1 июлдан қонунчиликдаги асосий ўзгаришлар | NORMA.UZ\n1 июлдан қонунчиликдаги асосий ўзгаришлар\nҚҚСни қоплаш, қурилиш ва туризмда янги қоидалар ва имтиёзлар, суғурталовчиларга нисбатан юқори талаблар, дорихоналардаги «сирли харидор» ва бошқалар – norma.uz нинг навбатдаги шарҳида.\nбиринчидан, қишлоқ жойларда уй-жойлар янги тартибга кўра қурилилади:\nРўйхатдан ўтиш соддалаштирилади – вақтинчалик меҳнат гувоҳномалари ўрнига мобиль иловалар чиқарилади. Улар орқали нафақат рўйхатдан ўтиш, балки буюртмалар бериш ва тўлов қилиш, ЭҲФни тақдим этиш, даромадлар ва харажатлар ҳисобини юритиш, ўз товарлари, ишлари ва хизматларини реклама қилиш мумкин бўлади.\n1 июлдан бошлаб ички бозорда табиий газни реализация қилишнинг янги механизми жорий этилади. Энди янги истеъмолчилар фақат «Ҳудудгазтаъминот» АЖнинг газ тақсимлаш тармоқларига уланади. «Ўзтрансгаз» АЖнинг магистрал газ транспорт тизимига уланганлар 2021 йил охирига қадар босқичма-босқич тармоққа уланади ва шартномалар қайта тузилади. Бу янгилик йирик стратегик корхоналарга дахл қилмайди.\nвақтинчалик, йил охирига қадар идоравий НҲҲ қабул қилиш тўхатилади (ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳамда ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисидаги ёки унификация қилишни назарда тутувчи ҳужжатлар бундан мустасно).


Ғарб мамлакатлари мусулмонларни бутун дунёга қандай кўрсатяпти? (фото) | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nҒарб мамлакатлари мусулмонларни бутун дунёга қандай кўрсатяпти? (фото)\n15:30 13.01.2018 2747\nБугун Ғарб мамлакатлари ОАВда мусулмонларни бутун дунёга ўзи қандай истаса, шундай кўрсатмоқда. Яъни, мусулмонларнинг ҳаммаси террорчи, ҳаммаси қонхўр деган таассурот уйғотишга ҳаракат қилаётганини барчамиз кўриб турибмиз.\nБиз мусулмонлар мазкур гапларни рад этибгина қолмай, буларнинг барчаси туҳмат эканини баралла айтмоқчимиз. Қуйидаги суратда эса бугунги куннинг асл ҳақиқати ифодаланган десак, хато бўлмаса керак, валлоҳу аълам.


Маълумки, жорий йил касаба уюшмалари тизимида ҳисобот-сайловлар йили ҳисобланади. Ҳисобот-сайлов йиғилишларида ўтган беш йиллик фаолият сарҳисоб қилиниб, келгусидаги вазифалар белгилаб олинади.\nЖорий йилда Ўзбекистон давлат муассасалари ва жамоат хизмати ходимлари касаба уюшмаси тармоғига тааллуқли 3284 та ташкилот, корхона ва муассасалардаги бошланғич ташкилотларда ҳисобот-сайлов йиғилиш (конференция)лари ўзига хос тарзда бўлиб ўтди.\nУларда ўтган беш йил давомида тармоқ касаба уюшма ташкилотлари томонидан ходимларнинг ижтимоий-иқтисодий ва меҳнат соҳасидаги ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш ҳамда қўллаб-қувватлаш борасида тизимли ишлар амалга оширилганлиги қайд этилди.\nЖумладан, ҳисобот даврида жамоа шартномалари орқали ходимларни ижтимоий-иқтисодий ҳимоя қилиш, ходимлар учун қулай ва хавфсиз меҳнат шароитларини яратиш, уларнинг ҳуқуқларини ҳимоялаш, ходимларни соғломлаштириш, турли маданий ва спорт тадбирларини ташкил этиш, тарихий шаҳарлар, тоғли ҳудудлар, муқаддас қадамжоларга зиёрат ва саёҳатлар ташкил этиш борасида сезиларли ўсишга эришилган.\nШунинг билан биргаликда, тизимда ютуқлар билан бир қаторда баъзи бошланғич ташкилотлар ва туман кенгашларида муайян камчиликлар ва сусткашликларга йўл қўйилганлиги ҳам қайд этилди.\nЎтказилган ҳисобот-сайлов йиғилишлари якунларига кўра, 425 та бошланғич ташкилотда касаба уюшмаси қўмиталаригаянгираислар сайланди.\nБошланғич ташкилотларнинг ҳисобот-сайловлари туман ва шаҳар кенгашларининг ҳисобот-сайлов конференцияларига уланиб кетди. Таъкидлаш жоизки, жорий йилда мамлакатимизда коронавирус инфекцияси тарқалишини олдини олиш доирасида карантин тадбирлари эълон қилинганлиги боис ҳисобот-сайловлар Zoom дастури орқали онлайн тарзда ўтказилди.\nҲисобот-сайлов конференцияларида туман ва шаҳар кенгашларининг беш йиллик фаолияти, тафтиш комиссияларининг ҳисоботи танқидий-таҳлилий муҳокама этилиб, келгуси беш йилликдаги устувор йўналишлар ва вазифалар белгилаб олинди.\nКонференциялар натижаларига кўра, 184 та туман, шаҳар кенгашларидан\n28 тасига янги раислар сайланди.\nЯкунда эса, Ўзбекистон давлат муассасалари ва жамоат хизмати ходимлари касаба уюшмасининг IX Қурултойига делегатлар сайланди.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон давлат муассасалари ва жамоат хизмати ходимлари касаба уюшмасининг IX Қурултойи 2020 йил 4 сентябрь куни Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерациясининг малака ошириш институти мажлислар залида очилиши кўзда тутилган.


Эрон суди "кўзга кўз" қасоси сўралган даъвони қондирди\nАмени Баҳромий турмушга чиқиш таклифини рад этгани учун ҳам хуснидан, ҳам кўзидан айрилди.\nЮзига кислота сепилиб кўр қилинган аёлнинг жиноятчини ҳам кўр қилиш даъвосини қондирган суд энди ҳукмнинг ижроси устида бош қотирмоқда.\nНикоҳни рад этгани учун кўзларидан айрилган аёл\nТурмушга чиқиш ҳақидаги таклифни рад этгани учун бундан икки ярим йил муқаддам ҳам икки кўзи, ҳам ҳуснидан айрилган 32 ёшли Амени Баҳромий, дастлаб судда уни шу куйга солган Мажид Моваҳедийнинг ҳаётини ҳам ўзиники каби зимистонга айлантиришни сўраган эди.\nШарият қонунларига асосланган Эрон Адлия тизимида қасос ҳаққи бор ва даъвогар Амени Баҳромий бу ҳақнинг “кўзга кўз” даражасида аниқ ижро этилишини талаб қилишга ҳақли.\nСудя: “Бу йигитнинг ҳам юзига кислота сепишни истайсизми?” деб сўраганида Амени “Йўқ, мен буни қилолмайман, бу даҳшатли. Яхшиси унинг кўзларига 20 томчи кислота томизинг, токи у мени қандай азобга солганини тушунсин”, деб жавоб берган эди.\nШу тариқа Эрон суди қизнинг даъвосини қондирган, аммо, 20 томчи эмас, 5 томчи кислота билан Мажид Моваҳедийнинг ҳар икки кўзини кўр қилишга қарор қилган эди.\nАммо, суднинг бу қарорини ижро этиш бобида муаммо пайдо бўлган.\nШифокорлар 5 томчи кислота йигитнинг кўзини кўр қилиш билан бирга унинг нерв тизимига ҳам зарар етказиши мумкинлигини аниқлаганида судя бу қасоснинг “кўзга кўз” даражасида аниқ ижро этилишига монеълик қилишини айтиб, кўзни кўр қилишнинг шундай йўлини топингки, бундан Мажид Муваҳедийнинг бошқа тана аъзоларига зарар етмасин, мазмунида шифокорларга топшириқ берган эди.\nМана икки ярим йил ўтдики, суд ҳукми ижро этилмай келмоқда.\nАмени Баҳромий эса бу давр ичида 17 бора жарроҳлик амалиётидан ўтди ва кўзларига нур қайтмади. Мафтункор ҳусн ҳақида эса гап ҳам бўлиши мумкин эмас.\nЖиноятчининг 2 кўзи учун 2 миллион евро сўралмоқда\nОзодликнинг эрон хизмати мухбири билан интервюси чоғида Амени суд қарори ижроси кечикаётганидан норозилигини очиқ айтди.\n- Суд фикрича, 5 томчи кислота кўзига қуйилса, Мажид ўлиши мумкин эмиш. Лекин, у менинг юзимга кислотани сепиб юборганида мен ўлмадимку! 5 томчи кислота билан у менга етказган азобининг 10 фоизини ҳам тортмайди,- дейди Амени Баҳромий.\nАмени Баҳромий билан содир бўлган бу воқеа ўша кездаёқ кенг жамоатчиликка ошкор бўлган эди.\n“Суд жараёни ҳам кенг ёритилган ва ўшандаёқ қозият бу ҳукмнинг ижросини бироз кечиктиришга қарор қилган бўлса керак”, дейди эронлик журналист Ҳуссайн Ориён.\n- Эҳтимол, бу ҳукмнинг ижроси воқеа айнан матбуот тилига, бўлиб ҳам, ғарб матбуоти тилига тушгани, бунинг эса Эроннинг нуфузи учун ёмон экани боис кечиктирилган бўлиши мумкин, - дейди Ҳуссайн Ориён.\nАммо, Эрон судларида қасос ҳаққи берилган ҳукмлар учраб туради ва Ҳуссайн Ориён яқиндагина икки эркак ўзаро жанжаллашиб, бир-бирининг юзига кислота сепиб юборгани учун улардан бирига ҳам қасос олиш ҳаққи берилган яна бир воқеани тилга олди.\n- Лекин, бу икки киши ишида яна бир жиҳат бор. Кислота сепилган одамнинг қулоғига ҳам шикаст етган ва судда ўтирган муллалар жавобгарнинг қулоғини ҳам кислота билан жароҳатламай, балки кесиб ола қолиш керак, деган қарорга келишган. Биласизми, умуман қасос пратикаси ва унинг айнан “кўзга кўз” шаклида 21 асрда ижро этилиши мутлақо қабул қилиб бўлмас ҳолдир ва Эронда жуда кўпчилик бунга йиллар давомида қарши чиқиб келмоқда, - дейди Ҳуссайн Ориён.\nАслида, Амени Баҳромий ҳам бу амалиётга қарши эканини айтади.\n- Мен унинг икки кўзи учун 2 миллион евро пул сўрадим. Ўзимга етган зарар учун 200 минг АҚШ долларига яқин “қон пули” ва суддан унинг бир умрлик қамоққа ҳукм қилинишини сўрадим. 2 миллион еврони келажак ҳаётимни таъминлаш учун сўраяпман, - дейди Амени воқеа содир бўлган илк кунлардаги аччиқ алам, изтироб бироз босилгач жавобгарга ҳам айни азобни раво кўрмаётганини айтиб.\nАммо у Эроннинг Адлия тизимига ишонмаслигини айтар экан, товон пули бир амаллаб унидирлган тақдирда ҳам бу йигитнинг умрбод қамоқда қолишига ишончи комил эмаслигидан хавотир қилмоқда.\n- Қози уни бир умрлик қамоққа ҳукм қилса ва у ростдан ҳам қамоқда ўтирсагина мен унинг кўр қилинмаслигига рози бўлишим мумкин,- дейди Амени.\nҚўҳна дунё - муҳаббатдан туғилган қасос\nАменининг хавотирига асоси шуки, Муваҳедий уни Теҳрон университетида ўқиб юрган кезларида узоқ таъқиб қилган.\nАмени Мажиднинг муттасил таъқибларидан қочиш учун "оилалиман", дея ёлғон сўзлаганидан сўнг йигит унинг юзига кислота сочишга қарор қилган.\nСудда Мажид Муваҳедий буни тан олар экан: “Шундай қилсам, уни эри ташлаб кетади ва мен унга уйлана оламан, деб ўйлаган эдим”, деб жавоб берган.\nСудянинг: “Шу ҳолида унга уйланишга розимисиз?” деган саволига эса: “Ҳа, мен уни севаман”, деб жавоб берган эди.\nЭндиликда Амени қамоқдан чиққудек бўлса, бу йигит яна уни таъқиб қилишидан хавотир қилар экан, бундай ҳолларда Эронда аёл кишининг ҳимоясиз қолишини урғулайди.\nҚасос ҳаққи одамларни жиноятдан тиядими?\nЭронлик журналист Ҳуссайн Ориён: "Амени ва Мажид ўртасидаги бу воқеа ва бу воқеага нисбатан суд чиқарган ҳукм, бундан ҳам қизиғи, бу ҳукмнинг ижроси устидан муллаларнинг юритаётган мулоҳазалари яшаб турганимиз 21 аср да жуда ҳам эриш туюлади", дейди.\n- Эронда кўпчилик бунга қарши. Чунки, бу ноинсоний ҳатти-ҳаракатдир. Лекин улар шариятдан қасос ҳукмини олиб, бугунги замонавий дунё билан ҳисоблашмай, уни ижро этишга чоғланишмоқда. Аммо бундай ҳулқ-атвор билан бу режим яна қанча яшаши мумкин, буни ҳеч ким билмайди, - дейди эронлик журналист Ҳуссайн Ориён.\nБироқ, дунё жамоатчилиги ҳамда ўз халқининг эътирозларига қарамай, Эронда қасосга оид ҳукмлар ижро этиб келинмоқда.\nТеҳрон прокурори ўринбосари: “Агар бу воқеа матбуотда кенг ёритилса, бу каби инцидентларнинг такрорланиши олдини олади. Жазо муқаррарлигини билиш ижтимоий жиноятларни тўхтатишда катта рол ўйнайди”, дея интервю берган эди хориж матбуотининг бу борадаги саволларига жавобан.\nАммо, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи институтлар прокурорнинг бундай даъвосига қарши чиқиб, ҳатто Эрон мисолида бундай амалиётнинг самарасиз эканини айтиб келади.\nСудлов эски, аммо ижро тизими замонавийлашган\nЭронлик журналист Ҳуссайн Ориёндан Эронда қасос ҳукмининг ижро этилиши тартиби ҳақида ҳам сўрадик.\n- Агар ҳукм ижро қилинса, ҳукм қилинган одамнинг кўр қилиш маросими шифохонада ўтказилиши керак эди. Бу маросимни шифокорлар назорат қилади ва маҳкумга олдин оғриқни сездирмайдиган дори берилади. Кейин кислота томизилиб, унинг кўзлари кўр қилинади, - дейди Ҳуссайн Ориён.\nАйни пайтда журналист Эронда шариятга асослангани айтилган қонунлар эмас, балки бу қонунлар асосида чиқарилган ҳукмларнинг ижро этилиши замонавийлаштирилаётганини урғлайди.\nМисол учун, ўғирлик қилган кишиларнинг Эронда қўллари кесилади.\n- Улар замонавий тизимни – шифохоналар, шифокорлар, дори-дармонларни қўллайди. Ўғри қўли кесилаётганини ҳис қилмайди ҳам. Лекин шунда ҳам бу жуда даҳшатли, менимча,- дейди эронлик журналист.\nАммо баъзан Эронда суд ҳукми, айниқса, олий жазо турлари жамоат кўз ўнгида ижро этилади.\n- Шундай мисоллар ҳам борки, улар маҳкумларни жамоат кўз ўнгида кўтарма кранларда осишган. Бу жуда ваҳшиёна манзара. Уларнинг мантиғи шуки, шу таҳлит ижро этилган жазони кўзи билан кўрган одамлар жиноятдан тийилиши мумкин, гўёки. Аммо тарихдан биламизки, бу мантиқ нотўғридир. Тўғри, ўлим жазоси кўп давлатларда бор. Аммо унинг Эрондаги каби инсонлар кўз ўнгидан ваҳшийларча адо этилишини ва умуман, бундай жазони қабул қилиб бўлмайди, - дейди Эрон адлиясида қасос ҳаққи ва бу ҳақнинг ундирилиш системаси ҳақида сўзлай туриб Ҳуссайн Ориён.\nЭронча шарият абадийми?\nИнсон ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи халқаро ташкилотлар ва турли давлатлар ҳукуматлари йиллар давомида Эрон раҳбариятидан Адлия тизимини умуминсоний ҳуқуқ нормаларига мос равишда ўзгартириш ва айниқса, маҳкумларни жамоат жойларда қатл қилиш, жазолаш, сазойи қилиш амалиётлардан воз кечишни талаб қилиб келади.\nБироқ бу талаблар гўёки туби кўринмас қудуққа ташланган тош каби акс-садосиз қолмоқда.\n- Йиллар давомида биз Эрон ҳукуматидан бундай Адлия тизимини ўзгартиришига ишорат бўлувчи бирор оғиз сўз эшитмадик. Уларнинг асоси шуки, бундай Адлия тизими Қуръонга асосланган, шариат шу ва у абадий шундай қолиши керак. Аммо мен шариат айнан шундай экани ва унинг абадий шундай қолишини ҳамма мусулмонлар қувватлашига ишонмайман. Энг муҳими, бу тизим шу аҳволида узоққа бора олиши мумкинми? Бугун бунга жуда кўпчилик шубҳа қилса керак, - дейди эронлик журналист Ҳуссайн Ориён.


Миллий университет фахрийлари, битирувчилари - Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий Университети\nМиллий университет фахрийлари, битирувчилари\n1. Абдуваҳобов Абдували Абдусамадович (11.07.194) - ТошДУни битирган (1965), кимё фанлари доктори (1979), профессор (1981), ЎзР ФА академиги (1995), ЎзР ФА биоорганик кимё институти директори (1987-1993), ЎзР ФА кимё технологияси ва Ер ҳақидаги бўлимининг раиси (1992-1994), ЎзР ФА вице-президент (1994-1997).\nИлмий ишлари физиологик фаол моддаларнинг нозик органик синтези, стереокимё, қисқа молекулали биорегуляторлар молекуляр таъсир механизмнинг кимёвий моҳияти, ҳашаротларнинг кимёвий экологияси.\n2. Абдукаримов Абдусаттор (04.04.1942) - ЎОДУни битирган (1966). Биолог ва генетик олим, биология фанлари доктори (1979), профессор (1990), ЎзР ФА академиги (2000). ЎзР ФА генетика ва ўсимликлар экспериментал биологияси илмий тадқиқот институти директори (1992).\nА.Абдукаримов оқсил молекуласи ва унинг функцияси ҳамда физик-кимёвий хоссаларини ўрганди. Қатор генлар ва вектор молекулалар конструкциясини яратиб, якка ҳужайрадан сунъий шароитда ўсимлик етиштириш билан боғлиқ илмий ишлар дастурига раҳбар.\n3. Абдуллаев Абдумавлон Абдуллаевич (13.07.1930) - ЎОДУни битирган (1952). Биолог-ботаник олим. ЎзР ФА академиги (1995), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби, профессор (1980). ЎзР ФА Ўсимликлар экспериментал биологияси институтида директор (1972-1982, 1985-1989), ЎзР ФА Қишлоқ хўжалиги фанлари бўлими раиси (1997-1998).\nИлмий ишлари селекцияда ғўзанинг яқин қариндош ва географик узоқ ёввойи тур ҳамда формаларидан фойдаланиш, ғўзанинг филогенетик систематикаси муаммоларига бағишланган. Ғўза ёввойи турларининг корнология эволюцияси назариясини асослаб берди.\n4. Абдураззақов Абдужаббор (1932-1994) - ЎОДУни битирган (1956). Физик олим, физика-матеметика фанлари доктори (1972), профессор (1973), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1984), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1990), Абу Райҳон Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофотининг лауреати (1978). (вафот этган)\nИлмий ишлари асосан экспериментал ядро физикасига оид.\n5. Абуталиев Фарадей Басирович (25.03.1932) - ЎОДУни битирган (1952). Математик олим, физика-математика фанлари доктори (1964), профессор (1972), ЎзР ФА академиги (2000).\nИлмий ишлари дифференциал тенгламалар, ҳисоблаш математикаси, дастурлаш, ахборотлар назарияси, эластиклик назарияси, гидродинамика муаммоларига бағишланган.\n6. Азимов Содиқ Азимович (1914-1988) - ЎОДУни битирган (1940). Физик олим, физика-математика фанлари доктори (1955), профессор (1958). ЎзР ФА академиги (1962), ЎзР фан арбоби (1964), Абу Райҳон Беруний номидаги Давлат мукофоти лауреати (1974). ЎзР ФА физика-математика институтида (1958-1962, 1966-1988), ЎзР ФА Ядро физикаси институтида директор (1962-1966), Физика-қуёш илмий ишлаб чиқариш бирлашмаси бош директори (1986-1988) бўлган. (вафот этган)\nС.Азимов - ядро физикаси, юқори энергиялар физикаси ва юқори температурали гелио материалшунослик илмий мактабларининг асосчиси.\n7. Азларов Турсун Абдураҳимович (1938) - ЎОДУни битирган (1960). Математик олим, физика-математика фанлари доктори (1973), профессор (1974). ЎзР ФАакадемиги (2000), Абу Райҳон Беруний иомидаги ЎзР Давлат мукофоти лауреати (1973).\nИлмий ишлари лимит теоремалари, оммавий хизмат кўрсатишнинг математик назарияси ва узлуксиз функцияларни чизиқли мусбат операторлар ёрдамида яқинлаштириш муаммоларига бағишланган.\n8. Аминова Раҳима Ҳодисвна (1925-2001) - ЎОДУни битирган (1948). Тарихчи олим, тарих фанлари доктори (1963), профессор (1968), ЎзР ФА академиги (2004), Ўзбекистон Республикаси Фан арбоби (1985), Абу Райҳон Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1977).\nИлмий ишлари ишчилар синфининг тарихига, республика аграр масалаларига бағишланган. 250 босма тобоқ ҳажмидаги илмий асарлар муаллифи. (вафот этган)\n9. Алимов Шавкат Орифжонович (2.03.1945) - МДУни битирған (1967). Математик олим, физика-математика фанлари доктори (1973), профессор (1974), ЎзР ФАакадемиги (2000). СамДУ ректори (1985-1987), ТошДУ ректори (1987-1990), Олий ва Ўрта махсус таълим вазири бўлган (1990-1992). ХХРда Ўзбекистоннинг мухтор ва фавқулодда вакили (1995-1998).\nИлмий ишлари дифференциал ва интеграл тенгламаларни ўрганишга бағишланган.\n10. Аржаних Иван Семенович (1914-1980) - ЎОДУда ўқиган (1931-1934). Математик олим, математика фанлари доктори (1954), профессор (1987), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1960), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1964).\nИлмий ишлари дифференциал ва интеграл тенгламалар назариясига, вариацион ҳисоб, майдонлар назариясига, аналитик механика, квант механика, эластиклик назарияга оид. (вафот этган)\n11. Асқаров Акбар Асқарович (25.10.1902 - 1978) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1927). Терапевт, ЎзР ФА мухбир аъзоси (1943), тиббиёт фанлари доктори (1947), профессор (1946), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1956). У биринчи ўзбек шифокорларидан.\n«Ўрта Осиё кана иситмаси», «Безгак, унинг тарқалиши, клиникаси ва унга қарши кураш» номли монографиялар, «Лотинча-ўзбекча-русча нормал анатомия луғати», икки томли «Русча - ўзбекча тиббиёт луғати» каби 100 дан ортиқ асарлар муаллифи. (вафот этган)\n12. Аюпов Шавкат Абдуллаевич (14.09. 1952) - ТошДУни битирган (1974). Математик олим, физика-математика фанлари доктори (1983), профессор (1985), ЎзР ФА академиги (1995).\nЎзР ФА Математика институти директори (1992-1997), Олий Аттестация Комиссияси раиси (1997-2001), 2004 йилдан ЎзР ФА Математика институти директори.\nИлмий ишлари оператор алгебралари, йордан алгебралари, ЛИ ва Лейбниц алгебраларининг структуралари, нокоммуникатив интеграллар назарияси, квант эҳтимоллик назариясига оиддир.\n13. Аҳмедов Бўрибой Аҳмедович (1924-2002) - Ўрта Осиё Давлат уииверситетини битирган (1953). Шарқшунос олим, Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси, тарих фанлари доктори (1974), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1989), ЎзР ФА академиги (1995). Халқаро Амир Темур жамғармаси раиси (1995).\nИлмий ишлари Ўзбек халқининг этник тарихи ва шаклланиши, манбаашунослик, Ўрта Осиё халқларинииг X-XIX асрлардаги ижтимоий, сиёсий тарихи, Темур ва темурийлар даври тарихи ҳамда маданияти каби масалаларга бағишланган. (вафот этган)\n14. Аҳмедов Карим Содиқович (19.02. 1914-2003) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1937). Кимёгар олим, кимё фанлари доктори (1958), профессор (1960), ЎзР ФА академиги (1966), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1968), Абу Райҳон Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1970). ЎзР ФА кимё институтининг директори (1965 йилдан), ТошПИ ректори (1972-1988).\nИлмий ишлари коллоидлар ва полимерлар кимёсига оид бўлиб, сувда эрувчан полимерлар сирт-актив моддаларнинг синтез қилиш ва уларни ўрганиш ҳамда амалда татбиқ этиш масалаларига бағишланган. (вафот этган)\n15. Баратов Мубинжон Баратович (9.12.1933-2003) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1956). Файласуф олим, фалсафа фанлари доктори (1972), профессор (1981),ЎзР ФА академиги (2000). ЎзР ФА фалсафа ва ҳуқуқ институти директори (1970-1975). ЎзР ФА Шарқшунослик ииститути директори (1976-1980).\nИлмий ишлари Ўрта Осиё ва хорижий шарқ халқлари фалсафаси тарихига оид. (вафот этган)\n16. Бекжонов Раҳим Бскжонович (5.03.1930-23.02.2000) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1953). Физика-математика фанлари доктори (1967), профессор (1968), ЎзР ФА академиги (1989), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1973), Абу Райҳон Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1973).\nИлмий ишлари ядро физикасига оид. (вафот этган)\n17. Бедринцев Кирилл Николаевич (1907-7.04.1995) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1929). Иқтисод фанлари доктори (1951), профессор (1964), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1962), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1967). Илмий ишлари Ўрта Осиёда ишлаб чиқарувчи кучларни жойлаштириш ва ривожлантиришга оид. (вафот этган)\n18. Бондаренко Борис Анисимович (1923) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1953). Кибернетик олим, физика-математика фанлари доктори (1970), профессор (1974). ЎзР ФА академиги (2000), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1983).\nИлмий ишлари узлукли математик комбинотомик таҳлил, мураккаб математик физика масалаларини аналитик ва узлукли усуллар билан ечиш, арифметик фрактал тузулмаларини тузиш ва текширишга, эластиклик назариясининг уч ўлчовли статик масалаларига бағишланган.\n19. Боровков Александр Константинович (29.03.1904-25.11.1962) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1928). Иттифоқ Фанлар академияси (1958) ва ЎзР ФА мухбир аъзоси (1943), профессор (1953) Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1945).\nИлмий ишлари: Ўзбек алифбоси, имлосини ишлаб чиқишда, дарслик ва қўлланмалар тузишда бевосита қатнашган (1943-1969). Туркий халқларнинг тарихи, этнографияси, фольклорлик устида илмий ишлар олиб борди. Ўзбек тили шевасини ўрганди. Туркий халқларнинг тиллари тарихини ва грамматикасини ўрганишга катта ҳисса қўшди. (вафот этган)\n20. Бузин Евгений Иванович (1916 - 1969) -Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1939). Техиика фанлари доктори (1957), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1962).\nИлмий ишлари деформацияланувчан қаттиқ жисмлар, суюқлик ва газ механикаси назариясига доир. (вафот этган)\n21. Бўриев Тожибой (1938) - ТошДУни битирган (1961). Механик ва математик олим. Техника фанлари доктори (1974), профессор (1976), ЎзР ФА академиги (2000).\nИлмий ишлари қаттиқ жисм механикасига доир ҳодисаларни алгоритмлашга, статик ва динамик юк таъсиридаги бир ўлчовли ва кўп ўлчовли конструкцияларнинг аниқ ҳисобларига, эластиклик назариясининг динамик ва статик масалаларига оид.\n22. Буряков Юрий Федорович (15.03.1934) - Ўрта Осиё Давлат универсигетини битирган (1956). Археолог, тарихчи олим, тарих фанлари доктори (1984), ЎзР ФА академиги (1996). Шош-Илоқ археология экспедицияси раҳбари (1978-2003).\n23. Власова Нина Александровна (05.05.1930) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1951). Цитоэмбриолог, биология фанлари доктори (1975), ЎзР ФА академиги (2000).\nИлмий ишлари селекция мақсадларида турли геномли ғўза навларини эмбриологик, цитологик ва анатомик тадқиқ этишга, чигитда тола ва тукларнинг ҳосил бўлиши ва ривожланишини ўрганишга бағишланган.\n24. Валиев Абдулҳай Қосимович (1929-2003) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1952). Фалсафа фанлари доктори (1967), профессор (1969), ЎзР ФА академиги (2000). Абу Райҳон Беруний номидаги Давлат мукофоти лауреати.\nИлмий ишлари Туркистон зиёлиларининг ўтмиши, уларнинг жаҳон илми, маданияти ва маънавиятига қўшган буюк ҳиссаларини ўрганишга бағишланган. (вафот этган)\n25. Глушенкова Анна Ивановна (1.08.1926) -Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1938). Кимёгар олим, кимё фанлари доктори (1972), профессор (1982), ЎзР ФАакдемиги (2000), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1996). ЎзР ФА ўсимлик моддалари кимёси институти директори (1984-1989).\nИлмий ишлари табиий бирикмалар кимёсига, хусусан, чигит ва ундан олинадиган маҳсулотларни комплекс қайта ишлаш масалаларига оид.\n26. Гранитов Ипполит Иванович (12.02.1900 - 31.10.1981.) Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1930). Геоботаник, профессор (1960), биология фанлари доктори (1961), Ўзбекистонда хизмат кўрсатгаи фан арбоби (1965), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1968).\nИлмий ишлари Ўрта Осиё ўтлокдаридан тўғри ва унумли фойдаланиш, ўтлоклар ҳосилдорлигини ошириш, айниқса, Ўзбекистон гул ўсимликлари ва турларининг генезеси масалаларига бағишланган. (вафот этган)\n27. Губин Виктор Иванович (24.11.1917-22.04.1975) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1941). Геофизик олим, физика-математика фанлари доктори (1958), профессор (1960), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1967), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1962).\nИлмий ишларида фронтогенез учун қулай шароит вужудга келтирадиган усулларни топган, температура ва босимнинг объектив ўзгаришларини олдиндан ҳисоблаш ва босим бўйича шамол тезлигини аникдаш усулини таърифлаб берган, қисқа муддатга об-ҳавони олдиндан айтиб беришнинг миқдорий усулларини мукаммаллаштирган. (вафот этган)\n28. Дадабаев Акром Дадабаевич (1908-12.08.1988) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1928). Селекционер олим, биология фанлари доктори (1954). ЎзР ФА мухбир аъзоси (1966), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1968). Ўзбекистон Қишлоқ хўжалик академияси вице-президенти (1957-1961).\nИлмий ишлари: қурғокчилик ва касалликларга чидамли, эрта пишар ва барги тез тўкиладиган, 42 фоизигача тола берадиган ғўза навларини яратган. (вафот этган)\n29. Долимов Тўрабек Нўъмонович (18.08.1936) - ТошДУни битирган (1960). Геолог олим, геология-минерология фанлари доктори (1981), профессор (1985), ЎзР ФА академиги (1995) ЎзМУ ректори булган.\nИлмий ишлари бурмаланган ўлкалардаги вулқон жинсларининг петрологияси ва Тянь Шаннинг геодинамикасига бағишланган.\n30. Жалилов Остан (17.09.1937) - ТошДУни битирган (1961). Селекционер-генетик олим, ЎзР ФАакадемиги (2000), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1989), қишлоқ хўжалиги фанлари доктори (1981), профессор (1991). ЎзР ФА «Биолог» ИИБ бош директори (1991-1997) бўлган.\nИлмий ишлари радиацион нурланишнинг ғўза генетик аппаратига таъсирини ва шу йўл билан олинадиган фойдали йўналишдаги мутацияларнинг наслдан-наслга ўтишини ўрганишга бағишланган.\n31. Жўраев Тўхтамурод Жўраевич (25.10. 1934) - ЎОДУни битирган (1958). Математик олим, физика-математика фанлари доктори (1972), профессор (1974), ЎзР ФАакадемиги (1989), ТошДУ ректори (1992-1996), ЎзР ФА Президенти (1995-2000). Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1991), Абу Райҳон Беруний номидаги Давлат мукофоти лауреати (1974).\nИлмий ишлари - хусусий ҳосилали дифференциал тенгламалар ва чегаравий қатлам назариясига тегишли.\n32. Зоҳидов Теша Зоҳидович (10.05.1906-1981) - ЎОДУни битирган (1931). Зоолог олим, биология фанлари доктори (1948), профессор (1949), ЎзР ФА академиги (1952-1956), ЎзР ФА президенти (1952), ЎОДУ ректори (1950-1952), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1947), Абу Райҳон Беруний номидаги Давлат мукофоти лауреати (1971).\nИлмий ишлари умуртқали ҳайвонларни ўрганишга, зоология фанини тарғибот қилишга бағишланган. У «Қизилқум саҳросининг биоценози», икки жилдлик «Ўрта Осиё табиати ва ҳайвонлар олами» номли асарлари билан биология фанининг ривожланишига катта ҳисса қўшган. (вафот этган)\n33. Иброҳимов Неъмат (1945) - ТошДУни битирган (1970). Шарқшунос олим, манбашунос, жамоат арбоби, ЎзР ФА академиги (2000), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1990), филология фанлари доктори (1984), профессор (1985). Шарқшунослик институти ректори (1991-2005). Ўзбекистон хорижий мамлакатлар билан маданий маърифий алоқалар жамияти кенгаши раиси (2001-2008). Халқаро Ислом Академиясининг ректори (2018 йилдан).\nИлмий ишлари араб манбалари бўйича Ўрта Осиё тарихини ўрганиб, араб халқ романлари жанр ва услубий қурилишига оиддир.\n34. Исмоилов Носир Исмоилович (27.05.1901-1971) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1929). Терапевт, тиббиёт фанлари доктори (1947), профессор (1948), ЎзР ФАмухбир аъзоси (1952), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1951). Илмий ишлари меъда-ичак, юрак-томир ва қон касалликларига оид. (вафот этган)\n35. Йўлдошев Беҳзод Содиқович (9.05.1945) - ТошДУни битирган. (1968). Физик олим, физика-математика фанлари доктори (1981), профессор (1987), ЎзР ФАакадемиги (2000). ЎзР ФА Президенти (2000-2005). ЎзР ФА Ядро физикаси институтининг директори (2005 йил декабридан).\nИлмий ишлари юқори энергиялар физикаси, ядровий физика ва элементар зарралар физикаси институтда жаҳон стандартларига мос келувчи радио изотопларини кенг кўламда ишлаб чикариш ва четга сотиш, маҳаллий тоғ-кон саноати чиқиндиларидан асл ва нодир металларни қўшимча равишда ажратиб олиш технологиясига бағишланган.\n36. Йўлдашев Тоймас Саттиевич (30.07.1931) - МДУни битирган (1954). Физик олим, физика-математика фанлари доктори (1972), профессор (1983). ЎзР ФАакадемиги (1994), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1991). ЎзР ФА астрономия институти директори (1983-1995).\n37. Йўлдошев Садриддин Ходжаевич (22.02. 1917-24.04.1996) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1939). Биолог олим, биология фанлари доктори (1966), профессор (1979), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1968). 1972 йилдан Бутун иттифоқ Пахтачилик илмий текшириш институти (СоюзНИХИ) директори бўлган.\nИлмий ишлари - ғўза биологияси, айниқса, унинг ётиб қолиш сабаблари, вилт касаллигага қарши кураш масаласига оид. (вафот этган)\n38. Комилов Мирзоян Мирзааҳмедович (17.10.1936) - Н.Э.Бауман номидаги Москва Олий техника билим юртини битирган (1960). Информатика ва кибернетика соҳаси олими, ЎзР ФА академиги (1994), техника фанлари номзоди (1974), профессор (1977). "Кибернетика" ИИЧБ қошидаги Тизимли тадқиқотлар илмий текшириш институти директори (1992-1994), ЎзР ФА вице-президенти (1994-2000).\nИлмий ишлари асосан информатика, кибернетика, инсон-машина хамда сунъий интеллект тизимларини қуриш, ечим қабул қилиш, тасвирларни аниқлаш назарияси ва амалиётига оид.\n39. Канаш Сергей Степанович (23.09.1896 - 1975) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1925). Селекционер олим. ЎзР ФА ҳақиқий аъзоси (1952). Бутуниттифоқ ғўза селекцияси ва уруғчилиги илмий текшириш институти директори (1960-1964).\nИлмий ишлари ғўза биологияси селекцияси ва уруғчилиги, ҳар хил хромосомали ғўза турларини ўрганиш усуллари масалаларига бағишланган. (вафот этган)\n40. Каримов Убайдулла Исраилович (1.04.1920-11.10.1997) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1949). Шарқшунос олим, филология фанлари доктори (1972), ЎзР ФА академиги (1995). Абу Райҳон Беруний асарларига оид цикл илмий тадқиқотлар ва унинг таржимасининг илмий шарҳи учун Абу Райҳон Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофотига сазовор бўлди (1971).\nИлмий ишлари шарқ кимёси, доришунослиги, табобат тарихи каби соҳаларни ўрганишга оид. (вафот этган)\n41. Лапкин Кузьма Иванович (31.10.1904-19.07.1989) - Ўрта Осиё Давлат университетининг иқтисод факультетини битирган (1930). Иқтисодчи, иқтисод фанлари доктори (1966), профессор (1968), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1964), ЎзР ФА академиги (1979). ЎзР ФА вице-президенти (1981-1987). (вафот этган)\nИлмий ишлари қишлоқ хўжалигини режалаштириш ва бошқариш, қишлоқ хўжалигига ихтисослаштиришнинг назарий асослари, қишлоқ хўжалигини ривожигантиришнинг истиқболларини прогнозлаш масалаларига оид.\n42. Мальцев Абрам Маисеевич (20.04.1897-25.07.1963) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1928). Селекционер, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган агроном, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби, ЎзР ФА мухбир аъзоси (1943). Бутун иттифоқ пахтачилик илмий-тадқиқот институтида директор (1942—1955).\nИлмий ишлари ғўза селекцияси ва уруғчилиги генетикаси, биохимия ва географиясига оид. (вафот этган)\n43. Мамадолимов Абдуғафур Тешабоевич (1947) - ТошДУни битирган (1969). Физик олим, физика-математика фанлари доктори (1985), профессор (1989), ЎзР ФА академиги (2000).\nИлмий ишлари чуқур сатҳли ярим ўтказгичлар ва электр ўтказувчан полимерлар физикасига оид.\n44. Мубораков Ермуҳаммад Нурупович (22.04.1944-18.11.1999) - ТошДУни битирган (1970). Механик олим, техника фанлари доктори (1989), профессор (1991), ЎзР ФА академиги (1994).\nИлмий ишлари ер ости фазовий иншоотларнинг сейсмик кучлар таъсирида деформацияланиш, зўриқиш ҳолатларини тадқиқ қилишнинг назарий асосларини яратишга оид. (вафот этган)\n45. Мусаев Жўра Азимбоевич (5.12.1928) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1948). Генетик олим, биология фанлари доктори (1973), профессор (1975), ЎзР ФА академиги (1984), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1980). ЎзР ФА ўсимликлар экспериментал биология институти директори (1982-1984). Ғўзанинг ирсий тоза генетик коллекциясини яратган. Биринчи бўлиб аллотетраплоид ғўзалар белги ва хусусиягларини ўрганиб, генларнинг комбинатив таъсирида ирсийланиши тўғрисидаги генетик назарияга асос солган, ғўзанинг "Гулбаҳор", "Навбаҳор", "Армуғон" навларини яратишда қатнашган.\n46. Муқимов Комил Муқимович (14.02.1940) - Ўрта Осиё Давлат университетида ўқиган (1957 - 1961). Физик олим, физика - математика фанлари доктори (1988), профессор (1989), ЎзР ФА академиги (2000). Бухоро университети ректори бўлган (1992—2005).\nИлмий ишлари магнитооптика, ядро, ферримагнитик диэлектрикларда магнитооптик ҳодисаларга оид. К.Муқимов изланишлари туфайли магнит ҳодисалари физикаси соҳасида янги "кучли магнит майдонида нодир элементлар магнито оптикаси" илмий йўналиши шаклланди.\n47. Мусахонов Мирзаюсуп Мирзамаҳмудович (1.09.1943) - МДУни битирган (1967). Физик олим, ЎзР ФА академиги (1995), физика-математика фанлари доктори (1982), профессор (1982).\nИлмий ишлари элементар зарралар физикасига, асосан квант ядродинамикасига оид.\n48. Муҳаммаджонов Абдулаҳад Раҳимжонович (26.12. 1928) -Ўрта Осиё Давлат Университетини битирган (1951). Шарқшунос ва археолог олим, тарих фанлари доктори, ЎзР ФА академиги (2000). ЎзР ФА тарих ва археология институти директори (1980-1983), ЎзР ФА вице-президенти (1996-1998), Ўзбекистон тарихи институти директори (1996-1998) бўлган. "Ўзбекистонда ижтимоий фанлар" журналининг бош муҳаррири (1997 -йилдан).\nИлмий ишлари Ўрта Осиё суғорма деҳқончилик, ирригация, гидротехника ҳамда деҳқончилик соҳаларининг вужудга келиши ва тараққиёти тарихига оид.\n49. Мўминов Рамзилла Абдуллаевич (24.10.1941) - ТошДУ ни битирган (1963). Физик олим, физика-математика фанлари доктори (1979), профессор (1990), ЎзР ФА академиги (2000). ЎзР ФА физика-техника институтида махсус конструкторлик буйроси директори (1984-1988), ЎзР ФА фан ва техника давлат қўмитасининг Давлат илмий-техника ахборот бўлими директори (1996—2002) бўлган.\nИлмий ишлари қаттиқ жисмлар физикаси, ярим ўтказгичлар ва диэлектриклар физикаси ва шулар асосида асбоб ускуналар яратишга оид.\n50. Мўминов Толиб Мусаевич (1.11.1943) - СамДУни битирган (1965). Физик олим, ЎзР ФА академиги (2000), физика-математика фанлари доктори (1979), профессор (1981). Абу Райҳои Беруний номидаги Ўзбекистои Давлат мукофоти лауреати (1977), Амалий физика илмий текшириш институти директори (1981-1987), СамДУ ректори (1992-1995), ТошДУ қошидаги Амалий физика илмий текшириш институти директори (1995 йилдаи).\nИлмий ишлари фундаментал ва амалий ядро физикасига оид.\n51. Назаров Бахтиёр Аминович (17.09.1945) -ТошДУни битирган (1966). Адабиётшунос олим, филология фанлари доктори (1984), профессор (1994). ЎзР ФА академиги (2000). ЎзР ФА Тил ва адабиёт ииститути директори (1986-1990), Ўзбекистон Республикаси Президенти давлат маслаҳатчиси (1990-1992), айни вақтда "Ўзбек тили ва адабиёти" журналининг бош муҳаррири (1986-1994) бўлган. Илмий ишлари ўзбек адабиёти тараққиёти, танқидчилик ва адабиётшунослик методологияси муаммолари, адабиёт назарияси ва адабий алоқалар масалаларига бағишланган.\n52. Ойбек Мусо Тошмуҳаммедов (10.01.1905-1.07.1968) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1930). Ёзувчи, шоир, олим ва жамоат арбоби, Ўзбекистон халқ ёзувчиси (1965), ЎзР ФА академиги (1943). «Шарқ юлдузи» журналининг муҳаррири (1945 - 1957), Ўзбекистон ёзувчилар союзи правленияси раиси (1945 - 1950), "Ўзбек тили ва адабиёти" журналининг бош муҳаррири (1958 - 1968).\nОйбекнинг бадиий асарлари чет тилларига таржима қилинди. "Навоий" романи Давлат мукофотига сазовор бўлган. Илмий асарлари ўзбек мумтоз адабиётини чуқур ўрганишда, адабий меросга тўғри ёндашишда катта аҳамият касб этди. (вафот этган)\n53. Олимжонов Раҳим Олимжонович (10.07.1913 - 17.02.1985) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1935). Эитомолог, биология фанлари доктори (1949), профессор (1950), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1952), ЎзР ФА Зоология ва паразитология институти директори (1958-1961).\nИлмий ишлари ғўза, беда ва бошқа қишлоқ хўжалик экинлари зараркунандалари ва уларга қарши кураш чораларига оид. (вафот этган)\n54. Орипов Тоҳир Фотиҳович (7.09.1945) - ТошДУни битирган (1970). Биофизика, экология соҳаси олим. Биология фанлари доктори (1988), профессор (1998), ЎзР ФА академиги (1994 - 95). Ўзбекистон Республикаси Президентининг давлат маслаҳатчиси (1997), ЎзР ФА вице-президенти (1997 йилдан) бўлган.\nИлмий ишлари оқсил моддаларнинг биоэмбраналар билан таъсирланиш биоспектроскопиясига оид.\n55. Парпиев Нусрат Агзамович (14.09.1931) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1953). Кимёгар олим. Кимё фанлари доктори (1976), профессор (1981), ЎзР ФА академиги (1995). Бухоро озиқ-овқат ва енгил саноат технологияси институти ректори (1977-1989), Тошкент кимё технология институти ректори (1994—2001).\nИлмий ишлари кординацион бирикмалар кимёсига оид.\n56. Попов Владимир Иванович (23.02.1907 - 25.11.1991) - Ўрта Осиё Давлат Университетини битирган (1927). Геолог олим, геология-минерология фанлари доктори (1939), профессор (1940), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1957). ЎзР ФА академиги (1968).\nИлмий ишлари асосан чўкинди жинсларнинг фациал комплексларини аниқлаш ва фациал-полеогеографик картага тушириш методикаси ва геологик формациялар таснифига бағишланган. (вафот этган)\n57. Рашидова Сайёра Шарафовна (2.08.1943) - МДУни битирган (1965). Кимёгар олима, кимё фанлари доктори (1983), профессор (1984), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1993), ЎзР ФА академиги (2000). ЎзР ФА полимерлар кимёси ва физикаси институти директори (1981 йилдан), Ўзбекистон Олий мажлиси депутати, Олий мажлиснинг инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (1995 йилдан). ЎзМУ кафедра мудири (2006 йилдан).\nИлмий ишлари юқори молекуляр бирикмалар кимёси - полимерлар занжирида кечадиган кимёвий реакцияларга оид.\n58. Рашидов Турсунбой (1934) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1956). Механика соҳаси олими, ЎзР ФА академиги (1984), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1977), Абу Райҳон Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1983). ЎзР ФА механика ва иншоотларнинг сейсмик мустаҳкамлиги институти директори (1966-1974), Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат ииститути ректори (1974 - 1979), ЎзР\nФА вице-президенти (1985-1992), ЎзР ФА Президиуми механика бошқарув жараёнлари ва информатика бўлими раиси (1992 - 1994).\nИлмий ишлари конструкциялар ва иншоотларнинг сейсмодинамикасига оид.\n59. Расулов Ўткир Ҳасанович (11.07.1939) - Ўрга Осиё Давлат университетини битирган (1961). Физик олим, физика-математика фанлари доктори (1979), профессор (1992), ЎзРФА академиги (1995). ЎзР ФА Электроника институти директори (1985 йилдан).\nИлмий ишлари физика электроника ва қаттиқ жисм сирти, физик кимёси масалаларига оид.\n60. Рисқиев Тўхтапўлат Турсунович (3.11.1944) - ТошДУни битирган (1970). Физик олим, техника фанлари доктори (1993), ЎзР ФА академиги (1995). Ўзбекистон Реснубликаси Президентининг фан, таьлим ва ижтимоий муаммолар масалалари бўйича давлат маслаҳатчиси (1993-1994, 1997-2003), Ўзбекистон Республикасининг Буюк Британия ва Шимолий Ирландия қўшма қироллигидаги фавқулодда ва мухтор элчиси (2003 йилдан).\nИлмий ишлари юқори контентратлаштирилган қуёш энергиясидан фойдаланган ҳолда хусусиятлари олдиндан белгиланган янги материалларни яратиш биологиясига оид.\n61. Ртвеладае Эдвард Васильсвич (14.05.1942) - ТошДУии битирган (1967). Археолог, тарихчи олим. Тарих фанлари доктори (1989), профессор (1992), ЎзР ФАакадемиги (1995), Абу Райҳон Беруний номидаги Ўзбекистон давлат мукофоти лауреати (1985).\nИлмий ишлари Ўрта Осиёиинг қадимги ва ўрта асрлар тарихи, археологияси, нумизматикаси, этнографияси, санъати, маданиятини ўрганишга бағишланган.\n62. Рустамов Ҳусни Рустамович (21.03.1910) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1932). Кимёгар олим, кимё фанлари доктори (1954), профессор (1955), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1967), ЎзР ФА академиги (2000).\nИлмий ишлари кислота асос католитик жараёнлар реакцияларинииг генетикаси ва механизми ҳамда адсорбция жараёни кучини ўрганишга багишланган.\n63. Рустамов Алибек (15.05.1931) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1955). Манбаашунос, тилшунос олим. Филология фанлари доктори (1968), профессор (1968), ЎзРФА академиги (1995).\nИлмий ишлари туркшунослик ҳамда умумий тилшуносликнинг амалий ва назарий масалаларига оид.\n64. Салиҳов Шавкат Исмаилович (12.12.1944) - ТошДУни битирган (1967). Кимёгар олим, биология фанлари доктори (1984), профессор (1984), ЎзР ФА академиги (1995), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1998). 2005 йил март ойидан ЎзР ФА президенти.\nИлмий ишлари оқсиллар ва пепцидлар тузилиши ҳамда хоссаларини ўрганиш масалаларига оид.\n65. Салоҳитдинов Маҳмуд Салоҳитдинович (1933-2018) - ЎОДУни битирган (1955). Математик олим, физика-математика фанлари доктори (1967), профессор (1969). ЎзР ФА академиги (1974), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1984). ЎзР ФА вице президенти (1984-1985), Ўзбекистон Олий ва ўрта махсус таълим вазири (1985-1989), ЎзР ФА президенти (1988-1994) бўлган.\nИлмий ишлари - чизиқли бўлмаган хусусий ҳосилали дифференциал тенгламалар тизими учун Коши масаласини ҳал қилишга бағишланган.\n66. Саримсоқов Тошмуҳаммад Алиевич (10.09.1915-1995) - ЎОДУни битирган (1936). Математик олим, давлат ва жамоат арбоби, физика-математика фанлари доктори (1942), профессор (1942). ЎзР ФА академиги, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1960), Давлат мукофоти лауреати (1967), Меҳнат қаҳрамони (1990). ЎОДУ (1943-44, 1952-1958), ТошДУ ректори (1971-1983) булган.\nЎзР ФА президенти (1947-1952). Ўзбекистон Министрлар совети Олий ва ўрта махсус таълим Давлат Комитетининг раиси (1959-1960), Ўзбекистон Республикаси Олий ва Ўрта махсус таълим вазири (1960-1971).\nТ.АСаримсоқов Ўзбекистонда олий таълимнинг, математика фанининг ривожланганига катта ҳисса қўшган, кўплаб фан номзодлари ва фан докторларини тайёрлаб етиштирган. У 1971 йилдан Осиё ва Африка ҳамкорлик жамияти Ўзбекистон комитетининг раиси эди. (вафот этган)\n67. Сатимов Нуъмон Юнусович (15.12.1939-2006) - МДУни битирган (1962). Математика олим, физика-математика фанлари доктори (1977), профессор (1978). ЎзР ФА академиги (2000).\nИлмий ишлари дифференциал тенгламалар, оптимал бошқарув ва зиддиятли жараёнлар назариясига оид. (вафот этган)\n68. Сатторов Жўрақул Сатторович (1938) - ТошДУни битирган (1962). А1 кимёгар, тупроқшунос олим. Қишлоқ хўжалик фанлари доктори (1980), профессор (1982), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган қишлоқ хўжалик ходими (1990), ЎзР ФА академиги (1994). ЎзР ФА тупроқшунослик ва агрокимё илмий текшириш институти директори (1987-1995), СамДУ ректори (1995-1999).\nИлмий ишлари тупроқ мелиорацияси, тупроқшунослик, агрокимё ва экология, чўллашиш жараёнининг тупроқ қатламига таъсири, сув омборларинииг чўкинди лойҳаларидан ўғит сифатида фойдаланиш масалаларига бағишланган.\n69. Саъдуллаев Азимбай (9.01.1947) - МДУни битирган (1969). Математик олим. Физика-математика фанлари доктори (1982), профессор (1985), ЎзР ФАакадемиги (1995). Урганч Давлат университети ректори (1992—2007), Хоразм Маъмун академияси раиси (1997- 2002).\nИлмий ишлари кўп аргументли функциялар назариясига, Комплекс потенциаллар назариясига оид.\n70. Сирожиддинов Саъди Ҳасанович (10.05.1920-04.1988) - ЎОДУни битирган (1942). Математик олим ва жамоат арбоби, физика-математика фанлари доктори (1953), профессор (1956), ЎзР ФА академиги (1966), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1970), Абу Райҳон Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1973). ТошДУ ректори (1966-1970), ЎзР ФА вице-президенти (1970-1983), ТошДУ ректори (1983-1987) бўлган.\nИлмий ишлари кўп ўзгарувчанли классик рўиҳадларнинг муҳим хоссаларига бағишланган, Марков занжири учун лимит теоремаларии умумлаштириш ва ассимнотик ёйилмалар соҳасидаги тадқиқотлардир. (вафот этган)\n71. Содиқов Обид Содиқович (5.11.1913-1987) - ЎОДУни битирган (1937). Кимёгар олим, давлат ва жамоат арбоби, кимё фанлари доктори (1946), профессор (1947). ЎзР ФА академиги (1947), Итгифоқ Фанлар Академиясининг академиги (1972), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1960), Меҳнат қаҳрамони (1973). ТошДУ ректори (1958-1966). ЎзР ФА Президенти (1966-1984).\nО.С.Содиқов раҳбарлигида ва қўл остида 30га яқин номзодлик, бир неча докторлик диссертациялари тайёрланган ва ҳимоя қилинган. (вафот этган)\n72. Стародубцев Сергей Васильевич (24.10.1914-19.03.1967) - ЎОДУда ўқиган (1931), МДУни битирган (1935), физик олим, техника фанлари доктори (1946), профессор (1947), ЎзР ФА академиги (1956), вице-президенти (1956-1966), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1964). ЎзР ФА ядро физикаси институти директори (1966—1967).\nИлмий ишлари физик электроника атом ядроси физикаси, ядро ва радиация физикаси, радиоактив изотоплар ва нурлардан техникада фойдаланиш, соф материаллар технологиясига оид. (вафот этган)\n73. Султанов Абдулла Султанович (13.03.1913—26.10.1983) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1935). Кимёгар олим, кимё фанлари доктори (1964), профессор (1966), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1966), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1973).\nИлмий ишлари нефтни қайта ишлаш ва нефть кимёси саноати органик катализи муаммоларига оид. (вафот этган)\n74. Султанов Муҳаммад Алиевич (02.02.1915-12.07.1980) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1937). Гельминтолог, биология фанлари доктори (1963), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1968).\nИлмий ишлари Ўзбекистоннинг уй ва ов хўжалик аҳамиятига эга бўлган паррандалар гельминтлари, от ошқозон бўқаси ҳамда бошқа ёввойи ҳайвонлар паразити фаупасини ўрганиш, уларга қарши кураш чораларини ишлаб чиқишга багишланган. (вафот этган)\n75. Султонов Иззат Отахонович (1910) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1930). Адабиётшунос, драматург. Филология фанлари доктори (1955), ЎзР ФА академиги (1995), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби (1964), Абу Райҳон Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1970).ЎзР ФА Тил ва адабиёт институти директори (1948-1953).\nИлмий ишлари ўзбек адабиёти тарихини ва Навоий ҳаётини ўрганишга бағишланган.\n76. Тошмуҳамедов Бекжон Ойбекович (27.01.1935) - МДУни битирган (1958). Биолог-биофизик олим. Биология фанлари доктори (1971), профессор (1973), ЎзР ФА академиги (1987), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1985). ЎзР ФА физиология институти директори (1985-1992).\nИлмий ишлари биологик мембраналарнинг ҳосил бўлиши ва уларнинг бошқарувчанлик роли, токсинлар, гармонлар, иестинидлар, фероманлар ва бошқа биологик актив моддаларнинг мембранага таъсир қилиш механизмини ўрганишга оид.\n77. Ташпўлатов Юнус Ташпўлатович (15.08.1932) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1953). Кимёгар олим, профессор (1980), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1981), кимё фанлари доктори (1978), ЎзР ФА академиги (2000). Кимё саноати вазирлиги қошидаги Пахта целлюлозаси технологияси илмий текшириш институти директори бўлган (1974-1983).\nИлмий ишлари пахта целлюлозаси ва унинг модификацияланган хилларини рентгенозатик ва ИК спектрлар ёрдамида текшириш, улар тузилишини тадқиқ қилишга маҳаллий хом ашёлардан пишиқ материаллар олишга оид.\n78. Турсунмуҳамедов Саттор Фазилҳақович (11.01.1929) -Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1952). Файласуф олим. Фалсафа фанлари доктори (1970), профессор (1972), ЎзР ФА академиги (2000). Тошкент Давлат педагогика институти ректори (1980-1983).\nИлмий ишлари саноат ва қишлоқ хўжалик меҳнати, ижтимоий гуруҳлар, табақалар, мулкдорлар синфининг фарқланиши, ижтимоий фалсафа, сиёсатшунослик соҳаларига бағишланган.\n79. Толипов Шукур Толипович (5.01.1908-1980) - Ўрта Осиё Давлат Университетини битирган (1935). Кимёгар олим, кимё фанлари доктори (1948), профсссор (1949), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1950), Қозоғистон ФА академиги (1967 й.).\nИлмий ишлари нодир ва тарқоқ элементларни турли тоғ жинслари ва ишлаб чиқариш маҳсулотларида аниқлашнинг янги методларига бағишланган. (вафот этган)\n80. Троицкий Виталий Иванович (13.07.1932) - Ўрта Осиё Политехника Институтини битирган (1956). Геолог инженер. Геология фанлари доктори (1967) профессор (1968). Ўзбекистон Республикаси Абу Райҳон Беруний номидаги давлат мукофоти лауреати (1985), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1995), Россия табиий фанлар академияси академиги (2008).\n81. Умаров Ғиёс Ёқубович (25.12.1921 - 21.12.1988) -Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1943). Физик олим. Техника фанлари доктори (1967), профессор (1968), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1968). Илмий ишлари ядро физикаси, гелиофизика масалаларига оид. (вафот этган)\n82. Усманов Ҳамдам Усманович (16.10.1916 -5.07. 1994) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1937). Кимёгар олим. Кимё фанлари доктори (1954), профессор (1955), ЎзР ФА академиги (1966), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1966). ЎзР ФА кимё институти директори (1952—1956), ЎзР ФА ўсимликлар кимёси институти директори (1956-1959), ЎзР ФА Полимерлар кимёси институти директори (1959-1962).\nИлмий ишлари целлюлоза кимёси ва физикаси, пахта толаси, пахта қолдиқлари, фтор полимерларини ўрганишга бағишланган. (вафот этган)\n83. Усманов Файзулла Асадуллаевич (30.04.1935) -Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1969). Геолог олим. Геология ва минерология фанлари доктори (1979), ЎзР ФА академиги (1995), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1998). ЎзР ФА геология ва геофизикаси институти директори (1992-2000) бўлган.\nИлмий ишлари геологик тадқиқотларни математик алмаштириш ва компьютерлаштиришга бағишланган.\n84. Умидова Зулфия Иброҳимовна (1.07.1897-17.04.1980) - Туркистон Давлат Университетини битирган (1922). Терапевт, тиббиёт фанлари доктори (1947), профессор (1948), Иттифоқ Тиббиёт Фанлари Академиясининг мухбир аъзоси (1948), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган врач (1944), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1949).\nИлмий ишлари ўпка патологиясига ва иссиқ иқлим шароитида юрак-томир системаси касалликларини даволашга, шунингдек, соғлом одамнинг юрак-томир системаси ва миокард-инфарктинииг клиник хусусияти ҳамда тонус томирлар камчилигининг бошқа шаклларини ёритишга бағишланган. (вафот этган)\n85. Файзуллаев Жорулла Файзуллаевич (11.02.1924-24.10.1992) - Ўрта Осиё Давлат Университетини битирган (1948). Гидромеханик олим, техника фанлари доктори (1971), профессор (1971). ЎзР ФА мухбир аъзоси (1974), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1992).\nИлмий ишлари суюқлик ва кўп фазали муҳитлар механикаси, гидродинамика, қон гидродинамикаси, суғориш гидродинамикасига оид. (вафот этган)\n86. Фармонов Шокир Қосимович (20.02.1941) - Ўрта Осиё Давлат Университетини битирган (1963). Математик олим. Физика-математика фанлари доктори (1973), профессор (1977). ЎзР ФА академиги (2000).\nИлмий ишлари Марков занжири бўйича бошланғич тасодифий миқдорлар ва векторлар учун илмий теоремалар яратишга оид. (вафот этган)\n87. Филатов Алсксандр Николаевич (1.10.1930) - Ўрта Осиё Давлат Университетини битирган (1953). Математик ва механик олим. Физика-математика фанлари доктори (1969), профессор (1970), ЎзР ФА академиги (2000).\nИлмий ишлари асосан дифференциал ва интегро-дифференциал тенгламалар назариясига асиптотик усулларни қўллашга оид.\n88. Хайруллаев Музаффар Мухитдинович (17.11.1931-26.03. 2004) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1951). Философ олим. Фалсафа фанлари доктори (1966), профессор (1967), ЎзР ФА академиги (1989).\nЎзР ФА философия ва ҳуқуқ институти директори (1961-1970, 1975-1980) бўлган. Сўнг ЎзР ФА Шарқ қўлёзмалар институти директори (1980-1987, 1993-2004) бўлган.\nИлмий ишлари Ўрта Осиё халқлари фалсафий тафаккури тарихи, маданият ва маънавият масалаларига бағишланган. (вафот этган)\n89. Шермуҳаммедов Саид (12.05. 1930) - СамДУни битирган (1953). Файласуф олим. Фалсафа фанлари доктори (1973), профессор (1978). Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1980). Абу Райҳон Беруний номидаги Ўзбекистон Республикаси Давлат мукофоти лауреати (1992), ЎзР ФА академиги (2000).\nЎзбекистон КП Марказий комитетида Фан ва маданият бўлими мудири ўринбосари (1964-1965), маданият бўлими мудири (1965-1970). Ўзбекистон маориф вазири (1970-1984), Ўзбекистон Педагогика илмий текшириш институти директори (1984-1985), Ўзбекистон Фалсафа жамияти президенти (1990 йилдан).\nИлмий ишлари маданият назарияси ва бошқа муаммоларга бағишланган.\n90. Цуксрваник Исак Платонович (23.05.1901-21.04.1968) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1927). Кимёгар олим. Кимё фанлари доктори (1940), профессор (1940), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1942), ЎзР ФА академиги (1966).\nМенделеев номли Бугуниттифоқ кимёгарлар жамияти Республика бошқарувининг раиси бўлган (1942-1957).\nИлмий ишлари ароматик бирикмаларни аниқлаш ва ациллашга оид. Ароматик углеводородларни спиртлар билан алюминий хлорид иштирокида аниқлаш усулларини ишлаб чиққан. (вафот этган)\n91. Юдахин Константин Кузмич (31.05.1890 - 22.02. 1975) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1925). Тилшунос, шарқшунос олим. Профессор (1940), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1952), Қирғизистон ФА академиги (1955). «Қирғизча-русча луғат» учун 1967 йилда Давлат мукофотига сазовор бўлган. Илмий ишлари луғатчиликка, туркий тиллар диалектологиясига оид. (вафот этган)\n92. Юнусов Собир Юнусович (18.03.1909 - 29.11.1995) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1935). Кимёгар олим. Кимё фанлари доктори (1949), профессор (1952), ЎзР ФА академиги (1952), Иттифоқ ФА мухбир аъзоси (1958), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1959), Леопольдин номли немис табиатшунослари академиясининг академиги (1962), Меҳнат Қаҳрамони (1969).\nЎзР ФА вице-президенти (1952-1962), ЎзР ФА Ўсимлик моддалари кимёси институти директори (1958-1983) бўлган.\nИлмий ишлари янги алколоидли ўсимликларни излаш, янги топилган алколоидларнинг тузилишини аниқлаш ва уларни амалиётга жорий қилишга бағишланган. (вафот этган)\n93. Юнусов Муҳаммаджон Собирович (5.01.1932 - 15.10. 2002) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1955).Физик олим. Физика-математика фанлари доктори (1981), профессор (1983), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1993), ЎзР ФА академиги (2000).\nИлмий ишлари аралашмалар билан бойитилган ярим ўгказгичлар ва улар асосидаги асбобларнинг тузилмаларига турли кўринишдаги энергиялар ва чуқур юриб борувчи нурлар таъсир этганда юз берадиган электр жараёнларини текширишга оид. (вафот этган)\n94. Юсупов Эркин (1929-2003) - ЎОДУни битирган (1951). Файласуф олим ва жамоат арбоби. Фалсафа фанлари доктори (1965), профессор (1966), ЎзР ФА академиги (1979), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1979). ЎзР ФА вице-президенти (1979-1989), ТошДУ ректори (1990-1992) бўлган.\nИлмий ишлари ижтимоий фалсафа, мантиқ тарих, сиёсатшунослик, маънавият, мафкура масалаларига оид. (вафот этган)\n95. Ўразбаев Муҳаммад Тошевич (20.05.1906-9.05.1971) - ЎОДУнинг ишчи факультетини битирган (1928). Механик олим, техника фанлари доктори (1947), профессор (1938).\nЎзР ФА академиги (1956), Иттифоқ қурилиш ва архитектура академиясининг ҳақиқий аъзоси (1957), Давлат мукофоти лауреати (1959), Абу Райҳон Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти (1967) лауреати. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1960).\nЎзР ФА механика ва иншоотларнинг сейсмик мустаҳкамлиги институти директори (1947-1957). Тошкент Политехника институти ректори (1963-1971).\nИлмий ишлари асосан механика ва иншоотларнинг сейсмик мустаҳкамлиги назариясига оид. (вафот этган)\n96. Қори Ниёзий - Тошмуҳаммад Ниёзович (2.09. 1897-18.03.1970). Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1921). Математик олим, педагог, давлат ва жамоат арбоби, физика-математика фанлари доктори (1930), профессор (1931), ЎзР ФАакадемиги (1943), ЎзР ФА биринчи президенти (1943-1947), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1939), Меҳнат қаҳрамони (1967). Икки марта Давлат мукофотига сазовор бўлган.\nИлмий ишлари ўзбек математика атамашунослиги ва олий математика дарслиги (ўзбек тилида), Ўзбекистон халқларининг маданияти тарихи масалаларига багишланган. (вафот этган)\n97. Қаюмов Азизхон Пўлатович (1926-2018) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1949). Ўзбек адабиётшуноси, филология фанлари доктори (1961), ЎзР ФА академиги (1995), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1986).\nЎзР ФА тил ва адабиёт инстигути директори (1958-1961) бўлган. Тошкент маданият институти ректори (1974-1979), Ҳамид Сулаймонов номидаги қўлёзмалар институти директори (1979).\nИлмий шшлари Навоий ҳаёти ва ижодини, ўзбек мумтоз адабиёти тарихини ўрганишга оид.\n98. Қосимов Акмалжон (1937 - 2004) - ТошДУни битирган (1961). Биохимик олим. Биология фанлари доктори (1978), профессор (1978), ЎзР ФАнинг академиги (2000). Андижон педагогика институти ректори (1976).\nИлмий ишлари биологик мембраналарга радиоактив нурлар ва бошқа физиологик актив моддаларнинг таъсир механизмини ўрганишга бағишланган. (вафот этган)\n99. Қўшжонов Матёқуб (5.05.1918-16.08.2005) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1950). Адабиётшунос олим, танқидчи. Филология фанлари доктори (1972), профессор (1975), ЎзР ФА академиги (2000), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1978). ЎзР ФА тил ва адабиёт институти директори (1975-1987) бўлган.\nИлмий ишлари ҳозирги ўзбек адабиётининг назарий муаммоларини ўрганишга бағишланган. (вафот этган)\n100. Қўчқортоев Иристой (5.07.1936-2002) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1958). Ўзбек тилшуноси, педагог. Филология фанлари доктори (1979), профессор (1983), ЎзР ФА академиги (2000).\nИлмий ишлари ҳозирги адабий ўзбек тили лексикологияси, фразеологиясини ўрганишга бағишланган. (вафот этган)\n101. Кацепольский Иосиф Самуилович (10.10.1903 - 2.10. 1976) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1930). Кимёгар олим. Кимё фанлари доктори (1960), профессор (1967), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1968).\nИлмий ишлари маҳаллий цементларнинг қотиш ва емирилиш жараёнларини ўрганишга бағишланган, маҳаллий хом ашёлар ва саноат чиқиндилари асосида гурланд-цементининг янги турларини олиш ва саноатда қўллашга оид. (вафот этган)\n102. Ғуломов Улуғ Ғофурович (1933-1990) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1955). Физик олим. Физика-математика фанлари доктори (1972), профессор (1974), ЎзР ФА мухбир аъзоси (1974). ЎзР ФА Ядро физикаси ииститути директори бўлган (1969-1978).\nИлмий ишлари Ядро физикасига оид. Ядро моддаларининг фавқулоддаги ҳолатлари учун ядро-ядро тўқнашувларини ўрганишнинг янги методларини ишлаб чиққан. (вафот этган)\n103. Ҳамрабаев Иброҳим Ҳамрабаевич (5.05.1920-24.06.2002) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1942). Геолог олим. Геология фанлари доктори (1957), профессор (1958). ЎзР ФА академиги (1974), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1970).\nЎзР ФА Ҳ.М.Абдуллаев номидаги геология ва геофизика институти директори (1960 йилдан) бўлган.\nИлмий ишлари Ўрта Осиё магматизм, айрим комплекс формацияларнинг геохимик ва металлогеник хоссаларини ўрганишга бағишланган. (вафот этган)\n104. Ҳожисв Азим (18.12.1933) - Ўрта Осиё Давлат университетини битирган (1956). Тилшунос олим. Филология фанлари доктори (1968), профессор (1975), ЎзР ФА академиги (2000), Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган фан арбоби (2000).\nИлмий ишлари Ўзбек тилшунослигининг грамматика, орфография, лексикология, лексикография каби соҳаларини ўрганишга бағишланган.\n105. Ҳожиев Жавдат (4.07.1938) - МДУни битирган (1962). Математик олим. Физика-математика фанлари доктори (1977), профессор (1977), Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1990). ЎзР ФА академиги (2000).\nИлмий ишлари инвариантлар назарияси ва тасвирлар назарияси масалаларига бағишланган.\n106. Ҳабибуллаев Пўлат Қирғизбоевич (14.10. 1938) - ЎОДУни битирган (1960). Физик олим, жамоат ва давлат арбоби. Физика математика фанлари доктори (1971), профеесор (1972), ЎзР ФА академиги (1984, Россия Технология ФА академиги (1992).\nЎзР ФА вице-президенти (1979-1984), Президенти (1984-1988) бўлган. Абу Райҳон Беруиий номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати (1981). Илмий ишлари акустика, оптика, радиацион ва лазер физикаси, ядро ва иссиқлик физикаси масалаларига оид.


Ўзбекистонда сайлов кампанияси бошланди - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\nЖурнал Ҳаракат №2 (59) 2006. Президент сайлови – 2007\nҲа, 2007 йилда бўлиши керак бўлган президент сайлови кампанияси вақтли бошланди. Расман старт тугмасини “Бирлик” Партиясининг раиси Абдураҳим Пўлат журналимизнинг 2005 йил 4 (55) сонида эълон қилинган “Ўзбекистон мухолифатининг кучи, мақсади ва вазифалари” номли мақоласида босган эди. Мана ўша мақоладан бир иқтибос:\n«Бу ерда фақат бир янги мавзуни тилга оламиз. У ҳам бўлса, демократлар келажак президентлик сайловларига якка умумий номзод, ёки энг камида, умумий номзодлар билан чиқишлари шартлигидир.\nМенинг ўзим президентликка номзодимни қўйиб қўймаслигим хусусида гаплар бўлаётганини ҳам биламан. Бу масалада очиқлик бўлишини истардим: мен сайловлардан иштирок этишга тайёрман».\n“Бирлик” лидери, агар унинг номзоди олға суриладиган бўлса, ўртага чиқиши мумкин бўлган биринчи саволга ҳам жавоб беради:\n«Баъзилар, қонунларидга кўра мамлакат президентлигига сайланадиган киши охирги ўн йилда Ўзбекистонда яшаган бўлиши кераклигини сўзламоқдалар. Қонунга бу хусусда модда киритишдан мақсад - бўлажак Ўзбекистон президенти мамлакатдаги ҳаётдан, унинг муаммоларидан узоқ турган одам бўлиб қолмаслигининг олдини олиш эканлиги ҳаммага маълум. Шундай экан, бу модда мажбуран хорижда яшаётган мухолифатчиларга тадбиқ қилинмаслиги керак».\nБошқа тарафдан, номзод учун киритилган бундай чеклов, яқинда мамлакат фуқаролигини олиб Ўзбекистон президентлигига даво қилиши мумкин бўлган кишилар учун қўйилган ценздир ҳам. Қонуннинг бу моддасини номзод учун 10 йил мамлакат ичида муқим жисмоний туриш талаби сифатидагина кўриш хато бўларди. Чунки, топшириқ билан юрт ташқарисида муҳим вазифа бажараётган кишиларни, масалан, дипломатларни, президентлик пойгасига киритмаслик қандай мантиқсиз эканлигини ҳамма тушунса керак. Жисмонан Ўзбекистондан ташқарида турса ҳам, феълан Ўзбекистонда яшаётган, тўғрироғи, мамлакатимиз ҳаёти билан яшаётган миллат фидокорларини сиёсий ҳаётимиздан четлаштиришга интилиш ҳам шундай мантиқсиз бўларди.\nАлбатта, Ўзбекистонда ҳеч қачон адолатли сайловлар бўлмагани, мавжуд ражим ўзи истамаган кишиларнинг нозодини хеч бир вақт сайловларга қатнаштирмаганини ҳисобга олсак, бу ҳол келаётган сайловларда яна қайтарилишини кутиш табиий. Лекин бундан сайловларда иштирок этишдан воз кечиш маъноси чиқмайди.\nҚолаверса, сайловларга мавжуд ҳокимият билан қонуний майдонда курашнинг навбатдаги қадами деб қараш керак.\nҚонунлар турлича тушуниладиган ҳолларда, уларни талқин қилиш ҳаққи Конституцион судга берилган, демак, ҳозироқ ёки номзодларни қайд этиш жараёнида, бу юксак судга мурожаат этиш ва ҳуқуқий майдондаги курашни янада кенгайтириш ҳам эътиборга лойиқ имкониятдир.\nМухолифат 2005 йил 13 майдаги қонли Андижон воқеаларидан кейин бошланган ҳукуматнинг навбатаги ҳужумларидан имкон борича кам талофот билан чиқишга ҳаракат қилаётган даврда президент сайлови билан боғлиқ масалалар унутилгандек бўлди.\nАммо, шу йил апрель ойининг 1-6 апрель кунлари Туркиянинг Истанбул шаҳрида ўтказилган халқаро “Дунё демократик ҳаракати” конференцияси доирасида бир орага келган “Бирлик” Партисининг фаоллари Абдураҳим Пўлат (партия раиси, ҳозир Вашингтонда яшамоқда), Пўлатжон Охун (партия раисининг ўринбосари, ҳозир Швецияда яшайди), Васила Иноят (партия Бош котиби, Тошкентда муқим яшайди) ва Анвар Усмон (Германияда яшамоқда) президент сайлови масаласини ҳам муҳокама қилиб, ҳозирги шароитда мухолифатнинг умумий ва ягона номзодини аниқлаш масаласи устидаги ишларни жадаллаштириш, умумий номзод сифатида Абдураҳим Пўлатни олға суриш, аммо, ҳамма бошқа кучлар билан маслахатлашган ҳолда, бошқа номзодни, у бошқа ташкилотдан бўлса ҳам, мухолифатнинг умумий номзоди сифатида қўллаб қувватлашга рози бўлиш кераклиги ҳусусида келишдилар.\nТабиий, бу келишув партиянинг расмий қарори эмасди, аммо, бошланғич қадамлар учун қандайдир асос бўлоларди.\nИстамбул келишувига асосланган “Бирлик” Бош котиби Всила Иноят Тошкентга қайтгач, шу йил 11 апрель куни “Немис тўлқини” радиосига берган интервьюсида сайловолди кампаниясининг иккинчи босқичини бошлаб берди.\n“Немис радиоси” Ўзбекистонда президент сайлови 2007 йилда бўлиши, бу мамлакаттнинг кейинги президенти ким бўлиши кўпчиликни қизиқтиарётгани, Каримов учинчи марта президентликни қўлишда ушлаб қолишга интилиши муқаррар эканлиги, Ғарб Андижон воқеаларидан кейин Ўзбекистонни тўла изоляция қилиб бўлгани сабабли Каримов учун бошқа йўқотадиган нарса йўқлигини айтиб туриб, бу вазиятда Каримовнинг ўз атрофидагилар ҳамда мухолифат нима қилажаги хусусида саволларни ўртага ташлайди ва Васила Иноятнинг шу сўзларигa ўрин беради: “Партиямизнинг вилоят ташкилотлари президент сайлови учун номзод кўрсатишимиз шарт эканлигини айтиб, номзод сифатида Абдураҳим Пўлатни кўрсатмоқдалар. Унинг ўзи бунга қарши эмаслигини айтди”.\nШундан сўнг, “Немис тўлқини” ўз тингловчиларига “Бирлик”ни таништиради, унинг мустақиллик учун курашганини айтади ва Абдураҳим Пўлатнинг “Бирлик”ни таъсисчиларидан бири, кейинчалик унинг раиси сифатида қилган ишларини тилга олади.\nВасила Иноят “Бирлик” Партиясининг шу кунда 26 минг аъзоси борлигини урғулар экан, унинг расмий фаолиятни чеклаш учун ҳеч қандай ҳуқуқий асос йўқлигини, шундай бўлса ҳам унинг 6 фаоли Андижон воқеалари билан боғланиб қамалгани, Самарқанд вилояти ташкилотининг раиси Холиқназар Ғаниев икки марта ўғирлаб кетилгани, ўзнинг “Эзгулик” жамиятидаги ўринбосари Украинага қочиб кетишга мажбур бўлгани, “Бирлик” ҳозирги оғир вазиятда ўз фаолиятини яна бошқатдан бошлашга мажбур эканлигини билдиради (қаранг: http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,1966977,00.html).\nВасила Иноят “Бирлик”нинг вилоят ташкилотларида сайловолди кампанияси бошланиб кетгани тўғрисида гапирганида, қуйидагиларни назарда тутмоқда эди.\n7 апрелда Қарши шаҳрида “Бирлик” Партияси вилоят ташкилотининг қароргоҳида партия вилоят Кенгашининг мажлиси ўтказилди. Айнан шу куни Ўзбекистон демократ кучларининг координацион органи ролини ўйнаётган “Давра кенгаши”нинг вилоят бўлими ҳам ўз йиғилишини ўтказди. Бу йиғилишларнинг натижаси ўлароқ қуйидаги ҳужжат ўртага чиқди.\nҚашқадарё демократик ташкилотлари раисларининг мурожаати\n7 апрель 20006, Қарши шаҳри\nЎзбекистон мухолифати халқимиз тақдирини белгилашга даҳлдор қатор саволларга жавоб бериш ва тегишли ҳал қилувчи қарорни қабул қилиш зарурати билан юзма-юз туриибди.\nХалқ хўжалигида ялпи кризисларга олиб келган 15 йиллик “ўтиш даври” ўзининг кўнгилсиз ниҳоясига яқинлашмоқда. Ижтимоий ҳуқуқий соҳа собиқ советлар даврининг негатив асоратлари билан яшамоқда. Оддий инсонлар бугун бошқарув системасини шакллантириш жараёнидан амалда четлаштирилганлар. Жамоатчиликнинг иродасини ифода этиш воситаси бўлган сўз ва матбуот эркинлиги йўқ. Мавжуд ҳокимиятнинг барча органларида коррупция авж олмоқда. Ишсизлар сони кун сайин ортиб бормоқда. Халқимизнинг ярмидан кўпроғи қашшоқлик чегарасидан кўп карра паст даражада яшамоқда.\nКриминал структураларнинг ҳукумат органлари билан чатишуви тезлашмоқда. Шу пайтгача чидаб келган ташқи сиёсат ҳам боши берк кўчага кириб қолди. Ғарб давлатларининг Ўзбекистон ҳукуматига муносабати тобора совиб бормоқда.\nБаъзи Ғрб сиёсатдонлари Ўзбекистон жамиятининг тинч тарраққиёт орқали фуқаролик идора услубига ўтиш имкониятлари сарфлаб бўлинди қабилидаги мулоҳазаларни билдира бошлашди.\nҲа, халқимизнинг келажак тақдири билан боғлик ўткир муаммолар тобора кўпайиб бормоқда. Аммо ҳал қилувчи охирги сўзни ҳамиша халқ айтади.\nБиз мазкур негатив воқеликнинг юзага келишида авваламбор амалдаги ҳукумат органлари, кейин эса, масъулиятни зиммасига олиши керак бўлган демократик мухолифат, айни пайтда фақатгина жабр-дийдалик ролини ижро этиш билан овора бўлиб қолган мухолиф сиёсий партияларнинг шуҳратпараст раҳбарлари айбдор деб ҳисоблаймиз.\nБиз шунинг учун ҳам айбдормизки, орқамизда адолат ва бутун ўзбек халқи турган паллада ҳам демократик мухолифатга айлана олмадик ва жамиятда демократик қадриятларни устувор қилиш имкониятини бой бердик.\nНима учун? Жавоб фақат битта! Парокандаликка учраган мухолифат заиф. Биз бу негатив воқеликнинг юзага келишида амалдаги ҳукуматдан кейин биз - демократик мухолифат намоёндалари ҳам айбдордир деб ҳисоблаймиз. Биэ ортимизда адолат ва бутун ўзбек халқи турган бир пайтда ҳақиқий сиёсий мухолтфатга авйланиш имкониятини бой берганимиз, натижада мавжуд ҳукуматга муносиб рақобат ташкил эта олмаганимиз учун ҳам айбдормиз.\nМухолифат ҳақиқий сиёсий кучга айланиши учун барча сиёсий гуруҳлар ва гуруҳлар ичидаги гуруҳчалар ягона сиёсий платформа атрофида бирлашмоқлари керак бўлади.\nАгар бу воқелик юзага келса, мавжуд бўлган тўртта майда гуруҳ ўрнига битта йирик гуруҳ пайдо бўлади. Демак, айни пайтда лидерлик даъвоси билан юрган тўрт нафар шахсдан уч нафари биринчилик мақомидан маҳрум булади. Аммо ким биринчи бўлади. Мавжуд лидерлардан бирортасиям ўша биринчилик мақомидан воз кечишга тайёр эмас. Уларнинг ҳар бири фақат биринчи бўлишни истайди.\nХулоса фақат битта: республикада ҳаракатда булган мухолифат гуруҳларнинг бирлашувига сиёсий гуруҳлар эмас уларнинг лидерлари асосий тўсиқ булиб турибди. Агар биз ушбу тўсиқ – лидер факторидан қутила олсак, мухолифатнинг ягона платформада тўла бирлашувига эришамиз. Шу мантиқий ечимдан келиб чиқиб, биз – жанубий регион мухолифати намоёндалари ўзга регионларда иш олиб бораётган мухолифат фидойиларига шундай мурожаат қиламиз.\nДўстлар, тактик йўриқлардаги жузъий фарқлардан қатъий назар, келинг, ягона сиёсий платформада бирлашайлик. Бундай натижага эришиш учун ҳар бир регион ўз иродаси билан мустақил қарор қабул қилиши керак. Агар барча регионлар бизнинг бу чақириғимизга қўшилиб, бирлашиш ҳақида қарор қабул қилсалар, яхши бир кунда биз бутун мамлакат мухолифатининг умумий Курултойини чақирамиз. Платформанинг ягона низоми, ҳаракат дастури қабул қилинса, ва унинг ижроия бошқарув органи сайланса мавжуд муаммоларнинг кўпчилиги ўз ўзидан ҳал бўлади. Лидерликка даъвогарлар ўз номзодларини қўйсинлар. Бизнинг фақат биргина талабимиз бор. Мазкур платформа субъектлари ҳам, унинг ўзи ҳам фақат ва фақат Низом асосида яшасин, бошқарув коллегиал тарзда амалга оширилсин.\nЛидерликнинг кимнингдир монополиясига айланишига йўл қўйиб бўлмайди. У даврий ва алмашиниб турувчи мақом бўлмоғи лозим.\n2003 йилда бутун мухолифат вакиллари иштирокида тузилган «ДАВРА КЕНГАШИ» бирлашган мухолифатнинг нисбатан барқарор органидир. У бутун ўзбек мухолифатини бирлаштира олган ягона ташкилотдир.\nКелинг, биз мазкур «ДАВРА КЕНГАШИ» атрофида бирлашайлик ва шу ном остида ўз сиёсий платформамизни ташкил этайлик. Унинг эшиклари ҳар бир шахс ва барча учун очиқ бўлмоғи керак.\nЎйлаймизки, «ДАВРА КЕНГАШИ»нинг бугунги асосий вазифаси мавжуд қонунларга кўра 2007 йилнинг декабрь ойида ўтказилиши керак бўлган президентлик сайловларига мухолифатнинг якка умумий номзодини кўрсатиш ва у билан сайловларда қатнашиш бўлади.\nБиз – жанубий регион мухолифат вакиллари ўз қароримизни қабул қилдик. Энди сўз навбати сизга – мухтарам мухолифат фидойилари. КУЧ БИРЛИКДА!\n1. “Бирлик” Халқ Ҳаракати Партияси - Д.Ташанов, Ғ.Раҳматов\n2. “Эрк” Демократик Партияи - Э.Юсупов\n3. Ўзбекистон Озод Деҳқонлар Партиси - Я.Расулов\n4. Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти - Ё.Турлибеков, Ж.Муродов\n5. «Эзгулик» Жамияти - З.Мирзақулов\nБу мурожаатнинг тайёрланишида муҳим роль ўйнаган икки мухолифатчининг фикрлари билан кенгроқ танишиш ҳам фойдалидир. Булар – “Эрк” демократик партиясининг раиси Самад Мурод ва “Бирлик” Партияси раисининг ўринбосари Дайнов Ташанов. “Бирликчи”нинг фикрлари билан хронологияга кўра бироз кейинроқ танишасиз. Қуйида эса “эрк”чининг қисқа баёноти.\nСамад Мурод: Бирлашиш - ягона имконият\nЎзбекистонда бугунги кунда юзага келган иқтисодий, ижтимоий ва сиёсий вазият ўтган йиллардагига нисбатан жиддийроқдир. Андижон воқеалари шундай ҳам таранглашиб келаётган сиёсий тангликни критик нуқтага олиб келди.\nҲеч кимга сир эмаски, ҳозир Ўзбекистон ҳукумати ташқи сиёсат борасида айниқса кучлироқ тангликни бошидан кечирмокда, аммо демократик эркинликлар ва инсон ҳуқуқлари билан боғлиқ муаммолар барибир бирламчи бўлиб турибди. Менинг назаримда, ҳукумат доиралари эътироф этишни истамаётган сиёсий мухолифат ўз сиёсий миссиясини бажаришга киришадиган пайт етиб келди. Энди у қандай йўл билан бўлмасин сиёсий минбар топиши ва шу минбар орқали халқнинг иқтисодий, ҳуқуқий ва сиёсий муаммоларини ҳаммага эшиттириб баралла айтиш керак. Токи мазкур муаммоларни ечиш йулларини бутун омма муҳокама қилишга киришсин.\n15 йилдан бери давом этаётган «Ўтиш даврида», айниқса кейинги йилларда “Эрк” ва “Бирлик” тимсолидаги мухолифат халқдан узоқлашиб кетди. Ўсиб келаётган ёш авлод яқин тарих, хусусан, 90-йиллар ҳақиқатларини, афсуски, билмайди. Миллий давлат мустақиллигига эришиш йўлидаги курашни ана шу партиялар бошлаганини улар ростдан ҳам билишмайди.\nШу ўринда бугунги мухолифатнинг ўша чоғлардаги мухолифатдан жиддий фарқ қилишини эътироф этишга мажбурмиз. 90 йилларда биз курашга ташнароқ эдик. Мухолифатчилик маъсулиятини зиммасига олиб, унинг номидан иш кўраётган фаоллар фуқаролик жамияти ва ҳокимият учун курашнинг пассив усулини танладилар. Тўғрироғи, мухолифат ўзи олиб бораётган курашнинг шитобини мавжуд ҳукумат томонидан унга нисбатан ўтказилаётган жабр-зулмлар миқдори ва даражаси билан ўлчайдиган бўлиб қолди.\nЖамиятимиз шундай фаслга етиб келдики, энди мухолифат жабр-дийдалик ролини ижро этишни бас қилиб, курашнинг амалий шаклларига ўтиши керак. Тўғри, сиёсий рақобатга киришиш учун етарлича кучга эга бўлишимиз керак. Фикримча, бугунги мухолифатда бундай кучга эга бўлиш имконияти бор. Биз пароканда бўлиб ётган сафдошларимизни ягона сиёсий платформада бирлаштира олсак, мухолифат сиёсий кураш салоҳиятига эришади.\nБугун Қаршида бўлиб ўтган мухолифатнинг анжумани кўрсатиб турибдики, жойларда иш олиб бораётган турли сиёсий партиялар ва ҳуқуқ ҳимоячиси жамиятлари фидойилари орасида ҳеч қандай ихтилоф йўқ. Аксинча, улар бир-бирларини жуда яхши тушунадилар. Уларни бирлаштириш ғояси ҳеч кимда қандайдир ташвиш туғдирмайди, чунки улар бирга ишламоқда.\nШундай экан биз кўриб турган парокандаликнинг омили қаерда? Бизнинг ягона сиёсий платформада бирлашишимизга нима ҳалақит бераяпти?\nШахсан ўзимга ҳам дахлдор бўлган бу саволга жавобни мен мухолифат лидерларидан қидираман. Энди ўзаро ихтилоф партиялар орасида эмас, балки лидерлар орасида борлигини ва бу хусусий кайфият мухолифатни поракандаликка гирифтор этаётганлигини очиқ эътироф этиш пайти келди.\nАгар ҳамма мухолифат ташкилотлари ўз фаолиятини қатъий низом асосида йўлга қўйишса ва бошқарувнинг демократик шаклига тўла ўтишга эришишса, лидерлар орасида мавжуд бўлган ихтилофни чеккага суриб олар эдик.\nБугунги анжуман кун тартибига қўйилган мазкур масала юзасидан қабул қилнган Мурожаат мухолифатни амалда бирлаштириш учун ташланган биринчи қадам бўлиши керак. Агар бу қадамни бошқа регионларда ишлаётган дўстларимиз ҳам ташлашса, мухолифатнинг амалда бирлашганлигини қайд этаверса бўлади. Бу бирлашувни ҳеч кимнинг иззат нафсига тегмайдиган шаклда амалга ошириш мумкин, бу энди бутун Ўзбекистон мухолифатининг умумий Қурултойида муҳокама қилинадиган масаладир.\nКўриниб турганидек, Истанбулда учрашган “бирликчи”лар ва Қашқадарёлик мухолифатчиларнинг фикрлари умумий нуқтага эга, у ҳам бўлса - президент сайловига мухолифатнинг умумий номзоди билан қатнашиш. Шуни алоҳида таъкидлаш керакки, “Бирлик” фаоллари умумий номзод сифатида ўз лидерларини кўрсатишлари бир таклифгина бўлиб, умумий номзод фикрига қарши эмас. Буни номзодликка номзод кўрсатиш сифатида ҳам қабул қилиш мумкин. Васила Иноятнинг “Немис тўлқинида” айтган гаплари - таклиф, режа, у ерда ҳам умумий номзод фикри на шаклан на моҳиятан рад этилмаган.\nБундан кейин бошланган воқеалардан яна бир марта мъълум бўлдики, мухолифатни бирлаштириш, президент сайловига мухолифатнинг умумий номзоди билан қатнашиш каби истакларни амалага ошириш йўлида ҳали ҳам ғовлар кўп.\nМухолифатнинг ҳаёти билан таниш одамлар биладилар, “Эрк” партияси 10 йиллик танаффусдан кейин 2003 йилда ўзининг 5-чи қурултойини ўтказганда, бўлиниш юз берди (бу воқеанинг тафсилотлари билан танишиш учун қаранг: журнал “Ҳаракат”, № 5 (44), 2003). Ўшанда, қурултойда қатнашаётган 120 делегатдан 30 нафари йиғилишни тарк этиб, ўзларини “Эрк” партияси деб атаган ҳолда, унинг Марказий кенгашини тузган ва партия лидери деган лавозим жорий этиб, унга Салой Мадаминов/Муҳаммад Солихни сайлаган эди. Лекин кўпчилик иштирокида давом этган асосий қурултой партиянинг Дастур, Низом каби ҳужжатларини қабул қилди, партия раисилигига аввалги Бош котиб Самад Муродни сайлади. Табиий, бу партия номидан гапириш бундан буён шу кўпчиликнинг ҳаққи.\nШундай бўлса ҳам, мухолифатдаги бошқа ташкилотлар, Ўзбекистондаги мураккаб сиёсий вазият ва масалани қонуний йўли билан ҳал этиш имконияти йўқлигини ҳисобга олиб, Салой Мадаминов гуруҳини “Эрк”нинг бир фракцияси сифатида қабул қилдилар. Бу гуруҳ ҳам мухолифт ташкилотларнинг “Давра кенгашига” кирди ва шу пайтгача ҳам, расман, унинг аъзоси ҳисобланади.\nШу йилнинг 20 апрелида “Эрк” партиясининг Салай Мадаминов гуруҳи бутун партия номидан 2007 йил президент сайловида қатнашиш учун ўз лидерини номзод қилиб кўрсатганини эълон қилди. Шу билан, сайлов арафасида мухолифатни бирлаштириш, мухолифатнинг умумий номзодини чиқариш ғоясига болта урилди, мухолифатни бирлаштиришга қаратилган ҳаракатларни доим бузиб келаётган Салай Малдаминов ва унинг одамлари тарафидан урилди.\nБу дегани сайловолди кампаниясида бирлашиш ва умумий номзод ғоясини йўқ қиладими? Бир қарашда жавоб “ҳа” бўлиб кўринади. Лекин, бир нарсани ҳисобга олиш керак. Бугунги мухолифат ўтган асрнинг 90-йилларидагидан фарқли, энг муҳими тажрибали. Шу сабабли “умумий номзод” ғояси учун кураш битгани йўқ. У бошқа савияга чиққанини “Бирлик” раиси ўринбосарининг қуйидаги мурожаатномасидан кўриш мумкин.\nДайнов Ташанов: Мухолифатни бирлаштирамиз\nСиёсатда рақобатгтнинг мавжудлиги жамият тараққиётининг асосий омилидир.\nҲар қандай сиёсий партиянинг бош мақсади ўз ғоялари ва дастурини ҳаётга тадбиқ қилишга эришишдан иборат экан, бунинг учун ҳар қандай партия, хусусан “Бирлик” Халқ Ҳаракати Партияси (БХҲП) ҳокимиятга келиши керак. Ҳокимиятга келишнинг демократик йўли сайловларда қатнашиб, ғалаба қозонишдир.\nДемократик давлатларда партиялараро рақобатда иштирок этиш, яъни расман рўйхатга олиниб, сайловларда ўз номзодлари билан қатнашишига тўсиқлар йўқ. Ҳақиқий кўппартияликка ўтишни истамаётган Ўзбекистон ҳукумати мавжуд қонунлар доирасида рўйхатдан ўтиш учун лозим бўлган барча ҳужжатларини ўз вақтида Адлия вазирлигига топширган “Бирлик” Партиясини рўйхатдан олишдан қочмоқда.\nПартиямиз расман рўйхатдан ўтиш учун ҳокимиятнинг икки тармоғи – ҳукумат ва суд билан ҳуқуқий майдонда кураш олиб бораётган айни пайтда, надоматлар бўлсинким, мудҳиш Андижон воқеалари юз берди ва уларни баҳона қилган ҳукумат томонидан демократик мухолифатнинг фаолияти феълан тўхтатиб қўйилди. Аммо, БХҲП ўз мақсадлари йўлидаги ҳаракатларини тўхтатмади ва тўхтатмайди ҳам.\nЎзбекистон президентлигига ўтказиладиган сайловларга қисқа вақт қолди. Мавжуд қонунларга кўра у келаси йилнинг 30 декабрида бўлиши керак. Бугуннинг долзарб вазифаси ўша президентлик сайловларида ўз номзодимиз билан иштирок этишдир. Шу сабабли партиямизни рўйхатдан ўтказиш жараёнини тезлаштиришимиз керак. Агар, расмий рўйхатдан ўтган сиёсий партия сифатида бу муҳим тадбирда қатнаша олмасак, иккинчи йўл - сайлов қонунлари доирасида сайловчилар ташаббус гуруҳи тузиш, у орқали номзод кўрсатиш ва сайловларда иштирок этиш йўлини танлашимиз керак.\nЎтган йили мамлакат парламенти ва маҳаллий кенгашларга сайловларда қатнашшиш учун партиямиз ўндан ортиқ сайлов округидан мамлакат парламентининг қуйи палатаси депутатлигига номзодлар кўрсатиш учун сайловчилар ташаббус гуруҳларини тузишга ҳаракат қилди ва 7 округдан бундай гуруҳларни тузиб, номзод кўрсатишга эришди. Ҳукумат турли туман лўттибозликлар билан номзодларимизни рўйхатга олмаган бўлса-да, айнан шу воқеа биз ҳокимият билан ҳуқуқий соҳада рақобат қила олишимизга далолат беради.\nДемак, Ўзбекистон президенти сайловларида ҳам қатнашиш учун куч топа оламиз.\nҲақиқий сайловлар бўлса, ғалаба қозонишимиз муқаррар, аммо, мавжуд диктатура шароитида, ҳаққоний сайлов ўтказилишини кутиш соддалик бўларди. Шундай бўлса ҳам, биз сайловларга қатнашишимиз шарт. Шу йўл билан, энг камида, сон ва сифат жиҳатидан катта ижобий ўзгаришларга имкон яратган бўламиз. Бу ижобий ўзгаришлар замирида мухолифатни тан олишининг муқаррарлиги ётади.\nЮтуқ ва камчиликларимизни ўзбек мухолифати тарихига қараб сарҳисоб қиладиган бўлсак, Ўзбекистн президентлигига мухолифат лидерларидан бирининг номзоди қўйилган 1991 йил сайловларини эсга олайлик. Ўша кезларда ҳали диктатура эсини йиғиб ололмаган, ўзбек халқининг мухолифатга ишончи баланд эди. Ўн минглаб аъзолари, миллионлаб қўллаб қувватловчилари бор сиёсий мухолифатга эга эдик.\nШундай бўлишига қарамасдан, шуҳратпараст мухолифат намоёндалари мухолифатни сайловлардан олдин бўлиб ташланишига йўл очиб берганлари, сайлов олдидан кучларни бирлаштиришга интилмаганлари сабабли жиддий натижага эришолмадик. Кейинчалик, ҳукумат мухолифатга қарши репрессиялар уюштириб, бизни сиёсий куч сифатида ривожланишимизниг олдини олди.\nБу кунда БХҲП қайтдан шаклланиб улгурди, у ҳукуматнинг мавжуд чўнтак партиялари билан ҳуқуқий майдонда рақобат қилиш ва ғалаба қозониш кучига эга. Аммо, қаршимизда қонунларни тап тортмасдан оёқ ости қилиб кетаверадиган ҳукумат бор. Демак, яна ҳам кучлироқ бўлишга эҳтиёжимиз бор.\nЯна ҳам кучлирқ бўлишнинг ягона йўли - бутун мухолиф кучларни бирлаштириш. Қандай қилиб?\nБугун Ўзбекистондаги ҳамма мухолиф партиялар ва ҳуқуқ ҳимоячиси жамиятларни бирлаштирувчи ташкилот “Давра Кенгаши”дир. Демак, унинг артофида янада жиплашишимиз керак. “Давра Кенгаши”нинг фаолиятида сўнгги пайтда жиддий янглишликлар бўлди. Уларни ошиб ўтиш лозим.\nХулоса қилиб айтганда, бугуннинг долзарб масаласи – БИРЛАШИШ ва мухолифатнинг ягона номзоди билан сайловда иштирок этишдир.\nЎтган парламент сайловлари чоғида кўплаб хатоларга ҳам йўл қўйилди. Бу хатоларни келажак сайловларда такрорламаслигимиз керак. Бунинг учун, авваламбор, сайловга оид қонунлар, номзод кўрсатиш, уни рўйхатдан ўтказиш, сайловчиларнинг ташаббус гуруҳларини тузиш тартибларини атрофлича ўрганиб чиқиш жуда муҳим. Юқорида зикр этилган тартиб-қоидалар Ўзбекистон Республикаси Президент сайлови тўғрисидаги қонуннинг 24, 241, 242, 25 ва 26 моддаларида ўз аксини топган.\nЯна масаланинг муҳим жиҳатларидан бири – ҳар томонлама мукаммал номзодни танлаш, ҳамда танланган номзодни қўллаб қувватлашга барча демократик руҳдаги ташкилот ва гуруҳларнинг якдиллигини таъминлаш.\nБиз, Қашқадарёлик бирлашган мухолифат фаоллари - демократик позицияга собит, сиёсий тажрибали, миллатимиз манфаатларига содиқлигини кўп марта намойиш қилган инсон - “Бирлик” раҳбари Абдураҳим Пўлат мухолифат номидан президентликка умумий номзод қилиб кўрсатилишини истардик.\nҚарши шаҳри, 26 апрель 2006 йил\nХуллас, “Президент сайлови – 2007” кампаниясининг биринчи қадамлариданоқ сезиш мумкинки, ҳозирдан мухолифат олдида жиддий муаммолар бор. Уларни босқичма-босқич ҳал этиш лозимлиги ўз-ўзидан маълум. Биринчи навбатда, умумий номзод чиқариш хусусида принципиал келишув лозим, кейин бу номзодни танлаш устида иш бошланади.\nҲукумат ҳам бу ишнинг актив “иштирокчиси” бўлиши аниқ. Унинг стратегияси қандай бўлишини ҳам аввалдан айтиш мумкин. Каримов мухолифат ичидаги ҳеч бир шанси бўлмаган энг кучсиз номзодни танлаб, уни ҳамма ерда мухолифатнинг номзоди қилиб кўрсатишга ва шу йўл билан мухолифат ичида бирлашишнинг олдини олишга интилади. Шу кунларданоқ “Озодлик” ва ББС радиосининг ўзбек хизматлари бу вазифани бажаришга кирганларининг гувоҳи бўлмоқдамиз.\nБир неча йиллардан бери бу радиолар билан ҳамкорликни рад этиб келаётган “Бирлик” лидери Абдураҳим Пўлатнинг ўз сафдошлари талаби билан шу йил 30 апрель куни “Озодлик” орқали чиқиши ҳам ҳукуматнинг юқорида айтилган режаларини бузиш йўналишидаги бир қадамдир.\nУ радиодаги суҳбати давомида ўзининг сайловолди дастурининг асосий нуқталарини радиоэшитувчиларга тақдим этди. Унинг мамлакат ичида тезлик билан қилиниши керак бўлган сиёсий-иқтисодий ислоҳотлардан тортиб, табиий бойликлари унча кўп бўлмаган мамалакатимиз аҳолисини фаровонликка тезда қовуштирш мақсадида Туркистон ҳудудидаги бойликларга шерик бўлиш ва ҳатто Русия билан биргаликда Сибирия бойликларини ўзлаштиришда иштирок этишгача бўлган лойиҳаларининг масштаби жуда кўп одамни лол қолдирди десак мубоғала бўлмайди.\nАбдураҳим Пўлат мухолифатнинг умумий номзоди ҳақидаги саволларга ҳам жавоб берар экан, мухолифат умумий номзод билан чиқиши мутлақо зарур эканлигини таъкидлади. Унинг фикрича, мухолифатдаги бошқа кучлар билан маслахатлашмасдан, шошмашошарлик ичида Ўзбекистон қонунларини ҳам билмасдан ўз номзодини кўрсатганини эълон қилган бир партия мухолифатни парчалаш ва кулгига қўйиш ишига ҳисса қўшиб, ҳукуматнинг тегирмонига сув қуймоқда, халос.\nРасмий сайлов каманияси бошлангунча 1,5 йилча вақт бор, деди Абдураҳим Пўлат, биз бу муддат ичида партиямизни рўйхатга олдириш учун 2 йилдан бери олиб бораётган фаолиятимизни жадаллаштирамиз, рўйхатдан ўтсак, партимиз номидан ўзимизнинг эмас, мухолифатнинг умумий номзодини кўрсатишга тайёрмиз. Рўйхатда ўтолмасак, сайловчиларнинг ташаббус гуруҳлари номидан номзод кўрсатиш устида ишлаймиз. Биз 2004 йил парламент сайловлари арафасида ҳукуматнинг бутун қаршиликларини енгиб ўтиб 10 сайлов округидан номзодлар кўрсатганмиз. Чумчуқ сўйса ҳам қассоб сўйсин, дейди халқимиз. Бизнинг шундай “чумчуқ сўйиш” тажрибамиздан бошқа партиялар фойдаланишга ва биз билан бирга бўлишга интилишмаса, бу узоқни кўрабилмаслик бўларди. Умумий номзод кўрсатилгач, унинг ўзини ва дастурини халққа танитиш учун сайловолди кампания бошланади. Биз ғалаба қиламиз, ёки энг камида, бу кампания давомида мухолифат етарли кучга тўлишини таъминлаймиз.\nАбдураҳим Пўлат мухолифатнинг умумий номзоди бўлиш истаги борлигини ва шундай бўлишига ишонишини ҳам айтди.\nДемак, Ўзбекистонда президент сайлови кампаниясини мухолифат бошлаб берди. Журналимиз бу жараённи диққат билан кузатиб боради.


“Газпром” компанияси Шохпахта конида 300 млн.кубометрдан ортиқ газ қазиб чиқаришни режалаштирмоқда - Anhor\nAnhor Все посты “Газпром” компанияси Шохпахта конида 300 млн.кубометрдан ортиқ газ қазиб чиқаришни режалаштирмоқда\n“Газпром” компанияси Шохпахта конида 300 млн.кубометрдан ортиқ газ қазиб чиқаришни режалаштирмоқда\nЎзбекистоннинг шимоли-ғарбида жойлашган Шохпахта конида табиий газ қазиб чиқариш ҳажми йил бошидан буён 110,2 млн. кубометрни ташкил этди, бу лойиҳа даражасидан 8,7 млн га кўп, дея қайд этади ИнфоШОС.\nБу ерда конни реконструкция қилиш ва охиригача ишлаб чиқиш лойиҳасини амалга ошираётган Gazprom International мутахассислари 2014 йил давомида 300 млн кубометрдан ортиқ газни қазиб чиқариш ва транспортировка қилишни режалаштирган. Бунда техник-геологик тадбирлар дастурига биноан жорий йилда операцион компания томонидан бешта қудуқда таъмирлаш-тиклаш ишларини ўтказиш кўзда тутилган, уларнинг тўрттасини эса бекор турган фонддан чиқариб олиш режалаштирилган.\nЙил бошидан буён иккита қудуқ ишга туширилди, учинчисида таъмирлаш ишлари якунига етмоқда. 1 май ҳолати бўйича амалдаги кон фонди ўртача суткалик қазиб чиқариш ҳажми 902 минг кубометрга эга 21 та қудуқни ташкил этади.\n2004 йилдан буён ушбу конда қазиб чиқарилган газнинг умумий ҳажми бугунги кунда 2,6 млрд кубометрдан ошади.\nШохпахта конини реконструкция қилиш ва охиригача ишлаб чиқиш лойиҳаси Gazprom International компаниясининг пилот лойиҳаси ҳисобланади. Ушбу лойиҳа 2004 йили имзоланган ва 15 йилга мўлжалланган маҳсулотни бўлиш тўғрисидаги битим шартларида амалга оширилмоқда. Шохпахта – бу Устюрт платосининг жануби-шарқий қисмида жойлашган газ-конденсат кони ҳисобланади. У 1962 йили очилган эди. 2003 йили музлатиб қўйиш амалга оширилгунига қадар ундан 36,5 млрд кубометр газ қазиб чиқарилган.\nАнхор оқшоми: 1 январ янгиликлари


МАШИНАНГИЗ КЎРИККА ТАЙЁРМИ? » Sensorika - Интернет центр города Навои, Узбекистан – sensorika.uz\nНавоий шаҳар ҳокимининг шаҳар ҳудудида юридик ва жисмоний шахсларга тегишли транспорт воситаларини мажбурий техник кўригини ташкил этиш ва уни ўтказиш тўғрисидаги ҚАРОРИ эълон қилинди. Унга кўра шаҳардаги юридик шахсларга тегишли бўлган транспорт воситаларининг техник кўриги 1 март- 30 июнда; жисмоний шахсларга тегишли бўлган транспорт воситаларининг техник кўриги 1 январь - 31 август кунлари ўтказилади.\nНавоий шаҳар ҳокимининг шаҳар ҳудудида юридик ва жисмоний шахсларга тегишли транспорт воситаларини мажбурий техник кўригини ташкил этиш ва уни ўтказиш тўғрисидаги ҚАРОРИ эълон қилинди.\nУнга кўра шаҳардаги юридик шахсларга тегишли бўлган транспорт воситаларининг техник кўриги 1 март- 30 июнда; жисмоний шахсларга тегишли бўлган транспорт воситаларининг техник кўриги 1 январь - 31 август кунлари ўтказилади.


Тошкент давлат педагогика университети «SMART университет»га...\n27.11.2018 20:43 0 1573\nНизомий номидаги Тошкент давлат педагогика университетида Туркиянинг «Informascope» компанияси билан ҳамкорликда «SMART университет» лойиҳаси амалга оширилади.\nОлий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ахборот хизматининг хабар беришича, 26 ноябрь куни университет ректори Шавкат Шарипов ва «Informascope» компанияси бошқарув директори Қуванч Чинар иштирокида мазкур лойиҳани амалга ошириш бўйича музокаралар бўлиб ўтди.\nТошкент давлат педагогика университетида замонавий талаблар даражасида «SMART университет» элементларини жорий этиш бўйича бир қатор амалга оширилиши лозим бўлган вазифалар белгилаб олинди. Жумладан:\n- университетда мавжуд турли хил ахборот тизимлари, компьютер дастурларини ўзаро интеграция қилиш;\n- фойдаланувчиларни ягона идентификация тизим орқали исталган жойдан университет ресурсларидан фойдаланишларини йўлга қўйиш;\n- бугунги кундаги қурилмаларга мос иловалар яратиш эвазига мавжуд тизимлардан фойдаланиш географиясини кенгайтириш;\n- талабалар билимини назорат қилишнинг автоматлашган тизимини жорий этиш;\n- битирув малакавий ишлари, магистр PhD ва DSc диссертацияларини, «плагиат»га текшириш автоматлаштирилган тизимини шакллантириш;\n- «SMART» технологиялардан фойдаланиш бўйича профессор-ўқитувчилар ва талабалар учун «мастер-класслар» ташкил қилиш.\nМузокаралар якунида «Informascope» компанияси билан «SMART университет» элементларини босқичма-босқич жорий этишга киришилди.\nпедагогика университети смарт университет


Тиниш белгилари « O'zbekiston ERK Demokratik Partiyasi\n28 June 2017 - 6:00\nДейлик, менинг хотиним вергулга ўхшайди.\nАдабий ходим — ундовнинг ўзгинаси.\nЖурнал муҳаррири — нуқта.\nБу, албатта, хаёлпарастлик оқибати. Бунинг асосий гапга ҳеч бир дахли йўқ.\nАсосий гап шундаки, мен унчалик камтар эмасман.\nЁзган шеърларимни ҳатто хотинимга ҳам ўқиб беришим мумкин. “Хотининг ким бўпти?” — дейсизми? Тухум қовураётган мана шу аёл менинг хотиним бўлади. Ёки ким менинг уйимда кир ювса, шубҳасиз, у киши каминанинг жуфти ҳалоли бўлади. Уйни супураётган ҳам, ахлатни чиқариб ташлаётган ҳам менинг хотинимдир. Шунинг учун бўлса керак, мен унга шеър ўқисам, у доим тухум қовураётган ёки кир юваётган бўлади.\n— Бу ёзганларингни шеър қилиб бўлмасмикин? — дейди у менга ачиниб, — на қофия бор, на оҳанг…\n— Савия борми ўзи сенда? Ҳамма шеър ҳам қофияни кўтаролмайди… Оҳанг эса, фикрнинг ўзида. Фикр эмас, туйғунинг ўзида.\n— Мен сенга “ёзма” деётганим йўқ, ёзавер, лекин оҳангсиз шеър шеър эмас-да, — жавоб беради ўжар хотиним.\n“Мен бастакор эмасман-ку!” — деб бақиргим келади-ю, тилимни тияман. Фақат тилимни, ўзимни эмас… Кейин, чопиб адабий ходимнинг ёнига кетаман. Йўл-йўлакай хотинимга ўқиган шеърлардаги тиниш белгиларини олиб, йўлда сепаман — керак одам териб олаверсин.\nМана, ўтирибди адабий ходим.\nЖурналхонлардан келган бир уюм хатга жавоб ёзаётган бу йигит менинг дўстим бўлади. Ўзи ёмон кўрган сохта шоир юбилейига мақола ёзишга мажбурлигини айтиб, тинмай нолийдиган шу йигит билан бирга ўқиганмиз. Хуллас, мана шу кичик хонада энг асабий, энг ишчан, энг фидоий бирон инсон бўлса — у менинг дўстимдир. Шунинг учунми, мен шеърларимни ўқиб берай десам, у қўлимдан тортиб олади ва ўзи ўқий бошлайди.\n— Нега тиниш белгиларини олиб ташладинг?! — деб бақирди у бир зум ўтмай. — Оригиналлик қилмоқчи бўпсан-да! Бу асар эмас!\n— Мен асар деётганим йўқ.\n— Бўлмаса нега олиб келдинг?\n— Журнал фақат асарларни босадими?\nДўстим ўзини йўқотиб қўяди. Мен ҳам уни йўқотиб қўйишдан қўрқиб, ўзимни оқлай бошлайман:\n— Ахир тиниш белгиларини фақат мен эмас, жуда кўпчилик аллақачон обташлаган. Бунинг сабаби оригиналликка интилиш эмас, балки, ёзган кишининг ички эҳтиёжидир: тиниш белгиларсиз ёзилган шеър (агар чинакам шеър бўлса) ўқувчини диққат билан ўқишга мажбур этади, паузани ўзи топишга, демак, фикрнинг ичига киришга ёрдам беради. Бунинг устига, шеър деган нарса, айниқса, бугунги шеър монолог эмас, ички монологга яқин — одам ичида гапирганда “Эшмат келди: вергул, Тошмат келди : вергул” ёки “мен севаман: ундов”, деб гапирмайди-ку? Тиниш белгилари умуман керакмас, деб айтмоқчи эмасман. Фақат манави шеърларга қўймаса ҳам бўлади. Демоқчиман…\nСўнгги сўзларни ямлаб қўйганимни сезган адабий ходим яна хужумга ўтади ва бу сафар ўзининг (фақат ўзининг эмас) энг қадимий қуролини ўқталади:\n— Сен анъана деган нарсани биласанми?\n— Қайсинисини айтаяпсан, шаклдами ёки мазмундаги анъананими?\n— Иккови бир нарса.\n— Раҳмат сенга, — дейман дўстимнинг ҳамиятини аллалаб. — Энди айт-чи, шеърда — майли, у тиниш белгиларисиз бўлсин, — самимийлик анъана эмасми? Сўздаги маълум имкониятларни ахтариш-чи? Ниҳоят, шу ахтаришга ҳуқуқнинг ўзи анъана эмасми?\n— Гапни олиб қочма. Ҳаммангни биламан, “оригинал” бўлмоқчисанлар, олифталик қиласанлар. Ҳо, бола, Ғарбнинг қозонига яқин юрма!..\nУнинг сўнгги жумлани шивирлаброқ айтгани яна асабимга тегади, бақириб бергим келади-ю, лекин тилимни тияман. Лекин, ҳамон тилимни, ўзимни эмас.\n— Биринчидан “оригинал” бўлишга интилиш гуноҳ деб хато қилаяпсан, қолаверса, шеър ёзаётган одам ўзининг қандай бўлиши кераклиги ҳақида кам ўйлайди, “Ғарбнинг қозони”га келсак, унинг фақат қораси эмас, таоми ҳам бор. Биз Шарқдан ҳам, Ғарбдан ҳам юз ўгирмаслигимиз керак.\n— Биздан бир-икки кўйлак олдин йиртишга улгурганларнинг йикри бу, ҳурмат қил.\n— Ҳурмат қиламан, аммо кўйлак йиртишдан осони йўқ. Бундан кўра фикримиз йиртган кўйлакларни санаган маъқул.\n— Ҳозир кўрамиз ўша фикрингни, — дейди менинг дўстим ва адабий ходим, сўнг яна кўзларимни яна менинг қоғозимга тикади. Мен эса, “тиниш белгилари”дан эсон-омон ўтганимга шукр қилиб тураман.\n— Бу насрми, назмми? — дейди бошини кўтариб адабий ходим.\n— Бу назм\n— Бу ёзганларингни шеър қилиб бўлмасмикан? — дейди у мени эшитмагандай. Мен қулоғимга ишонмайман: “Ҳозиргина шу гапни хотиним айтган эди-я!”. Мен зудлик билан хотинимнинг савиясига қойил қоламан, “журналда ишласа ҳам бўларкан-ку”, деб завқланаман.\n— Ахир, — дейди адабий ходим хаёлимни бўлиб, — ҳатто насрий шеърларда ҳам маълум қаҳрамон бўлиши керак. Олтмишинчи йиллар шеъриятининг қаҳрамони ким, биласанми? У ижтимоий ишларга фаол аралашувчи фуқаро… проблемалар қўядиган, завод ва фабрикаларни, қурилишларни куйлаган шоирдир унинг қаҳрамони!\nГап олганда, мен адабий ходим олдида бутун такаббурлигимни ишга солсам ҳам ўз қаҳрамонларимни “у мана бундай ” деб айтолмас эдим. Иложсиз бир йўлни танлайман:\n— Унинг ким эканлигини тушунтириб ўтиришдан кўра, ким эмаслигини айтиш қулайроқ: у носамимий эмас, насиҳатгўй эмас, қасидабоз эмас, характерсиз эмас…\n— Бас қил, — дейди у гапимни бўлиб. — Сен масхарабоздан бўлак ҳеч ким эмассан. Шунга қарамай, мен шеърларингни ҳозир муҳаррирга олиб кираман, лекин ўтмаса — Ўзингдан кўр!\nУ эшикни қарсиллатиб ёпиб, чиқиб кетади.\nАлбатта, ўзимдан кўраман, дўстим, чунки камтар эмаслигимни боя тан олдим. Камтар одам индамайди. Жимлик камтарликдир. Гапирдингми, нимани гапирсанг ҳам, камтар эмассан! Камтар одам, аввало, шеър ёзмайди, агарда ёзса, бировга ўқишдан уялади, бостиришга истиҳола қилади. Нима бўлса ҳам, ўзимдан кўраман, дўстим.\nЯрим соат ўтар-ўтмас, ходим қайтиб киради. Менинг шўрлик шеърларимни столга улоқтиради:\n— Айтдим-ку, ўтмайди деб!.. Сени деб роса қизардим. “Буларинг бизнинг адабиётни йўқ қилишга тайёр!” — деб бақирди менга! Тиниш белгиларини қўйсанг ўлармидинг!\n— Кечирасан, янаги сафар тиниш белгилари билан келаман. Аммо муҳаррирингга айтиб қўй, унинг адабиётини битта ўзим йўқ қилолмайман — қўрқмасин. Бу нарса менинг қўлимдан келмайди.\nХодим стулга чарчаб ўтираркан, менга ачиниш билан, гоҳо меҳр билан, узун-узун тикиларди. Бу қарашидан ўзимга-ўзим раҳмим келиб кетарди. Шошилиб қоғозларни йиғиштираман, ҳаялламай эшикка отиламан.\nЖурнал биносидан чиқаётиб, қўлимдаги шеърлар остига муҳаррир қалами билан битилган чиройли ёзувни ўқийман: “Буларни шеър қилиб ёзса бўлмасмикан?”\nБу ёзув мени эсанкиратиб қўяди. Олтин топган қулдай, қадимий битикларни кашф қилган тарихчи олимдай, қувониб кетаман. Бирдан хотинимни кўргим, уни қучиб олгим келди.\nМуҳаммад Солиҳнинг 2013 йилда Истанбулда чоп этилган “Иқрор” китобидан. (54-57-саҳифалар.)


Ўзбекистон Халқаро регби федерациясига қабул қилинди / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nЎзбекистон Халқаро регби федерациясига қабул қилинди\n22 ноябр 2013, 10:30 1407 кўрилди\nШу йилнинг 19 ноябрь куни Халқаро регби федерациясининг Дублиндаги қароргоҳида бўлиб ўтган йиғилишда Ўзбекистон регби федерациясини аъзоликка қабул қилиш тўғрисида қарор қабул қилинди.\nШу муносабат билан sports.uz нашри Ўзбекистон регби федерацияси президенти Содиқ Сафоевдан интервью олди.\nСодиқ Сафоев: - Халқаро регби федерацияси томонидан Ўзбекистоннинг доимий аъзоликка қабул қилиниши мамлакатимизда ушбу спорт турини ривожлантириш учун барча шароитлар яратилганининг тан олиниши деб ҳисоблаш мумкин.\nЯқин келажакдаги режалар ҳақида гапирадиган бўлсак, 15 жамоа иштирокида Ўзбекистон чемпионатини ўтказиш режалаштирилган. Ўз навбатида халқаро алоқалар ҳам йўлга қўйилмоқда. Яқинда Тошкентда Ўзбекистон миллий университети жамоаси билан "Московские драконы" жамоасининг учрашуви бўлиб ўтди. Унда биз 28:21 ҳисобида ғалаба қозондик.\nЭътиборли томони республикамизда эркаклар билан бирга аёллар регбиси ҳам ривожланмоқда. Жумладан 10 та аёллар жамоасининг мунтазам равишда регби билан шуғулланаётганини айтиб ўтиш жоиз. Аслида бизда аёллар жамоалари нисбатан кучли ва уларнинг рейтинглари ҳам юқорироқ туради. Федерациямиз регби спорт турини вилоятларда, хусусан Навоий шаҳри, Самарқанд ва Сирдарё вилоятларида ривожлантириш чораларини кўрмоқда.