“Чорвоқ” эркин туристик зонасини ривожлантириш КОНЦЕПЦИЯСИ\n«Бриз» дам олиш маскани\n«Бриз» дам олиш маскани Тошкент вилояти, Ўртачирчиқ тумани, Тошморя бўйида жойлашган. Ҳордиқ зонаси 12 та стандарт, 10 та "ЛЮКС" номер ҳамда 2 та “ВИП” коттежлар ажойиб ташқи манзара билан биргаликда танҳо дам олиш ҳиссини беради.\n«KROKUS PARK» дам олиш зонаси\n«КРОКУС ПАРК» ҳордиқ зонаси Тошкентдан 100 км. узоқликда жойлашган. Ҳордиқ зонаси 2 даражали 4,7,8,9 жойли “Люкс” коттеджларни, ёзги шийпончали ресторанни, бар, ҳовуз, фин саунаси, рус хаммомини ўз ичига олади. Барча ҳудуд қўриқланади.\n“Боғи Шамол” ҳордиқ зонаси\n“Боғи Шамол” ҳордиқ зонаси Тошкентдан 75 км узоқликда бўлиб, Тошкент вилоятининг энг тозо экалогик ерида, яъни “Қизил-Сув” посёлкасида жойлашган. Бу ер якка, оилавий ва жамоа тарзида ҳордиқ чиқариш учун қулай ер.\n"Грин Парадайз" ресторани итальян ошхона услубида бўлиб, бу ердаги таомлар хилма-хиллиги сизни бефарқ қолдирмайди. Шунингдек, сизнинг ҳизматингизда дискобар, бильярд зали, сауна ва ёзги очиқ ҳовузлар. Болалар учун ўйин майдончаси ҳам кўзда тутилган.\nҲумсон булоқ дам олиш маскани\nСанаторий 120 та ўринга мўлжалланган бўлиб, «стандарт», «люкс», «VIP» хоналарини ва оилавий коттеджларини ўз ичига олади. Ҳар бир хона душ кабиналари, санузел, кондиционер спутникли ТВ ва телефон билан жиҳозланган. Санаторий ҳудудида очиқ ва ёпиқ ҳовузлар, топчан, автостоянкалар мавжуд.\nРангдор гулмоҳи балиқ овлаш экспедицияси\nСизнинг эътиборингизга эксклюзив таклиф, яъни балиқ овлаш бўйича саёҳатни ҳавола этмоқчимиз, бу саёҳат эса, Ўзбекистон Республикаси миқёсида ягона бўлиб ҳисобланади. Балиқ ови Угам-Чотқол Давлат Миллий Боғида ўтказилади. Сиз табиий тоғ шароитларида гулмоҳи ва қорабалиқни овлашдан бетакрор бўлган баҳра оласиз, шунингдек, табиат ландшафтлари, ҳамда балиқ овлаш жойига боришда отда сайр қилган вақтингизда кўп баҳраманд бўласиз.\n“Янгиобод” туристик базаси Тошкентдан 120 км узоқликда, денгиз сатҳидан 1500 м баландликда жойлашган.\n«Белдирсой Оромгоҳи» соғломлаштириш маркази Ўзбекистоннинг манзарали ерида, яъни Тянь-Шань ён бағрида ер сатҳидан 1700м баландликда жойлашган.\n"ЧОРВОҚ ОРОМГОҲИ" ёки "ПИРАМИДАЛАР" соғломлаштириш маркази\n“Чорвоқ Оромгоҳи”соғломлаштириш маркази Чимён-Чарвоқ курорт-рекреацион зонасида баланд тоғлар ва адирлар билан ўралган жойда жойлашган. Гўзал манзара ва тоза ҳавода соғломлаштириш мажмуаси қурилган бўлиб, сиз азиз меҳмонларга бу ерга ташриф буюришгина иши қолган ҳолос.\nмеҳмонлар - 18


Солиқ ходимлари Янгиободлик Собир Отажоновнинг саломатлигини тиклашга ёрдам бердилар\nCана : 13-04-2018 / Жамият, Жиззах янгиликлари, Солиқ хабарлари / кўрилди: 218\nДард келаман деса инсоннинг ёши, касби-корига қараб турмас экан. Янгиободлик 57 ёшли Собир Отажонов Сармич қишлоқ фуқаролар йиғинида истиқомат қилади. У 2017 йилгача ўзи яшаб турган Сармич қишлоқ врачлик пункти мудири бўлиб ишлар эди. Ишга бор меҳрини бериб, одамларга саломатлик улашган Собир ака кексалик остонасига яқинлашгани учунми, ёки бошқа сабаб туфайлими саломатлигида жиддий муаммолар пайдо бўлди. Тошкент шаҳар марказий касалхонасида Собир Отажоновни тўлиқ тиббий кўрикдан ўтказлииб, унга ички ичак ўсимтаси борлиги тўғрисида ташхис қўйилди. Бироқ, Собир Отажоновнинг оилавий шароити унинг тўлиқ даволаниши учун кифоя қиладиган маблағни сарфлашга йўл қўймас эди.\nС.Отажоновнинг оила аъзолари муаммога ечим топиш учун тумандаги 4-секторга бириктирилган Янгиобод туман давлат солиқ инспекциясига мурожаат қилдилар.\nТуман Давлат солиқ инспекциясига қарашли 4-секторга Сармич ва Шодлик қишлоқ фуқаролар йиғинларидаги Юқори Сармич, Пастки Сармич, Искандар, Пучуғой, Мелиобод каби 8 та қишлоқ бириктирилган.\nМазкур сектор ишчи гуруҳи маҳаллаларда истиқомат қилаётган кам таъминланган, ижтимоий ҳимояга муҳтож ҳамда доимий ҳисобда турувчи бемор кишилар мавжуд оилаларни қўллаб-қувватлашга, имконияти чекланган, боқувчисини йўқотган оилалар холидан хабар олишга эътиборни қаратганлар.\nМасъул ташкилот раҳбарлари ҳамкорлигида аҳоли билан 10 га яқин учрашувлар ўтказилди. 1650 нафар фуқароларнинг яшаш шароитлари ўрганилди. Шу қаторида Собир Отажоновнинг ҳам оилавий аҳволи ўрганилиб, унинг даволаниши учун амалий ёрдам берилди. Жорий йилнинг февраль ойида Собир Отажоновнинг даволаниши учун ҳомийлик ҳисобидан маблағ ажратилди.\n- Секторларнинг ташкил этилиши, мендек беморларни даволанишига ёрдам бўлаётганлигидан Президентимизга ўз миннатдорчилигимни билдираман, - дейди кўзига ёш олган Собир Отажонов.\nҲозирда сектор ҳудудидаги қишлоқ ва маҳалла фуқаролар йиғинларида 1575 хонадон мавжуд. Уларда 7 минг 927 нафар аҳоли истиқомат қилади. Уларнинг 1770 нафари вояга етмаган ёшлар ва 767 нафар пенсионер ҳамда нафақахўрларни ташкил этади.\nУшбу ҳудудларда аҳолига 1 та қишлоқ врачлик пункти, 1 та болалар боғчаси, 5 та мактаб ва 1 та коллеж хизмат кўрсатмоқда.\nАйни пайтда 4-сектор ташаббуси билан аҳолининг тўлиқ тиббий кўрикдан ўтиши таъминланаяпти. Кам таъминланган Собир Отажонов сингари фуқароларнинг даволаниши учун саҳоватпеша ҳомийлар топилиб, уларга етарли шароитлар яратилмоқда.\nЯнгиобод ДСИ раҳбари


Ердаги фаришта - Халқ сўзи\n00:35 12 Март 2021 Жамият\n2018 йилнинг июнь ойида Қашқадарё вилоятининг Косон туманида мудҳиш жиноят содир этилган эди: гиёҳвандликка берилган шахс хотинининг умрига зомин бўлиб, узоқ муддатга озодликдан маҳрум этилди. Олти нафар норасида гўдак эса бўзлаб қолди. Марҳуманинг онаси болаларни ўз васийлигига олиб тарбиялай бошлади. Бироқ фарзанд доғига чидой олмай уч ойдан сўнг оламдан ўтди. Ўшанда болалар жуда оғир аҳволда эдилар. Ягона меҳрибони — бувисининг ҳам қазо қилиши уларни янада ночорликка солган эди. “Бизни ким фарзандликка қабул қилар экан?”, дея умид кўзи билан қариндош-уруғларга жовдираган болаларнинг изтиробини ифода этишга сўз ожиз. Уларни ўз васийлигига оладиган қон-қариндош эса топилмади.\nБолаларнинг тақдирини ўйлаб ҳокимият вакиллари, маҳалла оқсоқоллари кенгашдилар. Баъзи фарзанди йўқ кишилар болаларни васийликка олиш мақсадида мурожаат қилди. Кимдир суяги қотган, парваришлашга қийналмайман, ҳа демай ёнимга кириб, юмушларимга кўмакчи бўлади деган мақсадда болалардан каттасини фарзандликка олишни хоҳласа, бошқа биров ҳали эсини таниб улгурмаган икки ёшли гўдакни фарзандликка олишни, бола токи улғайгунча янги оиласига кўникиб кетади, деб ўйларди. Қолганларини эса болалар ўйига топшириш бўйича фикр-мулоҳазалар ўртага ташланди.\nСодир бўлган мудҳиш воқеадан сўнг ўзини йўқотиб қўйган болалар бир-бирларидан айрилишни, шаҳардаги болалар уйига боришни сира ҳам исташмасди. Уларга бағри илиғ, тинч-тотув оила керак эди. Буни болаларнинг кичиклари англамаса-да, 14-12 ёшни қаршилаб, эсини таниб қолган Асадбек ва Кумуш яхши тушунарди.\nҚодир Оллоҳ болаларга фаришта мисол меҳрибон она, бағри илиқ оила ато этди. Уларнинг ён қўшниси, икки нафар фарзанднинг онаси Маҳбуба опа болаларга ғамхўрлик қилишни ўз зиммасига олди. Ўшанда эндигина 32 ёшни қаршилаган Маҳбуба опага қариндош-уруғлари орасида “савоб ишни ният қилдинг, аммо саккизта бола билан қийналиб қоласан. Бу фикрингдан қайт”, дейдиганлар ҳам бўлди. Маҳбуба опа эса қарорида собит қолди. Муҳими оила бошлиғи Азамат ака Воситов унинг фикрини маъқуллади. Шундоқ ҳам кўнгли ярам норасидаларни бир-биридан айрилиб, пароканда бўлишига томошабин бўлиб туришни хоҳламади.\n— Олти ёшлигимда отам қазо қилганлар. Ота меҳрига тўймай ўсганман, — дейди Маҳбуба опа биз билан суҳбатда. — Болалар уйида барча шароит ва имкониятлар бордир. Лекин у ерда оила меҳри йўқ. Қўшним билан биз аҳил-иноқ эдик. Бирор тансиқ таом пиширсак, албатта, бир-биримизга чиқарардик. Рамазон ҳайити пайтлари бирга рўза тутардик. Мендан ёшлари катта бўлгани учун опа дердим. Кўп маслаҳатлар берарди. Жуда сабрли аёл эди. Уйларидаги гапни, турмушдаги қийнчиликларни ҳеч ҳам бировга гапирмасди. Тақдир экан... Мен болаларнинг кўзларидаги мунгни кўриб, чидаб туролмадим. Улар ҳам бахтли яшашга лойиқ-ку. Бор меҳримни беришни мақсад қилдим. Оллоҳга шукр, ёмон кунлар ортда қолиб, болаларимнинг кўзларида қувонч порлаяпди. Бош фарзандим Асадбек 11-синфда ўқийди, мактабни тугатгач, ҳарбий хизматга бормоқчи. Қизларим Муслима, Раҳима, Кумуш ва Хадича аъло баҳоларда ўқишади. Дарсдан бўш вақтларида тикиш-бичиш, ширинликлар тайёрлашни ўрганишяпти. Кичкинтойларим Али 4-синфда, Муҳаммадамин 2-синфда ўқийди. Фотимахон эса энди олти ёши тўлдирди.\nАзамат ака ҳайдовчилик касби орқасидан оила тебратади. Маҳбуба опа уйда фарзандлар тарбияси билан банд. Хонадоннинг файзу баракаси оила бекасининг саранжом-саришталиги, турмуш ўртоғига садоқати, болаларга бўлган меҳрига боғлиқ. Оила бошлиғи келтирган маблағни тежаб, ўз ўрнида сарф этиш уй бекасининг вазифаси. Бу борада ҳам Маҳбуба опа ўрнак бўларли аёллардан.\nШуни ҳам таъкидаш ўринлики, савобли ва масъулиятли вазифани ўз зиммасига олган Воситовлар оиласига маҳалла-кўй, туман хокимлиги вакиллари доимий равишда ўз кўмакларини бериб келмоқда. Ўтган йили июнь ойи карантин вақтида Косон туман ҳокимлиги томонидан бир бош соғин сигир берилди. Жорий йилнинг январь ойида Қашқадарё вилоят ҳокими Зоир Мирзаев Косон туманига ташрифи чоғида меҳридарё она Маҳбуба Мўминова ҳамда фарзандлари билан учрашиб, оилага моддий кўмак ажратди. Вилоят ҳокими жамиятимизда шундай меҳр-оқибатли опа-сингилларимиз, оналаримиз борлигидан жуда мамнун эканлигини изҳор этиб, Маҳбуба Мўминовани “Мўътабар аёл” кўкрак нишонига тавсия этишини айтди.\n— Онажоним ҳар куни тонгда эрта уйғониб, нонушта тайёлаб қўяди. Биргаликда овқатланамиз. Сўнг бизни мактабга кузатади. Дарсдан қайтганимизда яна очиқ чеҳра билан кутиб олади. Қандай мавзулар ўтилганлиги, бизнинг дарсда фаоллигимиз ҳақида сўрайди. Кечки овқатни биргаликда тайёрлаймиз. Дастурхон атрофида ҳаммамиз жам бўламиз. Оиламизнинг борлиги — бахт. Отажоним ва онажонимнинг борлиги — қувончим. Илоҳим, уларни Оллоҳ ўз паноҳида асрасин, — дейди Маҳбуба опанинг қизи Кумуш.\nДарҳақиқат, ҳаётимизда одатий ҳол бўлиб кўринган, ота-онамизнинг дуо қилиб, бизни ўқишга, ишга кузатиши, бир дастурхон атрофида йиғилиб ўтиришимиз ҳам аслида бахтдир. Чунки инсон соф меҳр-муҳаббатни, ҳузур-ҳаловатни, хотиржамликни фақатгина оила бағрида топади. Меҳри қуёш тафтидан-да илиқ оналарни эса фариштага қиёслашади. Бу фикр бежиз айтилмаганлигига олти нафар мурғак қалб эгаларини бағрига олиб, уларга бор меҳрини бераётган Маҳбуба опа яққол мисол бўлади.\nАлишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети магистранти


Пиоли: «Ювентус» ва «Аталанта»дан учралган мағлубиятларни шармандалик деб ҳисобламайман»\n«Милан» бош мураббийи Стефано Пиоли А Сериянинг 19-тури доирасида «Аталанта»дан (0:3) учралган мағлубиятдан сўнг ўз фикрларини билдирди.\n«Яхши бошладик, кўплаб футболчилар билан ҳужумга ўтдик. Биринчи ўтказиб юборилган гол хафа қилди. Иккинчи гол ўйинга нуқта қўйди. Бизда вақт бор эди, аммо ўйинга қайтиш имкони бўлмади.\nЯнада пухта ҳимояланишимиз кераклигини билардик. «Аталанта» биздан яхшироқ ўйнади. Рақиб жисмонан кучлироқ эди ва яккурашларда ғалаба қозонди. Кучли жамоа билан баҳсда мағлуб бўлиш мумкин.\nИккинчи голдан кейин шунчаки ишончни йўқотганимиз – шармандалик. А Серия – жуда рақобатбардош чемпионат. Қийинлигини биламиз, лекин ўз сўзимизни айтишни истаймиз.\n«Ювентус» ва «Аталанта»дан учралган мағлубиятларда уятли нарса йўқлигига ишонаман. Улар – жуда юқори даражадаги жамоалар. Мағлубиятни таҳлил қиламиз. Яхшиланишимиз керак бўлган жиҳатларни кўриб чиқамиз ва бор эътиборни кейинги ўйинга қаратамиз», – дея Пиолининг сўзларини келтиради Football Italia.


Nabijon Boqiy. Qoraqalpoq qomusi. Esse. | Xurshid Davron kutubxonasi\nNabijon Boqiy. Qoraqalpoq qomusi. Esse.\nMuallif Adib: Qardosh Turklar tarixi, adabiyoti, madaniyati, Xotira va yodnomalar 01.04.2014 izoh yo'q\nҚорақалпоқ халқининг бугуни ва ўтмишини қаламга олар эканман отам ва онам, акамнинг ўгитлари доим қулоқларим остида жаранглаб туради. Орадан йиллар ўтиб асарларим бир неча бор қайта нашр қилиниб, элга танилганимдан кейин ҳам ота-онам билан акамнинг ўгитларини унутганим йўқ. Тарихий ҳодисаларни бой бўй-басти билан тасвирлашга ҳаракат қилдим. Қорақалпоғистоннинг ҳамма бурчакларини кезиб чиқдим; саҳифалари сарғайиб кетган қанчадан-қанча китобларни ўқидим; гоҳида пою пиёда, гоҳ машинада, гоҳ самолётда бориб тарихий жойларни зиёрат қилдим… Болалигимда эшитган афсоналар билан тарихий воқеаларни муқояса қилдим, зарурларини олдим, нозарурларини тушириб қолдирдим. Заргар бўлмасам-да, ҳарқалай, олтинни мисдан фарқлаб олишга ҳаракат қилдим. Тарихий мавзуга мурожаат қилар эканман, бугуннинг аҳамиятини чуқурроқ очишга эътибор бердим…\n1992 йил. Куз. Хазонрезги ҳали бошланмаган. Қуёшнинг тафти қайтган. Кечалари бадан жунжикади.\nБиз Ёзувчиларнинг Дўрмон боғи меҳмонхонасида Шукур Холмирзаев билан ошхонага тушиб кечки таомни тановвул қилиб, Толстой бобо тўғрисида гаплашиб қолдик. Ўша кунлари Шукур ака машҳур Константин Станиславскийнинг “Санъат даргоҳида ўтган ҳаётим” хотиралар китобини қайта мутолаа қилаётган эди.\nШукур ака таассуротларини тўлқинланиб ҳикоя қила бошлайди: режиссёр Лев Толстой билан Тулада гастролда юрган чоғларида илк бора учрашади. Албатта, унгача Толстойни ғойибона танир эди. МХАТ жамоаси бир куни Толстой билан хийла яқин бўлган театр ҳомийси Н. В. Давидов хонадонида репетициядан сўнг ҳангомалашиб, ҳазил-мутойиба қилиб ўтиришарди. Давра қизиган чоғда деҳқонга ўхшаб пўстинга ўраниб олган битта чол пайдо бўлади. Соқоли кўксига тушарди, белини камар билан танғиб олган эди. Ҳамма уни хурсанд бўлиб кутиб олади. Станиславский дастлаб бу чол Лев Толстой эканини хаёлига ҳам келтирмайди. Бирорта фотосурати ҳам Толстой бобонинг “асл нусхаси”га ўхшамасди.\nТирик Толстой бетакрор инсон эди. Одамнинг ич-ичига ҳам бемалол қарай оладиган нигоҳ соҳиби дунёда бошқа бўлмаса керак. Унинг қарашлари гоҳ ўткир бўларди, аъзойи баданни тешиб юборгудек бўларди; гоҳида шунчалар майин боқардики, гўё кўзларидан нур таралаётгандек туюларди. Толстой одамга синчиклаб қарарди; одамнинг ичида яхши-ёмон нимаики бўлса, ҳаммасини билиб олмоқчидек кишини хижолат этиб қўярди. Кимдир диққатга сазовор бирор фикрни ўртага ташласа, биринчи бўлиб Толстой ҳаяжонланиб кетарди; буюк санъаткорнинг кўзлари чарақлай бошларди…\nУ ҳаётлик чоғида биз: “Толстой билан замондош бўлишнинг ўзи бахтдир!” деб юрардик. Дилимиз оғриб, ҳаётдан совиб кетган чоғларимиз Тула вилоятининг Ясная Поляна депарасида Лев Толстойдек бир зот истиқомат қилаётганини хаёлимизга келтирган заҳотимиз яна одамнинг яшагиси келиб қоларди…\nБиз юзма-юз ўтирардик. Ошхонада биздан бошқа ҳеч ким йўқ эди. Лекин ошпаз уйига кетишга шошмасди. Чунки беш-олти кишидан иборат қандайдир хорижлик меҳмонлар шаҳарни айлангани кетган, улар кечроқ қайтиб овқатланишларини билардик.\nШукур ака эшик томонга қараб ўтирарди. Бирдан Шукур аканинг кўзларида аллақандай учқун пайдо бўлади. Мен уни Толстой бобонинг ҳолатига кираётган бўлса деб тусмол қиламан. Ўзи ҳам овлоқ боғида кун бўйи нималар биландир машғул бўлар, сўнг гулларга бурканган боғчасининг панароқ жойларига махсус ўрнатиб қўйилган тўнкаларга ўтириб узоқ-узоқ хаёл сурарди. Хаёл суриб ўтирган чоғларида боғчаси томонга ўтиб қолсам, оёқ учида юриб орқамга қайтардим. Кейин хаёл суриб ўтирган ҳолатини эслатсам ё бирдан шарақлаб кулиб юборарди, ёки завққа тўлиб ўша пайтда нималар тўғрисида ўйлаганини бутун тафсилотлари билан гапириб берарди.\nҲозир эса гапини тўхтатиб, юзларига табассум югуради ва: “Ие, ие! Тўлак ака!” деб ўрнидан туриб кетади.\nХаёлим Ясная Полянада, Толстой билан Станиславский учрашувини кўз олдимга келтириб ўтирардим. Ўзим ҳам буюклар даврасида чой-пой ташиб торардим.\n–Ие, Шукуржан! – деган нотаниш товуш эшитилди.\nКимдир Шукур ака билан қучоқлашиб, ҳатто ўпишиб кўришади. Беихтиёр ўрнимдан турсам, тепамда қорачадан келган ёши улуғ бир киши самимий кулиб турарди. Нотаниш кишининг қўлида қоғозга ўралган бир нарса бор эди, уни столга қўяди. Мен нари суриламан. У киши ёнимга ўтиради.\n– Қадамларига ҳасанот, Тўлак ака! – деб мулозамат қилади Шукур ака.\nШукур аканинг мулозамат қилганини кўриш қийин эди. Лекин бу сафар сидқидилдан ҳурмат-эҳтиромини изҳор қилади. Бир пиёла чой қуйиб узатади. Сўнг ошхона тарафга қараб:\n– Ҳой, Равшанбек, меҳмон келди! – дейди товушини кўтариб.\nОшпаз келиб салом-алик қилиб кетади. Дарҳол бир чойнак иссиқ чой, овқат келтирилади. Меҳмон қоғозни очиб қўяди. Унда тиллоранг дудланган балиқ бор экан.\n– Ў-ў, Оролнинг балиғи! – деб юборади Шукур ака қувониб.\n– Қани, иним, ол! – дейди меҳмон. – Ўзларинг нимталаб олаверинглар!\n– Йўқ; ҳозир емаймиз, қорнимиз тўқ. Кейин еймиз.\n– Майли, ўзларинг тақсимлаб олинглар. Сизларга насиб қилган экан.\n– Раҳмат, – дейди Шукур ака. – Набижон, бу киши ТЎлапберган Қайипберганов бўладилар. Танишиб қўйинг. Биламан, ишончим комилки, Тўлак ака, сизлар дўст бўлиб қоласизлар.\n– Илойим, айтганинг келсин, иним. – Тўлапберган оға косадаги овқатдан бир қошиқ еб: – Сизлар емайсизларми? – деб сўрайди.\n– Биз едик, оға, ош бўлсин! – дейди Шукур ака.\nШукур ака унча-мунча ёзувчини умуман одам ўрнида кўрмасди. Кўзлари чақнаяптими, демак самимий ҳурмат қилади.\n– Оға, сиз баҳузур овқатланаверинг. Мен Набижонга Станиславскийнинг Толстой бобо билан илк учрашуви тўғрисида гапириб бераётган эдим, – дейди Шукур ака.\n– Майли, гапиравер, жим, мен ҳам эшитаман.\nШукур ака ҳикоясини давом эттиради.\nЭнди менга Шукур аканинг юз йил олдин рўй берган воқеа тўғрисидаги жонли ҳикоясидан кўра, ёнимда ўтириб бемалол овқатланаётган одам кўпроқ қизиқ эди.\nХуллас, биз Тўлапберган оға билан шу тарзда танишганмиз.\nЎшанда Тўлапберган оға Ёзувчилар боғининг меҳмонхонасида бир ҳафта-ўн кун турди. Биз фақат овқатланиш чоғида ошхонада эмас, бўш вақтимизда гоҳ иккинчи қаватдаги телевизор кўриладиган фойеда, гоҳ кечки сайр баҳонасида учрашиб қолардик. Баъзан Шукур аканинг ёки Тўлапберган оғанинг “ярим люкс” хонасидаги кичик зиёфатга улуғларимиз мени ҳам таклиф қилиб қолишарди. Суҳбат мавзуси чекланмаган, ранг-баранг бўларди. Улар асосан ҳаёт тўғрисида суҳбатлашарди. Ора-орада адабиёт тўғрисида ҳам гап кетиб қоларди.\nТўлапберган оға ҳаётни ич-ичидан биларди. Шукур ака ҳам ҳаётни ич-ичидан биларди.\nДўрмон ижод боғига Сирдарёдан Тўра Сулаймон келиб қоларди. Ошхонада четроқ битта столни эгаллаб, ёнига мени чорлайди. Бирга ўтириб овқатланамиз. Тўра ака ошхона овқатини емасди, фақат кўнгил учун қошиқ ёки санчки тиқиб ковлаштириб кўрарди ва секин менинг ёнимга суриб қўярди.\n– Тўра ака, биламан, барибир емайсиз. Шундоқ бўлгач, нима учун товуқ гўнгни титкилаб ичидан қурт-қумурсқа қидиргандек тити-пити қилаверасиз?! Қўйинг, ўша сиз излаётган сичқоннинг б.қи котлет остида кўмилиб тураверсин! – деб зардам қайнаб олдида турган иссиқ овқатни тортиб олардим.\nТўра ака пешонасини тириштириб бирпас башарамга тикилиб турарди-ю, бирдан юз-кўзларига табассум таралиб:\n– Вой, аблаҳ! Вой, ярамас! Бунинг гапини қаранглар! – деб ён-верига қараб, озғин елкаларини силкитиб кулиб юборарди.\nЎзаро ғиди-биди қилиб ўтирганимизни Шукур Холмирзаев кўриб қолса:\n– Тўра ака, ҳойнаҳой, Мирзачўлдан қизиқ-қизиқ гапларни топиб келган бўлсангиз керак. Илтимос, мен ҳам эшитай, – дерди жўрттага ялинчоқ тусга кириб. – Яқинроқ ўтирсаларинг бўлмайдими?\n– Овқат устида, Шукур, эсипаст одам гап сотади. Таомни маҳтал қилиб қўймаслик керак. Ҳар қанча гап бўлса, кечки гурунг чоғида гаплашаверамиз, –деб эътироз билдирган бўларди Тўра ака. – Айтмоқчи, Неъмат ўғлим экиб бе-риб кетган анор мева қиляптими?\n– Салқин жойга қурдириб қўйибман, тарвақайлаб ўсди-ю, лекин гулини тўкиб юборяпти… Биласизми, Бухоро шевасида дарахт кўчатини ерга “қурдик” дейишади! – деб завкланиб кулади Шукур ака. Тўғри-да, бутун Ўзбекистон кўчат экиб ётган бир пайтда бухороликлар кўчат қурса қурибди-да!\nҲазил-ҳузул бўлади. Шу тарзда Тўра ака оғир ботмайдиган қилиб Шукур Холмирзаев таклифини қабул қилмайди. Сабаби тушунарли бўлмаса, изоҳ бериб ўтаман: боя айтганимдек, Тўра ака ошхона овқатини деярли истеъмол қилмасди, фақат ўзини астойдил овқатланаётгандек этиб кўрсатарди, холос. Менимча, Тўра аканинг ошқозони доғланмаган оқ мойда пиширилган овқатни ҳазм қилолмасди. Шунинг учун тухум қуймоқ ёки ширгуручга ўхшаш ёғсиз пишириладиган таомларни нонушта пайти тановул қиларди-ю, бошқа пайт чой ҳўплаб ўтирарди. Баъзан тухум қуймоқ ҳам емасди, тухумни қайнатиб пиширтирарди. Хуллас, ўзининг “хурмача» қилиқларини бошқаларга кўрсатиб иштаҳасини бўғиб, таъбини тирриқ қилгандан кўра мен билан бир четда ўтиришни афзал кўрарди.\nТўра Сулаймон билан Тўлапберган оға эски қадрдон экан. Йилда бир-икки марта учрашиб қолишса ҳам худди кеча ёки ўтган куни кўришгандек гапларини қолган жойидан давом эттириб кетишаверарди.\n– Оға, устоз сизда пул борлигини қаердан билган экан? – деб дабдурустдан сўраб қолади бир гал Тўра ака.\nТўлапберган оға бирдан кулиб юборади; у гап ким ҳақида кетаётганини дарҳол англайди. Гап – устоз Миртемир тўғрисида бошланган бўлади.\nЎтган асрнинг 60-йилларида Дўрмондаги меҳмонхона чинорлар остидаги бир қаватли бинодан иборат бўлган экан. Куз чоғида Миртемир домла “ижод қилиш” учун келиб, битта хонани банд этиб олгач, уч-тўрт кундан сўнг хабар олгани келган “шогирдка”нинг “қўлёзмаси”ни обдан “таҳрир” қилгач, хонасидан чиқиб одамларга қўшиладиган бўлади. Ҳафта давомида мадрасанинг ҳужрасидек тор хонада қамалиб ўтирган Миртемирнинг сабр-тоқатига Тўлапберган оға албатта ҳавас қиларди.\n– Овулдан энди келган одамда пул бўлади-да, Тўравой! – деб кулимсирайди Тўлапберган оға.\n– Ие, ҳа-а, дарвоқе! – деб жилмаяди Тўра ака. – Кейин нима бўлди?\n– Нима бўлганини мен қайдан биламан, Тўравой! – деб кулади. – Қизиқ савол берасан-а!.. Нима бўлган бўлса, олдин бўлган. Кейин устознинг ижоди бўйича илмий иш қилаётган жувон шаҳарга қайтиб кетади, Миртемир ака эса “Манас” таржимасини давом эттиради.\n– Ўша пайтда “Манас”ни таржима қилаётган эдими?\n– Аниғини билмайман-у, лекин каттароқ бир ишга қўл уриб қўйган эди.\n– Ҳозир ўша жувонни кўрсангиз танийсизми? – деб савол бераман адабиёт атрофидаги жувоналарни бир-бир кўз олдимдан ўтказиб.\n– Эҳ-ҳе, иним, мен айтаётган воқеага ўттиз йил бўлган! – деб ўнг қўлини юқори кўтаради Тўлапберган оға. – Ўттиз ёшида аёл киши ўтин бўлади. Ўша аёл шу пайтгача икки марта ўтин бўлган бўлса керак.\n– Устознинг номаълум чечамизга яқинлигини қаердан сезгансиз?\n– Мен ёмон хаёлга бормаганман… Лекин бир куни редакцияга борадиган бўлиб қолдим. Нонуштадан сўнг кийиниб йўлга отландим. Қалин папкани қўлтиқлаб Арғин бекатига борсам, э-э воҳ, ўша жувон турган экан. Ўзимни кўрмасликка, танимасликка солдим. Енгил машина келиб қолди; қўл кўтардим, тўхтади. Ҳайдовчи билан гаплашдим. Олдинги ўриндиққа ўтириб: “Кетдик, айтган пулингизни бераман”, дедим. Ҳайдовчи эса ўриндиқда ўтирган аёлни кўриб қолиб: “Синглим, қаерга борасиз?” деб сўрайди. Жувон борадиган манзилини айтади. “Бўпти, ўтиринг, аввал мана бу кишини айтган жойига элтиб қўйиб, кейин сизни ташлаб қўяман”, дейди ҳайдовчи. “Раҳмат”, деб орқа ўриндиққа ўтиради жувон. Шаҳарга кетдик. “Инқилоб хиёбони”га етмасдан аёл: “Шу ерда тўхтанг, ака, мен радиога боришим керак”, деб йўлкирани тўлаб машинадан тушиб қолади. Беихтиёр жувон берган пулга кўзим тушди; уч сўмлик эди, яп-янги, ҳали бели синмаган қасирмачоқ пул берган эди боёқиш. Ҳатто қайтимини ҳам олмади. Мен Пушкин кўчасидаги Ёзувчилар уюшмаси бино ёнидан машинадан тушиб уч сўм узатдим. Ҳайдовчи менга бир сўм қайтим беради ва башарамга ғалати қилиб қараб қўяди.\n– Ўшанда устозга қанча берган эдингиз? – деб сўрайди Тўра ака.\n– Санаганим йўқ, – деб кулади Тўлапберган оға. – Бир неча кундан сўнг Миртемир ака хийла сўлғин тортиб хонасидан чиқиб биз билан нонушта қилади. Бечора қаттиқ ижод қилаётган бўлса керак деб ўйлаганман. Мен бўлсам, ҳар куни саккиз-ўн соатдан ортиқ столга михланиб ўтира олмайман. Мана, Миртемир ака ҳар куни йигирма тўрт соат ижод қиляпти. Ундан ўрнак олиш керак.\n– Устоз ростдан ҳам қаттиқ ишларди, – деб гап қўшади Тўра ака.\n– Тўғри, қаттиқ ишларди. Лекин ҳозир гап бошқа ёқда… Нонуштадан сўнг домла секин қўлтиғимдан ушлаб: “Пича пул бериб тургин, бўтам”, деди. Хўп, қанча керак деб сўрадим. Қанча кўп бўлса, шунча яхши, деди. Хўп, ҳозир хонангизга киритиб бераман, дедим. Йўқ, овора бўлма, ўзим бориб оламан, деди. Хонамга бирга кирдик. Жомадонимдан бир боғлам уч сўмликни олиб, белдамчасини йиртиб тенг ярмини узатдим. Бўладими, деб сўрадим. Яна пича қўш, бўтам, деди. Яна қўшдим. Раҳмат айтиб, чиқиб кетади. Жувонни кузатиб юборганидан сўнг: “Яна сафар Тошкентга қачон йўлинг тушади, бўтам, деб сўрайди. Баҳорда келаман, дейман. Ўшанда албатта менга учрашасан, эсингдан чиқмасин, деб тайинлайди. Бердақ шеърларини таржима қиляпман, бир қисмини Нукусга олиб кетиб ўзбекча газеталарга тарқатиб чиқасан, дейди. Хўп, дейман.\n– Хайрият, устоз қарзидан қутилган экан, – дейди Тўра ака. – Ёки тўлиқ қутилган эмасми? – деб чўнтагини ковлай бошлайди.\n– Э-э, Тўравой, оға-ини ўртасида қарз-парз деган гап бўлмайди. Қўй, чўнтак ковлама, уят бўлади. Агар пулинг кўп бўлса, ана, Набижонга бер! – дейди оға.\n– Ие, мен ундан қарзманми! – деб Тўра ака муштуми билан дук этказиб ҳазил аралаш елкамга уриб қўяди.\nСуҳбат давомида билдимки, кейинчалик устоз Миртемир бева бўлиб қолган ижодкор аёлни ими-жимида никоҳлаб олган экан.\nОвқатланиб, боғни бирпас сайр этиб чиққанимиздан сўнг ҳар ким ўз хонасига кириб кетиб ижод билан машғул бўларди. Фақат Шукур ака кечаси ишларди; тун бўйи машинкаси чиққилаб чиқарди.\nОрадан икки соат ўтиб Тўра ака эшикни тақилатмасдан хонамга кириб келарди:\n– Бақийип, нима қиляпсиз? Кетдик, озгина тамадди қип олайлик, – дерди.\n– Хўп, ҳеч бўлмаса, шу ёзаётган гапимга нуқта қўйиб олай, – деб машинкамдан бош кўтармасдим.\nТўра ака диванда ўтириб бирорта китоб ё газета-пазетага кўз югуртирарди.\n– Бўпти, кирарсиз, кипитилникни чойнакка тикиб қўйган эдим; қайнаб тошиб кетмасин, – деб хонани тарк этарди.\nТўра ака катта идишга гўшт қовуриб босиб келарди. Ҳафтада икки марта ўғилларидан бирортаси келиб инжиқ отадан албатта хабар олишарди. Хуллас, Тўра аканинг хонаки дастурхони ҳам доим тўкин бўларди.\nБаъзан Тўлапберган оға билан Тўра ака хоналарида кичик зиёфат уюштириб қоларди. Шукур ака “увол” бўлаётган ноз-неъматларни кўриб ўқтин-ўқтин бош чайқаб қўярди.\n– Шукуржан, сен тўйиб-тўйиб эт жеб алғин, кейин улфатчилик қилаверасан, – деб Тўлапберган оға суюкли инисининг қўлига иликли суяк тутқазарди.\nШукур аканинг айтишича, “Шарқ юлдузи”да ишлаб юрган пайтида “Маманбий афсонаси”ними ё бошқа бир романиними журналда чоп этилишида қатнашган, муҳаррирлик қилган, муаллиф билан хўб талашиб-тортишган, охир-оқибат ораларидан шамол ўтмайдиган оға-ини бўлиб қолишган экан. Тўра акани эса Тўлапберган оға билан устоз Миртемир боғлаб кетган эди.\nСуратда: Тўлапберган Қаипберганов, Шукур Холмирзаев, Набижон Боқий,Мусулмон Намоз.\nБиз у пайтларда “Ватан” ҳафтаномасида ишлардик. Тўлапберган оға Тошкентга бирров келиб кетадиган бўлиб қолса, таҳририятга бориб йўқлаб қўярди. Шундай қилиб, ёш ижодкорлар билан танишарди: “Нима қиляпсан? Нима ёзяпсан?” деб бирма-бир сўраб чиқарди. “Бекор торманглар, ёзинглар, – деб тайинларди. – Сизнинг ёшингизда Пушкин нима қилган? Қодирий нима қилган? Усмон Носир нима қилган?.. Шундай саволни ўзингизга бериб кўринг. Кейин, майли, виждонингиз кўтарса, бемалол ялло қилиб юраверинг”.\n“Оға, агар Усмон Носир бизнинг ёшимизда отилиб кетган бўлса, нима қилайлик?” деб илмоқли савол бериб қоларди Иқбол. Кимдир кулмоқчи бўларди, кимдир оғага синовчан тикилиб қоларди: қани, энди қандай “маслаҳат” берар экан?.. “Иқбалжан, олдин отилиб кетишга яраша ижод қилиш керак, иш қилиш керак. Ундан кейин, майли, отилиб кетсанг ҳам алам қилмайди. Дурустми?” деб ҳаммамизга бир-бир қараб чиқарди. “Дуруст, оға, дуруст!” деб маъқулларди Иқбол.\nРаҳбаримиз Ёқубжон Хўжамберди ҳам, Мусулмон Намоз, Рўзимбой Ҳасан, Муртазо Қаршибой, Иқбол, Асқар Маҳкам, Сирожиддин Саййид каби ходимлар ҳам Тўлапберган оға билан қадрдонлашиб кетади. Айниқса, ўша пайтларда оға тўғрисида “Бир сиқим тупроқ” номли бир саҳифали эссе ёзиб эълон қилганимдан сўнг йигитлар оғамизни чинакамига яхши кўриб қолади. Ҳар ҳолда мен оғадан эшитган, у киши ҳақида бошқалар гапириб берган айрим иборатли воқеаларни кўпчилик билмасди. Лекин устознинг куйинчаклигини, самимий инсон эканини кўпчилик биларди.\nЭсимда, биз хийла синашта бўлиб қолганимиздан сўнг “Қорақалпоқ достони” трилогиясини қайта ишлаб, тўлдирилган ҳолда нашр этмоқчи эканини айтади.\n– Набижан, трилогиянинг ўзбекча нусхасига ўзинг муҳаррир бўлмайсанми?\n– Бўлишим мумкин, лекин қаттиқроқ таҳрир қилиб юборсам, ишқилиб, юзкўрмас бўлиб кетмаймизми? – дейман ҳазил аралаш.\n– Йўғ-э, муаллиф билан муҳаррир китоб чиқариш жараёнида талашиб-тортишади, аммо юзкўрмас бўлиб кетганини ҳеч эшитмаганман, – деб кулади оға.\nХуллас, оғанинг машҳур трилогияси менинг “умумий таҳририм” остида қайта нашр этилади. Биз ҳартугул юзкўрмас бўлиб кетмадик. Аксинча, Тўлапберган оға Дўрмондаги боғ ҳовлисида қўй сўйиб, ўғилларини чақириб, улар гувоҳлигида менга бошдан-оёқ сарпо кийдиради. Шоир дўстим Аъзам Ўктам ёзда қорақалпоқча кийим-бошга бурканиб боғчамга кириб келганимни кўриб бағоят ажабланади. Бир пасдан кейин Тўлапберган оғанинг ўзи ҳар хил тансиқ ноз-неъматлар кўтариб келиб қолгач, Аъзамжон баттар ҳайратланади. Улар қучоқ очиб кўришади. Чорпояга чиқиб ўтирадилар.\n– Эҳ, аттанг, трилогиянгизни қайта нашр этиш ниятингиз борлигини билганимда, устоз, ўзим муҳаррир бўлардим-ку! – дейди Аъзамжон кулиб. – “Чўлпон” нашриётида эллик-олтмишта китобга муҳаррирлик қилдим, лекин бирорта автор менга бошдан-оёқ сарпо қилгани йўқ, баъзилар ҳатто бир оғиз “раҳмат” айтиб кетишга ҳам арзимайди.\n– Ие, ие! Муҳаррирнинг меҳнатини қадрламаган ёзувчи-шоир одам эмас, – деб ҳукм чиқаради оға. – Дурустми?\n– Ана, бу бошқа гап, – деб қўллайди Аъзамжон. – Эҳ, аттанг…\n“Маманбий афсонаси”, “Бахтсизлар”, “Гумроҳлар” романлари “Қорақалпоқ достони” трилогиясини ташкил этади. Бу романлар 1982 йилда Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриётида чоп этилган. Ҳатто “Маманбий афсонаси” 1968 йилда алоҳида чоп этилган заҳоти Ҳамза номидаги давлат мукофоти билан тақдирланган.\nМен “Қорақалпоқ достони” трилогиясининг қайта нашр этиш жараёнида бевосита қатнашганим учун Тўлапберган оға ўттиз беш-қирқ йил давомида (ваҳоланки, роман 1968 йилда ўзбек тилида илк бора нашр этилиган бўлса-да, лекин аслиятда беш-олти йил олдин ёзилган; демак, 1960 йил билан 1998 йил орасида салкам қирқ йиллик вақт масофаси борлиги маълум бўлади) ижодий жараён тўхтатилмайди. Ёзувчи сюжет линиясига ҳам, айрим воқеаларга муаллиф муносабатларига ҳам янгиликлар киритади. Агар тадқиқотчилар романларнинг эски ва янги вариантларини қиёслаб ўрганиб чиқса, Тўлапберган Қаипберганов ижодий лабораториясида қизғин иш жараёни узлуксиз давом этганини аниқлаган бўларди. Ёки бўлмасам, қўлига қалам олиб адабиётга кириб келаётган ёзувчилар биринчи навбатда қандай ёзиш кераклигини ўрганиш учун ҳам Тўлапберган оға ижодига мурожаат этса, кўп нарса ўрганиши мумкин. Гапимиз қуруқ насиҳатгўйликдан иборат бўлиб қолмасин: ўзим Тўлапберган оғанинг ижодий “устахонаси”га саёҳатни бошлаб бераман.\n1959 йилда (муаллиф 30 яшар эди) Тошкентдаги “Ўзадабийнашр”да Тўлапберган Қаипбергановнинг “Секретарь” повести чоп этилади. Таржимонлар Ф. Насриддинов, Ш. Шомуҳамедов. Китоб 117 бет. Расмли. Бошланиши:\n“1942 йил. Қаҳратон қиш. Илк саҳардан бери бўралаб ёғаётган қор бирдан тинди. Сал ўтмай қуёш чарақлаб кетди. Булутдан чиққан қуёш нури ҳамма ёқни қоплаб олган оппоқ қорда жиловланиб, кўзни қамаштиради.\nКун ботишдан эсган изғирин шамол юз-кўзларни ялаб боради. Ёқа-енгингдан кирган совуқ аъзойи баданингдан ўтиб, бўйнингни қисишга мажбур қилади.\nШаҳардан қайтган уч йўловчи бола жунжиб эшакларини олдиларига солганча яёв ҳайдаб келмоқдалар. Улар ғарч-ғурч қилаётган қирчиллама қорда баъзан депсиниб оладилар. Бошларидаги қулоқчин боғичларини тушириб боғлаб олишган. Рўпарадан эсган шамолни писанд қилмай, ўрга томон илдам чиқиб борадилар.\nИкки юзи нашқ олмадай қизариб кетган Отамурод, бошидаги телпагини юқори кўтарилиб кетаётгандай ҳис қилиб, оқ қўлқоп кийган қўли билан уни дам-бадам босиб қўяди. Боядан бери жим келаётган Амет совуқ қотган қўлқопсиз қўлини қўйнига суқаркан:\n– Отамурод, – деб сўз бошлади…”\n1979 йилда “Секретарь” қиссаси “Ёш гвардия” нашриётида қайта чоп этилади. Энди таржимон Фатҳиддин Насриддиновнинг битта ўзи. Илгари “повесть” дейилган бўлса, энди “қисса” бўлиб қолади. Яъни, русча термин ўзбекча атамага ўзгартирилади.\nШу ўринда кичик лирик чекиниш қилишга тўғри келади. Гап шундаки, Фатҳиддин Насриддинов 1979 йилда ТошДУнинг журналистика факультети талабаларига, яъни – бизга “таҳрир маҳорати” курси бўйича дарс берганлар. Домла ўшанда кўп фойдали гапларни айтган. Лекин биз кечки бўлим талабалари бўлганимиз учун биримиз қурилишда, биримиз заводда, яна биримиз ишлаб чиқаришнинг бошқа соҳасида ишлардик. У пайтларда ҳеч бир талаба бевосита матбуотда ёки нашриётда ишламасди. Шунинг учун домланинг гаплари бизга назарий фикр-мулоҳазалардан иборатдек туюларди, холос. Фойдали эди-ю, аммо… Агар домла бизга ўзи таржима қилган “Секретарь” повест-қиссанинг икки нусхасини ўқитиб, улар бир-биридан нимаси билан фарқ килишини кўрсатиб берганда “таҳрир маҳорати” қанақа бўлишини иккинчи босқич чоғимиздаёқ англаб етган бўлардик. Кейин ҳар биримиз матбуотда, нашриётларда беш-ўн йил иш¬лаб қайтатдан “велосипед кашф” этишга мажбур бўламиз. Ёш қаламкашлар ҳозирдан қандай ёзишни ўрганиб олса, кейин нимани ёзишни ўзлари ажратиб олаверади…\nЭски китоб ислоҳ қилинмаган пул бўйича 2 сўм 90 тийин бўлган. Янги китоб эса 35 тийиндан сотилади.\n“Секретарь” қиссасининг 1979 йилдаги нусхаси бундай бошланади:\nТуни билан тинмай паға-паға ёғиб чиққан лайлак қор азонга яқин тўхтаб, ҳаво очила бошлади. Теварак-атрофни қоплаб ётган оппоқ қор ҳозиргина булутлар орасидан чиққан қуёш нурларида жилваланиб, кўзларни қамаштирарди.\nАммо ҳаво совуқ. Кунботар ёқдан эсаётган изғирин шамол юз-кўзларни ялайди. Почангдан кириб, енг-оёқларингдан чиқмоқчи бўлади. Бадан-баданларингга игна санчиб, қунишиб-қимтинтиради, бўйнингни ичга тортишга мажбур қилади.\nЭрта саҳар шаҳардан йўлга чиққан уч бола совуқнинг зўридан дам олишга ҳам илож тополмай, эшакларини олдинга солиб ҳайдаганларича дилдираб келишяпти. Гоҳо сал тўхтаб деписиниб олишади.\nСиртдан қараганда учаласининг ҳам бўй-басти баб-баравардай, қулоқчинларининг қулоғини тушириб, боғичларини боғлаб олишган. Учови ҳам бошларини қуйи эгиб, эшакларини хи-хилаб бормоқда.\nОлдинда бораётган бироз ўктамроқ ва савлатлироқ кўринган Отамуроднинг икки бети қалампирдай қип-қизариб кетган, худди телпаги бошидан тушиб кетадигандай у оқ қўлқопли ўнг қўли билан уни босиб-босиб қўяди. Унинг кейинидаги ўрта бўйли, чўпдай ориқ Аметнинг бир қўли қўйнида, иккинчи қўлидаги халачўп билан эшагини нуқиб ер сузган кўйи:\n– Отамурод, – дейди…”\nХуллас, 1959 йилда эълон қилинган “повесть” билан орадан йигирма йил ўтиб қайта нашр қилинган “қисса” ўртасида жуда катта фарқ бор. “Повесть” уч бўлимдан иборат эди, “қисса” эса йигирма боб. “Повесть”да Отамуроднинг юзи худди “нақш олмадай қизарган” бўлса, “қисса”да “қалампирдай қизаради”. “Повесть” билан “қисса” нусхасидаги ўзгаришлар яхшими-ёмонми? Бу борада қатъи ҳукм чиқариш мумкин эмас. Чунки ўзгаришлар айрим масалаларга ёзувчининг муносабати ўзгариб, воқеаларга малакали баҳо берилганини кўрсатади. “Малакали баҳо” қанақа бўлишини асар нусхаларини қиёслаб кўрган тадқиқотчи аниқ кўради.\n“Секретарь” қиссаси устидаги ижодий ишини ёзувчи йигирма йилдан сўнг ҳам давом эттирган. Ваҳоланки, у йигирма йилдан кейин “Қорақалпоқ достони” трилогияси устида қизғин ишлаётган эди.\nДарвоқе, “Секретарь” қиссаси билан “Қорақалпоқ достони” трилогияси орасида “Сўнгги ҳужум” (1970 й.) ҳам яратилади. Бу роман ўзбек тилида эълон қилинганда муаллифнинг исми “Тўлак” деб ёзилган. Лекин Тўлапберган оғанинг ўзи “Тўлак” деган номни ёқтирмасди, фақат Шукур Холмирзаев “Тўлак оға” деб мурожаат қилса, индамасди-ю, бошқалар шундай деса, албатта исмини тўлиқ айтишни талаб қиларди. Менимча, оғанинг ота-онаси ўғлини эркалатиб “Тўлак” дейишган бўлса керак. Унда нима учун “Сўнгги ҳужум” романининг титул варағида “Тўлак” деган исм чиқиб кетган?\nОғанинг илк романи ўзбек ўқувчисига бундай таништирилади:\n“1930 йиллар. Республикада қишлоқ хўжалигини коллективлаштиришнинг дастлабки даври… Бир томондан, коммунистлар билан комсомол ёшлар деҳқонларнинг фаол қисмига суяниб қишлоқ меҳнаткашларини колхозларга бирлаштирадилар. Иккинчи томондан, ниқобланиб олган синфий душманлар – Жунайидхон босмачиларининг қолдиқлари – колхозчилик ҳаракатига жон-жаҳдлари билан тўсқинлик қиладилар; соддадил кишиларни йўлдан урадилар, қишлоқ активларини ўлдиришгача бориб етадилар, халқ мулкига ўт қўядилар. Роман воқеаси қотилларни излашдан бошланиб кетади. Асарда қизиқарли воқеа ва ҳодисалар, кураш картиналари, лирик онлар тасвири, энг муҳими – анчагина одамларнинг жонли образлари мавжуд.\nКелинг, яхшиси, бу асарни ўзингиз ўқиб чиқинг, “Сўнгги ҳужум” автори Т. Қайипберганов қаламига ўз баҳонгизни беринг”.\nДарҳақиқат, роман фожиа тасвири билан бошланади:\n“Ўт тушиб томи қулаган ва ҳамон тутун буруқсиётган уй олдида тўпланиб турган қишлоқ аҳолисидан ажралиб, уч сувори йигит олдинга чиқди. Дарменбойдан бошқа иккитасининг ҳарбийча кийимларидан уларнинг ГПУда ишлашлари яққол кўриниб турарди…”\nБу роман “Ёш гвардия” (Тошкент, 1970 й.) нашриётида ўзбек тилида чоп этилади. 248 саҳифа. Таржимонлар Ҳ. Ниёзов билан Н. Худойберганов. Ҳайдарали Ниёзов узоқ йиллар “Шарқ юлдузи” журналида бош муҳаррир ўринбосари вазифасида ишлаган камтарин қаламкаш эди. Норбой Худойберганов эса Ўзбекистонда “жанговар танқидчилар”дан биттаси ҳисобланарди.\nШу ўринда Тўлапберган оға асарларининг ўзбек таржимонлари хусусида икки оғиз гапириб ўтмоқчиман. 1963 йилда нашр этилган “Муаллимга раҳмат!” повестини Д. Файзираҳмонов таржима қилган. Трилогияни Лола Тожиева ўзбекчага ўгирган. “Қорақалпоқнома” роман-эссени эса Р. Отаев таржима қилади.\nАфсуски, Тўлапберган оғанинг иккита йирик асарини битта таржимон ўзбек тилига ўгирмайди. Ҳар гал таржимонлар нашриётларнинг буюртмаси бўйича ўзгараверган. Агар битта таржимон (масалан, Низом Комилов каби нуктадон инсон) Тўлапберган Қаипберганов асарларни ўзбекчага ўгирганда муаллиф ҳам, ўқувчиларимиз ҳам ютган бўларди.\nТаржимонлар орасида муаллиф руҳини тўғри англаган буюк зот, шак-шубҳасиз, бетакрор ўзбек ёзувчиси Абдулла Қаҳҳор эди.\nУстоз Абдулла Қаҳҳор билан Тшлапберган оғанинг ижодий ҳамкорлиги тўғрисида батафсил тўхталишдан олдин “Сўнгги ҳужум” мавзусида (коллективлаштириш даври) Михаил Шолохов “Очилган қўриқ” диалогиясини, Абдулла Қаҳҳор эса “Қўшчинор чироқлари” романларини яратганини алоҳида таъкидлаб ўтмокчимиз. Айтмоқчи, улуғ адибимиз Абдулла Қодирийнинг “Обид кетмон” романи ҳам коллективлаштириш мавзусига бағишланган. Бу асарлар гарчи битта мавзуга бағишланган бўлса-да, лекин бир-бирини асло такрорлаймайди. Нима ҳақда қандай ёзишни ўрганмоқчи бўлган ҳаваскор қаламкаш бу асарларни синчиклаб мутолаа қилса, маҳорат сабоғини олиши мумкин. Зеро, ёзувчи ёзишни ёзиш жараёнида ўрганибгина қолмайди, айни чоғда бошқалар қандай ёзганини ўткир нигоҳ билан тафтиш этиб ҳам қаламини чархлайди.\nАна энди устоз Абдулла Қаҳҳор билан Тўлапберган оға муносабати тўғрисида алоҳида тўхталиб ўтамиз.\nТўлапберган оға шундай ҳикоя қиларди:\n“Дўрмон ижод боғига ўтган асрнинг 60-йилларида таътил чоғлари келиб турардим. Ҳозир Саид Аҳмад номига ўтиб қолган боғ-ҳовлида устоз Абдулла Қаҳҳор аёли билан муқим истиқомат қиларди. Абдулла ака билан Кибриё опа эрта баҳорда боғларига келиб кеч кузда шаҳар ҳовлисига қайтиб кетишарди. “Муаллимга раҳмат” повестим ўзбек тилида чоп этилган, гонорар олиб белим бақувват бўлиб қолган кезларда овулда яшайдиган танишим Ғойиб Ёқубовга “Бир совуқ томчи” қиссамни таглама таржима қилдириб Тошкентга олиб келган эдим. У пайтлар Абдулла Қаҳҳорнинг “Тобутдан товуш” пьесаси саҳналаштирилган, “Синчалак” повестини К. Симонов рус тилига таржима қилган, хуллас, устознинг гуриллаган даври эди. Қаҳҳор домланинг ҳовлиси ёнидан ўтаётган чоғларимиз унча-мунча одам у тарафга кўз қирини ташлашга ҳам ботинмасди. Салобати босарди устознинг.\nҲар куни кечки пайт боғни сайр этиб юрардик. Танишларимга: “Қиссамни Абдулла Қаҳҳорга ўқитиб, маслаҳат олмоқчиман. Шунга нима дейсизлар?” деб мурожаат этдим. “Ие, Тўлапберган эсинг жойидами! Абдулла Қаҳҳор ўзига ёқмаган асарни авторига қўшиб пийпалаб ташлайди. Кейин ҳеч қачон ўмганингни кўтара олмасдан бир умр майиб бўлиб қоласан!” деб қўрқитишади танишларим. Дастлаб, ростдан ҳам қўрқиб юрдим. Зимдан кузатиб амин бўлдимки, Абдулла Қаҳҳорнинг ҳовлисига ҳадди сиғиб кириб чиқадиган ёзувчиларнинг ҳам шохи йўқ экан.\n“Бор-э, нима бўлса бўлар! Ёзганларим тўғрисида бошқалардан мақтов эшитганимдан кўра, Абдулла Қаҳҳордан калтак еб майиб бўлиб қолганим минг марта афзал!” деб қўлёзмани устозга киритиб бердим. Сўнг бир неча кун жўка тагига қўйилган сўри-чорпояда ҳукм ўқилишини кутиб ўтирадиган! бўлдим. Бошқаларга қўшилмай қўйдим. Бошқалар ҳам мени кўрса, четлаб ўтарди. Одамларнинг қизиқ одати бўлади: бошига кулфат тушган кимсадан ҳамма ўзини тортади. Ёзувчилар ҳам оломондан деярли фарқ қилмайди. Худди абадиятдек туюлган бир ҳафта ҳам ўтди.\nБир куни боғ ходимларидан бири: “Қайипберганов, сизни Абдулла Қаҳҳор йўқлаяпти, пешиндан кейин у кишига учрашар экансиз”, дейди. Таклифни эшитиб довдираб қолдим. Кўнглимдан ҳар хил гаплар кечади. Ҳар ҳолда уйига чақириб уришмаса керак деб умидвор бўламан. Йўқ, балки кўпчиликнинг олдида шарманда қилмаслик учун уйига чақираётган бўлиши мумкин, юзма-юз ўтирғизиб кўйиб, роса пўстагимни қоқса керак! Оббо, одамларнинг маслаҳатига қулоқ солиб, бу қиссамни ҳам бирорта нашрётда чоп қилдириб, индамасдан юртимга қайтиб кетсам бўлмасмиди?! Нима қилардим ўзимга ташвиш орттириб…\nХуллас, Абдулла Қаҳҳор пешиндан кейин мизғиб олиб, уйғонадиган пайтни мўлжаллаб боғ-ҳовлига юрагимни ҳовучлаб кириб бордим. Устоз тўкин дастурхон тузаб, ойнаванд ёпиқ айвонда диванда ўтирган экан. Кибриё опа ҳамон дастурхон атрофида куймаланиб юрарди. Салом-алик қилдик. Устоз ёнидан жой кўрсатди. Ўтирдим. Томоғим қуриб кетган, ютинсам танглайимга тилим ёпишиб қолади… “Тўлапберган, қиссангизни ўқидим. Менга маъқул бўлди. Агар рухсат берсангиз, таржимонингиз ёнига мен ҳам номимни қўйиб, у ер-бу ерига қалам уриб таҳрир қилардим. Таҳрир охирига етгунча шаҳарга тушсангиз бирров “Шарқ юлдузи” журнали таҳририятига кириб бош муҳаррир Асқад Мухторга учрашиб: “Абдулла ака менинг повестимни таҳрирдан чиқаряпти, яқин сонларидан бирида уни чоп этишга жой топилармикан, деб сўраяптилар”, деб кўринг-чи, нима дер экан”, деди устоз.\nЎша куни бир дастурхон атрофида ўтириб тамадди қилдик, кўп нарсалар тўғрисида гаплашдик. Тўғрисини айтсам, менинг томоғимдан овқат ўтмади, қулоғимга гап ҳам киргани йўқ. Фақат устозга мен ёзган қисса маъқул келганини билдим, холос. Эртаси куни шаҳарга тушиб Асқад Мухторга учрашдим, унга омонат гапни етказдим. “Ие, Тўлапберган, Абдулла ака қиссангизни таҳрир қилиб берадию биз журналдан жой топмаймизми?! Топилади жой, шу сонига тушириб юборамиз, тезда олиб келинг қиссани!” дейди Асқад ака. Келиб Абдулла акага Асқад Мухторнинг жавобини айтдим. “Ундай бўлса, Тўлапберган, сиз Тошкентда ишларингизни битириб Нукусга қайтаверинг. Мен қисса таҳририни тугатиб, уни машинкада оққа кўчиртириб ўзим “Шарқ юлдузи”га элтиб бераман ёки биротасидан бериб юбораман. Агар таҳрир чоғида муҳим гаплар чиқиб қолса, сизга хат ёзиб юбораман”, дейди устоз. Мен хижолат бўламан, Лекин у кишига гап қайтаришга журъат этолмайман. Шундай қилиб, мен Абдулла Қаҳҳорнинг назарига тушганман, иним”.\nУлар ўзаро хат ёзишиб турган экан. Яқинда жонкуяр қаҳҳоршунос дўстимиз Отабек Жўрабоев устоз уй-музейининг фидокор директори Нодира Жалолова билан ҳамкорликда “Абдулла Қаҳҳор: шахс ва ижодкор. (Архив қўлёзмалари ва хотиралар асосида мақолалар тўплами)” номли ибратли китоб (“Тамаддун” нашриёти, 2013 йил) чиқарди. Ундан кўчирма келтираман:\n“Абдулла Қаҳҳор таржимон сифатида ҳам ўзбек адабиётида сезиларли ўрин эгаллади. Адиб қорақалпоқ ёзувчиси Тўлапберган Қайипбергановнинг “Совуқ бир томчи” қиссасини ўзбек тилига ўгирди. Ёш ижодкорнинг икки ва Абдулла Қаҳҳорнинг бир қоралама мактуби архивда сақланган. Масалан, 1965 йил ноябрь ойида ёзилган мактуб Т. Қайипбергановнинг Абдулла Қаҳҳорга ёзган мактуби (КП. №51 ҳужжат). Бу мактуб қорақалпоқча ёзилган.\n1964 йил 27 декабрь санаси билан ёзилган Абдулла Қаҳҳорнинг Қайипбергановга ёзган мактуб қораламаси сақланиб қолган (КП. №51 ҳужжат). Мазкур хат матни ҳавола этилмоқда:\nЙўллаган табрик ва совғаларингиз учун раҳмат. Келаётган янги йилингиз қутлуғ бўлсин.\n“Номус”ни ўша кунлариёқ қўлга олмаганим чакки бўлган экан, эр-хотин боғдан кўчиш олдида касалликка чалинганимизча ҳалигача ўзимизга келолмаймиз.\nСизнинг олдингизда уятли бўлиб, бироз ишлаш имконияти бўлиши биланоқ асарни қўлга олдим. Асарда яхши образлар кўзга кўриниб қолган, лекин буларни яна ҳам ёрқинроқ қилиш, асарни кераксиз тафсилотдардан тозалаш зарурлиги ўзингизга маълум эди. Иш жараёнида бирмунча фикрлар туғилди.\n1. Камол хоинвачча бўлса ҳам отасининг боласи эмас; одам боласи экани кўриниб турганидан кейин унга кимдир қучоғини очиши, уни ҳаётга йўллаб юбориши керак. Ҳаёт ҳақиқати шу.\n2. Санъат ходими ҳозирги туришида воқеадан четда, модомики бу образ қолиши керак экан, уни воқеа доирасига тортиш, унга характер бериш зарур.\n3. “Интернационализм”ни кўрсатувчи оилалар битта повестда кўп бўлиши шарт эмас, шунинг учун сартарош хотин тўғрисидаги гаплар эҳтимол зарур эмасдир.\n4. Камолнинг маст бўлиши, Февраль билан учрашиб гўристонга бориши, якка гўр тўғрисидаги гапларни бир боб қилиш зарур эмас, бу бобдаги айрим деталларни бошқа бобларда ўрни билан ишлатиб юбориш мумкин.\nМен бу ерда асосий фикрларни айтдим. Иккинчи даражадаги бошқа мулоҳазалар ҳам бор. Шу фикр ва мулоҳазалар асосидаги парчаларни ёзиб ҳам кўйганман. Агар сиз рози бўлсангиз, ишни шу йўсинда давом эттираман.\nАсар қорақалпоқ тилида чиққан, ўзбекчаси аслидан фарқ қилса қандақ бўлар экан, деган мулоҳазага борманг, чунки биз ҳам асаримиз русчага таржима қилинган вақтда таржимон маъкул фикрлар айтса катта-кичик ўзгаришлар киргизамиз, ҳатто уни қайта ишлаймиз. Бунинг мисолини бизнинг кўп асарларимизда кўришингиз мумкин.\nСизга ҳурмат ва салом билан\nТошкент, Шелковичная, 26”.\nТўлапберган оғанинг Қаҳҳорга жўнатган қорақалпоқча хатлари улар ўртасидаги муносабатлар нақадар самимий, нақадар ижодий эканини яққол кўрсатади…\nДемак, маълум бўляптики, қиссанинг дастлабки номи “Номус” бўлган экан; унга Абдулла Қаҳҳор “Совуқ бир томчи” деб янги ном қўяди. Бу номга муаллиф ҳам рози бўлган.\nҲўш, нима учун Абдулла Қаҳҳор шу қиссани қайта таҳрир ва таржима қилишга қизиқиб қолади?\n1933 йилда “Ўзадабийнашр”да Абдулла Қаҳҳорнинг иккинчи китоби “Олам яшарадир” номли ҳикоялар тўплами чоп этилади. Китоб тепасига “Бутун дунё пролетарлари, бирлашингиз!” шиори ёзиб қўйилган. Сиёсий муҳаррир – Ёқубоф, адабий муҳаррир – Муҳамедоф. Менимча, гапнинг давомини Қаҳҳорнинг ўзидан эшитган маъқул:\n“1933 йилда иккинчи китобим “Олам яшарадир” деган ҳикоялар тўплами босилиб чиқди. Бу тўпламга биринчи қилиб қўйилган ҳикоя “Олам яшарадир”да беш қиз, бир кампир ва бир йигитнинг суҳбати ҳикоя қилинади. Бурунги эртакларда соҳибжамол қиз харидорлари олдига афсонавий шартлар қўяр эди, харидорлардан қайси бири шу шартларни бажарса, ўшанга тегар эди. Менинг қизларим ва кампирим йигитнинг олдига афсонавий эмас, замонавий шартлар қўйишади, ҳар бири унга биттадан савол беради.\n1. Нима учун биз пахта экишга мунча аҳамият берамиз?\n2. СССР нима учун Миллатлар иттифоқига кирмайди?\n3. Нима учун муштумзўрни синф сифатида битириш керак?\n4. Социализм динни сиғдира оладими?\n5. Халқ хўжалигини тараққий қилдиришда олти шартни айтиб беринг. Хўжаликни тараққий қилдириш учун нималар қилиш керак?\nЙигит газетада ўқиганлари, радио ва лекцияларда эшитганлари асосида бу саволларга тўғри жавоб беради, яъни олти шартни айтиб беради.\nҲозирги ёшларда қайси бири адабиётни ва унинг пропаганда қуроли эканини шу хилда тушунади?..\nБу ҳикояни ёзгани менга нима илҳом берибди? Ҳамма газеталарда босилган, мажлисларда қайта-қайта изоҳ берилган, ҳатто плакат қилиб деворларга ёпиштирилган “олти шарт”ни илҳом билан айнан кўчириб, илҳом билан қаҳрамоннинг оғзига солибманми?\nТўпламда илҳомсиз, дардсиз ёзилган, демак китобхоннинг таъби тортмайдиган бошқа ҳикоялар ҳам бор.\nБу ҳикояларни ёзишда мени ишга солган нарса кўнгил туғёни – илҳом эмас, биринчи муваффақиятнинг кайфи бўлди. Биринчи китобим тўғрисида унча-мунча яхши фикрлар бўлгандан кейин тезроқ иккинчи китобни чиқаришга, тўпламни мумкин қадар каттароқ қилишга, тезроқ катта ёзувчи бўлишга, тезроқ шуҳрат қозонишга бел боғладим. Бироқ бу ҳаракат акс натижа берди: биринчи китобимга диққати жалб бўлган одамларнинг иккинчи китобим билан ҳафсаласини совутиб қўйдим. Шу ҳикояларга сарф қилган вақтимни, ҳафсаламни, тўккан кўз нуримни илҳом билан ёзилган битта ҳикояга сарф қилсам, камолот йўлида иккинчи қадамни босган бўлар эдим.\nАфсуски, шу “ҳикоя”ларга узоқ-яқин қариндош асарлар ҳозир ҳам учраб туради…”\nАбдулла Қаҳҳор иккинчи китобидан ўрин олган деярли барча “ҳикоя”ларини “брак”ка чиқариб ташлайди. Деярли деяпмиз, лекин ҳаммасини демаяпмиз. Ўша иккинчи китобдан жой олган “Гумроҳ” ҳикояси бундай бошланади:\n“Уйқу ичида унинг лабига совуққина бир нарса теккандай бўлди. Кўзини очмай қўлини лабига олиб келган эди, қўли ҳам ўшанга учради. Ушламоқчи бўлиб пайпаслаган эди, тополмади. У уйқусини тамом қочирмасликка тиришиб, секин кўзини очди. Йўғон бошли кишининг қоп-қора гавдаси уни пастлаган чирокдан тўсар эди.\n– Ота! – деди у бошини кўтариб.\nЖавоб бўлмагандан сўнг уни ваҳима босди. Кўзларида уйқудан ҳеч асар қолмади. У ҳатто пастлаган чироқнинг хира шуъласида ҳам жуда яхши кўрар эди. Оғзидан бир газ юқорида турган тўппонча қоронғидаги мушукнинг кўзидай ярқираб кўринди. У яна бошини ёстиққа қўйди”.\nДемак, Абдулла Қаҳҳор ўттиз йил олдин ёзган “Гумроҳ” ҳикоясида киши баданига совуқ бир нарса тегса, бирдан сесканиб кетишини рўй-рост тасвирлайди. Ўттиз йилдан кейин эса Тўлапберган Қаипберганов ёзган қиссанинг танлама таржимасида ҳам ўша ҳолатга дуч келади, ўша ҳолатни гўё қайтадан бошидан кечиради.\n“Совуқ бир томчи” қиссаси бундай бошланади:\n“Бу йигит билан мен Нукус ҳаммомида танишиб қолдим.\nМен ҳаммомга кирганимда бу йигит чеккароқдаги супанинг бурчагига ўтириб олиб, мускуллари эшилган-буралган билакларига шошиб-пишиб совун суртмоқда эди. Тосга сув тўлдириб олдим-да, унинг ёнидаги бўш жойга бориб ўтирдим. Танишдик. Йигитнинг оти Камол экан. Харчанд қарамай десам ҳам, ҳадеб унга кўзим тушаверди: қад-қомати келишган, вужудидан куч-кувват ёғилиб турган, бир қарашда қадимий Юнон тарихий китобларидаги баҳодир ҳайкалини эслатадиган бунақа йигитни умримда кўрган эмасман…\nБаданим ловуллаб, ҳузур қилиб ўтирганимда тепадан бир совуқ томчи нақ бошимга “чак” этиб тушди. Сесканиб бошимни кирпидай ичкари тортдим. Камол менинг совуқ томчидан сесканганимни пайкаб:\n– Ёруғ дунёнинг ҳам баъзан мана шунақа совуқ томчилари бўлар экан, – деди…”\nСездингизми, Қаҳҳор ўттиз йил олдин бошидан кечирган руҳий ҳолатни қайта бошидан кечиради. Таглама таржимадан ҳам Тўлапберган Каипбергановда ёзувчи нигоҳи борлигини яққол пайқайди ва “Ўтмшддан эртаклар”, “Муҳаббат” каби умрининг охирида ёзишга асраб қўйган асарларини бир четга йиғиштириб “Номус” қиссасининг ўзбекчасини — “Совуқ бир томчи”ни яратади.\nДунёда халқнинг дардини бадиий ҳақиқат даражасига кўтарган ёзувчилар жуда кам. Бизда буюк Абдулла Қодирий халқ қомусини яратмоқчи бўлган. Лекин замон бунга йўл қўймайди. Абдулла Каҳҳорнинг ўзи ҳам “Сароб” романида бошлаган яқин ва янги тарих фожиаларини “Зилзила” романида давом эттирмоқчи бўлади. Бироқ, у ҳам мўлжалдаги ишини охирига етказа олмади. XX асрда бирталай истеъдодли ўзбек адиблари дунёга келади. Ҳозир уларни номма-ном санаб ўтиришнинг мавриди эмас. Афсуски, улар ҳам кейинги асрдаги халқ тарихини, халқ қиёфасини ёрқин ифодайлайдиган яхлит монументал бадиий асар ярата олмади.\nХалқ тимсолини яққол кўрсатадиган кенг қамровли асарларни Тўлапберган Қаипберганов яратди. Унинг нафақат “Қорақалпоқ достони” трилогияси, балки “Кўз қорачиғи”, “Раҳмат муаллиф!”, “Секретарь”, “Совуқ бир томчи”, “Қорақалпоқ қизи”, “Сўнгги ҳужум” каби қиссалари, романларида қорақалпоқ халқининг юз эллик-икки юз йиллик тарихи ўзининг бадиий ифодасини топган.\nАдибнинг ўзи “Қорақалпоқ достони” трилогияси ўзбек тилида нашр этила бошлаганда “Маманбий афсонаси”нинг кириш қисмида бундай деган эди:\n“Қорақалпоқ халқининг бугуни ва ўтмишини қаламга олар эканман отам ва онам, акамнинг ўгитлари доим қулоқларим остида жаранглаб туради. Орадан йиллар ўтиб асарларим бир неча бор қайта нашр қилиниб, элга танилганимдан кейин ҳам ота-онам билан акамнинг ўгитларини унутганим йўқ. Тарихий ҳодисаларни бой бўй-басти билан тасвирлашга ҳаракат қилдим. Қорақалпоғистоннинг ҳамма бурчакларини кезиб чиқдим; саҳифалари сарғайиб кетган қанчадан-қанча китобларни ўқидим; гоҳида пою пиёда, гоҳ машинада, гоҳ самолётда бориб тарихий жойларни зиёрат қилдим… Болалигимда эшитган афсоналар билан тарихий воқеаларни муқояса қилдим, зарурларини олдим, нозарурларини тушириб қолдирдим. Заргар бўлмасам-да, ҳарқалай, олтинни мисдан фарқлаб олишга ҳаракат қилдим. Тарихий мавзуга мурожаат қилар эканман, бугуннинг аҳамиятини чуқурроқ очишга эътибор бердим…”\nЎша сўзбошида (муаллифи П. Шермуҳаммедов) яна бундай дейилган:\n“Ҳар йили Тўлапберган Қаипберганов апрель ойининг сўнгги кунлари ўзи туғилиб ўтган овули Шўртанбойга бирров келиб кетади. Ҳар доим адиб бирор янги асарини бошламоқчи бўлса ёки ўзга юртларга сафар қилса, ёки қиссаси ё романига сўнгги нуқтани қўйган бўлса, албатта Шўртанбойга келиб кетади…\nОлисдан туриб қараган кишига Шўртанбой овули тепаликка қурилган қалъага ўхшаб кўринади. Овулнинг атрофи нуқул тўронғил ва юлғинлар билан қопланган тўқайзор, оқбошлар билан қопланган паст-баланд тепалар, тиниқ кўллар, сал нарироқда уфққа қадар чўзилиб кетган бепоён пахта далалари…”\nМана энди биз – Тўлапберган оғанинг тутинган инилари, самимий мухлислари устоз изларини излаб илк баҳор кунлари Шўртанбойга сафар қиламиз…\nТўлапберган оға қорақалпоқ халқининг бадиий қомусини яратади. Ўзи ҳам ҳамиша барҳаёт қомусга ўхшайди.\n(Tashriflar: umumiy 87, bugungi 1)\nTeg(lar) Nabijon BoqiyTo'lapbergan Qayipberganov\nBobooxun Salimov. «Kundaliklar» yoxud Kremldagi muzokaralar\nИранский режиссер критикует Запад за исламофобию («Jamejam online», Иран)


Тошкентдаги хусусий меҳмонхона ўз биносини карантин учун бепул ажратишга тайёр\n17:27 / 22.03.2020\nТошкентдаги «DANIEL HILL» меҳмонхонаси ўз биносини карантин учун ажратишга тайёрлигини маълум қилди. Бу ҳақида меҳмонхонанинг инстаграмдаги саҳифасида эълон қилинди.\nФото: Daniel Hill Hotel / Instagram\n«Юртимиздаги карантин ва мураккаб шароитни инобатга олиб «DANIEL HILL HOTEL» меҳмонхонаси чет эллик инвесторлар билан келишган ҳолда Соғлиқни сақлаш вазирлигига кўмак учун тайёрлигини билдиради.\nЎзбекистон ҳудудига чет элдан келаётган ватандошларимизни карантинда сақлашга мўлжалланган 350 киши учун 150та хона тайёрланган. Уларни 3 маҳал билан овқат билан ҳам таъминлаймиз», дейилади меҳмонхона баёнотида.\nМаълумот учун, айни дамда Ўзбекистонда коронавирус инфекциясини юқтирганлар сони 43 нафарни ташкил этмоқда. Сўнгги кунларда хориждан олиб келинаётган ўзбекистонликлар касалхона ёки санаторияларга карантин учун жойлаштирилмоқда.\nБугунги кунда 14 кунлик карантинга олинганларнинг 6748 нафари Соғлиқни сақлаш вазирлигининг хулосаси асосида тиббий кузатувдан чиқарилган бўлиб, 12731 нафари тиббий кузатувда қолмоқда.\nТиббий кузатувдаги шахслардан 7416 нафари шифохоналарда, 5315 нафари уй шароитида сақланмоқда. Уй шароитида карантин ўтаётган фуқаролар, белгиланган қоидаларга риоя қилишлари, карантин тартибларини бузиб ташқарига чиқишларини олдини олиш ва аҳолининг хотиржамлигини таъминлаш мақсадида, жами 9564 нафар, яъни ҳар бир уйга бир нафардан профилактика инспектори, маҳалла раиси ва тиббиёт ходими бириктирилган.\nЛондонда бошпанасизлар 2 ҳафта давомида меҳмонхоналарда яшашлари мумкин бўлади\n21:47 / 27.11.2020\n1 декабрдан компютер ўйинлари марказлари фаолиятига рухсат берилади\n22:40 / 26.11.2020\nИсроилда карантиндан кейин қайси савдо марказлари очилиши лотерея орқали аниқланади\n07:50 / 26.11.2020\nГерманияда карантин яна 3 ҳафтага узайтирилди


«Туркманэнерго» Ўзбекистонга электр энергияси етказиб беради – Газета.uz\n«Ўзбекистон миллий электр тармоқлари» «Туркманэнерго» билан 2019−2020 йилларда электр энергияси импорт қилиш юзасидан келишувга эришди. Компания энди чироқ камроқ ўчишига ваъда берди.\nLotinchada 30 ноябр 2019, 13:52 Жамият\nЭнергетика вазирлиги таркибидаги «Ўзбекистон миллий электр тармоқлари» компанияси Туркманистоннинг «Туркманэнерго» Давлат электр энергетика корпорацияси билан 2019−2020 йилларда электр энергиясини импорт қилиш юзасидан келишувга эришгани тўғрисида хабар қилди.\n«1 декабрь санасидан республикамиз электр энергияси таъминотида ижобий ўзгаришлар рўй бериб, тармоқдаги чекловлар кескин камайишини маълум қиламиз», — дея ваъда берди компания.\nСовуқ тушиши билан Тошкентда ва Ўзбекистон вилоятларида электр энергиясида узилишлар бошланди. Бош вазир Абдулла Арипов пайшанба куни бўлиб ўтган йиғилишда 27 ноябрь куни сутка давомида 110 киловольт кучланишли 144та линияда жами 300 мартадан ортиқ чеклов амалга оширилгани, ушбу линияларда 1 ярим соатдан 5 соатгача чеклов киритилганини маълум қилди.\nБундан ташқари, қарийб 31,5 мингта ҳолатда электр энергиядан ноқонуний фойдаланиш ҳолати аниқланган, зарар миқдори эса 22 миллиард сўмни ташкил қилади.\nЭнергетика вазирлиги аввалроқ катта аварияларнинг олдини олиш учун бир қисм истеъмолчилар электр таъминотидан узиб қўйилаётганини маълум қилган эди. Вазирлик, шунингдек, зарурат туғилмаган тақдирда электр ускуналарни тармоқдан узиб қўйишга чақирди.


Синоптиклар келаси ҳафта ўзбекистонликларни нималар кутаётганини айтди\nЎзбекистонда ҳафта бошидаги об-ҳаво маълумоти\n14 May 15:30 Жамият\nвилоятлари қисман вилоятлари қисман булутли гача кучайиши гача кучайиши мумкин ёғингарчилик кузатилмайди жойларда жойларда 15-20 кечаси 12-17° куни жойларда куни жойларда 15-20 кучайиши мумкин м/с гача м/с гача кучайиши м/с гача кучайиши мумкин м/с тезликда м/с тезликда эсади мумкин тезликда эсади ЎЗГИДРОМЕТ ўтиб 7-12 шамол ғарбга шамол ғарбга ўтиб шамол ғарбга ўтиб 7-12 шарқдан эсаётган шарқдан эсаётган шамол шарқдан эсаётган шамол ғарбга эсаётган шамол эсаётган шамол ғарбга эсаётган шамол ғарбга ўтиб ғарбга ўтиб ғарбга ўтиб 7-12 ҚИСМАН БУЛУТЛИ ҳаво бироз булутли ҳарорат кечаси\nЎзгидромет келгуси ҳафтадаги об-ҳаво ҳақида маълумот берди.\nҚисман булутли, ёғингарчиликсиз, фақат 17-май куни жойларда қисқа муддатли ёмғир ёғиб, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шарқдан эсаётган шамол ғарбга ўтиб 7-12 м/с тезликда эсади, 17-майда жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат 16-майда кечаси 12-17°, кундузи 28-33°; 17-18 майда кечаси 12-17°, кундузи 25-30°, 19 майда кечаси 12-17°, кундузи 27-32° иссиқ.\nҚисман булутли, ёғингарчилик кузатилмайди. Шарқдан эсаётган шамол ғарбга ўтиб 7-12 м/с тезликда эсади, 17-майда жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 14-19°, кундузи 28-33°, 17 майда 30-35° иссиқ бўлади.\nҚисман булутли, ёғингарчиликсиз, фақат 18-май куни жойларда қисқа муддатли ёмғир ёғиб, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шарқдан эсаётган шамол ғарбга ўтиб 7-12 м/с тезликда эсади, 18-май куни жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 12-17°, кундузи 25-30°, 17-майда 27-32° иссиқ бўлади.\nҚисман булутли, ёғингарчилик кузатилмайди. Шарқдан эсаётган шамол гʻарбга оʻтиб 7-12 м/с тезликда эсади, 18-май куни жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 15-20°, кундузи 16-майда 28-33°; 17-19 майда 30-35°.\nҚисман булутли, ёғингарчилик кузатилмайди. Шарқдан эсаётган шамол ғарбга ўтиб 7-12 м/с тезликда эсади, 18-май куни жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 12-17°, кундузи 25-30° иссиқ бўлади.\n18-май куни бироз булутли, ёғингарчилик бўлмайди, жойларда вақти-вақти билан ёмғир ёғиб, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шарқдан эсаётган шамол ғарбга ўтиб 7-12 м/с тезликда эсади, 18-май куни жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Кечаси 8-13°, кундузи 17-22° илиқ бўлади.


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Британиялик қўл-оёқсиз бола якка кураш билан шуғулланмоқда\t11:49, 26 октябрь 2016\tБуюк Британиянинг Перранпорт шаҳрида яшовчи саккиз ёшли Маршалл Женсон исмли бола менингит касаллиги туфайли қўл-оёғидан маҳрум бўлганига қарамай, якка кураш билан шуғуллана бошлади, деб хабар берди “Lenta.ru” нашри.\nМаршалл Женсон ижтимоий тармоқда жанг санъати ҳақидаги видеороликларни томоша қилгач, унда жиу-житсу жанговор санъати билан шуғулланиш ғояси туғилган. Бунгача у протез оёқ билан “Тоттенхэм” футбол клуби спортчилари билан машғулотларга қатнашган. Якка курашда Женсоннинг протезлардан фойдаланиш нияти йўқ. Боланинг қўллари тирсагигача, оёғи эса тиззасига олиб ташланган. Аммо бундай оғир касаллик Маршаллнинг ақлий қобилиятига таъсир кўрсата олмаган. Отасининг айтишича, кўпчиликнинг боласининг ногиронлиги туфайли унга раҳми келади. Аммо Маршалл ҳеч қачон кайфиятини туширмай, уларга далда берганлиги боис фарзандининг мажруҳлигини ҳис қилмайди.\nЧехияда мусобақа ўтказилаётганда спортзалнинг томи қулаб тушди (Видео)\tУч ёшли бола онасини ёқиб юборди\tТашхис: пиелонефрит. Ота-оналарга кўрсатмалар\tТунда танаси фалаж бўлиб қоладиган ака-укалар\t«Логопедга саволим бор»\tБолада меъёрдан ортиқ сўлак ажралишининг 6 сабаби\tОтправить


СОҲИБҚИPОН PУҲИ ҚЎЛЛАГАН ВАТАН - AmuNews.uz - энг сўнгги янгиликлар\nҚадимий Мовароуннаҳр диёри серҳосил замини, табиий бойликлари билан дунёга машҳур бўлган. Бу ҳудудда Абу Pайҳон Беруний, Абу Али Ибн Сино, Ал-Хоразмий, Мирзо Улуғбек, Бобур сингари буюк шахслар етишиб чиққан. Амир Темур, Жалолиддин Мангуберди, Темур Малик сингари саркардалар яшаб, халқини, юртини дунёга танитганлар. Улуғ бобокалонимиз Амир Темур ўз юртини мўғул босқинидан ҳимоя қилиб қолмасдан, балки қисқа фурсатда кўплаб халқларни мўғул истибдодидан халос этди ва улкан, қудратли давлатни барпо қилди. Самарқанддай гўзал масканни ўзига пойтахт қилиб, унда тенгсиз, ҳашаматли, салобатли иморатлар бунёд этиб, жумлаи жаҳонни лол қолдирди.\nБиз бугун яшаётган мустақил Ўзбекистон давлатидаги тарихий шаҳарлар, гўзал маконларнинг кўпчилиги Темурийлар даврида вужудга келди. Темурийлар даври ҳар соҳада уйғониш даври бўлди. Ер юзининг кўпгина давлатлари билан иқтисодий, сиёсий алоқалар ўрнатилди. Буюк ипак йўли қайтадан тикланиб, унинг савдо карвонлари учун доимо очиқ ва бехатар бўлиши таъминланди. Афсуски, биз кўп йиллар давомида ана шундай буюк зотга, дунёга машҳур давлат арбобига ҳаққоний баҳо бериш имконидан маҳрум бўлиб яшадик. Шўро даврида буюк бобокалонимизни қонхўр жаллод, золим, деб номини қораладилар. Шўро тузуми соҳибқирон ҳаётига оид ҳақиқатларни халқдан яшириб келди. Мустақилликка эришгач, буюк бобомиз номи қайта тикланди. Унинг маҳобатли ҳайкаллари қад ростлади. Янги музейлар, истироҳат боғлари яратилди. Амир Темур қабри обод қилинди.\nМана бу йил улуғ бобомизнинг 680 йиллик юбилейи муносабати билан юртимизда буюк саркарда номига бағишлаб, театрларда саҳна кўринишлари, беллашувлар кенг кўламда ўтказилмоқда. Буларнинг барчаси муҳтарам Президентимиз ташаббуслари билан амалга оширилмоқда. Биз ёшлар бу улуғ бобомизга ўхшаб халқимизга ўрнак бўладиган, элимизга, юртимизга нафи тегадиган ўғил-қизлар бўлишимиз керак, деб ўйлайман. Ҳар биримизнинг хулқимизда бобомизга ўхшаш жиҳатлар бўлиши керак.\nАмир Темурни англаш – ўзлигимизни англаш демакдир. Амир Темурни улуғлаш – тарихан теран илдизларимизга, маданиятимизга, қадриятимизга асосланиб, буюк келажагимизга ишончимизни мустаҳкамлаш демакдир.\nЖаҳонгир НУPИМОВ, Манғит иқтисодиёт коллежи ўқувчиси.


Россия пойтахти аҳолиси учун ўзини яккалаш ҳаёт тарзи март ойидан буён амал қилиб келмоқда. Жамоат транспортидан фақат махсус рухсатномага эга бўлганлар фойдаланиши мумкин.\n22 апрелдан уйдан чиқиш ва жамоат траспортидан фойдаланиш ҳуқуқини берувчи рақамли рухсатнома автоматлаштирилди. Эндиликда рухсатнома йўловчининг “Тройка” ёки “Стрелка” картасига бириктирилган бўлиши шарт. Акс ҳолда у метро, автобус, троллейбус каби жамоат транспортларидан фойдалана олмайди.\nКоронавирус пандемияси туфайли бўшаб қолган Москва метроси Sputnik фотожамланмасида.\nМосквадаги "Охотний ряд" бекати. Ушбу бекат орқали Қизил майдонга чиқилади, шунинг учун ҳамиша гавжум эди. Бироқ ҳозир у умуман бўшаб қолган.\nМетрода полиция ходими йўловчининг рақамли рухсатномасини текширмоқда.\nМосква метросидаги йўловчи\nПоезд кутаётган йўловчилар\nМетрода ҳам йўловчилар масофа сақлаши лозим.\nБўм-бўш "Новослободская" бекати\nМосквад марказидаги "Площадь революции" бекати ҳам ҳувиллаб қолган.\nМетронинг бўш вагонлари.\nТиббий ниқобда бўлган йўловчи\nИш туфайли метрога тушган йўловчилар


Райҳоннинг кадр ортидаги ғалати хатти-ҳаракатлари мухлисларнинг кескин танқидларига сабаб бўлди | Бир пиёла чой\n← Ўзбек тўйларидаги энг талабгир қўшиқлар рейтинги\nЮқори оқсилли парҳезнинг асосий камчилиги маълум бўлди →\nРайҳоннинг кадр ортидаги ғалати хатти-ҳаракатлари мухлисларнинг кескин танқидларига сабаб бўлди\tPosted on October 13, 2016\tby birpiyolachoy Хонанда Райҳон телеканаллардан бирида бошловчилик қилаётганидан хабарингиз бор. Куни кеча хонанда ўзининг ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларига кўрсатув суратга олиш жараёни акс эттирилган видео жойлади. Мазкур видеода Райҳон ўзбек тилидаги бир-икки жумлани тўғри талаффуз қилолмагани, натижада эса кулгули вазият юзага келганини кўриш мумкин, деб ёзади Darakchi.uz.\nАслида хазил тариқасида амалга оширилган мазкур хатти-ҳаракатлар хонанданинг мухлислари томонидан кескин танқидларга учради. Райҳонни кузатиб бораётган интернет фойдаланувчилари икки гуруҳга бўлиниб, видеони муҳокама қила бошлади. Уларнинг бир гуруҳи мазкур роликда хонанданинг ҳаракатлари ўзига ярашганини айтса, бошқалар уни кескин қораламоқда.\n“Бу нимаси? Ўзбек тилига бўлган беҳурматликку!”, деб ёзади фойдаланувчилардан бири.\n“Шарманда, қарийб 40 ёшдасиз. Ҳалиям ўзбек тилида тузукроқ гаплашишни билмайсиз” ,—дейди хафсаласи пир бўлган мухлис.\nХонанданинг ўзи бу каби танқидларга қуйидагича жавоб берди:\n“Баъзан шундай қўпол изоҳларга дуч келаман ва ҳайрон қоламан. Инсон қай даражада бошқа бир танимаган инсонидан бу даражада нафратланиши мумкин? Наҳотки, тушунмасангиз, ҳаммаси ўзингизга қайтадику? Менга эмас, сизга. Мендан эса фақат гуноҳларимни оласиз. Бунинг учун сизлардан миннатдорман. Сизга, мендан нафратланувчиларга бахт ва муҳаббат тилайман! Сизнинг ҳар бирингизни ҳурмат қиламан ва чин дилимдан севаман!”\nВидеони қуйида томоша қилиш мумкин.\nBo'lishamiz:TwitterFacebookGoogleLike this:Like Loading...\tThis entry was posted in Shou-biznes. Bookmark the permalink.\t← Ўзбек тўйларидаги энг талабгир қўшиқлар рейтинги


Машҳур дизайнерлар Ўзбекистонда! – Yoshlar ovozi\nМашҳур дизайнерлар Ўзбекистонда!\nЁшлар пресс-клубида “Uzbekistan fashion week” халқаро мода ҳафталигига бағишланган матбуот анжумани бўлиб ўтди.\nУнда Бирлашган Араб Амирликлари, Италия, Франция, Россия, Қозоғистон ва Тожикистон каби мамлакатларнинг машҳур дизайнерлари, Ёшлар иттифоқи қошидаги “Ёш дизайнерлар кенгаши” вакиллари ҳамда журналистлар иштирок этди.\nАнжуманда “Ikat Day: “Uzbekistan fashion week — 2019” нинг махсус дизайнерлари билан учрашув, ёш дизайнерлар либослари кўргазмаси, юртимиздаги мода уйларига саёҳат ҳамда “Ikat” адрас матоси тўпламлари намойиши ўтказилиши таъкидланди.\nШунингдек, ҳафталик давомида “Metrics” халқаро мода академияси асосчиси россиялик дизайнер Екатерина Асламова томонидан ёш дизайнерлар учун маҳорат дарслари, “Haute couture”, “Pret-a-Porte” кўргазмалари ва “Ashi Studio” нуфузли халқаро брендининг либослар намойиши ўтказилади.\n— Мазкур ҳафталик орқали зардўзлик, каштачилик йўналишларидаги ўзбек мода брендларини дунёга танитмоқчимиз, — дейди “Ёш дизайнерлар кенгаши” раиси Дилноза Умрзоқова. — Лойиҳада миллий либослар, кундалик кийимлар ва халқаро миқёсдаги махсус либослар кўргазмаси намойиш этилади. Қолаверса, тўрт нафар халқаро мода ҳафталиклари президентлари билан ўзаро ҳамкорлик меморандумлари имзолашни режалаштирганмиз.\nБолада айб йўқ!\nMarkaziy Osiyo Yoshlar Forumi - mintaqamiz yoshlarini birlashtiruvchi hudud\nСартарошхона, тикув цехи ва замонавий супермаркет\nOʻzbekiston yoshlar ittifoqi delegatsiyasi Xitoydagi yoshlar assambleyasida ishtirok etmoqda\n← Маънавият надур?!\nПсихолог хулқ-атворни танқид қилманг, дейди →


Ақоид фанидан очиқ дарс – oliymahad.uz\nАқоид фанидан очиқ дарс\nИмом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтида 2018 йил 19 февраль куни “Диний фанлар” кафедраси ўқитувчиси Қ.Сидиқметовнинг 2-в гуруҳга ақоид фанидан “Касб талаб қилишнинг ҳукми” мавзуида очиқ дарси бўлиб ўтди.\nСидиқметов Қудратуллоҳ домла очиқ дарсда янги мавзуни Абул Муин Насафийнинг “Баҳрул калом” асари асосида ёритиб берди. Очиқ дарсда аҳли сунна вал-жамоа эътиқодига кўра касб қилишнинг ҳукми баён қилинди. Шу билан бирга бошқа ақидавий мазҳабларнинг бу борадаги қарашлари кучсиз эканини далиллар билан исботлаб берилди.\nКасб қилиш бандага фарзми ёки фарз эмасми?\nАҳли сунна вал-жамоа наздида касб қилишнинг ҳукми эҳтиёж ва зарурат эътиборидан келиб чиқади. Банданинг ҳолати агар касб қилмаса, ўзи ва оиласи ҳалок бўладиган даражада бўлса, унга касб қилиш фарз бўлади. Агар унинг етарли даражада мол-дунёси бор бўлса, касб қилиши мубоҳдир.\nМутақашшифалар ва карромийлар наздида касб қилиш Аллоҳ таолога таваккул қилишга зид ҳисобланади. Нима нарса таваккулга зид бўлса, уни қилиш жоиз эмасдир. Чунки Аллоҳ таоло Ўзи истаган бандасига у ўйламаган томондан ризқ беради. Чора-тадбирини кўрмай, кўр-кўрона қилинган ҳаракатлар таваккул дейилмайди. Айрим инсонлар худди мазкур тоифалар каби таваккулни дангасаликка, чора-тадбирини кўрмаса ҳам, ишлар ўз-ўзидан бўлаверади деган тушунчага айлантириб олишган.\nҚадарийлар эътиқоди бўйича мол-дунё топишга қодир кишининг зиммасида (у ким бўлишидан қатъи назар,) касб қилиш фарздир.\nАҳли суннанинг наздида касб қилишга қодир бўла туриб, тиланчилик қилиш асло жоиз эмас, балки вожибни тарк қилиш ҳисобланади.\n– Оиланинг таъминотини қилиш мақсадида касб қилиш вожибдир.\n– Қўни-қўшнига хайри-эҳсон қилиш мақсадида касб қилиш мустаҳабдир.\n– Агар қўни-қўшни ночор аҳволда бўлса, унга ёрдам бериш мақсадида касб қилиш вожибдир.\nЎқитувчи гуруҳ талабаларининг мавзуга оид саволларига ҳам батафсил жавоб берди ҳамда очиқ дарсда баъзи педагогик усуллардан фойдаланиб, дарсни самарали ташкил қила олди ва кутилган мақсадга эришди.\nМазкур очиқ дарсга “Диний фанлар” кафедраси мудири С.Примов, “Диний фанлар” кафедраси ўқитувчилари М.Джангиров, Ф.Жўраев, Я.Раззоқов, А.Пардаев, Б.Аъзамов, Ҳ.Қодиров, Ҳ.Аманов ҳамда “Диний фанлар” кафедраси кабинет мудири У. Мустановлар қатнашиб, дарсни таҳлил қилишди.\n“Диний фанлар” кафедра кабинет мудири Ўрол Мустанов\n267800cookie-checkАқоид фанидан очиқ дарсno\nОлдингиҚуръон қалбларга нур олиб кирадиКейингиЗарурий эътиқод масалалари\nИнститут, Сийрат ва Ислом тарихи\nМуовия розияллоҳу анҳу бошқаруви даври: 534 нафар энг малакали табиблар ва тажрибавий илмлар\nМотуридия уламолари: “Иймон зиёда ва кам бўлмайди”


ЧАНҚОВБОСДИ: НИМАНИ, ҚАНЧА, ҚАНДАЙ ИЧГАН МАЪҚУЛ?\nМаълумки, иссиқда инсон терлайди. Терлаш туфайли вужудда, шу жумладан, қонда ҳам сув миқдори камаяди ва бош миянинг гипоталамус қисмида махсус нерв марказлари қўзғалиб, киши чанқоқни ҳис қилади. Ушбу ҳолатга барҳам бериш учун анча-мунча сув ичишга тўғри келади. Шунда чанқоқ сал-пал пасаядию, бироз вақт ўтиши билан яна ташналик ҳисси пайдо бўлади. Ана шундай ҳолларда кўпчилик сув истеъмол қилишда адашади, ортиқча сув ичади. Натижада нохуш ҳолатларга учрайди, юрак-қон томирлари, буйраклар ишига қўшимча юклама тушади, киши беҳузур бўлади ва ҳоказо.\nШу ўринда таъкидлаш жоизки, кўп терлаш туфайли танани нафақат сув, балки керакли минерал моддалар, масалан ош тузи ва моддалар алмашинуви натижасида ҳосил бўладиган бошқа ҳар хил мураккаб кимёвий моддалар комплекси ҳам тарк этади. Ташналикни босиш учун эса тоза сув ичилади, холос. Бу йўл билан вужуднинг сувга бўлган эҳтиёжи қондирилса-да йўқотилган моддаларга бўлган талаби очиқ қолаверади ва чанқоқ босилмайди. Шу боис ота-боболаримиз ёз пайтлари тоза сув ўрнига асосан айрон, чалоп, кўк чой ичишган. Чунки сут маҳсулотларидан тайёрланган суюқ ичимликлар таркибида сувдан ташқари айнан терлаган пайтда танани тарк этадиган моддалар ҳам бўлади. Кўк чойда эса 160 дан ошиқ шундай моддалар бор. Шунинг учун ҳам ёзнинг иссиқ кунларида сув ўрнига чой ичган маъқул.\nШуни ҳам ёдда тутиш жоизки, сувсаганда ичиладиган суюқликнинг таркиби ва миқдоридан ташқари, уларни қандай ичиш ҳам муҳим. Узлуксиз хўплашми ёки қултумлаб ичишми? Агар суюқлик қултумлаб, секин-аста ичилса, оғиз бўшлиғидаги махсус нерв учлари (рецепторлар) тегишли даражада таъсирланиб, бош миядаги сувдан тўйиниш марказига етарли миқдорда нерв импульслари юборади ва тезроқ қониқиш ҳосил бўлади. Идишдаги ичимлик тўхтовсиз ичилганида эса (кучли чанқаганда кўпчилик айнан шундай қилади) рецепторлар орқали мияга хабар секин боради ва қабул қилинган суюқлик миқдорига нисбатан қониқиш ҳисси бирмунча кеч юзага келади. Натижада эҳтиёжга қараганда кўп ичимлик ичиб қўйилади.\nЁзда чанқоқнинг кучайишига терлаш туфайли танадаги қон реакциясининг (кислотали-ишқорий мувозанатнинг) кислотали томонга оз бўлса-да сурилиши ҳам олиб келади. Одатда қонда ушбу кўрсаткич кучсиз ишқорий. Кўп терлаш эса мувозанатни бузади. Натижада моддалар ва энергия алмашинуви ўзгаради, юрак-қон томир, ҳазм қилиш тизимлари меъёрида ишламайди. Шундай пайтда ташналик юзага келиб, сув ичилади ва вазият бироз яхшиланади. Агар қабул қилинган суюқлик таркибида сувдан бошқа юқорида айтиб ўтилган моддалар ҳам етарли бўлса, қон реакцияси меъёрлашади. Бунинг учун эса истеъмол қилинадиган суюқликнинг ишқорий бўлиши асқатади. Масалан, минерал сувнинг иш-қорий бўлиши кислоталиликнинг камайишига анчагина ёрдам қилади. Лекин кўп ҳолларда сувсаганимизда мазали бўлгани учун сув ўрнига ҳозир сотувда кенг тарқалган кола, лимонад, сиропли газсувлар ва бошқа турли рангдаги ичимликларни истеъмол қиламиз. Аммо бу нотўғри. Чунки айнан шу ичимликларда кислоталилик анча кучли.\nЭнг яхшиси, чанқаганда ҳар хил мевалар (олма, олча, ўрик, олхўри)дан камгина шакар қўшиб тайёрланган шарбатлар асқатади. Қолаверса, тарвуз, қовун, бодринг, помидор еб туриш ҳам чанқоқни қондиришда яхши ёрдам қилади. Чунки улардаги сув, биринчидан, таркиби билан танамизнинг тўқималаридаги сувга жуда яқин, иккинчидан, уларнинг реакцияси ишқорий, кислоталиликни тез пасайтиради.\nБу ўринда энг кучли чан-қовбосди ичимлик оз миқдорда лимон шарбати қўшилган сув ҳисобланади. Лимонни кўпчилик нордон бўлгани учун кислотали хусусияти кучли деб ҳисоблайди. Лекин бу нотўғри. Унда ишқорийлик юқори туради. Сувни қайнатиб, совитгандан кейин бир стаканига озгина лимон суви ҳамда чорак чой қошиқ асал қўшиб ичилса, чанқов тез бартараф бўлади. Бу усул халқ табобатида кўп марта синаб кўрилган бўлиб, лимон ва асалга нисбатан аллергияси йўқ одамларга ёз кунлари жуда қўл келади.\nЧанқадингизми, тавсияларимизга амал қилинг. Шунда бардам ва тетик бўласиз.\nШ.ҚУРБОНОВ, биология фанлари доктори, профессор.\nГ.БЎРОНОВА, Қарши давлат университети магистранти.


Универсал бўлимда мулоқот қилиш учун, ахборот излаш ва шунчаки ўини намоён қилиш учун ресурслар ва майдончаларни топиш мумкин. Трейдерлар учун анжуманлар, блоглар, ҳазил-мутойиба, энг йирик Форекс-портал ва бошқа кўпгина нарсалардан ҳам истисносиз фойдаланиш мумкин. Муфассалроқ ИнстаФорекс жамоаси\nИнстаФорекс компанияси - бу энг юқори иш сифатига ва мижозлар сервисининг энг яхши баҳоланишига эришишга умумий интилиш билан бирлаштирилган молия хизматлари соҳасидаги профессионаллар жамоасидир. Компаниянинг бўлинмалари бажарадиган ишларнинг турли хил йўналишлари, умуман йиғилиб, тақдим этилаётган хизматларни доимий равишда ривожлантириш ва ҳажмни оширишга йўналтирилган фаолликни ташкил этади. ИнстаФорекс компанияси ходимлари ҳар куни ҳар бир мижоз ўзи кутаётган хизмат кўрсатиш даражасини олиши ва вужудга келган истаган масалани максимал даражада тезкор ва самарали ҳал қилиш имкониятига эга бўлиш устида ишламоқдалар.\nИнстаФорекс КГнинг Россия бўлинмаси раҳбарияти\nМинтақавий ривожлантириш бўлими


МЧЖ нақд ва нақд пулсиз ҳисоб-китоб асосида чакана савдо қилиш учун вилоятда филиал очиш ниятида. Унга савдо вакилини ишга олишни режалаштиряпмиз. Корхона ҳужжатларига қандай ўзгартиришлар киритиш зарурлиги ҳақида маслаҳат берсангиз. Давлат органларини хабардор қилиш ёки филиални вилоят (шаҳар) ҳокимлигида рўйхатдан ўтказиш керакми?\n– Фуқаролик кодексининг 47-моддасига мувофиқ, филиал юридик шахснинг у турган ердан ташқарида жойлашган ҳамда унинг барча вазифаларини ёки вазифаларининг бир қисмини, шу жумладан ваколатхона вазифаларини бажарадиган алоҳида бўлинмасидир. Агар қонунда бошқача тартиб белгиланган бўлмаса, филиаллар юридик шахс ҳисобланмайди.\nФилиал ташкил этишда қуйидаги хатти-ҳаракатлар мажмуи назарда тутилади.\nФилиал ташкил этиш тўғрисида қарор қабул қилиш. «Масъулияти чекланган ҳамда қўшимча масъулиятли жамиятлар тўғрисида»ги Қонуннинг (6.12.2001 йилдаги 310-II-сон, бундан кейин – МЧЖ тўғрисидаги Қонун) 30 ва 34-моддаларига мувофиқ, жамият иштирокчилари умумий йиғилишининг бир овоздан қабул қилинган қарорига кўра филиаллар ташкил этилади.\nТаъсис ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳамда уларни ваколатли органда рўйхатдан ўтказиш. МЧЖ тўғрисидаги Қонуннинг 13-моддасида белгиланганидек, жамият уставида унинг филиаллари тўғрисида маълумотлар бўлиши керак. Бу филиални ташкил этаётганда уставга тегишли ўзгартиришлар киритиш зарурлигини англатади.\nТадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатига олиш ва ҳисобга қўйишнинг хабардор қилиш тартиби тўғрисида низомнинг (Президентнинг 24.05.2006 йилдаги ПҚ-357-сон Қарори билан тасдиқланган) 33-бандига мувофиқ, таъсис ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчаларни рўйхатдан ўтказиш учун жамият рўйхатдан ўтказилган жойдаги рўйхатдан ўтказувчи органга ариза билан мурожаат қилиш зарур, унга қуйидаги ҳужжатлар илова қилинади:\nтаъсис ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги қарор (умумий йиғилиш баённомаси);\nўзгартириш ва қўшимчалар матнининг ваколатли шахс томонидан имзоланган ва тадбиркорлик субъекти муҳри билан тасдиқланган 2 нусхаси. Киритилаётган ўзгартиришлар матнида филиал номи, унинг жойлашган жойи ва бошқа зарур маълумотлар бўлиши шарт;\nдавлат божининг белгиланган миқдори тўланганлиги ҳақида банк тўлов ҳужжати.\nМЧЖ тўғрисидаги Қонуннинг 11-моддасига мувофиқ, филиаллар ташкил этилиши билан боғлиқ ўзгартишлар юридик шахсларни давлат рўйхатидан ўтказувчи орган хабардор қилинган пайтдан бошлаб учинчи шахслар учун кучга киради.\nФилиал тўғрисидаги низомни тасдиқлаш. Филиал тўғрисидаги низомни уни ташкил этиш ҳақида қарор қабул қилган орган тасдиқлайди. Унинг мазмунига доир талаблар қонун ҳужжатларида белгиланмаган.\nФилиал раҳбарини тайинлаш ва унинг номига ишончнома расмийлаштириш.\nФилиалга мол-мулк бериш. Бу 2 хил шаклда юз бериши мумкин:\nа) жамият филиалга мол-мулк беради ва уни алоҳида балансга ажратади. Бу ҳолда филиал учун банкда алоҳида ҳисобрақам очилади ва мол-мулкни қабул қилиш-топшириш далолатномаси тузилади;\nб) филиалнинг мол-мулки мустақил балансга ажратилмайди, у амалга оширадиган хўжалик операциялари эса бош жамиятнинг бухгалтерия ҳисобида акс эттирилади. Бу ҳолда мол-мулкни қабул қилиш-топшириш далолатномаси тузилмайди, филиалга мол-мулк берилиши эса фақат бош жамиятнинг бухгалтерия проводкалари билан акс эттирилади.\nАлоҳида солиқ тўловчи сифатида алоҳида мол-мулк берилган филиални рўйхатдан ўтказиш тартиби Солиқ кодексининг 35, 78, 79 ва 80-моддалари билан белгиланган. Уларга мувофиқ:\nжамиятнинг алоҳида бўлинмалари бўйича солиқ мажбурияти мазкур алоҳида бўлинмалар томонидан, агар уларга алоҳида мол-мулк ажратилган бўлса ва улар мустақил балансга эга бўлса, мустақил равишда бажарилади;\nбундай алоҳида бўлинмага уни ташкил этган солиқ тўловчининг идентификация рақами назорат белгилари қўшилган ҳолда берилади;\nжамиятнинг солиқ мажбуриятини мустақил равишда бажарадиган алоҳида бўлинмаси ўзи жойлашган еридаги ёки фаолиятни амалга ошираётган жойидаги солиқ органида ҳисобга қўйилади;\nмазкур алоҳида бўлинмани ташкил этган жамият уни ташкил этиш тўғрисида ва (ёки) мустақил балансга ажратиш ҳақида қарор қабул қилинган кундан эътиборан 10 кун ичида солиқ органига ҳисобга қўйиш тўғрисидаги аризани, унда ўз СТИРини кўрсатган ҳолда тақдим этиши шарт. Унга МЧЖнинг алоҳида бўлинмани ташкил этиш тўғрисидаги қарори, шунингдек унинг раҳбарига берилган ишончнома илова қилинади.\nЗарур бўлганда филиалнинг муҳр ва штампларни олиши.\nБанкда ҳисобрақам очиш.


Борига шукур килинг! (видео) – «Умид» ИДУМИ\nYakshanba Iyun 2nd, 2019 Dushanba Iyun 3rd, 2019 Ибратли ҳикоя Фикр билдирилмаган\nАртур Шопенгауэр. «Ҳаёт сабоқлари» дан парча.\n🔥430 марта кўрилди\n«...Мени телевизорга айлантириб қўй» (видео)\nibratli hikoyalar, жуда таъсирли, ибратли, ибратли хикоялар, ибратли ҳикоя, таъсирли хикоя, трогательная история, трогательно\n← 25-май «Хайр, мактаб – салом, олийгоҳ!» тадбир сценарийси


Режа ижроси кечиктирилди\n28 ноябр 2020, Тошкент вақти: 18:35\nАҚШ президенти Жорж Буш қўшинларнинг бир қисмини июль ойига қадар Ироқдан олиб чиқиш режасини кечиктиришга буйруқ берди.\nАҚШ қўшинлари қўмондони генерал Дэвид Петрэус чоршанба куни Сенатда қилган чиқишида мамлакат ҳарбийларини Ироқдан олиб чиқишни кечиктиришни тавсия қилган эди.\nШунингдек, АҚШ президенти Ироқ ва Афғонистондаги ҳарбийларнинг хизмат қилиш муддати 15 ойдан бир йилга қисқартирилишини эълон қилди.\nАйни пайтда Ироқда америкалик 160 мингга яқин ҳарбий ҳизмат қилмоқда. Улардан 20 мингтасини июль ойига қадар ўз ватанига қайтариш режалаштирилганди.


C919 — Хитойнинг биринчи магистрал ҳаво лайнери бўлиб, арзон таснифидаги 158 йўловчи билан 4075 километрга парвоз қила оладиган илк лойиҳасидир.\nУни COMAC (Commercial Aircraft Corporation of China - Хитой тижорат авиасозлик корпорацияси) компанияси ғарб бутловчи қисмлари ишлаб чиқарувчиларини кенг жалб этган ҳолда амалга оширмоқда. Хабар қилинганидек, COMAC 21та турли ташкилотдан 517 дона самолётга буюртма олган.\nХабарларга кўра, самолётнинг техник синовлари 2017 йил якунланиб, шундан сўнг у расман фойдаланишга топширилади.\nХитойнинг Шанхай университетида Алишер Навоий ҳайкали ўрнатилди\nХитойда Шанхай университетининг марказий майдонида атоқли шоир ва мутафаккир Алишер Навоий ҳайкали ўрнатилди.\nчиқади Хитойнинг синов парвозларига ОАВ йили биринчи авиалайнери


15 нафар талаба “Партия патронажи” орқали сафимизга қабул қилинди | "Адолат" СДП\n15 нафар талаба “Партия патронажи” орқали сафимизга қабул қилинди\nУрганч давлат университетининг “Табиий фанлар” йўналиши талабаларининг мурожаатига асосан, “Партия патронажи” талабалар ҳузурида бўлди ва 15 нафар талабани партия аъзолигига қабул қилди. Тадбир даставвалида, партиянинг мақсад ва вазифалари, ҳаётга тақдим этилаётган илғор ғоялар хусусида батафсил маълумотлар берилди. Партия аъзосининг бурч ва масъулиятлари, “Партия патронажи” лойиҳаси томонидан олиб борилаётган ишлар тўғрисидаги фикр ва мулоҳозалар талабаларнинг диққат марказидан жой олди.\nГулноза Матчанова, талаба:\n“Адолат” СДП ўз ўрни ва нуфузи билан кенг жамоатчилик эътиборига тушиб келаётган фаол партия ҳисобланади. Айниқса, партиянинг дастурида таълим соҳасини ислоҳ қилишга қаратилган саъй-ҳаракатлар менга ёқди. Шу боис, келгуси фаолиятимни партия билан ҳамкорликда олиб боришни мақсад қилдим. Бугун тенгдошларим билан партияга аъзо бўлдик.\nТадбир савол-жавоб, фикр ва мулоҳазаларга бой бўлди.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Фатво ҳайъатига келган саволлар\nСавол: Ассалому алайкум! Аллоҳ умрингизни, илмингизни зиёда қилсин! Бир саволим бор эди. Мени турмушга зўрлаб беришган. Онамга мен рози эмаслигимни жуда кўп айтиб, қаршилик кўрсатганман. Онамнинг кўз ёшлари, отамнинг қаттиқ қўлликлари сабабли ҳеч нарса қила олмаганман. Оиламизда доим уруш жанжал, меҳр оқибат йўқ. Мен қўлимдан келганча эримнинг ҳамма одатларига чидаб, меҳр қўйишга ҳаракат қиляпман. Онамдан ҳалигача хафаман. Онам: «бу сенинг тақдиринг» дейдилар. Мен ҳар бир иш олдимизга келтирилади, биз қайси йўлни танласак кейин у бизга тақдир бўлади дейман. Тўғрими? Ислом динини ўрганганимдан кейин никоҳга мажбурлаб бўлмаслигини билдим. Ота-оналар никоҳга зўрлашмасин! Эр-хотин, фарзандлар бундан азобланмасин. Саволим: Домла никоҳ ўқиётганда розилигимни айтганман. Лекин ичимда тинмасдан «эй Худо, ўзинг кўриб турибсан мен қаршиман, норизиман» деганман. Шариатимизда никоҳ овоз чиқариб тасдиқлаш билан кучга кирадими? Қалб,иши ҳисобга олинмайдими? Мени никоҳим борми? Илтимос жавоб берсангиз. Раҳмат!\nЖавоб: Ва алайкум ассалом! Сизнинг никоҳингиз бор. Шариатимиз айтилган лафзга эътибор қилади. Ўзингиз ўйланг, сизнинг дилингиздаги норозилик бор эканини никоҳ ўқиган домла қаердан билади? Ота-она мажбурлашга ҳақи йўқлиги маълум. Лекин никоҳ бўлгач, сиз домлага розиман, деганингиздан сўнг никоҳ боғланади.\nСавол: Ассалому алайкум, мен намоз ўқишни бошламоқчи эдим лекин таҳорат олаётганда масҳ тортиш керак. Менинг эса бошим шамоллаган масҳ тортсам хўл бўлса бошим оғрийди нима қилишим керак? Жавоб учун олдиндан раҳмат.\nЖавоб: Ва алайкум ассалом! Масҳни қўлнинг намлиги билан бажарилади. Бу эса бошни ҳўл қилиб юбормайди. Аллоҳ шифо берсин!\nСавол: Ассалому алайкум, мен 25 ёшдаман 2 нафар фарзандим бор. Катта қизим 5 ёш боғчага боради, ўғлим икки ярим ёш, мен билан уйда. Қайнонам ўтган йили октябрь ойида оёғлари сингани учун гипс қилишди. Бу йили февраль ойида кўкрак саратонига чалинганлари учун операция қилишди, кейин 1 марта кимё терапия олдилар. Қайнотам билан эримнинг ишлари яхши юришмаяпти, қайнисинглим ҳам 23 ёшда ҳеч бахти очилмаяпти. Кейин мен 5 маҳал намоз ўқишни бошладим. 4 кун ўқидим. Намозимнинг 5-кунига ойижонни 2чи маротаба кимё терапияни олгани оборишди. У ердан дўконга чиқаётган пайтларида машина йўлда йиқилиб чап қўлларини синдирдилар. Гипс қилишди. Ҳозир уйдалар. Қайнотам билан эримнинг топган пуллари дорига кетмоқда. Нима қилсак бўлади. Тўғрисини айтсам ҳамма нарсага улгуришга чарчаб қоляпман, 5 маҳал намоз ўрнига фақат бомдодни ўқисам бўладими? Олдиндан Раҳмат\nЖавоб: Ва алайкум ассалом! Беш вақт намозни ўз вақтида ўқиш ҳар бир мусулмон эркак ва аёлнинг зиммасидаги фарзи айндир. Бир вақтга ўтманг, беш вақтда давом этинг. Қолаверса, намоз иш юришмай қолганда эмас, доим ўқилиши керак. Ишнинг ривожишни фақат Аллоҳдан сўраш керак.


8 июль, 2020, 00:40\nТеглар:Суперлига | Бунёдкор | Навбаҳор | Андрей Канчельскис\nАндрей Канчельскис иштирокидаги матбуот анжумани\nCoca Cola Суперлиганинг 8-туридан ўрин олган «Бунёдкор» - «Навбаҳор» (3:1) учрашувидан кейин ўтказилган матбуот анжуманида меҳмонлар бош мураббийи Андрей Канчельскис иштирок этди. Бу ҳақда "Бунёдкор" клуби матбуот хизмати хабар берди.\n- Аввало «Бунёдкор»ни ғалаба билан табриклайман! Биринчи бўлимда рақибга «фора» бердик – 2:0. Сафарда яна «Бунёдкор»дек рақибга бундай «фора» бериш яхши оқибатларга олиб келмайди. Иккинчи бўлимда бошқачароқ ўйнадик, гол ҳам урдик, лекин иккита голдан кейин вазиятни ўзгартириш осон эмас эди. Шунда ҳам ёмон ҳаракат қилмадик. Ҳисобни тенглаштириш учун ҳужумга ўтгандик, учинчи голни ўтказиб юбордик.\nКейинги учрашувларда таркибда ўзгаришлар бўлади. Айрим футболчилар ҳаммаси жойида деган фикрга бориб қолишган. Футболда ҳар учрашувда зўрлигингни исботлашинг керак. Ҳатто Месс ива Роналду ҳам ҳар ўйинда зўрлигини исботлаши лозим ва шунга ҳаракат қилишади. Эътибор берган бўлсанглар иккинчи бўлимни уч нафар ўзгариш билан бошладик. Захирадан майдонга тушганлар ўйинимизни кучайтира олди, бунинг учун уларга миннатдорчилик билдираман. Ҳисоб 2:1 бўлиб турганида Руслан Болов гол урганида вазият бошқача бўларди, аксинча биз озгина бўшашгандик, мезбонлар учинчи голни уришди, - деди Андрей Канчельскис.


Туркия тақдим қилган сунъий нафас олдириш аппаратлари Тошкентга олиб келинди\nТОШКЕНТ, 22 май. /«Дунё» АА/. Туркия томонидан тақдим этилган инсонпарварлик юки ортилган "Uzbekistan Airways" авиакомпаниясига қарашли ҳаво кемаси 22 май куни Тошкентга етиб келди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.\nИстанбул – Тошкент йўналишида парвоз қилган самолёт Ислом Каримов номидаги «Тошкент» халқаро аэропортига қўнди. Мамлакатимизга етказилган инсонпарварлик юкини қабул қилиб олиш маросимида мамлакатимиз Соғлиқни сақлаш вазирлиги масъул ходимлари, Туркиянинг Ўзбекистондаги элчихонаси вакиллари иштирок этди.\nЖорий йил 22 апрель куни Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ва Туркия Республикаси Президенти Режеп Таййип Эрдоғаннинг телефон орқали мулоқоти бўлиб ўтганди.\nСуҳбат давомида икки давлат раҳбарлари янги глобал хатар – коронавирус инфекциясининг шиддатли тарқалишига қарши курашишда яқиндан ҳамкорликни қўллаб-қувватладилар.\nТуркияда ишлаб чиқарилган 50 та сунъий нафас олдириш аппаратидан иборат ушбу саховат ёрдамининг мамлакатимизга топширилиши ҳам томонларнинг бу борадаги қатъий ва амалий интилишини яна бир бор тасдиқлади.\nЎзбекистоннинг Анкарадаги элчихонаси Туркия муҳандислари ишланмасини Ўзбекистон эҳтиёжлари учун беғараз асосда тақдим этилиши масаласини ишлаб чиқди.\n– Дунёда пандемия билан боғлиқ хавф юқори даражада сақланиб қолмоқда, – дейди Туркия Республикасининг мамлакатимиздаги элчихонаси вакили Аҳсен Туран. – Синовли кунларда бир-бирига ёрдам бериб, елкадош бўлиш халқларимиз табиатига хос фазилатдир. Туркиянинг тиббий ускуна кўринишидаги мазкур кўмаги ҳам фикримизга мисол. Ўзбекистонга топширилган сунъий нафас олдириш аппаратлари коронавирус тарқалишига қарши курашда тиббиёт ходимлари фаолиятини қўллаб-қувватлаш, беморлар саломатлигини яхшилаш имконини беради.\nТуркия Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Халқаро алоқалар бош бошқармаси раҳбари профессор Селами Қилич мамлакатнинг ўзида ҳам ушбу қурилмаларга талабнинг юқори эканига қарамасдан Туркия биродар Ўзбекистонга зарур тиббий ускуналарни тақдим қилганини қайд этди.\n– Ушбу сунъий нафас олдириш аппарати Туркиянинг “Arçelik”, “Aselsan”, “Baykar Makine” ва “Biosys” каби йирик компанияларининг 120 нафар етакчи муҳандислари томонидан яратилган, – дейди Селами Қилич. – Янги тиббий ускунанинг биринчи 100 таси Истанбулнинг Башакшеҳир туманидаги шаҳар шифохонасига топширилган. Уни оммавий тарзда ишлаб чиқариш ва синовдан ўтказиш ишлари “Arçelik” фабрикасида ташкил этилди. Корхонада кунига 250 та ана шундай мосламани тайёрлаш ўзлаштирилди.\nСурат: Жахонгир Азимов\nРеспублика махсус комиссияси ахбороти...\nРеспублика махсус комиссиясининг қарорига мувофиқ, кучайтирилган санитария-гигиена назорат...\n29 апрель соат 10:00 ҳолатига кўра, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилган шахсл...


Янги йилда қор ёғадими? | Qalampir.uz\nЯнги йилда қор ёғадими?\nКатегориялар\t27 Декабрь 2019 15:38 9811\nГидрометеорология хизмати маркази 28-31 декабрь куни Ўзбекистонда қандай об-ҳаво кузатилишини маълум қилди.\nҚорақалпоғистон ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, 28 декабрда ёғингарчилик кутилмайди, 29-31 декабрда баъзи жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат 28 декабрда кечаси 0...+5 даража, кундузи +5...+10 даража, 29-31 декабрда кечаси -3...+2 даража, кундузи +2...+7 даража бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, 28 декабрда ёғингарчилик кутилмайди, 29-31 декабрда баъзи жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, 28 декабрда баъзи жойларда 15-20 м/сгача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 28-29 декабрда +3...+8 даража, 30-31 декабрда 0...+5 даража, кундузи 28 декабрда +11...+16 даража, 29-31 декабрда +7...+12 даража бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, 28 декабрда ёғингарчилик кутилмайди, 29 декабрда баъзи жойларда ёмғир ёғади, 30-31 декабрда баъзи жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, 28 декабрда баъзи жойларда 15-20 м/сгача кучайиши мумкин. Ҳарорат 28 декабрда кечаси +2...+7 даража, кундузи +12...+17 даража, 29-31 декабрда кечаси 0-5° илиқ, кундузи 7-12° илиқ бўлади.\nҚашқадарё вилоятида ҳаво ўзгариб туради, 28 декабрда ёғингарчилик кутилмайди, 29 декабрда баъзи жойларда ёмғир ёғади, 30-31 декабрда баъзи жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, 28 декабрда баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси +2...+7 даража, кундузи 28 декабрда +15...+20 даража, 29-31 декабрда +10...+15 даража бўлади.\nСурхондарё вилоятида ҳаво ўзгариб туради, 28 декабрда ёғингарчилик кутилмайди, 29-31 декабрда баъзи жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, 28 декабрда баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси +2...+7 даража, кундузи 28 декабрда +15...+20 даража, 29-31 декабрда +10...+15 даража бўлади.\nАндижон, Наманган ва Фарғона вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, 28 декабрда ёғингарчилик кутилмайди, 29 декабрда баъзи жойларда ёмғир ёғади, 30-31 декабрда баъзи жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, 28 декабрда баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат 28 декабрда кечаси -2...+3 даража, кундузи +8...+13 даража, 29-31 декабрда кечаси 0...+5 даража, кундузи 29 декабрда +7...+12 даража, 30-31 декабрда +5...+10 даража,\nРеспубликанинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, 28 декабрда ёғингарчилик кутилмайди, 29-31 декабрда баъзи жойларда ёғингарчилик бўлади. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, 28 декабрда баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 28-29 декабрда -3...+2 даража, 30-31 декабрда +3...+8 даража, кундузи 28 декабрда +5...+10 даража бўлади, 29-31 декабрда -3...+2 даражагача пасаяди.\nКеласи ҳафта Ўзбекистонда ёғингарчилик билан бошланади Россиядан Ўзбекистонга совуқ ҳаво массаси кириб келяпти Видео: Саудия Арабистонида қор ёғди Бир ҳафталик об-ҳаво билан танишинг Ўзбекистонда ҳафта давомида қандай об-ҳаво кузатилиши айтилди Чирчиқ осмонини қуюқ булут босди\n23 Январь 19:43 65897\n22 Январь 12:20 26058\n23 Январь 20:08 17502\n23 Январь 15:24 16745\nОАВ: Даҳшатли вирусни даволаш усули топилди\n23 Январь 15:35 15405


5 апрель куни Ўзбекистоннинг аксар вилоятларида туман тушади » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n04 апрель 2017, 15:47\nРеспублика Гидрометеорология марказига таяниб Кун.уз ёзишича, 5 апрель куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, кечқурун ёмғир ёғиши мумкин. Шарқдан секундига 5-10 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 1-3, кундузи 10-12 даража илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Баъзи жойларда туман тушиши мумкин. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 0-5 даража илиқ, айрим жойларда 1-3 даражагача совуқ, кундузи 8-13 даража илиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Баъзи жойларда туман тушиши мумкин. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 0-5 даража илиқ, айрим жойларда 1-2 даражагача совуқ, кундузи 10-15 даража илиқ бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғиб, туман тушиши мумкин. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 0-5 даража илиқ, айрим жойларда 1-2 даражагача совуқ, кундузи 7-12 даража илиқ бўлади.\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғиб, туман тушиши мумкин. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 3-8, кундузи 8-13 даража илиқ бўлади.\nАндижон, Наманган ва Фарғона вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда ёмғир ёғиб, туман тушиши мумкин. Шарқдан секундига 5-10 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 0-5, кундузи 7-12 даража илиқ бўлади.\nРеспубликамизнинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, айрим жойларда ёғингарчилик бўлиб, туман тушиши мумкин. Қор кўчиши хавфи бор. Ғарбдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 2-7 даража совуқ, кундузи 0-5 даража илиқ бўлади.\nЯнгиликлар » Ўзбекистон » 5 апрель куни Ўзбекистоннинг аксар вилоятларида туман тушади


Нурсултон Назарбоев Шавкат Мирзиёевни табриклади » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nҚозоғистон Президенти Нурсултон Назарбоев Шавкат Мирзиёевни Ўзбекистон Президенти лавозимига сайлангани билан табриклади, дея хабар қилди Газета.uz нашри.\nНурсултон Назарбоев ўз табригида бўлиб ўтган сайлов натижалари Ўзбекистон халқи томонидан келгусида фуқароларнинг фаровон ҳаёти ва жаҳон аренасидаги мамлакат нуфузини янада ошириш йўлига улкан ишонч билдирилгани ва қўллаб-қувватланганидан далолат бераётгани қайд этиб ўтилган.\n«Аминманки, Сиз раҳбарлигингизда қардош Ўзбекистон барқарорлиги ва хавфсизлигини мустаҳкамлашга хизмат қилувчи кенг миқёсли ислоҳотлар давом эттирилади», — қайд этилади телеграммада.\nНурсултон Назарбоев ҳамкорликдаги интилишлар Қозоғистон ва Ўзбекистоннинг стратегик шерикчилигини ривожлантириш ҳамда Марказий Осиёнинг барча давлатлари ҳамкорлигини кенгайтиришда туртки бўлишини таъкидлаб ўтди.\nҚозоғистон Президенти икки томонлама ва минтақавий алоқаларнинг сезиларли салоҳиятга эгалигига эътибор қаратиб, сиёсий, савдо-иқтисодий ва маданий-гуманитар соҳаларда конструктив мулоқотга тайёр эканини билдирди.\n«Фурсатдан фойдаланган ҳолда мулоқотларимизни Остонада давом эттириш ҳамда Сиз учун қулай вақтда Қозоғистонга давлат ташрифини амалга оширишингизни таклиф қиламан», — дейилади хабарда.\nҚозоғистон раҳбари Шавкат Мирзиёевга мустаҳкам соғлик ва давлат фаолиятида янги ютуқлар, Ўзбекистон халқига эса тинчлик ва фаровонлик тилади.\nТеглар: ўтган натижалари қиламан билдирилгани Сиз вақтда\nНазарбоев Мирзиёевга: Биз Сизни жудаям кутгандик\n14:28 / 23-03-2017


Туркияда президент Ражаб Тоййиб Эрдўғонни яна 10 йил ҳокимиятда қолишини таъминлаши мумкин бўлган конституционал ўзгартишлар овозга қўйилди. Туркияликлар бош қонунга киритилажак 18та ўзгаришга "Ҳа" ёки "Йўқ" деб жавоб бериши лозим. Бундай референдум ҳозирданоқ Туркиянинг Европа Иттифоқи билан муносабатларига соя ташламоқда.\nЯкшанба куни Туркияда бораётган референдумда мамлакатда президентлик бошқарувини ўрнатиш масаласи овозга қўйилмоқда.\nАгар бу референдумда халқ "Ҳа", деб овоз берса, у ҳолда Ражаб Тоййиб Эрдўғон яна 10 йил мутлақ ҳокимиятда қолиши ва бу Анқара ҳамда Брюссел ўртасидаги таранг муносабатларни издан чиқариши мумкинлиги ҳозирданоқ тахмин қилинмоқда.\nКонституцияга киритиши мумкин бўлган 18та ўзгартиш маъқулланган тақдирда Туркия парламенти аксар ваколатларидан айрилиши, ҳозирга мақомдаги бош вазир лавозими тугатилиши, айни пайтда президент Адлия тизими бошқарувида ҳам асосий ваколатларга эга бўлиши мумкин.\nҚарийб 78 миллион бўлган мамлакат аҳолисининг 55 миллиони эса овоз бериш ёшидадир. Референдумдан бир неча кун аввал ўтказилган сўров натижаларига кўра, овоз берувчиларнинг 51 фоизи Эрдўғоннинг яна ҳокимиятда қолиши тарафдоридир.\nЭрдўғон референдумга бир кун қолганда мамлакат Истанбулга йиғилган тарафдорлари намойишларида қатнашди.\nАдолат ва тараққиёт партияси етакчиси бўлган Эрдўғон референдум сабабини Курд сепаратчиларининг исёнлари, ўтган йили июлдаги ҳарбийларнинг давлат тўнтаришига уриниши, Суриядан келаётган қочқинлар, террорчиларнинг такрорий ҳужумлари мамлакатда кучли президентлик бошқарувига эҳтиёж пайдо қилди, деб изоҳлади.\n16 апрель кунидаги референдум Туркияда ўтган йил ёзидаги давлат тўнтаришига уриниш ортидан жорий этилган фавқулодда ҳолат ҳануз кучда қолаётган бир кезда ўтказилмоқда.\nИюл ойидаги давлат тўнтаришига уринишдан сўнг Туркияда ўн минглаб одам, улар орасида ўнлаб журналист ҳам бор, ҳибсга олинди, қатор матбуот нашрлари ёпилди.\nМухолифатдаги Миллиятчи ҳаракат партяиси ҳам, Эрдўғон партияси билан ошкор қилинмаган келишувдан сўнг, конституционал ўзгаришларни маъқуллаб овоз беришга чақирди.\nМамлакатдаги иккинчи йирик сиёсий партия бўлган Жумҳурият халқ партияси эса бу ўзгаришларни қарши чиқмоқда. Партия вакили Силина Доған бу ўзгаришлар кучга кирган тақдирда Туркиянинг Европа Иттифоқига қўшилиш умиди пучга чиқиши мумкинлигини айтди.\nТанқидчилар бугунги референдумдан сўнг мамлакатда "сайланган диктаторлик режими" бунёдга келиши мумкинлигидан хавотир билдирмоқдалар.