Ўзига қайтаётган Ватан « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nЎзига қайтаётган Ватан\n17 July 2016 - 5:00\n1986 йил. ВАТАННИНГ ҚАЙТИШИ\nАгар янглишмасам, ўша саксон бешинчи йилдан бошлаб мен ўз шеърларимни одамлар ҳузурида ўқий бошлагандим. Авваллари ўқимасдим ёки жуда оз ўқирдим. Шеърларим жуда қисқа бўларди ва уларни ўқий бошлаган заҳот тугаб қолгани мени ноқулай аҳволга солар ва худди шеър тинглаётганларни масхара қилгандай бир аҳволга тушардим. Кейинги шеърлар публицистик шаклга киргани учун анча узайди, бармоқ вазнида ёзилиши эса, декламация қилишни янада завқлироқ қиларди. Лекин, аввал изоҳ қилганимдек, «долзарб» шеърлар ёзишни ҳеч удда қилолмадим.\nҲолбуки, долзарб шеърлар керак эди. Инсонлар хабарга, ўзлари ҳақдаги хабарга – ўз ватани, ўз миллати, ўз тили ҳақдаги хабарга, ўзлари билса ҳам, яна бошқасидан эшитишга муштоқ эди. Улар саксон бешнинг қоронғу кечаларида «йилт» этган ёруғ кўрса, ўша тарафга талпиниб, бир ҳамдард излашарди. Аслида улар тимирсикланиб ўз ҳурриятини излашарди, аммо айнан ўша ҳурриятни излаётганлридан ўзлари ҳам амин эмасдилар.\nУ бир махлуқ дунё боғида,\nУнинг турган-битгани қайғу.\nКишан йўқ-ку, қўл-оёғида,\nЛекин эркни, эркни истар у.\nЙўқ, йўқ юрмас, кўкларда учар.\n«Келгинди»миш ўз ватанида\nЎз уйида номаҳраммиш ул.\nБас қил, махлуқ, бас қил дедим, бас!\nВатансиз ҳам мумкин-ку, ахир!\nВатансиз яшаш ортиқ мумкин эмас эди, буни мен ҳар қадамда кўра ва сеза бошладим. Ўша йиллари кенг жамоатчиликка эшиттирилган Орол фожеаси ҳам, пахта монокултураси ҳам, болалар ўлими ва ҳакозо – бутун ижтимоий ва иқтисодий муаммолар секин-аста сиёсий, секин-аста миллий муаммоларга эврила бошлади. Бу эврилиш ҳамманинг кўз олдида, ошкора (Горбачевга раҳмат) давом этди. Ҳеч ким бу жараённи, бу эврилиш жараёнини тўхтатолмас, ҳеч ким бу жараён учун бировни айбдор санай олмас эди.\nОшкоралик бир гипноз эди, ҳамма бир-бирига қараб, энг маҳрам сўзларини айтар, нормал ҳолатда айтишдан уяладиган гапларини гипноз ҳолатида бемалол талаффуз қиларди. Кремл мансабдорлари худди эртакдаги сеҳрланган мулозимлар каби ғаройиб бир рақсга туша бошлагандилар. Улар бу рақсдан тўхтай олмас, тўхтатгани дарров ишидан бўшатилар эди. Бу рақс то Янаев путчига қадар давом этди. Бу рақс тоталитар давлатнинг видо рақси эди. 1986 йил Ўзбекистон Ёзувчилар Уюшмасида «Орол қўмитаси» ташкил қилинди. Унинг бошлиғи адабиётшунос Пирмат Шермухаммад бўлди. Ҳозир бу ғалати кўриниши мумкин, аммо у пайтлари ёзувчилар ҳамма соҳага аралашар эдилар. Барча иқтисодий, ижтимоий ва ҳатто маиший масалалар ҳам Ёзувчилар Уюшмасида муҳокама қилина бошлаганди. Уюшманинг реал ижро ҳуқуқи бўлмаса-да, у зиёлиларни – фақат ёзувчилар эмас, турли маслакдаги зиёлиларни – бир ғоя атрофида жипслашишга ўргатди.\nУюшмада тузилган «Орол қўмитаси» ҳукуматнинг махсус рухсатисиз тузилган илк жамоат ташкилоти эди. Шу маънода уни кейинроқ тузилиши керак бўлган «Бирлик» халқ ҳаракатининг аждодларидан бири, деса бўларди. Ҳеч муболағасиз айтиш мумкин-ки, Ёзувчилар уюшмаси 80-йиллар бошидан бошлаб мавжуд тузумга нисбатан танқидий қарайдиган шахс ва гуруҳларнинг уясига айлана бошлади. Бу хусусият давлатнинг назаридан қочмади: зотан, Ёзувчилар Уюшмаси давлат учун доимо муҳим мафкура ўчоқларидан бири бўлиб келган. Қайта қуриш ва ошкоралик бу муҳимиятни янада оширди.\nЁзувчилар Уюшмасининг раҳбари Сарвар Азимов 1985 йил ўз вазифасидан четлатилиб, ўрнига янгиси келтирилганди. Марказқўм котиби Р. Абдуллаева қўрс ва ўзбилармон Азимов ўрнига гап тинглайдиган, ҳалим бир ёзувчини қўйганди. Аммо у ҳам Абдуллаева директиваларини бажара олмади, чунки, замон ўзгарган эди, инсонлар ўзгарган эди. Инсонлар гапиришни, танқид қилишни ўрганган эдилар. Бу янги ўрганган ишидан уларнинг ҳеч ажралгиси келмасди, чунки, очиқ гапириш, ҳеч тап тортмай гапириш жуда ҳам завқли эди. Бундан ташқари, 1985 йил май ойида ёш ёзувчилардан олинган дакки Абдуллаеванинг обрўсига жиддий зарба берганди. Бу зарбадан кейин унинг «юксалиши» тўхтади ва одамлар у берган буйруқларни бажармаслик ҳам мумкин эканлигини кўра бошладилар.\nСаксон олтинчи йилга келиб, Абдуллаева ўз «ҳайбати»ни тамомила йўқотди. Мағлубият инсонни кўримсиз қилади. Котиблигининг сўнгги ойларида Абдуллаеванинг қиёфасида мағлубият ёзиғлиқ эди. У, 1986 йилнинг бошлари эди чамаси, биринчи ва сўнгги марта Ёзувчилар Уюшмаси мажлисига келди. Ўз ғурурини енгиб, бу ерга келганди. Бу мажлисдан олдин бошқа бир мажлис бўлиб, унда Ёзувчилар Қурултойига «очиқ хат» ёзган қаламкашлар тақдири муҳокама қилинганди. Уларни Ёзувчилар Союзи аъзолигидан ўчириш масаласи кун тартибига қўйилганди.\nУлар ёзган «очиқ хат»нинг тўла мазмуни эсимда йўқ. Ҳар ҳолда, 20-йиллар жадид ёзувчи-шоирларининг реабилитацияси талаб қилинганди. Бу «очиқ хат»да Сарвар Азимовнинг ишдан олинишига норозилик ҳам ифода этилганди, шекилли. Чунки, бизнинг ичимизда бир гуруҳ ёшлар (нега, ҳалигача билмайман) Сарвар Азимовни ҳимоя қилиш ҳам миллий мужодаланинг бир қисми, деб билишарди. Ваҳолан-ки, Азимов бизнинг ўша идеалимиз – 10-йиллар жадидлар ҳаракати ва унинг намоёндаларига қарши бўлган одамлардан бири эди. Абдуллаева бу мажлисда ўзини жуда мутавозе тутди. Ёшларнинг давлатга кераклиги ва уларни асраш, тарбиялаш лозимлигини гапирди.\nЎтган мажлисда ёшларнинг Ёзувчилар Союзи аъзолигидан ўчирилмагани тўғри қарор бўлганлигига ишора қилди. Абдуллаева ёзувчиларга муроса қўлини узатаётганди, аммо кеч бўлган эди. Ёзувчи халқи марҳаматли халқ, унга қўл узатганлар ҳам бўлди, аммо Абдуллаеванинг марказдаги «патрон»лари ундан аллақачон воз кечишган эди. Мағлубиятга учраган одамдан ҳамма қочади. Биринчи навбатда, бу мағлубиятга уни мажбур қилганлар қочади. Шундай ҳам бўлди: Москва ўзининг келиб-кетмиш кадрларидан энг содиқ ва энг ғайратли аскарини бир арман қароқчиси қўлига топширди, жиноий иш очтирди. Ва йиқилган масжидлар, инжитилган мусулмонларнинг баддуоси шундай ижобат бўлди.\n1986 йилдан бошлаб турғунлик йиллари лидерлари аввалгидан қаттиқроқ танқид қилина бошлади. Шароф Рашидов ва унинг ҳукмронлик даври газеталарда очиқ манфий баҳоланди. Номенклатура ичида Рашидовга яқин бўлган одамлар, ҳар хил баҳоналар билан ишдан бўшатилиб, янги раҳбарга яқин бўлганлар ишга олина бошлади. Рашидов яқинлари ундан юз ўгирсаларгина ўз мавқеини сақлаб қолиши мумкин эди, ҳатто бу ҳам мумкин эмас эди. Рашидов тириклигида унга қасида бағишлаганлар у ўлгандан кейин уни қоралаб достонлар ёзди, аммо янги раҳбариятга хуш кўринолмади.\nҚайта қуриш ва ошкоралик инсонларнинг гўзал фазилатлари қаторида бадбин ва чиркин табиатини ҳам ўртага чиқарди. Мен одамлардаги иккиюзламачилик, манфаат йўлидаги риёкорлик ва ёлғонни қайта қуриш давридаги каби ёрқин – ундан олдин ҳам, кейин ҳам – кўрганим йўқ. Шунингдек, инсонлардаги яхшиликка интилиш, умидворлик, ҳамдардлик ва ўзғ ери, тили, маданияти, келажаги учун ҳар қандай фидокорликка ҳозирликни ҳам қайта қуриш даврида кўрдим. Улар етмиш йил давомида кўр бўлаёзган кўзларини уқалаб, ўз ватанининг пажмурда борлиғини кўришга уринардилар. Ўзи ёрдамга муҳтож – ёрдам беришга, ўзи ҳимояга муҳтож – ҳимоя қилишга тайёр эди бу одамлар. Ҳузурида гапирар ёки шеър ўқир экан, бу содда ва кўпинча, тунд қиёфалар мени мендан кўра яхшироқ тушунаётгандай туюларди. Уларнинг тундлиги тушунганини билдирмаслик учун кийилган ниқоб туюларди менга. Бу мистик туйғу мени доим ҳушёр тутарди. Шеър ўқир экан, ҳеч ким билан ҳизиллашмасдим, ортиқча пафосдан қочардим, ўқиш услубимни мени тинглаётган тунд юзларга ҳамоҳанг тутишга ҳаракат қилардим. Албатта, бу механик бир йўсинда, беихтиёр юз берарди. Уларга саксон бешинчи ва саксон олтинчи йиллари ёзилган шеърларнинг истисносиз ҳаммасини ўқидим. Улардан ҳеч ким бу шеърингизни тушунтириб беринг, демади. Чунки, ҳаммасини тушунардилар. Энг нозик деб саналган киноя, энг мураккаб ҳисобланган ташбеҳлар дарҳол уларнинг мийиғида акс этар, лоқайд кўринган кўзларида тасдиқ нурини порлатарди. Бу одамлар ўзлигига қайтаётган одамлар эди. Секин аста, шошмасдан, оғир-вазмин, ўзбекчасига қайтаётган одамлар.\nЎзига қайтаётган Ватан.


Имом ноиб “Имом Бухорий ҳаёти” китобини таржима қилди\nЮртимиздан Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом Мотуридий каби жаҳонга донғи кетган буюк алломалар етишиб чиққан. Ушбу китобда улуғ муҳаддис Имом Бухорий ҳақида сўз боради.\nИмом Бухорий таржимаи ҳолини тўлиқ ёритиш кўп вақтни, кўп манбаларни ўрганиб, чиқишни талаб қилади. Бухорийнинг таржимаи ҳолини батафсил ёзишга катта жилдлик китоб ҳам камлик қилади. Лекин ҳечдан кўра кеч деганларидек, ушбу китобда улуғ алломанинг таржимаи ҳолидан муҳим нуқталари қаламга олинган.\n“Муҳсинхон Тўра Эшон” жоме масжиди имом ноиби Ҳасан Расулов таржима қилган ушбу китоб XIX асрнинг иккинчи ярми ХХ асрнинг биринчи ярмида фаолият олиб борган олимлардан бири Муҳаммад Жамолиддин Қосимий қаламига мансуб. У муҳаддис, муфассир сифатида ислом уламолари орасида қаламга олинган.\nОлимнинг ушбу “Имом Бухорий ҳаёти” асарида Имом Бухорий ҳаётларига дахлдор маълумотлар қисқа сатрларда, ортиқча тафсилот ва талқинларсиз берилиши бу китобнинг асосий услубидир. Унда Имом Бухорий ҳақида ўзбек тилидаги бошқа манбаларда учрамайдиган маълумотларнинг ҳам келтирилиши эътиборлидир.\nРисолада буюк ватандошимиз – “Ҳадис илмининг султони” Имом Бухорий бобомизнинг ҳаёти ва илмий-маънавий мероси ёритилган. Алломанинг устоз ва шогирдлари, асарлари ҳақида маълумотлар, асарларидан намуналар келтирилган.\nРисола соҳа мутахассисларига, талабаларга ва кенг китобхонлар оммасига мўлжалланган.\nЎзбекистон мусулмонлари идораси Матуот хизмати\nКиритилган вақти: 12/09/2020 14:34; Кўрилганлиги: 64\nМатериал манзили: http://sammuslim.uz/press/news/imom-noib-imom-buxoriy-hayoti-kitobini-tarjima-qildi\nЧоп этилган вақт: 21/09/2020 15:25


АКТ вазири UZINFOCOM лойиҳалари билан танишди - xabar.uz\n28.12.2021 09:52 0 1311\n27 декабр куни АКТ вазири Шерзод Шерматов «UZINFOCOM давлат ахборот тизимларини яратиш ва қўллаб-қувватлаш бўйича ягона интегратор» фаолияти билан танишди.\nДастлаб AКТ вазири дата марказга ташриф буюрди. Ягона интеграторга эга бўлган сервер қувватлари ва марказнинг моддий-техник базаси билан танишди.\nШундан сўнг Ягона интерактив давлат хизматлари портали (my.gov.uz) доирасида амалга оширилаётган лойиҳалар тақдимоти бўлиб ўтди. Тизимдаги янгилик ва янгиланишлар, айни пайтда аҳолига қандай имкониятлар тақдим этилаётгани, 2022 йил учун мўлжалланган режа ва вазифалар тўғрисида маълумот берилди.\nUZINFOCOM жамоаси томонидан ишланаётган лойиҳалар, My ID — шахсни биометрик идентификация қилиш тизими, Nis.uz миллий қидирув тизими, Ziyonet таълим портали тақдимоти бўлиб ўтди. Шу билан бирга, аграр, транспорт, маданият, соғлиқни сақлаш, хавфсизлик соҳаларида амалга оширилаётган лойиҳалар тақдимоти ҳам ўтказилди.


Барун Собтининг рафиқаси уни продюсер қиздан рашк қилди\n11:57 / 26.05.2016\nБир оз аввал сайтимиз орқали юртдошларимизга “Муҳаббат тафти” сериали орқали таниш бўлган бош образ ижрочиси Барун Собтининг Ўзбекистонга ташриф буюргани ҳақида хабар берган эдик. Баруннинг ашаддий мухлислари билан кечган учрашувлари катта шов-шувларга сабаб бўлди. Бу ҳақда батафсил ёритган шов-шув сайти Барун Собтининг ташрифига сабабчи бўлган қиз – продюсер, “Тўйлар муборак” лойиҳаси муаллифи Дилдора Зайнутдинова билан бўлиб ўтган очиқ-ойдин суҳбатни тақдим этди.\nСуҳбат давомида “Тўйлар муборак” фестивалида Барун Собти билан ҳамоҳанг либосларда кўриниш берганингиздан кейин кўпчиликда бир фикр уйғонди. Гўёки, уни севиб қолгансиз”, деган саволга Дилдора Зайнутдинова кулиб, “Майлими, бу саволингизга кейинроқ жавоб бераман! Тадбирга бирга кириб келганимизда, томошабинларнинг “Арнав хотини билан келибди”, деган гап-сўзлар менинг ҳам қулоғимга чалинди”, дея жавоб берган.\nШунингдек, суҳбат давомида Дилдора Зайнутдинова Барун Собтига одатдагидек зарчапон кийдиришни лозим топмаганликлари, меҳмон учун махсус тарзда беқасамнинг яшил рангини танлаб, чопон тиктиргани, актёрни мухлисларга Арнав қиёфасида кўрсатишин истаганликлари ҳақида айтиб ўтган.\nБаруннинг характеридаги қайси жиҳатлар ёқимли таассурот қолдиргани ҳақидаги саволга эса продюсер унинг “камтар, оддий оиладан чиққанлиги, барча шартларга кўниб, нолимагани, уни онахонлар роса дуо қилгани, характери ўзбек эркакларникига ўхшаб кетиши ҳақида таъкидлаган.\n“Рафиқаси сиздан рашк қилмадими?”, деган қизиқ саволга эса: “Рашк қилди. Оооо, рашк қилганда ҳам қандоқ?! Назаримда, мода намойишида Собти билан бирга тушган суратларимиз ижтимоий тармоқларда тарқаб кетганидан оз фурсат ўтмай, рафиқаси ҳар соатда телефон қила бошлади. У анча вақт нималарнидир тушунтирди”, дея жавоб берган.\nСуҳбат давомида маълум бўлишича, Барун Собти ва Дилдора Зайнутдинова Режиссёр Озод Шамснинг “Севади ё севмайди” фильмида эпизод ролда суратга тушиб, фильм август ойида мухлисларга тақдим этилиши мўлжалланган.\nЖурналист биринчи қизиқ саволига изоҳ талаб қилганида эса продюсер Дилдора Зайнутдинова Баруннинг севишга арзигулик инсонлигини таъкидлаган.\nКуннинг энг асосий ва қизиқ хабарларидан тезкор равишда хабардор бўлиш учун «Kun.uz»нинг Telegram’даги каналига аъзо бўлинг.


Бизнинг барча саъй-ҳаракатларимиз "Ўзбекистонда энг обрўли инсон муаллим бўлиши керак" деган ғояни амалга оширишга қаратилмоқда. Бунинг учун давлат ва жамият томонидан қанча маблағ, ресурс ва имкониятлар зарур бўлса, барчасини сафарбар этамиз, дейилган Ўзбекистон президентининг ўқитувчи ва мураббийларга байрам табригида.\nПрезидент қутловида айтилишича, сўнгги икки йилда 238 та янги мактаб барпо этилган. 2010-2016 йилларда бу соҳага етарли эътибор берилмагани туфайли 99 та мактаб ёпилган эди.\nШавкат Мирзиёев ўзи давлат тепасига келганидан буён ўтган 3 йиллик муддатни назарда тутиб, бундай деган: "Ўтган қисқа даврда мактабгача таълим муассасалари тармоғини кенгайтириш, мактаб таълимида 11 йиллик тизимга ўтиш, академик лицей ва касб-ҳунар коллежларини оптималлаштириш, нодавлат таълим хизмати кўрсатиш бўйича кенг кўламли ишларни амалга оширдик".\nПрезидентга кўра, олий таълим соҳасида мана бу ўзгариш юз берган: "ёшларни олий таълим билан қамраб олиш даражаси уч йил бурунги 9 фоиздан 20 фоизга ошди. Биз яқин келажакда бу кўрсаткични 25 фоизга етказишни ўз олдимизга мақсад қилиб қўйганмиз".\n1 октябрь Ўзбекистонда ўқитувчилар ва мураббийлар куни - умумхалқ байрами.


“Келишиб” бўлмаслигини ҳайдовчига тушунтириш » MUZAFFAR.UZ\n...Ов қилишни ёқтирасизми? У ҳолда овчилик сирларидан озгина бўлса ҳам хабардор бўлсангиз керак. Мисол учун, ўлжани қўлга тушириш учун хўрак ташлаб қўясиз, қарабсизки, омад келса, ўлжа тўрингизда. Бироқ ўлжани чўчитиб қўйсангиз, мақсадга эриша олмайсиз. Хўш, бу гапларингиз билан нима демоқчисиз, дейсизми? Ўтган ҳафтада интернет оламида тўрт кун ичида 6 нафар фуқаро ЙПХ ходимларига пора бераётганида қўлга тушганлиги ҳақидаги хабар кўплаб муҳокамаларга сабаб бўлди. Ушбу хабарларни ўқиган одам гўёки, ҳайдовчилар пора беришга ҳавасманд деб ўйлайди. Фуқаролар пуллари кўплигидан қаерга қўйишни билмасдан ЙПХ ходимларига мажбурлаб тиқиштириб, туя кўрдингми, йўқ қабилида иш кўришаётгандай, гўё. Хўп, уларнинг пули кўпдир, қонунни билишмас, қоидани бузганлиги учун катта жаримадан қочиб, ўзаро “келишиш”ни таклиф қилишгандир. Бунга ҳайрон қолиш ҳам керак эмас аслида. Негаки, одамларимиз бундай “келишиш”ларга йиллар мобайнида кўникиб кетган...\nБироқ қонун-қоидаларни яхши биладиган, давлатимиз йўл ҳаракати хавфсизлигини ишониб топшириб қўйган баъзи ЙПХ ходимлари нима учун бундай қонунбузилиш ҳолатларнинг олдини олиш ўрнига, аксинча, ўзлари қонунбузилишига йўл қўйиб беришмоқда? Ҳайдовчи пул таклиф қилади, ЙПХ ходимлари учрашув жойини тайинлайди ва қарабсизки, ҳайдовчи қопқонда. Мана сизга текин томоша. Мамлакатимизда жиноятчилик содир этилишидан аввал унинг олдини олиш, яъни жиноятчилик профилактикаси хусусида бонг урилаётган бир вақтда ЙПХ ходимларининг бундай йўл тутиши тўғримикан? Агар ЙПХ ходимлари ҳодиса жойининг ўзида қонунни бузмаслик кераклиги ҳақида фуқарони огоҳлантириб, пора ҳақидаги таклифи жиноят эканлиги ва бундай хатти-ҳаракат учун жиноий жазо муқаррарлигини тушунтиришса, кўнгилсизликларнинг олди олинган бўлармиди? Афсуски, улар бундай йўл тутишмаяпти. Биз ушбу мақолани тайёрлаш жараёнида суҳбатлашган ҳайдовчилардан бири шундай дейди: “Ахир ҳисобот учун рақам керак-да”.\nМисол тариқасида, 24 январь ҳисоботига кўра, Самарқанд вилояти Каттақўрғон туманида “Камаз-5320” русумли юк машинаси ҳайдовчисининг траспорт воситасини бошқаришга ҳужжатлари бўлмагани сабаб, машина жарима майдонига жойлаштирилган. Ҳайдовчи шу куни ЙПХ ходимига 1 миллион сўм пора таклиф қилиб, эртаси куни уни бераётган вақтида ушланган. Яна бир мисол, 26 январь куни Наманган вилояти, Косонсой туманида “Спарк” ҳайдовчиси А.М. автомобиль бошқаришга ҳужжатлари бўлмагани сабабли, машинаси жарима майдончасига жойлаштирилган. У инспекторга 600 минг сўм пора таклиф қилиб, 460 минг сўм бераётган вақтида қўлга тушган...\nБундай мисолларни яна давом эттириш мумкин. Ахир ўша ҳайдовчиларнинг келгуси тақдири, оиласи, бола-чақаси нима бўлади? Уларнинг бўйинларига қонунни билиб-билмасдан бузганликлари учун судланганлик тамғаси илинади-ку? Масаланинг бу томони билан ЙПХ ходимларининг иши йўқ. Уларга инсон ҳаётидан ҳам муҳим бўлган ҳисобот керак, рақамлар керак. Албатта, биз қоидабузар, пора узатишга мойил ҳайдовчиларни оқлаш фикридан мутлақо йироқмиз. Бироқ юқорида айтганимиздай, узоқ йиллар давомида ЙПХ ходимлари билан “келишиб” кетиш мумкин, деган фикр халқимизнинг онг-онгига сингиб кетгани ҳам бор гап.\nТўғри, у кунлар ўтиб кетди. Лекин фуқароларимиз онгидан бундай салбий фикрни юлиб ташлаш учун кўп меҳнат талаб қилинади. Бугун жамиятимиз ҳар бир соҳада уйғонаётган, янгиланаётган экан, ЙПХ ходимлари ҳам қонунбузилишни “кўпайтириш”, “жиноят”чилар сонини ошириш билан шуғулланишнинг ўрнига ҳайдовчилар орасида қонунбузилиш ҳолатларининг олдини олишса, янаям аниқроқ айтганда, пора таклиф қилаётган ҳайдовчиларга бу таклифнинг ҳуқуқий оқибатлари ҳақида аниқ-тиниқ тушунча беришса, юқоридагидай салбий ҳолатлар камаярмиди?\nЗарафшон ҚАЛАНДАРОВА - “Adolat” мухбири\nКўрилган: 1 408\nЧоп этилган: 11-02-2020, 02:47\nЧоп этилган: Вчера, 21:44\nЧоп этилган: 6-05-2020, 05:01\nБМТда янграр Навоий тили\nЧоп этилган: 28-09-2020, 22:22


"Пахтакор" Осиёда 6 ўринда - Darakchi\nСПОРТ 23.01.2020, 12:27\nЖаҳоннинг энг кучли 400 клуби орасида Ўзбекистондан фақатгина битта клуб – «Пахтакор» қўшилган. Ўзбекистоннинг амалдаги чемпиони ҳисобида 112 очко бўлиб, Тошкент клуби рейтингда Қатарнинг «Ас-Садд» клуби билан бирга 140 ўринни эгаллаб турибди.\nКавани сўнгги 35 йил ичида кузатилмаган натижани қайд этди\nМоуриньо «Рома» таркибида кўп ўзгаришлар қилмоқчи\nПара академик эшкак эшиш: ҳамюртимиз Осиё-Океания минтақавий саралаш мусобақаси финалига йўл олди\nАсакалик 9 ёшли кизчани 16 жойидан пичоқлаб ўлдиргани айтилган 23 ёшли қўшни аёл судда оқланди. Маълум қилинишича, қотилликни...\n#Рамазон-2021. Лайлатул қадр кечаси қачон?\nКоронавирус: Республика махсус комиссиясининг навбатдаги ахбороти эълон қилинди\nТошкентда 87 ёшли аёлнинг қизи ва набираси томонидан аёвсиз калтаклангани бўйича қўшимча тафсилотлар маълум қилинди\nЧироқчида аёллар нега калтакланди? Ҳодиса тафсилотлари очиқланди\nТошкент шаҳрида бедарак йўқолган болалар топилди\nДунёда жами нечта миллиардер бор? Уларнинг умумий бойлиги қанча? Forbes маълумот берди\n“Кичкинтой сайрга чиқди” фильмининг яратилиш тарихи. Бош қаҳрамон ҳозир қандай кўринишда?(фото)\nАндижонда эркак 3 ёшли гўдакнинг устига қасддан қайноқ сув қўйиб юборди. Қизалоқ вафот этган (видео)\nЎзбекистонда коронавирусдан касалланиш кўрсаткичи яна кўтарилиб кетди. Вазият оғир вилоят...


Бош сахифа > Янгиликлар > Янги корхоналарга тамал тоши қўйилди\nЯнги корхоналарга тамал тоши қўйилди\nДавлатимиз раҳбарининг қурилиш, архитектура соҳасини ислоҳ қилишга қаратилган қатор фармон ва қарорлари соҳани янги босқичга олиб чиқди.\nПрезидентимизнинг қарорларига асосан Навоий шаҳри ҳудудидан “Навоий” эркин иқтисодий зонаси” таркибига киритилиб, иккита йирик лойиҳани амалга ошириш учун инвестиция мажбуриятларни бажариш шарти билан 5,5 гектар ер майдони бино ва иншоотлар “ноль” қийматда “Zarafshan golden group” компаниясига ажратиб берилди.\nУмумий қиймати қарийиб 11 миллион АҚШ доллари миқдоридаги иккита йирик инновацион лойиҳани амалга ошириш мақсадида Хитой, Россия, Италия, Испания ва Туркия давлатларидан энг замонавий технологиялар олиб келинмоқда.\n— Жорий йил якунига қадар бу ҳудудда, йилига 150 минг метр куб тайёр газобетон, 400 минг метр квадрат 50 турдаги темирбетон маҳсулотлари ишлаб чиқариладиган заводлар фаолиятини бошлаши вилоятимиз саноат салоҳиятини юксалтиришга муносиб ҳисса қўшади. Бунинг натижасида 300 та янги иш ўринлари яратилади, — дейди тадбиркор Улуғбек Файзиев.\nБугунги кунда хорижлик ҳамкорлари билан олиб борилган музокаралар натижасида Хитойнинг “Bentley trading limiyed” компанияси мазкур лойиҳага ўз қизиқишини билдириб, 1 миллион АҚШ доллари миқдорида хорижий инвестиция жалб қилаётгани эса янада аҳамиятлидир.\nМазкур лойиҳалар фаолиятини бошлаши муносабати билан Европа стандартлари асосида темирбетон маҳсулотлари ишлаб чиқарилиб, бунёдкорлик ишларига сафарбар этилади.\nКўрилганлар сони: 1227


“Бойқўнғир” космодроми 60 йиллигини нишонламоқда\n16:17 / 02.06.2015\nБугун, 2 июнь куни дунёдаги илк ва энг йирик космодром – “Бойқўнғир” космодроми ўзининг 60 йиллигини нишонламоқда. Космодром расман 1955 йил 2 июнда очилган.\nУшбу муҳим санани нишонлаш муносабати билан Қозоғистон бош вазири Вохиджон Соғинтоев Бойқўнғир шаҳри аҳолисини табриклади.\n“Ҳурматли, бойқўнғирликлар! “Бойқўнғир” космодромининг тарихий ва илмий-техник муҳимлигини англаган ҳолда Қозоғистон ва Россия уни сақлаб қолишга муваффақ бўлди ва уни янада ривожлантириш бўйича иш олиб бормоқда. Қозоғистон ва Россия президентларининг қўллаб-қувватлаши туфайли “Бойқўнғир” космодроми дунё космонавтикаси ривожланишининг олдинги сафида, икки давлат ўртасидаги ўзаро манфаатли шерикликнинг ёрқин исботи бўлиб қолмоқда”, деб мурожаат қилди шаҳар аҳолисига Соғинтоев муҳим санага бағишланган тантанали маросимда.\nМаълумот учун, 1961 йил 15 апрелда “Бойқўнғир” космодромидан “Восток-1” космик аппарати коинотга кўтарилган. Бу ракетада Юрий Гагарин тимсолида илк бор одамзод коинотга парвоз қилган. Бу ердан ўта оғир синфдаги “Энергия” ракета-ташувчиси, илк бор Ой сиртига қўнган “Луна-2” қурилмалари учирилган.\n“Бойқўнғир” кўплаб йиллардан кейин ҳам ўз аҳамиятини йўқотмаган ҳолда бугунги кунда дунё космодромлари ичида етакчи ўринни эгалламоқда. Дунёдаги барча ракета парвозларининг бешдан бир қисми ушбу космодромга тўғри келади. Космодромнинг бутун тарихи давомида ундан 2500 дан кўпроқ марта ракета, 1500 дан ортиқ қосмик қурилмалар коинотга учирилган. Қарийб 30 та давлатдан 160 нафар фазогир ушбу космодромдан коинотга парвоз қилган.


Австралиядаги янги лотерея орқали об-ҳавони аниқ тахмин қилган киши 1 млн доллар ютиб олиши мумкин\n18:14 / 11.04.2016\nАвстралияда Weather Lottery номли янги хайрия лотереяси тақдим этилди. Унда об-ҳавони аниқ айтган мамлакат фуқароси ғолиб деб топилади ва унга бош мукофот-1 млн Австралия доллари (755 минг АҚШ доллари атрофида) берилади. Бу ҳақда Mashable хабар қилган.\nWeather Lottery лотереясида иштирок этиш учун бирмарталик ойлик тўлов 25 Австралия долларини ташкил этади.\nҚоидага кўра, ўйинчи ҳафтанинг ҳар бир куни учун 0дан 9гача бўлган сонлардан 7та рақам танлайди.\nУшбу рақамлар Австралиянинг барча йирик шаҳарларида тушки пайтдаги ҳаво ҳароратининг ўнлик рақамларидан кейинги сонларига таққосланади.\nМисол учун, Сиднейда ҳарорат +30,6 даражани кўрсатган бўлса, 6 ютуқ рақами ҳисобланади.\nЛотерея ташкилотчиларининг айтишларича, мамлакат фуқароларининг кунлик мавзуларидан бири ҳаво ҳарорати бўлгани учун ҳам шу мавзу танланган. Бундан ташқари, ҳар 25 долларлик ойлик бадалнинг 5 доллари хайрия жамғармаларига ўтказилади.\nЙирик давлат корхоналари раҳбарларининг инновациялар бўйича ўринбосарлари пайдо бўлади


Қашқадарё вилояти педагог кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти Миллий ғоя ва маънавият асослари кафедраси\nНазвание Қашқадарё вилояти педагог кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти Миллий ғоя ва маънавият асослари кафедраси\nҚашқадарё вилояти педагог кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти\nҚарши – 2012\nМиллий ғоя ва маънавият асослари кафедраси профессор-ўқитувчилари томонидан Амир Темур таваллудининг 676 йиллиги муносабати билан Амир Темурнинг маънавият ва маърифатга оид қарашларини ёритувчи мақолалардан тузилган ушбу илмий методик қўлланма умумий ўрта таълим мактаб ўқитувчилари, малака ошириш курси тингловчилари учун мўлжалланган.\n^ Масъул муҳаррир: И. Худойбердиев,ф .ф.д., проф.\nТақризчилар: Т.Қурбонов, ф.ф.н., доц,\nП.Норбўтаев, т.ф.н., катта ўқитувчи\nМақолада келтирилган саналар аниқлиги ва мазмунтеранлиги учун муаллифлар масъулдир.\nМазкур илмий-методик қўлланма институтнинг 2012 йил ____ апрелдаги ___-сонли илмий кенгаши қарори билан нашрга тавсия этилган.\n^ Ушбу илмий-методик қўлланма институтнинг Масофадан ўқитиш маркази томонидан нашр эттирилди. Адади 100 дона.\nНашр учун масъул: З. Раҳматова\nАмир Темур жаҳон пештоқидаги буюк тарихий шахс. У қисқа 35 йиллик ҳукмронлиги даврида маънавият ва маърифатга асосланган марказлашган буюк қудратли давлат барпо этиб, миллатнинг дардига дармон бўлди. Мамлакатда кўплаб ободончилик ишларини амалга оширди, Самарқандни ер юзининг сайқалига айлантирди. Авлодлари эса, унинг “Тузуклари” га амал қилиб, қарийб беш юз йил мобайнида бани башар учун кўплаб савобли ишларни қолдирди.\nСоҳибқирони акбар (Улуғбек томонидан берилган нисбат) нинг кенг қамровли фаолияти ва жаҳон тарихида тутган ўрни беш асрким, мағрибу машриқда муаррихлар томонидан синчковлик билан ўрганиб келинмоқда.\nТарих Амир Темурни илм-фан ва маданият, адабиёт ва санъат ҳомийси, шаҳарсозликнинг бош меъмори, сиёсат ва ҳарбий соҳанинг беқиёс доно билимдони сифатида ҳам баҳолайди.\nМустақиллик йилларида Амир Темур тарихининг барча қирралари, хусусан, унинг маънавият ва маърифатга оид қарашлари маърифатга йўғрилган юртимизда кенг кўламда ўрганилмоқда. Шу борада Соҳибқирон бобомиз таваллудининг 676 йиллигига туҳфа сифатида маънавий-маърифий қарашларини ёритувчи мақолалар мажмуасидан иборат ушбу муъжаз тўплам тайёрланди. Тўпламга киритилган мақолалар Амир Темур маънавий-маърифий қарашларини қисман бўлса-да ёритганлиги билан илмий аҳамиятга моликдир.\nУшбу илмий-методик мақолалар зукко китобхоннинг улуғ бобомизнинг маънавият ва маърифатга оид қарашлари борасидаги билимларини бойитади деган умиддамиз.\nИ. Худойбердиев,ф .ф.д., профессор\nС.Тошев, ф.ф.н., доцент\n^ АМИР ТЕМУРНИНГ МАЪРИФАТПАРВАРЛИК ВА ИНСОНПАРВАРЛИК ФАЗИЛАТЛАРИ\nАмир Темур инсоният тарихидаги буюк шахс бўлгани учун ҳам унинг шахсияти тўғрисида тириклиги ва вафотидан сўнг муаррихлар томонидан тарих саҳифасида турли хил баҳсли фикрлар ёзиб қолдирилган. Маълум бир давр, замона зайли туфайли юзага келган нохолис муносабатларга мамлакатимиз мустақилликка эришгач барҳам берилди. Бобомиз Амир Темур давлатчилигимиз асосчиси сифатида эъзозланди ва эътибор топди.\nБиз ушбу мақоламизда Амир Темурнинг илм аҳлига, фуқароларга бўлган жиддий эътибори, инсонпарварлиги ҳақида сўз юритамиз. Чунончи, Амир Темур тарихини яхши билган Ибн Арабшоҳ «Ажоиб ал-мақдур фи тарихи Таймур» (“Амир Темур тарихи”) номли асарида унинг инсонларга бўлган муносабатда меҳрибонлиги, илм аҳлига нисбатан ғамхўрлиги ва одамохунлигини, ҳамиша суҳбатдошларининг ҳурматини жойига қўйганлигини “Темур олимларга меҳрибон, сайиду шарифларни ўзига яқин тутарди. Уламо ва фузалога тўла иззат-ҳурмат кўрсатиб, уларни ҳар қандай одамдан тамом муқаддам кўрарди. Уларнинг ҳар бирини ўз мартабасига қўйиб иззату икромини унга изҳор қиларди”, - деб баён қилади.\nМуъиниддин Натанзийнинг “Мунтахаб-ут-таворихи Муиний” асарида ҳам Амир Темурнинг ахлоқий гўзаллиги, олиму фузалоларга бўлган ҳурмати, улар билан дўстлашгани далилий мисоллар воситасида келтирилади. Араб тарихчиси Ибн Холдун Шомда Амир Темур аскарлари қўлига асир тушгач, унинг илмли ва фозил инсонлигини билган сипоҳлар Соҳибқирон ҳузурига келтирадилар. Амир Темур у билан узоқ суҳбат қуриб, унинг теран билимли ва самимий муомаласини кўриб иззатини жойига қўяди. Жаҳонгирнинг мазмунли суҳбати, одамохунлиги ва шарқона меҳмонновозлигидан бениҳоя ҳурсанд бўлган Ибн Холдун “...қадримни биладурғон, хизматимни қадрлайдурғон ва иззат-ҳурматимни ўрнига қўядирғон бир кишини менга худо ато қилди”, - дея мамнуният билан эътироф этади.\n1404 йилда Темур ҳузурида бўлган Испания элчиси Руи Гонсалес де Клавихо Амир Темурдан шарқона меҳмон кутиш удумини нечоғлик сермулозамат билан амалга оширганлигини кўриб ҳайратда қолади. Ҳатто элчилар тўйга етиб келмаса-да, улар учун Амир Темур улуш бериб юборганликларини алоҳида қониқиш ва самимият билан ўз сафар кундаликларида қайд этади.\nБу каби мисолларни Амир Темур ҳаётига оид тарихий манбалардан истаганча келтириш мумкин. У одамларга бўлган муносабатини ўз “Тузуклар”ида авлодларга ибратомуз руҳда баён этади, давлат ишларининг тўққиз улушини кенгаш, тадбир ва машварат, қолган бир улушини эса қилич билан бажо келтирганини тузукларида айтиб ўтади. Бобокалонимиз васиятларида 12 нарсани шиор қилиб, салтанат мартабасига эришганлигини алоҳида таъкидлайди. Бу шиорларнинг олтинчисида одамларни ўзидан рози қилганлиги, гуноҳкорга ҳам, бегуноҳга ҳам раҳм қилиб ҳаққоният юзасидан ҳукм чиқаргани, бош эгиб келган душманларига нисбатан ҳам меҳр-мурувват кўрсатганлиги айтилади. Одамохун бўлган Амир Темур дарвеш, фақир ва мискин кимсаларни ўзига яқин олади, уларнинг дилларини оғритмайди, талаблари ва сўровларини ниҳоясига етказганлиги билан ҳузур топади. “Мен камбағалларга кўп хайр-эҳсон қилдим...халойиққа раҳм қилдим, барчага наф еткурдим, бунда бировга ноҳақ озор етказмадим ва мендан ёрдам сўраб келганларни кўкрагидан итармадим”, - деб ёзади у ўз битикларида.\nҲазрат Навоий ўз асарларида “Амир Темур қаерда фан, маданият ва санъат аҳлини учратса, уларни ўз ҳомийлигига олар, иззат-икром кўрсатар, тарбиясига аҳамият берар ҳамда бу зотлардан ўз олий мажлисида надим (маслаҳатчи) сифатида фойдаланарди” – дея таъриф беради.\nАйниқса, Навоий келтирган қуйидаги эпизод ғоят таъсирлидир: Соҳибқирон Шерозни забт этгач, унинг ҳузурига Шамсиддин Муҳаммад Шерозийни келтирадилар. Бели букилган, бир кўзидан сув оқиб турган қари кишини унинг ҳузурига келтириб, Шерозий деган шоир шу киши бўлади, деб таништиришади. Амир Темур уни ҳурмат билан қабул қилади ва у билан шеърият хусусида суҳбатлашади, ҳатто уни Самарқандга боришликка таклиф этади. Бироқ шоир кексалигини, ўзининг гўзал Шерозидан узоққа бормаслигини айтиб бу таклифга унамайди. Соҳибқирон шоирнинг ҳурматини, иззатини жойига қўйиб, унга ўз шаҳрида тўкис ҳаёт кечирмоғи учун минг динор тилло беради. Бу маблағ Шерозийнинг қолган умрида тўкин турмуш кечириш учун етарли бўлган. Бу ҳам Амир Темурнинг юксак саховатпешалигидан бир нишонадир.\nАмир Темур сиёсатда биринчи ўринда инсон ва унинг манфаатини устун кўради. Қайси бир мамлакатни забт этса, аввало раият аҳволини яхшилашга интилади. Раият истаган одамларни ҳоким қилиб тайинлайди. Жамиятга жабр-зулм ўтказган сипоҳ ва ҳакимларни адолату, инсоф юзасидан эъзозлаган. Яхшилик қилганларга, қадрини билганларга меҳр-мурувват билан иззат-икром кўрсатган. Майиб, мажруҳ, қаровсиз кишиларни иқтисодий таъминлаш учун хазинасидаги бойликнинг бешдан бирини ажратган. Дўсту душмани билан инсонийлик ҳурматини ўрнига қўйганлиги учун ҳам буюк империяга асос солган.\nТемур ўз тузукларида деҳқонга деҳқончилик қилиши учун уруғ, асбоблар тайёрлаб берилишига, бева-бечоралар уйларининг қурилишига ёрдам беришликка фармон берганлигини, паноҳ истаб келган мискинларга хайр-эҳсонини дариғ тутмаганлигини, ранжитганларнинг кўнглини олганлигини, уни ўлдиришга қасд қилган кимсаларни ҳам совға-инъомлар бериб, уларни хижолат изнига ғарқ қилганлигини қайд қилиб ўтади ва фарзандларига ушбу тузукларга амал қилишларини уқтиради. Амир Темур тузукларида “содиқ ва вафодор дўст улким ўз дўстидан ранжимайди, дўстининг душманини ўз душмани деб билади. Агар керак бўлса, дўсти учун жонини ҳам аямайди. Чин дўст улдурки, дўстидан ҳеч қачон ранжимайди, агар ранжиса ҳам узрини қабул қилади”, - дея инсонийликнинг улуғ фазилати – дўстликни бениҳоя қадрлайди. Амир Темур бошқа фотиҳлардан фарқли ўлароқ, истило этган мамлакатлар раиятидан мол-хирож йиғишда уларни оғир аҳволга солиб қўйишга, мамлакатнинг қашшоқлик гирдобига тушиб қолишига асло йўл қўймаган. Ўтганларнинг молларини ворисларига етказишга, вориси бўлмаса хайрли ишларга сарф этишга амри фармонлар берган.\nОтасининг “қариндош-уруғчиликни узма, бировга ёмонлик қилма, ҳар бир маҳлуққа раҳмдил бўл”, - деган пурҳикмат васиятга амал қилган Амир Темур инсонларга ёмонлик қилмаслик ва раҳмдил бўлишни ўзига шиор қилиб олади ва унга амал қилади. Шунинг учун ҳам қасос олиш унга мутлоқо бегона бўлган, у асир тушган сипоҳларни ўлдирмасдан, ўз тақдирини ўзлари белгилашини ихтиёрига ҳавола қилган. Асир сипоҳ истаса, Амир Темур қўшинида навкар бўлиб қолиши ёки озод бўлиши ҳам мумкин бўлган. Амир Темурнинг тантилиги, инсонпарварлигининг ниҳоятда юксаклиги шундаки, у асир тушган турк султони Боязидни ўлдирмасдан унга катта ҳурмат-эҳтиромлар кўрсатади, иззатини жойига қўяди, Боязид вафотидан сўнг ҳам унинг ворисларига беқиёс мурувватлар кўрсатади.\nАмир Темур ҳарбий юришларининг мақсади инсон фаровонлиги ва мамлакат ободончилигига йўналтирилганлиги билан аҳамиятлидир. Қайси бир мамлакат забт этилса, аввало у ердаги гадоларни тўплаб, едириб, ичиртирган, кундалик емишларини бериб моддий аҳволини яхшилаган, иш билан таъминлаб, маошлар бердирган. Маош олиб ҳам гадоликни касб қилиб олганларини эса токи мамлакатда гадолик зоти бўлмаслиги учун аямасдан ўзга элларга соттириб юборган. У раият осойишталигини, тинчлигини юксак қадрлайди, уларнинг бехатар юришлари учун йўлларда соқчи ва кузатувчиларни кўпайтиради. Қароқчи ўғриларни жазолаш билан одамларнинг мол-мулкларини ҳимоя қилади, уларнинг омонлигини таъминлайди.\nИнсонни муқаддас билган Амир Темур ўз даврида инсон шахсини улуғлади. Ўлими олдидан фарзандларига айтган “Миллатнинг дардларига дармон бўлмоқ вазифангиздир. Заифаларни қўринг, йўқсилларни бойлар зулмига ташламанг”,-деган муқаддас сўзлари барчамизга айтилгандай жаранглайди.\nБир сўз билан айтганда, Амир Темур жаҳон пештоқидаги машҳур тарихий шахс. Унинг фаолияти озодлик ва тараққиётнинг рамзидир. У ўзбек халқининг фахри ва ғурури. Президент Ислом Каримов сўзлари билан айтганимизда, “Кимки ўзбек номини, ўзбек миллатининг куч-қудратини, адолатпарварлигини, чексиз имкониятларини, унинг умумбашарият ривожига қўшган ҳиссасини, шу асосда келажакка ишончини англамоқчи бўлса, Амир Темур сиймосини эслаши керак”. (Ислом Каримов. Янгича фикрлаш ва ишлаш – давр талаби. 5-жилд, Т.: «Ўзбекистон», 177-б).\nФ. Каримов, ўқитувчи\nИ.Батошев, катта ўқитувчи\n^ РУИ ГОНСАЛЕС ДЕ КЛАВИХО АМИР ТЕМУР ҲАҚИДА\nСоҳибқирони Акбар Амир Темур марказлашган қудратли давлат барпо этгач, қўшни давлатлар билан манфаатли ҳамкорликни йўлга қўйиш учун элчилар юбориш ва хориж элчиларни қабул қилишни ҳам кенг кўламда йўлга қўйганлиги ҳақидаги маълумотлар тарихий манбаларда ёзиб қолдирилган. Буни биз Хитой, Ҳиндистон, Франция, Испания, Англия ва шу каби давлатлар билан олиб борган дипломатик алоқалари ҳамда улар томонидан юборилган элчиларнинг иззатини ўрнига қўйиб қабул қилганлигида кўрамиз.\nПрезидент Ислом Каримов Амир Темурнинг бу борадаги хизматларини юксак баҳолаб «Амир Темур фаолиятидаги биз учун ибратли нуқталардан яна бири шундаки, у савдо-иқтисод муносабатлар орқали халқлар, мамлакатлар ўртасида ягона макон барпо этиш соҳасида шундай ютуқларга эришганки, бунга қойил қолмасдан иложимиз йўқ»,-деган эди. (Амир Темур – фахримиз. Т.: «Ўзбекистон», 1996, 63-б).\nФикримиз мисоллар билан ойдинлаштирилса, Амир Темурнинг дипломатик муносабатлари кенгроқ кўламда ёритилади. Манбаларда ёзилишича Амир Темур Кастилия ва Леон қироли Дон Энрике III (айрим манбаларда – Испания қироли Генрих III), Франция ҳукмдори Шарл VI (айрим манбаларда - Карли VI), Англия қироли Генрих IV саройларига элчилар юбориб, мутаносиб равишда испаниялик, франциялик, англиялик, хитойлик ва бошқа бир қатор – жами йигирмадан ортиқ хорижий давлатлар элчиларини ўз салтанатида қабул қилгани ҳақида атрофлича баён этилган кўплаб тарихий ва илмий асарлар бу фикрни яққол тасдиқлайди (Амир Темур Европа элчилари нигоҳида. Т.: Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйи, 2007, 4-б).\nАмир Темурнинг Турк султони Боязид Йилдирим устидан 1402 йил 28 июлда Анқара шаҳри яқинидаги Чубуқ водийсида қозонилган ғалабадан сўнг унинг обрўи ва шуҳрати Европада янада ортиб кетади. Шундан сўнг Европа давлатларининг Амир Темур ҳузурига элчиларини юбориши ҳам анча тезлашади.\nЖумладан, Кастилия қироли дон Энрике ўз ҳузурида бўлган Амир Темурнинг элчиси Муҳаммад Кеший билан бирга қўшиб, Руи Гонсалес де Клавихо бошчилигидаги ўз элчиларини ҳам совғалар билан Самарқандга юборади. Элчилар 1403 йил 22 майда йўлга чиқиб, 15 ойдан сўнг 1404 йилнинг август ойи охирларида Самарқандга етиб келган.\nКлавихонинг Амир Темур шахси ва унинг салтанати ҳақидаги маълумотлар “Самарқандга, Темур саройига саёҳат кундалиги 1403-1406 йиллар” номли асари (кундаликлар)да баён этилган. Саёҳат хотираларини жамлаган кундалиги уни машҳурлик супасига олиб чиқди. Бу бебаҳо маълумотларга бой бўлган кундалик Марко Поло, Иоанн Галони Фонтибус, Афанасий Никитин, Барбаро ва Контаринини асарлари каби жаҳон адабиётининг олтин фондидан муносиб жой олди. Амир Темурни кўриб, у билан юзма-юз суҳбатда бўлиб, хатти-ҳаракатларини кузатиб хотира ёзганлар тарихда тўрт нафардир. Булар Ибн Араб Шоҳ, ибн Холдун, архиепископ Иоанн бўлса, уларнинг бири Клавиходир. Шунинг учун Клавихонинг хотираларини баён этган кундалиги юқоридаги муаллифлар хотиралари каби Амир Темур тарихи хусусидаги бирламчи манба сифатида жаҳон тарихида муҳим аҳамиятга моликдир.\nКлавихо Самарқандга келгач, Амир Темур саройида бўлиб, сафар тафсилотини махсус “кундалик” сифатида батафсил ёзиб борган. Унда ўша вақтларда Амир Темур қўл остидаги мамлакатлар ва шаҳарларнинг умумий аҳволи, халқнинг туриш-турмуши, урф-одати, ҳазрат Соҳибқироннинг саъй-ҳаракати билан барпо этилган бинолар (қасрлар, масжидлар, мадрасалар, хонақолар, савдо расталари, дўконлар, устахоналар), шунингдек, Темур давлатининг Хитой, Ҳиндистон, Олтин Ўрда (Клавихо уни Татаристон деб атайди), Мўғулистон ва бошқа мамлакатлар билан олиб борган муносабатлари, Темур саройида амалда бўлган тартиб-қоидалар, ниҳоят, улуғ жаҳонгирнинг хотинлари, келинлари ва уларнинг мамлакатнинг ижтимоий-сиёсий ҳаётида тутган ўрни ҳақида қимматли маълумотлар бор. (Амир Темур ва Улуғбек замондошлари хотирасида. Т.: «Ўқитувчи», 1996, 59-б).\nКлавихонинг кундаликлари Амир Темур салтанати ва халқимиз тарихи ҳақидаги маълумотларни Европага етказганлиги билан муҳим аҳамиятга моликдир.\nПрезидентимиз сўзлари билан айтганимизда «Тарих манбаларида қайд этилишича, испаниялик машҳур тарихчи Руи Гонсалес де Клавихо анча вақт давомида Амир Темур саройида яшаган. Ўша вақтда нафақат Испания, балки бутун Европа Клавихо асарлари орқали мамлакатимиз, бу заминда яшовчи халқларни таниган. Амир Темур давлатида юритилаётган сиёсат минтақамиздаги сиёсий жараён, халқимизнинг маданияти ва илм-фанда эришган ютуқларидан бохабар бўлган. (Иқтибос. Амир Темур Европа элчилари нигоҳида. Ғафур Ғулом номидаги нашриёт – матбаа ижодий уйи. Т.: 2007, 12-б.китобидан олинди). Клавихо хотираларидан баъзи эпизодларни келтириш билан Амир Темур шахсияти ва унинг томонидан ўрнатилган қатъий тартиб-интизом, ўша даврдаги этнологик маълумотлар ҳақида китобхонни бохабар қиламиз.\nСоҳибқирон кастилиялик элчиларини дастлаб Дилкушо боғида 8 сентябр куни қабул қилади. Элчиларни қабул қилиш маросимида, аввало элчилар супада ўтирган кичик болалар ҳузурига келадилар ва уларга таъзим бажо қиладилар. Бу кичик болалар подшоҳнинг набиралари бўлиб, улар элчилар томонидан берилган мактубни шоҳ бобосига етказадилар.\nАмир Темур эса шоҳсупа устида ўтирар эди. Клавихо Амир Темурнинг шоҳона ўтиришини қуйидагича тасвирлайди. «У шоҳсупа устида ўлтирарди. Унинг олдида фаввора ичида қизил олмалар сузиб юрарди. Улуғ амир лўла болишга ёнбошлаган ҳолда, шойи тўшакча устида ўлтирарди. Подшоҳнинг эгнида гулсиз силлиқ шоҳи яктак, бошида узун телпак, телпакнинг тепасида қизил ёқут, жавоҳир ва бошқа қимматбаҳо тошлар қадалган». (Амир Темур ва Улуғбек замондошлари хотирасида. Т.: «Ўқитувчи», 1996, 63-б). Бу тасвир орқали кўз ўнгимизда ҳақиқий ўзбекона удум орқали ўтирган улуғ инсон гавдаланади. Ушбу тасвир билан биз улуғ амирнинг буюклигини тасаввур этамиз. Айни паллада унинг устки кийим бошлари ҳам улуғлигини кўрсатишга хизмат қилганлигининг гувоҳи бўламиз.\nКлавихо ёзишича Амир Темур ўрнидан туриб, элчиларни ўзига яқинроқ келишга таклиф этади. Бунда биз Соҳибқирони акбарнинг шарқона удумга содиқ қолиб, меҳмон иззатини жойига қўйганлигини кўрамиз.\nКлавихо «Подшоҳ элчиларни яхшироқ кўриб олиш учун яқинроқ келишларини сўради, чунки подшоҳнинг кўзлари кексаликдан хиралашиб қолган эди»(келтирилган асар, 64-б), - деб ёзади. Бу эса бизни Амир Темурнинг кексалигида кўз нури бирмунча хира тортганлигидан огоҳ этади.\nАмир Темурдаги улуғ инсонийлик, юксак дипломатик муносабатларни Испания қиролини ўғлим, Испан халқи буюк халқ, мен ўғлим қиролни шарафлайман деган самимий лутфларидан ҳам кўрамиз.\nСоҳибқирон дўст, иззатини юксак қадрлаганлиги, испан элчиларининг Хитой элчисидан юқорига ўтиришга кўрсатма берганида яққол сезилади. Бу борада амирлардан бири хитой элчисига қарата «Улуғ амир ўз ўғли ва дўсти-Испания қироли элчисини, юқорига, сиз улуғ амирнинг душмани элчисини улардан қуйига ўлтирсин»(келтирилган асар, 65-б),-деб буюрди»,-дейди. Кўринадики, Амир Темур Хитойни ўзига душман деб билган, шунинг учун ҳам Хитойга уруш очмоқчи бўлиб йўлга тушган эди, бироқ Амир Темур вафоти билан режа амалга ошмагани тарихдан маълум.\nАмир Темур элчилар билан ўтирар экан, уларни кўп бор овқат ейишга мулозамат қилади, илтифот юзасидан ўз олдига қўйилган икки идишдаги гўштларни элчилар олдига қўйишини буюради. Бу тасвирдан биз улуғ амирнинг ниҳоятда меҳмоннавозлиги ва камтарлигидан огоҳ бўламиз.\nАмир Темур бу илтифот билан қаноатланмасдан элчиларга ғамхўрлик қилиш ва улар учун зарур бўлган барча нарсаларни муҳайё этишни алоҳида тайинлаганлигини Клавихо алоҳида қайд этади.\nУлуғ амир элчилар неча кун Самарқандда турган бўлса, уларнинг яшаш ҳолатини ўз назоратига олганлигини Клавихо қуйидагича баён этади. Амир Темур Оврупаликларнинг ҳар куни шароб ичишлигини яхши билган ва шунинг учун ҳам уларга алоҳида базм уюштиришни мулозимларга алоҳида уқтиради. Амир Темурнинг бу хатти-ҳаракатидан унинг меҳмонни эъзозлашини, кўнглини ранжитмаслигини, ўзбекона удумга амал қилишлигини англаймиз.\nКлавихо элчилар Самарқандда бўлган кунларида улуғ амир уларни ўз базмларига таклиф қилганини, ҳатто бир базмда устларидан кумуш тангалар, феруза кўзли юпқа олтин тўқалар сочганлигини ҳам ёзади. Демакки, Амир темур элчиларни ҳурматли меҳмон сифатида билиб, уларга бўлган ҳурматини «Танга сочди» удуми бўйича устидан тангалар сочтирган.\nКлавихо кундалигида Темурбекнинг ҳарбий жасорати ва ҳарбий стратегик қудратини Ҳиндистон подшоси қўшини билан бўлган жанг эпизоди орқали баён этади. Ҳиндистон подшоси билан бўлган биринчи жангда Темурбек чекинади. Чунки Ҳинд подшоси жангга филларни киритган эди. “Эртаси куни яна жанг бошланди. Темурбек кўп туяларни олдириб келтириб, “устига хашак ортиб, филларга қарши қўйилсин”,-деб буюрди. Жанг бошланганда туялар устидаги хашаклар ёқиб юборилди. Ёнаётган туяларни кўрган филлар тумтарақай бўлиб қочади. Айтишларича, филлар кўзлари кичкина бўлгани учун оловдан қаттиқ қўрқади. Шундай қилиб, Ҳиндистон подшоси мағлубиятга учрайди” (Келтирилган асар, 83-б).\nКлавихо кундалигида ҳар бир кунда ўзи кўрган, билган воқеаларни қайд этиб боради. Амир Темур ўтирган базмда эркагу аёл шароб ичишлигини ҳам қайд этиб ўтади. Улуғ амир никоҳ тўйида элчиларни ўз чодирига таклиф этади ва уларни шароб, ароқ ичишликка ундайди. Элчилар ўз қароргоҳларида ичишлиги учун уларга икки хум шароб олиб бориб беришликка буйруқ беради.\nКўринадики, улуғ амир элчиларнинг иззатини ниҳоятда ўринлатиш билан ушбу элчилар яшаган мамлакат халқининг ҳам ҳурматини жойига қўйган. Наинки, элчига бўлган ҳурмат унинг халқига бўлган ҳурмат рамзидир.\nКлавихонинг маълумотига кўра, XIV аср охири ва XV асрда Самарқандда кўркам бинолардан ташқари, турли касбларни ўзида жамлаган ҳунарманд маҳаллалари ҳам бўлган. Амир Темур ҳунармандларнинг Мовароуннаҳрни ташлаб кетишларига асло йўл бермаган. Билъакс, забт этилган ўлкалардан турли ҳунармандлар Самарқандга келтирилган.\nЎша даврда Самарқандда турли дин ва мазҳабга эътиқод қилувчиларнинг тинч осойишта яшашлиги учун шароит яратилган. Клавихо ёзишича ўша даврда Самарқандда 150 мингдан зиёдроқ аҳоли истиқомат қилган. Шаҳар ҳудуди Испаниянинг Шибилия (Сивилья) шаҳридан кенгроқ бўлган. Унинг маълумотларида шаҳар арки билан қалъа, яъни ички шаҳар қисми кўзда тутилганлигини назарга олсак, Самарқанд майдони Сивильядан кенгроқ эканлиги маълум бўлади.\nКлавихо 1404 йил 1-ноябр жума куни элчилар “подшоҳ ўз ваъдасига биноан бизни қабул қилиб, юртимизга қайтишга рухсат этар”,-деб унинг ҳузурига борганлигини, бироқ мирзолар Амир Темур бетоблиги ва ҳатто тилдан қолганлиги ва ўлим тўшагида ётганлиги сабабли қабул қилмаслигини айтганлигини ҳам кундалигида қайд этган. Бу эса Улуғ амир ҳаётининг сўнгги кунлари ҳақида бизларга зарурий маълумотларни беради.\nХуллас, Клавихонинг ушбу кундаликлари Темурни кўриб, билиб, юзма-юз суҳбатлари таъсирида ёзилганлиги билан ноёб тарихий илмий манбадир.\nКлавихо кундаликлари унда келтирилган маълумотларни бир мақола ҳажмида ёритиш имконияти йўқлиги сабабли, юқорида келтирилган тасвирлар билан чекланилди. Темур шахси, сиймоси, хатти-ҳаракати, одамларга муносабати, ҳарбий юришлари, Самарқанд шаҳрининг Темур давридаги қиёфаси, маданияти, санъати ва этнологияга оид материалларни кўриб, билиб, гувоҳи бўлиб ёритилгани билан Темур даврини акс эттирган ишончли манба сифатида ҳали Соҳибқиронга бағишлаб ёзиладиган кўплаб илмий асарларга манба бўлиши шубҳасиз.\nФарғона вилояти педагог кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институтини Ziyonet тармоғига улаш ва уни схемаси\nТошкент шаҳар педагог кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти “Тиллар ва адабиёт” кафедраси катта ўқитувчи


«De факто» : «Мекеним Кыргызстан» партияси сайлов кодексини бузмоқда, дейди | Бишкек | Альянс-Пресс\n29.08.2020 10:41 Бишкек 311\n«De факто» : «Мекеним Кыргызстан» партияси сайлов кодексини бузмоқда, дейди\nУшбу материал муаллифини таниқли қўшиқчи Бек Борбиев ўзининг янги асарига тайёрлаган клипи диққатини оширган. Ваҳоланки, янги қўшиқнинг номи ҳам ҳудди атайин қилинганидек «Мекеним Кыргызстан» экан. Клипда ям-яшил яйлов, чол билан кампир яшайдиган ўтов, унинг ёнига яна янги ўтов тиклаётган ёшлар, қоғоздан самолет ясаб учираётган болакай таъсвирга олинган. Бироқ нуқтадон муаллиф қоғоз самолетнинг қанотларида «Мекеним Кыргызстан» партиясининг логотипи аниқ кўриниб турганини очиқлайди.\nБу борада материал муаллифи газета орқали тегишли давлат органларига, тегишли чора кўришлари кераклигини уқтиради. Агар бу партияга тегишли чора кўрилмаса, бошқа партияларнинг ҳуқуқлари поймол бўлиши ва бу ҳол бизнинг Марказсайловқўмга ҳеч ҳам обрў олиб келмаслигига шаъма қилади.\nИлгарироқ «Азаттык» хабар берганига қараганда, «Мекеним Кыргызстан» партиясига «Ата Журт» партияси келиб қўшилган. Бу борада бу икки партия етакчилари тегишли меморандумни имзолаганлар. Қўшилишган куннинг эртаси яъни жорий йилнинг 19 август ойида улар ўзларининг съездларини ўтказишган.\n«Мекеним Кыргызстан» партияси 2015 йили тузилган. Парламент сайловларида уни амалдаги парламент спикери ўринбосари, «Онугуу-Прогресс» фракцияси аъзоси Мирлан Бакиров бошқаради.\n«Ата Журт» партияси эса 2010 йилдаги сайловлар олдидан тузилган. Уни Ахматбек Келдибеков, Камчибек Ташиев ва Садир Жапаровлар бошқарган. «Ата Журт» партиясининг ҳозирги амалдаги етакчиси Ахматбек Келдибековдир.


02 декабр 2020, Тошкент вақти: 06:04\nЎзбекистон мустақиллиги учун кураш авангарди бўлган мухолифатдаги Эрк партияси марказий кенгаши йиғини иштирокчилари.\nДекларация муаллифи Отаназар Ориповнинг айтишича, ҳужжатда Ўзбекистон СССРдан мустақил давлат бўлиши ёзилган эди. Компартия раҳбарлари Мустақиллик декларацияси овозга қўйилишидан аввал унинг мазмунини ўзгартиришга ҳаракат қилганди.\n“Жуда катта қаршилик бўлди. Хусусан, Ислом Каримовнинг ўнг қўли ҳисобланган Ўзбекистон марказкомининг рус секретари Ефимов жуда катта қаршилик кўрсатди,- деб эслайди “Эрк” партияси етакчиси, Мустақиллик декларацияси матни устида чиққан мунозаранинг бевосита иштирокчиси Муҳаммад Солиҳ.\n- Тақдим қилингандан кейин овозга қўйилишидан олдин матн таҳрири устида ишлаш учун Мирсаидов бошлиқ Эркин Воҳидов, Нурали Қобил ва бошқалар ичкарига кириб кетди. Улар бироз ҳаяллади. Улар тезда олиб чиқиши керак эди. Матн устида деярли ҳаммамиз келишиб олган эдик. Мен булар нимага кечикаяпти, деб кирсам матн олдида Мирсаидов ўтирибди. Сал нарироқда Эркин Воҳидов ва Нурали Қобил гаплашиб турибди. Юзларида хавотир бор эди. Мен Мирсаидовдан нима бўлаётганини сўрасам, у секин Ефимовга ишора қилиб, ўша қаршилик қилаётганини айтди. Ефимов Москвага қўнғироқ қилаяпти. “Булар хоинлик қилаяпти. Бу ерни националистлар эгаллаб олган. Ўзбекистон ўз мустақиллигини эълон қилмоқчи”, деб очиқ текстда айтаяпти. Кейин у телефонни қўйиб бизнинг яқинимизга келди. Мен унга: “Ўзбекистон сизнинг конституциянгизда ҳам суверен мустақил жумҳурият. Сизнинг бизнинг ишимизга аралашишга нима ҳаққингиз бор”, деб очиқдан-очиқ гапирдим. “Унда билганларингизни қилинглар”, деб қизариб ўрнидан туриб кета бошлади. Ўша пайтда Каримов кириб келди. У: “Нима бўлди? Яна жанжал қилаяпсизларми?” деди”.\nМустақил Ўзбекистон президентининг расмий таржимаи ҳолида: “Ислом Каримов 1991 йилнинг 31 августида Ўзбекистон Республикаси мустақиллигини эълон қилди”, деб ëзилган. Ўзбек халқи учун олий неъмат бўлмиш мустақиллик учун халқ унга, яъни Ислом Каримовга миннатдорлик айтиши, бу ютуқ бевосита унинг номи билан боғлиқлиги расмий матбуотнинг севимли ва асосий мавзусига айланган.\n“Президент, мен очиқ айтишим мумкин, том маънода у ердан қочиб кетди. Президент декларация овозга қўйилаëтганда ҳам кулис орқасида юрди ва у ерда доим провакация қилиб турди. У парламент буни қабул қилмаслигини очиқ истади”,- дейди Муҳаммад Солиҳ.\n- Лекин парламентнинг юздан 95 фоизи биз тарафда эди. Ҳатто руслар ҳам қўл кўтариб овоз берди. Овозга қўйилиб қабул қилингандан кейин ўша куниëқ Каримов соат 6 ларга яқин Тошкентдан Андижонга кетди. У Москвадан қўрққанидан қочиб кетди. Москва буни эшитиб, мени компартия секретарлигидан олади, деб қўрққан. Бошқа бир сабаби йўқ¸ дейди Ўзбекистон халқ ҳаракати етакчиси Муҳаммад Солиҳ.\n1990 йилги Олий Кенгашда мустақил депутат бўлган Абдувоҳид Паттаев 20 июнь кунги декларация ҳақида эслаб: “Бу мустақилликка қараб босилган илк қадам эди. СССР республикалари ичида биринчи бўлиб кўтарилган масала эди. Ўзбекистоннинг кейинги Мустақиллик декларацияси асосини биз қабул қилган 20 июндаги декларация ташкил қилди”,- деди.\nМуҳаммад Солиҳ 1990 йил 20 июнь ўзбек халқининг ҳақиқий мустақилликка эришган куни, деб билади:.\n- Ҳеч шубҳасиз, 20 июнда қабул қилинган Мустақиллик декларацияси халқнинг қабул қилинган ҳақиқий декларацияси эди. Чунки 31 августда қабул қилинган декларация бу ўша хунта йиқилгандан кейин, Совет Иттифоқи тарқаб бўлгандан кейин мажбуран, зўраки қабул қилинган декларация эди. Бу 20 июнда қабул қилинган декларацияни рад этиш, дегани эди. Биз зотан мустақил эдик. Иккинчи марта мустақилликни қабул қилиш 20 июнда биз мустақил бўлмадик, деган гапни тан олиш эди. Мен буни тарихий жиноят ҳисоблайман. Чунки халқ қабул қилган мустақилликни рад этиб, 1991 йил март ойида референдумда қатнашиш, кейин 31 августда иккинчи марта Мустақиллик декларациясини қабул қилиш, албатта, сиëсий шармандаликдан бошқа нарса эмас. Бу режим кетгандан кейин халқ ўз байрамини қутлайдиган кунлар келади. 20 июнь миллатимизнинг миллий байрамидир”,- деди Муҳаммад Солиҳ.


Ўзбекистон: жамоатчиликни экология муаммоларини ҳал қилишга жалб этмоқчилар | Institute for War and Peace Reporting\nЎзбекистон: жамоатчиликни экология муаммоларини ҳал қилишга жалб этмоқчилар\n“Экологик назорат тўғрисида”ги янги қонун Ўзбекистонда табиатни муҳофаза қилиш муаммоларини ҳал этишда давлатга ёрдам бериши лозим бўлган жамоатчилик нозирлари институти шаклланишига йўл очади. Аммо расмийлар фаолларга реал ваколатлар беришга ҳозирмилар?\n“Экологик назорат тўғрисида”ги қонун лойиҳаси Олий мажлис (парламент) қўмиталари томонидан кўриб чиқилмоқда.\nҚонунни ишлаб чиққанларнинг асосий ғояси “атроф-муҳитни муҳофаза қилишни таъминлаш тизимида ноҳукумат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари ўрни ва ролини аниқлаш ҳамда давлатнинг муҳим дастурларини ҳал қилишда ноҳукумат ташкилотлари иштирокининг ҳуқуқий асосларини яратиш”га дохилдир. Бунда алоҳида ваколатлар бериладиган экология бўйича жамоатчилик нозирлари институтини шакллантириш таклиф қилинмоқда. Бунга экологик мониторинг ўтказишдан тортиб табиатни муҳофаза қилишга оид қонунчилик бузилишини бартараф қилиш ҳамда бу ишга масъул бўлган мансабдор шахсларни жавобгарликка тортиш учун чоралар кўриш бўйича тавсия ва таклифлар киритишгача бўлган ваколатлар киради.\nДунё мамлакатларининг 2012 йилдаги Экологик рейтингига мувофиқ, жорий йилда Ўзбекистон атроф-муҳит ҳолати соҳасида Қозоғистон, Туркманистон ва Ироқ қаторида яна энг паст ўринларни эгаллади. Рейтингни тузишда асосий экологик кўрсаткичлар қаторида ҳаво ва сув тозалиги ҳисобга олинган.\nЎзбекистондаги экологик офатнинг асосий ҳудуди тобора қуриб бораётган Орол денгизи жойлашмиш мамлакат шимолий-ғарбидаги Хоразм вилояти ва Қорақалпоғистондир. Амударё суви камайиб бориши туфайли денгиз ҳажмининг кескин қисқариб кетиши намлик танқислиги ва янги чўл зонаси пайдо бўлишига ҳамда бу ҳудудда ер деградациясига олиб келди.\nТошкент, Қашқадарё, Бухоро, Навоий ва Фарғона вилоятларида металлургия ва кимё соҳасидаги саноат объектлари кўп бўлиб, улардан чиқаётган чиқиндилар, маҳаллий мутахассисларнинг эътирофича, ҳавони булғашга асосий ҳиссани қўшиб келмоқдалар.\nМаҳаллий фаоллар жамоатчилик нозирлари ноқонуний дарахт кесиш, кўчалар тозалигини назорат қилишдан тортиб браконьерларга қарши курашгача бўлган бошқа экологик муаммоларни ҳал қилишда наф келтириши мумкин эди, деб ҳисоблайдилар.\nБироқ бу жабҳада самарага эришиш мақсад қилинган бўлса, жамоатчилик нозирлари фаолияти учун либерал шарт-шароит яратиш талаб этилади. Бу уларнинг қўллари боғланган бўлмаслиги, уларнинг ташаббуслари эса охиригача етказилиши учун керак.\n“Чин маънодаги мустақил фуқаролик жамияти йўқ бўлгани ҳолда табиатни муҳофаза қилиш сиёсатида қонунбузарликларга қандай қилиб қарши туриш мумкин? – дейди экологик мавзуларда мақолалар ёзиб турувчи ўзбекистонлик журналист норози бўлиб. – Расмийларнинг ўзлари табиатни муҳофаза қилишга оид қонунчиликни бузаётган бўлса, экологияни сақлаб қолиш учун курашаётганларга эркинлик беришармиди?”\nУ “Орол ва Амударёни муҳофаза қилиш уюшмаси” экологик ташкилоти бир неча йил муқаддам Қорақалпоғистоннинг Беруний туманидаги зовур коллектори қурилишига қарши судга даъво аризаси берганини мисол келтирди. Ўшанда фаоллар коллектордан оқиб келаётган ифлос сув Амударёга қуйилиши ва ичимлик суви ўлароқ ишлатилаётган сув жуда ифлосланиб кетишидан норози бўлгандилар. Бироқ бу судда экологлар юқтазганлар, коллектор эса тўла қувват билан ишлай бошлаган.\nЁки бошқа бир мисолни олайлик. 2007 йилдан бошлаб Ўзбекистоннинг йирик шаҳарларида дарахтларнинг ноқонуний кесилиши мавзусини оммавий ахборот воситаларида ёритиш ва минбарлардан туриб сўзлашга махфий таъқиқ қўйилган. Сўнгги йилларда шаҳар ва қишлоқлар қиёфасини янгилаш бўйича ҳукумат режаси доирасида, расмийлар кўрсатмасига биноан иқлим шароити ҳисобга олинмай, кўп йиллик эман ва чинорлар ёппасига кесиб ташланмоқда. Тошкент марказидаги Амир Темур хиёбонида 2009 йили асрлик дарахтларнинг кесилишига оид жанжалли воқеаларни одамлар ҳали ҳам гапириб юришибди. Экология фаолларининг бу соҳадаги ҳар қандай ташаббуси барибир охири барбод бўлади, дея қўшимча қилди журналист.\nУнинг сўзларини Ўзбекистон Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитасида ишлайдиган мутахассис ҳам қўллаб-қувватлайди. «Амалда [жамоатчилик] нозирлари сўзсиз босимга дуч келишлари хавфи бор», - деди у ўзаро суҳбат чоғида. Аммо бунақа қонун барибир керак, чунки у «етакчи давлатларнинг яшил сиёсати руҳига мос келади».


Антарктиданинг янги жумбоқлари – "Тасвир" нашриёт уйи\nЖума, 18 Oktabr 2019\nАнтарктиданинг янги жумбоқлари\nҚаҳрли жанубий қитъанинг қалин муз қатлами остида кўплаб сирлар яширинганига ҳеч ким шубҳа қилмайди. Уларни очишнинг сира иложи йўқ — миллионлаб йиллар давомида мавжуд бўлган муз қатламини ёришга қодир механизмнинг ўзи йўқ. Аммо эндиликда бундай механизмга ҳожат ҳам қолмади. Музнинг ўзи секин-аста эриб, тадқиқотчиларнинг кўз олдида ажойиб сирлар очилмоқда.\nАнтарктида ҳамиша сайёрамизнинг ўрганилмаган “овлоқ жой”и бўлиб келган. Бу қитъанинг тадқиқотлари жуда қимматга тушади. У ерда нафақат доимий станция очиш, балки бир марталик экспедицияни юбориш имконига ҳамма мамлакат ҳам эга эмас.\nАммо йўлдош орқали суратга олиш олимларга Антарктида ҳудудида кашфиётлар қилиш имконини бермоқда. Нафақат олимлар, балки ҳар бир қизиқувчан инсон Интернет орқали йўлдошли хариталарни очиб, шов-шувли воқеа излаш мақсадида уларни ўрганиши мумкин.\nШов-шув албатта бўлади. Антарктида музи қандайдир сабабларга кўра эримоқда ва унинг юзасида тоғ чўққисига элтувчи зинага ўхшаш жумбоқли иншоот пайдо бўлмоқда.\nСуратга диққат билан қарасангиз, бу ўзга сайёраликлар ва қадимги цивилизацияларга қизиқувчан одамнинг уйдирмаси эмас, ҳақиқатан муз тоғларга хос бўлмаган иншоот эканига амин бўласиз. Мазкур зинанинг сунъий иншоот эмаслиги ҳақида ким ҳам баҳслаша олади.\nЙўлдошли хариталарни чуқур мулоҳаза билан тадқиқ қилувчилар иншоотнинг кўламини солиштириб, бу вентиляцион каналлар бўлиши мумкин, деган хулосага келишди. У ҳолда бу каналлар олиб борувчи хоналарнинг катталиги қандай?\nВа бу ҳали ҳаммаси эмас. Яқинда ўша йўлдошли хариталардаги ўша Антарктидада узоқ вақт муз ва қор қатлами остида яшириниб ётган равон йўл аниқланди. У кўпроқ асфальтланган катта йўлга ўхшайди ва кўприкни эслатувчи равоқ билан якунланади. Йўлнинг узунлиги бир километрдан ошади ва у Антарктиданинг бориб бўлмайдиган ҳудудларидан бири — Жанубий қутб яқинидаги тоғ тизмаларида жойлашган.\nШвабиями ёки Атлантида?\nЭҳтимол, учиш-қўниш майдони бўлган йўл ва ҳақиқатан ҳам вентиляцион шахта бўлиши мумкин бўлган зинани Иккинчи жаҳон уруши даврида Антарктида ҳудудида янги Швабия давлатини яратишга ҳаракат қилган немислар қурган, деган тахминни ҳам инкор қилиб бўлмайди. Бироқ остида бу икки иншоот яширинган музларнинг ёши бу тахминни нотўғрилигини кўрсатади. Қадимда мавжуд бўлган Атлантида каби цивилизацияларнинг эса бу иншоотларга бевосита алоқаси бўлиши мумкин.\nАфсуски, хариталарда топилган барча аномалиялар бориб бўлмас ерларда жойлашган бўлиб, уларни аслида нималигини текширишнинг деярли иложиси йўқ. Шундай экан, хариталарга қараб, бу Атлантида эмасмикан, дея тахмин қилишдан ўзга чорамиз йўқ.\nЖавоб бериш Javobni bekor qilish\nE-pochta манзилингиз чоп этилмайди. Мажбурий маълумотлар * билан белгиланган


Энг шарафли уммат: «Намознинг фазилатлари» | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nЭнг шарафли уммат: «Намознинг фазилатлари»\n22:00 08.06.2019 1190\nМуҳаммад умматининг яна бир улуғ шарафи – Аллоҳ таоло бу умматга намозни адо этишида ва намозда бардавом бўлишида кўплаб фазилатни тайинлаб қўйган.\nАна шу фазилатлардан бири намоз хатоларни ўчириб юборишидир.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг бундай деганларини эшитдим: “Нима деб ўйлайсизлар, агар бирортангизнинг эшигингиз олдидан бир ариқ оқиб ўтса, шу ариқда ҳар куни беш маротаба ювинадиган бўлсангиз, сизда бирон-бир кир жой қоладими?”. Саҳобалар: “Асло кир қолмайди”, дейишди. Шунда Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Мана шу беш вақт намоз билан Аллоҳ таоло кичик гуноҳларни кечириб юборади”, дедилар» (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).\nЭнди катта гуноҳларга келсак катта гуноҳлар учун тавба қилиш лозимдир. Бу ҳақда ҳам Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинган ҳадис бор. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай дедилар: “Беш вақт намоз ва бир жумадан иккинчи жумагача бўлган вақт (бошқа бир ривоятда бир рамазондан иккинчи рамазонгача бўлган муддат) оралари гуноҳларга каффоратдир. Модам гуноҳи кабиралардан узоқ бўлинса” (Имом Муслим ва Термизий ривояти).\nАнас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Аллоҳ таолонинг ҳар бир намоз вақтида нидо қилиб турадиган фариштаси бор. У фаришта: “Эй одам боласи, ўзинглар учун ёндирилган оловга туринглар ва уни ўчиринглар”, деб нидо қилар экан» (Имом Табароний ривояти). Бу ерда оловдан мақсад гуноҳлардир. Яъни, сизлар гуноҳларингизга туриб уни ўчиринглар, деб нидо қилиниши тушунилади.\nАбу Муслим Саълабийдан ривоят қилинади: «Мен Абу Умома (розияллоҳу анҳу) ҳузурига кирдим. У масжидда эди. Мен унга: “Эй Абу Умома, бир киши менга сенинг номингдан бир ҳадис айтди, сен Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг “Ким таҳорат олиб, таҳоратини мукаммал адо этса, икки қўлини ювса, юзини ювса, бошига ва қулоғига масҳ тортса, сўнгра фарз намозига турса, Аллоҳ таоло ўша кундаги икки оёғи юриб қилган гуноҳларини ва икки қўли ушлаган, икки қулоғи эшитган, икки кўзи қараган ва қалби билан қилган гуноҳларини кечириб юборади” деганларини эшитган экансан”. Абу Умома: “Аллоҳга қасам, мен Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дан бу ҳақда бир неча бор эшитганман!” деди» (Имом Аҳмад ривояти).\nАбу Айюб Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай дер эдилар: “Ҳар бир намоз ўз олдидаги (намозхоннинг) гуноҳларини кечириб юборади” (Ҳайсамий ривояти).\nНамознинг фазилатларидан яна бири – намоз инсоннинг даражаларини юқори қилади.\nМаъдон ибн Абу Талҳа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилишича, у киши бундай дейди: «Мен Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг мавлоси Савбонга йўлиқдим ва унга: “Менга шундай бир амал ҳақида ҳабар бергин, то мен унга амал қилай ва у сабабли Аллоҳ таоло мени жаннатга киритсин”, дедим. Савбон бир оз сукут сақлади. Яна сўрадим, яна сукут сақлади. Сўнгра учинчи бор сўрадим. Шунда у: “Мен бу ҳақда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дан сўраган эдим. Ул Зот, ўзингга кўп сажда қилишни лозим тут, чунки Аллоҳ таолога ким бир марта сажда қиладиган бўлса, Аллоҳ таоло унинг саждаси туфайли даражасини юқори қилади, ҳар сажда қилганида унинг бир даражасини кўтаради ва бир хатосини кечириб юборади, деб айтганлар”, деди (Имом Муслим ривояти)».\nУбода ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У киши Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг бундай деганларини эшитган: “Бирон банда Аллоҳ таолога сажда қиладиган бўлса, Аллоҳ таоло ўша саждаси туфайли бир яхшилик ёзади, бир ёмонлигини кечириб юборади, бир даражасини юқори қилади. Шунинг учун ҳам саждани кўпайтиринглар” (Ибн Можа ривояти).\nНамознинг фазилатларидан яна бири – намоз Аллоҳ таоло жорий қилган энг яхши амалдир.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Намоз энг яхши мавзудир (яъни, жорий қилинган нарсадир). Ким кўпайтиришга қодир бўлса, намозни кўпайтирсин” (Имом Табароний ривояти).\nДарҳақиқат, намоз амалларнинг энг яхшиси ҳисобланади.\nСавбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Тўғри йўлда бўлинглар, истиқоматда бўлинглар, шунда нажот топасизлар ва, билингларки, амалларингизнинг ичида энг яхшиси намоздир. Таҳоратга ҳам фақатгина мўмин киши бардавом бўлади” (Имом Аҳмад, ибн Ҳиббон ривояти).\nНамознинг навбатдаги фазилати – у руҳларга ҳам баданларга ҳам шифодир.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қиладилар, Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Намоз шифодир” (Имом Аҳмад ривояти).\nНамоз ўқиган киши ўзининг жаннатга киритилишига Аллоҳ таолодан ахд олади.\nУбода ибн Собит (розияллоҳу анҳу) айтадилар: «Мен Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай деганларини эшитдим: “Аллоҳ таоло бандаларига фарз қилган беш вақт намозни ким адо этса ва эътиборсизлик билан улардан бирортасини зое қилмаса, у учун Аллоҳ таоло ҳузурида ўша бандасини жаннатга киргизишга аҳд бордир. Ким буларни қилмаса, у учун Аллоҳ таолонинг ҳузурида аҳд бўлмайди. Хоҳласа, у бандасини азоблайди, хоҳласа, жаннатга киргизади” (Имом Молик, Абу Довуд ривоятлари).\nКаъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бизнинг ҳузуримизга чиқиб келдилар. Биз етти киши эдик. Шунда Ул Зот: “Бу ерда нима сабабдан ўтирибсизлар?” деб сўрадилар. Биз: “Намоз вақтини кутмоқдамиз”, деб жавоб бердик. Ул Зот бир оз жим турдилар-да, бизга юзланиб: “Раббингиз нима деганини биласизларми?” деб сўрадилар. Биз: “Аллоҳ ва расули билувчироқдир”, дедик. Шунда Ул Зот: “Раббингиз, ким намозини ўз вақтида адо этса ва намозда бардавом бўлса, намоз вақтларига риоя қилса (яъни, ўз вақтида адо этса), намоз ҳаққига паст назарда қараб этиборсизлик қилмаса, унинг учун Менинг ҳузуримда жаннатга далолат қиладиган бир ахд бордир, энди ким намозни адо этмаса ва унинг вақтларига риоя қилмаса, унинг ҳаққини эътиборсизлик билан зое қилса, унга Менинг ҳузуримда ахд бўлмайди – хоҳласам, бандамни азоблайман, хоҳласам, унинг гуноҳларини кечираман, деди”, дедилар» (Имом Мунзирий,Табароний ва Аҳмад ривоятлари).\nНамознинг фазилатларидан яна бири – Аллоҳ таоло намоз ўқувчига Ўз афвини, раҳматини ва розилигини ҳадия этади.\nИбн Умар (розияллоҳу анҳума)дан ривоят қилинади, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Намознинг илк вақти Аллоҳнинг розилигидир, намознинг охирги вақти Аллоҳ таолонинг афвидир" (Имом Термизий ривояти).\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дан ривоят қилинади: “Намознинг илк вақти Аллоҳнинг розилигидир, намознинг ўртаси Аллоҳнинг раҳматидир, охирги вақти Аллоҳ азза ва жалланинг афвидир" (Дорақутний ривояти).\nАллоҳ таоло намоз ўқийдиган бандаси билан фаришталарга мақтанади.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: «Сизларнинг орангизда кечаси келадиган ва кундузи келадиган фаришталар кетма-кет навбатчилик қиладилар. Улар бомдод ва аср намозида тўпланадилар, бандаларни кечаси билан кузатган фаришталар осмонга кўтарилишади. Аллоҳ улардан Ўзи билиб тургани ҳолида: “Бандаларимни қай ҳолда тарк қилдингиз?” деб сўрайди. Фаришталар: “Биз уларни намоз ўқиётган ҳолларида тарк этдик. Биз унинг олдига борганимизда ҳам улар намоз ўқиётган эди”, деб жавоб беришади» (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).\nНамоз фазилатларидан яна бири – намозда банда Рабби билан боғланади. Намоз намоз ўқувчи билан Рабби ўртасидаги пардаларни олиб ташлайди.\nАбу Умома (розияллоҳу анҳума)дан ривоят қилинишича, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай деганлар: “Агар банда намозга турадиган бўлса, у учун жаннат эшиклари очилади ва у билан Рабби ўртасидаги пардалар кўтарилади. Уни Жаннатдаги оҳу кўзли аёллар кутиб туради. Агар у бурнини қоқмаса ё балғамини тупуриб юбормаса” (Имом Табароний ривояти).\nҲадисдаги охирги жумлани Пайғамбар (алайҳиссалом) бежизга айтмаганлар. У замонда намозлар тупроқ устида ўқилган, ўша пайтдаги масжидларнинг шароити шундай эди. Саҳобалар орасида бурун қоқиб ёки тупуриб юборадиганлар ҳам бўлган экан. Намоз ичида шу каби амалларни қилмаган киши, ҳадисда айтилгани каби, буюк шарафга эришади. (Шу боис бизнинг ҳанафий мазҳабимизда намоз ичида бурун қоқиш, тупуриб юбориш макруҳ ҳисобланади.)\nНамозда Аллоҳ таолога яқинлашиш борлиги ҳам намознинг фазилатларидан биридир.\nАллоҳ таоло: “Сажда қил ва яқинлашгин”, ("Алақ" сураси 19-ояти) деб марҳамат қилган.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Бандани Раббига энг яқин ҳолати сажда ҳолатидир. Дуони кўпайтиринглар”, деганлар (Имом Муслим ривояти).\nСаждада ўзига хос яқинлик бор. Банда саждада бошини ерга қўйиб турар экан, Раббининг наздида ҳақиқий қуллигини кўрсатган бўлади.\nНамознинг фазилатларидан яна бири – намозда Аллоҳ таоло билан муножот (яъни, гаплашиш) бор.\nАнас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Мўмин намозда экан, Рабби билан муножот қилаётган бўлади. Шу сабабдан биронтангиз рўпарасига ё ўнг томонига тупурмасин, зарурият бўлиб қолса, чап томонига ё оёғи остига тупурсин”, деганлар (Имом Бухорий ва бошқалар ривояти).\nИзоҳ: Бу ҳолат очиқ ерда, тупроқ устида намоз ўқилган пайтга тегишли. Ҳозирги кундаги каби жойнамозларда ўқилаётганда зарурият бўлиб қолса, тупугини чап қўли билан бирон дастрўмолга олиб қўйса яхши бўлади.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Агар сизлардан бирортангиз намозга турадиган бўлса, рўпарасига тупурмасин, чунки у намозда экан Рабби билан мулоқотда, Рабби билан гаплашаётган ҳисобланади. Ўнг томонига ҳам тупурмасин, чунки ўнг томонида фаришта бўлади. Чап томонига ё оёғи остига тупурсин, шунда ҳам уни тупроқ билан кўмиб қўйсин” (Имом Бухорий ривояти).\nНамозда Аллоҳ таолонинг ҳузурига юзланиш бор.\nАбдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳума)дан ривоят қилинади, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Агар сизлардан бирортангиз намоз ўқийдиган бўлса, рўпарасига тупурмасин, чунки Аллоҳ таоло унинг рўпарасида бўлади (Имом Муслим ривояти).\nНамознинг яна бир фазилати – намоз ўқиётганида банда Раббини ёд этади ва Рабби ҳам уни ёд этади.\nАллоҳ таоло бундай марҳамат қилган: “Намозни мени эслашинг ва мен ҳам сени эслашим учун адо этгин” ("Тоҳа" сураси 14-оят).\nБанда Аллоҳ таолони ҳар қандай турда эсласа ҳам, Раббига яқинлашган бўлади. Намоз эса мана шу эслаш (зикр)ларнинг энг олийидир. Бундан ташқари, намозхонни Аллоҳ таоло ҳам ёд этган бўлади.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг бундай деганларини эшитган: «Аллоҳ таоло бундай дейди: “Мен намозни Ўзим билан бандам ўртасида иккига бўлдим. Бандам учун нима сўраса, шу бўлади, агар банда Алҳамду лиллаҳи Роббил аъламин деса, Аллоҳ таоло, бандам менга ҳамд этди, дейди. Агар банда ар-Роҳманир Роҳим деса, Аллоҳ таоло, бандам мени мақтади, дейди. Агар банда Малики явмиддин деса, Аллоҳ таоло, бандам мени улуғлади, дейди. Ийяка наъбуду ва ийяка настаъийн деса, Аллоҳ таоло, бу жойи мен билан бандам ўртасидаги нарсадир, бандам нимани сўраса ўшани бераман, дейди. Агар банда Иҳдинас-Сиротал мустақим, Сироталлазийна анъамта алайҳим ғойрил мағзуби алайҳим валаддоллийн деса, Аллоҳ таоло, бу қисми бандамга тегишли, нима сўраса, бўлсин унга" (Имом Муслим ривояти).\nЯна бошқа бир ривоятда “Агар банда Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим деса, Аллоҳ таоло бандам мени эслади, ёд этди, деб айтади”, дейилган (Имом Нававий, Дорақутний ва Баҳақий ривоятлари).\nНамозда фаришталар “Омин” деб туришади. Яъни, Фотиҳа сураси намозда қироат қилинаётгани учун фаришталар “Омин” деб туришади. Кимнинг “Омин”и фаришталарнинг “Омин”ига тўғри келиб қолса, Аллоҳ таоло унинг ўтган барча гуноҳларини кечириб юборади.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай дедилар: «Агар имом “Омин” деса, сизлар ҳам “Омин” денглар. Чунки кимнинг “Омин”и фаришталарнинг “Омин”ига тўғри келиб қолса, унинг ўтмишда ўтган барча гуноҳлари кечирилади» (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: «Агар сизлардан бирортангиз “Омин” деса ва фаришталар ҳам осмонда “Омин” дейишса (яъни, улар бир-бирига мувофиқ келиб қолса), ўтмишдаги барча гуноҳи кечирилади» (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).\nНамознинг фазилатларидан яна бири – намоз ўз эгасини фаҳш ва мункар (яъни, ёмон) ишлардан тўсади.\nАллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: (Эй Муҳаммад!) Китоб (Қуръон)дан Сизга ваҳий қилинган нарсани тиловат қилинг ва намозни баркамол адо этинг! Албатта, намоз фаҳш ва ёмон ишлардан қайтарур. Албатта, Аллоҳнинг зикри (барча нарсадан) улуғдир. Аллоҳ қилаётган ишларингизни билур ("Анкабут" сураси 45-оят).\nБу ерда Аллоҳ таоло намозни қоим қилишга буюряпти, намозни қоим қилган кишига намоз қай даражада таъсир этиши баён қилиняпти. Яъни, намоз бандани ҳаром нарсалардан ва мункар ишлардан, ҳатто барча гуноҳ ишдан қайтарар экан.\nНамознинг яна бир фазилати шуки, намоз бандани ёмон сифатлардан тарбиялайди.\nАллоҳ таоло: “Албатта, инсон чидамсиз, сабрсиз қилиб яратилгандир. Агар унга ёмонлик етадиган бўлса, чидамсиздир, агар яхшилик етадиган бўлса, кўп ман қилувчидир. Магар намоз ўқийдиганларгина бундан мустаснодирлар. Улар намозларида давомлидирлар” ("Маъориж" сураси 19 – 23-оятлар), деб марҳамат қилган. Яъни, одамга Аллоҳ таолодан бир қийинчилик-машаққат етадиган бўлса, у бунга сабрсизлик қилади. Аллоҳ таолодан яхшилик (мол-дунё ё бирон ҳурсандчилик) етадиган бўлса, у бахиллик қилиб, Аллоҳнинг ҳақини беришдан тийилиб қолади.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Кишидаги энг ёмон сифат бахиллик ва қўрқоқликдир”, дедилар (Имом Аҳмад ривояти).\nБу иллатдан фақатгина намозларида қоим бўлган, уни ўз вақтида адо этадиган кишиларгина омонда бўлади. Чунки намоз уларнинг феълини ёмон сифатлардан яхши сифатларга ўзгартириб қўяди. Уларни гўзал фазилатлар ва комиллик билан сийлайди.\nНамознинг ҳусусиятларидан яна бири Аллоҳдан бўлган неъматлар намозхонга ёғилиб туришидир.\nМуҳаммад ибн Носир Ҳасан Басрийдан мурсал ҳолатда ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай деганлар: «Намозхоннинг учта хислати бор: яхшилик осмондан унинг боши устига ёғилиб тушади, қадамидан тортиб осмонгача фаришталар уни ўраб туради. Бир нидо қилувчи: “Агар намозхон кимга муножот қилаётганини билса эди, у намозини хеч ҳам тарк қилмаган бўлар эди”, деб нидо қилади».\nНамознинг фазилатларидан яна бири – фаришталар намозхонга саловат айтиб туришади.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: «Агар сизлардан биронтангиз намозда бўлса ва уни ҳали намози ушлаб турган бўлса, фаришталар “Аллоҳ, унинг гуноҳини кечир, унга раҳм қил”, дейишади. Бу нарса у то намоздан туриб кетмагунча ёки намоздан бошқа бир ишга киришмагунча давом этади» (Имом Бухорий ривояти).\nНамоз мўмин учун дунё ва охиратда нурдир.\nАбу Молик Ашъарий (розияллоҳу анҳу) айтишича, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай марҳамат қилганлар: «Поклик имоннинг ярмидир. “Субҳаналлоҳи валҳамду лиллаҳи” осмон билан ер орасидаги барча масофани савобга тўлдиради. Намоз эса нурдир» (Имом Муслим ривояти).\nАлбатта, намоз намозхоннинг қалби, кўзи, ақли ва юзи учун нур ҳисобланади. Чунки Аллоҳ таоло: “Уларнинг сиймолари юзларида бўлади”, деган ("Фатҳ" сураси 45-оятидан). Яъни, сажда қилганлари сиймоларида кўриниб туради.\nУбода ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Агар банда намозда давомли бўлса ва таҳоратини, рукуъларини, саждаларини ва қироатини тўла-тўкис адо этса, намози уни: “Худди сен мени сақлаганингдек, Аллоҳ сени сақласин”, деб дуо қилади ва кейин осмонга нур бўлиб кўтарилади» (Имом Бухорий ривояти).\nДарҳақиқат, намоз қиёматда – маҳшаргоҳда йиғиладиган кунда ҳам, Сирот кўпригию охиратнинг бошқа барча қийинчиликларида ҳам мўмин банда учун нур бўлади.\nАбдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳума)дан ривоят қилинади, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) намоз ҳақида бундай дедилар: “Ким намозни доим ўқиса, ўқиган намозлари қиёматда унга нур бўлади, ҳужжат бўлади ва нажот бўлади” (Имом Аҳмад ривояти).\nНамоз фазилатларидан яна бири – намоз инсонни қабрга тушганда ҳам ёлғиз қолдирмайди.\nБанда дунёдалик вақтида намозини сақлаганидек, намоз ҳам уни қабрида ҳимоя қилади.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Албатта, ўлик қабрга қўйилгач, уни қолдириб кетаётганларнинг қадам товушларини эшитиб туради. Агар у мўмин бўлса, намози бошидан, рўзаси ўнг томонидан, закоти чап томонидан, қариндош-уруғларга мурувват, одамларга яхшилик қилиш, уларга гўзал муомалада бўлиш каби яхши амаллари уни оёқ томонидан ўраб олади. Бош томонидан келинса, намози: “Мен томондан йўл йўқ!” дейди. Ўнг томонидан келинса, рўзаси: “Мен томондан ҳам йўл йўқ!” дейди. Чап томондан келинса, закоти: “Мен томондан ҳам йўл йўқ!” дейди. Оёқ томонидан келинса, инсонларга яхшилигу садақа каби эзгу амаллари: “Мен томондан ҳам йўл йўқ!” дейди. Шунда у кишига “Ўтир!” дейилади. У ўтиради. Ботишга яқин қолган қуёш кўрсатилади ва “Сизлардан олдин келган мана бу киши ҳақида фикринг қандай? У киши ҳақида нима дейсан? Нима гувоҳлик берасан?” деб сўралади. Банда: “Мени ўз ҳолимга қўйинглар, мен намозимни адо этиб олай”, дейди. Фаришталар унга: “Намозга улгурасан, сен унгача биз сўраган нарсанинг хабарини бер: сендан олдин келган киши ҳақида нима дейсан, нима деб гувоҳлик берасан?” дейишади. У айтади: “У Муҳаммад! Гувоҳлик бераман, у Аллоҳнинг элчисидир! Аллоҳ ҳузуридан ҳақни олиб келган!” Фаришталар унга: “Сен ҳақ гапни айтинг, сен шунга кўра ҳаёт кечирган эдинг ва ҳақ устида вафот этдинг”, дейишади. Ўша бандага: “Эрта қиёматда ҳам, иншааллоҳ, шу ҳолда тириласан”, деб айтилади. Унга жаннат эшикларидан бир эшик очиб қўйилади ва: “Бу ер жаннатдаги сенинг ўрнингдир, Аллоҳ таоло сенга тайёрлаб қўйган жойдир”, дейилади. Шунда у чексиз ҳурсанд бўлиб кетади (Имом Табароний ривояти).\nКим намозларини севиб доимий ўқиса, вафот этганидан кейин ҳам қабрида намоз ўқишни давом эттиради. Албатта, бу мақомни Аллоҳ таоло барча пайғамбарларига ато этган. Шунингдек, Ўзи хоҳлаган солиҳ бандаларини ҳам бу неъмат билан шарафлантирган. Пайғамбарлар бари қабрларида намоз ўқишларига далил сифатида Абу Яъло ва Байҳақий китобларининг “Анбиёлар ҳаёти” бўлимида Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилган ҳадисни олишимиз мумкин. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Анбиёлар қабрларида тирикдирлар, улар намоз ўқийдилар”.\nАнас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Мен Исро кечаси Мусо (алайҳиссалом)нинг ҳузурига борганимда ул зот қабрида қизил тепалик олдида намоз ўқиётган эди”, дедилар. (Имом Муслим ва Насоий ривояти).\nСолиҳ кишилар ҳам қабрларида намоз ўқишларига юқорида ўтган ҳадис далил бўла олади. Унга кўра, фаришталар солиҳ киши қабрига кириб сўроққа тутишганида, у: “Қўйинглар, мен намозимни адо этиб олай”, деган, фаришталар унга: “Намоз ўқишингга ҳали рухсат этилади”, деб жавоб қилишган эди. Мана шу хабардан солиҳ кишилар ҳам қабрларида намоз ўқишларини билиб оламиз. Абу Нуъайм “Ҳиля” номли китобида Ясор ибн Ҳубайшдан, у ўз отасидан ривоят қилади. Отаси айтади: ”Қасамки, мен Собит Баннонийни лаҳадга киргазганимда ёнимда Ҳумайт ва яна бошқа бир киши бор эди. Биз унинг устидан ғишт тераётганимизда бир ғишт қабрга тушиб кетди. Ғиштни олиш учун лаҳад ичига қараган эдим, Собит Банноний намоз ўқиётганини кўрдим. Ёнимдагиларга: “Кўряпсизларми?” деганимда шеригим: “Жим тур!” деди. Биз унинг устидан тупроқ тортиб ишимизни тугатгач, қизи олдига бордик ва ундан “Собит ҳаётлик чоғида нималар қилар эди?” деб сўрадик. Қизи: “Сизлар бирор нарсага гувоҳмисизлар?” деб сўради. Кўрган воқеамизни гапириб бердик. Шунда қизи бундай деди: “Отам эллик йил кечалари намозда қоим бўлган эди. Саҳар вақти кирганида дуосида Аллоҳ таолодан: “Эй Аллоҳ, агар Сен бирон-бир бандага намоз ўқиш неъматини берадиган бўлсанг, менга бергин!” деб дуо қилар эди. Аллоҳ таоло унинг бу дуосини ижобат қилибди-да!”.\nАбдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳума)дан ривоят қилинади: «Саҳобалардан бирлари ўзи билмасдан қабр устига чодир қуради. Чодирда бир киши Мулк сурасини охиргача ўқиганини эшитади. Кейин Пайғамбаримиз (алайҳиссалом) ҳузурларига бориб, бўлган воқеани айтиб беради. Шунда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Албатта, Мулк сураси ман қилувчидир, нажот берувчидир. У қабр азобидан нажот беради”, дедилар» (Имом Термизий ривояти).\nИбн Манда Талҳа ибн Убайдуллоҳдан ривоят қилиб айтади: «Мен ўрмондаги молимни олиш учун бордим. Қоронғи тушиб қолди. Абдуллоҳ ибн Ҳизомнинг қабри ёнидан қўноқ топдим. Қабрдан шундай бир қироат эшитдим, бундан-да гўзал қироатни илгари эшитмаган эдим. Кейин Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳузурларига бориб, бўлган воқеани айтиб бердим. Ул Зот: “У Аллоҳнинг бандасидир, билмайсанми? Аллоҳ таоло Ўз бандаларининг руҳларини олиб, уларни ёқут ва забаржаддан бўлган қандилларга қўяди ва жаннатнинг ўртасига осиб қўяди. Қачон кеч кирса, руҳлари яна ўзларига қайтади (яъни, олдин қаерда бўлган бўлишса, яна ўша жойга қайтишади)”, дедилар». Бу ҳадисни ибн Ражаб Ҳанбалий ҳам зикр қилган.\nНамоз хусусиятларидан яна бири – намозхоннинг сажда қилган аъзолари уни жаҳаннам ўтидан сақлайди.\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, узун ҳадисда Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) айтдилар: “Жаҳаннам олдида бир Сирот кўприги тортилади. Мен умматим билан бирга ўтадиган энг биринчи пайғамбарман. У кунда пайғамбарлардан бошқа бирон киши гапирмайди. Пайғамбарларнинг айтадиган гаплари “Аллоҳ, саломат қилгин! Аллоҳ, саломат қилгин!” бўлади. Жаҳаннамда Садон тиканидек итлар бўлади. Сизлар Садон тиканини кўрганмисизлар?” деб сўрадилар Пайғамбар (алайҳиссалом). Саҳобалар: “Ҳа”, деб жавоб қилишди. “Ана шу итлар Садон тиканидек бўлади, уларнинг қай даражада катта ва ҳайбатли бўлишини ёлғиз Аллоҳ билади. У одамни амалларига қараб қопади. Одамлар орасида амали сабабли ҳалок бўладиганлари бор, тилка пора қилиб юборилиб сўнг нажот топадиганлари бор. Агар Аллоҳ таоло жаҳаннамдаги кишиларга раҳм қилишни истаса, фаришталарга уларни жаҳаннамдан чиқаришни буюради. Ким ҳаётлик чоғида Аллоҳ таолога ибодат қилган бўлса, фаришталар уларни сажда изларидан билиб оладилар. Аллоҳ жаҳаннамга сажда ўрнини куйдиришни ҳаром қилган. Кейин жаҳаннам аҳли куйган ҳолатларида чиқади. Уларнинг устиларидан ҳаёт суви қуйилади. Улар худди ердан дон қандай униб чиқса, ўшандай униб чиқадилар” (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).\nҚиёмат куни барча халойиқ Оламлар Раббига сажда қилишга чақирилганида, ҳамма ҳам сажда қила олмайди.\nНамоз эса, дунёлик чоғида намозхонни қиёмат кунидаги саждага тайёрлаб боради.\n“Болдирлар очиладиган (ишлар мушкуллашадиган) ва сажда қилишга чорланишганида саждага кучлари етмай қоладиган кунни (қиёматни) эсланг. Ўшанда кўзлари ерга қуйи қараган ва уларни хорлик эгаллаган ҳолда бўладилар. Улар соғлом ҳолларида сажда қилишга чорланар эдилар (аммо ундан бош тортган эдилар)” ("Қалам" сураси 42 – 43-оят).\nУшбу оятда Аллоҳ таоло қиёмат куни мукаллаф бандаларини сажда билан имтиҳон қилиши баён этиляпти. Аллоҳ таоло маҳшаргоҳда йиғилган бутун халойиққа нур бўлиб тажалли этади ва уларни Ўзига сажда қилишга буюради.\nАбу Саид (розияллоҳу анҳу) бундай ривоят қилади: «Мен Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай деганларини эшитдим: “Раббимиз у кунда кўринади (кашф бўлади). Яъни, нур бўлиб очилади. Шунда барча мўмин ва мўмина Ул Зотга сажда қилади. Дунёдалик чоғида “одамлар эшитсин”, “одамлар кўрсин” деган ниятда сажда қилиб юрганлар қолади. Улар сажда қила олмайди ва беллари букилмайдиган бўлиб қолади» (Имом Бухорий ривояти).\nРивоятда келишича, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай деганлар: “У кунда буюк нур кўринади. Дунёдалик чоғи ўзи хоҳлаб сажда қилиб юрган кишиларгагина Аллоҳ таоло сажда қилишга изн беради. Ким одамлардан қўрққанидан, хўжакўрсинга сажда қилиб юрган бўлса, улар қолади. Аллоҳ уларнинг белларини бир табақали (букилмайдиган) қилиб қўяди. Улар ҳар сафар сажда қилишга уринганида орқасига қараб йиқилаверади” (Имом Муслим ривояти).\nАбу Мусо (розияллоҳу анҳу) Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)дан “Болдирлар очиладиган кун қандай кун?” деб сўраганида Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “У кун буюк нур зоҳир бўладиган кундир. У куни барча инсон сажда қилишга йиқилади”, деб жавоб қилган эканлар (Абу Яъло ва ибни Жарир ривояти).\nНамоз хусусиятларидан яна бири – киши намози сабабли жаннатда пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)га қўшни бўлиш бахтига эришади.\nРабиъа ибн Каъб Асламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Пайғамбар (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)га кундузлари хизмат қилар эдим. Кеч кирганда ёнларида тунардим. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) “Субҳаналлоҳ”, “Субҳаналлоҳ”, “Субҳана Рабби” деганларини кўп эшитардим, ҳатто малолланиб қолгунимча ёки кўзимга уйқу босиб келиб ухлаб қолмагунимча. Бир куни Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Сўрагин сенга бераман”, дедилар. Шунда мен ўйлаб олиш учун озгина муҳлат сўрадим. Ўйлаб кўрсам, дунё ўткинчи, абадий эмас. Кейин: “Эй Аллоҳнинг элчиси, Аллоҳ таоло мени жаҳаннамдан сақлашини, жаҳаннамдан нажот беришини ва жаннатга киргизишини дуо қилиб сўрашингизни хоҳлайман”, дедим. Сўнгра ул зот: “Сени бундай дейишга ким ўргатди?” дедилар. Мен: “Ҳеч ким ўргатгани йўқ. Дунё ўткинчи, абадий эмаслигини билдим. Сиз Аллоҳ ҳузурида буюк бир мартабадасиз. Шу сабабдан мен учун Аллоҳ таолодан дуо қилишингизни сўрадим”, деб жавоб бердим. Шунда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Мен албатта дуо қиламан, лекин сен ҳам кўп сажда қилиб, ўзинг сўраган нарсангга (эришишда) ёрдам бер”, дедилар» (Имом Бухорий ривояти).\nРабиъа ибн Каъбдан ривоят қилинади: «Мен Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳузурларида тунар эдим. Таҳоратларига сув олиб келиб берар эдим (яъни, шу каби юмушларини қилар эдим). Бир куни Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) менга: “Нимани хоҳлайсан, сўрагин”, дедилар. Мен ул зотга: “Эй Аллоҳнинг элчиси, мен жаннатда сизга қўшни бўлишни хоҳлайман”, дедим. Шунда ул зот: “Бундан бошқа нарса эмасмиди?” дедилар. Мен: “Йўқ, фақат шу нарсани хоҳлайман.”, дедим. Шунда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Бу борада менга кўп сажда қилиш билан ёрдам бер”, дедилар» (Имом Муслим ривояти).\nАбу Фотима (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) менга: “Агар қиёматда менга йўлиқишни истасанг, кўп сажда қилгин”, деганлар ( Имом Аҳмад ривояти).\nНамоз хусусиятларидан яна бири – намоз қиёматда аллоҳ таолони кўришга сабаб бўлади.\nҲаётлик вақтида ўқилган намозлар намозхонни қиёматда Аллоҳ таолони кўришга тайёрлаб боради. Жарир (розияллоҳу анҳу)дан келган ҳадисда, у киши айтадилар: «Биз Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) билан бирга эдик. Ул Зот бир кечада ойга (бошқа бир ривоятда, тўлин ойга) қарадилар-да: “Сизлар Раббингизни худди мана шу ойни кўришда қийналмаётганингиздек қиёматда (ҳам очиқ-ойдин) кўрасизлар. Агар қуёш чиқишидан олдинги ва қуёш ботишидан олдинги намозларни адо этишга қодир бўлсангизлар, шуни қилинглар”, дедилар-да, кетидан: “Қуёш чиқишидан олдин ва қуёш ботишидан олдин Раббингизга ҳамд айтиш билан тасбеҳ айтинглар”, деган оятни ўқидилар» (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривоятлари).\nАллома Хаттобий айтадилар: “Бу ҳадис қиёматда Аллоҳ таолони кўришга далил ҳисобланади. Албатта, Аллоҳ таолони кўриш неъматига сазовар бўлиш, ҳадисда айтилганидек, икки намоз – аср ва бомдод намозида бардавом бўлиш билан эришилишига умид қилинади. Бу гапни қуйидаги ҳадис қувватлайди.\nИмом Аҳмад ва ибн Абу Дунё ривоят қилган ҳадисда, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Жаннат аҳлининг даражаси энг юксаги кунда икки маротаба Аллоҳ таолонинг юзига боқадиган кишилардир”, деганлар.\nНамознинг фазилатларидан яна бири – намозда оламларнинг Раббига салом бериш бор.\nНамозда оламлар Раббига ва барча пайгамбарлар имомига ва Аллоҳ таолонинг барча солиҳ бандаларига салом бериш бор.\nАбдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) билан намозда турган ҳолимизда “Аллоҳ таолога бандаларидан салом бўлсин, фалончига-фалончига салом бўлсин”, дердик (бошқа бир ривоятда: “Жаброил ва Микоилга салом бўлсин”, дердик, дейилган). Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Аллоҳ таолога салом бўлсин”, деманглар, чунки Аллоҳ таолонинг Ўзи “Ас-Салом” Зотдир, (яъни Ул Зотнинг шундай деган исм-сифати бор). Сизлар бундай денглар: “Аттаҳияту лиллаҳи вас солавату ват тоййибат. Ассаламу алайка, айюҳан Набийю ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ. Ассаламу аълайна ва аъла ъибадиллаҳис солиҳин”. Агар сизлар шу сўзларни айтадиган бўлсангиз, осмон ва ердаги барча бандага берган саломларингиз етиб боради”, дедилар. (Бошқа бир ривоятда: “Агар сиз бу саловат ва саломларни айтадиган бўлсангизлар, Аллоҳнинг осмон ва ердаги барча солиҳ бандаларига етади. Сўнг “Ашҳаду алла илааҳа иллаллоҳ ва ашҳаду анна Муҳаммадан ъабдуҳу ва росулуҳ” денглар”, дедилар (Имом Бухорий ривояти).\nНамознинг фазилатларидан яна бири – намоз Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)га саловат айтишни ҳам ўз ичига олади.\nНамозда Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)га саловат айтилади. Намозда саловат айтиш эса, Аллоҳ таоло жорий қилган қурбат ҳосил қилинадиган энг буюк амаллардандир.\nАллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Албатта, Аллоҳ таоло ва фаришталар Пайгамбарга саловат айтадилар. Эй имон келтирганлар, сизлар ҳам унга саловат айтинглар ва салом йўлланглар” ("Аҳзоб" сураси 56-оят).\nАбу Масъуд Бадрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бизнинг олдимизга келдилар. Биз Саъд ибн Убоданинг йиғинида эдик. Башир ибн Саъд исмли саҳобий: “Эй Аллоҳ элчиси, Аллоҳ таоло бизларга саловат айтишни буюрди. Сизга қандай саловат айтамиз”, деб сўради. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) анчагача гапирмай турдилар. Ҳатто саволни эшитмай қолдиларми деб ҳам ўйлаб қолдик. Кейин: “Аллоҳумма солли ъала Муҳаммадин ва ъала али Муҳаммадин, кама соллайта ъала Иброҳима ва барик ъала Муҳаммадин ва ъала али Муҳаммадин, кама барокта ъала Иброҳима ва ъала али Иброҳима, иннака ҳамидум мажид”. Салом айтишни билганлариздек айтасизлар (яъни ташаҳҳудда қандай айтсангизлар шундай айтасизлар)», дедилар (Имом Муслим ривояти).\nКим намозни тарк этадиган бўлса, қиёматда Аллоҳ таоло ундан ғазабланган ҳолда бўлади.\nИбн Аббос (розияллоҳу анҳума)дан ривоят қилинади: «Кўзим кўрмайдиган бўлиб қолганида менга: “Сизни даволаймиз, лекин бир неча кун намоз ўқий олмай қоласиз”, дейишди. Шунда мен: “Ҳеч қачон намозни тарк қилмайман. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) “Ким намозни тарк этадиган бўлса, Аллоҳ таоло унга ғазабланган ҳолда йўлиқади”, деганлар, дедим» (Баззор ва Табароний ривояти).\nКим намозни тарк этса, ундан Аллоҳнинг ҳимояси олиб қўйилади.\nАбу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Менинг дўстим Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) менга: “Сен ҳатто кесилиб, ёндирилиб, парча-парча қилинсанг ҳам, (Аллоҳга) бирон-бир нарсани ширк келтирма. Намозни қасддан тарк этма. Ким намозни қасддан тарк этса, ундан Аллоҳнинг ҳимояси олиб қўйилади. Хамр ичма, чунки у барча ёмонликларнинг калитидир”, деб васият қилдилар» (Ибн Можа ва Байҳақий ривояти).\nМуоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бир киши Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳузурларига келиб: “Эй Аллоҳ элчиси, менга шундай бир амални ўргатинг, мен уни қилсам, жаннатга кирайин”, деди. Шунда ул зот: “Қийноққа солинсанг ҳам, ёндирилсанг ҳам, Аллоҳга бирон нарсани ширк келтирма. Ота-онангга итоат эт, агарчи улар сени молингдан маҳрум қилсалар ҳам. Намозни қасддан тарк қилма. Ким намозни қасддан тарк этса, ундан Аллоҳниг зиммаси (яъни, ҳимояси) кетиб қолади”, дедилар» (Мунзирий ривояти).\nКим намозни қасддан тарк этса, ундан нур кетиб қолади ва ҳужжати кесик бўлиб, охиратда ҳам нажотдан баҳрасиз қолади.\nАбдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳума)дан ривоят қилишича, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бир куни намоз ҳақида гапириб туриб: “Ким намоз вақтларига риоя қилиб бардавом бўлса, намоз у учун нур бўлади, ҳужжат бўлади ва қиёматда нажот бўлади. Энди ким намоз вақтларига риоя қилмай, бардавомлик билан адо қилмаса, намоз у учун нур бўлмайди, ҳужжат бўлмайди ва нажот бўлмай\nМақолалар Уммат намоз\n10:53 17.09.2019 1179\n17:35 11.09.2019 823\n16:00 10.09.2019 480\n09:59 04.09.2019 1883\n12:45 27.08.2019 537\n«Сизлар ўзи кимсизлар? Ақл эгалари қани?»\n12:45 26.08.2019 827\n15:42 14.09.2019 3131\n12:55 16.09.2019 2643\n13:33 17.09.2019 4544


Гага халқаро жиноий судида сионистик режимнинг жиноятлари бўйича тергов бошланди - Parstoday\nмарт 06, 2021 16:05 Asia/Tashkent\nГаага Халқаро суди сионистик режимнинг ишғолий Фаластинда содир этгануруш жиноятлари бўйича терговни бошлади. Гаага халқаро судининг бош прокурори Фату Бенсуда чоршанба куни 3 март куни бир баёния нашр этиб, Ғазза бўлгасида, шунингдек Байтул-Муқаддаснинг шарқи ва Иордан дарёсининг ғарбий қирғоқларидаги 2014 йилги урушда Исроил режимининг содир этган уруш жиноятлари бўйича тергов бошлангани ҳақида хабар берди.\nГаага халқаро судининг бош прокурори Фату Бенсуда\nГаага халқаро суди 2021 йил феврал ойининг бошларида Фаластин сарзаминларида уруш жиноятларини тергов қилиш салоҳиятига эга эканини эълон қилди.\nАмерика сионистик режим жиноятлари бўйича жиноий иш қузғатиш ҳақида Хаоқаро суднинг қабул қилган қарорига жиддий мухолифатини эълон қилди. Америка ташқи ишлар вазирлигининг матбуот котиби Нед Прайс бу масалани эълон қилиш билан Бойден маъмурияти Фату Бенсуда ва ушбу суднинг бошқа расмийларига қарши Трамп президентлиги даврида жорий этилган санкцияларни "қайта кўриб чиқмоқда",-деб айтди.\nАмерика ташқи ишлар вазирлигининг матбуот котиби Нед Прайс\nИсроил бош вазири Бинямин Нетаняҳу ҳам Гаага халқаро судининг қарорига аксиламал кўрасатиб, бу масала унинг "антисемитизм моҳиятини" акс эттиришини айтди. Бунга қарши Ҳаммас ҳаракатининг наттоғи Ҳозим Қосим Фаластин халқининг ҳақ-ҳуқуқига нисбатан сионистик режимнинг содир этган жиноятлари бўйича тергов бошлангани ҳақида тўхталиб, Ҳаммос халқаро суд сайъ-ҳаракатининг ҳомийсидир,-деб айтди. Фаластин Мухторияти ташкилоти ташқи ишлар вазири ҳам Ғазза бўлгаси ва Иордан дарёсининг ғарбий қирғоқларида сионистик режимнинг содир этган жиноятлари бўйича Гаага халқаро суди тергов бошланганини истиқбол этди.\nХалқаро ҳуқуқлар бўйича эксперт ва фаластинлик адвокат Муҳаммад Даҳла исролликлар ҳам сиёсатчилар ҳам ҳарбийлар фаластинликларга қарши уруш жинояти учун суд қилинадиган вазъятга эришиш улар учун зилзила маъносидадир. Бир исроиллик ҳибсга олинадими ёки унга қарши эълон қилинган айбловлар Халқаро жиноий судга тақдим этилса, бу воқеа Исроил режимининг барча асосий моҳиятига зиддир ва исроиллилклар учун "катта мусибат ва фожеадир",-деб таъкидлади.\nФаластин Мухторият ташкилоти 2015 йилда Гаага Халқаро жиноий судининг аъзолигига кирди. Аммо Исроил режими бу судга аъзо эмас ва бундан олдин бу жиноий ишни тергов қилиш салоҳиятини рад этган эди.\nИсроил режими бош вазири Бинямин Нетаняҳу Гаага халқаро суди ушбу режимнинг уруш жиноятларини тернгов қилишига аксиламал кўрсатди.\nГаага Халқаро судининг бундай сайъ-ҳаракатига қарши Американинг салбий муносабат билдириши Вашингтоннинг шарт-шароитсизва барча томонлама қўллаб-қувватлашидан далолат беради. Жо Бойден маъмурияти эса Фаластин масаласида Тел-Авив билан ихтилофга эга экани ҳақида иддао қилмоқда. Америка бу масала бўйича сионистик режимни очиқ-ойдин ҳимоя қилиб, ушбу режимнинг ноинсоний сайъ-ҳаракатлари ва жиноятларига эътибор бермайди.\nЖо Бойден маъмуриятининг ғаразли позициясига қарамай, аммо Халқаро жиноий суднинг сионистлар режимининг жиноятларини тергов қилиш тўғрисидаги қарорида ўз аксини топган сионистлар режимининг ғайриинсоний ва ноқонуний хатти-ҳаракатларига қарши глобал бирлашган мухолифат Исроил режими ва унинг ҳомийси Америка Қўшма Штатларининг яккаланиб қолганидан далолат беради.\nХалқаро жиноий суд томонидан сионистларнинг ваҳшийликлари бўйича тергов бошланиши билан Вашингтон терговни тўхтатиш ва суд аъзоларига, айниқса трибуналнинг бош прокурори Фату Бенсудага босим ўтказиш учун турли хил воситалардан фойдаланиши кутилмоқда. Ушбу масала АҚШ давлат департаменти позициясини эълон қилиш билан бошланган ва Бойден ҳукуматининг ушбу халқаро ҳуқуқий институтга нисбатан тазйиқлари ва таҳдидлари кучайиши кутилмоқда.\nГаага Халқаро суди сионистик режимнинг Фаластинга қарши уруш жиноятлари бўйича терговни бошлади\nИсроил уруш вазири Гаагадаги халқаро суднинг бу режим расмийларига қарши ҳаракатлардан хавотирда\nЧегара билмас мухбирлар босқинчи сионистик режим устидан шикоят қилди\nЭрон Ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Халқаро жиноий суд раиси билан учрашди\nПарижда автомобил орқали ҳужумда 1 киши ҳалок бўлиб, 30 нафар жароҳатланди\nАфғонистонда 226 нафар Толибон жангарилари йўқ қилинди\nЭрдуған наттоғи Туркиядаги ўрмон ёнғинларини " миллий фалокат" деб атади\nЗариф АҚШ ва Европанинг ўз ваъдаларига амал қилмагани тўғрисида Гуттерешга мактуб йўллади\nРоссия ҳарбийлари яна Ўзбеикстоннинг “Термиз” полигонида\nБритания давлати Россия ва Хитойга қарши навбатдаги иддаоларини такрорлади\nСўнгги бир кунда Ўзбекистонда 897 кишида коронавирус, 546 кишида пневмония аниқланди ва 7 бемор вафот этди\nАфғонистон ҳукумати Толибон делегациясини Хитойга қилган ташрифига муносабат билдиди


Нукусда СЧР хизматчилари учун янги ошхона иш бошлади - 02.07.2019, Sputnik Ўзбекистон\nНукусда СЧР хизматчилари учун янги ошхона иш бошлади\nНукус шаҳридаги ичимлик сувининг ичишга яроқсизлиги сабаб, ошхонага сувни фильтрлаш агрегати ҳам ўрнатилди. Ҳарбий хизматчилар учун бериладиган таомномадан... 02.07.2019, Sputnik Ўзбекистон\n© Пресс-служба Министерство обороны УзбекистанаНукусда СЧР хизматчилари учун янги ошхона иш бошлади\n© Пресс-служба Министерство обороны Узбекистана\nНукус шаҳридаги ичимлик сувининг ичишга яроқсизлиги сабаб, ошхонага сувни фильтрлаш агрегати ҳам ўрнатилди. Ҳарбий хизматчилар учун бериладиган таомномадан асосан миллий овқатлар ассортименти жой олди. Таом тановул қилинадиган идиш-товоқлар эса энг сифатли хорижий мамлакатларининг тренд корхоналарида тайёрланган.\nТОШКЕНТ, 2 июл - Sputnik. Нукус гарнизонидаги сафарбарлик чақируви резерви батальонида янги таъмирдан чиқарилган ошхона мажмуаси фойдаланишга топширилди. Бу ҳақда Мудофаа вазирлиги Sputnik Ўзбекистон мухбирига маълум қилди.\nМаросимнинг очилиш тантанасида Шимоли-ғарбий ҳарбий округ қўшинлари қўмондони полковник Дилшод Чориев ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши қўмита раиси Соғиндиқ Турманов ҳамда бошқа давлат ва жамоат ташкилотларининг вакиллари иштирок этишди.\nДХХ ходимларининг овқатланиши қандай ташкил этилади?\n9 Апрел 2019, 11:13\nМудофаа вазирлигининг буюртмасига асосан “Айдар Чимбай” қурилиш фирмаси томонидан реконструкция қилинган кенг ва шинам залга эга, замонавий жиҳоз ва ускуналар билан таъминланган 500 дан зиёд ўринга мўлжалланган ошхонанинг таъмири учун жами 6 миллиард сўм пул маблағлари сарфланди. Шунингдек, ошхонада президент ташаббуси билан Нукус гарнизонидаги ҳарбий қисмда ички ишлар органлари ходимлари учун ташкил этилган ихтисослаштирилган ўқув курси тингловчилари учун 50 кишилик алоҳида овқатланиш зали мавжуд. Натижада, илгари батальон хизматчилари ва ўқув курси тингловчилари учун ноқулайлик туғдираётган ошхонадаги зичлик, овқат тайёрлаш ва тарқатишда вужудга келган муаммоларга барҳам берилди.\nОшхонада аутсорсинг тизими асосида “Табассум Нукус” МЧЖ томонидан юқори сифатли хизмат тури йўлга қўйилган. Мажмуада озиқ-овқат маҳсулотларини сақлаш, уларга ишлов бериш, таом тайёрлаш, пишириқлар пишириш учун шароитлар муҳайё этилган. Қолаверса, Нукус шаҳридаги ичимлик сувининг ичишга яроқсизлиги сабаб, ошхонага сувни фильтрлаш агрегати ҳам ўрнатилди. Ҳарбий хизматчилар учун бериладиган таомномадан асосан миллий овқатлар ассортименти жой олди. Таом тановул қилинадиган идиш-товоқлар эса энг сифатли хорижий мамлакатларининг тренд корхоналарида тайёрланган.