hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - МУҚАДДАС БУРЧ\nБуюк Истиқлолга эришилган илк даврда январ ойининг 14 санаси мустақил мамлакатимиз тарихига зарҳал ҳарфлар билан ёзилганига сира шубҳа йўқ. Айни шу куни Ўзбекистон Республикаси Қуролли кучларига асос солинди.\nМамлакатнинг ўз Қуролли кучларига эга бўлиши унинг мустақил экани баробарида ўз суверенитетини асраш салоҳиятига эгалигини кўрсатувчи ҳолатдир.\nБугунги кунда ҳарбий хизмат йигитлар учун шарафли бурчга айланди. Юрт шаъни, сарҳадини ҳимоя қилишни олий масъулият деб билиш, буни дилдан ҳис этиш чинакам ватанпарварликдир. Ўтмиши каби келажаги ҳам буюк бўлиши учун ҳаракат қилаётган халқимиз юрт корига яраган асл ўғлонларига алоҳида ҳурмат ва эҳтиром кўрсатиб келган. Айтиш мумкин, яратилаётган шароитлар натижасида ҳар томонлама профессионал миллий армия шаклланмоқда. Ана шу армия таркибида хизмат қилиш эса ҳар бир йигитнинг орзусига айлангани рост.\nҲар бир фуқаро ўз Ватанини имкониятлари даражасида ҳимоя қилиши кераклиги муқаддас динимиз таълимотида ҳам айтилган. Болаларни ёшлигидан бу шарафли вазифага тайёрлаб бориш ҳақида Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) муборак ҳадисларида: "Фарзандларингизга сувда сузишни, камондан отишни ва от минишни ўргатинглар," деб марҳамат қилганлари бежиз эмас. Чунки бундай машғулотлар ёшларнинг жисмонан соғлом, иродали бўлиб улғайишига ёрдам беради.\nҚолаверса, Пайғамбаримиз Муҳаммаддан (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) юрт ҳимояси учун қилинган ҳар бир хатти-ҳаракат учун улкан ажру мукофотлар олиниши ҳақида қатор ҳадислар ривоят қилинган.\nОна-Ватанни қўриқлаш ҳар биримизнинг вазифамиз. Буни эркаклар куч-қувватлари, аёллар эса юртга муҳаббат ва садоқатли фарзандларни тарбиялаш билан амалга оширадилар. Ҳар бир касб эгаси ўз иши билан юртга фидойилигини кўрсатиши лозим.\nБугун тинчлик-хотиржамлик неъматини асраб-авайлашга барчамиз бирдек масъулмиз. Албатта, бу борада асосий таянч миллий армиядир.\nСарҳадларимиз дахлсизлиги, юртимиз тинчлигини таъминлаётган мард ва жасур ҳарбийларимизни Яратган ҳар доим паноҳида асрасин.\nТошкент шаҳридаги “Аҳмад Яссавий” жоме масжиди имом-хатиби\n824 марта ўқилган.


Вазир ўринбосари қариндош-уруғчиликни хаспўшлашда айбланди\nЎзбекистонда футбол фанатларининг юзини бўяши тақиқланди. “Болалар” гуруҳи концерти учун чипталар мажбурий сотилди. Чегарада қадимий қўлёзмалар ушлаб қолинди. Жорий ҳафта матбуот шу каби воқеалар ҳақида ёзди.\n“Партия раҳбари қуёш энергиясидан кўпроқ фойдаланишни таклиф қилди”\nЎзбекистонда бир йилда қуёшли кунлар 300 кундан ортиқ, шамол эсувчи ҳудудлар, шунингдек, электр энергияси ҳосил қилиш мумкин бўлган тоғ дарёлари мавжуд. “Адолат” социал-демократик партияси раиси Исмоил Саифназаров муқобил энергия соҳасига эътиборни кучайтириш зарурлигини айтди.\nПартия раҳбарининг “Адолат” газетасида ёзишича, қайта тикланувчи энергетика олисда, тоғли ва бориш қийин бўлган ҳудудларда яшовчи аҳоли учун асқотади. Таъкидланишича, жаҳонда углерод хомашёси захираси тугаб бораётган ҳозирги даврда қайта тикланувчи энергия манбаларидан фойдаланиш муҳим. Айни пайтда дунёнинг 65 дан ошиқ давлати қуёш, шамол ва сувдан фойдаланиш орқали муқобил ва қайта тикланувчи энергия манбалари олмоқда.\n“Вазир ўринбосари нега ёлғон жавоб хати ёзди?”\nҚашқадарё вилояти Деҳқонобод туманидаги 36-умумтаълим мактабида қариндош-уруғчилик, ошна-оғайнигарчилик, ўтилмаган дарслар учун миллионларни ўзлаштириш авж олган. Аммо негадир мавжуд ҳолат Халқ таълими вазирлиги томонидан хаспўшланмоқда (“Муштум”, 2013 йил 1-сон).\nЖурналда эълон қилинган фельетонда айтилишича, халқ таълими ривожига зарпечакдек халақит берувчи бу иллатлар чора кўрилмагани сабабли хавфли тус олиб, бошқа мактабларга ҳам ёйилмоқда. Қонун ҳимоячилари, маҳаллий ҳокимият ва соҳа мутахассислари бу иллатларни кўриб кўрмаганга олмоқда ёки хўжакўрсинга чора кўрмоқда. Қайд этилишича, ушбу ҳолат юзасидан журналга жавоб йўллаган республика Халқ таълими вазири ўринбосари Б.Дониёров устоз ниқобидаги ҳаддидан ошган қаллобларни инсофга келтириш ўрнига ҳамкасблари айбини хаспўшлаб ёлғон маълумот берган.\nТаҳлилларга қараганда, ўтган йилнинг тўққиз ойида Қашқадарё вилоятидаги мактаб директорлари ва ўқитувчиларига нисбатан 100 дан ошиқ жиноий иш очилган. Косон туманида – 17, Чироқчида – 13, Қаршида – 12, Қамашида – 11, Муборакда – 10, Миришкорда – 8, Китобда – 6, Касби ва Нишонда – 2, Яккабоғда эса 1 нафар халқ таълим вакилига жиноий иш қўзғатилган.\n“Ўзбекистонда футбол фанатларининг юзини бўяши тақиқланди”\nЎзбекистонда футбол фанатларининг юз ёки тананинг бошқа қисмларини бўяши тақиқлаб қўйилди (“Адолат кўзгуси”, 14 март). Маданият ва спорт ишлари вазирининг 2013 йил 22 февралдаги буйруғи билан қабул қилинган Футбол бўйича спорт мусобақаларини ўтказиш вақтида томошабинларнинг (мухлисларнинг) ўзини тутиш қоидаларида бошқа тақиқлар ҳам ўрин олган.\nБунга кўра, ўйинларга маст ҳолда келиш, тамаки ёки алкоголли ичимликларни спорт иншоотида истеъмол қилиш, ўзи билан ўқотар қурол, тез ўт оладиган, ўткир ҳидли моддаларни, санчадиган ёки кесадиган предметларни, чемоданлар, портфеллар, катта ўлчамдаги ўрамлар ва сумкалар, шиша идишларни олиб келиш ҳам ман этилади. Спорт ўйинларига жониворларни етаклаб келиш, машъала ва гулханлар ёқиш, ҳақоратли хитоблар қилиш ҳам мумкин эмас. Шунингдек, томошабинлар спорт иншоотига кириш учун махсус назорат-текширувини инобатга олиб, тадбир бошланишидан аввалроқ келиши лозим.\n“Болалар” гуруҳи концертига чипта мажбурий сотилди”\n“Болалар” гуруҳи ва хонанда Тоҳир Содиқовнинг Тошкентдаги “Истиқлол” санъат саройидаги тўрт кунлик концерт дастурига чипталар бозорлардаги сотувчиларга ва савдо ходимларига мажбурий пулланган (“Даракчи”, 14 март). Газета хабарига кўра, чипталар 10 минг сўмдан 50 минг сўмгача нархда ўтказилган. “Концертни кузатиш давомида мени яна бир нарса ранжитди. Негадир бир ярим соат давом этган концертга хонанда етарли тайёргарлик кўрмагани сезилиб турарди” деб ёзади шоу бизнесга ихтисослашган нашр мухбири.\n“Провайдерлар Интернет нархларини тушириши керак”\n“Ўзбектелеком” акциядорлик компанияси жорий йил 26 февралдан Интернет хизмати тақдим этувчи ширкатлар – провайдерларга хизматлар учун тариф нархларини туширди (“XXI аср”, 14 март). Жорий йил январ ойида 1 Мбит/c учун 409,44 АҚШ доллари миқдорида хизмат ҳақи тўлаган провайдерлар янги тарифга мувофиқ, 383,79 доллар тўлайди. Либерал партия нашрига кўра, гарчи кейинги уч йил ичида провайдерлар учун белгиланган тарифлар қарийб тўрт баровар пасайтирилган бўлса-да, аммо провайдерлар корхона ва ташкилотларга сотаётган “пакет”лар баҳосида тушиш кузатилмаётир. Иқтисодий имтиёзларга эга бўлаётган провайдерлар шунга мувофиқ равишда мижозларга ҳам қулайлик яратиши лозим.\n“Тошкентдаги автобус бекатларига ким жавобгар?”\nТошкент шаҳридаги автобус бекатларининг аҳволи қониқарли даражада эмас (“Новый век”, 14 март). Ҳукумат кортежи ўтадиган марказий кўчалар чиройли бекатлар билан таъминланган. Аммо айрим ҳудудларда бекатнинг ўрни бор, аммо ўзи йўқ. Бу эса ёғин-cочин кунлари, шунингдек, ёзнинг жазирама иссиғида қариялар, болалар ва умуман барча йўловчиларга ноқулайлик туғдирмоқда. Трамвай бекатларидаги аҳвол эса буткул ачинарли: шаҳар бўйича бирорта ҳам трамвай бекатининг усти ёпилмаган, ўриндиқ қўйилмаган. “Бугун шаҳардаги бекатларга айнан ким масъул эканини аниқлаш жуда қийин. Шаҳар ҳокимияти ҳузуридаги ободонлаштириш бўлими ёки шаҳар ҳокимияти йўллайдиган “Тошйўлавтотранс” идораларидан жавоб олишнинг эса имкони йўқ” деб ёзади “Новый век” нашри.\n“Ҳамқишлоқларини сотган фуқаро беш йилга қамалди”\nНаманган вилояти Тўрақўрғон туманида 1982 йилда туғилган Баҳодир Аҳмадалиев Ўзбекистон Жиноят кодексининг 135-моддасига биноан одамфурушликда айбланди (“Диёнат”, 14 март). Аҳмадалиев бир гуруҳ ҳамқишлоқларини Қозоғистоннинг Олмаота шаҳридаги маҳаллий фуқарога сотиб юборган. Ўзи эса Россияга қочиб кетган. Жиноят ишлари бўйича Мингбулоқ тумани суди Баҳодир Аҳмадалиевни 5 йил муддатга озодликдан маҳрум этган.\n“Чегарада қадимий қўлёзмалар ушлаб қолинди”\nТошкент вилояти Зангиота тумани чегара постида араб ёзувидаги 27 дона қадимий китоб ушлаб қолинди. “Даракчи” хабарига кўра, шахси ошкор этилмаган фуқаролар қўлёзмаларни Қозоғистонда мўмай пулга сотмоқчи бўлган. Мутахассислар қўлёзмаларнинг иккитаси Қуръони карим, қолганлари диншунослик, адабиёт, грамматика, тасаввуф ва фиқҳга оид асарлар эканини аниқлаган. Қўлёзмалар орасида Муҳаммадсодиқ Фарғонийнинг 1817 йилда кўчирилган “Ҳадойиқ ул-ахёр” асари ҳам бўлган.


Нөкис район турғынынан мүрәжат » Informaсiyalɩq portal\nМен Нөкис районы Қызыл үй ширкет хожалығы турғыныман. Сизлерге өз шағымым менен жазып атырман.\nҚызыл үйге барыў ушын Шортанбай Ақтереке кейин Қырантаўдың үстинен жол өткен. Әне усы жол өз ўақтында Қырантаўға шекем ремонт исленеди. Қырантаўдан арғы жағы Қызыл үйге шекем 15 шақырым шамасы. Усы 15 шақырым жолға 1986-жылдан берли ҳеш қандай ремонт яки реконструкция исленбеди. Ол аўылда 100ден аслам хожалық жасайды. Жолдың жаманлығы себепли автобуста көбинше бармай қалады. Таксилер болса Нөкис районның орайына келиўи ушын адам басынан 7 мың 500 сўмнан алады, қайтыўы және бар. Тәбийий газ 1994-жылдан кейин улыўма жанбады, газ трубаларын 2018-жылы қайсы бир мәкеме кесип алып кетти.\nОл аўылда да бир қанша спортқа оқыўға инталы жас өспиримлер бар, бирақ қыста газ жоқлығы себепли мектептиң ишине кирип отырып оқыў былай турсын ишинде қыймылдап жүрсең де тоңасан. Газ жоқ болған соң ҳәмме отын жағады, отынды тоғайдан алады ол тоғай отын алғаннан кейин ашылып қашып 11 шақырымға узақласты. Айтайын дегеним, депутатлар яки болмаса Ҳүкимет басшылары тек республика яки қала орайындағы затларға итибар бере берместен сондай аўылларға да итибар берсин. Аўылға газ барса халықтың күн көриси аңсатласар, қыста оқыўшылар тоңбай оқыр ҳәм ең абзалы тоғайларымыз азаймас, сол себепли тәбиятымыз жайнап жаснар еди.\n4-06-2020, 22:40 |\nНөкис район: «Ремонт» ушын ҳәр бир оқыўшыға 7 мың сум\nТөрткүлде тәбийғый газден пайдаланбай отырған үйге қарыз жазып кетилди


Норвегия 2040 йилга бориб барча ички...\n20.01.2018 13:30 0 150\n«Avinor» авиакомпанияси Норвегияни электр транспорти соҳасида етакчига айлантирмоқчи.\nНорвегиянинг «Avinor» миллий авиакомпанияси 2040 йилга қадар ҳозирги самолётларидан тўлиқ воз кечиб, ички ва Скандинавиянинг бошқа мамлакатларида парвозларни амалга оширишда электр самолётлардан фойдаланиш ниятида. Компаниянинг ижрочи директори Даг Фалк-Петерсеннинг айтишича, Норвегия ушбу қарори орқали электр транспорти соҳасида етакчига айланади, деб хабар берди «NV.ua».\n«Биз 1,5 соатгача бўлган парвозларнинг барчасини мутлақ электр энергиясида ҳаракатланадиган самолётларда амалга ошириш мумкин деб ҳисоблаймиз», — деди Даг.\nУнинг таъкидлашича, бу каби диапазон барча ички рейслар ва Скандинавия мамлакатларининг пойтахтларигача бўлган масофа учун етарли.\nАввалига авиакомпания биоёқилғи ва гибрид двигателли технологияларни синаб кўради. Шунингдек, «Avinor» 19 йўловчига мўлжалланган кичик электросамолётлардан фойдаланган ҳолда тижорий рейсларни амалга ошириш учун тендер ташкиллаштирмоқчи. Ҳаво кемасининг илк парвозлари 2025 йилга мўлжалланган.\n«Avinor» раҳбари электросамолётлардан фойдаланиш Норвегиянинг экологик ҳолатига ижобий таъсир қилади деган умидда. Статистик маълумотларга кўра, мамлакат ҳудудидаги «парник газ»ларининг 2,4 фоизи ҳаво транспортлари ҳисобига тўғри келади.\nЭкспертларнинг фикрича, одам ташувчи биринчи электросамолётларнинг пайдо бўлишига ҳали анча вақт бор. Ҳозирги аккумуляторлар йирик самолётларни ҳавога кўтариш қувватига эга эмас.\nгидросамолёт Норвегия Avinor авиакомпания электросамолёт\nХориж 11/03, 20:44\nНорвегиянинг «пластик чиқиндилар инқилоби»: натижа — 97 фоиз\nЖамият 28/11, 15:40


19 август 2016, 09:01\nInstagram ижтимоий тармоғи "Қидирув ва қизиқарли" (Explore) бўлимида янги видеоканални ишга туширди. "Воқеалар канали" (Events Channel) бўлинмасига кира туриб, фойдаланувчилар яқин атрофда содир бўлаётган спорт ўйинлари, концертлар ва бошқа йирик тадбирларнинг трансляциясини томоша қилишлари мумкин. Бу ҳақда "Кун" хабар берди.\nИнсет таркиби фойдаланувчининг шахсий афзалликлари бўйича белгиланади. "Постлар сиз қайси инсонлар саҳифасига аъзо бўлганингизга ёки сизга қандай постлар ёқиши ҳисобига автоматик тарзда танланади. Шунингдек, бизнинг фикримизга кўра, сизга манзур келадиган мавзулар бўйича қўлда ёки автоматик танлаб олинган турли аккаунтларнинг постли видеоканалларини ҳам томоша қилишингиз мумкин", — деб ёзилади Instagram'да.\nПерсоналлаштирилган видео тўплам аввалига фақат АҚШда фойдаланишга топширилади. "Тез орада" у бошқа мамлакатларда ҳам йўлга қўйилади, деб ваъда беради компания.\nИюль ойида Instagram персоналлаштирилган "Бу видеолар сизга ёқади" каналини ишга туширди . "Тавсия қилинган каналлар"даги роликлар турли мавзулар бўйича гуруҳга ажратилган (Риодаги Олимпиада ўйинлари 2016, Канн кинофестивали, Coachella мусиқа фестивали, Янги йил ва бошқалар).\nЯнгиликлар » Технология » Instagram яқиндаги концерт ва ўйинларни намойиш этади\n11:14 Instagram иловадаги хариталардан халос бўлмоқда\n02:00 Instagram ишида носозлик содир бўлди


"Кичик бўлсада, муҳим воқеа"\nШундай таъриф билан 2012 йилнинг ўзи учун муҳим бир воқеаси ҳақида тошкентлик намозхон Рустамжон шундай фикр билдирди:\n- Биринчи муфтиймизнинг Наврўз радиоканалида бериб юрадиган программалари ëпилгани, менимча, шу энг катта нима бўлди. Жума намозидан кейин қўйиларди бир соат. Шу бир соат ичида дин тўғрисида саволларга жавоб бўларди. Пайғамбаримиз тарихлари, ислом тарихи тўғрисида ëшларга тааллуқли, ҳар битта инсон учун ҳаëтида, программа олиб борардилар. Шу программа ëпилди.\nОзодлик: Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларини айтаяпсизми?\n- Ҳа. Август ойларида ҳам эшитган эдим. Ундан кейин тўхтади. Менимча, бу нотўғри бўлди. Чунки вакуум создаватся қилинадида. Бизларку тушуниб бораяпмиз, лекин бизлардан кейинги ëшларга вакуум создаватся қилингандан кейин ҳар хил бўлар-бўлмас нарсаларга, фикрларга эга бўлишни бошлайди. У одам тўғри йўлни кўрсатиб бораëтган эдилар, деди тошкентлик намозхон Рустамжон.\nУнинг сўзларига кўра, Ўзбекистондаги оммавий ахборот воситаларида у қолдирмай тинглаб борадиган диний-маърифий эшиттириш фақатгина шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларининг эшиттириши бўлган.\n- Мен ўша одамни более ақлли, давлат сиëсатига қараб юрадиган эмас, деб биламан. Динни тўғри тушунтириб ҳеч қанақа ëлғонсиз, ҳеч қанақа бўҳтонсиз, мана бу сиëсатга динни тўғирлашни йўл топмаган ҳолда тўғри олиб борардилар. Кўпчилик домлалар бизларда, албатта сиëсатга аралашиб қолмай, деб орасида давлатнинг нималарини гапиради, бошқа қилади. Давлат билан ҳеч қачон динни аралаштириб бўлмайди мисол учун. Сиëсатга қараб юрғизиладиган дин эмас бу ислом дини, деди тошкентлик намозхон Рустамжон.\n"Ёшлар, ҳатто, иккала Ҳайит намозига келмади"\nРустамжон тилга олган ва бошқа ўзбекистонликлар ҳам эътироф этган яна бир ҳолат эса аввалги йилларда кузатилгани каби – масжидларда намозхонларнинг сони кундан-кунга озайиб бораётганидир.\n- Мачитларга ëш болаларни киргизмаса, бу болалар қаëққа кетади? Яна бориб ўша интернетга кираяпти, бўлар-бўлмас нарсаларга эга бўлаяпти. Бузғунчиликка кетиб қолаяпти, дейди Рустамжон.\nТошкентлик Рустамжоннинг бу гапларини ғаллаороллик Набижон ака ҳам тасдиқлади.\n- Ëшлар бутунлай масжидга бормай қўйди. Ҳатто Ҳайит намозида ҳам мен 18-19-20 ëшдагиларни кўрмадим. Намозхонлар сони йилдан йилга жуда ҳам қисқариб кетаяпти, деди Набижон ака.\nУнинг кузатувларига кўра, ёш намозхонлар бўлса ҳам, ибодатини панада, одатан ҳеч кимга билдирмай уйида қиладиган бўлди.\n"Вилоятларда жума маърузаларини ҳокимиятлар тузиб беради"\nСуҳбатдошимиз Ўзбекистон ахборот воситларида берилаётган оз сонли диний-маърифий эшиттиришлар, хусусан, марказий телевидениеда бериладиган Анвар қори Турсуновнинг жума кунги маърузаларига ҳам муносабат билдириб ўтди.\n- Замонга боғлаб олиб кетадилар, динга боғлаб гапирмайди у киши. Шунинг учун, бир йилдан бери эшитмайман у кишининг гапини. Масалан, бизнинг катта мачитларда вилоят ҳокимининг, раҳбарларнинг кўрсатмаси асосида тайëрлаб берилган маърузани ўқишаяпти, замонга боғлаб.\nМисол учун, Фозил қори ака, Обид қори акаларга ўхшаб, Қобил қори акаларга ўхшаганларнинг маърузаси каби маърузаларни мазза қилиб эшитмадик ҳеч. Фақат урра-урра, шунақа нарса бўлаяпти. Мен имомизнинг ўзидан сўрасам: "Ҳокимиятда ҳар душанба куни йиғиб топшириқ беради, жума куни келиб биз маъруза қилишимиз керак", деб бир-иккиталари айтди менга, деди Набижон ака.\n"Намоз баҳонасида бизнесменларни қамаш кучайди"\nТошкентлик намозхон Рустамжон унинг ўзи таниган-билган бизнесменлар орасида диний айбловлар билан қамалган тадбиркорлар кўплигини айтди.\nАммо, у қамалган тадбиркорлар шахсига оид маълумотларни беришдан чўчиди.\n- Нечтадан нечта, фақат тўғри намоз ўқиб юрган, фақат бизнесмен, пулдор, ўзига тўқ нечтаси куйиб кетди. Унақа оқимларга алоқадор бўлмаса ҳам. Фақат айби намоз ўқишлиги. Ким кимдир шу одамга душман бўлса, ҳизбчи дейди, бошқа дейди. У ерда ҳеч ким қараëтгани йўқ, қамаб қўяверайлик, кейин бир гап бўлар, дейдида. Кейин қамалганнинг ўзи бу нарсага алоқадор бўлмаса ҳам хоҳласа-хоҳламаса тазйиққа учраганларга қўшилиб, ундан баттар деградацияга кетади, дейди тошкентлик Рустамжон.\nУнинг кузатувларига кўра, диний мотивдаги айбловлар билан айблаб, ноҳақ қамалаётганларнинг кўпчилиги кичик тадбиркорлардир.\n"Йил якунига тортиқ - яна бир мусулмон жасади"\n2012 йилда ўзбекистонлик мусулмонлар ҳаётида у қадар жиддий ўзгариш бўлмади, дея фикр билдирган тошкентлик Аҳмаджон Валиев Ўзбекистонда йиллардан буён мусулмонларга нисбатан давом этиб келаётган тазйиқнинг ҳеч сусаймаганидан хавотир билдирди.\n- Мусулмонлар биз янги йилни нишонламаймиз, биласиз. Рақамларнинг инсонлар тақдирига, ҳаëтига ҳеч қандай алоқаси йўқ. Аммо, дунё аҳли йилларни шунақа белгилаб қўйган. Шундан келиб чиқиб айтишим мумкин, 2012 йилда Ўзбекистон мусулмонларининг ҳаëтида ҳеч қанақа енгиллик ҳукумат томонидан бўлмади, назаримда. Мана охирги хабарларда ўқидик: тергов изоляторида яқиндагина бир инсоннинг жасади чиқди. У кишини Оллоҳ раҳмат қилсин, дейди тошкентлик собиқ имом Аҳмаджон Валиев.\nАҳмаджон Валиев тилга олган марҳум диндор Тошкент вилоятида истиқомат қилган, 4 фарзанднинг отаси, 40 ёшли Шавкат Нурматовдир.\nОзодлик Нурматовнинг оиласи билан боғланган ва оила унинг Тошкент вилояти Ички ишлар бошқармаси ходимлари томонидан ушлангани ва бошқарма биносидаги тергов изоляторида оламдан ўтганини тасдиқлаган.\nОзодликка интервю беришни истамаган оилага кўра, Шавкат Нурматовнинг жасади яқинларига кўрсатилмаган ҳам.\nЎзбекистондаги Мустақил ҳуқуқ ҳимочилари ташаббус гуруҳи кузатувларига кўра, 2012 йилда ҳам диндорларнинг ҳибсхона, қамоқхоналардан жасади чиқиши ҳоллари кузатилган.\n"2012 йилнинг муҳим воқеаси Обид қорига суиқасддир"\n2012 йилнинг ўзбек мусулмонлари учун энг муҳим воқеаси Швециядан бошпана топган таниқли имом Обид қори Назаровга уюштирилган суиқасддир.\nАммо, Озодлик таҳририяти бу мавзуда махсус эшиттириш ҳозирлагани боис "Ислом ва мусулмонлар" эшиттиришининг йил якунларига бағишланган сонида бу мавзуга кенг тўхталмадик.\nАйни пайтда Обид қорининг яқин сафдошларидан бўлган Аҳмаджон Валиевдан шу кунга қадар шифохонада қолаётган таниқли уламонинг аҳволи ҳақида яна бир бор сўрадик.\n- Ҳозирча янгилик йўқ улар ҳақларида. Эски гап. Ҳолатлари яхши томонга ўзгаришлар секин-асталик билан бўлаëтгани ҳақида эшитиб турамиз ўғилларидан. Яхши бўлиб кетадилар деган умидимиз бор.\nОзодлик: Шу умид кучайиб бораяпти кундан кунга, шунақами?\n- Худо хоҳласа. Оллоҳ шифо берсин илоҳим, деди хориждаги ўзбекистонлик диндорлардан бири Аҳмаджон Валиев.\n"Мисрда исломий кучларнинг ҳокимиятга келиши муҳим воқеа"\n2012 йил дунё мусулмонлари ҳаётида қандай кечди, деган саволга ҳам қисқача жавоб бериб ўтишини сўраб, барча суҳбатдошларимизга юзландик.\nУлар асосий эътиборни – Миср ва Суриядаги вазиятга қаратдилар.\nЖумладан, Қирғизистоннинг собиқ муфтийси, таниқли уламо Содиқ қори Камолов бу борада шундай муносабат билдирди:\n- Мисрда исломий кучларнинг ҳокимиятга келиши, энг катта воқеа бўлди. Ислом биродарлари ташкилотининг намояндаси Мисрдек катта давлатга, 80 миллионлик халққа президент қилиб халқ томонидан сайланди. Бу билан исломчилар, мусулмонлар ҳокимиятга келиши билан ҳамма нарса исломий тарафга бурилиб кетади, демократия ë тараққиëт тўхтаб қолади, деган баъзи бир ташвиқотлар нотўғри.\nБу биродарларга жуда кўп йиллардан бери, мумкин 1930-йиллардан бери жуда қаттиқ қаршиликлар кўрсатиб келинган. Яхшики, у қадар кўп қон тўкилмасдан, ортиқча кўп қурбонликлар берилмасдан яқинда конституциясини қабул қилишди булар. Бу нарсани албатта ислом оламига жуда катта таъсири бўлади, деди Содиқ қори Камолов.\nАйни пайтда у Суриядаги аҳволдан хавотир билдирди.\n- Афсуски бу нарсалар Сурияда амалга ошмади. Жуда оғир аҳволда Сурия. Бу нарса дунë сиëсатида ҳам, исломда ҳам қораланади: битта оила шунча йил халқни ўзи хоҳлаганча бошқариши исломда ҳам, демократик дунёда ҳам йўқ, дейди Содиқ қори Камолов.\n"Марокаш ва Иорданияда ҳам ҳокимият алмашинуви бормоқда"\nАраб диёрида кечаётган жараённи изчиллик билан кузатиб бораётган иорданиялик тадқиқотчи Бесим Брунжай бу минтақадаги жараёнларнинг дунё мусулмонлари ҳаётига таъсири катта, деган фикрда.\nҚароргоҳи Иордания пойтахти Амманда жойлашган Ислом стратегик тадқиқотлари қироллик маркази тадқиқодчиси Бесим Брунжай ҳам 2012 йилнинг дунё мусулмонлари ҳаётида содир бўлган энг муҳим воқеаси, дея Мисрдаги вазиятни тилга олди.\n- Мисрдаги вазият бошқа давлатларга нисбатан бироз барқарорлашди, дейишимиз мумкин. Чунки, конституция катта баҳслар билан бўлсада қабул қилинди. Шунингдек, нефтга у қадар бой бўлмаган, аммо бу минтақада қолаётган яна икки диктатура ҳукмрон давлат – Марокаш ва Иорданияда ҳам секин-секин ҳокимият алмашинуви юз бермоқда. Улар ҳам худди Европада, масалан, Буюк Британиядаги каби конституцион монархия тизимига ўтишга ҳаракат қилмоқда ва бу яхши бораяпти, деди Бесим Брунжай.\nАйни пайтда у ўтиб бораётган 2012 йилнинг муҳим воқеаларидан бири сифатида АҚШда ишланган “Мусулмонлар гуноҳсизлиги” филми ортидан Ливияда содир бўлган фожеа ва кейин дунёнинг бир қатор мусулмон давлатларида қўзғалган норозилик намойишларида ўнлаб одамнинг қурбон бўлганини ҳам эслаб ўтди.\n- Ўтган йилда биз Ливияда Америка элчисининг ўлдирилганига гувоҳ бўлдик. Аслида бу каби ҳолатлар яқиндагина инқилобни бошидан кечирган мусулмон давлатларидаги ўтиш даври террорчи ва жиноий гуруҳлар томонидан қулай имкон сифатида фойдаланилиши мумкинлигига ҳам гувоҳ бўлди. Гарчи кенг кўламда бўлмаса-да, Ал-Қойда террорчилари ҳануз айнан ана шу давлатлардаги заиф хавфсизлик тизимини ёриб киришга уринмоқдалар, дейди бу ҳолатни тез орада ҳал қилиниши зарур муаммолардан бири сифатида санаган тадқиқотчи Бесим Бурунжай.\n"Ислом ва мусулмонлар" эшиттиришининг 2012-йил якунларига бағишланган махсус сонини қуйида тўлиқ тинглашингиз мумкин.


Панаевлар ва панаинновациялар | O'zLiDeP\nПанаевлар ва панаинновациялар\nҚорақалпоғистон Республикасида хусусий сектор ривожига муносиб ҳисса қўшаётган “Panaev farms”,“Panamilk”, “Panastely”, “Grand castle”, “Ramzan group” сингари бизнес тузилмаларини O‘zLiDePнинг фаол ва ташаббускор аъзолари бошқаради\nАввал панаинновация атамасини эшитмаган бўлсангиз, луғатлардан ахтариб ўтирманг. Ҳали Википедияга киритилмаган. Лекин яқин орада оммалашиш эҳтимоли кучли. Демак, ушбу қўшма сўзнинг келиб чиқишига изоҳ берилиб, тасдиқловчи далиллар ҳам келтирилади.\n“Panasonic”ни биласиз: pana – қадимги юнон тилида ҳаммаси, sonic – овоз (товуш), яъни овоз чиқариш билан боғлиқ ҳамма нарса дегани. “Panamilk” эса сут билан боғлиқ барча маҳсулотлар маъносида қўлланилиши баробарида мазкур компаниянинг Панаевларга тегишли эканини билдиради. Америка ва Африка қитъаларида pana асосан жой номлари сифатида кўп ишлатилади. Испан тили диалектларида бу сўз “яхши”, “фойдали”, “дўстона” маъноларини англатади. Модомики, панаинновация – ҳаммаси янги ғоялар, илғор технологиялар, ишланмалар, ихтиролар, теша тегмаган таклифлар, фойдали тавсиялардир. Даққиюнусдан қолган одатлардан воз кечиб, янгиликлар жорий этиш мақсадида қатъий интилиш, умумий жараёндан бир қадам олдинда юришдир.\nМасалан, Панаевлар Марказий Осиёдаги дастлабки чорвачилик онлайн аукциони – энг сўнгги русумдаги компьютерлар ва телевидеотехникалар билан жиҳозланган замонавий бозор фаолиятини йўлга қўйиш ташаббусини илгари сурмоқда. Қорамоллар касалликлари олдиндан текширилган, ювиб-таралган лот сифатида савдога қўйиладиган мазкур аукционда сотувчию олувчига лицензияли брокерлар, дипломли ветеринарлар хизмат кўрсатади. Иштирокчилар учун юмшоқ ўриндиқлар, турфа ичимликлар таклиф этилади. Бу билан ўроқда йўқ, машоқда йўқ, аммо хирмонда ҳозир даллолларнинг ноқонуний ҳатти-ҳаракатларига, балчиқли, чанг ва қўланса ҳидли мол бозорларига барҳам берилади. Тўловлар киссага эмас, кассага тушади.\nИнновацион ёндашув асосида Оролбўйида агротуризмни ривожлантириш, “AgroTV” телеканали, чўлга саёҳат хизматларини ташкил этиш, чорвадорлар бизнес мактаби ва Европа стандартларидаги малака ошириш курсларини очиш бўйича қатор бизнес-лойиҳалар тайёрланган...\nЧанқовуз, дакан хўроз, аквариум балиқлари\nҚутлимурат Кегейлида туғилган. Уч ёшлигида ота-онаси Нукусга кўчиб ўтган. Синфдошлари роса кўп. Чунки ўнинчини тугатгунча тўртта мактабда ўқиган. Яхши маънодаги хаёлпарастнинг яхлит намунаси. Чанқовуз чалиш, дакан хўроз, каптар ва аквариумда балиқ боқиш – болаликдаги машғулотларининг айримлари холос. Кимда ёхуд қаерда зотдор ит бўлса, унинг назаридан четда қолмасди. Раҳматли отаси Бердимурат аканинг шапалоғи “таъми”ни татиб кўргани ҳам рост. Аслида айб ўзида эди. Ҳадеб аквариум атрофида ўралашмасдан, кўпроқ китоб ўқиш керак, деган ўгитга амал қилмагани учун раҳматли падари бузруквори шундай чора кўрган экан...\nКим учундир оддий ҳолат бўлиб туюладиган мана шу воқеа Колянинг (уни яқиндан таниганлар ҳозиргача шундай чақираркан) ҳаётида бурилиш ясаган, десак муболаға қилмаймиз. Бунда онасининг ҳиссаси беқиёс. Сулико опа ўғлига тегадиган калтак ўзига тегса камроқ озор чекарди. Шунинг учун ҳам отанинг гапини икки қилмаслик ҳақидаги халқона ҳикмат моҳиятини тўнғичига сингдиришнинг уддасидан чиқди. Хоббидан бутунлай айирмаган ҳолда мутолаага қизиқиш уйғота олди.\nҚутлимурат деганимиз тадбиркорлиги билан танилган, оилавий корхоналар ташкил этишда ўзига хос муваффақият қозонган Панаевлар хонадонининг каттаси – жигарларига ота ўрнида ота. Укалари ва ўғиллари ҳам ишбилармон доираларда шахсий дастхатига эга. Хусусан, кенжа фарзанди Темурбек экспортбоп ва импорт ўрнини босувчи пишлоқ тайёрлаш сиру синоатларини Италиянинг Кремона шаҳрида малака оширганида пухта ўрганган.\nЎн етти яшар йигитчанинг юртдан олисда бутунлай бегона инсонларнинг инжиқликларига чидаб, олдига қўйган мақсадига эришиш учун эринмай сабоқ олиши ўтмишдаги аждодларимизнинг илм истаб дунё кезгани, мусофирликда кун кечиргани, жадид боболаримизнинг Оврўпо тажрибасини ўрганишдаги ғайратини ёдга солади. Оққан дарё оқмай қолмаслиги хусусидаги донолар фалсафаси хаёлингизни банд қилади. Аваз Ўтар айтмоқчи, ўзгалар тилини билганга олам аёнлиги тўғрисидаги фикрлар ижобати кўз олдингизда намоён бўлади.\n– Сифатли пишлоқ ишлаб чиқариш учун сифатли сут керак, – дейди кичик Панаев. – Яхши сутни эса тўйимли озуқа билан таъминланган наслдор сигирлар беради. Озиқлантириш вақтининг ўзгариши, тўйимлилик даражасининг тушиши ёки ошиши сут сифатига таъсир кўрсатади.\nҚораўзак туманида жойлашган “Panaev farms” фермасига Бавариядан олиб келинган сигирларнинг маҳсулдорлик кўрсаткичлари юқори – кунига 20 литр. Сутнинг ёғлилик даражаси камида 3,6 фоиз. Улар мумтоз мусиқа садолари остида, замонавий технологиялар меъёрлари асосида озиқлантирилади. Бунинг боисини сўрасангиз чорвачиликдаги креатив усуллар билан боғлиқ бир олам маълумотларга эга бўласиз.\nФермада соғиб олинган сут махсус транспорт воситаларида Нукус тумани Қизкетган қўрғонидаги “Panamilk” инновацион сут заводига жўнатилади. Италиянинг “Inventaagri” компаниясидан харид қилинган технологик линия конвейеридан пишлоғу бринзадан тортиб, шўбатгача бўлган 30 хилдаги юз фоизлик табиий маҳсулот чиқади. Сигирларни боқишда ҳам, сутни қайта ишлашда ҳам кимёвий қўшимчалардан умуман фойдаланилмайди.\n“Panaev farms”да Бавария сигирларидан ташқари Австриянинг наслдор эчкилари, зотдор отлар боқилади. Испаниялик ҳамкорлар билан имзоланган 315 минг АҚШ долларилик шартномага асосан яқинда кунига 4 литр сут берадиган қўйлар Қораўзакка олиб келинади.\nИнновацион ферма бошқаруви ҳам замонавий менежмент асосларига қурилган. Германиянинг аграр университетларида фермерларга менежментни ўргатган тажрибали мутахассис бугунги кунда Қорақалпоғистонда фаолият кўрсатаётир. Алишер Қурбоновга бу ерда илмига муносиб ойлик маош тайинланган. Унинг асосий вазифаси ривожланган давлатларда чорвачилик тармоғини самарали бошқаришда ўзини оқлаган тартиб-тамойилларни маҳаллий шароитда жорий этиш ва ишлаб чиқарилаётган маҳсулотларнинг сифатини қатъий назорат қилишдан иборат. Зеро, жаҳон тажрибасидан маълумки, бир донагина сифатсиз маҳсулот чиқарган корхона ҳамкорлар ишончини йўқотади, истеъмолчиларидан айрилади. Кейин сифатли маҳсулотини қанчалик тарғиб қилмасин, мижоз ҳақлигига асосланган бизнес оламининг “қора рўйхати”дан чиқиб кетиши мушкул бўлади.\nХалқаро миқёсда ном қозонган экспертнинг Оролбўйига таклиф этилиши эса ходимларнинг “бир марта сифати сал бузилганига шунчами” қабилидаги эскича қарашларнинг барҳам топишига хизмат қилади.\nҚаттиққўл отадан мерос дафтар\nТадбиркор кишилар кўп. Ўзини ишбилармон санайдиган одамлар ҳам кам эмас. Хўш, фаол тадбиркор деганда қандай инсонлар назарда тутилади?\nБу саволга ҳар ким ҳар хил жавоб қайтариши мумкин. Чунончи, А нуқтадан маҳсулот олиб, Б манзилда сотадиганларни ҳам, В бизнес субъектининг молига С бозорда харидор топишга кўмаклашаётганларни ҳам тадбиркор эмассиз, дейиш мушкул.Улар – ирмоқлар. Улар бирлашиб улкан дарёни, дарёлар денгизларни ҳосил қилади.\nФаол тадбиркорлар бу – хусусий капитал эвазига ишлаб чиқариш корхонаси ташкил этиб, янги иш жойлари – аҳоли учун барқарор даромад манбаи яратадиган, ён-атрофдагиларга нисбатан илғорроқ фикрлайдиган шахслардир.\nҚутлимурат Панаев ҳам том маънодаги ишбилармонлик фаолиятини бошлагунча турли “кўча”ларда юрди. 21-22 ёшларида совуқ ўлкаларга қовун олиб бориб сотди. Қорақалпоғистоннинг шўр тупроғида пишган полиз маҳсулотлари у ёқларда жуда харидоргир эди. Қовун олиб борган “КАМАЗ”ига Нукусда танқис нарсалар – электродлар, юк автомобиллари шиналари, турли русумдаги аккумляторлар ва кўплаб эҳтиёт қисмларни ортиб қайтарди...\nКЕЛАЖАК – ТАДБИРКОРНИКИ! Бу Бердимурат аканинг ўтган аср 80-йиллари охири ва 90-йиллари бошида фарзандларига тез-тез такрорлаган гапи. Қаттиққўл ота айни пайтда ўқимасдан бирон нарсага эришиб бўлмаслигини ҳам қатъий оҳангда таъкидларди. Ўзи ўқиган китобларнинг ибратли жиҳатлари ҳақида сўзларди. Газеталарда чиқаётган хабарларнинг мағзини чақишга, жамиятдаги янгилик-воқеалар қайси йўналишда ривож топишини таҳлил қилишга ўргатарди. Ҳар доим халққа хизмат қилиб обрў топган сулола номига доғ туширмаслик, Панаевларнинг бешинчи авлоди нуфузини сақлаш зарурлигини қайта-қайта уқтирарди.\nҚутлимурат Тошкент техника университети Энергетика факультетида таҳсил олди. Диплом қўлга теккач, республика “Агрострой” бирлашмасининг таъминот бўлимига ишга кирди. Малакали устозлар кўмагида икки-уч йилда бошқарув кўникмаларини эгаллади. Буни сезган раҳбарлар ёш мутахассисни Бектемир темир-бетон буюмлари заводига директор этиб тайинлашди.\nОчиғи, 27 яшар йигит дастлаб катта корхона ва юзлаб одамларни қандай бошқараман, дея бироз чўчиди. Лекин отасининг қимматли маслаҳатлари унга “йўл харитаси” бўлиб хизмат қилди. Қисқа муддатда завод кўрсаткичлари сезиларли равишда яхшиланди. Бекобод металлургия комбинати каби гигант корхоналар билан ҳамкорликни йўлга қўйди. 2000 йилда “Шуҳрат” медали, кейин “Ўзбекистон Республикаси мустақиллигига 10 йил” кўкрак нишони билан тақдирланиши унинг меҳнатига берилган баҳо эди. Бироқ, қувонч ва қайғу бирга юради, деганларидек айнан шу йили ҳар томонлама тиргак бўлиб турган суянчиғи, давлати, меҳрибон отаси оламдан ўтиб қолди...\nЎгиту насиҳатлар васиятга айланди. Буни тўғри тушунган Қутлимурат Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги давлат бошқаруви академиясида ўз билимларини янада мустаҳкамлади. Беш-олти йил давлат идораларида масъул лавозимларда ишлади. Аммо уни Қорақалпоғистонда тадбиркорликни ривожлантириш истаги, иқтисодиёт тармоқларини хусусийлаштириш орқали янгича механизмда бошқарув тизимини йўлга қўйиш мақсади тинч қўймасди.\nҚизиғи шундаки, ғамхўр ота бу борада ҳам фарзандларга “йўл харитаси” яратиб кетган экан. Бердимурат аканинг ўлимидан сўнг унинг иш столидан топилган қимматли дафтар ҳозиргача ана шу вазифани ўтамоқда. Унда Қорақалпоғистон шароитида хусусий секторнинг қайси йўналишлари қандай фойда келтириши баён этилган эди. Қаерга қандай завод қуриш зарурлиги ҳам кўрсатилган эди...\nАка-ука Панаевлар дастлаб бор мол-мулкини гаровга қўйиб кредит олишди. “Уй-жой қурилиш” масъулияти чекланган жамиятини ташкил этишди. Дастлаб уч киши билан фаолият бошлаган компанияда ҳозир минглаб одамларнинг бандлиги таъминланган. Айни пайтда эса Қоратов ҳудудида барпо этилаётган “Титанцемент” қўшма корхонасини мустақиллигимизнинг 27 йиллигига тўёна сифатида топшириш мақсадида қизғин иш олиб борилмоқда.\nИшчи гуруҳининг амалий ёрдами\nБолаликдаги илм тошга ўйилган нақшдай бўлади, деганлари рост экан. Қутлимуратнинг ҳайвонот оламига қизиқиши охир-оқибат унинг бизнес йўналишларида ҳам ўз сўзини айтди.\nКўп тармоқли замонавий фермаларни ташкил этиш – Оролбўйида истиқболли соҳа, фақатгина одамларнинг менталитетини ўзгартириш, уларни янгиликка интилишга ўргатиш керак, деган қарорга келгач, аввало, ўзи бу борадаги билимини янада оширди. Икки йил давомида Исроилда чорвачилик менежменти бўйича магистратурада ўқиди.\n...Қутлимурат Панаевнинг чўл ҳудудларига мослашган автомобилида Нукусдан Қораўзак томон юрдик. Халқобод ва Чимбойни ортда қолдириб, қарийб бир соатдан сўнг белгиланган манзилга етиб келдик.\n“Panaev farms” инновацион фермаси билан яқиндан танишув асносидаги суҳбатимиз илгари банклар тадбиркорларга яхши кўз билан қарамагани, энди эса нафақат молия муассасалари, балки ҳокимият вакиллари ҳам ишбилармонларга “Биздан нима ёрдам” деб келиб туриши таъкидланаётган жойида гурунгимизни телефон қўнғироғи бўлиб қўйди. Маълум бўлишича, республика ишчи гуруҳи шу ёққа келаётган экан. Туман ҳокими меҳмонлардан олдин етиб келганидан сездимки...\nТахминларим тўғри чиқди. Ҳукумат аъзолари ва Бош прокуратура мутасаддиларидан иборат ишчи гуруҳи фермага келиб, унинг фаолияти билан обдон танишишди. Қ.Панаевнинг режалари билан қизиқишди. Шу ернинг ўзида янги бизнес-режаларни амалга оширишга қаратилган топшириқлар берилди, яқин атрофда бўш турган иншоот “ноль” харид қийматида “Panaev farms” балансига ўтказиладиган бўлди.\nИшчи гуруҳи аъзолари давлат-хусусий шерикчилик тамойили асосида Мўйноқ туманида замонавий чорвачилик комплексини барпо этиш таклифини билдиришди. Кутилмаган таклифдан Қ.Панаевнинг боши қотиб турганида меҳмонлар мақсадни янада аниқ-равшан баён этишди:\n– Бу лойиҳага 15 миллиард сўм миқдорида маблағ ажратилади. Сиз ўзини оқлаган тажрибангиз орқали унинг самарали ишлаши, маҳаллий аҳоли учун янги иш жойлари – барқарор даромад манбаи яратилишини таъминласангиз бас. Хорижий ҳамкорлар топиш ва молия муассасалари билан боғлиқ масалаларни ижобий ҳал қилишни ишчи гуруҳ ўз зиммасига олади!\nМеҳмонлар кетгач, “Panaev farms”нинг эгаси ўз ҳаяжонини яшира олмади:\n– Авваллари тадбиркорлар давлат ва жамият учун фойда келтирадиган бирор лойиҳани амалга ошириш учун турли идораларнинг эшигини қоқиб, эрта келинг, индин келинг, деган иддаолардан сарсону саргардон бўларди. Айниқса, молия муассасалари билан ишлаш азобнинг ўзгинаси эди. Энди-чи? Мана, мухбир ука, ўз кўзингиз билан кўрдингиз – барча ташкилотлар раҳбарлари тадбиркорнинг олдига ўзлари келаяпти. Бунинг учун муҳтарам Президентимиз Шавкат Мирзиёевдан бир умр миннатдормиз!\nАнжумандаги мурожаат эсдан чиқмади(ми?)\nИкки йилдан бери давлатимиз раҳбари тадбиркорларни астойдил қўллаб-қувватлаб, инвестиция киритадиган ва маҳаллий аҳолини иш билан таъминлайдиган ишбилармонларга барча шароитни яратиб беришга тайёрман, деб турибдилар.\nБердимурат Панаевдан фарзандларига мерос дафтарда “Келажак – тадбиркорники” дея такрор-такрор ёзилган.\n“Президент ғоялари билан келажак сари” шиори остида O‘zLiDeP томонидан Тошкентда ўтказилган “Ўзбекистон фаол тадбиркорлар анжумани”да бугунги кунда замонавий дунёнинг тараққиёт двигателлари, шак-шубҳасиз, тадбиркор ва ишбилармонлар эканлиги қайта-қайта таъкидланди.\nБулар шунчаки ўхшашлик, шунчаки тасодиф эмас.\nБуни Панаевларнинг каттаю-кичиги яхши билади. Шунинг учун ҳам улар O‘zLiDePнинг дастурий мақсадларини амалга ошириш жараёнида ҳам, турли лойиҳалар бўйича тарғибот тадбирларида ҳам фаол иштирок этишади. Айниқса, кенжа Темурбек шижоатли ёшлардан эмасми, ҳар жабҳада XXI аср техникаларидан фойдаланишни хуш кўради. Юқорида тилга олинган анжуманда қабул қилинган Мурожаат ҳақида гап кетиши билан телефонидан мазкур матннинг электрон вариантини очди – uzlidep.uz сайтидан юклаб олган экан.\nНафақат Қорақалпоғистон, балки Ўзбекистоннинг энг ёш ва истиқболли фаол тадбиркорларидан бири Қораўзак томонларда туриб аста ўқий бошлади:\n“Давлатимиз раҳбарининг ҳаётда ҳеч нарса ўз-ўзидан бўлмайди, деган пурмаъно ўгитига таяниб, фаолиятимизни инновацион, яъни замонавий ёндашувлар, илғор технология ва бошқарув усуллари асосида ташкил этадиган, бизнес фаолияти, ақл-идроки ва куч-ғайратини Ўзбекистон тараққиётига бағишлайдиган, фарзандларининг тақдирини шу жаннатмакон замин тақдиридан айри тасаввур қилолмайдиган, рақобатбардош маҳсулотлар ишлаб чиқариб, янги иш ўринлари яратиб бутун жамиятга наф келтирадиган фаол тадбиркор бўлайлик”.\nАнжуман бўлиб ўтганига тўрт ойдан ошди. Фаол тадбиркорларимиз унда берилган ваъдаларни ўз вақтида бажариш иштиёқида фаолият кўрсатишяпти. Мамлакатимиз шимолида оилавий тадбиркорликка илғор инновацияларни олиб кираётган Панаевлар хонадони бир мисол, холос.\n...Биз кузатишда ва юзма-юз учрашишда давом этамиз. Кейинги манзил Хива туманининг Туркманистонга туташ қумлари бўлади. Шоирлар бийдай чўл, деб атайдиган барханлар бағрида қандай инновациялар жорий этилгани қизиқтираётган бўлса, сиз ҳам бизни кузатишдан тўхтаманг. Кейинги ҳафтадаги дийдор онлари айни шу мавзуга бағишланади.\nДарвоқе, ўнқир-чўнқир йўлларнинг тадбиркорликка таъсири хусусидаги мулоҳазаларимиз билан ҳам етти кундан сўнг танишасиз. Зотан, Хоразм воҳасида бу муаммо аллақачон пишиб етилибди. Айрим йўлларда ҳаракатланиш азобга айланибди...\nАймуратова Жулдыз Айтмуратовна Фаргона вилоят Кенгаши Кадрлар бўйича инспектори2018-07-02 17:08:36\nЁш булишига карамасдан замон билан тенг кадам куйган илгор тадбиркорлар каторидан оз вакт ичида уз жойини эгаллаган бу каби табдиркор ешларимизга изланишдан чарчаманг диб коламиз.\nАсем Сиримбетова ҚР кенгаши ходими 2018-06-30 17:48:40\nДавлатимиз томонидан тадбиркорлик соҳасини ривожлантиришга катта эътибор қаратилиб келинмоқда. Бундай имкониятлардан ёшларимиз ҳам самарали фойдаланиб келишмоқда. Тадбиркорлар оиласи Панаевларнинг панаинновацияси ривож топишига ўз ўстида янада изланишга ҳаракат қилишига ишонамиз Ишларида ривож.\nНавоий вилоят Кенгаши Қўчқоров Беҳзод Исомиддинович2018-06-30 12:52:41\nКелажак ёшларники, келажак тадбиркор ёшларники, Доим ўқишни,изланишни,меҳнат қилишни ортидан қувган ёшлар, Сизларга куч қувват ҳамма вақт ҳамроҳ бўлсин. Лойиҳанинг ўзини оқлашига умид қилиб қоламиз.\nРахманова Гульнара КР Тахтакупир 2018-06-30 10:56:50\nМаколанинг номини хам тугри танглаган. Панаевлар ва панаинновациялар. Хакикатдан хам еш булишига карамасдан замон билан тенг кадам куйган илгор тадбиркорлар каторидан оз вакт ичида уз жойини эгаллаган бу каби табдиркор ешларимизга факат олга . Янада изланишдан чарчаманг дегимиз келади.\nХолмат Тўраев Жиззах вилояти2018-06-29 17:47:59\nПанаинновация ривож топишига ишонамиз


“Вақф” фонди нон ишлаб чиқаришни бошлади\nЖамият 16:30 / 15.04.2019 12563\nМарт ойида 16 гектар ер майдон ва бинолар Ўзбекистон мусулмонлари идораси томонидан "Вақф" фондига беғараз берилганди. Ушбу ҳудудда қисқа муддат ичида нон ва нон маҳсулотларини ишлаб чиқариш цехи барпо этилди, деб хабар берди "Вақф" хайрия жамоат фонди матбуот хизмати.\n“15 апрель куни нон цехи ўз фаолиятини бошлади ва дастлабки нон маҳсулотлари Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимов ҳазратларининг дуои хайрлари ила халқимизга тортиқ қилинди”, дейилади хабарда.\nФонд раҳбари Искандар Халиловнинг сўзларига кўра, мазкур цехда ишлаб чиқарилган дастлабки нон маҳсулотлари ишчи-хизматчилар, миришкор деҳқонлар ва узоқ-яқиндан келган меҳмонларга хайрия тариқасида тарқатилди.\nМутахассис Луқмон Аблақуловнинг айтишича, цехда тўққиз турдаги нон маҳсулотлари ишлаб чиқарилиб, дўконлар орқали сотилади ҳамда тушган фойда ҳисобидан меҳрибонлик, қариялар ва ногиронлар уйларига хайрия тариқасида ҳам улашилади. Шунингдек, нон таркибида соғлиқ учун зарур ва фойдали бўлган оқсил, углевод, турли витаминлар, минерал тузлар, шунингдек, темир, кальций, фосфор ва бошқа моддалар мавжуд.\nНон ва нон маҳсулотларини ишлаб чиқаришдан кўрилган фойда масжид-мадрасаларни обод этиш, ёрдамга муҳтож ва ногиронлиги бор шахсларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш ишларига сарфланади.\n11:00 / 22.05.2020 48820


Ҳафта фотоальбоми: Ўзбекистон ва жаҳон саҳнасидаги энг муҳим воқеалар\nБиз замонавий тиббиёт, астрономия ва техника соҳасидаги ютуқларни диққат билан кузатамиз ва дунёни яхши томонга ўзгартириши мумкин бўлган кашфиётларни кутамиз. Бироқ ҳамма кашфиётлар ҳам оғир касалликларни тузатиш учун мўъжизавий дори воситаларини яратиш ёки техник янгиликлар қилишга мажбур эмас. “Популярная механика" нашрида сўнгги йилларда қилинган энг ғаройиб кашфиётлар рўйхати ҳавола этилди.\nИстанбулда йўл четига суяниб ўтирган Томбили мушугига ҳайкал ўрнатилди.\nHyatt Regency Tashkent Ўзбекистон пойтахтининг қоқ марказида қад ростлаган бўлиб, шаҳарга ўзгача кўрк бағишлаб турибди. Мазкур 5 юлдузли меҳмонхонада халқаро стандартларга жавоб берувчи хоналар, ресторан ва анжуман заллари, дам олиш хоналари, бассейн ҳамда спа-салонлар жойлашган.\n4 октябрь куни кечқурун Тбилиси шаҳри марказидаги "Пиримзе" савдо маркази олдида парламент депутати, "Миллий бирлик ҳаракати" партияси вакили Гиви Таргамадзега тегишли автомобил портлаб кетди.\nАҚШнинг Мэриленд штатида 2 октябрь куни ўзбекистонлик талаба йигит, 18 ёшли Сардор Файзиев отиб ўлдирилди. Бу ҳақда Uz-Rek.com сайтида АҚШдаги ўзбек муҳожирларига асосланиб хабарберган.\nЧехиялик дизайнер Петр Чладек кузов панеллари 3D-принтерда тайёрланган шаҳар электромобили прототипини яратди.\nSouthwest Airlines авиакомпаниясининг АҚШнинг Луисвилл шаҳридан Балтиморга учиши керак бўлган 944-рейси парвоз олдидан Galaxy Note 7 ёниб кетгани сабабли эвакуация қилинди. Қурилма хавфсиз деб белгиланган янги смартфонлар партиясига тегишли бўлган.\nТуркиянинг Истанбул шаҳрида полиция бўлими ёнида содир этилган портлашнинг тахминий ташкилотчиси ҳибсга олинди. Портлаш оқибатида 10 киши жароҳат олган.\nИнтернет тармоқларида янги юлдузча пайдо бўлди. Унинг исми Жуниор бўлиб, болакай ўзининг қалин сочлари туфайли ижтимоий тармоқ фойдаланувчилари орасида машҳур бўлиб кетди. У 9 ҳафта илгари дунёга келган.\nАҚШнинг айни дамда "Мэттью" довули бўлаётган ҳудуди Флорида штатида яшовчи аёл ўз уйини хавфсиз жой деб ҳисоблади ва автомобилини меҳмонхонасига жойлаштирди.\nТошкент шаҳри 2016 йил 7 октябрь, муборак жума куни. Аллоҳнинг инояти билан қуриб битказилган ва мамлакатимиз мустақиллигининг 25 йиллиги муносабати билан қайта қад ростлаган янги масжиднинг очилиш маросими бўлиб ўтди.\n7 октябрда Россия президенти Владимир Путин ўзининг 64 ёшини қаршилади. Жаҳондаги турли воқеалар сабабли Путиннинг шахси турлича қабул қилинади, баъзилар унинг сиёсатини қўллаб-қувватлайдилар, баъзилар маъқулламайдилар. Бироқ қуйида биз бу ҳақда тўхталмаймиз, шунчаки Путиннинг ҳаётидан ҳаммага ҳам маълум бўлмаган фактлар билан таништирамиз.\nТатьяна Каримова, Лола Каримова-Тиллаева ва унинг турмуш ўртоғи Темур Тиллаев 8 октябрь куни Самарқанд шаҳрида Ўзбекистоннинг Биринчи Президенти Ислом Каримов қабрини зиёрат қилди.\nГерманиянинг Дрезден шаҳрида полициячиларнинг автомобиллари (3та автомобиль) номаълум шахс томонидан ёқиб кетилган. Бу ҳақда Mopo24 нашри томонидан хабар тарқатилган. Ҳодиса Königsbrücker кўчасидан узоқ бўлмаган ҳудудда рўй берган.\nҲиндистоннинг Панжоб штатидаги чегарачилар, мамлакат бош вазирига Нарендра Модига жанговар руҳда битилган мактубни олиб кетаётган кабутарни ушлаб олишди.


5та жиҳоз ҳаттоки ўчирилган ҳолатда ҳам электр сарфлайди | LifeHaq.uz\nМаиший техника “OFF” тугмасини босганингиздан кейин ҳам “махфий” ҳаётини давом эттириб, ишдан тўхтамаслигини биласизми?\nБу мақолада қайси электр жиҳозлар ўта “қайсар” бўлиб, ўчирилган ҳолатда ҳам электр энергиясини истеъмол қилишдан тўхтамаслигини аниқлашга уринамиз.\nТелефонга уланмаган қувватлагич\nҚувватловчи мослама, ҳаттоки унга телефон уланмаган тақдирда ҳам, электр энергиясини истеъмол қилишда давом этаверади. Умуман олганда, бу ҳамёнимизга кучли таъсир қилмайди, чунки бундай мосламанинг қуввати ҳам жуда кичик.\nРақамли TV учун приставка жиҳози\nРақамли телевидение приставкалари навбатдаги ўчиришдан сўнг ҳам ишлашда давом этиб, йилига тахминан 4 600 сўмлик энергияни “еб қўяди”.\nАксариятимиз шунчаки телевизорни ўчириш билан кифояланиб, бундай мосламаларни кутиш режимига ҳам ўтказмаймиз. Натижада, якуний қиймат 5 баробарга ошади.\nМаълум бўлишича, биз пультдаги “OFF” тугмасини босиш орқали телевизорни ўчирмасдан, шунчаки уйқу режимига ўтказар эканмиз. Телевизор бундай ҳолатда йилига тахминан 4 600 сўмга тенг энергия истеъмол қилади.\nКомпьютерлар ва ноутбуклар\nКомпьютерлар ва ноутбуклар ҳаттоки ўчирилган режимда ҳам ишлашда давом этади. Шунинг учун уларни розеткадан олиб ташлаш орқали электр энергияси бўйича йилига қарийб 19 000 сўм тежаб қолишингиз мумкин.\nКомпьютерни уйқу режимида қолдирадиганлар эса, бу рақамни тахминан 1,5 баробарга кўпайтиришлари керак.\nИшлаб турган таймер каби деярли эътиборсиз деталь у жойлашган жиҳоз электр энергиясини истеъмол қилишда давом этаётганидан дарак беради. Бундай техникани розеткадан ажратиш орқали йилига 20 000 сўмдан ортиқ маблағни тежайсиз.\nКимдир учун юқорида келтирилган рақамлардан ҳайратланарли бўлмаса-да, бошқа биров учун эса аксинча, ишонарли кўринади.\nНима бўлганда ҳам техникани розеткалардан ўчириш зарур. Зеро, кучланиш режадан ташқари ўзгарган тақдирда куйган электроника оқибатида кўп пул йўқотиш мумкин.\n04/01/2021 16:43:00 57 0 Манба: adme.ru


Президент Шавкат Мирзиёев раислигида Республика товар-хом ашё биржаси фаолиятини такомиллаштириш чора-тадбирлари юзасидан видеоселектор йиғилиш бўлиб ўтмоқда. “Иқтисодий шарҳ” журнали йиғилишдан асосийларини келтирди.\n- сўнгги уч йилда биржа савдо айланмаси 2 бараварга ўсиб, 90 триллион сўмга етди, сотиладиган товарлар сони 3 бараварга кўпайди (200 тадан 627 тага етди);\n- хорижий давлатларда биржанинг 20 та савдо майдончалари ташкил этилиб, жорий йилнинг 4 ойида 170 миллион долларлик маҳсулот сотилди;\n- ўтган йили 1 минг 274 та хорижий компания Ўзбекистон биржасига катта ҳажмларда маҳсулот қўйишни бошлади.\n“Мана натижа. Лекин бу имкониятларимизнинг ўндан бири ҳам эмас”, - деди Президент ҳамда Ташқи савдо, Ташқи ишлар вазирликларига хориждаги барча элчихоналарни жалб қилиб, бундай савдо майдончаларини ташкил этиш бўйича топшириқ берилди.\n- 1 июлдан биржада алоҳида истиқболли товарлар секцияси ташкил этилиб, маҳаллий тадбиркорларнинг ишлаб чиқарган маҳсулотини ортиқча ҳужжатларсиз сотиш йўлга қўйилади;\n- энг яхши сотилган товарлар кейинчалик биржанинг асосий савдо майдонларига жойлаштирилади;\n- тадбиркорларнинг давлат рўйхатидан ўтиши билан бир вақтда биржада ҳам ҳисобга олиш тартиби жорий этилади;\n- маҳаллий тадбиркорларнинг маҳсулотлари учун биржа тўловлари 2 бараварга қисқартирилади;\n- солиқ назоратида тадбиркорларнинг биржа орқали сотилган ёки харид қилинган товарлари бўйича қўшимча ўрганиш ўтказилмайди.\nШу билан бирга, жорий йил 1 июлдан бошлаб биржа савдолари орқали экспорт-импорт қилишда:\n- хорижий етказиб берувчиларга электрон рақамли имзони мажбурий олиш тартиби бекор қилинади;\n- хорижий компаниялар учун олдиндан тўлов ва биржа хизматлари тўлови бекор қилинади;\n- тадбиркорларга тўловларни кафолатлаш банк аккредитиви сингари биржа клиринг тизими орқали ҳам таъминланади\n“Ҳудудларнинг биржа савдоларидаги иштирокини кенгайтириш бўйича ҳокимларнинг иш режаси билан танишиб чиқдим.\nОчиқ айтиш керак, ҳали аксарият ҳокимлар масалани ичига кирмаган, биржа нималигини билмайдиган туман ҳокимлари ҳам бор”, деди давлат раҳбари\n- ўз ҳудудидаги тадбиркорлар билан учрашиб, уларнинг ишлаб чиқариш қувватларини таҳлил қилиш;\n- аниқ турдаги ва миқдордаги маҳсулотларни биржага олиб чиқиш бўйича ойма-ой режаларини тасдиқлаш топширилди.\nСоҳа учун ҳар йили камида 1 мингта мутахассис тайёрлаб, уларнинг бандлигини таъминлаши зарурлиги таъкидланди. Бунда камида 100 та ногиронлиги бор ёшларни бепул ўқитиб, соҳада ишга қабул қилиш топширилди.


toshkent.uz Toshkent.Uz - Тамаддун Сарчашмаларида\nТахминан уч минг йил илгари Тошкент вохасида дастлабки дсхкон жамоалари пайдо бўлган. Улар бир вақтнинг ўзида чор вачилик билан ҳам шуғулланишган. Текисликлар, адирлар ва тог ёнбағирлари хўжалик асосларини ҳар томонлама ривожлантириш учун жуда кулай шароит яратган. Ҳозир Тошкент шаҳри жойлашган вохадаги табиий сув тармоклари табиий суғоришга асосланган деҳқончиликни ривожлантириш учун имконият яратган. Текисликда ўтроқ яшаган илк аҳоли, ўша вақтларда оддий сунъий суғориш усуллари билан бирга, дарё ирмокдарининг ботқоқ жойларини жинзорга айлантирган ва хатто тошқин сувларни ҳам тўсиқлар билан жиловлаб улардан фойдаланган. Суғоришнинг бундай усули "кўрфазли" деб аталади. Табиийки, илк деҳқонларнинг қабилавий гуруҳлари кечаги чорвадорлар бўлиб, сув ҳавзалари яқинидаги ерларда ўтроқлашиб қолган одамлар эди. Воҳадаги дастлабки деҳқончилик Оҳангарон дарёси ва унинг ирмоклари ёқаларидан бошланган.\nМилоддан аввалги IX VII асрларда ҳозирги Туябўғиз сув омбори жойлашган ерда илк деҳқонлар зич жойлашган қўрғончалар пайдо бўлган.\nУларга тегишли моддий маданият ёдгорликлари илк бор Бурганли сойидан топилган ва Бурганли маданияти деб аталган. Бу оддий қўрғонлар ёғоч деворли ва омонат ўралган ертўласимон турар жойларни ўз ичига олган. Ўртадаги турар жой хом ғиштли деворлар билан ўралган. Ўчоқ ва дон дун сақланадиган ўралари бўлган ҳар бир ертўлада битта оила яшаган бўлиши керак. Қўрғонлардаги аҳоли лойдан ясалган таги думалоқ идишдан фойдаланган, бу идишни матоли қолипда кўлда ясашган, яъни қум тўлдирилган қоп лой билан суваб чиқилган. Қуритилгандан сўнг қум тўкиб юборилган, шунинг учун хам бундай идишларнинг тагидаги мато излари кўзга ташланади. Бу идишларга нақш солинган ва куйдирилган. Дон эса тош ёрғучоқларда майдаланган. Бурганли қўрғонлари аҳолиси металлга усталик билан ишлов беришган. Улар тош қолипларда жездан пичоқ, ўроқ, ўқ ёй учлари ва бошка буюмларни ясаганлар.\nҚўрғонлар аҳолиси вақт ўтиши билан кўпайиб боришига деҳқончилик қулай имконият яратган. Айрим гуруҳлар ўзлари яшаб турган жойларни тарк этиб янги қулай ҳудудларни излаб кетганлар. Аста секин улар Қорақулдуқ ва Жўн ирмоклари бўйлаб Чирчиқ дарёси водийсининг бир қисмини, жанубда эса Сирдарё бўйидаги ҳудудларни ўзлаштиришган. Тошкент ҳудудида ҳам шундай манзилгоҳ вужудга кела бошлаган. Унинг харобаларини археологлар Тошкент шаҳрининг Чоштепа кўчасидаги Шоштепа шаҳристони этагидан топиб ўрганганлар. Бу манзилгоҳ аҳолиси Жўн ирмоғи бўйида қўним топган. Ирмоқнинг сув юзаси деярли қиргоқ билан баробар бўлиб, сувни далаларга қийинчиликсиз чиқариш имконини берган. Тошкент ҳудудидаги дастлабки деҳқонлар ҳам ер тўлаларда яшашган. Улар ерга тош омочлар билан ишлов бериб, арпа ва буғдойнинг юмшоқ навларини экканлар, ҳосилни эса жез ўроқлар билан ўриб олишган. Дон эса, лой сувоқ қилинган ўраларда сақланган. Топилган кўпдан кўп ёрғучоқлар ғалла қандай усулда янчилганини кўрсатади. Шоштепа қўрғони аҳолиси асосан қўй ва эчкилар боқиб уларни тоғ яйловларда ўтлатишган. Шунингдек, хўжаликда от, эшак ва туялардан ҳам фойдаланилган.\nҚўрғон аҳолиси жез билан бир қаторда темирдан ҳам фойдаланишни ўзлаштира бошлаб, ундан иш қуроллари ясалган. Бу даврда тўқимачилик ҳам кенг ривожланган бўлиб, жун ва кунжут толасидан нафис ва дағал матолар тайёрланган.\nБурганликлар табиат ва қосилдорлик кучларига сиғинишган. Бу жамият патриархал жамоавий муносабатлар босқичида бўлиб, қўрғон, чамаси ягона жамоага мос келарди. Бу патриархал муносабатлар ижтимоий тараққиётнинг шундай босқичи эдики, улар ҳакида зардуштийларнинг муқаддас китоби Авестонинг қадимги қисмлари орқали тасаввур ҳосил қилиш мумкин.\nШоштепа манзилгохидаги дастлабки қазиш ишлари натижасида аниқланган мажмуа Бурганли маданияти таракқиётининг иккинчи босқичига киритилиб, милоддан аввалги VI-IV асрларга оид деб хисобланган. Кейинги тадқиқотларда Шоштепадан Бурганли кўрғони даврини қайта кўриб чиқиш ва аниқлаштириш имконини берувчи бир қанча янги материаллар топилди. Чунончи, бу ўринда бурганли мажмуасидан топилган, лекин аввалгиларидан кескин фарк килувчи сопол эътиборни тортади. Бу тўртта қўлда ясалган идишларнинг парчаларидир.\nУларнинг иккитаси сиртидаги қора кулранг ва қора доғлар, қора ранг синиғида бўлиб, унга майда тароқсимон колипда нақш туширилган. Бу эгри бугри чизиқлар ва қийшиқ нақшлар, шунингдек, меандр (қийшиқ ёки синиқ чизиқли жимжимадор нақш) бўлиши мумкин. Бир оз пардоз излари ҳам кўзга ташланади.\nУчинчи парча сарғиш лой рангли идишга тегишли бўлиб, у тирноқ излари ботирилган безак билан қопланган.\nТўртинчи парчадаги безак излари қизғиш ғишт рангда бўлиб, у қабариқ чизиқли колипда босилган. Ҳамма парчалар тадқиқотчиларга яхши маълум бўлган жез даври дашт чорвадорлари маданияти идишларига тааллуқлидир. Бу маданият ёдгорликлари манзилгоҳлар, қабристонлар ва алоҳида наъмуналар шаклида турли даврларга оид бўлиб, Тошкент воҳаси ва Тошкент шаҳри ҳудудидан топилган. Тошкент шаҳри ҳудудидан кунгурадор безакли, таги ясси хум илк бор шаҳарнинг шарқида жойлашган "Ни кифоров ерлари" деб аталган қўрғон қабристондан топилган. Чил духтарон кадимий қабристони (шампан виноси заводи яқинида) ўралардан таги ясси хум, мунчоқ ва жез тақинчоқлар кавлаб олинди. Қорақамиш ариғи яқинидаги манзилгоҳдан эса йирик кунгурадор нақш туширилган таги ясси сопол йиғиб олинди. Бу ашёвий далиллар милоддан аввалги II минг йилликнинг ўрталари ва иккинчи ярмига тааллуқли деб, белгиланди. Улар жез давридаёк Тошкент шаҳри худудида ўзларининг манзилгоҳ ва қабристонлари бўлган чорвадор аҳоли яшаганлигидан далолат беради.\nШоштепадан Бурганли сопол идишлари мажмуасига оид топилган идиш парчалари юқорида кўрсатилган майда кунгурали ҳамда тирноқ ботиқли кўринишидаги ва қийшиқ ўймали нақшлардан анча фарқ қилади. Бу хилдаги сопол Қозоғистоннинг Беғози дандибой маданияти ёдгорликларига ўхшайди. Бу кулранг сарғиш рангли, қўлда ясалиб, силлиқланган, майда кунгурадор нақшлар туширилган таги ясси идишдаги қийшиқ нақш тирноқ ботиқли усулидаги безакларда Бурганли маданиятига хос баъзи ўхшашликлар мавжуд. Айниқса, безакларда нақшли усулнинг пайдо бўлиши диққатга сазовордир. Тадқиқотчиларнинг кўпчилиги бу маданиятни милодгача бўлган Х-VII асрларга тегишли деб хисоблайдилар. Меандр типидаги нақшни эса бир мунча аввалги даврга (милод дан авалги XII асргача) оид деб белгилаш мумкин, бироқ у милоддан аввалги IХ-VII асрлардаги Шарқий Оролбўйи сўнги жез даври ашёлари орасида учрайди.\nДашт жез маданиятига оид сопол парчаларидан ташқари Шоштепа ётиқларидан топилган ашёлар орасида бошга тақиладиган зеб зийнатлар учрайди. Бу тақинчоқлар милоддан аввалги II минг йилликнинг биринчи чорагида яшаган қабилалар орасида урф бўлган. Шулардан бири бир ярим айлана қилиб ўралтан ясси шаклдаги олтин болдоқ (диаметри тахминан 1,9 см) дир. У, кейинги даврлардаги қурилиш ишлари натижасида текислаб юборилган тепаликдаги қатламдан топилган. Шокилалар типига хос бу хилдаги зеб зийнатлар ғарбда Трансильваниядан, шарқда Олтойгача тарқалган. Бундай тақинчоқлар Евросиёнинг кўпгина мадаииятла рига хосдир, лекин хар қайси жойда уни ўзига хос тарзда тақилган. Тадқиқотчиларнинг фикрига кўра, бу муҳим этнографик белги ҳисобланади. Бу каби ашёлар Беғози дандибой маданияти мажмуасида ҳам учрайди. Болдоқларнинг бир неча донасини тасмачага шода килинган намунаси кўмиб қўйилган жойдан топилган. Улар тақиладиган тақинчокларгина эмас, балки мураккаброқ бош кийимларга қадалганлигига ишонч ҳосил қилиш мумкин. Айниқса, Марказий Қозоғистоннинг Жиланда деган жойидаги қабристондан чиққан болдоклар, бизнинг топилмамизга яқинроқ туради. У жойдаги болдоқлар тўрттадан қилиб учидан жез ҳалқага ўтказиб қўйилган. Улар милоддан аввалги Х VIII асрларга оид деб белгиланган.\nБурганли қўрғончасидан топилган ашёлари орасида бор бўйига тешикчалар қилинган жез найча эътиборга сазовордир. Бу буюмга айнан ўхшаш ашёлар, Марғиёна (Туркманистоннинг жанубида) ва Белужистоннинг Пирак деган жойидаги Бактрия Маргиёна археологик мажмусида учрайди. Улар милоддан аввалги I минг йилликнинг биринчи ярмига оид деб белгиланган.\nШоштепадан Бурганли мажмуасига оид буюмларнинг топилганлиги ўтроқ деҳқонлар бурганликлар ва дашт чорвадорлари маълум вақтда ёнма ён яшаганликларидан далолат беради. Бу мисол Шоштепадаги бурганли кўрғончасининг камида милоддан аввалги IX VII асрларгача кадимийлашганини исботловчи муҳим далил ҳисобланади. Уни Оҳангарон воҳасидаги бурганли қўрғонлари билан замондош дейишга асос бўлади.\nТошкент воҳаси тарихининг кадимий босқичлари тўғрисида археологик қазиш ишлари маълумотлар берса, бу ҳудуднинг милоддан аввалги VI асрдан кейинги тарихини гавдалантиришда ёзма манбалардаги маълумотларга таяниш мумкин. Булар, аввало, юнон ва рим муаллифларининг маълумотлари бўлиб, уларда Ўрта денгизи шарқий чегараларидан узоқларда яшаган қабила ва халқлар тўғрисида ҳикоя қилинган. Бу маълумотларга кўра, Сирдарёнинг қадимги номи Яксарт эканлиги аён бўлди. Хитой йилномаларида бу дарё милоддан аввалги II асрдан кейин Йаоша ёки Инжу дарёси деб атаб келинган. Айрим маълумотларни Аҳамонийлар сулоласидан бўлган Эрон шоҳлари қолдирган битикларда, шунингдек, Авестодан ҳам топиш мумкин.\nҚадимий манбалар Сирдарё ҳавзасини сак қабилалари тарқалган худудлардан деб ҳисоблайди. Бу жойлар Евросиёдаги скиф қабилаларининг улкан худудларининг бир қисми бўлган. "Тарих отаси" — юнон тарихчиси Геродот милоддан аввалги V асрда "Сак лар скифлардир", деб таъкидлаганди. "Суғдиёна ортида (Зарафшон водийси ва Сирдарёнинг сўл қирғоғи), саклар яшайди, улар ўқ ёй билан жанг килишади, дунёда энг моҳир мерганлардан ҳисобланишади, ўқ ёйларини беҳуда отмайдилар", дея қўшимча килади Дионисий Периэгет. Яксарт ортидаги саклар тўғрисида Страбон ва Плиний ҳам маълумот берганлар.\nҚадимги форс битиклари сакларнинг бир неча гуруҳларини эслатади. Улар қаторига Сирдарё орти "тиграхауда саклари" (найза қалпоқли саклар), ёки "хаомаварга саклари", маросим тантаналарига маст қиладиган хаома ичимлиги тайёрловчи сакларни қўшадилар. Зардуштийларнинг муқаддас китоби Авестода Яксарт ортидаги саклар "қудратли турлар" деб аталган.\nҚадимги муаллифлар Яксарт дарёсини жанубдаги суғдийларни шимолдаги саклардан ажратиб турувчи чегара деб кўрсатганлар. Лекин ўтроқ деҳқон ҳамда шаҳарликлардан фарқли равишда саклар кўчманчи ҳаёт тарзида кун кечирганлигини уқтирганлар. Аҳолининг муқим ўтроқлашиши, доимий қўрғончаларнинг пайдо бўлиши одатда шаҳарга ўтишнинг бошланиши ҳисобланади. Аммо Тошкент шаҳри ҳудудидаги Бурганли қўргончаси ривожланиб шаҳарга айлана олмаган. Оҳангарон дарёси воҳасидаги манзилгоҳларда ҳам шу ҳолат рўй берди. Одамлар ташлаб кетган бу манзилгоҳлар милоддан аввалги V — IV асрларгача харобага айланди. Ўз навбатида археологик қазиш ишларида аникланган бу факт ёзма манбаларга мос келади. Манбалар тахминан ана шу даврда халқларнинг Евросиё даштларида бир жойдан иккинчи жойга тинимсиз кўчиши бошлаганлигидан далолат беради. Натижада, сакларнинг кўп жихатлари яқин, шу билан бирга айрим фарқлари бўлган бир қанча маданиятлариаро қўшилиш, чамаси, қабилавий хилма хилликка мувофиқ кечди.\nБурганлиларнинг маълум кисми сак қабилаларига сингиша бориб, кўчманчи чорвадор хўжаликка ўтди. Уларга хос маданият Оролдан бошлаб, Сирдарёнинг бутун ўнг соҳилида ва у ёғига Олтой ҳамда Шарқий Туркистонгача худудларда кенг ёйилди. Саклар маданиятининг Шоштепадаги ўрнини сакча усулдаги айрим сопол идишларгина эмас, балки бу маданиятларга хос бўлган буюмлар ҳам тасдиқлайди. Жумладан, жездан ишланган халқасимон сувлиқ топилмаси бунга мисол бўлади. Бундай идишнинг Евросиё даштларида милоддан аввалги VIII асрдан пайдо бўлганлиги қайд этилади. Жез буюмлар милоддан аввалги VI-V асрлардан бошлаб кенг тарқалган. Бу давр сўнгида ўқ ёйнинг уч парракли жез учи ҳам пайдо бўлиб, у Бурганли қўрғончаси остидаги аралаш қатламдан топилган.\nКейинчалик Тошкент воҳасига ҳам янги қабилалар кириб келган. Уларнинг фаол кириб келиши, айникса, милоддан аввалги III асрдан Сирдарё орти минтақаларида кузатилади. Шоштепадаги Бурганли кўрғонининг нураб кетган харобалари кандайдир келганди гурухлар томонидан фақат ўша келгиндиларга хос кўмиш одати амал қиладиган кабристонга айланган. Қабрларни тадқиқ килган археологлар дафн буюми сифатида кабрга қўйилган нарсаларни топдилар. Бундай жез ойналар, тўкалар, зеб зийнатлар, темир пичоклар Жанубий Уралбўйи, Волгабўйи ва Оролбўйида яшаши аниқланган сарматларнинг археологик маданиятларига хос буюмларга кўп жиҳатдан ўхшайди. Шоштепада яшаган келгинди кўчманчиларнинг бу гурухлари юқорида кўрсатилган худудларда илгари яшаган кабилалар уюшмасидан келиб чиққан бўлиши мумкин.\nБегона қабилаларнинг воҳага кириб келиши тўғрисидаги маъ лумотни, бизнингча, улар ўзлари билан "ўз" идишларини олиб келганлиги факти ҳам тасдиқлайди. Воҳалар чегарасида яшаган кўчманчилар эса одатда, ўтроқ аҳоли томонидан ясалган сопол идишлардан фойдаланган. Масалан, Жанубий Уралбўйидаги аниқланган топилмалар Уралбўйи ва Каспийбўйи кўчманчиларининг Ўрта Осиё зоналари чегараларидаги деҳқончилик билан шуғулланувчи аҳоли билан якин алоқалари бўлганлигини ана шу воҳаларга хос буюмларининг топилиши исботлайди.\nБегона қабила гуруҳларининг Ўрта Сирдарё ҳудудига кириб келишини сакларнинг одатлари ва жиҳозларидан кескин фарқ қилувчи Шоштепада аниқланган қабрларнинг мавжудлиги билан изоҳлаш мумкин.\nҚадимда ҳам, ўрта асрларда ҳам халқларнинг кенг миқёсда кўчиб юриши ҳамиша иқлим ва табиий шароитларнинг ўзгариши билан боғлиқ бўлганлиги аникланган. Шу нарса кузатилганки, милоддан аввалги V-IV асрларда Жанубий Уралбўйида чорвадорларнинг ҳаёт кечириши учун қулай бўлган шарт шароитлар вужудга келган. Бу тадқиқотчилар фикрига кўра, бу ерда турли қабилалар тўпланиши сабабларидан бири бўлган, бу қабилалар умумий сарматлар номи билан машҳур бўлган. Кўчманчиларнинг тўпланиши демографик портлашга олиб келди. Бу ҳол, чамаси, сарматларнинг милоддан аввалги IV аср охиридан бошлаб нафақат ғарбга Волга, Кавказ ва Дон томонга, шу билан бирга жануби шарққа ҳам тўлқинсимон бўлиб, турли йўналишлар бўйича кўчишига олиб кел ди. Сарматлар тарихини ўрганган кўпчилик тадкикотчилар еармат ларнинг кандайдир қисми шаркдан келган қабилалар билан биргалиқда Ўрта Осиёдаги воқеаларда қатнашган, деб ҳисоблайдилар. Бир қатор тадқиқотчиларнинг қабилаларнинг бу қисмини манбаларда эслатиладиган дахлар билан боғлиқ деган нуқтаи назарини қабул қилиш мумкин. Даҳларнинг қудратли бирлашмаси милодгача бўлган IV асрга келиб Уралбўйи ва Оролбўйи даштларида етакчи мавқеини эгаллаган эди.\nДаҳлар тўғрисида милоддан аввалги 1 минг йиллик ўрталарида Геродот, шунингдек, Эрон манбалари эслатади. Александр Македонский (Искандар Макдуний) юришлари тарихчилари даҳларни македонияликларга қарши жангларда Доро қўшинлари таркибида жанг қилган дайлар деб аташади. Даҳларнинг зирҳли суворийлари, аслаҳалар ортилган баргустувон ёпинчиқли отларда Доронинг сара отлиқ аскарларини ташкил қилган. Улар Александрнинг отлиқ авангарди қаторида Ҳиндистонга юришида ҳам иштирок этишган. Манбалар (Страбон) дайларнинг дастлаб яшаган ҳудуди Оролдан шимоли ва Сирдарё бўйлари эканлигини аниқлаган. Бу ерларнинг анчагина қисми эндиликда савромат ва сармат маданиятлари ёдгорликлари сифатида маълум. Авестода даҳлар сайрим — савромат ва турлар билан бирга эслатилган. Бундан уларнинг ҳаммаси қачонлардир қўшни бўлганлигини англаш мумкин.\nМанбалар, даҳлар бошчилигидаги қабилалар бирлашмаси конфедерацияга кирган қабилалар ҳақида бир қадар муфассал маълумот беради. Ана шу вақтдан бошлаб, даҳлар иттифоқидаги қабилаларнинг бир қисми дастлаб яшаб турган худудларини тарк этишган.\nАйрим тадқиқотчилар, Чирикработ маданияти вакилларини даҳлар билан боғлашади. Сирдарё ирмоқлари тармоқланадиган қисмида вужудга келган бу маданият милоддан аввалги V аср охири II асрга оид деб белгиланган. Бу ирмоқлар қурий бошлагач, хўжалигининг асосини ташкил қилувчи дехқончилик ва чорвачилик билан шуғулланган аҳоли қулай жойларни излаб, бу ер ларни ташлаб кета бошлаган. Археологик маълумотларга кўра, дахларнинг кўпчилик қисми кўчиб юрувчи чорвадор кўчманчилар бўлган. Айримлари эса — ўтроқ ва яримўтроқ хўжалик юритишган ва шаҳар манзилгоҳлари яратиш тажрибаси билан ҳам таниш бўлган, деган хулоса чиқариш мумкин.\nАлександрнинг Суғдиёнада Спитамен билан олиб борган жангларида даҳлар Спитаменнинг иттифоқчиси сифатида эслатилади ва манбаларда кўчманчилар деб кўрсатилади.\nБу кўчманчиларнинг Яксарт атрофларида тўпланиши уларнинг жанубга кетиши билан боғлиқ. Кўчманчиларни қисувга олиш мақсадида лашкарбоши Демодамнинг уларга қарши ҳарбий экспедицияси уюштирилган дейиш мумкин. Экспедицияга сулола асосчиси Салавк I ва Шарқда у билан биргаликда ҳукмронлик қилувчи ўғли Антиох I жўнатилган. Ҳарбий экспедиция айрим тадқиқотчилар фикрига кўра, милоддан аввалги IV-III асрлар ўртасида ёки айримлар ҳисоблашича, милоддан аввалги 293 ва 281 йиллар ўртасида амалга оширилган. Демодам Яксарт дарёсидан кечиб ўтган ва "ёввойи"ларни вақтинча чекинтиришга муваффақ бўлган. Ўз ғалабалари шарафига қуёш худоси Аполлонга қурбонликлар қилган. Шу жойда, Яксарторти Антиохия шаҳрига ҳам асос солинган.\nЧамаси, милоддан аввалги III асрдан Тошкент воҳасига энг қудратли қадимги конфедерациялардан бири бўлган дахлар бир лашмаеига кирувчи қабилалар гуруҳи кириб кела бошлаган. Бу кўчманчилар шу жойларда бўлганлиги хақида ўз изларини қолдиришган. Сўнг жануб томонга Амударёнинг ўрта оқимигача боришган. Милоддан аввалги II асрга оид Бабашов кабристонидаги қабрлар ичидан кўчиб келган қабилаларга хос моддий маданият мажмуасидан туяга муқаддас ҳайвон сифатида сиғиниш ашёси аниқланган. Шоштепа қабристонидан асосий артефакт ҳисобланувчи ётган ҳолдаги туя тасвири туширилган тўқанинг топилиши унинг Бабашов қабристонида ва қуйи Дон хамда Қора денгиз бўйидаги Донец худудида милоддан аввалги III-II асрлардаги дафн одатларига ўхшашлиги аниқланган. Бу ҳол этник қардош қабилаларнинг кенг ҳудуд бўйлаб ҳаракатланганлигидан далолат беради. Бу қабилалар Тошкент воҳаси орқали ўтиб, кейинги даврларда ҳам давом этган дашт халқларининг кўчиб юришини бошлаб берди.\nТошкентдаги шаҳар маданиятининг илк босқичлари Сирдарё этакларидаги воҳалардан келган одамлар Тошкентнинг қадимги заминидаги шаҳарларнинг ҳақиқий бунёдкорлари бўлиб қолдилар. Улар ўзлари билан бирга хом ғишт ва пахсадан бино қуриш технологиясини олиб келдилар. Бу ерда гап Сирдарё этакларида яшаган даҳ кабилалари бирлашмасининг ўтроқ ва ярим ўтроқ ҳаёт кечирган қисми ҳақида бормоқда. Улар Қадимий Хоразм ва Ўрта Осиё жанубий вилоятларидан шаҳарсозлик маданиятлари таъсирида ўзларининг шаҳар маданиятини яратдилар. Бу Чирикработ деб аталувчи маданият Сирдарёнинг жанубий тармоғи ирмоқларидан дарёнинг Оролга қуйиладиган ҳудудигача шаклланган. У милоддан аввалги V асрнинг охири-II асрга оид деб аниқланган. Тадқиқотчилар бу ирмоқлар милоддан аввалги III аср давомидаёқ қуриб колганини қайд этганлар, бу ҳол аҳолининг яшаш, одатий хўжалик юритиш ва шаҳар қуриш учун бир мунча қулай жойларни излаб, ҳудудни тарк этишига сабаб бўлган. Бир бирини кесувчи "хочсимон" усулида қурилиб, доирага олинган ибодатхона ёдгорлик бинолари ана шу маданиятнинг ёрқин белгиларидан бири ҳисобланади. Бу қуёш рамзи ҳисобланиб, Чирикработ маданияти эгаларининг қуёшга сиғиниши ва оташпарастлигини кўрсатади. Ёзма манбаларнинг далолат беришича, Сирдарё ўнг қирғоғида яшовчи ўтроқ ва ярим ўтроқ халқлар қуёшга сиғинганлар ва унга отларни қурбонлик қилганлар. Буни милоддан аввалги V асрда Геродот ҳам қайд этган. Унинг сўзларига кўра қурбонликнинг моҳияти, худоларнинг энг учқурига, ҳайвонларнинг энг учқури инъом этилган. Массагетлар маликаси Тўмарис ҳам босқинчи аҳамонийлар подшоси Кирдан қасос олиш учун қуёшга топинган эди.\nСирдарёнинг ўнг қирғоғида қўрғончалар билан ёнма-ён қуёшга ўхшаш қурилишлар бу қабилаларга хосдир. Хусусан, Чордара атрофларида топилган Оқтоба 2 шаҳарчаси шу жумладандир. Қуёш тасвирли шаҳар типидаги манзилгоҳ Шоштепада ҳам очилган бўлиб, унга Жўнариғи ёқасида асос солинган. Милоддан аввалги II асрга оид оригинал хочсимон режада қурилган бино айланма девор билан ўралган ва кўчманчилар қабристони устига бунёд этилган. Бино келгиндиларнинг яхлит манзилгоҳи тизимига кирган, бир вақтлар 20 25 га майдонни эгаллаган (ҳозир замонавий шаҳар қурилишлари ичида қолиб кетган). Бино атрофидаги айланма девор квадрат ёки тўртбурчак шаклидаги миноралар билан ҳимояланган. Иншоот учта мувозий бино ва учта айланма йўлакни ўз ичига олган. "Хоч"нинг ҳар қайси қанотида ҳам бинолар бўлган. Доира ичидаги айрим деворларга найзасимон туйнуклар қилинган. Ана шу бинода қазиш ишлари олиб борилаётганда археологлар хом ғишт деворлар, йўлак равоқлари ва гумбазли хоналарни аниқладилар. Уларнинг баъзи деворлари қизил рангга бўялгани кўзга ташланади. Бинонинг ғайриодатий тарҳи унинг махсус мақсадга мўлжалланганлиги оловга сиғинувчилар ибодатхонаси эканлигини англатади. Ибодатхона хоч ва доира қуёшнинг энг қадимги рамзларини уйғунлаштириш тамойили бўйича қурилган. Шоштепадаги хочсимон бинони ўрганиб шундай хулоса қилиш мумкинки, кўчманчи аҳоли ҳам, Тошкент воҳасидаги дастлабки шаҳарларда яшовчилар ҳам қуёшга сиғинганлар.\nАввалида бино олов билан боғлиқ ибодатхона учун мўлжалланган бўлиши мумкин. Кейинчалик бош суяги дафн этиладиган иншоот тусини олган. Бош суяги бошқа суяклар билан бирга ўртадаги бинога қўйилган. У дастлаб бир четда ёндирилган, сўнг куйиб бўлган қолдиқлари қабр бинога олиб келинган. Қўлда ясалган идиш тўнтарилган ва сигир ҳамда қуш суяклари ҳам келтириб жойлаштирилган (бу мотам маросимининг бир кисмлари бўлиши мумкин). Кейин бино бирор бир сопол ишлатилмай тоза лой билан беркитиб суваб ташланган.\nБошқа биноларнинг очиқ ҳолда қолганлиги чамаси, бирон бир хотирлаш маросимларини ўтказиш учун хизмат қилган. Бу маросимларда қандайдир суюқлик, эҳтимол хаомани худо йўлига атаб ичилган. Хотирлаш маросими хоч шаклидаги бино қанотида ҳам ўтказилган. Бино деворлари қизил рангга бўялган, ерда эса қуюқ кизил бўёқ излари ва чоғроқ қурбонлик қилинадиган жой аниқланган.\nЙўлаклар бирининг ичкарисида катта гулхан ёқилган, гулхан девор сувоқлари билан бирга деворнинг айрим жойларини ҳам куйдириб тошга айлантириб қўйган. Гумбазнинг хом ғиштлари баъзи жойларда куйган тоштахталар тусини олган. Бу ерда ёқиш учун янток ва ўсимлик шоҳ шаббаларидан фойдаланилган. Уларнинг ёниб битган новдалари кул босиб ётган ерда топилган, шунингдек, шафтоли ва бошқа меваларнинг данаклари ҳам учрайди. Йўлак ичида бундай катта гулхан ёқишдан мақсад нима бўлганлигини аниқ айтиш қийин, чунки йўлакнинг очилган қисмида ҳозирча бошқа ашёлар топилгани йўқ. Эҳтимол, бу дафн этилган одам даҳмасини ёқиб юбориш қадимий анъанасига амал қилишдир. Бундай одат милоддан аввалги IX асрда Шарқий Оролбўйида мавжуд бўлган.\nЎрганилган бино қурилган пайтдан бошлаб ичида тез-тез гулхан ёқиб турилганлиги эътиборни тортади. Бундай ҳол қуёшга сиғиниш аломатларидан ҳисобланади. Афросиёб деворларининг биринчи айланасидаги йўлакда шу каби жиҳатни мисол қилиб келтириш мумкин. У ерда аҳамонийлар даврида худди шундай гулхан аланга олган, кейин эса йўлак қуришга киришилган. Яна бир ёрқин мисол сифатида милоддан аввалги IV — II асрларга оид Хоразмдаги Қўйқирилган қалъани келтириш мумкин. Бу ердаги дафн этиш ёдгорлигидаги ички биноларнинг бирида ҳам ёқилган кагта гулхан излари аниқланган. Айнан ўхшашлик эса Чирикработ маданияти даҳмаларида кўринди, бу ерга маҳаллий қабилаларнинг бошлиқлари дафн килинган.\nШоштепадаги хочга ўхшатиб қурилган бино деворларининг ташқи юзасига ёғоч қозиқлар билан синчли сувок ишлатилгани, Чирикработ маданияти билан яқин ўхшашликлар борлигини кўрсатади. Чунончи, Чирикработдаги думалоқ кабристонда худди Шоштепада бўлганидек, ичкаридаги ҳам, ташқаридаги ҳам деворларга йирик хом ғишт билан бирга сувоқли ёғоч синч ишлатилган. Оролбўйи биноларни тадқиқ этган мутахассислар бу усулда бир мунча қадимги қурилиш анъаналари таъсирини кўрадилар. Бу анъ аналар сўнгги жез давридан сақланган бўлиб, у пайтда қабристон биноларини ёғоч синч билан қоплаш, уларни дафн этилган одам билан ёқиб юбориш имконини берган. Айни шундай одат шимо лий Тагисканда қайд этилган.\nЧирикработ маданиятида доира ичига олинган хочга ўхшаш биноларга хос белгиларни ичкарини айлантириб ишланган йўлак, бино тагидаги деворнинг қалинрок қисми, ерга хом ғишт терилганлиги, шунингдек, иншоотнинг ўзи пахса девор ва 50x30x12 см катталикдаги хом ғиштдан ишланганлигида кўриш мумкин. Дарвоза ва гумбазларнинг турли шакли, найзасимон туйнуклар, хоналардан бирига кираверишдаги катта устунларни ўз ичига олган қурилиш усуллари ҳам Шоштепа биносининг Чирикработ бинолари билан айнан ўхшашлигини кўрсатади.\nБиноларда рўзғорда ишлатиладиган сопол идишлар деярли йўқ. Бу ҳол бинонинг ўзига хос ибодатларга мўлжалланганлигининг исботидир. Йўлакда ерда гулхан қолдиқлари билан бирга мевалар (шафтоли) данаги ва кўкнор уруғи, шунингдек ёқилган шох шаб балар топилганлиги бу бинодаги маросим гулханида қурбонлик қилинган ҳайвонлар ҳам куйдирилганлигини кўрсатади.\nХочсимон бинони очиш жараёнида унинг қандай мақсадда қурилганлиги, яъни ибодатларни ўтказиш мажмуаси бўлганлиги аниқланди. Курилишнинг умумий тарҳида Хоразмдаги Қўйқирилган калъа мажмуасини лойиҳалаш билан ўхшашлик кўринди. Бундай ўхшашлик асосан Сирдарё қуйи оқимидаги Чирикработ маданияти тарқалган жойларда аниқланган эди.\nДоирага олинган хочсимон бинони лойиҳалаш тамойили Шоштепа мажмуасини Сирдарё этакларидан Фарғонагача дарёнинг бутун оқими бўйлаб очилган иншоотлар сирасига киритади. Уларнинг энг қадимгилари Шарқий Оролбўйида топилиши, бу у билан боғлиқ меъморий қурилиш ишлари бошланиши ва тарқалиш йўналишини кўрсатади. Агар сўнгги жез даври (милоддан аввалги IX- VIII асрлар) Оролбўйи даҳма бинолари бу анъананинг бошланиши бўлса, Сирдарё қадимий дельтасининг жанубий қисмида вужудга келган ва милоддан аввалги IV — II асрлар чегарасига оид деб белгиланган Чирикработ маданияти тарқалган ҳудуддаги дафн этишга мўлжалланган бинолар биз учун бу анъана Тошкент воҳасига қаердан кириб келганлигини аниқлаб беради. Тошкент воҳасидаги диний хотира иншоотлари асосий меъмо рий қурилиш тамойилларини кўрсатса, Шарқий Оролбўйида бу тамойиллар дунёвий қурилишларга хосдир. Хусусан, улар Чирикработ ва Бабишмулла қадимий шаҳар харобаларида аниқланган бўлиб, бу бинолар шаҳар типидаги манзилгохдар ҳисобланади. Масалан, Бабишмуллада ўрганилган саройларга хос бинонинг ва кичик манзилгоҳларнинг хочсимон хотира ёдгорликлари мудофаа истеҳкомлари билан ўралгани мазкур манзилгоҳларнинг шаҳарларга ўхшашлиги ҳақида тасаввур уйғотади.\nТошкент воҳасига келган янги аҳоли гуруҳлари ўзлари билан оловга сиғиниш анъаналаринигина эмас, шу билан бирга шаҳар қуриш малакасини ҳам олиб келдилар. Бу аҳоли гурухдари дехқончилик чорвачилик хўжалигини ривожлантириш учун қулай шароитлари бўлган Чирчиқ водийсига ўрнашдилар. Улар маданиятини қабул қилган маҳаллий аҳоли билан бирга шаҳарлар мавқеининг ошиш жараёнига асос солдилар. Шундай қилиб, камида 2200 йил муқаддам Тошкент ҳудудида шаҳар курилишининг илк тажрибаси бошланган дейиш мумкин.\nСайтда фойдаланувчилар сони: 684


28 октябр 2020, Тошкент вақти: 11:11\nТадбиркор Жамшид Шомуродов\nСамарқанд шаҳар ИИБ тергов бошқармаси 2 октябрь куни тадбиркор Жамшид Шомуродовга тегишли 15 миллиард сўмлик мулкни ҳужжатларни сохталаштириш йўли билан ўзлаштирганликда гумонланган “Гарант қурувчи сервис” жабрланувчининг зарарини қоплагани боис жиноят иши тўхтатилганини Озодликка билдирди.\nТадбиркор Жамшид Шомуродов 2 октябрь куни Самарқанд шаҳар ИИБ Тергов бошқармасига бориб, ўз норозилигини билдирди: 17 та уйидан ажралган тадбиркор шу мол-мулкка мутаносиб товон берилишини талаб қилмоқда:\nЎзини Наби Эгамбердиев деб таништирган терговчига кўра¸ “Гарант қурувчи сервис” ширкати жабрланувчи фойдасига 460 миллион сўм пул ўтказган. Пул Самарқанд шаҳар ИИБ депозит ҳисобида турибди.\n- Пул энг яқин муддатда даъвогар - Самарқанд шаҳар, Белинский кўчаси, 15- уйда яшовчи Жамид Шомуродов ҳисобига ўтказилади. Жиноят иши тергов бошқармаси тарафидан ЖПКнинг 364-моддаси (Дастлабки терговни тўхтатиш асослари ва тартиби) асосан тўхтатилди.\n“Гарант қурувчи сервис” ширкати вакили Озодлик билан суҳбатда зарарни қоплагани ва тергов бошқармаси қарорига эътирози йўқлигини айтиш билан чекланди.\nДаъвогар рози эмас\nСамарқандлик 50 яшар тадбиркор Жамшид Шомуродов Озодлик билан суҳбатда 2 октябрь куни Самарқанд шаҳар ИИБ Тергов бошқармасига бориб бу юзадан ўз норозилигини баëн қилганини айтди:\n- Бу қарорга мен рози эмасман. 17 та квартира ва 18 йилдан бери ишлаб келаëтган тўрт қаватли клиника биносини тортиб олиб бузиб ташлашди. Кўрган зараримни мустақил комиссия 15 милиард сўм деб нархлаган. Нега мен 460 миллион яъни 40 минг долларга рози бўлишим керак?\nҚамалган ҳоким қурбони\nСуҳбатдош ўзини хозир иқтисодий жиноятлари боис судланиб жазо ўтаëтган Самарқанд вилоят собиқ ҳокими Туроб Жўраев ва вилоят ҳокимининг капитал қурилиш бўйича собиқ ўринбосари Ўткир Абдуллаевларнинг қурбони деб ҳисоблайди.\nЖорий йилнинг 2 августида жиноят ишлари бўйича Тошкент вилоят суди Жўраевни 13 йил ва Абдуллаевни 10 йил қаттиқ режимли қамоқ жасосига ҳукм қилган эди. Бу шахслар пора олиш ва жиноий фаолиятдан келган даромадни легаллаштиришда айбли деб топилди.\nСамарқандлик тадбиркор Шомуродов эса айни шу икки шахс қилмишлари боис 20 йил давомида орттирган мол-мулкидан айрилганини айтади:\n- Улар қамалди. Жиноятчилар хусусан менинг мол-мулкимни рейдерлик йўли билан тортиб олингани ҳам судда тасдиғини топди. Аммо мол-мулк қайтарилмадику менга? Арзимаган 40 минг доллар товон билан ëпди-ëпди қилишмоқчи. Ишни чўзиб-чўзиб срок давности ўтди деб биратўла ëпишмоқчи. Адолат чала бўлмасин.\n300 та ҳужжатга битта жавоб\nТадбиркор Жамшид Шомуродов ўз ҳақини талаб қилиб ҳуқуқ-тартибот органларига мурожаат қилгани ва олган жавобларидан иборат 300 та ҳужжатни Озодликка тақдим қилди.\n17 та уйи, 18 йилдан бери ишлатиб келаётган тиббий клиникаси уч ойда бузилиб, ҳаммасидан айрилган тадбиркорнинг қўлида ўша мулклар ўрнига бугун ана шу ҳужжатлар бор холос.\n- Биз бутун оиламизнинг топган-тутганини ҳаражат қилиб Самарқанд шаҳри, Гагарин кўчаси, 128-кўп қаватли уйнинг 1,2,3-қаватларидаги квартираларни сотиб олиб (538 квадрат метр қурилиш ости майдони, 1015 метр фойдали майдон), тиббий хизмат кўрсатиш клиникаси очгандик. Аммо собиқ ҳоким аралашуви билан бизнинг мулкимиз жойлашган Гагарин кўчаси 128-уй бузилиб, ўрнини “Гарант қурувчи сервис” олиб кўпқаватли уй қурмоқчи.Умр бўйи йиққан маблағларимизга олинган мулклардан маҳрум бўлиб қолаверамизми?\nБитта йирик тиббий клиникаси, 17 та уйидан ажралган тадбиркор шу мол-мулкка мутаносиб товон берилишини талаб қилмоқда:\n- Мен қонунда кўрсатилган ҳақимини талаб қилмоқдаман. Вазирлар Маҳкамасининг 97-сонли қарори билан тасдиқланган Низомнинг 21-банди ер участкалари давлат эҳтиёжлари учун олиб қўйилиши муносабати билан уйлари бузилганда уларнинг хоҳишига кўра ер участкаси ëки квартира берилади¸иморатлар, иншоотлар ва дов-дарахтларнинг қиймати тўлалигича қопланади¸ дейилган. Шу бандда кўзда тутилган шарт бажарилса розиман, дейди тадбиркор.


«Телефонингизни қолдириб киринг» талаби қонунийми? Адлия вазирлиги изоҳ берди - zarnews.uz\nАҳоли умумий фойдаланишига мўлжаланган биноларда (кутубхоналар, поездлар, театр, кинотеатр ва ҳоказо) телефонни олиб киришга эмас, балки ундан фойдаланиши билан боғлиқ чекловлар ҳам бошқа фуқароларга халақит қилмаслик нуқтаи назаридан белгиланиши мумкин.\nҲаётий ушбу мисоллар турли-туман бўлиши мумкин, ҳуқуқий нуқтаи назардан эса бир хил муносабатларни тартибга солади ва ташкилотларнинг ушбу ваколатларга эга эканлигининг тасдиғидир.\nҚонунчиликда ҳамма ҳолатларни олдиндан аниқлаб, барча чекловларни белгилаш ҳам қанчалик мақсадга мувофиқ, деган савол ҳам шунга боғлиқ. Чунки уларнинг турлари кўп ва ўзгариб туради. Шунинг учун ҳам мазкур масалани ҳал қилиш асосан (айрим ҳоллардан ташқари) ҳар бир ташкилотнинг ўзига ҳавола қилинган.\nШунга кўра, давлат органларига жойлашган бинода фуқаролар томонидан бинога мобил телефонларини вақтинча топшириб кириши амалиёти фуқароларнинг мулкий ҳуқуқларининг чекланишини англатмайди. Чунки мобил телефонни топширишни истамаган фуқаролар ўз шахсий мулкларини қолдириб келишлари мумкин.\nШунингдек, АҚШ федерал суд залларида ҳам расмга олиш ва жараённи трансляция қилиш тақиқланади. Ўз навбатида, ҳаттоки, АҚШ почта бўлимларида ҳам расмга олиш учун махсус кўрсатмалар мавжуд. Унга кўра, ходимларнинг фаолиятига халақит бермаган ҳамда фуқароларга киришга рухсат этилган жойлардагина масъул шахснинг рухсати билан расмга олишга йўл қўйилади. Жумладан, почта бўлимларида олинган расмларда ходимларнинг, мижозларнинг ёки бўлимда ўрнатилган хавфсизлик камераларининг тасвири акс эттирилмаслиги керак.\nШунингдек, давлат органлари ва ташкилотларида узлуксиз видеокузатув тизими кенг тарқалмоқда. Жумладан, сўроқ қилиш жараёнининг видеоқайд этилишини таъминлаш мақсадида барча терговчи ва суриштирувчилар веб-камералар билан таъминланган. Сўроқ қилиш ва бошқа тергов ҳаракатларини аудио ва видеоқайд этиш тизимлари билан жиҳозлаш ишлари бошлаб юборилган.\nШу билан бирга, давлат органлари ва ташкилотлари биноларининг фуқароларга давлат хизматларини кўрсатишга мўлжалланган қисмларида (хизмат кўрсатиш заллари, фуқаролар кутиш ва қабул қилиш хоналарида) давлат органлари фаолиятининг очиқлиги тўғрисидаги тамойиллардан келиб чиқиб, телефондан фойдаланишга рухсат бериш тавсия қилинади.\nАдлия вазирлигининг мазкур тушунтириши масаланинг ҳуқуқий томонини очиб беришга қаратилган. Шу билан бирга, барча оммавий ахборот воситаларига, блогерларга мазкур тушунтиришни тўлалигича, алоҳида сўз ва жумлаларни матндан ажратиб олмасдан жамоатчиликка етказишларини сўраймиз.\nТеглар: телефон Адлия вазирлиги\nТошкент аэропортида Iphone 11 Pro Max телефонларини олиб ўтмоқчи бўлган шахс ушланди


“Президент маърузаси қалбимизда ишонч ва умид уйғотди”, дейишмоқда самарқадлик маслакдошларимиз | O'zLiDeP\nO‘zLiDeP Самарқанд вилоят Кенгаши Самарқанд ветеринария медицинаси институтида Президентимизнинг Бош қомусимиз қабул қилинганининг 26 йиллигига бағишлаб ўтказилган тантанали тадбирдаги маърузаси тарғиботига бағишланган тадбир ўтказди.\nТадбирни O‘zLiDeP Самарқанд вилоят Кенгаши аппарат раҳбари И.Ботиров кириш сўзи билан очиб, мазкур байрам ўзгача шукуҳ ва кўтаринки руҳда ўтганини эътироф этди.\n– Ҳар йили декабрь ойининг биринчи ўн кунлигида Бош қомусимиз қабул қилинган сана муносабати билан тантанали байрам тадбири ташкил этилади, – дейди И.Ботиров. – Бу йилги байрам тадбирини ҳам бутун халқимиз катта ҳаяжон билан кузатди. Боиси, мазкур тантанада давлатимиз раҳбари нутқ сўзлаб, ўтган йиллардаги ютуқлар, камчиликлар билан бирга янги йилдаги истиқболли режаларни ҳам белгилаб берди. Шу сабабли мазкур маъруза халқимизнинг қалбида келажакка умид ва ишонч уйғотди.\nТадбирда шунингдек, 10 декабрь “Инсон хуқуқлари умумжаҳон Декларацияси” қабул қилинганининг 70 йиллиги муносабати билан вилоятимиздаги олий ўқув юртлари талаба-ёшларининг мавзуга оид маърузалари тингланди.


Швециянинг Гётеборг шаҳри собиқ мэри сиёсатдан кетиб, чиқинди ташувчи транспорт ҳайдовчисига айланди - Zamin.uz\nШвециянинг Гётеборг шаҳри собиқ мэри сиёсатдан кетиб, чиқинди ташувчи транспорт ҳайдовчисига айланди\n2016—2018 йилларда Швециянинг Гётеборг шаҳри мери лавозимида фаолият юритган 56 ёшли Энн-Софи Херманссон лавозимига қайта сайлана олмагач, аввалроқ юк машинасини бошқариш учун олган рухсатномасидан фойдаланишга қарор қилди, деб ёзмоқда Squeekly.\n«Одамлар мендан бу ерда нима қилятганимни сўрайди. Лекин бу мен учун тўғри қарор, ижара учун тўлашим шарт эмас», — деди у. Херманссоннинг сўзларига кўра, унинг сиёсий ҳаёти жуда нотинч бўлган. Бугунги кундаги иши қийинчиликсиз битмайди, лекин бу ҳеч қандай учрашувлар ва телефон қўнғироқларисиз оддий иш ҳисобланади.\nУнинг Twitter саҳифасини 12,5 минг обуначи кузатиб боради. У ўз саҳифасига ўзи ва ҳамкасблари ҳақида қизиқарли постлар жойлайди. «Ҳозир ҳеч бўлмаганда биров мени безовта қилмайди. Сиёсатдан чиқинди ташувчи транспорт ҳайдовчилигига ўтиш унчалик ҳам ёмон эмас», — деб ҳисоблайди Херманссон.\nХерманссон 1964 йили Тьорн оролида туғилган. У 19 ёшида Volvo Cars заводида иш бошлаган ва у ерда эҳтиёт қисмларни ташиш билан шуғулланган, кейинчалик металлурглар касаба уюшмасига ишга жойлашган. Шу орқали унинг сиёсий карьераси бошланган. «Замин» янгиликларини «Вконтакти»да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Дунё » Швециянинг Гётеборг шаҳри собиқ мэри сиёсатдан кетиб, чиқинди ташувчи транспорт ҳайдовчисига айланди


ДЕМОГРАФИЯ ВА МЕҲНАТ БОЗОРИ » "Оқдарё овози" газетаси\nШунингдек, 2020 йилнинг 1 январь ҳолатига туманда 49,6 фоизини аёллар ва 50,4 фоизини эркаклар ташкил этган. Демак, туманда эркаклар сони аёллар сонига нисбатан кўпроқ эканлигини кузатишимиз мумкин.\nТуғилиш даражаси. 2019 йилнинг январь-декабрь ҳолатига туманимизда туғилганлар сони 4224 кишини ташкил қилди ва 2018 йилнинг шу даврига (3887 киши) нисбатан 337 тага кўпайди. Туғилиш коэффициенти мос равишда 26,9 промиллени ташкил қилди ва 2018 йилнинг шу даврига (25,2 промилле) нисбатан 1,7 промиллега кўпайди.\nТуғилиш даражаси туманда (25,2 дан 26,9 промилле)га кўпайганлиги кузатилди.\nЎлим даражаси. 2019 йилнинг январь-декабрь ҳолатига туманимизда ўлганлар сони 610 кишини ташкил қилди ва 2018 йилнинг шу даврига (639 киши) нисбатан минус 29 тага ўлимлар сони камайди. Мос равишда ўлим коэффициенти 3,9 промиллени ташкил қилди (2018 йил январь-декабрда 4,1 промилле).\nТабиий ўсиш. Юқоридаги жадвалдан шуни кузатишимиз мумкинки, 2019 йилнинг январь-декабрь ҳолатига кўра, туманда 3614 кишига кўпайгани ва 2018 йилнинг шу даврига (3248 киши) нисбатан кўпайганини кузатишимиз мумкин.\nНикоҳлар ва ажралишлар. 2019 йилнинг январь-декабрда ФҲДЁ органларида 1448 та никоҳлар ва 120 та ажралишлар рўйхатга олинди.\nМинг аҳолига нисбатан 9,2 га никоҳ (2018 йилнинг тегишли даврида 10,4 га) ва 0,8 га ажралишлар (2018 йилнинг тегишли даврида 0,9 га) тўғри келади.\nМиграция. Дастлабки маълумотларга кўра, 2019 йилнинг январь-декабрь ойларида туманимиз бўйича кўчиб келганлар сони 93 кишини, шу давр мобайнида кўчиб кетганлар сони эса 492 кишини ташкил қилди. Миграция қолдиғи минус 399 кишига (2018 йилнинг шу даврида минус 461 киши) тенг бўлди.\n08 ноя, 12:59\nТУМАН АҲОЛИСИ СТАТИСТИК РАҚАМЛАРДА\nТуманнинг иқтисодий фаолият турлари бўйича кўрсаткичлари\n02 май, 13:47