Бир Кадам Узбек Кино - tltfigurist\nБир Кадам Узбек Кино\n@RizaNovaUz ва @RizaNovaGroup_Bot бн бирга бул, бир кадам олдинда юр! 5d #Мухаббатимсан "MUHABBATIMSAN" деб номланган узбек кино. 7 Yanvar 2010 Покажите тем, кто знает узбекский язык, после прочтения им, я надеюсь. Хуллас, Оллох ўзининг илмининг бир кисмидан кишилар. Смотреть онлайн фильм - Калбим угриси из раздела 2012гача узбек кино Qalbim Q'g'risi filmi. Яхши сифатли кино куришни. Хакни очик Группада факат мен узбек, колганлар тахминан 30 тача бола рус эди. Шу бахона рус Узбек тилида кадам -бакадам Миразиз, рахмат! Дустларимга айтаман Рахмат Акция бир кун эди.\nТанқидига танқид! Балки журналистлар энди фильм олишар. Албатта танқид рақобат каби ривожланиш учун туртки бўлгувчи нарса.\nЛекин сўнгги пайтлар журналистлар бирон фильмни ёки хонандани танқид қилишдаги асосий омилни унутиб боришаётгандек. Танқиддаги ниятни. Яъни шов-шув қидириб тиражни кўпайтириш измида бўлмоқлик, ёки мана мен хам журналистман мени танишсин каби нарсалар ниятнинг асоси бўлмоқда. Элементар хлатни тахлил қиламиз. Яқиндагина танқид сотига олинган фильмлар ва уларга бўлган айбловлар билан танишамиз:. Рустам Сагдиевнинг "Эр бермоқ жон бермоқ" фильмига билдирилган танқиддан; Тўғриси, бу фильмдаги ҳамма хотинларнинг эрлари "лох” қилиб кўрсатилган.\nНега бундай деб ерга уряпсиз, дерсиз. Мен бу фильмда ўзимизнинг ҳақиқий ўзбек эркакларимизни кўролмадим. ЧТО ЗА ПРИМИТИВ. Шунақаям ғариб, фақир ва оми фикр бўладими а. Нима сизга бу хужжатли фильмми? Ё миллат билан таништирув документациясими? БУ ФИЛЬМ-КУ. АВВАЛО ФИЛЬМ! Кейин эса кечирасизу лохлар камми хозир? Борку, лошшапендель деганлариям бор.\nНима учун жамиятимиздаги бор бўлган мавзуларни кўтаришдан қўрқишимиз керак. Писхологияни бир ўрганинг тушунасиз, ўзбек мард эркакларини фильмда кўрсатсангиз кимнинг қаери жиз этади? Қайси ўша залдаги лошапендельни ички орияти оғринади. Айнан мана шу тариқа мазах кўринишида тақдим қилинган лошшаралар учун сабоқ бўладиган лавха! Хаммаси оддийку. Мард бўл, эркак бўл деган билан бўлиб қоладими? Бу хам бир психологик атака тури эканлигини тушуниб кетиш қийинми. Мақола муаллифи хам ўзини номини хам келтирмаган, шуни ўзи шубха туғдиради, ўша турдаги йигитлардан эмасмикан мабодо, жа тегиб кетибди. Кейин, мен хам газеталарда ЛОХ, ЛОШАРА деган сўзларни учратиб ўзимизнинг ўзбек адабиётини учратмаяпман! Қалай. Келинг объектив бўлайлик, нима учун "Махаллада дув-дув гап" фильмидаги "лох" сифат онасидан қўрққан йигитни хам гапирмайсиз унда? Ўзбошимча тўйни сценарий асосида ўтказган ёшларчи? Бу хам нормами? Хаммаёқда шундаймиди ё.\n2013 йилнинг янги узбек кино комедиясини эътиборингизга такдим этамиз. Турмушда буладиган хар бир ходисалар ушбу фильмда тасвирланган. узбекский фильм онлайн — «Poy- Qadam — Янги узбек фильм Пой Кадам ».\nНима учун "Суюнчи"даги ўзбек эркакларига хос бўлмаганларни айтмайсизлар. Ахир нима бўлса манааа бугунги фильмлаар ўша эски фильмлардек эмаааас деб чайналамизку. Яна "Эр бермоқ жон бермоқ" фильмига билдирилган танқиддан: " Бири руҳшуноснинг югурдаги (ҳаттоки боласини ҳам боқчадан олиб келиб беради), яна бири хотинининг чизган чизиғидан чиқмайдиган, овқатини ҳам сўраб ейдиганлар тоифасидан бўлса, бошқаси чет элда ишлаб юриб, хотини мижози билан ресторанларда овқатланиб, мазза қилишидан бехабар эрдир. Нима, томошабинни кулдириш учун эркакларимизни ношуд қилиб кўрсатишимиз шартми. ". Хехе АКСАРИЯТ эркакларимиз қандай турмуш тарзида хой инсон? Эрталаб кетади кечаси келади, ейди ичади, ухлайди.\nҚани ўша муқаддас оилага ДИҚҚАТ? Қани ресторанларга хотинни олиб бормоқ? Қанча оилани кўряпмиз маданий хордиқ чиқаришни биладиган? Қанчадан қанча оилалар мана шу элементар диққатга зор бўлиб бузулиб кетмоқда. Фильмда русча қилиб айтганда "ФИЛЬМ УЧИТ УХАЖИВАТЬ ЗА ДАМОЙ!" Балки танқид муаллифига бундай тушунчалар бегонадир, лекин "как ни странно" аёлга бу нарса жуда мухим. Бир қўшним эридан нолигани ёдимга тушиб кетди "Болам билан боғчага кетяпман, эрим ёнимдан мошинасида ғириллаб ўтиб кетди, хеч бўлмаса олиб бориб қўяй демайди". Нима қилибди ўз боласини боғчадан олиб келса? Фильмда бировни боласини олиб кел эмас, мана шундай ўз болангга муносабат деган нарса олға сурилаётгани, йигит рухшунос қўли остида ТАРБИЯЛАНАЁТГАНИНИ нахотки тушуниш жуда мураккаб. "Ўғригина келин" фильмига қилинган танқиддан: "Фильмдаги Жасур ўзи орган ходими бўлса-да, жуда содда ва ишонувчан қилиб кўрсатилган.\nАйрим жойларида наҳотки бизнинг милиционерларимиз шунақанги гўл бўлишса деган ўйга бориб қолдим. Нима демоқчисиз милиционерларимиз вахший ва айёрми. Нима бизни милиционерларимиз содда ва ишонувчан бўла олмайдими? Милиционер инсон эмасми? Инсоний хислатларга қараб касб танланадими. Ман яхши содда ишонувчан бўлсам милицияга олишмас эканда а.\nЧто за бред? Танқид муаллифи бунча ижобий фикрлардан йироқ бир аламзада бўлмаса? Нима учун фақат салбий нарсаларга чанқоқ. "Қоракўз" фильмидаги ишкалчи йигит бирдан ўзгаргани ёқмабди журналистларимизга. Хўш фильм нимани тарғиб қилсин.\nНият нимада фильм мохиятида. Тарбиявий бўлса ишонмасангиз, тарбиясиз бўлса яна бир бало. Нима учун болаликдан кўраётган эртаклар болалар учун фильм ва мультфильмларнинг хамиша якуни ЯХШИЛИК? Ахир ўсаётган ёшларни қандай шакллантириш керак? Яхшиликка ишонч бу тарбия эмасми.\nТанқид қилаётганда жа бир чуқурлашиб психологияни ўрганиб хам эмас, оддий аввал фильмнинг МОХИЯТИ, НИМАНИ ТАРҒИБ ҚИЛЯПТИ ва умуман оддий ўша лавхами холатига НИМА УЧУН ЭКАН? деган саволни ўзингизга берсангиз яхши бўларди. Ўзи охирги пайт кеча мактабни битирганам, фильмни Ф харфига бормайдиган хам танқидчи бўлиб кетибди.\nБир неча минг тиражлик газета минбарини кимларга топширяпсизлар хой газеталар. Ўша инсон аслида минглаб одамларга ўз фикрини сингдиришга хақлимикан.


Тошкент-Душанбе баҳсига воситачи топилди\nЙирик тўғонлар бўйича халқаро комиссия раҳбари Жиа Жиншенг Тожикистон Ташқи ишлар вазири Ҳамрохон Зарифий билан музокаралар чоғида ўз идорасининг Тошкент ва Душанбе ўртасида воситачилик қилиши мумкинлигини билдирган.\nЙирик тўғонлар бўйича халқаро комиссия Ўзбекистон ва Тожикистон расмийларининг Роғун ГЭСи устидаги тортишувларига нуқта қўйиш мақсадида воситачилик қилмоқчи.\nЙирик тўғонлар бўйича халқаро комиссия раҳбари Жиа Жиншенг бу таклифни Тожикистон Ташқи ишлар вазири Ҳамрохон Зарифий билан музокаралар чоғида ўртага ташлаганини маълум қилди.\n- Мен ишонч билан айта оламанки, биз бу масалада воситачи бўла оламиз ва бу муаммонинг ҳал бўлиши учун энг яхши вариантларни таклиф қиламиз. Албатта¸ ҳар бир йирик гидроэнергетик иншоот лойиҳасининг жамият ва муҳит учун маълум хавфи бор. Аммо ҳукуматлар бир-бирлари билан ҳамкорликда бу хавф даражасини пасайтириши мумкин, деди тўғонлар бўйича халқаро комиссия расмийси.\nБироқ Жиншенг жаноблари Марказий Осиёнинг икки мамлакати ўртасидаги келишмовчиликни қандай ҳал қилмоқчилиги юзасидан конкрет изоҳ бермади.\nБир неча йилдирки, Марказий Осиё айрим давлатлари, жумладан, Ўзбекистон Тожикистон ва Қирғизистонда йирик ГЭСлар қурилишига астойдил қаршилик кўрсатиб келади.\nРасмий Тошкент ҳар гал Тожикистон ва Қирғизистондан трансчегаравий дарёлар устида йирик гидроиншоотлар қурмаслик ёки қурганда ҳам бунинг халқаро экспертизадан ўтказилишини талаб қилиб келади.\nТожикистон томони ҳам ўз гидроэнергетик лойиҳалари халқаро экспертизадан ўтказилиши тарафдори эканини уқтириб келса-да, бу масала атрофида икки қўшни мамлакат ўртасидаги тортишувлар ҳамон давом этаётир.\nАйтилишича, Жаҳон Банки экспертлари Роғун ГЭСи қурилишига доир лойиҳани ўрганмоқдалар. Экспертлар хулосаси расман эълон қилинганидан сўнг Роғун қурилиши бошланиши борасида қўшни давлатлар хабардор этилади.\nБироқ, айрим расмий манбалардан олинган маълумотларга кўра, Роғун ГЭСи майдонида шу кунларда қурилиш ишлари авжида.\nЙирик тўғонлар бўйича Тожикистондаги миллий қўмита котиби Ҳомиджон Орипов Ўзбекистон билан Тожикистон ўртасидаги низолар, хусусан, минтақа сув заҳираларидан фойдаланиш борасидаги келишмовчиликлар сиёсий хусусиятга эгалигини таъкидлайди.\nУнинг фикрича, Ўзбекистон томони минтақада бунёд этилажак йирик гидроиншоотлар ортидан минглаб гектар экин майдонлари суғорилишини ҳам яхши билади, аммо ўз сиёсий манфаатларини кўзлаган ҳолда, экологик хатарларни рўкач қилиб, Тожикистонда ГЭСлар қурилишига кескин қаршилик қилиб келади.\nШу ўринда Орипов Тожикистон шимол-шарқида хитойлик энергетиклар томонидан қурилиши режалаштирилган, аммо Ўзбекистон аралашувидан сўнг тақа-тақ тўхтаб қолган Зарафшон ГЭСи ва бу иншоот атрофида 2008 йилги икки томоннинг даҳанаки жангларни эслатади.\n- Улар бизнинг тўғонларимиз, сув омборларимиз биздан кўра ўзларига кўпроқ фойдали эканини яхши билишади. Бироқ бу масала сиёсийлаштирилгани учун ҳам режаларимиз амалга ошмай қолмоқда. Бизнинг тўғонларимиз атроф-муҳит учун хатарли экани борасидаги баҳоналар сафсата. Хитой давлати 25 мингга яқин тўғонга эга ва улар бу тўғонлар фойдасини тажрибада синаганлар. Айнан шу тўғонлар бу мамлакатни ҳар турли табиий офатлардан сақлаб келмоқда, дейди Орипов.\nЙирик тўғонлар бўйича халқаро комиссия Тошкент ва Душанбенинг энергетик баҳсига воситачилик қилиш таклифини тожикистонлик айрим кузатувчилар олқишламоқдалар. Улар фикрича, Ўзбекистон ва Тожикистон давлат раҳбарлари ГЭСлар масаласида бир битимга келолмаётган бир пайтда учинчи томоннинг воситачилиги зарур.\nАйни пайтда айрим тожик расмийлари, жумладан, Тожикистон президенти ҳузуридаги Стратегик тадқиқотлар маркази раиси Суҳроб Шарипов бу мамлакатдаги йирик гидроэнергетик иншоотлар, хусусан, Роғун ГЭСи хорижий мамлакатлар ва ташкилотлар воситачилигига эҳтиёж йўқлигини таъкидламоқда.


Қирғизистон Президенти ҳайит намозини қишлоқда, Бош вазир эса Ўшда ўқиди\nБу йилги ҳайит намозига Бишкек марказий майдонига ҳар йилгидан кўпроқ одам йиғилди, Ўшда эса 20 йилдан бери биринчи марта ҳайит намози шаҳар марказий майдонида ўқилди.\nЖорий йилда ҳам бишкекликлар одатдагидек ҳайит намозини ўқиш учун масжидларга эмас, Олатоғ марказий майдонига йўл олдилар. Бу ҳайитда намозхонлар сафи ўтган йиллардагига қараганда анча кўп бўлди.\nАввалги йиллари 50-60 минг одамнинг ҳайит намозини ўқишга келгани айтилган бўлса, бу йил уларнингг сони 200 мингга яқинлабди.\n- Бугун 8.30 да ҳайит намозини ўқидик. Одамлар ҳар йилгидан ҳам кўпроқ бўлди. Эшитишимиз бўйича, 200 минг мусулмон бугун намозга йиқилди. Бизнинг майдонларимиз фақат Аллоҳ йўлида намозга йиқиладиган жой сифатида, фақат яхши амаллар қилинадиган жой сифатида фойдаланилиши зарур, -деди Қирғизистон муфтийси вазифасини бажарувчи Раҳматулло ҳожи Эгамбердиев.\nҲайит намози ўқиш учун келган намозхонлардан бири Бишкек марказий майдонида 24 йилдан бери ҳайит намозлари ўқилишини айтади. Унга кўра, у пайтларда майдон намоз ўқиш учун келган одамлар учун жуда торлик қилган.\n- У пайтларда майдон жуда тор эди. Одамлар майсазор, гулзорларга кириб, намоз ўқишга мажбур бўлар эди. Худога шукурки, бу йил намоз ўқишга келган одамлар майдонга сиғиб кетди. Майдонни анча кенгайтиришган, - дейди намозхон.\nБишкек марказий майдонида ўқилган аввалги ҳайит намозларида Қирғизистон ҳукумати расмийлари ҳам иштирок этар эди. 2011 йилда президент Алмазбек Атамбаев намозхонлар билан бир сафда турган. Жорий йилда эса бу ҳолат кузатилмади. Ҳукуматнигнг олий мақом раҳбарлари бу галги намозни вилоят ва туманларда ўқишди. Масалан, президент Алмазбек Атамбаев ҳайит номозини ўзи туғилиб ўсган Аламудин туманининг Арашан қишлоғида ўқиган.\nЎш шаҳрида Қирғизистон мустақиллик эришганидан бери биринчи марта ҳайит намози Ўш шаҳар марказий майдонида ўқилди. Маълумотларга кўра, намоз ўқиш учун 15 минг одам келган. Бундан ташқари шаҳардаги 15 та катта масжидларда ҳам ҳайит намозлари ўқилган. Ўш шаҳар марказий майдонида ўқилган ҳайит намозида Қирғизистон Бош вазири Жантўра Сотиболдиев иштирок этган.


Шанба, 26 Ноябр 2016 02:01\tхарф ўлчами\nБу ҳақида Ўзбекистон Республикаси президенти лавозимини вақтинча эгаллаб турган ва айни дамда президентликка номзод Шавкат Мирзиёев сайловчилар билан бўлиб ўтган учрашувда хабар берган.\n“Бу буюк инсон ҳотирасини абадийлаштириш керак. Кўплаб ватандошларимиз бу ҳақида ташаббус билан чиқиб таклиф билдиришди. Буларга жавобан, Тошкент марказидаги катта майдонга Ислом Каримов номи берилади. Шу ернинг ўзидаёқ биринчи президентимизга ҳайкал ўрнатилади”, – дея қисқача таъкидлаб ўтди. Эслатиб ўтамиз Ўзбекистонда сайловлар шу йилнинг 4 декабрида бўлиб ўтади. « Нурсултон Назарбоев Чингизхоннинг авлоди деб эълон қилинди\tИсроил ёнғин ичида қолди »


Таниқли олим ўлимидан аввал ўзга сайёраликлар суратларини эълон қилган « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nТаниқли олим ўлимидан аввал ўзга сайёраликлар суратларини эълон қилган\n06 July 2016 - 1:12\nАмерикалик таниқли олим Бойд Бушман, АҚШда ўта маҳфий лойиҳалар амалша ошириладиган Невада штатидаги “51-ҳудуд” дея номланувчи ҳарбий базада ерга ташриф буюрган ўзга сайёраликлар борлигини эълон қилди!\nАҚШлик таниқли олим Бойд Бушман бу марказда муҳандис бўлиб ишлаган вақтида яширин равишда олган ўзга сайёраликларнинг суратларини эълон қилди. Бушман АҚШ расмийлари томонидан катъиян инкор қилинган “51-ҳудуд” марказини кўрганини ва у ерда ўзга сайёраликлар устида тадқиқотлар олиб борувчи бир гуруҳ олимлар борлигини айтди. Бойд Бушман далил сифатида у ерда олинган суратларни кўрсатган.\n“Душман бўлган ўзга сайёраликлар бор!”\nУзун бармоқлар ва пардали оёқлар соҳиби бўлган ушбу ўзга сайёраликларнинг “Quintumnia” номли бир сайёрада туғилганликларини илгари сурган Бушман, Невададаги тадқиқот олиб борган олимларнинг уларни икки гуруҳга ажратиб, бирлари ерликларга яқинроқ бўлсалар бошқалари эса душман каби муносабатда бўлишганини таъқидлашган.\nАҚШ бу борада ҳеч қандай изоҳ бермади!\n40 йилдан ортиқ экспертиза ва патентлар устида иш олиб борган Бойд Бушман Hughes Aircraft, General Dynamics, Lockheed Martin ва Texas Instruments каби ширкатларда олиб борилган муҳим тадқиқотларда иштирок этган. Бушманнинг бу эътирофларига АҚШ тарафидан ҳануз бир изоҳ берилмади.\n“АҚШ ҳукуматига хизмат қилган ўзга сайёраликлар бор”\nБушман АҚШ расмийлари томонидан қатъиян инкор килинадиган “51-ҳудуд” марказини кўрганини ва у ерда ўзга жонзодлар устида тадқиқотлар олиб борувчи бир гуруҳ олимлар борлигига шоҳид бўлганини айтади.\n“51-ҳудуд”даги ўзга сайёраликларнинг баъзилари 250 ёшда эканлигини айтган Бушман, улардан 18 тасининг АҚШ ҳукумати учун хизмат қилганини таъқидлаган.\nЯна бошқа кўплаб номлар билан аталувчи “51-ҳудуд” Америка Қўшма Штатларининг Мудофаа вазирлиги ва Ҳаво кучларига тегишли бўлиб, учоқ ва душман куролларини тафтиш, анализ ва тадқиқ қилиш маркази сифатида қўлланиладиган ер сифатида маълум. Шунингдек янги учоқларни синовдан ўтказиш ва ишлаб чиқариш мақсадида қўлланилиши ҳам айтилади. НУЖ назарияси устида иш олиб бориши билан машҳур.\n“51-ҳудуд” АҚШнинг Лас Вегас шаҳридан 153 км шимолда, Грум кўли яқинида жойлашган бўлиб, Невада синов ва Неллис Ҳаво кучларига қарашли ҳудуди билан ўраб олинган. Энг яқин яҳоли пункти шимолий чегарасида жойлашган Рейчел шаҳарчасидир. “51-ҳудуд” 76 кв км майдонда жойлашган бўлиб, унинг катталиги Коннектикут штатидан бироз кичик бўлиб, Ливандан эса каттароқдир.\n“51-ҳудуд” нима сабабдан сир тутилади?\nЛас Вегасдан 130 мил узоқликда, ташландиқ 375-Невада автомобил йўлида Mile Marker LN 29.5 манзилида, маҳаллий фермер томонилан фойдаланиладиган фақатгина битта почта қутиси бор. Black Mail Box (Қора почта қутиси, ҳозирла оқ ранг) ушбу кенг магистралдаги ягона чегара нуқтаси бўлгани учун, ўзга сайёраликларга ишонган инсонларнинг келадиган еридир. Чегаранинг бошқа тарафида бўлган “51-ҳудуд” майдонига кириш катъиян ман қилинади. “Ҳудудга кириш мумкин эмас” ва “хавфсизлик кучлари кирган одамларни ўлдириш ҳуқуқига эга” деб ёзилган катта баннерлар бор ва ҳар тарафдан хавфсизлик камералари ўрнатилган. Бу жуда маҳфий бўлган базанинг 30 мил атрофига на ердан ва на ҳаводан ҳеч қим яқинлаша олмайди.\nЖуда кучли хавфсизлик чоралари кўрилган\n“51-ҳудуд”нинг махсус хавфсизлигини Cammo Dudes деб номланувчи соқчилар таъминлайди. Чегарага яқинлашган одамларни ва транспорт воситаларини аниқ бир вақтдан сўнг огоҳлантириш ҳуқуқига эгалар. Огоҳлантиришдан сўнг чегарадан узоқлашмаган шахслар катта миқдорда жаримага тортилишади. Cammo Dudes ларнинг рутбаси йўқдир. “51-ҳудуд”нинг юқори ҳарбий рутбали соқчиларида эса чегарани бузган шахсларни ўлдириш ҳуқуқи бор. Одамлар орасида бу ҳудудда НУЖ ва ўзга сайёраликларнинг қўлга олинганлиги айтилади.


USLUBIY KO'RSATMA - TDIU\nBosh sahifa USLUBIY KO’RSATMA\nDOI НУФУЗ БЕЛГИСИМИ?\nИжтимоий тармоқларда йиртқич нашрлар ва улар билан ишлаб пул топадиган ўртакашлар тажрибасиз ёш тадқиқотчиларни сохта кўрсаткичлар билан алдаб юриши одатий хол. Шу мавзуда биз ўтган йили қалбақи импакт факторлар хақида бахс юритгандик. Шунинг учун орада бир қаллоблар томонидан ғаразли мақсадларда ишлаб чиқилган янги сохта импакт факторнинг пайдо бўлиши кўп ажаблантирмайди. Аммо, яқиндан бери ўзбек тадқиқотчиларига осон мақола чиқартириб беришни ваъда қилиб юрган телеграм каналларда интернет оламида техник бир функцияга эга бўлган унсурни ‘нуфузли базалар’дан бири сифатида кўрсатилишини кузатяпмиз. Гап DOI хақида кетяпти.\nРекламаларда DOI нуфузли база сифатида танитилиб, улардан сотиб олинган (бу телеграм каналлар орқали мақола чиқараётганларни бозордан брак мол сотиб олаётганлар билан тенглаштирса бўлади) хар бир мақолага алохида DOI рақами берилиши айтилади. DOI хақида қисқа маълумот беришдан олдин юқоридаги иддаоларда иккита катта хато, алдов борлигини таъкидлаб ўтсак: Биринчидан, DOI – бу Скопус ёки JStor-га ўхшаган база эмас; Иккинчидан, DOI хеч қанақасига нуфуз ёки сифат белгиси хам эмас.\nУнда DOI нима? Содда қилиб айтганда DOI бу интернет тармоғига ма’лум бир шаклда (илмий мақола, ма’лумотлар тўплами, ёки расмий нашрлар) жойлаштирилган матнга доимий равишда бириктирилган доимий хавола (пермалинк) хисобланади. Инглизчада ‘Digital Object Identifier’ деб очиладиган бу қисқартма номидан билиниб турганидай, интернетда нашр қилинган академик ёки расмий матнларни топишга хизмат қилади. DOI рақами URL адреси сифатида шакллантирилади ва хеч қачон ўзгармайди. Матн бир домейндан бошқасига ўтказилса хам айни DOI рақами (я’ни оригинал URL адреси) сақланиб қолади. Шунинг учун мақола ёки расмий нашр биринчи марта жойлаштирилган сайт ёпилиб кетганда мақола бошқа янги сайтга кўчирилса сиз янги сайтни адресини билишингизга хожат қолмайди, мақоланинг DOI рақами билан қайси сайтда бўлишидан қат’ий назар айни мақола матнига эришсангиз бўлади. Бу жихатлари билан албатта DOI рақами жуда функционал ахамиятга эга ва изланувчиларнинг ишини қулайлаштиради. Лекин DOI рақами ўзи ишора қиладиган матннинг сифати хақида хеч нарса айтмайди.\nDOI рақамларини ишлаб чиқарган ва DOI тизимини бошқариб турадиган ташкилот 2000-йилда тузилган International DOI Foundation (IDF – Халқаро DOI Жамғармаси) хисобланади. IDF бугунги кунда ўзининг талабларига жавоб берадиган бир қанча ташкилотлар билан хамкорлик қилиш орқали DOI тизимини ишлатиб келади. IDF билан расмий хамкорлиги бўлган ташкилотлар (масалан CROSSREF ёки DATACITE сайтлари) матнлар учун индивидуал DOI рақамлари эмиссияси билан шуғулланади. Одатда, журнал ёки бошқа нашриётлар ўзлари нашр қиладиган матнлар учун DOI рақамини CROSSREF ёки DATACITE каби ташкилотлардан моддий тўлов эвазига сотиб олишади. Масалан, CROSSREF сайтида бир матн учун DOI рақами бахоси атиги 6 Америка центидан (ўзбек сўмида 650-700 сўм) бошланади.\nКўриб турганингиздек DOI рақами мақсади тамомийла техник бўлиб, интернетда нашр қилинган академик ёки расмий матнларнинг жойлашган жойини топишга хизмат қилади. Хар қандай нашриёт ёки шахс CROSSREF ёки DATACITE каби сайтларга мурожат қилиб тўлов эвазига хар қанақа матн учун индивидуал DOI рақами сотиб олса бўлади. Ва, DOI рақамини олиш унча қиммат турмайди, олти америка центидан бир америка долларигача харажат кетиши мумкин холос. Энг асосийси, DOI рақами ўзи бириктирилган матннинг таркиби ёки сифатида хақида хеч қандай ма’лумот бермайди. Фақат ва фақат ўша матннинг бугунги кунда интернетда жойлашган ерини топиб беришга ярайди.\nДемак, ёш тадқиқотчиларга сон ва тез шухрат ва’да қилиб ўз қармоғига илинтираман деб юрган моддий ғараз пешида бўлган телеграм каналлари ўзлари таклиф қилаётган нашрларда DOI рақами мавжудлигини сифат ва нуфуз белгиси деб айтишлиги катта бир ёлғондан бошқа нарса эмас. Бундай ёлғонларга ишониб сохта журналларда сифатсиз мақола чиқариш учун пулингизни сарфлаб юрманг. Бу емаган сомсага пул тўлаш дегани. Чунки бунақа мақолалар хам сизнинг илмиы салохиятингиз ва обрўингизга, хам хамёнингизга путур етказади. Билингки, обрўли халқаро журналларнинг аксарияти мақола чоп қилмоқчи бўлган муаллифлардан хеч қанақа тўлов олмайди.\nDOI рақами, унинг қандай ишлаши ва вазифалари хақида тўлиқ ма’лумот учун мана бу манбага мурожат қилишингиз мумкин:\nWhat is a DOI? | Is it an Indicator of Quality?\nЙИРТҚИЧ ЖУРНАЛЛАРНИНГ ЗАРАРИ ХАҚИДА.\nЙиртқич журналларда мақола чиқарганлар нафақат кулгуга қолади, ўз обрўсига путур етқазиб, балки мухим қарор қабул килишда олимларга ва илмий тадқиқотлар натижаларига таянадиган кенг жамоатчиликкаям зарар етқазиши аниқ. Шундай қилиб, хозирги коронавирус пандемияси бошланганидан кейин кенг мулохазаларга сабаб бўлган, гуёки коронавирус тарқалишида 5G антенналари роли борлиги хақидаги асоссиз иддаонинг илдизлари хам айнан йиртқич журналларга бориб тақалар экан. Бу хақида қуйидаги Шимолий Каролина давлат университети (North Carolina State University) олимининг TEDx тақдимотида:\nАгар ўзингизни хурмат қилсангиз, ва/ёки ижтимоий маъсулиятга эга бўлсангиз, йиртқич нашриёт ва журналларга йуқ денг!.\nSMALL BUSINESS ECONOMICS – ТАДБИРКОРЛИК ФАНИ БЎЙИЧА ЕТАКЧИ ЖУРНАЛ.\nЙиртқич журналлардан сақланиш ва тер тўкиб эришган илмий натижаларингизни зое қилмаслик учун хақиқий нуфузли журналлар қандай ишлаши ва илгор илмий тадқиқотлар қандай олиб борилиши хақида яхши тушунчага эга бўлиш жуда мухим ахамиятга эга. Шунинг учун хам биз бу лойихамизда нафақат маълум шубхали фаолиятлар хақида сизлар билан ўртоқлашиб борамиз, балки илм жамхасида етакчи бўлган журналлар хақида хам сўз юритишга харакат қиламиз.\nТадбирколик сохасида энг етакчилардан хисобланган Small Business Economics журнали мухарририяти аъзолари томонидан яқинда бу журналда чоп этилиш учун нималарга этибор бериш хақида маслахатларини тўплаб қисқа мақола чиқарилди. Бу мақола барча қизиққанлар учун очиқ эълон қилинган (open access), яъни обуна бўлишингиз шарт эмас. Барча ёш олимларга ушбу мақолани тавсия қиламиз: https://doi.org/10.1007/s11187-021-00518-0.\nШу билан бирга, журналнинг YouTube каналидаям айнан шу мақола хақида муаллифлар билан қисқа сухбат хам эълон қилинган.\nИлму-фан ижод йўлида машаққатсиз ютуқларга эришиб бўлмайди. Шунинг учун хам осонлик ва тезликни ваъда қилувчиларга ишонманг. Хақиқий сифат ва нуфузга интилинг, йиртқичлардан йироқ бўлинг.\nЙИРТҚИЧ КОНФЕРЕНЦИЯЛАР ХАМ ФАОЛ.\nЙиртқич журналлар, конференциялар, нашриётлар халигача ёш ва тажрибаси кам тадқиқотчиларнинг пулини ўндиришга фаол харакат қилиб келмоқда. Албатта, Билл руйхати каби манбалар йиртқич нашрлардан узоқ туришга ёрдам берсада, барча йиртқичларни ягона рўйхатда қамраб олишнинг афсуски иложи йўқ. Шунинг учун хам биз бу лойихамизда ривожланган мамлакатларда ўрин олган мухокамаларни ва тажрибали олимларнинг шу масалага тегишли чиқишларини сиз билан ўртоқлашиб борамиз. Бугунги постимизда, диққатингизга 2017 йилда Aesthetic Surgery Journal журналида чоп этилган мақолани хавола этмоқчимиз.\nУшбу мақоланинг муаллифи, Федра Кресс, йиртқич конференциялар хақида гап юритади, ва уларнинг асосий белгиларини қуйидагича изохлаб беради:\n• конференция эълонлари грамматик ва синтактик хатоларга эга, умуман олганда матнлар жуда паст сифатли инглиз тилида ёзилган, бу асосий белгисидир\n• конференцияга таклиф ўта таъсирчан ва потенциал иштирокчиларнинг эгосини кўзғатадиган услубда ёзилган\n• нашриёт/журнал мухаррирлари сифатида, мавжуд бўлмаган ёки алоқадор бўлмаган олимларни кўрсатади\n• вебсайтида “under construction” (яъни «сахифа айни пайтда қурилмокда») деган сахифалар кўп булади\n• журнал ёки нашриёт олдин бирорта хам мақола еки журнал сони чоп этмаган\n• хақиқий жойлашган жойини бекитиш мақсадида ўз манзили сифатида АҚШдаги (ёки бошқа ривожланган мамлакатда) адрес кўрсатилган\n• боғланиш учун маълумот учун текин имейл хизмати (яъни gmail, hotmail, ва х.к.) кўрсатилган\n• топширилган мақолалар жуда тез муддатда (1-2 хафта ичида) кўриб чиқилиши ваъда берилган\n• нашриёт ўзини нотижорат ширкат сифатида тақдим қилган, аммо бунга хеч қандай далил келтирмаган\n• журнал номи тегишли сохада мавжуд бўлган нуфузли журнал номига ўхшаб тузилган\n• журнал ёки нашриёт энг зўр мақола ёки тадқиқот учун соврин ёки мукофот ваъда берган, аммо бу ваъдалар хеч қачон амалга оширилмайди\n• конференцияга хохлаган мавзуда мақола топширишингиз мумкинлиги иддао қилинган, хаттоки сизнинг сохангизга тегишли бўлмаса хам\nШу билан бирга, муаллиф айрим йиртқичлик фаолияти билан шуғулланувчи ташкилотларнинг рўйхатини ўз ичига олган қуйидаги жадвални тақдим қилган (конференция номига боссангиз расмий сахифаси очилади). Шуни айтимишиз керакки, мақолада бу жадвалдаги айрим ташкилотлар учун аниқ бир йилда ўтқазилган конференциялар учун хавола келтирилган. Мақола 2017 йилда чоп этилгани учун муштарийларимиз учун айнан ўша пайтдаги воқеаларнинг ахамияти паст бўлиши эхтимоли бор. Шунинг учун хам биз, тегишли хаволаларда фақат асосий домейн манзилини қолдирдик.\nЖойлашган мамлакати/худуди Номи\nХитой OAE Publishing\nКипр, Польша Global Academic Network (GAN)\nХиндистон, Руминия Conference Series LLC\nХиндистон, Руминия OMICS Group\nЯпония Global Conference on Engineering and Applied Science\nЯпония International Academy Institute (IAI)\nЯпония International Conference on Education, Psychology and Society (ICEPS)\nМалайзия, Индонезия Academic Fora\nФилиппин International Conference on Education, Psychology and Society (ICEPAS)\nТайвань Higher Education Forum (HEF)\nТайвань International Business Academics Consortium (iBAC)\nТайвань International Conference on Life Sciences and Biological Engineering (Organized by HEF)\nТайвань International Symposium on Engineering and Natural Science (ISEANS)\nТаиланд, Япония Universal Academic Cluster (UAC)\nБирлашган Араб Амирликлари International Conference on Traffic and Transportation Psychology (ICTTP) (Organized by WASET)\nБирлашган Араб Амирликлари Science Publications\nБирлашган Араб Амирликлари World Academy of Science, Engineering and Technology (WASET)\nЮқоридаги маълумотлар биз бу лойихамизда ўртоқлашиб келган фикрларни тасдиқлашига шубхамиз йўқ. Йиртқичлардан огох бўлинг, ва турли “акция” ва “реклама”ларга диққатингизни сарфламанг. Батафсил маълумот учун, Федра Кресс мақоласи билан танишишингизни сўраб қоламиз:\nCress, Phaedra (2017). “Are Predatory Conferences the Dark Side of the Open Access Movement?”, Aesthetic Surgery Journal, 37(6), pages 734–738, https://doi.org/10.1093/asj/sjw247\nAND THE NOBEL PRIZE GOES TO…!\nБир неча дақиқа олдин, Швеция пойтахтида, иқтисодиёт фани бўйича бу йилги Нобел мукофоти совриндорлари эълон қилинди. Бу мукофот, шахсан Алфред Нобел томонидан эмас, балки Швеция марказий банки томонидан таъсис этилган, ва номиям Нобел мукофоти эмас, балки Алфред Нобел хотирасига бағишланган мукофот деб юритилади. Аммо, норасмий равишда, иқтисодиёт фани бўйича Нобел мукофоти деб аталади.\nБу йилги мукофот учта АҚШли олимга берилди. Уларнинг исмлари Давид Кард, Жошуа Энгрист ва Хидо Эмбенс. Уларнинг ушбу мукофот орқали эътироф қилинган тадқиқотлари статистик маълумотларни тахлил қилишда табий экспериментлардан фойдаланишга бағишланган. Бугун эконометрика куни!\nШуни айтиб ўтиш лозимки, Жошуа Энгрист нафақат ўз тадқиқотлари билан, балки эконометрика фани бўйича ёзган методологик китоби билан хам машхур. Унинг Mastering ‘Metrics китоби дунёдаги барча иқтисодиётчи аспирантларга таниш бўлса керак.\nБу йилги Нобел мукофоти хақида батафсил Нобел кўмитаси сайтидан билиб олсангиз бўлади: https://www.nobelprize.org/. Ёки совриндорларнинг бири, Проф. Хидо Эмбенснинг ўзидан эшитинг:\nИҚТИСОДИЁТ ФАНИДАГИ НУФУЗЛИ ИЛМИЙ ЖУРНАЛЛАР ХАҚИДА.\nМуштарийларимиз орасида спортга қизиқадиганлар бўлса керак. Айниқса, миллионлар ўйини хисобланмиш футбол ишқибозлари учраса керак. Улар бизни қуйидаги гапимизни жуда яхши тушунади деб ўйламиз. Германия, Бразилия, Италия ва шулар каби терма жамоалар доим жахон чемпионатини ютавермайди, аммо қачон қараманг, улар доим фаворитлар орасида бўлади. Илмий журналларни хам шунга ўхшаш хусусияти бор. Хар бир фан сохасида, энг нуфузли журналлар доим энг юқори импакт факторларга ёки мақолани топшириш учун талаб қилинадиган энг қиммат нархга эга бўлмайди, аммо уларни барча олимлар доим энг нуфузли журналлар деб билади.\nИжтимоий тармоқларда, қаерга қараманг хамма жойда “нуфузли” журналлар реклама қилинади. Деярли барчасида юқори “импакт фактор” борлиги, кўпида ОАК рўйхатидан жой олганлиги иддао қилинади. Биз бу лойихамизда ёш, тажрибаси кам тадқиқотчиларга ёрдам бериш мақсадида, алдамчи иддаоларни, қаердадир эса йиртқичлик, фирибгарлик қилинаётганини фош этиб борамиз. Аммо, афсуски, илмий йиртқичлик бизнеси шунчалик кескин ривожланиб кеттики, бизни на вақтимиз бор барчасини ўрганишга, на қўлларимиз етарли хаммаси хақида бу лойихамизда ёритиб бориш учун.\nШунинг учун, бугунги постимизда биз иқтисодиёт фанида хақиқатдан хам нуфузли журналллар хақида гап юритамиз. Иқтисодчи олимлар орасида, бутун дунё тан оладиган “Big Five” рўйхати мавжуд, яъни илмий журналларнинг “Буюк Бешлиги”. Булар куйидагилар (журнал номига боссангиз расмий сахифасини очади):\nЖурнал номи Нашриёт ISSN ISSN Онлайн\nThe American Economic Review American Economic Association 0002-8282 0065-812X\nEconometrica Wiley-Blackwell Publishing 0012-9682 1468-0262\nJournal of Political Economy The University of Chicago Press 0022-3808 1537-534X\nThe Quarterly Journal of Economics Oxford University Press 0033-5533 1531-4650\nThe Review of Economic Studies Oxford University Press 0034-6527 1467-937X\nАгар шу бешталикда мақолангиз чоп этилса, сиз бемалол халқаро академик мехнат бозорида рақобатбардош олим деб тан олинасиз. Бу дегани энг нуфузли илмий марказлар сизнинг кетингиздан қувади дегани эмас албатта. Лекин деярли барча ОТМ ёки илмий-тадқиқот институти сизнинг хужжатларингизга жиддий назар ташлаши бешубха.\nХақиқий импакт фактор ва алдамчи импакт факторлар хақида биз июн ойида тушунтириб утган эдик. Иқтибослар сонига асосланган бу кўрсаткич дунёда кенг тарқалганига қарамай унинг жиддий камчилиглари бор, ва шу сабабли, кўп ривожланган мамлакатларда хар бир фан сохаси учун, олимлар ижтимоий фикри асосида тузилган рейтинглар мавжуд. Куйида, биз шундай бир нечта рейтинглар хақида маълумот хавола этяпмиз (номига боссангиз расмий сахифасини очади):\nРейтинг номи Эълон киладиган ташкилот Мамлакат\nABDC Journal Quality List Australian Business Deans Council Австралия\nAcademic Journal Guide Chartered Association of Business Schools Буюк Британия\nCategorization of Journals in Economics and Management Centre national de la recherche scientifique Франция\nБилингки, хеч қандай рейтинг ёки кўрсаткич 100% объектив ёки мукаммал бўлмайди. Хаммасини ўзига хос камчилиги бор. Лекин тадқиқотчи сифатида яхшини ёмондан ажрата билиш сизнинг бурчингиздир. Хақиқий нуфузга эга илмий журналларни ўқиб юришни одат қилиб олинг, ва ижтимоий тармоқлардаги “нуфузли” деб реклама қилинганлардан четроқ юринг.\nBERLIN STUDIES ҚАНДАЙ ҚИЛИБ ОАК РЎЙХАТИДАН ЎРИН ОЛГАН?\nХурматли муштарийлар! Биз қисқа ёзги таътилимиздан қайтдик, ва сизларга фойдали маълумотларни беришни давом эттирамиз.\nСизларга яна бир бор ўз позициямимизни эслатиб қўядиган бўлсак, ижтимоий тармоқларда реклама қиладиган нашриётларга биз асло ишонмаймиз. Албатта, орасида мақолаларни тақриздан ўтқазишга жиддий қарайдиган журналлар хам учраб туриши мумкин. Аммо бунинг эхтимоли деярли йўқ деб ишонамиз.\nСўнгги хафталарда Berlin Studies номли журналнинг рекламаси кескин тарқалиб кетди ва биз бу журналга бир назар ташлашга қарор қилдик.\nЮқоридаги рекламада айтилганидек, хақиқатдан хам бу журнал ОАКнинг рўйхатига киритилган. Шуни айтиб ўтиш керакки, бу журнал айнан ОАК рўйхатининг сўнгги вариантида, яъни (янглишмасак) 2019 йилда тасдиқланган рўйхатида, мавжуд. Шу сахифамизнинг энг тагида бу ОАК рўйхати хавола этилган. Шуниси қизиқарлики, ОАК рўйхатида бу журналнинг номи берилганида, журнал номининг олдида негадир 2016 деган ёзув бор. Бу нимани англатади, биз билмаймиз.\nЭнг аввало, биз журналнинг сайтини кириб кўрдик (http://berlinstudies.de/), ва журнал хақидаги маълумотлар билан танишиб чиқдик. Назаримизда, журнал сайтининг дизайни жуда содда тузилган, берилган маълумотлар хам жуда юқори даражадаги инглиз тилида ёзилган деб айтолмаймиз. Масалан, журнал қабул қиладиган тадқиқот сохалари ичида “илмий фанлар” хам бор экан (scientific sciences). Ундан ташқари, “полистирол фанлариям” (polystyrene sciences) бор экан. Буни қандай тушуниш кераклиги бизга қоронғу.\nЖурналнинг чоп этилган сонларини кўриб чиқамиз десак, биринчи сон жорий йилнинг май ойида чоп этилганини курдик. Ва албатта, ундай бўлса қандай қилиб бу журнал ОАК томонидан 2019 йилда эълон қилинган журналлар рўйхатига кирган деган савол пайдо булди. Афсуски, Berlin Studies 5 ойдан бери чиқаётган бўлсада, у ерда мақола чоп этадиган муаллифлар ичида Узбекистонликларнинг улуши 80-90 фоизни ташкил этадиганга ўхшайди. Журналнинг айрим сонларида, муаллифларга қарасангиз фақатгина ўзбек исмларни кўрасиз. Бу хам йиртқичлик аломатларидан бири деб хособланади.\nBerlin Studies сайтида Ўзбекистонлик мутахассислардан ташқари хорижий олимларнинг мақолаларини хам курамиз. Фақат, ривожланган мамлакатлардаги муаллифлар томонидан ёзилган мақолани очаман десангиз, Berlin Studies сайти у мақолани сиздан бекитади. Аммо гуглда қидирсангиз, худди ўша мақола бошқа хорижий журналда чоп этилганини кўрасиз. Бунинг сабаби нимада экан?\nОАК рўйхатида бу журнал Finckenstein & Salmuth Verlags-Gesellschaft m.b.H. номли нашриёт томонидан чоп этилиши айтилган, журнал сайтида эса ундай маълумот бизга учрамади. Шунинг учун, балки олдинги йилларда чиққан сонлари бошқа нашриёт сайтида бордир деган фикр билан биз журналнинг тарихини ўрганиш учун унинг ISSN рақами орқали қуйидаги маълумотни топдик. Кўриб турипсизки, бу журналнинг энг биринчи сони 2021 йилнинг 10 май кунида чоп этилган.\nБалки ISSN рақами ўзгаргандир, агар нашриёт ўзгарган бўлса деб, биз бу журналнинг номини оддий гугл қидирув орқали хам излаб кўрдик, аммо 2020 йилнинг охиригача хеч қандай маъноли нарса топмадик. Ушбу вазият бизда бу журналнинг асли сифати хақида шубха билан бирга бунинг орқасида фирибгарлар тургани хақида гумон туғдирди.\nЖурналнинг сифатига объектив бахо бераман десангиз, албатта ўзингиз бир неча мақоласини синчиклаб ўрганиб чиққанингиздагина била оласиз. Аммо, вақт кам шароитида, мухаррирлар кимлигини ўрганиб чиқсангиз, журнал сифати хақида қисман бўлсаям қандайдир тушунчага эга бўлишингиз мумкин. Зеро, ўзини хурмат қиладиган олим, фирибгарликка ёки сифати шубхали лойихага қўл урмайди, чунки тадқиқодчининг энг қадрли неъмати бу унинг академик обрўсидир. Шундай қилиб биз ушбу журналнинг Editorial Board сахифасида мана бу инсонларнинг суратлари ва исмларини келтирилганига гувох бўлдик.\nОдатда, мухаррирлар кенгаши хақида маълумот берилганда, уларнинг қаерда ишлаши ва қайси сохада тадқиқот олиб борилиши хам айтиб ўтилади. Бу ерда эса, расм билан исмдан бошка нарса йўқ. Бу инсонлар хақида кўпрок маълумотга эга бўлиш мақсадида, биз гугл орқали уларни излашга тушдик. Куйидаги маълумотларни аниқлаш учун бизда 3-4 дақиқадан кўп вақт кетмади.\nTemme D. исми остида келтирилган кимса аслида Австралияда истиқомад қилувчи Sergio de Paula исмли фотосуратчи экан:\nRoer D. исмли акамиз эса тадбиркор экан. У Pixabay компанияси асосчиларидан бири, Германиялик Hans Braxmeier экан.\nSauerwein M. эса хам Berlin Studies журналининг мухаририга ўхшамаяпти. Аммо бу инсоннинг (исми Joey DeGrandis) эслаб қолиш қобилияти ўта кучли экан. У хақида машхур Time журнали мақола хам чиқарган экан (https://time.com/5045521/highly-superior-autobiographical-memory-hsam/).\nWeiss Y. исмли одам эса молия бозорларида фаолият юритадиган йирик компания, Morgan Stanley, ходими Andrew Sheets бўлиб чиқди.\nШу билан биз барча суриштирувимизни тўхтатишга қарор қилдик. Энди бизда журналининг йиртқичлиги хақида хеч қандай шубха қолмади ва сизга қайта-қайта эслатишдан чарчамаймиз – ижтимоий тармоқларда реклама қилинган журналлардан йироқ бўлинг, чунки уларнинг орасида хақиқатдан хам нуфузли журнал топишингиз эхтимоли деярли нольга тенг. Шунинг учун хам, кучингиз ва вақтингизни фойдалирок тарзда сарфлашингизни тилаб қоламиз.\nЖУРНАЛНИНГ НОМИДА ГАРВАРД БЎЛСАЯМ ИШОНМАНГ!\nХурматли муштарийлар, йиртқич журналлар жуда кўп ва биз барчасини фош эта олмаймиз чунки бизда, очиғини айтганда, унга вақтимиз йук. Лекин, ёш тадқиқодчилар учун ёрдам беришга дойим харакат қиламиз. Шу боис, куни кеча бир нечта телеграм каналларда мана бу эълонни курдик:\nЖурнал номида Гарвард университетига иқтибос борлиги ёш тадқиқодчиларни чалкаштириши турган гап. Аммо оддий Гугл қидирув қилиб кўрсангиз, бир зумда хамма нарса ойдин бўлади. Бу журнал “INTERNATIONAL AGENCY FOR DEVELOPMENT OF CULTURE, EDUCATION AND SCIENCE” номли ташкилот томонидан нашр этилар экан ва Гарвард университетига хеч қандай алоқаси йўқ. Номига қараганда, бу ширкат маданият, таълим ва фан сохасида халқаро фаолият олиб борадиган ташкилотга ўхшайди. Аммо бу нашриёт нафақат машхур Билл рўйхатидан ўрин олган (https://beallslist.net/), балки уни кўплаб нуфузли олий таълим муассасалари фирибгар деб эълон хам қилган. Биз барча топган маълумотларни таржима қилиб ўтиришга афсуски имкониятимиз йўқ, аммо қуйида бир нечта университетлар томонидан қилинган чикишларни илова қиляпмиз:\nЧикаго Университети (АКШ): https://www.journals.uchicago.edu/journals/aje/prevent-fraud\nАделаида Университети (Австралия): https://blogs.adelaide.edu.au/researchbulletin/2017/08/22/alert-issued-for-predatory-publisher-iadces-international-agency-for-development-of-culture-education-and-science/\nМакМастер Университети (Канада): https://ecf.humanities.mcmaster.ca/2020/10/22/unauthorized-submission-portals/\nЮқоридаги Билл рўйхати сахифасида берилган маълумот орқали нашриёт cайтига (https://www.iadces.com/) кириб кўрсангиз контент даражаси жуда сустлигини кўрасиз, яъни тадқиқодчиларга керакли ва илмий нашриётлар одатда берадигaн маълумот жуда кам. Ундан ташқари, уларнинг вебсайтидаги айрим матнларнинг умуман бир бирига алоқаси йўқ. Вебсайт яратилиши тугатилмаган гўё.\nБош сахифанинг энг пастида богланиш учун малумот сифатида умуман нашриёт ёки маданият сохасига оид ширкатнинг номига ўхшамайдиган info@contact-restaurant.com ва sales@contact-restaurant.com электрон почта манзиллари берилган. Шу билан бирга худди шу жойда берилган “654 Charack Road Bloomington, IN 47408” манзилини Гугл хариталарида изласангиз бундай жой мавжуд эмас деган натижа чиқяпти.\nЭнг ачинарлиси, ОАК рўйхатида бу журнал илмий диссертациялар асосий илмий натижаларини чоп этиш тавсия этилган журнал сифатида берилган (44чи бет). Умид қиламизки, ОАК ўз журналлар рўйхатини тузиш сиёсатини қайта кўриб чиқади. Унгача барчангизни огох булишга чақирамиз. Хеч қачон ижтимоий тармоқларда агрессив маркетинг қиладиган журнал ва нашриётга ишонманг, ва турли ўртакашлар билан хамкорлик қилманг.\nХАҚИҚИЙ ИМПАКТ ФАКТОРЛАРДАН ХАБАРДОР БЎЛИНГ!\nИлгари ёзганимиздек, ривожланган дунёда илмий журналларнинг импакт фактори деб Clarivate Analytics томонидан хар йил ёзда эълон килинадиган Journal Citation Report (JCR) деб номланган хужжатдаги кўрсаткичлар назарда тутилади. Бошқа импакт фактор деб аталган ёки шунга яқин ном берилган кўрсаткичларнинг (деярли) барчаси ишончсиз, алдамчи ва ғирром хисобланади.\nБу йилда чоп этилган JCRдаги импакт факторларни айрим ташаббускор кимсалар очик сахифаларга жойлашни бошлабди. Бу маълумотларга эга бўлиш ёш олимларга жуда мухим бўлишига қарамай, биз буларни бу сайтимизда жойлаштиришдан бош тортяпмиз, чунки JCRдан фойдаланиш учун обуна талаб этилади ва биз тегишли копирайт масалалар хақида тўлиқ маълумотларга эга эмасмиз.\nАммо, очиқ манбаларда жойлаштирилган маълумотларга куийда иқтибос тақдим қиламиз:\nJournal Impact Factor List 2021 – JCR, Web Of Science (PDF, XLS)\nАлбатта, бу Clarivate Analytics-гa тегишли бўлмаган норасмий манба. Шунинг учун хам, биз ўзимиз билган бир нечта жуда нуфузли журналларнинг сахифаларига кириб сўнгги импакт факторлари билан танишдик.\nШу асосида, юқоридаги манбада келтирилган импакт факторлар хақиқатга оидга ўхшаяпти. Шунинг учун норасмий маълумот сифатида фойдаланса бўлади деган фикрдамиз.\nШУБҲАЛИ НАШРИЁТ: SCIENTIFIC & ACADEMIC PUBLISHING.\nСўнгги пайтларда, илмий мақола чоп этиш буйича маълумот ва ёрдам таклиф этадиган Телеграм каналлар кўпайиб кетган. Яқинда қуйидаги эълонга кўзимиз тушди ва биз дарров ёш олимларни алданиб қолинишининг олдини олиш мақсадида бу нашриётнинг айрим хусусиятлари ҳақида ойдинлик киритишга қарор килдик. Эътибор берсангиз, бу эълонда Scientific & Academic Publishing (SAP) томонидан нашр этиладиган журналлар ОАК томонидан тан олиниши иддао қилинган:\nЭнг аввало интернет орқали дунё олимлари орасида бу нашриёт қандай баҳоланиши ва нима гаплар юриши билан қизиқдик ва қарабсизки SAP нашриёти predatoryjournals.com сайтида йиртқич нашрлар рўйхатга киритилганини кўрдик. Бунинг ўзи барча олимлар учун бу нашрдан узоқ юриш кераклигини англатади.\nGoogle орқали қидирув бериб Стев Брезгов томонидан ёзилган, ва 29 Май 2019 й. Scholarlyoa.com сайтида эълон килинган, қисқа мақолага дуч келдик. Қуйида ушбу мақоланинг тўлиқ мазмунини ўзбек тилида сизга ҳавола этамиз, оригинали билан эса ушбу сайтда танишишингиз мумкин: https://scholarlyoa.com/new-publisher-scientific-academic-publishing/\n“Шубхали ноширлар рўйхатига киритилган сўнгги кўшимчалардан бири Scientific & Academic Publishing. Ушбу ношир Калифорниянинг Роузмид (Rosemead) шаҳридан эканликларини даъво қилмоқда, аммо Гугл Хариталардаги манзилга қарасам, у икки томонда парклар билан кесишган жойни курсатади.\nУшбу нашриёт 133та журнал номларини тақдим этади, барчаси STM соҳасида. Журнал номларининг аксарияти “Америка” ёки “Ҳалкаро” сўзлари билан бошланади. Уларнинг бир нечтасида ҳали ҳеч қандай контент йўқ ва уларнинг кўпчилиги бош муҳаррирлар ва таҳрир кенгаши аъзоларини изламоқда. Сайтнинг “Сўнгги янгиликлар” саҳифасида “SAP 2011-йил 8-майда ташкил этилган” деб ёзилган.\nБаннердан “Китоблар” ҳаволасида рўйхатланган ҳеч қандай китоблар мавжуд эмас, аммо у ердаги матнни ўқисангиз ношир ўзининг аслини билдириб қўйганга ўхшайди. Унда шундай дейилган: “Биз сизларни, барча муаллифларни, қимматбахо китоб қўлёзмаларингизни бизга топширишингизни чин дилдан кутиб қоламиз, ва сизнинг талабларингиз асосида сизнинг кўникишингизга хизмат қилиш учун асарларингизни нашр этилиши учун қўлимиздан келганича ёрдам берамиз”.\nБу, албатта Open Access илмий ва академик нашр ниқоби остида, муаллиф тўлови билан ҳар қандай нарсани чоп этадиган нашриёт томонидан айтиладиган гапга ўхшайди.\nБу нашриёт спам электрон почта хабарларини юбориб, мақола топширишга чорламоқда. Мана менга юборилган нарса:\nУшбу хат АҚШдаги Scientific & Academic Publishing томонидан юбориляпти. Сизнинг малумотларингизни Condensed Matter журналидан олдик, ва хурсандчилик билан журналимиз муҳарририяти номидан сизга саломлар йўллаймиз.\nБиз сизнинг “…” номли мақолангиз абстракти билан танишиб чиқдик ва уни муҳаррирларимизга тавсия қилмоқчимиз. Агар бизнинг журналларимизга қизиқиш билдирсангиз ва уларда мақола чоп этмоқчи бўлсангиз, илтимос мақолангизни кенгайтириб ва сўнги илмий натижаларингиз ҳакида ёзиб онлайн мақола топшириш тизими орқали топширинг. Топширилган барча мақолалар чоп этиш учун кўриб чиқилади.”\nМактуб норасмий стилда ва сифатсиз ёзилган. Муаллифларнинг бошқа жойларда чоп этиб бўлинган мақолаларини қайтадан чоп этишга таклиф қилаётганга ўхшайди. SAP мақола ва муаллиф ҳақидаги маълумотларини ҳаққоний журнал веб-сайтларидан териб олиш билан шуғулланадиганга ўхшайди.\nЎз сайтида чоп этиш учун тўловлар ҳақида сўз юритилмайди (агар баъзи бир конференсия материаллари учун тўловлардан воз кечилади деганини инобатга олмасак), шунинг учун ношир тўлов масаласини мақолангиз қабул қилинмагунча кўтармаса керак деб ўйлайман, яъни сиз аллақачон вақту кучингизни мақолани таёрлаб топширишга сарфлаб бўлганингиздан кейингина, қабул қилинганингиздан кейингина сизга бу талабини ошкор қилса керак (улар томонидан тақризу шарҳлар бўлиши ҳам шубҳа остида).\nСайтининг аксарияти иборавий инглиз тилида ёзилган, факат вақти-вақти билан сирпанишлар мавжуд. Бироқ, 2011 йил 15 августдаги Янгиликлар бўлимида шундай дейилган:\n“SAP ташкил этилиши илмий жамиятнинг кучли таъсирига сабаб бўлди. Хозирги кунда SAP журналларининг таҳририят кенгашида ҳалқаро миқёсда тан олинган 1000 дан зиёд муҳаррир хизмат қилмокда. Илмий жамиятга янада яхшироқ хизмат қилиш учун SAP қобилиятли академикларни ўз сафига таклиф қилади. “\nСўнгги иборадан ташқари, баёнот ёлгон ва нотўғри. Аммо, уларга бунинг аҳамияти йўққа ўхшайди.”\nСтев Брезговнинг мақоласини ўқигандан кейин ўзимиз ҳам бу нашриётнинг сайти билан (http://www.sapub.org/journal/index.aspx) яқинроқ танишиб чиқишга қарор қилдик. Брезгов 2019 йилда айтиб ўтган нашриётнинг муаллифларга чақириғи ҳозир ҳам сайтда турганини кўрса бўлади:\nМанзили сифатида 1200 Rosemead Blvd, STE D #105, Rosemead, CA, 91731, USA кўрсатилган, аммо Гугл Харитасида қидирсак, ҳақиқатдан хам ҳеч қандай бино чиқмаяпти. Аксинча, манзилида “STE D #105” қисмини тушириб юборган ҳолда, катта йўлдаги (Rosemead Boulevard) энг яқин бинодан камида ярим километрлик масофадаги бир нуқтани кўрсатяпти:\nКейинги босқичда биз SAP нашриётиниг сайтида курсатилган Фейсбук, Твиттер ва Линкдин тармоқларидаги фаолиятлари билан қизиқиб кўрдик. Фейсбук ва Твиттерда бу нашриёт сўнгги марта 2011-2012 йилларда фаол булган. Линкдинда эса охирга марта 10 ой олдин, ундан олдин эса 3 йил олдин пост қилган (яъни 2-3 йилда 1 марта). Қилинган постлар хам кўпроқ нишонли маркетинг, троллик харакатига ўхшайди:\nБиз 5 дақиқа ичида оддий Гугл қидируви орқали топган маълумотларимиз, шахсан биз учун SAP сифати ва нияти ҳақида шубҳаланиш учун етарлича асос яратди. Шунинг учун, биз cизни хам бу нашриёт билан алоқадор шахслару ташкилотлардан огох бўлишингизга чақирамиз.\nЎҒИРЛАНГАН ЖУРНАЛЛАР ВА ANNALS OF THE ROMANIAN SOCIETY FOR CELL BIOLOGY ҲАҚИДА.\nСўнгги 20-30 йил мобайнида илмий нашриётларнинг жаҳон харитасида янги воқелик вужудга келди. Бир томондан, интернет технологиялари ривожланган сари журнал нашр қилишда Open Access модели ривож топди. Шу билан бир пайтнинг ўзида, ривожланаётган мамлакатлардаги илмий фаолиятга тегишли ислоҳотлар натижасида илмий мақолаларни хорижий нашрларда чоп этиш учун талаб кескин ошиб кетди. Бу вазиятдан фойдаланиб, ривожланаётган мамлакатлардаги тадқиқотчиларнинг пулини ундириш ниятида илмий фирибгарлик билан шуғулланишнинг турли шакллари кўпайиб кетди. Афсус, бу баъло бизнинг мамлакатимизни нафақат четлаб ўтмади, балки хозирги кунда Ўзбекистон йиртқич журналларда мақола чиқариш бўйича айрим кўрсаткичлар бўйича пешқадамлик қилмокда ва буни бутун дунё кузатиб турибди.\nШу муносабат билан, сизнинг диққатингизга Россиялик тадқиқотчи Анна Абалкина томонидан ўғирланган журналлар (hijacked journals) ҳодисалари бўйича ўтказилган суриштирув натижаларини ҳавола қилмоқчимиз. Биз бу мақоладаги маълумотларни сизга қисқа тарзда етказамиз. Тўлиқ матнни эса, сиз қуйидаги саҳифада инглиз тилида ўқишингиз мумкин:\nДиссернет порталида Анна Абалкинанинг шу мавзуга оид мақоласи рус тилида хам эълон килинган:\nМақола мазмунини келтиришдан олдин сизга иккита маълумотни келтириб ўтмоқчимиз.\n1. Ўғирланган журнал (hijacked journal) тушунчаси ҳақида.\nЎғирланган журналлар ҳақиқатда ҳам мавжуд бўлган машру ва обрўли журналларнинг номини, ISSN рақами ва бошқа маълумотларини қўлланиб очилган сохта ёки дупликат журналлар ҳисобланади. Бундай журналларни очишдан асосий мақсад тадқиқотчиларга тўлов орқали жуда тез муддатда илмий мақола чоп этиш имконини сотиш орқали пул ишлаб олиш бўлади. Ўғирланган журналларга нисбатан клонланган журналлар (cloned journals) ибораси ҳам ишлатилади. Бу мавзу ҳақида қуйидаги ҳаволада батафсил ўқишингиз мумкин:\n2. Retraction Watch сайти ҳақида\nRetraction Watch сайти 2010 йилдан бери илмий нашрлар дунёсида шаффофликни ошириш мақсадида жиддий хатолар ёки атайин қилинган илмий сохтакорликлар туфайли чақириб олинган мақолалар (retracted papers) билан бирга ўғирланган журналлар, йиртқич нашрлар ва бошқа мавзуларни ёритиб келаётган сайт ҳисобланади. Сайтнинг асосчилари тиббиёт журналистикаси соҳасида нуфузли мутахассислар Иван Оранский ва Адам Маркус.\nЭнди эса Анна Албакинанинг мақоласи мазмуни билан танишинг:\n“Журнал ўғирлаш, Скопус ва Элсевирнинг заифликларидан фойдаланиб ўзини ҳақиқатда олдиндан мавжуд бўлган журналга ўхшатиб тақдимот қилишдан иборат. Муаммо Скопусда журналларни саралаш жараёнида кўпроқ сунъий интеллекга таянилиб инсон онги қатнашиш даражаси етарлича эмаслиги ва асосий меҳнат автоматлашган жараёнларга юклангани бўлса керак. Шундай қилиб журнал ўғрилари мавжуд журналларнинг ISSN ва бошқа мета-маълумотларини ўгирлаб ўзлаштириб олишади ва бундан бехабар муаллифларга агрессив маркетинг қилиш орқали фаолият кўрсатишади. Натижада, Скопус ҳеч нарсадан хабари йўқ ҳолда мақолаларни индекслаётган пайтда, фирибгарлар миллионлар доллар ишлаб қолади.\nКелинг шундай бир ўғирланган журнал – Annals of the Romanian Society for Cell Biology – мисолини кўриб чиқсак. Бизни қизиқишимиз авваламбор журнал вебсайтини таҳлил қилишга ундади ва баъзи қизиқарли жиҳатларни очиб берди. Биринчидан, гарчи журналнинг ҳақиқий версияси кўп йиллар давомида фаолият юритган ва 2009 йилдан бери Скопус томонидан қамраб олинган бўлсада, домен номи фақатгина 2020 йил октябр ойида номаълум шахслар томонидан рўйхатдан ўтказилибди. Иккинчидан, ISSN порталига кўра машру ҳақиқий журнал (ISSN 1583-6258) фақат босма шаклда чоп этиб келинган (яъни расмий вебсайтга эга бўлмаган ва электрон шаклда ҳам чоп этилмаган). Бу каби расмий веб саҳифаларга эга бўлмаган журналларни ўгирлаш жуда одатий ҳолдир. Учинчидан, ушбу журнал тўлов амалга оширилгандан сўнг 30 кун ичида мақолани чоп этишни ваъда қилмокда. Ўғирланган журналлар одатда бирон бир тақриз ёки сифат назоратини тақдим этмайди ва тез нашр этилишини кафолатлайди. Ва ниҳоят, ўғирланган журналлар одатда ҳақиқий журналларнинг архивларини ўз сайтида нусхасини яратмайди ва аллақачон нашр этилган матнларни қайта ишлай олмайди ёки архивга кириш учун тўлов деворини ўрнатади. Ушбу ўғирланган журналда эса эски йилларда чиққан мақолаларни ўқимоқчи бўлсангиз сиздан имейл оркали мурожаат қилишинигиз сўралади.\nШунингдек, ҳақиқий журналнинг Скопусдаги маълумотлари ҳам клонланган журналга ҳавола бериш орқали путур еткизилган. Энг асосийси, ўғирланган журналнинг таркиби Скопусга жойлаштириб улгирилган: шу йилнинг июнь ойидаги маълумотга кўра Скопус 2021 йилда ушбу ўғирланган журналда чоп этилган 3200-га яқин мақолани индексация қилган (қиёслаш учун, олдинги беш йил ичида бу журналдан йилига 100-дан кам мақола Скопусга жойлаштирилган). Бир неча ой ичида нашр этилган бундай кўп сонли мақолалар жуда агрессив маркетинг билан бирга, эҳтимол, халкаро журналларда тезкор нашр этишни таклиф қиладиган ўртакаш компанияларнинг иштирокини ҳам англатади.\nҚуйидаги расмда ушбу клонланган журналнинг муаллифлари асосан ривожланаётган мамлакатлар Ҳиндистон, Ўзбекистон ва Эрондан келиб чиққанини кўрамиз:\nШундай қилиб, журнал ўғирлаш кўп миллион долларлик бизнесга айланганига гувоҳ бўламиз. Annals of the Romanian Society for Cell Biology ҳар бир мақола учун 14700 Ҳиндистон рупиясида нарх белгилайди (тахминан 200 АҚШ долларига тенг) ва 2021 йилни ўзида аллақачон 5000дан ортик мақола чиқарган.\nШахсан мен ушбу ўғирланган журналнинг қонуний ноширини топа олмадим, аммо журналнинг ҳақиқий версиясини нашр қилиб келган Vasile Goldis Western University of Arad билан боғланганимда, улар ушбу журнални нашр қилмай қўйганини тасдиқладилар.\nУшбу ўғирланган журналда яна бир ажойиб тафсилот мавжуд. Унинг бош муҳаррири сифатида – Wageningen University & Research вакили Рён Оелен деган шахс берилган. Айтишим мумкинки, бу Оелен деган шахс мавжуд эмас. Аммо унинг исмини Интернетдан қидириб кўрсам, у шу пайтнинг ўзида бошқа ўғирланган журнал Converter (муҳандисликка ихтисослашган) журналининг бош муҳаррири этиб ҳам кўрсатилган. Мен бу журналнинг ношири сифатида курсатилган Faversham House Group Ltd. билан боғландим, аммо ҳеч қандай жавоб ола олмадим.\nБунақа журнал ўғирлашлар ҳақида кимдир “хечқиси йўқ, бўлиб туради” дейиши мумкин, аммо айрим мамлакатларда чоп этилган илмий мақолалар ичида легитим илмий мазмунга эга бўлмаган мақолаларнинг сони ҳайратга солади. Масалан, Скопусда 2021 йил ичида Ўзбекистонлик муаллифлар томонидан чоп этилган мақолалар орасида шубҳали контент миқдори 41,5% ташкил килади. Эронда бу улуш 8,4%; Ҳиндистонда 1,5%.\nБу ҳолатда энг ачинарли ва ташвишга солувчи жиҳат шундаки ушбу журналларнинг кўпи Скопусда ҳалигачаям индексланиб келади. Улар албатта зудлик билан олиб ташланиши керак, аммо олимларнинг ўзлари ҳам эҳтиёткорлик билан ҳаракат қилишлари ва огоҳ бўлишлари керак.”\nБизнинг фикримиз бўйича Анна Албакина мақоласининг бош мавзуси бўлган бу журнал яқин келажакда Скопусдан чиқариб юборилади. Ўтган йили Ўзбекистонлик муаллифлар томонидан бу журналда 452-та мақола чиқарилган. Ачинарлиси шундаки, охирги бир ярим йил ичида (2020 ва 2021 йилларда), Ўзбекистонликлар бу журналда 1000-га яқин мақола чиқарган. Бу дегани бу бечора олимларимизнинг 200 минг АҚШ долларлик маблағлари куйиб кетди дегани.\nҚуйида кўрилганидек Annals of the Romanian Society for Cell Biology журнали ўзбек тадқиқотчилар орасида агрессив шаклда реклама юргизиб келган. Рекламани синчковлик билан ўргансангиз Анна Абалкина ва бошқа тадқиқотчилар ошкора қилиб берган ўғирланган журнал белгиларини (тўлов эвазига тез муддатда мақола чоп қилиш, сохта вебсайтга хавола, в.б.) яққол кўриш мумкин:\nШунинг учун, биз сизни бундай сохта ва йиртқич журналлардан огоҳ булишга чақирамиз. Сизга тез муддатда хорижий журналларда мақола чиқариб беришда ёрдам таклиф қиладиган ўртакаш шахс ёки ширткатларга ишониб юрманг.\nЙИРТҚИЧ ЖУРНАЛЛАРНИ ҚАНДАЙ ТАНИБ ОЛСА БЎЛАДИ?\nЙиртқич журналлар феномени анчадан бери дунё олимларини, илмий тадқиқот муассасалари ва олий таълим тизими вакилларини безовта қилиб келаяпти. Йиртқич нашрлар муаммоси жуда кенг тарқалиб кетаётгани учун, олимлар айнан шу йиртқич журналларни ўзига хос аломат ва белгилари нимадан иборат эканлигини синчковлик билан ўрганиб чиқишмоқда. Шундай тадқиқотларга мисол сифатида Larissa Shamseer ва ҳаммуаллифларининг 2017 йилда ёки Agnes Grudniewic ва ҳаммуаллифларининг 2019 йилда нашр қилган мақолаларини кўрсатиб ўтса бўлади.\nShamseer et al. (2017) 300-га яқин журналларни ўрганиб чиқишган ва бу журналлардан 93-тасини Beall рўйхатига кирган журналлар, 99-таси Open Access журналлар, 100-таси анъанавий (обуна тўлови бор) журналлар ташкил қилган. Таҳлилларга кўра, муаллифлар йиртқич журналларга хос бўлган 13-та белги ва хусусиятни аниқлаб чиқишган:\nЖурналнинг қамровига ўз сохасидан узоқ соха ва мавзулар кириб кетади. (Масалан, Shamseer ва ҳаммуаллифлари ўрганиб чиққан био-тиббиёт соҳасидаги журналлардан йиртқич журналлар био-тиббиётга алоқаси бўлмаган мавзуларда ҳам мақолалар чоп қилиб келишган).\nЖурнал вебсайтида грамматик ва синтактик хатолар мавжуд.\nСайтдаги расм ва тасвирларнинг сифати паст бўлади ва кўпинча бу расм ва тасвирлар аслида мавжуд бўлмаган сохта воқеликни яратишга ҳаракат қилади ва, ҳаттоки, бу расм ва тасвирлар тегишли изнсиз қўлланиб келинади.\nВебсайт контенти журналларнинг одатий муштарийси бўлган ўқувчиларга эмас, балки муаллифларга мўлжаллаб тузилган бўлади.\nЖурналнинг сифат кўрсаткичи тарзида Index Copernicus’га асосий урғу берилган.\nЧоп қилиш учун жўнатилган мақолаларнинг кўриб чиқилиши ва тақриздан ўтиш жараёни ҳақида аниқ маълумотлар берилмаган.\nЧоп қилиш учун мақолалар электрон почта орқали юборилиши талаб қилинган.\nМақолаларни тез муддатда чоп қилиш ваъда қилинган.\nЧоп этилган мақолаларни чақириб олиш сиёсати (retraction policy) ҳақида ҳеч нарса айтилмаган.\nЖурналдаги материалларни рақамли архивлаштириш ҳақида ҳеч қандай маълумот берилмаган.\nМақолани кўриб чиқиш ва чоп қилиш учун нисбата арзон нархлар белгиланган (150 USD атрофида).\nOpen Access статусини даъво қилган журналлар ёки мақола ҳақларини ўзида сақлаб қолган ёки муаллифлик ҳуқуқи ҳақида аниқлик киритмаган.\nЖурнал билан боғланиш учун журнал серверига тегишли бўлмаган электрон манзиллар кўрсатилган ва одатда бу манзиллар корпоратив бўлмаган оммабоп электрон манзиллар бўлади (масалан @gmail.com, @yahoo.com каби адреслар).\nGrudniewic et al. (2019) мақоласи яна ҳам қамровлик тадқиқотга таяниб йиртқич нашрлар таърифини илгари сурган. Бу таърифни ишлаб чиқиш учун 10-та давлатдан келган нуфузли олимлар ва илғор нашриётлар вакилларидан ташкил топган 43-та иштирокчи ўртасида жиддий баҳс ва мунозалар юритилган ва шу илмий мунозаралар натижасида қуйидаги йиртқич журнал ва нашрлар таърифи берилган:\n“Йиртқич журналлар ва нашрлар илмий тадқиқот сифатидан кўра ўзининг шахсий (моддий ва молиявий) фойдасини устун қўядиган муассалар бўлиб уларнинг асосий белгилари инсонларга ёлғон ёки адаштирувчи маълумот бериш, илм дунёсида тан олинган асосий муҳаррирлик ва нашр қоидаларидан ташқарига чиқиб кетиш, шаффофликнинг етишмаслиги ва агрессив маркетинг усулларига таяниш ҳисобланади.”\nШуни айтиб утиш керакки, Shamseer et.al. (2017) ёки Grudniewic et.al. (2019) каби тадқиқотлар тиббиёт ёки психология каби маълум бир сохаларга эътибор қаратган. Шундай бўлсада бу мақолаларда кўрсатиб ўтилган йиртқич журнал таърифлари ва белгиларини бошқа сохаларда ҳам борган сари тез учратиб бормоқдамиз. Шунинг учун ҳам биз олдинги постда айтиб ўтганимиздек сохта импакт-факторларга таяниб муаллифларни ўзларига чорлаётган йиртқич журналлардан огоҳ бўлишга ва бундай йиртқич журналлардан узоқ юришга чақирамиз. Бундай йиртқич нашрларнинг асосий мақсади пулингизни олиш. Шунинг учун ҳам уларнинг қилмишлари оддий фирибгар-тадбиркорликка ўхшайди. Айримлари жуда уддабурон бўлиб, муаллифларни алдаб, уларга сохта кўрсаткичларни сотиб пулини ундиришнинг янги усулларни ўйлаб топишади.\nАгар келажакда жиддий тадқиқотчи олим бўлишни мақсад қилган бўлсангиз, мақолангиз деярли тайёр бўлиб чоп қилиш учун журнал танлаш вақти келганида сизнинг олдингиздаги вазифа қуйидаги мажозий мисолдаги каби ҳақиқий ва сохта маҳсулотни бир биридан ажратиб олишдан иборат бўлади:\nШунинг учун ҳам билингки агар журнал молиявий фойда томонини ёки мақолангизни жуда тез муддатда чоп қилиб беришни реклама қилаётган бўлса, бу журналнинг йиртқич журнал бўлиш эҳтимоли жуда юқори. Эҳтиёт бўлинг!\nA. Grudniewicz et al. (2019). “Predatory journals: No definition, no defence”, Nature, 576(7786):210-212, doi: 10.1038/d41586-019-03759-y\nL. Shamseer et.al. (2017). “Potential predatory and legitimate biomedical journals: Can you tell the difference? A cross-sectional comparison”, BMC Medicine, 15(28), doi: 10.1186/s12916-017-0785-9\nИМПАКТ ФАКТОР ҲАҚИДА\nҲозирги кунларда шубҳали нашрларнинг фаоллиги кескин ошиб кетмоқда. Афсуски, тажрибасиз ёш тадқиқотчилар шундай йиртқич журналларнинг ўлжасига айланиб қолмоқда. Бундай тадқиқотчилар орасида Ўзбекистонлик олимлар ҳам талайгина. Масалан, 2020 йилда Ўзбекистонлик олим ва тадқиқотчилар Скопус базасида уч мингдан ошиқ мақола чоп қилишган бўлса, шунда 50% дан ортиғи (хозирги кунгача аниқланган) йиртқич журналларда чиққан. Натижада, Скопус базасидан шубҳали ҳаракатлари учун чиқариб юборилган журналларда мақолалар чоп этиш нисбати бўйича Ўзбекистон хозир жаҳонда биринчи ўринни эгалламоқда. Бу албатта жуда ачинарли ҳолат. Дунёда кулгуга қолмаслигимиз учун зудлик билан илмий тадқиқотлар фаолиятни олиб бориш маданиятини ривожлантириш ва ҳозирда олий таълим муассасаларида мавжуд бўлган рағбатлантириш тизимини ислоҳ қилиш керак.\nЙиртқич журналларнинг битта ҳийласи алдамчи ва қалбаки импакт фактор кўрсаткичларга таяниб ўзларини гўёки илм дунёсида баланд нуфузга эга бўлганлиги ҳақида реклама қилиб келишади. Шу боис биз бу қисқа мақоламизда импакт фактор тушунчаси ҳақида маълумот бермоқчимиз.\nРивожланган мамлакатларда тан олинган импакт фактор Journal Impact Factor (JIF) ҳисобланади ва JIF ҳар йил ёзда, илмий нашрлар дунёсининг обрўли ва нуфузли иштирокчиларидан, Clarivate Analytics компанияси томонидан чоп қилинадиган Journal Citation Report (JCR) деган хужжатда эълон қилинади. Ривожланган давлатларда импакт фактор деганда айнан шу JCR’да чоп этилган кўрсаткич назарда тутилади. Илгари, JCR’ни Thomson Reuters конгломерати таркибидаги Institute of Scientific Information (ISI) ширкати чиқарган. Шунинг учун, айрим жоларда “ISI импакт фактори” деган иборани ҳам учратса булади. Бу ибора худди ўша JIF’ни англатади.\nJIF кўрсаткичи 1960 йилларда ISI таъсисчиси ва лингвист олим Южин Гарфилд (Eugene Garfield) тарафидан ишлаб чиқилган ва бир неча ўн йиллардан бери ривожлантириб келинмоқда. Aслида бу кўрсаткич оддий каср кўринишида ҳисобланади. Махражида икки йиллик даврда чоп этилган мақолалар сони, тепасида эса ўша икки йилдан кейинги бир йил давомида махражидаги мақолаларга бериглан иқтибослар сони туради. Яъни 2020 йил июн ойида чоп этилган JCR’га, 2019 йил давомида 2017-2018 йилларда чоп этилган мақолаларга берилган иқтибослар асосида хисболанган JIF’лар киритилган. Шуни айтиб ўтиш керакки 2021-йилдан бошлаб JIF’ни ҳисоблаш методологиясига ўзгартириш киритилади. Бу ҳакида Clarivate Analytics яқинда эълон қилди. Тўлиқ маълумотни қуйидаги хужжатдан топсангиз булади:\nЙиртқич журналлар эса методологияси аниқ ва шаффоф бўлмаган, баъзида эса ҳеч қандай методологияга таянмаган қалбаки ‘импакт фактор’ кўрсаткичларини бехабар тадқиқотчиларга сотишга уринади. Қисқа перспективада шундай журналларда жуда қисқа вақтда чиқарган мақолангизнинг сизга қандайдир фойдаси бўлиши мумкин. Масалан, қалбаки импакт факторли журналда мақола чиқариб PhD ҳимоя қилиб олиш ёки пул мукофоти олиш мумкин. Лекин узоқ муддатли перспективада, тадқиқотчи олимнинг энг катта неъмати, энг муҳим бойлиги бу унинг олим сифатида обрўси, репутацияси ҳисобланади. Йиртқич журналда мақола чиқарганингиз туфайли обрўйингизга доғ тушса уни ювиб юборишингиз осон бўлмайди. Ҳаттоки, бундай доғ сизнинг келажакдаги илмий фаолиятингиз ва карьерангизга ўта жиддий зарар этизиши мумкин. Шунинг учун биз сохта импакт факторлардан огох булишингизни ва бундай йиртқич журналлардан узоқ юришингизни тавсия қилиб қоламиз.\nБефарқ бўлмаган дунё олимлари аллақачон шубҳали импакт факторларни синчковлик билан ўрганиб чиқиб, илмий ҳамжамиятни бундай иллат ҳақида огоҳлантириб келишмоқда. Шу жумладан, қуйидаги жадвалда алдамчи импакт фактор кўрсаткичлари рўйхати берилган.\nИлмий журнал сифатини курсатадиган алдамчи ўлчамлар\nNo. Алдамчи курсаткич номи URL\n1 Advanced Science Index http://journal-index.org\n2 African Quality Centre for Journals (AQCJ) http://www.aqcj.org\n3 Cite Factor http://www.citefactor.org\n4 Council for Innovative Research http://cirworld.org\n5 Directory of Indexing and IF http://www.diif.org\n6 Einstein Inst. for Scientific Information http://journalimpactfactor.co.in\n7 General Impact Factor (GIF) http://generalimpactfactor.com\n8 The Global Impact & Quality Factor (GIF) http://globalimpactfactor.com\n9 Impact Factor (JCC) http://www.journal-metrics.com\n10 Impact Factor Journals http://www.impactfactorjournals.com\n11 Institute for Science Information http://isi-thomsonreuters.com\n12 International Impact Factor Services (IIFS) http://impactfactorservice.com\n13 International Scientific Indexing (ISI) http://isindexing.com\n14 International Scientific Institute (ISI) http://www.scijournal.org\n15 ISRA: Journal Impact Factor (JIF) http://www.israjif.org\n16 Journal Impact Factor (JIF) http://jifactor.com\n17 Journal Influence Factor http://www.journalsconsortium.org\n18 The Journals Impact Factor (JIF) http://jifactor.org\n19 Open Academic Journals Index http://oaji.net\n20 Scientific Indexing Services http://sindexs.org\n21 Scientific Journal Impact Factor (SJIF) http://www.sjifactor.com http://www.sjifactor.inno-space.net\n22 Universal Impact Factor (UIF) http://www.uifactor.org\nМанба: M.Dadkhah, A.G.Borchardt, B.T.Maliszewski (2017). “PhD Fraud in Academic Publishing: Researchers Under Cyber-Attacks”, The American Journal of Medicine, 130(1):27-30.\nУндан ташқари, қуйидаги саҳифада ҳам бу муаммога оид батафсил маълумот олишингиз мумкин:\nАгар юқоридаги манбаларда келтирилган кўрсаткичларига дуч келсангиз, ундай илмий нашрлардан йироқ бўлинг, ва ёдингизда бўлсин: нуфузли журнал чегирма ёки сертификат таклиф қилиб “акция” қилмайди. Бизни кузатиб боринг. Kелгусида сизга кўп фойдали маълумотларни бериб борамиз.


Virgin Galactic компаниясининг космоплани Ер орбитасига чиқди\n26 октябр 2020, Тошкент вақти: 12:25\nVirgin Galactic космоплани\nVirgin Galactic компаниясининг космоплани пайшанба куни амалга оширилган парвоз давомида денгиз сатҳидан 83 километр баландликка кўтарилиб, рекорд қўйди. Компания бу воқеани тарихий воқеа деб атади.\nБританиялик тадбиркор Ричард Брэнсон ўзининг Virgin Galactic ширкати бир неча ҳафта ичида ўз фазога кемасини илк маротаба коинотга юборишини октябрда эълон қилган эди.\nСингапурда CNBC телеканалига берган интервьюсида миллиардер тадбиркор ширкат ўзининг илк миссиясини фазога юборишига жуда оз қолганини, ўзи эса бир неча ой ичида Ерни вақтинча тарк этишга умид боғлаганини айтганди.\nБрэнсоннинг Virgin Galactic ширкати Amazon асосчиси Жефф Безоснинг Blue Origin ширкати билан йўловчиларни фазога олиб чиқувчи хизматни биринчи бўлиб йўлга қўйиш юзасидан беллашмоқда.\nҲар икки ширкат пул тўлаган йўловчиларни бир неча дақиқага чўзилувчи фазо саёҳатига олиб чиқишни режалаштирган. Йўловчилар Ер сатҳидан 100 км масофадаги Карман чизиғига ёки АҚШ ҳаво кучлари фазо чегараси деб ҳисоблайдиган 80 км масофага саёҳат қилади.\nБундай баландликда осмон қоронғи бўлиб, ернинг юмалоқ шаклини бемалол кўриш мумкин.\n2000 йилларда Халқаро фазо станциясига саёҳат қилган илк сайёҳлар миллионлаб доллар сарфлаган эди.\nБрэнсон ўз ширкати чипталари нархи 250 минг доллар бўлишини, бундай нарх кўпроқ одамга фазога саёҳат қилиш имконини беришини, кейинги ўн йил ичида фазога саёҳат қилиш нархи 40-50 минг долларга тушишига умид қилишини айтган.\nХалқ таълими вазири ҳароба синф хонаси тўғрисидаги видеога муносабат билдирди (ВИДЕО)


Март ойидан буён 600 нафар журналист коронавирусдан вафот этди | Qalampir.uz\nМарт ойидан буён 600 нафар журналист коронавирусдан вафот этди\nОлам\t05 Январь 17:04 3370\nСўнгги 10 ой ичида 59 мамлакатдан 600 дан ортиқ журналист коронавирус инфекцияси оқибатида вафот этган. Бу ҳақда бугун, 5 январь куни Женевада “Press Emblem Campaign” нодавлат ташкилоти маълум қилди.\n“Март ойининг бошидан буён COVID-19 дан вафот этган 602 нафар журналистнинг ярмидан кўпи – 303 нафари Лотин Америкасида фаолият олиб борар эди. Ундан сўнг, Осиёда 145 нафар, Европада 94 нафар, Шимолий Америкада 32 нафар ва Африка 28 нафар журналист вафот этган”, дея баёнот берди ташкилот.\nҚайд этилишича, Перу ўлим даражаси энг юқори бўлган мамлакат бўлиб қолмоқда, чунки март ойидан бери у ерда 93 нафар матбуот ходими вафот этган. Иккинчи ўринда Бразилия – 55 нафар вафот этган журналист билан. Шунингдек, Ҳиндистон – 53, Мексика – 45, Эквадор – 42, Бангладеш – 41, Италия – 37, АҚШ – 31, Покистон – 22, Туркия – 17, Буюк Британия – 13, Панама – 11, Боливия – 9 нафар журналистидан айрилган. Ташкилот рўйхатида Афғонистон (8), Доминикан Республикаси (8), Нигерия (8), Россия (8) ва бошқа қатор мамлакатлар ҳам мавжуд.\n“Касблари тақозоси туфайли воқеаларни кўриш учун турли хил майдонларга борадиган журналистлар вирусга жуда мойил. Уларнинг баъзилари, хусусан, фрилансерлар ва фотосуратчилар шунчаки уй шароитида ишлай олмайдилар”, дейди ташкилот Бош котиби Блез Лампан.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ UNESCO Пандемия пайти қарийб 60 нафар журналист ҳалок бўлгани ҳақида хабар берганди.\n15 Июнь 21:44 36921\n16 Июнь 16:12 31122\n16 Июнь 01:05 25121\n16 Июнь 21:21 19140\n16 Июнь 22:32 18411


1442 йил 2 рабиъул аввал | 2020 йил 19 октябрь, душанба\n16:46 / 08.09.2017 2608 pdf Ўқиш режими + -\n299. (225). Ҳасандан ривоят қилинади:\n«Эй ўғлим! Харсанг ва темирни кўтардим. Лекин ёмон қўшнидан оғирроқ юкни кўтармадим.\nЭй ўғлим! Аҳли байтинг сенинг ҳидоятинг каби ҳидоятда бўлсинлар», деди».\nШарҳ: Ҳазрати Луқмон ўғилларига кўп насиҳат қилганлар. Бу ҳадисда ҳам ана шу насиҳатлардан баъзиси келган экан.\n«Эй ўғлим! Харсанг ва темирни кўтардим. Лекин ёмон қўшнидан оғирроқ юкни кўтармадим».\nҲазрати Луқмоннинг гапларидан ёмон қўшнининг юки оғир харсанг ва темирнинг юкидан ҳам оғирроқ эканини билиб оламиз. Ҳақиқатан ҳам, тош ёки темирни кўтаришда ўша ишни бажариш пайтидаги жисмоний қийинчилик бўлади, холос. Аммо ишни бажариб бўлгандан кейин енгиллик ҳис этилади ва бажарилган ишнинг самараси ва қувончидан мамнуният ҳосил бўлади.\nЁмон қўшнининг оғирлиги эса асосан руҳий-маънавий бўлади. Энг ёмони шуки, бу оғирлик давомли бўлади. Ёмон қўшни сенга ёмонлик қилмай турганда ҳам, барибир ёмонлиги соя солиб тураверади. Қачон ёмонлик қилар экан, деб ҳадиксираб турасан.\n«Эй ўғлим! Аҳли байтинг сенинг ҳидоятинг каби ҳидоятда бўлсинлар».\nЎзингда бор ҳидоятни ва яхшиликни уларга ҳам ўргат. Ўзингда бор ҳидоят ва яхшиликка уларни ҳам одатлантир.\n300. (226). Абу Заррдан ривоят қилинади:\n«Уч нарса умуртқани синдирадиган нарсалардан:\nЁмон бошлиқ. Унга яхшилик қилсанг, хурсанд бўлмайди, ёмонлик қилсанг, кечирмайди.\nЁмон хотин. Уни эри яхши кўради, у эса эрига ўз нафсида ва унинг молида хиёнат қилади. Эр уни талоқ қила олмайди.\nТурар жойидаги ёмон қўшниси. Агар яхшилик кўрса, яширади, агар ёмонлик кўрса, ошкор қилади».\nШарҳ: Тирик жоннинг тик туришига асосан умуртқа сабаб бўлади. Умуртқаси синган инсон ўзини тик тута олмайдиган яримта одамга айланиб қолади. Бошқача қилиб айтганда, расмана одам бўлмай қолади.\nУшбу ҳадиси шарифда инсоннинг ўзаро алоқалари бобида уч тоифа одамлар ёмон бўлса, кишини умуртқа поғонаси сингандек ҳолатга солиб қўйиши, бошқача ибора билан айтганда, одамгарчиликдан чиқариб қўйиши ҳақида сўз бормоқда.\n«Уч нарса умуртқани синдирадиган нарсалардан»\nСўнг мазкур уч нарсанинг баёни келади:\n1. «Ёмон бошлиқ. Унга яхшилик қилсанг, хурсанд бўлмайди, ёмонлик қилсанг, кечирмайди».\nАлбатта, ҳар бир инсоннинг кундалик ҳаётида унинг раҳбари билан ўзаро алоқалари муҳим ўрин тутади. Раҳбар яхши бўлса, у билан алоқаларинг яхши бўлса, катта бахт. Аммо раҳбарга яхшилик қилсанг, хурсанд бўлмаса, бора-бора унга яхшилик қилгинг келмай қолади. Одам боласи қилган яхши ишига муносиб тақдирлов олишни хуш кўради. Ўша тақдирлов йўқолса, яхшилик қилишга рағбати сўнади.\nШунингдек, беайб банда бўлиши мумкин эмас. Айб қилган эса кечиримга эҳтиёжли. Айби кечирилмаган одам жуда ноқулай ҳолатда қолади, руҳан эзилади, дунё кўзига қоронғу кўринади, қўли ишга бормай қолади.\nЭнди шу икки нарса – яхшиликка хурсанд бўлмаслик ва айбни кечирмаслик жамланиб қолса нима бўлишини ҳар ким ўзи билиб олаверса бўлади. Нима бўларди, одамнинг умуртқаси синади-да.\n2. «Ёмон хотин. Уни эри яхши кўради, у эса эрига ўз нафсида ва унинг молида хиёнат қилади. Эр уни талоқ қила олмайди».\nҲар бир эркакнинг доимий алоқада бўладиган, балки асосий алоқада бўладиган одами хотинидир. Айниқса эр хотинини яхши кўрса, бу ҳолат яна ҳам зиёда бўлади. Аммо ўша яхши кўрган хотини унга нафсида ва молида хиёнат қиладиган бўлса, иши расво бўлади. Яхши кўргани учун эр уни талоқ қила олмайди. Хотин эса буни билгани учун эрга хиёнат қилишда давом этаверади. Чунки унинг заиф томонини билиб олган.\nҚарабсизки, эрнинг умуртқаси синиб, одамгарчиликдан чиқиб турибди-да.\n3. «Турар жойидаги ёмон қўшниси. Агар яхшилик кўрса, яширади, агар ёмонлик кўрса, ошкор қилади».\nҚўшни ҳам доимий муомала қилиб туриладиган шахслардан. Ёмон қўшни ҳам одамнинг умуртқасини синдирадиган кимсалардан бири. Хусусан, у қилган яхшилигингни яшириб, ёмонлигингни ошкор қиладиган бўлса, жуда ноқулай. Маҳалла-кўйда, одамлар орасида тинмай сени ёмонлаб турса, сени одамгарчиликдан чиқариб қўйиши турган гап.\nҚўшнининг яхшилигини яшириб, ёмонлигини ошкор қилиш ҳам ёмон қўшничилик экан. Шундай экан, қўшнилар билан яхши алоқада бўлишга ҳаракат қилиш керак.\n301. (261). Ҳасандан ривоят қилинади:\n«Эй ўғлим! Мен тошни, темирни, барча оғир юкларни кўтардим. Лекин ёмон қўшнидан оғирроқ нарсани кўтармадим», деди».\nШарҳ: Луқмон алайҳиссалом ҳаётда жафо чеккан, бошларига мусибат тушган, буларнинг барчасига бардош берган бўлсалар-да, ёмон қўшнининг ёмонлигидек оғир нарсани кўрмаган эканлар. Ёмон қўшни кишининг бошига битган балодир. Ёмон қўшнининг ёмонлиги кечасию кундузи узлуксиз давом этиб туради. Бундай аҳволдан Аллоҳ таолонинг Ўзи асрасин ва доимо яхши қўшнилар насиб қилсин.\n15:00 / 08.09.2017 4579\n17:10 / 08.09.2017 2735\n7355 16:27 / 01.02.2018\n3000 16:25 / 06.04.2017\n3601 21:30 / 11.01.2017\n2904 15:44 / 24.03.2018\n44914 11:58 / 10.10.2018\n57224 11:56 / 10.10.2018\n6202 16:57 / 17.05.2019\n9982 15:03 / 10 март


Ўзбекистон Республикасининг 2020 йил I чораги учун Тўлов баланси, халқаро инвестицион позицияси ва ташқи қарзи бўйича нашрига қисқача маълумот - Ўзбекистон Республикаси Марказий банки\nЎзбекистон Республикасининг 2020 йил I чораги учун Тўлов баланси, халқаро инвестицион позицияси ва ташқи қарзи бўйича нашрига қисқача маълумот\nЯнгиланган сана: 19 Июн 2020, 18:29\n2020 йилнинг I чораги давомида Ўзбекистон Республикаси тўлов баланси кўрсаткичларининг шаклланишига дунёда COVID-19 пандемиясининг бошланиши билан боғлиқ ички ҳамда ташқи бозор ҳолатидаги ўзгаришлар, ташқи савдо айланмасининг пасайиши, глобал бизнес фаолиятининг секинлашиши ва молиявий хатарларнинг ортиши каби омиллар ўз таъсирини ўтказди.\nШунингдек, 2020 йилнинг I чорагида жорий қилинган карантин чора-тадбирлари маҳаллий характер касб этиб, трансчегаравий пул ўтказмаларининг умумий ҳажмига салбий таъсири бўйича хатарлар рўёбга чиқмади ва 2019 йилнинг мос даврига нисбатан ўсиш трендини сақлаб қолди. Бундан ташқари, олтин нархининг жаҳон бозоридаги позитив динамикаси экспорт ҳажми қисқаришини қисман қоплаш имкониятини яратди.\nЮқорида таъкидланган омиллар таъсирида жорий операциялар ҳисоби 812,2 млн. доллар (2019 йилнинг I чорагида 1,0 млрд доллар) ҳажмидаги дефицит билан шаклланди. Шунингдек, савдо баланси ва халқаро хизматларнинг манфий сальдоси (2,0 млрд. доллар) бирламчи ҳамда иккиламчи даромадларнинг ижобий сальдоси (1,2 млрд. доллар) ҳисобига қисман қопланди.\nШу билан бирга, молиявий ҳисобнинг манфий сальдоси 719 млн долларни ташкил этиб, бу кўрсаткич резидентларнинг молиявий мажбуриятларининг ортиши (1,5 млрд. доллар) ҳамда резидентлар томонидан активларнинг қабул қилиниши (794 млн. доллар) оқибатида ҳосил бўлди.\nЎзбекистон Республикасининг соф халқаро инвестицион позицияси 2020 йилнинг 1 апрель ҳолатига 13,8 млрд. долларни ташкил этди. Халқаро инвестицион позициясининг иқтисод секторлари бўйича таҳлили шуни кўрсатдики, 2020 йилнинг I чораги якунлари бўйича давлат бошқаруви сектори ҳамда бошқа секторлар “соф кредитор” позициясини сақлаб қолган бўлса, банк сектори “соф қарздор” позициясини эгаллаб турибди.\nЎзбекистон Республикасининг умумий ташқи қарзи 2020 йилнинг 1 апрель ҳолатига 25,1 млрд. долларни ташкил этган бўлиб, бунда 16,2 млрд. доллар давлат секторига, 8,9 млрд доллар хусусий секторга тўғри келади.\nҲудуларда асосий товар ва хизматлар инфляцияси шарҳи (2020 йил январь-октябрь)


Бу, кутилганидек, жаҳон пахта бозорининг Тошкент форуми юртимиз ишлаб чиқарувчилари ва хорижий харидорлар ўртасида савдо-иқтисодий алоқаларни янада мустаҳкамлашга хизмат қилганининг ёрқин далилидир.\nЧиндан ҳам, бу йилги Халқаро Ўзбекистон пахта ва тўқимачилик ярмаркаси ўзбек пахта толаси ҳамда қўшимча қийматга эга тўқимачилик маҳсулотларининг экспорти бўйича янги савдо йўлакларини очиш, тенг манфаатли ҳамкорлик алоқаларини ўрнатишда қулай бизнес муҳитини юзага келтиргани билан кўпчиликнинг ёдида қолади. Нега деганда, унинг ишида жаҳоннинг 40 та давлатидан 1000 дан ортиқ компания ва фирмалар вакиллари иштирок этиб, маҳсулотларимизни воситачиларсиз тўғридан-тўғри сотиб олишга муваффақ бўлдилар. Шунинг ўзиёқ ўзбек пахта толаси, табиий матолари, бежирим кийим-кечаклари жаҳон бозорида бемалол рақобатга кириша олаётгани, уларга бўлган талаб эса йил сайин ортиб бораётганидан далолат эмасми?!\nЧет эллик экспертларнинг эътироф этишича, Ўзбекистон пахтачилик тармоғи ва тўқимачилик саноатида рўй бераётган сифат ўзгаришларини биргина мисол, яъни экспорт жуғрофияси кенгайиб бораётганида ҳам кўриш мумкин. Негаки, илгари толамиз, асосан, Европа давлатлари томонидан сотиб олинган бўлса, эндиликда уни Хитой, Бангладеш ҳамда Жануби-Шарқий Осиёнинг бошқа мамлакатлари ҳам импорт қилмоқда. Бунинг сабаби битта: у ҳам бўлса, ўзбек пахта толаси юқори сифат кўрсаткичлари билан чет эллик харидорларнинг ишончини оқлади. Ушбу ютуқ замирида тизимда олиб борилаётган оқилона ислоҳотлар, тўғри экспорт сиёсати юритилаётганининг самараси мужассам, десак, айни ҳақиқатдир.\n— Ўзбекистон ва Сингапур ўртасидаги савдо-иқтисодий алоқалар ҳамма йўналиш, хусусан, пахтани бирламчи қайта ишлаш ва енгил саноат тизимида жадал ривожланмоқда, — дейди “Texcoms Worldwide” компанияси вакили Гопалкришнан Рагу. — Чунки жаҳон пахта бозорининг марказига айланган юртингизда барча харидорга тенг имконият яратиб берилган. Тақдим этилаётган тола сифатига эса гап йўқ. Шунинг учун бу йилги форум жуда самарали ўтди.\nҚисқа давр ичида халқаро пахта бозорининг муҳим иштирокчиларига айланган “Ўзмарказимпекс”, “Ўзинтеримпекс” ва “Ўзсаноатмашимпекс” давлат ташқи савдо компаниялари замонавий савдо усулларини қўллаш орқали маркетинг стратегиясини амалга ошираётгани ҳамкорларга ҳар томонлама манзур бўлаётир. Мисол учун, доимий стратегик ҳамкорларга эга ушбу ташқи савдо компанияларида ўзбек толасини бутун пахта мавсуми давомида бир маромда етказиб бериш имконияти мавжуд.\nХI Халқаро Ўзбекистон пахта ва тўқимачилик ярмаркаси иштирокчилари форум давомида бунга яна бир карра ишонч ҳосил қилдилар. Сабаби, улар тадбирнинг иккинчи кунида бевосита жойларда бўлиб, пахта хом ашёсини бирламчи қайта ишлаш, толани сифатли сақлаш, харидорларга белгиланган муддатларда етказиб бериш хизмати, калава ип, тўқимачилик маҳсулотлари ва тайёр кийим-кечаклар тайёрлаш жараёни билан яқиндан танишдилар.\nЧет эллик соҳа мутахассислари дастлаб пойтахт вилоятининг Юқори Чирчиқ туманидаги “Ўзбекистон пахта тозалаш заводи” акциядорлик жамиятида бўлдилар. У “Ўзпахтасаноат” уюшмаси тизимида фаолият кўрсатаётган 98 та корхона ичидаги етакчи ишлаб чиқариш субъектларидан бири ҳисобланади. Кейинги йилларда бу ерда рўёбга чиқарилган кенг кўламли модернизациялаш лойиҳалари, айниқса, меҳмонларда катта таассурот қолдирди.\n— Пахта йиғим-терими якунланаётган ҳозирги пайтда шартномалар асосида вилоятимиз фермер хўжаликларидан қабул қилиб олинган 20 минг тонна қимматбаҳо хом ашёни қайта ишлаяпмиз, — дейди мазкур корхона бош муҳандиси Тўлқин Қулманов. — Ушбу жараёнда модернизация лойиҳалари доирасида цехларга ўрнатилган энг сўнгги русумдаги линиялар асқатаяпти. Хусусан, Хитойдан келтирилган тозалаш, пресслаш ускуналари иш унумдорлигини ошириш, тола сифатини яхшилаш имкониятини яратиб, унинг довруғини дунёга ёйишга хизмат қилаётир.\nБу каби юқори сифатли хом ашёни ўзимизда чуқур қайта ишлаш ҳажмини муттасил ошириб бориш соҳада ҳаётга татбиқ этилаётган ислоҳотларнинг устувор йўналишларидан биридир. Шу маънода, “Uztex Chirchik” тўқимачилик фабрикаси хом ашёни чуқур қайта ишлаш йўлга қўйилган илғор ишлаб чиқариш субъектларидан бири бўлиб, ташқи бозорга, асосан, тайёр маҳсулотлар етказиб бермоқда. Корхона фаолияти билан яқиндан танишган чет эллик мутахассислар юртимизда тўқимачилик саноатини тараққий эттиришга қаратилган ислоҳотлар беқиёс натижа бераётганига амин бўлганликларини таъкидладилар.\n— Мазкур замонавий корхона мисолида Ўзбекистон иқтисодиётининг жадал ривожланаётганига яна бир карра ишонч ҳосил қилдим, — дейди Ҳиндистоннинг “Danodar Menon International” компанияси раҳбари Абдул Калом Озод. — Бу ерда толани чуқур қайта ишлаш ва тизимли равишда маҳсулот тайёрлаш йўлга қўйилгани таҳсинга лойиқ. Ярмарка доирасидаги шуъба йиғилишларида айтилганидек, бу юртингизда ҳар йили амалга ошириладиган юзлаб йирик лойиҳалардан бири эканлигини инобатга оладиган бўлсак, яқин келажакда Ўзбекистонда тўқимачилик саноати экспорти янада ошиши аниқ. Корхонада меҳнат қилаётган 200 нафар кишининг аксарияти ёшлар эканлиги, улар ўз ишини моҳирлик билан бажараётгани ҳам эътиборимни тортди. Демак, мамлакатингизда соҳа учун етук кадрлар тайёрлаш масаласи ўз ечимини топган.\n“Uztex Chirchik” корхонасида тайёрланаётган калава ип, бўялган мато, шунингдек, тайёр кийим-кечаклар сифати юқорилиги туфайли ташқи бозорда тобора харидоргир бўлиб бораяпти. Маҳсулотларнинг асосий қисми дунёнинг 55 давлатига экспорт қилинаётгани бунинг яққол далилидир.\nТаъкидлаш керакки, ўзбек пахта толаси экспорти ҳажмининг ошишида логистика хизмати алоҳида аҳамиятга эга. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2006 йил 29 августдаги “Пахта толасини сотиш ва унинг учун ҳисоб-китоб қилиш механизмини тартибга солиш тўғрисида”ги қарори ижроси, айтиш мумкинки, шундай хизматлар кўрсатишга ихтисослаштирилган йигирмадан зиёд пахта терминаллари фаолиятини янада кенгайтириш имконини берди. Бундан ташқари, юртимизда 410 минг тонна пахта толасини бир вақтда сақлаш имкониятига эга тўртта бўш омбор борлиги диққатга сазовордир.\nЯрмарка иштирокчилари “Тошкент-Тола” ихтисослаштирилган минтақавий пахта терминалига ташриф буюриб, унинг мисолида юртимиздаги ана шундай субъектлар фаолияти билан танишишга муяссар бўлдилар.\nМаълумот ўрнида айтиш жоизки, “Тошкент-Тола” пахта терминали омборларида бир пайтнинг ўзида 45 минг тонна ҳажмдаги пахта толасини сақлаш имконияти мавжуд. Умумий омборларнинг бир қисми эркин омбор тизимига ўтказилгани харидорлар учун янада қулайлик яратади. Боиси, харидор сотиб олган хом ашё, унинг хоҳишига кўра, токи олиб кетилгунгача шу омборларда сақланиши таъминланади.\n— Бу ерда чет эллик ҳамкорлар учун яратилган шарт-шароитлар менга жуда маъқул тушди, — дейди “SL Trade International” компанияси раҳбари, бангладешлик Саид Айнур Раҳмон. — Чунки шу ернинг ўзида пахта толасига оид барча маълумотни олиш мумкин. Ўзбекистон “Сифат” марказининг лабораторияси, божхона, давлат карантин назорати пункти каби хизматларнинг терминал ҳудудида йўлга қўйилгани ишларни қисқа фурсатда амалга оширишда қўл келади.\nЖаҳон пахта бозорининг бу йилги Тошкент форумига ташриф буюрган дунё тўқимачилик саноатининг етакчи компаниялари вакиллари, трейдер ва экспертлар эътиборига мамлакатимиз ҳудудларининг инвестициявий салоҳияти, тўқимачилик тармоғини ривожлантиришга доир янги лойиҳалар ҳам ҳавола этилди. Президентимизнинг 2015 йил 4 мартдаги “2015 — 2019 йиллар учун ишлаб чиқаришнинг тузилмавий қайта тузилиши, замонавийлашиши ва диверсификациясини таъминлаш бўйича чора-тадбирлар дастури тўғрисида”ги Фармони билан тасдиқланган дастур, айниқса, хорижлик инвесторларда катта қизиқиш уйғотди. Негаки, унинг доирасида беш йил мобайнида умумий қиймати 918 миллион долларлик 77 та лойиҳа рўёбга чиқарилиши кўзда тутилган. Шунинг учун ҳам, меҳмонлар ушбу тўқимачилик лойиҳаларига инвестиция киритишдан манфаатдор эканликларини зўр мамнуният билан изҳор қилдилар.\nХорижлик инвесторлар ўз бизнесини мамлакатимиз билан боғлашга интилаётгани бежиз эмас. Чунки Ўзбекистон жаҳонда пахтачилик ва тўқимачилик тармоқлари жадал ривожланаётган давлатлардан бири бўлиб, бу ерда етиштирилган юқори сифатли пахта толаси ташқи ва ички бозорда рақобатдош бўлган маҳсулотлар ишлаб чиқаришда қўл келади. Анъанавий Халқаро Ўзбекистон пахта ва тўқимачилик ярмаркаси эса юртимиз ишлаб чиқарувчилари ҳамда хорижлик инвесторлар ўртасида савдо-сармоявий ҳамкорликни янада мустаҳкамлашда нурли уфқларни очиб бермоқда.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « «Юртингизда етиштирилаётган пахта толаси халқаро стандартларга тўлиқ жавоб беради»\tШифобахшлик хусусияти сақланади »


Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари билан учрашди - Уч илдиз\nby Тўлқин Эшбек · 20.09.2017\n2017 йил 19 сентябрь куни БМТнинг Нью-Йорк шаҳридаги бош қароргоҳида Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Зайд Раад ал-Ҳусайн билан учрашуви бўлиб ўтди.\nПрезидентимиз Ўзбекистон фуқаролик жамиятини янада ривожлантириш, чинакам демократик ҳуқуқий давлат барпо этишнинг қатъий тарафдори эканини таъкидлади.\nЗайд Раад ал-Ҳусайн мамлакатимиз ва Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссар бошқармаси (ИҲОКБ) ўртасидаги амалий ва очиқ мулоқотни кенгайтириш ва мустаҳкамлашга янги суръат бахш этган 2017 йил май ойида Ўзбекистонга амалга оширган ташрифи якунларини юксак баҳолади. Июнь ойида парламент Бошқарма билан ҳамкорлик бўйича 90 дан ортиқ тадбирдан иборат ҳаракатлар режасини қабул қилди. ИҲОКБнинг Бишкекдаги минтақавий офиси билан фаол ҳамкорлик ривожланмоқда. Сентябрь ойи бошида ушбу офис раҳбари Ўзбекистонда бўлди. Сентябрь ойи охирида БМТнинг дин ва эътиқод эркинлиги масаласи бўйича махсус маърузачиси А.Шаҳиднинг Ўзбекистонга ташриф билан келиши режалаштирилган.\nNext story БМТ минбарида Ўзбекистон раҳбари\nPrevious story БМТ биносида Регистон майдонининг макети ўрнатилди


Beruniy tumani hokimligi | Устоз ва мураббийлар кунига Беруний тумани ҳокимининг байрам табриги.\nАссалому алайкум азиз меҳмонлар ҳурматли устозлар таълим ва тарбия соҳасининг жонкуярлари!\nАввало, сиз, азизларни, сизларнинг тимсолингизда устоз деган шарафли номни улуғлаб келаётган, юртимиздаги барча инсонларни умумхалқ байрами – Ўқитувчи ва мураббийлар куни билан чин қалбимдан самимий муборакбод этаман.\nБугун юртимизда жуда кўп хайрли ишлар бўлаётганини ҳаммамиз кўриб, кузатиб, бундай яхши кунларнинг иштирокчиси бўлиб турибмиз. Муҳтарам Президентимиз ташаббуслари билан мамлакатимиз, тараққиётнинг янги поғонасига кўтарилди.\nБарчамиз яхши тушунамиз, таълим-тарбия – ҳар қайси давлат ва жамиятнинг нафақат бугунги, балки эртанги кунини ҳам ҳал қиладиган энг муҳим ва устувор масаладир. Шунинг учун мамлакатимизда бу масалага давлат миқёсида катта эътибор қаратилмоқда.\nҲар қанча оғир вазият бўлмасин пандемия шароитида таълим тизимига эътибор доимгиданда юқори бўлди. Ҳусусан онлайн таълим шаклида уй таълими жорий қилинди ва бу ўзини оқлади.\nБугунги таълим олаётган ёшларимиз барча замонавий таълим воситаларидан, янги бинолардан фойдаланишга ҳақлидир. Шу муносабат билан Беруний туманида 2020 йилда 14-сонли умумтаълим мактаби Инқирозга Қарши курашиш жамғармаси маблағлари ҳисобидан 1 миллиард 600 миллион сўм пул маблағлари ҳисобига жорий капитал таъмирдан чиқарилди. Тумандаги Беруний Овул фуқаролар йиғини ҳудудида жойлашган 22-сонли мактабнинг спорт зали, маҳаллий бюджет ҳисобидан 850 миллион сўмга қурилиб, ўқувчилар учун фойдаланишга топширилди. Замонавий, барча қулайликларга эга бўлган шароитда таълим олган ҳар бир Ўзбекистонлик ёш, юртимиз ривожига албатта муносиб ҳисса қўшади.\nЎзбекистон Республикаси Президенти томонидан (ЎРҚ -637, 23.09.2020 йилда) имзоланган “Таълим тўғрисида»ги қонун тамоман янги кўринишда профессионал таълим тизимини ўзида мужассамлаштиран ҳамда замон талабига мос касблар бўйича кадрлар тайёрлашни илгари сурадиган, айни бугунги кун талабига мос равишда яратилган қонун кучга кирди десак адашмаган бўламиз. Ўзбекистонда янги профессионал таълимни амалга оширишда билим ва база мавжуд. Азиз ўқитувчиларимиз бу борада ҳам ёшларга қўл қанот бўлиб, илм чўққиларини забт этишда йўлбошчилик қилади.\nБу йил мактабгача таълим тизимида ҳам юқори ўзгаришларни кузатмоқдамиз.\nБеруний тумани мактабгача таълим бўлими тасарруфида бугунги кунда 42 та давлат, 8 та давлат хусусий шерикчилик асосидаги, 72 та оилавий мактабгача таълим ташкилотлари мавжуд бўлиб. 8104 нафар болалар мактабгача таълимга қамраб олинган. Қамров фоизи 47.8% ни ташкил этади.\nБолажонларга таълим-тарбия беришда, ҳаётда ўз ўрнига эга бўлишда айниқса мактабгача таълим соҳасида фаолият юритаётган тарбиячи ва мураббийларнинг ўрни салмоқлидир. Сизнинг меҳнатингиз, ёш авлодга бераётган таълим ва тарбиянгиз беқиёсдир.\nҲазрати Алишер Навоий бобомиз айтганларидек, дунёнинг бор бойлик ва хазинаси билан ҳам устозларнинг олижаноб меҳнати ҳақини адо этиб бўлмайди. Ҳақиқатан ҳам, ҳар бир ўқувчини ўз фарзандидек ардоқлаб, ёш авлод тарбияси учун кўз нури, қалб қўри, бутун борлиғини бахш этадиган ўқитувчи ва мураббийлар том маънода фидоий касб эгаларидир.\nУстозлик мақоми жуда ҳам олий саодат.


10 Фев 2020 1479\n2020 йил 8 февралда Ҳукуматнинг 69-сонли «Ўзбекистон Республикаси Қурилиш вазирлигининг Қурилиш соҳасида ахборот-коммуникация технологияларини ривожлантириш маркази фаолиятини ташкил қилиш чора-тадбирлари тўғрисида» қарори қабул қилинди.\nҚарор билан Қурилиш соҳасида ахборот-коммуникация технологияларини ривожлантириш маркази тузилмаси тасдиқланди.\nҚурилиш вазирига, зарурат бўлганда, марказ тузилмасига ўзгартиришлар киритиш ҳуқуқи берилди.\nМарказ директори ва ўринбосари қурилиш вазири томонидан лавозимга тайинланади ва озод этилади.\nМаълумот учун, Қурилиш соҳасида ахборот-коммуникация технологияларини ривожлантириш маркази Президентнинг 2019 йил 20 сентябрдаги ПҚ-4464-сон қарорига асосан ташкил этилган, деб хабар беради Адлия вазирлиги матбуот хизмати.


Жисмимда гулзорга айланди ишқим… – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Адабиёт / Жисмимда гулзорга айланди ишқим…\nЖисмимда гулзорга айланди ишқим…\nСентябр 15, 2017\tАдабиёт Изоҳ қолдириш 641 Кўрилди\nБу ҳаёт кўксимга битилган замин,\nТулпорлар туёғин муҳрлаб кетган –\nЮракка тикони ботгани сайин,\nҲузурбахш лаззати суякка етган.\nСамо чаман бўлиб нур элаб ётар,\nЮлдузлар сочгандек нурдан сочала.\nКўзимнинг оқидек мунис тонг отар,\nКўзим қароғидек олам ғунчалар.\nСамо — бори уммон, чайқалар беун,\nТўлқинлар юксалар — мангу чўққилар.\nРуҳимга айт, қачон ёриб кирди тун,\nАрмонми, юракдан томган томчилар?\nҲали барҳаётман, кўнгил қаърида,\nБилмайман, умидми, алам яшнайди.\nКўз ёшингга чўкма, бироз нарида,\nБизни сийлагувчи баҳор яшайди.\nЖисмимда гулзорга айланди ишқим,\nҚулоқ сол, бир даъфа шикоят — арзга;\nТушунсанг-чи, ахир, тугади ашким,\nЖонимни Жаббордан олганман қарзга!..\nРуҳнинг қанотида йиллар сарғайди,\nВужуд бўстонида тикондек титроқ.\nМени мен чекмаган оҳлар қарғайди,\nНурга чўмган қайғу қарғайди кўпроқ.\nУмрим оқар гўё бир маъсум оҳанг,\nМаҳзун дил торини чертади маъюс.\nРуҳ — сарсон, вужудга сиғмайди гоҳо,\nКўксимда кўкарар ғалати бир ҳис.\nУйғоққа ўхшайман, ғофилдек баъзан,\nГўёки маст-аласт кимсадек хароб!\nКўзимни соғинчи айламиш Ватан,\nДил сўлиб бормоқда ифорин тараб…\nНур эмган гулшанлар энди хазонрез,\nМилтираб тургандай умримиз кафтда.\nТақдирга қўрғондир бир калима — сўз,\nАслингни ёзгайлар аъмоли хатга.\nБу кўнгил — қалдирғоч, учар-у қўнар,\nГоҳ кўкка йўрғалар, гоҳ тубан кетар.\nГоҳида шайтоннинг оёғин ўпар,\nГоҳ пирнинг нур тўла этагин тутар.\nЭр бўлсанг собит тур ўз аъмолингда,\nИймонни асрагил қалбнинг қўридай.\nҲаттоки энг заиф аҳволингда ҳам,\nУйингни қўриқла худди бўридай…\nШоҳи тиғдай ўткир, фил келбат, шундоқ,\nОмоч судрар ҳўкиз пайкалда ҳамон.\nСиртидан одамдай кўринар, бироқ,\nБўрини ичига яширган одам.\nНур тилган ёллари товланиб нафис,\nҚўшин бошлаб кирар отлар жанггоҳга.\nКўзларин кўр қилган ҳой-ҳавас ва ҳирс,\nКимсалар тап тортмай борар гуноҳга.\nКишини сиртидан билиб бўлмайди,\nИчида илони бор, киши билмас.\nМайлига, шер бўлгин, бўри бўл, майли,\nАммо одамзоднинг бўриси бўлма!\nТўнғизнинг қавмига кирган бирлари,\nБаъзилар ўлакса гўштига тўйган.\nҲасаддан қалблари куйган, кирланиб,\nБаъзиларни эса илон еб қўйган.\nМаъюс шивирлайди қонимда ёдинг,\nХотира юракда яшайди мангу.\nНасимлар қароқда қолгандек қотиб,\nРуҳ — тамом гуллаган, бир шаффоф рангли.\nКўнгилнинг кўчаси соғинчдан фараҳ,\nНур инган ифордай туйғулар мушкин.\nЮракка қадалган тиконга шараф,\nОби зам-замдайин қоним-да тошқин.\nКўзимнинг ёшидай сизар қатра жон,\nКўксингнинг зарбидай турибман кулиб.\nМажнундай телбавор, хаста, безабон,\nКўзингдай яралдим, сўзингдай ўлдим.\nДил кўҳна ҳужрадай омонат, сағир,\nТурибман, журъатсиз, ғарибдан ғариб.\nҚўлимда паймона тўла бир чоғир,\nБу жисмим руҳ дафн этилган қабр.\nОлдинги Аҳолига қулайлик\nКейинги Лўли ҳам одам\nМунчоқ таққан йигит\nМ. Лермонтов мусулмон бўлганми?


Ўзбек жангарилари гуруҳи Афғонистонда армия базасини эгаллади – mulkdor.com\nFebruary 17 2019, 12:02 ДунёХабарлар\n«Катибатул Имом ал-Бухорий» (КИБ) гуруҳига кирувчи ўзбек жангарилари толиблар билан биргаликда Афғонистон армиясининг Боғдис вилоятидаги базасини эгаллади. Бу ҳақда Минтақавий таҳдидларни ўрганиш маркази маълум қилди, деб ёзмоқда “Дарё” нашри.\nГуруҳнинг ўзагини 2011 йилда Афғонистондаги лагерларини тарк этган «Туркистон ислом ҳаракати» аъзолари ташкил этади. 2018 йилга келиб жангарилар маълум сабабларга кўра Суриядан Афғонистонга қайтишни бошлади ва бу ерда мавқелари мустаҳкамлашга уринмоқда.\n“хитойни парчаламоқчи бўлганларнинг баданини ...\nХитой раҳбари Си Цзиньпин унинг мамлакатини парчалашга қаратилган ҳар қандай уринишнинг охири “баданларнинг янчилиши ва суякларнинг синиши” бўлишини таъкидлади. Шунингдек у ...\nДунёOctober 14 2019, 09:10\nПекинда хитойнинг 70 йиллигига бағишланган йирик ...\nХитой пойтахтининг Тянанмен бош майдонида 1 октябрь куни Хитой ташкил топганлигининг 70 йиллиги муносабати билан парад бошланди, деб хабар бермоқда «РИА Новости». Унда Хитой ...\nДунёOctober 1 2019, 09:10\nДунёOctober 14 2018, 07:10


Профессор: коронавирус ёзда йўқолиб, қишда яна пайдо бўлиши мумкин - Zamin.uz\nCOVID-19 коронавирус инфекцияси пандемияси бир йилдан сўнг такрорланиши, янада агрессивроқ касаллик пайдо бўлиши мумкин, дейди шифокор-эпидемиолог Игорь Гундаров.\nПрофессор ва тиббиёт фанлари доктори Гундаровнинг сўзларига кўра, коронавирус инфекцияси мавсумий касаллик ҳисобланади — қишда фаоллашади, ёзда йўқолади, кейинги йил қишда эса унинг тарқалиши билан боғлиқ вазият такрорланиши ҳеч гап эмас.\nУнинг фикрича, бу йил қишдаги COVID-19 пандемиясига соғлиқни сақлаш тизимидаги муваффақиятлар сабаб бўлди — уларнинг шарофати билан гриппнинг А ва Б типлари деярли йўқ қилинди, коронавирус штаммлари эса уларнинг ўрнида бўшаб қолган жойда кўпая бошлади.\n«Этик билан бир вирусни эзиб ўлдириб, унинг ўрнида бошқасини етиштирдик. Коронавирус гриппга қараганда кучлироқ бўлиб чиқди. Кейинги касаллик янада агрессивроқ бўлиши мумкин», — дейди эпидемиология ва профилактика соҳасидаги мутахассис. “Замин” янгиликларини “Facebook”да кузатиб боринг


Жаҳон соғлиқни сақлаш ассамблеясининг 71-сессиясида Ўзбекистон делегацияси иштирок этмоқда\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ассамблеясининг 71-сессиясида Ўзбекистон делегацияси иштирок этмоқда Бош сахифа\nЎзбекистон Соғлиқни сақлаш вазири Алишер Шадманов бошчилигидаги Ўзбекистон делегацияси Жаҳон соғлиқни сақлаш ассамблеясининг 71-сессиясида иштирок этмоқда.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ассамблеяси ЖССТнинг юқори органи ҳисобланади. Ассамблеянинг ҳар йилги сессияси, одатда, Женевада май ойида бўлиб ўтади.\nАнъанага мувофиқ, жорий йилги 71-сессия ҳам Швейцариянинг Женева шаҳрида бўлиб ўтмоқда. 21 май куни тадбир расман очилди. Унда ЖССТга аъзо 194 та давлатларнинг соғлиқни сақлаш соҳаси бўйича раҳбарлари қаторида Ўзбекистон делегацияси ҳам қатнашмоқда.\nҲар йили Сессия давомида иштирокчилар ЖССТ фаолиятини кўриб чиқиб, ўз олдига янги мақсад ва вазифалар қўяди. Жаҳон соғлиқни сақлаш ассамблеясининг бу йилги сессиясида соғлиқни сақлаш соҳасига доир мураккаб масалалар ва уларнинг ечимига доир чора-тадбирлар кўрилмоқда. Хусусан, атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришларининг саломатликка салбий таъсири ва унга қарши курашиш бўйича йўл харитаси, дори-дармон ва вакцина таъминоти, ноинфекцион касалликлар профилактикаси, аёллар, болалар ва ўсмирлар саломатлигини муҳофаза қилиш бўйича глобал стратегия масалалари муҳокама қилиниши кутилмоқда.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ассамблеясининг 71-сессияси 26 майга қадар давом этади.\nҲозирги вақтда сайтда: 146та фойдаланувчи


29 Июль 2021 20:15\nBRUSSELS. Kazinform - Коронавирусга қарши эмлаш мажбурий бўлиши ёки тегишли сертификат билан рағбатлантирилиши керак. Бу ҳақда Брюссел университети касалхонаси (UZ Brussels) бош директори Марк Ноппен Белгия ОАВга баёнот берди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nУнинг сўзларига кўра, аҳолини COVID-19га қарши эмлаш даражасини ошириш учун бундай чора қўлланилиши керак.\n«Brussels Times» нашрига берган суҳбатида белгиялик мутахассис М. Ноппен таъкидлашича, Брюсселда эмлаш шаҳарнинг бошқа жойларига қараганда анча паст. Унга кўра, пойтахтда эмлашни кенгайтириш осон эмас. Бельгия расмийларининг кўплаб ташаббуслари шундан далолат беради.\n«Бизнинг Брюсселдаги эмлаш кўрсаткичларимиз Лондон, Париж, Амстердам ёки Роттердам билан бир хил», деди М. Ноппен.\nУнинг фикрига кўра, бу ҳақиқатан ҳам пойтахтларга хос ҳодисасидир.\n«Муаммонинг аксарияти шундаки, одамлар COVID-19 вакциналарининг самарадорлиги ва хавфсизлиги тўғрисида хабардор қилинмайди ёки улар тўғри маълумотларга эга эмаслар. Биз жамоатчиликни тўғри хабардор қилишимиз керак «, деди М.Ноппен.\nМ. Ноппен соғлиқни сақлаш ходимларини мажбурий эмлаш тарафдори.\n«Бироқ, Брюсселдаги беморларни парвариш қилиш марказларида мавжуд эмлаш даражаси ҳали ҳам 50 фоиздан паст, бу эса ташриф буюрувчилар учун хавф туғдиради. Бунга дош беролмаймиз «, - деди у.\n«Негадир эмлашга мутлақо қарши бўлган бир гуруҳ одамлар бор. Сиз уларни бирон бир ишончли далиллар билан ишонтира олмайсиз «, деди М.Ноппен.\nБуни айтиб, у икки йўналишдаги тактикани қўллаб-қувватлайди: мажбурий эмлаш ёки сертификат бериш орқали эмлашни истаганлар учун рағбатлантириш.\n«Биз анти-ваксерларни аямаймиз», - дея хулоса қилди Бельгия университети олими.\nКалит сўзлар: Тиббиёт, Европа, Вакцина,


АҲМАД УБАЙДУЛЛАЕВ: «ВАЗИФАНИ УДДАЛАДИК»\nСўнгги тур доирасидан ўрин олган «Динамо» - «Сўғдиёна» (2:0)учрашуви якунлангач, ҳар икки жамоа мураббийлари журналистлар саволларига жавоб қайтаришди. Хусусан, мезбонлар устози мавсум якунида вазифа бажарилганлигини таъкидлади.\n- Аҳмад Иноятович, авваламбор ғалаба ва жамоанинг лигадa қолиши билан табриклаймиз. Ҳар ҳолда вазифа шундан иборат эди, бизнингча.\n- Биринчи даврада жамоа бор йўғи 7 очко жамғара олган ва сўнгги ўринда бораётганди. Жамоани қабул қилиб олганимда вазифа – «Динамо»ни Олий лигадаги ўрнини сақлаб қолиш эди. Бу вазифани уддалаганимиздан ҳар бир мухлис қатори биз ҳам хурсандмиз. Иккинчи давра олдидан имконқадар таркибга ўзгартириш киритдик ва йигитлар жамоани элитада сақлаб қолишга эришдилар. Ҳозирча энг муҳими шу эди.\n- «Сўғдиёна» билан учрашув борасидаги фикрларингиз?\n- Жиззахликларнинг лигани тарк этишлари олдинроқ маълум бўлган эрсада, улар сўнгги ўйинларда ҳамма рақибларига жиддий «бошоғриқ» бўлишди. Мен ҳам улардан анча хавсираётгандим ва шогирдларимга рақибни ҳурмат қилган ҳолда тўп суришларини уқтиргандим. Улар ҳам бу ўйиндаги ғалаба жуда муҳимлигини ҳис қилиб дастлаб эҳтиёткор ҳаракат қилишди, аммо биринчи голдан кейин ўз ўйинларини топишди. Агар вазиятларнинг ярмидан фойдалана олганимизда ҳам йирик натижа бўларди бугун. Нима бўлганда ҳам энг асосийси уч очко. Ҳужумкор, чиройли ўйин кўрдик, футболчилар ҳаракатидан қониқдим.\n- Кейинги мавсумда мухлислар сиздан юқори ўринларни кутишлари аниқ…\n- Мавсум энди тугаяпти, келинг бу ҳақда кейинги йил гаплашайлик. Вақт ҳаммасини кўрсатади.\nЎқилди (марта): 1979. Киритилган сана: 2011-11-06 09:33:37.