Сир эмас, мустақилликдан сўнг изидан чиққан иқтисодиётни тиклаш баробарида фан, таълим, спорт, санъат ва маданият йўналишида ҳам салмоқли ишлар амалга оширилди. Ёшларнинг баркамол авлод бўлиб етук таълим-тарбия олишлари, маданияти, эстетик дунёқарашини бойитиш мақсадида театр, музей, маданият ва истроҳат боғлари, кутубхоналар қайта ташкил этилди, янгилари қурилди. Ёшлар масаласи давлат сиёсати даражасига кўтарилди.\nАммо шундай бўлса-да, глобаллашув шароитида четдан кириб келаётган “оммавий маданият”нинг таъсири бугунги кунда яратилаётган маданият ва санъат асарларида ҳам сезилди. Айниқса, ўзбек кинофильмларида. Савияси паст даражада суратга олинган фильмлар, хусусий телеканаллар орқали эфирга узатилаётган хориж сериаллари, кўнгилочар шоу-томошалар, албатта, бугунги ёшлар мафкурасига таъсир ўтказмасдан қолмаяпти.\nШундай шароитда Давлатимиз раҳбари томонидан илгари сурилаётган 5 та ташаббуснинг биринчисида ёшларни мусиқа, расм, адабиёт ва театр йўналишдаги билимларини янада ошириш, уларнинг бу соҳадаги истеъдодларини юзага чиқариш мақсад қилинган.\nЎзбекистон “Миллий тикланиш” демократик партияси Дастурида ҳам ёшларни мусиқа, театр ҳамда китобхонликка жалб этиш, бу соҳаларни рағбатлантириш устувор вазифалардан бири сифатида белгиланган.\nЎзбек жадидчилиги асосчиси ҳисобланган Маҳмудхўжа Беҳбудий бундан юз йил муқаддам театрларнинг фаолиятига баҳо бериб, театрни ибратхона эканлигини таъкидлайди. Ҳақиқатан ҳам ўзбек маданияти ва санъатида театрнинг ўрни бетакрор. Қарийиб юз йиллик тарихга эга бу ибратхонада ўз даврининг моҳир уста актёрлари мингдан ортиқ саҳна асарини яратди ва улар орқали халқимизнинг маънавиятини, маданиятини бойитди. Ҳатто бугун ҳам ўтган асрнинг нодир дурдоналари бўлмиш “Келинлар қўзғалони”, “Олтин девор”, “Парвона” каби театр асарларини қайта-қайта кўргимиз келаверади.\nПартия гуруҳи томонидан мактабларда театр труппаларини ташкил этиш, театр санъатига қизиқувчи истеъдод эгаларини аниқлаш, уларга шарт-шароит яратиш мақсад қилинган. Қолаверса, худди музейлар сингари театрлардан ҳам махсус ёшлар ҳафталиклари ёки кунларини ташкил этиш орқали республикадаги ёшлар театрларига ўқувчиларни жалб этиш, ўзбек театр дурдоналаридан баҳраманд бўлишларини таъминлаш режалаштирилган.\nШунингдек, бу йил партиянинг барча даражадаги депутатлари томонидан республикадаги мусиқа мактаблари, маданият ва аҳоли дам олиш марказлари фаолияти танқидий ўрганилди. Соҳадаги мавжуд ютуқлар билан бирга йиллар давомида тўпланиб қолган қатор камчиликлар ҳам аниқланди. Хусусан, мусиқа тўгараклари мактабдан мустақил равишда ажратилиб, маданият бошқармаси тасарруфига ўтказилгани, кадрларни ўқитиш ва ишга жойлаштириш масалалари, мусиқа мактабларининг аҳоли турар жойларига қулай бўлмаган ҳудудларда жойлашуви ёки бир туманда фақат 2-3 та мусиқа мактабларининг ташкил этилгани ва унинг бугунги эҳтиёжлар учун етарли эмаслиги каби муаммоли масалалар кўтарилди.\nЎқитувчи-педагог сифатида шуни айтишим мумкинки, мусиқа бола камолотига, руҳиятига катта таъсир кўрсатувчи омиллардан бири сифатида кўрилади. Мусиқа билан шуғилланувчи болаларнинг табиатида фанларни яхши ўзлаштириш, бўш вақтини кераксиз машғулотларга сарфламаслик, эстетик жиҳатдан баркамол, ўзини маданиятли тута билиши каби фазилатларни кузатиш мумкин. Демак, соҳани ривожлантириш, баркамол авлод тарбияси учун нақадар муҳим омил эканлиги янада ойдинлашади.\nБеш муҳим ташаббусда ёшларни китобхонликка жалб қилиш, бугунги олиб борилаётган ёшларга оид Давлат сиёсатини келгусида ҳам изчил давом эттириш назарда тутилган. Муҳтарам Президентимиз ташаббуси билан барча депутатлар ўзлари билим олган таълим муассасаларига ташриф буюриб, “китоб улашиш” акциясида фаол иштирок этгани барчани бирдек қувонтирди. Бу каби хайрли ишларнинг бардавом бўлиши, албатта, бу йўналишда мақсад қилинган натижаларга етишишда камарбаста бўлиб хизмат қилади.\nПрезидентимизнинг шу йил 16 май куни Андижон вилояти фаоллари билан бўлган учрашувида ислоҳотлар замирида халқимиз ҳаётини яхшилаш, фарзандларимизнинг эртанги кунига замин яратиш мақсади мужассам эканлиги таъкидлаб ўтилди. Албатта, бунинг учун ҳар биримиз, хоҳ у раҳбар бўлсин, хоҳ фуқаро ислоҳотларнинг иштирокчиси сифатида бевосита ҳаракат қилиши лозим. Шундагина ислоҳотлар ҳар бир хонадонга, оилага етиб боради. Халқимиз рози бўлса, давлатимизда қут-барака, бошлаган ишимизда самара бўлади.\nМиробод тумани 110-мактаб директори


Уй-жой кўчмас мулкини ҳадя қилишда солиқлар тўлаш зарурми\nЯқин қариндош бўлган жисмоний шахсга квартирани ҳадя қилишда ЖШДС вужудга келадими? Нотариуснинг айтишича, биз солиқлар тўлашимиз кераклигини айтди, айнан қандай солиқлар эканлигини эса тушунтириб беролмаяпти. СКда бир жойда ушбу вазият солиқ солинадиган манба сифатида киритилган, бошқа жойда эса бундай эмаслиги ёзилган. Аниқлаштириб олишга ёрдам беринг, илтимос.\nВазиятни “Норма” эксперти Виктория БЕЗГИНА тушунтирди:\n- Ҳадя шартномасига мувофиқ бир тараф (ҳадя қилувчи) бошқа тараф (ҳадя олувчи)га ашёни текинга мулк қилиб беради ёки бериш мажбуриятини олади . Кўчмас мулкни ҳадя қилиш шартномаси нотариал тасдиқланиши ва давлат рўйхатидан ўтказилиши лозим . Кўчмас мулк объектига бўлган ҳуқуқларни Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ер тузиш ва кўчмас мулк кадастри давлат корхонасининг филиаллари тегишли туманларда (шаҳарларда) давлат рўйхатидан ўтказади.\nҲадя шартномаси ва кадастр ҳужжатлари расмийлаштирилгандан кейин мулк ҳуқуқи ҳадя олувчига ўтади .\nАриза берувчи битимни нотариал тасдиқлаш учун нотариал идорага :\nЯИДХПда шахсий кабинет орқали электрон аризани бевосита тўлдириш йўли билан;\nкадастр йиғмажилди, паспорт ёки шахсни тасдиқловчи бошқа ҳужжат билан ўзи келиб мурожаат қилиши мумкин. Электрон ариза давлат божи ундирилгандан сўнг ариза берувчининг номидан нотариал идоранинг ходими томонидан тўлдирилади. Солиқлар, коммунал хизматлар ва электр энергияси бўйича қарздорлик, кўчмас мулкка нисбатан тақиқ ва хатлаш мавжудлиги тизим орқали автоматик тарзда текширилади.\nБитимни нотариал тасдиқлаш учун қуйидаги ҳужжатлар тақдим этилади:\nхусусийлаштирилган кўчмас мулкни бошқа шахсга ўтказишда - кўчмас мулкни хусусийлаштиришга розилик берган шахсларнинг нотариал тасдиқланган розилиги, шунингдек Давлат активларини бошқариш агентлигининг ҳудудий бошқармаларидан олинган хусусийлаштиришга розилик берган шахслар тўғрисида маълумотнома;\nагар кўчмас мулкнинг қурилиши тугалланмаган бўлса - ер участкасига ҳамда қурилиши тугалланмаган объектга бўлган ҳуқуқни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисида кўчмас мулк объектларига бўлган ҳуқуқларнинг давлат реестридан кўчирма;\nҲадя қилишнинг солиқ оқибатлари\nСолиқ тўловчига мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган мол-мулкни реализация қилишдан олинган даромадлар мулкий даромадларга киради . Мол-мулк текин ўтказилаётганлиги боис, ҳадя қилувчида ЖШДС солинадиган даромад вужудга келмайди.\nЖисмоний шахслардан текин олинган (шу жумладан ҳадя шартномалари бўйича) мол-мулк бошқа даромадларга киради ва резидентлар учун 12%, норезидентлар учун - 20% ставка бўйича ЖШДС солинади, агар халқаро шартномаларда ўзгача тартиб назарда тутилмаган бўлса .\nҲадя олувчининг даромади бу ҳолда ёки ҳадя қилувчи томонидан кўчмас мулкни сотиб олиш қийматидан ёхуд кадастр қийматидан келиб чиққан ҳолда ҳисоблаб чиқарилади.\nАгар кўчмас мулкни ҳадя қилиш яқин қариндошлар ўртасида амалга оширилса, ҳадя олувчи томонидан олинган даромадга ЖШДС солинмайди . Жисмоний шахснинг яқин қариндошлари унинг ота-онаси, туғишган ва ўгай ака-укалари ва опа-сингиллари, эри (хотини), фарзандлари, шу жумладан фарзандликка олинганлар, боболари, бувилари, неваралари, шунингдек эрининг (хотинининг) ота-онаси ҳисобланади .\nАгар уй-жой кўчмас мулкига мулк ҳуқуқини олгандан кейин ҳадя олувчи уни сотишга қарор қилса:\nуч йил ўтгандан кейин, унинг даромадига - ЖШДС солинмайди ;\nуч йилдан олдин, реализациянинг барча суммасига ЖШДС солинади. Мол-мулкни реализация қилишдан олинган даромадлар реализация қилиш суммасининг ҳужжатлар билан тасдиқланган уни олиш қийматидан ошган қисми сифатида аниқланади . Ҳужжатлар мавжуд бўлмаган тақдирда, кадастр қиймати ҳамда реализация қилиш нархи ўртасидаги ижобий фарқ даромад деб эътироф этилади.\nМазкур ҳолда кўчмас мулкни сотиб олишнинг ҳужжатли тасдиғи - ҳадя шартномаси, яъни ноль қийматда сотиб олиш мавжудлиги боис, реализация қилишнинг тўлиқ суммаси даромад деб эътироф этилиши керак.\nҲадя олувчида уй-жой кўчмас мулкига мулк ҳуқуқи пайдо бўлган ойдан бошлаб, у жисмоний шахслардан олинадиган мол-мулк солиғини тўлайди . Солиқни ҳисоблаб чиқариш солиқ солиш объекти жойлашган ердаги солиқ органлари томонидан амалга оширилади. Бунда бу солиқ тўловчининг яшаш жойига боғлиқ эмас. Кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларни давлат рўйхатидан ўтказишни амалга оширувчи органнинг маълумотлари асос учун олинади .\nЭслатиб ўтамиз! Эр ва хотиндан бирининг никоҳга қадар ҳадя тариқасида олган мол-мулки ўз мулки ҳисобланади ва бўлинмайди. Бу никоҳ давомида эр ва хотиндан бирининг ҳадя тариқасида олган мол-мулкига ҳам тааллуқли. Фараз қилайлик, никоҳ давомида эр-хотиннинг умумий мулки ёки улардан ҳар бирининг мол-мулки ёхуд эр ва хотиндан бирининг меҳнати ҳисобига қўйилмалар амалга оширилган. Агар улар ушбу мол-мулкнинг қиймати анча ошишига олиб келган бўлса (капитал таъмирлаш, қайта қуриш, қайта жиҳозлаш ва бошқалар), у уларнинг биргаликдаги мулки деб топилиши мумкин .\nЮридик шахс томонидан квартирани ҳадя қилишнинг солиқ оқибатлари ҳақида бу ерда ва бу ерда ўқинг.


12:00 / 14.12.2021 1908 pdf Ўқиш режими + -\nАгар эътибор берилган бўлса, ушбу мақолада Қуръонни бошқа алифбода ёзиш мумкин эмаслигига ўттизга яқин нақлий ва ақлий далилар билан бирга яна шунча ададда аввалги ва кейинги уламоларнинг фатволари жамланган. Лекин бу ушбу мавзудаги барча далиллар дегани эмас, балки улар биз қидириб топган ва танлаганларимиз, холос. Аслида улардан бир ё иккитаси ҳам далил маъносида кифоя қилса-да, уларнинг ҳар бири фикрни таъкидлаши ва қувватлаш билан бирга, бу борадаги илмимизнинг чуқурлашишига ва тушунчаларимизнинг кенгайишига хизмат қилишини эътиборга олиб, далилларни кўпроқ келтирилди. Уларнинг хулосаси сифатида қуйидагиларни айтиш мумкин:\nМусҳафни араб ҳарфларида ёзганда Қуръонга нолойиқ хатда ёки расмга эргашмай ёзиш жоиз эмас, ҳаром, бидъат ҳисобланади. Қуръони Каримнинг ҳаммаси ёки бир қисмини, ҳатто бир оятини араб алифбосидан бошқа алифбода ёзилса, у Қуръон ҳисобланмайди. Бунда уни қанчалар бехато ва яхши ниятда ёзмасин, барибир динда бидъат қилган, ҳаром иш қилган бўлади. Агар бундан Қуръонга бирор зиён келтиришни қасд қилган ёки унга рози бўлган бўлса, Аллоҳ асрасин, иймондан ажраб қолади.\nУламоларимиз айтадиларки, Аллоҳ таолонинг Қуръони Каримни қиёматгача сақлашни ваъда бериши мусулмонлардан уни муҳофаза этиш масъулиятини кўтармайди, балки бу Аллоҳнинг иродаси кетган иш бўлиб, унга қарши юрмаслик, қўлидан келганича мана шу йўлда хизмат қилиш лозимлигини англатади. Маълумки, Аллоҳ таоло Ислом динини Ўзининг охирги дини ўлароқ қиёматгача сақлашни ваъда қилган, чунки энди дин келмайди. Аммо бу сўз мусулмонлар ўз динларини нима қилсалар қилаверсинлар, дегани эмас. Исломнинг барқарорлиги учун эса, Қуръони Каримни муҳофаза қилиш лозим. Шу боис, Ислом шариати мусулмонларга Қуръонни муҳофаза қилишни вожиб қилган. Бу йўлда ҳар бир мусулмон қўлидан келган ҳаракатни қилиши фарз ҳисобланади.\nШунинг учун ҳам Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам оятларнинг бирортасини ҳам қўймай нозил бўлиши билан мирзаларга ёздириб қўйганлар ва уни саҳобаларга ҳарфма-ҳарф таълим бериб ёдлатиб борганлар. Шунинг учун ҳам саҳобаи киромлар Қуръонни аввалига бир муқовага жамлаб, кейин ундан нусха кўчириб, марказий шаҳарларга юбориб, бутун Ислом оламида Қуръонни мана шу мусҳафлар асосида ўқиш ва ёзишни жорий қилганлар. Айнан шу сабабдан барча аввалгию кейинги уламолар Қуръонни маълум расмга хилоф суратда ёзиш жоиз эмаслигига ижмоъ қилганлар ва Қуръонга ўзича бирор ҳарф қўшиш ёки ундан камайтириш кишини куфрга олиб боради, деб фатво берганлар. Айнан шунинг учун ҳам охирги ўн йилликларда қорилар орасида Қуръондаги битта ҳарфнинг талаффузида салгина хато тарқалган эди, қироат илми уламолари бу ҳақида махсус фатволар чиқариб, бутун Ислом оламига жар солдилар. Шу боис ҳозирги кунда барча жойларда Қуръони Каримни махсус мутахассис уламолар ҳайъатининг рухсати билан чоп қилиш йўлга қўйилган.\n2. Ҳар қандай диний маълумотларни Диний Қўмита ва мўтабар уламоларнинг рухсати билан чоп этиш, Қуръони Каримнинг матни ва тафсирини соҳа мутахассисларининг махсус рухсатларисиз чоп этмаслик.\nGozal 23:01 / 14.12.2021\nАсалому алайкум Аллохим ўзи рози болсин,шу мақолани бир китопча шаклида чиқарилса янахам кўпроқ одамла оқиган билган боларди,мақол учун кўптан кўп рахматлар Аллохим икки дунё саодатига етиштирсин.\nМана бу аёлга қарасангчи?\n13:55 / 07 март 3031\n13:00 / 14.12.2021 727\n2080 13:30 / 05.01.2021\n3637 14:52 / 14.05.2019\n21164 12:19 / 15.08.2018\n2558 13:30 / 16.06.2020


Рамзан Қодиров сайловда 997 фоиз овоз тўплаб жаҳон рекордини ўрнатди 27-09-2021, 18:21 | Zamin.uz\nЧеченистон Республикаси раҳбари Рамзан Қодиров 17—19 сентябрь кунлари бўлиб ўтган республика раҳбари сайлови натижалари бўйича жаҳон рекордини ўрнатди — сайловчиларнинг 99,7 фоизи унга овоз берган. Бу ҳақда «Интеррекорд» рекордларни рўйхатга олиш халқаро агентлиги хабар берди.\n«Минтақа раҳбари сайловларидаги энг кўп овоз — 99,7 фоизни Рамзан Қодиров Чеченистон Республикаси раҳбарлиги учун ўтказилган сайловда қўлга киритди», — дейилади хабарда.\nЧеченистон фуқароларининг сайловдаги иштироки 94,42 фоизни ташкил этди — Қодировни Чеченистон Республикасининг 711 973 аҳолиси қўллаб-қувватлади. Чеченистон раҳбарлигига бошқа номзодлар Холид Накаев ва Исо Хожимуродов мос равишда 0,12 ва 0,15 фоиз овоз олди.\n25 сентябрь куни Рамзан Қодиров Россия президенти Владимир Путин ва Давлат Думаси сайловида ғалаба қозонган партия раҳбарлари билан видеоселектор учрашуви чоғида, республикадаги Россия Коммунистик партияси ва Либерал-демократик партияси қўлга киритган натижаларни кулиб эълон қилган.\nПутин, ўз навбатида, бу рақамлар ҳақиқий эмасдек туюлиши мумкинлигини таъкидлади. Бироқ унинг сўзларига кўра, агар минтақада амалга оширилган барча ишларга, жумладан, Грозний шаҳрининг қурилишига назар ташланса, у ҳолда сайловчиларнинг хоҳиш-истаклари тушунарли бўлади.\nЧеченистон раҳбари — Россиянинг ўз лавозимини узоқ вақтдан бери эгаллаб келаётган губернатори. У 2007 йилдан буён Чеченистонни бошқаради (2011 йил 5 апрелгача — республика президенти сифатида). Минтақа раҳбари этиб тайинланган вақтда у 30 ёшда эди. “Замин” янгиликларини “Youtube”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Дунё » Рамзан Қодиров сайловда 99,7 фоиз овоз тўплаб, жаҳон рекордини ўрнатди


Туркияда коронавирус туфайли кафе ва ресторанлар ёпилди. Дам олиш кунлари комендантлик соати эълон қилинди - Daryo\n10:07, 18.11.2020 13223\nТуркияда коронавирус туфайли кафе ва ресторанлар ёпилди. Дам олиш кунлари комендантлик соати эълон қилинди\nТуркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон мамлакатда коронавирус туфайли янги чеклов чораларини эълон қилди, деб ёзади Meduza.\nСавдо марказлари, бозорлар ва сартарошхоналар фақат кундузги вақтда — 10:00 дан 20:00 гача ишлаши мумкин. Бар ва ресторанлар егулик ва ичимликларни уйга олиб кетиш учунгина ишлайди. Барча кинотеатрлар камида йил охиригача ёпилади, мактаблар масофавий таълимга ўтказилади.\nДам олиш кунлари Туркияда комендантлик соати эълон қилинди, 20:00 дан 10:00 гача кўчага чиқиш тақиқланади.\nСўнгги кунларда Туркияда ҳар куни коронавирусга чалиниш билан боғлиқ уч мингдан ортиқ ҳолат қайд этилмоқда; бу рақам тез ўсмоқда — октябрь охирида ҳар кунги кўрсаткич икки минг кишидан ошмаётган эди. Апрелдаги авж нуқта вақтида Туркияда кунига 4,5 мингдан зиёд киши касалланаётган эди.\nСўнгги маълумотларга кўра, Туркияда пандемия бошидан буён 421,4 минг киши коронавирусга чалинган, 11,7 минг нафари вафот этган, яна 359 минг бемор соғайган.\n21:59, 30.09.2020 120277\n12:33 Бугун 1838\n08:39, 10.05.2021 111532\n22:41, 09.05.2021 77500\n17:13, 10.05.2021 73736


Ҳар кимнинг ўз ризқи бор - Hidoyat.uz\nҲар кимнинг ўз ризқи бор\nАсосий саҳифа Мақолалар Ҳар кимнинг ўз ризқи бор\nЭй одам фарзанди, агар дунё ахтариб етти қат ернинг қаърига кирсанг ҳам ўзим тақсим қилиб қўйган ризқдан заррача ҳам миқдорда зиёда қилмасман.\nБир савдогар донишманд ҳузурига келиб, ўзининг оғир аҳволидан шикоят қилди: “Шаҳарда менга рақобатчи пайдо бўлди. Моллари хилма-хил, нархи арзон. Мижозларим мени тарк этишяпти. Бу аҳволда касодга учрашим мумкин. Эй донишманд, маслаҳат бер…” Донишманд ғамгин савдогарга диққат билан боқиб, сўради:\n– “Отни суғоргани дарёга олиб борсанг, у сув ичишдан аввал ер тепиниб пишқиради. Бунинг сабабини биласанми?”\nСавдогарнинг жаҳли чиқиб, донишмандга деди: “Ҳузурингга оқилона маслаҳат сўраб келсам, сен менга аллақандай бемаъни савол беряпсан!” “Ҳозир буни ўзинг тушуниб оласан, – деди донишманд. – От дарёга энгашганида, сувда ўзининг аксини кўради. Уни рақиб – бегона от, деб ўйлаб, ҳайдамоқчи бўлади, пишқириб, ер тепинади. Отдан фарқли ўлароқ, дарё суви ҳаммага етишини Сен яхши биласан-ку…”\n– “Менинг бошимдаги мушкул савдоларга онгсиз отнинг нима алоқаси бор?!”\n– “Эҳ, дўстим, Яратганнинг неъматлари ҳаммага етишини англамаган ўша онгсиз от аслида – сенсан! Сув олдида ер тепинаётган отга ўхшаб, тасаввурингдаги рақобатчини қўрқитишга, ҳайдашга уриняпсан. Пул ва бойлик ҳаммага етади. Бор, ишингни ҳалол ва виждонан бажаравер. Топган-тутганинг ва ризқинг Аллоҳнинг сенга инояти. Уни ҳеч ким ўзгартира олмайди. Рақобатчиларинг – сувдаги аксинг кабидир”.\nХулоса: «Сен учун» деб ёзилган нарса заиф бўлишингга қарамай сенга келади. «Сен учун эмас» деб ёзилган нарсага кучли бўлишингга қарамай ета олмайсан. На чумоли заиф бўлгани учун оч қолади ва на шер панжаси қувватининг зўрлиги билан доим қорин тўйдира олади.\nҲамманинг ўз ризқи бор.\nРизқингни ошиғу кам қилиб бўлмас,\nОз-кўп деб кўнгилга ғам қилиб бўлмас.\nБу ишлар сен-менинг қўлимиздаги\nМум эмас-да, эзиб хам қилиб бўлмас.\nБ.Хайдаровнинг «Инсоннома» китобидан


Жәрдемди соратпағай, бирақ Қанлыкөлли пуқара ҳәкимияттан жәрдем сораўға мәжбүр – Kar24.uz\nЖәрдемди соратпағай, бирақ Қанлыкөлли пуқара ҳәкимияттан жәрдем сораўға мәжбүр\n09.07.2021 446 views0\nKar.24.uz сайтына Қанлыкөл районы “Бостан” АПЖ аймағы турғынынан мүрәжат келди. Онда жазылыўынша, Қанлыкөл районы “Бостан” АПЖ аймағында жасаўшы пуқара Қошпанов Жолдасбайға тийисли турақ жайдың бүгинги аўҳалы авариялық жағдайға келип қалған. Пуқараның айтыўынша, 2021-жылдан бери барлық сайтларға мүрәжат жоллаған. Бирақ, усы күнге шекем ҳеш кимнен ҳеш қандай жәрдем болмаған. “Шаңарақта тек ғана келиншегим екеўимиз турамыз. Жаңа жай салыўға финанслық жақтан қурбымыз жетпейди. Бул машқала бойынша бизге көмек бериўин сораймыз”, – дейди пуқара.\nДурыс, мәмлекет ғазнасы таўсылмас кән емес, оның да баратуғын жери бар. Бирақ, ҳәкимият саўап ушын жәрдем берсе нур үстине ағла нур болар еди. Қанлыкөл көпшилик мүрәжатке тыныш турыў сиясатын әмелге асырады. Бәлким, бул мүрәжатқа басқа жәрдем нәзери менен қараған мақул болар. Себеби, ол бүгин көмекке, ҳақыйқатында да мүтәж шығар?\nҲәкимият мәселени үйренип, тийисли шешим қабыл етиўине исенемиз.\nОқытыўшылардың мийнет дем алысы пулы кешигиў себепли наразылық пайда болды. Пул узағы менен 12-июлға шекем түседи\n8-июлдан баслап қамақханаларда арнаўлы контингентлер менен ушырасыў тоқтатылды


«Ўзгидромет» об-ҳаво бўйича шошилинч хабар эълон...\n09.12.2021 11:12 0 7371\n«Ўзгидромет» хабарига кўра, жорий йилнинг 12-15 декабрида Ўзбекистон ҳудудига Каспий денгизи ҳудудларидан нам ҳаво, сўнгра Урал ҳудудларидан совуқ ҳаво массалари кириб келади.\n12-14 декабр кунлари республикада вақти-вақти билан ёғингарчилик (ёмғир, қорга айланади) бўлади.\nТоғ ва тоғ олди туманларда 12-13 декабр кунлари ёғингарчилик (ёмғир, қор) кузатилади, айрим ҳудудларда кучли ёғингарчилик кутилмоқда. Шунингдек, баъзи жойларда шамол 15-20 м/с гача кучайиши мумкин.\nРеспублика бўйича ҳаво ҳароратини меъёрдан 8-10° пасайиши кутилмоқда.\n13-15 декабр кунлари ҳаво ҳарорати кечалари 3-8° совуққача, кундуз кунлари 0-5° илиққача, шимолда кечалари 7-12° совуққача, баъзи жойларда 14-16° совуққача, кундуз кунлари 3° совуқ 2° илиққача пасаяди.\nЖамият 14/01, 10:02\nЖамият 24/12, 12:48\n«Ўзгидромет» ҳайдовчиларни жиддий огоҳлантирди\nЖамият 20/12, 10:49\n«Ўзгидромет» навбатдаги шошилинч баёнот билан чиқди


Янги босқичга ўтган бўламиз | Ўзбекистон Халқ демократик партияси\nЯнги босқичга ўтган бўламиз\n2022-06-23 11:53:27 233\nБугун демократик принцип ва тамойиллар асосида чинакам фуқаролик жамиятини ривожлантириш йўлида жамиятимизда олиб борилаётган ислоҳот ва янгиланишлар сабаб парламент ва маҳаллий Кенгашлар янгича шароит ва услубда фаолият олиб бораётир. Бу имконият ва сиёсий фаоллик депутатларимизга маҳаллий Кенгашларнинг ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш, ижро этувчи ҳокимият идоралари фаолияти устидан назорат ўрнатиш ва одамларни ўйлантираётган муаммоларни ҳал қилишда давлатимиз раҳбарининг тавсия ва кўрсатмаларидан сўнг анча жонланди. Тан олиш керакки, бундай очиқлик, шаффофлик, сўз эркинлиги ва демократик принциплар Президент сиёсий иродаси билан боғлиқдир.\nШунинг учун Президентимиз Конституцион ислоҳотлар муҳокамасига оид йиғилишда яна бир бор давлат ҳокимияти ва бошқаруви тизимини ислоҳ қилиш мавзусига тўхталди. Бу ҳам бўлса, жойларда ҳокимлар ва маҳаллий Кенгашлар ваколатини ажратиш билан боғлиқ масала. Давлатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёев Президентлик лавозимига киришиш тантанали маросимдаги нутқида ҳам халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлари ҳамда ҳокимларнинг ваколатларини аниқ белгилашга оид қонуний асосларни яратиш вақти келганлигини таъкидлаб ўтдилар. Бу бежизга эмас. Амалга оширган ислоҳотлар натижасида маҳаллий Кенгашлар, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг ваколатлари кенгайди. Шундан келиб чиқиб, ҳокимлар бир вақтнинг ўзида халқ депутатлари Кенгашларига ҳам бошчилик қилиши ҳақидаги қоидани Конституциядан чиқариб ташлаш таклифи илгари сурилмоқда. Бу ислоҳотнинг жорий этилиши ҳокимият ваколатларининг бўлиниш принципини маҳаллий даражада татбиқ этишга, маҳаллий Кенгашлар фаолияти самарадорлигини, ҳокимларнинг халқ вакиллари олдидаги масъулиятини оширишга олиб келади. Ҳудудларда халқ манфаатларини тўлиқ таъминлашга, ҳокимликлар фаолияти устидан Кенгашлар ва жамоатчилик назоратини кучайтиришга хизмат қилади.\nТан олиш керак, ҳокимликлар қарорларини маҳаллий кенгашлар тасдиғидан ўтказиш амалиёти йўлга қўйилгани сабабли норозиликларга олиб келадиган ноқонуний қарорлар қабул қилиниши камайди. Аммо қизиғи шундаки, қарорларнинг ҳаққонийлигига баҳо берадиган, уни тасдиқлайдиган кенгашларга ҳокимлар раислик қилади. Бу ҳолат давлатимиз раҳбари томонидан ҳам танқид қилиниб, маҳаллий кенгашларга ҳокимлар раислик қилиши амалиётига барҳам бериш зарурлиги таъкидланди.\nГап шундаки, кимки ҳоким қароридан норози бўлса, идорама-идора, судма-суд юришига тўғри келар, адолатни тиклашга эса камдан-кам ҳолда эришилган. Фуқаролик жамияти асосларидан бири халқ иродаси бўлса, ҳудудлардаги ижтимоий-иқтисодий, сиёсий ва маънавий-руҳий ҳолатига фақат ҳоким жавобгар ё масъул эмас. «Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунининг моҳиятини чақсак, вилоят, шаҳар ва туманлардаги муаммо ва масалаларда маҳаллий ҳокимлик раҳбарияти қатори халқ вакиллари, яъни халқнинг хоҳиш-иродаси билан сайланган депутатлар ҳам масъулдирлар. Шундай экан, бу борада мувозанат муҳим роль ўйнайди. Нуқул ҳоким қарор қилган, кўрсатма берган, режалаштирган масалаларни кўриш, қарорларини қабул қилиш эмас, депутатлар илгари сурган, эътироз билдираётган, таклиф этаётган масалалар амалда ҳам эътиборга олиниши керак. Бу борада ҳам анча ижобий ўзгаришлар бор, аммо муаммолар ҳам талайгина. Бу ҳолатни бартараф этиш учун босқичли ислоҳотлар зарур.\nДемак, ҳокимнинг Кенгаш раиси мақомини бекор қилиш жараёни кун тартибига чиқади. Албатта, бу тизимга зинама-зина, тажриба ва кўникмаларни шакллантириш, шароитларни ўрганиб ўтилмоқда. Яъни кўриладиган чоралар, қабул қилинадиган қарор ва ишлаб чиқиладиган қонунлар амалда ўзини тўлиқ намоён этиб, аҳоли онгида «ҳоким» ва «депутат» тушунчалари янгиланиши керак. Ана шунда амалий натижаларга эришган бўламиз.\nАгар ҳоким депутатларга раислик қилиши ваколати бекор қилинса, Кенгаш раиси сайланса, фуқаролик жамияти ривожланишининг янги босқичига ўтган бўламиз. Қолаверса, ҳудудий раҳбарлар ўзгаргани билан стратегик вазифалар, мақсадлар ўзгармайди.\nЎзбекистон янги марралар сари олдинга илдамламоқда. Изланиш, рағбат, ижод баробарида эркинлик бу борада муҳим омил бўлиб хизмат қилмоқда. Янги давр, янгича руҳ ва истиқболли лойиҳалар самарасидан Ватанимиз билан шу юртнинг фарзанди эканлигимиз билан фахрлансак арзийди. Тарих зарварақларида бу йиллар Ўзбекистондаги янги уйғониш даври сифатида ҳам ёзилажак. Бунинг учун эса ҳар биримиз фуқаролик позициямизда қатъий туриб, билимимиз, меҳнатимиз, жасорат ҳамда садоқатимиз билан эл-юрт учун ишлашимиз ва яшашимиз керак.\nДепутат Олий Мажлис Партия муносабати Конституцияга таклиф


Мақолалар мазкур саъна бўйича сараланган: Вторник, 26 Апрель 2016\nСреда, 27 Апрель 2016 00:00\nЎзбекистон — Россия: Стратегик шерикликнинг янги босқичи\nАввал хабар қилинганидек, Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримов Россия Федерацияси Президенти Владимир Путиннинг таклифига биноан 25-26 апрель кунлари расмий ташриф билан ушбу мамлакатда бўлди.\nИқтисодий алоқалар истиқболлари\nПойтахтимизда Ўзбекистон Республикаси ва Хитой Халқ Республикаси ўртасида иқтисодий ҳамкорликни ривожлантириш истиқболларига бағишланган халқаро илмий-амалий конференция бўлиб ўтди.\nЭлектрон тижорат — ривожланиш омили\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасида электрон тижорат соҳасида қонун ҳужжатларини такомиллаштириш масалаларига бағишланган семинар бўлиб ўтди.\nБаркамол авлод — келажак пойдевори\nПойтахтимиздаги Ёшлар ижод саройида республика ва халқаро миқёсда турли соҳаларда муваффақиятларга эришаётган иқтидорли ёшлар фаолиятини акс эттирувчи “Баркамол авлод — келажак пойдевори” деб номланган фотокўргазма очилди.\nКичик бизнес ва тадбиркорлик равнақида муҳим босқич\nМамлакатимизда изчил амалга оширилаётган ислоҳотлар туфайли кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларининг иқтисодиётдаги ўрни тобора мустаҳкамланмоқда. Бунда соҳа вакилларига берилаётган имконият ҳамда имтиёзлар кўлами тобора кенгайиб бораётгани, айниқса, муҳим омил бўлаяпти.\nҚурилиш материаллари кўпаймоқда\nШўрчи туманидаги “Цемент металл савдо” масъулияти чекланган жамияти қурилиш материаллари ишлаб чиқаришга ихтисослаштирилган. Яқинда бу ерда 180 миллион сўм сармоя эвазига томёпқич тайёрлашга мўлжалланган янги лойиҳа амалга оширилди.\nФахрийлар доимо эъзоз ва эҳтиромда\nКексаларга иззат-икром кўрсатиш халқимизга хос эзгу қадриятлардан бири бўлиб, улуғ мақсадлар йўлидаги саъй-ҳаракатларимизни уларнинг маслаҳати ва дуолари билан бошлаймиз, нуронийларимизнинг бой ҳаётий тажрибаларига таянамиз. Мана шу азалий анъана, олижаноб фазилат бугун давлатимиз сиёсатида ҳам ўзининг ёрқин ифодасини топмоқда.\n«Янада юксак марраларни эгаллаймиз!»\nНаманганда мустақиллигимизнинг йигирма беш йиллигига бағишлаб “Ким эдигу ким бўлдик, эртага қандай юксак марраларни эгаллашимиз керак?” мавзуида ўтказилган тарғибот тадбирларида ёшлар ўз фикрларини ана шундай изҳор қилдилар.\nШҲТ фаолияти бўйича жамоатчилик фикри\nҲамюртларимиз пойтахтимизда ташкил этиладиган ШҲТнинг Тошкент саммитини жорий йилдаги энг асосий сиёсий воқеалардан бири деб ҳисоблайди.


'Дилмурод Саййид қамоқхонада оддий ҳаракатланганда ҳам югуриб юришга мажбур' - BBC News O'zbek\nImage caption Дилмурод Саййид 50 ёшини қамоқхонада қаршилади.\nЎзининг 50 ёшини тутқунликда нишонлаган таниқли журналист ва инсон ҳақлари фаоли Дилмурод Саййидни Навоийдаги қамоқхонада бориб кўрган яқинлари унинг қамоқхонада сақланиш шароитидан хавотир билдирганлар.\n29 апрел куни Дилмурод Саййид 50 ёшга тўлди.\nУнинг аҳволини кўриб қаттиқ ташвишланганларини айтган яқинлари мутасадди ташкилотларга мурожаат қилганлар.\n"Дилмурод Саййид олдингидан анча озган, қаттиқ толиқиши сезилиб турибди. Айниқса, кейинги бир ярим ой давомида қонунга зид узлуксиз талаблар асабини анча толиқтирганлигии айтди", дейишган журналистнинг яқинлари.\nМурожаатда айтилишича, Дилмурод Саййид сақланаётган жазони ижро этиш муассасаси ходимлари ҳар куни уни бир неча марта ҳарбийча юриш(строевой шаг)га мажбур қилмоқдалар.\nУ бир жойдан иккинчи жойга боргунча эмас, оддий қадам ташлаб эмас, югуриб бориш талаб қилинмоқда, дейишган қариндошлари.\nМасъул идораларга ёзилган мурожаатда, бундай муомаланинг "аввало, Саидов Дилмуродга нисбатан "руҳий ва жисмоний қийноқ", "соғлиги учун хавфли ҳолатлар", деб биламиз", дейилади.\n"Бундай ғайриинсоний ва ғайриқонуний муносабатларга масъуллар(ГУИН, прокуратура, ЖИЭМ раҳбарлари) эътибор қаратишлари шарт", деб ёзганлар Дилмурод Саййид яқинлари ўз мурожаатларида.\nБир неча кун олдин АҚШ Давлат департаменти Жаҳон Матбуот эркинлиги куни арафасида Ўзбекистон қамоқхонасида сақланаётган Дилмурод Саййиднинг аҳволига эътибор қаратганди.\nДилмурод Саййид ўзининг танқидий мақолалари билан танилган.\n2005 йил ноябрида "Адвокат" рўзномасида Дилмурод Саййиднинг "Йўқ ҳақида бадиҳа"си нашр этилган, газетанинг мақола эълон қилинган сони дўконлардан йиғиб олинган, кўп ўтмай "Адвокат" рўзномаси ёпилган.\nДилмурод Саййиднинг "Йўқ ҳақида бадиҳа"си\nЖурналист фермерларнинг ҳуқуқлари маҳаллий амалдорлар томонидан поймол этилаётгани ҳақида мақолалар ёзган, унинг мақолалари қатор мустақил ва мухолифат веб-сайтларида эълон қилинган.\nДилмурод Саййид Ўзбекистондаги "Эзгулик" инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамиятининг аъзоси бўлган.\nДилмурод Саййидга 2009 йил февралида қўйилган таъмагирлик ва порахўрлик айбловлари ва маҳкама кенг миқёсда сохталаштирилган деб кўрилади.\nСамарқанддаги маҳкама журналистни таъмагирлик, катта миқдорда пора талаб қилишда айбдор деб топиб 12,5 йиллик қамоқ жазосига ҳукм этган эди.\nОзодликдан маҳрум этилиши ортидан журналист силга чалинган, ҳозир Дилмурод Саййиднинг оғирлиги 58 килограммдан ҳам камайиб кетгани хабар қилинган.\nЎтган йили Дилмурод Саййиднинг онаси Ҳамди Толипова БМТ Бош котиби Пан Ги Мунга мурожаат билан чиққан.\nДилмурод Саййиднинг 'Йўқ ҳақида бадиҳа'си


Аргентина: дунёдаги биринчи аёл президент, улкан музлик ва китлар » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nАргентина биринчи навбатда жаҳонга буюк футболчилар Диего Марадона ва Лионель Мессини, шунингдек, 2009 йили ЮНЕСКОнинг номоддий маданий мерос объектлари сирасига киритилган жуфтлик рақсларини туҳфа этгани билан машҳурдир. Лекин ушбу мамлакат бошқа ажойиботлар ва ўзига хосликларга ҳам эгадир. Қуйидаги мақолада Аргентина ҳақида туристлар билиши лозим бўлган асосий фактлар келтирилади. Аргентинада ёз бизнинг қишки ойларимизга тўғри келади: январь одатда иссиқ келади. Айни Аргентинага саёҳат қилиш палласи! 2002 йилдан Буэнос-Айресда, 2010 йилдан бутун Аргентинада бир жинсли никоҳларни қайд қилишга рухсат берилган. Аргентина тарихида икки марта аёл президент бўлган – Исабель Перон (1974-1976) ва Кристина Киршнер (2007-2015). Аргентиналиклар жуда кўп гўшт ейишади. 2015 йили жон бошига 41.8 кг мол гўшти тўғри келган. Аргентина полицияси биринчи бўлиб шахсни тасдиқлашда дактилоскопиядан фойдалана бошлаган. 1891 йили Хуан Вучетич бармоқ изларини таснифлашнинг ўн бармоқли тизимин ишлаб чиқди, шундан сўнг жаҳон криминалистикасида дактилоскопия амалиёти кенг тарқалди. Аргентина сайёҳлар орасида кўпроқ қуёшли юрт сифатида машҳур, аммо мамлакат жанубида улкан Перито-Морено музлиги жойлашгандир. У 250 кв км майдонни эгаллаган бўлиб, жаҳондаги учинчи энг йирик ичимлик суви захираси ҳисобланади. Аргентина тоғларида яшайдиган Анд кондорининг қанот ёзиш кенглиги 310 см ни ташкил қилади. Бу Ғарбий ярим шардаги энг йирик учувчи қушдир. Аргентинада энг йирик динозаврлардан бирининг қолдиқлари топилган. У фанда Argentinosaurus деб аталади. Бой табиати туфайли ЮНЕСКОнинг бутунжаҳон номоддий мероси рўйхатига киритилган Вальдес ярим оролига туристлар июндан декабрга қадар қатнайди. Бу ерга денгиз филлари, тюленлар ва жанубий китлар келади. Уларни катерда ёки қирғоқда туриб кузатиш мумкин. Ниҳоят, Аргентинада пластик жарроҳлик анча арзон туради. Бу мақсадда мамлакатга кўплаб чет элликлар келади. Manba: xabardor.uz


Япониялик дастурчи «iPhone Х» ёрдамида «кўринмас ниқоб» яратди\nЯпониялик дастурчи «iPhone Х» ёрдамида «кўринмас...\n29.12.2017 20:14 0 191\n«iPhone Х» ёрдамида «кўринмас ниқоб».\nЯпониялик ўйин дастурларини ишлаб чиқариш билан шуғулланувчи Казуя Ноширо «iPhone Х» имкониятларидан фойдаланиб «кўринмас ниқоб» яратишга муваффақ бўлди. Ноширо ниқоб билан боғлиқ ўз ишини блогига ёзиб қолдирди. Бу ҳақда «Verge»га таяниб, «NV.ua» хабар берди.\nНоширо ён атрофга ўгирилиб, бошини қимирлатганида унинг юзидаги ниқоб дастурчи орқасидаги деворнинг тасвирига тақлид қилди. Унинг ўз обуначиларига таъкидлашича, бу ихтирони ўзи яратган: Ноширо «iPhone Х»ни янги ўйинлар учун синовдан ўтказмоқда.\nОбуначиларнинг илтимосларига қарамай Ноширо ниқобнинг ишлаш принципи ҳақида батафсил маълумот бермади. Бироқ авваллига у ўзнинг ортидаги девор тасвирини яратгани, шундан сўни юзини «шаффоф» қилган ҳолда маскировка қилган бўлиши мумкинлиги тахмин қилинмоқда. Шу сабабли юзининг ўрнига видеода орқа фоннинг тасвири кўрсатилган.\nТехнология 27/12, 17:59\nХакер «iPhone Х»ни бузиб киришга мўлжалланган дастурни яратди


Мазкур тадбир Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепцияси ҳамда “Соғлом бола йили” Давлат дастурида кўзда тутилган устувор вазифалар ижроси, хусусан, маҳалла институтини ривожлантириш, ёшларни ҳар томонлама баркамол инсонлар сифатида вояга етказишда фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг ролини янада ошириш, бу борадаги тажрибаларни ўртоқлашиш мақсадида уюштирилди. Унда Япония, Жанубий Корея, АҚШ, Германия, Франция, Россия каби мамлакатлардан ташриф буюрган олим ва экспертлар, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати аъзолари, Қонунчилик палатаси депутатлари, Соғлиқни сақлаш, Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш ҳамда Халқ таълими вазирликлари, Касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши, “Камолот” ЁИҲ, бошқа давлат ва жамоат ташкилотлари вакиллари, олий ўқув юртлари профессор-ўқитувчилари, илмий тадқиқот институтлари экспертлари, маҳалла фаоллари, оммавий ахборот воситалари вакиллари қатнашди.\nЭътироф этилганидек, истиқлол йилларида мамлакатимизда соғлом ва баркамол авлодни вояга етказиш, уларни миллий урф-одат, анъана ҳамда қадриятларимизга ҳурмат руҳида тарбиялаш, спорт билан шуғулланишлари ва замонавий касб-ҳунарни эгаллашга бўлган интилишларини қўллаб-қувватлаш, бандлигини таъминлаш, тадбиркорликка жалб этиш, оилалар, айниқса, ёш оилаларнинг муаммоларини ўз вақтида ҳал қилиш, уларнинг манфаатларини қонун йўли билан ҳимоялашда фуқаролар йиғинларининг таъсири тобора ошиб бормоқда.\nХусусан, улар томонидан ёшларни ҳар жиҳатдан қўллаб-қувватлашга қаратилган хайрли ишлар рўёбга чиқарилаётир. Айни чоғда “Маҳалла” хайрия жамоат фонди ва юртимиздаги мавжуд 10 мингга яқин фуқаролар йиғинларининг ёшларни миллий қадриятларга ҳурмат руҳида тарбиялаш, уларнинг ҳуқуқий, ижтимоий-иқтисодий манфаатларини ҳимоя қилиш, жисмонан соғлом ва маънавий етук авлодни камолга етказиш, ўзлигимизга ёт бўлган зарарли таъсирлардан ҳимоялаш борасидаги аҳамиятини ҳеч нарса билан қиёслаб бўлмайди. Бунда, албатта, фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятининг ҳуқуқий асослари яратилгани ва замонга мос равишда такомиллаштириб борилаётгани муҳим омил бўлмоқда. Жумладан, Президентимизнинг 2014 йил 6 февралдаги “Ўзбекистон Республикасида ёшларга оид давлат сиёсатини амалга оширишга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори ҳамда “Соғлом бола йили” Давлат дастури бу йўналишдаги ишларни янги босқичга кўтарди.\nМазкур ҳужжатларда белгиланган кенг қамровли вазифаларни муваффақиятли адо этишда “Маҳалла” хайрия жамоат фонди, унинг ҳудудий тузилмалари ва фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органлари алоҳида ўринга эга. Шу йўналишлардаги ишлар, хусусан, маҳалланинг бу борадаги фаолияти хорижлик экспертлар томонидан катта қизиқиш билан ўрганилди.\nАнжуман иштирокчилари оналик ва болаликни муҳофазалаш, уларнинг соғлиғи ва репродуктив саломатликни мустаҳкамлаш, оилаларда тиббий маданиятни ошириш, ҳар томонлама баркамол авлодни камолга етказиш учун барча шарт-шароитни яратиш, уларда эркин фикрлаш кўникмасини шакллантириш, миллий анъана ва урф-одатлар асосида болаларни она-Ватан ҳамда истиқлол ғояларига муҳаббат ҳамда садоқат, миллий ва умуминсоний қадриятларга ҳурмат руҳида тарбиялашда ҳам маҳалла институти, хусусан, фуқаролар йиғинлари ҳузуридаги жамоатчилик комиссияларининг роли юқори эканлигини алоҳида таъкидлашди.\nЁшларни таълим ва спортга жалб этиш орқали улар ўртасида турли ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, ота-оналарнинг фарзанд тарбияси бўйича ҳуқуқий, маънавий-ахлоқий билимини ошириш мақсадида фуқаролар йиғинлари ҳузурида “Ота-оналар университети” ташкил этилиб, уларга аҳоли орасида ҳурмат-эътибор қозонган кишилар жалб қилинган. “Оила — маҳалла — таълим муассасаси” ҳамкорлигида амалга оширилаётган чора-тадбирлар ҳам бугун оилаларда маънавий муҳит барқарорлигини таъминлаш, фарзанд тарбиясида муҳим аҳамият касб этмоқда.\nМактаблар, коллежлар, академик лицейлар, маҳалла гузарларидаги спорт заллари, майдончалари ва иншоотларида оилавий спорт ҳамда ижодий тўгараклар ташкил этиш учун жорий йилда 400 миллион сўм ва маҳаллаларда замонавий болалар майдончаларининг намунавий лойиҳаларини ишлаб чиқиш ҳамда қуриш бўйича Фонд ҳисобидан 2 миллиард сўм сарфланиши кўзда тутилгани ҳам ёшлар камолоти йўлида амалга ошириладиган ишлар кўлами кенглигини кўрсатади.\n2013 йил якунларига кўра, маҳаллаларда ёшларнинг бўш вақтини мазмунли ўтказиш, уларни спортга кенг жалб этиш мақсадида “Футболимиз келажаги” ва “Маҳалламиз паҳлавонлари” спорт мусобақалари уюшқоқлик билан ўтказилди. Уларга 2 миллиондан зиёд ёшлар қамраб олинди. “Маҳаллам тарихини ўрганаман” кўрик-танлови эса ёшларнинг миллий қадриятларимиз, хусусан, ўзларининг маҳалласи тарихи, яшаш тарзи ва турмуш маданиятини чуқур ўрганишда муҳим омил бўлиб хизмат қилаяпти.\nБундан ташқари, маҳаллаларда 372 та болалар майдончаси қурилди, 902 таси таъмирдан чиқарилди, 1203 та майдончада эса ободонлаштириш ишлари бажарилди.\nХалқаро экспертлар маҳаллаларда изчил йўлга қўйилган жамоатчилик назорати пировард натижада ёшларни миллий урф-одатларга ҳурмат руҳида тарбиялаш ва уларни оммавий маданиятнинг салбий таъсирларидан ҳимоя қилишда ҳал қилувчи аҳамият касб этаётганлигини юқори баҳолашди.\nЖамоатчилик назорати “Оила — маҳалла — таълим муассасаси” ҳамкорлигини янада ривожлантириш, 9-синф битирувчиларини таълимнинг кейинги босқичига йўналтириш, касб-ҳунар коллежлари битирувчиларининг бандлигини таъминлашда, айниқса, яққол намоён бўлаётир. Ана шу мақсадда республикамиз маҳаллаларида йиғин раислари бошчилигида “Камолот” ЁИҲ, Хотин-қизлар қўмитасининг бошланғич ташкилотлари вакиллари ва бошқа ҳамкор ташкилотларнинг масъул ходимларидан таркиб топган 8 мингдан ортиқ жамоатчилик гуруҳлари тузилган. Бу эса ёшлар ўртасида жиноятчилик ва ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ҳамда ҳудудлар осойишталигини мустаҳкамлаш, маҳаллаларда ижтимоий-маънавий муҳит барқарорлигини таъминлашда қўл келмоқда.\nАнжуман доирасида “Ўзбекистонда маҳалла институти: тарихий тажриба ва замонавийлик” номли ҳужжатли фильм намойиш этилди ҳамда “Кучли давлатдан — кучли фуқаролик жамияти сари” номли китоб тақдимоти ўтказилди.\nХалқаро анжуман доирасида иштирокчилар Хонқа туманидаги Ойдин ҳаёт маҳалласи ҳамда Урганч шаҳридаги 1-болалар мусиқа ва санъат мактабига ташриф буюриб, яратилган шарт-шароитлар ҳамда уларнинг иш фаолияти, шунингдек, Хива шаҳридаги Маъмун академияси музейи ва Ичан қалъа обидалари билан яқиндан танишдилар.\nСўз — халқаро давра суҳбати иштирокчиларига\nМарказий Осиё ва Кавказ давлатларини ўрганиш институти ижрочи директори (Япония):\n— Мамлакатингизда амалга оширилаётган “Кучли давлатдан — кучли фуқаролик жамияти сари” стратегияси замирида кеча ва бугунни ўзида мужассам этган ҳаётий тамойиллар ўз ифодасини топган. Унинг моҳиятида аҳолининг турли ижтимоий гуруҳ ва қатламлари манфаатларини ўзида ифода этган мустақил, барқарор нодавлат нотижорат ташкилотлари, ОАВ ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари эркинлиги назарда тутилган. Бунинг учун пухта меъёрий-ҳуқуқий асос яратилгани, хусусан, ўзингизга хос “маҳалла” тушунчаси Конституциянгизда ўз ифодасини топгани таҳсинга лойиқ.\nМаҳалла — бу азалдан мавжуд бўлиб, бугунги кунда анъаналар ва қадриятларга асосланган демократик институтга айланган. Ушбу ноёб тузилма ёшларнинг камол топишида катта таъсирга эга. Тасаввур қилинг: маҳалладаги ҳар бир ўғил-қиз жамоатчилик назорати остида бўлади. Керак пайтда уларга ўгит ва панд-насиҳат берилади. Шу маънода, унинг ёш авлодни қўллаб-қувватлаш ва тарбиялаш борасидаги ролини бошқа ҳеч бир тузилма билан қиёслаб бўлмайди.\nТадбир доирасида маҳалла фаоллари, ўқитувчилар ва ёшлар билан суҳбатлашдик. Ёшларингиз одобли ва истеъдодли.\nҚисқача айтганда, маҳалла халқнинг маънавий ҳамда маданий қадриятларини сақлаш ва ривожлантиришда, шу билан бирга, мамлакатни модернизациялашда пойдевор бўлиб хизмат қилади.\nКанг Бонг КУ,\nХанянг университети қошидаги Осиё — Тинч океани тадқиқотлари институти профессори (Жанубий Корея):\n— Ўзбекистон аҳолининг ҳаёт даражасини ошириш, таълим ва тиббий хизматларнинг сифатини яхшилаш, ёшлар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб этиш ва спорт билан шуғулланишларини таъминлаш соҳасида улкан тажрибага эга.\nЭнг муҳими, маҳаллаларда, замонавий лицей ва коллежларда биз ўзига ишонган, миллий ва маданий бойликларга, халқингиз тарихига, жаҳон цивилизацияси қадриятларига ҳурмат ҳисси ривожланган ёшларни учратдик. Уларнинг чуқур билим олишга, ўз мамлакатининг муносиб фуқароси бўлишга, унинг ривожланишига ҳисса қўшишга ҳаракат қилаётганликларини кузатдик.\nАнжуманда ўзбек маҳалласи фаолияти, хусусан, унинг мамлакат эртаси ҳисобланган ёшларни баркамол инсонлар қилиб улғайтириш борасидаги бой тажрибаси билан танишдик.\nНью-Йорк давлат университети профессори:\n— Маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органларининг ўтмиши ҳар бир мамлакатда ўзига хос бўлиб, бу Ўзбекистонда ўзгачадир. Мажозий маънода айтганда, маҳаллани кўп қиррали қимматбаҳо тошга қиёслаш мумкин. Чиндан ҳам шундай. Бугун маҳалла томонидан 30 дан зиёд ижтимоий-иқтисодий йўналишдаги вазифалар муваффақиятли ҳал этиб келинмоқда. Аҳолини ижтимоий ҳимоялашдан тортиб, ёшларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, уларни миллий ва умуминсоний қадриятларга ҳурмат руҳида тарбиялаш, маҳаллий давлат ҳокимияти бошқаруви органлари фаолияти устидан жамоатчилик назорати олиб бориш ва яна кўплаб масалалар ушбу масканда амалга оширилади, деса, баъзи кишилар ишонмаслиги мумкин. Аммо амалда шундай.\nЎзбек маҳалласини бир неча йиллардан буён қизиқиш билан ўрганиб келаман. Ана шу тадқиқотлар натижасида бир хулосага келдим, яъни ҳақиқий демократия анъаналари маҳалла фаолиятида ўз ифодасини топган. Шунинг ўзиёқ Ўзбекистон демократик жамиятни ривожлантириш йўлидан дадил бораётганининг яққол далили, деб ҳисоблайман.\nУшбу ноёб институтни ўрганиш ва тажрибасини оммалаштириш мақсадга мувофиқ. Маҳалла мисолида биз ўзбек халқининг тафаккури ҳамда ҳаёт тарзига инсон ҳуқуқ ва эркинликлари қадриятлари сингиб бораётганлигини кўрдик. Ўзбекистонда ижтимоий соҳада пухта ўйланган сиёсат олиб борилмоқда, инсон ҳуқуқлари, хусусан, ушбу каломнинг тўлиқ маънода амалга оширилиши таъминланмоқда. Бу ташаббусларнинг марказида фуқароларни ижтимоий қўллаб-қувватлаб келаётган маҳалла туради.\nРоссия фанлар академияси Ижтимоий-сиёсий тадқиқотлар институти бўлим мудири:\n— Ҳар бир давлат учун ёшлар тарбияси ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Бу борада Ўзбекистонда тўпланган тажриба, айниқса, диққатга сазовор. Таълим муассасасидан ташқари, яна бир тарбия маскани — маҳалла институти борки, унинг ўрнини бошқа ҳеч бир тизим боса олмайди. Бу ерда ўспирин йигит ёки қиз доим маҳалла жамоатчилиги назоратида бўлади. Бундан ташқари, оила, маҳалла ва таълим муассасаси ўртасида йўлга қўйилган ўзаро ҳамкорлик ёшларнинг бўш вақтларини мазмунли ўтказиши баробарида, уларнинг турли зарарли йўлларга кириб кетишининг олдини олмоқда. Муҳими, бу тажриба амалда ўзини тўла оқлаяпти.\nМаҳалла анъаналарга ва замонавий жамиятни қуришга асосланган, айни чоғда ёшларга оид давлат сиёсати механизмларини амалга ошириш орқали ижобий ютуқларга эришишни таъминлаётган Ўзбекистоннинг ўзига хос ноёб тажрибасидир. Кўпчилик давлатларда ёшлар биқиқлашмоқда, ёши катталарни ҳурмат қилиш йўқолмоқда, миллий маданий қадриятлардан ўзларини четга олаяпти, авлодлар ўртасида узилиш кузатилаётир. Шу боис ҳам маънавий нуқтаи назардан халқингиз ижобий ютуқларга эришмоқда, ёшларни жамиятга ижтимоийлаштириш таъминланаяпти. Маҳаллаларда ота-оналар, кекса кишилар ҳамда қўни-қўшнилар ҳурмати юқори бўлиб, ушбу тажрибани бошқа давлатлар ҳам ўрганиши зарур.\nФранция Миллий ассамблеяси депутати,\n“Франция — Ўзбекистон” дўстлик гуруҳи раҳбари ўринбосари:\n— Маҳалла халқингизнинг катта бойлиги. Бу гапни бежиз айтаётганим йўқ. Маҳалла институти фаолиятини таҳлил қилиш асносида шу хулосага келдим. Бирор муаммо бўлса, дарҳол маҳаллага чиқасиз. Маҳалла фаоллари эса бу борада сизга яқиндан ёрдам беради. Буни ёшлар тарбияси йўналишида олиб борилаётган ишлар мисолида янада ёрқин тасаввур қилиш мумкин. Бола мактабдан келгач, ҳудуддаги фан ва спорт тўгаракларига жалб этилади, бўш вақтини мазмунли ўтказади. Муҳими, ёмон иллатлар таъсирига тушиб қолмайди.\nШу мақсадда “Оила — маҳалла — таълим муассасаси” ҳамкорлик механизми йўлга қўйилгани, “Ота-оналар университетлари” ташкил этилгани менда илиқ таассурот қолдирди. Менингча, жамоатчилик кўз ўнгида улғайган бола келажакда, албатта, яхши инсон бўлиб камолга етади.\nМаҳалла Ўзбекистонда бошқарув соҳасини ривожлантириш, аҳолининг маҳаллий аҳамиятга эга масалаларини ҳал этишда муҳим ўрин эгаллайди. Бу ҳолат умумдавлат ва ҳудудий дастурларнинг самарали амалга оширилишини таъминлаш, фуқароларнинг қарорлар қабул қилиш жараёнида фаол қатнашишига имконият яратади.\nШулардан келиб чиқиб, маҳалла институтини ҳар томонлама ўрганиш, керак бўлса, унинг илғор тажрибасини дунёга ёйиш зарур, деб ўйлайман.\nРоссия фанлар академияси Ижтимоий-сиёсий тадқиқотлар институти бош илмий ходими:\n— Ғарб давлатларида, шу жумладан, бизда биқиқлик кучли бўлиб, бу кўп ҳолларда инсоннинг ёлғизланишига олиб келади. Аниқроқ айтадиган бўлсак, киши бирон муаммога дуч келганда, уни фақат ўзи ҳал этиши керак бўлади, унга ҳеч ким ёрдамга келмайди. Сизларда эса мутлақо бошқача, яъни ҳар бир инсоннинг яхши кунида ҳам, ёмон кунида ҳам ёнида турадиган одамлар — маҳалла фаоллари бор. Маҳалла биргина ана шу жиҳати билан ҳам ўрганишга муносиб институт, деб ҳисоблайман.\nДунёдаги аксарият давлатларни ташвишга солаётган яна бир долзарб масала — ёшларнинг таълим-тарбияси, яъни уларнинг қандай инсон бўлиб камолга етишларидир. Зеро, бугунги ёшлар эртага шу халқнинг тақдирини белгилайди. Юртингизда ушбу масала ҳам изчиллик билан ҳал этилмоқда. “Бир болага етти маҳалла ҳам ота, ҳам она”, деган тамойил асосида ёшлар тарбиясида нафақат таълим даргоҳлари, шу билан бирга, маҳалла институти ҳам фаоллик кўрсатаётгани ўрганишга арзийдиган тажрибадир.\nЎзбекистонда ёшларга оид давлат сиёсатини ўрганиш жараёнида мен қуйидаги хулосаларга келдим. Биринчидан, сизларнинг жамиятингиздаги ижтимоий-руҳий муҳит, муҳими, ёшлардаги инсонпарварлик, самимийлик ва ўз келажагига бўлган ишонч мени ҳайратда қолдирди. Шу билан бирга, баркамол авлодни тарбиялаш масалаларига, таълимнинг тарбия билан узвий боғлиқлигини таъминлашга катта эътибор берилмоқда.\nУмуман, халқаро давра суҳбати иштирокчилари жисмонан соғлом, маънан етук авлодни вояга етказишда Ўзбекистон тажрибасини ўрганиш бошқа давлатлар учун фойдали эканини якдиллик билан эътироф этдилар. Муҳими, кўплаб халқаро экспертлар фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари — маҳаллаларнинг жамият ҳаётида тутган ўрни, хусусан, ҳар томонлама ривожланган, баркамол авлод тарбиясидаги фаолиятини юқори баҳолашди. Фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органлари “соғлом бола” деган ғоянинг жамият ҳаётидаги амалий ифодасини қарор топтиришда муҳим ўрин тутмоқда, деган фикрга келдилар.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Олий суд Пленуми\tБош прокуратурада учрашув »


Учрашувдан сўнг дастлаб "Навбаҳор" бош мураббийи Бахтиёр Ашурматов журналистлар саволларига жавоб берди.\n-“Насаф” ўз майдонида чиройли ва ишончли ўйин намойиш қилишини билганлигим сабабли бугун ҳимоявий тактика танлашга мажбур эдим. Йигитлар охиригача курашди, уларга эътирозим йўқ. Бугунгидек ўйинлар чемпионатни безайди, деб айта оламан.\n- Бугун кўп бора футболчиларингиз ўйинни чўзишга ҳаракат қилишди. Ўзингиз шундай кўрсатма берганмидингиз?\n- Мен ҳеч қачон шогирдларимга “ётиб олиб ўйинни чўзинглар” деякўрсатма бермайман. Бугун ҳаво дим, қолаверса футболчиларимиз “Насаф”нинг шиддатли ҳужумларига дош бера олишмади. Масалан, Азим Аҳмедовни оладиган бўлсак, у терма жамоадан толиқиб қайтганди, майдонда ўзини нохуш ҳис қилди.\n- Аввалги турларда ўзини кўрсатган Качурни бугун бошланғич таркибда кўрмадик?\n- У “Нефтчи” билан учрашувда кичик жароҳат олганди.Шу боис унга нисбатан яхшироқ формада бўлган Эркиновга имконият бергандим.\n- Бугунги ҳакамлик ҳақида фикрингиз?\n- Мен “Нефтчи” билан ўйинда иккинчи бўлимни трибунада ўтказдим. Бу мен учун жуда оғир бўлди. Шу сабабли бугун ҳар қандай вазиятда ҳам ўзимни босишга ҳаракат қилдим. Мен ҳакамлар ҳақида ҳеч нарса демайман. Уларни назорат қилувчи ташкилот бор. Ҳакамларга Худодан инсоф сўрайман. Агар ҳакамлар адолатли бўлишса, бу ўзбек футболининг ўсишида асосий омил бўларди.\n- Ҳомийларнинг ёрдами тўғрисида фикрингиз?\n- Ҳомийимиз жамоага беминнат ёрдамини аямаяпти. 2012-2013 йиллардаги жамоа қарзларидан тўла қутилдик. Уларга катта раҳмат айтмоқчиман. Қолаверса, футболчиларимизнинг жамоага нисбатан ишончи ортмоқда. Футболчилар билан шартномаларимиз шунчаки қоғозда қолиб кетаётгани йўқ.\n- Жамоа олдига қандай вазифа қўйилган?\n- Чемпионатимиз иккига бўлингандек, гўё! Дастлабки тўрт жамоа алоҳида чемпионат, қолган жамоалар эса бошқа бир чемпионатдек! 5-6 ўрин учун курашамиз. Энг муҳими жамоага пойдевор қўйилмоқда. Агар мухлислар ва ҳомийимизнинг ишончини йўқотмасак, келгуси мавсумдан юқорироқ марраларни кўзлаймиз.\nМатбуот анжуманининг иккинчи қисмида “Насаф” бош мураббийи Рўзиқул Бердиев иштирок этди.\n- Бугун жуда оғир ўйин бўлди. Рақиб жамоа ҳимоявий ўйин кўрсатганда гол уриш тобора қийинлашади. Ўйин бошидаги имкониятлардан фойдалана олмаганимиз футболчиларни асабийлаштирди. Шунга қарамай муҳим уч очкони қўлга киритдик.\n- Артур Геворкян кўп хатога йўл қўйди. Бугун у ўзига ўхшамади?\n- Учрашув бошида пеналтини амалга оширолмагандан сўнг унинг кайфияти тушиб кетди. Хатоларибалки шу билан боғлиқ. Лекин у таркибимизда барча ўйинларда майдонга тушиб келаяпти. Футболчининг ўйинида қайсидир пайтда кўтарилиш ва пасайишлар бўлиши табиий ҳол, деб ўйлайман.\n- Ҳужумчилар ўз вазифаларини бажара олишмаяпти?\n- Ҳар бир ҳужумчимизга имконият бермоқдамиз. Негадир гол уриш қийин кечмоқда. Яна бир томони биз уй учрашувлардан кўра сафарда яхшироқ ўйнаяпмиз. Сафарда жамоалар ҳимояда ётиб олишмайди.Ҳужумчиларга келсак Кенжа Тўраев аввалги уч турда, майдонда ҳаракат қилиб, ҳар ўйинда гол уриб жамоамизга ёрдам бериб келаётганди. “Бухоро”га қарши ўйинда кичик жароҳати боис бугун уни майдонга туширмадик. Умид қиламизки, кейин турлардан бошлаб у яна бизга ёрдам бера бошлайди.\n- Жарима майдончаси ташқарисидан зарбалар йўлланмаяпти?\n- Менимча, ундайфутболчилар камайиб кетмоқда. Нафақат “Насаф”да, балки Ўзбекистон чемпионатида узоқдан ишонч билан зарба берадиган футболчилар жуда кам.\n- Шоҳруҳ Гадоев кеча ўринбосарлар таркибида тўп сурди. Уни қачон асосий таркибда кўрамиз?\n- Шоҳруҳ ҳали асосий жамоада ўйнашга тайёр эмас. Жароҳатдан эндигина тузалди, у ҳали тўлиқ формага кириб олгани йўқ. Уни ҳозирдан қийнаб, яна жароҳатини янгилаб қўйишни истамаймиз.\n- Ўткир Юсупов тўғрисида фикрингиз?\n- Юсупов икки ўйинда ҳам дарвозани ишончли қўриқлаб Суюновнинг йўқлигини билдирмади. У келажаги бор дарвозабон ҳисобланади.\n- Элдорбек Суюновни Нестеровга муносиб ўринбосар сифатида кўрсак бўлаверадими?\n- Суюнов терма жамоа таркибида муҳим турнирларда қатнашгани йўқ. Муҳим мусобақалар унинг келажагини белгилайди. Ҳозирдан хулоса чиқаришга эрта. Вақти келиб у ишончли ўйинлари билан ўзбек футболи мухлисларининг ишончини оқлашига умид қиламиз.


МАМЛАКАТ ИМИЖИ: дадиллик ва изчиллик замони – Beruniy Alimov\n“Қароқчилар макони”ни икки йилда жаннатмонанд мамлакатга айлантира олган имижмейкер\nТаъсир ўтказиш технологияси\nФранциялик олим Б.Паскалнинг фикрича, “имиж — таъсир ўтказиш технологияси”. Одамларга таъсир ўтказишнинг икки усули мавжуд: биринчиси — ишонтириш, иккинчиси — ёқиш, яъни, маъқул бўлиш. Мазкур назарияни бевосита давлатлар имижини шакллантириш мақсадларига ҳам татбиқ этиш мумкин. Имижни сақлаш ва муттасил яхшилашга тараққий этган қудратли мамлакатнинг ҳам эҳтиёжи бўлади. Ривожланиш йўлидан одимлаётган мустақил давлатлар учун бу вазифа янада зарурроқ, муҳимроқдир.\n“Имиж” атамаси лотинча — image сўзидан олинган. Сиймо, тимсол, қиёфа, образ маъноларини англатади. Бироқ, ушбу синоним сўзлар гуруҳи “имиж” моҳиятини муфассал ифодалай олмайди. Бу атама жозиба, мафтункорлик, эътибор, нуфуз сингари тушунчалар билан ҳам ҳамоҳангдир.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 7 февралдаги “Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар стратегияси тўғрисида”ги фармонида назарда тутилган мамлакатимизнинг халқаро нуфузини мустаҳкамлаш, жаҳон медиа маконини республикамиз ҳақидаги холис маълумотлар билан таъминлашга эътибор қаратилганлиги соҳа экспертлари, тегишли ташкилотлар, оммавий ахборот воситалари олдига муҳим вазифалар қўяди. Бу борада ечимини кутаётган масалаларни ҳал этишда хорижий мамлакатларнинг илғор тажрибасидан фойдаланиш, мавжуд ички имкониятларни бирлаштириш муҳим аҳамият касб этади.\nАслида жаҳон медиа маконида мамлакатнинг ижобий имижини шакллантиришни фаоллаштириш ҳам ички, ҳам ташқи сиёсатдаги энг муҳим, энг долзарб масалалардандир. Айниқса, ҳозирги ахборот глобаллашуви асрида тобора кучайиб бораётган рақобат шароитида мамлакат имижи стратегик капитал вазифасини ўтаётгани сир эмас.\nКейинги икки йилда мамлакатимизда савдо-иқтисодий эркинлик, сармоявий имкониятлар мисли кўрилмаган даражада кенгайтирилди. Хориждаги сиёсий ва бизнес доиралар, инвесторлар ҳамда сайёҳларнинг юртимизга қизиқиши кучайди. Чет элларда фаолият олиб бораётган дипломатик миссияларимиз ўзаро фойдали ҳамкорликни ривожлантириш борасида салмоқли ишларни йўлга қўймоқда.\nДавлатимиз раҳбарининг ташаббуси билан Ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университетининг ташкил этилиши соҳа учун замонавий мутахассислар тайёрлаш борасида муҳим аҳамият касб этади. Ушбу университетда мамлакатимиз нуфузини жаҳон медиа маконида янада оширишга ҳисса қўшадиган, бир нечта хорижий тилларни ўзлаштирган, ахборот технологияларидан самарали фойдалана оладиган кадрлар тайёрланади. Университет магистрлари учун “Халқаро ахборот маконида Ўзбекистон имижи” мавзуидаги янги фаннинг жорий этилгани ҳам айнан шу мақсадга йўналтирилган.\nЖорий йилнинг август ойида ахборот майдонига шиддат билан кириб келган “Turon24” ахборот агентлиги нафақат республикамиз ва минтақамизда, балки бутун жаҳон ахборот майдонида Ўзбекистон сегментини фаоллаштиришдек ўта муҳим ва долзарб миссияни бошлаб юборди. Энг муҳими, мазкур агентлик дунёнинг исталган нуқтасидаги оддий ўқувчидан то етакчи янгилик нашрининг талаб ва қизиқишларига жавоб бера оладиган кўп форматли материаллар, мультимедиавий контентлар яратишга бел боғлаган. Материаллар ҳозирча уч тилда — ўзбек, рус ва инглиз тилларида узатила бошланди.\nЯқин келажакда агентлик мухбирлари Марказий Осиёнинг барча мамлакатларида, шунингдек, Афғонистон ва Россияда фаолият юритади. Бугунги кунда эса 14 мухбирлик пункти бутун Ўзбекистонни қамраб олишга улгурмоқда. “Turon24” журналистиканинг мумтоз қоидалари ва устувор қадриятлари, хусусан — мустақиллик, холислик, аниқлик ва тезкорлик каби тамойилларига таянган ҳолда иш юритишга астойдил киришди. Айни пайтда агентлик икки юздан зиёд ходими билан Ўзбекистон ва бутун жаҳоннинг энг муҳим хабарларини ўз вақтида ва сифатли ёритиб боришга ҳаракат қилмоқда.\nХориж журналистларининг Ўзбекистонга эътибори ортиб, жаҳоннинг етакчи медиа тармоқларида Ўзбекистоннинг сармоявий ва туристик салоҳиятига бағишланган дастурлар кўпая бошлагани ҳам бу борадаги муҳим ўзгаришлардандир.\nЧунончи, BBC телеканалида яқинда узатилган тарихий ҳужжатли фильмни британиялик журналист шундай сўзлар билан якунлади: “Бугун биз қаерда ва қачон бўлишимиздан қатъий назар, қаҳва ёки чой устида хоҳлаган кишимиз билан интернетда эркин мулоқот қилганимизда ёки веб саҳифаларни кузатаётганда, ёки чегараланмаган ҳажмдаги ахборотларни сақламоқчи бўлганимизда, барча янги хай-тек технологияларининг ривожида ўчмас из қолдирган Марказий Осиёнинг бизга деярли нотаниш маконида яшаб ўтган ал-Хоразмий исмли алломанинг кашфиётлари мужассамлигини унутмаслигимиз ва ҳамиша ундан миннатдор бўлишимиз керак!”\nРоссиянинг “Sputnik” янгиликлар агентлиги мухбири эса шундай ёзади: “Мирзо Улуғбек расадхонасидаги 40 метрлик устурлобда Қуёш, Ой ва бошқа сайёрларнинг самодаги ҳаракатлари кузатилган, ўлчанган, уларга таъриф берилган. Дунёда ҳозиргача бу иншоот билан тенглаша оладиган илмий марказ йўқ. 1437 йилда Улуғбек расадхонасида юлдузлар жадвали тузилган. Унда 1018 юлдузнинг тўлиқ тавсифи берилган. Шу билан бирга, юлдузли йилнинг узунлиги: 365 кун, 6 соат, 10 дақиқа, 8 сония эканлиги аниқланган. Бундан ташқари, Ернинг ўқи 23,52 даражалиги максимал аниқлик билан ўлчанган”.\nЖаҳондаги етакчи бизнес журнал — “Forbes” мухбири: “Абу Райҳон Беруний фанда биринчи бўлиб ёруғлик тезлиги ҳақида мулоҳаза юритган алломадир. У 973 йилда бугунги Ўзбекистон ҳудудида таваллуд топган. Беруний геология, социология, иқтисодиёт, астрономия, физика, тиббиёт ва геометрия йўналишларида кенг илмий изланишлар олиб борган. Буюк мутафаккир илгари сурган назариялар ва Қоялар ўарбда 600 йилдан кейин тан олинган ва ҳозирги кунда ҳам ундан бутун дунё аҳли кенг фойдаланади”.\nИзчил ва муттасил\nОдатда мамлакат имижи билан давлат ташкилотлари шуғулланади. Бироқ, уларнинг аксарияти ташқаридаги фаолияти давомида ўзини нодавлат ташкилот сифатида таништиришни маъқул кўради.\nГлобал ахборот ҳамжамияти шаклланиб, молиявий, сармоявий ҳамда табиий ресурсларга кўпроқ эгалик қилишга уринувчи турли рақобатчи кучлар фаоллашаётган даврда мамлакатнинг жозибадор имижини яратиш рақобатбардошлигини таъминловчи энг муҳим воситалардан бирига айланмоқда.\nЗамондошимиз, британиялик эксперт Саймон Анхольт 1996 йилда миллий бренд концециясини ишлаб чиққан. У бугунги кунга қадар элликдан зиёд давлат ва ҳукумат, шаҳарлар раҳбарлари билан бевосита ҳамкорлик қилган. С.Анхольт, шунингдек, 2002 йилда илк бор “ҳудуд брендинги” атамасини ишлатган. У миллий брендни ташкил этишнинг 80 фоизи ҳукумат томонидан бажариладиган ишлар билан боғлиқ, дейди.\nХалқаро тажриба, хусусан, илғор давлатларда амалга оширилган ва оширилаётган ишлар натижаси шуни кўрсатадики, жаҳон майдонида мамлакат нуфузини ошириш ишлари давлат ва нодавлат секторнинг ҳамкорликдаги молиявий кўмагига таянади. Ушбу мамлакатлар вазирликлари ва муассасалари бюджетида жозибадор имижни шакллантиришга сарфланадиган маблағлар миқдори алоҳида кўрсатилади. Маблағлардан уйғун ва самарали фойдаланади. Ташқи сиёсат билан боғлиқ ташаббусларни қўллаб-қувватлайди ва миллий манфаатларни ҳимоялайди, энг муҳими — мамлакатнинг ташқи жозибадор имижини шакллантириш ва юксалтириш масалалари билан изчил ва муттасил шуғулланади.\nБундай муҳим вазифани, масалан:\nАҚШда — Давлат департаменти, Халқаро ривожлантириш агентлиги (ЮСАИД) ва шу каби бошқа қатор “нодавлат” ташкилотлар;\nГерманияда — Гёте институти, “Немис тўлқини” телерадиокомпанияси;\nРоссияда — “Россотрудничество” федерал агентлиги, “Русский мир” жамғармаси, А.Горчаков номидаги жамоатчилик дипломатиясини қўллаб-қувватлаш жамғармаси ва бошқалар;\nХитойда — Хитой халқ хорижий мамлакатлар билан дўстлик ассоциацияси, Пекин радиоси, Хитой марказий телевидениеси (CCTV);\nЖанубий Кореяда — Миллий брендинг бўйича Президент кенгаши (Presidential Council on Nation Branding), Корея халқаро ҳамкорлик агентлиги (KOICA) ва Корея телерадио тизими (KBS);\nХориж тажрибасига кўра, экспертлар ва тадқиқотчилар халқаро медиа маконни ижобий ахборотлар билан бойитиш билан боғлиқ давлат буюртмаларини профессионал даражада бажаришлари мумкин. Аммо ахборот майдонини бир марталик ёки тор доирадаги таҳлилий материаллар билан тўлдириш кутилган натижани бермаслиги аён. Хорижий оммавий ахборот воситаларида ҳозир ўзбекистонлик экспертлар томонидан тайёрланган оригинал чиқишлар, улардан иқтибос келтирилган бошқа ахборотлар ҳажми нисбатан кам. Афсуски, халқаро мавзуга ихтисослашган сиёсий шарҳловчиларимизнинг (одатда кечикиб эълон қилинадиган) фикрлари бошқа давлатлар жамоатчилигига тўла етиб бормайди.\nФақат ички медиа маконимиз қобиғи доирасида қолиб кетаётган шарҳловчиларнинг суст ҳаракатлари сабаб, Ўзбекистон имижини шакллантириш ишлари асосан давлат органлари — вазирлик ва идоралар, айрим ахборот агентликлари ва нашрлар зиммасида қолиб кетаётир.\nХорижий мамлакатлардаги элчихоналаримиз билан доимий ҳамкорлик қилувчи маҳаллий профессионал социологлар, сиёсатшунослар, иқтисодчилар, журналистлар иштирокида экспертлар ҳамжамиятини тузиш ҳам синовдан ўтган тажриба.\nЎзбекистонда ёки ташқарида фаолият олиб бораётган экспертлар гуруҳлари академик доиралардан узилиб қолгани сезилади. Шу сабабдан, оммавий ахборот воситаларида республикамиз ҳаётига доир эълон қилинаётган чиқишларда илмий асослар саёзлиги кўринади.\nНуфузли халқаро нашрларда республикамиз имижи билан боғлиқ салмоқли илмий мақолаларнинг камлиги ачинарли ҳол. Бу борада хорижда босилган фундаментал асарлар деярли учрамаслигини ҳам афсус билан таъкидлаш даркор.\nМустақил экспертлар ва тадқиқот марказларининг фаолиятига баҳо беришда, авваламбор, улар томонидан хорижий оммавий ахборот воситаларида эълон қилинган мақолаларнинг сифати ва миқдорига эътибор қаратиш тўғри бўларди.\nСамарали меҳнат қилаётган ўзбекистонлик экспертларни тақдирлаш мақсадида, уларни мутахассислар алмашуви дастурлари орқали ривожланган давлатларга қисқа муддатли малака ошириш курсларига юбориш тажрибасини кенгайтириш керак.\nАҚШ, Россия, Хитой, Германия, Буюк Британия, Франция, Исроил каби мамлакатларда экспертлар ҳамжамияти имкониятларидан мунтазам фойдаланиб келинмоқда. Масалан, АҚШда қарийб 2000 ана шундай йирик “ақил марказлари” борки, уларнинг ҳар бири мамлакат ичида ва ташқарисида ўз бўлимларига эга. Дарҳақиқат, Американинг таҳлилий муассасалари ўзларини сиёсий жараённинг “мустақил” элчилари деб таърифлашса-да, аслида, улар АҚШ манфаатларига оғишмасдан хизмат қилади. Мамлакатининг ахборий рақибларига қарши муросасиз кураш олиб боради.\nБу куннинг манзараси ва кўлами шундайки, ривожланган мамлакатлар дунёнинг барча мамлакатларидаги ахборот маконида ҳукмронлик ўрнатишга ҳаракат қилмоқда. АҚШ миллий манфаатларини ҳимояловчи тарғибот материаллари, жумладан, китоблар, брошюралар, буклетлар ва плакат ҳамда фотосуратлар муттасил тарқатилмоқда. Жаҳоннинг ўттиздан зиёд тилига таржима қилинадиган бундай материалларнинг йиллик тиражи 10 миллиондан ошади. Улар юқоридаги “ақл марказлари” номидан турли нашриётларда (лекин марказлашган ҳолда) чоп этилади. Аксарият ҳолатларда муаллиф сифатида халқаро ёки минтақавий ташкилотлар раҳбарлари, чет эллик холис ёзувчи-экспертлар номлари қайд этилади.\n“Экспертлар дипломатияси” борасида Хитойда ҳам салмоқли натижалар қўлга киритилмоқда. ХХРда сўнги 5 йил ичида “ақл марказлари” сони икки баробар ошган. Хитой миллий тадқиқот марказлари миқдори жиҳатидан дунёда АҚШдан кейинги иккинчи ўринда туради. Эътиборли томони шундаки, хитойлик экспертлар ҳамжамиятлари ўз фаолиятининг биринчи босқичини мамлакат ичидаги ташвиқот-тарғибот ишлари билан бошлайди. Кейин мутахассислар глобал доирага чиқиб, ғоявий-ахборий ишларни жадал ва дадил олиб боради. Бунда улар асосан Хитойнинг ташқи имижини юксалтириш, хусусан, тобора кенгайиб бораётган синофобия — “Хитой хавфи”, “Хитой экспансияси” каби тушунчаларга қарши кураш масалалари билан шуғулланади.\nРоссияда қабул қилинган ташқи сиёсат концепциясида асосий эътибор “мўътадил таъсир кучи”га қаратилган. Бу куч хорижий давлатларга, асосан яқин қўшни мамлакатларга Россиянинг ғояларини ва маданиятини, рус тилини сингдиришга ҳаракат қилади.\nҲозирги даврга келиб россиялик ташқи тарғиботга мўлжалланган нотижорат ташкилотлар сони беш мингдан ошди. Бу кўрсаткич 2002 йилга нисбатан икки баробар кўпдир. Уларнинг орасида энг машҳурлари қуйидагилар: Ташқи ва мудофаа сиёсати бўйича кенгаш, “ПИР-Центр”, Стратегик баҳолаш ва таҳлил институти, Яқин Шарқ институти, Сиёсий ва халқаро тадқиқотлар маркази, Стратегия ва технологиялар таҳлили маркази, Замонавий тараққиёт институти, Жаҳон сиёсати ва жамоатчилик дипломатияси маркази ва бошқалар.\nЎтказилган хорижий оммавий ахборот воситалари таҳлили натижалари кўтарилган масаланинг нақадар жиддийлигини яққол кўрсатади. Негаки, уларнинг аксариятида Ўзбекистон имижи ҳалигача салбий бўёқларда берилади. Умуман олганда, жаҳон медиа маконидаги республикамизга доир салбий ва ижобий ахборотлар ҳажмини ўзаро солиштирсак, ўртадаги фарқ, ҳозирча, уч баробардан ошади. Салбий материалларда асосан авторитаризм, инсон ҳуқуқларининг бузилиши ҳолатлари, ўзгача фикрловчиларни куч ишлатиш йўли билан йўлдан олиб ташлашга уринишлар бўлаётгани билан боғлиқ даъволар кўп учрайдики, айни чиқишлар мустақил давлатимиз эришаётган бугунги ютуқларга асло тўғри келмайди ва бундай асоссиз ҳуружларга бутунлай берҳам бериш пайти келди.\nҚайд этилган муаммоларни инобатга олган ҳолда, айрим чора-тадбирларни амалга ошириш мақсадга мувофиқ бўлар эди. Жумладан, минтақавий (Марказий Осиё, МДҲ, ШҲТ) ва глоабал ахборот маконидаги оммавий ахборот воситалари билан тенг рақобатга кириша оладиган йирик миллий медиа-холдинглар ташкил этиш. Хорижий тажриба шуни кўрсатадики, дунё ахборот бозорига замонавий технологиялар, мустаҳкам иқтисодий асос ва кучли кадрлар салоҳиятига эга салмоқли ахборот марказлари билан чиқиш кўзланган самарани беради. Бунда АҚШнинг (ЮСИА) ахборот агентлигидан ибрат олиш мумкин. У Давлат департаментининг таркибий қисми ҳисобланади. ЮСИА ижро ҳокимиятининг “иккинчи эшелони”да биринчилардан бўлиб ўз ўрнини топди. Тарихдан маълумки, сиёсий қарорларни тайёрлаш, асослаш ва шакллантиришда ушбу агентликнинг роли жуда катта бўлган ва ҳатто айрим ҳолатларда мамлакат Президенти даражасида қабул қилинадиган қарорларга ҳам ўз таъсирини ўтказган.\nЮСИА “Америка овози”, “Озодлик радиоси (Озод Европа)”, “Озод Осиё Радиоси” каби телерадио корпорациялар ҳамда Марти радио ва телевидениесига раҳбарлик қилади. Агентлик штатида 5 мингдан зиёд мутахассис бор. Жаҳоннинг 143 мамлакатида ўзининг икки юздан ортиқ бўлимига эга. ЮСИАнинг сунъий йўлдош телеканалини элликдан зиёд мамлакат қабул қилади.\nХорижий давлатлардаги етакчи оммавий ахборот воситаларининг акцияларини, улушларини сотиб олиш ва улар билан тенг муносабатларга киришиш воситасида жаҳон медиа бозори (макони)га тўғридан-тўғри чиқиш. Ушбу усулдан Россия, Хитой ва бошқа қатор давлатлар самарали фойдаланиб келишмоқда. Хусусан, Пекин чет эл оммавий ахборот воситалари акцияларини харид қилиб, ахборот бозорига тезроқ чиқишга интилмоқда. 2008 йилда ХХРнинг “Anhui Daily Press Group” медиа гуруҳи Жанубий Африкадаги “Mallard South Africa Media Group” билан ҳамкорликда “Xin”an Media Co., Ltd.” компаниясини тузди. У асосан Хитой ҳаёти ва маданиятини тарғиб қилиш билан шуғулланади…\nМасаланинг ибтидосига қарасангиз, қизиқ воқеаларга дуч келасиз. Реклама ишида имижга мурожаат 1963 йилга бориб тақалади ва у Пуэрто Рикодек қолоқ ва мўъжаз давлатни тўғри тарғиб қила олган Дэвид Огилви номи билан боғлиқ. Огилви хорижликлар назарида “нотинч”, “ваҳимали”, “қароқчилар макони” деб “донг таратган” Пуэрто Рико имижини бор-йўғи икки-уч йил ичида “тинч-осуда”, “жаннатмонанд”, “ривожланган мамлакат”га ўзгартира олган. Натижада жаҳоннинг манаман деган пулдору сармаядорлари Пуэрто Рикога оқиб кела бошлаган.\n“Ҳуррият” газетаси, 19.09.2018й.


Kutubxona - Faridun Tonkaboniy. Yashasin, tanballik! (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Faridun Tonkaboniy. Yashasin, tanballik! (hikoya) / Kiril\nМуаллиф Фаридун Тонкабоний\nАсар номи Яшасин, танбаллик! (ҳикоя)\n- Фаридун Тонкабоний\nТаржимон Илҳом Зойир (Рус тилидан)\nЯшасин, танбаллик! (ҳикоя)\nОдамзоддан танбали бўлмайди. У тўрт оёқлаб юришни хоҳламагани учун икки оёқлаб юришни афзал кўрган. Чунки тўрт оёқда юрганда бўйнини чўзиши, бошини кўтариб туриши, юрганда қўлини силкитиши ноқулай бўларди. Икки оёқда юриши эса, бошини тик тутиб, бошқа жонзотлардан ўзининг устунлигини кўрсатиб қўйиш учун имконият яратди.\nИнсон ҳайвонларни, масалан, отни қўлга ўргатишининг сабаби – у шунчаки яёв юришга эринганидан эди. Отда юриш яхши-да. Xўш, инсон қайиқ ва кемани нима учун ихтиро қилган? Албатта, ўзи сузишни истамагани учун. Ялқовлиги сузишга халақит берган-да. Кейин десангиз, унга эшкак эшиш ҳам малол келган ва у елканли қайиқни яратиб, мовий тўлқинлар қўйнида, қуёшнинг заррин нурларида товланиб туриб яна ўйлаган: шу елканни кўтариб-тушириш ҳам бир даҳмаза. У шу заҳоти моторли қайиқни ихтиро қилиб юборган-у, бирпас ўтиб яна ялқовлиги тутган, чунки бандаргоҳга кириб, ёқилғи олишга навбатда туришга эриниб, ўзининг тинчлигини ўйлаб, юрадиган машина кашф қилган.\nЭгарда лўкиллаб юрганда бўғимлари, файтонда юрганда бели оғриган ва эринчоғлик билан автомобил билан темир йўлни ўйлаб топган. Кейин ўнқир-чўнқир йўлларда автомобилда соатлаб юриш, автомобилга ёқилғи қуйиш, мой меъёрини текшириш, ғилдиракларни алмаштириш, тасмани, амортизаторни созлаш ва бошқа ишларни бажаришдан эриниб, самолётни яратган.\nСамолётга ҳам қаноат қилмаган. Уни учиш йўлакчасига тўғрилаш, ҳавога кўтарилгандан кейин қўниш учун аеродром қидириш, аеродром топилгач, қўнишга рухсат теккунча унинг устида айланиб юришга эриниб, вертолётни ясаган ва бу унинг танбаллигигига жуда ҳам мос тушган. Чунки учувчи хоҳласа – жойидан учиб кетади, хоҳласа, жойига қўнади.\nСамолётнинг юмшоқ ўриндиғида ўтириб, унга ичимлик, хоҳишига кўра китоб, газета, журнал беришди, мусиқа қўйишди, кино кўрсатишди. Энг асосийси – масофа, пиёда бир йилда етадиган манзилини бир неча соатда босиб ўтади. У шу соатларга ҳам қаноат қилмади, танбаллиги тутди. Энди у овоз тезлигида учадиган самолёт ихтиро қилди. Ана, кўрдингизми, бу оламда одамзоддан танбал ва чидамсиз жонзот йўқ.\nҲар қандай бошқа ихтироларни олинг, у хоҳ катта, хоҳ кичик бўладими, бари инсон танбаллигининг маҳсулидир. Кир ва идиш-товоқ ювиш машиналари, кимёвий кўйлак, бир марта фойдаланиладиган ликопчалар, қоғоз қадаҳча ва дастрўмолча, лифт. Ҳа, ҳа, энг ишончли мисол, бу – лифт. У лифтни зинапоялар орқали юқорига кўтарилишга эрингани учун кашф қилган. Ахир, танбалликнинг чегараси бордир? Xўп, лифтда юқорига кўтарилди, энди қаёққа боради? У шундай ишёқмаски, қаранг, пастга ҳам лифтда туша бошлади.\nСиз нима деб ўйлайсиз, инсонга энг зўр лаззат ва қувонч берадиган машғулот нима? Ейишми? Ҳа, тўғри – ейиш! Инсон бу соҳада ҳам танбаллигидан воз кечмади. Ўзига овқат тайёрлашга эринчоғлиги сабаб, ресторанни ўйлаб топди. Энди буни қарангки, олдига келтириб қўйилган овқатни пичоқ, санчқи, қошиқ ёрдамида ейишга эриниб, бутербродни яратди. Тўғри, бутерброднинг ролини камситмаслик керак, чунки у инсониятнинг энг буюк кашфиётидир.\nИнсон шундай зотки, ўрнидан туришга, бир-икки қадам юришга, дўстлари билан суҳбатлашишга, ўз ишларини тартибга келтиришга эринади. Бунинг учун у хат билан почтани яратди. Бу нарсаларни яратишга яратиб қўйди-ю, яна танбаллиги тутди. Энди у хат ёзиб, почтага бориб марка олиши, уни ҳўллаб хатжилдга ёпиштириши (тўғри, кейинчалик у маркали хатжилдлар ихтиро қилди) ва хатни почта қутисига ташлаши керак эди. Бу юмушларни бажаришга эринчоғлиги тутиб, телефонни бунёд этди. Телефони борлар, албатта, хат ёзмаслиги, ўтирган жойидан хоҳлаган кишиси билан гаплашиши мумкин-да. Бора-бора телефон орқали савдони йўлга қўйди, сотиб олиш, сотиш, ўқиш, ўқитиш, ҳатто телефон орқали севиш ва никоҳдан ўтишни амалга оширди. Ҳа, ҳа, дунёда энг танбал жонзот севгидан оладиган лаззатни ялқовликдан устун қўяолмади. Севгилиси билан учрашмагани етмагандай, унга хат ҳам ёзмади ва шунчаки телефон қилиб қўяқолди. Очиқ гап-да, мен бир нарсага ҳайрон бўламан, баъзи бир одамлар ўзларининг танбалликлари билан табиатни ҳам алдамоқчи бўладилар. Масалан, ҳар бир болани алоҳида туғишга, алоҳида тер тўкишга эриниб, бир йўла иккита, учта, ҳатто бешталаб туғишади. Айтинг, бу танбаллик бўлмай, нима?\nҚаёққа қараманг, танбаллик билан бекорчиликка кўзингиз тушади. Оддийгина ўзингизнинг иш столингизга қаранг. Инсон ручкани сиёҳдонга ботиришга эриниб, ўзи ёзар ручка яратди. Кейин бу ручкани сиёҳга тўлдиришга сабри чидамай, шарикли ручкани кашф этди. Бу ручкада ёзилган хати кўзига хунук кўриниб, ёзув машинкасини ўйлаб топди. Бу ҳам унга ёқмади, тугмачаларни бир-бир босишга эринчоқлиги тутди. Шунда у аввал электр ёзув машинкасини, кейин бармоқларига кўпроқ дам бериш учун электрон ёзув машинкасини яратди. Битта матнни икки-уч марта қайта ёзишга эриниб, копирка қоғозни ихтиро қилганига нима дейсиз?\nТанбаллик қурсин, инсон у ёқ-бу ёққа юриб янгиликлардан хабардор бўлишга эринди. Шунда у газетани ўйлаб топди. Газета – бу инсон энг ялқов пайтларида яратган кашфиётларидан биттаси. Чунки шинамгина уйда, диванда чўзилиб ётиб, бир неча варақ қоғозни варақлаб, дунёда бўлаётган янгиликлардан хабардор бўлиш яхши-да. Лекин инсон учун бу ҳам ёқмади ва радиони яратиб қўйди.\nРадио – одамни янада танбалга айлантирди. Газета ўқишда бир озгина ҳаракат бор эди, радио эшитишда-чи, йўқ, чўзилиб ётаверади. Ҳа, чўзилиб олиб, овоз чиқадиган қутига термулиш ҳам жонга тегаркан. Лекин зерикканда ўриндан туриш, кийиниб ташқарига чиқиш, қайсидир автобусга осилиш, навбатда туриб чипта сотиб олиш ва кинотеатрга кириб кино кўриш ҳам эриш туйиларкан одамга. Шунда инсон бунинг ҳам йўлини топди ва телевизорни яратди.\nТелевизор ўзининг одатий хизматидан ташқари ота-она, буви ва бува ролини ҳам бажарарди. Телевизор – ўқитувчи, энг яқин дўст, ўйинда шерик ёки рақиб, у қизиқчи ва олабўжи эди. Агар одамлар бирор муаммо устида бош қотиришга қўллари тегмай, тўғриси, танбалликлари туца, телевизор дарров бу мавзуда қизиқарли суҳбат уюштириб бера оларди. Баъзида одамлар тили учида турган гапни айтиб ҳам қолар, баъзида аравани қуруқ олиб қочиб, зериктирарди ҳам. Шунга ҳам шукр қилмоқ керак. Чунки инсон учун энг оғир юмуш – бу фикр қилмоқ. Фикрлаш, ўйлаш – бу танбалликнинг энг олий белгиси. Телевизор эса одамни ўйлашдан, фикрлашдан қутқарди.\nМасалан, ўнта тугмани ўтказиш ва ечиш – бу игна билан қудуқ қазишдай гап-ку. Лекин буни бир тугма босиш билан саранжомлаш мумкин. Асосан шошиб турганда бу жуда қўл келади. Бу, шошқалоқлик, шошқалоқлик эса танбаллик билан чиқишолмайди, дейишингиз мумкин. Лекин мен шошқалоқликнинг зарурий томонларини назарда тутиб айтяпман. Масалан, табиат қўйнига чиқишга шошаётган бўлсангиз, тугмаларни бир-бир ўтказишда қўлингиз титрайди ёки тойиб кетаверади. Шу пайтда «занжирли ёпқич» сиз учун мўъжиза кўрсатади. Бошқа соҳаларда ҳам танбаллик намуналарини кўриш мумкин.\nТарихни олиб кўрайлик. Инсон ўтган замонларда ҳам танбал бўлган. Оддий садоқдан пайконни олиб камонга қўйишга, кейин камон ипини тортишга, найза отишга ёки душман боши узра қилич ўйнатишга эриниб, милтиқни ихтиро қилган. Лекин ҳар отгандан сўнг милтиқни яна ўқлаш жонига тегиб, автомат ва пулемётни ўйлаб топган. Энди душманларини битта-битта ўлдиришга сабри чидамаган, нимагаки, бунинг учун кўп вақт ва кўп ҳаракат сарфланади. Қаранг, бунинг ҳам йўлини топиб, заҳарли газ билан бомбани яратди.\nЭнди иқтисодиётга бир назар ташласак. Тўғри, инсон ҳамма ишни қилишга эринади. Экиш, ўриш, пишириш, тикиш, қуриш ва бошқа қилиниши керак бўлган минг бир ишларни бажариш осонми? Шунда одамлар бир жойда йиғилишди ва уларнинг орасидан бир танбали чиқиб, деди: «Келинглар, бундай қиламиз: сен нон ёпасан, сен пояфзал тикасан, сен темир эритасан, сен дарахт кесасан, сен уй қурасан. Мен эса сизлар қилган ишларнинг ҳисоб-китобини юритаман. Сен яхши ишладинг, сен ёмон ишладинг, деб ажрим чиқараман».\nШу йўсин инсоният тарихида меҳнат тақсимоти деган буюк инқилоб юз берди ва у ривожланиб-ривожланиб... ҳозир эса тўхтаб қолган. Лекин танбаллик ҳамиша йўл топган ва топади.\nШу тариқа автоматлаштириш юзага келди.\nСиёсат оламига мўралайлик, кейин сиёсатчилар биздан нолиб юришмасин. Инсон жамоат ишларини бажаришга ялқовлиги тутиб, шахсий ишларини тартибга келтириш мақсадида вакиллар танлади. Вакил дегани ҳам одам, демак, у ҳам танбаллар сирасига киради. Улар бир неча одамни йиғиб, жамоат ишларини амалга оширишни буюришди. Лекин ўша бир неча одам ҳам танбал эмасми, ўз елкаларидаги юкни битта одамнинг бўйнига юклашни ўйлаб топди. У одам хоҳлайдими-йўқми, кўпчиликнинг хоҳишини бажариши шарт. Турган гап, у одам чарчайди ва бу ишдан бош тортади, кези келганда қочади. Одамлар уни алдади, ҳа, ҳа, алдади, хоҳлаганда жинни ҳам қилишди (Ёмон нарсаларни ўйламанг! У пайтларда газетада «тасодифий ҳодисалар» рукни йўқ эди!).\nКелинглар, энди омад ва омадсизликка тўла сиёсатни тинч қўяйлик-да, кўнгилхушлик оламига саёҳат қилайлик.\nИнсоннинг энг яхши кўрадиган эрмаги нима деб ўйлайсиз? Албатта, ичиш! Одам янги қитъаларни очишни, ёввойи ва хавфли ўрмонларда сайр этишни, чўққиларни забт этиб, бундан завқ олишни ёқтиради, лекин бунга танбаллиги халақит беради. У бу нарсалардан оладиган завқини уйида ўтириб олишни афзал кўрди ва майни кашф этди. Ҳеч бир муболағасиз айтиш мумкинки, май инсониятнинг энг омадли кашфиёти ҳисобланади. Сен ҳеч нарса қилмайсан, майнинг ўзи сен учун ҳамма ишни қилади. У соатлаб юришингга, рақс тушишингга, кулиш, йиғлаш, бақиришингга куч беради, хаёлингга нима келса шуни бажаришингга кўмаклашади. Кейин тушкунликка тушмаслигинг учун сени бўшаштиради, тинчлантиради ва турган гапки, ухлатади (о, бунақа ҳолатни инсон қанчалар яхши кўради!).\nАйтганча, ҳозиргина эсимга тушди! Агар инсон танбал бўлмаса, нима учун уйқу дорини ўйлаб топди? Нимагаки, ухлаганида у ёнидан-бу ёнига ағдарилишга эрингани учун шу дорини кашф этган.\nГапдан чалғидик, ахир гап кўнгилхушлик ҳақида бораётган эди-ку. Xўш, инсон нимадан кўпроқ лаззат олади? Ҳеч кимга сир эмас, спорт инсонга жуда катта лаззат бағишлайди. Спортчилар инсониятнинг энг чаққон ва абжир вакиллари ҳисобланади. Ўзи спорт билан танбаллик бир-бирига зид-ку, дейишингиз мумкин. Лекин биз мутлақо бошқа нарсани назарда тутмоқдамиз. Менимча, спортчи энг танбал киши. Агар у танбал бўлмаса, нимага тоғларга чиқиш учун кўтариб-туширадиган мосламалар, арқон йўллар ва бошқа ускуналарни ўйлаб топди?\nҲа, мен айтмоқчи эдимки, инсон шунчалар ялқовки, агар у бирор ишни қилишни истамаса, ўша заҳотиёқ шу ишни қилмайди, агар бирор ишни қилишни хоҳласа, бу ишни қилиш учун ўзига бирор қулайлик яратишни ўйлаб топади. Суҳбат спорт ҳақида кетяптими, бир мисол келтирай. Сиз ҳар куни эрталаб бадантарбия билан шуғуланасиз, тўғрими? Ажойиб кунларнинг бирида ўрнингиздан туриб, ўзингизга ўзингиз шундай дейсиз: «Бугун бадантарбия қилишга кеч бўлди». Эртаси куни эса ўйлайсиз: «Бугун нимагадир кайфиятим йўқроқ, яхшиси бадантарбия қилмай қўяқолай». Индинига яна баҳона бор: «Кеча кечқурун озгина отган эдим, бугун бадантарбия қилишга ҳушим йўқроқ». Шу йўсин, сиз эрталабки бадантарбиядан воз кечасиз.\nАгар сиз спорт билан шуғуланмайдиган бўлсангиз-у, лекин бирдан унга хоҳиш туғилиб қолса: «Яхши, бугун жума – ҳафтанинг охири, душанбадан бошлайман», деб ўзингизни юпатасиз.\nАгар сиз дутор чалишни ўрганмоқчи ёки математика билан шуғулланмоқчи бўлсангиз, ўзингиз бирор муддатни белгилаб олинг: «Ой бошидан бошлайман!» денг. Қиш бўлса, «Баҳорда бошлайман!» денг.\nХўш, энди фалсафа томонга ҳам бир қиё боқайлик-да, кейин ўзимиз ҳам сафсата сотишни бас қилайлик (давом эттириш менга ҳам ёқмаяпти).\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Faridun_Tonkaboniy._Yashasin,_tanballik!_(hikoya)_/_Kiril&oldid=12658" dan olindi


Халифа сайлаш ва унга Байъат қилишнинг амалий тадбирлари\nХалифага байъат қилишдан аввал уни сайлаш амалиёти тамомига етадиган амалий тадбирлар худди Хулафои рошидинлар билан бўлганидек турли шаклларда бўлиши мумкин. Улар Расулуллоҳ ﷺнинг вафотларидан кейиноқ ҳокимият тепасига келишган бўлиб, улар Абу Бакр, Умар, Усмон ва Али р.а.лардир. Дарҳақиқат, бу амалий тадбирларни барча саҳобалар эътироз билдирмай, тасдиқ этганлар. Ҳолбуки, агар айни тадбирлар шариатга зид бўлганда, инкор этилган ишлардан бўлар эди. Чунки бу нарса мусулмонлар вужуди ва Ислом билан ҳукм юритишнинг бардавомлигига бориб тақаладиган энг муҳим ишга алоқадордир. Мана шу халифаларнинг сайланишларини диққат билан ўрганиб чиқадиган бўлсак, ўшанда Бану Соиданинг айвонида мусулмонлардан баъзилари бу ишни муҳокама қилганларини кўрамиз. Халифаликка номзодлар Саъд, Абу Убайда, Умар ва Абу Бакрлар эди. Лекин Умар билан Абу Убайда Абу Бакрга рақобатчи бўлишга рози бўлмадилар. Гўё масала фақат Абу Бакр билан Саъд ибн Убоданинг ўрталаридагина эди. Баҳсу муҳокамадан сўнг Абу Бакрга байъат берилди. Кейин иккинчи куни мусулмонлар масжидга чақирилиб, Абу Бакрга байъат бердилар. Айвондаги байъат инъиқод байъати бўлиб, Абу Бакр бу байъат орқали мусулмонларнинг халифасига айланди. Иккинчи куни масжиддаги байъат эса, итоат қилиш байъати бўлди. Абу Бакр ўзининг касаллиги ўлимга олиб борадиган касал эканлигини ҳис этгач – мусулмонлар қўшини ўша пайтда Форс ва Румдек буюк давлатлар билан урушаётган эди – мусулмонларни чақириб ким халифа бўлиши борасида улардан маслаҳат сўради. Абу Бакрнинг мусулмонлар билан маслаҳатлари уч ой давом этди. Масалаҳатни тамомлаб, кўпчиликнинг фикрини билгач, ўзидан кейин Умарнинг халифа бўлиши ҳақида мусулмонлар билан аҳдлашди. Бугунги кун тили билан айтганда – номзодини илгари сурди. Абу Бакрнинг бу аҳди ёки Умарнинг номзодини қувватлаши ўзидан кейин Умарни халифа қилиш тўғрисидаги ақд (битим) эмас эди. Чунки Абу Бакр р.а.нинг вафотидан кейин мусулмонлар масжидга йиғилиб, Умарнинг халифалигига байъат қилдилар. Абу Бакрнинг мусулмонлардан маслаҳат сўраши ёки уларнинг фикрига рози бўлиши билан эмас, балки мусулмонларнинг байъати билан Умар уларга халифа бўлди. Чунки агар Абу Бакр томонидан Умарнинг номзоди илгари сурилиши унинг халифа бўлиб қолишига ақд бўлганида эди, мусулмонларнинг Умарга байъат қилишларига эҳтиёж бўлмас эди. Бундан ташқари, мусулмонларнинг байъатисиз бирор инсон халифа бўлиши жоиз эмаслигига очиқ далолат қилувчи нусуслар ҳам мавжуд эканлигини юқорида зикр қилиб ўтдик. Кейин Умар пичоқланганда мусулмонлар ундан ўзининг ўрнига халифа тайин қилиб қолдиришини талаб қилишган эди, у бош тортди. Улар талабда қаттиқ туриб олишгач, Умар олти кишини ажратди, бошқача қилиб айтганда – олти кишининг «номзодини илгари сурди». Кейин Суҳайбни одамларга намозни ўқиб бериш ва Умар белгилаб берган уч кун ичида олти киши ичидан бирини танлаб олишларини назорат қилиб туриш учун тайинлади. Умар Суҳайбга шундай деди: «… Агар беш киши тўпланиб, ўзларидан бир кишининг халифа бўлишига рози бўлса-ю, бир киши бунга рози бўлмаса, унинг бошини қилич билан чопиб ташла…». Бу гапни Табарий ўзининг «Тарих»ида, Ибн Қутайба халифалар тарихи, деб танилган «Китобул имомати вас-сиёсати» номли китобида, шунингдек, ибн Саъд «Табақотул Кубро»да нақл қилганлар. Кейин Умар ана шу олти кишини қўриқлаш учун Абу Талҳа ал-Ансорийни эллик киши билан бирга соқчи қилиб тайинлади. Миқдод ибн Асвадга эса, номзодлар тўпланадиган жойни танлашни топширди. Умар р.а.нинг вафотидан кейин номзодларнинг мажлиси қарор топгач, Абдурраҳмон ибн Авф номзодларга қараб: Қайси бирингиз ўзининг номзодини чиқариб олиб, халифаликни энг афзалингизга топширишга рози бўласиз? — деб сўради. Ҳамма сукут қилди. Шунда Абдурраҳмоннинг ўзи мен ўзимни номзодликдан чиқариб оламан деди-да, номзодлардан биттама-битта: Мендан ташқари кимни халифаликка ҳақлироқ, деб ўйлайсиз, дея маслаҳат сўрай бошлади. Уларнинг жавоби икки кишига, Усмон ва Алига келиб тўхтади. Шундан кейин Абдурраҳмон мусулмонларнинг фикрини ўргана бошлади, иккаласидан қайси бирини исташларини сўрашга киришди. У эркагу аёлдан сўрар, одамларнинг фикрини ўрганар эди. Абдурраҳмон р.а. фақат кундузигина эмас, ҳатто тунлари ҳам ишларди. Бухорий Мисвар ибн Махрамадан ушбу ривоятни чиқарган: Мисвар деди: «Абдурраҳмон кечаси ухлаб ётганимда эшигимни қоқди, ахири уйғониб кетдим. У менга: Ухлаяпсанми? Аллоҳга қасамки, шу уч кеча мижжа қоқмадим, деди». Одамлар бомдод намозини ўқишгач, Усмонга байъат қилиш тамомига етди. Усмон Умарнинг олти кишини ажратиб бериши билан эмас, балки мусулмонларнинг байъати билан халифа бўлди. Кейин Усмон ҳам ўлдирилгач, Мадина билан Куфадаги мусулмонларнинг кўпчилиги Али ибн Абу Толибга байъат беришди. Али ҳам мусулмонларнинг байъати билан халифа бўлди.\nХулафои рошидин р.а.ларга қандай байъат қилинганлиги текширилса, халифаликка номзодлар одамларга эълон қилингани ҳамда уларнинг ҳар бирида байъат қилиниш шартлари тўла мавжуд бўлгани аён бўлади. Шундан сўнг Умматнинг вакиллари бўлган мусулмонлар орасидаги аҳли ҳал вал-ақднинг фикри олинади. Хулафои рошидинлар замонида бундай вакиллар саҳобалар ёки Мадина аҳолиси бўлганлиги маълум. Саҳобалар ёки уларнинг кўпчилиги кимнинг халифа бўлишини хоҳласалар, унга инъиқод байъати берилар ва у халифа бўлиб, унга итоат этиш вожиб бўларди. Шундан сўнг ҳамма мусулмонлар унга итоат байъатини берардилар. Халифа шу тарзда халифа бўлиб, у бошқарувда, ҳокимиятда Ислом Умматининг вакилига айланади.\nХулафои рошидин р.а.ларга берилган байъат борасидаги ишлардан тушунилган нарсалар мана шулар. Бу ерда Умарнинг олти кишининг номзодини илгари суришидан ҳамда Усмон р.а.нинг байъат тадбирларидан яна икки иш тушунилади. Улар қуйидагича: Янги халифани сайлаш вақтида бошқарув ишларини бажарувчи муваққат амирнинг бўлиши ҳамда номзодлар кўпи билан олти кишига чекланишидир.\nTagsБошқарувидораХалифаХалифалик давлати жиҳозиХулафои рошидин\nҲизб ут-Таҳрир – Судан вилояти матбуот бўлими аёллар қисми кампанияси\nМоддий бойлик ва фикрий бойлик


Австрия ҳукумати кўчаларда Қуръон тарқатилишини тақиқлашга чақирди\n23:19 / 18.11.2016 7374\nАвстрия ташқи ишлар вазири Себастьян Курц диний радикаллар томонидан кўчаларда Қуръон тарқатилишини тақиқлашга чақирди, деб хабар бермоқда The Local.\nКурцнинг айтишича, "сиёсий исломни ифодалаш ҳисобланадиган" бундан салафийча кампанияларга бошқа чидаб бўлмайди.\nАввалроқ Германия ҳукумати террорчиликка қарши кураш мақсадида оммавий рейдлар ўтказа бошлади. Рейдлар 200 дан кўпроқ манзил бўйича ўтган. Рейд ўтказилган квартираларда ўзларини "Чин дин" деб атовчи немис салафий гуруҳи аъзолари яшаган. Бу гуруҳ ҳукумат қарори билан тақиқланган.\nУшбу гуруҳ шунингдек Австрияда ҳам фаол ҳаракат қилади: унинг анъанавий ислом кийимларида бўлган ва узун соқолли аъзолари йўловчи ҳудудларда китоб жавонлари ўрнатиб, "Lies!" деб номланган Қуръон версияси нусхаларини тарқатадилар.\nИжтимоий тармоқ фойдаланувчилари "Lies!" немис тилидан "Буни ўқинг" деб, инглизчадан эса "Ёлғон" деб таржима қилинишини таъкидлаб ўтдилар.\nАвстрия ҳукумати мусулмон гуруҳлари, масжидлар ва имомларнинг хориждан молиялаштирилишини тақиқлаб қўйган. Айни вақтда Швейцарияда ҳам Қуръонни тарқатувчи радикал гуруҳларни тақиқлаш масаласи кўриб чиқилмоқда.\nАвстриялик боғбон асалариларни заҳарлагани учун қамоқ жазоси олди\nАвстрияда кенгуру топилди


Ўзбекистон: Эшак гўшти таомларга тушганми? - BBC O'zbek\nЎзбекистон: Эшак гўшти таомларга тушганми?\nImage caption Самарқандда топилган "эшаклар қабристони" кўплаб саволларни юзага келтирганди.\nСамарқанддадаги "эшаклар қабристонида" топилган суяклар ортидан тергов-суриштирув жараёнида жониворларнинг гўшти нима учун ишлатилгани ўрганилган.\nЭшакларнинг гўшти сув ҳавзасидаги балиқларга, суяклари эса майдалангач товуқларга ем сифатида берилгани аниқланган. Териси сотилган.\nАйбдорлар энг кам иш ҳақининг 2 баробари миқдорида жаримага тортилган.\nУшбу ҳодисани жамоатчиликка етказган самарқандлик журналист Тошпўлат Раҳматуллаевнинг блоги http://rtoshpulat.blogspot.co.uk да ёзилишича, сув ҳафзаси бўйида эшаклар қабристони юзага келишига сабаб бўлган 5 киши устидан маҳкама жараёни бўлиб ўтган.\nЖурналист ҳодиса юзасидан Самарқанд туман ички ишлар бошқармасига мурожаат қилган.\nБошқарма бошлиғи милиция подполковниги Отабек Жалиловнинг жавобидан бу борада тергов-суриштирув ишлари якунига етгани ҳодисага алоқадор 5 кишининг шахси аниқлангани айтилган.\n"Жавоб хатида эшакларнинг гўшти бирор бир мақсадда ишлатилмагани алоҳида кўрсатилган. Менимча, бу ерда эшак гўшти жамоат овқатланиш нуқталари бормаганини урғуламоқчи бўлишган. Иш жиноий ишлар бўйича Самарқанд туман маҳкамасига топширилгани айтилган", - деб ёзади Тошпўлат Раҳматуллаев.\nТуман маҳкамасида ушбу иш материллари билан танишиб чиқишга муваффақ бўлган журналист унда Самарқанд вилоятида истиқомат қилувчи 5 кишининг иштирок этганини ўрганган.\n"Самарқандга борсам мен агар..."\nМаълум бўлишича, Шоҳрух Алибеков Малайзида юрган вақти Азизбек Раҳмонов билан танишади. Азизбек унга маълум маблағ эвазига эшак териси етказиб бериш таклифини беради.\nМаҳкама ишида ёзилишича, гуруҳ Булунғур ва Жомбой туманларидан эшак сотиб олиб юк машиналарда Самарқанд туманидаги Дўстлик маҳалласига олиб келишган.\nЎша ерда эшакларни сўйиб терисини ўзларига олиб қолишган ва гўштини жар ва сув ҳазасига ташлашган.\nImage caption Эшак гўшти ҳеч қаерда таомларга тушмагани айтилмоқда\nГуруҳ аъзоларидан бири эшак гўштини сув ҳавзасида боқаётган балиқларга ем сифатида берган. Суякларни ускунада майдалаб товуқларнинг емига омухта сифатида қўшган.\nГуруҳ эшак бизнеси билан бир ой давомида шуғулланган.\nСамарқанд ички ишлар борқармаси терговчиси М. Сафаров гуруҳ фаолияти таркибида жиноий аломатлар йўқлигини инобатга олиб, улар устидан жиноий иш очмаслика қарор берган.\n24 январь куни Самарқанд туман жиноий ишлар бўйича судда маҳкама жараёни бўлиб ўтган. Ҳакам 5 кишини ҳайвонларга шавқатсиз муносабатда бўлиш айби билан маъмурий жавобгарликка тортган.\nЭшаклар қабристони хабари орқали матбуот эътиборига тушган 5 "тадбиркор" энг кам иш ҳақининг икки баробарида жарима билан қутилган.\nСамарқанд шаҳри ёнидан эшаклар қабристони топилиши ҳақидаги хабар ижтимоий тармоқлар ва маҳаллий хабар сайтларида энг кўп муҳокамага сабаб бўлганди.\nUpl.uz сайти бу каби хабарлар Ўзбекистонга келмоқчи бўлаётган сайёҳларни чўчитиб юбориши ва уларда Ўзбекистон ҳақида нотўғри таассурот пайдо бўлиши мумкинлигини эътиборга олиб бу ҳақда ёзмасликни сўраб чиқди.\nМашмашага вилоят миқёсида раҳбарият ўз эътиборини билдириб, ушбу ишни ўрганиш вазифаси топширилганди.\nUzWebiston: "Эшак гўшти ҳақида ёзманг"\nАудио ESHAK ка муносабат: ‘Ўзбекнинг дўпписи ва тўни олиб ташлансин’\nЛондонлик талаба: 'Самарқанд мафтункор эди'


27 июл 2021, Тошкент вақти: 22:14\nҲиндистон COVID-19 вирусига қарши дунёдаги энг йирик эмлаш жараёнини бошламоқда. Reuters агентлигининг хабар беришича, 12 январь куни Ҳиндистон ҳаво йўллари вакциналарни мамлакатнинг турли ҳудудларига етказиб беришни бошлаган. 16 январь куни бошланиши кутилаётган жараёнда жаъми 1,3 миллиард ҳиндистонликларнинг коронавирусга қарши эмланиши кутилмоқда.\nҲиндистон расмийлари келаётган 6-8 ой мобайнида коронавирусдан зарарланиш эҳтимоли катта бўлган 300 миллион одамнинг эмланишига умид қилишмоқда. Уларга кўра, биринчи босқичда 30 миллион соғлиқни сақлаш ва бошқа асосий ижтимоий соҳа ходимлари, ундан кейин эса 270 миллионга яқин 50 ёшдан ошган ёки соғлиғида муаммо бўлган одамларга вакцина таклиф этилади.\nХабарларга кўра, Ҳиндистонда AstraZeneca-Оксфорд вакцинасининг ўн миллионлаб дозаси захираси ҳозирланган, 96 минг нафар соғлиқни сақлаш ходими эмлаш учун тайёргарликдан ўтган.\nҲиндистон коронавирус юқтирганлар сони бўйича АҚШдан кейин иккинчи ўринда\nҲиндистон коронавирусга чалинганлар сони бўйича дунёда АҚШдан кейин иккинчи ўринда. 12 январь ҳолатига вирусни юқтирганлар сони 10 ярим миллионга яқинлашган. Қўшма Штатлардан фарқли Ҳиндистонда вирус тарқалиш жараёни секинлашгани кузатилади.\nУмид ва хавотирлар\nКоронавируснинг Британияда пайдо бўлган ва ҳозирнинг ўзида 30 дан ортиқ давлатда тарқалган янги тури эмлаш жараёнини янада тезлаштириш масаласини кун тартибга қўйган. Дунё бўйлаб сиёсатчилар яқин келажакда одатий ҳаётга қайтишга ваъда бераркан, эмлаш жараёнларининг кутилганидан секинроқ бораётгани хавотирларга сабаб бўлмоқда. Етарли дозадаги вакцинани етказиб беришдан тортиб, эмлаш жараёни инфратузилмасигача бўлган муаммолар экспертларни хавотирга солган.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг иммунизация бўйича директори Кейт О'Брайан 7 январь куни оз даромадли мамлакатлар учун мўлжалланган COVAX эмлаш лойиҳаси доирасида жорий ойда коронавирусга қарши вакциналарни етказиб бериш жараёни бошланишини билдирди.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг “COVAX” (Коронавирусга қарши вакциналаш) халқаро механизмига 170 дан ортиқ мамлакат қўшилган бўлиб, улар орасида Ўзбекистон ҳам бор. Шунингдек, лойиҳа кўплаб номзод вакциналар, жумладан баъзи мамлакатларда аллақачон тасдиқланган AstraZeneca/Оксфорд ва Moderna вакциналарини ўз ичига олади.\nАйрим мутахассислар коронавирусга қарши эмлаш жараёнининг ҳаддан ташқари сиёсийлаштирилаётганидан ташвишда.\nЖССТ: 2021да жамоавий иммунитет пайдо бўлмайди\nАйни пайтда Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти дунё давлатлари эмлаш жараёнини тезлаштирган ҳолатда ҳам, 2021 йилда COVID-19га қарши жамоавий иммунитет ҳосил бўлмаслигини билдирди.\nРоссия ва Хитой вакцинасини кўнгиллиларда синаётган Ўзбекистонда эмлаш жараёнларининг аниқ санаси ҳозиргача эълон қилинмаган. Ўтган йил охирида расмийлар Ўзбекистон COVAX дастури бўйича 2 миллион доза вакцинага ариза берганини айтган. Хабарларга кўра, дастурга аъзо 190 давлатга эмлаш воситалари 2021 йил баҳоридан етказиб берилиши мумкин. Ўзбекистон расмийлари биринчи босқичда 65 ёшдан катталар ва соғлиқни сақлаш ҳамда таълим ходимлари эмланишини айтган.\nБританиядаги эмлаш жараёнлари\nБритания февраль ойининг ўрталарига қадар 15 миллионга яқин одамни коронавирусга қарши вакцинанинг биринчи дозаси билан эмлашни режалаяпти. Баҳорга қадар яна ўн миллионлаб одам эмланади. Мамлакат расмийлар эмлаш кампанияси вирус тарқалиши олдини олиш учун жорий қилинган чекловларни эртароқ бекор қилишга замин яратишига умид қилмоқдалар.\nБугунга қадар тахминан 2,3 миллион британиялик биринчи дозани олган, қарийб 400 минг одам эса бустер-доза, яъни иккинчи дозани олган. Бу ҳақда душанба куни Британия ҳукумати маълум қилди.80 ёшдан ошганларнинг қарийб 40 фоизи ва қариялар уйларида яшаётганларнинг деярли чорак қисми биринчи дозани олган.\nБритания дунёда коронавирусга қарши вакцинани маъқуллаган биринчи давлат бўлган\nҲукумат ўз олдига қўйган режага эришиши учун 15 февралга қадар ҳафтасига 2,5 миллион одам эмланиши керак бўлади.\nБиринчи ким эмланади?\nКекса ёшдаги қариялар уйи турғунлари ва уларни қарайдиганлар\n80 ёшдан ошганлар ва соғлиқни сақлаш ва ижтимоий ёрдам хизматлари ходимлари\n75 ёшдан ошганлар\n70 ёшдан ошганлар ва клиник жиҳатдан заиф одамлар\nДастлабки икки гуруҳ вакцина олишни бошлади.\nДушанба куни еттита оммавий эмлаш маркази ўз фаолиятини бошлади. Улар конференция ўтказиладиган жойларда, футбол стадионида ва ипподромда уюштирилди.\nЖорий ҳафта давомида шифохоналарда ва дорихоналарда кўпроқ марказлар очилади ва мамлакатдаги эмлаш марказлари сони 1 200 га етади. Ой охирига қадар Буюк Британияда 2 700 дан ортиқ эмлаш маркази йўлга қўйилади.\nАнглияда ҳар бир фуқаро эмлаш марказдан кўпи билан 10 миль узоқда бўлиши керак. Аҳоли кам яшайдиган жойларда эса кўчма эмлаш гуруҳлар уюштирилади.\nБуюк Британия Pfizer ва BioNTech ширкатлари томонидан ишлаб чиқилган вакцинанинг 40 миллион дозасига буюртма берган. Аҳолини мазкур вакцина билан эмлаш жараёни 8 декабрь куни бошлади.\nУшбу вакцина -70°C даража ҳароратда сақланиши керак. Шундай бўлса-да, уни оддий музлатгичда беш кунгача сақлаш мумкин.\nБуюк Британия, шунингдек, Оксфорд университети AstraZeneca ширкати билан ҳамкорликда ишлаб чиққан вакцинанинг 100 миллион дозасига буюртма берди. Ушбу вакцина арзонроқ бўлиб, уни ташиш ва сақлаш ҳам анча осондир. Мазкур вакцина билан эмлаш 4 январь куни йўлга қўйилди.\nЎтган ҳафтада мамлакатда Moderna ширкати вакцинаси ҳам тасдиқланди, аммо вакцина дозалари ўз манзилига етиб боргунича бир неча ҳафта керак бўлади.\nУмуман олганда, Британия ҳукумати 367 миллион дозада етти хил вакцинага буюртма берди.\nPfizer ва AstraZeneca вакциналари икки дозали вакциналардир. Буюк Британия ҳукумати кўрсатмасига кўра, иккинчи дозани биринчисидан кейин 12 ҳафтагача бўлган муддатда олиш мумкин. Pfizer эса икки дозани 21 кун фарқ билан олишни тавсия қилган.\nБритания Соғлиқни сақлаш хизмати раҳбари сўзларига кўра, Pfizer вакцинасининг биринчи дозасини олган шахсда 12 кундан кейин вакцина самарадорлиги 90 фоизни ташкил қилади.


Ўзбекистон ҳукумати таълим соҳасидаги мана шу ташвишли ҳолатга барҳам бериш учун кўплаб нуфузли халқаро ташкилотлар билан ҳамкорлик қилмоқда. ОТБ томонидан мазкур соҳа учун 30 миллион доллар ажратилиши ҳам мазкур ҳамкорлик натижаси сифатида қаралмоқда. Маълумотларга кўра, ОТБ 2005-2006 йилларда ҳам жами 40 миллион долларлик кредитлар ажратишни режалаштирган.\nЎзбекистон Халқ таълими вазирлиги ташқи иқтисодий алоқалар бўлими мутасаддиси Ҳикматилла Даминовнинг сўзларига қараганда, ОТБ 2003 йилдан таълим соҳасини ривожлантириш дастури лойиҳасини амалга оширишда ҳам иштирок этмоқда. Умумий қиймати 100 миллион доллар бўлган ушбу лойиҳанинг 38,5 фоизи ОТБ кредити, қолган қисми эса давлат бюджети ҳисобидан молиялаштирилади.\nЎзбекистон Молия вазирлиги вакилининг таъкидлашича, ОТБ ажратган 30 миллион долларлик кредит Ўзбекистон ҳисобига 26 август куни келиб тушган. 2005 ва 2006 йилларда ҳам банк Ўзбекистонга ҳар бири 20 миллион долларлик иккита кредит ажратади.\nМолия вазирлиги вакилининг маълум қилишича, ОТБ кредитлари, асосан, янги мактаблар қуриш, таълим масканларини реконструкция қилиш ва капитал таъмирлашга сарфланади. Кредитларнинг бир қисми мактабларни дарсликлар, мебель, спорт ва ўқув лаборатория жиҳозлари ҳамда компьютерлар харид қилишга йўналтирилади.