Бухоронинг сўнгги амири Амир Олимхон ҳақида – mulkdor.com\nБухоронинг сўнгги амири Амир Олимхон ҳақида\nMay 1 2019, 04:05 Тарих\nАмир Олимхон Кобулда туриб большевикларга қарши сиёсат юритишга ҳаракат қилган. Жумладан, Афғонистондаги Европа давлатлари элчихоналари билан алоқалар ўрнатиб, большевикларга қарши куч тўплашга уринган; қўрбошиларни атрофига тўплаб, уларни бирлаштирмоқчи бўлган, бироқ Иброҳимбек Лақай ва Кўршерматларнинг ўзаро низоси туфайли бу иш охирига етмаган; Европа давлатларидаги банклардан пулларини ечиб олишга муваффақиятсиз ҳаракат қилган.\nЕвропа давлатлари вакиллари амирга ишонмас ва жадидлар билан ҳамкорлик қиларди. Жадидларга Европа давлатларига бориш имконини берувчи визалар тақдим қилинган эди. Улар Истанбул ва Берлинда ўрнашиб, Туркистоннинг ҳақиқий етакчилари сифатида тан олинган эди. Улар томонидан тузилган “қочқиндаги ҳукумат” — Туркистон миллий жамияти, Туркиядан ташқари, Польша томонидан қўллаб-қувватланди. Жамият аъзолари Польша ҳукумат жамғармаларидан маош оларди.\nТуркия, Германия ва Польша таъсиридаги жадидларга амирчилар ишончсизлик билан қарарди. Ўз навбатида, ўзбек элитасининг секуляр ва ғарблашган қанотини ташкил қилган жадидлар амир ҳокимиятини ҳам, большевикларни ҳам, Россия империясини ҳам тан олмасди. Жадидлар Туркия ва Европадан ташқарига чиқиб, Эрон ва Афғонистонда ҳам ўз тармоғини яратишга уринди, аммо бу ҳудудларда амирчилар кучлилик қилди.\n1927 йили Туркистон миллий жамияти Варшавада советларга қарши тузилган “Прометей” лигасига кириб, бутун Европага ўзини маълум қила бошлаган бир пайтда Парижга бухоролик муҳожир Муқимбоев ташриф буюрди. У ўзи билан Олимхон томонидан ёзилган “Таърихи ҳузн ал-миллали Бухоро” китобини ҳамда Миллатлар лигасига мурожаатни олиб келганди. Тилга олинган китоб ушбу меморандумга илова қилинган бўлиб, советларнинг Бухородаги жиноятларини очиб ташлаши кўзда тутилган эди. Европача костюм-шим кийган, лекин шарқона юз-кўринишга эга нотаниш эркак Миллатлар лигаси йиғилишига кириб келиб, иштирокчиларга қўлидаги ҳужжатларни тақдим этишга урингани европаликларнинг ҳайратига сабаб бўлганди ўшанда.\nКейинчалик Ўрта Осиё бўйича мутахассис, “Прометей” журнали ходими Жозеф Кастанье Муқимбоевга Парижда таниш орттиришга ёрдам берди. Айнан у Олимхоннинг китобини форс тилидан французчага таржима қилиб, 1929 йили Парижда чоп этди. Аммо бу ҳаракатлар Бухоро амири йўллаган ҳужжатлар Европа олий давралари томонидан қабул қилинишига, собиқ амирнинг сиёсий куч сифатида ўзини намоён қилишга уриниши муваффақиятли кечишига сабаб бўлмади. Бутун бошли давлатни узоқ йиллар бошқарган собиқ амир ҳатто амаллаб Европа давлатлари билан алоқа ўрната олмагани, бунинг учун на ресурслари, на сиёсий саводхонлиги, на саводли мутахассислари етмагани жуда қизиқ ҳолат аслида.\nЛекин у ёзган китоб ўз вақтида иккинчи ҳаётини яшади. 1979 йили СССР Афғонистонга бостириб кирганида ушбу мамлакатда қўрбошилар культи вужудга келди. Давлатманд, Анвар пошшо, Иброҳимбек ва бошқа кўплаб қўрбошиларнинг большевикларга қарши кураши халқ орасида оғиздан оғизга ўтиб юрар, Эрон ва Покистондаги журналларда босмачилар ҳаракати ҳақида мақолалар чоп этилар эди. Амир Олимхоннинг юқорида тилга олинган “Таърихи ҳузн ал-миллали Бухоро” китоби ҳам афғон мужоҳидлари орасида улкан шуҳрат қозониб, бир неча маротаба қайта нашр этилди. Совет агрессиясига учраган афғонлар бир пайтлар большевиклардан қочиб уларнинг ҳудудига келган бухороликларнинг бошига тушган фожиаларни англай бошлашди, уларнинг кулфатлари ўзларида ҳам такрорланаётгани боис қўрбошилар ва амирчилар тарихига қизиқиш билдира бошлади.\nҚизиғи, 1970–1980-йилларда ҳали Ўзбекистонда қўрбошилар “бандит” ва “халқ душмани” ҳисобланган бир пайтда улар қўшни Афғонистонда қаҳрамон даражасига кўтарилганди. СССР парчаланиб кетгач, 90-йиллар бошида бир гуруҳ ўзбек тарихчилари босмачилар аслида қаҳрамонлигини, уларни “босмачи” эмас, “истиқлолчи” деб аташ кераклигини айтиб чиқадилар. Лекин улар афғон ҳамкасбларидан 15 йилга ортда қолган эди.\nСталиннинг дафн маросимида камида 400 киши ҳалок ...\n1953-йилнинг 5-мартида қотил, золим Сталин вафот этди. Унинг дафн маросими 9-март куни бўлиб ўтиши керак эди, ундан олдин одамларга кузатишига рухсат берилди. Умрида ...\nТарихMarch 28 2022, 08:03\n“она тилимиз — менинг ватанимдир”\nЎзбекистон халқ ёзувчиси Пиримқул Қодиров она тилимизнинг бетакрорлиги, унинг ўзига хосликларини тадқиқ этиш бўйича доимий изланишда. Яқинда нашр этилган “Тил ва эл” бадиаси ...\nБугун 2-октябрь тарихидаги воқеалар\nБугун 2-октябрь — Григорий тақвими бўйича йилнинг 275- куни. Биз сизларнинг ёдингизга ушбу кунда содир бўлган баъзи тарихий воқеаларни эслатиб борамиз. 1552 йил 2 октябрь ...\nСолномаOctober 2 2019, 03:10


Ўзбекистонда энергия ва йўл ҳақлари яна ошди - BBC News O'zbek\nАҳоли бозорда нарх-навонинг яна ошиб кетишидан хавотирда\n1 апрелдан эътиборан Ўзбекистонда аҳолига етказиб берилаётган газ нархи 22, электр 8.8 фоизга ошиб, пойтахт Тошкентда жамоат транспорти нархлари 25 фоизга кўтарилган.\nНархларнинг ошиши, ҳар доимгидек аҳоли учун кутилмаган бўлган.\nШўро давридан одат бўлиб қолган ва аксар ёшлар ўртасида нишонланадиган 1 апрел - ҳазил ва мутойиба куни Тошкентда ўрта ва кекса ёшдагиларни жиғибийрон қилган.\nТранспорт ва энергия нархларининг сезиларли даражада ошишини аҳоли ғазаб билан қарши олгани айтилмоқда.\nЎзбекистонда нархлар ошиши ҳеч қачон аввалдан эълон қилинмай, нархлар ошганидан кейингина рўзномаларда кичик эълон берилади. Ўзбекистон телеканалларида эса бундай эълонлар умуман берилмайди.\nТошкентликлардан бири яшил рангдаги Мерседес автобусида чипта сотаётган ёш йигит "чипта нархи 500 сўм," дея қичқираркан, эрталабдан ишга шошаётган одамлар, аксарият аёллар ва кексалар чиптачини сўка кетганини айтади.\nБиров "биринчи апрел ҳазилингни бориб уйингда қил," деса, иккинчи йўловчи "ҳўв, тумшуғингга бир солайми, хотинингга қил ҳазилингни" дея дўқ урган.\nҲайдовчининг аралашувдан кейингина одамлар йўл кира ҳақи ошганига ишониб, чипта сотиб ола бошлашган, лекин аламини яна чипта сотувчидан олганлар.\nАпрел ҳазили эмас\nFM радиолари бошловчилари эса биринчи апрел экани ҳақида эслатар экан, "ҳазилни фақат ўз яқинларингизга қилинг, акс ҳолда ноқулай аҳволда қоласиз," дея огоҳлантиришган.\n"Эрталаб йўловчиларнинг жамоат транспортида йўл кира ҳақи ошганига илк муносабати ҳам шу кўринишда эди", - дейди тошкентликлардан бири.\nПойтахт транспортида, жумладан метрода ҳам, йўл кира ҳақи 400 сўмдан 500 сўмга, яъни 25 фоизга оширилган.\nҲукумат рўзномалари бу нарх ошишини одатдагидек, "ёқилғи-мойлаш ва бутловчи қисмлар" учун харажатларнинг ошиб кетгани билан изоҳламоқда.\nАйни пайтда табиий газ нархи ҳам сезиларли даражада, 22 фоизга ошиб, бир куб метр газ учун аввалги 45 сўм ўрнига қарийб 55 сўм қилиб белгиланган.\nЭлектр энергияси тўлови эса, бир киловатт/соат учун 64.8 сўмдан 70.5 сўмга кўтарилган.\n10 апрелга қадар энергия учун эски нархда тўлаш мумкинлиги боис кўпчилик кассага, банкларга шошилгани айтилади.\nМаҳаллий журналистлардан бирининг айтишича, нархлардаги ўзгаришлар 5 ёки 10 сўм бўлса-да, қуруқ маошга яшайдиган аксар кишиларга жиддий таъсир кўрсатиши шубҳасиз.\n"Аҳолининг энергиядан қарздорлиги кескин ошиб кетган. Бу ҳол айниқса, вилоятларда кенг тарқалган. Ойлаб тўланмай келинаётган газ ва электрдан қарздорлик маҳаллий ҳокимиятлар ва энергия тизими мутасаддилари учун энг катта муаммога айланган", - дейди журналист.\nТошкентлик аёллардан бирининг айтишича, хонадоннинг ўтган куздан бери тўпланиб ётган газдан қарзи 170 минг сўмдан ошиб кетган.\n"Ҳозир эски нархда қарзни тўлашга ҳам пулимиз йўқ, энди нима қиламиз?" дейди у.\nКўп қаватли уйларда яшовчи ва фақат маошга кун кўрувчи кишиларнинг ҳам ташвиши ортгани айтилмоқда.\nБир ой аввал кўп қаватли уйларни иситиш, иссиқ ва совуқ сув тарифи ҳам 20 фоизга ошган эди.\nГаз ва электр нархлари охирги марта ўтган йили оширилган.\n"Ўзбекистонда одамлар йилда бир-икки марта энергия ва ёқилғи нархлари ошиб туришига аллақачон кўникиб кетган", - дейди кузатувчилардан бири.\nУнга кўра, йўл кира ҳақи ошганидан сўнг, одатда бошқа маҳсулотлар, жумладан, озиқ-овқат нархлари ҳам оша бошлайдики, бу жиддий хавотирларга сабаб бўлади.\n"Одамлар "бозорга бир чўнтак пул билан бориб, бир халтани тўлдиролмай қайтаётганидан" бир-бирларига нолийди, холос", - дейди кузатувчи.\nЎзбекистонда расман инфляция қатъий жиловланган дейилишига қарамай, бу жараён аслида жуда тез бораётганини АҚШ долларининг "қора бозор" курсидан ҳам билиш мумкин.\nБугунги кунда бир АҚШ доллари расман 1533 сўм бўлса, унинг "қора бозор"даги нархи 2330 сўмга тенг.\nТошкентдаги "қора бозор"ни кузатиб келаётган кузатувчига кўра, шу кунларда айниқса, 1 апрел эрталабдан пойтахтдаги аксар "қора бозор"лар ҳувиллаб қолган, долларфурушлар қорасини кўрсатмайди.\n"Пойтахт бўйлаб ялпи рейд ўтказилмоқда. Эҳтимол бунга сабаб нархлар ошиши туфайли қора бозорда доллар курсининг кескин ошиб кетишининг олдини олиш ва шу тариқа сўмнинг қадрини қайсидир даражада мажбуран ушлаб туриш бўлиши мумкин," -дейди исмини айтишни истамаган кузатувчи.\nТошкентлик мустақил иқтисодчи Жаҳонгир Шосалимовнинг айтишича, охирги йилларда Қозоғистон ва Россияда меҳнат қилаётган муҳожирлар ватанларига юборган пул-маблағлар ўзбек сўмини бутунлай барбод бўлишдан асраб қолган.\nЖаҳон Банки маълумотларига кўра, меҳнат муҳожирлари юбораётган пуллар Ўзбекистон ялпи ички маҳсулотининг 15 фоизини ташкил этади.\nАммо жаҳондаги иқтисодий инқироз муҳожирлар даромадларининг камайиб кетишига сабаб бўлган.\nХудди шу туфайли ўзбек ҳукумати давлат ғазнасини тўлдиришнинг бошқа манбаъларини топишга уринаётгани айтилади.\nСўнгги йилларда Ўзбекистон Россияга газ экспорти ҳажмини бир неча миллиард кубометрга оширган.\nБу ўз навбатида аҳолига етказиб бериладиган газ ҳажмининг камайиб кетиши ва нархларнинг ошишига сабаб бўлгани айтилади.\nЎзбекистон ҳозирда ўзининг электр қуввати учун ҳам ташқи бозорларни қидирмоқда.\nЎтган йили Афғонистонга экспорт қилинадиган электр энергияси ҳажми ортган бўлса, ҳозирда Ўзбекистон Покистонга электр қуввати сотишни таклиф қилмоқда.\nМамлакат экспорт салоҳиятининг ошиши қисман ички истеъмолчиларнинг ҳисобидан қопланаётгани айтилади.


ҚАРЗ ОЛИШ-БЕРИШ ОДОБЛАРИ. - Баҳоуддин Нақшбанд ёдгорлик мажмуаси маркази\nҚАРЗ ОЛИШ-БЕРИШ ОДОБЛАРИ.\n1428 марта ўқилди.\nИнсон ҳаёти доимо бир текис давом этмайди. Инсонлар бир-бирига нисбатан ўзаро ёрдам ва кўмакка муҳтож бўладилар.\nПайғамбаримиз САВ: “Бирорта мусулмон киши бошқа бир мусулмонга икки марта қарз берган бўлса, садақа қилганликни савобини топади”, деганлар. Бошқа бир ҳадисда эса: “Садақа қилган одамга ўнта савоб бўлса, қарз берган одамга ўн саккизта савоб бўлади. Чунки садақа сўровчи кишида эҳтимол эҳтиёжида етадиган бирор нарса бўлиши мумкин. Аммо қарзни фақат муҳтож киши сўради” дедилар. (Имом Ибн Можа ривоя қилган ҳадис) мана шу ҳадисга мувофиқ қарз олиш ва бериш динимизда жоиз эканлиги маълум. Лекин, қарз олиш ва беришни ўз қонун-қоидалари ва унинг одоблари ҳам бор. Пайғамбаримиз (САВ) “Кимки бировдан қайтариб бериш ниятида қарз олса, Аллоҳ унга қарзини узишга ёрдам беради. Кимки молига талофат етказиш мақсадида олса, Аллоҳ унинг ўзига талофат етказади”, деганлар. Қарзни фақат унга муҳтож бўлганда олиш олганда ҳам уни вақтида қайтариш зарур.\nАммо бировга ҳасад қилиб, молига кўз олайтириб бировни моддий инқирозга учратиш, мол дунёсидан айириш мақсадида қарз олиш гуноҳи азим эканлигини унутмаслик керак. Қарз олди берди қилаётганда, албатта, уни қачон қайтаришини ёзиб қойиш ва тайинлаш лозим. Аллоҳ таоло Қуръони каримда “Эй иймон келтирганлар, бир-бирингиздан бирор муддатда қарз олиб, қарз берсангиз, уни ёзиб қўйинглар!” деган. Бу ояти карима билан Аллоҳ таола инсонийлик фазилатларини намоён этиб улар орасида ўзаро тушунмовчиликлар, турли низолар чиқмаслигини таъминлайди. Қарздор киши қарзини имкон борича тезроқ узишга ҳаракат қилиши лозим. Қарзига узишга етадиган моли бўла туриб уни эгасига бермай орқа суриб юриш қарз берган инсонга нисбатан ўтказилган зулмдир. Шу маънода ҳадис ворид бўлган. Қарзини узишга қодир бўла туриб уни адо этмай вафот этиб кетган киши ҳақида айтилган ҳадисга кўра, ундай киши гуноҳкор бўлади, унинг гуноҳини Аллоҳ таоло кечирмайди. Ҳатто, Расулуллоҳ (САВ) ундай кишини жанозасини ўқимаганлар. Аммо, шуни алоҳида айтишимиз жоизки ҳақиқатан ҳам муҳтожлиги туфайли қарз олган, лекин, уни адо этолмай вафот этиб кетган киши ҳақида ҳам ҳадис варид бўлганки, бундай ҳолатда қарз олган кишини нияти яхши бўлгани учун, аммо, тақдир тақозоси билан қарзини уза олмай вафот этиб кетганлиги сабабли қиёмат куни қарз берган одамни Аллоҳни ўзи рози қилади. Яъни қарз бергани эвазига Аллоҳ у бандани гуноҳларини кечиб юборади. Савобларини зиёда қилади. Қарздорни эса қарзидан фориғ этади, дейилади. Қарзни мажбур бўлганда олиш лозим бўлади. Аммо, ҳеч қандай мажбурият бўлмаганда, уйида турли хил машина уловларию, мол мулклари бўла туриб қарз олиб муҳлати келганда бермасдан алдаб юриш, турли баҳоналар билан найранг қилиш гуноҳдир.\nДинимизда қарз берувчи кишига ҳам бир қанча масъулиятлар юклайди. Қарз беришдан мурод Аллоҳни розилигини исташ лозим. Зинҳор қарз бериш орқали мўмай даромад орттиришни кўзлаш мумкин эмас. Бировга қарз бериб, унинг эвазига қарздордан фойда олиш судхўрликдир. Судхўрлик эса гуноҳи кабира саналади. Қарз берган киши муҳлат етганга қарздорни кўб ҳам қистайвермаслиги, имкони беришга унга шароит яратиб бериши, вақтини чўзиб бериш лозим.\nАгар қарзини уза олишига кўнгли етмаса умуман кечиб юбориши улуғ савобли иш бўлади. Бу ҳақда Пайғамбарларимиз Муҳаммад (САВ) ҳам: “Кимки қарзини узишга қийналган одамга муҳлат берса ёки қарзини бутунлай кечиб юборса, Аллоҳ таоло, уни ўзининг арши соясига олади”, деганлар. Қарз олди берди иши ўта масъулиятли ишдир, шунинг учун Аллоҳ таоло Қаръони каримда бу ишни алоҳида оятлар билан белгилаб, аҳамият билан баён қилиб қўйган. Бундай илоҳий таълимотларга оғишмай амал қилсак ўзимиз учун ва моли дунёмиз учун фойда бўлади. Имкон қадар қарзни ўзиданда яхшироқ қилиб адо этиш инсоний фазилат бўлиб инсон руҳига енгиллик охиратида нажот бўлади.\nҚолаверса инсонни жаннатга кириши олган қарзини ўзилишига боғлиқ бўлиб қолади. Қарзи узилса жаннатга киришга имкон бўлади. Чунки қарз банданинг ҳақи бу ҳақни фақат ўз эгаси кечади, холос. Аллоҳ таоло кечмайди. Қарз олиб уни қасддан узмай юрган корчалонлар бу ҳақиқатни яхшилаб англаб олмоқлари лозим. Айни пайтда Аллоҳни берган неъматларидан фойдаланиб, электр энергияси ва газ таъминоти, комунал тўловларини тўламасдан беэътибор бўлиб юрган қарздор инсонлар масъулиятни ҳис этиб, зиммасидаги қарзини ўз вақтида адо этса молиявий муомалаларининг ҳаммасидаги каби аниқ шубҳага ва бировнинг ҳақи зое бўлмаслигига ўрин қолмайдиган шаклда иш юритиш керак.


Ироқ Курдистони коррупциячиларга қарши Октябр инқилоби йўлидан кетмоқда - | Hizb-Uzbekiston.info\nHome›АР-РОЯ ГАЗЕТАСИ›Ироқ Курдистони коррупциячиларга қарши Октябр инқилоби йўлидан кетмоқда\nУстоз Али Бадрий қаламига мансуб\nИроқ Курдистони вилоятида чоршанба кунидан буён намойишлар кузатилмоқда. Намойишда ишчиларнинг маошлари тўланиши талаб қилинмоқда. Шунингдек, коррупцияга ва давлат пуллари талон-торож этилишига, вилоятдаги нефть бойликларининг ҳокимият партиялари етакчилари ва уларнинг оилалари манфаатига хизмат қилишига барҳам берилиши ҳам талаб қилинмоқда. Зум ўтмай намойишчилар билан хавфсизлик кучлари ўртасида тўқнашув бошланди ва унда олти нафар инсон ҳалок бўлди, ўнлаби жароҳатланди, яна ўнлаби ҳибсга олинди. Шунингдек, партиялар қароргоҳлари ёқилди ва вазият янада мураккаблашди. Намойишчилар вилоят ҳукумати ва Бағдоддаги Иттифоқ парламентидаги учта курд партияси қароргоҳини ёқиб юборишди. Улар Масъуд Барзоний етакчилигидаги Курдистон Демократик партияси, Ироқни вафот этган президенти Жалол Талабоний томонидан таъсис этилган Курдистон Миллий Иттифоқи партияси ва вафот этган курд сиёсатчиси Ниширвон Мустафо таъсис этган Тағйир ҳаракатининг қароргоҳлари эди. Кейин намойиш кўлами кенгайиб, Сулаймония яқинидаги олтита шаҳарчага қадар ёйилди. Шунингдек, маҳаллий манбаларга кўра, намойишлар Шимолий Даҳук шаҳригача етиб борган. Пойтахт Арбилда норозилик намойишлари олди олиниб, хавфсизлик кучлари сафарбар қилинди. Маҳаллий манбаларга кўра, Курдистондаги Даҳук аҳолиси гуруҳлари ҳукмрон партияларга қарши намойишларда қатнашиш чақириғини қабул қилишган ҳамда тўпланишга уринишган. Аммо Барзоний партиясига қарашли хавфсизлик кучлари уларнинг тўпланишини олдини олиб, ўнлабини ҳибсга олган. Манбалар Барзоний партиясининг Курдистон вилояти пойтахти Арбил шаҳрига намойишларнинг етиб келишини олдини олиш учун кучайтирилган тартиб-чоралар кўрилганини қўшимча қилишди.\nНамойишчилар Курдистондаги иккала партияни Бағдоддан маош учун ҳар ой юбориб туриладиган пулларни ўзлаштиришда айбладилар. Бундан ташқари, вилоятдаги барча бойликларни монополия қилаётганликда, муҳим вазифаларга Барзоний ва Талабонийнинг қариндошларини тайинлаётганликда, шунингдек, вилоят нефтини қонунга зид равишда миллионлаб долларда комиссия олиш эвазига ажнабий доиралар фойдасига гаровга қўяётганликда ҳам айбладилар. Вилоятдаги ишчиларга кўра, курд ҳукумати Лаҳам шаҳридаги ишчилар учун Бағдоддан 36 ойга маош олган, аммо уни ўзларига тегишли томонларга сарфлаб юборишган. Ўз навбатида, сиёсий таҳлилчи Муҳсин Адиб «Ҳурра» веб-сайтига берган интервьюсида «курдларнинг ва ишчиларнинг вазияти ғоят оғир… ахир, ишлаётган одам бир йиллик маошини беш йил давомида олиши ақлга сиғадими?!» деди. «Сиз дунёда 12 йилда тўрт марта маош олган ишчини эшитганмисиз?!», дея қўшимча қилди. Кейин қуйидагиларни таъкидлади: «Турмуш даражаси жуда ёмон. шу боис, демократия ва вилоятда ҳокимият алмашинуви йўқ бўлиб турган бир пайтда намойишчиларнинг сиёсий партиялар ва ҳукумат доираларига тегишли қароргоҳларни ёқиб юборишлари табиий ҳол».\n2014 йилда нефть нархи пастлаб кетгандан бери Курдистон вилояти ишчилари маош ололмасликдан қаттиқ қийналмоқдалар. Бу Арбил билан Бағдод ўртасида нефть даромадлари ва унинг чегара тушумлари билан боғлиқ келишмовчилик сабабли бўлмоқда. Яъни, Бағдоддаги марказий ҳукумат умумий бюджетдан минтақа ажратмаларини, шу жумладан, Курдистон вилояти ишчиларининг маошларини юборишдан олдин, Ироқ нефтини экспорт қилиш учун ҳар куни минтақанинг чорак миллион баррел нефтини «SOMO» компаниясига юборишини Курдистон вилояти ҳукуматига шарт қилмоқда. Вилоят ҳукумати айни шартга рози бўлмаяпти. Чунки Сулаймониядаги аксар курдларнинг фикрича, Барзоний партияси уларнинг Бағдод билан бўлган келишувига тўсиқ бўляпти, шу орқали Боғдодни курдларнинг ҳақ-ҳуқуқини бузаётган қилиб кўрсатиб қўйяпти. Бунинг натижаси ўлароқ, Сулаймониядаги бир неча доиралар айни кризисдан чиқиш учун турли танловларни илгари суришмоқда. Масалан, баъзилар – қайсар Арбил билан келишиш қийин бўлаётган бир пайтда, ишчилар маошлари хусусида марказий ҳукумат билан бевосита ва алоҳида келишувга бориш керак, деган танловни илгари сурса, бошқалар – Сулаймонияни Курдистон вилоятидан ажратиб, мустақил вилоят қилиш керак, деган танловни айтишяпти. Бу иккинчи танлов Ироқ дастурида муайян шартлар асосида рухсат берилган. Бир вақтнинг ўзида, курд мухолафати Барзоний ва Талабоний партияларини Курдистон вилоятидан қазиб олинган нефтдан кунига 500 минг баррелини Туркияга яширин сотаётганликда айблаяпти. Яширинлигини ушбу 500 минг баррел улушнинг аксар қисмининг тушумлари очиқланмаган ҳолда махфий ҳисобларга кетаётгани билан изоҳламоқда. Бундан ташқари, давлат хизматлари эвазига келадиган «нефтдан ташқари даромад», дейилаётган тўловлар, солиқлар ҳамда Туркия ва Эрон билан бўлган чегара тушумлари ҳам борки, буларнинг барчаси Курдистон вилоятини ғоят бой қилади ва шунча бойликлар бўла туриб, ишчилар маошининг берилмаётгани шубҳа пайдо қилади. Дарҳақиқат, «Навай Нве» (Янги Авлод) ҳаракати асосчиси Шасвар Абдулвоҳид иккала курд партияларининг чегара пунктларидан оладиган тушум-даромадлари ойига 200 миллион долларни ташкил қилишини ошкор қилди. У вилоят бойликларининг таланаётганига биринчи жавобгар Курдистон Демократик партия билан Миллий Бирлик партиялари эканини таъкидлар экан, Масъуд Барзонийнинг ўғли Масрур Барзоний чегара пунктларида контрабанда билан шуғулланиб, турк савдогарларига нефтни ноқонуний равишда сотганлигини, нефтнинг қолган қисмини эса, яҳудий вужудига жўнатганлигини, бу шармандали ишларни иккала курд партиялари етакчилари яхши билишларини айтди. Шасварнинг таъкидлашича, ушбу «савдо»лардан тушган даромадлар вилоят молия даромадлари рўйхатига киритилмай, Бағдоддаги Марказий банкка ўтказилмай, вилоят нефть вазири эканлиги айтилаётган Аштий Ҳуррамийнинг банк ҳисобига ҳамда Барзоний оиласининг Туркия ва Европа банкларидаги ҳисобларига жойланган.\nКурдистон вилоятидаги ҳокимият жиноятлари фақат нефть контрабандасига ҳамда муассасаларга эгалик қилишга чекланмаган. Балки, Курдистон Демократик партиясидан бўлган депутат аёл Ҳасина Каҳрадийнинг очиқлашича, ҳокимият жиноятлари давлат бўғинларидаги «келгиндилар», дейилаётган порахўрларгача чўзилган. Ҳасина ўтган йиллар мобайнида халқ нонини тортиб олиб, вилоят танасини қуртдек кемираётган коррупциячилар ва «осмонда юрувчилар» ҳақида сўз юритди. Унинг таъкидлашича, биттадан бештагача маош олувчилар сони 86 минг шахсни ташкил қилади, 152 шахс вазир даражасида хизматларини тугатишган ва ҳеч қандай вазирлик лавозимида ишламаган ҳолда Курдистон вилояти маҳаллий ҳукуматида пенсия олади. Ушбу махсус даражадагилар ҳукуматдан ҳар ойда беш миллион маош олади. 101 мингдан зиёд шахс биттадан кўп маош олади, «келгинди ишчилар» 55 минг шахсни ташкил қилади, темир йўл ишчилари бундан мустасно. Вилоят темир йўлидаги ишчилар сони иккала партия кадрларидан 32 нафар қайд этган. Ваҳоланки, у ерда битта ҳам поезд йўқ, фақат давлат молини ўмаришяпти, холос. Бинобарин, Ироқдаги молиявий ва иқтисодий коррупция ҳақида гап кетганда бундан Шимолий Ироқ вилояти ҳокимиятидаги коррупция ҳам мустасно эмас. У ерда ҳам Барзоний билан Талабоний партияларнинг оилалари вилоят ҳокимиятидаги ҳамма бўғинларни ўз қўлларига олишган. Курдистон Демократик партияси расмийлари ва вилоятнинг собиқ раҳбари қариндошлари вилоятдаги барча иқтисодий ва молиявий бойликларга эга чиқишган… Улар нефть, унинг контрабандаси, чегара постлари даромадлари, аэропортлардан тортиб, инвестиция, телекоммуникация ва интернет компанияларигача, ҳатто оммавий ахборот воситаларигача ҳукмронлик қилишади. Масалан, оммавий ахборот воситалари Масъуд Барзоний оиласи қўлида. Улар йигирма йилга яқин вақт қудратда турган оталари нуфузидан фойдаланган ҳолда, олдиларида нима учраса ямламай ютувчи улкан китларга айланишган.\nДемак, курдлар муаммоси бир давлат қуриш ёки мустақил бўлиш ечими билан асло ҳал бўлмайди. Чунки бу албатта Ғарб ҳимояси остидаги ечимдир. Бундан ташқари, бу ечимга курдлар мавжуд бўлган давлатларнинг ҳам розилиги керак бўлади, чунки бу нарса айни давлатлар ерининг бирдамлигига таҳдид солади ва бўлинишига олиб келади. Шунинг учун курдлар ва бошқа миллатларнинг муаммоси фақат Ислом Уммати лойиҳаси доирасида ечилади. Чунки курдлар ҳам мусулмон, турклар ҳам. Аксар араблар ҳам мусулмон. Шунингдек, форслар, берберлар, афғонлар, покистонликлар ва шуларга ўхшашларнинг барчаси Муҳаммад алайҳиссаломнинг Умматларидир. Шу боис, уларни Аллоҳнинг Китоби билан Росулининг Суннатлари асосида бирлашишга ва рошид Халифалик ичида битта Ислом Умматини барпо қилишга даъват қилмоқ керак. Рошид Халифалик барчаларини ҳуқуқ ва вазифаларда баробар бўлган фуқаролар сифатида Аллоҳнинг шариати билан бошқаради. Росулуллоҳ ﷺ\n«أَلَا لَا فَضْلَ لِعَرَبِيٍّ عَلَى أَعْجَمِيٍّ … إِلَّا بِالتَّقْوَى»\n«Арабнинг ажамдан афзаллиги фақат тақво биландир», дея марҳамат қилганлар. Рошид Халифалик уларнинг бойликларига бепарво қараган ва ўғирлаган ҳар қандай кимсанинг қўлини кесади ва бузилган ҳақларини, тортиб олинган бойликларини қайта олиб беради, ҳаммаларини фаровон ҳаёт ва яхши бошқарув билан таъминлайди. Бойлик ҳеч қачон қуриб битмайди, балки у инсонлар эҳтиёжини биттама-битта тўлиқ қондиришга етарлидир. Асосий масала бу бойликларнинг фуқаро ўртасида яхши тақсимлаш ва бойликлар устидан фуқаронинг эга чиқишларига имкон яратишдир. Буни кафолатлайдиган, фуқарога яхши турмуш тарзи ва бахтли ҳаёт берадиган тузум фақат Исломни ҳокимиятга олиб чиқиш билан барпо бўлади.\nСўзимиз ниҳоясида бугунги кундаги араб, ажам ва курд мусулмонларга айтар сўзимиз шуки, анави ҳукмдорларига қарши қўзғалсинлар ва мусулмонларга паст назарда қараётган ва уларни турли азоб-уқубатларга солаётган бугунги заиф давлатчаларни илдизи билан йўқ қилиш орқали исломий ҳаётни қайта бошлашга отлансинлар, шунингдек, Пайғамбарлик минҳожи асосидаги рошид Халифалик давлатини барпо этиш учун Ҳизб ут-Таҳрир билан бирга ҳаракат қилсинлар.\n«Бас, ҳаракат қилгувчилар мана шундай (мангу бахт саодат) учун ҳаракат қилсинлар!» [Соффот 61]\nИроқ адлияси Зайбарийдан 6.5 миллион миқдордаги маблағни ўзлаштириб олган шахснинг кимлигини очиқлашни талаб қилди Ироқ: технократларни қўшиш учун ҳукуматда юз бераётган ўзгаришлар Залмай Халилзод: Америка Ироқни Эрон фойдасига бой бергани йўқ!!! Ироқ жанубидаги қўзғолон ва Америка лойиҳасининг муваффақиятсизликка учраши\nҲизб ут-Таҳрир – Сурия вилояти намойиши


Жамият 15:55 / 04.06.2020 104051\n– Махсус комиссиясининг қарорига кўра, 2020 йил 1 июндан бошлаб "яшил" ҳудудларда бир қатор фаолият турлари қаторида оилавий тантана, тўй, маърака ва маросимларни ўтказишга рухсат берилди. Бунда тантана ва маросимлар фақатгина фуқароларнинг уй-жойи ва ҳовлисининг ўзида 30 кишидан кўп бўлмаган ҳолда ўтказилиши мажбурийдир.\nОилавий тантана, тўй, маърака ва маросимларни фақат махсус комиссия томонидан белгиланган “яшил” тоифадаги ҳудудларда ўтказиш (дафн маросимлари бундан мустасно);\n“Яшил” тоифадаги ҳудудларда ўтказиладиган оилавий тантана, тўй, маърака ва маросимларда иштирокчи этувчилар сонини 30 кишидан оширмаслик;\nОилавий тантана, тўй, маърака ва маросимларни ўтказишда санитария ва гигиена талабларига қатъий риоя этиш.\nКарантин даврида оилавий тантана, тўй, маърака ва маросимларни ўтказишнинг белгиланган талабларига риоя қилмаган фуқаролар ўрнатилган тартибда маъмурий жавобгарликка тортилади, – деди С. Боймирзаева АОКАда ўтказилган брифинг чоғида.\n22:15 / 18.09.2020 6965


Maksam-Chirchik - Rejalashtirish – iqtisodiy ko‘rsatkichlar\n«MAXAM-CHIRCHIQ» АЖнинг 2015 йил учун якуний ҳисоботи.\n1. Ишлаб чиқариш режасини бажариш.\n«MAXAM-CHIRCHIQ» акциядорлик жамияти томонидан 2015 йилда амалдаги нархларда 464832,0 млн.сўмлик ёки режалаштирилган ҳажмларда 96,4% товар маҳсулоти ишлаб чиқилди, бунда ишлаб чиқариш ҳажмининг ўсиш суръати ўтган йилга нисбатан 98,3%ни ташкил этди.\nАсосий маҳсулот турлари бўйича режалаштирилагн кўрсаткичларни бажариш қуйидагича:\nШу жумладан товар\n100% азотдаги мин.ўғитлар\nПаст зичликдаги аммоний нитрат\nКонцентратланмаган нитрат кислота\nКонцентратланган нитрат кислота\n2. Ишлаб чиқариш қувватларидан фойдаланиш.\nИшлаб чиқариш қувватларидан фойдаланиш коэффициенти аммоний сульфатда 60,2%дан, аммиакли селитрада 106,7%гача ташкил этди. Ишлаб чиқариш қувватларидан фойдаланишнинг ўртача фоизи корхона бўйича 76,5%ни ташкил этди.\nАммиак ишлаб чиқариши\nКонцентрланмаган нитрат кислота\nИшлаб чиқариш топшириғини бажармасликнинг ва ишлаб чиқариш ҳажмларининг ўсиш суръати пасайишининг асосий сабабалари:\n- аммиак ва карбамидни ишлаб чиқариш бўйича – февраль ойида Аммиак-76 агрегатини таъмирлаш ва 25 октябрдан 10 декабргача реконструкция учун режасиз тўхтатилиши;\n- паст зичликдаги аммоний нитрат ва концентратланган нитрат кислота бўйича – истеъмолчилардан буюртмалар йўқлиги.\n3. Халқ истеъмоли молларини ишлаб чиқариш.\n2015 йил давомида жамият томонидан улгуржи нархларда 35 611,7 млн.сўмлик ХИМ (ТНП) ишлаб чиқарилди, бу маҳсулотларнинг ишлаб чиқарилишини умумий ҳажмининг 7,7%ни ташкил этади. ХИМ бўйича топшириқ 102,8%га бажарилди, ўсиш суръати ўтган йилга нисбатан 102,8%ни ташкил этди. ХИМ асосий ҳажми:\nМайда қадоқланган карбамид 42 342 тн 19 663,5 млн.сўм\nМайда қадоқланган аммоний сульфат 42 299 тн 13 304,1 млн.сўм\nФосфомочевина 281 тн 164,5 млн.сўм\nСульфомочевина 267 тн 139,3 млн.сўм\nСуюқ минерал ўғитлар (КАС) 1 471 тн 586,4 млн.сўм\nСуюқ углекислота 2 277 тн 675,3 млн.сўм\nКалий сульфат 237 тн 694,6 млн.сўм\nМагний сульфат 43 тн 52,0 млн.сўм\nБошқа ХИМ 332,0 млн.сўм\n4. Асосий фондларнинг техник ҳолати.\nКорхонанинг 2015 йил учун асосий фондларининг эскириши йил бошига 53,2%дан 2016 йил 1 январ ҳолатигача 53,7%га кўпайди.\nБир йил давомида асосий фондларни капитал таъмири харажатлари 35 663,9 млн.сўмни, шу жумладан машина ва ускуналарга - 30 791,7 млн.сўм, бино ва иншоотларга - 3349,0 млн.сўм, транспорт воситаларига - 1 523,2 млн.сўмни ташкил этди.\nБир йилда 54 935,3 млн.сўмлик асосий фондлар амалга киритилди.\nДекабрь ойида “MAXAM-CHIRCHIQ” АЖда “Минерал ўғитларни барқарор ишлаши учун хомашё ишлаб чиқаришни реконструкция ва модернизация қилиш” лойиҳаси бўйича ишлар тугатилди. 2030 йилгача корхонани ривожлантириш концепцияси ишлаб чиқилди, у аммиак ишлаб чиқаришнинг янги агрегатини ва ҳавони ажратишнинг янги блогини, ПЗАН ишлаб чиқариши қувватини кенгайтиришни кўзда тутади. Алоҳида эътибор ишлаб чиқаришнинг энергия самарадарлигига қаратилган.\n5. Янги турдаги маҳсулотларни ўзлаштириш, ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш лойиҳаларини амалга ошириш.\nЎзР Президентининг 2015 йил 11 февралдаги №ПҚ-2298 - сонли “2015-2017 йилларда тайёр маҳсулот, бутлаш буюмлари ва материалларни ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш Дастури тўғрисидаги” Қарорига биноан 2015 йилда «MAXAM-CHIRCHIQ» АЖ томонидан қуйидаги турдаги маҳсулотлар ишлаб чиқилди:\n1. Автойўл ва аэропортлар учун кимёвий реагентлар – 50,0 тонна, 20,7 млн.сўмга, маҳсулот омборда бўлиб, буюртмачининг айби билан сотилмаган.\n2. Алюмоникельмолибденли катализатор (АНМ) – 3,0 тонна, 153,6 млн.сўмга – ўз эҳтиёжлари учун.\n174,3 млн.сўмлик режа бўйича жами 174,33 млн.сўмлик маҳаллийлаштирилаётган маҳсулотлар ишлаб чиқилди, режа – 100%га бажарилди.\n6. Тайёр маҳсулотни сотиш.\nИшлаб чиқарилган минерал ўғитларнинг асосий ҳажми «Узкимёсаноат» АЖ томонидан тасдиқланган минерал ўғитларни ишлаб чиқариш ва тақсимлаш балансига биноан ортилди. Ишлаб чиқаришнинг барча ҳажмига маҳсулот етказиб бериш шартномалари тузилди.\n2015 йилда истеъмолчиларга етказиб берилди:\nАммиакли селитра: жами - 611 145 тн,\nШу жумладан давлат хариди учун - 494 939 тн\nДавлат харидидан ташқари - 38 941 тн\nТехник мўлжалланган маҳсулотни ишлаб чиқариш учун - 25 624 тн\nЭкспортга - 51 641 тн\nКарбамид: жами - 223 577 тн\nШу жумладан давлат хариди учун - 30 712 тн\nБиржа орқали сотилган - 67 359 тн\nБозор фонди - 28 745 тн\nСаноат учун - 6 753 тн\nЭкспортга - 90 008 тн\nАммоний сульфат: жами - 185 637 тн\nШу жумладан давлат хариди учун - 25 984 тн\nБиржа орқали сотилган - 100 013 тн\nБозор фонди - 25 078 тн\nСаноат учун - 1 970 тн\nЭкспортга - 32 592 тн\nМин.ўғитлардан ташқари кимё маҳсулотлари етказиб берилди.\nАммиак ортилди - 49 809 тн, шу жумладан - 6 706 тн экспортга,\nКонцентратланмаган нитрат кислота (мнг) - 30 685 тн, ш жумладан - 3 175 тн экспортга,\nКонцентратланган нитрат кислота - 14 816 тн,\nСульфат кислота - 34 500 тн.\n7. Экспорт ва импорт.\n2015 йил давомида экспортга ортилди:\nАммиакли селитра - 51 641,2 тн 13 590,3 минг долларга\nКарбамид - 92 008,0 тн 30 728,3 минг долларга\nАммоний сульфат - 36 591,9 тн 5 727,6 минг долларга\nАммиак - 6 706,4 тн 2 270,3 минг долларга\nКАС - 2 241,2 тн 309,8 минг долларга\nҒовакли селитра (ПЗАН) - 51 234,6 тн 15 438,0 минг долларга\nФосфомочевина/АФУ - 1 007,9 тн 261,5 минг долларга\nБошқа маҳсулотлар 1 437,7 минг долларга\nЖами 69 763,5 минг АҚШ долларига маҳсулот экспорт қилинди, 81 665,2 минг долларга белгиланган топшириқ 85,4%га бажарилди. Бунинг бажарилмаганлиги сабаби – бу жаҳон бозорида мин.ўғитларга нархларнинг пасайиб кетишидир.\nМаҳсулотни экспорти тушуми ҳажмий оғирлиги сотишдан тоза тушумнинг умумий ҳажмида 23,1%ни ташкил этди.\nМоддий-техник ресурсларнинг импорти 2015 йилга 25 324,3 минг АҚШ долларини ташкил этди, шу жумладан валюта маблағлари қуйидагиларга сарфланди:\n- маҳсулот ишлаб чиқариш учун хомашё ва материаллар - 6 527,7 минг доллар;\n- технологик ускуналар - 8 974,1 минг доллар;\n- бутловчи буюмлар ва эҳтиёт қисмлари - 9 050,9 минг доллар;\n- хизматлар - 771,6 минг доллар.\n8. Ишлаб чиқаришнинг иқтисодий кўрсаткичлари.\n2015 йил давомида корхона 515 133,7 млн.сўмлик маҳсулот сотди ва солиқ тўлашдан олдин 25 104,5 млн.сўмлик зарар олинди, солиқ тўлангандан сўнг тоза зарар 25 121,1 млн.сўмни ташкил этди. Ялпи даромад бўйича маҳсулот рентабеллиги 12,7%ни ташкил этди, бу эса ўтган йиллик кўрсаткичдан 4.2%га кам.\nЗарар кўришнинг асосий сабаблари:\n- экспорт қилинаётган маҳсулотнинг нархини тўлиқ таннархидан пастлиги;\n- молия органлари томонидан монопол туридаги маҳсулотларга нархларни деклорация қилиш бўйича материалларни кўриб чиқиш норматив муддаларига риоя қилмасликлари ва шу сабабли 4,5 млрд.сўм қўшимча даромад олинмаганлиги;\n- темир йўл тарифи 6,4 млрд.сўмга ошгани, 2,7 млрд.сўмлик жарима санкциялари ва 0,7 млрд.сўмлик суд харажатларини тўлаш.\nДавр харажатлари: - 108 879,4 млн.сўм,\nШу жумладан: сотиш бўйича харажатлар - 30 483,9 млн.сум,\nБошқариш бўйича харажатлар - 11 183,7 млн.сум,\nБошқа харажатлари - 67 231,8 млн.сум.\nСолиқларни ҳисоблаганда қуйидаги имтиёзлар қўлланилди:\n- мулк ва даромад солиғи маҳсулотни 15% миқдордан ортиқ сотишнинг умумий ҳажми учун 17% коэффициент билан ҳисобланган;\n- мулк солиғи бўйича солиққа тортилувчи база қайтадан фойдаланишга киритилган янги технологик ускуналар ўртача йиллик қийматига камайтирилган;\n7 068,7 млн.сўмлик молиявий фаолият бўйича ижобий сальдо олинган: молиявий фаолият бўйича харажатлар - 4 471,5 млн.сўм, даромад – 11 540,2 млн.сўм.\n9. Молиявий аҳвол.\n2016 йил 1 январь ҳолатига дебиторлик қарздорлик - 626 858,8 млн.сўмни ташкил этди,\nшу жумладан муддати ўтган - 3 932,3 млн.сўм,\n01.07.2016гача узайтирилган - 555 796,5 млн.сўм,\nбундан ташқари 01.12.2016гача узайтирилган - 97 575,0 млн.сўм.\nИчки идоравий қарздорлик - 556 288,7 млн.сўм,\nшу жумладан муддати ўтган - 121,8 млн.сўм.\nБошқа дебиторлар - 70 570,1 млн.сўм,\nшу жумладан муддати ўтган - 3 810,4 млн.сўм.\nКредиторлик қарздорлик 01.01.16й. ҳолатига - 761 225,6 млн.сўм,\nшу жумладан муддати ўтган - 16 579,7 млн.сўм,\n1.07.2016гача узайтирилган - 690 450,7 млн.сўм,\nбундан ташқари 01.12.2016гача узайтирилган - 97 576,0 млн.сўм.\nАсосий қарздорлик, шу жумладан муддати ўтган:\n«Узтрансгаз»АК - 560 432,0 млн.сўм\nЧирчик РЭС - 116 735,6 млн.сўм -\n«Узбекистон темир йуллари» ДАТЙК - 7 663,5 млн.сўм 14,8\nшу жумладан кечиктирилган ТехПД - 7 369,9 млн.сўм -\nМГПЗ Мубарек ш. - 5 721,8 млн.сўм -\nМеҳнатга ҳақ тўлаш бўйича қарздорлик - 10 934,1 млн.сўм 6 600,0\nТаъсисчиларга қарздорлик - 712,3 млн.сўм -\nБюджетга қарздорлик - 7 633,8 млн.сўм -\nДавлат мақсадли фондларига қарздорлик - 10 448,3 млн.сўм 1 424,1\n01.01.2016й. ҳолатига дебитор ва кредитор қарздорликлар орасидаги 134 366,9 млн.сўмлик манфий сальдо жорий активлар билан қопланади.\n10. Шикоят-даъво ишлари.\n2015 йил давомида «MAXAM-CHIRCHIQ» АЖ юридик хизмати томонидан ташқи корхоналарга 140 509,9 млн.сўмлик 118та ва дебиторлик қарздорликни ундириш ва шартномавий мажбуриятларни бузганликлари учун 8 578,3 АҚШ доллар миқдорида даъво берилган.\n24 473,1 млн.сўм ва 7 867,7 АҚШ долл. миқдорида 35та даъво қониқтирилган, 103 382,4 млн.сўмлик даъво 01.01.2016гача узайтирилган, 18таси бўйича Хўжалик судига даъво аризаси берилган, 1 даъво қайтарилган.\n«MAXAM-CHIRCHIQ» АЖга нисбатан 37та жами 26 349,2 млн.сўмлик даъво аризалари берилган.\nЎзР Хўжалик судларига 39 432,0 млн.сўм ва 188,5 АҚШ доллари миқдорида 16 даъво аризалари берилган, 38 966,9 млн.сўм ва 118,5 долл. миқдорида 16та даъво қониқтирилган. 8та даъво бўйича қарздорлик қопланган, 7та ижро варақаси Департаментларда бўлиб, 1таси ҳозирга қадар жамиятга келмади.\nКорхонага умумий суммаси 11 787,2 млн.сўм бўлган 8та даъво аризаси берилган. Суд ҳукми билан 1 469,7 млн.сўм ундирилган.\n11. Меҳнат ва иш ҳақи.\nХодимларнинг сони қуйидагича:\nХодимларнинг рўйхат бўйича ўртача сони - жами\n1. Промышленный персонал\nХодимларнинг йиллик ўртача сони 2015 йил давомида 13 одамга кўпайди, шу жумладан бўш ўринлар сонини камайтирилиши ҳисобига саноат ходимларининг сони 7тага ошди, носаноат ходимларининг сони штатларни қисқартириш ҳисобига 14тага камайди, янги иш ўринларини яратиш натижасида касаначиларнинг сони 20та одамга кўпайди.\nИш ҳақи фондининг сарфи ва ўртача ойлик иш ҳақи:\nИш ҳақи фонди (млн.сум)\nЎртача ойлик иш ҳақи (минг.сум)\nШу жумладан: 1.Саноат ходимлари\n4.Пудратчилар шартномалари бўйича\n2015 йил давомида иш ҳақи фонди 2014 йилга нисбатан Фонд 7 137,6 млн.сумга ошди, ўсиш суръати 9.4% ни ташкил этди. ЎзР Президентининг 26.08.2015йилдаги Фармойишига мувофиқ жамият ходимларининг ҳаёт даражасини кўтариш ва 1.09.2015 йилдан уларнинг ижтимоий қувватлашни мустаҳкамлаш мақсадида жамият бўйича минимал тариф ставкаси 1.1 маротаба оширилди.\n12. Кадрларни танлаш ва жойлаштириш\n2016 йил 1 январь ҳолатига «MAXAM-CHIRCHIQ» АЖ бўйича ходимлар сони 6 649та одамни ташкил этди, шу жумладан 2 414та ёки 36,3% аёллар. Ишлаётганларнинг умумий сонидан 4 563таси ишлаб чиқариш ходимларини, 946таси – хизмат кўрсатувчи, 254таси – техник ходимлар, 540таси – мутахассислар ва 346таси – раҳбарларни ташкил этади. Кадрларнинг қўнимсизлиги бир йилда 2,4 фоиз пунктга пасайди ва 6,7%ни ташкил этди.\nИшловчиларнинг таълим даражаси:\n-Олий таълим - 962та одам,\n- Ўрта-техник ва маҳсус таълим - 2 899та,\n(шу жумладан 2015 йилда коллежлар битирувчилари - 125та.\n- 30 ёшгача - 1 967та ёки умумий сонидан 29,6%,\n- 30 ёшдан 50 ёшгача - 3 390та 51,0%,\n- 50 ёшдан катта - 1 292та 19,4%.\n2015 йил давомида таълим олдилар - 3 931та одам, шу жумладан:\n- янги ишчиларни тайёрлаш - 254та\n- ишчиларни тайёрлаш - 806та\n- бир-бирига яқин касбларга ўқитиш - 77та\n- курс усуллари билан ишчиларнинг малакасини ошириш - 1 834та\n- ўқув-курс комбинатида ўқитиш - 960та.\nКадрларни тайёрлаш ва қайта тайёрлашга харажатлар бир йилда - 754,4 млн.сўмни ташкил этди.\n13. Меҳнат муҳофазаси ва хавфсизлик техникаси.\n2015 йилда корхонада 2та енгил бахтсиз ҳодиса қайд этилди. Содир бўлиш коэффициенти - 0,3, оғирлик даражаси коэффициенти - 30,5ни ташкил этди.\nМеҳнат муҳофазаси мақсадларига - 3 535,7 млн.сўм, шу жумладан:\n- махсус кийим, пойафзал ва бошқа шахсий ҳимоя воситаларига - 1 744,1 млн.сўм,\n- сут, шарбат ва даволаш-профилактик овқатланишга - 1 419,8 млн.сўм,\n- ювувчи воситаларни сотиб олиш ва беришга - 61,9 млн.сўм,\n- Жамоа шартномасидаги келишувларга асосан тадбирларни бажариш - 309,9 млн.сўм.\nСоф фойда ажратмаларидан тузилган меҳнат муҳофазаси Фонди маблағларидан фойдаланиш 19,860 млн.сўмни ташкил этди, қолдиқ 01.01.2016й. ҳолатига - 0,985 млн.сўм.


Энг яхши суҳбатдош китобдир | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n299 10:05 07.08.2019\nКитоб ўқишга одатланиш, ақлни фойдали ишлар билан ўстириш, кенг дунёқараш улкан бахтдир.\nЖоҳиз исмли олим ғам-қайғудан йироқ бўлиш учун китоб ўқишни тавсия этиб бундай деган экан:\n“Китоб холис суҳбатдош, тўғрисўз ва содиқ дўст. Сиздан малолланмайдиган ҳамроҳ. Мол-дунёингиз уни қизиқтирмайди. Ичингиздаги сирларингизни ялтоқилик билан билиб олмайди. Сизга макр-ҳийла ҳам қилмайди, мунофиқларча алдамайди, ёлғон сўзламайди. У ҳақиқий дўстдир.\nКитобга қараганингиз сари ундан фойда оласиз, завқ-шавқ туясиз ва роҳатланасиз, зеҳнингиз ойдинлашади, тилингиз равон бўлади, ифодангиз кўркам, руҳингиз тетик, қалбингиз обод бўлади, сизга халқ ҳурматини, подшоҳлар садоқатини инъом этади.\nСизга зарар етказмасдан, машаққатга қўймасдан, илм эгалари эшиги олдида музтар бўлиб турмасдан, хулқда ҳам, насл-насабда ҳам сизга тенг бўлмаган кимсалар билан кўнгилсиз суҳбатлар қурмасдан, дунё аҳллари билан ҳамтовоқ бўлмасдан туриб, одамлар оғзидан бир умр ўргана олмайдиган нарсани китоб ёрдамида бир ойда ўргана оласиз.\nКитоб сизга туну кун ва ҳар ерда яхшилик қилади. Китоб бир лаҳза ҳам ором олмайди. У бедорликдан чарчамайдиган, керагида сизга ёрдамлашиб келадиган муаллимдир. Ундан йироқлашсангиз ҳам сиздан ранжимайди, бераётган фойдасини тўхтатиб қўймайди, сизга итоат қилишда давом этаверади. Агар душманларингиз иши юришиб қолса, сизни ташлаб улар томонга оғиб кетмайди. Қачон у билан бирга сизни юксакларга элтувчи пиллапояга қадам қўйсангиз ёки маърифат арқонига осилсангиз, яъни, машаққат билан етиладиган қайси ишга киришсангиз, сиз учун унинг ўзи етарли ёрдамчидир. У билан бирга экан, одам ўзини ёлғиз ва чорасиз ҳис қилмайди. Ҳеч бўлмаганда, китоб сизни уйингиз олдидан ўтувчи йўловчиларга мақсадсиз қараб ўтиришдан сақлайди. Бу билан сиз жуда катта фойдага эришган бўласиз”.\nКитоб фазилати ҳақида сўзлар:\nАбу Убайда айтди: “Муҳаллаб болаларига қилган васиятида: “Эй болаларим! Бозорга қоғоздан бошқа нарса учун борманглар”, деди”.\nҲакимлардан бири айтади: “Шайх Шомийга Ғатафоннинг жасоратлари ҳақидаги китобни ўқиб бердим. У: “Олижанобликлар китобларда қолибди”, деди”.\nҲасан Луълуъий: “Ётганимда ҳам, турганимда ҳам қирқ йил китоб менинг йўлдошим бўлди”, деган.\nИбн ал-Жуҳайм айтадилар: “Кўзимга мен ҳам истамагандан уйқу инган чоқда ҳикмат китобларидан бирини қўлимга оламан. Шундан сўнг қалбим сергакланади ва йўқотган нарсамни топиб олгандай ҳузурланаман”.\nКитобларнинг энг улуғи, энг шарафлиси эса Қуръони каримдир. “(Бу Қуръон) Сизга нозил қилинган Китобдир. У билан (умматингизни) огоҳлантиришингизда кўксингизда ундан танглик (шак) бўлмасин. У (Қуръон) мўминлар учун (илоҳий) эслатма ҳамдир” (Аъроф сураси 2-оят).\nКитоб ўқишнинг фойдалари:\n1. Васваса, ғам-андуҳлардан сақланасиз.\n2. Китоб сизга нисбатан адолатсизлик ва ҳақсизлик қилмайди.\n3. Бекорчи ва мақсадсиз кишилардан йироқ бўласиз.\n4. Тилингиз гапга чечан, сўзингиз равон бўлади. Оҳангга ортиқча эътибор, балоғат ва фасоҳат учун зеб беришга ҳожат қолмайди.\n5. Ақл теранлашади, зеҳнда янгиликлар ортади, хотира мустаҳкамлашади.\n6. Билимга бой бўлиб, китобий далиллар билан сўзлай бошлайсиз.\n7. Инсонларнинг ҳаётий тажрибаларини, улуғларнинг нодир ҳикматларини, уламоларнинг бетакрор кашфиётларини ўзлаштириб оласиз.\n8. Илмий малакангиз ортади, онгингизда ҳаёт ҳақидаги тасаввур кенгаяди.\n9. Ислом динига доир китобларни ўқиганингизда имон нурингиз ортади. Зеро, китоб энг буюк насиҳатчи, ёмонликлардан қайтарувчи ва яхшиликларга буюрувчидир.\n10. Фикр тарқоқлигидан, юрак ҳаловатсизлигидан, вақт беҳуда ўтишидан омонда бўласиз.\n11. Ўзингизда ифодадаги услубни, иборадаги мақсадни, жумладаги умумий маънони, ундаги ҳикмат, сирларни англаш ва сўзни пухта тушуниш малакасини ҳосил қиласиз.\nШодлик маънодадир – яқин билгайсан,\nТатиб ҳам, ичиб ҳам кўролмагайсан.\nМақолалар Доктор Оиз Қарний Ўкинма Китоб Долзарб\n443 23:00 19.11.2019\n338 23:00 11.11.2019\n758 23:00 09.11.2019\n407 23:13 07.11.2019\n637 20:00 04.11.2019\n748 22:00 02.11.2019


Сайтимизда МИБ томонидан суд ижро ҳужжатлари асосида аукционга чиқарилган мулкларни харид қилган фуқаролар дуч келаётган муаммолар ҳақида аввал ҳам бир неча бор мақолалар берилган.\nМасалан, «Лазейкаванд» судьяларга таъсир қилмаётган «доза»си паст норматив ҳужжатлар: уларни қатъийлаштириш вақти келмадими?» сарлавҳали мақола шундай бошланган эди: «Мақола муаллифи сифатида ҳеч қачон аукционлардан кўчмас мулк ё бошқа нарса харид қилмасликни маслаҳат бераман. Чунки бу харид ортидан ўзингизга битмас-туганмас бошоғриқ орттириб, икки-уч йил ўтиб қадрсизланган пулингизни қайтариб олишингиз эҳтимоли жуда-жуда юқори. Мулк ҳеч қачон сизники бўлмайди. Ҳали қонунчилигимиз хом, судьяларимизнинг ҳам аксарияти тажрибасиз ва ишни адолатли кўра олишмайди. Бу борада Самарқандда ноёб тажриба тўпланаётганига тан бермай илож йўқ».\nСамарқанд вилоятида бўй кўрсатиб турган навбатдаги «гўзал» муаммо қаҳрамонлари ўша мақолани ўқишмаган кўринади. Йўқса, катта пул сарфлаб ўзига мулк эмас, «бошоғриқ» сотиб олмаган бўлишарди.\nТаҳририятимизга Самарқанд шаҳрида истиқомат қилувчи Санъат Қодиров номидан унинг ишончли вакили Шерзод Газиев мурожаат қилди. С.Қодиров 2019 йилнинг 20 август куни 0097993 лот билан савдога чиқарилган, бошланғич нархи 1 млрд 202 млн 600 минг сўм бўлган кўчмас мулк, нотурар жой объектлари — Иштихон туманидаги Машина-трактор паркини 1 млрд 539 миллион 328 минг сўмга харид қилган.\nҚайд этиб ўтиш керак, ушбу аукцион такрорий ўтказилган ва 30 июлдан 1 августга қадар ўтган дастлабки аукционда ғолиб аниқланмаган.\nХуллас, иккинчи аукционда ким ошди савдосида ғолиб бўлган С.Қодиров айни пайтда ушбу ҳудудга кира олмаяпти.\nИштихон туман «Агросервис МТП» МЧЖ раҳбари Неъмат Шакаров «Менга ҳеч ким бинони тарк этишни буюрмаган: на вилоятдаги раҳбарим, на туман ҳокими. Бунча техникани қаерга олиб кетаман?», деган важ билан аукцион ғолибларига бинони бўшатиб бермаяпти.\nЎзи нега МТП ери ва бинолари аукционга чиқиб кетди?\nГап шундаки, 2017 йил 6 июнда вилоят «Агросервис МТП» МЧЖ ўз таркибидаги «Кейс-А» МЧЖга 6 дона Klass Dominant ғалла ўриш комбайнлари харид қилиш учун 2 млрд 346 миллион сўм, шунингдек, Иштихон туман МТПнинг аввалги кредити сўндирилмасдан тургани ҳисобига банкда гаровда сақланаётган эски комбайнларни ҳам харид қилиш учун 650 миллион сўм — жами 2 миллиард 996 миллион сўм маблағни «Туронбанк» АТБдан 5 йилга 7 фоизлик имтиёзли кредит олади.\nКредитга гаров сифатида янги олинадиган комбайнларнинг ўзи, шунингдек ўз тасарруфидаги корхоналар — Иштихон МТП ва Булунғурдаги МТП бинолари қўйилади.\nЛекин кредит маблағлари ўз вақтида тўланмаслиги боис «Туронбанк» АТБ судга мурожаат қилади. Суд ундирувни гаровга қаратиш ҳақида ҳал қилув қарори чиқаради. Ижро вақтида мулклар аукционга чиқарилади.\nБошланғич нархи 900 миллион сўмга баҳоланган Булунғурдаги МТП ҳамон аукционда турибди — бошоғриқ керак бўлса бемалол харид қилишингиз мумкин.\nУшбу машмашаларда энг характерлиси — барчасининг бошида турган, ўша вақтда ҳужжатларга имзо чеккан Самарқанд вилоят «Агросервис МТП» МЧЖ раиси — Рустам Мамарасулович Ҳайитов айни пайтда «Ўзагросервис» АЖга раҳбарлик қилмоқда.\nНега Иштихон МТПнинг 8,3 гектар ер майдони тўсатдан 6 гектар бўлиб қолди?\nБироқ айни кунда Иштихон туман «Агросервис МТП» МЧЖга қарашли ерларнинг 2 гектардан зиёди туман ҳокими Ш.Негматовнинг қарори билан бошқа тадбиркорларга бериб юборилган. Биз, албатта, туман ҳокимнинг ушбу қарорлари нечоғлик қонуний эканлигини ўрганиб кўрамиз.\nБу ҳақда Ер ресурслари ва давлат кадастри Иштихон туман бўлими бошлиғи Ҳусниддин Астанов билан суҳбатлашдик.\nУнинг айтишича, Самарқанд вилоят «Агросервис МТП» МЧЖнинг хатига асосан, МТПнинг фойдаланилмай ётган ер майдонлари туман ҳокимлиги захирасига қайтарилган. Туман ҳокими эса уни тадбиркорларга бўлиб берган. Бироқ, вилоят «Агросервис МТП» МЧЖда бўлганимизда, туман ҳокими номига Иштихон МТПнинг ортиқча ерларини захирага олиш учун ҳеч қандай хат жўнатилмагани маълум қилинди. Ҳозир тадбиркорларга бериб юборилган ҳудудлардан бирида ишлаб чиқариш йўлга қўйилган...\nЭнди савол туғилади: кадастр ҳужжатлари тақиқда турган объектнинг ерини қандай қилиб захирага олиш ва уни қандай қилиб бўлиб бериш мумкин? Умуман, туман ҳокими ер ажратиш тўғрисида қарор чиқаргани билан, гаров учун тақиқда турган объектни қандай қилиб ҳужжатлаштириш, шунга кўра солиқ тўлаш мумкин? Бу саволга тумандан аниқ жавоб ололмадик, «Ергеодезкадастр» давлат қўмитасидагилар вазиятга аралашиб, таҳририятга аниқ ва пухта жавоб бера олишса керак.\nИккинчидан, суд қарори ижросини амалга оширган ва мулкни аукционга чиқарган МИБ Самарқанд шаҳар бўлимига ҳам саволларимиз бор:\n1. Мулкни аукционга чиқаришдан аввал нега у ижрочи томонидан инвентаризация қилинмаган?\n2. Нега мулкка оид маълумотлар аукционга нотўғри чиқарилган? Агар ҳудуднинг 2 гектардан зиёд ери олиб қўйилган бўлса, нега у савдоларда 8,3 га кўрсатилган? Харидорнинг эътироз билдиришича, ер майдони 6 га деб кўрсатилганида, у бу савдога аралашмас эди.\n3. Хўп, мулк аукционга чиқарилган экан, нега у ердаги одамлар ва техникалар ҳудуддан чиқарилиб, объект муҳрланмаган?\nЭнди бу машмаша «узоқ ёнса» керак\nЧунки Самарқанд вилоят «Агросервис МТП» вилоят иқтисодий судига кассация шикояти билан мурожаат этган. Гарчи бундай ҳолатда 60 миллион сўмга яқин давлат божи тўланиши зарур бўлса-да, Самарқанд вилоят иқтисодий суди судьяси О.Нуримов Самарқанд вилоят «Агросервис МТП» МЧЖнинг кассация шикоятини давлат божини кечиктирган ҳолда қабул қилиш ҳақидаги илтимосномасини қаноатлантирган ва кассация шикоятини иш юритувга қабул қилган.\nТўғри, буларнинг барчаси олдинги инстанция суди қарори ижросини тўхтатиб туриш, МТПни қандай бўлса-да сақлаб қолиш мақсадида қилинмоқда. Вилоят иқтисодий судида МТПнинг кассация шикояти 26 сентябрь куни кўриб чиқилиши белгиланган.\nKun.uz бу ушбу масалани синчковлик билан кузатишда давом этади.


Москвада 6 нафар Марказий осиёлик қурувчи тириклайин ёнди – mulkdor.com\nМосквада 6 нафар Марказий осиёлик қурувчи тириклайин ёнди\nNovember 7 2017, 06:11 ЖамиятМинтақаЎзбекистонХабарлар\nМосквада содир бўлган ёнғин оқибатида 6 киши қурбон бўлди, бир киши омон қолди. Маълумотларга кўра, қурбонлар Марказий осиёлик меҳнат муҳожирларидир. Кузатувчилар қиш мавсуми келиши билан бу каби ёнғинлар кўпайишини айтмоқда.\n“Навбатчилик қисмимизга Складочная кўчасидаги ёнғин ҳақидаги хабар 6 ноябрь куни 2:25 да келиб тушди. Ёнғин бартараф этилгунга қадар аланга 12 кв.м га тарқалган. 6 нафар киши олов ичида қолиб кетган”, дея маълумот берди Би-би-сига Россия Федерацияси ФВВ навбатчилик қисми.\nМоскванинг шимолида Москва-Бутырская поезд йўли бекати ҳудудидаги маиший уйда содир бўлган ёнғиннинг сабаби электр иситгичнинг қисқа туташувидан келиб чиққанлиги тахмин қилинмоқда.\nҲудуддаги қурилишда ишлаб яшайдиган Марказий осиёлик ишчилар ёнғин оқибатидаги тутундан буғилиб ўлганликлари тахмин қилинмоқда.\nЁнғин соат 2:40 ларда ёнғин бартараф қилинган.\n“Ёниб кетган маиший уй ичдан 5 эркак ва 1 аёлнинг жасади топилган. 1 киши эса омон қолишга муваффақ бўлган. Айни пайтда воқеа жойида тергов-суриштирув ишлари олиб борилмоқда”, дея маълумот берди Тергов қўмитаси матбуот хизмати.\nШу билан бирга қурбонларнинг шахслари аниқланмоқда.\nКузатувчилар қиш мавсуми келиши билан мигрантлар истиқомат қиладиган жойларда бу каби ёнғинлар кескин кўпайишини айтишади.\nЁнғин хавфсизлик техникаси талабларига жавоб бермайдиган ва кўпинча вагонлардан ясалган уйлар ҳамма ўз билганича иситишга ҳаракат қилади.\nШу йилнинг июль ойида Россиянинг Колпино шаҳридаги ёнғинда етти нафар Ўзбекистон фуқароси қурбон бўлганди.\nУ ёнғин сабаби ҳам электр симларидаги қисқа туташув эканлиги айтилган.\nАбитуриентларнинг 55 фоизи мутахассислик фани ...\nОлий ўқув юртларига 2018 йилда тест синовларини топширган абитуриентлар тўплаган баллар таҳлил қилинганда, тест синовларини топширган 600 мингдан ортиқ абитуриентнинг 55 ...\nЖамиятMarch 2 2019, 03:03\nИшсиз магистрнинг ҳикояси ёҳуд журналистика ...\n«Холбуки фанимиз интернет тўғрисида экан, сизга интернетдан фойдаланишингизга рухсат бераман», дея домла секин қадамлар билан аудиториядан чиқиб кетди. Контрол иши ...


Токио-2020. Дзюдо. Давлат Бобонов – бронза медали соҳиби\nДзюдочи Давлат Бобонов Токио-2020 Олимпия ўйинларининг бронза медалини қўлга киритиб, Ўзбекистон делегациясига иккинчи медални тақдим қилди.\n-90 кг вазн тоифасида курашган Бобонов бронза учун курашда туркиялик Михаэл Зганкка қарши татамига чиқди. Биринчи раунддаёқ унинг ижросидаги усул вазари/иппон билан баҳоланди ва ушбу ғалаба Бобоновнинг совринлари жамғармасига Олимпиада медалини ҳам қўшиб қўйди.\nБобонов бу медал учун бугун бешта жанг ўтказди. У дастлаб италиялик Николас Мунгайга қарши гиламга чиқиб, битта вазари баҳоси эвазига ғалаба қозонди. Иккинчи даврада эса украиналик Кеджау Набалига қарши гиламга чиқиб, биринчи раунддаёқ мағлубиятга учрабиб, чорак финалга йўл олди.\nАммо бу босқичда у Европа чемпиони, грузиялик Лаша Бекаури билан баҳсда дзюдо қоидаларига зид ҳаракати учун (рақиб ҳужумида бош билан нотўғри ҳаракат) ҳакам томонидан қизил карточкага лойиқ кўрилди ва мағлубиятга учради.\nШундан сўнг Бобонов бронза медали учун курашадиган бўлди. Ўтиш баҳсларида икки карра жаҳон чемпиони келиб чиқишига кўра грузин бўлган, Испания номидан қатнашаётган Николоз Шеразадишвилига қарши кураш олиб борди. Бу жангнинг асосий 4 дақиқасида ҳисоб очилмагач, олтин очко учун жангда ғолиб аниқланди. Жами 10 дақиқа 5 сония давом этган курашда Бобонов вазари эвазига ғалаба қозониб, бронза учун курашиш имконини қўлга киритди.\nБронза учун туркиялик спортчига қарши гиламга чиққан Давлат Бобонов дастлаб огоҳлантириш олган бўлса-да, иппон эвазига ғалаба қозонди.\nШу тариқа, Ўзбекистон делегацияси Токио-2020 Олимпия ўйинларидаги иккинчи, дзюдо беллашувларидаги дастлабки медалига сазовор бўлмоқда.\nТокио-2020 дзюдо Давлат Бобонов


"Дориан" довулидан 20 киши ҳалок бўлди\n27 феврал 2020, Тошкент вақти: 04:27\n"Дориан" довули оқибатида қулаган учоқ. Баҳама, 2019, 4 сентябрь.\n"Дориан" довули Баҳама оролларида камида 20 киши ўлимига сабаб бўлди. Бош вазир Хьюберт Миннис табиий офат оролларга катта талофат етказганини айтди.\nБМТ бош котибининг гуманитар масалалар бўйича ўринбосари Марк Лоукок Баҳама оролларида тахминан 70 минг одам ёрдамга муҳтож эканлигини билдирди. Уларга бошпана, ичимлик суви, озиқ-овқат ҳамда дори-дармон керак.\nҚароргоҳи Майамида жойлашган Миллий довул маркази "Дориан" шимолга, АҚШ соҳиллари томон 11,2 соат тезликда ҳаракатланаётганини билдирди.\nДовул Жоржия ва Виржиния штатларидаги паст соҳилларга катта зарар етказиши мумкин. АҚШ расмийлари миллионлаб одамга эвакуация қилинишни тавсия қилар экан, Жанубий Каролинада 1500 дан ошиқ одам бошпаналарга олиб ўтилди.\nДовул 5 сентябрь куни Шимолий ва Жанубий Каролинага етиб бориши, 30 см ёғингарчиликка сабаб бўлиши кутилмоқда.


Aytilmaydgan gaplar | Jahonnoma\nPosted on January 20, 2016 by Jahongir Muhammad\nАмерика ўзбекларнинг ҳам ватани\nДунёдаги жуда кўп мамлакатларнинг номи ўша ердаги туб халқнинг номи билан боғлиқ. Ўшандай шароитда бошқа халқлар у ерга бегонадек, иккинчидек туюлади. Айниқса, у жойда демократия, эркинлик мавжуд бўлмаса.\nАмерика бундай эмас. Чунки Америка ҳамма халқларнинг – муҳожирларнинг ватани. Бугунгача ҳам шундай, бундан кейин ҳам шундай бўлиб қолади. Бу шунчаки гап эмас, Асосий Қонун ва бошқа ҳужжатлар билан ҳам кафолатланган. Буни бузадиган куч топилмади ва топилмайди ҳам. Continue reading →\nFiled under: Aytilmaydgan gaplar, Maqolalar | Tagged: Жаҳонгир Маматов, Jahongir Mamatov |\tLeave a comment »\nЖаҳонгир Муҳаммад׃ АЙТИЛМАЙДИГАН ГАПЛАР\nPosted on June 7, 2010 by Jahongir Muhammad\nҚозоғистонда Нурсултон Назарбоев ўзига «Миллат раҳнамоси” унвони ва имтиёзларини берадиган қонунни имзоламади. Яъни рад этди. Ҳамма ёқда гап. Ҳамма ёқда баҳс. Ҳар хил тахминлар ва мулоҳазалар айтилмоқда. Лекин …\nЭътибор беринг-а, бу қонун лойиҳаси дастлаб қуйи палатада ич ой олдин-март ойида муҳокама этилганди. Кейин сенатда қабул қилинди. Ундан кейин президентга келди. У рад этди. Парламент ҳам гарчи бу рад этишдан ошиб ўтиш имкони бўлишига қарамай дарҳол бунга рози бўлди. Continue reading →\nFiled under: Aytilmaydgan gaplar |\tLeave a comment »\nЖАҲОНГИР МУҲАММАД: АЙТИЛМАЙДИГАН ГАПЛАР…\nPosted on June 2, 2010 by Jahongir Muhammad\nИсроилнинг Ғазога бораётган ёрдам флотига ҳужум қилгани ҳақида айтилмаган гап қолмади, ҳисоб. Қораламаган ташкилот оз. БМТдан тортиб, Ўзбекистонга қадар овозини чиқарди. Бу муҳим…\nБундай воқеа юз бериши мумкинлиги ҳақида икки ойдан бери Туркияда ҳам, Исроилда ҳам гап бор эди. Шунчаки оғзаки гаплар эмас, матбуотда ҳам. Лекин ўша куни Туркия бош вазири ҳам, Исроил Бош вазири ҳам мамлакатларидан жуда ва жуда узоқда – сафарда эдилар. Туркия Бош вазири Чилида, Исроил Бош вазири эса Канадада эди. Бу эса қизиқ?! Continue reading →\nFiled under: Aytilmaydgan gaplar, Kundalik |\tLeave a comment »


Маккейн: Путин Исломий давлатдан кўра катта таҳдид - BBC News O'zbek\nМаккейн: Путин Исломий давлатдан кўра катта таҳдид\nАҚШ Конгресси сенатори Жон Маккейн Россия Президенти Путин халқаро хавфсизлик учун ИШИДдан кўра катта таҳдид эканлигини айтган. У Австралияга сафари давомида Америка сенати Россияга нисбатан санкцияларни узайтиришга ҳаракат қилишини таъкидлаган.\n"Путин - асосий ва Ишиддан ҳам катта таҳдид", - деган у Австралиянинг Эй-би-си каналига берган интервюсида.\nМаккейн Россияни азалдан танқид қилиб келади. У Россияга қарши санкцияларни узайтириш ва кучайтириш бўйича бир неча маротаба чиқиш қилган.\nОлдинроқ у Россия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров ҳақида гапира туриб Путинни нишонга олган эди.\n"Лавров - бу Украинага бостириб кириб Қримни эгаллаб олган, инсон ҳуқуқларини бузувчи ва Ҳалабдаги шифохонани бомбалаш учун Россия қуролларини ишлатадиган қотил ҳамда босқинчининг қўлидаги бир қўғирчоқ эканлигини биламан", - деган Маккейн.\nУнга жавобан Россия Президенти матбуот котиби Дмитрий Песков Маккейннинг гапларини сурбетона, деб атаган.\n"Худога шукрки, бу жаноб АҚШ ташқи сиёсатини шакллантирмайди, белгиламайди ва амалга оширмайди. Ушбу тахқирона ва сурбет ҳамлаларга катта баҳо бериб, уларни Россия ва Америка муносабатларига боғламайлик", - деган Песков.


Лига 1 чемпионат тўпурарини расман эълон қилди\n«ПСЖ» ҳужумчиси Килиан Мбаппе расман Франция чемпионатининг 2019/2020 йилги мавсуми тўпурари сифатида эълон қилинди.\nЯкунланган мавсумда Лига 1да Мбаппе ва «Монако» ҳужумчиси Виссам Бен-Йеддер 18тадан гол уришган. Аммо Килиан монегаскликлар ҳужумчисидан фарқли равишда барча тўпни ўйиндан киритган, Бен-Йеддер ҳисобида эса пенальтидан урилган 3та гол бор. Тўпурарлар пойгасида 3-ўринни «Лион» ҳужумчиси Мусса Дембеле (16 гол) эгаллади.\nШу тариқа Мбаппе қаторасига иккинчи бор Франция чемпионати тўпурари бўлди.\nЭслатиб ўтамиз, бунгача коронавирус пандемияси туфайли Франция чемпионати муддатидан аввал якунланган ва «ПСЖ» ғолиб деб эълон қилинганди.


Бенитес: “Реал”ни қўлимдан келганча яхши бошқаришга интилмоқдаман\n10:23 / 22.11.2015\nМадриднинг “Реал” клубининг бош мураббийи Рафаэль Бенитес жамоанинг Испания чемпионатининг 12-тури доирасида “Барселона”дан уйида 0:4 ҳисобида енгилганига муносабат билдирди.\n“Реал”ни қўлимдан келганча яхши бошқаришга интилмоқдаман, - деди у. – Ҳар биримизда жавобгарлик бор, жамоа ечимни топиб, мухлисларни қувонтиришда давом этиши лозим. Иккинчи тайм бошида биз олдинга бордик ва вазиятлар яратдик...”.\nМураббий жамоага тааллуқли барчани бирдам бўлишга чақирди.\n“Реал” хатолар қилди ва бунинг тўловини ўтади, негаки “Барселона” – кучли жамоа. Ҳозир мени бир нарса безовта қилмоқда – жамоанинг кейинги ўйинга тўлиқ тайёр бўлиши”, - унинг сўзларини келтиради AS нашри.


Қарз туфайли келиб чиққан жанжал пичоқбозлик билан тугади - zarnews.uz\nҚарз туфайли келиб чиққан жанжал пичоқбозлик билан тугади\nАфсуски, фуқаролар орасидаги қарз олди-бердиси ўз вақтида ечим топмаслиги томонларнинг жанжали ва олишуви билан тугамоқда. Ана шундай ҳолатлардан бири Самарқандда юз берди. Бу воқеа ҳақида Ўзбекистон Республикаси ИИВ ҳузуридаги тергов департаменти хабар қилди.\nХусусан, 2019 йил 3 декабрь куни тахминан соат 12:30 ларда Самарқанд туманидаги Конигил маҳалласи ҳудудида 32 ёшли фуқаро А.Х. ва 33 ёшли Ф.Н.лар ўзаро қарз олди-берди масаласида жанжаллашиб, Ф.Н. муқаддам А.Х.дан олган 2.000.000 сўм миқдоридаги пулларни қайтариб бермаганлиги сабабли, А.Х. қўлидаги ошхона пичоғи билан Ф.Н.га тан жароҳати етказган. Оқибатда Ф.Н. жароҳатланиб, шифохонага ётқизилган. Суд-тиббий экспертиза хулосасига кўра, фуқаро Ф.Н.га оғир тан жароҳатлари етказилганлиги кўрсатилган.\nМазкур ҳолат юзасидан туман ИИБ ҳузуридаги тергов бўлими томонидан Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 104-моддаси 1-қисми (қасддан баданга оғир шикаст етказиш) билан жиноят иши қўзғатилган.\nДастлабки тергов жараёнида А.Х.га нисбатан ушбу модда билан айблов эълон қилиниб, муносиб хулқ-атворда бўлиш тўғрисида тилхат олинди. Ҳозирда жиноят иши бўйича айблов хулосаси тузилиб, судлов органига юборилган.


Институт профессор-ўқитувчилари Роccия Федерациясининг А.Л.Штиглиц номидаги Санкт-Петербург давлат Бадиий саноат академиясида бўлиб турибди. – Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn instituti\nИнститут профессор-ўқитувчилари Роccия Федерациясининг А.Л.Штиглиц номидаги Санкт-Петербург давлат Бадиий саноат академиясида бўлиб турибди.\nАввал хабар берганимиздек, Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти профессор-ўқитувчилари – маҳобатли рангтасвир кафедраси мудири Илҳом Халилов, Дастгоҳли рангтасвир кафедраси доценти Абдумажид Сагатов, ушбу кафедранинг катта ўқитувчиси Умида Хамраева, Миниатюра ва китоб графикаси кафедраси профессори Аслиддин Калонов, санъатшунослик фанлари номзоди, доцент Шахло Абдуллаева Cанъат тарихи ва назарияси кафедраси доценти Фарида Максумовалар малака ошириш мақсадида Роccия Федерациясининг А.Л.Штиглиц номидаги Санкт-Петербург давлат Бадиий саноат академиясида бўлиб турибди.\nУшбу ташриф доирасида улар академия илмий ишлар бўйича проректори Татяна Ковалёва билан учрашдилар. Учрашув чоғида проректор А.Л.Штиглиц номидаги Санкт-Петербург давлат Бадиий саноат академиясининг илмий-тадқиқот фаолияти билан таништирди. Таништириш чоғида халқаро илмий-амалий анжуманларга алоҳида эътибор қаратилди.\nЖумладан, ушбу муассасада «Месмаҳер маърузалари» халқаро илмий-амалий конференцияси ҳар йили ўтказилади. Мазкур конференция дастури дизайн ва санъат соҳасидаги тарихий тадқиқотлар, замонамизнинг илмий-амалий лойиҳалари, дизайн таълими ривожланишини таҳлил қилиш ва прогнозлаш каби масалаларни ўз ичига олади.\n2021 йилда конференция Академиянинг биринчи архитектори ва ректорига ҳурмат тариқасида «Устоз ва шогирд» мавзусига бағишланди. Маърузалар биринчи навбатда архитектура, дизайн ва амалий-безак санъати kabi mavzularni qamrab olgan bo’lib, иштирокчиларнинг мақолалар тўплами чоп этилdi. Улар билан Академиянинг расмий сайтида танишиш мумкин.\nБу ерда илмий-амалий анжуман ва кўргазмалар билан бир қаторда талабалар ўртасида ўз устозлари, мураббийлари ҳақидаги мақолалар, илмий изланишлар, инновацион лойиҳаларга бағишланган мақолалар учун турли танловлар ўтказилади. Ҳар бир ўтказиладиган конференция доирасида маълум бир мавзунинг кўргазмаси ҳам ташкиллаштирилади.\nАйтиш лозимки, VII Бутунроссия миллий илмий-амалий конференцияси арафасида «Ёдгорлик тимсоли, белгиси ва рамзи» мавзусида қизиқарли тақдимот ва маърузалар тингланди. Шунингдек, Академиянинг амалий санъат музейида Академия профессор-ўқитувчилари ва талабалари томонидан тайёрланган амалий санъат буюмлари кўргазмаси очилди.


Халқаро хабарлар, 15 июн 2006\n11 декабр 2019, Тошкент вақти: 18:26\nАфғонистондаги коалиция қўшинлари¸ 2001 йилда толиблар режими қулаганидан бери энг катта аксил террор амалиëтини бошлайди.\nАҚШ қўмондонлигига кўра¸ бу амалиëтда 11 минг ҳарбий хизматчи иштирок қилади.\nҲарбий амалиëтдан мақсад - Афғонистон жанубидаги толиблар жанговар базаларини топиб вайрон қилишдир.\nҚандаҳор¸ Гилманд¸ Зобул ва Урузгон вилоятларда бундай базалар мавжудлиги айтилмоқда.\nКеча Афғонистон жанубида юз берган тўқнашувда 14 нафар толибон жангариси ва икки нафар АҚШ ҳарбийси ҳалок бўлди.\nКоалиция кучлари ва Ироқ армиясининг қирқ минг кишилик қўшинлари бугун Бағдод атрофига жойлаштирилди.\nКеча АҚШ президенти Жорж Буш Бағдодга тўсатдан ташриф буюриб¸ Ироқ бош вазири Нури Ал Малики билан учрашган эди.\nУчрашув чоғида Буш¸ расмий Вашингтоннинг бундан кейин ҳам¸ яқинда тузилган Ироқ ҳукуматига ëрдам бераверишини таъкидлади.\nЧоршанба куни Буш Ироқ ҳукумати раҳбарлари шаънига мақтовли сўзлар айтди.\n"Ироқ бош вазири билан ëнма-ëн туриш менда ëқимли таъсурот қолдирди.\nМен у билан бир-икки марта телефонда сўзлашган эдим, аммо учрашиб суҳбатлашамиз ва бирга ëнма-ëн ўтирамиз деб ўйламаган эдим. Мен унинг кучли характерига гувоҳ бўлдим. Бу кишининг ўз мамлакатини чуқур билиши уни қайта тикланишини исташи¸ ўзини намоëн қилиш ва курашга тайëр эканлигини кўрдим.”\nШу билан бирга Буш АҚШлик ҳуқуқшунослар ва рсмийларни Ироқ янги ҳукумати билан бирга самарали суд тизимини яратиш учун жўнатганлигини ҳам айтиб ўтди.\nАйни пайтда Буш Гуантанамода жойлашган қамоқхонани ëпиш нияти борлигини айтиб ўтди. Бушга кўра Гуантанамодаги махбуслар америкаликлар учун ҳатарлидир.\nСешанба куни Ироқда рўй берган тажовузлар занжири оқибатида камида 36 кишининг ëстиғи қуриди.\nҚурбонлардан ўн саккиз нафари Киркукдаги портлашда нобуд бўлди.\nИордан дарëсининг ғарбий қирғоғида истиқомат қиладиган фаластинликлар¸ фаластин парламенти биносига бостириб кириб¸ ўз маошлари вақтида берилишини талаб қилишди.\nПарламентни ишғол қилган норозилар "Биз очмиз" – дея ҳайқиришди.\nНамойишчилардан баъзилари депутатлар билан даҳанаки жангга киришди..\nСал ўтмай оғзаки жанг¸ ҳақиқий ур тўпалонга айланди.\nВоқеани кузатган Озодлик мухбирига кўра, Парламент раиси Ҳамас вакили Азиз ал Дуаик қочиб қолишга зўрға улгурган.\nФаластин ҳукумати мана уч ойдан бери 165 минг давлат хизматчиси ойлигини бера олмаяпти.\nФаластинда Ҳамас иқтидорга келганидан кейин ғарбдан келаëтган молиявий ëрдам оқими тўхтаб қолди.\nҲюман райтс Вотч инсон ҳуқуқлари ташкилоти "Шанҳай ҳамкорлик ташкилоти” саммити қатнашчиларига мурожаат билан чиқди.\n"Терроризмга қарши кураш ниқоби остида ўзгача фикрловчиларни тазйиқ қилишни тўхтатинг", - дейилади мурожаатда.\nИнсон ҳуқуқи фаолларини Хитой ҳукуматининг уйғурларга қарши олиб бораëтган тазйиқ сиëсати ва чеченистондаги муаммолар ташвишлантирмоқда.\nЎзбекистонда мухолифат аъзоларининнг тазйиқларга дучор қилинаëтгани ҳам Ҳюман райтс вотч инсон ҳуқуқлари ташкилоти мурожаатидан ўрин олди.\nҚозоғистон¸ Қирғизистон¸ Хитой¸ Россия¸ Тожикистон ва Ўзбекистон аъзо бўлган\nШанҳай ташкилотининг бешинчи саммити пайшанба куни Хитойнинг Шанҳай шахрида иш бошлайди.\nУкраина парламентида коалиция тузиш борасида мухокамалар давом этмоқда.\nИкки ойдан бери иқтидордаги "Наша Украина" партияси билан Юлия Тимошенко блоки ва Социалистлар партияси бир ëқадан бош чиқара олишмаяпти.\nКимга қандай лавозим тегиши масаласида ечим йўқлиги¸ бирлашишга монелик қилмоқда.\nСобиқ бош вазир Юлия Тимошенко мухокамаларнинмг бесамарлиги учун президент партияси айбдор дея баëнот берди.\n“Наша Украина”нинг оҳирги баëнотидан келиб чиқадиган бўлсак, мухокама формати ўзгарган кўринади.\nХозир коммунистлар ва регионлар партияси етакчилари “Наша Украина” блокига ҳукуматни шакллантириш учун ëрдам бериши керак”, - деди Тимошенко.\nТбилисидаги қаттиқ режимли қамоқхонанинг умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинган 25 махбуси очлик эълон қилди.\nОзодлик мухбирига кўра¸ махбуслар оила аъзолари билан учрашувлар сони кўпайтирилишини талаб қилишган.\nАмалдаги Грузия қонунларига кўра умрлик ҳибсга ҳукм қилинганлар оила аъзолари билан фақат бир йилда бир марта¸ бир соатгина учраша оладилар ҳолос.\nОчлик эълон қилган махбуслар Грузия президенти билан учрашишни талаб қилишмоқда.\nАйни пайтда Шанҳайда кучайтирилган ҳавфсизлик чоралари кўрилмоқда.\nИкки кунлик саммит ўтадиган ҳудуд ўраб олинди. Хукумат идоралари ва мактаблар жума кунигача ëпиб қўйилди. Аҳоли ҳаракатланишига чекловлар жорий қилинди.\nШанҳай саммити қатнашчилари халқаро ҳавфсизлик¸ терроризм билан кураш¸ нефт нархининг ошиши каби масалаларни мухокама қилишади.\nСаммит ишида Афғонистон президенти Ҳомид Карзай ва Эрон президенти Аҳмадийнажотнинг кузатувчи сифатида иштирок қилиши кутилмоқда.\nПариж суди 25 нафар исломий жангарини қамоқ жазосига ҳукм қилди.\nҚамоқ жазосига ҳукм қилинган 25 мусулмон, Франция ҳудудида чечен сепаратчиларини қўллаш учун террор амалиëтларини режалаганликда айбланди.\nМаҳкумларнинг аксариятининг келиб чиқиши Жазоирдан.\nСуд хужжатларига кўра¸ уларнинг қуролли исломий гуруҳ аъзоси эканлиги аниқланган.\nБаъзи маълумотларга кўра улар Чеченистон ҳарбий лагерларида таëргарликдан ўтишган.\nСуд жараëнида беш нафар айбланувчи ўн йилдан қамоқ жазосига ҳукм қилинди.\nҚолганлар эса камроқ муддатларга ҳукм қилинди. Икки киши оқланди.\nМахкумлар Эйфел минорасида¸ Париждаги Россия элчихонаси олдида¸ катта савдо марказларида ва полиция идораларида террор амалиëтлари ўтказишни режалашган.\nУкраина футбол федерацияси президенти Григорий Суркис, Германияда ўтаëтган жахон чемпионатида иштирок қилаëтган украин футболчиларининг ҳар бирига ғалаба учун бир миллион доллар ваъда қилди.\nИспаниялик футболчилар ғалаба қозонган тақдирда 712 минг доллар олишади. Эронлик футболчиларга автомобил¸ Саудия арабистони футболчиларига¸ агар улар ютсалар ҳовли жой ваъда қилинган.\nХитой жанубий-шарқида юз берган сув тошқини оқибатида 19 киши нобуд бўлди ва ўнлаб кишилар бедарак кетди.\nМай охиридан бери бир қатор Хитой вилоятлари сел ва кўчкидан зарар кўрди.\nСўнгги бир ярим ой ичида бу табий офатлар юздан ортиқ кишининг умрига нуқта қўйди¸ юз мингдан ортиқ аҳоли ҳавфсиз жойларга кўчирилди.


"Андижон" иккинчи босқичга тайёр / CHAMPIONAT.asia\n"Андижон" иккинчи босқичга тайёр\n11 авг 10:50\n12 август куни биринчилик баҳсларида иккинчи босқич учрашувларига старт берилади.\nБу эса олий лига йўлланмаси учун асосий кураш бошланаётганидан далолатдир. Жамоамиз иккинчи босқич ўйинларига 20 кун мобайнида тайёргарлик кўрди. Машғулотлар асосан Андижонда олиб борилди.\nЎқув-машғулот йиғини давомида андижонликлар 4та назорат учрашувида майдонга тушдилар. “Нефтчи” ўринбосарларига қарши кечган баҳсда имконият бой берилди. “Навбаҳор” билан ўтган ўртоқлик ўйинида кучлар тенг келди – 1:1. “Косонсой” жамоаси 4:1 ҳисобида мағлуб этилган бўлса, сўнгги ўйин Алексей Евстафеев бошчилигидаги ёшлар терма жамоасига қарши ўтказилди. Бу баҳсда 1:1 ҳисоби қайд этилди.\nЙиғин мобайнида бош мураббий Азамат Абдураимов бир қатор янги ўйинчиларни синовдан ўтказди. Якунда Сардор Соипов (“Нефтчи”), Тоҳир Маҳмудов (“Сурхон”), Ғиёс Комилов (“Хотира-79), Акром Комилов (“Бунёдкор”) ва Улуғбек Усмонов иккинчи босқични “Андижон” сафида ўтказишадиган бўлди. Асилбек Мансуров, Анвар Абдуқодиров ва Улуғбек Норқобилов сингари футболчилар кўрикдан ўта олишмади. Умуман олганда биринчи босқичдан кейин “Андижон”ни Александр Лупашко, Темур Ҳакимов, Шаҳбоз Жумабоев, Аскер Нажафалиев ва Хондамир Юлдашев тарк этишди. Шунга қарамай, Абдураимов уларнинг ўрнини муносиб номзодлар билан тўлдира олди.\nЎз олдига олий лигага қайтиш мақсадини қўйган “Андижон” жамоаси учун ҳал қилувчи баҳслар бошланмоқда. Иккинчи босқичга эса жамоа тайёр.


Мирзиёев буюрган лимонарийлар учун ўқувчилардан пул йиғиляпти\nАндижондаги 1-мактабда лимонарий учун жой ҳозирланяпти\nАндижон вилоятининг Асака туманидаги мактаб ўқувчиларидан лимон иссиқхонаси қуриш учун беш минг сўмдан пул йиғилаётгани ҳақида Озодликка ота-оналар шикоят қилди. Уларнинг айтишларича, мактабларда Алифбе, 8-март байрами ва бошқа тадбирларга ҳам ўқувчилардан мунтазам пул йиғиб борилади. Халқ таълими бўлими мутасаддилари бунга муносабат билдиришдан ўзини олиб қочмоқда.\nАсака туманидаги 52-умумтаълим мактабида фарзанди ўқиётган оналардан бирининг Озодликка ёзишича, мактаб ўқувчиларига янги пул солиғи солинган:\n“Менинг фарзандим биринчи синфда ўқийди. Бу йиғди-йиғдилари жонга тегиб кетди. Энди президентимиз айтган лимонарийни мактабда қуриш керак экан. Шунинг учун ўғлимнинг ўқитувчиси 5 минг сўм бериб юборсин деб хат жўнатибди. Биз ота-оналар ҳайронмиз, президент лимонарийлари куни мактаб ўқувчиларига қолдими”, деб ёзади оналардан бири.\nОзодлик 59-умумтаълим мактабида фарзанди ўқийдиган оталардан бири билан боғланди. Унинг айтишича, сўнгги бир ой ичида у мактабга 55 минг сўм тўлаган:\n“Буни қаранг Алифбе байрамига деб 15 минг сўм олишди, саккизинчи мартга деб яна 15 минг сўмдан йиғишяпти. Байрамда ўқитувчига чой, пицца учун 5 минг сўмдан, унга алоҳида “хон келди” қилинаркан. Саҳнани безаш учун ҳам ўқувчиларга 3 минг сўм юклатилган. Мактаб фондига деб ҳар ой 7 минг сўмдан берамиз. Энди эса лимонарийси чиқипти. Ахир бу нима деган гап? Имкони йўқ ота-она қаердан топиб беради?”, дейди оталардан бири.\nИсми сир қолишини сўраган ўқитувчининг айтишича, ота-оналардан кимдир бу ҳақда арз қилганидан сўнг, туман халқ таълими бўлими мудири улардан пул олмаймиз деган тушунтириш хати ёздириб олган:\n"Ўзлари пул йиғинглар деб оғзаки буйруқ беради ва бунинг жавобгарлигидан қўрқиб, ўқитувчидан тилхат ҳам ёздириб олади. Лекин пулни йиғаверинглар деб айтади. Ахийри калтак ўқитувчининг бошида синади", деди ўқитувчи.\nОзодлик бу йиғди-йиғдиларга муносабат олиш учун Асака тумани халқ таълими бўлимининг мудири Ўткир Сулаймонов билан боғланди. Мудир мухбирнинг Озодлик радиосидан эканлигини эшитгач, саволга ҳам қулоқ солмай алоқани узиб қўйди.\nАндижон вилояти ҳокимлиги пахта мавсуми бошланиши арафасида вилоятдаги мактаблар ва болалар боғчаларига лимон етиштиришга топшириқ бериши ортидан баъзи мактаблар лимонарийлар қуришга мажбурланаётгани ҳақида Озодлик илгари ҳам хабар берган эди.\nЭнди бу лимонарийларни барпо этиш учун кетадиган харажатларнинг бир қисми ўқувчилар гарданига ҳам юкланаётгани айтилади.\nИнқилоб меваси юқумли: Тошкент тропик меваларга солиқни оширди


Мақтаарал тумани деҳқонлари об-ҳаво ҳамда зараркунандалар ҳужумидан хавотирда. Чунки, ўтган йилнинг июнь ойи ўрталарида пахта капалаги ва ўргимчак кана хўжаликларни анча саросимага солиб қўйган эди. Вилоятдаги фитосанитария хизмати ушбу зараркунандалар уясини туманнинг 21та округида аниқлаган.\nВилоят ҳудудий инспекцияси хавфли зараркунандаларга қарши кураш чораларини олиб боришга давлат хариди танлови эълон қилинса-да, унда ҳеч кимнинг иштирок этмаганини маълум қилди. Бу – зараркунандалар билан хўжаликларнинг ўзлари курашади, деган гап.\nМутахассисларнинг маълум қилишича, пахта капалагини аниқлаш ишлари 176 минг га майдонда олиб борилади. Қишлоқ хўжалиги заруркунандаларининг кенг тарқалишида хўжаликларнинг агротехника талабларини бажармаслиги сабаб. Агрономлар зарар кўриш эҳтимоли бор хўжаликларни огоҳ бўлишга чақиради.\nМухтабар ҚАНОАТ қизи, 2018-05-31, 10:45 180


Олий лига-2016 насаф жамоасининг статистикаси — узбекистон — Все об Узбекистане\nОлий лига-2016 насаф жамоасининг статистикаси — узбекистон\nАвтор Uzbekiston На чтение 4 мин Просмотров 18 Опубликовано 24.11.2021\nОлий лига-2016. насаф жамоасининг статистикаси — узбекистон\n“Насаф” жамоаси XXV Узбекистон чемпионатини 3-уринда якунлади. Шундай килиб каршиликлар уз тарихида 10 карра (2000, 2001, 2005, 2006, 2009, 2010, 2013, 2014, 2015, 2016 йиллар) бронза медали сохиби булди. Бу ютук кетма-кет туртинчи марта кулга киритилди.\nБу йилги чемпионатда «Насаф» иштирокидаги утган 30 учрашувнинг 19тасида галаба, 6 учрашувда дуранг ва 5 учрашувда маглубият кайд этилди. Жами 63 очко кулга киритилди. “Бунёдкор” жамоаси билан утказилган узаро учрашув хисобига асосан, Рузикул Бердиев шогирдлари жорий чемпионатда 3-урин билан кифояланишди.\nЧемпионат давомида мураббийлар 27 нафар футболчи хизматидан фойдаланишди. Энг куп майдонга тушган футболчимиз Бахром Абдурахимов тенгсиз булди. У 27 учрашувда майдонга тушиб, 2168 дакика харакат килди.\n“Насаф” жамоаси футболчилари бу йилги чемпионатда жами ракиблар дарвозасини 60 марта ишгол килишди ва уз дарвозаларидан 24та туп олиб чикишди. Ушбу голларнинг 34таси уй учрашувларида, 26таси сафар учрашувларида киритилди. Утказилган голларнинг 8таси уй учрашувларига, 16таси сафар учрашувларига тугри келади. Булиб утган 30та учрашувнинг 13тасида дарвозабонларимиз узлари куриклаган дарвоза дахлсизлигини саклаб колишди.\nУз майдонида утказилган учрашувлардаги натижалар:\nГалаба – 13\nМаглубият – 1\nСафарда утказилган учрашувлардаги натижалар:\nГалаба – 6\nМаглубият – 4\nДарвозабонлардан Элдор Суюнов 18 учрашувда дарвозамизни куриклади. Санжар Кувватов эса 12 учрашувда майдонга тушди.\nДраган Черан – 12(1)\nШахбоз Эркинов – 7(1)\nБобир Абдухоликов – 4\nИслом Рашидхонов, Игорь Голбан, Фаррух Сайфиев, Огнен Красич – 3тадан\nФозил Мусаев, Максуд Каримов, Шерзод Аъзамов, Илхом Шомуродов, Деян Больевич, Эркин Бойдуллаев, Артур Геворкян – 2тадан\nДилшод Рахматуллаев, Бахром Абдурахимов, Ильдар Маматказин, Шароф Мухиддинов, Одил Хамробеков – 1тадан.\n“Металлург” жамоаси билан булган учрашувда Хикмат Хошимов автогол муаллифи булган.\nЭътиборли томони, иккинчи даврадан жамоа сафига кушилган сербиялик хужумчи Драган Черан нафакат клуб тупурари, балки 12та голга хаммуаллифлик хам килди.\nШунингдек дарвозадан утказиб юборилган голларнинг иккисига Шерзод Аъзамов хам “муаллиф” булди (“Насаф” – “Шуртан” 2:1, “Насаф” — “Олмалик” 2:1).\nЖамоа таркибида майдонга тушган энг ёш уйинчи Азизжон Ганиев булди (18 ёш). Энг ёши катта уйинчилар эса Илхом Шомуродов, Эркин Бойдуллаев ва Артур Геворкян булишди (32 ёш).\n“Насаф” жамоаси бу йилги чемпионатда 3 марта пенальтидан гол киритди. Яъни биринчи даврада 1та ва иккинчи даврада 2та. Биринчи даврадаги пенальтини Артур Геворкян, иккинчи даврадаги пенальтиларни Шахбоз Эркинов ва Драган Черан голга айлантиришган.\nЧемпионат давомида “Насаф” дарвозасига жами 6та пенальти белигиланди. Шулардан 3тасини ракиб жамоа уйинчилари голга айлантирган булишса, 3тасини ноаник амалга оширишиб, имкониятдан фойдалана олишмаган.\nКаршиликларнинг бу йилги чемпионатда кайд этган энг йирик хисобдаги галабаси 6:0 хисоби булди (“Насаф” – “Навбахор” 6:0). Утказилган учрашувларнинг 6тасида жамоа ракибларини 3:0 хисобида хам маглуб этишган. “Насаф”нинг бир уйинда уз дарвозасидан утказиб юборган голлари сони 3тага тенг булди, бу холат сафардаги учрашувларда кайд этилди (“Кизилкум” – “Насаф” 3:3, “Локомотив” – “Насаф” 3:2).\nЧемпионат давомида «Насаф» уйинчиларига 39 марта сарик карточка курсатилди. Сарик карточка буйича энг куп жазоланган уйинчи Фаррух Сайфиев булди (5та). Уйинчиларга 1 марта кизил карточка курсатилди. Биринчи даврада таркибимизда харакат килган Артур Геворкян ушбу ягона кизил карточка сохиби булган.\n“Насаф”нинг уз майдонида утказган “Насаф” – “Пахтакор” 2:1 учрашувига энг куп — 7898 нафар томошабин ташриф буюрди.\nСафардаги булган “Бухоро” — “Насаф” 0:2 учрашувини 24105 нафар мухлис стадионда томоша килди. Бу чемпионатдаги энг куп мухлис ташриф буюрган уйин сифатида кайд этилди. Бу йилги чемпионатда «Насаф» иштирокидаги учрашувларни жами 144561 нафар мухлислар томоша килишди.\nЖамоанинг бу йилги мавсумдаги уйинларини ойлар буйича тахлил килинса, энг яхши натижалари апрел ва август ойларида кайд этилди, апрель ойида “аждарлар” 5та учрашувда 4та галабасини, август ойида эса 5та учрашувнинг барчасида галабасини нишонлашди. Маглубиятлар май, июнь, июль ва октябрь ойларида кузатилди.\n«Насаф» жамоаси бу йилги чемпионатни 6 мартда бошлаб, 23 ноябрда тугатди.


Жорий йилнинг 28 февраль - 1 март кунлари Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Ахсикент ёдгорлигига ташрифи чоғида берган кўрсатмалари асосида Ахсикентнинг ҳаққоний тарихини ўрганиш, мазкур ҳудудни туризм маконига айлантириш юзасидан ишлар кўлами кенгайди. Олимларимиз олдида ҳали ўрганилиши лозим бўлган қанчадан-қанча илмий манбалар, улкан ҳудудни эгаллаган археологик ёдгорлик турибди. Ахсикент тарихини ёзиш айни долзарб вазифадир. Бу вазифа ижросини таъминлаш учун илмий асосли манбалар етарлича бор.\nҚадимшунос олимлар томонидан «Фарғона Афросиёби», дея таъриф берилиб, Ахси ёки Ахсикент номи билан аталувчи кўҳна шаҳар харобалари бугунги кунда Тўрақўрғон туманидаги Шаҳанд ва Гулқишлоқ қишлоқлари орасида, Сирдарёнинг шимолида дўнгтепаликлар кўринишида ястаниб ётибди. Мазкур Эски Ахси манзилгоҳи Фарғона водийсидаги энг йирик археологик ёдгорлик ҳисобланади.\nЎрта Осиё тарихига бағишланган қатор илмий манбаларда мозий Ахсикент нафақат Фарғона водийси, балки бутун Туркистон, жаҳон тарихида ўзига хос ўринга эга бўлган шаҳарлардан экани хусусида ҳам маълумотлар бериб ўтилган.\nШаҳар тарихимизнинг кўп даврларида Фарғона водийсининг пойтахти бўлган. Жумладан, милоддан аввалги, араблар кириб келаётган ва сомонийлар даврида ҳам водийнинг пойтахти бўлган. Темурийлардан эса Умаршайх мирзо (1456-1494 йй), шайбонийлардан Жонибек султонлар Ахсикентни пойтахт қилган.\nАхсикент юртимиздан етишиб чиққан, диний ва дунёвий илмлар соҳасида шуҳрат қозонган кўплаб алломаларнинг киндик қони тўкилган, муқаддас заминдир.\nТарихий манбаларда Ахсикентнинг 5 дарвозаси бўлгани қайд этилган. Булар: «Поп», «Косон», «Мардикуш», «Жомъе», «Роҳоба» дарвозалари.\nШаҳарда маъмурий бинолар, Арк, мудофаа миноралари, зарбхона, Жомъе масжиди, чиллахона, мадраса, ҳаммом, ерости сув иншооти, ҳовузлар, бозор, ҳунармандлар мавзеси (дурадгорлик-ёғоч ўймакорлиги, кулолчилик, шишасозлик, темирчилик, қандолатчилик, тўқимачилик ва ҳ.з.), аҳоли турар жойлари мавжуд бўлган. Шунингдек, шаҳар атрофи боғлардан иборат бўлган. Подшоҳлар, улуғ кишилар учун шаҳардан ташқарида Тошқўрғон мавзеида қабристон ҳам бўлган. Бу ерда XII асрга оид «Лангарбиби» зиёратгоҳи мавжуд.\n«Ахси» топонимининг маъносини олимлар турлича талқин қилишади. Улардан энг ҳақиқатга яқини «Оқ сув» сўзи билан боғлиқлигидир. Яъни, Ўрта Осиёда оқ, қора, қизил, сариқ ранглар орқали ифодаланган жой ва дарё номлари кўплаб учрайди. Дарё ёки шаҳарга ном беришда аввало сўзнинг маъносини маҳаллий аҳоли тилидан қидириш лозим. Шу боис «Ахси» сўзининг соф туркий тилдан олинганлигига шубҳа йўқ. Ахсикент Норин ва Қорадарёнинг қўшилишидан ҳосил бўлган Сирдарё қирғоғида жойлашган бўлиб, Норин дарёсининг қадимги номи «Оқсув дарё» бўлган. Ўлкамизда булоқлардан бошланган дарёлар «Қорасув», тоғлардан бошланганлари эса «Оқсув» номи билан аталган. Шу боис шаҳарни «Оқсув бўйидаги шаҳар-Оқсувкент», деб аталиши гидронимик жиҳатдан тўғри бўлади. Кейинчалик халқ тилида «Оқсувкат», «Ахсикат» бўлиб кетган бўлиши мумкин. «Кат» сўзи қадимги туркий тилда қалъа, шаҳар маъноларини англатган. Шаҳар дастлаб Ахсикат, Ахси, деб аталган. XVI асрнинг иккинчи ярми XVII аср бошларидан бошлаб эса Ахсикент, деб атала бошланган. Чунки, йирик шаҳарларга «кент» ибораси қўшиб ишлатилган.\nТарихимизнинг турли даврларида пойтахт вазифасини ўтаган Ахсикентнинг энг кўҳна даврига доир маълумотларни асосан бизгача сақланиб қолган Хитой манбаларидан, шунингдек, бу ерда ўтказилган археологик қазишмалар натижалари асосидаги хулосалардан оламиз.\nШаҳарнинг Ислом дини кириб келганидан кейинги, яъни, ўрта асрлар даври тарихини ёритишда эса асосан араб, форс ҳамда туркий тилли манбалардан фойдаланамиз. Балазурий, Табарий, ал-Муқаддасий, Ёқут ал-Ҳамавий ибн Ҳавқал, ибн Ҳўрдодбеҳ, Истаҳрий, Сайид Муҳаммад Тоҳир ибн Абдулқосим Косоний, Абул Фазл Алломий, Хондамир, Заҳириддин Муҳаммад Бобур, Мирзо Муҳаммад Ҳайдар, Маҳмуд ибн Вали асарларида Ахсикентнинг географик жойлашув ўрни, ўлка ижтимоий-сиёсий ҳаётидаги аҳамияти ҳақидаги маълумотлар келтирилган.\nМанзилгоҳни қазиб ўрганган қадимшунос олимлар моддий – ашёвий далиллар ва энг кўҳна ёзма хитой манбаларига таянган ҳолда шаҳарнинг пайдо бўлишини тахминан милоддан аввалги III асрларга тўғри келиши маълумотини берганлар. «Ажойиб ат-табоқот» асарида кўрсатилишича, шунингдек, Исҳоқхон Ибрат берган маълумотларга кўра, шаҳар 1030 ҳижрий, яъни 1621 милодий санадаги зилзила натижасида бутунлай вайронага айланган.\nАхсикентнинг археологик жиҳатдан ўрганилиши 1885 йилдан бошланган. Дастлаб, Петербург университетининг профессори, таниқли археолог ва шарқшунос Н.И.Веселовский иш олиб борди. 1913 йилда И.А.Кастанье томонидан навбатдаги қазишма ва тадқиқ ишлари ўтказилди. Айнан шу йили таниқли олим Исҳоқхон Ибрат ҳам Ахсикентда тадқиқот ишларини олиб борди. У ўзининг ушбу кузатувларини «Туркистон вилояти газити»нинг 1913 йилги сонларида эълон қилди. Мазкур газетадаги мақолаларида Ибрат Эски Ахси ёдгорлигининг харитасини ҳам берган эди. 1960 йилдан эса Ўзбекистон Фанлар академиясининг академиги Яҳё Ғуломов бошчилигида мутахассислар Ахсикентда археологик қазишма ишларини амалга оширдилар.\nЎзбекистон Республикаси Фанлар академияси Археология институти катта илмий ходими, тарих фанлари доктори А.Анорбоев Ахсикентда узоқ йиллар давомида илмий тадқиқот ва қазишма ишларини олиб бориши натижасида кўплаб илмий мақола ва рисолалар чоп этди. Олим Эски Ахси манзилгоҳи қадимги Хитой тарихий манбаларида кўрсатиб ўтилган Даван (Фарғона) давлатининг пойтахти бўлганлигини илмий жиҳатдан исботлаб берди.\nТемурийлардан Умаршайх мирзо Ахсикентни ўз давлатининг пойтахтига айлантирган эди. Умаршайх мирзонинг уч нафар ўғли бўлиб, катта ўғил Бобурга Андижон ҳокимлигини, ўртанча ўғил Жаҳонгирга Ахси ҳокимлигини, кенжа ўғил Носир мирзога эса Косон ҳокимлигини берган эди.\nБобур ўзининг «Бобурнома» асарида Ахси ҳақида жуда кўп ўринларда тўхталиб ўтган. Умаршайх мирзо Ахсини пойтахт қилганлигини ёзади: «Умаршайх мирзо муни пойтахт қилиб эди. Қовуни яхши бўлур. Бир навъ қовундурким, «Мир Темурий» дерлар, андоқ қовун маълум эмаским оламда бўлғай, Бухоро қовуни машҳурдур. Самарқандни олғон маҳалда Ахсидин, Бухородин қовун келтуруб бир мажлисда кестурдум, Ахси қовунининг ҳеч нисбати йўқ эрди».\nШунингдек, «Ахси қўрғони баланд, жар устида воқе бўлубтур, иморатлар жар ёқасида эрди. Ушбу тарихда душанба куни рамазон ойининг тўртида Умаршайх мирзо жардин кабутар ва кабутархона била учуб, шунқор бўлди. Ўттуз тўққуз ёшар эрди (1494 йил)», «Умаршайх мирзоға бу воқеа даст берганда мен Андижонда чаҳорбоғда эдим. Сешанба куни рамазон ойининг бешида бу хабар Андижонға келди. Изтироб била отланиб, қошимдағи навкар ва савдар била қўрғон азимати қилдим» каби фикрларни бериб ўтган.\nЗаҳириддин Муҳаммад Бобур «Бобурнома» асарида Умаршайх мирзо пойтахт қилган Ахсини қуйидагича тасвирлайди: «...Сайҳун суйининг шимоли тарафидағи қасабалар: бир Axсидур. Китобларда Ахсикат битирлар. Нечукким, Асириддин шоирни Асириддин Ахсикатий дерлар. Фарғонада, Андижондин сўнгра мундин улуғроқ қасаба йўқтур. Андижондин ғарб сори тўққуз йиғоч йўлдур. Умаршайх мирзо муни пойтахт қилиб эди, Сайхун дарёси кўрғонининг остидин оқар. Қўрғони баланд жар устида воқе бўлубтур. Хандақининг ўрнига амийқ жарлардур. Умаршайх мирзоким, муни пойтахт қилди, бир-икки мартаба ташқарроқдин яна жарлар солди. Фарғонада мунча берк қўрғон йўқтур. Маҳаллоти қўрғондин бир шаръий йироқроқ тушубтур...».\nЭътибор берилса, Бобур Ахси ва Ахсикатни бир қалъа сифатида эътироф этмоқда. Асириддиннинг Ахсикатда туғилганини, шу боис ҳам у Ахсикатий нисбасини олганлигини, отаси Умаршайх мирзо ҳам айнан шу ерни пойтахт қилганлигини ёзади. Маълумки, Асириддин Ахсикатий Абдулфазл Муҳаммад Тоҳир (1108/10, Ахсикат-1196/98, Озарбайжон, Ҳалхол шаҳри.) XII асрда яшаб ўтган машҳур шоирдир. Бобур бу ўринда Умаршайх мирзо, айнан Асириддин туғилган шаҳарни пойтахт қилганлигини айтмоқда. Бундан XII асрдаги мавжуд бўлган Ахсикат шаҳри билан XV асрдаги Ахси шаҳри битта шаҳар эканлиги кўриниб турибди. Шу билан бирга Бобур тасвирлаган қалъанинг ўрни ҳам Эски Ахси манзилгоҳининг географик тузилишига жуда мос тушади. Айнан «Бобурнома»даги фикрларни тарихчи олим Маҳмуд ибн Вали ҳам ўз асарида тасдиқлаб, Асириддин шоир Ахсикатда туғилиб ўсганлигини ёзган эди.\nБобур 1502-1503 йиллар воқеаларини ёритар экан, Ахсида кўприк борлигини, кечаси унга қўриқчи қўйилмаганлиги туфайли, Аҳмад Танбал кўприкдан ўтиб Ахсига кириб келганлигини ёзган эди: «...Кўпрукка киши қўймоқ керак эди, кўпрукка ҳам киши қўймадук. Бетажрибаликдин мундоқ ўсаллар бўлди. Тонг бошида Танбал етти. Уч минг яроғлиқ киши била келиб кўпрукдин ўтуб аркка кирди. Менинг аслда кишим озроқ эди. Ахсиға киргач, яна баъзини қўрғонларга ва баъзини доруғалиқ ва тахсилға ҳар тараф-ҳар тараф йиборилиб эди. Менинг била Ахсида юздин кўпрак киши бўлғай эди». Шу куни Бобур мирзо ва унинг укаси Жаҳонгир мирзолар Ахсида Аҳмад Танбалнинг уч минг кишилик қўшини билан жанг қиладилар. Кучлар тенг бўлмагач, шаҳарни ташлаб чиқиб, Ахсикентнинг «Поп» дарвозасидан чиқиб, ғарбга Санг қишлоғига қараб чекинади.\nБобур Тошкентдан қайтаётганида Ахсига кириб отасининг мозорини тавоф қилганлигини, Ахсидин жума намози вақтида чиқиб, Банд Солур йўли орқали Андижонга шом ва хуфтон намозлари оралиғида етиб келганлигини, бу йўл тўққиз йиғочлик масофа эканлигини ёзган.\n«Бобурнома»да 1499-1500 йиллар воқеалари ёритилар экан, яна бир карра Банд Солур йўли масаласига тўхтанилган. Шу даврда Аҳмад Танбал Тошкент хони Султон Маҳмудхондан мадад сўраб кишилар юборган эди. Хон ўғли Султон Муҳаммад Хоникани (Султоним номи билан машҳур бўлган-Т.Қ.) бек аткаси Аҳмадбек билан биргаликда 5-6 минг кишилик қўшин билан Косонни қамал қилиш учун Аҳмад Танбалга ёрдамга юборди. Улар Косонни қамал қилганлигининг хабари келган пайтда, Бобур Андижонда эди.\n«...Андижондин Банд Солур йўли била Султоним била Аҳмадбекнинг устига отландук. Кечаси ҳеч ерда турмай, тун қотиб сабоҳи Ахсига туштук...». Шундан кейинги воқеалар ривожида Бобур Косон ҳимояси учун зудлик билан отланиб, йўлга тушганлигини, Навкандга етиб келгач, бу ерда Танбал ҳақидаги маълумотларга эга бўлганлигини ёзган.\nЛекин Танбал бу фурсатда Архиён қалъасига кириб жойлашади. «...Тонглағача фурсатни ғанимат тутуб, кечасига ҳеч ерда тушмай бориб, Архиён қўрғониға кирдилар. Эртасига ғанимнинг устига юруб, топмай, сўнгича келиб, Архиён қўрғонини ёвуқ қабамоқнинг салоҳин топмай, бир шаръисида ғазнаи Намангонга тушулди. Ўттуз-қирқ кун биз бу юртта эдук. Танбал Архиён қўрғонида эди...». Архиён қалъаси ёнида Бобур ва Аҳмад танбал қўшинлари ўртасида қисқа муддатли жанг бўлади. Аҳмад Танбал Пешхорон (Чортоқ туманидаги Пешқўрғон қишлоғи-Т.Қ.) қўрғонига чекинади ва шу ерда сулҳга келишилади.\nБобурнинг Ахсикентга қарашли Архиён атрофида Шайбонийхон билан сўнгги жанги 1504 йил содир бўлган. Кучлар тенг бўлмаган ушбу жангда Бобур ва унинг иттифоқчилари енгилади. Шундан сўнг у Фарғонани бутунлай тарк қилиб, Кобул томон кетади.\nАхсикентда Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг махсус археологлар отряди 1960 йилнинг 14 майидан 20 июнигача тадқиқот ишларини олиб борадилар. Отряднинг илмий раҳбари профессор Я.Ғуломов бўлиб, аъзолари И.Ахроров, С.Раҳимовлар эди.\nУшбу экспедиция фаолиятининг натижалари тўғрисидаги хулосаларини И.Ахроров «Ўзбекистонда ижтимоий фанлар» журналидаги мақоласида баён этди. Унга кўра, Эски Ахси ёдгорлиги XVII асрдаги зилзила оқибатида вайронага айланган. Шунингдек, муаллиф Заҳириддин Муҳаммад Бобур «Бобурнома» асарида кўрсатиб ўтган Ахси қалъаси айнан бугунги кундаги Эски Ахси археологик ёдгорлиги эканлигини ҳам ёзган эди. Ахсикент шаҳрининг ўрта аср работ қисми эса XV асрдан эътиборан ундан 2 километр шарқда жойлашган Шаҳанд қишлоғига кўчганлигини, бу ерда XVI аср ва XVII асрнинг биринчи чорагига оид сопол буюмлари топилганлиги ҳақидаги маълумотларни берган эди. Айни бу фикрни Бобурнинг «Маҳаллоти қўрғондин бир шаръий йироқроқ тушубтур» ибораси тасдиқлашини ҳам келтириб ўтган эди.\nХХ асрнинг 60-йилларидан бошлаб, Ахсикент тарихида «Янги Ахси» ёки «темурийлар даври Ахсикенти» масаласи пайдо бўлди. Бу ғоянинг ижодкори ўша даврдаги Наманган ўлкашунослик музейи ходими Ю.Г.Чуланов эди. У ўзининг ушбу «илмий кашфиёти»ни «Советская археология» журналидаги «Городище Ахсыкет» мақоласи орқали эълон қилди. Ю.Г.Чуланов мақоласида Эски Ахси қўрғонидан 5-6 километр ғарброқда ҳозирги Ахси қишлоғи ўрнида Умаршайх мирзо даврида пойтахт бўлган Ахси қўрғони жойлашган эди, деган хулосага келган. Эски Ахсини у Ахсикент I, «Янги Ахси»ни эса Ахсикент II, деб номлайди.\nШу даврдан кейинги деярли барча тарихий асарларда Ю.Г.Чулановнинг фикрига таянган ҳолда, Ахсикентни мўғуллар томонидан вайрон этилганлиги-ю оқибатда темурийлар «Янги Ахси» шаҳрига асос солишга мажбур бўлганлиги ҳақидаги фикрлар такрорланаверган.\nАхсикентни бирламчи манбаларга асосланган ҳолда ўрганилиши, историографик таҳлил қилиниши натижасида мазкур масалага ҳам аниқлик киритилишига эҳтиёж сезилди.\nБирламчи манбаларнинг таҳлили шу нарсаларни кўрсатдики, бирон бир тарихий-илмий манбада Ахсикентни мўғуллар вайрон қилганлиги ҳақида маълумотлар берилмаган. Барча манбаларда шаҳар 1621 йилги зилзилада вайрон бўлганлиги ёзиб қолдирилган.\nХХ асрнинг 60 йилларигача бўлган тарихий тадқиқотлар таҳлилига назар солинганда, Ахси қишлоғи ўрнида темурийлар шаҳар барпо этганлиги масаласи ўртага ташланган бирон бир асар учрамади.\nАхсикентни XIX аср охири XX аср бошларида рус шарқшунос ва археолог олимларидан, академиклар А.Миддендорф ва В.В.Бартольд, профессорлардан Н.И.Веселовский ҳамда А.Н.Бернштам, тадқиқотчи-шарқшунослар И.А.Кастанье, В.Наливкин, Н.П.Остроумов, Н.Павлов ва бошқалар Ахси, Ахсикат ёки Ахсикент, деганда фақатгина битта макон – Сирдарёнинг ўнг қирғоғидаги жойлашган Эски Ахси ёдгорлигини назарда тутганлар.\nЁдгорлик ҳақидаги дастлабки маълумот «Туркестанские ведомости» газетасининг 1884 йил 12-сонида берилган. Шундан кейин 1885 йилнинг февраль ойида Россия императори ҳузуридаги Археология Комиссияси томонидан С.-Петербург университети профессори Н.И.Веселовский Ахсикентга келади ва қазишма ишларини олиб боради. Унинг тадқиқот хулосалари Императорлик Археология Комиссиясининг 1882-1888 йиллардаги фаолияти юзасидан берган ҳисоботида чоп этилди.\nАрхеология ва география соҳасининг таниқли вакили И.А.Кастанье 1913 йилнинг апрель ҳамда июнь - июль ойларида Россия императори ҳузуридаги География жамиятининг Туркистон бўлими топшириғига кўра, Тошкент ва Наманган уъездларида тарихий-этнографик тадқиқотлар ўтказишга икки марта юборилган эди. У ўз тадқиқотлари натижаларини 1914 йил нашр эттирди. Тадқиқотчи қолдирган хабарлардан яна аҳамиятлиси, қазиш чоғида Ахсикентдан ҳаммом, мадраса, карвонсарой қолдиқлари топилганини ҳам таъкидлаб ўтганлигидир.\nИсҳоқхон Ибрат Ахсикентни ўрганган, тадқиқ этган илк олимлардан. «Туркистон вилоятининг газети»нинг 1913 йил 23 июнь № 48 сони, 7 июль № 52 сони, 11 июль № 53 сони, 18 июль № 55 сонларида Ахсикент ҳақидаги туркум мақолаларини эълон қилган. «Фарғона ўбластида қадимги замонларда пойтахт бўлиб турган Ахси ёки Ахсикат деган катта шаҳар бўлган.... Умар Шайх Мирзонинг қабри алҳол Ахсидадур... Умар Шайх Мирзо ва Шайбонийхон авлодларидан Жонибекхонга Ахси шаҳри бир неча вақт пойтахт бўлиб, бу шаҳарда ҳукмронлик қилган экан...». Унинг ёзган мақолаларидан кўриниб турибдики, машҳур ахсикатийлар етишиб чиққан Ахси, темурийлар даври Ахсикенти, зилзилада вайрон бўлган Ахси – бу битта макон ҳозирги Эски Ахси ёдгорлигидир.\nИбрат домла Эски Ахсининг бузилган санаси 1030 ҳижрийда рўй берганлигини, яъни милодий ҳисоб билан 1621 йилда содир бўлганлигини ёзган. Бу айнан «Ажойиб ат-табоқот» асарида тасвирланган Ахси зилзиласи санасидир. Агар шаҳар мўғуллар томонидан вайрон этилган бўлганида араб ва форс тилларининг чуқур билимдони, мутафаккир олим буни ёзиб, эслатиб ўтган бўлар эди.\nАхсикентни мўғуллар томонидан босиб олинганлиги масаласига келсак, яна бир талай саволларга жавоб беришга тўғри келади. Мўғул қўшини Фарғона водийсини ёки Ахсикентни қачон босиб олган? Мўғул қўшинининг лашкарбошилари кимлар эди? Жанглар қаерда ва қачон бўлган? Шу даврда уларга қарши курашган Ахсикент, умуман Фарғона ҳукмдорлари ёки қўшин бошлиғи-лашкарбошилари кимлар эди? Энг асосийси, бу ҳақда қайси асарда ёзилган? Бу маълумот қайси ишончли манбадан олинмоқда? Ахсикент ва Фарғонанинг бошқа шаҳарлари мўғуллар босқини даврида вайрон этилган, дейишдан аввал юқоридаги саволларга жавоб беришга тўғри келади.\nТабиийки, бу саволларнинг барчаси жавобсиз қолади. Умуман, мўғуллар босқини Фарғона водийсида қай даражада кечганлиги, улар Фарғонани қай тариқа босиб олганликлари масаласи алоҳида мавзу бўлганлиги боис, ушбу масалани кейинги тадқиқотларимизда бирламчи манбаларга таянган ҳолда баён этамиз.\nСўнгги пайтларда бир гуруҳ олимларимиз томонидан Ахсикент ҳамда Умаршайх мирзо ҳукмронлиги даври тарихини ўрганиш бўйича бир қатор мақола, рисолалар чоп этилди, анжуманлар ўтказилди, телекўрсатувлар тайёрланди.\nШу билан бирга Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 16 октябрдаги «Наманган вилоятининг Тўрақўрғон туманида «Ахсикент» археология мероси объектини муҳофаза қилиш ва тадқиқ этиш ёдгорлик мажмуасини ташкил этиш тўғрисида» 831-ҳамда Наманган вилояти ҳокимининг 2017 йил 31 октябрдаги 761-қарорлари қабул қилинди. Ушбу қарорлар асосида мажмуани сақлаш, унинг иш фаолиятини самарали ташкил этиш мақсадида вилоят ҳокимлиги муассислигида давлат унитар корхонаси шаклидаги «Ахсикент» археология мероси объектини муҳофаза қилиш ва тадқиқ этиш дирекцияси ташкил этилиб, унинг олдига Ахсикент тарихини ёритиш, мазкур ҳудудни халқаро туризм маконига айлантириш, Ахсикентдан етишиб чиққан олимлар ҳаёт-фаолиятини ўрганиш ва илмий-бадиий меросларини халққа етказиш, дунё музейлари, кутубхоналарида сақланаётган Ахсикентга оид осори-атиқаларни аниқлаш каби кенг кўламли вазифалар қўйилди.\nҲозирда дирекция илмий ходимлари олдида масъулиятли масалалар турибди. Энг асосий саволлардан бири, Ахсикентнинг қачон ва қай тарзда вайронага айланганлиги масаласидир.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2019 йил 28 февраль куни Ахсикент ёдгорлигига ташрифи чоғида берган кўрсатмалари асосида Ахсикентнинг ҳаққоний тарихини ўрганиш, мазкур ҳудудни туризм маконига айлантириш юзасидан ишлар кўлами кенгайди. Олимларимиз олдида ҳали ўрганилиши лозим бўлган қанчадан-қанча илмий манбалар, улкан ҳудудни эгаллаган археологик ёдгорлик турибди. Ахсикент тарихини етарли илмий манбалар асосида ёзиш айни долзарб вазифадир.\n«Ахсикент» археология мероси объектини муҳофаза қилиш ва тадқиқ этиш дирекцияси директори, тарих фанлари номзоди.