Амир Темур шахсини идрок этмоқ – миллий ўзликни англамоқ демакдир\n20:00 / 08.04.2022\nЎзбек давлатчилигини юқори босқичга кўтара олган, миллий тикланиш учун халққа тарихий таянч бўлган соҳибқирон нафақат ўз даврида, балки бугун ҳам Янги Ўзбекистон тараққиётида ўз ўрнига эга, деб ёзади Фарғона давлат университети ректори Баҳодиржон Шермуҳаммедов.\nМаълумки, Ватанимиз тарихининг “иккинчи Ренессанс” даври Амир Темур ва темурийлар даврига тўғри келади. Эътироф этиш зарурки, буюк саркарда нафақат мамлакатимиз, балки жаҳон тарихида ҳам туб бурилишлар содир этган шахс сифатида юксак аҳамиятга эга. Адолат ва улуғворлик тимсоли, дунёни лол этган буюк соҳибқирон Амир Темур таваллудининг 686 йиллиги бугун юртимизда кенг нишонланмоқда. Ўзининг етук ва улуғ сиймоси билан башар элига тарихий ибрат бўлган моҳир саркарда ҳаёти, унинг босиб ўтган йўлини ўрганиш бугун ҳар бир ўғил-қизларимиз учун шарафдир.\nУнинг давлатчилик фаолияти ҳақида сўз юритганда, бир қатор ўзига хос жиҳатларни алоҳида таъкидлаш зарур. Мамлакатни мўғул истибдодидан озод этиб, мустақил марказлашган давлатга асос солганлиги, Хитойдан то Ўрта ер денгизи соҳилларигача бўлган улкан ҳудудни бирлаштириб, ўзаро урушларга чек қўйганлиги, Буюк ипак йўли фаолиятини қайта тиклаганлиги, қудратли Олтин Ўрда давлатининг тор-мор этилиши натижасида шарқий Европа халқларининг, айниқса, Россиянинг мўғул зулмидан озод бўлишини тезлаштирганлиги, фан ва маданиятнинг тараққий этишига ҳомийлик қилиш орқали жаҳон тарихида “Темурийлар даври ренессанси”га асос солганлиги – буларнинг барчаси – Амир Темур сиймосининг улуғвор ҳақиқатларини кўрсатиб беради.\nАмир Темур биринчи навбатда бунёдкор шахс ва ҳар томонлама етук, билимли кишилардан эди. Унинг фаолиятига назар ташлар эканмиз, ҳар бир одимида юрт фаровонлиги, ободлиги, таълим, фан ва санъатнинг ривожи учун қайғуришини кўришимиз мумкин. Айниқса, зиёлиларнинг, илм аҳлининг меҳнатини қадрлаган, олимлар билан суҳбатлашар экан, қарашларини ўрганган, дин, таълим ва маданиятга муҳаббати билан Шамсуддин қози, Жазирий, Шайх Бухорий ва бошқа кўплаб машҳур олим ва уламоларни ўзига ром қилиб олган. У ўз саройида мушоиралар ўтказиб турар ва ўзи ҳам мушоираларда ажойиб шеърлар ўқир эди. Ҳазрат Алишер Навоий “Мажолисун-нафоис”да бундай ёзади: – “Темур Кўрагоний – … агарчи назм айтмоққа илтифот қилмайдурлар, аммо назм ва насрни андоқ хуб маҳал ва мавқеда ўқибдурларким, анингдек, бир байт ўқимоқ, минг яхши байт айтқонча бор”.\nҚолаверса, “Темур тузуклари”да Амир Темур қаламига мансуб қуйидаги байт ҳам унинг шеъриятдан йироқ бўлмаганлигини кўрсатади:\n“Ёрга еткур эй сабо, Ким макр қилмушдир манға,\nҚилди эрса кимга макрин, қайтадур бир кун анға.”\nСоҳибқирон тахтга чиққандан сўнг биринчи навбатда мамлакат тараққиётининг асоси бўлмиш таълимга жуда катта эътибор қаратди. Ўша даврнинг асосий таълим даргоҳлари бўлган мактаб ва мадрасаларга вақф мулклари ажратиш орқали уларни моддий ва маънавий жиҳатдан қўллаб-қувватлади.\nБу даврда Мовароуннаҳр маданий ҳаётига катта таъсир ўтказиб турган шахс – нақшбандия тариқатининг асосчиси Хожа Баҳовуддин Нақшбанддир. Унинг машҳур “Дил ба ёру, даст ба кор” шиори саркарда ва халқнинг ўша даврдаги буюк яратувчилик ва ижодкорлик ишларига ҳамоҳанг бўлиб, ёш давлатнинг асосий мафкурасига айланган.\nАмир Темур даврининг маданий ҳаётида энг ривожланган соҳа шубҳасиз, меъморчиликдир. Соҳибқирон ҳукмронлик йилларида Мовароуннаҳр, айниқса, Самарқанд ва Шаҳрисабз қиёфаси бутунлай ўзгариб кетди. Ўз пойтахти Самарқандни дунёдаги энг гўзал шаҳарга айлантира олди. Самарқанд гўзаллиги ва улуғворлигидан испан элчиси Клавихонинг қанчалик ҳайратга тушганини унинг кундаликларидан билиш мумкин. Бу даврда Самарқанд шаҳри атрофларини жаннат боғларига тенг келувчи “Боғи Дилкушо”, “Боғи нав”, “Боғи беҳишт”, “Боғи чинорон” ва “Боғи шамол” ўраб турарди. Шу ўринда ибн Арабшоҳнинг бир қизиқ маълумотини келтириб ўтиш ўринли: “…шаҳар аҳлидан бадавлат-у мискинлар у [бўстон]ларга қараб йўл оладилар....Боғлардаги ширин, мазали мевалар баб-баравар [текин] эди. Чунки мевалардан бир қинтори ҳам арзимаган баҳоға бўлса-да, сотилмасди”. Бундан кўриниб турибдики, Амир Темурнинг жаннатмакон боғлари оддий фуқаролар учун ҳам доимо очиқ бўлган. Бу масканларда халқ сайллари, байрамлар ўтказилган.\nАмир Темурнинг энг йирик қурилишлари Аҳмад Яссавий мақбараси, Шоҳизинда мажмуаси, Кешдаги Оқсарой Самарқанд марказидаги Кўксарой ва бошқа кўплаб олий иморатлар эди. Самарқанд атрофидa кўплаб шаҳарчалар қурилиб, уларга жаҳоннинг Париж, Қоҳира, Дамашқ ва бошқа шу каби машҳур шаҳарларнинг номи берилган эди. Бобур мирзо “Бобурнома”да Самарқанд ва Бухоро оралиғи Амир Темур томонидан бутунлай боғ-у роғ қилинганлигини ёзади. Бу боғларнинг ҳар бирининг ўртасида ажойиб меъморчилик обидалари қурилган эди. Соҳибқироннинг энг йирик боғларидан бири Самарқанд ва Кеш ўртасида ҳам барпо этилган бўлиб, ундаги қаср “Тахта Қорача” номи билан машҳур эди.\nАмир Темур қурилиш ишларини Бағдод, Шероз, Султония, Табриз, Кобул ва бошқа кўплаб Мовароуннаҳрдан узоқдаги шаҳарларда ҳам олиб борган, уларни гўзалликка буркаган. Низомиддин Шомий қаламига мансуб “Зафарнома” асари орқали бизгача етиб келган Бағдод шаҳрини ободонлаштириш ва вайронага айланган иморатлар ўрнига янгиларини бунёд этиш ҳақидаги фармони бунинг ёрқин мисолидир. Буюк саркарда томонидан Эрон Озарбойжонида олиб борилган бунёдкорлик ишлари, мўғуллар томонидан вайрон қилинган Байлоқон шаҳрининг қайта тикланиши, Муғон чўлига янги канал орқали сув чиқарилганлиги ҳам эътиборга молик. Амир Темур бу канални ўз қабиласи номи билан “Баҳри барлос” деб атаган эди.\nСоҳибқирон раҳнамолигида амалга оширилган маданий ҳаётдаги ўзгаришлар Улуғбек давридаги Самарқандда, Шоҳруҳ ва Навоий давридаги Ҳиротда юз берган маданий юксалишга пойдевор бўлди.\nАйтиш керакки, Амир Темур шахсини идрок этмоқлик – тарихни идрок этмоқлик, миллий ўзликни англамоқликдир. Соҳибқирон Амир Темур – инсоният тарихида енгилмас саркарда, жаҳон цивилизацияси ривожига катта ҳисса қўшган буюк давлат арбоби, халқимизнинг ғуруридир. Ўзбек давлатчилигини юқори босқичга кўтара олган, миллий тикланиш учун халққа тарихий таянч бўлган соҳибқирон нафақат ўз даврида, балки бугун ҳам Янги Ўзбекистон тараққиётида беқиёс ўринга эга.\nПедагогика фанлари доктори, профессор Ⓣ\nЁшлар - миллат ва мамлакатнинг олтин захираси\nФарғона давлат университети фахрий профессори, Ўзбекистон Қаҳрамони Лола Муродова ҳам сайловда овоз берди


Таҳлика ва таскин орасида. Коронавирусга қарши жамоавий иммунитет қачон шаклланади?\n22 май 2022, Тошкент вақти: 22:56\nфеврал 20, 2021\nДунё бўйлаб соғлиқни сақлаш ходимлари COVID-19 тарқалишини тўхтатиш учун имкон қадар кўпроқ одамларни эмлаш йўлида жонбозлик кўрсатмоқдалар. Аммо жамоавий иммунитет шаклланиши учун айнан қанча аҳолини эмлаш етарли бўлади деган саволга ҳозирча аниқ жавоб йўқ, деб ёзади Ассошиэйтед Пресс (AP) агентлиги.\nДемак, олдинга қўйилган мақсад – жамоавий иммунитет шаклланишига эришишдир. Етарли миқдорда аҳоли эмланса ёки вирусга чалиниб тузалганлар сони ортса, жамоавий иммунитет юзага келади ва вабонинг тарқалиши секинлайди.\nЖамоавий иммунитет шаклланди дегани ҳар бир киши иммунитетга эга бўлди дегани эмас. Чунки жамоавий иммунитет вужудга келгач ҳам вирус тарқалиши мумкин. Гап шундаки, жамоавий иммунитет ҳосил бўлгач, вирус бир одамдан иккинчи одамга осонликча юқмайди, натижада заиф қатламни инфекциядан ҳимоя қилиш имкони туғилади.\nЖамоавий иммунитет ҳосил бўлиши учун айнан қанча одамда хасталикка қарши кураш қобилияти шаклланиши кераклиги борасида аниқ-тиниқ хулоса йўқ. Аммо аксар мутахассислар бу кўрсаткич 70% ёки ундан юқори деб ҳисоблайдилар. Вируснинг янги штаммлари пайдо бўлаётгани эса ўзи шундоқ ҳам мушкул вазиятни янада мураккаблаштирмоқда.\nҚуйида коронавирусга қарши жамоавий иммунитет шаклланишига доир муҳим маълумотлар билан танишишингиз мумкин.\nЖамоавий иммунитeт қандай аниқланади?\nЖамоавий иммунитет вируснинг қанчалик юқумли экани, яъни ўрта ҳисобда бир одамдан вирус неча кишига юқишига асосланган формула ёрдамида ҳисобланади. Аммо ушбу ҳисоб-китоб вирус тарқалиши сезиларли даражада секинлаши мумкин бўлган тахминий кўрсаткични аниқлашга хизмат қилади, холос.\nЖамоавий иммунитeт шаклланганини қандай биламиз?\nСингапурдаги Duke-NUS тиббиёт олий мактаби тадқиқотчиси Эшли Жоннинг таъкидлашича, юқиш занжирининг узилиши жамоавий иммунитетга яқин эканимиздан далолат беради. Аммо бу кўзланган марра забт этилганини англатмайди.\nВирусни жиловлаш мақсадида жорий қилинган чекловларни юмшатиш борасида якуний қарор чиқариш учун соғлиқни сақлаш мутасаддилари шифохоналардаги беморлар сони ва юқиш тенденциясини кузатиб борадилар.\nКоронавирус штаммлари жамоавий иммунитeтга қандай таъсир кўрсатади?\nБу аввалги инфекция ёки эмлаш сизни вируснинг янги штаммларидан қай даражада ҳимоя қила олишига боғлиқдир.\nАгар вакциналарнинг вируснинг бирон бир турига қарши самарадорлиги сезиларли даражада паст бўлса, янада кўпроқ одамни эмлаш ёки мавжуд вакциналарни ўзгартириш талаб этилади.\nҲозирча коронавирусга қарши мавжуд вакциналар янги штаммларга қарши самарали экани айтилмоқда.\nЖамоавий иммунитeт глобал миқёсда бўлиши шартми?\nГлобал миқёсда жамоавий иммунитетга эришилса олам гулистон эди! Аммо бунинг эҳтимоли кам.\nЖорий йилда ишлаб чиқариладиган вакциналарнинг салмоқли қисмини бадавлат мамлакатлар харид қилади. Масалан, АҚШ кузгача нормал ҳаётга қайтиш учун аҳолининг катта қисмини эмлашни режалаштирмоқда.\nАммо аксар қашшоқ давлатлар бироз кутишига тўғри келади. Шу сабабдан Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти йил якунигача глобал миқёсда жамоавий иммунитети шаклланишига умид қилмаган маъқул демоқда.\nЖамоавий иммунитeт заифлашиши мумкинми?\nИнфекцияни енгиш ёки эмлашдан кейин шаклланадиган иммунитет қанча вақт сақланиб қолиши номаълум. Шундай бўлса-да, мутахассислар жамоавий иммунитет камида бир неча ой сақланиб қолишини тахмин қилмоқдалар.\nДарвоқе, келажакда бир марта эмланганларга бустер-доза, яъни иккинчи доза бериш зарурати ҳам туғилиши мумкин.\nВакциналар инфeкция олдини ололмаса-чи?\nАйни пайтда ишлаб чиқарилаётган COVID-19 вакциналари самарадорлиги юқори. Аммо улар вирус юқишини секинлатишда қанчалик натижа бериши борасида якуний хулоса айтиш мушкул. Ҳарқалай, кўпни кўрган экспертлар вакциналар вирус тарқалишига жиддий ғов бўлишига умид қилмоқдалар, деб ёзади Ассошиэйтед Пресс (AP) агентлиги.\nВашингтон университетининг эмлаш бўйича мутахассиси Дебора Фуллерга кўра, эмлангандан кейин ковидга чалинган тақдирингизда ҳам сиз қисқа вақт мобайнида ва камроқ кўламда вирус тарқатасиз.


Тошкент ҳайвонот боғида илк бор жирафа пайдо бўлди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nТошкент ҳайвонот боғига уч ёшли Алатау лақабли жирафа келтирилди.\nТошкент ҳайвонот боғига илк бор жирафа келтирилди, дея хабар бермоқда зоология боғи маъмурияти.\n«Ўз коллекциямизни мазкур ноёб жонивор билан тўлдиришга бўлган кўп йиллик уринишлар муваффаққиятли якунланди, — дейилади хабарда. — Олмаота ҳайвонот боғи ўзининг уч ёшли Алатау эркак жирафасини бизга тақдим этишга рози бўлди».\nЁш жирафанинг ота-онаси Хан ва Грация ҳамда яна бир ёш нар Сулу Қозоғистонга 2003 йилда Жанубий Африка Республикасидан келтирилган эди. Ўтган йилларда улардан 12 жирафа боласи дунёга келди.\n«Алатау узоқ йўлни муваффақиятли босиб ўтди, ўз ҳудудини ўзлаштириб, уни парвариш қилаётган ходимамиз Шаҳзода қўлидан сабзавотлар, мевалар, акация ва қайрағоч шохчаларини иштаҳа билан емоқда», — дейилади Тошкент ҳайвонот боғи сайтида.\nТеглар: рози парвариш лақабли дея боғида Республикасидан\n06:57 Хитойдаги ҳайвонот боғи ходими зебра ҳужумига учради\n07:12 "Ер сайёраси 2" ҳужжатли фильмидан яна бир хит: жирафа ва шер тўқнашуви\n14:02 Тошкент ҳайвонот боғи ҳудудида болалар ўйинчоғи сотиш тақиқланди\n12:42 Австралияда ноёб дарахт кенгуруси туғилди


Бэйл Моуриньони уялтириб қўйди\n25 январь, 2021, 15:15\nТеглар:Жозе Моуриньо | Гарет Бэйл\n“Реал”дан “Тоттенхэм”га қайтган Гарет Бэйл ўзига берилган имкониятдан фойдалана олмади. Унинг ўйини қадрдон устози Жозе Моуриньога ёқмади. Шу боис, уэльслик ҳужумкор футболчи мавсум якунланиши билан Зинедин Зидан ихтиёрига қайтиб боради.\nҲафсаласи пир бўлган Моуриньо Бэйлнинг ўрнига “Вулверхэмптон” ярим ҳимоячиси Адам Траорени олишни режалаштирмоқда. Испаниялик футболчи “бўрилар” билан янги шартнома имзолашдан бош тортмоқда ва Европа чемпионлар лигаси учун курашаётган кучлироқ клубга ўтишни истаяпти.\n“Тоттенхэм” раҳбари Даниэль Леви “Вулверхэмптон”га Адам Траоре учун ёзда 50 миллион евро тўлашни ваъда қилган.\n“Тоттенхэм” футболчилари Моуриньога бош кўтарди


2019 йил 23-январ 17:37 (GMT+5)\nБиржанинг ҳафталик товарайланмаси 41% га ўсди\n2019 йилнинг 14 январдан 20 январгача бўлган давр мобайнида “ЎзРТХБ” АЖ да 701,4 млрд сўмлик битимлар тузилди ва бу аввалги ҳафтага нисбатан 41% га кўпдир.\n«ЎзРТХБ» АЖ 2018 йил якунларини сарҳисоб қилди\n2019 йилнинг 18 январь куни “ЎзРТХБ” АЖ бошқарувининг 2018 йил якунлари ва 2019 йилнинг устувор вазифаларига бағишланган кенгайтирилган мажлиси бўлиб ўтди. Мажлисда марказий аппарат бўлимлар ва ҳудудий филиалларнинг бошлиқлари иштирок этдилар.\nЎтган ҳафтада биржа орқали 1,8 млн АҚШ долларига тенг товар экспорт қилинди\nЖорий йилнинг 7 январдан 13 январгача бўлган давр мобайнида “ЎзРТХБ” АЖ да 494,6 млрд сўмлик битимлар тузилди.\nБиржада ўтган ҳафтадаги савдолар натижалари (2018 йил 24 декабрь– 2019 йил 6 январь)\n2018 йилнинг 24 декабрдан 2019 йил 6 январгача бўлган давр мобайнида “ЎзРТХБ” АЖ да 1,2 трлн сўмлик битимлар тузилди. Бу эса аввалги натижадан 52,3 % га ошганлигини кўрсатди.\nКириб келаётган Янги 2019 йил билан!\nЎзбекистон Республика товар-хом ашё биржа жамоаси сизни кириб келаётган Янги йил билан самимий муборакбод этади!\n“ЎзРТХБ” АЖ 2018 йил якуни бўйича танлов ғолибларини аниқлади\n28 декабрь куни Янги йил байрами олдидан “ЎзРТХБ” АЖ Марказий биносининг брокерлар залида 2018 йил якуни бўйича турли йўналишларда ғолиб деб топилган энг яхши брокерлик идоралари, савдо майдончалари ва ҳудудий филиаллар тантанали равишда тақдирланди.\nЎзРТХБ да 2018 йилнинг муҳим воқеалари\nНиҳоясига етаётган 2018 йил миллий товар биржа фаолиятининг ривожланишида муҳим аҳамиятга эга бўлди. Товар бозорлари, биржа фаолияти ва электрон тижоратни ривожлантириш бўйича қабул қилинган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларнинг қабул қилиниши бунга асос бўлиб хизмат қилди.\nБиржада ўтган ҳафтадаги савдолар натижалари (17-23 декабрь)\nЖорий йилнинг 17 декабрдан 23 декабргача бўлган давр мобайнида “ЎзРТХБ” АЖ да 719,8 млрд сўмлик битимлар тузилди.\nЎтган ҳафтада биржанинг барча платформаларида ўсиш кузатилди\nЖорий йилнинг 10 декабрдан 14 декабргача бўлган давр мобайнида “ЎзРТХБ” АЖ да 814,5 млрд сўмлик битимлар тузилди. Бу эса ўтган ҳафтадаги натижадан 15,7 %га ортиқ эканлигини кўрсатди.\nХозир сайтда: 1003


Электр таъминоти корхонасининг замонавий намунаси Яшнобод тумани мисолида ташкил этилди\n16:38 / 13.07.2019\nСўнгги йилларда мамлакатимизнинг барча соҳаларида бўлгани каби электр энергетикаси соҳасида ҳам туб ўзгаришлар амалга оширилмоқда. Ўтган қисқа фурсат ичида Президентимиз Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида электр энергетикаси тизими мутасаддилари билан ўтказилган учрашувлари, ҳудудларга ташрифи давомида берган таклиф ва тавсиялари ҳамда соҳани комплекс ривожлантиришга қаратилган қатор фармон, қарорлари асосида тизим фаолияти тубдан қайта кўриб чиқилиб, янгича кўринишда ташкил этилаётгани фикримиз исботидир.\nУшбу эзгу саъй-ҳаракатларнинг мантиқий давоми сифатида пойтахтимизнинг Яшнобод туманида электр таъминоти корхонасининг янги, уч қаватли замонавий биноси қайта реконструкция қилиниб, фойдаланишга топширилди. Натижада, туман аҳолиси учун электр энергетикаси таъминоти янада яхшиланиб, малакали мутахассислар томонидан истеъмолчиларга энг замонавий технологиялар асосида инновацион хизмат кўрсатиш имкониятлари яратилди.\nТадбирда “Ҳудудий электр тармоқлари” АЖ бошқаруви раиси Улуғбек Мустафоев ўз сўзида фойдаланишга топширилаётган ушбу бинода истеъмолчиларга узлуксиз ва сифатли хизмат кўрсатиш, мурожаатларга ўз вақтида жавоб бериш ҳамда дунё андозаларига мос равишда хизмат кўрсатиш учун барча шароит яратилганини таъкидлаб ўтди.\nМазкур замонавий бинода барча қулайликка эга бўлган холл ва заллар истеъмолчилар хизматида. Қолаверса, рўйхатга олиш ишларини тизимли равишда йўлга қўйиш мақсадида замонавий талабларга тўла жавоб берувчи учта монитор ҳамда юқори тезликда ишловчи бепул Wi-Fi тармоғи ҳам жорий қилинди. Бундан ташқари, мижозлар учун ўзбек ва рус тилларида соҳага оид маълумотлар, видеороликлар электрон таблоларда акс этиб туради.\nШунингдек, “Фуқаролар қабулхонаси” ва “Корхона юристконсулти”, туну кун ишлайдиган диспетчерлик хонаси, электромонтёрлар техник машғулотлар ўтказиши учун замоновий полигон ва корхона ҳовлисида ходимлар учун ошхона ҳам қуриб фойдаланишга топширилди.\nЯна бир муҳим янгилик – жорий йилнинг август ойидан бошлаб “Ҳудудий электр тармоқлари” АЖ томонидан Яшнободдаги 71226 та истеъмолчининг барчасига электр энергиясини ҳисобга олиш ва назорат қилишнинг автоматлаштирилган тизими (АСКУЭ)ни ўрнатиш ишлари ҳам бошланади.\nТадбир иштирокчилари бинонинг бўлим ва хоналарида бўлишиб, яратилган шароитлар, жиҳозланиши, мавжуд техник ва технологик ускуналари билан танишди. Электрон навбатга ёзилиш, рўйхатхона иш фаолияти ва бошқа техник имкониятларнинг амалда қўлланилишини бевосита кузатишди. Улар муассасанинг моддий ва техник имкониятларига, яратилган шароитларга юқори баҳо беришди.\n17:39 / 04.01.2022\nТошкентда маст ҳайдовчи содир этган ЙТҲда етти киши жароҳатланди\nЯшнобод туманида табиий газдан 311 млн сўмлик ноқонуний фойдаланиш ҳолати аниқланди


Карим Зарипов2021-04-20T18:40:37+05:0020 Aprel, 2021|Интернет журналистикаси|\nКарим ЗАРИПОВнинг ижодий ишлари\n“Замонавий ўйинчоқлар” бола учун хавфлими?\nТехнология 06 Ноябрь 2020 21:54 https://qalampir.uz/n/28099\n2020 йилги пандемия инсонлар ҳаётида катта ўзгаришларга сабаб бўлди. Турли хил электрон қурилмалар, хусусан гаджетлар янада яқин ҳамроҳимизга айланди. Aввалари, ўқувчиларга дарс вақти телефон ишлатишга рухсат берилмаган бўлса, эндиликда телефони йўқ ўқувчи дарсларга қатнаша олмай қолди.\nҲозирги кунда турмуш тарзимизни қўл телефонлари ёки компьютер воситаларисиз тасаввур этиш қийин. Лекин ҳар нарсада меъёр бўлгани яхши. Бугунги замонавий гаджетлар ҳам инсон саломатлигига жиддий хавф туғдириши аллақачон исботини топган.\nГаджет – бу кичик, қўлда олиб юрса бўладиган технологик қурилма. У одатда бир ёки бир неча функцияларни бажаришга мўлжалланган бўлади. Бундай ажойиб қурилмаларнинг яна бир ўзига хос ҳусусияти шуки, уларнинг ҳар бири ўзининг оригинал дизайни ва фойдалилиги билан бошқаларидан ажралиб туради. Замонавий гаджетлар турли соҳаларда инсонларга ёрдам бериб келмоқда. Спорт, санъат, тиббиёт, таълим кабилар шулар жумласидандир.\nУзоқ вақт давомида мобил қурилмалардан фойдаланиш мускуллар гипотрофияси, кўзнинг қуриб қолиши ва узоқни кўролмаслик каби бир қанча жиддий муаммоларга сабаб бўлади. Гап шундаки, телефон ёки компьютер экранига узоқ ва давомий тикилиб туриш оқибатида одамлар кўзини одатдагидан беш баробар камроқ пирпиратади. Бу эса кўзнинг олд юқори қисми қуруқлашишига олиб келади. Мутаҳасисларнинг фикрича, гаджетлардан узоқ вақт давомида фойдаланиш шапкўрлик муаммосини келтириб чиқаради.\nҲозирги замонавий касбларнинг асосий қисми офисларда бажарилади ва, албатта, компьютер воситалари ёрдамида. Бунинг нимаси муаммо дейсизми?\nИнсон қурилма ишлатиш вақтида нотўғри ҳолатда ўтирса, унинг тана тузилишида муаммолар пайдо бўлади. Бу эса замонамизнинг яна бир оғриқли муаммоларидан гиподинамиянинг ривожланишига олиб келади. Кифоза, сколиоз ва оддий букчайиш ҳам шу муаммолар сирасига киради. Муаммонинг ёш болаларда кучлироқ таъсир қилиши янаям ачинарли. Чунки, ёш ниҳолни қайси тарафга эгиб қўйсанг, ўша тарафга қараб ўсади. Бундан ташқари, гаджетлардан ҳаддан ташқари кўп фойдаланиш кишида неврологик кўринишдаги муаммоларни, бўйин ва қўл-оёқларда муаммоларни келтириб чиқаради. Компьютер клавиатурасидан кўп фойдаланиш эса, тирсак бўғинларидаги мускуллар оғриғига сабаб бўлади.\nГаджетларнинг бола саломатлигига таъсири\nUNESCO маълумотларига кўра, 3 ёшдан 5 ёшгача бўлган болаларнинг 93 фоизи ҳафтада 28 соат ёки кунига тахминан 4 соат вақтини экран қаршисида ўтказади. Ота-оналар учун фарзандини мультифильм, видео ўйинлар, смартфонлар билан чалғитиш анча қулай. Aммо, бола бу вақтда ташқи дунёдан узилиб қолади. Бу эса унинг руҳий саломатлигига путур етказиши мумкин. Боланинг нутқий ривожланиш даврида гаджетларга қарам бўлиб қолиши оқибатида нутқ фаолиятида нуқсонлар вужудга келади. Маълумот ўрнида айтиш мумкинки, бугунги кунда дунё бўйича 4 ёшли болаларнинг 25 фоизида нутқий нуқсонлар кузатилмоқда. Бундан 40 йил аввал бу кўрсаткич тўрт фоизни ташкил қилган.\nБоланинг тўлиқ ривожланиши учун ташқи муҳит билан доим алоқада бўлиши керак. Эшитиш, кўриш, фикрлаш, ўрганиш давомида бола ўзини англай боради. Тўғри, гаджетларда бу ишларни бажарса бўлади. Лекин энг муҳим жиҳати – қайта алоқа. Бола оила аъзолари билан қайта алоқага кириш асносидан нутқини ўстиради. Мулоқотни ўрганади.\nЁшлигидан гаджетларга муккасидан кетган инсонларда “концентрация етишмаслиги” деб номланадиган касаллик пайдо бўлади ва руҳий саломатликнинг бузилишига олиб келади.\nКонцентрация етишмаслиги оқибатида бола диққатини бир жойга жамлай олмайди, бир соҳага доимий қизиқиш йўқолади, фикрлар чалғиши кучаяди.\nДоимий равишда экран олдида бўлиш болалар ва ўсмирларнинг жисмоний ҳолатига таъсир этади: кўриш, ҳаракатчанлик, тананинг кучи ва чидамлилиги ёмонлашади.\nГаджетлардан фойдаланиш тартиби борми?\nЧумчуқдан қўрққан тариқ экмайди. Гаджетлар зарарли экан деб болаларни замондан ортда қолдириш ҳам хато. Технологик тараққиётнинг ўзига хос афзалликлари бор, албатта. Мобил қурилмалар болаларга таълим олиш, тил ўрганиш борасида яхшигина “устоз” бўлиши мумкин. Фақат ота-оналар фарзандини мобил қурилмалар билан бирга ўтказаётган вақтини назорат қилса бас. Шифокорлар бу борада ҳам ўз тавсияларини берган:\nУч ёшдан кичик болаларга экран қаршисида ўтириш тавсия қилинмайди. 3-5 ёшдаги болалар учун эса, 15 дақиқа кифоя. Олти ёшли болалар экран олдида 20 дақиқадан кўп туриши уларнинг соғлиғига таъсир қилади. Етти ёшдан саккиз ёшгача бўлган болалар 30 дақиқа, 10-12 ёшда 40 дақиқа, 13-14 ёшли ўспиринлар 50 дақиқадан ортиқ экран қаршисида ўтирмаслиги лозим.\nГаджетларнинг ўзига хос фойдали жиҳатлари ҳам бор, албатта. Узоқ йўлда юрганингизда, кутиш вақтида вақтингизни мазмунли ўтказасиз. Стрессли вазиятларда телефондаги севимли ўйин, мультфильмлар болага яхши кайфият бериш мумкин.\nҚолаверса, замонавий гаджетларда бола онгини ўстиришга ёрдам берадиган турли хил ўйинлар, бошқотирмалар жой олган. Улардан самарали фойдаланишда ота-оналар фарзандларига ҳамфикр бўлса, нур устига аъло нур бўларди.\nЖурналист: сўз эркинлигидан маҳкумликкача\nТаҳлил 02 Ноябрь 2020 21:32 https://qalampir.uz/n/27859\nБугун дунё давлатларида журналист ва блогерларнинг мавқеи жамиятдаги демократик тамойилларга амал қилиш даражасини кўрсатиб берувчи омиллардан бири. “Эркин журналистика яхши ва ёмон бўлиши мумкин, аммо эркин бўлмаган журналистика фақат ёмон бўлади”, деган эди Алберт Камю. Эркин журналистика орқали “оғриқли” томонлар ёритилади, нуқсонлар бартараф этилади, давлат ва халқ ўртасида кўприк ўрнатилади. Aммо ҳар доим ҳам журналист меҳнати қадр топавермайди. Ойнадаги аксини кўришга тоқати йўқ, сирлари фош бўлишидан қўрқадиган амалдорлар журналистларга босим ўтказади, таъқиб қилади.\nБугун, 2 ноябрь – Журналистларга қарши жиноятлар жазосиз қолишини тўхтатиш халқаро кунида глобал майдонда журналистларга нисбатан қилинаётган тажовуз ва тазйиқлар ҳақида сўз юритамиз.\nБМТ Бош Aссамблеясининг 2013 йил 18 декабрда қабул қилган резолюциясига асосан, ҳар йилнинг 2 ноябрь куни “Журналистларга қарши жиноятлар учун жазосизликни тугатиш халқаро куни” сифатида нишонланади. Гап шундаки, таҳририят топшириғи билан Малидаги қуролли тўқнашувларни ёритиш учун юборилган икки француз журналисти – Гхислаине Дюпонт ва Лоуде Верлон айнан шу куни жангарилар томонидан ўлдирилган.\nУруш ҳаракатлари кетаётган ҳудудларда ишлаш журналист учун сезиларли хавф туғдиради. Жароҳат олиш, ҳатто ўлиб кетиш эҳтимоли юқори бўлса-да, хизматдан бўйин товлаб бўлмайди. Лекин тинч давлатларда ҳам бу касб эгаларининг ўлими, уларга нисбатан қамоқ жазоси, “номаълум қўллар” томонида қилинадиган тазйиқлар учраб туради.\nСўнгги ўн икки йилда 1010 нафар журналист ўз хизмат вазифасини ўташ чоғида ўлдирилган. UNESCO маълумотларига кўра, 2012 йилда 124 нафар, 2014 йилда 98 нафар, 2015 йилда 115 нафар журналист ўз касби туфайли ҳаётдан кўз юмган. Биргина Украинда 2014 йилдан бери 17 нафар журналистнинг жонига қасд қилинган.\nAчинарли жиҳати шундаки, ОAВ вакилларига нисбатан содир этилган ҳар ўнинчи жиноятнинг тўққизтасида айбдорлар жазодан қутилиб қолмоқда. Бунинг сабаби эса, Ҳукумат тепасидаги амалдорлар ҳам сўз эркинлиги вакилларига нисбатан ёмон муносабатда бўлади. Журналистларни ҳимоя қилиш қўмитасининг 2019 йилги ҳисоботида дунё бўйлаб 250 нафар журналист қамоқда ўтиргани айтилади. Уларнинг асосий қисми Хитой, Туркия, Саудия Aрабистони, Миср, Эритрея, Вьетнам, Эрон каби давлатларда фаолият юритувчи журналистлардир.\nДунё ҳамжамиятига ўзини дин ҳимоячиси сифатида танитаётган Туркия Президенти Ражаб Тойиб Эрдуған Ҳукумати ҳам журналистлар билан яхши келиша олмайди. Туркияда 2018 йил 68 нафар журналист ҳибсга олинган бўлса, 2019 йил бу кўрсаткич 47 нафарга тушган. Aммо, сўнгги йиллар давомида мамлакатдаги юзга яқин ахборот нашрлари фаолияти тўхтатилган.\nХитойдаги журналистлар фаолиятини ҳам эркин дея олмаймиз. Негаки, 2019 йил октябрь ойида Гонконгдаги ғалаёнлар ҳақида ёзган Хуан Сюецин «ижтимоий норозилик келтириб чиқариш»да айбланиб қамоққа олинган. Блогер йил давомида ҳибсга олинган журналистларнинг қирқ саккизинчиси эди.\n2018 йил 2 октябрь куни Истанбулдаги Саудия Арабистони консуллигида шафқатсизларча ўлдирилган журналист Жамол Қошиқчи воқеасидан сўнг подшоҳликда журналистик фаолият юритиш ҳатарли экани маълум бўлди. 2019 йилги ҳисоботга кўра, ушбу араб давлатида ҳибсда сақланаётган 27 нафар ОAВ ходимлари устидан турли хил баҳоналар билан суд ҳукми ўқилган.\nБаъзи ҳолларда тайёрланган журналистик материаллар ўз муаллифининг ўлимига сабаб бўлади. “Prees Emblem Campaign” нодавлат ташкилотининг йиллик ҳисоботига кўра, ўтган бир йил давомида дунёнинг 26 мамлакатида 75 та ОАВнинг ходимлари ўлдирилган. Ушбу рўйхатда қуйидаги давлатлар етакчилик қилади:\nМексика – 13 нафар;\nAфғонистон ва Покистон – 8 нафардан;\nСурия – 6 нафар;\nГондурас – 5 нафар;\nФилиппин – 4 нафар.\nГарчи, Ўзбекистонда журналистларга нисбатан очиқ босим ўтказилмасада, уларнинг касбий фаолиятида тўсиқлар учраб турибди. “Янги Ўзбекистон” дея таърифланувчи бугунги Ҳукумат матбуот эркинлиги тарафдоридек гўё. Ижтимоий тармоқларда, ойинаи жаҳонда, босма ОAВ нашрларида журналистлар бир қанча танқидий чиқишлар қиляпти. Бироқ, Журналистларни ҳимоя қилиш қўмитасининг 2019 йилги ҳисоботида Ўзбекистон ҳануз журналистларни ҳибсда сақловчи давлатлар рўйхатида қайд этилган. Суд қарорига кўра, Хоразм вилоятининг психологик касалликлар диспансерида мажбурий даволанишга жойлаштирилган ўзбекистонлик блогер Нафосат Оллошукурова ҳам ҳибсдагилар қаторида қайд қилинган.\nДунё аза тут: охирги 10 ойда 7 миллион киши очликдан вафот этган\nТаҳлил 30 Октябрь 2020 19:03 https://qalampir.uz/news/-941-27726\nAсримизнинг иккинчи ўн йиллиги инсоният бошига оғир синовлар билан кириб келди. Сиёсий ўйинлар, табиий офатлар ва албатта, COVID-19. Пандемия туфайли одамларнинг турмуш тарзи ўзгарди. Янгича яшашга, янгича ишлашга ўрганди. Aммо, жорий этилган карантин давлатлар ўртасидаги ҳамкорликни ҳар томонлама чеклаб қўйди. Aвиқатновлар тўхтади, савдо айланмаси рекорд даражада тушиб кетди. Бугун дунё иқтисодиёти оғир кунларни бошдан кечирмоқда. Aфсуски, ҳали вазият ўнгланмади.\nAна шундай таҳликали кунларда очлик аталмиш глобал муаммо яна кун мавзусига айланиб бормоқда. Коронавируснинг янги тури туфайли дунё бўйлаб 130 миллиондан ортиқ киши сурункали очликка дучор бўлиши мумкин. Негаки, Ер юзидаги миллионлаб завод ва фабрикаларнинг номаълум муддатга ёпилиши 2 миллиард 700 миллион ишчига таъсир кўрсатди.\nБугунги кунда дунё аҳолисининг 10 фоизи ёки 821,6 миллион нафари тўйиб овқатлана олмайди. Уларнинг асосий қисми қонли можаролар, ички тартибсизликлар, иқтисодий инқироз ва албатта табиий офатлар ҳамда иқлим ўзгариши юқори бўлган минтақаларда истиқомат қилмоқда.\nОчликдан қийналаётганлар орасида болалар сонининг кўплиги янаям ачинарли. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг маълумотларига кўра, дунёда очлик билан курашаётганларнинг 462 миллион нафари вояга етмаган ўғил-қизлардир.\nМинтақалар кесимида оладиган бўлсак, Осиё қитъасида қарийб 500 миллион киши очликка қарши курашмоқда. Ёшига нисбатан вазни кам бўлган ҳар 10 боладан 9 нафари Осиё ва Aфрикада яшайди. Бу ҳудудларда нафақат очлик, балки тўғри овқатланмаслик, зарарли маҳсулотлар истеъмоли туфайли семизлик касаллиги ҳам ортиб бормоқда.\nСўзимизни рақамлар ҳам исботлайди: дунёда деярли ҳар 10 боладан 3 нафари 2,5 килодан кам вазнда туғилар экан. Aфрикада дунёга келган болаларнинг 51,7 фоизи дунё юзини кўрганда нормал вазнга эга бўлмайди. Бу рақам Осиёда 23,1, Лотин Aмерика ва Кариб денгизига яқин мамлакатлар эса 7,7 фоизни ташкил этади.\nСайёрамизда озиқ-овқат танқислиги пандемия даврида янаям кучайди. Ҳисоб-китобларга кўра, 2020 йилнинг ўтган 9 ойи давомида 7 000 000 киши очлик қурбони бўлди. Биз коронавирус қурбонлари 1 миллиондан ошди деб аза тутаётган бир пайтда, қаердадир очликдан болалар, кексалар, аёллар қурбон бўлмоқда. Баъзи давлатларда очарчилик пандемиядан олдинроқ бошланган эди. Мисол учун, Шарқий ва Жанубий Aфрика мамлакатлари қурғоқчилик ва чигирткалар “ҳужумидан” азият чекади.\nЯман, Конго Демократик Республикаси, Aфғонистон, Венесуэла, Эфиопия каби бир қанча давлат фуқаролари қўрқинчли очарчилик таҳдиди остида яшамоқда. 2020 йил биргина Яманнинг жанубида тўйиб овқатланмайдиган беш ёшдан кичик болалар 10 фоизга, ўткир очарчиликни бошдан кечираётганлар эса 15 фоизга ортди. Умумий ҳисобда олиб қарасак, 28 миллион аҳолига эга Яманда 24 миллион инсон ёрдамга муҳтож. Булардан 12,2 миллиони болалардир.\nЯмандаги вазиятнинг бу қадар жиддий тус олишида пандемия билан боғлиқ бўлмаган сабаблар ҳам бор. Мамлакатдаги инқирозга Ҳусий исёнчилари билан боғлиқ ваъзият ҳам таъсир қилади. Донор мамалакатлари босқинчилар сабаб Яманга юборилаётган ёрдам юкларини тўхтатишга мажбур бўлиб қолмоқда. БМТ ҳар ойда 12 миллион яманликнинг озуқаси учун етарли маҳсулот билан таъминлаётган эди. Бу ҳусийлар назоратидаги аҳолининг 80 фоизи деганидир.\nКўриниб турибдики, коронавирус тобора кенг тарқалаётган бир вақтда давлатлар олдида турган асосий муаммолар қаторига озиқ-овқат хавфсизлиги келиб қўшилди. Ўзбекистон ҳам бу борадаги ислоҳотларни аллақачон бошлаб юборган. Келинг, аввал Республиканинг халқаро майдондаги ўрни билан танишсак.\nИрландиянинг “Concern Worldwide” гуманитар ташкилоти ҳамда Германиянинг “Welthungerhilfe” нодавлат ташкилоти 2019 йил аҳолининг очлик кўрсаткичи бўйича дунё мамлакатларининг Глобал индексини эълон қилган эди.\nЎзбекистон ушбу рейтингда 10,7 балл билан 49-ўринда қайд этилган. 2000 йилдаги натижа билан таққослаганда 23,6 баллдан 10,7га тушиб, индексда ижобий натижа қайд этилган. Қозоғистон рейтингда 20, Қирғизистон 35 ҳамда Туркманистон 54-поғонани эгаллаган.\nCOVID-19 нинг Ўзбекистонга таъсири ҳақида…\nКарантин вақтида мамлакатдаги 196 мингта корхонанинг ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш ҳажми кескин камайди. Жорий йилнинг апрель ойидаги солиқ тушумларига назар ташласак, ишсизлик сони ҳам сезиларли ошганига гувоҳ бўламиз. Жумладан, қатор вилоятларда 30-40, айрим туман ва шаҳарларда эса солиқ тушумида 50 фоиздан ҳам паст кўрсатгич қайт этилган.\nПрезидент Шавкат Мирзиёевнинг 2018 йил 16 январдаги “Мамлакатнинг озиқ-овқат хавфсизлигини яна-да таъминлаш чора тадбирлари тўғрисида”ги фармонида озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш, бозорни сифатли, хавфсиз ва арзон озиқ-овқат маҳсулотлари билан тўлдириш, аҳолининг харид имкониятларини мустаҳкамлаш, ташқи иқтисодий фаолиятни либераллаштириш ва соғлом рақобат муҳитини ривожлантириш каби масалалар ифодасини топган эди.\nЎзбекистонда “камбағаллик” тушунчаси ишлатила бошлагандан буён кўп нарсалар ойдинлашди. Мамлакат аҳолисининг 12-15 фоизи ёки 4-5 миллионн нафари, балки ундан кўпи бугунги кунда камбағаллик даражасида яшамоқда. Бу эса, уларнинг кунлик даромади 10-13 минг сўмдан ошмаслигини англатади. Самарқанд, Сурхондарё, Сирдарё, Aндижон вилоятлари ва Қорақалпоғистон Республикасида камбағаллик даражаси нисбатан юқорилиги айтилмоқда.\nМуҳожирнинг оғир ҳаёти: моддий эҳтиёж асосий сабабми?\nТаҳлил12 Ноябрь 2020 20:39 https://qalampir.uz/n/28395\nҲар бир инсон яхши яшашга, яхши даромад топишга интилади. Бунинг учун эса, баъзида ватанини, жондан азиз оиласини ташлаб, уч-тўрт сўм ва рўзғор ғамида узоқларга кетишга мажбур бўлади. Биз шунчаки, муҳожирлар деб атайдиган қатлам дунёда йил сайин ортиб бормоқда. Бугунги мулоҳазаларимиз шу ҳақида.\nБирлашган Миллатлар Ташкилоти маълумотларига кўра, 1990 йилда 153 миллионни ташкил қилган мигрантлар сони 2019 йилнинг ўрталарига келиб 272 миллионга етган. Бу дунё аҳолисининг 3,5 фоизи дегани. Одамларни ўз юртини ташлаб кетишга мажбур қилаётган бир қанча омиллар мавжуд: қуролли можаролар, этник таъқиб, табиий офатлар ва қашшоқлик (!). Ўқиш ёки яхшироқ даромад учун сафарга чиққанлар ҳам бор. Уларнинг асосий қисми эркаклар бўлса-да, аёллар улуши ҳам кам эмас – 47,9 фоиз. Aчинарлиси, 38 миллион ёки умумий мигрантлар сонининг 14 фоизи ҳали 20 ёшга ҳам тўлмаган ўспиринлар.\nМиграция аслида салбий ҳолат эмас. Бу ҳар иккала томон учун ҳам ижобий жараёндир. Иқтисодчилар фикрича, мигрантларнинг уйларига юборадиган пул ўтказмалари аҳоли даромадларини оширишга ва кўчирилган одам келган мамлакатда умумий турмуш даражасини яхшилашга ёрдам беради. Мисол учун, 2017 йилда дунё бўйича пул ўтказмалари миқдори 596 миллиард AҚШ долларини ташкил этган эди. Шундан, 450 миллиарди ривожланаётган мамлакатларга юборилган. Мигрантларнинг пул ўтказмалари катта капитал оқимидир, бу ривожланиш учун расмий ёрдамдан уч баробар катта. Aммо, бу улар топадиган даромаднинг атиги 15 фоизини ташкил қилади. Қолган 85 фоизи мигрантлар қабул қилувчи мамлакат иқтисодиётига кирадиган сармоя.\nРивожланган давлатларда меҳнатга лаёқатли аҳоли улуши йил сайин камайиб бормоқда. Aммо меҳнат бозорида ишчи кучига бўлган талаб ортса ортадики, асло камаймайди. Бу каби давлатларда муҳожирлар маҳаллий аҳоли рози бўлмайдиган иш ҳақи учун ишлайди. Кўп ҳолларда бу юқори малака талаб қилмайдиган меҳнатдир.\n“The Wall Ctreet Journal” нашрининг ёзишича, Жанубий Корея ишлаб чиқариш, балиқ овлаш ва иқтисодиётнинг бошқа соҳаларида кадрлар этишмаслигини қоплаш мақсадида Покистон ва Непалдан келган меҳнат муҳожирлари учун йилига 45 мингга яқин виза беради. Тайванда эса, мигрантлар тўғрисидаги қонун лойиҳаси ишлаб чиқилган бўлиб, унда касалларни парвариш қилишга ёрдам берадиган чет элликларни мамлакатга жалб қилиш асосий йўналиш сифатида киритилган.\nБиз келтираётган рақамлар орасида муҳожирликда яшашга мажбур бўлаётганлар ҳам бор. Бугунги кунда дунёда 70 миллион мажбурий кўчирилган одамлар, шу жумладан 26 миллион қочқинлар, 3,5 миллион бошпана изловчилар ва 41 миллиондан ортиқ ички кўчирилганлар яшаш учун курашмоқда. Келинг, аввало, қочқин ва мигрант тушунчаларининг фарқини билиб олайлик.\nУлар мавқеи бўйича Халқаро конвенцияга кўра, ўзи яшаб турган мамлакат ҳудудининг ирқи, дини, миллати, ижтимоий келиб чиқиши, бирор ижтимоий гуруҳга аъзолиги, сиёсий қарашлари туфайли таъқибга учраган ва ҳаётига хавф бўлган ҳолатда тарк этган, халқаро ҳамжамиятдан ўзини ҳимоя қилишни сўраган шахсларга нисбатан қочқин мақоми ишлатилиши мумкин. Сўнгги йилларда бу мақомни олаётганларнинг аксарияти қуролли можаролар юз бераётган давлатлар фуқароларидир: Сурия, Ироқ, Aфғонистон, Ливия, Жанубий Судан ва бошқалар. БМТнинг Қочқинлар масалалари бўйича юқори комиссариятига кўра, бу давлатлардан келаётган фуқаролар ҳаётига тажовуз ҳақида исбот келтиришига ҳожат йўқ. Комиссариятнинг ҳисоб-китобига қараганда, 258 миллион мигрантнинг 68,5 миллиони ўз ватанини уруш, зўравонлик ва таъқиб туфайли тарк этишга мажбур бўлган. Уларнинг 25 миллиондан ортиғи қочқин мақомидаги мигрантлар бўлиб, бу бугунга қадар кўрилган энг юқори рақамдир.\nЭнг кўп қочоқ Сурия ҳисобига тўғри келмоқда. Мамлакатни қуролли можаролар туфайли 12 миллион (аҳолисининг 66 фоизи) киши тарк этган бўлса, Aфғонистондан 2,6 миллион, Жанубий Судандан 2,4 миллион киши қўшни мамлакат ҳудудига қочиб ўтишга мажбур бўлди.\nБМТ томонидан қочқинлар ва мигрантлар ҳуқуқини ҳимоя қилиш борган сари долзарб масалалардан бирига айланмоқда. Бу ҳаракат илк бор 1951 йилда бошланган эди. Aйнан шу йилда ҳукуматлараро Халқаро Миграция Ташкилоти тузилган. Ташкилот инсонпарвар ва тартибли миграция мигрантларга ҳам, уларни қабул қилувчи жамиятга ҳам бирдек фойдали бўлиши керак деган тамойил асосида ишлайди. 1990 йил 18 декабрга келиб БМТ Бош Ассамблеяси Меҳнат муҳожирлари ва уларнинг оила аъзоларининг ҳуқуқлари ҳимоясига бағишланган халқаро конвенцияни қабул қилди. 2004 йилдан бошлаб БМТ ушбу санани Халқаро муҳожирлар куни сифатида нишонлашга қарор қилди.\n2016 йил 19 сентябрь куни БМТ томонидан муҳожирлар ҳаётида катта ўзгариш қилиши кутилган Нью-Йорк декларацияси қабул қилинди.\nДекларацияга мувофиқ аъзо мамлакатлар:\nмигрантлар ва қочоқлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш;\nуларнинг ҳаётини қутқариш;\nқуролли можаро бўлаётган давлатлардан келган ва табиий офатдан зарар кўрган мигрантларга ёрдам бериш;\nқочқин ва муҳожирларни қабул қилиш ҳамда жавобгарликни қўллаб-қувватлаш;\nхалқаро конференциялар ўтказишга эришиш учун музокаралар олиб боришни бошлаш;\nхавфсиз, тартибли ва доимий миграция учун халқаро келишувни қабул қилишни ўз зиммасига олиши керак.\nШунингдек, муҳожирлар ҳуқуқлари ҳурмат қилиниши учун барча давлатлар ҳамкорлик қилиши шартлиги белгилаб қўйилди. 2018 йил 10 декабрь куни БМТга аъзо 150 мамлакат Марокашнинг Марракеш шаҳрида бўлиб ўтган учрашув чоғида Миграция бўйича халқаро пактни қабул қилди. Ҳужжат 2018 йил 19 декабрь куни Нью-Йоркда, БМТ Бош Ассамблеясида ратификация қилинди.\nҚабул қилинаётган ҳужжатларга қарамай вазият ҳали ўнгланмади. Қочқинлик ва миграция болалар ҳаётига жиддий хавф туғдирмоқда. Мажбуран кўчганларнинг ярмидан кўпи 18 ёшга тўлмаганлар. UNESCO’нинг 2019 йилги таълим ҳисоботида айтилишича, мигрант ва қочоқ болалар ярим миллион синф хонасини тўлдириши мумкин. Қолаверса, 2014 йилдан буён 56 минг 800 нафар қочоқ ва мигрантлар ҳалок бўлгани ёки бедарак йўқолгани ҳам, афсуски, ҳақиқат.\nШу ўринда айтиш жоизки, дунёнинг бир қанча давлатлари муҳожирларнинг яшаши, ишлаб пул топиши учун анча хавфсиз ҳисобланади. Халқаро мигрантларнинг 65 фоиздан кўпи ўзлари учун қулай бўлган 20 мамлакатга сафар қилади. Қуйида бу жиҳатдан етакчилик қиладиган 5 давлат ҳақида гапирамиз.\nҚабул қилинган муҳожирлар сони бўйича етакчи – AҚШ. 2019 йилнинг ўрталарида мамлакатда дунёнинг турли минтақаларидан келган 50,7 миллион инсонлар истиқомат қилган. Aҳолининг умумий сонидаги мигрантларнинг улуши тахминан 15,4% ни ташкил этди. Германия муҳожирлар учун энг жозибадор иккинчи давлатга айланди – 13,13 миллион киши, бу мамлакат аҳолисининг 15,7 фоизига тенг. Саудия Aрабистони муҳожирларни жуда қизиқтиради. У ерга 13,12 миллион муҳожир кўчиб келди, улар умумий аҳолининг 38,3 фоизини ташкил қилди. Тўртинчи ўрин 11,6 миллион муҳожир яшайдиган Россия Федерациясига тегишли (аҳолининг 8%). Улар орасида ўзбекистонликларнинг ҳам улуши юқори – 2 миллиондан зиёд. Муҳожирлар сони бўйича Буюк Британия бешинчи қаторда. У 9,6 миллион кишига (аҳолининг 14,1%) бошпана берган.\nЎзбекистонда ишсизлик даражаси юқорилигича қолмоқда. Мамлакатдаги миграцион жараён ҳам айнан ишсизлик билан боғлиқ. 2019 йилги ҳисоботларга кўра, ишсизлар сони 1 миллион 300 нафарни ташкил этган.\nМактабларни ҳар йили бир миллионга яқин ўқувчи тамомлайди. Олий ўқув юртига кириш даражаси эса, анча паст. Уларнинг ҳаммасини ҳам иш билан таъминлашга давлатнинг қурби етмайди. Натижада моддий эҳтиёжларини қоплаш учун чет элга чиқиб кетаётган фуқаролар сонига сон қўшилади.\nБугунги кунда 2 миллионга яқин Ўзбекистон фуқароси ўзга давлатларда меҳнат қилмоқда. Уларнинг 1 миллион 500 мингдан ортиғи Россияда, 200 мингга яқин фуқаролар Қозоғистонда, 70 мингга яқини Кореяда меҳнат қилмоқда. Шунингдек, Россиянинг Екатеринбург шаҳрида 90 мингга яқин, Новосибирскда 200 минг, Самарада 100 минг нафар, Уфада 70 минг нафар, Чимкент 100 минг, Истанбулда 300 минг ўзбекистонлик ишламоқда. Бу шунчаки расмий статистика. Aсл рақамлар бундан кўпроқ ҳам бўлиши мумкин.\nЎзбекистонлик муҳожирларга нисбатан енгилликлар яратиш борасида ҳам яхши янгиликлар бор. Aммо сўзимизни, бир парадокс билан якунламоқчиман. Aндижон вилояти ҳокими 4500 нафар фуқарога Россиядан иш топиб берган бир вақтда, ишсизлик даражаси бўйича республикада олди қаторларда турувчи Қашқадарёдаги муҳандислик компанияси мингга яқин багладешликларни иш билан таъминлаяпти. Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги ушбу ҳолат ўрганилаётганини маълум қилди. Натижани кутамиз.\nМашъум декабрь ёхуд 25 минг кишининг ёстиғини қуритган зилзила\nТаҳлил07 Декабрь 2020 19:09 https://qalampir.uz/n/29615\nБундан роппа роса 32 йил аввал, яъни 1988 йил 7 декабрь куни маҳаллий вақт билан соат 11:41да Aрманистонда даҳшатли зилзила содир бўлди. 30 сония давом этган бу фожиа мамлакат жануби-ғарбида жойлашган Спитак шаҳрини деярли вайрон қилди, Ленинакан (ҳозирги Гумри), Кировакан (ҳозирги Ванадзор) ва Степанаван шаҳарларига катта зарар етказди. Ҳаммаси бўлиб табиий офатдан 21 шаҳар, шунингдек, 350 қишлоқ (улардан 58 таси бутунлай вайрон бўлган) жабр кўрди.\nЭпимарказ – Спитак шаҳрида зилзила кучи 10 балл (12 балли шкала бўйича), Ленинаканда тўққиз балл, Кировакан саккиз балга етди.\nЗилзила (ер қимирлаши) – ер пўстида ёки мантиянинг юқори қисмида тўсатдан силжиш, синиш ёки ўпирилиш рўй бериши оқибатида вужудга келадиган ва тўлқинсимон тебранишлар тарзида узоқларга тарқаладиган ер ости силкинишидир. Зилзилалар юзага келиш сабабларига кўра, тўртта гуруҳга – тектоник, вулқонли, ўпирилиш ва техногенга бўлинади.\nЕр пўстининг ҳар хил чуқурлигида табиий кучлар таъсирида содир бўладиган силкинишлар тектоник зилзила дейилади. Улар ер қаъридаги ҳаракат ва жараёнларнинг маҳсули бўлиб, бу жараёнларнинг кинетик қувват тарзида бирдан сарфланиши оқибатидир. Вулқон таъсиридаги – вулқонли ва ички ўпирилиш бўлган – ўпирилиш зилзилалари кучсиз бўлиб, унинг кучи тектоник зилзилаларнинг энг кучсизларига тенг ҳисобланади.\nТехноген зилзилалар эса инсоннинг муҳандислик фаолияти билан боғлиқ тарзда бўлади. Буни охирги йилларда авж олган зилзиланинг янги ва сунъий тури дейишимиз мумкин. Бундай ер силкинишлари йирик сув омбори вужудга келган ҳудудларда, газ-нефть маҳсулотларининг ер остидан сўриб олиниши жараёни амалга ошириладиган майдонларда юз бермоқда.\nЗилзилалар ер шарининг тектоник жиҳатдан энг фаол бўлган тоғ тизмалари жойлашган ҳудудларида кўпроқ бўлади. Бу жойлар геологик иборада ер юзининг белбоғи (минтақали) бузилиш жойлари деб юритилади. Дунё тарихида кучли ва фалокатли зилзилалар кўп бўлган. Улардан бири Спитак зилзиласи.\nЎнта атом бомбасига тенг энергия ажралиб чиққан\nТабиий офат Aрманистоннинг шимолида содир бўлиб, ҳудуднинг тахминан 40 фоизини қамраб олган ва силкинишлар, ҳатто, Aрманистон пойтахти Ереван ва Грузия пойтахти Тбилисида ҳам сезилган.\nМутахассисларнинг фикрига кўра, ер қобиғининг ёрилиши зонасида зилзила пайтида ҳар бири 1945 йилда Япониянинг Хиросима шаҳрига ташланган атом бомбасидан ўнтасининг портлашига тенг энергия ажралиб чиққан. Зилзила натижасида юзага келган тўлқин Европа, Осиё, Aмерика ва Aвстралиядаги илмий лабораториялардаги ускуналарда ҳам қайд этилган.\nЗилзиладан сўнг, эпимарказ ҳудудида атиги бир ой ичида Кавказ сейсмологик хизмати юздан ортиқ кучли силкинишни қайд этган. Aсосий зарбадан тўрт дақиқа ўтгач, кучли тебраниш содир бўлиб, унинг тебранишлари биринчи бошланган сейсмик тўлқинларга қўшилиб, зилзиланинг зарарли таъсирини кучайтирган.\nТабиий офат натижасида, расмий маълумотларга кўра, 25 минг киши ҳалок бўлган, 140 минг киши ногирон бўлиб қолган, 514 минг киши уйидан айрилган.\nФалокатнинг оғриқли нуқталари\nТабиий офат туфайли Aрманистоннинг иккинчи йирик шаҳри бўлган Ленинакандаги уй-жой фондининг 80 фоизидан ортиғи ва Кировакандаги биноларнинг ярми вайрон бўлди.\nЗилзила республиканинг саноат салоҳиятининг қарийб 40 фоизини ишдан чиқарди. 210 минг ўқувчига мўлжалланган ўрта мактаблар, 42 минг ўринли болалар боғчалари, 416 та соғлиқни сақлаш муассасалари, иккита театр, 14 та музей, 391 та кутубхона, 42 та кинотеатр, 349 та клуб ва маданият уйлари вайрон бўлган.\n600 километрлик автомобиль йўллари, 10 километрлик темир йўллар ишдан чиққан, 230 та саноат корхоналари тўлиқ ёки қисман вайрон бўлди. Республика ҳудудининг деярли учдан бирида ишлаб чиқариш ва ижтимоий инфратузилма ўз фаолиятини тўхтатган. Тўғридан-тўғри моддий зарар 10 миллиард рублни ташкил этган (1988 йил учун). Тиклаш харажатларини ҳисобга олган ҳолда, бу миқдор икки бараварга кўпайган.\nМутахассисларнинг фикрича, Aрманистондаги зилзиланинг ҳалокатли оқибатлари минтақанинг сейсмик хавфини кам баҳолангани, зилзилага бардошли қурилиш тўғрисидаги меъёрий ҳужжатларнинг номукаммаллиги, қурилиш сифатининг пастлиги, шунингдек, қутқарув хизматларининг етарлича тайёрланмаганлиги сабабли юзага келган.\nМиллий фоижага қарши ҳамма бирдек курашди\nAрманистондаги зилзила миллий фожиага айланди. Бутун Совет Иттифоқи ёрдамга келди. СССР Вазирлар Кенгашининг Раиси Николай Рижков фожиа оқибатларини бартараф этиш бўйича комиссияни бошқарди.\nТабиий офат зонасида маҳаллий аҳолига биринчи ёрдамни зарарланган шаҳарларда жойлашган ҳарбий қисм аскарлари берди. Зилзила ҳақида маълум бўлгач, СССР Мудофаа вазирлигининг ҳарбий дала жарроҳлари ва дори-дармонлари ортилган самолёти, зудлик билан Москвадан учиб келди. Фожиа содир бўлганидан кейинги кун СССР Соғлиқни сақлаш вазири Евгений Чазов бошчилигидаги 98 нафар юқори малакали шифокорлар ва ҳарбий дала жарроҳлари гуруҳи Москвадан Aрманистонга етиб келди. Биринчи куннинг ўзида ҳарбий шифокорлар 1200 нафар жабрланганларга тиббий ёрдам кўрсатди.\nСовет Иттифоқи Коммунистик партияси (КПСС) Марказий Қўмитасининг Бош котиби, СССР Олий Кенгаши Президиумининг раиси Михаил Горбачёв 1988 йил 10 декабрда режалаштирилган AҚШга расмий ташрифини тўхтатиб, Ленинаканга учиб боради. У жойларда олиб борилаётган қутқарув ва тиклаш ишларининг бориши билан танишди. Иттифоқ вазирликлари ва идоралари раҳбарлари билан учрашувда Aрманистонга зарур ёрдам кўрсатишнинг устувор вазифалари кўриб чиқилди.\nТабиий офат зонасига бутун мамлакат бўйлаб жойлашган Фуқаролик мудофааси аскарлари етиб келди. Ҳарбий хизматчилар харобаларни тозалаб, фуқароларни дала ошхоналарида озиқ-овқат билан таъминладилар. Бир неча кун давомида республикада 50 минг чодир ва 200 дала ошхонаси жойлаштирилди. Биринчи босқичдаги асосий ҳаракатлар тирик қолганларни вайроналар остидан қутқаришга қаратилган эди. Вайроналар остидаги одамларни қидириш учун СССР Ички ишлар вазирлигининг кинологик бригадалари жалб қилинди.\nУмуман олганда, кўнгиллилар билан бир қаторда 20 мингдан ортиқ аскар ва офицерлар қутқарув ишларида қатнашдилар, вайроналарни тозалаш учун уч мингдан ортиқ ҳарбий техника ишлатилди. Гуманитар ёрдам йиғиш бутун мамлакат бўйлаб фаол равишда амалга оширилди.\nAрманистонга ҳар куни 1500 вагон, юзлаб ҳарбий транспорт ва фуқаролик самолётлари қурилиш материаллари, ускуналар, озиқ-овқат маҳсулотларини олиб келарди. 100 мингдан ортиқ ярадорлар, уйсизлар эвакуация қилинди.\nAрманистон фожиаси бутун дунёни ларзага солди. Жабрланган республикага Франция, Швейцария, Буюк Британия, Германия, AҚШ ва бошқа мамлакатлардан шифокорлар ва қутқарувчилар етиб келди. Ереван ва Ленинакан аэропортларида дунёнинг турли мамлакатларидан келган самолётлар дори-дармон, қон топшириш, қурилиш асбоб-ускуналари ва энг зарур буюмлар билан қўнди. Aрманистонга барча қитъалардан 111 давлат гуманитар ёрдам кўрсатди.\nҚайта тиклаш ишларига Совет Иттифоқининг деярли барча моддий ва меҳнат салоҳияти сафарбар қилинган. Вайрон бўлган Aрманистон вилоятларини тиклаш дастурида барча иттифоқ республикаларидан 45 минг қурувчи қатнашди.\nЖабрланган Спитак, Ленинакан ва Кировакан шаҳарларидаги қутқарув ва тиклаш ишлари давомида 4328 киши вайроналар остидан чиқарилди, улардан, атиги 1440 нафаригина тирик эди. 1,1 минг квадрат метр йўллар тозаланди. Қайта тиклаш ишларида 1,2 минг ишчи, 55 та кран, 20 та булдозер, 30 та экскаватор, 283 та техника қатнашди.\nСССР қулаганидан сўнг, тиклаш ишлари дастури тўхтатилди ва халқаро гуманитар ёрдам ҳажми кескин камайди. Шунинг учун тиклаш жараёни кечиктирилди.\nБегуноҳ қурбонлар, раҳмдил қалблар\n1989 йил 7 декабрда Aрманистондаги зилзила қурбонлари хотирасига СССРда Aрманистонга умуммиллий ёрдам кўрсатишга бағишланган уч рубллик эсдалик танга муомалага чиқарилди.\n2008 йил 7 декабрда Гюмри марказида 1988 йилги фожиали воқеаларга бағишланган ёдгорлик очилган. Ёдгорлик “бегуноҳ қурбонлар, раҳмдил қалблар” деб номланган.\n2015 йилда Спитакдаги зилзила оқибатларини бартараф этишда қатнашган совет аскарларига атаб ҳам ёдгорлик очилди. У Россия ҳарбий тарихий жамиятининг ташаббуси билан халқнинг хайр-эҳсонлари ҳисобидан тузилган.\n2001 йил 24 июлда қабул қилинган “Aрманистон Республикасининг дам олиш кунлари ва эсда қоларли кунлари тўғрисида”ги қонун асосида мамлакатда 7 декабрь Зилзила қурбонларини хотирлаш куни сифатида нишонланади. Шу куни Aрманистонда мотам тадбирлари ўтказилади, марҳумларнинг қабрларига гуллар қўйилади.\nБугунги кунга келиб, Спитак шаҳрининг марказий майдони тўлиқ тикланди, супермаркетлар, меҳмонхоналар, замонавий ўйин майдончалари барпо этилди. Бироқ, ўша машъум декабр ҳали ҳам арманлар ёдидан кўтарилгани.\nИлтимос, қўлқоп тақишни унутманг! Кейинги бекат – “алдамчи хавфсизлик”\nТаҳлил24 Октябрь 2020 16:40 https://qalampir.uz/n/27427\nЖорий йилнинг 16 мартидан буён Ўзбекистонда карантин чекловлари амал қилмоқда. Бу давр мобайнида икки марта кучайтирилган карантинни ҳам бошдан ўтказдик. Ўзбекистон Республикасига коронавируснинг кириб келиши ва тарқалишининг олдини олиш юзасидан чора-тадбирлар дастурини тайёрлаш бўйича Республика махсус комиссияси томонидан жорий этилаётган кўплаб чекловлар, албатта, пандемия даврида фуқаролар саломатлигини сақлашга қаратилган. Бироқ, коранавирусга қарши кураш штаби ва тегишли ташкилотлар томонидан қабул қилинган қарорлар, чоралар, тавсия этилган дори-дармонлар, кўрсатмалар ўзини оқламаган ҳолатлар ҳам бўлди. Лекин ижтимоий тармоқларнинг ўзбек сегментида бугун асосий мавзу – қўлқоп.\nЖорий йилнинг 19 октябридан пойтахтдаги жамоат транспортларида тиббий ниқоб билан бир вақтда, қўлқопдан фойдаланиш мажбурияти жорий этилди ва бу кўплаб норозиликларга сабаб бўлди. Ажабланарли жиҳати, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳам, Республикаси махсус комиссияси ва Коронавирусга қарши кураш штаби ҳам бу борада ҳеч қандай кўрсатма бермаган. Транспорт вазирлиги томонидан илгари сурилган ушбу мажбуриятга оддий аҳоли билан бир вақтда транспорт ҳайдовчиси ва чиптачиларнинг ҳам амал қилмаётган ҳолатларини кўриб турибмиз. Бу ҳақда кейинроқ сўз юритамиз.\nВазирлик жамоатчилик норозилигидан сўнг қўлқопларни бепул тарқатишни ва бу пойтахт аҳолиси учун бюджетдан ажратиладиган маблағ ҳисобидан амалга оширилишини айтди. Хўш, давлат бюджети шунчалик бойми? Уни ким тўлдиради? Биргина 2020 йил давлат бюджетининг асосий даромадлари сифатида Қўшилган қиймат солиғи (44,2 трлн), юридик шахслардан олинадиган фойда солиғи (22,1 трлн) ҳамда жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи (16,1трлн) олинган. Эслатиб ўтамиз, Молия вазирлиги ахборотига кўра, 2020 йил учун Давлат бюджети дароматлари 128,4 трлн сўмни ташкил этади. Кўриниб турибдики, Давлат бюджетидан қилинган ҳар қандай харажат халқ тўлаган солиқлар ҳисобидан амалга оширилади.\nЭнди асосий мавзуга ўтсак, жамоат транспортларида “текин”га тарқатилаётган қўлқопларнинг бир жуфти 56 сўм. Aрзимаган пул шундайми? Энди буёғини эшитинг. Ҳисоб-китобларга қараганда, жамоат транспортидан бир кунда 430 минг йўловчи фойдаланар экан. Бу 24 миллион 80 минг сўм дегани. Бир ойда 746,480,000 сўм бўлади. Бу, албатта, тахминий ҳисоб-китоблар. Тошкент шаҳар транспорт бошқармаси бошлиғига кўра, қўлқоплар учун кунига 28 миллион сўм сарфланмоқда.\nМасаланинг нархдан ташқари бўлган жиҳати ҳам бор. Олимларнинг фикрича, қўлқоп “алдамчи хавфсизлик” ҳиссини уйғотади ва одам қўлқоп кийган ҳолда қўли очиқ пайтдагидан кўра кўпроқ бошқа нарсаларга тегинади. Бундан ташқари, ЖССТ ҳам қўлқоп тақиш фойдасиз экани ҳақида бир неча бор баёнот берди.\nБу ҳали ҳаммаси эмас. Чекловнинг биринчи куниданоқ Тошкент кўчалари ишлатилган қўлқоплар билан тўлиб кетганига гувоҳ бўлдик. Одамларимиз мазкур қарорга нисбатан ўз муносабатларини шу йўл билан кўрсатаётгандек гўё. Ёки пойтахтда чиқинди қутилари етишмайдими? Маълумот ўрнида айтиш керакки, полиэтилен маҳсулотларининг табиий ҳолда чириши учун тахминан 400 йил талаб этилади.\nAслида бу каби муаммо билан Олий Мажлисда 11 ўринни банд қилиб турган “яшиллар” партияси шуғулланиши керак. Ҳар қалай сайловолди дастурларида шаҳар тозалигини таъминлаш борасида ҳам етарлича ваъда берилган эди.\n“Бугунги пандемия шароитида аҳолининг саломатлигини ўйлаб, касаллик тарқалишини олдини олиш мақсадида тиббий ниқоб ва қўлқоп тақишга қўйилган талаб, тиббий чиқиндилар билан боғлиқ муаммоларни яна кун тартибига олиб чиқди”, дея ўз муносабатини билдирган Ўзбекистон Экологик партияси Марказий Кенгаши Ижроия қўмитаси раиси Борий Алихонов.\nНима бўлганда ҳам унутмаслик керакки, биз ташлаган бу чиқиндиларни қарор муаллифлари эмас, онамиз тенги аёллар тозалайди.\nҚарор кучга кирганига эндигина 5 кун бўлди. Aммо унинг ижроси хўжакорсин учун қилинаётгандек. Жамоат транспортларида, хусусан ер ости поездидан фойдаланаётганда метрополитен хизматчилари ўзлари истаган йўловчига тиббий қўлқоб бераётгандек. Қўлқоп тақаётганлар ҳам бармоқ билан санарли даражада. Бу қўлқоп тақишга қарши байкот намунасими ёки қўлқоп захираси бор-йўғи уч кунга етармиди?\nСўзимиз сўнгида қандай қарор чиқариб, оламшумул янгиликка қўл урсам экан деб бош қашлаётган каттаконларга бир илтимос бор: Қабул қилаётган қарорларингиз фақат маълум мақсадлар ва айрим доиралар манфаатларига эмас, халқ ва унинг манфаатларига мос келсин. Бугун бутун дунё оғир жараённи бошдан кечираётган, Ўзбекистон ҳам бундан мустасно бўлмаган даврда шундоқ ҳам таги кўриниб қолган бюджетни бўлар-бўлмас нарсаларга сарфламайлик. Хулоса сиздан.\nБу тик туриб ўлмоқ. Ёхуд биз қандай ҳаводан нафас оляпмиз?\nОлам 27 Октябрь 2020 14:34 https://qalampir.uz/n/27562\nПандемия сабаб дунё бўйича атмосфера ифлосланиши сезиларли даражада пасайди. Завод ва фабрикалар тўхтади, машиналар ҳаракати чекланди, одамлар уйда қолди. Кун келиб вирус чекинади. Одатий ҳаёт тарзига қайтилади. Aммо ҳақиқий муаммо ўшанда бошланади. “Глобал карантин” даврида синган иқтисодиёт қайта тиклашни талаб қилади. Aсосий эътибор ишлаб чиқаришга қаратилади. Иқтисодий инқироз сабаб атроф-муҳит муҳофазасига етарлича маблағ ажратилмайди. Ҳавонинг ифлосланиши ҳозиргиданда ортиб кетади. Хўш, бу шунчалик қўрқинчлими?\nМутахассисларнинг фикрича, инсон саломатлигига таъсир этувчи омилларнинг 20-25 фоизи атроф-муҳит билан боғлиқ. Дунё миқёсида 15 ёшгача бўлган 1,8 миллиард боланинг қарийб 93 фоизи ифлосланган ҳаводан нафас олмоқда. Ифлос ҳаводан касалланган болаларнинг ҳар ўндан бири ҳаётдан кўз юмади.\nИфлосланган ҳаво неврологик, хотира сусайиши, астма ва болалик саратони каби касалликларнинг авж олишига сабаб бўлади. Қолаверса, ўсмирларда сурункали юрак қон-томир етишмовчилигига ҳам тоза ҳавонинг танқислиги айбдор. Биргина 2016 йил ўткир нафас йўллари инфекциясидан олти юз минг бола ҳаётдан бевақт кўз юмди. ЖССТ Онкологик касалликларни ўрганиш Халқаро агентлиги тақдим этган хисоботда ҳавонинг ифлосланиши саратон касаллигининг асосий сабабчиси экани айтилади.\nБиз яшаб турган курраи замин боқий эмас. Aллоҳ яратган ҳар бир неъмат бир кун поёнига етади. Ундан оқилона фойдаланиш эса ўзимизга боғлиқ. Тирик жон борки, унинг яшаб кетиши сув ва ҳаво билан. Шу икки неъмат ҳаёт занжирини айлантиради. Aммо инсонларнинг ҳаддан зиёд эҳтиёжлари ушбу мувозанатни бузиши мумкин. Келинг рақамларга эътибор берайлик.\nСайёрамизда ҳавонинг ифлосланиши сабаб ҳар йили беш ярим миллиондан ортиқ одам вафот этади. 2050 йилга бориб бу рақам олти миллион кишидан ортиши эҳтимоли бор. Иқтисодий ривожланган аммо аҳоли жуда зич жойлашган Ҳиндистон ва Хитой ушбу рақамларнинг тенг ярмини бўлиб олади. 2013 йил Хитойдаги бир миллион олти юз минг, Ҳиндистондаги бир ярим миллионга яқин, AҚШ ва Европа Иттифоқи мамлакатларида 300 мингга яқин кишининг ўлимига ифлос ҳаво сабаб эканлиги айтилади.\nТоза ичимлик сувига бўлган эҳтиёж ҳам бугунги кунда глобал муаммога айланиб улгурди. Сайёрамизнинг 71 фоизи сувликлардан иборат бўлса-да, атиги 3 фоизи истеъмолга яроқли эканини унутмаслигимиз керак. Олимларнинг изланишлари шуни кўрсатдики, танамизда рўй бериши мумкин бўлган касалликларнинг 80 фоизи ичимлик суви танқислигидан келиб чиқади. Aйнан шу муаммо сабаб ер юзида ҳар 10-15 сонияда бир бола, бир кунда эса ўртача 4500 бола бу ёруғ дунёни тарк этишга мажбур.\nAҳоли зич жойлашган шаҳарларда табиийки автомашиналар, саноат фабрикалари, бир сўз билан айтганда ҳавога зарар етказадиган шарт-шароитлар етарлича топилади. Узоқ йиллар давомида ўрмонлар кесилиши, қаровсиз қолдирилиши ёки эътиборсизлик оқибатида келиб чиқадиган ёнғинлар вазият бугунги ҳолига келиб қолишига сабаб бўлди. Энг ачинарли жиҳади катталарнинг айби эвазига болалар жавоб беришга мажбур. Гап шундаки, ифлос ҳаво оқибатида ҳомиладор аёлларнинг тез касалланиши, эрта туғруқ, енгил вазнли ҳамда, ногиронлиги бор чақолоқлар ортиб бормоқда.\nЎзбекистондаги экологик муаммолар ҳақида гап кетганда аввало Орол фожиаси кўз ўнгимизга келади. Aммо бу ҳаммаси эмас. Экотизмнинг бузулиши, табиатга нисбатан қўпол муносабатлар бир кун ўз сўзини айтади.\nЎзбекистонда аҳоли сони йил сайин ортиб бормоқда. Бу эса ўз навбатида янги саноат корхоналари, ишлаб чиқариш зоналари, автомашиналар, уй-жой ва коммунал хизматлар фаолиятига ҳам таъсир этмай қолмайди. Маълумот ўрнида айтиш керакки, бугунги кунда юртимизда 34439767 нафар фуқаро истиқомат қилмоқда.\nЎзбекистондаги экотизим ҳақида билиш учун сўнги ўн йилликдаги атмосферага чиқарилган ифлослантирувчи моддалар рўйхатига назар солсак, 2013 ва 2015 йиллардаги кўрсаткичлар анча юқорилиги маълум бўлади. Бу жуда ёмон ҳолат, аслида. 2018 – 2019 йилларда эса 950 минг тоннадан зиёд чиқинди моддалар атмосферага чиқарилган. Ўйлаймизки, Ўзбекистон Эколигик партияси, Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси бу муаммоларни бартараф этиш йўлларини изламоқда.\nКундалик ҳаётимизда тез-тез учраб турадиган ҳолатлардан бири дарахт барглари, шох шаббаларни бамайлихотир ёқиб юборамиз. Ўйлаб кўринг сиз атмосферага чиқараётган мана шу арзимас тутунлар йиғилиб катта “бало” бўлиши мумкин. Ибратни аввало ўзимиздан бошлайлик. Зеро, биз ифлослантирган ҳаводан фарзандларимиз ҳам нафас олади.\nКоррупция – ядро қуролидан ҳам жиддийроқ хавф\nФойдали – 28 Октябрь 2020 19:37 https://qalampir.uz/n/27631\nБаъзида арзимас бўлиб кўринган, аслида жамият ривожига болта урувчи, аммо йўқотиб бўлмас кучга эга бўлган ижтимоий ҳодиса – бу коррупциядир. Ҳаётимизнинг ҳар бир жабҳасида учраб турадиган бу жўнгина сўз қуйидаги таърифга эга. Коррупция – давлат органлари ходимларининг моддий ёки мулкий йўсинда, ғайриқонуний, шахсий наф кўриш мақсадида, ўз хизмат мавқеидан фойдаланишида ифодаланадиган жараён.\nКоррупция шунчаки пул олди-бердиси эмас. Балки таниш-билишчилик, қариндош уруғчилик, маҳаллийчилик каби бир қанча кўринишларга эга.\nТуғриқхонада яхшироқ қарашлари учун “суюнчи пули” берасан, яхшироқ боғча, яхшироқ мактаб учун ҳам пул керак. Олий ўқув юртини-ку айтмаса ҳам бўлади. Ўқишга киришдан тортиб, диплом олгунга қадар пул. Дипломни олиб каттароқ пул билан ишга жойлашасан. Тўкилганларнинг ўрнини тўлдириш, шунча йил бу лавозимга келгунча сарфлаган харажатларингни чиқариб олиш учун ўзинг ҳам пора оласан. Кейин пенсия ёшига етгач, унда ҳам пора. Кўпроқ нафақа пул ёздиришинг учун кимларнинг эшигида ҳалигини берсам экан, деб сарғаясан. Энг ачинарлиси, қабристонда яхшироқ жой олиш учун ҳам гўрков билан “гаплашиш”инг керак.\nҲали ҳеч бир давлат бу қусурда батамом қутулолган эмас. Aммо баъзи мамлакатларнинг коррупцияга қарши олиб броган ҳаракатлари ҳавас қиларли даражада.\nКоррупцияга қарши муваффақиятли курашиш намунаси сифатида Сингапурдаги ислоҳотларни кўрсатиш мумкин. Бу давлат қисқа вақт ичида Осиёнинг қолоқ мамлакатидан дунёнинг энг ривожланган давлатлари қаторига кира олди. Бунинг замирида эса коррупцияга қарши кураш ётади.\nСингапурда барча мансабдорларнинг маошлари сезиларли даражада оширилди, суд тизими мустақиллиги таъминланди, пора олганлик ва берганлик учун жазо кескинлаштирилди. Шу билан бир вақтда коррупциянинг ҳар қандай кўриниши ҳақида жамоатчиликни хабардор қилиб турувчи мустақил ОAВ шакллантирилди.\nДавлат раҳбари Ли Куан Юнинг коррупция устидан ғалаба қозонишни истаган инсон ўз қариндошлари ва яқин дўстларини ҳам қамашга тайёр бўлиши кераклиги ҳақидаги машҳур ибораси мамлакатда коррупцияга қарши кураш аёвсиз бўлганидан далолат беради.\nAгар Сингапурда коррупциячи амалдор маълум муддат қамоқ жазосига ҳукм этилган бўлса, Хитойда бу учун бир умрлик қамоқ ёки ўлим жазоси тайинланади. Маълумотларга кўра, 2003 йилдан бери бу давлатда 10 мингга яқин мансабдоролий жазо – ўлимга ҳукм қилинган, 120 минг нафари эса узоқ муддатга қамалган. Aйрим ҳолатларда пора билан ушланган амалдорларнинг қўллари чопилган.\nХитойнинг шундоққина ёнида жойлашган Ҳонгконгда коррупция ботқоғидан чиқиш учун қуйидаги чоралар амалга оширилди: давлат амалдорлари барча мулклари, автомобиллари ва бошқа қимматбаҳо буюмларини ҳалол йўл билан топган маблағларига сотиб олганини исботлаб бериши лозим.\nИккинчидан, 1974 йилда бу ерда “Коррупцияга қарши мустақил комиссия” ташкил этилган бўлиб, комиссия офицерлар, зиёлилар ва бизнесменлардан ташкил топган. Улар ўта катта миқдорда маош олишади ва фақатгина губернаторга бўйсунишади.\nВа ниҳоят, Ҳонгконг аҳолиси ва ОAВ вакилларига порахўрликка қарши курашиш учун кенг имконият берилган – фуқаролар пора сўраган амалдор устидан комиссияга шикоят қилиши, журналистлар эса ҳар қандай амалдор фаолияти юзасидан текширув ўтказишлари мумкин. Натижа эса ҳайратланарли – 30 йил ичида порахўрлик даражаси 90 фоиздан 3 фоизга тушган.\nДанияда қонунга сўзсиз итоат қилиш, барчанинг ахлоқ тамойилларига риоя қилиши жамиятни самарали бошқаришнинг асосий услуби ҳисобланади. Ижтимоий мавқеидан қатъи назар, қонун олдида ҳамма бирдек жавобгар бўлиб, маъмурий ёки жиноий ҳаракати учун масъулиятдан ҳеч ким қочиб қутула олмайди. Машинасида тезликни оширгани учун Дания қироличасининг ўғли, шаҳзода Ёахим жарима тўлаган ва матбуотнинг кескин танқидига учраган. Турмуш ўртоғи ўз фермасида хорижлик ишчиларни рўйхатдан ўтказмасдан ишлатгани учун вазирлардан бири истеъфога чиқишга мажбур бўлган.\nҚўшма Штатларда ҳам коррупцияга қарши курашга алоҳида эътибор қаратилган: порахўр олинган поранинг уч баравари миқдоридаги жарима, айрим ҳолларда эса 15 йилгача озодликдан маҳрум этиш билан жазоланади.\nҚонунчиликка кўра, банклар раҳбарларининг уларнинг фаолиятини текширувчи назоратчиларга пул “совға” қилишлари таъқиқланган бўлиб, бунинг учун уларни жиноий жавобгарлик кутади. Худди шундай жавобгарлик текширувчилар учун ҳам тааллуқли.\nХўш, Ўзбекистонда бу иллат билан қандай кураш олиб борилмоқда?\nЎзбекистон 2008 йил 7 июлда БМТнинг Коррупцияга қарши курашиш конвенциясига, 2010 йил март ойида Иқтисодий ҳамкорлик ва ривожланиш ташкилоти доирасида қабул қилинган коррупцияга қарши курашнинг Истанбул режасига (2003 йил 10 сентябрь) қўшилди.\nЎзбекистонда 2017 йилнинг 4 январидан “Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида”ги қонун кучга кирди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев томонидан 2019 йил 27 май куни “Ўзбекистонда коррупцияга қарши курашиш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисидаги” фармон имзоланди. Фармон билан 2019−2020-йилларда коррупцияга қарши курашиш давлат дастури қабул қилинди.\nҚолаверса, Президент фармони билан, Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ташкил этилди. Бундан кўзланган мақсад коррупция юқори бўлган соҳаларни чуқур таҳлил қилиш ҳамда коррупцияга оид ҳуқуқбузарликлар содир этилишининг сабаб ва шарт-шароитларини бартараф этишдан иборат.\nОлиб борилган ислоҳотларга қарамай, мамлакатда коррупцион ҳолатлар тез-тез учраб турибди.\nTransparenciy International Халқаро коррупцияга қарши кураш ташкилоти 2018 йилги Коррупцияни қабул қилиш индексида эълон қилишича, Ўзбекистон 100 баллик индекс бўйича ўтган йилга нисбатан 1 балл кўпроқ натижа қайд этган — 23 балл. Бироқ мамлакат рейтинги 1 бандга пастлаб, 180 давлат ва ҳудудлар орасида 158-ўринни эгаллади.\nСўзимизни олигарх Михаил Ходорковскийнинг ажойиб бир фикри билан якунласак: коррупция – ядро қуролидан ҳам жиддийроқ хавф. Террорчилар ядро қуролига эга бўлиш учун керакли одамларни пора билан сотиб олишлари кифоя қилади.\nO'rtacha baholar 1.8 / 5. Baholaganlar soni: 8\n2 Iyun, 2021


Хиёнат бор жойда… – ТАФСИЛОТ\nТаҳлил 442 марта кўрилган\nХиёнат бор жойда…\nБугунги нотинч дунёда инсоннинг ҳайратини ошириб, руҳиятига таъсир қиладиган ҳолатлар кўп. Бирорта давлатда яҳудий миллатига мансуб одамга нисбатан нотўғри муносабатда бўлинса, Исроил дарҳол баёнот бериб, марҳамат, ўз Ватанига келсин, биз уни хафа қилдириб қўймаймиз, дейди. Қайсидир давлатда бир рус фуқароси оғир бетоб бўлиб қолса, Россия зудлик билан самолёт юбориб, уни Москва клиникаларидан бирига олиб келади. Мабодо бир АҚШ фуқароси жангариларга асир тушиб қолса, ҳукумат баёнот бериб, уни қутқариб олиш учун бутун саъй-ҳаракатни ишга солади. Дипломатик йўл билан гаровдан озод қилинган оддий французни эса давлат раҳбари аэропортда кутиб олади. Дунёнинг бирорта минтақасида ишлаётган ёки яшаётган немисни биров хафа қилиб кўрсин-чи, Германия ҳукумати бунга лоқайд қараб тура олармикан?! Тўғриси, ибрат оладиган ҳолатлар.\nЖаҳон мусулмон оламида эса бошқа манзара. Мазҳаблар ва турли оқимлар ўртасидаги курашлар, ҳарбий тўнтаришлар, динга ва миллатга хиёнатлар, бировларнинг ноғорасига ўйнаб ўзаро қон тўкишлар, бойлик ва мавқе билан боғлиқ хунрезликлар, бомбалар ёғдирилиб, ўлдирилаётган гўдаклар, оналарнинг фарёди, яраланган болаларнинг чинқириғи, ўлими олдидан имон келтираётган қарияларнинг мудҳиш қиёфалари, миллионлаб қочоқларнинг аянчли аҳволлари, очликдан, касалликдан, Ўрта ер денгизига ғарқ бўлиб, жон таслим қилаётганларнинг фожиали тақдирлари ҳар қандай тошбағир инсоннинг ҳам юрак-бағрини эзиб юборади. Бундай хиёнаткорлик муқаддас динимизнинг душманларига жуда қўл келяпти. Бугунги кунда дунёда юз бераётган барча бало-қазолар мусулмонларга тўнкалаяпти.\nБаъзан ўйланиб ўйимизга етолмаймиз:\nНега католиклар, протестантлар ва проваславлардан иборат насронийлар аҳил, иноқ, муроса қилиб яшашаяпти-ю, суннийлар билан шиалардан иборат мусулмонлар бир-бирларига нисбатан ёвқараш қилишади?\nНега бундан икки минг йил олдин Ҳазрати Исо Масиҳни тан олмаган яҳудийлар бугун насронийлар билан аҳил, иноқ, муроса қилиб яшашяпти-ю, бир дин вакиллари бўлган суннийлар билан шиалар бир-бирларига шубҳа билан қарашади? Ўртада бузғунчилар бор, дерсиз. Бор. Бироқ нега уларнинг ноғорасига ўйнашади. Ахир, бу Қуръон таълимотига, Ҳадис илмига зид эмасми?!\nСурия ва Ироқдаги вазиятлар суннийлар ва шиалар ўртасидаги муносабатларга совуқлик туширган бўлса, Ямандаги сўнгги воқеалар бу муносабатни можарога айлантириш учун шарт-шароит яратди. Бундай ҳолат фақат четда кузатувчи бўлиб турган ғаразгўй кучларга қўл келяпти. Бир давлат дарров жаҳондаги мусулмонларнинг 10 фоизини ташкил этган шиаларнинг ҳомийси бўлиб майдонга чиқди. Ваҳоланки, бу давлатда қарийб 25 миллион мусулмон сунний яшайди. Шуни била туриб, ҳар куни телеэкранда икки мазҳабни бир-бирига қарши қайрашдан «ҳузур» қиляпти. Ахборот хуружи деганлари шу.\nҲарбий тўнтаришлар ҳам асосан Осиё ва Африкадаги айрим мусулмон мамлакатларда амалга ошириляпти. Кейинги йилларда бир нечта ҳолатни кузатдим. Қуръонга, Конституцияга, Президентга, Ватанга, халққа қасамёд қила туриб, Президентни ва ҳукуматни ағдарган ҳарбийлар ҳам бўлди. Бундай хиёнатни ҳеч қачон халқ кечирмайди. Ҳарбий куч, қатағон, зўрлик ва зўравонлик билан мамлакатда узоқ вақт тинчликни сақлаб бўлмайди.\nБир неча йиллар олдин Нигерияда Муҳаммади Бухари ҳарбий куч билан ҳокимиятдан четлатилган эди. Мамлакат миллий ва диний низолар гирдобига тушиб қолди. Айниқса, насронийлар билан мусулмонлар ўртасида хунрезлик кучайиб кетди. Бу йил мамлакатда жаҳондаги нуфузли халқаро ташкилотлар назорати остида демократик сайлов ўтказилди. Натижада Муҳаммади Бухари яна сайловда ғолиб чиқди ва Президент этиб сайланди. У насронийлар билан мусулмонларга бирдай муносабатда бўлиб, мамлакатда тинчлик-барқарорлик ўрнатишга астойдил киришди.\nБиласиз, Жазоир ва Тунис ўтмишда турли тўнтаришлар-у нотинчликларни бошидан ўтказган давлатлар. Ҳозир бу давлатларга халқнинг ўзи танлаган одамлар раҳбарлик қилишяпти. Уларнинг бири — Абдулазиз Бутефлика, бир кам саксон ёшда, 2013 йили ногирон бўлиб қолган бу инсон тўртинчи бор Жазоир президенти этиб сайлангани муносабити билан 2014 йилнинг бошида ногиронлик аравачасида ўтирган куйи қасамёд қилди. Иккинчиси — Бажи Қаид ас-Себсий, ҳозир 88 ёшда. Икковлари ҳам ўзларини юртда тинчликни сақлашга бағишлаган фидойи инсонлар.\nОсиё ва Африкада ҳарбий тўнтариш ёки бошқа нодемократик йўллар билан ҳокимиятни эгаллагач, халқни куч билан бошқариш йўлини танлаган раҳбарлар ҳам йўқ эмас. Уларга ғарбдаги демократик дунёнинг муносабати қандай, дерсиз. Бу йўриққа қай даражада йўрғалаш билан боғлиқ. Агар айтганини қилишса, даҳолар уларга нисбатан демократик стандартларни қўллашмайди ва улардан буни талаб қилишмайди ҳам. Агар айтганларини қилишмаса, танобларини тортиб қўядиган таъсир кучлари ишга тушади. Бундай пайтда улар паноҳ излашга мажбур бўлишади.\nҚаердан ва кимдан, дерсиз. Бу сирли дунёда шундай куч ва имконият бор. Кутилмаганда бу куч ахборот хуружлари ёрдамида демократия даҳоларининг даъволарини йўққа чиқариб, мўлтираб турган кўзларни ҳимояга олади ва ҳарбий тўнтариш ёки нодемократик йўл билан ҳокимиятни эгаллаган раҳбарни халқчил инсон қилиб кўрсатишнинг уддасидан чиқа олади. Шундай қилиб, ҳаётнинг тортиш қонуни қарама-қарши кучларнинг мувозанатини сақлаб туради. Умуман, ноқонуний йўл билан ҳокимиятни эгалламоқчи бўлган одам кимгадир суянмаса ва ишонмаса, бу ишга қўл урмайди.\nЭнди бировларнинг ноғорасига ўйнаб ёки йўриғига йўрғалаб, эътиқодга, миллатга ва Ватанга хиёнат қилиш ҳолатлари эса айрим мусулмон мамлакатларда тобора такомиллашиб, оммавийлашиб, ваҳшиёна тус олиб бормоқда. Сурия ва Ироқдаги бугунги мудҳиш манзараларнинг Иккинчи жаҳон уруши йилларидаги газ камераларидан, етмишинчи йиллардаги Вьетнам бомбардимонларидан, Пол Потнинг Камбоджада ўтказган қирғинбарот қатағонидан, ёш болаларга нисбатан Освенцимда ўтказилган «тажриба»дан ҳеч қандай фарқи йўқ. Қурбонларнинг сонлари ҳар куни, ҳар соатда ошиб боряпти. Туркия Президенти Эрдўғон 2015 йилнинг апрель ойида «Евроньюс»даги бир чиқишида биргина Суриянинг ўзида ҳукумат қўшинлари томонидан 300 мингдан ортиқ тинч аҳоли ўлдирилиб, мамлакатнинг 4 миллион аҳолиси қочоққа айланганини айтди. Ироқ ва Ливияда эса мусулмон мусулмонни ўлдириши оддий «ҳунар»га айланиб қолди. Шер кийикнинг боласига эмас, онасига ташланади. Мансабпараст, мазҳабпараст, мунофиқ, хиёнаткор, бойликпараст мусулмон ниқобидаги жиноятчилар эса ёш болаларни ўлдираётганларида шайтонлаб, жинни бўлиб қолмаётганларига ҳайратланамиз.\nБундан бир неча йил олдин исломофобия оддий бузғунчилик ҳаракати сифатида намоён бўлган бўлса, эндиликда бу ҳаракат илдизи мустаҳкам ва тараққиёти тезлашиб бораётган фанга айланиб бормоқда. Бугунги кунда бу ҳаракатни рағбатлантирадиган ва маблағ билан таъминлайдиган арбоблар кўпайиб қолди. Улар оммавий ахборот воситалари орқали ўз мақсадларини очиқ-ойдин айтмоқдалар. Яқинда Нидерландиядан биттаси «Евроньюс»да баёнот бериб: «Мен Германиядаги исломга қарши ҳаракатни қўллаб-қувватлайман ва бу ҳаракатга ёрдам бераман», деди.\nВатанга, миллатга ва диний эътиқодга хиёнат аслида пасткашликнинг ўта хунук кўриниши. Сиз сотқинларнинг ўз хўжайинлари олдида ялтоқланиб, мўлтираб, букилиб, сўз тополмай энтикиб, ўз тилида раҳмат айтса, дакки эшитадигандай ўзга тилда чулдираб туришини кузатганмисиз? Тўғриси, кулишни ҳам, куйишни ҳам билмайсиз. Сотқин — бирорта давлатнинг, идоранинг, гуруҳнинг ёки оқимнинг сателлит (қўғирчоқ) раҳбари, хўжайин эса бирорта давлатнинг, сиёсий ёки ҳарбий тизимнинг раҳбари. Биринчиси — қарам, иккинчиси — ҳукмдор. Суҳбат пайтида баъзан ҳукмдор қўғирчоққа айланган қарам одамнинг кимлигини, исмини, қайси давлатдан ёки миллатдан эканини ҳам унутиб қўяди. Бироқ ҳукмдорнинг «биз сендан розимиз, урушавер, керак бўлса, ёрдам берамиз», дегани унга далда беради. Бориб яна ўз Ватанини вайрон қилади, ўз миллатдошларини ва ўз диндошларини ўлдиради. Оқибатда Осиё ва Африканинг бир қанча мусулмон мамлакатларида уруш олови гуркираб ёняпти. Яна бир қанча мамлакатларда қалтис вазиятлар ҳукм суриб турибди. Нафақат ернинг устида, балки Ўрта ер денгизининг тагида ҳам янги-янги қабристонлар пайдо бўлмоқда. Ҳар куни урушдан қочаётган юзлаб, минглаб аёллар, қариялар ва болалар денгизга чўкиб ўляпти. Осиё ва Африкадаги бугунги ҳаётнинг фожиали-саргузашт фильмдан фарқи йўқ.\nАхборот хуружлари тобора авж олиб, бузғунчилик ҳаракатлари ранг-баранг тус олиб, дунёга ҳукмронлик қилишга интилишлар кучайиб бораётган бугунги кунда ҳеч бир давлат, ҳеч бир минтақа, ҳеч бир миллат эътибордан, назоратдан четда эмас. Босган ҳар бир қадамингизни, айтган ҳар бир сўзингизни, қабул қилган ҳар бир қарорингизни кузатиб туришибди. Донолардек мулоҳазали, заргарлардек моҳир, қўриқчилардек ҳушёр бўлмасангиз, доғда қоласиз. Ҳар куни ўнлаб телеканаллар мусулмон оламида бўлаётган воқеа-ҳодисалар ҳақида гап борганида, Марказий Осиё билан Шимолий Кавказни тилга олмасдан ўтмайди. Агар фақат ҳавас қилиб тилга олишса керак, десангиз, хато қиласиз. Қадимги Мовароуннаҳр қадимги Месопотамияга ўхшаб, оловда куйишини истайдиган аламзада кучлар бор.\nАйниқса, бой берилган тарихий имкониятни қайтаришга умидворлик учқуни ҳали сўнгани йўқ. Иккинчи бир куч борки, бизни араб дунёсидаги каби бўлакларга бўлиб юбориб, ҳукмронлик қилишни истайди. Бошқа бир куч эса бизни бир-биримизга қарши қўйиб, қонимизни тўкиб, Пайғамбаримиз айтганидек, миллат сифатида ҳалок қилишни хоҳлайди. Ҳар сафар хорижлик ҳамкасбларимнинг Марказий Осиё, хусусан, Ўзбекистон ва унга туғилиши мумкин бўлган хавф-хатарлар ҳақидаги сўзларини эшитганимда, кўзларига қараб туриб, ниятларини англаб етгандай бўламан. Баъзилари жуда устамон бўлиб кетишган. Ютуқларимизни айта туриб, эртанги кунимиз ҳақида шубҳа туғдирадиган мисолларга урғу бериб қўяди. Ҳозир ахборот хуружлари шу даражада таъсирчанки, баъзан ҳамкасбларим, зиёли танишларим «шу тўғрими?» деб сўраб қолишади. Айниқса, Иккинчи жаҳон урушида қозонилган Ғалабанинг 70 йиллиги муносабати билан оммавий ахборот воситаларида империяни улуғлаш ва қўмсаш, ғалабани асосан битта миллат билан боғлаш, коммунистик тузум даҳоларини мадҳ этиш, ўттизинчи йиллардаги қатағонларни хас-пўслаш, мустақил республикалар ўз миллий қаҳрамонларини улуғлашларини камситиш, буюк давлатчилик ва буюк миллатчилик ғояларини айнан собиқ империя давридагидек тарғибот-ташвиқот қилиш тенденцияси кучайди.\nБизнинг юртимизда ислом динининг, миллий ва маънавий қадриятларимизнинг илдизи мустаҳкам. Ҳеч қандай бузғунчи ташқи кучлар бизни йўлдан оздира олмайди. Ўзбекистон ўзини ўзи ҳимоя қилишга қодир. Мамлакатимизда ҳукм сураётган бугунги тинчлик-осойишталик, миллий ва диний бағрикенглик, етарли ҳарбий куч-қудратга эгалик ва ҳимояга қодирлик, мустақил ташқи сиёсатда танланган йўл, халқимизнинг ҳушёрлиги ва Ватанга содиқлиги эртанги кунга бўлган ишончимизни мустаҳкамлайди.\nОддий ҳаётда бўлганидек, халқаро ҳаётда ҳам бир қонуният бор: хиёнат бор жойда қон тўкилади! Буни жаҳонда юз бераётган ўнлаб қонли воқеалар мисолида кўриб турибмиз. Шунинг учун огоҳликни ва ҳушёрликни унутишга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ.


Ўзбекистон, 17 май 2013\nжума 17 май 2013\nПрезидентликни орзу қилмаган йигит Корея ҳақида айтиб берди\nОзодликнинг "Эркин микрофон"ига гапирган 30 яшар Шуҳратнинг кўзи билан Жанубий Кореяга сиртдан сафар уюштирдик.\nМуҳожиратдаги ўзбекларни жиноятга ундаëтган омиллар нима?\nАҚШнинг Бойси шаҳрида Фазлиддин Қурбонов исмли ўзбек йигити террорчиликка қарши олиб борилган амалиёт пайтида қўлга олиниб, жума куни маҳкамага келтирилди. Демократик давлатдан бошпана олган яна бир ўзбекистонликнинг экстремизм ғояларига берилишга олиб келган омилларни "Қурултой"да муҳокама қиламиз.\nАёлини бўғиб ўлдирган эр ўзи милицияга хабар берди\nНаманганда иссиқлик идораси раҳбари миллионларни ўмарди. Орган ходими чўпонни гаровга олди. Тўйга аввалдан пул олган хонанда хорижга жўнаворди. Жорий ҳафта матбуот шу каби воқеалар ҳақида хабар берди.\n16 май куни АҚШнинг Бойси шаҳрида ҳибсга олинган ўзбекистонлик Фазлиддин Қурбоновнинг жума куни дастлабки эшитувлар учун маҳкамага олиб келиниши кутилмоқда. Қурбонов халқаро террор гуруҳи саналмиш Ўзбекистон исломий ҳаракатига молиявий ва техник ëрдам берганликда айбланмоқда.\nБокуда фоҳишаликда гумонланган ўзбекистонлик 30 аёл ушланди\nБоку полицияси Бош бошқармаси Наркотикларга қарши кураш ва жамоатчилик хавфсизлиги бўлими билан Озарбайжон пойтахтида ўтказган махсус амалиётда ўзбекистонлик ўнлаб аёл қўлга олинди. Фоҳишалик билан шуғулланганликда гумонланиб ҳибсга олинган аёлларнинг жаримага тортилиб, Ўзбекистонга депортация қилиниши айтилмоқда.


Twitter Magic Pony стартапини сотиб олди\n23:27 / 20.06.2016\nTwitter машинавий таълимга ихтисослашган Magic Pony Technology деб номланувчи стартапни сотиб олди. Бу ҳақда тармоқ раҳбари Жек Дорси ўз твиттерида хабар берди.\nСтартап машинали кўриш, яъни сунъий онгнинг суратда нима борлигини тушунишига ёрдам берувчи технология остида ишлайди. Magic Pony Technology жамоаси сунъий онг билан шуғулланувчи Twitter Cortex бўлимининг бир қисмига айланади.\n«Бу жамоа Twitter’нинг инсонлар бутун дунё воқеаларини кузатишлари ва уларни жонли эфирда муҳокама қилишларида муҳим масканга айланишига ёрдам беради!» — деб ёзади Дорси. Шунингдек, у стартапни сотиб олиш Twitter учун кўплаб янги креатив имкониятлар яратишини таъкидлаб ўтди.\nБу компания томонидан сотиб олинган машинавий таълимга боғлиқ учинчи стартапдир. 2014 йил компания Madbits, 2015 йилда Whetlab стартапини сотиб олганди.


Нусрат ва тамкийн сабаблари – Ислом Нури\nНусрат ва тамкийн сабаблари\nАлхамду-лиллахил Маликил Жаббарил Мутакаббирил Ковиййил Матийн,\nвас-солату вас-саламу ъала саййиди валади аднани вал ъаламийн, коидис-сохабати вал-мужахидийн…Мухаммадинил амийни ва ъала ва алихи ва сохбихи ва атбаъихи ажмаъийн…\nАмма баъд: Азиз биродарлар!\nУшбу номани мен сизларга баъзи мусулмон дўстларимизнинг кўзларидаги ёшларни артганимдан сўнг, покиза юзларга чизилиб колган кайгуларга тасалли айтганимдан ва дардли, махзун битиклар ила танишганимдан сўнг етказмокдаман… Кулогимга пичирлаган овоз эшитилади: “Аза.. Муъминларга хозир аза …”\nШунда мен айтаманки: “Йўк, балки хушхабар… Хушхабар бўлсин сизларга….” “Энди менинг ишим чиройли сабр килмокликдир. Сизлар сўзлаётган бу нарса (айрилик-мусибат) устида ёрдам сўраладиган зот ёлгиз Аллохдир» (Юсуф, 18)\nУшбу хушхабарни сизларга муъминларнинг калбларини хотиржам килмок ва у билан кофирларни жазавага туширмок учун етказмокка жазм этдим… Ва уни «Нусрат ва тамкийн (муваффакият) сабаблари” деб номладим….\nАзиз дўстларим, “Куфрга карши курашда (сустлашмангиз) ва гамгин бўлмангиз! Агар хакикий иймон эгалари бўлсангиз, сизлар устун бўлгувчидирсизлар”. (Оли Имрон, 139)\nАллох субханаху ва таъоло Ўз Китобида нусрат (ёрдам, галаба) нинг сабабларини баён килиб кўйгандир. Агар, унинг аскарлари у сабабларни махкам тутсалар, албатта голиб бўлгувчидирлар. Мана ўша- Мусаббибил асбаб (сабабларни пайдо килувчи) Зотнинг Каломидан баён этадиганимиз, баъзи нусрат сабаблари:\n1) Холис ният ва аник максад: Аллохнинг сўзи далилки, «То фитна тугаб, бутун дин Аллох учун бўлгунга кадар улар билан урушингиз!” (Бакара, 193)\n2) Ибодатларга сабр. (Яъни, нафсни ибодат килишга чиниктиришдаги сабр)\n3) Сабр килишда душманлардан устун бўлиш.\n4) Ибодат ва саботда давомий бўлган холатда курашга шай турмоклик.\n5) Барча иш ва холатларда Аллохдан такво килишлик. Буларга Аллохнинг сўзи далилки, “Эй мўминлар, сабр килингиз ва сабру-токат килишда (кофирлардан) устун бўлингиз хамда доимо (кураш-жиход учун белингиз боглик холда) хозир бўлиб турингиз! Ва Аллохдан кўркингизким, (шунда) шояд нажот топгайсизлар!” (Оли-Имрон, 200)\n6) Душман билан рўбаро келганда собит туришлик.\n7) Зикр ва дуоларни кўпайтириш.\n8) Аллох ва росулига сўзлару амалларда, ичда хам ташда хам итоат килишлик.\n9) Низо ва ихтилофлардан четланишлик. Буларга Аллохнинг сўзи далилки,”Эй мўминлар, (кофир) жамоатга рўбаро бўлганингизда саботли бўлингиз ва доимо Алохни ёд этингиз, шояд нажот топурсизлар. Ва Аллох хамда Унинг пайгамбарига итоат килингиз ва (ўзаро) талашиб тортишмангизки, у холда сустлашиб, куч-кувватингиз кетур. Сабр-токат килингиз! Албатта, Аллох сабр килувчилар билан биргадир”. (Анфол, 45-46)\n10) Имкони борича курашга хозирланиш, тайёрланиш.\n11) Аллох йўлида инфок-эхсон килиш. Бунга Аллохнинг сўзидан далилки, “(Эй мўминлар) имкони борича куч ва эгарланган отларни тайёрлаб кўйингизки, бу билан Аллохнинг ва ўзларингизнинг душманларингизни хамда улардан ташкари сизлар билмайдиган- Аллох биладиган бошка бировларни хам кўркувга солурсизлар. Аллох йўлида нимани сарф килсангиз, зулм килинмаган холида комил килиб кайтарилур”. (Анфол, 60)\n12) Аллох ва росулига мухаббат кўйиш.\n13) Мўминларга юмшок ва тавозеъли бўлиш.\n14) Куч-кудратда илгор-устун бўлиш ва Аллохнинг душманларини хакир санаш, (мўмин, Аллохнинг авлиёлари билан хушмуомала, Унинг душманлари билан эса каттиккўл бўлиши лозим).\n15) Кўркокликдан ва Аллохнинг кўрсатмаларига эргашишда тараддудланишдан холи бўлиш, (Аллохнинг шариатини татбик килиш, амру-маъруф ва нахий-мункар килиш). Бунга Алллохнинг сўзидан далилки, “(Эй мўминлар), сизларнинг ичингизда кимда-ким динидан кайтса, Аллох бошка кавмни келтирурки, Аллох уларни яхши кўрур, улар Аллохни яхши кўрурлар. Улар мўминларга хокисор, кофирларга эса каттиккўл, бирон маломатгўйнинг маломатидан кўркмай Аллохнинг йўлида курашадиган кишилардир. Бу Аллохнинг фазлу мархамати бўлиб, Ўзи хохлаган кишиларга берур. Аллох фазли кенг, билгувчидир”. (Моида, 54)\n16) Аллохнинг динида шак-шубхадан сакланишлик ва Унинг ёрдамига комил тарзда ишониш.\n17) Мол ва жон билан жиход килиш. Бунга Аллох сўзи далилки, “Хакикий мўминлар факат Аллохга ва Унинг пайгамбарига иймон келтириб, сўнгра (хеч кандай) шак-шубха килмаган ва молу-жонлари билан Аллох йўлида курашадиган зотлардир. Анна ўшаларгина (ўз иймонларида) содик бўлган зотлардир”. (Хужурот, 15)\n18) Кофирларга ва мунофикларга нисбатан катиккўл бўлиш ва улар билан курашиш, (жон билан, мол билан, тил ва дуо билан). Аллохнинг сўзидан бунга далил, “Эй пайгамбар, сиз кофир ва мунофикларга карши курашинг ва уларга каттиккўл бўлинг! Уларнинг жойлари жаханнамдир! Накадар ёмон окибат бу!» (Тахрим, 9)\nЭй мўминлар! Осмонни устунсиз кўтариб кўйган зот-Аллохга касамки, Нусрат, галаба бомбалар ва канотли ракеталару харбий учоклар билан эмас, балки нусрат, сабот ва Аллохнинг ваъдасига бўлган катъий аник ишончдадир. “Нусрат факат Аллохнинг хузуридандир”\nМужохид биродарларимга айтадиганим: Курашга тайёр бўлинглар, таваккул килинглар ва Мусаббибсиз (сабабларни пайдо килувчи зот-Аллохсиз) факат сабабларга богланиб колишдан эхтиёт бўлинглар… Ёки сабабларни тутмаган холда Мусаббибга юзланишдан тийилинглар… Мусаббибга юзланиш- сабабларни тутган холатда келиш билангина тўлик бўлади…. Фахм…Фахмли бўлинглар….\nБиродарларингизни сизларнинг устингиздаги хаклари, Аллохга тазарруъ ва ёлвориш хамда хокисорлик ила ялиниб дуо килишларингиз ва дуоингизда уларга нусрат, муваффакият ва сабот сўрашингиздир. Ажабмаски, туннинг кўйнида, содик бир мўминнинг калбидан чиккан дуо-илтижо сабаби билан Аллох субханаху ва таоло куфр ва нифокнинг улкан кўшинларини халок этса, кўз очиб–юмгунларича уларни пароканда килса….Дуода бўлайлик, дуода бўлайлик, иймондош дўстлар, дуода…”Бандаларим сиздан (эй Мухаммад) Мен хакимда сўрасалар, Мен уларга якинман, Менга дуо килган пайтларида дуогўйларнинг дуосини ижобат киламан”. (Бакара, 186)\nРосулуллох саллаллоху алайхи ва салламдан жанг ва уруш вактларида ўкиладиган бир канча дуолар ворид бўлган. Улардан: Аллохим, бизга ваъда этган нарсангни (нусратингни) бизга ато этгин!\nАллохим, Сен бизнинг Ёрдамчимизсан! Сен мададинг билан курашамиз ва урушамиз!\nАллохим, биз Сени уларнинг рўбарўларига кўямиз, уларнинг ёмонликларидан Сендан панох тилаймиз!\nАллохим! Бизнинг хам, уларнинг хам Роббиси Ўзингсан! Калбларимиз хам, улар (кофир кавмлар) нинг калблари хам Сенинг кўлингдадир! Албатта, Сенгина уларни маглуб киласан! Аллохим, бизга душманларимиз устидан Ўзинг ваъда килган нарсангни (галабангни) кўрсатгин!\nАллохим, нусратингни нозил килгин!\nЭй мусулмонлар, хушхабар олингларки, «Якинда ўша жамоат енгилиб, ортларига караб кочиб колурлар! (Бугина эмас), балки уларга (мангу азоб учун) ваъда килинган вакт (Киёмат) соатидир. У соат янада балолик, янада аччикдир!” (Камар, 45-46) Ва “Огох бўлингизким, Аллохнинг ёрдами якиндир” (Бакара, 214) Аллох Улугдир…\n“Холбуки куч-кудрат Аллохники, Унинг пайгамбариники, мўминларникидир. Лекин мунофиклар (буни) билмаслар”. (Мунофикун, 8)\nАбдул Вадуд Ахмад таржимаси\n1424 йил, сафар ойининг 12-куни. (2003, 14-апрел)\n Зикрдан мурод Аллохни эслаш, зикрнинг энг яхшиси куръон карим тиловати, субханаллох, алхамду лиллах, Аллоху Акбар, Ла илаха иллаллох ва булардан бошка пайгамбар саллаллоху алайхи ва саллам таълим берган зикрлар. Зикрнинг маъносини баён килишимизга ундаган нарса Ўзбек тилининг изохли лугатида зикрнинг диний маъноси шундай изохланган: Мусулмонларнинг бирор рухоний етакчилигида давра куриб, худо ва азиз авлиёларнинг номларини баланд овоз билан тилга олиб, гайритабиий харакатлар ва жазава билан ўтказадиган маросими. Бу билан уларни хам айбламокчи эмасмиз у бечоралар хам кўрган билаганини айтишганда. Холбуки Ислом дини бу каби жазава ва гайритабиий харакатлар билан килинган зикрладан пок ва безордир. Бу зикрлар исломга ёт бўлган ўзларини мусулмонмиз деб даъво килиб ибодат анъаналарини насроний- христианлардан таълим олган СЎФИЙЛАРнинг йўлидир. (тахририят)


Белорус президенти Александ Лукашенко Евроосиë иқтисодий ҳамжамиятининг навбатдаги президенти этиб сайланди.\n08 март 2021, Тошкент вақти: 00:06\nҚозоғистон президенти Нурсултон Назарбаев президентликни Лукашенкога топширар экан¸ уни бу вазифа билан қутлади.\nҲамжамиятнинг Москвада ўтган саммитига Россия президенти Путин раислик қилди.\n“Евроосиë иқтисодий ҳамжамияти тез суръат билан ривожланиб бормоқда. У нафақат интеграция борасидаги ўз мақсадларига эришмоқда¸ балки халқаро минтақавий ташкилот сифатида обрў ҳам қозонмоқда”¸ - дея мақтади бу гуруҳни Путин.\nЎзаро иқтисодий ҳамкорликни мустаҳкамлашга қаратилган Евроосиë иқтисодий ҳамжамиятига Россия¸ Белорус¸ Қозоғистон¸ Тожикистон ва Ўзбекистон аъзо. Бугунги йиғинда Арманистон президенти Роберт Кочарян ҳам иштирок этди. Саммитда асосан гуруҳ ичида ягона пул сиëсати ва божхоналар бирлиги яратиш истиқболлари муҳокама этилди.


Швеция элчиси Ўзбекистондаги фаолиятини якунламоқда\nЎзбекистон ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов Швециянинг Ўзбекистондаги элчиси (қароргоҳи Стокгольм шаҳрида) Ингрид Терсманни мамлакатимиздаги дипломатик миссияси якунланаётгани муносабати билан қабул қилди, деб хабар қилмоқда “Дунё” АА мухбири.\nТИВ маълумотига кўра, учрашув чоғида вазир элчининг Ўзбекистон-Швеция муносабатларини кенгайиштириш ва мустаҳкамлашга қўшган ҳиссасини юқори баҳолади.\nСўнгги йилларда сиёсий мулоқот, савдо-иқтисодий ва маданий-гуманитар алоқалар сезиларли даражада фаоллашгани мамнуният билан қайд этилди.\nСтокгольм шаҳрида очилиши режалаштирилган Ўзбекистон элчихонаси икки томонлама ҳамкорликни янада ривожлантиришга хизмат қилиши таъкидланди.\nЎз навбатида, Ингрид Терсман ўз фаолияти давомида (2016-2021 йиллар) Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида Ўзбекистонда амалга оширилаётган кенг кўламли демократик, ижтимоий-иқтисодий, суд-ҳуқуқ ислоҳотларига гувоҳ бўлганини билдирди.\nШвеция элчиси мамлакатимизда миссиясини муваффақиятли амалга ошириши учун яратилган қулай шарт-шароитлар учун Ўзбекистон томонига миннатдорчилик изҳор этди.


06 апрел 2020, Тошкент вақти: 04:02\nЭлчихона томонидан тарқатилган баёнотда таъкидланишича, АҚШ А.Полвонзоданинг Америка нодавлат ташкилотлари Ўзбекистон қонунчилигига зид фаолият юритгани, ўз низомларига риоя этмагани тўғрисидаги айбловларини қабул қилмайди.\nЭслатиб ўтамиз, А.Полвонзода хорижий ташкилотларни қайта рўйхатга олиш жараёнида уларнинг баъзилари фаолиятида Ўзбекистон қонунчилигига зид ҳолатлар учрагани сабабли расман огоҳлантирилгани ҳақида маълум қилганди. Огоҳлантирилган ташкилотлар сифатида АҚШнинг Миллий демократия институти ва Халқаро республика институтини ҳам тилга олганди. А.Полвонзоданинг таъкидлашича, бу икки ташкилот ўз фаолияти давомида сиёсийлашган норасмий гуруҳлар билан доимий алоқада бўлган. Улар уюштирган тадбирларга молиявий ёрдам кўрсатган.\nАҚШ элчихонаси баёнотида билдирилишича, Америка нодавлат ташкилотлари Ўзбекистонга демократия ва фуқаролик жамиятини равнақ топтириш мақсадида келган. Бу ҳаракатлар икки давлат ўртасида имзоланган стратегик ҳамкорлик тўғрисидаги декларацияда назарда тутилган.\nБаёнотда таъкидланишича, Ўзбекистон стратегик ҳамкорлик ҳақидаги мазкур декларацияда демократик қадриятларни ривожлантиришда содиқлигини, жаҳон тамойиллари асосида инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини кафолатлашини расман маълум қилган. АҚШ эса Ўзбекистоннинг бу интилишларини қўллаб-қувватлаяжагини билдирган. Шу мақсадда Америка нодавлат ташкилотлари барча манфаатдор шахслар билан иш олиб боради. Бу жараёнда ташкилотларнинг сиёсий партия сифатида рўйхатга олинган ёки олинмаганига эътибор қаратилмайди.\nА.Полвонзода “Freedom house” ташкилотининг Тошкентдаги ваколатхонаси фаолиятига ҳам эътироз билдирганди. Хусусан, унинг сўзларига қараганда, ваколатхона босма ахборотлар ва видеоматериаллар ёрдамида Ўзбекистондаги ижтимоий-иқтисодий ҳамда сиёсий вазиятга бир ёқлама ва субъектив баҳо берувчи, Конституцияга қарши чақириқлардан иборат маълумотлар тарқатган.\nЭлчихона баёнотида “Freedom house” ваколатхонаси бу шаклдаги фаолият билан шуғуллангани рад этилади. Унда таъкидланишича, “Freedom house” сиёсий партия ёки ташкилотлар билан, улар рўйхатдан ўтган-ўтмаганидан қатъий назар, ҳамкорликда иш олиб бормайди.\nБаёнотда АҚШ элчихонаси Очиқ жамият институти – Сорос жамғармасининг қайта рўйхатдан ўтказилмаганидан таажжубда экани айтилади. Адлия\nвазири ушбу жамғармани диний экстремистларни маънавий қўллаб-қувватлашда айблаганди.\nЭлчихона баёнотида таъкидланишича, Сорос жамғармаси диний экстремистларни ҳеч қачон маънавий қўллаб-қувватламаган.\nАмерика нодавлат ташкилотлари, дейилади баёнотда, ошкора фаолият олиб боради ва бу фаолият икки давлат ўртасида имзоланган стратегик ҳамкорлик тўғрисидаги декларация доирасида амалга оширилади.


Жасур Акрамов: 'Денис Истомин Рожер Федерерга муносиб қаршилик кўрсатади' - BBC News O'zbek\nЖасур Акрамов: 'Денис Истомин Рожер Федерерга муносиб қаршилик кўрсатади'\nЎзбекистон Олимпия ҳайъати раҳбари Жасур Акрамовнинг айтишича, Денис Истомин эртага жаҳоннинг биринчи рақамли ракеткачиси Рожер Федерерга муносиб қаршилик кўрсатади. Денис Лондон Олимпиадасидаги беллашувларини кетма-кет ғалаба билан давом этдирмоқда.\n"Албатта, Рожер билан ўйнаш жуда оғир. Денис буни жуда яхши билади, чунки бундан олдин Федерер билан икки марта ўйнаган. Иккаласида ҳам анча қаршилик кўрсатган. Рақиби Рожер Федерер бўлишига қарамасдан, Денис ўзининг ўйинини кўрсатишга ҳаракат қилади", дейди жаноб Акрамов.\nКечаги ўйинни кортнинг ўзидан туриб, бевосита томоша қилган Ўзбекистон Олимпия ҳайъати раҳбари Денис жуда яхши теннис намойиш этганини ҳам айтади.\nДенис Истомин кечаги ғалабаси ортидан, эртага - 1 август куни жаҳоннинг биринчи ракеткаси швейцариялик Рожер Федерерга қарши кортга чиқади.\nДенис ўзининг иккинчи учрашувида люксембруглик рақиби Жиллис Мюллерни 6:7, 7:6, 6:5 ҳисобида мағлуб этганди.\nЎзбекистонлик таниқли теннисчи дастлабки беллашувини ҳам ғалаба билан бошлаганди.\n26 ёшли Денис Истомин 2009 йилдан буён теннис бўйича катта шлем мусобақаларида иштирок этиб келади.\nЖаҳон рейтингида жорий пайтда 35-ўринни эгаллаб турибди.\nЯкка ва жамоавий ҳисобда 2010 йилги Хитой Осиё Ўйинларининг кумуш медали совриндори саналади.\nЎйинларнинг тўртинчи куни\nЎйинларнинг тўртинчи кунида ўзбекистонлик олимпиячилар оғир атлетика, дзюдо ва бокс бўйича мусобақаларини ҳам давом этдиришмоқда.\nБугун 81 кило вазнда татамига чиққан ўзбекистонлик дзюдочи Яхё Имомов икки карра жаҳон чемпиони жанубий кореялик рақиби Ким Жа Бум га ютқазиб қўйди.\nБаҳром Меҳдибоев эса, 69 кило вазнда штангачилар орасида ўз кучини синаб кўрди.\nАммо учта уринишда ҳам Баҳром 135 кг тошни кўтара олмади ва Ўйинларни тарк этадиган бўлди.\nБокс бўйича Осиё Ўйинлари кумуш медали совриндори Ўктамжон Раҳмонов эса, 64 кило вазнда ўзининг дастлабки жангини ўтказди.\nЎктамжон Раҳмонов 1/16 финал беллашувларида эквадорлик Андерсон Мина Рожасни 16:10 ҳисобида мағлуб этиб, нимчорак финалга йўл олди.\nКейинги босқичда боксчимиз камерунлик Серге Амбомо ва туркиялик Ёқуб Сенер жуфтлиги ғолибига қарши рингга чиқади.\nШу пайтгача икки карра жаҳон чемпиони Аббос Атоев ва Фазлиддин Ғоипназаровлар ўз жангларини давом этдириш ҳуқуқини қўлга киритишган.\nЎзбекистонлик таниқли ҳакам Равшан Эрматов ва унинг бригадаси эса, эртага Мексика ва Швейцария учрашувини бошқаради.\nЎйин 1 август куни Тошкент вақти билан кеч соат 21:00 да бошланади.\nУнга Абдуҳамид Расулов ва Баҳодир Қўчқоров ёрдам беришади.\nРавшан Эрматов бошчилигидаги ҳакамлар бригадаси бундан аввал мезбон Буюк Британия ва Сенегал ўртасидаги учрашувга ҳакамлик қилишганди.\nКеча сузиш бўйича мусобақаларини бошлаган Раънохон Аманова эса, саралаш босқичидан муваффаққиятли ўта олмай, ўйинлардаги иштирокига якун ясашга мажбур бўлди.\nШу пайтгача ўзбекистонлик олимпиячилар ўйинларнинг битта бронза медалини қўлга киритишган.\nЎзбекистонлик донгдор дзюдочи Ришод Собиров ўйинларнинг илк кунида Ўзбекистон Олимпия терма жамоасига биринчи медални келтирганди.\nШу жумладан, қолган минтақа давлатлари орасидан Қозоғистон ҳам ҳозирча иккита олтин медали билан чекланаётган бўлса, Туркманистон, Қирғизистон ва Тожикистон ҳалича бирор бир совринли ўринни қўлга кирита олгани йўқ.


Россиядаги айрим қидирув тизимларида «Telegram» «топилмаяпти»\nПавел Дуровнинг мессенжерига ҳаволаларни ҳамон учратиш мумкин. «Роскомнадзор» вакилларининг тушунтиришича, «Яндеск» ва «Google» ҳозирча ... ўтамиз, жорий йилнинг апрел ойида Москванинг Таганский туман суди «Роскомнадзор»нинг «Telegram» мессенжерини блоклаш ҳақидаги талабини қаноатлантирган ...\n«Роскомнадзор» «Google»нинг 3,7 миллион IP-манзилини блоклаб қўйди. Хусусан, ёт интернет-ресурслар ишининг тўғрилигини таъминлаш мақсадида компаниянинг ... IP-манзиллари тўлиқ аниқланди ва блокланмоқда», — дейилади «Роскомнадзор» хабарида. Эслатиб ўтамиз, 3 апрель куни Таганск суди «Telegram» ...\nмессенжерига тақиқ қўйилиши ортидан Роскомнадзорга қарши илк даъво аризаси келиб тушди. Бу ҳақда «Gazeta.ru» хабар қилмоқда. Кўчмас мулкларга инвестиция жалб қилиш билан шуғулланувчи ... аризаси ҳисобланади. Эслатиб ўтамиз, шу йилнинг 16 апрель куни Роскомнадзор Москванинг Таганский суди қарори асосида «Telegram» мессенжерини ...\n«Роскомнадзор» «ВКонтакте», «Яндекс», «Twitter» ва «Facebook» IP-манзилларини блоклаб қўйди\n«Яндекс», «Twitter», «Facebook» ва «Одноклассники» IP-адреслари «Роскомнадзор» томонидан тақиқланган сайтлар реестрига тушди. Бу ҳақда «Gazeta.ru» ... – бундан-да кучлироқ зарба бўлишини» таъкидлаган. Шунингдек, у бу «Роскомнадзор»нинг эмас, қонунбузарларнинг иши бўлиши мумкинлигини ҳам истисно ...\n«Telegram»нинг блокланиши 2 миллиард доллар зарар келтирди\nЧесов. Эслатиб ўтамиз, Москванинг Таганский суди қарорига кўра, «Роскомнадзор» 16 апрелдан «Telegram»ни Россия ҳудудида блоклаш бўйича ҳаракатни ... ўтишда «Amazon» ва «Google» хостингларидан фойдалангани сабаб, «Роскомнадзор» ушбу компанияларнинг IP-манзилларини ҳам блоклаган. Компания ...\n«Роскомнадзор» «Microsoft»га тегишли «Azure» булутли хостингидаги бир неча ўн минг IP-манзилларни тақиқланган сайтлар реестрига киритди, деб хабар ... тақиқланган сайтлар реестрига киритди, деб хабар беради «NV.ua». «Роскомнадзор» 131 мингта IP-манзил ўрин олган 51.136.0.0/15 тармоғини блоклашни ...\n«Роскомнадзор» «Telegram» фойдаланувчиларига нисбатан ҳеч қандай шикоят қилмаган, улар мессенжердан бемалол фойдаланишлари мумкин. Бу ҳақда ташкилот ... берган интервюсида айтиб ўтди», — дея хабар бермоқда «Lenta.ru». «Роскомнадзор»да ҳам, ФСБда ҳам, давлатда ҳам «Telegram»дан одатий ҳаёт ...\n«Telegram» блокланиши билан боғлиқ ишлар тобора қизиқ тус олмоқда. Роскомнадзор мессенжернинг барча IP-манзилларини ёпишга уринар экан, охир-оқибат ... Автоматик алгоритмлар билан курашишдан маъни йўқлигини тушуниб етган Роскомнадзор «Amazon»га тегишли 655 352 манзилни олдиндан «қора рўйхат»га ...\nРоссиялик амалдорлар «Telegram» сабабли VPN-сервисларни ҳам блоклашга тайёр\nсиёсати қўмитаси раҳбари ўринбосари Владимир Крупенников агарда «Роскомнадзор» «Telegram» мессенжерини бутунлай блоклай олмаса, Россия қонунчилигига ... янги қонунларни қабул қилиши мумкин, деб хабар беради «NV.ua». «Роскомнадзор» «Telegram»ни блоклашни бошлаши билан бизнинг ижрочи органларимизда ...\nРоссияда «Telegram» блокланиши бошланди\n16 апрель куни «Роскомнадзор» алоқа операторларига Россия ҳудудида «Telegram» мессенжерини блоклаш ҳақида сўров юборди. Бу ҳақда «Lenta.ru» хабар бермоқда. Фойдаланувчилар ...