Президентимизнинг 2017 йил 19 июндаги “Бизнеснинг қонуний манфаатлари давлат томонидан муҳофаза қилиниши ва тадбиркорлик фаолиятини янада ривожлантириш тизимини тубдан такомиллаштиришга доир чора-тадбирлар тўғрисида”ги Фармони бу борадаги ишларни сифат жиҳатидан юқори босқичга кўтарди.\nГап шундаки, ушбу ҳужжатга мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатасининг вазифалари, фаолият йўналишлари ва ваколатлари кенгайтирилиб, у том маънода тадбиркорлар манфаатларини кўзлаб иш юритадиган, бизнес фаолиятида дуч келаётган муаммоларни ҳал этишда яқиндан ёрдам берадиган ташкилотга айлантирилди.\nХалқаро пресс-клубнинг “Тадбиркорлар ҳуқуқи ҳимояси — замонавий иқтисодиёт сари” мавзуидаги навбатдаги мажлисида мазкур нодавлат нотижорат ташкилот раҳбарияти билан жонли мулоқот ташкил этилди.\nИшбилармонлар ҳуқуқларини ким ҳимоя қилади?\nТадбиркор бўлиш учун нималарни билиш керак? Муваффақиятли бизнеснинг кафолати нимада?\nМазкур соҳада фаолиятини йўлга қўймоқчи бўлган ҳар қандай кишини қизиқтирадиган ушбу саволлар муҳокама мавзуларининг ўзагини ташкил этди, десак, муболаға эмас.\nЎзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси раиси Адҳам Икрамов таъкидлаганидек, мамлакатимизда макроиқтисодий барқарорлик сақланиб, иқтисодиётимизнинг етакчи тармоқларида юқори ўсиш суръатлари таъминланишида кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик муҳим роль ўйнаяпти. Негаки, ҳозирги пайтда юртимизда фаолият юритаётган тадбиркорлик субъектлари сони 525 мингтадан ошган бўлиб, ялпи ички маҳсулотнинг 56 фоиздан ортиғи улар томонидан ишлаб чиқарилаяпти. Меҳнатга лаёқатли аҳолининг эса 78 фоиздан ортиғи шу жабҳада ишлаб, доимий даромад манбаига эга бўлгани диққатга сазовор.\nТубдан ислоҳ қилинган ташкилотнинг ҳозирги фаолияти мазкур кўрсаткичларни янада ошириш, ички ҳамда ташқи бозорга рақобатдош маҳсулотлар етказиб берадиган салоҳиятли тадбиркорлар сафини кенгайтиришга йўналтирилган. Шу боис соҳага хориж инвестицияларини жалб этиб, инновацион тадбиркорликни жорий қилиш, “start-up” лойиҳаларини рўёбга чиқариш, ёшларнинг мустақил бизнесини ташкил этиш сингари аҳоли бандлиги ва даромадларини кўпайтириш тадбирлари ижросига устувор аҳамият қаратилаётир. Буларнинг самараси тез орада кўзга яққол ташланиши кутилаяпти.\nВазифалар қоғозда қолиб кетмайди\nЎзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатасига давлат органларининг вазифалари юклатилгани ташкилот ваколатини янада кенгайтирди. Гап шундаки, у тадбиркорлик соҳасига оид қабул қилинаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга баҳо берадиган орган сифатида шаклланди.\n— Фармонга кўра, эндиликда ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаси қабул қилинишидан олдин Савдо-саноат палатаси томонидан кўриб чиқилади, — дейди Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси раиси биринчи ўринбосари Ислом Жасимов. — Бу қонунчиликка келажакда тадбиркорликни камситувчи нормалар, яширин ғов-тўсиқлар киритилишининг олдини олишда мустаҳкам пойдевор бўлади. Янги ташкил этилган Қонунчилик ҳужжатларининг тадбиркорлик фаолиятига таъсирини баҳолаш бошқармаси айни шу йўналишда иш юритади. Демоқчи бўлганим, зиммамизга юклатилган вазифаларнинг ҳеч бири қоғозда қолиб кетмайди. Уларнинг изчил ижроси таъминланади.\nАнжуманда қайд этилишича, палатага бўлаётган мурожаатлар кун сайин ортиб бораяпти. Бу ҳафтасига ўртача 4,5 мингтага тўғри келади. Уларнинг барчаси янгидан ташкил этилган Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бошқармаси томонидан атрофлича ўрганилиб, масала ва муаммоларни палатанинг ўзида ҳал этиш чоралари кўрилмоқда.\nМиллий бренд — миллий ғурур\n2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси ижроси доирасида тадбиркорлик субъектларининг экспорт фаолиятини рағбатлантириш бўйича кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Бунинг самараси ўлароқ, тайёр тўқимачилик маҳсулотлари, минерал ўғитлар, енгил автомобиллар ва ташқи бозорларда талаб юқори бўлган бошқа товарларнинг экспорт ҳажмлари сезиларли даражада ортди. Бунда жорий йилнинг ўтган даврида 360 дан ортиқ янги корхоналар экспорт фаолиятига жалб қилингани, чет эллик буюртмачиларга 120 дан зиёд янги маҳсулотларни етказиб бериш йўлга қўйилгани муҳим омил бўлди.\nЎзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси раиси ўринбосари Ботиржон Асадовнинг айтишича, экспортчи корхоналар сафини кенгайтириш, миллий брендларимизни ташқи бозорларда тарғиб қилиш борасида ҳам аниқ чора-тадбирлар кўрилаяпти. Бунинг учун тадбиркорларнинг халқаро кўргазмалар, бизнес-форум ва ярмаркаларда иштирокини таъминлаш, ўз навбатида, чет эллик инвесторларнинг юртимизга ташрифини ташкиллаштириш саъй-ҳаракатлари олиб борилмоқда. Бунда 40 дан ортиқ мамлакатларнинг Савдо-саноат палаталари билан келишувга эришилгани айни муддао бўлаётир. Мақсад тадбиркорлик субъектларига ишончли ҳамкорлар топиш, янги бозорларни ўзлаштиришга кўмаклашишдир.\nАйни пайтда палата томонидан Ўзбекистон саноат салоҳияти, экспорт имкониятларини кенг намойиш этадиган нуфузли тадбир — Халқаро иқтисодий форумга жиддий тайёргарлик кўрилаяпти. Анъанавий ўтказиш кўзда тутилаётган мазкур тадбир янги хорижий ҳамкорлар топиш, қўшимча савдо йўлакларини очиш, тайёр саноат маҳсулотларимиз экспортини оширишда муҳим бозор механизмига айланиши кутилаётир.\nЗамонавий иқтисодиёт сари дадил қадам ташлаётган юртимизда бизнесни йўлга қўйиш, эмин-эркин фаолият юритиш учун барча зарур шарт-шароит мавжуд. Ишбилармонлар ҳуқуқларининг қонуний кафолати эса тобора мустаҳкамланмоқда. Бундай қулай муҳитда тадбиркорликка меҳр қўйган, ўз ишидан роҳатланиб меҳнат қиладиган киши борки, бизнес-режасини тўла-тўкис амалга ошириб, юксак муваффақиятларга эришиши муқаррар.\nХалқаро пресс-клубнинг бу галги мулоқотида иштирок этганларнинг якдил хулосаси шундай бўлди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Ҳудуд тараққиётида муҳим босқич\tСифат ва самарадорлик — муваффақият омили »


Тошкентда қидирувда бўлган бир гуруҳ жиноятчилар ушланди\nТошкент шаҳар ИБББ ходимлари тезкор-қидирув тадбирларини ўтказиш давомида 26 яшар Воҳид Тошматовнинг яшаш жойи аниқланди. Бир неча бор судланган бу шахс жорий йил 14 январда Фарғона вилоят ИИБ томонидан фирибгарлик жиноятини содир этгани учун қидирувга берилганди, дея маълум қилади ИИББ матбуот хизмати.\nТошматовни қўлга олиш чоғида унинг квартирада бирга бўлган қариндошлари ИИББ ходимларига фаол қаршилик кўрсатди, икки нафар ходимга тан жароҳати етказилди. Ёрдамга етиб келган қўшимча наряд Тошматов билан бирга жами 10 кишини қўлга олди.\nТекширув давомида қўлга олинганлардан 3 нафари ҳам қидирувда эканлиги маълум бўлди. Уларнинг барчаси Фарғона вилоятидан бўлиб, 46 яшар Одина Соҳибова, 22 ёшли Озодбек Соҳибов ва 24 яшар Зоҳид Тошматов муқаддам ЖКнинг «Фирибгарлик» ва «Безорилик» моддаларида кўзда тутилган жиноятлари учун қидирувга берилган\nТошкент шаҳар ИБББ ушланган шахслар пойтахтда фирибгарлик жиноятларини амалга оширгани ҳақида маълумотга эга. Уларнинг ноқонуний ҳатти-ҳаракатларидан жабрланган ёки гувоҳ бўлганлардан бу ҳақда ички ишлар идораларига мурожаат этиш ёхуд 102 рақамига қўнғироқ қилишлари сўралган.\nОлий маълумотли фуқароларнинг ҳарбий хизматни ўташ муддати узайтирилади\nВалютани яшириш наф бермади ва...


maj | 2011 | Кўнгилдаги масофа\nУзундир зулм тунлари…\n(Андижонлик қочқинлар шеърларини ўқиб)\nБу сўзлар кўнгилнинг тубидан кўчган\nЗулматни ёритган митти бир чўғдир.\nБу сўзлар адолат томондан манфур\nЗулмга, золимга отилган ўқдир.\nБулар оддий сўзлар эмас шунчаки,\nҚирғин, қатағондан кўтарилган дод.\nЁлғонлар пардасин ёриб чиққандек\nАндижон томондан ўрлаган фарёд. Läs mer →\nDetta inlägg postades i Шеърлар den maj 14, 2011 av admin.\nЎзбекистон махсус хизматлари мамлакатни аниқ ва шубҳали диний экстремистлардан тозалашар экан, суфийларгача етиб кедилар.\nЮсуф Расулов, Тошкент ва Матлуба Азаматова, Андижон.\nЎзбекистонда исломий экстремизмда гумон қилинаётганлар билан боғлиқ маҳкама жараёнлари, гарчи улар ҳақида маълум қилинмасада одатдаги ҳаракатга айланиб қолаётган эди, лекин утган хафтада радикализмдан йирок бўлган мусулмонлик тариқати вакилларини суд қилишди.\n17 февралда судланувчилар Рашид Тошматов ва Нурали Умрзоқовларга олти йиллик қамоқ жазоси тайинланди. Уларнинг иккаласи ҳам Исломдаги фалсафий-мистик оқим – Суфизм издошларидир.\nСудланувчиларнинг суд залида эътироф этишларича улар 12 асрда Бухоро яқинида таваллуд топган, Исломдаги суфийлик мактабларидан бирининг асосчиси, ислом дунёсидаги улуғ мутафаккир – Бахоуддин Нақшбандий издошлари ҳисобланишади. Läs mer →\nDetta inlägg postades i Мақолалар den maj 14, 2011 av admin.\nАндижон воқеалари ўзбек қочқинлари ижодида\nАндижоннинг қоқ марказида\nОтилдилар она –болалар.\nОсмон узра ёйилди у кун\n«Озодлик» деб оҳу нолалар.\nАндижонлик номаълум шоир шеърида шундай мисралар бор: ”Андижон марказида оналар ва ҳатто болалар отиб ташланди. Ўша куни ”Озодлик!” деган қайғули ҳайқироқлар осмонни тутганди.\n2005 йилнинг 13 май куни содир бўлган Андижон воқеаларидан сўнг, мамлакатни тарк этган кўплаб қочқинлар, ўз шеърларини яратдилар. Бу шеърларнинг айримлари айни пайтда Қирғизистон Республикаси пойтахти Бишкек шаҳридаги ”Аделат” (Адолат) ҳуқуқий килиникасида сақланмоқда. Ушбу клиника ходимлари алоҳида деворий газета ташкил қилишган. Бу газетада Андижонлик қочқинларнинг ижодий ишлари билан бирга ,уларнинг каштачилик намуналари ва миннатдорчилик хатлари ҳам ўрин олган. Läs mer →\nМен ҳақиқат отига минганман!\nҒулом Мирзаевнинг ”Ёмонга – кун ҳам қоронғу, тун ҳам қоронғу” мақоласига жавоб\nАссалому алайкум ҳурматли Ғулом ака!\nСиз мени ”Немис тўлқини” радиосига берган интервюмда билдирган фикрларимни инкор қилар экансиз, ўзбек журналистларига хос бўлган ”холислик”, ”бетарафлик” сифатларини намоён қилибсиз. Ҳақиқатдан, бу мақолангиз (http://www.press-uz.info/?id_=3255) ғоятда мантиқли ва ишонарли чиққан. Бироқ, Ўзбекистон ичидан қараганда, шундай бўлиши мумкин. Ташқаридан қараганда эса бағоят кулгулидир.\nМен сизни шоир сифатида ҳурмат қиламан. Талабалик пайтларимда, шеърларингизни ўқиб ёд олганман. Кейинчалик, Ўзбекистон Миллий Ахборот Агентлигида ва Президент Маҳкамасида ишлаганингизни ва охирги йилларда, ”Моҳият” газетасига ишга қўйилганлигингизни эшитгандим. Läs mer →\nАндижон ўзбек журналисти нигоҳида\n2005 йилнинг май ойи ўртасида Ўзбекистоннинг Андижон шаҳрида мамлакатнинг ички сиёсий вазияти ва халқаро муносабатлари тизимида мавқеи ўзгаришига сабаб бўлган ҳодисалар бўлиб ўтганди. Андижон воқеаларига гувоҳ бўлган кишилар жуда кўплиги ва улар ичида журналистлар ҳам борлиги борасида гапирилган. Бироқ, орадан бир йил ўтаётганига қарамай ҳукуматнинг исломчи исёнчилар томонидан қилинган ҳужумнинг самарали бостирилгани ҳақидаги қарашларига зид маълумотлар тарқатган бундай кишилар овози мамлакат ичидан ташқарига эшитилмаётир.\nҲукумат хорижий оммавий ахборот воситаларида ишловчи журналистлар фаолиятига тўсиқлар ўрнатиб, Андижон ҳақида хабарлар тарқалишига қаттиқ қаршилик қилмоқда. ”Немис тўлқини” шу сабабли яқинда мамлакатни тарк этиб, Европа мамлакатларидан биридан сиёсий бошпана олган Ўзбекистонлик журналист билан боғланди. ”Фокус” дастурининг бугунги сонида Андижон воқеалари ва ундан кейинги Ўзбекистондаги вазият ҳақида Юсуф Расулов билан мусоҳабани тингланг. Läs mer →\nDetta inlägg postades i Муаллиф ҳақида den maj 14, 2011 av admin.


05.06.2021 Чоп этиш учун\nУнда Энергетика вазирлиги, Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлиги ҳамда Автомобиль йўллари қўмитаси мутасадди раҳбарларининг “Соҳада жисмоний ва юридик шахслар мурожаатларида кўтарилган масалаларнинг ҳолати тўғрисида”ги ахбороти эшитилди.\nДастлаб Энергетика вазири ўринбосари Беҳзод Норматов энергетика соҳасига оид масалаларда жисмоний ва юридик шахслар томонидан келиб тушган мурожаатларнинг ечимига қаратилган чора-тадбирлар ҳақида батафсил ахборот берди.\nҚайд этилганидек, бугунги кунда энергетика соҳасида юртимиз бўйича 7 миллион 400 минг аҳоли хонадони электр энергияси билан таъминланмоқда. 3 миллион 546 минг хонадон табиий газдан, 3 миллион 580 мингтаси эса суюлтирилган газдан фойдаланяпти. Шу билан бирга, истеъмолчиларга суткасига 200 миллион киловатт-соат электр энергияси берилмоқда. Бу 2016 йилга нисбатан қарийб 35 фоизга кўпдир.\nЖорий йилда битта аҳоли хонадонига ойига 13,3 килограмм суюлтирилган газ етказиб берилмоқда. Бу 2016 йилдаги кўрсаткичга нисбатан 5 килограммга кўпдир. Бу таққослама кўрсаткичлар сўнги тўрт йил ичида амалга оширилаётган кенг қамровли ислоҳотлар ҳисобига аҳоли турмуш даражасининг ва унга мос равишда энергия ресурсларига эҳтиёжнинг жадал ўсаётганлигини кўрсатади.\nШу йилнинг 5 ойи давомида вазирликка бевосита жисмоний ва юридик шахслардан 1 324 та мурожаат келиб тушган. Шундан, 599 таси электр энергияси, 383 таси табиий газ ва суюлтирилган газ таъминоти ҳамда 342 таси бошқа масалаларга тўғри келади. Ушбу мурожаатларнинг 1 221 таси бўйича масалалар ҳал этилган ва тушунтиришлар берилган. Қолган 103 таси ҳозирда вазирликда ва манфаатдор ташкилотларда кўриб чиқилмоқда.\nАҳолидан келиб тушаётган мурожаатлардан келиб чиқиб, электр энергетика соҳасида биринчи навбатда, йил якунига қадар генерация қувватлари ҳажми 14 минг мегаваттдан 15 минг 800 мегаваттгача етказиш режалаштириляпти. Бунинг учун Тошкент вилоятида қуввати 240 мегаватт бўлган иссиқлик электр станцияси, Хоразм вилоятида 174 мегаватт газ-поршенли электр станцияси, Навоий вилоятида 100 мегаватт қувватли қуёш электр станцияси октябрь ойида ишга туширилади. “Обод қишлоқ” ва “Обод маҳалла” дастурлари доирасида 377 та маҳаллада 2 минг километр электр тармоқлари ва 555 та трансформатор пунктлари таъмирланади.\nЭнергетика вазири ўринбосарининг таъкидлашича, маиший газ баллонларига 4 миллион 395 минг дона бар-кодли стикерлар бириктирилиб, маълумотлар базаси яратилмоқда. Жорий йилда истеъмолчиларни кўмир маҳсулоти билан таъминлаш мақсадида 33 миллион куб метр кўмир юзаси очилади. Жами 4 миллион 812 минг тонна кўмир қазиб чиқарилади. Шунингдек, 3 миллион 798 минг тонна кўмир маҳсулоти импорт қилинади.\nЭшитувда Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлиги директори ўринбосари Тўлқин Абдуллаев ҳам ахборот берди.\nТаъкидланишича, 2021 йилнинг дастлабки беш ойида агентликка 6 354 та мурожаат келиб тушган. Шундан 1 117 таси қаноатлантирилган, 3 153 таси ҳуқуқий маълумот бериш орқали ҳал этилган ҳамда 1 818 тасига тушунтиришлар берилган. Бундан ташқари, мурожаатларнинг 97 таси рад этилган бўлса, 42 та мурожаат муаллифларнинг аризасига асосан тугатилган, 127 та мурожаат кўриб чиқиляпти.\nФуқаролардан келиб тушаётган мурожаатларга ўз вақтида жавоб бериш ва уларни қаноатлантириш учун агентлик томонидан қатор ишлар амалга ошириляпти. Хусусан, агентликнинг www.ygk.uz ёки www.kadastr.uz расмий веб-сайти ҳамда ижтимоий тармоқлардаги саҳифалари орқали аҳоли билан мулоқотлар олиб борилиб, уларнинг муаммолари ўз ечимини топмоқда.\nКун тартибидаги масала юзасидан Автомобиль йўллари қўмитаси раиси ўринбосари Жамшид Турсуновнинг ахбороти ҳам эшитилди.\nҚизғин савол-жавобларга бой бўлган тадбирда муҳокама этилган масалалар юзасидан келгусида амалга оширилиши лозим бўлган вазифалар белгилаб олинди ва қўмитанинг тегишли қарори қабул қилинди.


32655 Ўқиш режими + -\nРамазон ойининг фазилатларини умматларига етказган ва уларни ҳосил қилишни ўргатган Набийимиз соллаллоҳу алайҳи васалламга салавоту саломлар бўлсин!\nРамазон ойини ёппасига Қуръон ва қурбат ойи қилиб ўтказган саҳобаи киромларга ва уларга эргашган солиҳ кишиларга Аллоҳ таолонинг раҳмату баракоти бўлсин!\nБутун мавжудотни йўқдан бор қилиб, истаганини бошқасидан афзал қилган Холиқ таоло замон ва маконни яратиб, уларни қисмларга бўлиб, орасидан истаганини фазилатли қилган, шарафлаган, афзал деб танлаган ҳамда эълон қилган. Маконда икки Ҳарам ва Ақсони афзал қилганидек, замонда айрим пайтларни, хусусан, Рамазон ойини афзал қилиб қўйган.\nРамазон ҳақида жуда кўп асарлар битилган. Уларнинг орасида муҳаддисларнинг бу ойга доир ҳадисларни тўплаб тузган асарлари алоҳида ўрин тутади ва ўз бобида асос бўлиб хизмат қилади. Шундай дурдоналардан бири Абдулғаний Мақдисийнинг «Рамазон фазли» асаридир.\nБиз билган маълумотга кўра, асарнинг танқидий матни дастлаб Абу Абдуллоҳ Аммор ибн Саъид Жазоирий таҳқиқи билан 1999 йили “Ибн Ҳазм” нашриётида нашр қилинган. 2003 йилга келиб Доктор Рифъат Фавзий Абдулмутталиб – Аллоҳ таоло у кишини саломат қилсин – жуда ҳам мукаммал тарзда таҳқиқ қилиб нашр қилди. Доктор Рифъат асардаги ҳар бир ҳадиснинг санадини алоҳида ўрганиб, унинг ҳадис илми асосидаги даражасини баён қилиб берган. Улар саҳиҳ, ҳасан, заиф ва баъзиси ўта заиф ҳадислардир.\nҲадис илмидан хабардор кишилар яхши биладиларки, шаръий ҳукм бўлмаган қўшимча амалларда, тарғиб мавзуларда заиф ҳадислар ҳам олинаверади. Фақат ўта заиф ва тўқима ҳадислар олинмайди.\n*Саҳиҳ: санади узилмаган, санаддаги кишиларнинг ҳар бири адл ва забт эгаси бўлган, ўзидан кўра қувватли ҳадисга зид бўлмаган, махфий айби йўқ ҳадис. Бу ҳадис тўлиқ ҳужжат бўла оладиган, қувватли далил бўлади.\nАдл – катта гуноҳлардан ўзини сақлаш, кичик гуноҳларда давом этмаслик, олийжаноблик хулқларига зид иш қилмаслик сифати.\n*Саҳиҳ лиғойриҳи: бу ҳадис ўзи саҳиҳлик даражасида бўлмай, ҳасан даражасида бўлади, аммо бошқа бир ҳадис қувватлови билан саҳиҳ даражасига кўтарилган бўлади.\n*Ҳасан: саҳиҳ ҳадисдаги ҳамма шартларга эга, фақатгина ровийларидан бирида «забт» сифати етарли бўлмайди.\n*Ҳасан лиғойриҳи: ўзи заиф бўлиб, бошқа бир заиф ҳадиснинг қувватлови билан ҳасан даражасига кўтарилган ҳадис.\n*Заиф: саҳиҳлик шартларидан бирортасига халал етган ҳадис.\nБу муборак асарни ушбу 1439 сана Рамазонига бағишлаб нашр қилишни, ҳар куни иккитадан ҳадисни қўлдан келганча таржима қилиб, эътиборингизга ҳавола қилиб боришни ният қилдик. Асарни Доктор Рифъат таҳқиқи асосидаги нусхадан олдик.\nҲадисларни таржима қиларканмиз, узун бўлгани ва илмий доирага тегишли экани нуқтаи назаридан ҳамда ўқувчига осонлик истаган ҳолда санадларни бермаймиз, балки ҳадисни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ривоят қилган саҳобани зикр қилиш билан кифояланамиз. Ҳар бир ҳадисга унинг илмий даражасини мазкур таҳқиқ асосида бериб борамиз. Асардан мақсад ундаги ҳадисларга кўра амал қилиш бўлгани ва амалга ўта заиф ҳадислар олинмаслиги эътиборидан уларнинг орасидан ўта заиф ёки мункар бўлганларини (инкор қилинган, қабул қилинмаган) тушириб қолдирамиз. Бу ҳам бўлса, ўқувчиларимизга осон бўлиши ва ҳеч иккиланмай китобдаги ҳадисларга кўра амал қила олишлари учундир. Бирор шарҳталаб гап бўлса, уни баён қиламиз, иншааллоҳ.\nАллоҳ таолодан бу амални ёлғиз Ўзининг розилиги учун бўлишини насиб этишини, унга амал қилишга аввало ўзимизни муваффақ қилишини сўраб қоламан.\n00:48 / 29.11.2016 4267\n05:57 / 09.12.2016 4023\n20:25 / 25.12.2016 2275\n22:16 / 27.02.2017 3457


Туркманистонда парламент сайловлари расман ўтказилгани эълон қилинди.\nЯкшанба кунги сайловларда 50 ўринлик парламентга 131 номзод даъвогарлик қилди. Номзодларнинг бари Туркманистондаги ягона партия хисобланмиш "Демократик партия" намояндаларидир. Хукумат фикрича, сайловлар аҳолининг юксак фаоллигида ўтган. Сайлаш ҳуқуқига эга бўлган фуқароларнинг 77 фоизи сайловда қатнашган. Аммо халқаро кузатувчилар сайлов жараёнини кузатиш учун мамлакатга қўйилмаган. Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилотининг демократия ва инсон ҳуқуқлари бўйича идораси вакили Урдур Гуннардоттир бу ҳақда "Озодлик" мухбирига шуни маълум қилди.\n"Туркманистондаги сайловлар борасида ҳеч нарса айта олмаймиз. Чунки биз уни кузатмадик. Кузатувчилар учун виза сўраб мурожаат этганимизда, ҳеч қандай тушунтиришсиз бизга рад жавобини беришди", - деди Урдур Гуннардоттир.


Синовли кунларнинг тест синовлари – HURRIYAT\nСиновли кунларнинг тест синовлари\n8 oy oldin Behzod 227\nАхборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги биносида 2020-2021 ўқув йилида Ўзбекистон Республикасининг олий таълим муассасаларига ўқишга қабул қилиш масалаларига бағишланган брифинг ўтказилди. Бош вазир ўринбосари Беҳзод Мусаев, Олий ва ўрта махсус таълим вазири Иномжон Мажидов, Халқ таълими вазири Шерзод Шерматов ва ДТМ директори Мажид Каримовлар иштирокидаги йиғилишда қабул жараёнлари ва тизимда амалга оширилган ислоҳотлар ҳақида маълумот берилди.\nЖорий йилда тест синовлари абитуриент танлаган бакалавриат таълим йўналишига мос иккита фандан ўтказилади. Бунда тўғри жавоб учун 3,2 ва 3,1 баллдан берилади. Энди абитуриентлар синов ўтказиладиган фанлар мажмуи ҳамда кетма-кетлиги бир хил бўлган бакалавриат таълим йўналиши бўйича бештагача ОТМга ҳужжат топшириш ҳуқуқига эга.\nБу йил бакалавриат таълим йўналишига жами 148 минг 144 нафар талаба қабул қилинади (ўтган йилги кўрсаткичдан 36 фоиз кўп). Шунингдек, ногиронлиги бўлган, ҳарбий қисм қўмондонлигининг тавсияномасига эга, Меҳрибонлик уйи ҳамда болалар шаҳарчаси битирувчилари, ҳарбий хизматчилар ва ички ишлар органларининг амалдаги ходимлари фарзандлари учун қабул квоталари оширилиб, уларга маълум имтиёзлар берилади.\nТадбирда Республикаси Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги томонидан бериладиган махсус тавсияномаси бор хотин-қизлар учун 940 та квота ажратилган. Тавсиянома кимларга берилиши ва бу рўйхат қай тартибда шакллантирилиши ҳақида тез кунларда маълум қилиниши айтиб ўтилди. Фарғона вилоятининг Сўх тумани ёшлари учун ҳам 500 та квота ажратилган.\nАбитуриентлар 20 июндан 20 июлгача барча ҳудудлардаги Ягона интерактив давлат хизматлари портали ва Давлат тест марказининг расмий веб-сайти (www.dtm.uz) орқали ҳужжат топширади. Таълим муассасасини тест синовлари ташкил этилаётган ўқув йилидан аввалги йилларда тугатган абитуриентлардан кириш имтиҳонларида иштирок этиш учун (базавий ҳисоблаш миқдорининг ярим баравари — 111 500 сўм) тўлов ундириш тартиби бу йил ҳам сақлаб қолинди.\nКириш имтиҳонлари эса 1 августдан бошланиши режалаштирилмоқда. Натижаси тест натижалари билан қўшиб ҳисобланадиган касбий-ижодий имтиҳонлар ҳам 28 июлгача якунланади. Тест синовлари мавжуд бўлмаган ижодий йўналишлардаги имтиҳонлар 25 июлдан 20 августгача давом этиши кутиляпти.\n— Касбий-ижодий имтиҳонларни ўтказиш жараёнлари тўлиқ суратга олинади. Видеолавҳалар базада сақланиб, апелляция юзага келганида улардан фойдаланилади, — деди Бош вазир ўринбосари Беҳзод Мусаев.\nЭнди ҳар бир фанда осон саволлар сони 6 тадан 9 тага кўпайтирилади. Қийин даражадаги савол эса 3 тадан кўп бўлишига йўл қўйилмайди. Ўрта даражадаги саволларнинг аввалги 18 та миқдори сақлаб қолинади.\nЯна бир янгилик: бир неча йиллардан буён талабаларни қийнаб келаётган муаммо — таълим йўналишлари ва мутахассисликлар ҳам янги ўқув йилидан оптималлаштирилади. Яъни, мутахассисликлар сони 584 тадан 517 тага, йўналишлар сони эса 332 тадан 254 тага қисқарди. “Спорт фаолияти” бакалавриат таълим йўналиши бўйича ўқиш муддати уч йил этиб белгиланди.\nШунингдек, магистратура мутахассисликларига ўқишга кириш, бакалавриат таълим йўналишларига ўқишни кўчириш ва қайта тиклаш учун ҳужжатлар топшириш жараёни 1 июлдан 30 июлгача www.edu.uz ва magistr.edu.uz сайти орқали амалга оширилиши белгиланган. Магистратура босқичига кириш имтиҳонлари 3 августдан 15 августгача бўлиши кутиляпти.\nPrevious Бобур ижоди рус мактабларида\nNext Дарс ўйин эмас! Лекин дарсда ундан фойдаланса бўлади


Америкадан телефон қилган Аҳмаджон Ўзбекистоннинг Россиядан юз ўгираëтганига муносабат билдиришни истади.\n- Охирги бир-икки ой ичида Россия оммавий ахборот воситаларида ҳам Ўзбекистоннинг ўзига дўст эмаслигини кўрсатадиган анча мақолалар чиқди. Одамларнинг орасида ҳам Ўзбекистон ҳукуматининг қимирлаб турадиган сиëсати¸ у ëқ бу ëққа оғадиган сиëсатига ҳеч кимда шубҳа қолмади. Шунинг учун ҳайкалнинг олиб ташланиши ëки бошқа ишларни Ўзбекистоннинг шунга жавоби деб биламан. Бу билан Ўзбекистон “Бизга ҳеч ким диктоват қилмайди. Хоҳласак¸ бир кунда мана бунақа қилишимиз мумкин” демоқчи. Ўзбекистон ўзига хос бўлган ўзининг нимасини ҳар доим кўрсатади. 2005 йил Андижон воқеасидан кейин Ғарбга¸ бошқага базани ëпиб¸ бошқа қилиб сигналлар берди. Россияга қарши бўлаëтган ишларни 2005 йилдан кейин бўлган кампания билан ўхшатаман¸ дейди Аҳмаджон.\nҚизим сенга айтаман...\nАҳмаджон назарида Ўзбекистон ҳукумати ўзига содиқ журналистни ҳам қамашимиз мумкин¸ деб бошқаларга сигнал берди.\n- Хайрулла Ҳамидовнинг қамалиши¸ тасвирчи Умида Аҳмедованинг қамалиши. Бизнинг эшитишимизча¸ Хайрулла Ҳамидовга анча олдиндан “Қадамингни ўйлаб босгин” деганга ўхшаган сигналлар бўлган. Хайрулла ўзининг фикрига эга бола ва ҳар доим ўзининг гапини айтиб келган. Чунки унинг орқасида шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф турган эди. www.islom.uz сайтида унинг шеърлари чоп қилинаëтган эди. Кўп жойларда бирга бўлишарди. Бу нуқтаи-назардан қарасак¸ менга ғалати туюлди. Чунки Ўзбекистонга Муҳамад Содиқ Муҳаммад Юсуфни мусулмонлар билан курашиш учун қўлида кўзир карта сифатида олиб келган эди. Бу одамнинг обрўйи кучли. Мана Каримов ҳаммани радикализм¸ экстремизм деб қўрқитиб келади. Шунга қарши юриш учун у одамни олиб келган эди. У одам ҳам анча ўзининг обрўйини йўқотди. Одам қанчалик обрўли бўлмасин¸ қаттол режим билан ҳамкорлик қилиш оқибатида ўзининг обрўйидан айрилади. Мана Ўзбекистоннинг катта-катта лавозимларида ишлаган халқ ëзувчилари¸ шоирлари ва ҳоказо. Хайрулла Ҳамидовнинг қамалиши менга ғалати туюлди. Менимча¸ у кишини қўйиб юборишади. Бу сизлар ва бошқа кўпчилик айтаëтгандай қолганларга сигнал. Бу “Биз ўзимиз эркинлик бериб қўйган¸ гапиргин деб қўйган журналистни ҳам хоҳласак қамаб қўямиз. 159¸ 216 ëки 244-лардан хоҳлаганимизни қўяамиз” дегани. Умида Аҳмедовага келсак¸ ҳаттоки расмларни ҳукумат ўз сиëсатига қарши деб билди. Чунки у ерда халқнинг асл юзи¸ воқеликнинг ўзи бор эди. Мен ҳам кўриб чиқдим. Ҳақиқатан воқеликдаги суратларни кўрсатган. Бу билан ҳукумат “Бор ҳақиқатни биз нафақат сўз билан ¸балки расм билан ҳам айттиришга йўл қўймаймиз” демоқчи ва шундай сигнал бераяпти деб ўйлайман¸ дейди Аҳмаджон.\nЎзбекистоннинг Ғиждувонидан телефон қилган акамиз назарида аҳвол яхшиланган¸ қаҳратон ўтиб қорлар эриган¸ ҳамма ëқда баҳор нафаси.\nОзодлик: Қандайсиз? Қандай энди Ғиждувонлар?\n- Тинч¸ яхши ҳаммаси.\n- Йўқ¸ худди баҳордай бўлиб қолди. Қорлар эриди.\nОзодлик: Тирикчилик нимадан? Нима иш қиласиз?\n- Мен деҳқончилик билан шуғулланаман.\nОзодлик: Деҳқончилик энди баҳорда¸ ëзда бўладида. Ҳозир нима иш қилаяпсиз?\n- Ҳозирча дам олаяпмизда.\n- Ўзимнинг иссиқхонам бор. Помидор¸ бодринг экамиз.\nОзодлик: Бола-чақалар нечта?\n- Бешта. Тўртта қиз¸ бир ўғил. Ҳаммасини жойлаштириб мазза қилиб юрибмиз меҳнат қилиб.\nОзодлик: Ғиждувон кабобларини пишириб.\n- Ҳа¸ Худога шукур. Келинг кабобга. Зиëфат қиламиз¸ дейди ғиждувонлик суҳбатдошимиз.\nСиз асир бўлган қафасни тишларим бирлан бузай\nЯқинда ватандан қайтдим¸ дейди Россия фуқаролигини олган ўзбек юртдошимиз.\n- Мен яқинда ватандан қайтдим. Ҳали бир ҳафта ҳам бўлгани йўқ. Сизларнинг сайтга кирса бўладими?\nОзодлик: Ҳа¸ бўлади. www.ozodlik.org ни териб кирасиз. Мана ватандан яқинда келдим¸ деяпсиз. Қандай Ўзбекистонда аҳвол?\n- Яхши жойлари ҳам бор¸ ëмон жойлари ҳам бор. Аввало ватан. Лекин ҳозир яхши жойлар кўпаяяпти. Ëмон жойлар ҳам бор энди.\nОзодлик: Яхши жойлар нималардан иборат? Қандай яхши жойларни кўрдингиз?\n- Ватанимиз эканлиги учун яхши.\nОзодлик: Ëмон жойи қаерда?\n- Энди ëмон жойини яширишга ҳаракат қиламизда.\nОзодлик: Нимага? Ëмонини яшириб¸ яхшисини оширасизми?\n- Ҳа. Нима қилса ҳам ватанимизда.\nОзодлик: Касални яширсанг иситмаси ошкор қилади¸ дейди. Балки яширмаганимиз яхшидир. Нима деб ўйлайсиз?\n- Даволаганимиз яхши дейсизми?\n- У гап бу ерга тўғри келмаса керак деб ўйлайманда. Нима қилса ҳам ватанда.\nОзодлик: Ватандан айри тушиб нима қилиб юрибсиз Россияда?\n- Тақдир экан. Шу ерга ëзиб қўйган. Шу ернинг фуқаросимиз.\nОзодлик: Россия фуқаросимисиз?\n- Ҳа. Ҳар йили Ўзбекистонга бориб келиб турамиз. Мен ҳозир трассада кетаяпман. Бундан 70 йил олдин Сталин пайтида¸ 1939 йилда¸ ватанни севганлар халқ душмани¸ бошқа деб қулоқ қилиб юборилган. Ўшанда ватанпарвар иснонлардан бири қамалганда¸ қизи турмага хат ëзган. Шеър ëзган.\nОзодлик: Сиз ўша шеърни биласизми?\nОзодлик: Айтиб беринг унда.\nБу ватан қандай ватандир¸\nҲар гўшасида турмалар¸\nҚўнгани бир ер тополмай¸\nОсмонда сарсон турналар.\nСиз асир бўлган қафасни¸\nТишларим бирлан бузай¸\nБузмасам Маҳшар куни¸\nБарғимни армон тирналар.\nШунақа деб ватанпарвар отасига ëзганда¸ дейди Россия фуқаролигини олган ўзбекистонлик суҳбатдошимиз.


Пекин-2022 қишки Олимпиадаси чет эллик мухлислар иштирокисиз ўтади - EFFECT.UZ\nПекин-2022 қишки Олимпиадаси чет эллик мухлислар иштирокисиз ўтади\n. 16:35 | 03.10.2021\nКоронавирус пандемияси сабаб шундай қарор қабул қилининди.\nПекинда ўтказиладиган 2022 йилги қишки Олимпия ўйинлари чет эллик мухлислар иштирокисиз ўтади. Бу ҳақида Халқаро Олимпия қўмитаси маълум қилди.\n“Чипталар фақат Хитойда яшовчи фуқаролар учун амал қилади. Якуний протокол ва пандемия чекловларининг қай тарзда бўлиши кўриб чиқилмоқда. Ўрганишлар якунлангандан сўнг якуний қарор эълон қилинади”, -дейилади Халқаро Олимпия қўмитаси баёнотида.\nЭслатиб ўтамиз 2022 йилги қишки Олимпия ўйинлари 4-20 февраль кунлари ўтказилади.\nTeglar:Олимпия ўйинлари, Пекин-2022\nАлишер Навоий номидаги киносаройда «Бир кунлик тўй» кинокомедиясининг премьераси бўлиб ўтди\nБугун “Тошкент йўлбарси” Руфат Рисқиев 72 ёшда!\nШавкат Мирзиёев эртага Олимпия ўйинлари қатнашчилари билан учрашади\nПрезидентнинг улкан совғалари: Токио-2020 олимпиадасида иштирок этган чемпионлар ва спортчилар Тошкентда кутиб олинди\n«Қарсак чалиб, ҳаммаси яхши кетяпти деб ўтирмаслик керак» – Азиз Абдуҳакимов Олимпиада олдидан жиддий топшириқлар…


7 белги ота-онангиз сизни нотўғри тарбия қилганини англатади | LifeHaq.uz\nФарзандларига ғамхўрлик қилиб, уларнинг ишларига аралашадиган ота-оналар бу ишни уларни яхши кўрганликлари учун қилишади, албатта. Бироқ ўзларининг эзгу ниятлари деб болаларига мустақил катта инсон бўлиш ва ҳаётда муваффақиятга эришишда халақит беришади.\nДжули Литкотт-Хеймс ўзининг «Уларни қўйиб юборинг» китобида ота-оналарнинг ортиқча ғамхўрлиги қандай оқибатларга олиб келиши, ўз фарзандларини шафқатсиз ҳаётда яшай олмайдиган нозик гул қилиб катта қилишлари ҳақида ҳикоя қилади.\nҚуйида – сизни ҳаётга тайёрлаш ўрнига ундан ҳимоя қилганликларини намойиш этувчи белигилар акс этган. Агар бандларнинг кўпчилиги мос келса, сизга эркин тенгдошларингизга қараганда катталар ҳаётига мослашиш қийинроқ бўлади.\nСтенфорд университети биринчи курс декани, «Уларни қўйиб юборинг» китоби муаллифи ва икки нафар ўсмир фарзандларнинг онаси.\n1. Уларнинг ёнидагина хавфсиз эканингиз фикрини «миянгизга қуйишган»\nОта-оналар кўпинча икки турга бўлинишади. Биринчи турдагилари сизни сайрга юбориб, қаерда эканингизни билишмайди: ҳовлидаги майдончада ёки яқин орадаги боғда, ҳилват қурилиш майдонида ёки китоб билан томда. Иккинчилари эса ўз фарзандининг ҳар бир қадамини назорат қилади.\nҲавотирдаги ота-оналарни тушуниш мумкин. Ҳар куни ОАВда болаларни ўғирлаб кетаётган хавфли бегона кишилар ёки пиёдалар йўлагида болани машинада уриб кетиб, кўздан ғойиб бўладиган ҳайдовчилар пайдо тўғрисида маълумотлар бўлади.\nБолага хавфни қандай четлаб ўтиш ёки унга тўри реакция қилишни ўргатиш ўрнига уни дунёдан ҳимоя қилишади.\nМасалан, уни кўчага бир ўзини қўйиб юборишмайди. Ҳозирги кунда бу ҳавотир янги белгиларга эга бўлмоқда: ғамхўр она ва ота ўз боласига ҳар 15 дақиқада қўнғироқ қилишади ёки GPS орқали уларнинг жойлашувини кузатишади..\nБу келажакда қандай оқибатларга олиб келади\nДжули Ликотт-Хеймс мисол сифатида қуйидаги вазиятни келтиради: она ва ўғил кўчани кесиб ўтишмоқда. Она чап, ўнг томонга қарайди, кейин эса яна бир марта чап томонга қараб, олдинга юради. Ўғил эса смартфонидан бошини кўтармай, қулоқчинларни олмай, онаси изидан кетади. Ҳақиқатан ҳам ёнингда хавфсизликни ўйлайдиган одам бўлганида йўлга қарашнинг нима кераги бор.\nКелажакда бундай одам ўзгаларнинг ёрдамисиз қийналади. Унда энг керакли кўникмалар мавжуд эмас – жойда мўлжал оломаслик, хавфни ҳис этмаслик, бўш вақтини режалаштириш. Ахир бундай ишлар билан доимий равишда ота-она машғул бўлишган.\n2. Улар сизни жуда кўп мақташган\nМеҳнат эвазига олинган мақтов – яхши. У болага ёки катта одамга қаратилганининг аҳамияти йўқ. Бироқ бола чўплардан қийшиқ-қинғир одамчани ясаганида ёки тишини ювганида ота-онанинг кўзида ёш билан «баракалла» «ақлли бола» деб қичқириши – жуда ғалати.\nИшдаги муаммолар. Болада у бажарган ҳамма иш – яхши деган ишонч пайдо бўлади. Ҳатто бир неча йил ўтгач, у ишга келишининг ўзи мукофот ва ҳамманинг фаҳрланиши билан қарши олиниши керак деган фикр мавжуд бўлади.\nАлбатта, бола ота-онаси уни яхши кўришларини билиши муҳим. Бироқ унинг ҳар бир аксириши учун – мақтов ёрлиғи тақдим этиш бошқа масала.\n3. Улар сизнинг ўрнингизга спорт секциясини танлашган\nБаъзида ота-оналар болани машғулотларга ўз вақтини яхши ва фойдали ўтказиши учун эмас спортда юқори чўққига эришиши учун беришади. У теннисчи, фигурачи, футболист ёки сузувчи бўлиши учун спортга юборадилар. Шунинг учун мутахассисликни илк болаликда танлайдилар – шундай қилинса, муваффақият имконияти ортади.\nБолалар турли жисмоний фаолликни ёқтиришади: улар сузиш, югуриш ва сакрашни бирдек севишади. Бироқ уларни бир нарса билан шуғулланишга мажбур қилинса, организм бир хил ривожланмайди, шикастланиш хавфи ортади.\nБошқа мураккаб масалалар ҳам бор. Катта спортга келиш осон эмас, демак одатий болалик ҳақида унутиш мумкин. Боланинг ҳаёти мактаб ва доимий машғулотлардан иборат бўлади.\nБироқ ҳар бир машғулотда у конкида зўрға турса ёки дарвозани мўлжалламай топ урса ҳам, уни мақтайдиган мухлислар бўлади.\n4. Улар болалар ўйинига аралашишган\nЯна бир вазият 1990 ва ундан олдин туғилганлардан кўра ҳозирги болаларга кўпроқ таниш. Бу бола ота-онаси билан жадал асосида болалар майдончасига боришидир.\nОта-она ҳеч ким уришмаслиги, ҳеч ким уни ҳафа қилмаслиги, ўйинларнинг бари эзгу ва тўғри бўлишини кузатишади. Фарзандлари бегона боланинг ўйинчоғини олиши билан уни қайтариш ва узр сўраш учун югуришади.\nОта-оналар жараёнга шу қадар киришиб кетишганки, улар болалар майдончасига бошқа ота-оналар билан ўйнаш учун келишгандек туюлади.\nБоланинг тенгдошлари билан мулоқотда ота-онанинг ўз қоидаларига эга бўлса мустақиллик тўғрисида қандай гап бўлиши мумкин? Улғайгач бундай инсон бегона одамлар билан суҳбатга киришиш ёки ишда муроса қилишга қийналади.\nБолалар майдончаси – бола мулоқот қилишга ўрганадиган асосий жой. У можароли вазиятларга қандай реакция қилишни аниқлаб олади. Масалан, ўйинчоғини олиб қўйишганида у душманидан уни олиб қўйиши, алмашиш ҳақида келишиб олиши ёки совға қилиб юбориши мумкин.\nБолалар ўзаро хурсандчилик қилиш, баъзида синган бурун ва шилинган тиззалар эвазига бўлса ҳам ўзаро келишишлари лозим. Бундан ҳеч ким ҳали ўлмаган.\n5. Улар уй вазифаларини синчиклаб текширишган\nБолаларнинг ютуқлари ота-онасининг муваффақият ўлчамига айланади. Шунинг учун улар университетга боришни фарзандларига кўра кўпроқ исташади.\nАсосий имтиҳонларга тайёрланиш деярли бошланғич мактаб бошланади. Дарслардан сўнг ўқиш тугамайди, ахир болани бир неч соатлик қўшимча дарслар кутяпти. Мутахассислик тобора эрта ва эртароқ танланмоқда. 6-7 синфлардаёқ ўғил бола ва қиз бола учун мутахассисликни танлашади ёки уни машқ қилдиришни бошлайдилар.\nУлар фарзандларини қайси университетга юборишмоқчи? Албатта, энг яхшисига (қандайдир рейтинглар, қўшнилар ёки ўз фикрларига кўра). Шунинг учу ҳар бир уй вазифаси аъло даражада бажарилиши лозим. Ҳар куни кечки пайт бола билан бирга дарсликларни ўқишади, мактаб дастуридаги эсдан чиққан масалаларни ёдга олишга ҳаракат қилишади.\nКитоб муаллифи Стенфордда дарс беради, шунинг учун болаларнинг ўқиши ота-оналар «бошини қай даражада қотириши» чегараси ҳақида яхши билади. Литкотт-Хеймс онаси жуда ғамхўр бўлган иккинчи курсдаги Жемини яхши эслади: ҳар куни тонгда уйғотади, тез кунларда бўладиган вазифа ва тестларни эслатади, уларни бажаришда ёрдам беради. Жеми вазифаларни ўз вақтида топширади ҳамда яхши ўқийди. Ёки унинг онаси ўқийдими?\nСавол шундан иборатки, одам қачон вазифаларни бажаришни режалаштириш, касбни танлаш, машаққатларни енга олиш учун қачон етарли даражада мустақил бўлади? Ишга чиққанидами? Ёки болани нафақага чиққандагина ўз ҳолига қўйиш мумкинми?\n6. Улар мактабда сиз ясашингиз керак бўлган нарсаларни сизнинг ўрнингизга бажаришган\nСизда мактаб танловлари ота-оналарнинг кашфиётчилигини текшириш учун ўтказилади деган ҳис пайдо бўлмаганми? Лойиҳалар шу архитектура ва дизайнерлик аниқлиги билан бажариладики, ҳар бир катта одамнинг қўлидан келишига шубҳа қолмайди. Ҳеч бир тўртиннчи синф ўқувчисининг қўлидан келмагани учун ота-онага мақтов ёрлиғини беришнинг ўзи кифоядек.\nҚўл ишлари танлови – бу ота-она боласининг ижоди ва қобилиятини намойиш этишини истайдиган ярмаркадир. Агар бу ижодий шахсга ота-онаси елимни олиб беришни топширишса, бу унинг ютуғи.\nАслида танловлар бола тасаввур этиши, турли материаллар – ЛEГО конструкторларидан тортиб, арчадаги шишлар билан ишлаши учун керак. Бу майда моторикани ривожлантириш, лойиҳалаштириш кўникмаси ва якуний натижани олдиндан кўра билиш учун зарур. Шундай экан, ота-оналар кимни алдашяпти: мактабдаги ўқитувчиларними ёки ўз фарзандларини?\nҲеч ким ота-оналарда бу яхши чиқиши тўғрисида баҳслашмайди: ахир улар ҳам буни илгари ўрганишган. Бироқ боланинг вазифасини унинг ўрнига бажариш уни келажакда ҳам қўйиб юбормайди.\n7. Улар ҳозир ҳам сизга боладек муносабатда бўлишади\nОта-оналар учун биз доим боламиз. Болалар (улғайганига анча бўлган) катта ҳаётга қадам қўйганида муаммолар ортади. Уларни ёш бўлмаган ота-она ҳал этишади.\nУлар болаларини тонгда уйғотиш, тушлик тайёрлаш, мажлис тўғрисида эслатиш, уй-жой коммунал хўжалиги квитанциясини тўлдириш, мос келадиган турмуш ўртоқни танлаш ёки болалар билан бирга ўтиришда давом этадилар… Шахсий ҳаётга эса вақтлари қолмайди.\nЎта ғамхўрлик одамни чарчатади. Кўпроқ – ота-оналарнинг ўзини. Тасаввур этинг-а, туғилганингиздан бери улар қандай зўриқишда яшамоқда.\nДоимий жисмоний ва ҳиссий зўриқишлар чарчоқ, ҳавотир, тушкунликка олиб келади. Сиз ҳақингизда шу даражада ғамхўрлик қилишар экан, уларга фарзандларни тарбия қилиш ёқади. Улар ўз тўғрисида батамом унутишларининг ҳеч қандай яхши жиҳати йўқ. Болаларнинг ота уйидан кетиши ота-она учун ҳақиқий зарбага айланади.\nЖули Литкотт-Хеймс «Уларни қўйиб юборинг» китобида ота-оналар ўта ғамхўрлик билан ўз фарзандларига етказадиган зарар тўғрисида ёзади. Шунингдек, у болада мустақиллик, ишонч, мақсад сари интилишни ривожлантирадиган тарбиянинг муқобил услубларини тавсия этади.\nБу китобни замонавий ўсмирларнинг ота-оналарининг ўқиши айниқса фойдали. 20-30 йил олдин гипер ғамхўрлик ҳолати кам учрарди, ҳозирда эса уни ҳамма жойда учратиш мумкин.\n25/07/2020 07:30:06 3112 0 Манба: https://lifehacker.ru


Эртага Ўзбекистонда кузатиладиган об-ҳаво\n00:41 15 Декабр 2019\n18:24 16.04.2019 Ҳавола олиш\nЎзбекистон Гидрометеорология маркази 17 апрель куни мамлакатда кузатиладиган об-ҳаво ҳақида маълумот берди.\nТОШКЕНТ, 16 апр — Sputnik. Ўзбекистон Гидрометеорология хизмати маркази 17 апрель учун об-ҳаво маълумотини эълон қилди.\nРеспублика Гидрометеорология марказининг хабар беришича, 17 апрель куни Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгариб туради, кечаси ва эрталаб ёмғир ёғиши мумкин, кундузи ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 3-8 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 11-13, кундузи 21-23 даража илиқ бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, айрим жойларда кечаси ва эрталаб ёмғир ёғиши мумкин, кундузи ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 10-15, кундузи 20-25 даража илиқ бўлади.\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 10-15, кундузи 22-27 даража илиқ бўлади.\nАндижон, Наманган ва Фарғона вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, айрим жойларда ёмғир ёғиб, момақалдироқ бўлиши мумкин. Ғарбдан секундига 5-10 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 10-15, кундузи 17-22 даража илиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 10-15, кундузи 21-26 даража илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 10-15, кундузи 23-28 даража илиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, вақти-вақти билан ёмғир ёғиб, момақалдироқ бўлиши мумкин. Қор кўчиши хавфи бор. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 5-10, кундузи 8-13 даража илиқ бўлади.\nҚашқадарёда 65 киши ёппасига овқатдан заҳарланди\nИшчилар кўнгил айниши, қайд қилиш, ични тез-тез кетиши, тана ҳароратини кўтарилиши, совуқ қотиш каби касаллик белгилари билан мурожаат қилишган.\nКелгуси ҳафтадан Тошкент – Москва йўналишида автобус қатнови йўлга қўйилмоқда\nБиринчи рейс жорий йилнинг 19 декабрь куни амалга оширилади. Чипта нархи 900 000 сўм этиб белгиланган.\n20:27Қашқадарёда 65 киши ёппасига овқатдан заҳарланди\n18:19Ўзбекистон Миллий гвардияси тўғридан тўғри президентга бўйсундирилди\n17:57Келгуси ҳафтадан Тошкент – Москва йўналишида автобус қатнови йўлга қўйилмоқда\n17:47Ўзбекистонга ёмғирли совуқ ва нам ҳаво оқимлари киради\n17:34Россияда Ғарбни нега яхши кўришмайди?\nСовуқ уруш остонасида: АҚШ ДРСМД билан таъқиқланган ракетани синовдан ўтказди


“Реал Мадрид” ҳамда “Ливерпуль” ирода кўрсатиб ғалаба қозонди, “ПСЖ” эса дуранг ўйнади - EFFECT.UZ\nБугун Европа чемпионлар лигасининг биринчи тур учрашувлари давом эттирилди. Куннинг биринчи қисмидан ўрин олган икки учрашувда “Шериф” жамоаси ўз уйида “Шахтёр”ни қабул қилган бўлса, “Боруссия Дортмунд”а “Бешиктошг”а сафар уюштирди. Қизиқарли томони “Шериф” сафида ўзбекистонлик Жасур Яхшибоев ЕЧЛдаги дебют учрашувини ўтказди.\n“Шериф” – “Шахтёр” – 2:0\nГоллар: Траоре, Ясане\n“Бешиктош” – “Боруссия Дортмунд” – 1:2\nГоллар: Монтеро – Беллингҳам, Ҳоланд\nКейинги баҳс Испанияда “Атлетико” “Порту”ни меҳмон қилди. Муросасиз кечган баҳсда нурсиз дуранг натижа қайд этилди.\n“Атлетико” – Порту” – 0:0\nБу мавсумда жуда ҳам яхши трансферларни амалга оширган Франциянинг “ПСЖ” клуби меҳмонда “Брюгге” билан куч синашди ва кутилмаганда дуранг натижа қайд этиб қўйди. ҳисобида ғалаба қозонди.\n“Брюгге – ПСЖ” – 1:1\nГоллар: Ванакен – Эррера\nУшбу турнинг марказий баҳсларидан бири Миланда “Интер” ҳамда “Реал Мадрид” ўртаси бўлиб ўтди. Тенг кучлар остида ўтган ўйинда “Реал” Родригонинг 90 дақиқадаги голи билан ғалаба қозонди.\n“Интер” – “Реал Мадрид” – 0:1\nЯна бир марказий баҳс “Ливерпуль” ҳамда “Милан” ўртасида бўлиб ўтди. Голларга бой бўлган ўйинда “Ливерпуль” ирода кўрсатиб, ғалабага эришди.\n“Ливерпуль” – “Милан” – 3:2\nГоллар: Трент, Салоҳ, Ҳендерсон – Ребич, Диас\nБу мавсумнинг фаворитларидан бири “Манчестер Сити” ўз уйида Германиянинг “Лейпциг” жамоасини мезбон қилди ва ҳеч қандай имконият қолдирмаган ҳолда ғалабага эришди.\n“Манчестер Сити” – “Лейпциг” – 6:3\nГоллар: Аке, Мукиеле (а.г), Маҳрез, Грилиш, Канселу, Жесус – Нкунку (хет-трик)\nСўнги баҳс Португалияда “Спортинг” ҳамда “Аякс” ўртасида бўлиб ўтди. Ушбу баҳс ҳам голларга бой бўлди ва якунда “Аякс” йирик ғалабага эришди.\n“Спортинг” – “Аякс” – 1:5\nГоллар: Полиньо – Халлер (покер), Бергейс\nШу тариқа Европа чемпионлар лигасининг биринчи тури ўз якунига етди.\nTeglar:«Реал Мадрид», PSJ, Ливерпуль, Манчестер Сити\n“Манчестер Юнайтед” ва “Чесли”дан АПЛдаги илк мағлубият\nТомас Тухель “Манчестер Сити”га қарши ўйинда Мейсон Моунтни нима сабаб тушурмоқчи эмас?


Ҳазорасп тумани 2-сектор худудидаги “Темир дафтар”даги оилаларга, “Аёллар дафтари”га ва “Ёшлар дафтари”га киритилганларга кўрсатилган ёрдамлар тўғрисида 2-сектор раҳбари Р.Жуманиязовнинг ахбороти ҳақида\nҲазорасп туман 2-секторида аҳоли бандлигини таъминлаш ва уларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш бўйича муайян ишлар амалга оширилиб келинмоқда.\nЖумладан, мен рахбарлик қилиб келаётган 2-сектор худудида жами 13 та маҳаллаларда 10141 та хонадонда 61,200 нафардан зиёд аҳоли истиқомат қилиб келмоқда.\n2-сектор ҳудудида эҳтиёжманд оилаларни қўллаб-қувватлаш бўйича “Темир дафтар” ҳамда эҳтиёжманд оилаларнинг “хонадон дафтари” юритилди.\n2-Секторда 524 та эҳтиёжманд оилалар “Темир дафтар”га киритилган бўлиб, бугунги кунгача 566 нафар (100 фоиз) меҳнатга лаёқатли ишсизларнинг бандлиги таъминланган.\nНатижада, 482 (92,0%) эҳтиёжманд оилаларнинг доимий даромад манбалари яратилганлиги учун улар Халқ депутатлари туман Кенгаши қарорларига асосан “Темир дафтар”дан чиқарилган.\nҲозирда, 2-секторда шакллантирилган “Темир дафтар”да 42 нафар оила мавжуд бўлиб, уларга ҳам турли ёрдамлар кўрсатилди.\nЖумладан, тумандаги “Саҳоват ва кўмак” жамғармаси ҳисоб рақамига жами 441 млн.сўм пул маблағлари келиб тушган бўлиб, шундан мен рахбарлик қилаётган сектор ҳудудида яшовчи ёрдамга муҳтож оилаларга бириктирилган тадбиркорлар томонидан 160,5 млн. сўмлик бирламчи озиқ-овқат маҳсулотлари етказиб берилган, оилаларнинг қўшимча даромадини ошириш мақсадида субсидия ҳисобидан 89,2 млн. сўмлик иссиқхона қуриб берилиши, ҳомийлик ҳисобидан 74 млн. сўмлик қўй (35 та), 38 млн.сўмлик қорамол (5 та), 19,6 млн. сўмлик парранда (490 та), 8,2 млн. сўмлик асалари уяси (12 та), 4,8 млн. сўмлик қуён (97 та) тарқатилиши, кредит олиш истагини билдирган оилаларга “Хар бир оила-тадбиркор” дастури доирасида кредит маблағлари ҳисобидан 17 та оилага 247 млн.сўмлик қорамол (30 та), 26 та оилага 86 млн. сўмлик қўй (88 та), 4 та оилага 12 млн.сўмлик иссиқхона, 44,3 млн сўмлик бошқа турдаги (9 та тикув машинаси, 1 та пишириқ дастгохи) олиб берилиши таъминланди.\nШунга кўра, сектор ҳудудида “Темир дафтар”га киритилган оилалардан доимий даромадга эга бўлганларини эхтиёжманд оилалар қаторидан яъни “Темир дафтар”дан чиқариш таклиф қилинади.\n“Аёллар дафтари”га киритилган хотин-қизлар тўғрисида:\n2-секторда 943 нафар хотин-қизлар “Аёллар дафтари”га киритилган, жумладан:\n“Саноат” маҳалласида 103 нафар;\n“Боғдор” маҳалласида 54 нафар;\n“Темирчи масскани” маҳалласида 68 нафар;\n“Мустақиллик” маҳалласида 102 нафар;\n“Ширинқудуқ” маҳалласида 40 нафар;\n“Аталиқ” маҳалласида 57 нафар;\n“Зехнли” маҳалласида 70 нафар;\n“Бешта” маҳалласида 125 нафар;\n“Туртта” маҳалласида 65 нафар;\n“Овшар” маҳалласида 37 нафар;\n“Истиқлол” маҳалласида 78 нафар;\n“Оқ майдон” маҳалласида 68 нафар;\n“Камолат” маҳалласида 76 нафар;\nХозирги кунда 2-сектор худудидан “Аёллар дафтари”га киритилган бандлиги таъминланадиган 456 нафар ишсиз аёлларнинг 422 нафари (92,5%) турли йўналишларда бандлиги таъминланди.\nШунингдек, касб-ҳунарга ўқиш истагини билдирган 162 нафар аёллардан 144 нафари (88,9%) ўқув курсини тугатиб якунловчи сертификатга эга бўлдилар.\nТурли йўналишларда тадбиркорлик фаолиятларини йўлга қўйиш учун имтиёзли кредит олиш учун амалий ёрдам сўраган 93 нафар\nхотин-қизларнинг 84 нафарига (90,3%) имтиёзли кредитлар ажратилди.\nТоморқасидан даромад олиш истагини билдирган 26 нафар аёлларнинг\n26 нафарига ҳам амалий ёрдамлар кўрсатилди.\nШу билан бирга, боқувчисини йўқотган 100 нафар аёлга, ижтимоий ҳимояга муҳтож бўлган 71 нафар аёлга, уй-жойи таъмирга муҳтож бўлган\n4 нафар аёлга, қаромоғида бир ва ундан ортиқ ногирон фарзанди бўлган\n9 нафар аёлга, тиббий ёрдамга муҳтож бўлган 12 нафар аёлларга, ҳуқуқий ёрдамга муҳтож бўлган 9 нафар аёлга, шунингдек психологик ёрдамга муҳтож бўлган 1 нафар аёлга ёрдам берилди.\nШунга кўра, 2-секторда шакллантирилган “Аёллар дафтари”га киритилган аёллардан ижтимоий ва моддий аҳволи яхшиланган, иш билан банд бўлганларини “Аёллар дафтари”дан чиқариш таклиф қилинади.\n“Ёшлар дафтари”га киритилган ёшлар тўғрисида:\n2-сектор ҳудудида 12027 нафар ёшлардан, “Ёшлар дафтари”га киритилганлар 1430 нафарни ташкил қилади.\nЖорий йилнинг 3 ойи давомида ёшлар дафтарига киритилган\n1430 нафар ёшларнинг 17 нафари иш билан таъминланган бўлса,\nкасб-хунарга ўқитиш орқали 26 нафари, “1+1” дастури асосида тадбиркор ва хунармадларга бириктириш орқали 65 нафари, тадбиркорлик учун имтиёзли кредит маблағлари ажратиш орқали 60 нафари, ер майдони ажратиш орқали 516 нафари бандлиги таъминланган.\nШунга кўра, 2-секторда шакллантирилган “Ёшлар дафтари”га киритилган ёшлардан ижтимоий ва моддий аҳволи яхшиланган, иш билан банд бўлганларини “Ёшлар дафтари”дан чиқариш таклиф қилинади.\nҲазорасп тумани 2-сектори раҳбари, туман прокурори Р.Р.Жуманиязовнинг сектор ҳудудидаги “Аёллар дафтари” ва “Ёшлар дафтари”га киритилганларга кўрсатилган ёрдамлар тўғрисидаги ахбороти маълумот учун қабул қилинсин.\nМазкур ахборотдан келиб чиқиб, 2-сектор ҳудудидаги маҳалла фуқаролар йиғинларининг тавсиялари маъқуллансин ва 2-сектор ҳудудидаги “Темир дафтар”га киритилган оилалардан иқтисодий аҳволи яхшиланган, доимий моддий даромадга эга бўлган иловага асосан 3 та оилалар “Темир дафтар”дан, “Ёшлар дафтари”га киритилган ёшлардан иқтисодий аҳволи яхшиланган, доимий моддий даромадга эга бўлган иловага асосан 20 нафар ёшлар “Ёшлар дафтари”дан, “Аёллар дафтари”га киритилган аёллардан иқтисодий аҳволи яхшиланган, доимий моддий даромадга эга бўлган иловага асосан 295 нафар аёллар “Аёллар дафтари”дан чиқарилсин.\n6. Ушбу қарорнинг ижросини назорат қилиш туман ҳокимининг молия-иқтисодиёт ва камбағалликни қисқартириш масалалари бўйича биринчи ўринбосари вазифасини бажарувчи З.Оллақулиев ҳамда халқ депутатлари туман Кенгашиниг маҳаллий бюджетни шакллантириш ва ижро этиш, иқтисодий ислоҳотларни амалга ошириш ва тадбиркорликни ривожлантириш масалалари бўйича доимий комиссияси раиси Қ.Назаров зиммасига юклатилсин.


Мазкур ҳисобот Г.Глизон томонидан ўтказилган кенг қамроқли тадқиқотлар натижасидир. Шунинг учун ундаги хулосалар ҳам, асосан, профессорга тегишли.\nГ.Глизон ўлчовига кўра, 7 баҳо энг ёмон ҳолатни ифодалайди. Шундан хулоса қилиш мумкинки, профессор Ўзбекистондаги маъмурий бошқарув ёмон ишлаётганини таъкидлаган.\nМазкур ҳисоботда Ўзбекистондаги коррупция борасидаги вазиятга 6 баҳо қўйилган. Профессор ўз тадқиқотида Ўзбекистонда 1997 йилдан 2003 йилгача бўлган вазиятни ўрганган. Бу йиллар давомида мамлакатда бошқарув ва коррупция билан боғлиқ вазиятга берилган баҳоларни қиёслаб, аҳвол яхшиланмаганини кўриш мумкин.\nҲисоботнинг “Бошқарув” бўлимида қайд этилишича, гарчи Ўзбекистон сиёсий жиҳатдан нисбатан барқарор кўринса-да, ҳукумат томонидан оммавий ахборот воситалари, жамиятдаги фуқаролар гуруҳлари, ижтимоий уюшмалар ва хусусий корхоналар устидан ўрнатилган назорат даражаси эътиборга олинса, бу барқарорлик анчайин нисбий ва аҳамиятсиздир. Ўзбекистондаги қонун чиқарувчи орган – парламент ҳақида ҳисоботда бундай дейилади:\n“Ўзбекистон Конституциясига кўра, парламент мамлакатнинг сиёсий устивор органи ҳисобланади. У қонун чиқаради ва қўмиталари иши орқали ижрони таъминлайди. Парламент одатда бир йилда икки марта йиғилади. Баъзан махсус сессиялар ҳам ўтказади. Аммо шундай ваколат Президентга ҳам берилган ва бу қонун чиқарувчи ҳокимиятнинг қурдатини шубҳа остига қўяди. Мазкур қонун чиқарувчи орган йил давомида ўтказиладиган сессияларида ҳам Президент таклифлари ва декретларини муҳокама қилиш билан машғул бўлади. Фикримча, Ўзбекистон парламенти том маънодаги қонун чиқувчи орган эмас, балки хўжакўрсинга ташкил этилган институтдир”.\nГ.Глизоннинг таъкидлашича, Ўзбекистонда бошқарув марказлашган сиёсий тизимга эга. Мамлакатда 12 вилоят, 1 мухтор республика ва 1 шаҳар ҳокимлиги, яъни Тошкент шаҳар ҳокимлиги мавжуд бўлиб, уларнинг раҳбарлари Президент томонидан тайинланади. Ўз навбатида, туман ҳокимлари вилоят ва шаҳар ҳокимлари томонидан тайинланади. Бу эса ижрочи ҳокимиятнинг фақат Президент учун хизмат қилишига олиб келади.\nЎзбекистон Республикаси Президенти девони матбуот хизмати вакили Ойбек Кимсанбоев Г.Глизоннинг бу даъвосини рад этди. Унинг айтишича, вилоят ҳокими вилоят халқ депутатлари кенгаши томонидан сайланади. Президент эса бу лавозимга номзод тавсия этиши мумкин, холос.\nСобиқ дипломат Тошпўлат Йўлдошевнинг фикрича, ҳокимларнинг халқ депутатлари кенгашлари томонидан сайланиши расмиятчиликдир. Аслида Президент томонидан тавсия этилган номзод ҳеч қачон сайланмай қолмайди. Бу сайловларда муқобил номзод йўқлиги, Президент тавсия этган номзод якдиллик билан қўллаб-қувватланиши ҳар доим кузатилади. Бу эса Ўзбекистондаги бошқарув тизимининг камчилигидир.\nҲисоботда Ўзбекистондаги расмий лавозимларнинг сотилиши ҳақида ҳам гап боради. О.Кимсанбоев Ўзбекистонда мансаблар сотилиши тўғрисидаги хулосани мутлақо инкор қилди.\nҲисоботнинг сўнгги бўлими “Коррупция” деб номланади ва у қуйидаги сўзлар билан бошланади:\n“Коррупция Ўзбекистонда кенг тарқалган ва бу иллатни фош этиш, унга қарши кураш тизими ниҳоятда заиф ривожланган. Ҳукумат амалдорлари билан тадбиркорлар ўртасидаги алоқалар камдан-кам ҳолларда қонуний асосда бўлади. Қариндош-уруғчилик, аймоқчиликка асосланган ёпиқ ижтимоий-хусусий алоқалар кўпинча қонуний асосларга монеълик қилади”.\nБош прокуратура матбуот хизмати вакили Светлана Ортиқова Ўзбекистонда коррупция кенг ривожланган, унга қарши кураш заиф, деган фикрларга қўшилмаслигини таъкидлади. Унинг айтишича, Бош прокуратурада иқтисодий жиноятчилик ва коррупцияга қарши кураш бошқармаси мавжуд. Бу бошқарма коррупция факти бўйича ҳар бир ҳолатни чуқур ўрганади ва унинг судгача олиб борилишига эришади.\nТ.Йўлдошевнинг фикрича, Ўзбекистонда коррупцияга қарши кураш тизими йўқ, деса ҳам бўлади. Ички ишлар вазирлигида, Миллий хавфсизлик хизматида коррупцияга қарши курашадиган бошқармалар бор. Шунга қарамай, фуқаролик жамияти асосида бу иллатга қарши курашилмаса, унинг илдизини қуритиб бўлмайди. Давлат тизимида ишлайдиган мансабдорларнинг фаолияти ошкора бўлмаса, уларнинг фаолияти матбуотда ёритилмаса, коррупцияга қарши курашиш қийин. Давлат ташкилотлари давлат тизимида мавжуд коррупцияга қарши кураша олмайди. Бу иллатнинг йўқ бўлишидан манфаатдор бўлгани туфайли жамоатчиликни унга қарши курашга жалб этиш керак.\nҲисоботда ёзилишича, “Транспейренс интернешнл” ташкилотининг дунёдаги энг коррупциялашган мамлакатлар рўйхатида Ўзбекистон 133 давлат ичида юзинчи ўринни эгаллайди.


Туркия G20 етакчиларига ангорий эчки юнгидан тайёрланган эксклюзив рўмоллар совға қилмоқчи\n22:08 / 05.11.2015\n“Катта йигирматалик” (G20) давлатлари етакчилари Туркиядан совға сифатида ангорий эчки юнгидан тайёрланган эксклюзив рўмоллар оладилар, деб хабар бермоқда турк ОАВлари.\nУшбу совғалар Туркиянинг Белек шаҳрида 15-16 ноябрда бўлиб ўтадиган G20 саммитида берилади.\nТуркиянинг жануби-шарқида жойлашган Сиирт вилояти юқори сифатли жун рўмол ва кўрпалари билан ном чиқарган. Совға қилинадиган рўмолларга саммит ва ташкилот логотипи туширилади. Совғага илова қилинадиган карточкаларда рўмоллар тарихи ҳақида маълумот ва бу рўмолни тайёрлаган уста фотосурати туширилади. Совғалар Сииртдаги сувориларнинг эгар сумкаларига ўхшаш тайёрланган жун сумкаларда берилади. Рўмол ва сумкаларни тайёрлаш учун тоғ эчкиларининг юнгидан фойдаланилади. Ҳаммаси бўлиб саммит учун 50 та рўмол тайёрланади.\nТуркия атроф-муҳитни муҳофаза қилиш жамғармаси вакилининг айтишича, ҳозирда юнгдан маҳсулотлар тайёрлаш касби унутилиб бормоқда ва бу қадам унинг тикланишига ёрдам бериши мумкин. Жамғарма вакили совғалар саммит иштирокчиларига ёқишига умид билдирди.\nСаммит иштирокчилари ва делегациялари учун бир нечта йирик меҳмонхона ва гольф-клублар ажратилади. 5 квадрат километрдан кўпроқ ҳудуд алоҳида назорат остига олинади ва вақтинчалик тўсиб қўйилади.


ФАНИ бўйича Ўқув –услубий мажмуа\n(бакалавриат босқичи барча йўналишлар талабалари учун)\nМазкур ўқув қўлланма «Педагогика. Психология» фанини ўқитиш бўйича талабалар мустақил таълимини ривожлантиришга мўлжалланган, бўлиб у кириш, ўқув фани бўйича ўқув қўлланманинг концептуал асослари ҳамда маъруза ва амалий машғулотлар бўйича режа-топшириқлар ва ўқув ҳужжатлар бўлимларидан иборат.\nЎқув қўлланманинг концептуал асослари бўлимида «Педагогика. Психология» фанини ўқитишнинг долзарблиги ҳамда аҳамияти баён этилиши билан бирга, мазкур фаннинг тузилиши, мазмуни ҳамда фан бўйича ўқитишнинг моҳияти очиб берилган. Шу билан бирга фаннинг ўқув дастури маъруза ва амалий машғулотларнинг мазмунлари ва режаси ҳамда машғулотлар жараёнида фойдаланиладиган адабиётлар берилган. Бу бўлимда назарий ва амалий машғулотлар, мустақил ишларни бажариш бўйича ўзлаштиришни назорат ќилиш ҳамда баҳолашнинг рейтинг кўрсаткичлари ва мезонлари берилган.\nИккинчи бўлимда ҳар бир мавзу бўйича режа топшириќлар ва ўқув-услубий ҳужжатлар келтирилган. Қўлланма талабаларда мустақил фикрлашни, ўз фикрларини асосли равишда ҳимоя қилишни, баҳслашиш кўникмаларини шакллантириш учун баҳс-мунозара олиб боришга қаратилганлиги билан аҳамиятлидир.\nЎқув фани бўйича дарсларни янги педагогик технологиялар ва ўқув-услубий ёндашув асосида олиб бориш ҳозирги пайтда катта аҳамият касб этади. Зеро, янги педагогик технологиялардан фойдаланиш, жумладан кичик гуруҳларда ишлаш, гуруҳларнинг маълум позицияни эгаллаши, «ақлий ҳужум» усулларидан кенг фойдаланиш дарсларни самарали бўлиши, уларнинг қизиқарли кечишини таъминлаши шубҳасиз.\nЎқув-услубий қўлланма охирида талабаларнинг фан бўйича рейтинг баллари асосида баҳолаш мезонлари берилган.\n(бакалавр йўналишлари учун)\nУшбу дастур “Педагогика” фанидан бакалаврнинг тайёргарлик даражаси ва зарурий билимлари мазмунига қўйиладиган талаблар асосида тайёрланган.\nАвазов Ш. - педагогика фанлари номзоди, доцент (ОЎМТВ)\nЮзликаева Э.Р. - педагогика фанлари номзоди, доцент (ТДПУ)\nТохтаходжаева М. - педагогика фанлари доктори, профессор (ТДПУ)\nСейтхалилов Э.А. - педагогика фанлари доктори, профессор (ОЎМКҲТРМ)\nҲасанбоев Ж. - педагогика фанлари доктори, профессор (ТДПУ)\nФанннинг ўқув дастури Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университети Илмий кенгаши томонидан тавсия этилган (2011 йил 25 августдаги 1-сон баённома).\nМазкур дастур бўлғуси касбий фаолияти педагогик маданият ва лаёқатни тақозо қиладиган талабалар учун ишлаб чиқилган. Педагогик билимлар талабаларда ўқув ва касбий фаолиятни муваффақиятли эгаллаш ҳамда амалга ошириш омили сифатида инсоннинг шахсий хусусиятлари ҳақидаги яхлит тасаввурни шакллантиришга, ўқиш, ақлий меҳнат маданияти ва мустақил ўқиб билим орттириш кўникмаларини ривожлантиришга ёрдам беради ҳамда инсон ва жамиятнинг педагогик табиатини билишга таянган ҳолда самарали қарорлар қабул қилишга имкон туғдиради.\nУшбу дастур педагогиканинг объекти, предмети, вазифалари ва методлари; педагогиканинг асосий категориялари: маърифат, таълим (ўқитиш, ўқиш, ўзлаштириш), тарбия, шахс камолоти ва маданияти, педагогик фаолият, педагогик мулоқот, педагогик технология; маърифат - умуминсоний қадрият, ижтимоий-маданий ҳодиса ва педагогик жараён сифатида; Ўзбекистон Республикасининг таълим тизими; узлуксиз таълимнинг мақсади, мазмуни ва тузилиши; таълим ва мустақил ўқиб билим орттиришнинг бирлиги; педагогик жараён; таълимнинг маърифий, тарбиявий ва шахсни ривожлантирувчи вазифалари; педагогик жараёндаги тарбия; ўқув фаолиятни ташкил этишнинг умумий шакллари: дарс, маъруза, семинар, амалий ва лаборатория машғулотлари, баҳс-мунозара, конференция, синов, имтиҳон, факультатив машғулот, маслаҳат; педагогик жараённи ташкил этиш ва бошқариш методлари, усуллари ва воситалари; оила - педагогик ҳамкорлик ҳамда шахс тарбияси ва камолотининг ижтимоий-маданий муҳити субъекти сифатида; маърифий тизимларни бошқариш каби масалаларни қамраб олади.\nФанни ўқитишдан мақсад - талабаларнинг умумий ва педагогик маданиятини ошириш, инсон фаолиятининг муваффақиятли бўлишлик омили сифатида педагогик ўзига хос хусусиятлар ҳақидаги тасаввурларни яхлит шакллантириш, мустақил фикрлаш ва шахсий ҳатти-ҳаракатлари оқибатларини олдиндан сезиш, мустақил ўқиш ва ўз имкониятларини айнан баҳолаш, мақсадга эришиш ва ҳаётий қийинчиликларни бартараф этишнинг мақбул йўлларини мустақил топиш бўйича педагогик билим ва кўникмаларни шакллантиришдир.\nФаннинг вазифаси – педагогика фани тараққиётининг асосий йўналишлари билан танишиш; маърифий (таълим, тарбия, шахс камолоти ва маданиятини тавсифловчи) тушунчалар мажмуини ўзлаштириш; ўқишга ва касбга оид муаммоли вазиятларни таҳлил қилиш; замонавий таълим жараёнини лойиҳалаштириш, ташкил этиш ва амалга ошириш, унинг бориши ва натижаларини ташхис қилишнинг назарий асосларини ўзлаштириш; таълим олувчилар, ишлаб чиқариш ходимлари билан тарбиявий ишлар методларини эгаллаш; ўқув машғулотларининг асосий турларини ўтказиш ва уларга тайёргарлик кўриш кўникмаларини шакллантириш; касбий тафаккур, техник ижодиётни ривожлантириш методлари билан танишиш.\n“Педагогика” ўқув фанини ўзлаштириш жараёнида амалга ошириладиган масалалар доирасида бакалавр:\n- педагогиканинг объекти, предмети ва методлари, унинг фанлар тизимида тутган ўрни ва асосий тармоқлари; шахсни шакллантиришда, инсоннинг хулқ-атвори, мулоқоти ва фаолиятида таълим ва тарбиянинг тутган ўрни ҳақида тасаввурга эга бўлиши;\n- педагогика фанининг асосий категориялари ва тушунчаларини; таълим ва тарбияда ирсият ва ижтимоий муҳитнинг ўзаро муносабатини, миллий ва маданий-тарихий омилларнинг тутган ўрни ва аҳамиятини; педагогик фаолиятнинг асосий қонуниятлари, принциплари, шакллари, воситалари ва методларини; маърифий жараёнларда ва ижтимоий муҳитда таълим, тарбия ва шахс камолотининг объектив алоқаларини билиши;\n-педагогика фанининг асосий тушунча ва терминларини; психологик-педагогик таҳлил қилиш ва лойиҳалаш усулларини; маърифат (таълим, тарбия, шахс камолоти ва маданияти), маърифий жараёнлар ва уларнинг моҳияти ҳақидаги билимлар тизимини; замонавий таълим технологияларини; ўқиш ва билишга оид фаолиятни ташкил қилиш йўлларини; таълим ва тарбия сифатини назорат қилиш шакллари ва методларини эгаллаши;\n-касбий ўзаро алоқадорлик ва ҳамкорликдаги фаолият самарадорлигини ошириш учун психологик-педагогик таъсир кўрсатиш методлари ва шаклларини қўллаш; педагогик принципларни ҳисобга олиб, турли шаклдаги ўқув машғулотлари ва тарбиявий тадбирларни ўтказиш; педагогик вазифаларни аниқлаш ва ечиш, ўқув-тарбиявий вазиятларни таҳлил қилиш бўйича оддий малакаларни эгаллаш; якка тартибдаги тарбиявий ишларни ўтказиш; эгалланган билимларни жамоада ижтимоий тадқиқотлар ўтказиш учун қўллаш ва улардан ўз амалий фаолиятини таҳлил қилишда фойдаланиш кўникмаларини ўзлаштириши керак.\n«Педагогика» фани бакалавриат йўналишларининг ўқув режаларидаги фанлар тизимида ўзига хос ўрин эгаллайди. У инсон ва жамиятни ўрганадиган барча фанлар, хусусан, биология, экология каби табиий фанлар ҳамда фалсафа, тарих, социология, сиёсатшунослик, маданиятшунослик, ҳуқуқшунослик каби бир қатор ижтимоий-гуманитар фанлар билан ўзаро боғлиқликда ўрганилиб, мазкур фанлардан етарли билим ва кўникмаларга эга бўлиш талаб эталади.\nУшбу ўқув фани бўйича назарий ва амалий машғулотларда биогенетик қонунлар, психологик назариялар, фалсафий қарашлар, тарихий жараёнлар ва замонавий ижтимоий-сиёсий ўзгаришлар эътиборга олиниши лозим.\n“Педагогика” бакалавриат ўқув режаларининг “Гуманитар ва ижтимоий-иқтисодий фанлар” блокидаги интегратив ўқув фани бўлиб, инсон ва жамиятнинг илмий-амалий муаммоларини маърифий-методик ечишда фанлараро ва алоҳида фанлар кесимида ўз амалий тавсиялари, услубий воситалари билан иштирок этади.\nМазкур ўқув фани бакалаврларда бўлғуси меҳнат жамоаларидаги ишлаб чиқариш фаолияти учун зарур бўладиган хизматга оид муносабатларни методик жиҳатдан тўғри ўрнатиш, жамоа аъзоларининг биргаликдаги амалий фаолиятини мақбул ташкил этиш, таълим, тарбия ва мустақил ўқиб билим орттириш борасидаги илғор тажрибалардан ижодий фойдаланиш кўникмаларини шакллантиради. Шунингдек, корхоналар, ташкилотлар ва муассасаларнинг раҳбарлари жамоадаги психологик муҳитни, ўз ходимларининг хулқ-атворини ва уларга педагогик таъсир кўрсатиш йўлларини ҳисобга олмасдан бошқарувнинг ташкилий масалаларини муваффақиятли еча олмайди. Педагогиканинг назарий ва амалий масалаларини ўзлаштириш нафақат раҳбарлар нуфузини оширади, балки меҳнат жамоаларидаги амалий вазифаларни самарали ҳал этишга имкон беради. Демак, “Педагогика” ўқув фанини ўрганиш бўлғуси бакалаврларни нафақат ишлаб чиқаришдаги касбий фаолиятга тайёрлашни, балки уларни шахс сифатида ҳар томонлама камол топтиришни, шунингдек оиласи, меҳнат жамоаси ва жамиятдаги бурчи ва вазифаларини самарали адо этишни таъминлайди.\n“Педагогика” ўқув фанини ўрганиш ва унинг мазмунини ўзлаштириш учун таълимнинг илғор ва самарали усулларини қўллаш, янги замонавий ахборот ва педагогик технологиялардан фойдаланиш муҳим аҳамият касб этади. Фаннинг мазмун-моҳиятини ўзлаштиришда таълимнинг замонавий техник воситалари, дарсликлар, ўқув ва услубий қўлланмалар, маъруза матнлари, тарқатма ва электрон материаллардан кенг фойдаланилади. Маъруза ва семинар машғулотларининг мавзулари ва мазмунига мувофиқ бўлган педагогик технологиялар қўлланилади.\nПедагогикани ўрганиш зарурияти\nИнсон билимларининг кўпқирралиги ва турлари. Инсоният жамияти тарихида билишнинг тараққий этиши. Билимлар - умумий таълим мазмунининг асосий таркибий қисми сифатида.\nОлам ва дунёқараш. Дунёқарашнинг таркибий қисмлари, шакллари ва турлари ва ижтимоий-тарихий типлари. Дунёнинг турлича манзаралари.\nИнсон ҳаётий фаолиятида билим ва диний эътиқоднинг ўзаро муносабати. Турли фалсафий концепцияларда билим ва диний эътиқод ўртасидаги ўзаро муносабатлар муаммоси.\nОбъектив ва субъектив борлиқни илмий билиш. Билимларнинг эмпирик ва назарий даражалари.\nИжтимоий-гуманитар билимларнинг манбалари ва улар билан ишлаш усуллари. Ижтимоий-гуманитар фанларнинг ўзига хос хусусиятлари. Ижтимоий билишнинг хусусиятлари. Инсонни ўрганишда табиий-илмий ва гуманитар ёндашувларнинг ўзаро муносабати муаммолари.\nПедагогик лаёқат – мутахассисни шахсий ва касбий юксалтириш шарти эканлиги. Педагогика (маърифат) - касбий етукликка этаклаш омили сифатида. Инсоннинг касбий камолоти муаммоларига акмеологик ёндашув.Мутахассиснинг педагогик фазилатлари.\nМаърифий қадриятлар ва мақсадлар\nИнсон ҳаётининг моҳияти ва маърифий қадриятлар. Инсонийлик моҳияти. Жамиятнинг таянч қадриятлари ва маърифий (таълимий, тарбиявий ва маданий) қадриятлар ҳақидаги тасаввурлар. Ўзбек педагогикасида маърифий қадриятлар.\nМаърифат – шахс ва жамият тараққиётининг умумий шакли. Маърифат ва маданиятнинг ўзаро боғлиқлиги. Маърифий тизим ва унинг асосий таркибий қисмлари (таълим, тарбия, шахс камолоти). Замонавий маърифатнинг ривожланиш йўналишлари.\nМаърифат – таълим, тарбия ва шахс камолотининг бирлиги сифатида. Таълим, тарбия ва шахс камолоти жараёнларининг ўзаро муносабати.\n“Маърифат” тушунчасининг манбалари. Маърифат (таълим, тарбия, шахс камолоти) жараён ва натижа сифатида.\nМаърифий фикрлар тараққиёти ва уларнинг тарихийлиги\nМаърифий (педагогик) фикрлар ва уларнинг тарихийлиги ҳақида тушунча. Жаҳон маърифий фикрларининг тарихий-педагогик таҳлили (Қадимги Юнонистон, Рим, Ғарбий Европа, Я. А. Коменский, И. Г.Песталоцци, К.Д.Ушинский).\nЎзбекистон ҳудудида энг қадимги даврдан XIV асргача маърифий фикрлар тараққиёти (халқ оғзаки ижоди, қадимги ёзма ёдгорликлар, зардуштийлик, ислом дини, ҳадис илми, Шарқ уйғониш даври ва маърифий қарашлари: Муҳаммад Мусо ал-Хоразмий, Абу Райҳон Беруний, Абу Наср Форобий, Абу Али ибн Сино, Юсуф хос Ҳожиб).\nXIV-XVI асрларда мактаб ва маърифий фикрлар тараққиёти (Амир Темур, Муҳаммад Тарағай Улуғбек, Заҳириддин Муҳаммад Бобур, Абдураҳмон Жомий, Алишер Навоий).\nXVII-XX аср бошларида мактаб ва маърифий фикрлар тараққиёти (Бухоро, Хива, Қўқон хонликларидаги маърифий фикрлар ва муассасалар, Туркистонда рус-тузем мактаблари ва жадидчилик ҳаракати: Махмудхўжа Беҳбудий, Мунаввар Қори Абдурашидхон ўғли, Саидахмад Сиддиқий, Абдуқодир Шакурий, Абдулла Авлоний, Абдурауф Фитрат).\nЎзбекистонда 1917-1990 йилларда (иккинчи жаҳон урушига бўлган ва урушдан кейинги даврда) маориф ва маърифий фикрлар тараққиёти.\nРивожланган хорижий мамлакатларда таълим-тарбия (АҚШ, Япония, Жанубий Корея, Франция, Германия).\nПедагогиканинг объекти, предмети ва тузилиши. Педагогиканинг асосий категориялари ва тушунчалари. Педагогиканинг методлари. Педагогиканинг тармоқлари. Педагогиканинг бошқа фанлар билан ўзаро алоқадорлиги.\nПедагогик тизимларнинг (технологияларнинг) илмий-методологик асослари. Педагогик тизимлар тушунчаси, унинг манбалари ва асосий таркибий қисмлари. Турли хил педагогик тизим ва технологияларнинг фалсафий асосланиши. Педагогик технологияларнинг турлари ва уларни таснифлаш асослари. Шахсга йўналтирилган асосий технологиялар ва уларнинг тавсифи.\nАсосий таълимий концепциялар ва ёндашувлар. Таълим назариялари ва уларнинг турлари. Ақлий ҳатти-ҳаракатлар ва тушунчаларни босқичма-босқич шакллантириш назарияси. Муаммоли таълим назарияси. Ривожлантирувчи таълим назарияси. Дастурлаштирилган таълим назарияси. Матнга асосланган таълим назарияси. Билишнинг бихевиористик назарияси. Ўзлаштиришнинг гештальт назарияси. Таълимнинг суггестопедик концепцияси. Нейролингвистик дастурлаш асосидаги таълим назарияси.\nФалсафий антропология педагогик тадқиқотларнинг методологик асоси сифатида. Фалсафий антропологиянинг моҳияти ва унинг маърифат учун аҳамияти. Педагогик антропология ва унинг асосий қоидалари.\n“Педагогик технология”, “методика”, “методлар”, “шакллар” ва “воситалар” тушунчалари. Педагогик технологияларнинг мезонлари.\nПедагогик технологияларнинг тузилиши. “Педагогик технология”нинг моҳияти ва унга қўйилган талаблар. Методика ва технология. Таълим методлари ва уларнинг таснифи. Таълим усуллари ва воситалари. Таълим шакллари. Педагогик мулоқотнинг асосий шакллари. Таълим тизимлари.\nПедагогик технологияларни турларга ажратиш муаммолари. Педагогик технология тушунчаси. Замонавий технологик моделлар билан шартланган таълим тузилишининг методологик принциплари.\nМуаммоли ва мулоқотли технологиялар. Муаммоли таълим\nтехнологияларининг моҳияти. Муаммоли таълимнинг психологик-педагогик\nмақсадлари ва уларни муваффақиятли амалга ошириш шарт-шароитлари.\nМуаммоли таълимнинг асосий шакллари. Мулоқотли таълим\nМоделлаштириш ва ўйинли технологиялар. Техник ва технологик вазиятларни таҳлил қилиш ва моделлаштириш. Ўйинли технологияларнинг моҳияти. Педагогик технологияларда қўлланиладиган ўйинларнинг турли-туманлиги.\nМулоқот - педагогик ҳамкорлик воситаси сифатида. Мулоқотнинг моҳияти ва тузилиши. Мулоқот воситалари ва турлари.\nШахсга йўналтирилган таълимда ўқитувчилар ва таълим олувчилар ўртасидаги мулоқотининг ўзига хос табиати. Педагогик ўзаро муносабатлар моҳияти.\nПедагогик мулоқот услуби ва унинг тузилиши. Педагогик мулоқот услубларининг таснифи ва хусусиятлари.\nПедагогик низолар, уларни бартараф этиш усуллари. Педагогик жараёндаги низоларнинг моҳияти ва уларнинг кечиш даврлари. Педагогик жараёндаги низоларнинг турлари ва уларни бартараф этиш йўллари\nЗамонавий ўқитувчи шахсига қўйилган талаблар. Педагогик фаолият функциялари ва уларга мувофиқ педагог шахсига қўйилган талаблар. Педагогик маҳоратнинг моҳияти ва тузилиши. Педагог фазилатларининг ижтимоий ва касбий шартланганлиги. Педагогик фаолиятдаги ижодиёт ва инновация.\nЎқув-тарбиявий вазиятларни лойиҳалаштириш асослари\nТарбиянинг мазмуни ва асосий йўналишлари. Ўқув-тарбиявий вазият тушунчаси. Ўқув-тарбиявий вазиятларнинг турлари ва уларни ташкил қилиш шакллари. Ўқув-тарбиявий вазиятларнинг вужудга келиш ва намоён бўлиш шакллари. Муваффақият вазиятларини моделлаштириш. Ўқув-тарбиявий вазиятлар таҳлилининг мазмуни.\nОила педагогик ўзаро муносабатлар ҳамда шахс тарбияси ва камолотининг субъекти сифатида. Оила - шахс тарбияси ва камолотининг ижтимоий-маданий муҳити. Оилавий ҳаёт соҳаси тарбия муҳити сифатида. Оиладаги тарбиявий вазифалар.\nЎз-ўзини тарбиялаш ва ўз-ўзини камол топтиришнинг психологик-педагогик асослари. Педагогикада ўз-ўзини тарбиялаш ва ўз-ўзини камол топтириш муаммолари. Ўқувчиларнинг ўз-ўзини тарбиялашига имкон берадиган омиллар. Ўз-ўзини тарбиялаш методлари.\nЎқув фаолиятни ташкил қилиш шакллари\nТаълим мазмуни (дидактика) ҳақида тушунча. Таълим жараёни: ўқитиш ва ўқиш. Маърифий жараёнлар субъектларининг мулоқот шакли сифатида таълим жараёнининг моҳияти. Таълим шакллари, уларнинг хусусиятлари, белгилари ва функциялари. Ўқиш кўникмаси.\nМатнлар билан ишлаш асослари. Матннинг тузилиши ва унинг таҳлили. Таълим олувчилар ёзма ишларининг турлари. Ўқувчилар фаоллигига ақлий юкламаларнинг таъсири.Компьютердан фойдаланиб, ақлий меҳнатни ташкил этиш хусусиятлари.\nПедагогик назорат ва таълим сифатини баҳолаш\nТаълим сифати тушунчаси. Сифат тушунчасининг турлича талқини. Таълим сифатини турлича тушуниш. Таълим сифати маърифий (таълимий, тарбиявий) фаолиятни баҳолаш ва назорат қилиш муаммоси сифатида.\nТаълим мазмунини ўзлаштириш ва маърифий (таълимий, тарбиявий) жараёнлар натижаларини баҳолашни педагогик назорат қилиш хусусиятлари. Ўқувчилар билимини назорат қилиш таълим сифатини баҳолашнинг асосий унсури сифатида. Педагогик назорат ва ўқувчилар ўзлаштиришини баҳолаш хусусиятлари.\nЎқув баҳоси ва белгидаги фарқлар. Баҳо, белги ва балл ўртасидаги фарқлар. Баҳолаш, унинг функциялари ва турлари. Нохолис педагогик баҳолаш сабаблари.\nТаълим сифатини назорат қилишнинг мазмуни, шакллари, методлари ва турлари (жорий, оралиқ, якуний). Ўзлаштиришни назорат қилиш принциплари. Ўзлаштиришни текшириш босқичлари. Педагогик жараёнда билимларни назорат қилиш функциялари ва шакллари. Ўқувчилар билимини назорат қилиш методлари.\nНазорат тадбирларини ўтказиш муаммолари ва унинг психологик-педагогик хусусиятлари. Тақдирлаш ва жазолаш рағбатлантириш методи сифатида. Педагогик баҳолаш рағбатлантириш омили сифатида. Педагогик баҳолаш самарадорлиги.\nЎқувчилар ўзлаштириши ва билим сифатини баҳолашнинг рейтинг тизими. Билимларни баҳолашдаги рейтинг тизимининг хусусиятлари. Билимларни баҳолашдаги рейтинг тизимининг асосий принциплари.\nПедагогик тестлар. Билимларни тест усулида баҳолашнинг афзалликлари ва камчиликлари. Тест синовларини ўтказиш билимларни назорат қилиш шаклларидан бири сифатида. Билимларни тест усулида назорат қилиш турлари.\nМаърифий тизимларни бошқариш\nМаърифий тизимларини бошқариш ҳақида тушунча.\nЎзбекистон Республикасининг таълим тизими. Мустақил Ўзбекистонда таълим тизими тараққиётининг тарихий таҳлили.\nЎзбекистон Республикасининг “Таълим тўғрисида”ги ва “Кадрлар тайёрлаш миллий дастури тўғрисида”ги қонунларида таълим тизимини бошқариш масалалари. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг таълим соҳасидаги ваколатлари. Таълимни бошқариш бўйича махсус ваколат берилган давлат органларининг ҳуқуқ доираси. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг таълим соҳасидаги ваколатлари.\nТаълим муассасаларини бошқариш масалалари. Таълим турлари бўйича таълим муассасаларини бошқаришнинг ўзига хос хусусиятлари. Таълим муассасалари аттестацияси ва аккредитацияси.\nЎзбекистонда таълим тараққиёти муаммолари ва истиқболлари.\n“Педагогика” ўқув фанидан семинар машғулотларини ташкил этиш учун профессор-ўқитувчилар томонидан кўрсатма ва тавсияларлар ишлаб чиқилади. Семинар машғулотларида талабалар маъруза машғулотлари жараёнида ўзлаштирган назарий билим ва кўникмаларини амалий масалалар ечиш орқали янада бойитадилар. Шунингдек семинар машғулотларида мантлар билан ишлаш асосида талабалар билимларини мустаҳкамлаш, талабаларнинг қизиқишларига кўра айрим мавзулар бўйича илмий мақолалар ва тезислар чоп этиш, ўқув-тарбиявий вазиятларни лойиҳалаштириш, ўқув фаолиятни ташкил қилиш, педагогик назорат ва таълим сифатини баҳолашга оид масалалар ечиш, айрим мавзулар бўйича кўрсатмали воситалар тайёрлаш ва бошқалар тавсия этилади.\nСеминар машғулотлари кичик гуруҳларда ишлаш, мустақил фикрни баён этиш ва гуруҳлар тақдимоти шаклида ўтказилса юқори самара беради.\nСеминар машғулотлари бўйича тавсия этиладиган тахминий мавзулар ва уларнинг мазмуни:\n1. Педагогика нима учун ўрганилади?\nБилимлар, улар таълим мазмунининг асосий таркибий қисми эканлиги. Дунёқараш, унинг таркибий қисмлари, шакллари ва турлари. Билим ва диний эътиқод.Ижтимоий-гуманитар билимлар. Инсонни ўрганишда табиий-илмий ва гуманитар ёндашувларнинг ўзаро муносабати. Педагогик қобилият ва лаёқат. Педагогика (маърифат) ва мутахассиснинг касбий етукликлиги. Касбий камолот ва мутахассиснинг педагогик фазилатлари.\n2. Маърифий қадриятлар ва мақсадлар\nИнсонийлик моҳияти ва қадриятлар. Ўзбек педагогикасидаги маърифий (таълимий, тарбиявий ва маданий) қадриятлар. Маърифат. Маърифат ва маданиятнинг ўзаро боғлиқлиги. Маърифий тизим ва унинг асосий таркибий қисмлари: таълим, тарбия, шахс камолоти ва маданияти. Таълим, тарбия, шахс камолоти ва маданиятининг ўзаро бирлиги ва ўзаро муносабати. Маърифат жараён ва натижа сифатида.\n3. Маърифий фикрлар тараққиёти ва тарихийлиги\nМаърифий (педагогик) фикрлар, уларнинг тарихийлиги. Жаҳонда маърифий фикрларнинг тарихий-педагогик таҳлили.Ўзбекистон ҳудудида энг қадимги даврдан XIV асргача маърифий фикрлар тараққиётининг асосий йўналишлари. XIV-XX аср бошларида мактаб ва маърифий фикрлар тараққиётининг асосий йўналишлари. Ўзбекистонда 1917-1990 йилларда маориф ва маърифий фикрлар тараққиёти. Ривожланган хорижий мамлакатларда таълим-тарбия (АҚШ, Япония, Жанубий Корея, Франция, Германия).


«Энди зўр бўлади...» – Гулистон туманидаги...\n08.10.2021 22:57 0 3593\nСирдарё вилоятида ҳам бошқа вилоятлардаги каби ахборот технологияларининг ўқитилишини сифат жиҳатидан янги босқичга кўтариш, меҳнат бозорини малакали IT-мутахассислари билан таъминлаш йўналишларида қатор вазифалар босқичма-босқич амалга оширилиб келинмоқда. Албатта, бунда Ўзбекистон Республикаси ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги ва унинг вилоятдаги таркибий бўлинмаларининг хизмати эътиборга лойиқ. Сўзимизнинг исботи сифатида қуйидаги факт ва рақамларга эътибор қаратамиз.\nРеспубликада биринчилардан бўлиб, вилоятдаги 190 та мактабгача таълим ва 315 та халқ таълими объектларига қадар тўлиқ оптик толали алоқа линиялари ташкил этилган ҳамда юқори тезликдаги интернет тармоғига уланиш имконияти таъминланган.\nДастурий маҳсулотлар ва ахборот технологиялари технологик парки – IT-Паркнинг Гулистон шаҳридаги филиалида 15 дан ортиқ ахборот технологиялари соҳасида хизмат кўрсатадиган корхоналар фаолият юритади. Бу эса 100 дан ортиқ иш ўринни яратиш имкониятини беради.\nГулистондаги 1-сонли хорижий тилларга ихтисослаштирилган мактаб интернати негизида Информатика ва ахборот технологияларини чуқурлаштириб ўқитишга ихтисослаштирилган таянч мактаби ташкил этилди. Яна шунингдек, 2022 йилда 3 та ва 2023 йилда 2 та ихтисослаштирилган мактаб ташкил этилиши режалаштирилган.\nАхборот технологиялари бўйича ўрта бўғин кадрларни тайёрлаш учун Сайхунобод туманида ахборот технологиялари техникуми ташкил этилмоқда.\nЭътиборлиси, республикада биринчилардан бўлиб вилоятнинг барча туман ва шаҳарларида юз фоиз – жами 11 та Рақамли технологиялар ўқув марказлари ташкил этилди. Мазкур марказларда компьютер саводхонлиги, дастурлаш, робототехника, веб ва мобил иловалар яратиш ва бошқа йўналишлар бўйича 2019-2020 йилларда 1319 нафар, 2021 йилда 1458 нафар жами 2 777 нафар тингловчи жалб қилинган.\n«Бир миллион дастурчи» лойиҳаси доирасида ёшларнинг IT-соҳасига бўлган қизиқишини янада ошириш, уларни замонавий касбларга йўналтириш мақсадида вилоятнинг барча туман ва шаҳарларида турли тадбирлар ўтказилиб, ушбу тадбирларда 5000 дан ортиқ ёшлар қатнашди.\nБугун, 8 октябрь куни эса Гулистон туманидаги 27-сонли кимё ва биология фанларига ихтисослаштирилган мактабининг ўқитувчи ва ўқувчилари ҳаётида кутилмаган қувончли воқеа содир бўлди.\n– Қарийб қирқ йилдан буён ўқитувчилик қиламан, – дейди мактабнинг кимё фани ўқитувчиси, «Фидокорона хизматлари учун» ордени соҳиби Собира опа Бобоева. – Ўқувчиларимиз бизда таълим олиб, ҳаётда муносиб ўринларини топишаётганидан доимо хурсанд бўламиз. Мана учинчи йилдирки, мактабимиз битирувчилари туман миқёсида биринчи ўринни эгаллаб келишмоқда. Бугун эрталаб мактабга келиб кўзимга ишонмай қолдим. Сабаби, информатика синф хонамизга замонавий компютерлар ўрнатилиб, жудаям чиройли қилиб безатилибди. Суриштирсам, Ахборот технологиялари вазирлиги мутахассислари компьютер техникалари ва зарур мебель жиҳозлари билан мактабимизга ўзига хос совға тайёрлашибди. Ўқувчиларимизнинг қувончини айтмай қўя қолай. Миннатдормиз, барака топишсин. Ҳамкасбларимиз ва ўқувчиларимиз бу имкониятдан самарали фойдаланишлари шарт.\nИнформатика синф хонасини кўздан кечирамиз. Ўқувчи ва ўқитувчиларнинг суҳбатларига қулоқ соламиз:\n– Энди зўр бўлади, «Бир миллион дастурчи» лойиҳасида қатнашаман, – дейди 10-синф ўқувчиси Чарос Оролова. – Компьютерларимиз эскириб қолганди. Тўгаракка ҳар куни келаман.\n– Ҳақиқатда яхши бўлди, – дейди информатика фани ўқитувчиси Баҳром Амиров. – Тўғриси, мавжуд компьютерлар замон талабига жавоб бермай қолганидан ўқувчиларимиз олдида хижолат тортардик. Энди яйраб дарс ўтамиз.\nХуллас, бугун АКТ мутахассислари тайёрлаган сюрприз Гулистон туманидаги 27-сонли кимё ва биология фанларига ихтисослаштирилган мактабда катта байрамга сабабчи бўлди...\nАКТ вазирлиги Сирдарё мактаб Гулистон Бир миллион дастурчи\nТехнология 22/10, 12:35\nҲодиса 20/10, 10:04\nБухорода қоровул орқали пора олишга уринган масъул ходим ушланди\nЖамият 19/10, 13:58\n«Ушбу масалада гапириш мен учун оғир ва хавфли» — Расул Кушербаев\nПрезидентлик сайлови натижалари тан олинди\n«Биз учун энди ортга йўл йўқ» — Шавкат Мирзиёев\nПрезидент сайловининг дастлабки натижалари қачон эълон қилинади?\nАбдурашид Дўстум «Толибон»га тўртта шарт қўйди\nСайлов қонунчилиги бузилгани аниқланди\n#сайлов - 351\n#коронавирус - 5117\n#Ўзбекистон - 2496\n#президент сайлови - 63\n#Президент - 906\n#Шавкат Мирзиёев - 2513\n#Россия - 1655\n#овоз бериш - 7\n#толибон - 253\n#Афғонистон - 643\n#«Ўзбекнефтгаз» - 263\n#об-ҳаво - 914\n#Хитой - 1553


Effect.uz - “Амирсой”нинг биринчи қурбони дафн қилинди\n24 Янв, 2020 07:19\nОйдин ИсматуллаеваЖамият15 Янв, 2020 03:23\nАлександр Ли чанғи учиш вақтида трасса ташқарисига учиб чиқиб кетган ва жонсиз ҳолатда топилган.\nТошкент шаҳрида 7 январь куни Чимёндаги “Амирсой” тоғ-чанғи курортида ҳалок бўлган Алесандр Ли дафн қилинди. Александр Ли чанғи учиш вақтида трасса ташқарисига учиб чиқиб кетган ва жонсиз ҳолатда топилган.\nМарҳумнинг дўстлари ва яқинлари унинг ўлимида курорт маъмуриятини айбламоқда. Уларнинг айтишларича, курортда панжара ўрнатилмагани учун ҳам Саша трасса четига чиқиб кетган, уни топиш учун эса 2 соат вақт сарфланган.\nАлександр Ли оиладаги ягона ўғил бўлган. Унинг яқинлари курорт раҳбарияти хавфсизлик масаласига бефарқ қараганлари, кичик бир деталь марҳумнинг тақдирини бошқа томонга буриши мумкин эканлигини таъкидлашмоқда.\n“Амирсой”нинг энг юқори нуқтасидан эксклюзив видео репортаж: Нархлар нега қиммат?\n“Ёш юлдузларларимиз Instagram’да нима ейишидан тортиб, либосигача реклама қилади” – Шерзод Қудратхўжаев\n“Амирсой” – одамлар учун эмас пул топиш учун қурилган” – Бахтсиз ҳодиса тафсилотлари\n“Amirsoy”даги жойлар уч ойгача банд …\nЎзбекистонлик таниқли режиссёр 75 ёшида вафот этди\nАнчелотти истеъфога чиқарилди...\n11 Дек, 2019 63 0\nСамвел Бабаян: “Мени жонимни фақат Худо олади”...\n24 Июн, 2019 305 0\nАнгренда 25 млн кубометрлик жой ўпирилиб кетди ...\n11 Июл, 2019 177 0


Энг арзонидан энг зўригача: Android-смартфонларнинг бешта рейтинги (AnTuTu, 2021 йил июнь) - Terabayt.Uz\nОхирги кунларда биз AnTuTu бенчмаркида жорий йилнинг июнь ойидаги текширувларга асосланган иккита рейтингни эълон қилганмиз. Булардан бири ўз эгаларини рози қилган ўнта смартфон бўлса, иккинчиси энг тезкор Android-смартфонлар рўйхатидир.\nЎҚИНГ: Энг равон ишловчи мобил операцион тизим ва смартфонлар (Master Lu рейтинги, 2021 йил июнь)\nБулардан ташқари, AnTuTu жамоаси июнь ойи ҳолатига кўра бешта нарх тоифаси бўйича Android-смартфонларнинг энг яхшилари рўйхатларини ҳам тақдим этди. Унда қурилмалар Хитойдаги, шу мамлакат валютасидаги нархи бўйича бешта гуруҳга ажратилган ва шу категорияларнинг ҳар биридаги энг зўрлари алоҳида рўйхатларда берилган. Тушуниш қулай бўлиши учун биз уларнинг нархларини АҚШ долларида ҳам кўрсатмоқдамиз.\nДемак – энг арзон, яъни нархи 1999 юангача (бу тахминан 308 АҚШ долларига тўғри келади) бўлган телефонларнинг энг зўри 6/128 гигабайтлик тезкор/ички хотирали Redmi Note 10 Pro бўлиб чиққан.\nИккинчи нарх тоифаси 2000 дан то 2999 юангача (309–462 доллар) нархли смартфонлардир.\nБу рейтингда Vivo компаниясининг ўйинбоп қурилмалар чиқарувчи iQOO брендига мансуб iQOO Neo 5 Vitality Edition моделининг 8/128 гигабайтлиги ғолиб чиққан.\nУчинчи рейтингга бўлса 3000–3999 юанлик (463–616 долларлик) смартфонлар киритилган.\nКўриб турганингиздек, мазкур тоифада 8/128 гигабайтлик OnePlus 9 биринчи ўринни олган.\nЎҚИНГ: Энг зўр флагман ва турли жиҳатлардан энг яхши ҳамёнбоп смартфонлар («Роскачество» олтита рейтинги, 2021 йил июнь)\nХитойдаги нархи 4000–4999 юань (617–770 доллар) оралиғида бўлган смартфонлар тўртинчи рейтингда акс эттирилган:\nУларнинг орасида тезкор/доимий хотира ҳажми 8/128 гигабайт бўлган Vivo X60 Pro+ флагманига тенг келадигани топилмаган.\nЭнг қиммат, яъни нархи 5000 юандан (770 доллардан) юқори бўлган флагманлар ўртасида Oppo Find X3 Pro камерофони кетма-кет учинчи бор ғолиб бўляпти.\nЎтган ойдаги рейтингда унинг 12/256 гигабайтлиги лидерликка эришган бўлса, бу гал 8/256 гигабайтлик варианти етакчи.\nЎҚИНГ: MWC 2021: «Йилнинг энг зўр смартфони» ва унинг тўртта рақиби\n#AnTuTu #OnePlus #Oppo #Redmi #Smartfon #Vivo #Xiaomi #Android смартфон #бенчмарк #рейтинг #смартфонлар #тест #AnTuTu рейтинги #Vivo iQOO #Xiaomi Redmi Note 10 Pro #OnePlus 9 #vivo X60 Pro+ #Oppo Find X3 Pro


Қизиқарли олам. Таиланд конвентсиялари туфайли Таиланд маликаси вафот этганлиги ҳақида. - Qiziqarli foydali malumotlar\nҚизиқарли олам. Таиланд конвентсиялари туфайли Таиланд маликаси вафот этганлиги ҳақида.\nТаиланд –ер сайёрасида шундай сайёраки авлоддан авдодга анъаналари ўтиб келади. Бироқ уларни қоидалари маликани ўлимига сабабчи бўлди. Таиланд маликасини ўлимдан хеч ким қутқаришга журъат эта олмаган.\nЁш Таиланд маликаси (ўша вақтларда маликани Сиам деб аташарди) Сунандха Кумариратана Таиланд қироли Монгкута қиролини қизи бўлган. Қиролни тўртта хотини бўлган. Шу хотинларидан бирини бирини Сиам қизи бўлган.\nТаиланд маликасини сирли ўлими\nШуни айтиш керакки, ёш маликани отаси нафақат ўз юртида танилган, балки бошқа давлатларда ҳам англичанларни асари ”Анна ва қирол Сиама” билан танилган. Бу асарда англичан қиз анна Леонуэнс 5-йил давомида очиқ Монгкутом саройдагиқизлар мактабида йўқолиб қолгани хақида бўлган. Ҳозирги вақтда мавзу бу хақида кетмаяпти балки, уни бизгача етиб келган қизини сирли ўлими хақида.\n1880 йили малика 20 ёшга тўлган эди. Малика кичкина қизи ва хизматкорлари билан ёзги саройга сузиб кетишаётганида кема халокатга учради. Афсуски малика сузишни билмаган ва хизматкорларни ёрдамга чақирган. Бироқ шунча ҳизматкорлар борлигига қарамасдан хеч бири ёрдам беришмаган. Чунки ўша вақтларда қироллик қони бор аёлларга тегиниш ўлим билан жазоланган. Улар ҳамма уринишларни қилиб кўришган.\nБу қизиқ дунё\nШунинг учун ҳам малика Сунандха ва уни қизи ҳаммани кўз ўнгида чўкиб халок бўлган. Қирол Рама V аёли ва қизини ўлимидан кейин, карор чиқарди кемада ҳамма уларни қутқармаган гувоҳларни чўктириб юборишга ва ва қироллик оиласига мансуб тегиниш мумкинмас деган қарорни бекор қилган. Банг Па-Ин ёзги саройида яқинларини ўлими хотирасига бағишлаб +ёдгорлик қўйдирган.\nНазад Предыдущая запись: Qiziqarli va foydali. Imbir haqida qiziqarli ma’lumotlar\nДалее Следующая запись: Qiziqarli olam. Tailand konventsiyalari tufayli malikasi vafot etgan.


Абдуғопир Қосимов. Болаликни соғиниб яшаган адиб (Антуан де Сент-Экзюпери) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанАдабиётАбдуғопир Қосимов. Болаликни соғиниб яшаган адиб (Антуан де Сент-Экзюпери)\nЧоп этилган 04.09.2018 01.02.2021 МуаллифZiyouz.uz\nАнтуан де Сент-Экзюперининг асарлари аллақачон ХХ аср француз адабиёти классикасига айланган. Адибнинг адабиётда ўхшаши кам учрайдиган, романтик руҳ, поэзия, нозик лиризм, фалсафий мушоҳадалар ва инсонларга муҳаббат руҳи билан йўғрилган асарлари жаҳоннинг жуда кўплаб тилларига таржима қилиниб, ўз ўқувчиларини топган.\nАнтуан де Сент-Экзюпери 1900 йилнинг 29 июнида Лион шаҳрида анча қашшоқлашиб қолган зодагонлар оиласида туғилди. Унинг ўз болалик йилларига бўлган муносабати кишини ҳайратга солади. “Бизнинг болалик дунёмиз, сўзлашувимиз, ўйинларимиз олами менга бошқа нарсадан кўра ҳеч қачон туганмас борлиқдай туюлади,” – дейди у онасига ёзган мактубларидан бирида.\nСент-Экзюпери дунёда, хусусан, Ўзбекистонда аввало “Кичкина шаҳзода” нақл-эртагининг муаллифи сифатида маълум ва машҳур. Ҳаётдан кўз юмганига 70 йилга яқин вақт бўлганига қарамай, унинг ижодий мероси ҳамон адабиётшунослар ва ўқувчилар эътиборида. Сент-Экзюпери асарларини, унинг асосий касби – учувчиликдан айро ҳолда қабул қилиш мумкин эмас, албатта. У ўзини ҳеч қачон профессионал ёзувчи деб ҳисобламаган.\nСент-Экзюпери ўн икки ёшга тўлганда биринчи бор ҳавога кўтарилди: ўша даврнинг машҳур француз ёзувчиси Ведрен уни самолётида бирга олиб учади. Ана шу лаҳзадан бошлаб парвоз ишқи ёш Антуаннинг ҳаётидаги асосий, бир умрлик мақсадига айланган бўлиши мумкин.\n1921 йили у кўнгилли равишда ҳарбий хизматга отланди. Ҳарбий қирувчилар авиаполкида зўр иштиёқ билан учувчилик сирларини ўрганди ва француз армиясининг лейтенанти унвонига эга бўлди. У 1927 йилдан бошлаб Франция жанубини Африка билан боғловчи почта йўналишида учувчи бўлиб ишлайди. Иккинчи жаҳон уруши пайтида ҳарбий разведка қисмларида хизмат қилди ва Франция мағлубиятидан сўнг АҚШга кетишга мажбур бўлди. Сент-Экзюпери томонидан билдирилган қатъий сўровлар натижасида у ҳаракатдаги армия сафига қайтарилган. 1944 йилнинг 30 июнида Франция жанубида разведка ишларини олиб бориш учун АҚШ ҳаво кучларига қарашли ҳаво кемасида парвоз қилган Сент-Экзюпери самолёти уриб туширилди. Олтмиш йилдан сўнг–2004 йили Ўртаер денгизида унинг сомолёти қолдиқлари топилди.\nСент-Экзюпери учун авиация энг аввало дунёни ўрганиш, уни кашф этиш, инсондаги нодир фазилатларни тарбиялаш, инсонлар ва мамлакатлар ўртасидаги ҳамкорликка, биродарликка йўл очиш воситаси эди. Бундан ташқари, самода парвоз қилувчи, юқоридан туриб ерни кузатувчи инсон бошқаларга нисбатан ўзгача дунёқарашга эга бўлади. Бир қарашда сезилавермайдиган, лекин самолёт кабинасида туриб ниҳоятда нозик ва ҳимоясиз бўлиб кўринадиган она заминимизда инсонлар нақадар ёлғиз, бир-бирини тушунишга ожиз эканликлари учувчи Сент-Экзюперини ҳамиша ташвишга солган. Умрнинг қисқалиги, инсонлар ўртасидаги меҳр-муҳаббат, бир-бирларини тушуниб яшашга бўлган интилишларнинг тириклик мазмунини ташкил этиши Экзюпери яратган деярли ҳар бир асарнинг бош ғояси эди.\nСент-Экзюпери авиация мавзусини адабиётга олиб кириб XX асрдаги янги соҳа кишиларининг фаолияти ҳақида илк бор ҳикоя қилди. Шу билан бирга, у ўз касбини цивилизация, жамият келажаги ва инсонлар тақдири ҳақидаги фалсафий мушоҳадалар манбаига айлантира олди. Натижада, ёзувчи жаҳон адабиётида биринчилардан бўлиб учувчиликни маънавий-ахлоқий ҳодиса сифатида талқин этди.\nЁзувчи воқеа ва ҳодисаларни ҳикоя қилишни эмас, балки ана шу воқелар туфайли пайдо бўлган мулоҳазаларни баён этишни муҳим деб ҳисоблаган.\nСент-Экзюпери ижодидаги муҳим асарлардан бири бўлган ва ёзувчи номини бутун дунёга машҳур қилган “Кичкина шаҳзода” фалсафий эртаги 1942 йилда, ёзувчи Нью-Йоркда яшаган пайтида ёзилди. Ушбу асар жанр ва композицияси билан аввалгилардан фарқ қилади. У дунёнинг юздан ортиқ тилларига таржима қилинган ва энг кўп нашр этилган асарлардандир. Адабиётшунос Р.Грачёвнинг таъкидлашича, “Кичкина шаҳзода” инсон ўзини поэтик жиҳатдан ҳис қилишининг ишончли тажассуми бўлиб қолди. У ёзувчининг бошқа асарларига нур таратиб туради ва уларни ушбу эртаксиз англаб етиш мумкин эмас.\nАсар мотивлари, аниқроғи, болакай тимсолининг пайдо бўлиши 1927–1929 йилларга бориб тақалади. Бу даврда Кап-Жуби (Марокаш) аэродромининг бошлиғи бўлган Сент-Экзюпери самолёти Саҳрои-Кабирда аварияга учраганлиги ва шу куни саҳрода тунашга мажбур бўлган учувчи тушига қандайдир митти одам киргани ҳақида маълумотлар бор. Муаллиф анча вақтгача ана шу туш таассуроти билан юрганлигини унинг томонидан турли йилларда чизилган қанотли болакай суратлари тасдиқлайди. Эртакнинг дастлабки чизгилари ана шу воқеа таъсирида пайдо бўлган бўлиши мумкин. Лекин ана шу чизгиларнинг мукаммал бир асар тусини олишида асосий туртки бўлган воқеа – Иккинчи жаҳон уруши ва унинг ёзувчи руҳий оламига кўрсатган таъсири ҳисобланади. Ёзувчи 1943 йил март ойида фашистларга қарши ҳарбий ҳаракатда қатнашиш учун шимолий Африкага келади. Эртак эса апрель ойида Америкада босилиб чиқади. Асардаги Шаҳзода эртак ниҳоясида ўзи ўстириб парваришлаган атиргулга масъул эканлигини ҳис қилади. Адабиётшунослар ана шу Атиргул образи ортида ёзувчининг умр йўлдоши Консуэло тимсоли назарда тутилган бўлса керак, деб тахмин қиладилар. Бу фикрни инкор этиб бўлмайди. Нозик жуссали, қувноқ, абжир, яна ажойиб фантазиячи ва кези келганда эксцентрик феъл-атворга эга бўлган бу аёлнинг Сент-Экзюпери ҳаёти ва ижодида ўз ўрни, таъсири бор. Уларнинг ҳаётидаги номутаносибликлар ва тез-тез бўлиб турувчи айрилиқ онлари “Кичкина шаҳзода”даги қаҳрамоннинг нозик ва инжиқ Атиргулни ташлаб саёҳатга кетиши, кейинчалик фикру-зикри ана шу гулида бўлиши, бошқа ҳеч қандай гул ўзи ўстирган Атиргулга ўхшамаслигини ҳис қилиши орқали ифодаланган дейиш мумкин.\nҲаёти давомида вақти-вақти билан болаликка қайтиб яшашни тарғиб қилиб келган Сент-Экзюпери “Кичкина шаҳзода”ни Франциядаги дўсти Леон Вертнинг болалик дамларига бағишлагани, асарнинг бош қаҳрамони қилиб болани танлагани ҳам бежиз бўлмаса керак. Сент-Экзюпери “Кичкина шаҳзода”дан ташқари “Маҳбусга мактуб” (1943) асарини ҳам Леон Вертга (1879–1955) бағишлаган. Ёзувчи ва адабиётшунос бўлган бу инсон Сент-Экзюперининг дўстигина эмас, балки уни тушунувчи ягона киши бўлган. Уруш туфайли у инсонларда содир бўлаётган тарқоқлик, маънавий тубанлашиш сингари кўринишлар ҳақида 1939–1944 йилларда дўстига ёзган хатларида жуда кўп маротаба таъкидлайди.\nСент-Экзюпери ўз қаҳрамонига 5-6 ёшдаги бола руҳиятига хос хусусиятларни ато этган. Асар давомида болалик дунёси катталар дунёсига қарама-қарши қўйилади. Катталарнинг ҳаётни безаб турувчи романтика ва гўзалликни ҳис қилиш каби туйғулардан йироқ эканлиги болани ҳайратга солади. Шунинг учун ҳам катталар шаҳзода чизган филни тириклай ютиб юборган бўғма илон расмини “шляпа” деб атайдилар. Бола эса ўша катталар кўра олмайдиган қутича ичидаги қўзичоқни кўра олади. Умуман, шаҳзода ҳали катталар қадами етмаган софлик сайёрасининг соҳибидир. Бош қаҳрамоннинг “Кичкина шаҳзода” деб аталиши ҳам шундан.\nШаҳзода қизиқувчан ва ишонувчан бўлиб, барча жонли мавжудод уни ҳайратга солади.\nАнтуан де Сент-Экзюпери ҳайрат ҳиссини инсонга ато этилган ажойиб неъматлардан бири деб билади. Фақат қалби пок, беғубор кишигина ҳаёт гўзалликларидан чинакамига ҳайратга тушиши мумкин. Лекин инсон улғайган сари ҳаёт ҳодисаларидан, гўзалликларидан ҳайратланиш йўқолиб боради. Ҳайрат ҳиссининг йўқолиши эса инсонни дағаллашишга олиб келади, уни фикрловчи механизмга айлантириб қўяди.\n“Кичкина шаҳзода”да катталарнинг ҳаётни безаб турувчи романтика ва гўзалликни ҳис қилиш каби ҳислардан йироқ эканлиги болани ҳайратга солади. Муаллиф болаларга мос кузатувчанлик билан катталарга баҳо беради: “Катталар рақамларни жуда яхши кўришади. Агар уларга янги дўст орттирганингиз хусусида айтиб қолсангиз, улар ҳеч қачон асосий нарса ҳақида сўрамайдилар. Улар: “Унинг овози қанақа? Нечта оға-иниси бор? Оғирлиги қанча экан? Отаси қанча мояна олади?” –деб сўрай кетадилар. Сўнг шу тариқа ўзларича одамларни яхши билиб олган бўладилар”.\n“Кичкина шаҳзода”нинг бошқа асарларига ўхшамайдиган яна бир оригинал жиҳати бор. Бу асарнинг муаллиф томонидан эртак сюжетига чизилган суратлар билан берилишидир. Бу суратлар ёзувчи ҳикоясига шарҳ бериш вазифасидан ташқари, сўзда ифодалаб бўлмайдиган нозиклик, соддаликни ҳам китобхонга етказиб берганки, бу жаҳон адабиётида жуда кам учрайдиган услуб ҳисобланади.\nСент-Экзюперининг софлик сайёрасининг соҳиби бўлган қаҳрамони аллақачонлар ўзбек ўқувчилари қалбини ҳам забт этган. Эртак ўзбек тилида дастлаб 1963 йили нашр этилди (М.Умаров таржимасида).\nАсарнинг Хайриддин Султонов томонидан қилинган таржима варианти “Ёшлик” журналининг 1985 йилдаги 6-сонида эълон қилинган. Кейинги йили “Кичкина шаҳзода”, “Тунги учиш” (Аҳмад Аъзам таржимасида) асарлари ва “Башар сайёраси” китобидан парча (Хайриддин Султонов таржимасида) алоҳида китоб ҳолида босмадан чиқди. 2003 йилга келиб, “Кичкина шаҳзода” асари лотин ёзувида алоҳида нашр этилди.\nСент-Экзюперининг ижодий мероси “Учувчи” новелласи (1926), “Жанубий почтачи” (1928), “Тунги учиш” (1931), “Башар сайёраси”(1939) қиссалари, Испаниядаги уруш ҳақидаги очерклари, 1942 йилда чоп этилган “Ҳарбий учувчи” ва “Кичкина шаҳзода” асарлари ҳамда 1936 йилдан вафотигача ёзиб борилган, лекин якунланмаган “Истеҳком”асарларидан иборат. Ёзувчи дастлабки асарлариданоқ ўзига хос услуби билан шуҳрат қозонди. 1931 йили “Тунги учиш” асари учун нуфузли “Фемина” адабий мукофотига, 1939 йили эса “Башар сайёраси” учун Франция Академиясининг роман учун бериладиган катта мукофотига сазовор бўлган.\nУмуман олганда, Сент-Экзюпери асарлари инсонларни доимо ягона мақсад йўлида – инсонийликни сақлаб қолиш учун бирлашишга чақириши билан ҳеч қачон ўз аҳамиятини ва долзарблигини йўқотмайди.\nАбдуғопир Қосимов, филология фанлари доктори\nРукнларАдабиётТегларАбдуғопир Қосимов, Сент-Экзюпери\n← Аввалги Аввалги Фредерик Старр. Американи ким кашф этган?\nКейинги → Кейинги: Лев Гумилёв. Этнослар ва табиий муҳит


Ричард Баучер: “Каримов режими ўз репрессив сиëсатини ўзгартирмас экан, АҚШнинг Тошкентга нисбатан муносабати яхшиланмайди”\nапрел 14, 2006\nБўҳронларнинг олдини олиш халқаро гуруҳи Европа Иттифоқини Марказий Осиё, хусусан, Ўзбекистонга нисбатан сиëсатини фаоллаштиришга чорлаётган бир пайтда АҚШнинг минтақага қизиқиши ошиб бораëтгани ҳеч кимга сир эмас.\nБуни юқори даражали Вашингтон расмийларининг МО пойтахтларига қилаëтган сафарларидан ҳам билса бўлади.\nАҚШ давлат котиби Кондолиза Райснинг ўтган йил октябрь ойида Марказий Осиëга қилган сафаридан сўнг минтақага АҚШнинг бир қанча сенатор ва конгрессменлари, шунингдек, Давлат департаменти расмийлари ташриф буюрди. Аммо уларнинг бари Ўзбекистонни бу сафар доирасидан яккалаб қўймоқда. Куни-кеча АҚШ давлат котибининг Жанубий ва Марказий Осиё бўйича ëрдамчиси Ричард Баучер ҳам Қозоғистон ва Қирғизистонга ташриф буюрди. Гарчи Р.Баучер Ўзбекистонни четлаб ўтган бўлса-да, Ўзбекистондаги вазият, Ислом Каримов ҳукумати сиëсатига муносабат билдириш имконини қўлдан чиқармади.\nБишкекда мухбирлар билан учрашган Р.Баучер АҚШ ва Ўзбекистон ўртасида Андижон воқеаларидан сўнг бошланган кескинлик даражасидан туриб гапирди.\n“Тошкент ҳукумати Ўзбекистондаги ташкилотлар билан ишлашни ниҳоятда оғирлаштирмоқда. Режим маҳаллий ноҳукумат ташкилотларни ëпиб бўлди, биз билан ишлаган ташкилотлар тақиққа учради. БМТга қарашли ташкилотлар ҳам ëпилди. Биз стипендиялар таклиф этаëтган одамларнинг Америка билан ишлашига, стипендияларга лойиқ номзодларни топиб, синовдан ўтказадиган мутахассисларимизнинг Ўзбекистонда ишлашига рухсат йўқ. Буларнинг бари ëпиб қўйилди”, - деди Р.Баучер.\n“Каримов режими ўз репрессив сиëсатини ўзгартирмас экан, АҚШнинг Тошкентга нисбатан муносабати яхшиланмайди, - деди сўзида давом этиб дипломат. - Ўзбекистон ҳукумати ўз фуқароларига нисбатан даҳшатли зўравонлик қўллаган Андижон қирғинидан кейин биз нима иш қилишимиз мумкинлигини билмай қолдик. Биз ўз фуқароларини қирғин қилган ҳукуматни қўллаш фикридан йироқмиз ва агар Тошкент режими шу усулда ҳаракат қилаверса, Ўзбекистон фуқаролари билан ҳам ишлаш имконларидан маҳрум бўламиз. Вазият ўта оғирлашиб бормоқда”.\nР.Баучер ўз ҳукумати ўқларидан қочиб, Қирғизистонга ўтган андижонликлар ҳаëтини сақлаб қолгани учун Бишкек ҳукуматига миннатдорлик билдирди ва Ўш тергов изояторида қолаëтган ўзбекистонлик тўрт қочқинни Тошкент қўлига топширмасликни сўради.\n“Қирғиз ҳукумати хатти-ҳаракатлари туфайли 400 дан ошиқ ўзбекистонлик қочқин хавфсиз ҳаëтга эришди. Босимларга қарамай, Бишкек раҳбариятининг қочқинлар ҳаëтини ҳимоя қилганини биз мардона ҳаракат сифатида баҳолаймиз. Аммо Қирғизистон ҳибсхонасида яна камида тўрт қочқин қолмоқда ва уларга ҳам мамлакатдан чиқиб кетиш имкони берилмоғи керак. БМТ уларга қочқин мақоми берган экан, уларнинг қочқинлар ҳуқуқидан фойдаланишга имкон берилиши керак”, - деди Р.Баучер.