Шавкат Мирзиёев: «Ижро тизимидаги энг катта...\n18.01.2021 21:05 0 1932\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 2020 йил 29 декабрдаги Мурожаатномасида ислоҳотлар самарасини ҳар бир инсон ўз ҳаётида ҳис этиши учун ҳужжатлар ижросини ўз вақтида ва самарали таъминлаш лозимлигини таъкидлаган эди. Шу боис Адлия вазирлигига қабул қилинган ҳужжатларни масъулларга етказиш, амалиётда қўллашга кўмаклашиш ва назорат қилиш бўйича янги тизим жорий этиш вазифаси топширилган эди.\nПрезидент ҳузурида бугун ўтказилган йиғилишда амалдаги ҳолат таҳлили ва илғор хорижий тажрибадан келиб чиқиб, самарали ижро тизимини йўлга қўйиш бўйича таклифлар кўриб чиқилди. Бу ҳақда президент матбуот хизмати хабар берди.\nҚайд этилганидек, сўнгги 4 йилда 2 мингга яқин фармон ва қарорлар қабул қилинган. Лекин ҳудуд ва ташкилотларда уларнинг бажарилиши қониқарли эмас.\nКоронавирус пандемияси, куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари қатор йўналишларда муаммолар борлигини кўрсатди. Олий таълим, транспорт, сув хўжалиги, давлат мулкини бошқариш соҳаларидаги ислоҳотлар кутилган натижани бермаяпти. Шу сабабли мазкур соҳалар раҳбарлари ишдан олинди. Яна бир қатор вазир ва вазир ўринбосарлари фаолияти қониқарсиз деб топилиб, уларга интизомий жазо қўлланилди.\n— Ижро тизимидаги энг катта муаммо — дунёқараш ўзгармаётгани, билимсизлик ва масъулиятсизлик, — деди давлатимиз раҳбари.\nЙиғилишда 4 босқичли самарали ижро тизимини ташкил этиш чоралари муҳокама қилинди. Булар ижрони лойиҳа босқичида режалаштириш, ижрони ташкил этиш ва кўмаклашиш, ижрони баҳолаш, ижрони назорат қилишдир.\nПрезидент қабул қилинаётган ҳужжатлар халқ манфаатига қаратилганини, шунинг учун уларнинг мазмунини аҳолига етказиш зарурлигини таъкидлади.\nҲужжатларнинг нафақат ижроси, балки натижадорлигига ҳам алоҳида эътибор қаратилади. Мисол учун, 2020 йил 1 майда ерости суви захираси бор жойларда давлат ҳисобидан қудуқ қазиб, уларни аҳолига имтиёзли шартларда бериш бўйича қарор қабул қилинган эди. Бу мақсадларга Инқирозга қарши жамғармадан ажратилган 300 миллиард сўм ҳисобига 95 минг гектар ер фойдаланишга киритилди, 70 мингга яқин янги иш ўрни яратилди.\nМутасаддиларга жойларга чиқиб, қарорлар ижроси юзасидан манзилли ва тематик ўрганишлар ўтказиш бўйича топшириқ берилди. Бунда қонунчиликдаги камчиликлардан тортиб, инвестиция лойиҳалари аҳволигача барча масалалар комплекс ўрганилади, муаммолар бўлса аниқланиб, уларни ҳал этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқилади.\nҚарорлар ижросини назорат қилишнинг энг унумли воситаси — жамоатчилик иштироки ва назорати. Шу боис, «жамоатчилик эшитувлари», «жамоатчилик мониторинги» тизимини жорий қилиш, бу жараёнга фуқаролик жамияти институтлари, оммавий ахборот воситалари ва фуқароларни фаол жалб этиш муҳимлиги таъкидланди. Жисмоний ва юридик шахсларга Президент ҳужжатлари ижроси юзасидан мурожаат қилиш имконини берадиган мобил илова ишга туширилиши белгиланди.\nАдлия вазирлигига Нодавлат нотижорат ташкилотлари миллий ассоциацияси, «Ижтимоий фикр» маркази билан бирга аҳоли ўртасида ижтимоий сўровлар ўтказиш, қарорлар ижроси ва бунга халқнинг муносабатини ўрганиш вазифаси қўйилди. Бу мақсадлар учун алоҳида грантлар жорий қилинади.\nШунингдек, давлат идоралари томонидан қарорлар ижроси юзасидан матбуот анжуманлари ташкил қилиб борилади. Бажарилмаган ишларни танқидий муҳокама қилиш билан бирга, ижроси самарали бўлган қарорлар бўйича ижобий тажрибалар ҳам ёритилади.\nБарча таҳлиллар, ахборотлар Вазирлар Маҳкамаси Раёсатида танқидий кўриб чиқилиб, тегишли чоралар белгиланади, дейилади хабарда.\nШавкат Мирзиёев Адлия вазирлиги Президент ижро\nИқтисодиёт 26/02, 13:48


Қамоқдаги Атамбоев Меркелни туғилган куни билан табриклади. Жапаров эса жим | Qalampir.uz\nҚамоқдаги Атамбоев Меркелни туғилган куни билан табриклади. Жапаров эса жим\nОлам\t18 Июль 19:12 7928\nКеча, 17 июль куни Германия канцлери Ангела Меркель 67 ёшни қаршилади. Аммо бу сафар унинг туғилган куни мамлакатдаги вайронкор тошқинлар билан бир вақтга тўғри келди.\nАйни вақтда қамоқда сақланаётган Қирғизистоннинг собиқ Президенти Алмазбек Атамбоев Facebook орқали Меркель хонимни табриклади. Aтамбоевнинг сўзларига кўра, бутун дунё Aнгела Меркелнинг ўз мамлакатининг равнақи учун улкан ишлар қилганини билади. У немис сиёсатчисини энг обрўли дунё раҳбарларидан бири деб атаган.\n“Сиз қирғиз-герман ҳамкорлигини ривожлантириш ва мустаҳкамлашга катта ҳисса қўшгансиз ва биз мамлакатимизга кўрсатилаётган ёрдам учун миннатдормиз. Мен ва оилам сизнинг Қирғизистонга ташрифингиз ва тоғларга унутилмас саёҳатимизни доим хотирлаймиз”, деган Алмазбек Атамбоев.\nМаълумот учун, Ангела Меркель 2016 йилда Қирғизистонга расмий ташриф билан келган.\nҚайд этилишича, Қирғизистон Президенти Садир Жапаровнинг расмий сайтида Ангела Меркелга табрик жойлаштирилмаган. Протоколга кўра, дўст давлатлар раҳбарларига Президент номидан табриклар, шу жумладан туғилган кун билан табрик, одатда, мамлакат раҳбарининг матбуот хизмати томонидан ОАВга юборилади. Хусусан, 29 июнь куни Садир Жапаров Туркманистон Президенти Гурбангули Бедимуҳамедовни туғилган куни билан табриклаганди.\nЭслатиб ўтамиз, 13 июлдан бери Геманиянинг ғарбий ва жануби-ғарбий қисмида кучли ёмғир ёғиб, ҳалокатли тошқинларни келтириб чиқарди. Дарёлар қирғоқларидан тошиб, бутун бошли қишлоқларни оқизиб кетди. Сўнгги маълумотларга кўра, тошқинлар оқибатида 156 киши ҳалок бўлган.\nАнгела Меркель Алмазбек Атамбоев\n02 Август 13:59 30664\n03 Август 15:51 23310\n03 Август 13:06 21536\n01 Август 15:29 21425


FDPMedlac – Meducate.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар FDPMedlac\nПрепаратнинг савдо номи: FDPMedlac\nТаъсир этувчи модда (ХПН): фруктозо-1.6-дифосфат\nДори шакли: вена ичига юбориш учун эритма тайёрлаш учун лиофилизация қилинган кукун.\n5 г кукун қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: 5 г D-фруктозо-1,6-дифосфатнинг натрийли тузи (3,75 г фруктозо-1,6-дифосфор кислотасига эквивалент, стерил кукун).\nЭритувчининг бир флакони қуйидагиларни сақлайди: стерил инъекция учун сув, 50 мл.\nТаърифи: оқ ёки бироз сарғиш рангли кристалл кукун.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Юрак-қон томир тизими касалликларини даволаш учун препаратлар. Бошқа кардиотоник препаратлар.\nПрепаратнинг асосий таъсир механизми – ҳужайра девори билан ўзаро таъсир қилиб, фосфофруктокиназа, пируваткиназа ва лактаткиназанинг фаоллигини рағбатлантириб, ҳужайра ичида юқори энергетик фосфатли тўплами (пули) ни ошишига олиб келади. Унинг ҳужайра ичидаги концентрацияси хужайранинг “ихтисослиги” га боғлиқ ҳолда ўзгариб туради. FDP нинг концентрацияси инсон эритроцитларида 6-10 мг/л ҳужайрани ташкил қилади.\nҲужайранинг юзаси билан ўзаро таъсири ҳам хужайра ичи фосфатлар тўплами (пули) ва 2.3-дифосфоглицератни тўйинишини рағбатлантириб, ҳужайра ичидаги калий ионларининг кучайган диффузияси ҳолида намоён бўлади.\nFDP гиперкалиемиянинг салбий оқибатларига қарши таъсир кўрсатади, юрак мушакларида аденозинтрифосфат (АТФ) заҳираларини камайишига тўсқинлик қилади ва юракни тўхтаб қолишини олдини олиб, унинг фаолиятини қувватлаб туради.\nFDP механик жароҳатлар чақирган эритроцитлар гемолизини камайтиради, нейтрофилларда эркин кислород радикалларини кимёвий рағбатлантирилган махсулотларини ингибиция қилади, миокард ишемиясида АТФ ва креатинфосфат заҳираларини тутиб туриб, FDP кардиореспиратор реанимацияга ёрдам беради, коронар артерияларининг ўткир окклюзияси оқибатидаги некроз соҳасини чегаралайди; миокарднинг катта соҳасини инфаркти бўлган пациентларга, айниқса илк босқичларида ижобий кардиоциркулятор самара беради ва гемодинамикани яхшилайди.\nFDP геморрагик ва жароҳат шокларда сезиларли протектив фаолликни намоён этади ва реанимацияни муваффақиятли кечишига ёрдам беради. Шунингдек, FDP бош мия тўқимасига яққол протектив самара кўрсатади, гипоксик стресс оқибатларини камайтиради.\nСурункали юрак ишемик касаллиги бўлган пациентларда FDP иш қобилиятини ва юкламада юрак фаолиятини яхшилайди; цитостатикларнинг юракка заҳарли таъсирини биокимёвий ва электрокардиографик кўринишларни камайтиради. FDP давомли ишемик кардиоплегиядан кейин юрак фаолиятини етарли даражада тикланишини тезлаштиради.\nFDP жигар ва буйракни ишемиядан ва пост-ишемик реперфузия оқибатидаги функционал ва органик шикастланишлардан ҳимоя қилиши аниқланган.\nFDP периферик қон томирлар касалликлари билан азият кечувчи пациентларда, қоннинг реологик кўрсаткичларини яхшилайди. Кўп марта қон қуйилганида FDP эритроцитар ичидаги энергетик пулини оширади, қуйилган плазмадаги калий концентрациясини камайтиради, ҳужайра ичида калий ва натрий нормал нисбатини тиклайди, эритроцитларнинг таранглигини ва гемолитик чидамлилигини яхшилайди.\nFDP катталардаги респиратор дистресс-синдромини даволашда фойдали бўлиши мумкин. Ушбу синдромда FDP семиз ҳужайраларидан гистаминни ажралиб чиқишини сусайтириш ва нейтрофилларда эркин кислород радикалларини (перекисли ва супероксидли) ҳосил бўлишини олдини олиш йўли билан ўпканинг микроваскуляр шикастланишларини сусайишига ёрдам беради.\nБундан ташқари, FDP азот мувозанатига ижобий таъсир кўрсатади ва умумий парентерал озиқланишда глюкозани утилизацияга ёрдам беради.\n250 мг/кг дозада инфузиядан кейин 5 минутдан сўнг ўлчанган плазмадаги FDP концентрацияси 770 мг/л ни ташкил қилган. Инфузия тугаганидан сўнг 80 минутдан кейин плазмада FDP аниқ миқдорларда аниқланмади. Қон плазмасидан ярим чиқарилиш даври 10 минутдан 15 минутгача тебранади.\nFDP қон томирлари ҳавзасидан ташқаридаги тўқималарда тарқалиши ҳамда эритроцитар ва плазматик фосфатазалар таъсири остида анорганик фосфат ва фруктозагача гидролизланиши туфайли плазмада аниқланмайди.\nмиокард инфаркти, жароҳатлар, қон кетишлар, инсультларда ва оғир инфекциялардаги шок ҳолатлари\nмиокарднинг интраоперацион ишемияси\nтурли соҳалардаги ишемия (шу жумладан оёқларнинг оғир ишемияси)\nмия қон айланишини ўткир бузилиши\nметаболизм бузилиши оқибатидаги гипофасфатемия (алкоголли қарамлик, озиб кетиш, нафас етишмовчилиги, қон оксигенациясини пасайиши, нейролептиклар билан дозани ошириб юборилиши).\nмассив трансфузия (кўп миқдорда қон қуйиш) оқибатидаги ва юракдаги операцияларда, парентерал озиқланишда, жигардаги операциялар, оғир куйишларда экстракорпорал қон айланишида дифосфоглицератнинг заҳиралари тугаганда\nгипотензия ёки тўқималар оксигенациясини пасайиши, аъзоларни кўчириб ўтказиш (буйрак, жигар) каби жаррохлик аралашувларда асоратларни олдини олиш учун\nспорт тиббиётида жадал юкламадан кейин сарф этилган энергияни тиклаш учун\nжисмоний ўта зўриқиш синдромини ривожланишини олдини олиш, экстремал жисмоний юкламаларга кўникишни яхшилаш.\nFDP фақат вена ичига юбориш учун мўлжалланган.\nВена ичига тез қуйиш учун (тахминан минутига 1 г тезликда, бу минутига 10 мл га мувофиқ келади) 5 г FDP, 10% ли эритма олиш учун солиб қўйилган 50 мл эритувчида эритилади. Тавсия этилган суткалик доза ва даволаш давомийлиги ҳолатининг оғирлигига қараб аниқланади.\nЎткир ҳолатларда препаратни одатда 125-175 мг/кг (суткада 2 флаконга мос келади) ҳисобидан юборилади, максимал 250 мг/кг юборилади. Юқорироқ дозаларни юбориш зарурати туғилганда, умумий суткалик дозани 2 марта юборишга бўлиш керак.\nСурункали ҳолатларда – тана вазнининг кг га 75 мг дан то 160 мг гача юборилади (суткада FDP 5 г нинг 1-2 флаконига мос келади).\nИнтраоперацион миокард ишемиясида айнан юборишдан олдин препаратни кардиоплегик эритма таркибига қўшилади. Жарроҳлик аралашувларидан олдин ва операциядан кейин 1-2 кун давомида суткада 1 флакондан 3-5 кун давомида юбориб инфузиянинг профилактик курсини ўтказиш тавсия этилади.\nГипофосфатемияни даволаш учун, фосфорни керагидан ортиқ ҳосил бўлишидан сақланиш учун, буюриладиган модда миқдори танқисликнинг яққоллигига боғлиқ бўлиши керак.\nБолалар учун дозалаш тана вазнига мувофиқ тарзда белгиланади.\nБир грамм FDP 4,6-4,8 ммоль ноорганик фосфат сақлайди.\nТайёрланган эритмани фақат бир марта ишлатиш мумкин. Қўллашдан кейин ҳар қандай қолган модда миқдори ташлаб юборилиши керак.\nЖуда кам ҳолларда турли оғирлик даражасидаги аллергик реакциялар.\nМинутига 10 мл тезликда қуйиш ҳолларида юзни қизариши, юракни тез-тез уриши, оёқ-қўл бармоқларини увишиши кузатилиши мумкин.\nПрепаратни қўллаш вақтида ҳар қандай ножўя самаралар пайдо бўлганида дарҳол даволовчи шифокорга мурожаат қилиш лозим.\nПрепаратга маълум ўта юқори сезувчанлик, гиперфосфатемия, буйрак етишмовчилиги.\nFDP нинг бошқа дори препаратлари билан ўзаро таъсири аниқланмаган.\nМутаносиблиги: FDP ни pH 5,5 да эримайдиган бошқа препаратлар, шунингдек кальций тузларининг ишқорий эритмалари билан аралаштириш мумкин эмас.\nКреатинин клиренси минутига 50 мл дан кам бўлган пациентларда, қонда фосфатлар даражасини доимо назорат қилиш лозим. Илк ёшдаги болаларда препарат фақат зарурати бўлган ҳолларда ва жиддий тиббий назорат остида ишлатилиши лозим.\nҲомиладорликнинг учинчи уч ойлигида ҳомиладор аёлларни FDP билан даволаш ҳеч қандай ножўя самаралар кузатилмаган.\nТранспорт воситаларини ёки потенциал хавфли механизмларни бошқариш қобилиятига таъсирининг ўзига хослиги\nАвтомобилни ёки бошқа механизмларни бошқариш қобилиятига таъсир кўрсатмайди. FDP ни юборишда эритмани тери ости тўқимасига тушиши маҳаллий кучли оғриқни чақиради.\nИнфузия жараёнида FDP эритмасини тери остига тушиши кучсиз маҳаллий оғриқ ва енгил маҳаллий таъсирланишни чақиради.\nОгоҳлантириш: парентерал ишлатиш учун препаратлар юборилишидан олдин заррачаларни борлиги ёки рангини ўзгармаганлигини аниқлаш учун, агар контейнер ёки эритмани кўриш имкони бўлса) визуал равишда текширилиши лозим. Агар у хиралашган бўлса ёки чўкмаси бўлса, препаратни ишлатманг. Оч-сариқ бўялишни нормал деб ҳисоблаш мумкин.\nДозани ошириб юбориш ҳолатлари хақида хабар берилмаган.\n5 г препарат 100 мл ҳажмли, резина қопқоқ билан мустаҳкамланган ва “flip-off” халқали алюмин қопқоқ билан ўралган II тур рангсиз шишали флаконда.\n50 мл эритувчи резина қопқоқ билан мустаҳкамланган ва “flip-off” халқали алюмин қопқоқ билан ўралган II тур рангсиз шишали флаконда.\nПрепаратли 1 флакон, эритувчили 1 флакон, стерил полиэтилен пакетда вена ичига юбориш учун тизимча билан тўпламда, давлат ва рус тилларидаги тиббиётда қўллаш бўйича йўриқнома билан бирга тахланадиган картон қутига жойланади.\n25оС дан юқори бўлмаган ҳона ҳароратида сақлансин.\nШикастланган ўрамдаги препарат ишлатилмасин.\nТўғри сақлаш шароитида 3 йил.\nЛевемир Пенфилл20.03.2018Кейинги мақола


Адлия вазирлиги томонидан уй-жойларни бузишда йўл қўйилган қонунбузарликлар аниқланди / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nОхирги 2 йил давомида Ўзбекистонда уй-жойларни бузишда кўплаб қонунбузарликларни аниқлади, деб хабар қилмоқда Адлия вазирлиги матбуот хизмати.\nХусусан, Вазирлар Маҳкамасининг 2006 йил 29 майдаги 97-сон қарори билан тасдиқланган Низомга кўра, ер участкаси олиб қўйилиши муносабати билан мол-мулки бузилишга тушган мулкдорлар бузилиш бошланишидан 6 ой олдин ёзма хабардор қилиниши шарт.\nЛекин Республика бўйича 688 ҳолатда: Наманганда – 569та, Андижонда – 57та, Навоийда – 31та, Бухорода – 22та, Самарқандда – 7та ҳолатларда мулк эгаси умуман хабардор қилинмаган.\nУндан ташқари, 985 ҳолатда: Хоразмда – 212 та, Самарқандда – 189та, Сурхондарёда – 172та, Қорақалпоғистонда – 125та хабардор қилиш муддатига риоя қилинмаган.\nЮқоридаги Низом талабларига зид равишда 100 та ҳолатда: Андижонда – 56 та, Навоийда –31 та, Бухорода – 6та, Хоразмда – 4та, Наманганда – 2 та, Жиззахда – 1 та бузилган турар жойлар баҳоланмаган бўлсада, улар учун компенсация тўланган.\nШунингдек, 391та ҳолатда: Андижонда – 192, Хоразмда – 138та, Самарқандда – 37та, Қашқадарёда – 14та, Қорақалпоғистонда – 9 та эса турар жойлар бузилгандан кейин баҳоланган.\nМасалан, Қўрғонтепа туманида 5 та турар жойлар баҳоланмасдан 104 млн. сўм компенсация тўланган. Андижон шаҳрида 2016 йил май ойида бузилган 42 та турар жойни баҳолаш 2018 йил 23 апрелда, яъни, орадан 2 йил ўтиб амалга оширилган.\nЛекин, республика бўйича турар жойлари бузилган 37 нафар мулкдорга – 3 млрд., 252 млн. сўм умуман тўланмаган, 215 нафарига эса – 15 млрд., 67 млн. сўм тўлиқ тўлаб берилмаган.\nХусусан, Наманганда – 6 млрд., 889 млн. сўм, Сирдарёда – 5 млрд., 753 млн. сўм, Навоийда –1 млрд. сўм, Жиззахда – 601 млн. сўм, Хоразмда – 444 млн. сўм, Андижонда ва Сурхондарёда – 136 млн. сўмдан, Қашқадарёда – 91 млн. сўм компенсация тўловлари бугунга қадар тўланмай келинмоқда.\nГулистон шаҳрида 2017 йил май-сентябрь ойларида бузилган 113 та турар жойлар учун тўланиши лозим бўлган компенсация маблағининг 5 млрд., 753 млн. сўми тўланмай келинмоқда.\nХудди шундай, нотурар жойлари бузилган 13 нафар мулкдорларга 1 млрд., 583 млн. сўм умуман, 24 нафарига эса 1 млрд., 300 млн. сўм қисман компенсация тўланмай келинмоқда. Бузилган 255 та нотурар жой мулкдорларига бино-иншоот қуриш учун ер участкалари ажратилмаган.\nБундан ташқари, деярли барча ҳудудларда турар жойлар бузилиши муносабати билан мулкдорларни (уларнинг оила аъзоларини) вақтинчалик турар-жой билан таъминлаш ёки уларга ижара ҳақи ва кўчиб ўтиш ҳаражатларини қоплаб бериш амалиёти йўлга қўйилмаган.


..:: ISLOM.UZ ::.. - «Саботул-ожизин»\nХалқ орасида «Сўфи Оллоёр» номи билан машхур «Саботул-ожизин» асари Мовароуннаҳр ўлкаларида XX асрга қадар мадрасаларда дарслик сифатида ўқитилган. Ўкувчилар саводхонликнинг маълум даражасидан кейин ушбу китоб мутоаласига киришишган. XX асрнинг 1-чорагигача эса ўрта мактабнинг бошланғич синф ўкувчилари «Саботул-ожизин»-дан дарс олишган. Фикримизнинг тасдиғи сифатида «Шўро» журналининг 1917 йил 7-сонида босилган куйидаги хабарни келтирамиз: «Усули қадим ила ўқиган замонда мактабларда ҳам, ўрта мактабларда ҳам ўкувчи болаларнинг ҳеч бири «Саботул-ожизин» ўкимай қолмаган, десам муболаға бўлмай-ди. Ул вактда деволга осиб кўйилган «праграмма» деган нарса бўлмаса-да, «...Фазоилуш-шухур» ўқигач, «Саботул-ожизин»-ни ўқимай ўтиш мумкин эмасдек эди. «Саботул-ожизин»нинг шарҳи - «Рисолаи Азиза» ўқитилар эди. Лекин ўқиш билан англаш орасинда жуда катта фарқ бўлганидек, китобнинг адабий фойдаси яширин қолган...»\nҲақиқатан ҳам ифода услуби содда, оҳанги туркона, бадиий савияси юксак «Саботул-ожизин» китобини ўқиш билан уқиш ўртасида фарқ сезиларли равишда улкан. Шунинг учун ҳам юқорида келтирилган хабар муаллифи: «Барча ўкув-чилар китобнинг аҳамиятини англаган эдилар, деб айтишга ботирчилик қилуб бўлмайди. Англаган тақдирда ул китобни бошланғич синф ўкувчиларга эмас, юқорироқ чиқиб, араб, форсий тилидан хабардор бўлганларга ўқиш лозим эди», деб бежиз айтмаган. Негаки, «Саботул-ожизиняни тўла маънода англаш нафақат арабий, форсий ва қадим тўркий тилдан хабардор бўлиш, балки ақида, фиқҳ, тафсир, ҳадис, тарих, сийрат ва адаб илмлари бўйича ҳам муаййан тайёргарликка эга бўлишни тақозо этади.\nСўфи Оллоёр адабий меросининг ўрганилиши у яшаган даврдан бошланган. Ўша даврдаёқ, адибнинг туркий, форсийда битилган китобларига луғатлар тузилган, шарҳлар ёзилган.\nЖумладан, «Маслакул-муттақин» китобига тузилган луғат Абу Райҳон номидаги Шарқшунослик институтининг Ҳамид Сулаймон фондида сақланади. XIX асрда кўчирилган бу луғатда 950та махсус истилоҳлар мазмуни изоҳланган ва ҳар бир сўз форсий маънодоши билан берилган. Шу луғатнинг бошқа нусхаси ҳам бор, унда истилоҳлар сони сал кам икки мингта. Олим Булғорий Сўфи Оллоёрнинг «Муродул-орифин» китобига шарҳ ёзган. Тожик тилидаги бу шарҳ «Туҳфатут-толибин фи шарҳи «Муродул-орифин» деб номланган. Татар олими Тожуддин Елчикул «Саботул-ожизин» китобига «Рисолаи Азиза» деган шарҳ битган.6 Саид Ҳабибуллоҳ ибн Яҳёхон томонидан Покистонда чоп этилган «Ҳидоятут-толибин шарҳи «Саботул-ожизин» номли китоби ҳам эътиборга моликдир. Китоб муқаддимасида хабар берилишича, шарҳга асос бўлган матн олтита нусхани ўзаро қиёслаб тикланган. Муаллиф муқаддиманинг «Сабаби таълиф» қисмида мазкур шарҳнинг ёзилиш сабаблари ҳақида шундай маълумотлар беради: «Баъзи мажлисларда «Саботул-ожизин»-ни ўқуб, ўртада мутолаа этганда ҳама нусхаларда саҳву ғалат, тахриф ва табдил борлиги зоҳир ўлурди. Ва ҳам баъзи алфози мутародифа ва мутажониса тавжиҳи, баъзи абётларнинг таъвилида мубоҳасалар воқеъ бўлур эрди. Шунинг учун бу бандаи осий дилига ўтдики, агар баъзи қаламий нусхалар топилса, аларни бир-бирига муқобала этиб, бир нусхаи саҳиҳа қўлга келса яхши бўлур эрди».\nШу ўринда «Саботул-ожизинянинг қадимий нусхаларидан бирининг муқаддимасида айтилган қуйидаги фикрлар ҳам мазкур масаланинганча жиддийлигини кўрсатади: «...бу йилларда такосур бирла ойдин-ойға босилатурғон фаръ нусхалар халқнинг эътиносизлиғи сабабидин шундоқ жалилул-қадр китобнинг ғалатларин биттазоъуф орттируб, билкуллия аслини хароб қилғонлар...»\nДарҳақикат, «Саботул-ожизин»нинг хоҳ қўлёзма, хоҳ босма нашрлари бўлсин, юқорида таъкидлаганидек, барчаси хатою камчиликлардан, ҳарф ва сўзларни ўзгартириш ёки алмаштиришлардан холи эмас.\nАфсуски, бу «анъана» ҳалигача давом этяпти. Бунга ишонч ҳосил қилиш учун «Саботул-ожизин»нинг 1991 йил «Чўлпон», сал кейинроқ «Меҳнат» нашриётлари томонидан кирилл алифбосида нашр этилган нусхаларини ўқиш кифоя. Ачинарлиси, қачонлардир котиблар содир этган хатоларни қайта такрорлаш камлик қилганидек, айрим сўзларнинг нотўғри ёки тахминий ўқилиши матнни аслиятдан янада узоқлаштирган, оқибат, мазкур нашрларнинг илмий қиммати пасайган.\nАммо, Сўфи Оллоёрнинг илмий-адабий меросини матншунослик нуқтаи назаридан ўрганиш қанчалик оқсамасин, сўнгги йилларда адабиётшунослик, тилшунослик йўналишиг да Сўфи Оллоёр ижоди, хусусан, «Саботул-ожизин» асари билан боғлиқ бир неча тадқиқотлар қилинди, илмий конференциялар уюштирилди.\nБу саъй-ҳаракатлар савиясидан қатъий назар таҳсинга лойиқ. Негаки, ният холис, кўзланган мақсад аниқ. Қолаверса, бу эътибор халқимизнинг ички эҳтиёжига мувофиқ кечяпти, маънавий бўшлиқни тўлдиряпти. Балки, биз «номукаммал, хатолари ғиж-ғиж», деб таърифлаётган нашрларнинг бугунгача турли йуллар билан қайта-қайта чоп қилинаётгани диёнатли халқимизнинг Сўфи Оллоёрга, «Саботул-ожизин»га бўлган муҳаббатидан бўлса, ажаб эмас. «Саботул-ожизин»нинг ҳали илмий-танқидий матни тайёрланмасдан номзодлик, ҳатто докторлик иши даражасида тадқиқот объектига айланишининг сабаби ҳам, балки, шу жиҳат билан изоҳланар.\nСўзимиз аввалида «Саботул-ожизиюти тўла маънода англаш хусусида гапирган эдик. Улуғларлардан бири: «Саботул-ожизин» мағзи Қуръондир» деган экан. Демак, бу мағзга етиш байт мазмунини шарҳлаб, ундаги тасвир воситаларини санаш билангина амалга ошмайди. Балки, байтларга яширин сирлар тафсир ёрдамида очилади, нозик ва чигал маънолар ҳикматини ҳадислар чақиб беради, шарҳлайди. Ана шундагина Сўфи Оллоёр шахси, унинг ижодий куввати бутун қирралари билан намоён бўлади, тилидаги фасохат ва балоғат тўла англанади.\n«Саботул-ожизин»нинг Сиз азизларга тақдим қилинаётган ушбу нусхаси ЎзР ФАШИ фондида сақланаётган, турли даврларда кўчирилган 94 та қўлёзма, 61 та тошбосма ва шахсий кутубхоналарда мавжуд матнларни ўзаро қиёслаш натижасида тайёрланди.\nМуқояса жараёнида матн тарихи яхлит контекстуал, палеографик, хронологик, биографик ва географик аспектда атрофлича ўрганилди. Тадқиқотга жалб этилган 150 дан ортиқ нусханинг умумий ва фарқли жиҳатлари матншунослик нуқтаи назаридан изчил текширилди ва 25 та (15 та кўлёзма, 10 та тошбосма) нусха қиёсий тахлил объекти сифатида танланди. Узлуксиз мурожаат учун сараланган бу манбалар муайян принципиал хусусиятларига кўра уч қисмга ажратилди:\nА - асос нусха (3 та);\nБ - таянч нусха (8 та);\nВ - ёрдамчи нусха (14 та).\nМазкур нусхаларнингҳар бири ўз гуруҳида битта етакчи нусха атрофида марказлашди.\nМаълумки, кўп нусхали матн устида ишлаш, айниқса, унинг илмий-танқидий матнини тайёрлаш бутун «инжиқлик»лари билан ўта нозиква масъулиятли, тўхтовсиз аниқлик ва интизом талаб этувчи «заҳматялари билан ўта машаққатли, аммо сермаҳсул меҳнатдир.\nМеҳнатимизни самарали қилган Зотга шукрлар бўлсинки, бугун «Саботул-ожизинянинг имкон қадар аслиятга яқин, илмий изоҳлар билан таъминланган ишончли матни юзага келди. Шак йўкки, ҳар қандай ишда Яратувчидан бўлак ҳеч ким мукаммаллик даъвосини қилолмайди. Албатта биз ҳам бу даъводан йироқмиз. Аксинча, «Саботул-ожизин» матни бўйича олиб борилаётган тадқиқотларнинг навбатдаги босқичи энди бошланди. «Саботул-ожизин»нинг уч хил (кирилл, лотин, араб) алифбосидаги, шарҳли изоҳ ва илмий таснифлар билан бойитилган, матний тадқиқ натиясалари акс этган жадвалларни ўз ичига олган илмий-танқидий матни фундаментал тадқиқот сифатида нашрга тайёрланмоқда.\nАзиз китобхон! «Саботул-ожизин»нингушбу нашри эса хайрли ишлардан даракчи, балки маърифатсевар халқимизга бир «суюнчи» сифатида тақдим этилаётир.


Асосий белгилари. Тананинг лиамфа соҳаларида тошмалар, тошмалар полиморф (бир вақтнинг ўзида пуфакча, розcола, папула, эрозия ва ҳ.к) характерда бўлади, ҳарорат тўлқинсимон кўтарилади, касаллик тўлқинсимон кcчади, 8—10 кун давом этади.\nСувчечак ўткир юқумли касаллик бўлиб, тери ва шиллиқ қаватларида тўлқинсимон полиморф тошмалар тошиши ҳамда заҳарланиш белгилари намоён бўлиши билан характерланади.\nЭтиологияси. Сувчечак қўзғатувчиси филтрланадиган вирус (Стронгулопласма вариcеллаc) ҳисобланади. Улар сувчечак билан оғриган беморларга тошган пуфакчаларнинг таркибида бўлиб, Морозов бўйича кумушлантириб бўялганда электрон микроскоп остида аниқланади.\nЭпидемиологияси. Касаллик манбаи: касал болалар, касалликнинг яширин даврининг охирги кунларидан бошлаб ва бутун касаллик даврида юқумли ҳисобланишида. Охирги янги тошма элементлари пайдо бўлгандан кейин ҳам беш кунгача бемор касаллик манбаи бўлади. Бу давр 12—14 кунни ташкил қилади. Пўстлоқчалар ҳосил бўлиши ва кўчиб тушиши босқичларида бемор зарарсиз бўлади. Юқиш жараёни: ҳаво-томчи йўли орқали рўй беради. Қўзғатувчилар узоқ бўлган масофаларга тарқалиши мумкин (қўшни хоналарга). Қўзғатувчининг ташқи муҳитга чидамлилиги эканлиги туфайли буюмлар ва учинчи шахслар орқали ўтиши кузатилмайди.\nБерилувчанлик. Сувчечакда 1—7 ёшгача болаларда берилувчанлик жуда баланд. Олти ойликкача бўлган эмизикли болаларда мойиллик паст. Ўн ёшдан катта болалар ва катта ёшдаги одамлар сувчечак билан баъзан касалланадилар. Асосан касаллик 1—7 ёшгача бўлган болаларда учрайди.\nМавсумийлик. Куз-қиш-баҳор ойларига тўғри келади.\nПатогенези ва патологик анатомияси. Сувчечакда қўзғатувчилар юқори нафас йўлларининг шиллиқ қаватлари орқали киради. Инкубацион даври тугашиданоқ вирус қон оқими орқали бутун организмга тарқалади ва ўзининг дерматотроплиги туфайли терида ўрнашиб олади.\nКлиникаси. Инкубацион даври ўртача 14 кун давом этади, баъзан 11 кунгача қисқариб, 21 кунгача узаяди.\nПродромал кўринишлар. Кўпинча бўлмайди ёки кучсиз намоён бўлади: субфебрил ҳарорат, биринчи кун давомида умумий аҳволининг бир оз ёмонлашуви. Баъзан (4—6% ҳолатларда) продромал тошмалар тошиб, кўпинча скарлатинасимон, баъзан қизамиқсимон характерли бўлади. Бу тошмалар, одатда, тезда йўқолиб кетади. Кўпинча улар типик сувчечак элементларидан кейин пайдо бўлади.\nСувчечакда тошмалар тошииши. Одатда ҳарорат кўтарилиши билан бир вақтда ёки бир неча соатдан кейин содир бўлади. Кўпинча бирламчи пуфакчалар меъёрий ҳароратда ҳам пайдо бўлади. Тошмалар тошиши аниқ маълум бир тартибга эга эмас. Тошмалар юзда, бошнинг сочли қисмида, баданда ва қўл- оёқларда пайдо бўлади. Кафтларда ва товонларда фақатгина касаллик оғир ўтиб кучли тошма тошганда айрим элементларини учратиш мумкин. Тошма элементлари бошланишида майда макулопапулёз характерда бўлиб, кейинчалик тезда (бир неча соат мобайнида) везикулаларга айланади. Баъзи папулачалар қуриб, пуфакча босқичига етиб бормайди. Сувчечак везикулалари ҳар хил катталикда (тўғноғич бошчасидан то йирик нўхат ўлчамларигача) ҳамда айлана ёки овал шаклда бўлади. Пуфакчалар инфилтрланган асосда юза ўрнашиб, деворлари таранг, ялтироқ, таркиби шаффоф бўлади. Киндиксимон ботиқлар айрим элементлардагина учрайди. Везикула атрофида гиперемия тор ҳошия сифатида билинади. Пуфакча тешилганда ўзининг бир камералиги сабабли пучайиб қолади. Везикулалар тезда (1—2 кундан кейин) қуриб қолади. Уларнинг ўрнида ясси қўнғир пўстлоқчалар пайдо бўлиб, 1—3 ҳафтадан сўнг кўчиб тушади. Пўстлоқчалар кўчиб тушгандан сўнг чандиқлар қолмайди. Сувчечак тошмаларнинг тошиши бир вақтда кечмай, худди турткиларга ўхшаб 1—2 кун оралиғида бўлгани учун полиморф характерга эга бўлиб қолади: бир вақтнинг ўзида маълум бир чегараланган тери соҳасида ҳар хил ривожланиш босқичидаги элементлар пайдо бўлади (папулалар, пуфакчалар, пўстлоқчалар).\nБеморни енгил қичишиш безовта қилади. Қисман беморларда тошмалар шиллиқ қаватларда ҳам кузатилади (оғиз, бурун-ҳалқум, ҳиқилдоқ, жинсий органлар шиллиқ қаватида). Шиллиқ қаватлардаги пайдо бўлган пуфакчалар тезда сарғиш-кулранг тубли юза эрозияларга айланади. Уларнинг ҳосил бўлиши маълум би рўзгариш билан кечади. Бир неча кундан кейин cрозиялар соғайиб боради.\nҲарорат ошиши: сувчечакда кўпинча тошма тошиши бииан бир вақтда кечади. Ҳарорат 38°C гача ва ундан ортиқ кўтарилади. Баъзан баланд иситма кузатилади (39—40°C). Ҳар бир янги тошмалар тошиш ҳуружи янги ҳарорат кўтарилиши билан бирга кечади (тўлқинсимон кечиш деб шунга айтилади). Шунинг учун иситма эгри чизиғи нотўғри характерга эга: тошма тошиши динамикасини акс эттиради. Ҳарорат кўтарилиши боланинг умумий аҳволининг ёмонлашуви билан кечади: уйқу бузилади, иштаҳа пасаяди, бемор инжиқ, жиззаки бўлиб қолади. Буларнинг ҳаммаси тошмалар жуда кўп тошишида янада яққол намоён бўлади. 3-5- кунларда тошмалар қуриши билан бирга ҳарорат тушиши ва бемор умумий аҳволининг яхшиланиб бориши кузатилади.\nБаъзи беморларда тошма тошиши давом этиши билан иситма 6—8 кунгача ва ундан ҳам ортиқ чўзилиши мумкин. Қон таҳлилида (тошмалар тошиши даврида) бироз лейкопения, нетропения, нисбатан лимфоситоз кузатилади.\nСувчечак клиник шакллари. Тошма тошиш кўплиги ва умумий кўринишларнинг кенг вариантлари учрайди. Баъзиларда кам сонли пуфакчалар тошиб, иситма бўлмайди (рудиментар шакл), баъзиларда тошма тошиши кучли бўлиб, гипертермия ва умумий интоксикация яққол белгилари билан бирга кечади. Айрим ҳолларда касалликнинг абортив кечишида папулёз тошмалар везикула босқичига етиб бормасдан қуриб қолади.\nПустуллёз шаклида пуфакчалар таркиби йирингли бўлиб, пустулалар ҳосил бўлади. Пўстлоқчалар кўчиб тушгандан кейин чандиқлар қолиши мумкин. Бу шакл сувчечакнинг тахминан 10% ҳолларида учрайди.\nБуллёз шакли типик везикулали тошмадан ташқари диаметри 2—3 сантиметргача бўлган хира таркибли катта дағал пуфаклар пайдо бўлиши билан характерланади.\nГангрcноз шаклида алоҳида пуфакчалар геморрагик тусни олади. Улар атрофида яллиғланиш ўчоқи ҳосил бўлади. Сўнг пуфакчалар ўрнида некротик устунчалар ҳосил бўлиб, улар кўчиб тушганда лойқа некротик тубли ва эгри ёки четлари ғадир-будур бўлган чуқур яралар кўриниб туради.\nГеморрагик шакли нимжон болаларда баъзида кузатилиб геморрагик кўринишда кечади. Тошма тошишининг 2-3- кунида пуфакчалар таркиби геморрагик характерни олади. Терида ва шиллиқ қаватларда қон қуйилишлар, бурундан қон кетишлар, қонли қусиш пайдо бўлади. Касаллик ўлим билан тугаши мумкин.\nАсоратлари. Асоратлари кам учраб, кўз шох пардасида пуфакчалар пайдо бўлганда кератит ривожланиши эҳтимоли бор. Ҳиқилдоқ шиллиқ қаватида везикулёз тошма пайдо бўлганда ларингит бўлиши, баъзан нафас йўллари стенози (сувчечак крупи) кузатилади. Иккиламчи инфекция қўшилганда абцесслар, флегмоналар, сарамас, стоматитлар, отиллар, лимфаденитлар, бронхопневмония келиб чиқиши мумкин. Кам учрайдиган асоратлар: серозли синовитлар, нефритлар ҳамда энсефалит, серозли менингит, ички аъзолар вариселлёз жароҳатланишларидир.\nТаққослаш ташхисоти. Кўпинча чин чечак билан сувчечакни таққословчи ташхис қилишли қийин кечади, чунки булар ўхшаш касалликлардир. Қуйидаги фарқларга асосланиш лозим:\nЧин чечакда бошланғич даврда ҳарорат аҳамиятга молик даражада ошиб, думғаза соҳасида кучли оғриқлар бўлади: бунинг давомийлиги тахминан 3 кун. Сувчечакда ҳарорат ошиши ёки умуман бўлмайди, ёки бир кундан ортиқ чўзилмайди, думғазада оғриқлар бўлмайди. Чин чечакда тошмалар тошиши ҳарорат пасайиши, сувчечакда эса кўтарилиши билан кечади.\nЧин чечакда тошма маълум бир тартибда (кетма-кетликда) пайдо бўлади: юзда, панжаларда, баданда, қўл-оёқларда, сувчечакда эса тошма тошиш тартибсиз, турткиларга ўхшаб кечади. Чин чечакда тошмалар айниқса юзда, қўлларда кўп учраб, улар деарли ҳар доим кафт ва товонларда кузатилади. Сувчечакда тошмалар кўпроқ баданда, кафт ва товонларда деярли кузатилмайди.\nЧин чечакда тошма элементлари аҳамиятли зичликка эга бўлиб, тери ичида инфилтрланган асосда жойлашган, улар кўп камерали, тешилганда пучаймайди, киндиксимон ботиқларга эга.\nСувчечакда элементлари юза, инфилтрланмаган асосда бўлади, тешилганда пучайиб қолади (чунки бир камерали), киндиксимон ботиқлар қисман кузатилади.\nЧин чечакда у ёки бу чегараланган тери соҳасида ҳамма cлементлар ривожланишининг бир хиИ босқичида (мономорф) бўлади, сувчечакда тўлқинсимон бўлгани учун тошма елементлари бирвақтда ривожланмайди, слуминг учун ҳам тошмалар полиморф кўринишга ега.\nЧин чечакда тошмалар шиллиқ қаватларда доимий, кам ёки кўп, сувчечакда эса кам ёки умуман бўлмайди.\nЛаборатория текширувлар ҳам фарқлашга ёрдам берад и ҳамда эпидемиологик таҳлил маълумотлари катта аҳамиятлидир. Сувчечак буллёз шаклини пемфигус билан адаштириш мумкин. Унда катта пуфаклардан ташқари бошнинг сочли қисмидаги типик сувчечак везикулалари фарқлашга ёрдам беради.\nОқибати. Сувчечак бутунлай соғайиш билан тугалланади. Ўлим оқибатлари жуда камдан-кам учрайди.\nУй шароитида даволашга кўрсатма. Касалликнинг енгил ва ўрта оғирликда кечишида, асоратланган турлари, рудиментаршакли уй шароитида даволанади.\nДаволаш. Асосан беморни гигиеник қоидаларга риоя қилиши муҳим даво ҳисобланади, чунки иккиламчи инфекцияси қўшилиши хавфи мавжуд. Калий перманганатнинг кучсиз эритмаси билан ванночкалар қилиш зарур. Баданини қичиганда шикастланишни камайтириш мақсадида беморнинг қўллари тоза, тирноқлари калта қилиб олинган бўлиши керак. Шунингдек, везикуладан кейинги иккиламчи инфекция тушиши каби асоратларини бартараф қилишда 1—2% калий перманганатнинг кучсиз эритмаси, 1—2% сувли ёки спиртли бриллиант яшили эритмаси, индифферент сўрувчи (мазлар) қўлланилади. Оғиз бўшлиғини кучсиз дезинфекцияли эритмалар билан чайқаб туриш лозини.\nКруп синдроми ривожланганда иссиқ ванналар, парафинли ёки озокеритли аппликациялар бўйинга қўйилади, ичишга фенобарбитал, кодеин берилади. Стеноз ошиб борса, газлар алмашинувининг бошланғич бузилишларида интубация қўлланилади, най қисқа вақтларда қўйилади (15—20 соат).\nЙирингли асоратлар бўлганда сулфаниламид препаратлар ва антибиотиклар (пенитсиллин, стрептомитсин, тетрасиклин) қўлланади.\nГангреноз шаклида қувватловчи даво: гемотрансфузия, плазма қуйиш, иммуноглобулин, антибиотиклар билан бирга буюрилади.\nКасаллик оғир кечганда тарқалган, виссерал шакли билан оғриган беморлар касалхонага ётқизиб даволанади ва етиотроп даво мақсадида асикловир, ситозар, виралекс, интерферон буюрилади.\nПрофилактикаси. Санитар чора-тадбирлар ўтказилади. Тошма тошган вақтдан бошлаб 9 кун давомида бемор ажратиб қўйилади. Уй шароитида изоляция ўтказилади. 3 ёшгача бўлган болалар, олдин бу инфекция билан касал бўлмаганлар ва энди беморлар билан мулоқотда бўлганлар яширин даврининг 11- кунидан то 21- кунигача алоҳидаланади.\nСеропрофилактика мақсадида иммуноглобулин (3—6 мл) мускул орасига юборилади. Кўпгина клинисистлар кузатувлари барча бу усул билан эмланганларда касаллик кам учраши ва юқтириб олганда ҳам енгил кечиши қайд қилинган.


Ярим тунда фермерни ҳокимликка мажлисга чақирганга жазо белгиланмайдими?\nЯрим тунда фермерни ҳокимликка мажлисга чақирганга...\n21.05.2019 04:17 0 3776\nХабарингиз борми, йўқми, билмадиму, 2018 йил сентябрь ойидан бошлаб online.sud.uz порталида айрим суд мажлислари трансляция қилиб борилади (ҳаммаси эмас). Исталган киши бемалол жиноят, фуқаролик, маъмурий ва иқтисодий ишлар бўйича суд мажлисларини томоша қилиши, унда бўлаётган жараёнларни онлайн кузатиб бориши мумкин.\nЯхши томони тўғридан-тўғри эфир якунлангач, ўша суд мажлиси видео шаклида порталда сақланиб қолади. Келгусида ҳам архив бўлимидан уларни томоша қилиш мумкин.\nБу интерактив хизмат шаффофлик билан бир қаторда барча фуқаролар, айниқса юридик соҳада таҳсил олаётган талабалар учун, суд мажлисларининг ўтказилиш тартиби ҳақида жонли мисол бўла олади ва уларнинг бу борадаги ҳуқуқий онгини оширади.\nКечки соат 11 да ҳокимиятга мажлисга чақирилган ва маст ҳолда машина бошқарган фермер воқеаси:\nПортални кузата туриб, бугун жойланган бир маъмурий ишни томоша қилдим. Унда Шеробод туманида яшовчи фермер акамиз маст ҳолда ўзганинг машинасини ишончномасиз бошқариб кетаётганда ЙПХ ходимлари томонидан тўхтатилган ва маъмурий баённома тузилган ҳолат суд қилинибди.\nСуд мажлиси жараёнида фермер акамиз воқеани изоҳлай туриб, машина ҳақиқатдан ўзганинг номида эканлиги, аниқроғи деновлик фуқародан машинани сотиб олгану, лекин ҳали ўз номига расмийлаштиришга улгурмаганини айтди.\nВа яна ўша куни ўғлининг туғилган куни бўлгани, уйига меҳмонлар келгани ва ўша зиёфатда алкоголь ичимлиги ичгани, лекин тунги 11 ларда туман ҳокимлигига зудликда мажлисга чақиришгани ва мажлисга боришга мажбур бўлиб қолгани, туман ҳокимлиги жойлашган кўчага бурилганда ЙПХ ходимлари уни тўхтатгани, айбига иқрорлиги ва уни кечиришларини сўради.\nСудья мавжуд ҳолатни ўрганиб чиқиб, фермер акамизни МЖтК 131-моддаси 1-қисми (маст ҳолда бошқариш) ҳамда 135-моддаси 1-қисми (ишончномасиз бошқариш) билан айбдор деб топди. Ва унга ҳайдовчилик ҳуқуқидан 1 йилу 6 ой муддатга маҳрум қилиб, ЭКИҲ 15 баравари миқдорида (3 млн сўм) жарима тайинланди.\nСудья жаримани тайинлашда жавобгарликни енгиллаштирувчи ҳолатларни инобатга олди. Яъни маст ҳолда машина ҳайдаганлик учун 1 йилу 6 ойдан 3 йилгача жазо ҳамда 25 минималка жарима белгиланган. Шундан келиб чиқиб, судья ҳайдовчилик ҳуқуқидан маҳрум қилишнинг энг кам муддатини, жарима жазосини эса белгиланганидан ҳам камроқ (25 эмас, 15 минималка) тайинлади.\nАйтганча, машинасини ҳужжатсиз ҳайдаш учун бериб юборган шахс ҳам 202 минг 730 сўм жаримага тортилди.\nЛекин ярим кечаси фермерни ҳокимликка мажлисга чақирганларга ҳеч қандай жазо белгиланмайди. Ана шунақа.\nСиз ҳам суд мажлисларининг видеосини кузатиб туринг, анча қизиқ воқеаларга дуч келасиз.\nсуд Маъмурий суд\nЖамият 09/03, 09:35\nҲуқуқ 28/03, 11:55\nҲуқуқ 26/03, 12:32\n#Тошкент - 874


Жиззахда фуқарони «самосуд» қилиб ечинтирган шахслар ушланди\nУлар фуқарони ечинтириб видеотасвирга олишган ва ижтимоий тармоқларда тарқатишган.\nЖиззах вилояти ИИБ ахборот хизматининг хабар беришича, 2022 йил 15 март куни соат 00:30 ларда Шароф Рашидов туманида яшовчи номаълум кимса фуқарога қўнғироқ қилиб кўчага чақиради. Фуқаро кўчага чиққач, уни икки нафар шахс машинага ўтқазади ва Шароф Рашидов туманининг Сўлоқли маҳалласидаги бўш бинога олиб боради.\nУ ерда фуқарони аввал калтаклашади ва ечинтириб видеога олишади. Сўнг видеони ижтимоий тармоқларда тарқатишади.\nВилоят ИИБ Жиноят қидирув бўлими ходимлари томонидан олиб борилган тезкор қидирув натижасида фуқарони «самосуд» қилган шахслар топилади. Ушбу жиноятни Жиззах шаҳрининг Дўстлик ва Тинчлик маҳаллаларида яшовчи шахслар қилгани аниқланади.\nДастлабки суриштирувда аниқланишича, ушбу шахсларга жабрланувчининг Жиззах шаҳрида яшовчи қиз билан тушган суратни ижтимоий тармоқларда жойлагани ёқмаган. Шундан сўнг улар таниш қиз учун жабрланувчидан ўч олишга қарор қилишган.\nҚайд этилишича, фуқарони «самосуд» қилган шахсларга қонунан чора кўрилади.\n11:19 / 08.06.2022\nҚашқадарёда машинадан пул ўғирлаган фарғоналик шахс «самосуд» қилинди\nСирдарёда ўқувчи-қизлар ўртасида жанжал юз берди. Бунга Instagram’даги ҳақорат сабаб бўлгани айтилди


Афьондаги қайта тикланиш ва физиотерапия марказида ўзбекистонликлар учун нархлар пасайтирилади\nАфьондаги бугунги куним қизиқарли ва унумли бўлди. Чунки Сиз қадрли ўқувчиларимиз бизга ёзмоқдасиз, қўнғироқ қилиб, ушбу термал курортга тиббий нуқтаи назардан қизиқмоқдасиз. Айни пайтда Афьонда бўлганим боис ушбу мавзуларни эътиборсиз қолдирмасликка ҳаракат қилдим. Бугун эса Афьондаги Кожатепе университетининг Қайта тикланиш ва физиотерапия маркази (Afyon Kocatepe Hospital)га ташриф буюрдим.\nКлиника Budan Thermal Spa Hotel ва NG Afyon Wellness&Spa меҳмонхоналарига бевосита яқин (машинада 3–5 дақиқа) жойлашган бўлиб, Туркиядаги энг яхшиларидан бири ҳисобланади.\n- Меҳмонхонамизда тўхтаб клиникамизда муолажалардан ўтувчи мижозларимиз учун биз бепул трансферлар уюштирамиз, – дейди Budan Thermal Spa Hotel меҳмонхонаси бош директори Ваҳопбей Каядан.\nҚайта тикланиш ва физиотерапия маркази энг замонавий асбоб-ускуналар билан жиҳозланган, малакали мутахассислар жаҳон стандартлари даражасида хизмат кўрсатади.\n- Бизда турли ёшдаги инсонлар даволанишлари мумкин. Бу ерга дунёнинг турли бурчакларидан беморлар ташриф буюришади, – дейди суҳбатимиз чоғида университет ректорининг ёрдамчиси, профессор Умид Дундар (суратда ёнимда).\nМарказимиз мушак тизими – бел, бўйин, елка ва тизза бўғимлари касалликлари безовта қилувчи беморлар учун амбулатор даволаниш, шунингдек, стационар хизматни йўлга қўйган. Марказ мутахассислари – шифокор ва физиотерапевтлар неврологик касалликлар, орқа мия, бош жароҳатлари, инсульт, кўплаб склероз ва мия фалажига йўлиққан инсонларга реабилитацион дастур таклиф этади. Шунингдек, операциядан олдин ва кейинги ортопедик қайта тикланиш курслари ўтказилади. Бундан ташқари, бизда ревматик касалликлар – остеоартрит, остеопороз, фибромиалгияга чалинганлар ҳам кўп.\nЖаноб Дундар бизни марказнинг даволаш бўлимлари билан таништиришга бажонидил рози бўлди.\nНеврологик қайта тикланиш бўлимида одамлар кўп эди. Мутахассислар уларнинг ҳар бирига алоҳида эътибор бериб кўрикдан ўтказишмоқда.\n- Ушбу марказда мен 4 йилдан бери ишлайман, – дейди физиотерапевт-ҳамшира Юдум. – Беморларимиз кўплиги сабабли бундай хоналаримиз иккита. Қайта тикланиш ва даволаниш мақсадида турли машқлар, электр- ва мануал терапияни қўллаймиз.\n- Бу ерда орқа мия жароҳати, склероз, мия фалажи ва бошқа касалликлардан шифо топишга мутахассислар – физиотерапевтлар ёрдам беради. Қайта тикланиш неврологик дастурлари қаторига – нимжон мушак, бўғимлар чўзилиши, ҳаракатни тиклашга қаратилган машқлар киради, – дейди Умид Дундар.\nСўнгра биз болалар учун мўлжалланган педиатрик қайта тикланиш марказига ҳам кирдик. У ерда ногиронликка олиб келувчи (жумладан, бу болалар церебрал параличи) касалликларга чалинган болалар бор эди.\n- Бу ердаги мутахассислар психомотор даволаш техникаси, электр стимуляциясидан фойдаланишади, шунингдек, координация ва қад-қоматни тўғри тутишга мўлжалланган машқларни таклиф этишади. Яна тажрибамизда болажонларга ўзининг илк қадамларини қўйишга ёрдам берувчи махсус роботдан фойдаланиш ҳам бор, – дейди Умид Дундар.\nАлбатта, уларни кўриб ачиндим, бироқ мутахассислар уларнинг ҳар бири билан жон куйдириб ишлаётганининг бевосита гувоҳи бўлдим. Сиз 6, 7 ёки 8 йил ҳаракатсиз бўлган боланинг юришни бошлаганидан сўнгги ҳаяжонини кўриш қандай эканлигини тасаввур қиляпсизми?! Мен айнан шундайларни кўрдим!\nКардиологик ва ўпка реабилитацияси бўлимида бизни Сидика исмли ҳамшира кутиб олди. Унинг айтишича, бу ерга юрак хуружи, астмаси бор инсонлар мурожаат қилишар экан. Замонавий жиҳозлар ёрдамида яхши натижаларга эришилмоқда: беморлар юраётган пайтларида нафас қисилишидан, кислород етишмовчилигидан халос бўлишмоқда. Барча машқлар томир уриши ва артериал босимни ўлчаш билан олиб борилади.\nРоботлаштирилган қайта тикланиш хонасида бир беморни учратдик. Афтидан, ёш йигит жиддий жароҳат олган ва унинг оёқлари ишламай қолган. Робот ёрдамида у яна юришни ўрганмоқда...\n- Инсульт, бош ва орқа мия жароҳати оқибатида мустақил ҳаракатлана олмайдиган инсонлар бизнинг ажойиб роботимиз ёрдамига мурожаат қилишмоқда. Энг юқори самарага эришиш, яъни одам яна юра бошлаши учун 30 дан 60 курсгача талаб этилади (ҳар бир курс – бир кун), – дейди жаноб Дундар.\nХонадаги машқлар физиотерапевт Озлам кузатуви остида ўтказилиб, унинг ишини Кожатепе Эбру университетининг 4-босқич талабаси диққат билан кузатиб бораётган эди.\n- Юқори малакали мутахассис бўлиш учун ўз устимизда кўп ишлашимиз керак. Шу сабабли амалиёт пайтида марказ шифокорлари ва физиотерапевтларининг ишини диққат билан кузатиб бораман, – дейди талаба.\nШунингдек, жаноб Дундар бизни реабилитация бўлими билан виртуал борлиқ ёрдамида таништирди. Хона телевизорлар билан жиҳозланган ва машқлар махсус компьютер дастурлари ёрдамида бажарилади. Бу ерда Паркинсон касаллиги, церебрал паралич, инсульт ва бошқа неврологик касалликларни муваффақиятли даволайдилар.\nБиз яна қўл фаолиятини тиклаш учун турли машқлар ўтказилувчи, майда моторика ривожланишига эътибор қаратилувчи хонага ҳам кирдик.\n- Айни вақтда Афьон меҳмонхонасида истиқомат қилиш ва Қайта тикланиш ва физиотерапия марказида даволанишни назарда тутувчи сайёҳлик пакетларини тайёрлаяпмиз. У 14 кунга мўлжалланган, – дейди Tatil.uz ҳамкори Leisure Business Travel компанияси раҳбари Илимдар Ризо.\nМаълумки, Туркияда хорижликлар учун даволаниш нархлари маҳаллий аҳолининг даволанишига нисбатан уч баравар қиммат. Марказда муолажалар нархини камайтириш учун клиника ва шаҳар маъмурияти билан узоқ давом этган музокаралар олиб бордик.\nБу борада Туркия маданият ва сайёҳлик вазирлиги ушбу ташаббусни тўлиқ қўллаб-қувватлади. Бундай соғломлаштириш саёҳатида Қайта тикланиш ва физиотерапия марказида турли муолажаларни ўтаб, Афьондаги меҳмонхона ва термал булоқларда дам олиш мумкин. Бу Сизга анча қимматга тушиши мумкин бўлган Европадаги худди шундай муолажаларнинг ўрнини бемалол босади.\nИлимдарнинг таъкидлашича, Афьондаги Қайта тикланиш ва физиотерапия маркази дарҳақиқат Туркиядаги энг яхшиларидан ҳисобланади. Бу ерга спортчилар ва кичик ёшдагилар кўп ташриф буюришади.\nҚайта тикланишнинг турли усуллари қўлланилади. Мисол учун, инновацион технологиялардан бири чуррани унинг бошланғич босқичида операциясиз, махсус асбоблар ва машқлар ёрдамида даволашни назарда тутади. Қайта тикланиш мобайнида термал меҳмонхонада яшаш даволаш самарасини бир неча бор оширади. Бундан ташқари, клиникада даволанишдан олдин барча зарур анализларни топшириш ва шифокорларга мурожаат қилиб, керакли маслаҳатларни олиш мумкин.\n- Беш юлдузли меҳмонхонада яшаш ва Туркиянинг энг яхши клиникаларидан бирида даволаниш – эндиликда ўзбекистонликлар учун ҳам яратилаётган ажойиб имконият. Саёҳат ва нархлар борасида барча саволларингиз билан Tatil.uz даги ҳамкорларимизга мурожаат қилишингиз мумкин, – қўшимча қилди Илимдар Ризо.\nБизга эса, дўстлар, +99871 200 55 44 рақамига қўнғироқ қилиб ёки Facebook даги саҳифамизга ёзиб мурожаат қилишингиз мумкин! Tatil.uz жамоаси Сизга мустаҳкам соғлиқ ва барча яхшиликларни тилайди!


Ўрта Осиё давлат университети-Ўзбекистон миллий университети\nБирор халқ ҳаётида улкан аҳамият касб этадиган ҳар қандай ҳодиса каби совет мамлакатининг Осиё қисмидаги биринчи университетнинг тараққиёт йўли ҳам силлиқ кечмади, унинг олға силжиши тинимсиз чигал синовлар билан ёнма-ён бўлди. Туркистон халқ университети сифатида ташкил топган олий маскан йил ўтиб-ўтмай, давлат университетига айланди. Туғилганининг бешинчи йилида дорилфунун мақоми яна бир бор ўзгаришга юз тутди. Ғоят улкан ҳудуддаги аҳолини малакали кадрлар билан таъминлаш ва бу ўлкалар турмуш йўсинини ўзгартирадиган даражада илмий ишлар билан шуғулланишга йўналтирилган бу маскан 1923 йилнинг июль ойидан эътиборан биринчи Ўрта Осиё давлат университети (ЎОДУ) тарзида атала бошлади. Сирасини айтганда, бу ном университетнинг асл мақомини тўлароқ ифода этарди. Негаки, бу даврга келиб, ушбу ўқув юртида нафақат Туркистон республикаси, балки Хоразм халқ республикаси, Бухоро халқ республикаси, Қирғиз автоном вилояти фуқаролари ҳам ўқиёттан ва уларнииг сони йилдан йилга ортиб бораёттан эди. Чунончи, шу йили юз нафар қирғиз ёшлари талабаликка қабул қилинганди. Эрон ҳукумати эллик нафар талаба ўкитиб берилиши сўраб мурожаат қилганди. Бу ҳол университетнинг фаолият доирасини бир мамлакатдан ташқарига чиқариб, халқаро мақомга эга қилди.\nАйтиш керакки, ТурДУнинг ЎОДУга айланиш санаси манбаларда турлича кўрсатилади. Жумладан, «XX лет Средне-Азиатского государственного университета» китобининг 13-бетида бу ҳодиса 1923 йилнинг 19 июлида рўй берган дейилса, «ТошДУ илм ва маърифат маскани» асарида ўша йилнинг 17 июлида экани қайд этилади.\n1924 йилда ўтказилган миллий чегараланиш ва ташкил қилинган ҳар бир янги республиканинг билимли замонавий мутахассисларга ўта муҳтожлиги Ўрта Осиё давлат университетининг аҳамиятини янада оширди. Ўша давр ҳукумати томонидан улкан ҳудуд ва кўп сонли аҳолига эга бўлган минтақадаги ягона университетнинг равнақига имконият даражасида эътибор қаратилди. Лекин, биринчидан, бу имкониятнинг ўзи ғоят чекланган эди, иккинчидан, марксча-ленинча мафкура биринчи университетнинг эмин-эркин тараққий этипшга йўл қўймасди. Шу сабабли ЎОДУнинг ўсиш йўли анча чигал ва мураккаб бўлди.\nШўро даврида тайёрланган ҳамда улар асосида кейинги йилларда ёзилган айрим адабиётларда Ўрта Осиё давлат университети йилдан йилга миқдор жиҳатидан ҳам, сифат жиҳатидан ҳам тинимсиз ўсиб, юксалиб борганлиги қайд этилади ва буни исботлашга хизмат қиладиган рақамлар келтирилади. Ҳолбуки, бир одамнинг умри фақат ўсиш қувончларидан иборат бўлмаганидек, биринчи университетнинг тараққиёти ҳам силлиқ ҳамда кўзни қувонтирар даражада ярқироқ кечмаган. Бундай бўлиши мумкин ҳам эмасди. Бунинг устига рақамлар ҳамиша ҳам ҳақиқий аҳволни акс эттиравермайди. Чин вазиятни билмоқ учун рақамлар замиридаги моҳиятга етиб бориш талаб этилади.\n1924 йилда Туркистон давлат Ботаника боғи биринчи университетга қўшиб берилди. У қишлоқ хўжатиги факультети талабалари учун амалиёт ўташ, ботаника ва тупрокшунослик институтлари ходимлари учун илмий тажрибалар ўтказиш манбасига айландики, бу ҳол ўқитиш сифатининг кўтарилишига сабаб бўлди.\n1924 йилда университет кутубхонаси фондидаги китоблар сони 75000 нусхага етди. Улар орасида нодир қўлёзма асарлар ҳам талайгина эди. 1940 йилда эса кугубхона 376 минг китоб фондига эга бўлди. 1923 йилнинг ноябридан «Ўрта Осиё давлат дорилфунуни ахбори» (Бюллетень Среднеазиатского государственного университета) чоп этила боғланди. Асосан, Россиядан келган олимларнинг рус тилида битилган турли мавзудаги илмий изланишлари чоп этиладиган ушбу нашр тез орада дунё олимларининг назарига тушди. Буни «Ахборот»нинг 1925 йилда чет эллардаги 278, 1929 йилда 438 олий мактаб ва илмий марказга жўнатилгани ҳам исботлайди.\nМиллий чегараланиш ўтказилиб, Ўзбекистон алоҳида республикага айлангандан сўнг ҳам ЎОДУ расмий равишда собиқ иттифоқ Марказий Ижроия қўмитаси ихтиёрида қолдирилиб, федерал бюджетдан таъминланадиган ва у собиқ иттифоқ Марказий Ижроия қўмитасининг илмий-ўқув ва адабий-матбуот ишлари қўмитаси раҳбарлигида ишлайдиган бўлиб қолаверди. Бу Ўрта Осиёда ягона олий мактабга алоҳида эътибор тарзида талқин этилса-да, аслида университетнинг ерли ҳукумат таъсирига тушиб, ерли миллатлар манфаатига бўйсундирилишидан хавотир натижаси эди.\n1926 йилда университетнинг факультетлари сони кўпайиб, еттитага етди. ЎОДУ қошида тиббиёт, қишлоқ хўжалиги, физика-математика, мелиорация муҳандислиги, ерли хўжалик ва ҳуқуқ, шарқ ва ишчи факультетлари фаолият юритар эди. 1929 йилда талабалар сони 2750 нафарни ташкил этди. Университет факультетларининг йириклашиб бориши уларнинг ташкилий фаолиятида бир қатор қийинчиликлар келиб чиқишига сабаб бўлди. Факультетларнинг ички ихтисослашуви кучайиб, бўлимлар сони ортиши натижасида бошқа факультетлар билан алоқа сусайиб борди. Айрим факультетларнинг илмий салоҳияти ўша давр ўлчовлари билан ёндашилганда, алоҳида олий ўқув юрти даражасида эди. Натижада, олий таълимни бир университет миқёсидагина ушлаб туриш ташкилий педагогик жиҳатдан мақсадга мувофиқ эмаслиги ойдинлашиб, Ўрта Осиё давлат университетининг айрим факультетлари асосида янги олий мактабларни очиш зарурияти пайдо бўлди. 30-йиллар бошида марказдан қочиш қонунига мувофиқуниверситет таркибидаги бир қатор факультетлар мустақил олий ўқув юртлари бўлиб ажралиб чиқди. 1929-1932 йилларда Тошкентнинг ўзида ЎОДУ базасида индустриал, қишлоқ хўжалиги, тиббиёт, қишлоқ хўжалиги ирригацияси ва механизацияси, молия-иқтисод, педагогика институтлари, Самарқанд шаҳрида халқ хўжалиги институти, Ашхободда зооветеринария институти, ҳозирги Хўжандда қишлоқ хўжалиги институти тапгкил этилди. Булардан ташқари, университетдан бир қатор илмий-тадқиқот институглари ҳам ажралиб чиқиб, мустақил илмий ташкилотларга айланди Иккинчи жаҳон уруши арафасида Ўрта Осиё давлат университети асосида ташкил этилган олий ўқув юртлари сони 14 тага етди.\nТуркистон шўролар МИҚиинг 1919 йшг 31 январдаги 195-буйруғи билан ташкил этилиб, 1920 йилнинг 11 февралида очилган ва тўлиқ ўрта маълумотга эга бўлмаган ишчи ва деҳқонларни университет «курсини ўташга тайёрлашдан иборат» ишчи факультети бу даврга келиб, анча оёққа турди. Факультетга ўзбеклар ва бопгқа ерли миллат вакилларини қабул қилиш бир қадар кўпайди. Илк бор 153 тингловчи билан иш бошлаган бу факультет 1923 йилда 784, 1924 йилда 773, 1925 йилда 889,1928 йилда 900 нафар тингловчи қабул қилди. Лекин факультетнинг таълимий таркиби ерли аҳоли учун ўта ноқулай тузилганди. Чунончи, факультет аеоеий ва тайёрлов бўлимвдан иборат бўлиб, асосий бўлимда уч йил, тайёрлов бўлимда икки йил ўқиш керак бўларди. Демак, ўрта мактабни битирмаган юрт эгаси беш йил ишчи факультетида, яна беш йил ўзи кирган факультетда ўқиши лозим бўлардики, бу ерли ёшларнинг илм олиш имкониятини пасайтирарди. Фақат 1930 йилга келиб, факультетда ўқиш муддати уч йилга келтирилди. Шу ҳолатда бу ёрдамчи факультетнинг фаолияти 1938 йилга қадар давом этди.\nУниверситетда маҳаллий халқ вакиллари сони ҳаддан ташқари кам эди. Жумладан, 1925-1926 ўкув йилида 157 нафар ерли аҳоли ўқишга қабул қилинган бўлса, 1928- 1929 йилда бу кўрсаткич 256 нафарга етди. Уларнинг ярми ўзбек миллатига мансуб кишилар эди. Лекин уларнинг жуда катта қисми ўқишни охирига қадар етказа олмасдилар, албатга. Фикримизни ЎОДУга қабул қилинувчилар миқдори билан уни битирувчилар сони ўртасида жуда катта айирма борлиги ҳам исботлайди. Чунончи, агар 1924 йилда университетга 2278 нафар талаба қабул қилинган бўлса, беш йилдан сўнг, яъни 1928 йилда ЎОДУни битирган ёш мутахассислар сони бор- йўғи 250 кишини ташкил қилди. Бошқача айтганда, ўқишга кирган ҳар беш кишининг биригина университетни битириб чиқа олди, холос. Булариинг орасида ўзбеклар қанча бўлганлигини фақат тасаввур этиш мумкин. Шунга қарамай, барибир, секинлик билан бўлса-да, университет ўқув-илмий фаолиятида олға силжиш давом этарди.\n1922 йилда университетнинг битирувчилари орасида бармоқ билан санарли бўлса-да, маҳаллий халқ вакиллари, хусусан, кейинчалик собиқ иттифоқ тиббиёт академиясининг академиги даражасига эришган Зулфия Умидова кабилар борлиги кўз юмиб бўлмайдиган факт эди. Йиллар ўтиши билан ота-боболари илмга чанқоқ ўзбек миллати вакиллари университетга тобора кўпроқ кела бошлади. 1928-1929 ўқув йилида абитуриентларнииг 19 фоизи ерли аҳоли бўлиб, уларнинг ярмидан кўпи ўзбеклар эди. Тўғри, абитуриентларнинг аксарияти кириш имтиҳонларидан ўтолмасди, кирганларнинг ҳам талайгина қисми ўқишни ташлаб кетишга мажбур бўлишарди. Лекин университетда ўқишга интилиш жараёни бошланган ва у тобора оммавий тус олмоқда эдики, бу ҳолнинг ўзи кишини умидлантирарди.\n1928-1929 ўқув йилидан эътиборан барча факультетлар қошида тайёрлов курслари очилиб, уларга ерли аҳоли вакиллари қабул қилиниб, университетга киришга тайёрланадиган бўлди. 1930 йилда бу курслар ўқиш кундузги ва кечки тарзда олиб бориладиган тайёрлов бўлимларига айлантирилди. Шунингдек, 1929 йилдан бошлаб, иккинчи босқичли мактабни, техникум ёки қисқа муддатли ўқитувчилар институшни битирган ерли аҳоли университетга кириш имтиҳонларисиз қабул қилинадигаи бўлди.\nСобиқ иттифоқ МИҚнинг 1932 йил 19 сентябрдаги «Олий мактаб ва техникум-лардаги ўқув дастурлари ва тартиби тўғрисидаги» қарорига мувофиқ қабул имти-ҳонлари яна тикланди. Университетда имтиҳон сессиялари ва диплом ишлари ҳимояси жорий этилди. Бу даврда маъруза олий таълимнинг асосий усули даражасига кўтарилди.\n1930 йилнинг мартида Ўрта Осиё халқлари тиллари факультетлараро кафедраси ташкил этилди. Шу йиллардан бошлаб ерли миллатлар тилини ўқитишга бир қадар эътибор қаратилди. Бу тиллардан бири бўйича кириш имтиҳонлари топшириш мажбурий қилиб қўйилди. 30-йиллар ўрталарига келиб, биринчи марта университетдаги айрим фанларии ўз тилларида ўқишлари зарур бўлган «миллий гуруҳ»лар пайдо бўлди. Лекин таълимни миллий тилга ўтказиш тезгина рўй бериб қолмади. Дастлаб айрим фанларгина миллий тилда ўқилди. Сўнг математика, физика, ботаника, зоологияга доир баъзи китоблар университет домлалари томонидан ўзбекчалаштирилди. Бу ҳаракат кейинчалик ҳам турли суръатларда давом эттирилди. 1941 йилга келиб ЎОДУ профессор-ўқитувчилари таркибида 21 нафар ўзбек бор эди.\nЎОДУ таркибидан бир қатор олий ўқув юртлари ажралиб кетиши сабабли 1931 йилга келиб, унинг таркибида биргина физика-математика факультети қолди. Бу ягона факультет асосида тез орада биология, химия ва физика-математика каби уч факультет танжил қилинди. Табиийки, талабалар сони кеекин қисқариб кетганди. Кўринадики, ЎОДУ гарчи университет деб гюмланишда давом этса ҳам, амалда табиий-аниқ фанлар олий ўқув юртига айланган эди. Чин маънодаги университет бўлиши учун унда филология, тарих, география, ҳуқуқшунослик, иқтисод сингари анъанавий факультетлар очилиши лозим эди. 1935 йилда тарих ва география факультетлари очилиб, факультетлар сони бештага етди. 30-йиллар адоғида чет тиллар, педагогика (1937), рус ва ўзбек тиллари (1939), жисмоний тарбия ва ҳарбий иш (1939) каби бир қатор факультетлараро кафедралар ташкил этилди.\nСобиқ иттифоқ МИҚнинг 1938 йил 16 апрелдаги қарори билан Ўрта Осиё давлат университети Ўзбекистон Республикаси Халқ комиссариати кенгаши тасарруфига ўтказилди. У эса ЎОДУни Халқ маорифи комиссарлиги қарамоғига ўтказди. Эндиликда университетни маблағ билан таъминлаш республика ҳукумати зиммасига тушарди. Шунииг учун ҳам дастлабки йилларда университет таъминотида молиявий тақчиллик ва унинг оқибати ўлароқ, ташкилий узилишлар рўй берди.\n1939 йилда ЎОДУда химия-технология факультети ҳам ташкил қилинди. Лекин университет табиатига у қадар мос келмайдиган ушбу факультет 1940 йилнинг 1 сентябридан талабалари билан бирга, Ўрта Осиё индустриал институти таркибига киритилди. Факультетлар сонининг камайиши ўз-ўзидан талабалар миқдорининг ҳам озайишига олиб келди. Шунинг учун ҳам олий мактаблар ишлари Бутуниттифоқ қўмитасининг 1939 йил 29 июлдаги буйруғи билан ЎОДУнинг талабалари сони 4500 кишидан иборат бўлиши кераклиги қатьий белгилаб қўйилди. Ушбу буйруққа мувофиқ университетнинг ташкилий тузилмаларини кенгайтириш мақсадида тарих факультети тарих-филология факультетига айлантирилди.\nЎрта Осиё давлат университети раҳбарияти кафедралар фаолиятиии жонлантиришга бир мунча эътибор қаратди. Шунинг учун ҳам гарчи факультетлар сони камайиб-кўпайиб турса-да, кафедралар тизимини сакдаб қолиш ва унинг миқдорини мунтазам равишда ўстириб боришга эришилди. Ҳам ўқув, ҳам илмий-тадқиқотлар олиб боритшга уюштириш борасида эиг қулай тузилма бўлмиш кафедралар сони 1937 йилда 17 та, 1938 йилда 36 та бўлган бўлса, 1939 йилда 46 тага етди. 1940 йилиинг бошига келиб, профессор-ўқитувчилар орасида 15 иафар фан доктори бор эди. Бу кўрсаткич 1938 йилда 6 нафарни ташкил этгаиди. Фан иомзодлари миқцори 85 кишига етди (1938 йилда 52 нафар), профессорлар эса 39 кишини ташкил қилди (1938 йилда 32 киши), доцеитлар 60 нафарга етди (икки йил олдин улар 32 киши эди) ва ҳ.к.3\n1939-1940 ўқув йилида университет халқ хўжалигининг математика, механика, физика, геофизика, ботаника, зоология, антропология, тупрокшунослик, география, тарих, органик кимё, ноорганик кимё, физик ва коллоид кимё, аналитик кимё, силикатлар технологияси, ёғлар технологияси, виночилик, спиртчилик каби ўн саккиз соҳаси бўйича мутахассислар тайёрларди. Шу ўқув йилида университетга ҳужжат топширган абитуриентларнинг 40 фоизи, талабаликка қабул қилинганларнинг 25 фоизи ерли миллатлар вакиллари эди.\n1938 йилда тарих, механика-математика ва география факультетларида сиртқи таълим ташкил этилди ва 1939 йилдаёқ ЎОДУнинг сиртқи бўлимини 18 киши битириб чиқди. Бу ҳолат ерли аҳолини олий таълим билан қамраб олишда катта аҳамиятга эга бўлди. 1939 йилнинг 1 сентябрида Ўрта Осиё давлат университетига 2116 талаба қабул қилинган бўлса, шулардан 1560 нафари кундузги, 556 киши сиртқи бўлимда билим оларди. Уларнинг 683 нафари ерли миллатлар вакиллари бўлиб, бу 32,5 фоизни ташкил этарди. Шуларнинг ярмидан кўпроғи ўзбеклар эди. Кўринадики, ЎОДУда олий мактаблар ишлари Бутунитгифоқ қўмитасииинг 1939 йил 29 июлда чиқарилган ва талабалар сони 4500 киши бўлиши кераклиги борасидаги буйруғи ярмига ҳам бажарилмади. Янаям ачинарлиси шундаки, 1939-1940 ўқув йилида университетни битирган кишилар сони бор-йўғи 273 нафарни ташкил қилди.\nБиринчи Ўрта Осиё давлат университети профессор-ўқитувчилари таркиби ҳам ҳудди талабалар таркиби каби бўлиб, унда ерли зиёлилариинг микдори ғоят оз эди. 1930 йилда университет домлалари орасида атиги 28 нафар ерли аҳоли вакили бўлиб, бу ўқитувчиларнинг бор-йўғи 6 фоизини ташкил қилар эди. Орадан икки йил ўтгач, бу кўрсаткич 10 фоизга етди. Булар орасида профессор унвони берилган Абдулла Авлоний, Султон Сегизбоев, шу университетни битирган ёш математик олим Қори-Ниёзий, ерли хўжалик ва ҳуқуқ факультетининг собиқ талабаси шоир Ойбек кабилар бор эди.\n1940 йилда ЎОДУ аспирантурасида 103 ёш мутахассис таҳсил кўрган. Бу борада сезиларли ўсиш бўлганлигини қайд этиш лозим. Зеро, 1937 йилда аспирантлар миқдори бор-йўғи 30 кишини ташкил этганди. Аспирантларнинг 40 фоизига яқини ерли аҳоли вакилларидан иборат эди3.\nБарча ишни ўз табиий йўсини билан эмас, балки зуғум ва зўрлик билан амалга опшришга тобора ўрганиб бораётган шўро ҳукумати талаба ёшларга ҳам хўжалик юритипшинг айни усулини сингдиришга ҳаракат қилди. Шу боис талабалар 20-йилларнинг ўрталаридан илм олишга мутлақо боғлиқ бўлмаган ишларга жалб этиладиган бўлди. Университет талаба ёшларидан олдин республикада ер-сув ислоҳотини ўтказишда фойдаланилган бўлса, сўнгроқ мажбурий коллективлаштириш тадбирига ҳам жалб этилдилар. Ҳеч қанча ўтмай, компартия талабаларни ўзлари ташкил этишда қатнашган колхоздаги пахталарни йиғиб-териб олишга сафарбар эта бошлади. Шу тариқа 1929 йилнинг 17-19 октябрь кунлари Ўрта Осиё давлат университети талабалари дунё университетлари орасида биринчи бўлиб, пахта теримига чиқишди. Бу яроқсиз анъана юртимиз озодликка чиққунга қадар, қарийб 66 йил давом этди.\nБиринчи Ўрта Осиё давлат университети ҳам бепоён шўро мамлакати бўйлаб изғиб юрган қатағондан четда қолмади. Бу қатағоннинг муаллифлари учун ўз фикри, эътиқоди ва дунёқараши бор ҳар қандай зиёли даҳшатли душман ҳисобланар эди. Табиий, айнан ЎОДУдай тафаккур масканида бундай кишилар кўпроқ бўларди. Шунинг учун ҳам университет жамоаси 30-йилларнинг иккинчи ярмида қатағон машинасининг бугун қудратини яққол ҳис қилди. 1936 йилнинг кузида университет ректори В.Я.Яроцкий, Н.Ярошевич, Т.Жургенов, А.Шмидт, К.Лапкин сингари профессор-ўқитувчилар қамоққа олинди.\nШуни алоҳида таъкидлаш керакки, Ўрта Осиё давлат университети Ўзбекистон қарамоғига ўтгандан сўнг ерли аҳоли вакилларини ўқингга қабул қилиш секинлик билан бўлса-да, мунтазам равишда кўтарилиб борди. Гарчи, ҳамон рус ва рус тилли аҳоли қатламииииг ўқишига адолатсизлик билан катта имтиёзлар бериб келинаётган бўлса-да, ўгган йиллар давомида ерли кадрларни олий таълимга жалб этмай туриб, юртни тараққий эттириш мумкин эмаслиги тобора якқолроқ англаб етилмокда эди.\nУрушдан олдинги йилларда ерли миллат вакиллари нафақат талаба ёки домла, балки университет раҳбари даражасида ҳам ишлай олишлари мумкинлиги кўринди. 1931 йилнинг ноябрида совет хўжалиги ва ҳуқуқи факультетини 1928 йилда битириб, сиёсий иқгисоддан талабаларга сабоқ берган ва тез орада педагогика факультети етакчиси даражасига кўтарилган Н.Муродов университетга ректор килиб тайинланди. Университетнинг ўзбеклардан чиққан биринчи раҳбари бўлмиш бу киши 1932 йилнинг июль ойига, яъни Москвага қизил профессура институтига ўқишга кетгунша қадар ЎОДУни бошқарди. Унинг ўрнига иккинчи бир ёш ўзбек, кейинчалик оламга магггҳур йирик математик олимга айланган Тошмуҳаммад Қори-Ниёзий тайинланди. Буларнинг раҳбарлик даври, гарчи узоқ давом этмаган бўлса-да, ерли миллат вакилларининг ўқиш ва жамоат ишларига кўпроқ жалб этилган даври бўлди.\nЎтган асрнииг 20-йиллари ярмига қадар ҳам ҳали бирипчи ЎОДУни дунё университетлари қатори таълим-тарбиявий ва илмий-ташкилий жиҳатдан бир қадар автономияга эга бўлган ўқув масканига айлантиришни умид қиладиган эски профессура вакиллари бор эди. Улар илмий ва ўқитиш жараёии сиёсат ва мафкурадан холи бўлишини, илмий-тадқиқотлар олиб борингда университет ташкилий-ҳуқуқий мустақиллигиии сақлаб қолипшни исташарди. Лекии, асосан, шнчи факультетидаги келиб чикиши «тоза», ғоявий чиниққан, аммо чаласавод ишчи-деҳқонлардан иборат университет партия ташкилоти бунга йўл қўймади. Улар олдинги илмни ҳам, унинг намояндаларини ҳам тарих чиқиндихонасига улоқтиришга тайёр эдилар.\nШундай бўлса-да, университет ташкил этилиб, тикланиш даврига кириши биланоқ, унда кенг қамровли илмий изланишлар олиб бориш йўлга қўйилди. Гарчи юқори малакали ва чуқур илмий тайёрғарликка эга мутахассислар етишмаслиги мунтазам равишда сезилиб турса-да, университет фаолиятииииг илк йиллариданоқ, нафақат Ўзбекистон, балки бугун Ўрта Осиё табиатини илмий мақсадларда текширишга киришилди. Олис 20-йилларда университет геолог олимлари томонидан Чимкент ва Авлиёота уездларидаги табиий қатламлар текширилди. Зарафшон дарёси ўзани, Мирзачўл, Қизилқум ўсимликлар дунёси ва бу ерларда чорвачиликии ривожлантириш истиқболлари илмий жиҳатдан тадқиқ этилди. Сирдарё ҳавзаси фаунаси атрофлича ўрганилди. 1923 йилдан бошлаб, баланд Помир тоғлариии ўрганишга киришилди.\nУниверситет фаолиятининг дастлабки босқичларида гуманитар фанлар йўналишида ҳам жиддий тадқиқотлар қилинди. Қозоқва қорақалпоқ этаографиясини ўрганиш бўйича проф. А.Диваев, Тожикистонгш этнографик нуқтаи назардан текширишда М.Андреев, Қашгарни этнографик жиҳатдан тадқиқ этишда А.Семёнов каби олимлар кеиг қамровли ишларни амалга оширдилар. Аҳолииииг удумлари, ўйинлари, оғзаки ижоди, куй-қўшиқлари, эртагу достонлари, топишмоқ ва мақоллари ёзиб олинди, тасниф қилинди. Лекин, негадир, ўзбекларни этнографик нуқтаи иазардан текширишга етарли эътибор қаратилмади. Фақат 1928 йилга келибгина ўзбек халқ оғзаки ижоди намуналарини ёзиб олишга бир қадар киришилди.\n20-йилларнинг иккинчи ярмида университет қошида факультетлараро ўкув-ёрдамчи муассасалар фаолият кўрсатиб, у университет ўқитиш жараёнини йўлга қўйишга ёрдам беришдан ташқари, фундаментал илмий-тадқиқотлар олиб боришни уюпггириш билан ҳам шуғулланар эди. Бу тузилма 1928 йилда факультетлараро Илмий-ўқув тузилмалари ассоциациясига айлантирилди. Унинг таркибида соф ва амалий математика, химия, физика, геология, педагогика ва психология, тупроқшунослик ва геоботаника, ботаника каби еттита илмий-тадқиқот институти бор эди. Албатга, у даврдаги илмий-тадқиқот институглари илмий салоҳияти ва ташкилий имкониятлари жиҳатидан ҳозирги тадқиқот ииститутлари даражасидан жуда олис эди. 1929 йилда бу ассоциация таркибидаги илмий-ўқув тузилмалари сони йигирма бешгага етди. 17 кабинет ва ботаника боғида аниқ ва табиий фанлар бўйича тадқиқотлар олиб борилди. Урупггача бўлган даврда ЎОДУда олиб борилгаи илмий ишларнинг асосий қисми илмий-ўқув тузилмалари ассопиацияси зиммасига тушарди.\nАссоциация таркибидаги илмий муассасалар саноат ва хўжалик корхоналари билан алоқада бўлиб, ўз фаолиятларини уларнинг буюртмаларига мувофиқ ташкил этишга уринарди. Республика Пахтачилик қўмитаси, Сув хўжалиги бошқармаси, «Туркинак» акционерлик бирлашмаси, соғлиқни сақлаш комиссарлиги, геология ташкилотлари билан ҳамкорликда университет олимлари Ўрта Осиё ва Қозоғистон-нинг деярли барча ҳудудларида тадқиқот ишлари олиб бордилар.\nУниверситет физика-математика факультети ходимлари Б.П.Грабовский ва И. Ф. Белянскийлар ўзининг аҳамияти жиҳатидан тенгсиз бўлган кашфиёт қилдилар. 1928 йилнинг 26 шолида Ўрта Осиё ҳарбий округининг тажриба станциясида улар яратган телефон аппарати синаб кўрилди. Улар радио орқали элекгронур қувурчаларидан фойдалаииб, соф электрон йўл билан дунёда биринчи бўлиб ҳаракатдаги тасвирни узатиш ва қабул қилишга эришдилар. Мисли кўрилмагаи бу кашфиёт гурли сабаблар билан ўз вақтида қўллаб-қувватланмади. Фақат 1971 йилнинг 16 апрелида ЮНЕСКОнинг махсус фармойиши билан бу кашфиётнииг қиммати ва аҳамияти кўрсатилди. Унинг электрон телевидениени яратиш ва ривожлантиришдаги ўрни жаҳон миқёсида расман тан олинди.\nАйниқса, ЎОДУ қишлоқ хўжалиги факультети олимларининг илмий-тадқиқот ишлари катга қимматга эга бўлди. Бу факультет қошидаги машииасозлик инстшути нафақат Ўзбекистон, балки бутун Ўрта Осиё ва Қозоғистон республикаларида қишлоқ хўжалигини механизациялаш ҳаракатининг пойдеворини қўйди. 1926 йилда ушбу инстигуг таркибида ташкил этилган Ўрта Осиё машина синаш станцияси минтақа учун зарур бўладиган механизм ва ускутгаларни тайёрлаб, ҳаётга татбиқ этадиган асосий тузилмага айланди. 20-йиллар охирида университетда пахтачилик кафедраси тангкил қилиниб, пахтга уруғчилиги билан шуғуллана бошлади. Қишлоқ хўжалиги факультети олимлари томонидан минтақада ўсимчилик ва чорвачиликни ривожлантириш истиқболлари борасидаги ишлар ҳам улкан аҳамиятга эга бўлди. Жанубий Қозоғистон ва Қирғизистоннинг кўчманчи аҳоли яшайдиган ҳудудларида пахта етиштиришнинг илмий-назарий асосларини яратиш ҳамда амалий тавсиялар ишлаб чиқиш борасида улар катта ишларни амалга оширдилар.\nЎОДУда талабаларнинг ўзини илмий ишларга жалб этиш борасида ҳам бир талай ишлар қилинди. 1940 йилда талабаларнинг биринчи умумуниверситет илмий конференцияси ўтказилди. Кейинчалик бу анъанавий тус олди ва ҳанузга қадар давом этиб келмоқда. Бу даврда Ўрта Осиё давлат университети минтақа илмини ривожлантиришда тенгсиз аҳамиятга эга бўлди. Бизда мавжуд мутлақо тўлиқ бўлмаган маълумотларга кўра, 1923-1940 йиллар орасида Ўрта Осиё давлат университетида ўқиб чиққан талабаларнинг 41 нафари академик илмий унвонига сазовор бўлишган. Шуни таъкидлаш керакки, шовинистик улуғ оғачилик кайфияти нафақат ўқиш жараёнини ташкил этиш, балки илмий ишларни йўлга қўйишда ҳам ўз салбий таъсирини кўрсатди. Университет ташкил бўлгандан буён фаолият кўрсатиб турган тарих-филология факультети 1921 йил охирида педагогика факультетига айлантирилди, 1922 йил кўкламида эса тамомила тугатилди, унинг адабий-бадиий бўлим тарзида сақланиб қолган қисми 1923 йил апрелда бутунлай йўқ қилиниши айрим адабиётларда изоҳлангани каби моддий етишмовчилик ёки кадрлар танглиги туфайли эмасди. Ҳукумат тепасида ўгирган совет кадрлари ерли миллатларнинг ўзини танишига хизмат қилиши мумкин бўлган фанларни ўқитишга мутлақо йўл қўймасликка уринишарди.\nУниверситетда аниқ фанларга эътиборнинг тобора кучайиб, таълим табиий ва аниқ фанлар факультетлари доирасида ташкил этилиши бежиз эмасди. Агар эътибор қилшгса, университет ҳаётининг бу даврида миллатнинг ўзини танишига бир даражада хизмат қилиши мумкин бўлган факультетгина эмас, кафедра ҳам очилмаганлиги маълум бўлади. 1918 йилда мустақил иш бошлаган шарқшунослик институтининг университетга бир факультет сифатида қўшиб юборилиши, кейинчалик бу факультетнинг тугатилиши ўзбекларнинг ўз тарихий-маънавий илдизларидан узилиши йўлида атай ташланган қадамлар эди. Ўзбекнинг еридаги университетда ўзбек тили ва адабиёти ўқитилмас, бу соҳалар бўйича мутахассис тайёрланмасди. Филология факультети иккинчи жаҳон урушининг энг қалтис, Иттифоқдаги миллатларнинг бирдамлигисиз душманни енгиб бўлмаслиги маълум бўлган 1942 йилга келиб ташкил қилиниши, ўзбек тилшунослиги, ўзбек адабиёти кафедралари шундагина очилганлиги ҳам ерли миллатнинг ўзини танишига ҳамиша тўсиқ қўйиб келинганлиги ва бу тўсиқлар иложсизликдангина олинганлигини кўрсатадиган далилдир. Шуниси қизиқки, ЎОДУда ўзбек тили, адабиёти, тарихи бўйича бирор кафедра бўлмагани ҳолда 20-йилларнинг аввалидаеқ бирорта мутахассис бўлмаганига қарамай, антропология кафедраси ташкил этилганди. Кафедра мутахассислари бу даврда бир қатор «оламшумул кашфиёт»лар қилишга ҳам эришдилар. Чунончи, ушбу кафедранинг ташкилотчиси проф. В.Ошанин Ўрта Осиё халқлари этногенези бўйича узоқ йиллик тадқиқотлар олиб бориши натижасида бу ерларда брахицефал европоид ирқнинг автохтонлигини асослаб беришга эришади. Бу қимматли «илмий» хулоса омма тушунадиган тилга ағдарилса, бизнинг ерларимизда яшаган энг қадимги одамлар, яъни юртнинг асл эгалари калла суягининг эни узунлигининг 80 фоизини ташкил этадиган европоид ирқига мансуб кишилар бўлганлиги англашилади. Ҳозир бир тилда гаплашадиган туркий халқларнинг бир қисми мўғулсимон, бошқа бир қисми европасимон ирққа мансуб эканлиги борасидаги назариялар ҳам шу кафедра мутахассислари томонидан ишлаб чиқилганди. Аниқки, бу кафедранинг фаолияти расмий ҳукумат ва ҳукмрон мафкура томоиидан ҳар томонлама қўллаб-қувватланарди.\nГап бораётган йилларда Ўрта Осиё давлат университетида илмий жараён анча қизғин кечди, қатор китоблар ёзилди, ўнлаб кашфиётлар қилинди. Лекин олиб борилаёттан тадқиқотларга ерли миллатлар манфаати нуқтаи назаридан қараладиган бўлса, кўнгил хотиржам бўладиган ипглар ғоят оз эканлиги маълум бўлади. Чунончи, таникди тарихчи олим В.Кун Русга мўғуллар босқини муаммосини текширган бўлса, И.Додонов Буюк Пётрнинг шаҳар ислоҳотлари, Л.Баженов Болгария, Д. Граменицкий эса Германия тарихи билан шуғулланди. Албатта, бу тадқиқотларнинг ҳам фан учун муайян аҳамияти борлигидан кўз юмиб бўлмайди. Лекин бегоналар томонидан қилинган илмий изланишлар бизнинг юртимиз ва халқимизга ҳеч қандай алоқаси ва нафи йўқлигини ҳам таъкидламаслик имконсиздир. Бу даврда университет олимлари томонидан ўлка тарихига доир ҳеч қандай тадқиқот олиб борилмаган дейиш мумкин эмас, аммо бундай изланишларнинг, аввало, камлигини, иккштчидан, борларининг ҳам шўро мафкурасига мослаштирилганлиги аён ҳақиқатдир.\n1940 йилга келиб Ўрта Осиё давлат университети нафақат Ўзбекистон ёки Ўрта Осиё, балки Иттифоқдаги йирик олий мактаблардан бирига айланди. Уиинг илмий салоҳияти ҳақида пгуни айтиш мумкинки, 40-йиллар бошида Ўзбекистондаги барча олий ўқув юртидаги фан докторларининг 80 фоизи, профессорларнинг 56 фоизи шу университетда фаолият кўрсатарди.\nТашкил этилиши вақтидаёқ Ўрта Осиё давлат университети шу минтақа республикалари ва Қозоғистонда замонавий фанларни ривожлантириш маркази бўлиши кўзда тутилган эди. Шунинг учун ҳам университет бағрида бир қатор илмий-тадқиқот ўчоқлари ташкил этилиб, минтақа эҳтиёжи учун зарур ҳисобланган фан соҳаларини ривожлантирипгга эътибор қаратилди.\nТаъкидлаш керакки, совет ҳукуматининг университетда фанлар тараққиётига эътибор қаратишдан мақсади ўлкада фанни ривожлантиришдан кўра, бу ердаги табиий бойликлардан тўлароқ фойдаланиш, тезроқ ва кўпроқ ташиб кетипшинг илмий йўлларини топишдан иборат эди. Бу ҳол ЎОДУ фаолияти юзасидан СССР Главпрофобр коллегияси қабул қилган қарорнинг 2-банди синчиклаб ўрганилса, ойдинлашади. Қарорнинг ушбу бандида қайд этилган: «ЎОДУнинг ҳамма ишлари ҳам ўлкашунослик характерига эга эканлиги алоҳида диққатга сазовордир», тарзидаги таъкидда мустамлакачиларнинг манфаатлари аслида иима эканлиги яққол кўзга ташланади.\nНима бўлганда ҳам, Ўрта Осиё давлат университети минтақа илму фани ва таълим тизимини малакали кадрлар билан таъминлаш маркази миссиясиии бажарганлиги бор ҳакиқатдир. 1922 йидда университетнинг биринчи битирувчилари орасида қозоқ миллатига мансуб Оққоғоз Дўсжонова бўлганлигининг ўзи диққатга сазовор далилдир. 1931-1932 ўқув йилида Қозоғистон республикасида тапгкил этилган олий ўқув юртида ишлаш учун ЎОДУдан 38 ўқитувчи ва 9 аспирант юборилиши факти ҳам буни кўрсатади. Улар орасида Бобакенов, Умбетов, Беков, Байчаскин, Бажанов, Бойсенбоев, Боймақонов, Седаменова, Сулаймонова, Инсонбоев, Мақулова сингари университетнинг биринчи битирувчилари бор эди. Уларнинг кўпчилиги кейинчалик қозоқ илму фанининг таниқли намояндаларига айланишди. Айни шу хилдаги амалий ёрдам Тожикистон қишлоқ хўжалиги институти ва Туркманистон зооветеринария институти ташкил этилишида ҳам рўй берди.\nУрушдан олдинги йилларда ЎОДУ истеъдодли ўзбек олимлари, бўлғуси академик-ларнинг бутун бир авлодини камолга етказиб берди. Тошмуҳаммад Қори-Ниёзий, Тошмуҳаммад Саримсоқов, Обид Содиқов, Содиқ Умаров, Ҳамдам Усмонов каби ўзбек академиклари ЎОДУда айни шу йилларда таҳсил кўришиб, кейинчалик Ўрта Осиё ҳамда Қозоғистоннинг турли олий мактаблари ва илмий-тадқиқот институтларида фаолият юргиздилар. Улар замонавий илмни олға силжитган дунё миқёсидаги олимлар силсиласини ташкил этдилар.\nБу йилларда Ўрта Осиё давлат университети дунёга Ойбек, Абдулла Қаҳҳор, Мухтор Авезов, Хидир Деряев сингари сўз санъаткорларини етказиб берди. Маҳаллий хўжалик ва ҳуқуқ факультетида олинган билимлар Ойбекда инсон тенглиги ва иқгисодий муносабатларнинг одам табиатига таъсирини аниқ ва ишонарли бадиий тасвирлаишга сабаб бўлгандир. Мухтор Авезовншн инсоний муносабатлардаги чигал ҳолатларни бутун кўлами билан акс эттириш маҳорати шаклланишида, шубҳасиз, унинг ЎОДУ аспирантурасида олган сабоғи қўл келганидан кўз юмиб бўлмайди. Унинг олдин фан номзоди, сўнг филология фанлари доктори, Москва давлат университети профессори, академик бўлишида биринчи Ўрта Осиё университетида кўрган таҳсил беқиёс аҳамият касб этгани, шубҳасиз.\nБиринчи «Туркман тили» дарслиги муаллифи, туркман мумтоз адабиётининг илк тадқиқотчиси, Туркманистон халқ ёзувчиси, Туркманистон ФА мухбир аъзоси, «Қисмат» романи билан миллионлаб китобхонлар меҳрини қозонган Хидир Деряевнинг самарали илмий-ижодий фаолиятида ЎОДУ берган билим ҳал қилувчи аҳамият касб этганлигини таъкидлаш жоиз.\nХуллас, Ўрта Осиё давлат университети Ўрта Осиё ва Қозоғистон минтақасида илм-фанни ривожлантириш, ерли миллатлардан зиёлилар қатламини етиштириш, олий таълим тизимини шакллантиришда тенгсиз бир ўрин тутганлигини инкор этиб бўлмайди.


ЖЧ саралашдаги рақибимиз Саудия Арабистони сентябрь ва октябрда дам олди, ноябрда иккита ўйин ўтказади / Olamsport.com\n15 окт 12:57\nЖЧ саралашдаги рақибимиз Саудия Арабистони сентябрь ва октябрда дам олди, ноябрда иккита ўйин ўтказади\nМаълумки, Саудия Арабистони миллий терма жамоаси ЖЧ-2022 саралаш босқичида Ўзбекистон билан бир гуруҳда жой олган.\nТерма жамоамиз сентябрда Тожикистон, октябрда Эрон ва БАА терма жамоаларига қарши назорат баҳсларида майдонга тушди. ЖЧ саралашдаги асосий рақибимиз Саудия Арабистони эса йил бошидан бери коронавирус сабаб ҳали биронта йиғин ўтказгани йўқ.\nЯқинда бу терма жамоанинг режалари эълон қилинди. Унга кўра, саудияликлар ноябрда иккита ўртоқлик учрашуви ўтказишади ва ҳар иккала баҳс Ямайка терма жамоаси билан бўлиб ўтади. Ўйинлар 14 ва 17 ноябрь куни Ар Риёд шаҳридаги "Шаҳзода Файсал бин Фаҳд" стадионида ташкил этилади.


АҚШ Президенти Жорж Буш Қўшма Штатлар Вакиллар палатаси раисаси Нэнси Пелосининг Дамашққа сафари “зиддиятли муждаларга” сабаб бўлишини айтиб, Сурия Президенти Башар Ассадни изоляция қилиш уринишларига путур етказишини таъкидлади.\nПелосининг Дамашққа икки кунлик сафари бошланган бир пайтда, Буш Вашингтонда мухбирлар билан мулоқоти чоғида, жумладан бундай деди.\n“Президент Ассад билан юзма-юз учрашувларимиз, Ассад ҳукуматига, улар халқаро ҳамжамиятнинг бир қисми эканига оид ишончни беради. Аслида эса, бу давлат террорчиликка ҳомийлик қилади, Суриядан Ироққа хорижий жангариларининг кириб келишига ёрдам беради, ҳар қалай бунга қаршилик кўрсатмайди”, - деди Буш.\nОқ уй раҳбари АҚШ ва ЕИнинг қатор расмийлари Ассад билан учрашгани ва бу Ливан ва Ироқ каби масалаларда ҳеч қандай натижа бермаганини қайд этди. Нэнси Пелоси эса, ўзининг Сурия расмийлари билан учрашуви Дамашқ билан мулоқотни тиклашдаги муҳим қадам, дея атади. Пелоси чоршанба куни президент Ассад билан учрашади. Вашингтон Сурияни Ироқ ва Ливандаги вазиятга аралашаётганлик ҳамда террорчиликка ҳомийлик қилганликда айблайди. Пелоси Яқин Шарқ бўйлаб сафари доирасида Ливан ва Исроилда бўлди. Суриядан кейин АҚШ конгресси қуйи палатаси раиси Саудия Арабистонига боради.


АҚШ расмийларига кўра, далилий ашёлар Кенияда содир этилган террорчилик ҳаракатлари ортида "Ал-Қоида" турганини кўрсатмоқда.\nКеча Интернет орқали тарқатилган бир баёнотда Кенияда содир этилган портлашлар "Ал-Қоида"нинг Рамазон тухфаси экани айтилади. Ўтган пайшанба, Момбасадаги соҳиби яҳудий бўлган меҳмонхоналарнинг бирида содир этилган террор хуружлари оқибатида 12 киши ҳалок бўлди. Айни вақтнинг ўзида Кенияда Исроилга қарашли ҳаво лайнери ердан ўққа тутилди. Текширувлар шуни кўрсатмоқдаки, айни ракета тизимларидан шу йилнинг май ойида америка ҳарбий учқичи нишонга олинган эди.


Қалби нурга тўла инсон / CHAMPIONAT.asia\n00:15"Реал" раҳбарияти мухлисларга мурожаат қилди 2 00:15АПЛ. "Челси" – "Норвич" (онлайн ҳисоб) 0 00:00А Серия. "Аталанта" — "Брешия": Бошланғич таркиблар билан танишинг. 0 23:26АПЛ, "Челси" — "Норвич": Асосий таркиблар маълум 16 23:20"Локомотив" - "Машъал" 0:1. Гол ва хавфли вазиятларни томоша қилинг 2 23:17"Қўқон-1912" - "Насаф" 2:2. Барча голлар ва хавфли вазиятларни томоша қилинг 2 23:12Рўзиқул Бердиев: "Бизда ҳар йили иккита ёки учта Остон Ўруновга ўхшаган футболчилар чиқяпти" 21 23:07CAS Афғонистон ФФ собиқ раҳбарининг шикоятини рад қилди 0 22:51"Манчестер Сити" бельгиялик ҳимоячига эътибор қаратди 1 22:41Бахтиёр Ашурматов: "Насаф"га ўхшаган тезкор жамоа Ўзбекистонда йўқ" 12 22:40UFC юлдузи Конор МакГрегорнинг фаолияти, ютуқлари, шахсий ҳаёти ва бошқалар ҳақида! 1 22:33"Фиорентина" "Торино" етакчисини трансфер қилмоқчи 0 22:08Андрей Фёдоров: "Бугун мағлубиятга эмас, камида дурангга лойиқ эдик" 23 22:00“Ман Сити” раҳбарлари Россиянинг қайси клуби билан музокара ўтказгани маълум бўлди 1 21:58Дилявер Ваниев: "Футболда гол урмаса ғалаба қозониш қийин" 10\nОдамлар умрни оқар дарёга қиёслашади. Дарҳақиқат, инсон умри бамисоли дарё каби ўтиб бораверади.\nУнинг қилган ишлари ортида қолади, эзгулик сари қилинган иш эса инсон қадрини оширади. Бежизга эзгулик юксак баҳоланмаган. Сабаби, дин уламолари ҳам эзгу ишларнинг мукофоти юқори бўлиши ҳақида жуда кўп таърифлар келтиришган.\nҲозир мен ана шундай эзгу амалларни канда қилмаган, олийжаноб инсон ҳусусида гап юритмоқчиман. Бу инсон марҳум сенатор, давлат ва жамоат арбоби Мираброр Усмоновдир. Шунингдек, у “Ezgu niyat” кўп тармоқли тиббиёт маркази ва “Эзгу мақсад” халқаро жамоат ҳайрия фонди асосчиси ҳамдир. Оддий ошпазлик соҳасидан сенатор, давлат ва жамоат арбоби даражасига эришиш учун қанча меҳнат ҳамда машаққатлар зарурлигини бир тасаввур қилиб кўринг-а. Камтар, самимий ва қалби нурга тўла бу инсон доим эл-юрт манфаати учун ҳаракат қилиб келганлигини жуда кўпчилик билади. Бу инсонни мен ўзимга устоз ҳам деб биламан. Мен М.Усмонов билан кўп кўришмаган, кўп гаплашмаган бўлсамда, лекин у кишининг қилган яхши ишлари ҳусусида жуда кўп эшитиб, айримларининг гувоҳи ҳам бўлганман.\nБугун М.Усмоновнинг ҳаётни тарк этганлигига роппа-роса 6 ой ўтибди. Қаранг вақт қандай тез ўтмоқда. Кечагина у инсон клиника фаолиятидан анча ҳурсанд бўлганликлари ва илиқ сўзларни айтганликлари ҳусусида эшитган эдим. Бугун 15 сентябр, жорий йилнинг 15-март куни М.Усмоновнинг ҳаётдан кўз юмганлиги хусусида хабарлар тарқала бошлади. У инсоннинг олийжаноблиги ва қилган ишлари ҳам ОАВ да эсга олинди (илова қилинади). Буни эшитиб эса, кайфиятим тушкун бўлиб қолди. У инсоннинг бир қанча бошлаб қўйган эзгу ишлари нима бўлади деган ўй ҳаёлимда тинмай айлана бошлади. “От ўрнини той босади”-деган халқимизда мақол бор. Дарҳақиқат, энди М.Усмоновнинг эзгу ишларини унинг ўғли Жаҳонгир Усмонов давом эттирмоқда. Мен Ж.Усмоновга ҳам отаси сингари юксак марраларга эришишини тилаб қоламан.\nМираброр Усмонов ҳаёт бўлганида бугун 73 ёшга тўлар эди 21\n"Барселона" ўйинчилари клуб тиббий штабининг ишидан норози 3\n"Барселона" Дембелени 50-60 миллион евро эвазига қўйиб юборишга тайёр. Унга "Ливерпуль" қизиқмоқда 4\nУсмонали Исмоналиев: "Мағлубиятга баҳона изламоқчимасман" 1\n"Барселона" Дембелени трансферга қўяди 14


Ота-боболаримизнинг жасорати ва матонати олдида ҳамиша таъзимдамиз (2019 йил, 18 сон) | insonvaqonun.uz\nБош саҳифа/Олам ва одам/Ота-боболаримизнинг жасорати ва матонати олдида ҳамиша таъзимдамиз (2019 йил, 18 сон)\nОта-боболаримизнинг жасорати ва матонати олдида ҳамиша таъзимдамиз (2019 йил, 18 сон)\nЎЗБЕКИСТОН Иккинчи жаҳон уруши йилларида фашизм устидан қозонилган ғалабага ўзининг машаққатли меҳнати билан салмоқли ҳисса қўшди.\nЎзбек халқи инсониятнинг ашаддий душмани бўлган фашизмга қарши жангларда қаҳрамонлик намуналарини кўрсатиш билан бирга фронт ортида ҳам фидойиларча меҳнат қилиб, фронтни узлуксиз равишда керакли ашёлар билан таъминлади.\nРеспубликамизга фронт чизиғидан кўчириб келтирилган саноат корхоналарини жойлаштириш, уларни қийин бир шароитда тезда ишга тушириш, эвакуация қилинган аҳолига ғамхўрлик кўрсатиш, ярадор жангчиларга ёрдам бериш, фронт учун қурол-яроғ, кийим-кечак, озиқ-овқат тайёрлаш ва етказиб бериш, янги қисмларни тузиб фронтга сафарбар этиш, жангчиларнинг оиласига моддий ва маънавий ёрдам кўрсатиш, қисқаси, фронт учун, ғалаба учун нимаики керак бўлса, ўзбекистонликлар ортиғи билан амалга оширдилар. Фронт орти жанггоҳ каби жасорат майдонига айланди. Уруш халқ хўжалигининг барча тармоқларини қайта қуришни, ҳарбий изга солишни тақозо этган эди. Ўзбекистон бутун бир индустриал базага айлантирилди.\nПрезидентимиз Ш.Мирзиёев 2018 йил 9 май куни “9 май — Хотира ва қадрлаш куни”га бағишланган тантанали маросимда таъкидлаганидек: “Уруш йилларида Ўзбекистон фронтнинг мустаҳкам таъминот базасига айланди. Юртимизнинг саноат корхоналари ҳарбий соҳага мoслаштирилди, барча имкониятлар фронт учун, ғалаба учун сафарбар этилди. Ўлкамизга эвакуация қилинган юздан зиёд завод ва фабрикаларни ишга туширишда ишчи ва муҳандислар билан бирга аёллар ва кексалар, ўспирин болалар мардлик ва матонат билан меҳнат қилдилар. Уруш даврида халқимиз томонидан фронтга 2 мингдан зиёд самолёт, кўплаб қурол-яроғ, юзлаб ҳарбий-санитария поездлари, дала ошхоналари, палаткалар, жуда катта миқдордаги озиқ-овқат, кийим-кечак ва бошқа зарур маҳсулотлар етказиб берилди. Ўзбекистон меҳнаткашлари тўплаган маблағлар ҳисобидан ўнлаб ҳарбий самолёт ва танклар, жанговар машиналар барпо этилди”.\nДарҳақиқат, Ўзбекистон халқи Иккинчи жаҳон урушида фронт учун зарур бўлган ўқ-дори, ҳарбий техника ва бошқа анжомлар етказиб беришда тиним билмади. Ўзбекистон 1941-1945 йиллардаги уруш давомида фронтга 2100 та самолёт, 17342 та авиамотор, 2138 минг дона авиабомба, 17100 та миномёт, 4500 бирликдан иборат миналарни йўқ қилувчи қурол, 60 мингга яқин ҳарбий-кимёвий аппаратура, 22 миллион дона мина ва 560 минг дона снаряд, 1 миллион дона граната, дала радиостанциялари учун 3 миллион радиолампа, қарийб 300 мингта парашют, 5 та бронепоезд, 18 та ҳарбий-санитария ва ҳаммом кир ювиш поезди, 2200 та кўчма ошхона ва бошқа кўпгина ҳарбий анжомлар етказиб берди.\nҲарбий корхоналарни ишга тушириб кўплаб миқдорда ҳарбий анжомлар ишлаб чиқаришга шаҳарликлардан ташқари қарийб 500 минг нафар колхозчи жалб қилинди. Республикада ишчи ва хизматчилар учун ишдан ташқари вақтда мажбурий ишлаб бериш жорий этилди. Катта ёшдагилар учун иш куни 6 кунлик иш ҳафтасида 11 соатгача узайтирилди. Ҳақиқатда эса у 12-14 соатга етар эди. Таътилга чиқиш бекор қилинди. 1940 йилда саноат ишчилари орасида хотин-қизлар салмоғи 34 фоизни ташкил қилган бўлса, 1942 йилга келиб бу кўрсаткич 63,5 фоизга етди. Оғир шароитда халқимиз йирик халқ хўжалиги қурилишларида ҳам фаолият кўрсатди. Бу даврдаги машаққатларни сўз билан таърифлаш жуда қийин.\nЗавод ва фабрикаларда ишлайдиган хотин-қизлар, ҳатто ойлаб цехлардан чиқмай меҳнат қилдилар. Улар овқатларини шу ерда ейишар, дам олиш тўғрисида эса умуман ўйламас эдилар. Кунбўйи тинмай меҳнат қилганларидан кейин шаҳарда ташкил этилган донорлик пунктларига бориб, ярадор жангчилар учун қон беришарди.\nЎзбекистон деҳқонлари қийинчиликларга қарамай, оғир шароитда фидокорона меҳнат қилди. Шунинг эвазига уруш йиллари ўзбек деҳқонлари 4.148.000 тонна пахта, 82.000.000 пуд ғалла, 54.067 тонна пилла, 195.000 тонна шоли, 57.444 тонна мева, 36.000 тонна қуритилган мева, 159.300 тонна гўшт, 22.300 тонна жун тайёрлаб берди.\nЎзбекистон аҳли урушнинг дастлабки 6 ойи мобайнида фронтга 421.500 та турли иссиқ кийимлар юборди. Якка тартибда ва жамоа йўли билан юборилган совға-салом ва озиқ-овқатлар бунга кирмайди. Фронт учун, ғалаба учун халқимиз маблағларини ҳам аямади. Улардан йиғилган пулга “Ўзбекистон колхозчиси”, “Ўзбекистон авиаэскадрильяси”, “Санитария-авиация полки” каби танк колонналари, самолёт эскадрильялари ташкил этилди.\n1943 йилнинг ўзида танк колоннаси, самолёт эскадрильяси қуриш учун Тошкент шаҳар меҳнаткашлари шахсий жамғармаларидан 34 миллион 210 минг сўм, сурхондарёликлар 28 миллион сўм ажратдилар. Бу каби мисолни ҳар бир вилоят бўйича келтириб ўтишимиз мумкин. Уруш йиллари республикамиз меҳнаткашлари томонидан мудофаа фондига 649.9 миллион сўм пул йиғилди ва 22 кг. олтин ва кумуш топширилди.\nБулар ўзбек халқининг оғир ва тинимсиз меҳнати, кўз қорачиғидек яхши кунлари учун асраб-авайлаб сақлаган маблағлари эди. Юртдошларимизнинг ғалаба йўлида чеккан заҳматларини ҳеч нарсага тенглаштириб ҳам, қиёслаб ҳам бўлмайди. Ўзбек фарзандлари фашизмга қарши шиддатли жангларда жон олиб жон бераётган паллада уларнинг кекса ота-оналари, суюкли ёрлари, меҳрибон опа-сингиллари, укалари фронт ортида мислсиз жасорат кўрсатиб, тунни-тонгга улаб меҳнат қилдилар. Уруш қабоҳати ҳар бир хонадонга бало-қазодек ёпирилиб кирди. Жанг майдонларида қаҳрамонларча ҳалок бўлган фарзандлардан келган қора хатлар юракларни ларзага солди. Аммо матонатли, иродали халқимиз ҳар қандай синовларга бардош берди.\nМанбаларда қайд этилишича, Иккинчи жаҳон уруши арафасида Ўзбекистонда 6,5 миллионга яқин аҳоли яшаган бўлса, 1,5 миллиондан ортиғи урушда бевосита иштирок этган. Ёш гўдаклар, болалар, қария ва аёлларни ҳисобга олмаганда, халқимизнинг учдан бир қисми жанговар ҳаракатларда қатнашган. Бу даҳшатли қирғинда қарийб 500 мингга яқин юртдошларимиз ҳалок бўлган, қанчадан-қанча юртдошларимиз бедарак кетди, минглаб инсонлар ногирон бўлиб қолди. Қайд этилган рақамлардан кўриниб турибдики, уруш оқибатлари халқимиз қалбига, унинг ҳаётига қандай оғир жароҳат етказганини тасаввур этиш мушкул эмас.\nЎзбекистонликларнинг мураккаб даврдаги матонати, фидокорона меҳнати ва жасорати фашизм устидан қозонилган ғалабага беқиёс ҳисса қўшди ва кишилик тараққиётини ҳалокатдан сақлаб қолди.\nСуронли йилларда жанггоҳлар ва фронт ортида жасорат кўрсатган барча юртдошларимизни хотирлаш, азиз фахрийларимизни қадрлаш, уларга ҳурмат ва эҳтиром кўрсатиш ҳар биримизнинг муқаддас бурчимиздир.\nЮртбошимиз айтганидек: “Бугун фашизмга қарши курашда ҳалок бўлган минглаб ватандошларимизнинг сўнмас хотирасини ёд этиб, уларнинг руҳи покларига ҳурмат бажо келтириш — биз учун ҳам қарз, ҳам фарздир. Қонли жанг майдонларида мардлик кўрсатган, фронт ортида меҳнат қилиб, бугун ҳаётимизга файз бағишлаб юрган муҳтарам фахрийларимиз олдида барчамиз бош эгиб таъзим қиламиз”.\nТошкент давлат юридик университети тарих фанлари номзоди, доцент\n327\tЧоп этиш PDF


Дунёнинг энг қиммат футбол клуби маълум қилинди\n09:52 / 31.05.2017\nАнглиянинг "Манчестер Юнайтед"и KPMG аудиторлик компанияси талқинига кўра, дунёнинг энг қиммат футбол клуби, деб эътироф этилди. Бу ҳақда ташкилот расмий сайтида хабар берилди.\nКомпания маълумотига кўра, инглиз клуби қиймати 3,186 млрд еврога баҳоланган. "Манчестер Юнайтед" компаниянинг ўтган йилги ҳисоботида биринчи ўринни бўлишиб турган Испаниянинг "Реал" (€3,057 млрд) жамоасини ортда қолдирди. Рейтингнинг учинчи ўрнидан эса Испаниянинг яна бир клуби "Барселона" жой олди, унинг қиймати 2,8 млрд еврога баҳоланди.\nРўйхатнинг қолган ўринларидан Германиянинг "Бавария"си (€2,5 млрд), Англиянинг "Манчестер Сити" (2,04), "Арсенал" (2,02), "Челси" (1,7), "Ливерпуль" (1,4) жамоалари, Италиянинг "Ювентус"и (1,3) ва Англиянинг "Тоттенҳэм" клублари (1,04) жой олди. Жадвалга Франциянинг "Марсель" жамоаси якун ясаб берди – унинг қиймати 196 млн еврога баҳоланди. Компания ҳисоботида таъкидланишича, рейтингдан жой олган 32 клубнинг умумий қиймати 29,9 млрд еврони ташкил этади. Ушбу кўрсаткич ўтган йилги рейтингдаги 32 клуб умумий қийматидан 14 фоизга кўпроқ.\nТадқиқотга Европанинг 32 энг яхши футбол клубининг 2014/15 ва 2015/16 йилги мавсумлар ва 2017 йилнинг 1 январь ҳолатигача бўлган молиявий аҳволи ҳақидаги маълумот таҳлили асос қилиб олинди. Рейтинг беш мезон асосида тузилди: рентабеллик, машҳурлик, стадиондан даромад, телетрансляциялардан даромад ва спорт салоҳияти. Ушбу рейтингда клубларнинг 2016/17 йилги мавсумдаги спорт ва бизнес натижалари ҳисобга олинмаган.\nЭслатиб ўтамиз, рейтингда биринчи ўринни эгаллаган "Манчестер Юнайтед" Англия чемпионатида 2015/16 йилги мавсумда бешинчи ўринни эгаллаган ва Англия кубогини қўлга киритганди. Якунланган мавсумда эса клуб миллий биринчиликда олтинчи поғонани банд этди, бироқ Англия суперкубоги, Англия лига кубоги ва Европа лигасида зафар қучди.\nРеал Мадрид Барселона Манчестер Юнайтед


Уч млн евролик машина. Aston Martin гиперкари илк бор синовдан ўтказилди (фото) - Zamin.uz\n23:55 / 22 марта 2020\nФото: Aston Martin Valkyrie\nAston Martin компанияси Valkyrie гиперкари синовдан ўтказилаётганини эслатиб қўйиш учун унинг бир қатор суратларини эълон қилди, деб хабар беради «NV.ua» нашрига таяниб Дарё.\nУшбу гиперкарларни харидорларга етказиб бериш 2020 йилнинг иккинчи чорагидан бошланади. Valkyrie тиражи чекланган: ишқибозлар кўп бўлишига қарамай, Aston Martin 150 та машина ишлаб чиқаришни режалаштирган (25 дона АМR Pro купеси ҳам шунинг ичида).\nAston Martin раҳбари Энди Палмернинг маълум қилишича, компания гиперкар нархи 3 миллион евро турса-да 900 нусха Valkyrie йиға олишини маълум қилган.\nAston Martin Valkyrie 1014 от кучига эга 6,5 литрли V12 Cosworth двигатели билан жиҳозланган бўлиб, айланувчи моментлар сони дақиқасига 11 мингга тенг. Шунингдек, машина электромотор билан ҳам жиҳозланган.\nБу каби қарорнинг ўзига яраша ёмон томони ҳам бор: моторни ҳар 100 минг километр масофа босиб ўтилганидан кейин таъмирлаш керак бўлади. Valkyrie эгалари цилиндрлар блоки ёрилган-ёрилмаганини текширтириш учун сервис станцияларига мурожаат қилишлари лозим.\nБундан ташқари поршен ва клапанларни ҳам мунтазам алмаштириб туриш керак.\n2020 йилнинг энг яхши автомобили аниқланди (фото)


Ўзбекистондаги лабораторияларда биологик қурол ишлаб чиқарилаётгани...\nЎзбекистон Республикаси сўнгги вақтларда Ўзбекистоннинг Ғарб давлатлари билан биохавфсизлик соҳасидаги ҳамкорлиги гўёки яқин жойлашган давлатлар учун хавф туғдираётгани борасидаги асоссиз баёнотлар тарқалиши кузатилаётганини қайд этди. ТИВ ушбу масала юзасидан махсус баёнот билан чиқди.\n«Бир қатор ОАВда Ўзбекистондаги мавжуд лабораторияларнинг гўёки биологик қурол ишлаб чиқаришга мўлжалланганлиги тўғрисида тарқалаётган маълумотларнинг мутлақо ҳақиқатга тўғри келмаслигига эътибор қаратамиз.\nШуни таъкидлаш керакки, ушбу лабораториялар фақат диагностик тадқиқотлар ўтказиш ва тинчлик мақсадларидагина фойдаланиш учун мўлжалланган.\nБундан ташқари, Ўзбекистон Бактериологик ва токсик қурол-яроғларни тақиқлаш тўғрисидаги Конвенция иштирокчиси сифатида биологик қурол-яроқларни ишлаб чиқариш ва тўплашнинг тақиқланишини таъминлайди» — дейилади баёнотда.\nЎзбекистонга нисбатан билдирилган ҳар қандай асоссиз баёнотлар икки томонлама муносабатларда муайян кескинликни келтириб чиқаради ва, энг муҳими, ўзаро ишончга асосланган давлатлараро мулоқотга зарар етказади, дейилади муносабат якунида.\nProject Syndicate: Дунё эҳтимолий биотерактга тайёр туриши керак


19:26 / 31.05.2020 834\nМадраса икки қаватли бўлиб, Қуръони Карим суралари сонига мувофиқ 114 ҳужрадан иборат. Бу бинода тўртта улкан пештоқ Қуръони Карим оятлари билан безатилган. Мир Араб мадрасаси ислом дини ва маданияти равнақига муносиб ҳисса қўшган илм даргоҳлари орасида энг маълум ва машҳурларидандир.\nМадраса Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфида бўлиб, барча таълим ва тарбиявий ишлар диний идора ҳамда Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмитанинг таълим бўлими томонидан бошқарилади.\nТаълим маскани – 4 йил давомида диний фанлар билан бир қаторда умумтаълим фанлари ҳам ўқитилади. Билим юртида 30 нафар маълумоти олий ва малакали ўқитувчи-мударрислар 130 га яқин талабаларга дарс бериб келмоқдалар.\nБилим юрти талабалари компъютер хонаси, фан кабинетлари ва мадраса кутубхонасида сақланаётган қадимий бой маданий ва маънавий меросимиз ҳисобланган қўлёзма ва тошбосма китоблардан фойдаланадилар. Узоқ туман ва бошқа вилоятлардан келган талабалар ётоқхона билан таъминланган.\n577 13:01 / 10.08.2020\n1138 00:45 / 01.06.2020


1. Ўзбекистон Президенти Қозоғистон ташқи ишлар вазирини қабул қилди\n2. Қозоғистон Ўзбек автомобилини йиғишга бошлаяпти!\nҚозоғистоннинг Кустанай вилоятидаги «СариаркаАвтоПром» заводи Ravon маркаси остидаги, янги типдаги Nexia машиналарини йиғишга бошлаяпти.\n3. Қозоғистонлик боксчи Зокир Сафиуллин: Муроджон Аҳмадалиев мендан қўрқсин!\n4. Универсиада-2017га эртага старт берилади\nЎзбекистон талабалар спорт иттифоқи 2003 йилда Халқаро талабалар спорти федерациясига аъзолигига қабул қилинган. Мусобақага ташкилий жиҳатдан пухта тайёргарлик кўрилган бўлиб, бутун дунёдан келадиган талабалар учун Қозоғистоннинг биринчи пойтахтида барча шароитлар яратилган.\n5. Назарбоевнинг халққа мурожаати: Қозоғистон тараққиётнинг ўзбек йўлини танлади!\nТараққиёт учун Қозоғистон ўз олдига қўйган асосий масалаларнинг кўпи аллақачон Ўзбекистонда жорий этилган, ўз ижобий ечимини топган эканлигини кўришимиз мумкин.\n6. Анатолий Тимошук футболчилик фаолиятини якунлади\nУзоқ йиллик фаолиятида давомида Анатолий “Волинь”, “Шахтёр”, “Зенит”, “Бавария” ва “Қайрат” клубларида тўп сурди. Чемпионлар лигаси (2012/13), УЕФА кубоги (2007/08) мусобақалари бош совринларини қўлга киритди Уч карра Украина чемпиони (2001/02, 2004/05, 2005/06) ва кубоги (2000/01, 2001/02, 2003/04) соҳибига айланди. Икки марта Россия (2007, 2014/15) ва Германия (2009/10, 2012/13) чемпионатларида ғолиб бўлди.\n7. Астанада ўтказиладиган "Экспо-2017"да Ўзбекистон вакиллари иштирок этишади\nЎзбекистоннинг "Экспо-2017"да иштирок этиши тасдиқланадиган шартномани имзолаш маросими 13 февраль куни Тошкентда ўтказилади. Қозоғистон тарафдан битимга кўргазманинг бош комиссари Рапиль Жошибаев имзо қўяди.\n8. UZBEK TIGERS ТОШКЕНТДА 27 КУН ИЧИДА ҚАТОРАСИГА УЧ УЧРАШУВ ЎТКАЗАДИ!\n9. Қозоқ ўқувчиси "ақлли" дўппи ихтиро қилди!\nҚозоғистоннинг Актау шаҳридаги Назарбаев интеллектуал мактабининг 12-синф ўқувчиси Саттигали Жолдасбой кўзи ожизлар ва кўришда муаммолари бор кишилар учун "Ақлли" бош кийим - SMART-дўппи ихтиро қилди.\n10. Менга тоғ чанғиси керакмас, Uzbek Tigers 18 февраль куни Қозоғистонга боради, шуни кўрсатинглар!\nОчиғи, “Спорт” телеканалимизда охирги пайтларда бир-биридан “қизиқ” спорт мусобақаларини томоша қиляпмиз. Қор чанғиси ва шунга ўхшаш биз умуман иштирок этмайдиган, шуғулланмайдиган қиш спорти турлари дейсизми, хуллас телевизорни ёқасиз-у, “мазза” қиласиз!\n11. ASTANA ARLANS-UZBEK TIGERS: ҚОЗОҒИСТОНДАН ЖОНЛИ! БОШЛАДИК!\nОНЛАЙН МАТНЛИ ТРАНСЛАЦИЯ\n12. UZBEK TIGERS Қозоғистонда мағлуб бўлди 1:4! Ягона ютуқ Бектемир Мелиқўзиевда!\nУмумий ҳисобда мағлуб бўлганимиз аниқ бўлгач, қолган беллашувлар расмиятчиликка айланди. 81 кг гача вазнда Нурдаулет Жармановга қарши рингга чиққан Бектемир Мелиқўзиев кайфият яхши эмаслигига қарамай, ишончли ғалаба қозонди: 3:0.\n13. Ғиёc Бойтоев: Бугунги санъат олами олдинги санъатдан бошқача бўлиб кетган!\nҒиёс Бойтоев Райхон ва Шаҳзода Муҳамедовалардан фарқли тарафи, Камолиддин Раҳимов ва Шерали Жўраевларнинг унинг ижодидаги ўрни, нега ижтимоий тармоқларда йўқлиги ҳамда шу каби бошқа қизиқарли масалаларга ойдинлик киритди.\n14. Россия МДҲ мамлакатлари билан визасиз тартибни қайта кўриб чиқадими?\n15. Қозоғистоннинг Ўзбекистондаги элчиси Ерик Утембаев: Қозоғистоннинг ўзбек кичик ва ўрта бизнеси тажрибасига эҳтиёжи бор!\nҚозоғистон элчиси Ерик Утембаев: Наманганнинг текстил тажрибасини бугун бемалол дунё текстили тажрибаси сифатида амалга тадбиқ этса бўлади, сабаби вилоятингиз корхоналарида тикилган кийимлар жуда таниқли брендларга айланиб улгурди.