганидан хабарсизман. Судланувчилар орасида энг ёши Шавкат Мамедов эди. Эндигина 18 чиқкан бу йигит ҳам Косонлик эди. Унинг энг катта айби қўшниси бўлмиш Ҳошим Сувоновникига ҳашарга чиққани бўлган. Бу боланинг унга берилган бир саволга жавоби ҳозиргача кулгимни келтиради. Ўша куни судда ҳаммани кулдирганди.\nУнга қўйилган айблар ичида Президентни ҳақоратлаш айби ҳам бор эди. Судья жуда берилиб, айблов хулосасини ўқиб эшиттирди. Бахтиёр сакраб ўрнидан туриб, "терговчиям нуқул шунака деди, сен Президентни ҳақорат килгансан, деди, сиз ҳам шундай деяпсиз. Мен Президентни нега ҳақорат қиларканман. У агар мендан қарз олиб, бермай кетган бўлсайди, мен уни ҳақорат килсам", деди. Прокурор, судья ва унинг икки ёрдамчисидан бошқа ҳамма кулиб юборди. Танаффус пайтида ичкарига кириб, улар ҳам бу йигитнинг соддадиллик билан айтган сўзларини эслаб, кулишгандир балки...\nБу йигит 3 йилдан кейин озодликка чиқди. Ҳозир қаердалигини билмайман. Қўлга олинганда уни ҳам шафқатсиз калтаклашганини, бир неча бармоқлари синганини суд жараёнида ўзи айтганди.\nМурод Жўраев бу ишда асосий фигурант эди. Балки биргина фигурант бўларди , агарки ишни катталаштириб, Каримовга шундай катта фожеанинг олдини олдик , "Эрк" партияси аъзолари, партиянинг хайрихоҳлари давлат тўнтарилиши тайёрлашган экан, чет элда жангариларни Ўзбекистонда террористик ҳаракатлар олиб бориш учун ўқитишган экан, биз давлат тўнтаришининг олдини олдик, террористларни зарарсизлантирдик, дея ўзларини кўрсатиш иштиёқида ёнмаганларида, балки "Мурод Жўраев иши" бу қадар катта бўлмасди.\nБир "пашшадан" қанча тақдирларни оёқ ости қилиб янчиб ташлаган "фил" ясалмасди...\nМурод Жўраев шахсан Каримовнинг буйруғи билан жиноятчига айлантирилганига бугун ҳеч шубҳам йўқ. Мурод акага муддат устига муддат қўшиб берилаётгани ҳам бунга бир тасдиқдир.\nМурод Жўраевга қўшиб берилган навбатдаги муддат 2015 йил ноябрда тугайди. Илоҳим, шу охиргиси бўлсин. Ҳозир Мурод Жўраев Олмалиқдаги УЯ-67/6 да жазо муддатини ўтаяпти.\nЖазо сўзи жоизмикан бу ҳолатда?\nАхир "сабзини нотўғри тозалади" деб 3 йилу 6 ой қўшиб берилишини жазо деб бўладими? Ёки "чекиш учун белгиланмаган жойда чекди" ё-да "тапочкасини ечмай баракка кирди" деб 5 йил берилса, бу жазоми? Жазо ахир жиноятга берилади-ку? Наҳотки, оёқ кийимни ечмай баракка кириш жиноят бўлса? Наҳотки, "ювилган кийимни иситгичга яқин осдинг" деб, танида соғ ери қолмаган бир инсон 15 кунга карцерга ташланса ва шуни рўкач қилиб, яна 3 йил қўшиб берилса? Ички тартибга риоя қилинмагани учун белгиланган жазо 221-моддада кўрсатилган. 221-модда санкцион қисмида бир ойлик, икки ойлик, уч ойлик жазо муддати ҳам бор, аммо Мурод Жўраев ва бошқа у каби сиёсий маҳбусларга фақат энг кўп муддатлар белгиланган қисмлари қўлланилади. Бу модда режимнинг энг қулай қуроли. Ҳибсда сақланаётган маҳбус бу қуролдан ўзини ҳимоя қилолмайди. Бу қуролга қалқон бўлиши керак бўлган адвокатлар ҳам иложсиз ва фойдасиздирлар. Ҳар ҳолда, 27 йил ичида бу модда чангалидан муддатига муддат қўшилмай чиққан мухолифатчи ёки ҳуқуқ ҳимоячисини кўрмадим. Баракка оёқ кийимда киришлар,чекишга рухсат берилмаган ерда чекишлар,сабзини нотўғри тозалашлар доимо муддатнинг тугашига яқин кўпайиб қолади ва чиқишига саноқли кунлар қолганда яна суд бўлади, яна муддат чўзилади. масалан, Муҳаммад Бекжоннинг тақдири. 13-йилда Муҳаммад Бекжон озод бўлиши керак эди. У чиқиши керак бўлган кунда жигарлари зона эшиги олдида кутиб туришган. Жигаримизни уйга олиб кетамиз, деб келган ака-укалари, Муҳаммадга 221-модда асосида яна 5 йил қўшиб берилгани ҳақидаги хабарни олиб, Хоразмга қайтганлар. Мурод Жўраев ҳам бу модда чангалидан қутулолмаяпти. Унга Ўзбекистон Олий суди томонидан берилган асосий муддат аллақачон тугаган. Муддат тугаган, аммо Мурод Жўраевнинг азоблари ва узундан- узун йиллари ҳеч тугамаяпти. Шу сабаб мен бу жазо эмас, бу қасос дейман.\nБуюртма қасос …\nУзоқ ва давомли қасос…\nБуюртма бундан қарийб чорак аср аввал берилган. Буюртма берган бир киши, уни бажараётганлар эса сонсиз-саноқсиз...\nМурод Жўраевни Каримов ёмон кўришини билиб, уни қамаб, пашшадан фил ясаган амалдорлар аллақачон Каримовнинг назаридан, демакки мансабдан айрилиб бўлганлар. Уларнинг ўрнига келганлар ҳам хўжайинлари Мурод Жўраевни ёмон кўришини биладилар. Улар ҳам хўжайинларига ёқиш учун Мурод Жўраевни қайта- қайта қамаяптилар…\nСудланувчилардан яна бири мен эдим. Ҳозиргача ўша кунларни эсларканман, Ўзбекистон куч ишлатар тизимлари ясаётган жиноий ишларини уйдирма эканини хаспўшлаб қўйишга ҳаракат қилмасликларига ҳайрон қолганман.\n"Эрк" партиясига, унинг етакчиси Муҳаммад Солиҳга, Мурод Жўраевга, менга ва бошқа фаоллар учун мўлжалланган "Террорист либоси" тергов давридаёқ чок-чокидан сўкилиб бўлганди. Судда ҳам гувоҳларнинг биронта даъвоси ўз исботини топмади. Суд мажлисига ҳар сафар келаётган элчихона вакиллари ҳам, ҳуқуқбонлар ҳам буни эътироф этишди. Маҳкама жараёнини кузатган АҚШ элчисининг жамоатчилик билан алоқалар буйича котиби Эндрю Крафт суднинг ҳар бир мажлисидан сўнг "Это же театр абсурдов!" дер эди.\nУ ҳақ эди, бу абсурдлар театри эди. Бу театрга исбот ва далилнинг кераги йўқ эди. Мақсад дунёга, Ўзбек халқига "Эрк" партиясини, фаоллари ва хайрихоҳларини "жиноятчи" қилиб кўрсатиш эди.Тузумнинг Муҳаммад Солиҳга, Мурод Жўраевга, қўйинггки, халқ дардини ўзидан устун қўйган ҳар касга бўлган нафрати бу ишнинг, кейинчалик бошқа шу каби аввал қамалиши керак бўлганларни белгилаб, кейин жиноий иш ўйлаб топувчиларга асосий қўлланма бўлди. Кейинчалик Мамадали Маҳмудов, Муҳаммад Бекжон, Сафар Бекжон, Аъзам Турғунов, Солижон Абдураҳмонов, Мўътабар Тожибоева ва бошқа кўплаб фаоллар, мухолифатчилар, ҳуқуқбонлар шу йўсин қамалдилар...\nВа абсурдлар театри бугун ҳам давом этаяпти!\n20 йил давомида халқни, унинг сиёсий иродасини намоён этишга қодир, тарихий шароитларда мамлакат тақдирини ўз қўлига олишга тайёр, салоҳиятли ва мустақил парламентни мунтазам равишда йўқ қилиш, унинг аъзолари бўлган халқнинг асл фарзандларини ҳибсга олиш, қамоқда чиритиш, нафақат сиёсий саҳна, балки оддий касбий фаолиятидан ҳам итқитиб ташлаш орқали йўқлик ва йўқчиликка маҳкум этиш ортидан ўтказилаётган бугунги "парламент сайловлари" аталмиш томоша ана шу "абсурдлар театри"нинг давомидир.\nБу театрнинг яна қанча давом этиши томошабинларнинг уйғонишига боғлиқ...


Алишер Шадманов коронавирусдан тез ва осон қутулиш йўлини айтди\nБош саҳифаЯнгиликларАлишер Шадманов коронавирусдан тез ва осон қутулиш йўлини айтди\nСоғлиқни сақлаш вазири Алишер Шадманов Сирдарё вилоятининг Оқолтин туман ҳокимлигида қишлоқ оилавий поликлиникалари ва қишлоқ врачлик пунктлари шифокорлари, маҳалла фаоллари ва аҳоли вакиллари билан учрашувда, соғлом турмуш тарзининг фойдали жиҳатлари ҳақида гапирди.\n— Коронавирус инфексияси кишиларнинг соғлиғи, ҳаётига хавф солаётган бир пайтда ҳаммани вирусдан зарарланганда қандай қилиб ундан тез ва осон қутулиш мумкин, деган савол қийнамоқда, — деди А.Шадманов.\n— Муаммонинг ягона ва энг самарали ечими соғлом турмуш тарзига амал қилишдир. Бу нафақат вирусдан ҳимояланиш, балки узоқ ва бахтли ҳаёт кечиришнинг ҳам энг асосий қоидаси, талаби ҳисобланади. Касалликнинг кучли асоратлари ва ўлим ҳолатлари асосан юрак қон-томир касалликлари, қандли диабет, ўпканинг сурункали касалликлари бўлган ёки ортиқча вазнга эга бўлган, тамаки ва алкоголь маҳсулотларини истеъмол қилган, камҳаракат инсонларда учрамоқда.\nШуни унутмалигимиз керакки, касалликнинг енгил кечиши ёшга боғлиқ эмас, катта ёшда бўлса ҳам тўғри овқатланадиган, жисмоний фаол бўлган, семизлиги ва диабети бўлмаган инсонларда касаллик анча енгил кечади.\nCоғлом турмуш тарзининг асоси эса — жисмоний фаоллик ва тўғри овқатланишдир. Мутахассисларнинг фикрига кўра, инсон кунига 5-7 километр юрса, қон томир касалликлари, юрак хуружи, инсульт каби ҳасталиклардан бутунлай йироқ бўлади. Ортиқча вазн эса, касалликлар уясидир.


ОФК Президенти Иордания ва Ўзбекистонга омад тилади / CHAMPIONAT.asia\nОФК Президенти Иордания ва Ўзбекистонга омад тилади\nОсиё Футбол Конфедерацияси президенти шайх Салмон бин Иброҳим ал-Халифа ЖЧ-2014 саралаш плей-офф баҳсида тўқнаш келадиган Иордания ва Ўзбекистон миллий терма жамоаларига омад тилади.\n«Иордания ва Ўзбекистон Жаҳон чемпионатига тўғридан-тўғри йўлланмани қўлга киритиш учун сўнгги тургача ўз имкониятларини сақлаб туришди, аммо бунинг уддасидан чиқа олмадилар. Афсуски, улар гуруҳда 3-ўрин билан кифояланишди. Саралаш босқичида ҳар икки терма жамоа футболчилари катта иштиёқ билан тўп суришди. Ишончим комилки, 6 ва 10 сентябрь кунлари иккала терма жамоа ҳам ўзларининг энг яхши ўйинларини намойиш қилиб бера олишади», - дейди шайх Салмон.\n«Мен ҳар иккала терма жамоага ҳам ўзимнинг энг яхши тилакларимни билдираман. Ушбу жуфтликда ғолиб чиққан жамоа КОНМЕБОЛ қитъаси жамоасига қарши қитъалараро плей-офф баҳсларида рақибини мағлуб этиб, Жаҳон чемпионати йўлланмасини қўлга кирита олади деб умид қиламан. Мен ҳалол ўйин ва рақибга ҳурмат қоидаси муҳим эканини таъкидлаган ҳолда, жамоаларга омад тилайман», - дейди ОФК президенти.


МАЛОҲАТ ЭШОНҚУЛОВАНИ ТОШКЕНТ АЭРОПОРТИДА УШЛАБ ҚОЛИШДИ – Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти\n2017 йилнинг 8 декабрь куни Қирғизистон пойтахти Бешкекда “Марказий Осиёда меҳнат ҳуқуқлари” мавзусида Халқаро семинар ўтказилиши режалаштирилган эди.\nТаклифга биноан бугун, 6 декабрь куни ҳуқуқбон М. Эшонқулова маҳаллий вақт билан 14.20 да учиши керак эди.\nPosted by admin at 17:43\tTagged with: Малоҳат Эшонқулова, Орзигул ХУДОЁРОВА\nНабиев Зубайдулла: Унинг мияси касалланган. Ота онаси даволатиб олишсин. Қизимни эса тинч қўйишсин. КОНСТИТУЦИЯ КУНИДА ЎЗБЕКИСТОН ПРЕЗИДЕНТИ ШАВКАТ МИРОМОНОВИЧ МИРЗИЁЕВНИНГ ФАОЛИЯТИ ҲАҚИДАГИ ХАЁЛЛАР…


Андижонлик қочқинлар Чехияда ҳибсда сақланмоқда\nГерманияда бошпана топган андижонлик қочқинлар Омонулло Мақсудов ва Зоҳид Мирзоев 3 июль Чехия-Германия чегарасини кесиб ўтиш пайтида Чехия маъмурлари томонидан ҳибсга олинди.\nО.Мақсудов ва З.Мирзоев икки ҳафта муқаддам Германиядан Чехияга ўтаётганида Ўзбекистоннинг Интерполга берган сўрови асосида ҳибсга олинган. Айни пайтда улар Чехиядаги Плзен ҳибсхонасида ушлаб турилибди.\nҚочқинларнинг адвокати Виктор Шупнинг айтишича, Чехия суди Ўзбекистоннинг О.Мақсудов ва З.Мирзоевни экстрадиция қилиш ҳақидаги сўрови асослилиги ўрганиб чиқилгунга қадар уларни ҳибсда ушлаб туришга қарор қилган.\nМаълум бўлишича, қочқинлар Руминияда бошпана топган қариндошини кўриб келиш учун Чехия орқали йўлга тушган.\n“Руминияда бир ҳамюртимиз қолиб кетган. Ўзи якка, ҳам касал. Бир-иккитаси бориб, кўнглини кўтариб келмоқчи эди. Улар Чехияда виза олиб, Руминияга ўтмоқчи эди”, - дейди О.Мақсудовнинг Германиядан бошпана топган отаси.\nМаълумотларга кўра, Чехиядан бошпана олган бошқа бир ўзбек қочқини ҳам О.Мақсудов ва З.Мирзоев билан бирга бўлган. Чех полицияси уни қўйиб юборган.\nМана шу қочқиннинг сўзларига кўра, чегарадаги текширув пайтида шериклари Интерпол қидирувига берилгани маълум бўлган ва шунинг учун ҳибсга олинган.\n“Мен полициячиларга биз ҳам Интерпол қидирувидаги одам эканимизни, бу ердан бошпана олганимизни тушунтиришга ҳаракат қилдим, фойдаси бўлмади”, - дейди қочқин.\nАдвокат Виктор Шуп қочқинларнинг Ўзбекистонга топширилиши хавфи йўқ эканини билдирди. Чунки уларнинг ҳар иккаласи Германияда, жумладан, О.Мақсудов Дюссельдорфда ва З.Мирзаев Нюрнбергда қочқинлик мақоми бўйича яшаш ҳуқуқига эгадир.\n“Бизнингча, Чехия ҳукумати уларни Ўзбекистонга экстрадиция қилмайди. Уларга у ерда ўлим хавфи бор”, - деди адвокат.\nГермания Ташқи ишлар вазирлиги матбуот хизматининг маълум қилишича, вазирлик қўлга олинган андижонликлар иложи борича тезроқ озод этилишини сўраб аллақачон Чехия ҳукуматига мурожаат қилган.


Бугун, афсуски, айрим ғаламис кимсалар муқаддас динимизни ёмонотлиққа чиқариб, дунёнинг кўпгина давлатларида, хусусан, Ғарб мамлакатларида атайлаб “исломофобия” (яъни, одамларни Исломдан қўрқитиш, диндан бездириш)ни тарқатишга чиранишмоқда.\nҚўли қонга ботган манфур, малъун, сотқин кимсалар “жиҳод” ниқоби остида дунёнинг арзимас матоҳига учиб, тинч аҳолининг ҳаловатини бузиш, одамлар ўртасида саросима уйғотиш мақсадида оломон орасида ўзини портлатаётиб “Аллоҳу акбар” дея ҳайқирмоқда. Дин душманлари қаерда қинғир иш қилмоқчи бўлишса, яна ўша улуғ калом – “Аллоҳу акбар” янграйди.\nТабиийки, инсонпарвар, мўътадил, ўз номи билан тинчликни тарғиб қиладиган динимизнинг асл моҳиятидан бехабар кимсалар Исломдан чўчиб қолишмоқда. Бу масаланинг биринчи жиҳати.\nЯна бир жиҳати шуки, айримлар (ҳатто аҳолисининг аксарияти мусулмон бўлган дитёрларда ҳам) атайлаб динимиз буйруқларини кишиларга машаққатли қилиб кўрсатишмоқда. Бу ҳам кишиларни, диндан юз ўгирмаса-да, лекин Ислом арконларини бажаришдан чўчитмоқда.\nХўш, аслида ҳам шундайми: баъзилар айтаётганидек, динимиз ростдан ҳам машаққатлими? Исломнинг арконларини бажариш шунчалик мушкулми?\nИслом ҳаддан ошиш ва нуқсонга йўл қўйиш ўртасидаги мўътадилликни тутган дин бўлиб, у энг тўғри йўл саналади. Қуръон ва суннатдаги шариат матнлари мўътадил йўлни тутишга буюрувчи ва ғулув номи билан тўғридан-тўғри муболағага берилиш ёки тажовуз, золимлик, адоват, муросасизлик ҳамда чуқур кетиш каби ғулувни ифода этувчи нарсалардан қайтарувчи умумий далиллар билан келган.\nКелинг, мусулмонларнинг асосий манбаи бўлган Каломуллоҳга дмурожаат қилайлик. Зеро, илоҳий каломдан ошириб бир сўз дейиш башарият уддалайдиган иш эмас.\nАллоҳ таоло айтади: «Эй, аҳли китоблар! Динингизда ҳаддан ошманг ва Аллоҳ ҳақида ҳақдан бошқани айтманг» (Нисо сураси, 171-оят).\nБошқа бир ояти каримада: «Эй, аҳли китоблар! Динингизда ҳаддан ошиб, ноҳақлик қилманг. Ва олдин ўзлари адашиб ва кўпчиликни адаштириб, тўғри йўлдан умуман чиққанларнинг ҳавойи нафларига эргашманг» (Моида сураси, 77-оят), деб марҳамат қилинган.\nУшбу икки оятда аҳли китобларни динда ғулув кетишдан қайтариқлар бордир. Қуръони каримда аҳли китобларга хитоб қилинган ҳар бир буйруқ ёки қайтариқларда бу уммат назарда тутилган бўлади. Чунки бу (Қуръон) билан аслида мусулмонларга хитоб қилинади. Агар Аллоҳ уларни ғулув кетишдан қайтарган бўлса, демак, биз, биринчи навбатда, ундан ман этилганмиз. Аҳли китоблар орасида ғулувга кетишнинг турли кўринишлари бор эди. Жумладан, баъзилар Аллоҳ таолонинг яратган нарсалари ҳақида ғулувга кетишарди. Масалан, насронийлар Исо ва унинг онаси, яҳудийлар эса Узайр ва бузоқ борасида ғулувга кетишди. Улар ибодатда ғулув кетишди. Насронийлар эса Аллоҳ бирор ҳужжат нозил қилмаган таркидунёчилик ва ундан бошқа ғулув кўринишларини ўйлаб топишди.\nНабий соллаллоҳу алайҳи ва саллам бу умматни яҳудий ва насронийлар адашгани каби ғулувда уларга эргашишларидан хабар берганлар. Бу эса уммат орасида уларда бўлгани каби ғулувга кетиш содир бўлишини ифода этади. Уларни ғулувдан қайтариш воқеликда айнан бизга ҳам тегишлидир.\nАллоҳ таоло айтади: «Эй иймон келтирганлар! Аллоҳ сизга ҳалол қилган пок нарсаларни ҳаром қилманг. Ҳаддингиздан ошманг. Албатта, Аллоҳ ҳаддан ошувчиларни севмас» (Моида сураси, 87-оят).\nЯна бир ояти каримада: «Бас, сен ва сен билан тавба қилганлар мустақийм туринглар ва туғёнга кетманглар. Чунки У нима қилаётганингизни кўриб тургувчидир» (Ҳуд сураси, 112-оят), дея амр этилган.\nУшбу икки оятда ғулув кетишдан қайтариқ бор. Чунки ҳаддан ошиш – шаръий чегарадан чиқиш демак. Бу эса ғулув маъносидадир, шунингдек, туғёнга кетиш ҳам ҳаддан ошишдир. Иккала оят мўътадиллик, васатийлик ва истиқоматга буюрмоқда, ғулув кетишдан қайтармоқда.\nШу билан бирга, муборак ҳадислар ҳам Ислом умматининг истиқоматда бўлиши учун муҳим маёқдир.\nАбдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳумо айтади: «Ақаба кунининг тонгида Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам уловлари устида турганча менга: “Отишим учун тош териб бер”, дедилар. Мен у зотга майда тошларни териб бердим. У зот: “Бу каби тошларни отинглар. Сиздан олдингиларни динда ғулув кетиш ҳалок қилган”, дедилар (Имом Насоий ва Ибн Можа ривояти. Лафз Насоийники, санади саҳиҳ).\nУшбу ҳадис динда ғулув кетишдан қайтарувчи энг қатъий далилларидан биридир. Ҳадис шайтонга тош отишда тошлар борасида муболаға қилишдан қайтариш учун айтилган бўлса-да, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам ушбу ҳадисни диннинг барча бобларида ғулув кетишдан қайтаришни ўз ичига олган умумий ибора билан баён қилдилар.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам биздан олдин ўтганларни динда ғулувга кетиб, ҳалок бўлганларини баён қилмоқдалар. Нуҳ қавмининг ҳалокати Аллоҳни қўйиб, солиҳларга ибодат қилишлари бўлди. Яҳудийларнинг ҳалокатига эса Узайр ва бузоқ борасида ғулувга кетишлари сабаб бўлди. Улар ҳаддан ошиб, ҳатто пайғамбарларни қатл қилишди. Нозил қилинган китобларни бузиб талқин қилдилар. Насронийларнинг ҳалок бўлишига Исо ва унинг онаси Марям ҳақида ғулувга кетиш сабаб бўлди. Улар динга ундан бўлмаган ибодатларни янгилик қилиб киргизишди. Бу умматнинг ҳам энг кўп ҳалокатга дучор қилувчи омил ғулув ҳисобланади.\nАбдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Уч марта ғулувга кетганлар ҳалок бўлдилар”, дедилар» (Имом Муслим ривояти).\nАбу Довуд ривоятида эса: “Огоҳ бўлинг! Ғулувга кетганлар ҳалок бўлдилар”, дедилар. Бу сўзни уч бор айтдилар. Имом Нававий: “Мутаъаннитлар –сўз ва амалларида чегарадан чиқиб, ҳаддидан ошадиганлардир”, деган.\nБу ҳадис юқоридаги “Сиздан олдингиларни динда ғулув кетиш ҳалок қилган” ҳадисининг айнан маъноси бўлиб, уни янада таъкидлаб келмоқда.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Дарҳақиқат, дин енгилдир. Бирор киши динни қийинлаштирса, уни мағлуб қилади. Бас, тўғри амалда бўлинглар, яқинлашиб юринглар, яхшилик башоратини беринглар. Саҳар чоғида, тушдан кейин ва кечанинг охирида ёрдам талаб қилинг”, дедилар» (Имом Бухорий ривояти).\nИмом Бухорий ва Имом Муслим Абдуллоҳ ибн Амр розияллоҳу анҳудан қуйидагиларни ривоят қиладилар: «Менга Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Менга хабар берилишича, сен кечани бедор ўтказиб, кундузнинг рўзасини тутар эмишсан?” дедилар. Мен: “Албатта, мен ўшандоқ қилурман”, дедим. У зот: “Агар сен шундоқ қиладиган бўлсанг, кўзинг заифлашади, нафсинг малол олади. Албатта, сенда нафсингнинг ҳам ҳақи бор, аҳлингнинг ҳам ҳақи бор. Бас, рўза ҳам тут. Оғзинг очиқ ҳам юр. Бедор ҳам бўл, ухла ҳам”, дедилар».\nАбдуллоҳ ибн Амр ибн Осс розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан: “Албатта, бу дин мустаҳкамдир. Шундай экан, унинг ичига енгиллик билан кириб боринг. Ўзингизни Аллоҳнинг ибодатидан нафратлантириб қўйманг”, дедилар».\nХулоса қилиб айтганда, динимиз, айримлар ўйлаганчалик, машаққат эмас. Исломнинг барча арконларини бемалол бажарса бўлади. Буларнинг ҳеч қийин жойи йўқ. Аслида динимиз осон. Лекин ўзимиз уни қийинлаштириб оламиз. Агар биз биргина Имом Бухорий бобомиз ривоят қилган “Енгиллаштиринг, асло қийинлаштирманг, башорат беринг, асло нафратлантирманг”, ҳадисга риоя қилганимизда эди, бугун ваҳима қилинаётган “исломофобия” ҳам, “динимиздаги машаққатлар” ҳам ўз-ўзидан барҳам топган бўлар эди.\nДругие материалы в этой категории: « Соғлиққа зарар етказувчи ва атрофни ифлос қилувчи нарсалардан қайтариш\tНамоздаги ҳаракатларнинг саломатликка таъсири »


Noble Quran - Ўзбек - Sura: 35 - IslamHouse Reader\nIslamHouse.com Books Quran\n35 - Fotir surasi ()\n(1) 1. Ҳамду-сано осмонлар ва Ерни илк яратгувчи ҳамда (Ўзи билан бандалари ўртасида) фаришталарни икки, уч, тўрт қанотли элчилар (воситачилар) қилгувчи Аллоҳ учундир. У зот (яратган) маҳлуқотида Ўзи хоҳлаган нарсани зиёда қилур. Албатта Аллоҳ барча нарсага қодирдир.\n(2) 2. Аллоҳ одамлар учун не бир раҳмат-марҳаматни очиб қўйса, бас, уни ушлаб-тўсиб қолгувчи бўлмас ва нени ушлаб қолса, бас, У зот (ушлаб қолгани)дан сўнг у (нарсани бандаларга) бирон юборгувчи бўлмас. У қудрат ва ҳикмат Эгасидир.\n(3) 3. Эй инсонлар, сизларга Аллоҳ ато этган сон-саноқсиз неъматни эслангиз! Сизларга осмону заминдан ризқу рўз берадиган Аллоҳдан ўзга биронта яратгувчи борми?! Ҳеч бир илоҳ йўқ, магар Унинг Ўзигина бордир. Бас, қаёққа бурилиб кетмоқдасизлар?!\n(4) 4. (Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), агар (мушриклар) сизни ёлғончи қилсалар, бас, (билингки), сиздан аввалги пайғамбарлар ҳам ёлғончи қилингандирлар. (Барча) ишлар ёлғиз Аллоҳга қайтарилур.\n(5) 5. Эй инсонлар, албатта Аллоҳнинг (қайта тирилтириш ва бу дунёда қилиб ўтилган яхши-ёмон амалларнинг мукофот жазосини бериш тўғрисидаги) ваъдаси ҳақ (ваъдадир). Бас, ҳаргиз сизларни ҳаёти дунё алдаб қўймасин! Ва ҳаргиз сизларни Аллоҳ (барча гуноҳларни кечиб юбораверади, деб) алдагувчи (шайтон) алдаб қўймасин!\n(6) 6. Аниқки, шайтон сизларга душмандир, бас, уни душман тутинглар! Шак-шубҳасиз, у, ўз фирқасини (яъни, ўзига эргашган кимсаларни) дўзах эгалари бўлишлари учун даъват қилур.\n(7) 7. Кофир бўлган кимсалар учун қаттиқ азоб бордир. Иймон келтирган ва яхши амаллар қилган зотлар учун эса мағфират ва улуғ мукофот бордир.\n(8) 8. Ахир (қилган) ёмон амали ўзига чиройли кўриниб, уни гўзал (амал) деб ўйлаган кимса (Аллоҳ ҳақ йўлга ҳидоят қилган зот каби бўлурми)?! Зотан, Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кимсаларни йўлдан оздирур ва Ўзи хоҳлаган кишиларни ҳидоят қилур. Бас, (эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), жонингиз уларнинг (иймон келтирмаганлари) устида ҳасрат-надоматлар чекиб кетмасин. Албатта Аллоҳ уларнинг қилаётган ҳунарларини билгувчидир.\n(9) 9. Аллоҳнинг Ўзи шамолларни юборди. Бас, улар булутни қўзғатгач, Биз уни ўлик шаҳарга ҳайдаб, унинг ёрдамида ўлган ерни тирилтирдик. (Қиёмат қойим бўлган куни) қайта тирилиш ҳам шунинг ўзидир.\n(10) 10. Ким куч-қудратни истайдиган бўлса, бас, барча куч-қудрат Аллоҳникидир. (Ҳар бир) Хуш Сўз Унга юксалур ва яхши амални ҳам (Аллоҳ Ўз даргоҳига) кўтарур. Ёмон макр-ҳийлалар қиладиган кимсалар учун эса қаттиқ азоб бордир ва уларнинг макрлари ҳам ҳалок бўлур (яъни, беҳуда кетур).\n(11) 11. Аллоҳ сизларни (аввал) тупроқдан, сўнгра нутфадан яратиб, кейин сизларни жуфт-жуфт (яъни, эркак-аёл) қилиб қўйди. Ҳар бир аёлнинг ҳомиладор бўлиши ҳам, кўзи ёриши ҳам шак-шубҳасиз, Унинг билиши — огоҳлиги билан бўлур. Ҳар бир умр кўргувчининг умри узун қилинмас ва (ё) умридан камайтирилмас, магар (буларнинг барчаси) Китобда (яъни, Лавҳул-Маҳфузда битилган бўлур). Албатта бу Аллоҳга осондир.\n(12) 12. Дарё-денгиз тенг бўлмас — буниси ширин-тотли ва ичилиши осон, буниси эса шўр-тахирдир. Сизлар (уларнинг) ҳар биридан янги гўшт (яъни, балиқ тутиб) ейсизлар ва тақадиган зеб-зийнат чиқариб олурсизлар. Ва сизлар (Аллоҳнинг) фазлу-марҳаматидан (яъни, ризқу рўзидан) исташларингиз учун (денгиз ва дарёларда сувни) ёриб кетаётган кемаларни кўрурсизлар. Шояд шукр қилсангизлар.\n(13) 13. (Аллоҳ) кечани кундузга киритур ва кундузни кечага киритур, У қуёш ва ойни ҳам (сизларнинг манфаатингиз учун) бўйинсундириб қўйгандир — ҳар бири муайян муддатгача (яъни, Қиёмат Кунигача ўз фазосида) жорий бўлур. Ана шу Аллоҳ сизларнинг Парвардигорингиздирки, (барча оламларга) подшоҳлик ёлғиз Уникидир. (Эй мушриклар), сизлар У зотни қўйиб илтижо қилаётган бутларингиз эса пўстлоқча нарсага ҳам эга эмасдирлар.\n(14) 14. Агар сизлар уларни чорласангизлар, дуоларингизни эшитмаслар. Агар эшитсалар-да, сизларга жавоб қила олмаслар ва Қиёмат Кунида уларни (Аллоҳга) шерик қилиб олганларингизни инкор қилурлар. (Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом, дунё-ю Охират ҳақида ҳеч ким) сизга хабардор Зот (яъни, Аллоҳ) каби хабар бера олмас.\n(15) 15. Эй инсонлар, сизлар Аллоҳга муҳтождирсизлар. Аллоҳнинг Ўзигина (барча одамлардан) беҳожат ва (барча) мақтовга лойиқ Зотдир.\n(16) 16. Агар У хоҳласа, сизларни (Ер юзидан) кетказиб, (ўрнингизга) янги бир халқни келтирур.\n(17) 17. Ва бу (иш) Аллоҳга қийин эмасдир.\n(18) 18. (Қиёмат Кунида) ҳеч бир кўтаргувчи (яъни, гуноҳкор жон) ўзга жоннинг юкини (яъни, гуноҳини) кўтармас. Агар оғир гуноҳ эгаси бўлган жон (бировни) ўз юки-гуноҳига (яъни, гуноҳининг бир қисмини кўтаришга) чорласа, (гарчи чорлангувчи) яқин қариндоши бўлса-да, у (гуноҳдан) бирон нарса кўтарилмас (яъни, у кунда ҳар ким ўз амали билан машғул бўлиб, ота болага, ака укага қарашга имкон топмас). (Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), сиз фақат ғайбдаги (яъни, кўзларига кўринмайдиган) Парвардигордан қўрқадиган ва намозни тўкис адо этган зотларнигина огоҳлантира олурсиз. Ким покдоман бўлса, у фақат ўз (фойдаси) учун покдоман бўлур. Ёлғиз Аллоҳгагина қайтилур.\n(19) 19. Кўр кимса (кофир) билан кўргувчи зот (мўмин) баробар эмасдир;\n(20) 20. Зулматлар (куфр) билан нур (иймон);\n(21) 21. Соя (жаннат) билан жазирама (дўзах) баробар эмасдир.\n(22) 22. Тириклар (мўминлар) билан — ўликлар (кофирлар) ҳам баробар эмасдир. Албатта Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кишиларга (ҳақ даъватни) эшиттирур. (Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), сиз қабрлардаги кимсаларга (яъни, ўлик дилларига) эшиттира олгувчи эмасдирсиз.\n(23) 23. Сиз фақат огоҳлантиргувчидирсиз.\n(24) 24. Албатта Биз сизни Ҳақ (дин) билан, хушхабар элтгувчи ва огоҳлантиргувчи қилиб юбордик. (Сизнинг умматингиздан аввалги) ҳар бир уммат ичида ҳам албатта бир огоҳлантиргувчи — пайғамбар ўтгандир.\n(25) 25. Агар (мушриклар) сизни ёлғончи қилсалар, бас, (билингки), улардан аввалги кимсалар ҳам (ўзларига келган пайғамбарларни) ёлғончи қилгандилар. Ҳолбуки, пайғамбарлари уларга аниқ-равшан мўъжизалар, (илоҳий) саҳифалар ва (Таврот, Инжил каби) нурли Китоб келтирган эдилар.\n(26) 26. Сўнгра кофир бўлган кимсаларни (куфрлари сабабли) ушладим — жазоладим. Бас, Менинг инкорим — азобим қандоқ бўлди?!\n(27) 27. Аллоҳ осмондан сув (ёмғир-қор) ёғдириб, унинг ёрдамида рангу рўйлари турли-туман бўлган меваларни чиқарганимизни кўрмадингизми?! Яна тоғлардан ҳам оқ, қизил — ранго-ранг йўл(ли тоғлар) ҳам, тим қора (тоғлар) ҳам бордир.\n(28) 28. Шунингдек одамлар, жониворлар ва чорва ҳайвонлари орасида ҳам ранг-баранглари бордир. Аллоҳдан бандалари орасидаги олим-билимдонларгина қўрқур. Шак-шубҳасиз, Аллоҳ қудратли, мағфиратлидир.\nИ з о ҳ. Бу икки оятда оламдаги барча мавжудотнинг яратгувчиси ёлғиз Аллоҳ таоло эканлиги таъкидланмоқда. Дарҳақиқат, илм-маърифат эгаси бўлган ҳар бир инсон осмондан ёғилган бир хил рангдаги сув сабабли қора ердан униб чиқадиган рангу рўйи турли-туман бўлган наботот оламига, усти кўриниши ҳам, остида яширган хазина-дафиналари ҳам ранго ранг тоғу-тошларга — жамодот оламига ва заминнинг осту-устида тарқалиб, ўзларига юкланган вазифаларни бош тортмасдан бажариб юрган ҳайвонот оламининг ранг-баранглигига ва ниҳоят мана шу барча мавжудотдан фойдаланиб, уларни бошқаришни ўз зиммасига олган инсонларнинг рангу рўйлари ҳам, феъли атвор ва удум анъаналари ҳам неча турфа эканлигига тафаккур ва ибрат назари билан боқса, Яратганнинг қудрату-хунармандчилигига тасанно айтмасдан қолмас. Шунинг учун ҳам мазкур оятда Аллоҳдан фақат ҳақиқий илм-маърифат эгалари қўрқишлари уқтириб ўтилди.\n(29) 29. Албатта Аллоҳнинг Китобини тиловат қиладиган, намозни тўкис адо этадиган ва Биз уларга ризқ қилиб берган нарсалардан махфий ва ошкора инфоқ-эҳсон қиладиган зотлар ҳаргиз касод бўлмайдиган олди-сотдидан (яъни, улардан яхши амал ва инфоқ-эҳсон Аллоҳдан ажру-мукофот бўлишидан) умидвордирлар.\n(30) 30. Зеро, (Аллоҳ) уларнинг ажрларини комил қилиб берур ва Ўз фазлу-карамидан уларга яна зиёда (мукофотлар) ҳам берур. Албатта, У мағфиратли ва ўта шукр қилгувчидир (яъни, озгина яхши амал учун кўп мукофот ато қилгувчидир).\n(31) 31. (Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), Биз сизга ваҳий қилган Китоб — Қуръон ўзидан аввалги илоҳий китобларни тасдиқлагувчи бўлган Ҳақ (Китобдир). Албатта Аллоҳ Ўз бандаларидан огоҳ ва (уларнинг барча ишларини) кўриб тургувчидир.\n(32) 32. Сўнгра Биз бу Китобга бандаларимиздан Ўзимиз танлаган зотларни (яъни, сизнинг умматингизни) ворис қилдик. Бас, уларнинг орасида (Қуръонни ўқиса-да, унга амал қилмайдиган) ўз жонига жабр қилгувчи ҳам бор, уларнинг орасида ўртача амал қилгувчи ҳам бор ва уларнинг орасида Аллоҳнинг изну иродаси билан мудом яхшиликларга шошилгувчи ҳам бордир. Ана ўша (яъни, Қуръонга ворис бўлиш Аллоҳнинг) катта марҳаматидир.\n(33) 33. Улар олтиндан бўлган билакузуклар ва марварид-маржонлар билан безанган ҳолларида мангу (турадиган) жаннатларга кирурлар. У жойда уларнинг либослари ҳарир-ипак бўлур.\n(34) 34. Ва улар (жаннатга кирган чоғларида) дедилар: «Бизлардан ғам-қайғуни кетказган Зот — Аллоҳга ҳамду-сано бўлсин. Дарҳақиқат, Парвардигоримиз мағфиратли ва ўта шукр қилгувчидир.\n(35) 35. У Ўз фазлу-марҳамати билан бизларни мангу турадиган бир диёрга туширдики, бу жойда бизларга на машаққат етар ва на чарчоқ етар».\n(36) 36. Кофир бўлган кимсалар учун эса жаҳаннам ўти бордирки, на уларга (иккинчи бор ўлиш) ҳукм қилиниб, ўла олурлар ва на улардан (жаҳаннам) азоби енгиллатилур. Биз ҳар бир кофирни мана шундай жазолармиз.\n(37) 37. Улар у жойда: «Парвардигоро, бизларни (бу азобдан) чиқаргин, бизлар қилиб ўтган амалларимиздан бошқа яхши (амалларни) қилурмиз», деб дод-вой қилурлар. Ахир Биз сизларга эслатма оладиган киши эслатма олгудек узун умр бермаганмидик?! Сизларга огоҳлантиргувчи (пайғамбар) ҳам келган эди-ку! Бас, энди азобларингизни тотаверинглар! Энди золим кимсалар учун бирон ёрдамчи бўлмас!\n(38) 38. Албатта Аллоҳ осмонлар ва Ернинг ғайбини (сирру асрорини) билгувчидир. Албатта У диллардаги сирларни ҳам аниқ билгувчидир.\n(39) 39. У сизларни Ер юзида халифа қилиб қўйган Зотдир. Бас, ким кофир бўлса, унинг куфри фақат ўзининг зиёнига бўлур. Кофир бўлган кимсаларга куфрлари Парвардигор ҳузурида фақат ғазабнигина зиёда қилур. Кофир бўлган кимсаларга куфрлари фақат исёнкорликнигина зиёда қилур.\n(40) 40. (Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом, мушрикларга) айтинг: «Хабар берингиз-чи, сизлар Аллоҳни қўйиб илтижо қилаётган бутларингиз (ниманинг шарофати билан илтижо-ибодат қилинишга сазовор бўлдилар?) Сизлар менга кўрсатма берингиз-чи, улар Ердаги бирон нарсани яратганмилар, ёки уларнинг осмонларни (яратишда Аллоҳга) шерикликлари борми, ёхуд Биз уларга бирон китоб ато этдикми-ки, улар ўша (китобдан ўзларининг Бизга шерик эканликлари ҳақида) бирон ҳужжат устида бўлсалар?! Йўқ, у золим кимсалар бир-бирларига («Бутларимиз бизларни шафоат қиладилар», деб) фақат алдовни ваъда қилурлар.\n(41) 41. Албатта Аллоҳ осмонлар ва Ерни қулаб тушишдан ушлаб-асраб турур. Аниқки, агар улар қуласалар, У зотдан сўнг (яъни, Аллоҳдан ўзга) бирон кимса уларни тутиб тура олмас. Дарҳақиқат, у ҳалим ва мағфиратли бўлган Зотдир.\n(42) 42. (Макка кофирлари) агар уларга бирон огоҳлантиргувчи (пайғамбар) келса, албатта ҳар қандай умматлардан ҳам ҳидоят топгувчироқ бўлишлари ҳақида жон-жаҳдлари билан қасам ичгандилар. Бас, қачонки уларга огоҳлантиргувчи (Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом) келгач, (бу) уларни янада (ҳидоятдан) узоқлаштирди, холос.\n(43) 43. Улар Ерда мутакаббирлик қилган ва (пайғамбарга қарши) ёмон макр-ҳийла қилган ҳолларида (ҳидоятдан узоқлашдилар). Ёмон макр-ҳийла эса фақат ўз эгаларини ўраб ҳалок қилур. Бас, улар фақат аввалгиларнинг суннатларига (яъни, кўргуликларига) кўз тутмоқдалар, холос (яъни, уларнинг ҳам бошларига аввалги динсизларнинг куни тушар). Бас, сиз ҳаргиз Аллоҳ суннати-қонунининг ўзгарганини кўрмассиз ва ҳаргиз Аллоҳ суннатининг айланганини (яъни, азобга мустаҳиқ бўлган кимсалар қолиб, ўзгалар азобланганини) кўрмассиз.\n(44) 44. Ахир улар Ер юзида сайр қилиб ўзларидан аввалги (динсиз кимсаларнинг) оқибати қандай бўлганини кўрмайдиларми?! Ҳолбуки, (аввалгилар) булардан кўра кучли-қувватлироқ эдилар. На осмонлардаги ва на Ердаги бирон нарса Аллоҳдан қочиб қутулгувчи эмасдир. Зотан, У билим ва қудрат эгаси бўлган Зотдир.\n(45) 45. Агар Аллоҳ одамларни улар қилган гуноҳлари билан жазоласа эди, (Ер) устида бирон жониворни қўймаган бўлур эди. Лекин У зот уларни (жазолашни) белгилаган муддатгача (яъни, Қиёмат Кунигача) қолдирур. Бас, қачон ўша муддат келгач (уларнинг ҳар бирига қилиб ўтган барча яхши-ёмон амалларининг мукофот-жазоларини берур). Зеро, Аллоҳ бандаларини кўриб тургувчи бўлган Зотдир.\n1 - Fotiha surasi\n2 - Baqara surasi\n3 - Oli Imron surasi\n4 - Niso surasi\n5 - Moida surasi\n6 - An'om surasi\n7 - A'rof surasi\n8 - Anfol surasi\n9 - Tavba surasi\n10 - Yunus surasi\n11 - Hud surasi\n12 - Yusuf surasi\n13 - Ra'd surasi\n14 - Ibrohim surasi\n15 - Hijr surasi\n16 - Nahl surasi\n17 - Isro surasi\n18 - Kahf surasi\n19 - Maryam surasi\n20 - Toha surasi\n21 - Anbiyo surasi\n22 - Haj surasi\n23 - Mu'minun surasi\n24 - Nur surasi\n25 - Furqon surasi\n26 - Shuaro surasi\n27 - Naml surasi\n28 - Qasas surasi\n29 - Ankabut surasi\n30 - Rum surasi\n31 - Luqmon surasi\n32 - Sajda surasi\n33 - Ahzob surasi\n34 - Saba' surasi\n35 - Fotir surasi\n36 - Yosin surasi\n37 - Soffat surasi\n38 - Sod surasi\n39 - Zumar surasi\n40 - G'ofir surasi\n41 - Fussilat surasi\n42 - Shuro surasi\n43 - Zuxruf surasi\n44 - Duxon surasi\n45 - Josiya surasi\n46 - Ahqof surasi\n47 - Muhammad surasi\n48 - Fath surasi\n49 - Hujurot surasi\n50 - Qof surasi\n51 - Zoriyot surasi\n52 - Tur surasi\n53 - Najm surasi\n54 - Qamar surasi\n55 - Rahmon surasi\n56 - Voqea surasi\n57 - Hadid surasi\n58 - Mujodala surasi\n59 - Hashr surasi\n60 - Mumtahana surasi\n61 - Sof surasi\n62 - Juma surasi\n63 - Munofiqun surasi\n64 - Tag'obun surasi\n65 - Taloq surasi\n66 - Tahrim surasi\n67 - Mulk surasi\n68 - Qalam surasi\n69 - Haqqa surasi\n70 - Maorij surasi\n71 - Nuh surasi\n72 - Jin surasi\n73 - Muzzammil surasi\n74 - Muddassir surasi\n75 - Qiyomat surasi\n76 - Inson surasi\n77 - Mursalot surasi\n78 - Naba' surasi\n79 - Nazi'at surasi\n80 - Abasa surasi\n81 - Takvir surasi\n82 - Infitor surasi\n83 - Mutoffifun surasi\n84 - Inshiqoq surasi\n85 - Buruj surasi\n86 - Toriq surasi\n87 - A'lo surasi\n88 - G'oshiya surasi\n89 - Fajr surasi\n90 - Balad surasi\n91 - Shams surasi\n92 - Layl surasi\n93 - Zuho surasi\n94 - Sharh surasi\n95 - Tiyn surasi\n96 - Alaq surasi\n97 - Qadr surasi\n98 - Bayyina surasi\n99 - Zalzala surasi\n100 - Odiyot surasi\n101 - Qori'a surasi\n102 - Takosur surasi\n103 - Asr surasi\n104 - Humaza surasi\n105 - Fil surasi\n106 - Quraysh surasi\n107 - Mo'un surasi\n108 - Kavsar surasi\n109 - Kofirun surasi\n110 - Nasr surasi\n111 - Masad surasi\n112 - Ixlos surasi\n113 - Falaq surasi\n114 - Nos surasi


“Спирит” Марс сатхидан тасвир юборди.\n"Америка фазо бошқармаси Насага тегишли "Спирит" сайëх роботи Марс сайëраси сатхидан илк фотосуратларни юборди" деб хабар беради Associated Press. агентлиги.\nЭнг биринчи тасвирда "Спирит"нинг Марс юзасида турганлиги акс этган бўлса, қолган суратларда Қизил сайëранинг тошлоқ манзараси акс этади.\n"Спирит" юборган қизил сайëранинг рангли тасвирлар ўзининг юксак сифати ва тиниқлиги билан мутахассисларни лол қолдирди.\nБританиялик коинотшунос, Питер Баррат АҚШлик ҳамкасблари эришган ютуқдан хурсанд эканлигини айтади:\n"Америкаликлар тарафидан "Спиритнинг" Марсга қўндирилиши буюк бир янгилик. Бу жуда катта вазифанинг уддаланишидир. Биринчи тасвирлар ниҳоятда мафтункор. Тадқиқотлар якунига етишини орзиқиб кутяпмиз."\n"Спирит"нинг марс юзаси бўйлаб саëхат қилиши яна бир ҳафтадан кейин бошланади. Катароқ товани эслатадиган бу олти ғилдиракли Марсюргич хозир теппасига ўрнатилган радар кўзлари билан атрофни кузатмоқда. Марс саëхати учун АҚШ фазо бошқармаси 90 кунлик муддат белгилаган. 300 миллион доллар маблағ сарфланган бу лойиҳадан мақсад Марсда сув демак хаëт нишонаси борлигини аниқлашдан иборат дейди коинотшунос олим Ричард Тейлор:\n"Марс юзасида бирор органик кимëвий модда бор-йўқлиги сув мавжудлиги билан боғлиқ биоологик жараëндан даракчи бўлади, Бундай моддаларга оид бирор аломат топилса биз Марс қаърида хаëт мавжуд дея айта оламиз."\nМарс юзасига арава қўндирган америкаликлар энди қизил сайëрага одам учириш мавруди келганлигини ҳам айтишмоқда. Ҳа энди бор йўғи 7 ойлик йўл экан.Астронавтлар тушган фазо кемаси бу вазифани бемалол уддалайди дейишмоқда баъзи мутахссислар. Апполон кемасида ой юзасига қўнган асронавт Луи Армстронг жасорати тақлидга лойиқ дейишмоқда улар.\n"Марсда хаëт борми ë йўқ" деган савол дунë жамоатчилиги зеҳниятини банд қилиб турган бир пайтда,айни лойиҳадан инсониятга фойдаси йўқлиигини айтаëтган олимлар ҳам бор. Уларнинг фикрига кўра Марсга одам қўндириш ғояси ҳаëлпарастликдан бошқа нарса эмас. Марс атрофидаги кучли радиация қатлами ҳар қандай жонзотни куйдириб юборади дейишмоқда улар.\nАммо Ўзбекистонлик академик Шавкат Воҳитов Марсни ўрганиш бефойда деган фикрларни рад қилади.\nОвоз "Фундаментал илм доимо олдинда юради. Унинг фойдасини келажак авлод кўради. Биз Марсни ўрганмасдан туриб ерни тушуна олмаймиз" дейди академик олим.\nСовет косманавтика дастури доирасида Марс юзасини текшириш учун махсус парма яратган Академик Шавкат Вохитов "Марсга ракета учирган америкаликларга балли дейишимиз керак" деб қўшиб қўяди.\nАйни вақтда Марс сайëрасининг юзасига иккинчи Америка ракетаси\n" Оппортунити" яқинлашиб келмоқда. Бу ракетанинг эса ўз эгизаги" Спирит" бошлаган тадқиқотларни давом эттириши режаланган.


ОШО (1931–1990) ИЖОД ИЧКИ КУЧЛАРНИ ОЗОД ҚИЛИШ – Jahon adabiyoti\nОШО (1931–1990) ИЖОД ИЧКИ КУЧЛАРНИ ОЗОД ҚИЛИШ\nМеҳмед Окиф ЭРСЎЙ (1873–1936). Саҳафот\nГўзал қиёфалар мафтуни\nТақдиримиз ўз қўлимиздами?\nАнтонио Поркья (1885–1968) Менга фақат олислар яқин\nОшонинг асл исм-шарифи Чандра Мохан Жеин бўлиб, у Ҳиндистон ва бутун дунёда Ражниша диний ҳаракати етакчиси сифатида кенг шуҳрат қозонган. Ошо ушбу китобида ижодкорнинг ким экани, унинг дунёқараши, ички ва ташқи дунёсида туғёнларнинг алангаланиш ва сўниш сабабларини, машаққатли изланишларини икир-чикиригача тафтиш қилади. Ижодкордан нималар талаб қилинишини, ижодкор бўламан деб аҳд этган кишига унинг танлаган йўли нақадар мураккаб ва мушкул эканини, ижодкорлик рутбаси нақадар шарафли ва оғир эканини қайта ва қайта уқтиради.\nОшо ижодни буткул майда ҳужайраларга бўлиб, унинг моҳиятини, юзага чиқиши, ривожи ва охир-оқибат ўз буюк вазифасини қандай адо этиши анатомиясини кўрсатиб беради. Ижод учун зарур МАЙДОНни қандай тайёрлаш лозимлигини, унинг кечишига қандай ТЎСИҚЛАР (“Беш тўсиқ”) халақит беришини, бу тўсиқларни қандай енгиш зарурлигини мукаммал таҳлил қилади.\nИжод дунёсининг ўз манзили, ўз ҳудуди, ўз қасри-ю, шу қаср дарвозасида ўз қулфи бор, деб таъкидлайди Ошо. Унга кириб, баҳра олиш учун бу даргоҳ қопқасини очувчи ўша КАЛИТ (“Тўрт калит”) нималардан иборатлиги, уларни қаердан, қандай топиш ва булардан қандай фойдаланиш йўриғини Ошо батафсил баён қилиб беради.\nОшо ижоднинг чиндан-да юксак, ҳақиқий бўлмоғига қандай омиллар таъсир кўрсатишини “ТЎРТ САВОЛ”га бўлади. Ижодкор ана шу саволларни қай тарзда ечиши ва бунинг учун қандай хислатларга таяниши лозимлигини кўрсатади. У ижодкор ўзида қандай хислатларни тарбиялаши зарурлигидан баҳс юритар экан, нималардан воз кечиши шартлигини ҳам алоҳида таъкидлаб ўтади.\nДарҳақиқат, Ошонинг ушбу китоби ижод ва ижодкорга бағишланган ҚАСИДАдир. Ижодкорлар, ижодкор бўлишга аҳд қилган ёшлар, қолаверса, ушбу китобни қўлига олиб, мутолаа этган ҳар бир киши ундан албатта завқ олади, ижод моҳиятига яқинлашади, уни чуқурроқ англайди, ўз мақсадига элтгувчи йўл топади, деган умиддамиз.\nШуни ҳам қайд этиш жоизки, асар ўзбек тилига айрим қисқартиришлар билан ўгирилди.\nИжод – борлиқдаги буюк исёндир. Сен ижодкор бўлмоқни истасанг, барча шартлиликлардан воз кечишинг керак; акс ҳолда сенинг ижодинг ижод эмас, атиги нусха кўчириш, нусха кўчириш бўлганда ҳам, қора қоғоз қўйиб нусха кўчириш бўлади. Сен фақат индивидуал бўла олсанггина ижодкор бўласан; сен оломон психологиясининг бир қисмилигича қолсанг, ижодкор бўла олмайсан. Оломон психологияси ижодийликдан бенасиб; у фақат бугунги истеъмолчилик ҳаёти билан яшайди, у ҳеч қандай рақс, ҳеч қандай қўшиқ, ҳеч қандай қувончни билмайди; у механик тарзда яшайди.\nИжодкор бировнинг изидан бора олмайди. Ижодкор ҳаёт чакалакзорини ёриб ўтиб, ўз йўлини топиши лозим. У ўз сўқмоғидан ёлғиз одим отиши, жамоавий ақл, жамоавий психологиядан ажралиб чиқа олиши шарт. Жамоавий ақл бу – дунёдаги энг кам ривожланган ақлдир, ҳатто бир кишининг аҳмоқлиги ҳам жамоанинг аҳмоқлигидан устун туради. Лекин жамоавийликнинг ўз ришвалари бор: у жамоавий ақлни бирдан-бир тўғри йўл деб билганларни эъзозлайди, ардоқлайди.\nЗамона зайли билан ўтмишда барча ижодкорлар: мусаввир, раққос, созанда, шоир, ҳайкалтарошларнинг тўкин-сочин ҳаётдан воз кечиб, гадолардек қашшоқ яшашига тўғри келган; улар учун бундай ҳаёт тарзи ижодкор бўлиб қолишнинг ягона имконияти эди. Эндиликда бундай яшашга зарурият йўқ. Агар сиз мени тўғри тушунаётган, сўзларим мағзини тўғри чақаётган бўлсангиз, келажакда ҳар бир киши индивидуал яшашига тўғри келади, шунда гадолардек қашшоқ яшашга ҳожат қолмайди.\nМенинг истагим – жамоавий ақлни парчалаб, ҳар бир индивидуаллик ўзини топиши, ўзи билан ўзи бўлишига эришишдир. Ана шунда ҳеч қандай муаммо қолмайди; сен ўзинг хоҳлагандек яшай оласан. Аслида, инсоният индивидуалликни унинг исёни билан бирга ҳурмат қила бошлаган кундан туғилади. Одамзод шу нуқтаи назардан, ҳали туғилганича йўқ, ҳозирча у ҳомила шаклида, холос. Сиз ҳозир кўриб турган ва инсоният деб атаётган нарса – алдамчи бир рўё. Биз ҳар бир кишига индивидуал эркинлик бермас, ўзлигини намоён этиши, ўзи хоҳлагандек яшашини тўлиқ кафолатламас эканмиз, унинг истиқболи муқаррар аянчли бўлиб қолаверади. Инсон, албатта, бошқа бировнинг ҳаётига аралашмаслиги керак, бу – эркинликнинг бир бўлаги. Ҳеч ким ҳеч кимнинг ҳаётига халақит бермаслиги зарур (…)\nИжодкор инсон шундайки, у оламни ўзигача ҳеч ким, ҳеч қачон кўрмагандек кўради, ўзигача ҳеч ким, ҳеч қачон тингламагандек тинглайди – ана шунда ижод юзага келади.\nИнсониятга янгича замин – эркинлик замини лозим (…). Шунда ҳеч ким ўзини ўзи сиқувга олмайди. Албатта, сен бошқа бировнинг ҳаётига аралашмаслигинг керак – бироқ ўз ҳаётингга келсак, сен ўз хоҳишингча яшашга ҳақлисан.\nАна шундагина ижод бўлади. Ижод бу – индивидуал эркинлик нашъасидир.\nПатология йўқолиши ҳамоно ҳар бир одам ижодкорга айланади. Буни жуда теран англамоқ лозим: фақат касал одамларгина вайронкор бўлади. Соғ одамлар эса яратувчан бўладилар. Ижод бу – чинакам соғломлик. Одам ҳақиқатда соғлом ва тетик бўлса, ижод унинг табиатига айланади, унда ижодга ташналик пайдо бўлади.\nУч ҳақиқат бирлиги\nОдамзод йўл иккига ажралган жойга келди. Ҳозиргача биз бир ўлчамли одам ҳаёти билан яшадик ва энди бундай ҳаёт кечириш имконияти тугади. Бу ёғига одамзодга янги, тўлақонли, уч ўлчамли ҳаёт керак (…).\nБиринчи ўлчам – онг, иккинчиси – ҳамдардлик ва учинчиси – яратувчанлик, ижод.\nОнг – моҳият, ҳамдардлик – ҳис-туйғу, ижод – ҳаракат. Менингча, янги инсон ҳар учала хислатга ҳам баб-баравар эга бўлмоғи лозим. Ҳой, ижодкор бўламан деб бел боғлаган азамат, бир дақиқа ҳам ёдингдан чиқарма, сенда бу учала хислат мукаммал бўлмоғи шарт. Мен сенга энг оғир топшириқни бераман, сенга энг қийин талабни қўяман. Сен Буддадек ўйловчи, Кришнадек севувчи, Микеланжело ёки Леонардо да Винчидек яратувчи бўлишинг керак. Ҳа, бир вақтда ҳар учаласидай. Шундагина сен яхлитлик касб этасан, акс ҳолда, сенда кемтиклик сақланиб қолади. Ана шу кемтиклик сени бирёқлама, номукаммал қилиб қўяди. Сен бир ўлчамли бўла туриб ҳам баланд чўққига кўтарилишинг мумкин, бироқ атиги чўққигина бўла оласан. Мен эса сенинг бутун Ҳимолай тизмалари бўлишингни, шунчаки бир чўққи эмас, чўққилар орасида чўққилар тизмаси бўлишингни истайман.\nБир ўлчамли одам ўз нодонлигини исбот этди. У гўзал Ерни, Ердаги жаннатни ярата олмади. У мағлубиятга учради, буткул мағлубиятга! У бир қанча ажойиб инсонларни яратди, лекин бутун одамзотни ўзгартира олмади, бутун бани башар онгини юксалтира олмади. Фақат озгина инсонларнинг онги ёриша олди, холос. Ваҳоланки, бу билан ният ҳосил бўлмайди. Бизга ҳар уч жиҳатдан ҳам онги мунаввар жуда кўп одамлар керак.\nМенинг янги одамга таърифим – ана шундай! Будда шоир эмас эди, аммо янги инсоният – Буддага айланаётган бугунги кишилар шоир бўладилар. Мен “шоир” деганда, улар шеър ёзадилар, деган маънони назарда тутмаяпман – сиз шоирсифат бўлсангиз кифоя. Сизнинг ҳаётингиз шоирона, сизнинг ёндашишингиз шоирона бўлмоғи зарур.\nМантиқ – қовжираган, шеърият эса – яшнаган дарахтдир. Мантиқ рақсга туша олмайди, бу – иложсиз. Мантиқнинг рақсга тушганини кўриш худди Маҳатма Гандининг рақсга тушганини кўришдек гап! Шеърият эса рақсга туша олади; поэзия бу – қалб рақси. Мантиқ сева олмайди, у севги ҳақида сўзлайди-ю, лекин сева олмайди; зеро, севги манбаи ақл эмас. Фақат поэзиягина сева олади, фақат угина севги гирдобига ўзини отади.\nМантиқ – қуруқ ва совуқ. Уни математикага татбиқ этсангиз, ўзини оқлайди-ю, лекин одамзотга татбиқ этсангиз, оқламайди. Агар одамзод мантиққа ёпишиб олса, у кўздан йўқолади. Энди фақат рақамларгина қолади, ваҳоланки, рақамлар инсон моҳиятини ифодалашга ожиз.\nСевги, шеърият, ҳиссиёт одамга теранлик, ҳарорат бахш этади. Сен эриб, муздан тушасан. Одамийроқ бўлиб қоласан (…) Инсон фикрчан бўлмоғи лозим, бироқ ҳис-туйғуга, севгига ҳам тўла бўлмоғи шарт. Одам ижодкор бўлмоғи зарур. Агар севгинг ҳис-туйғунинг ўзи бўлса-ю, ҳаракатга айланмаса, у инсониятнинг катта қисмига таъсир кўрсата олмайди. Сен севгингни ҳаётга татбиқ этишинг, уни воқеликка айлантиришинг зарур.\nМана сенинг уч ўлчовинг: моҳият, ҳиссиёт, ҳаракат. Ҳаракат ижоддан, ҳар турли ижод – мусиқа, шеърият, рассомлик, ҳайкалтарошлик, архитектура, фан ва технологиядан иборат. Нимаики нафосатга дахлдор бўлса, барчаси – севгида, гўзалликда ҳис-туйғу бор. Моҳият эса фикрлашда, онглилик ва онгдадир.\nҲАРАКАТДА ЎЗНИ БЎШ ҚЎЙИШ\nЭнг аввало, ҳаракатнинг табиатини, унинг туб оқимини тушуниб олиш зарур; акс ҳолда ўзни бўш қўйиш юз бермайди. Сен ўзингни бўш қўйишни истаганингда ҳам, агар фаолиятинг табиатини кузатмаган, ўрганмаган, англамаган бўлсанг, бунинг сира иложи йўқ, чунки фаолият бу – жўн ҳодиса эмас. Кўп одамлар ўзини бўш қўйишни хоҳлаган, лекин бунга эриша олмаган. Ўзини бўш қўйиш худди гулнинг очилишига ўхшайди, уни мажбуран юзага чиқара олмайсан. Сен шуларни яхшилаб миянгга қуйиб олишинг керак – сен нега бунчалик фаолсан, бундай иштиёқни қаердан олгансан, нега унга бунчалар садоқатлисан?\nШу икки сўзни эсингда тут: биринчиси –“ҳаракат”, иккинчиси –“фаолият”. Ҳаракат – фаолият эмас; фаолият – ҳаракат эмас. Уларнинг табиати бир-бирига мутлақо зид. Ҳаракат вазият тақозо қилганда содир бўлади ва сен ўз ҳаракатинг билан унга жавоб қиласан. Фаолият эса вазият билан ҳеч қандай алоқасиз юз беради; бу – вазиятга жавоб бериш эмас; сен ўзингни шунчалар безовта сезасанки, вазият фаолият учун бир баҳона бўлади, холос.\nҲаракат тинч, осуда ақлдан келиб чиқади – бу дунёдаги энг гўзал нарса. Фаолият безовта, бетоқат ақлдан келиб чиқади – бу эса дунёдаги энг хунук нарса. Ҳаракат деб вазиятга мувофиқ жавобни, фаолият деб эса номувофиқ жавобни айтиш мумкин. Ҳаракат дафъатан юзага келади, бир неча лаҳза давом этади; фаолият эса ўтмишга чўмиб ётади. Фаолият шу ондаги вазиятга жавоб эмас, у сен кечаги кундан бугунги кунга ташиб ўтган безовталик вулқонидир. Ҳаракат – яратувчи. Фаолият эса ашаддий бузғунчи – у ўзингни ҳам, ўзгаларни ҳам вайрон этади.\nШундай бир вазиятни кўз олдингга келтир. Масалан, сен очиқдинг, овқат еяпсан , бу – ҳаракат. Агар қорнинг тўйса ҳам, ейишда давом этсанг, бу – фаолият. Фаолият ўзига хос зўравонликдир: сен овқатга ташланяпсан, тишингни ғижирлатиб, унга ташланяпсан; бу ички безовталигингни бироз пасайтиради. Сен очиққанингдан овқат еяётганинг йўқ, балки шунчаки ички эҳтиёж бўлганидан, зўравонликка даъват бўлганидан шундай қиляпсан (…)\nАгар биров билан гаплашаётган бўлсанг, шуни ёдингдан чиқарма, бу – қарийб юз фоиз ҳақиқат: суҳбатдошинг қўлини сигаретага чўзса, демак, у зериккан бўлади; сен уни дарҳол тарк эт. У сени ҳайдамоқчи-ю, лекин шундай қилолмаяпти, чунки бу – ҳурматсизлик. У сигаретани қўлига олиб, дилида: “Етар энди! Жонимга тегдинг-ку!“ деяпти. Агар ҳайвонот оламида бўлсами, у сенга ташланган бўларди, лекин у – маданий олам вакили, шу сабаб бундай қилолмайди. У жаҳлини сигаретадан олади, ютоқиб-ютоқиб тутун тортади. Бу ёғига унинг сен билан иши йўқ, у тамаки тутуни ичига яшириниб олади. Сигарета уни безовталикдан қутқаради.\nАммо сен ўзингнинг қанчалик телба эканингни намойиш қилишда давом этасан. Ўзинг билан ўзинг қололмайсан, сукут сақлаб ўтиролмайсан, гоҳ у-гоҳ бу ёққа қимирлайсан (…)\nҲаракат вазиятга жавобан ичдан отилиб чиқади. Ҳаёт сендан ҳар он жавоб талаб қилади, демак, ҳар он ҳаракатда бўлишинг керак. Бироқ фаолият бунга тўсқинлик қилади. Оч қолсанг, овқат қидирасан; ташна бўлсанг, қудуққа борасан, ҳориб толсанг ётиб ухлайсан. Шу дамда сен вазиятга қараб ҳаракат қиласан. Ҳаракат ичдан отилиб чиқади ва сени буткул қамраб олади.\nФаолият ҳеч қачон дафъатан юз бермайди, у ўтмишдан ўсиб чиқади. У эҳтимол йиллар мобайнида йиғилган, энди эса, мана, юзага чиқяпти – ҳеч тушуниб бўлмайди уни. Бироқ ақл – доғули, у фаолиятни доим оқлайди. Ақл мудом бу – фаолият эмас, ҳаракат деб исботлашга уринади, уни зарурат, деб тушунтиради. Дейлик, сенинг бирдан жаҳлинг чиқиб кетди. Атрофдагилар бу ғазабни ножўя деб топади, вазият буни тақозо қилмасди, унга зарурат йўқ эди, дейди – фақат буни сен кўрмайсан, холос. Ҳамманинг кўнглидан: “Нима қиляпсан ўзи? Бунинг кераги йўқ-ку! Нега бундай ғазабланяпсан?” деган сўзлар ўтади. Лекин сен ўзингга зарур сабабни, ғазабингга яраша баҳонани ўйлаб топасан.\nБу сабабу баҳоналар сенга ўз телбалигингни англамаслигингга “ёрдамлашади”. Буни Георгий Гуржиев “буфер” деб атаган. Сен вазиятни англамаслик учун ўзингни шундай “оқилона” сабаблар буфери билан ўраб оласан. Буферлар поездларда ишлатилади – уларни вагонлар оралиғига ўрнатишади, токи поезд қўққис тўхтаса, йўловчилар қаттиқ силкинмасин. Буфер карахтликликка тушишнинг олдини олади. Сен ҳар доим ножўя ишлар қиласан-у, лекин анави буферлар сендан буни яширади. Буферлар кўзингни кўр қилиб қўяди ва фаолиятинг яна шу тахлит давом этаверади.\nАгар сен фаолиятда давом этсанг, ўзингни бўш қўя олмайсан. Қандай қилиб ҳам ўзингни бўш қўя олардинг? Чунки фаолият шу қадар суллоҳ эҳтиёжки, сен нима бўлишидан қатъи назар, бирор нарса қилгинг келаверади. Дунёда шундай аҳмоқлар бор, улар: “Ҳеч нарса қилмагандан кўра, бирор нарса қилган афзал!” деган ақидага бўйсунади. Яна булардан-да аҳмоқлар ҳам бор, улар: “Бўм-бўш ақл – Иблиснинг уяси” деган мақол яратиб олган. Асло ундай эмас! Бўм-бўш ақл Худонинг қасридир. Бўм-бўш ақл бу дунёдаги энг ажойиб, энг соф ақлдир, шу сабаб ҳам у қандай қилиб Иблис макони бўла олсин? Иблис бўм-бўш ақлга кира олмайди, бунинг сира иложи йўқ! Иблис фаолиятга ёпишиб олган ақлгагина киради – шунда иблис сени ўз измига солиб, янада фаолроқ бўлишнинг турли усул ва воситаларини кўрсата бошлайди. Иблис сенга ҳеч қачон: “Ўзингни бўш қўй!” демайди. У: “Нега вақтингни бекор ўтказяпсан? Қани, бўл, бирор нарса қил! Ҳаёт ўткинчи, дадил бўл!” деб қутқу солади. Ҳаёт мағзини чаққан барча улуғ устозлар ўгитича, бўм-бўш ақл сенга шундай майдон тортиқ этадики, унинг шарофати билан қалбингга илоҳийлик инади.\nИблис фаолиятдан фойдаланади, бўм-бўш ақлдан эмас. Иблис бўм-бўш ақлдан қандай фойдалансин? У бўм-бўшликка яқинлашишдан қўрқади, чунки бўм-бўшлик уни ўлдиради. Аммо фаолликнинг телбаларча қистовига бўйсунсанг, унда иблис ҳукмига ҳам бўйсунасан. Шунда у сени бошқаради, ягона йўлбошчинг бўлади (…)\nФаолиятга ўчлик устидан кузатувни йўлга қўйиш зарур бўлади. Ва бу кузатувни сен ўз ҳаётинг устидан йўлга қўйишинг лозим. Чунки сен фаолиятинг нотўғри, номақбул эканини шахсан кўрмасанг, менинг айтганларим – бир пул (…)\nКўп йиллик саёҳатлар менга одамларни кузатишга имкон берди. Одатда, мен уларни кузатаётганимни пайқамаган, чунки купеда мендан бошқа яна биргина одам бўлган, холос… У жонини жабборга бериб, мени гапга солмоқчи бўлар, мен эса “ҳа” ёки “йўқ” дейишдан нарига ўтмасдим; охири ҳафсаласи пир бўларди. Шунда ғаройиб тажриба, бепул томоша бошланарди! Секингина кўз қиримни ташлайман: у жомадонини очади, очади-ю, бир қараб қўйиб, яна ёпади. Кейин вагон ойнасини очиб, ёпади. Яна газетага ёпишади, сигарета тутатади, яна жомадонини очиб, кийимларини тахлайди, ойнани очиб, ташқарига қарайди. Нима қиляпти у, мақсади нима ўзи? Қалбида нимадир ғимирлаяпти, қалт-қалт титраяпти, ақли талвасага тушган… У бирор нарса қилиши керак, бўлмаса бир кори ҳол бўлади… У ҳаётда жуда ҳаракатчан, серфаолият одам бўлса керак; энди ўзини бироз бўш қўйиши керак. Йўқ, у ўзини бўш қўя олмайди, эски одати бунга изн бермайди.\nАйтишларича, Шоҳ Жаҳоннинг ўғли Аврангзеб ўз отасини ҳибсга олган экан. Шоҳ Жаҳон суюкли хотини Мумтоз Маҳалбегимга атаб Тож Маҳал мақбарасини қурдирган. Хуллас, ўғли уни тахтдан ағдариб, қамоққа ташлатади. Бироқ ҳибсдаги ота бир неча кундан сўнг азобланмай қўяди, чунки унга аввалгидек ҳашамат ичида яшашга шароит яратилганди (…) У фақат бир нарсадан, фаолиятдан маҳрум эди – Шоҳ Жаҳон ҳеч қандай иш билан шуғуллана олмасди. Шунда у ўғли Аврангзебга, ҳеч қандай шикоятим йўқ, мени нима зарур бўлса, бари билан таъминладинг, бунинг учун сенга раҳмат. Лекин менга фақат бир нарса етишмаяпти, агар ўттизта болани менинг ихтиёримга берсанг, сендан ўла-ўлгунча миннатдор бўлардим. Мен уларга дарс берар эдим, деб айтади.\nБу сўзлардан Аврангзеб таажжубда қолибди. “Нега отам ўттизта болани ўқитмоқчи? Унинг бунга ҳеч қачон майли бўлмаган-ку, уни таълим ҳеч қачон қизиқтирмаган-ку? Унга нима бўлди экан?” Бироқ у Шоҳ Жаҳоннинг истагини бажо келтириб, унга ўттизта бола берган. Шу-шу ҳаммаси жойига тушган, Шоҳ Жаҳон ўттизта болага шоҳлик қила бошлаган. Мактабга биринчи маротаба борган болалар учун муаллим бамисоли подшо. Унинг айтгани вожиб, дарҳол беками-кўст адо этади. Шоҳ Жаҳон ўз “қамоғи”да аввалги шоҳлик тартибларини қайта ўрнатган – у шунчаки шоҳлик хумори тутгани, эски одатларини қўмсаганидан ана шундай қилган (…)\nАврангзеб ўз хотираларида бундай деб ёзади: “Отам ўз одатларидан воз кечолмай, ёлғондан ўзини шоҳ деб фараз қилади. Майли фараз қилса қилар, шу билан ўзини овутади, майли, шундай бўла қолсин”.\nҲаракат зарур бўлмаганда, фаолият юз беради. Ўзингни кузатиб боқ: сенинг тўқсон фоиз куч-қувватинг фаолият учун сарфланяпти. Шунинг учун ҳам ҳаракат қилиш зарур бўлганида, сенда ҳеч қандай куч-қувват топилмайди. Ўзини бўш қўйган одам типирчиламайди ва унинг ботинида энергия тўпланади. У энергияни йиғади ва асрайди, ҳаракат қилиш пайти келганда эса ўша энергия унинг ичидан вулқондек отилиб чиқади. Шунинг учун ҳам ҳаракат яхлит бўлади, фаолият эса доимо чала-ярим (…)\nСен узоқ вақт гапирмай юра оласанми? Руҳшунослар фикрича, уч ҳафта гапирмай юрган одам ўзи билан ўзи гаплашишга ўтади. Одам иккига бўлинади: ҳам гапирувчи, ҳам эшитувчига. Агар сен уч ой гапирмай юрсанг, жиннихонага равона бўлишга шай бўласан, чунки ёнингда биров борми ё йўқми, бундан безовта бўлмай қўясан. Сен нафақат гапирасан, балки жавоб ҳам қайтарасан, энди сен ҳеч кимга муҳтож эмассан, сен билан ўзинг бор, холос (…)\nАгар сен жим ўтиришдан қўрқсанг, демак, ичингда тажанг, бетоқат, хаста ақл борки, у муттасил фаолиятни талаб этади.\nФаолият бу – сенинг ўз-ўзингдан қочишингдир (…) Фаолият баҳона сен чалғийсан, чалғиганингда эса ҳеч қандай ташвиш, ғам-қайғу сени безовта қилмайди. Шунинг учун ҳам сен ҳар доим фаол бўлишинг, гоҳ у-гоҳ бу ишга ўзингни уришинг керак. Лекин сен ҳеч қачон ўзингда фаолиятсизликни, унинг вужудингда барг ёзиб, мева тугишини синаб кўрмагансан.\nҲаракат – соғлом. Фаолият – хаста. Ўзинг аниқлаб ол: нима ҳаракат-у, нима фаолият? Бу – биринчи қадам. Иккинчи қадам – куч-қувват асосан ҳаракатга сарфланиши учун унга кўпроқ иштиёқ билдиришинг керак; фаолият келганида эса, кўпроқ кузат, ҳушёр тур. Сен уни англаган заҳотинг фаолият тўхтайди. Куч-қувват сақланади ва у ҳаракатга айланади.\nҲаракат мушоҳадакордир. У олдиндан тайёрланган, пишитилган нарса эмас. У тайёргарлик кўриб, машқ қилиб олишинг учун сенга ҳеч қандай имкон қолдирмайди. Ҳаракат қуёш нури жилва этаётган шабнамдек ҳар доим янги ва тозадир. Ҳаракатдаги одам ҳам ҳар доим тетик ва навқирон бўлади. Тана қариши мумкин, лекин тетиклик қолади; тана емирилиши мумкин, бироқ ёшлик давом этаверади. Тана йўқ бўлиб кетиши мумкин, лекин одам сақланиб қолади – чунки Худо навқиронликни хуш кўради (…)\nСенда ҳаракат қилиш имкони туғилганида, уни қўлдан бой берма, иккиланма – ҳаракат қил! Кўпроқ ҳаракат қил ва фаолиятни ўз-ўзидан чекинишига изн бер. Ўзгариш аста-секинлик билан юз беради. Бунинг учун вақт керак, пишиб етилиш вақт талаб этади – шошилишни эса у ёқтирмайди.\nФайласуфнинг уч ўгитига қулоқ сол:\n– вужудингни бўш қўй, у билан ишинг бўлмасин;\n– оғзингни маҳкам юмганча, жимлик сақла;\n– бошингдан ҳамма фикрни чиқариб ташлаб, ҳеч нарса тўғрисида ўйлама.\n“Вужудингни бўш қўй, у билан ишинг бўлмасин”. Мана, энди сен ўзингни бўш қўйиш нималигини биласан. Бу – энди сенда фаолият учун бетоқатлик йўқ, деганидир. Ўзини бўй қўйиш – ўликдек чўзилиб ётиш дегани эмас, сен фақат ўзингни ўлганга соласан, холос. Сен қандай қилиб ўликдек чўзилиб ётасан – ахир, тириксан-ку, сен ўзингни ўлганга соласан – шугина, холос. Сенда фаолиятга иштиёқ сўнганида, бўшашиш ўз-ўзидан келади; қўрқма, куч-қувват – вужудингда, у ҳеч қаёққа кетгани йўқ. Агар зарур вазият туғилса, сен ҳаракатни бошлайсан, лекин шу тобда ҳаракатга ҳеч қандай зарурат йўқ. Сен ўз-ўзингча хотиржамсан. Ўзини бўш қўйиш дегани, сен – ўз уйингдасан, деганидир.\nАнча йил аввал бир китоб ўқигандим. Китобнинг номи: “Ўзингни Бўш Қўйишинг Керак”. Ғалати-я? “Керак” эмиш. Ахир, бу сўз ўзингни бўш қўйишингга қарама-қарши-ку! Бунақа китоблар фақат Америкада сотилади. “Керак” дегани бу – фаолият, фаолиятга ўчлик, деганидир (…) Нега энди “керак” экан? Ўзингни бўш қўйиш сенинг ҳаётингдан ҳар қандай “керак-керак”лар чекинганда юзага келади. Ўзингни бўш қўйиш бу – нафақат тананг, нафақат ақлинг, балки бутун борлиғингни бўш қўйишдан иборат.\nАгар фаолиятга муккадан кетган бўлсанг, сен, албатта, ҳорғин, ҳардамхаёл, сўлғин ва тундсан. Ҳаётий куч-қувват қилт этмайди. Фақат тўсиқ, тўсиқ ва яна тўсиқ бор, холос. Нимаики қилсанг, фақат телбалардек қиласан. Албатта, ўзингни бўш қўйиш эҳтиёжи туғилади! Худди шунинг учун ҳам ҳар ойда ўзингни бўш қўйиш ҳақида қанча-қанча китоб чиқади. Мен бирорта китобда ёзилганига қараб ўзини бўш қўйган одамни учратмаганман (…) Зотан, ўз ботиний моҳиятингни ўзинг англамагунингча, бирорта китоб сенга ёрдам беролмайди (…)\n“Тананг қимир этмасин, уни фақат бўш қўй”, дейишади. Ҳеч нарса қилма, тамом-вассалом! Ҳеч қандай йога ҳолати, ҳеч қандай машқ шарт эмас. “Ҳеч нарса қилма!” – ҳеч қандай фаолият бўлмаса, кифоя. Хўш, бу ҳолат қандай юзага келади? У англаш орқали юзага келади. Англаш – бу ягона талабдир. Сен ўз фаолиятингни англа, шунда у якунланмай бирдан тўхтайди. Агар сен нима қилаётганингни англасанг, у ўша заҳоти тўхтайди-қолади. Ана шу тўхтаб қолиш ҳолати: “Тананг қимир этмасин, уни фақат бўш қўй” деганнинг ўзи бўлади.\nБўш қўйиш нима ўзи? Бу – сенинг энергиянг ҳеч қаерга – келажаккаям, ўтмишгаям – сарфланмайди, у ўзинг билан қолади, деганидир (…) Шу сония – аввалу охир. Шундан бошқа лаҳза йўқ, вақт тўхтаган – мана шу ўзингни бўш қўйиш. Агар вақт бўлса, бўш қўйиш йўқ. Соат тўхтайди, вақт йўқолади. Сенга энди ҳеч нарса керак эмас, сен фақат бундан ҳузурланасан, холос. Оддий нарсалардан ҳам ҳузурланиш мумкин, чунки улар ажойибдир. Аслида, ҳеч бир нарса оддий эмас – шуни англадингми, ҳамма нарса ғайриоддийга айланади (…)\nПайғамбарлар: “Истаклардан холи бўл!” дейди. Чунки улар истак ўзингни бўш қўйишингга йўл бермаслигини билади. Улар яна: “Ўлганни кўм!” дейди, чунки сени ўтмиш безовта қилиб турса, бунда ҳам ўзингни бўш қўёлмайсан. Яна: “Шу дамдан ҳузур қил!” дейишади. Исо пайғамбар дейди: “Даштдаги пиёзгулларнинг қандай ўсишига қараб, ибрат олинглар: улар на меҳнат қилар, на чарх йигирар. Аммо сизларга айтиб қўяй: ҳатто подшоҳ Сулаймон ҳам ўзининг шуҳрат чўққисида буларнинг ҳеч биридай кийинмаган эди. Агар Худо бугун бор бўлиб, эртага ўчоққа отиладиган дашт ўтига шундай зеб берган бўлса, сизни ундан кам кўрармиди, эй имони сустлар?!\nИсо пайғамбар нима деган? У ўзингни бўш қўй, деган (…) Исо пайғамбар айтган: “Агар У еру осмонни яратиб, бутун мавжудот ҳақида, унинг тириклиги ҳақида, емак ва ҳаво ҳақида, ёввойи ҳайвонлар ва гуллар ҳақида қайғураётган бўлса, сен нимага қайғуришинг керак? У сен ҳақингда қайғурмаяптими?”\nШу – ўзингни бўш қўйишдир. Нега келажак ҳақида бунча қайғурасан? Шу гулларни ўйла, уларни кузат, уларга ўхша – шунда ўзингни бўш қўясан. Бўш қўйиш бу – бирор ҳолат эмас; бу куч-қувватнинг ёппасига ўзгариши, ўзга қиёфага киришидир.\nЭнергиянинг икки ўлчами бор. Бири – мақсадли, у муайян мақсадга қаратилади, айни лаҳза унинг учун фақат восита бўлиб, қаердадир турган мақсадни эгаллашга хизмат қилади. Бу сендаги энергиянинг бир ўлчами: бу – фаолият ўлчами бўлиб, у мақсадга йўналтирилгандир. Бунда барча нарса воситага айланади. Бир амаллаб мақсадга эришиш керак, шундагина хотиржам тортишинг мумкин. Лекин бундай энергия учун мақсад ҳеч қачон тугамайди, бундай энергия ҳозирги ҳар сонияни келажакдаги бирор мақсад учун воситага айлантиради. Келажак уфқдаги манзил бўлиб қолаверади. Сен олға чопаверасан, лекин масофа ўзгармайди.\nАммо бошқа ўлчамдаги энергия ҳам бор: бу – сабабсиз байрамлар ўлчамидир. Унинг мақсад ва шиори – шу дамда, бошқа ҳеч қачон эмас, худди шу дамда. Унинг мақсади – сенсан, сенинг ўзинг. Шу лаҳзадан бошқа мақсад йўқ – сен гуллар ҳақида ўйлаб кўр. Агар мақсад – сенинг ўзинг бўлсанг, агар шу дам учун яшасанг, агар эришадиган нарсанг бўлмаса, унда байрам қилишгина қолади – барча нарсага эришилган, ҳамма нарса муҳайё – ўзини бўш қўйиш, сабабсиз энергия дегани мана шу!\nШу боис ҳам икки тоифа одамлар бор: мақсадни изловчилар ва байрам қилувчилар. Мақсадни изловчилар телбалардир. Улар бора-бора ақлдан озади – ўзини телба қилади. Бу телбаликнинг инерция кучи бор, у одамни тобора чуқурроққа тортади ва охири чўктириб юборади.\nБошқа тоифа одамлар мақсадни изламайди – у табиатан изловчи эмас, байрам қилувчидир. Байрам қилувчи бўлинг, байрам қилинг! Ахир, бунга сабаб кўп: гуллар очилди, қушлар сайраяпти, қуёш нур таратяпти – шуларни байрам қилинг! Сиз тириксиз, нафас оляпсиз, ақл-идрокингиз бор – шуни ҳам байрам қилинг! Шунда бирдан енгил тортасиз, шунда ҳеч бир ташвиш, ҳеч бир оғриқ қолмайди. Оғриқни ҳосил қилган бутун энергия энди шукроналикка айланади. Юрагингиз беҳад шукроналик ила тепишда давом этади – бу ибодатдир. Ибодатнинг асл моҳияти юрак беҳад шукроналик ила тепмоғидир.\n“Тананг қимир этмасин, фақат уни бўш қўй”. Бунинг учун ҳеч нарса қилиш шарт эмас, атиги сабабсиз энергия ҳаракатини кузатсанг, кифоя. У бирор мақсад сари оқаётгани йўқ, у байрам қилиб оқяпти, холос.\nБола ўйин тушяпти, сакраб ўйнаяпти, чопқиллаб юрибди – ундан: “Мақсадинг нима?” деб сўраб боқ-чи? Унинг ҳеч қандай мақсади йўқ – бола сени аҳмоқ экан, деб ўйлайди. Болалар катталарни доимо аҳмоқ деб ўйлашади. “Мақсадинг нима, деб сўраш – ғирт аҳмоқона иш. Бола ўйнаяпти, бор-йўғи шу. Бола бу саволга жавоб беролмайди, чунки савол – аҳмоқона. У атиги елка қисиб қўя қолади. Бола: “Ҳеч нима”, дейди. Шунда мақсадга қаратилган ақл сўрайди: “Унда нега сакраб ўйнаяпсан?” – чунки бизга бирор мақсадга элтувчи фаолиятгина жўяли туюлади.\nСенга маслаҳатим шу: ҳеч қаерга боришнинг ҳожати йўқ. Ҳамма нарса шу ерда, сенинг олдингда. Бутун борлиқ шу лаҳзада ўз чўққисига чиқади, у мана шу биргина нуқтага жо бўлади. Дарвоқе, аллақачон бутун борлиқ шу лаҳзага қуйила бошлаган. Борлиқда нимаики бор бўлса, ҳамма-ҳаммаси шу лаҳзага қуйилмоқда – айнан шу ерда, айнан шу онда. Бола шу онда ўша энергиядан завқ оляпти. Унда бу энергия мўл-кўл! У бирор жойга бориш учун чопаётгани йўқ, унда энергия ҳаддан зиёд кўп, у ана шунинг учун чопяпти.\nҲаракатга сабаб шарт эмас, унга энергия бўлса, кифоя. Бу энергияни ўзгалар билан баҳам кўр, бироқ савдолашма, битим тузма. Ўзингда борлиги учун уни ўзгаларга тортиқ қил, аммо кейин қайтариб оламан, деб мақсад қилма, чунки шундай қилсанг, азоб ичида қоласан. Тужжор халқи борки, бари дўзахга тушади. Ҳамма буюк тужжор ва даллолларни топмоқ истасанг, уларни дўзахдан қидир, ўша ердан топасан. Жаннат тужжор аҳли учун эмас, байрам аҳли учундир.\nНасроний илоҳиётшунослиги: “Жаннатда фаришталар нима қилишади?”, деган саволга қайта-қайта дуч келишган. Бу савол бутун фикр-зикрини мақсадга қаратган одамлар учун жуда муҳим: “Жаннатда фаришталар нима қилишади?” Фикримизча, у ерда қиладиган ишнинг ўзи йўқ. Бир киши Майстер Экхартдан ҳам “Жаннатда фаришталар нима қилишади?”, деб сўрабди. У бундай деб жавоб қилибди: “Нима бало, тентакмисан? Жаннат байрам қилинадиган жой-ку! Улар ҳеч нима қилишмайди. Шунчаки байрам қилишади, холос – жаннатнинг файзи, ҳашамати, гўзаллиги, камоли ҳаққи байрам қилишади. Улар қўшиқ айтиб, рақсга тушиб, байрам қилишади”. Менингча, Экхартнинг жавоби ўша одамни қониқтирмаган бўлса керак, чунки бизга фақат бирор мақсадга олиб борадиган фаолиятгина тушунарли.\nЁдингда тут: фаолият – мақсадга йўналтирилган, ҳаракат эса – йўқ. Ҳаракат тўлиб-тошган энергиядир. Ҳаракат ногаҳоний, олдиндан тайёрланмаган, машқ қилинмаган жавобдир. Шунчаки бутун борлиқ сенга рўбарў келади-ю, сен унга жавоб берасан. Қушлар сайраса, сен ҳам куйлашни бошлайсан, бу – фаолият эмас. У шунчалар дафъатан юз берадики, куйлаганингни ўзинг ҳам билмай қоласан, бу – ҳаракат (…)\nТананг қимир этмасин, фақат уни бўш қўй; оғзингни маҳкам юм ва жимлик сақла. Оғиз чиндан-да жуда муҳим аъзо, чунки дастлаб фаолият ўша жойдан бошланган; энг биринчи фаолиятни лаблар бошлаган. Оғиз – бутун фаолият ибтидоси – сен туғилган заҳотиёқ илк нафасни олиб, чинқириб йиғлагансан, онангнинг кўкрагини ахтаргансан. Ҳа, оғиз доимо бетоқат фаолиятда бўлади. Шу боис ҳам файласуф: “Фаолиятни англа, ҳаракатни тушун, ўзингни бўш қўй ва… оғзингни маҳкам юм”, деб маслаҳат беради (…)\nАгар сен танангни чиндан бўш қўйсанг, ундаги титроқ барҳам топади. Сен жимсан, ичингда ҳам ҳеч қандай фаолият йўқ. “Оғзингни маҳкам юмиб, сукут сақла” – ва ўйларни қув.\nЭнди сенга нима вазифа қолди? Ўйлар келаверади, кетаверади. Майли, келаверсин, кетаверсин, сенга нима? Сен уларга аралашма; сен четда тур, ўзингни панага ол. Сен фақат уларнинг келиб-кетишини кузат, улар қандай келиб-кетяпти, буниси сенинг ишинг эмас. Оғзингни юмиб, жим туравер. Аста-секин ўйлар ўз-ўзидан чекинади – чунки улар яшаши учун сенинг ҳамкорлигинг керак. Сен уларга хайрихоҳ бўлсанг, улар миянгда қолади; улар билан курашсанг, яна миянгда қолади, чунки бу икки усул ҳам ҳамкорлик – ижобий ва салбий ҳамкорлик (…) Сен бор-йўғи шунчаки кузат. Агар оғзингни юмиб олсанг, бу жуда қўл келади (…)\nПассив бўл – сен дарё бўйида ўтирибсан, дарё шундоқ ёнингда оқяпти, сен эса уни томоша қиляпсан. Шошилиш, сиқилиш, бетоқат бўлиш йўқ. Ҳеч ким сени ҳеч нарсага мажбурламайди, бирор нарсани кўрмай қолсанг ҳам, ҳечқиси йўқ. Сен шунчаки кузатяпсан, шунчаки томоша қиляпсан. Ҳатто “кузатаяпсан” сўзи ҳам унча тўғри келмайди, чунки бу сўз ҳам фаолликни ифодалайди. Сен шунчаки термилиб ўтирибсан, унинг сенга ҳеч бир дахли йўқ. Ёки шундай алфозда осмонга қараб ётибсан, булутлар сузиб юрибди. Сен – пассивсан ва бу – жуда муҳим. Бунинг муҳимлиги шундаки, сенинг боқишинг фаол кутиш тусини олиши мумкин. Ўшанда сен асл моҳиятни қўлдан бой берасан; оқибатда фаолият яна орқа эшикдан писиб кириб келади. Сен пассив кузатувчи бўл – “Онгни тозала-да, ҳеч нарсани ўйлама”.\nБундай пассивлик ўз-ўзидан онгингни тозалайди, бўшатади. Фаолият тўлқини, ақл энергияси аста-секин босилади ва онгинг тозаланиб, унинг сирти ҳеч қандай тўлқин, ҳеч қандай мавжсиз тинч-осуда ҳолга келади. У сукутдаги ойнага ўхшаб қолади.\nУстоз айтади: “Танангни худди пўк бамбукдек тутиб, ором ол”.\nБу – устоз усулларидан бири. Ҳар бир устознинг ўз усули бўлади, бу усул ёрдамида у маълум натижаларга эришади ва бошқаларга ҳам ёрдам беради. Қаранг: худди бамбук мисоли. Бамбукнинг ичи бўм-бўш бўлади. Демак, ҳордиқ чиқараётганингда ичинг бўм-бўш бўлсин (…) Дарҳақиқат шундай: сенинг тананг бамисоли бамбук, ичи бўм-бўш. Сенинг теринг, суякларинг, қонинг ҳам бамбукнинг бир қисми, уларнинг ичида эса бўм-бўшлик бор.\nТананг фаол эмас, тинч ҳолатда, тилинг ҳам танглайга ёпишганча, сукут сақламоқда, ақл фикрлардан титроққа тушмаган – ҳеч нарсани кутмаган бир вазиятда бамайлихотир кузатади – ўзини худди бамбук мисол бўш қўяди. Шунда вужудингга дафъатан чексиз энергия қуйила бошлайди. Сен мавҳум, сирли, илоҳий файз билан тўласан. Бамбук сурнайга айланади-да, ундан илоҳий оҳанг тарала бошлайди. Қачонки сен бўм-бўш бўлсанг, илоҳий файз сенга ёғилиши учун йўл очилади.\nБу усулдан фойдаланиб кўр, бу – энг гўзал усул: бамбук мисол бўм-бўш бўлиш. Ҳеч нарса қилишингнинг кераги йўқ. Сен бамбук бўлсанг бас, қолгани ўз-ўзидан рўй беради. Бирдан ичингдаги бўшлиққа бир нарса инаётгандай бўлади. Янги ҳаёт яралиши учун гўё уруғ қадалаётгандек. Сўнгра шундай бир лаҳза келадики, бамбук буткул ғойиб бўлади.\nИчи кавак бамбукдек танангга ором бер. Енгил ором ол – руҳий юксалишни кўзлама, осмон-фалакни, ҳатто Худони ҳам кўзлама. Ҳа, ҳатто Худони ҳам кўзламаслик керак – сенда ҳеч қандай истак бўлмаса, Унинг ўзи қадам ранжида қилади. Нажот топиш ҳақида орзу қилма, чунки орзу бу – қулликдир. Истагинг бўлмаса, сен – озодсан. Агар истак бўлса, демак, тўсиқ бор. Тўсиқ бўлмаганда, У ўзи келади. Бағрингга аллақачон уруғ қадалган. Сен бўм-бўш бўлдингми, демак, ер, дала бор – шу асно уруғ потраб чиқади (…)\nУстоз айтади: “Танангни худди бамбук мисол тутиб, ором ол”. На бир нарса бер, на бир нарса ол, ақлингга ором берсанг, бас.\nБерадиган ҳеч нарса йўқ, оладиган ҳам ҳеч нарса йўқ (…) Бериш ҳам керак эмас, олиш ҳам. Сен қандай бўлсанг, шундайлигингча мукаммалсан.\nШарқнинг бу ҳикматини Ғарбда нотўғри талқин этишади, шунинг учун: “Бу қанақа таълимот бўлди? Унақада одамлар ҳеч нарсага интилмайди, ривожланишни истамайди, ўз феъл-атворини, ҳаётини ўзгартирмайди, ёмонлик яхшиликка айланмайди. Унақада одамлар Иблисга қурбон бўлишади-ку”, дейишади. Ғарбнинг шиори: “Ўзингни такомилга етказ!” – оламга қарабми-қарамайми, барибир, ўзингни такомилга етказ. Қандай қилиб ўзни такомилга етказиш мумкин? Қанақа қилиб мартабалироқ, салобатлироқ бўлиш мумкин?\nШарқ ёндашуви теранроқ: ҳар қанақа “бўлишга интилиш” тўсиқ ҳисобланади, чунки биров бўламан, дейиш ўз ихтиёри билан ўз олдига тўсиқ қўйишдир. Сен биров бўлишинг шарт эмас, шунчаки ўзингнинг ким эканингни англа, шунинг ўзи кифоя қилади. Ичингда ким яширинган – шуни тушуниб ет. Сен ўзингни қанча сайқаллаган тақдирингда ҳам, барибир, ўша хавотир ва таҳлика йўқолмайди, негаки, ҳар қандай уриниш ҳам сени нотўғри тарафга бошлаб кетади. У сенга келажак, мақсад, идеални кўрсатади – оқибатда ақлинг истакларга ўралашиб қолади.\nИстакка эргашдингми, демак, ютқаздинг. Истагингни сўндир, сокин кўлга айлан – бирдан ўзинг ҳам лол қоласан – эвоҳ, ҳаммаси шу ерда, ўзингнинг олдингда экан-ку (…)\nБўлмаса, машқ ва тадбир нимадан иборат? Яна ва яна ўзингни бўш қўй. Яна ва яна “шу ерда ва шу онда” яша. Тобора кўп ҳаракатда бўл, тобора кам фаолият юрит. Яна ва яна пўк, бўш, пассив бўл. Тобора кўпроқ кузатувчи бўл – кузатувчи бўлганда ҳам, ўзини бепарво тутадиган, ҳеч нарсани кутмайдиган, ҳеч нарсани истамайдиган кузатувчи бўл. Аслида қандай бўлсанг, шундайлигингча бахтли бўл. Байрам қилувчи бўл.\nШунда қачондир бир пайт… қалбинг пишиб етилганда, ўша чин лаҳза келадики, сен ўрик дарахтидек бирдан гуллайсан, сен ижодкор бўласан.\nРус тилидан Олимжон САЛИМОВ таржимаси\n2021 йил 8-9-сонлар\n(Давомини журналда ўқийсиз)\n2 Menga yoqmadi


16.10.2014 Чоп этиш учун\nОлий Мажлис Қонунчилик палатасининг Меҳнат ва ижтимоий масалалар қўмитаси раиси Ф.Ражабов, меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирининг биринчи ўринбосари Б.Алимуҳамедов ва бошқалар Президентимиз Ислом Каримов раҳнамолигида амалга оширилаётган ижтимоий-иқтисодий ислоҳотлар жараёнида аҳоли бандлигини таъминлашга қаратилаётган доимий эътибор халқимизнинг турмуш даражаси ва сифатини янада оширишга хизмат қилаётганини алоҳида таъкидлади.\nМамлакатимизда бу борада ислоҳотларни ҳаётга татбиқ этишнинг мустаҳкам ҳуқуқий асослари яратилган ва муттасил такомиллаштирилмоқда. Аҳоли бандлигини таъминлаш бўйича ҳар йили махсус дастур ишлаб чиқилиб, ҳаётга татбиқ этилмоқда.\n2015 йилда янги иш ўринлари ташкил этиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш бўйича ишлаб чиқилган дастур лойиҳасида ушбу йўналишда амалга ошириладиган устувор вазифалар ифодасини топган. Унга кўра, 2015 йилда 987,5 минг янги иш ўрни яратилиши режалаштирилган. Бу жараёнда иш билан банд бўлмаган аҳолини, хусусан, ёшлар ва аёлларни ишга жойлаштириш, аҳолининг ижтимоий ҳимоясини таъминлаш, меҳнат бозорида фаол ва аниқ мақсадли чора-тадбирларни амалга ошириш кўзда тутилган.\nДастур лойиҳасида таълим муассасалари битирувчиларининг бандлигини таъминлаш масаласига ҳам алоҳида эътибор қаратилган. Бу борадаги вазифаларни ҳаётга татбиқ этишда тегишли вазирлик ва идоралар, хўжалик бошқаруви органлари, ҳокимликлар, корхона ва ташкилотлар иштирокида ҳар бир туман миқёсида махсус чора-тадбирлар ишлаб чиқиш белгиланган.\nДавра суҳбатида 2015 йилда иш ўринлари ташкил этиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш дастури лойиҳасини янада такомиллаштириш, бу соҳада қонунчиликда белгиланган вазифаларни ҳаётга изчил татбиқ этиш билан боғлиқ масалалар юзасидан таклифлар билдирилди.\nКўришлар сони: 10829


28 Сентябрь 17:30\nLONDON. Kazinform - Кембриж университети Фицуильям музейида «Буюк дашт олтинлари» кўргазмаси очилди.\nУнга Шарқий Қозоғистон вилоятидаги қадимий сак қалъаларидан топилган олтин артефактлар қйилди. Тадбир Қозоғистон мустақиллигининг 30 йиллиги шарафига ташкил этилди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nБритания жамоатчилиги милоддан аввалги VIII-III асрларда Ўрта Осиёда, хусусан, Қозоғистоннинг Олтой тоғ тизимида ҳукмронлик қилган скифлар цивилизацияси ёдгорликлари, сак қўрғонларида топилган бебаҳо экспонантларни кўриш имкониятига эга бўлди. Кўргазмада Берел, Чиликти ва Елеке Сази каби уч хил дахмадан топилган юзга яқин археологик топилмалар намойиш этилди.\nЭкспозиция шуни кўрсатадики, қадимги сакларда кўчманчи чорвачилик, кончилик ва металлургия соҳасида ўзига хос маданият ва чуқур билим бор бўлган. Бу давр қадимги қозоқлар тарихида «олтин аср» деб ҳам аталади. Энг қимматбаҳо экспонатлардан бири - кийимлари 15000 та олтин буюмдан иборат «олтин одам» нинг қолдиқлари.\n«Бу Буюк Британияга ва, албатта, бутун дунёга Қозоғистоннинг қадимий маданиятини кўрсатиш учун ноёб имкониятдир. Менимча, бу жаҳон тарихини қайта ёзадиган тарихий ҳолат. Ўйлайманки, кўплаб сирли археологик қазилмаларни ўрганиб, биз биргаликда кўплаб илмий кашфиётларни очамиз «, - деди Кембриж университети Фицуильям музейи директори Люк Сайсон.\nМаълумки, Шарқий Қозоғистон ва Фицуильям музейи ўртасидаги ҳамкорлик кўприги аллақачон ташкил этилган. Маҳаллий археологлар британиялик ҳамкасблари билан биргаликда тепаликлардан топилган артефактларни ўрганмоқда. Кембриж университети Макдональд Aрхеологик тадқиқотлар институти олимлари янги ноинвазив технологиялар ёрдамида ноёб асарлар сирларини кашф этмоқда.\n«Биз микроанализ қиламиз. Замонавий микроскоп ёрдамида қадимги сакларнинг қандай технологияларни қўллаганини ва қўл санъатлари қандай ясалганлигини ўрганишимиз мумкин «, - дейди Буюк Британиядаги« Буюк дашт олтинлари «кўргазмаси раҳбари Ребенка Робертс.\nБу ноёб олтин буюмлар биринчи марта европалик томошабинларга тақдим этилди. Улар Британия ОAВ томонидан халқаро археологик сенсация сифатида таърифланган ва тасвирга олинмоқда. Кўргазмага кириш бепул. Кўргазма келаси йилнинг 30 январигача Фицуильям музейида давом этади.\nМуаллиф: Ғалимжан Қараманули


ОАВ: президент Мугабе қамоққа олинган\n11:10 / 15.11.2017\nЗимбабведа ҳарбийлар мамлакат президенти Роберт Мугабени қамоққа олишгани ва «давлатдаги вазият бошқа даражага чиққани» ҳақида маълум қилишди. Бу ҳақда The New York Times хабар бермоқда.\nНашрнинг таъкидлашича, давлатнинг ZBC телекомпанияси «босиб олинганидан» сўнг ҳарбий формадаги икки зобит «ҳарбийлар ҳокимиятни эгаллаб олишганини рад этган» ҳамда Мугабе ва унинг оиласи «хавфсиз ҳамда ишончли жойда экани, уларнинг хавфсизлиги кафолатлангани» ҳақида қўшимча қилиб ўтган.\nШунингдек, Мойонинг маълум қилишича, «исталган фитна ҳаракатига тегишли жавоб қайтарилади».\nЗимбабведа сиёсий танглик. Мамлакатда ҳарбийлар исёни бошланди


Дастур ижроси доимий назоратда — Huquq\nHome / / Дастур ижроси доимий назоратда\nДастур ижроси доимий назоратда\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёев ташаббуси ва раҳбарлигида барча соҳаларда туб ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Иқтисодиётни ривожлантириш, иқтисодий-ижтимоий муаммоларни ҳал этишнинг аниқ-равшан вазифалари белгиланган фармон ва қарорлар, давлат дастурлари қабул қилинмоқда. Фуқаролар танлаган, ишлаётган соҳаларида қобилиятларини, ишбилармонлик, тадбиркорлик салоҳиятларини юзага чиқаришлари учун зарур имконият ва шарт-шароитлар яратилмоқда.\nИшлаб чиқариш, савдохизмат кўрсатиш ва бошқа тармоқларнинг сифати яхшилангани сайин аҳоли турмуши фаровон бўлиб бормоқда. Шаҳар ва қишлоқларимизни замонавий, кўркам қилиб қайта қуриш дастурлари рўёбга чиқарилмоқда. Вилоят прокуратураси органлари томонидан Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Обод қишлоқ» дастурини 2018 йилда амалга ошириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ҳамда «Обод маҳалла» дастурининг асосий параметрларини тасдиқлаш ва уларнинг ижросини таъминлаш масалалари тўғрисида»ги Қарорлари ижросини таъминлаш алоҳида назоратга олинди.\nВилоят ҳокимининг тегишли қарорига асосан 2018 йилда 15 та туманнинг 30 та қишлоқларини ободонлаштириш, маҳаллий бюджетдан ажратилган, марказлашган маблағлар, халқаро молиявий институтлар ва хорижий давлатларнинг кредит ва грантлари, тармоқ корхоналари, тадбиркорлар ҳамда ҳомийлик ва банк кредити маблағлари ҳисобидан жами 171 миллиард 539 миллион сўмлик қурилиш ва таъмирлаш ишларини амалга ошириш режалаштирилган эди.\nДавлатимиз раҳбарининг 2018 йил 12-13 июнь кунлари вилоятимизга ташрифи давомида берган топшириқларига мувофиқ, Дастур доирасида 2018 йил якунига қадар ҳар бир туманда қўшимча 2 тадан, яна 30 та қишлоқни обод масканларга айлантириш чора-тадбирлари белгиланди.\nДастур ижросига киришилганидан буён ўтган даврда 10 минг 800 дан зиёд уй-жойларни қуриш ва таъмирлаш ишлари ниҳоясига етказилди. Шунингдек, 373 та кам таъминланган хонадонларнинг уйлари ҳомийлик йўли билан таъмирлаб берилди.\nҚишлоқларга ичимлик суви, электр энергияси, табиий газ таъминотини яхшилаш, иншоот ва тармоқларни реконструкция қилиш, оқава сув қувурларини ўтказиш ишлари олиб бориляпти. Ҳозиргача 88,5 километр ичимлик суви тармоғи тортилди. Мавжуд электр трансформаторларни мукаммал таъмирлаш ва реконструкция қилишга киришилди. 30 та янги трансформатор ўрнатилди, 198 таси мукаммал таъмирланди. 473 километр электр тармоқлари реконструкция қилинди. Янгидан 86,7 километр электр тармоқлари тортилди. Аҳолига суюлтирилган газ баллонлари ва кўмир етказиб бериш, ҳар бир маҳалла фуқаролар йиғинида кўмир омборлари очиш режалаштирилган эди. Айни чоғда кўзда тутилганидан 110 та кўп, жами 4550 дона газ баллонлари етказиб берилди. 18,2 километр табиий газ тармоқлари ҳамда 12 та газ тақсимлаш шохобчаларида таъмирлаш ишлари тугалланмоқда.\nИчки ва хўжаликлараро йўллар таъмирланмоқда. Шағал ётқизиш, асфальтлаш, эски асфальт йўлларни таъмирлаш ишлари жадал олиб бориляпти. 153 километр масофада 26 миллиард 200 миллион сўмлик йўл қурилиши ва таъмирлаш ишлари ниҳоясига етказилди. Таъмирлашга киришилган 110 та ижтимоий инфратузилма объектларининг 104 тасида 29,4 миллиард сўмлик иш бажарилди.\nБозор инфратузилмаси объектларини қуриш ва таъмирлаш ишлари тугалланмоқда. Аҳолига транспорт хизматини яхшилаш, автобусда йўловчилар ташиш тизимини такомиллаштириш мақсадида 14 та янги автобус келтирилди ва 14 та бекат ташкил қилинди.\n«Обод маҳалла» дастури доирасида 4 та шаҳарнинг 8 та маҳалласида 57,6 миллиард сўмлик қурилиш-таъмирлаш ва ободонлаштириш ишлари амалга оширилмоқда. 292 та уйнинг томлари, 392 та уйнинг фасад қисми таъмирланди.\nМаҳаллаларда 23,7 километр ичимлик суви тармоқлари, 67 километр электр тармоқлари янгидан тортилди ва реконструкция қилинди. 48 та пунктда трансформаторлар таъмирланди ҳамда янгиларига алмаштирилди. Ички йўлларнинг 38,5 километри текисланди. 10,5 километр табиий газ тармоқларини таъмирлаш ишлари ниҳоясига етказилди. Аҳолига 539 та суюлтирилган газ баллонлари тарқатилди.\n«Обод қишлоқ» дастурига киритилган Бешариқ, Ўзбекистон, Фурқат, Данғара туманларидаги қишлоқларда уй-жойларни таъмирлаш ишлари якунланмоқда. Хусусан, 78 та эҳтиёжманд оилаларнинг уй-жойлари ҳашар ва ҳомийлик йўли билан таъмирлаб берилди.\nШунингдек, коммуникация тармоқлари янгиланяпти, реконструкция қилиняпти. Жумладан, 29 километр ичимлик сув тармоқлари ва 304 та сув тозалаш иншоотлари таъмирланди, 9 та сув миноралари реконструкция қилинди. 138 километр электр узатиш тармоқлари, 57 та трансформатор пунктларини модернизация қилиш ва мукаммал таъмирлаш ишлари тугалланди.\nДастур режасига киритилган 29 та ижтимоий соҳа объектлари — мактаб, мактабгача таълим ҳамда соғлиқни сақлаш муассасалари ва бошқа объектларда қурилиш-таъмирлаш ишлари олиб борилмоқда. Хусусан, Данғара тумани Боғиш қишлоғи ва Фурқат тумани Мустақиллик қишлоғида янги маҳалла фуқаролар йиғини бинолари қуриб битказилиб, фойдаланишга топширилди.\nБешариқ туманида «Обод қишлоқ» дастури лойиҳасига «Рапқон» ва «Тошариқ» МФЙлари киритилган. Рапқон қишлоғида салкам 6,4 километр ички йўллар асфальтланди, 4,3 километр ичимлик суви тармоғи тортилди.\nТошариқ МФЙда 4 та газ тарқатиш қурилмаси таъмирланди. 3,8 километр ичимлик сув тармоғи тортилди. 3,8 километр ички йўллар асфальтланиб, 157 та уйларни таъмирлаш ишлари якунланди.\n«Боғиш» МФЙда тоза ичимлик суви таъминотини яхшилаш учун 3,5 километр масофада сув қувурлари ётқизилди. Қишлоқ аҳлини электр энергияси билан сифатли таъминлаш мақсадида 28 та таянч симёғоч ўрнатилиб, 2,8 километр сим тортилди.\nШунингдек, дастурга киритилган туман прокурори секторидаги «Мустақиллик» МФЙнинг Шифокор кўчасини ободонлаштириш учун ҳомийлар жалб этилиб, 37 миллион сўмлик ишлар амалга оширилди. 2 та кўп қаватли уйларнинг фасад қисмлари таъмирланди, 1 та болалар майдончаси барпо қилинди, 16 та хонадоннинг барчаси газлаштирилиб, 25 та эҳтиёжманд оиланинг хонадонлари таъмирлаб берилди.\n«Обод қишлоқ», «Обод маҳалла» дастурларининг амалга оширилиши жараёнида қишлоқ ва шаҳарлар аҳолисининг ижтимоий, иқтисодий ва коммунал соҳадаги муаммолари ҳал этиляпти. Электр энергияси, табиий газ ҳамда суюлтирилган газ, ичимлик сув таъминоти яхшиланяпти. Таъмирланган, янгидан қурилган уй-жойлар, савдо-хизмат кўрсатиш мажмуалари, асфальтланган, ёритгичлар ўрнатилган, мевали ва манзарали дарахт, гул кўчатлари бўй кўрсатаётган кўчалар обод ва кўркам, аҳоли турмуши файзли, тароватли бўлиб бормоқда.


...Ушбу муносабат билан islom.uz сайти бир қатор тадбирлар амалга оширишни режалаштирди. Тошкентнинг Ислом маданияти пойтахти деб эълон қилинишига бағишланган маънавий-маърифий мавзудаги бир қатор кўргазма, мусобақа ва танловлар ўтказишга киришилди.\nМусобақага марҳамат, азизлар! Совғалар сизга жуда ҳам ёқишига аминминмиз, Инша Аллоҳ. Шуни ҳам таъкидлаб ўтишни жоиз деб топмоқдамиз.


Ўзбекистонликлар учун Пхукетда дам олиш қанчага тушади?\nТаиланднинг сайёҳлар орасида энг машҳур бўлган бурчаги ўзининг ҳашаматли меҳмонхоналари, ажойиб сервиси, экзотик кўнгилочар томошалари, ривожланган дам олиш инфратузилмаси, сокинлиги ва ўзгача фалсафаси билан меҳмонларни жалб қилади.\nПхукетда ҳаммаси жуда ҳам қиммат ёки анча мақбул нархларда эканлиги ҳақидаги тортишувлар анчадан бери давом этмоқда. Мендек Таиландни севувчи ва унинг сокинлигини ёқтирувчи инсонга Таиланддаги нархлар бўйича қисқача йўлкўрсаткични тайёрлаш қизиқарли бўлди! Бунинг устига, жорий йилнинг 1 декабридан кейинги йилнинг 31 январига қадар юртдошларимиз учун Таиландга борганда визага йиғим бекор қилинди. Шу сабабли у ерга бориш вақти келди, деб ўйлайман! Демак, бугун ватандошларимизга Пхукетда дам олиш қанчага тушиши ҳақида сўз юритамиз.\nТаиланднинг бошқа машҳур ороллари каби Пхукет қандайдир 60 йил олдин атрофи чакалакзор ва пальмалар билан ўралган кичик бир балиқчилик қишлоқчаси бўлган. Бир кун келиб бу ерда сайёҳлик инфратузилмаси пайдо бўлиши ҳақида гап бўлмаган. Сўнг Пхукет пойтахти ривожлана бошлади, дастлабки йўллар пайдо бўлди, одамлар «шаҳарга» интилишди. 70-йилларда эса бегоналарнинг қадами етмаганлигини инобатга олган ва оролнинг озодалигига юқори баҳо берган биринчи сайёҳлар бу ерга кела бошлашди. Талаб бўлса, таклиф ҳам бўлади, деганларидек, Пхукетда меҳмонхоналар қурила бошланди, равон йўллар, турли парклар ва дам олишни максимал даражада қулай ўтказиш учун шарт-шароитлар яратилди!\nАгар сиз Пхукетга Бангкок ёки Паттайядан борсангиз, бу ердаги нархлар бироз қимматроқ эканлигини сезасиз. Таиланддаги ҳар бир оролнинг тақдири шундай: бу ерга маҳсулотни «марказдан» келтиришади. Бироқ аслида устама нарх катта эмас. Қўшимчасига фақат шу ерда топишингиз мумкин бўлган сувенирлар бор.\nДемак, Таиланд пул бирлиги – бат. 100 $ ёки тахминан 830 000 сўм – бу деярли 3 300 тай бати. Энди келинг у ерда қанча пулга сарф-харажат қилишимиз мумкинлигини аниқлаштириб оламиз.\nЎтган йили Пхукетга қилган саёҳатим чоғида мен оролда тахминан 40 тача меҳмонхонани кўрдим ва улар бир-биридан кескин фарқ қилишига гувоҳ бўлдим. Бу ерда оилавий – сокин, болалар майдончаси ва аквапаркка эга, ёшларбоп – фаол, сершовқин бар ва дискотекаларга яқин меҳмонхоналар бор. Шунингдек, ҳар хил чўнтакка мос меҳмонхоналарни ҳам топасиз.\nТўғрисини айтсам, биронта ҳам тай хостелида бўлмадим, бироқ таклифларни аниқлаштириб ўрганиб чиқдим, шу сабабли Пхукетда хостеллар борлигини аниқ айта оламан. Бир кеча учун 75 000 сўм ёки 300 батдан хостелларни топиш мумкин, мисол учун 12month Hostel.\nХостел ўз йўлига, аммо Карон, Патонг, Ката ёки бошқа тоза ва машҳур пляжлар яқинидаги меҳмонхоналардан бирига жойлашган маъқул. Масалан, икки ётоқхонали жой учун 164 000 сўм ёки 653 батга Ката-Бич ёнидаги Fantasy Hill Bungalow да. Қулай жойлашганлик, хоналардаги Wi-Fi, очиқ терраса – буларинг барчаси яхши, аммо нархга нонушталар кирмайди, уни алоҳида тўлов эвазига беришади.\nБир кечага 685 бат ёки 172 000 сўмга Карон пляжидан 10 дақиқалик узоқликдаги Karon Sea Side да икки кишилик хонага эга бўлишингиз мумкин. Бу ерда маҳаллий тай таомлари тортиқ қилинувчи ресторан бор бўлиб, у ерда денгиз маҳсулотларидан мазали таомлар тайёрлашади. Шунингдек, бу ерда Карон тунги бозори, дўконлар ва умумий овқатланиш жойлари мавжуд.\nМуҳташам беш юлдузли меҳмонхонага жойлашишни хоҳлайсизми? Пхукетда бундайлари ҳам бор. Мисол учун, Макао пляжидаги Renaissance Phuket SPA-меҳмонхонаси. Бу ердаги манзарага бир қаранг!\nКатта очиқ бассейн, 5 та ресторан, исталган вақтичоғлик учун имконият ва бошқалар – икки киши учун бир кечага 9 000 бат ёки 2 300 000 сўмдан бошлаб. Нақадар гўзал!\nДенгиз маҳсулотлари, экзотик мевалар ва анъанавий тай таомлари таклиф қилинади. Энг қиммати – сайёҳлик ресторанларида, айниқса, денгизга яқин жойлашганларида. Креветкали машҳур Том-Ям шўрваси 250 бат (62 минг сўм), йўлбарс креветкали кабоб – 600 бат (150 000 сўм), Пад Тай – сабзавот ва соусли қовурилган гуручли вермишель – 230 бат (57 000 сўм) туради.\nКафеларда нархлар бир ярим-икки баравар арзон. Яна ўша Том-Ям – тахминан 65 бат (16 000 сўм), креветкали гуруч – 50 бат (13 000 сўм)дан.\nПхукетда кўз ўнгингизда тайёрлаб бериладиган, денгиз маҳсулотларини жойида танлаб олишингиз мумкин бўлган кўплаб ресторан ва қаҳвахоналар бор. Бир кило қисқичбақа бу ерда 400-500 бат (100 000–125 000 сўм), беш кишига мўлжалланган балиқ тахминан 600 бат (150 000 сўм) туради.\nБироқ Таиландда энг машҳури кўча таомлари ҳисобланади. Макашница – кўчма ошхона-аравалар нафақат маҳаллий аҳоли, балки Таиланд меҳмонларининг энг севимли жойларидандир. Айтганча, унинг ютуғи нафақат нархида, балки ўзига хослигидадир.\nАгар сиз кўчада тушлик ёки нонушта қилмоқчи бўлсангиз, қуйидаги нархларга эътибор қаратинг. Ёғоч таёқдаги гўштли кабоб 14 бат (тахминан 4000 сўм) бўлади. Бульон ва зираворлар аралаштирилган тай миллий лапшаси – 40 бат (10 000 сўмдан сал кўпроқ). Роти – банан, манго ёки ананасли тай блинчиклари – 30 бат (7500 сўм).\nНимада ҳаракатланиш мумкин?\nПхукет – орол эканлигига қарамай, унинг ҳудуди жуда катта. Уни пиёда айланиб чиқиб бўлмайди. Шу сабабли ҳар бир сайёҳ жамоат транспорти – сангтеодан фойдаланиши мумкин.\nШаҳар автобуслари одатда кўк ва қизил рангда бўлади ва оролнинг турли районлари йўналишида ҳаракатланади. Йўл кира ҳақи – масофага қараб 25 дан 50 бат (6000–13 000 сўм)гача.\nТаксида юриш албатта қулайроқ. Уларнинг энг машҳури – тук-тук бўлиб, унда юриш тўла тук-тук учун 300 дан 1000 бат (75 000 – 250 000 сўм)гачадир, яъни қанча одам йиғилса, ҳар бир киши учун шунча арзон бўлади.\nПхукет кўчаларида кондиционер ўрнатилган таксиларни ҳам учратиш мумкин, улар ўртача 500–600 бат (125 000 – 150 000 сўм)га юришади.\nЭкстрим ва тезлик шинавандаларига Пхукетда бир кунлик ижараси 200 бат (50 000 сўм) турувчи мотобайкларни таклиф қиламиз.\nПхукетда ҳеч ким зерикиб қолмайди! Қуйида баъзи экскурсияларга нархларни келтириб ўтамиз.\nТрансфер ва суғуртани ўз ичига олувчи Фил фермасига сафар кичик ёшдагилар учун ўртача 500 бат (25 000 сўм) ва катталарга 800 бат (200 000 сўм) бўлади.\nPhuket Aquarium океанариумига кириш катталарга 180 бат (45 000 сўм) ва кичкинтойларга 100 бат (25 000 сўм)га тушади.\nТай боксини 1700 бат (427 000 сўм)га томоша қиласиз.\nЁрқин, ранг-баранг ва албатта қизиқарли, раққоса ва артистлар чиқишларини ўз ичига олувчи Сирам Нирамит шоуси – 1950 бат (490 000 сўм)дан бошланади.\nДайвинг билан 4000–6000 бат (1 млн – 1,5 млн сўм)га шуғулланасиз.\nЖунгли бўйлаб зиплайнда 1800 бат (452 000 сўм)га учиш мумкин.\nТаиланд гавҳари бўлмиш Пхукетдаги нархлар мана шунақа! У ер сизда қизиқиш уйғотдими? У ҳолда биз билан Tatil.uz га учинг! Бизнинг «Пхукетнинг жаннатмакон соҳиллари» таклифимиз билан танишиб чиқинг ва +99871 200 55 44 рақамига қўрқмасдан қўнғироқ қилинг! Tatil.uz билан ўзингизга қуёшли ва иссиқ ёзни ҳадя этинг!


Ҳамбургда Путин, Меркель ва Макроннинг учрашуви бўлиб ўтди\n14:48 / 08.07.2017\nРоссия президенти Владимир Путин, ГФР канцлери Ангела Меркель ва Франция президенти Эммануэль Макрон иштирокида Ҳамбургдаги «Атлантик» меҳмонхонасида учрашув бўлиб ўтди.\nЕтакчиларнинг суҳбати ишчи нонушта дастурхони атрофида бўлиб ўтди ва улар «йигирматалик» муаммолари, Украинадаги вазиятни тартибга солишга урғу берган ҳолда халқаро кун тартибида турган масалалар ҳақида фикр алмашишди.\nРоссия, Франция ва Германия етакчилари Украина шарқида ўт очишни тўхтатиш режимига риоя қилишнинг муҳимлигини тасдиқлашди.\nУкраина инқирозини ҳал этиш турли форматдаги музокаралар, хусусан Россия, Германия, Франция ва Украина иштирокидаги «Норманд формати» доирасида ҳам кўриб чиқилмоқда. Украина президенти Пётр Порошенко Путин, Макрон ва Меркелнинг Ҳамбургдаги суҳбатида иштирок этмади. Чунки Украина Ҳамбургда ўтаётган G20 саммитига махсус таклиф этилган давлатлар рўйхатига киритилмаган.\nБМТнинг сўнгги маълумотларига кўра, Украина шарқида рўй бераётган қуролли можаролар оқибатида қурбон бўлганлар сони 10 мингдан ошган. Донбассдаги вазиятни тинч йўл билан ҳал этиш Минск музокара гуруҳи учрашувлари доирасида ҳам муҳокама этилмоқда. Гуруҳ 2014 йил сентябридан буён можарони тинчлантиришни тартибга солиш борасида учта ҳужжатни қабул қилган. Бироқ можаролашаётган томонлар сулҳ ҳақидаги битимлар имзоланганидан сўнг барибир отишмаларни давом эттиришмоқда.\nСаакашвили Меркелдан ёрдам сўради\nЁруғликнинг янги шакли олинди


Google Android O дастуридаги янгиликлар нималардан иборат?\n12:50 / 18.05.2017\nАмериканинг дунёга машҳур Google компанияси 2017 йил 17 май куни ташкил этилган анъанавий Google I/O конференциясида ўзининг янги маҳсулотларини намойиш этгани ҳақида аввал хабар берилган эди. Google компаниясининг Android дастурий таъминотларини ишлаб чиқариш бўйича вице-президенти Дейв Бёрке анжуманда Android O — мобил амалий тизимининг янги авлодини тақдим этди.\nAndroid O иккинчи намунасининг ишлаб чиқарувчилар учун янгиликларидан бири — Vitals хизмати бўлди. У смартфон батареясининг ишлаш муддатини узайтириш учун қурилманинг «ўта муҳим кўрсаткичлари»ни назорат қилади. У, шунингдек, смартфон иши учун жуда хатарли бўлган иловаларни ҳам тўхтатади.\nGoogle Play Protect функцияси эса смартфонга ғаразли иловалар ўрнатилгани ёки йўқлигини аниқлайди. Шундай иловалар топилган тақдирда блокланади ва смартфондан ўчирилади. Бу каби таҳдидларни мустақил ўрганувчи алгоритм аниқлайди.\nШу билан бирга, Google Play Protect ёрдамида йўқолган смартфонни топиш мумкин бўлади. У iOS дастуридаги Find My iPhone функциясини ёдга солади. Эндиликда, Android фойдаланувчилари бунинг учун бошқа иловаларга мурожаат қилишлари талаб этилмайди. Protect Google Play қурилмаларининг барчасига ўрнатилган бўлади.\nИловалардаги янги хабарларни айни иловани ишга туширмасдан кўриш имконияти ҳам тақдим этилган. Notifications Dots деб номланувчи функцияда илова ёрлиғи узоқ вақт мобайнида босиб туриш билан хабарни кўриш мумкин бўлади.\nНусха кўчириш ва жойлаш функцияси сунъий ақл билан қўллаб-қувватланади. Алгоритм матнда компаниялар ва идораларнинг номлари, манзили ва телефон рақамларини кўрсатади. Икки марта ёки узоқ босилса улар тўлиғича ажратилади.\nБёркенинг изоҳ беришича, бу функциянинг киритилишига сабаб шуки, Android фойдаланувчилари, асосан, телефон рақамлари ва номлардан кўпроқ нусха кўчиришади. Бундан ташқари, идора манзилини кўчириш билан бирга, уни бир ҳаракат воситасида харита ёки Gmail иловасида очиш мумкин бўлади.\nБошқа ишлаб чиқарувчиларнинг иловаларида логин ва паролларни автоматик киритиш мумкин бўлади. Бунинг учун маълумотларни дастлаб Chrome браузерида сақлаш талаб этилади. Яна YouTube сайтидаги видеоларни кичикроқ экранда - picture-in-picture тартибида очиш мумкин. Шу билан видео кўриш баробарида бошқа иловалардан фойдаланса бўлади.\nҚайд этиш жоизки, намойиш этилган имкониятлар Android O Developer Preview 2 намунасида мавжуд бўлиб, уни 17 майдан Nexus 5X ва 6P, Nexus Player ва Pixel смартфонларида синовдан ўтказиш мумкин. Google компанияси бу янгиланишнинг босқичма-босқич амалга оширилишини айтмоқда.\nAndroid O дастурий таъминоти 2017 йил ёзида расман ишга туширилади. Бироқ, ҳозирча, унинг расмий номи ва муддати маълум эмас. Google I/O анжуманида бу ҳақда эълон қилинмади. Янгиланишлар чиқиши жадвалига кўра, у июл-август ойларида рўй беради. Унинг биринчи бета-намунаси март ойидаёқ ишлаб чиқарувчиларга ҳавола қилинган эди.